stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
มนุษย์เล็กในเปลือกสมอง
การทำเป็นตัวแทน

หมอเพ็นฟิลด์ได้เรียกแนวคิดประดิษฐ์ของเขาว่าเป็น "คนพิกล" (grotesque creatures) เพราะมีสัดส่วนร่างกายที่ประหลาด
เช่น ประสาทรับความรู้สึกจากมือมายุติเป็นบริเวณใหญ่ ๆ ในสมอง ทำให้มือของมนุษย์เล็กมีขนาดใหญ่ตามกัน
เทียบกับประสาทจากตัวและแขนที่ใช้บริเวณที่เล็กกว่ามาก ทำให้ลำตัวและแขนของมนุษย์เล็กดูน้อยและอ่อนแอโดยเปรียบเทียบ
มนุษย์เล็กของหมอมักแสดงเป็นผังสองมิติ
ซึ่งจริง ๆ ก็ง่ายเกินไป เพราะไม่ได้แสดงข้อมูลทั้งหมดที่หมอรวบรวมจากคนไข้ประสาทศัลยกรรมของเขา
บริเวณที่แสดงส่วนร่างกายต่าง ๆ จริง ๆ ก็ไม่อาจแบ่งออกจากกันได้อย่างชัดเจน เพราะมีส่วนที่คาบเกี่ยวกันอย่างสำคัญในบริเวณติด ๆ กัน
ดังนั้น ภาพที่ง่ายเกินไปอาจทำให้คิดว่า รอยโรคในเปลือกสมองส่วนสั่งการจะก่อความพิการที่กล้ามเนื้อโดยเฉพาะ ๆ 
แต่นี่เป็นความเข้าใจผิดอย่างหนึ่ง เพราะรอยโรคจริง ๆ ทำให้กลุ่มกล้ามเนื้อที่ทำงานร่วมกัน (synergistic) มีปัญหา
นี้จึงแสดงว่า เปลือกสมองส่วนสั่งการทำงานโดยการขยับกล้ามเนื้อเป็นกลุ่ม ๆ อย่างประสานกัน
มนุษย์เล็กยังสามารถแสดงเป็นรูปสามมิติ (เช่นตามรูปแกะสลักมนุษย์เล็กของประสาทรับความรู้สึกที่มองเห็นจากมุมต่าง ๆ ด้านล่าง) ซึ่งอาจทำให้เข้าใจง่ายกว่าว่า ร่างกายแต่ละส่วนมีเส้นประสาทไปเลี้ยงมากน้อยเพียงแค่ไหน
ถึงจะมีข้อเสียว่า แบบสามมิติเช่นนี้ไม่แสดงบริเวณสมองที่สัมพันธ์กับส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย
มนุษย์เล็กทางประสาทรับความรู้สึกของ Sharon Price-James จากด้านข้าง
มนุษย์เล็กทางประสาทรับความรู้สึกของ Sharon Price-James จากข้างหน้า
มนุษย์เล็กทางประสาทรับความรู้สึกของ Sharon Price-James จากข้างหลัง
เชิงอรรถและอ้างอิง

1 2  Marieb E, Hoehn K (2007). Human Anatomy and Physiology (7th ed.). San Francisco: Pearson Benjamin Cummings.
↑  Saladin, Kenneth (2007). Anatomy and Physiology: The Unity of Form and Function. McGraw Hill. pp. 544–546.
↑  
Covington, Jr., William Oates (27 พฤษภาคม 2015). "Homunculus (Topographic) Diagram". willcov.com. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 3 กรกฎาคม 2017. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2017.
↑  
"The Neurocritic: A New Clitoral Homunculus?". 10 สิงหาคม 2009. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 7 กรกฎาคม 2017. สืบค้นเมื่อ 7 กรกฎาคม 2017.
1 2 3 4  
Cazala, Fadwa; Vienney, Nicolas; Stoléru, Serge (10 มีนาคม 2015). "The cortical sensory representation of genitalia in women and men: a systematic review". Socioaffective Neuroscience & Psychology. 5. doi:10.3402/snp.v5.26428. ISSN 2000-9011. PMC 4357265. PMID 25766001.
↑  Penfield, Wilder; Boldrey, Edwin (1937). "Somatic Motor And Sensory Representation In The Cerebral Cortex Of Man As Studied By Electrical Stimulation". Brain. 60 (4): 389–443. doi:10.1093/brain/60.4.389. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 8 ธันวาคม 2015. สืบค้นเมื่อ 26 มีนาคม 2016.
↑  Grodd W, Hülsmann E, Lotze M, Wildgruber D, Erb M (มิถุนายน 2001). "Sensorimotor mapping of the human cerebellum: fMRI evidence of somatotopic organization". Hum Brain Mapp. 13 (2): 55–73.
แหล่งข้อมูลอื่น

Mole-ratunculus - an analog of a sensory homunculus, except for a mole-rat, from the paper Somatosensory cortex dominated by the representation of teeth in the naked mole-rat brain
รูป 2 มิติแสดงมนุษย์เล็กในเปลือกสมองส่วนสั่งการ
แบบมนุษย์เล็กสามมิติทั้งสำหรับประสาทรับความรู้สึกและประสาทสั่งการที่พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาแห่งนครลอนดอน
ภาษาปาทาน

| ภาษาปาทาน |
| --- | --- |
پښتو
คำว่า ปาทาน (ปัชโต) เขียนด้วยอักษรปาทาน
ออกเสียง: [pəʂˈto, pʊxˈto, pəʃˈto, pəçˈto]
ประเทศที่มีการพูด: อัฟกานิสถาน, ปากีสถาน
ชาติพันธุ์: ชาวปาทาน
จำนวนผู้พูด: 40–60 ล้านคน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: อินโด-ยูโรเปียน  อินโด-อิเรเนียนอิหร่านอิหร่านตะวันออกภาษาปาทาน
รูปแบบมาตรฐาน: ปาทานถิ่นกลาง ปาทานถิ่นเหนือ ปาทานถิ่นใต้   
ภาษาถิ่น: ภาษาปาทานถิ่น
ระบบการเขียน: อักษรอาหรับ (ชุดตัวอักษรปาทาน)
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ:  อัฟกานิสถาน
ภาษาชนกลุ่มน้อยที่รับรองใน:  ปากีสถาน
ผู้วางระเบียบ: บัณฑิตยสถานวิทยาศาสตร์อัฟกานิสถาน บัณฑิตยสถานปาทานแห่งปากีสถาน บัณฑิตยสถานปาทาน เควตตา
รหัสภาษา
ISO 639-1: ps
ISO 639-2: pus
ISO 639-3: pus – รหัสรวม – Pashto, Pushto รหัสเอกเทศ: pst – ปาทานถิ่นกลาง pbu – ปาทานถิ่นเหนือ pbt – ปาทานถิ่นใต้ wne – Wanetsi
Linguasphere: 58-ABD-a
พื้นที่ประเทศอัฟกานิสถานและปากีสถานที่ใช้ภาษาปาทาน:   เป็นภาษาหลัก   เป็นภาษารอง
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
ภาษาปาทาน  (ฮินดูสตานี: Paṭhānī) หรือ ภาษาปัชโต (ปาทาน: پښتو, ออกเสียง: [pəʂˈto, pʊxˈto, pəʃˈto, pəçˈto]) เป็นภาษากลุ่มอิหร่านตะวันออกในตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน ในวรรณกรรมเปอร์เซียรู้จักกันในชื่อ ภาษาอัฟกัน (افغانی, Afghāni)
ชาวปาทานพูดภาษานี้เป็นภาษาแม่ โดยเป็นหนึ่งในสองภาษาทางการของประเทศอัฟกานิสถาน และเป็นภาษาที่มีผู้พูดมากเป็นอันดับ 2 ของประเทศปากีสถาน โดยเฉพาะในแคว้นแคบาร์ปัคตูนควาและอำเภอทางเหนือของแคว้นบาโลชิสถาน และยังเป็นภาษาหลักของชาวปาทานพลัดถิ่นทั่วโลก  มีจำนวนผู้พูดภาษาปาทานอย่างน้อย 40 ล้านคน ถึงแม้ว่าบางส่วนประมาณการว่าจำนวนนี้อาจสูงถึง 60 ล้านคน ภาษาปาทานยังเป็น "หนึ่งในเครื่องหมายเอกลักษณ์หลักทางชาติพันธุ์" ของชาวปาทาน
ไวยากรณ์

ภาษาปาทานเรียงประโยคแบบประธาน-กรรม-กริยา คำคุณศัพท์มาก่อนคำนาม นามและคำคุณศัพท์ผันตามเพศ (ชาย/หญิง) จำนวน (เอกพจน์/พหูพจน์) และการก (กรรมตรง/กรรมรอง) การกกรรมตรงใช้กับประธาน และกรรมที่ถูกกระทำโดยตรงในปัจจุบัน การกกรรมรองมักใช้ตามหลังบุพบทและใชในอดีตสำหรับประธานของสกรรมกิริยา ไม่มีคำนำหน้านามที่ชี้เฉพาะ แต่แทนที่ด้วยคำว่า นี่/นั่น ระบบของคำกริยาซับซ้อนมาก มีกาลต่าง ๆ มากมาย ได้แก่ ปัจจุบันกาลธรรมดา มีเงื่อนไขหรือสมมติ อดีตกาลธรรมดา อดีตกาลกำลังกระทำ ปัจจุบันกาลสมบูรณ์ ภาษาปาทานเป็นภาษาประเภทสัมพันธการก
ภาษาปาทานเป็นภาษาตระกูลอินโด-ยูโรเปียน คำศัพท์ส่วนใหญ่จึงมีกำเนิดเกี่ยวข้องกับภาษาใกล้เคียง หลังจากศาสนาอิสลามเข้ามาสู่อัฟกานิสถาน ทำให้ภาษาปาทานได้รับอิทธิพลรวมทั้งคำยืมจากภาษาอาหรับและภาษาเปอร์เซีย
หลังจากเปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลาม ภาษาปาทานเขียนด้วยอักษรเปอร์เซีย-อาหรับ ในปัจจุบัน โดยเฉพาะในอินเทอร์เน็ต มีการใช้อักษรละตินเขียนภาษาปาทานมากขึ้น ภาษาปาทานมีอักษรหลายตัวที่ไม่มีในภาษาเปอร์เซีย เช่นเสียงม้วนลิ้นของ t, d, r, n จะใช้อักษรอาหรับรวมกับพันดัก (panḍak) คือวงกลมเล็ก ๆ อยู่ข้างใต้ ټ ډ ړ และ ڼ  และยังมีอักษร ge และ xin ซึ่งใช้อักษรอาหรับเติมจุดทั้งข้างบนและข้างล่าง ږ และ ښ
ระบบการเขียน

ภาษาปาทานใช้ชุดตัวอักษรปาทาน ซึ่งเป็นหนึ่งในชุดตัวอักษรเปอร์เซีย-อาหรับหรือชุดตัวอักษรอาหรับดัดแปลง ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 Bayazid Pir Roshan ได้เพิ่มตัวอักษรใหม่ 13 ตัวในอักษรปาทาน ตัวอักษรได้รับการแก้ไขเพิ่มเติมในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
อักษรปาทานมีพยัญชนะ 45 ถึง 46 ตัว และเครื่องหมายเสริมสัทอักษร 4 เครื่องหมาย นอกจากนี้ยังมีการเขียนภาษาปาทานโดยใช้อักษรละตินด้วย โดยแสดงการเน้นพยางค์ด้วยเครื่องหมายเสริมสัทอักษรเหนือสระ: ә́, á, ā́, ú, ó, í และ é ตารางข้างล่าง (อ่านจากซ้ายไปขวา) แบ่งเป็นตัวอักษรรูปเดี่ยว เทียบเคียงกับอักษรละตินและสัทอักษรสากล:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ا ā /ɑ, a/ | ب b /b/ | پ p /p/ | ت t /t/ | ټ ṭ /ʈ/ | ث (s) /s/ | ج ǧ /d͡ʒ/ | ځ g, dz /d͡z/ | چ č /t͡ʃ/ | څ c, ts /t͡s/ | ح (h) /h/ | خ x /x/ |
| د d /d/ | ډ ḍ /ɖ/ | ﺫ (z) /z/ | ﺭ r /r/ | ړ ṛ /ɺ,ɻ, ɽ/ | ﺯ z /z/ | ژ ž /ʒ/ | ږ ǵ (หรือ ẓ̌) /ʐ, ʝ, ɡ, ʒ/ | س s /s/ | ش š /ʃ/ | ښ x̌ (หรือ ṣ̌) /ʂ, ç, x, ʃ/ | ښ x̌ (หรือ ṣ̌) /ʂ, ç, x, ʃ/ |
| ص (s) /s/ | ض (z) /z/ | ط (t) /t/ | ظ (z) /z/ | ع (ā) /ɑ/ | غ ğ /ɣ/ | ف f /f/ | ق q /q/ | ک k /k/ | ګ ģ /ɡ/ | ل l /l/ | ل l /l/ |
| م m /m/ | ن n /n/ | ڼ ṇ /ɳ/ | ں  ̃ , ń /◌̃/ | و w, u, o /w, u, o/ | ه h, a /h, a/ | ۀ ə /ə/ | ي y, i /j, i/ | ې e /e/ | ی ay, y /ai, j/ | ۍ əi /əi/ | ئ əi, y /əi, j/ |
บรรณานุกรม

Schmidt, Rüdiger, บ.ก. (1989). Compendium Linguarum Iranicarum. Wiesbaden: Reichert. ISBN 3-88226-413-6.
Georg Morgenstierne (1926) Report on a Linguistic Mission to Afghanistan. Instituttet for Sammenlignende Kulturforskning, Serie C I-2. Oslo. ISBN 0-923891-09-9
Daniel G. Hallberg (1992) Pashto, Waneci, Ormuri (Sociolinguistic Survey of Northern Pakistan, 4). National Institute of Pakistani Studies, 176 pp. ISBN 969-8023-14-3.
Herbert Penzl A Grammar of Pashto: A Descriptive Study of the Dialect of Kandahar, Afghanistan, ISBN 0-923891-72-2
Herbert Penzl A Reader of Pashto, ISBN 0-923891-71-4
อ่านเพิ่ม

Morgenstierne, Georg. "The Place of Pashto among the Iranic Languages and the Problem of the Constitution of Pashtun Linguistic and Ethnic Unity." Paṣto Quarterly 1.4 (1978): 43-55.
แหล่งข้อมูลอื่น

Pashto Dictionary with Phonetic Keyboard & Auto-Suggestion
Pashto Phonetic Keyboard
Pashto Language & Identity Formation in Pakistan
Indo-Aryan identity of Pashto
Henry George Raverty. A Dictionary of the Puk'hto, Pus'hto, or Language of the Afghans. Second edition, with considerable additions. London: Williams and Norgate, 1867.
D. N. MacKenzie, "A Standard Pashto" เก็บถาวร 2021-03-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Khyber.org
Freeware Online Pashto Dictionaries
A Pashto Word List
Origins of Pashto
Resources for the Study of the Pashto Language
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย 
อื่น ๆ:  IdRef  İslâm Ansiklopedisi
ภาวะแทรกซ้อน

ในการแพทย์ ภาวะแทรกซ้อน หรือ โรคแทรก
(อังกฤษ: complication)
เป็นการดำเนินหรือผลที่ไม่ดีของโรค ของปัญหาทางสุขภาพ หรือของการรักษา
คือ โรคนั้นเองอาจแย่ลงโดยอาการหนักขึ้น มีอาการหลายอย่างขึ้น มีผลต่อยังอวัยวะอื่น ๆ หรือกระจายไปทั่วร่างกาย
โรคใหม่อาจปรากฏโดยเป็นภาวะแทรกซ้อนของโรคที่มีก่อน
การรักษาทางการแพทย์ เช่น ยา หรือการผ่าตัด ก็อาจมีผลที่ไม่พึงประสงค์หรืออาจก่อปัญหาใหม่เองด้วย
ดังนั้น ภาวะแทรกซ้อนอาจเป็นโรคหมอทำ (iatrogenic)
ความรู้ทางการแพทย์เกี่ยวกับโรค หัตถการ หรือการรักษาหนึ่ง ๆ ปกติจะรวมรายละเอียดเป็นรายการภาวะแทรกซ้อนซึ่งสามัญที่สุด เพื่อให้รู้ล่วงหน้า ป้องกัน และระบุได้ง่ายยิ่งขึ้นและเร็วยิ่งขึ้น
บางคนอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ง่ายกว่าขึ้นอยู่กับความอ่อนแอ ความไวติดเชื้อ อายุ สุขภาพ และภูมิคุ้มกัน เป็นต้น 
ภาวะแทรกซ้อนอาจมีผลลบต่อพยากรณ์โรค
หัตถการที่ไม่ล่วงล้ำเข้าสู่ร่างกาย (non-invasive) หรือล่วงล้ำเข้าสู่ร่างกายน้อยที่สุด (minimally invasive) ปกติจะมีภาวะแทรกซ้อนน้อกว่าหัตถการที่ล่วงล้ำเข้าสู่ร่างกาย (invasive)
โรคที่ดำเนินร่วม (concomitant) แต่ไม่ได้เป็นผลของโรคอีกโรคหนึ่งเรียกว่าเป็นโรคเกิดร่วม (comorbidity)
แต่การแบ่งแนวคิดเช่นนี้บางครั้งไม่ชัดเจน เนื่องจากความซับซ้อนของความเป็นเหตุผลหรือเพราะไม่มีข้อมูลที่แน่นอน
คำภาษาอังกฤษว่า sequela และ complication บ่อยครั้งใช้เป็นไวพจน์ของกันและกัน
แม้ complication จะมีนัยว่า ภาวะที่เป็นผลจะทำการรักษาภาวะที่เป็นเหตุให้ซับซ้อนและยากยิ่งขึ้น
ตัวอย่าง

การติดเชื้อในกระแสเลือด อาจเป็นภาวะแทรกซ้อนของแผลหรือฝีที่ติดเชื้อ
ภาวะช็อกเหตุแพ้ อาจเป็นปฏิกิริยาต่อยาระงับความรู้สึกหลายอย่าง เป็นภาวะแทรกซ้อนเนื่องกับการผ่าตัด
กระดูกซี่โครงหรือกระดูกสันอกแตก/หัก อาจเป็นภาวะแทรกซ้อนของการพยายามนวดหัวใจกู้ชีพสำหรับผู้ที่มีภาวะกระดูกพรุน
ไข้หลังคลอด (puerperal fever) อาจเป็นภาวะแทรกซ้อนที่สามัญของการคลอดบุตร และเคยเป็นเหตุให้มารดาเสียชีวิตเป็นจำนวนมากก่อนจะเริ่มใช้ยาระงับเชื้อและยาปฏิชีวนะ
โรคเบาหวานอาจมีภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ ในระยะหลัง ๆ หรือเมื่อเป็นมาก เช่น เนื้อตายเน่า โรคที่เท้าเหตุเบาหวาน (diabetic foot) ตาบอด การติดเชื้อ เป็นต้น
ภาวะหลอดเลือดมีลิ่มเลือด (thrombosis) ในหัวใจหรือสมอง ซึ่งเป็นเหตุของโรคหลอดเลือดสมองหรือกล้ามเนื้อหัวใจตายเหตุขาดเลือดฉับพลัน อาจเป็นภาวะแทรกซ้อนของโรคการจับลิ่มของโลหิต (blood coagulation disorders) หลอดเลือดดำอักเสบ เยื่อบุหัวใจอักเสบ และการมีลิ้นหัวใจเทียม
eczema vaccinatum เป็นภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงของการได้วัคซีนโรคฝีดาษในผู้ป่วยโรคผื่นแดง (eczema)
ภาวะสมองเสื่อมเหตุพิษต่อตับ (hepatotoxic dementia) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดในคนไข้ตับอักเสบหรือตับแข็ง
ปัญญาอ่อนเป็นภาวะแทรกซ้อนที่สามัญของภาวะโพรงสมองคั่งน้ำที่ไม่รักษา
ปฏิกิริยาตรงกันข้ามต่อยา คือ เกิดปฏิกิริยาตรงกันข้ามตามที่ประสงค์เนื่องกับยา ยกตัวอย่างเช่น เบ็นโซไดอาเซพีนเป็นยาสงบประสาทรอง (minor tranquilizers) โดยมีฤทธิ์อื่น ๆ รวมทั้งเป็นยานอนหลับ (hypnotic) ยาระงับประสาท ยาคลายกังวล (anxiolytic) ยากันชัก และยาคลายกล้ามเนื้อ แต่ก็อาจก่อปฏิกิริยาตรงกันข้ามในคนบางกลุ่ม เช่น ทำให้ทำงานมากเกิน วิตกกังวล ชัก เป็นต้น
อาการอวัยวะเพศไม่แข็งตัว (erectile dysfunction) และกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ ซึ่งเกิดเนื่องกับการตัดต่อมลูกหมาก
การฆ่าตัวตายเป็นภาวะแทรกซ้อนที่สามัญของโรคและภาวะต่าง ๆ ที่มีผลลบต่อชีวิตของบุคคลอย่างต่อเนื่อง เช่น โรคซึมเศร้า โรคจิตเภท และการติดยา
ภาวะแทรกซ้อนของยาธรรมดา ๆ เป็นเรื่องสามัญมาก ทำให้คนไข้บางคนวิตกกังวลหรือไม่สบายใจในการใช้ยา
เหตุ

ความขัดแย้งทางผลประโยชน์อาจทำให้ไม่ป้องกันภาวะแทรกซ้อน
งานศึกษาในสหรัฐงานหนึ่งพบว่า โรงพยาบาลจะมีรายได้ต่อรายคนไข้มากกว่าเมื่อคนไข้มีภาวะแทรกซ้อน
ดูเพิ่ม

อาการไม่พึงประสงค์จากยา
การวินิจฉัยทางการแพทย์
โรคหมอทำ
ยาหลอก
พยากรณ์โรค
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  "complication", ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑ ฉบับ ๒๕๔๕, (แพทยศาสตร์) ภาวะแทรกซ้อน, โรคแทรก
↑  
complication. The British Medical Association Illustrated Medical Dictionary. Dorling Kindersley. 2002. pp. 140. ISBN 0-7513-3383-2. A condition resulting from a preceding disorder or from its treatment.
↑  
complication. Dorland's Illustrated Medical Dictionary (32nd ed.). USA: Elsevier Saunders. 2012. p. 398. ISBN 978-1-4160-6257-8. 1. a disease or diseases concurrent with another disease. 2. the concurrence of two or more diseases in the same patient.
↑  
"complication", Physicians' Desk Reference, 2006, ISBN 978-1563635267, A morbid process or event occurring during a disease that is not an essential part of the disease, although it may result from it or from independent causes.
↑  
"complication", Merriam-Webster Collegiate Dictionary (11 ed.), Springfield, Massachusetts, USA: Merriam-Webster, Inc., 2003, ISBN 9780877798101, a secondary disease or condition developing in the course of a primary disease or condition
↑  
"complication", Concise Oxford Dictionary of Current English (8th ed.), New York: Oxford University Press, 1990, ISBN 978-0198612001, Med a secondary disease or condition aggravating a previous one.
↑  sequela. The British Medical Association Illustrated Medical Dictionary. Dorling Kindersley. 2002. pp. 505. ISBN 0-7513-3383-2. A condition that results from or follows a disease, disorder, or injury. The term is usually used in plural (sequelae) to refer to the complications of a disease.
↑  Carissa E. Mancuso; Maria G. Tanzi; Michael Gabay (2004). "Paradoxical Reactions to Benzodiazepines". Pharmacotherapy. 24 (9). ISSN 1875-9114 – โดยทาง Medscape.
↑  
Mayo Clinic Staff. "Open prostatectomy risks". Mayo Clinic. สืบค้นเมื่อ 2014-10-31.
↑  
Silva, LA; Andriolo, RB; Atallah, ÁN; da Silva, EM (2014-09-27). "Surgery for stress urinary incontinence due to presumed sphincter deficiency after prostate surgery". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 9: CD008306. doi:10.1002/14651858.CD008306.pub3. PMID 25261861.
↑  Gandhi TK, Burstin HR, Cook EF, Puopolo AL, Haas JS, Brennan TA, Bates DW (March 2000). "Drug complications in outpatients". J Gen Intern Med. 15 (3): 149–54. PMC 1495358. PMID 10718894.
↑  Eappen, S.; Lane, B. H.; Rosenberg, B.; Lipsitz, S. A.; Sadoff, D.; Matheson, D.; Berry, W. R.; Lester, M.; Gawande, A. A. (2013). "Relationship Between Occurrence of Surgical Complications and Hospital Finances". JAMA. 309 (15): 1599–1606. doi:10.1001/jama.2013.2773. PMID 23592104.
แหล่งข้อมูลอื่น

Coventry, Brendon J. Surgery: Complications, Risks and Consequences. Book series, seven volumes. Springer (2014).
Mulholland, Michael W. & Doherty, Gerard M. Complications in Surgery. Lippincott Williams and Wilkins (2006). ISBN 978-1-60-547530-1.
Gawande, Atul. Complications: A Surgeon's Notes on an Imperfect Science. Macmillan (2002). ISBN 9780312421700.
วิกิพจนานุกรม
เลออน ทรอตสกี
เชิงอรรถ

↑  ทรอตสกีดำรงตำแหน่งกรรมการราษฎรฝ่ายการทหารตั้งแต่วันที่ 14 มีนาคม ค.ศ. 1918 และเป็นกรรมการราษฎรฝ่ายการทหารเรือตั้งแต่เดือนเมษายน ค.ศ. 1918 ก่อนควบรวมเป็นตำแหน่งเดียวกันเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน ค.ศ. 1923
↑  รัสเซีย: Лев "Лейба" Давидович Бронштейн, อักษรโรมัน: Lev "Leyba" Davidovich Bronshteyn, สัทอักษรสากล: [lʲef – lʲɪjbə – dɐˈvʲidəvʲɪtɕ brɐnʂˈtʲejn].
↑  /ˈtrɒtski/; รัสเซีย: Лев Давидович Троцкий, อักษรโรมัน: Lev Davidovich Trotskiy, สัทอักษรสากล: [ˈlʲef ˈtrotskʲɪj] ( ฟังเสียง); ยูเครน: Лев Давидович Троцький; also transliterated Lyev, Trotski, Trotskij, Trockij and Trotzky.
แหล่งข้อมูลอื่น

Trotsky speaks about the Moscow Trials ที่ยูทูบ
Trotsky in Havana by Dimitri Prieto from Havana Times
FBI records relating to Trotsky's murder
The Contradiction of Trotsky by Claude Lefort
Uncommon Knowledge. Interview with Christopher Hitchens and Robert Service about Leon Trotsky
กฤตภาคจากหนังสือพิมพ์เกี่ยวกับ เลออน ทรอตสกี ในหอจดหมายเหตุข่าวสารคริสต์ศตวรรษที่ 20 ของ ZBW
"How We Made the October Revolution" by Leon Trotsky. The New York Times, 1919.
แหล่งข้อมูลอื่น > งาน

แม่แบบ:Marxists.org
ผลงานของ Leon Trotsky ที่โครงการกูเทินแบร์ค
แม่แบบ:FadedPage
ผลงานเกี่ยวกับ/โดย เลออน ทรอตสกี ที่อินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์
ผลงานโดย เลออน ทรอตสกี บนเว็บ LibriVox (หนังสือเสียง ซึ่งเป็นสาธารณสมบัติ)
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  นอร์เวย์  ชิลี  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  อาร์เจนตินา  กาตาลุญญา  เยอรมนี  อิตาลี  อิสราเอล  ฟินแลนด์  เบลเยียม  สหรัฐ  สวีเดน  ลัตเวีย  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  ออสเตรเลีย  กรีซ 2  เกาหลี  โครเอเชีย  เนเธอร์แลนด์  โปแลนด์  โปรตุเกส  นครรัฐวาติกัน 
วิชาการ:  CiNii 
ศิลปิน:  มิวสิกเบรนซ์  ULAN 
ประชาชน:  Deutsche Biographie  Trove 
อื่น ๆ:  พจนานุกรมประวัติศาสตร์ของสวิสเซอร์แลนด์  NARA  SNAC 2  IdRef
ซูเปอร์สเปรดเดอร์

แผนผังชั้นที่ 9 ของโรงแรมเมโทรโพลในฮ่องกง แสดงการเกืดขึ้นของเหตุการณ์การแพร่กระจายเชื้อมากเป็นพิเศษของกลุ่มอาการทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง (ซาร์ส)
ซูเปอร์สเปรดเดอร์ คือการที่สิ่งมีชีวิตติดเชื้อโรคระบาด และแพร่โรคระบาดออกไปอย่างผิดปกติ มนุษย์ที่ป่วยสามารถเป็นซูเปอร์สเปรดเดอร์ หรือผู้ที่ขับเชื้อและแพร่เชื้อได้มากเป็นพิเศษ พวกเขามีแนวโน้มที่จะแพร่เชื้อให้กับผู้อื่น มากกว่าคนที่ติดเชื้อทั่วไป ซูเปอร์สเปรดเดอร์จึงเป็นประเด็นที่มีความกังวลสูงในวิทยาการระบาด
กรณีที่มีการแพร่กระจายเชื้อมากเป็นพิเศษนั้นเป็นไปตามหลักการพาเรโต (Pareto principle หรือ กฎ 20/80) โดยที่ประมาณ 20% ของผู้ติดเชื้อจะเป็นผู้ที่แพร่กระจายเชื้อ 80% ถึงแม้ว่าการแพร่กระจายเชื้อมากเป็นพิเศษนั้นกล่าวได้ว่า ก็สามารถเกิดขึ้นได้เมื่อการรายงานกรณีซูเปอร์สเปรดเดอร์ ซึ่งมีร้อยละของการแพร่กระจายที่สูงกว่าหรือต่ำกว่า ในโรคระบาดที่มีการแพร่กระจายเชื้อมากเป็นพิเศษ ประชาชนส่วนใหญ่ที่ติดเชื้อมีความสัมพันธ์แบบการติดต่อรอง (Secondary contact) เพียงเล็กน้อย
เหตุการณ์การแพร่กระจายเชื้อมากเป็นพิเศษถูกกำหนดโดยปัจจัยหลายประการ รวมถึงการลดลงของภูมิคุ้มกันหมู่ในประชากร, การติดเชื้อในโรงพยาบาล, ความรุนแรงของเชื้อ, ปริมาณไวรัส, การวินิจฉัยผิดพลาด, พลวัตไหลเวียนของอากาศ, ภาวะการกดภูมิคุ้มกัน และการติดเชื้อร่วมกับเชื้อโรคอื่น ๆ
การนิยามเหตุการณ์การแพร่กระจายเชื้อมากเป็นพิเศษ

แม้ว่าจะมีคำจำกัดความซึ่งไม่เคร่งครัดของการแพร่กระจายเชื้อมากเป็นพิเศษอยู่แล้ว แต่ก็มีความพยายามในการกำหนดนิยามคุณสมบัติที่เหมาะสม ของเหตุการณ์การแพร่กระจายเชื้อมากเป็นพิเศษ (Super-spreading event, SSE) Lloyd-Smith และคณะ (ค.ศ. 2005) กำหนดเกณฑ์วิธีเพื่อระบุเหตุการณ์การแพร่กระจายเชื้อมากเป็นพิเศษ ดังต่อไปนี้:
ประเมินจำนวนระดับการติดเชื้อที่มีประสิทธิผล R สำหรับโรคและประชากรที่เป็นปัญหา
สร้างการแจกแจงปัวซงด้วยค่าเฉลี่ย R ซึ่งเป็นตัวแทนของช่วงที่คาดหวังของ Z ซึ่งเนื่องมาจากการเฟ้นสุ่มโดยไม่มีการผันแปรรายตัว
กำหนด SSE เป็นผู้ติดเชื้อที่ติดเชื้อมากกว่า Z(n) อื่น ๆ โดยที่ Z(n) คือเปอร์เซ็นต์ไทล์ที่ n ของการแจกแจงปัวซง (R)
เกณฑ์วิธีนี้กำหนด เปอร์เซ็นไทล์ที่ 99 ของ SSE เป็นกรณีที่ทำให้เกิดการติดเชื้อมากกว่าที่จะเกิดขึ้นใน 99% ของประวัติการติดเชื้อในประชากรที่เป็นกลุ่มเดียวกัน

ระหว่างการระบาดของโรคซาร์สในปี พ.ศ. 2546 ที่ปักกิ่ง ประเทศจีน นักระบาดวิทยาได้กำหนดให้ซูเปอร์สเปรดเดอร์แต่ละคน เป็นผู้ที่แพร่เชื้อโรคซาร์สติดต่อไปยังผู้รับเชื้ออย่างน้อยแปดคน

ซูเปอร์สเปรดเดอร์อาจแสดงอาการของโรคหรือไม่ก็ได้
ปัจจัยในการแพร่เชื้อ

มีการระบุว่าสิ่งขับถ่ายของซูเปอร์สเปรดเดอร์มีจำนวนเชื้อโรคที่สูงกว่าปกติในช่วงเวลาที่ติดเชื้อ นี่เป็นสาเหตุที่ทำให้ผู้รับเชื้อติดต่อจากพวกเขาจะสัมผัสกับไวรัส/แบคทีเรีย ในปริมาณที่สูงกว่าที่จะพบในการรับเชื้อติดต่อจากผู้ที่ไม่ได้เป็นซูเปอร์สเปรดเดอร์ ในการระบาดของโรคภายในช่วงเวลาเดียวกัน
ปัจจัยในการแพร่เชื้อ > ค่าระดับการติดเชื้อพื้นฐาน

ค่าระดับการติดเชื้อพื้นฐาน R0 คือจำนวนเฉลี่ยของการติดเชื้อทุติยภูมิที่เกิดจากผู้ติดเชื้อทั่วไปในประชากรที่อ่อนไหวทั้งหมด ค่าระดับการติดเชื้อพื้นฐานหาค่าได้โดยทำการ คูณค่าเฉลี่ยจำนวนผู้สัมผัสรับเชื้อ กับค่าเฉลี่ยความน่าจะเป็นที่บุคคลที่มีความไวต่อการติดเชื้อจะติดเชื้อ ซึ่งจะถูกเรียกว่าศักยภาพการแพร่กระจาย
ปัจจัยในการแพร่เชื้อ > ค่าระดับการติดเชื้อรายบุคคล

ค่าระดับการติดเชื้อรายบุคคลแสดงถึงจำนวนของการติดเชื้อทุติยภูมิ ที่เกิดจากบุคคลที่เฉพาะเจาะจงในช่วงเวลาที่บุคคลนั้นติดเชื้อ บุคคลบางคนมีค่าระดับการติดเชื้อรายบุคคลที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และเป็นที่รู้จักกันในนามซูเปอร์สเปรดเดอร์ จากการติดตามการสัมผัสติดต่อ นักระบาดวิทยาได้ระบุซูเปอร์สเปรดเดอร์ในโรคหัด, วัณโรค, หัดเยอรมัน, ฝีดาษลิง, ไข้ทรพิษ, ไข้เลือดออกอีโบลา และโรคซาร์ส
ปัจจัยในการแพร่เชื้อ > การติดเชื้อร่วมกับเชื้อโรคอื่น

ในชายหลายคนที่ติดเชื้อเอชไอวี ซึ่งติดเชื้อร่วมกับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ อย่างน้อยหนึ่งอย่างเช่น โรคหนองใน, ไวรัสตับอักเสบซี และไวรัสเริม พบว่ามีอัตราการแพร่กระจายของเชื้อเอชไอวีสูงกว่าถึง 8 เท่าเมื่อเทียบกับผู้ที่ไม่ติดเชื้อร่วม อัตราการแพร่กระจายนี้คำนวณในผู้ชายที่มีปริมาณเชื้อไวรัสเอชไอวี ใกล้เคียงกัน เมื่อการรักษาการติดเชื้อร่วมเสร็จสิ้น อัตราการแพร่กระจายของเชื้อไวรัสเอชไอวีก็กลับสู่ระดับที่เทียบเท่ากับผู้ที่ไม่มีการติดเชื้อร่วม
ปัจจัยในการแพร่เชื้อ > การขาดภูมิคุ้มกันในประชากร

ภูมิคุ้มกันในกลุ่มประชากร หรือภูมิคุ้มกันหมู่ หมายถึงการป้องกันทางอ้อมที่สมาชิกในชุมชนที่ได้รับภูมิคุ้มกันให้กับสมาชิกที่ไม่ได้รับภูมิคุ้มกัน ในการป้องกันการแพร่กระจายของโรคติดต่อ ยิ่งมีจำนวนผู้มีภูมิคุ้มกันมากเท่าไหร่โอกาสที่การระบาดจะเกิดขึ้นก็น้อยลง เนื่องจากมีความไวต่อการติดเชื้อน้อยกว่า ในวิทยาการระบาด การปรากฏของภูมิคุ้มกันหมู่เป็นที่ทราบกันว่าเป็นผลสืบเนื่องภายหลังจากช่วงเวลาของการแพร่เชื้อ โดยเชื้อโรคได้สร้างภูมิคุ้มกันให้กับผู้รอดชีวิตส่งผ่านสู่ประชากรที่ไวต่อการติดเชื้อ ทำให้จำนวนผู้ที่ไวต่อการติดเชื้อลดลง แม้ว่าจะยังคงมีบุคคลที่ไวต่อการติดเชื้ออยู่ก็ตาม การสัมผัสเชื้อของพวกเขามีแนวโน้มที่จะได้รับภูมิคุ้มกัน ซึ่งป้องกันการแพร่กระจายของการติดเชื้อต่อไป สัดส่วนของบุคคลที่มีภูมิคุ้มกันในประชากรที่สูงกว่าที่โรคไม่อาจจะคงแพร่อยู่อีกต่อไป คือขีดเริ่มของภูมิคุ้มกันหมู่ ค่าของมันจะแตกต่างกันไปตามความรุนแรงของโรค, ประสิทธิภาพของวัคซีน และตัวแปรการสัมผัสเชื้อของประชากร ซึ่งไม่ได้หมายความว่าการระบาดจะไม่เกิดขึ้น แต่จะถูกจำกัด
ซูเปอร์สเปรดเดอร์ระหว่างการระบาด > การระบาดของโรคซาร์ส พ.ศ. 2546

กรณีแรกของโรคซาร์สเกิดขึ้นในกลางเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2545 ในมณฑลกวางตุ้งของจีน ตามมาด้วยการระบาดของโรคในฮ่องกงในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546 Liu Jianlun (จีน: 劉劍倫; ยฺหวิดเพ็ง: lau4 gim3 leon4) แพทย์ในมณฑลกวางตุ้งผู้ทำการรักษาผู้ป่วยโรคซาร์สที่นั่นได้ติดเชื้อไวรัสและมีอาการป่วย แม้จะมีอาการเขาได้เดินทางไปฮ่องกงเพื่อเข้าร่วมงานแต่งงานของคนในครอบครัว เขาพักอยู่บนชั้นเก้าของโรงแรมเมโทรโพลในเกาลูน และแพร่เชื้อไปยังแขกของโรงแรมอีก 16 คนที่อยู่บนชั้นนั้น ซึ่งเขาเหล่านั้นได้เดินทางต่อไปยังแคนาดา, สิงคโปร์, ไต้หวัน และเวียดนาม ซึ่งแพร่กระจายโรคซาร์สไปยังสถานที่เหล่านั้น และได้กลายเป็นโรคระบาดระดับโลก
ในอีกกรณีหนึ่งในช่วงที่มีการระบาดของโรค ชายอายุ 54 ปีได้เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยอาการโรคหลอดเลือดหัวใจ, ไตวายเรื้อรัง และเบาหวานชนิดที่ 2 เขาได้สัมผัสติดต่อกับผู้ป่วยที่ทราบว่ามีโรคซาร์ส ไม่นานหลังจากที่เขาเข้ารับการรักษาเขามีไข้, ไอ, ปวดกล้ามเนื้อ และเจ็บคอ แพทย์ที่รับเข้ารักษาสงสัยว่าเป็นโรคซาร์ส ผู้ป่วยถูกย้ายไปที่โรงพยาบาลอื่นเพื่อรักษาโรคหลอดเลือดหัวใจของเขา ในขณะนั้นอาการของโรคซาร์สของเขาก็ชัดเจนขึ้น ต่อมาพบว่าเขาแพร่โรคซาร์สไปยังผู้ป่วยอีก 33 คนในเวลาเพียงสองวัน เขาถูกย้ายกลับไปที่โรงพยาบาลเดิมซึ่งเขาได้เสียชีวิตลงจากโรคซาร์ส
โรคซาร์สระบาดในที่สุดก็ถูกควบคุม แต่ได้ทำให้เกิดผู้ป่วย 8,273 รายและ 775 คนเสียชีวิต ภายในสองสัปดาห์ของการเริ่มต้นระบาดในมณฑลกวางตุ้ง โรคซาร์สได้แพร่กระจายไปยัง 37 ประเทศ
ซูเปอร์สเปรดเดอร์ระหว่างการระบาด > การระบาดของโรคหัด พ.ศ. 2532

โรคหัดเป็นโรคที่ติดต่อได้ง่าย โดยเชื้อไวรัสที่แพร่ในอากาศ ปรากฏขึ้นอีกครั้งแม้ในหมู่ประชากรที่ได้รับวัคซีนในเมืองหนึ่งของฟินแลนด์ในปี พ.ศ. 2532 การระบาดของโรคในโรงเรียนส่งผลให้มีผู้ป่วย 51 ราย หลายรายเคยได้รับการฉีดวัคซีนแล้ว มีผู้ติดเชื้อ 22 คนจาการแพร่เชื้อของเด็กเพียงคนเดียว มีการบันทึกไว้ในช่วงการระบาดครั้งนี้ว่า เมื่อพี่น้องที่ฉีดวัคซีนใช้ห้องนอนร่วมกับพี่น้องที่ติดเชื้อ เจ็ดในเก้ารายกลายเป็นผู้ติดเชื้อเช่นกัน