stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษาจาวา
ซอฟต์แวร์ที่เกี่ยวข้อง > สภาพแวดล้อมสำหรับการพัฒนา (IDE)

BlueJ เป็น IDE ที่เหมาะกับการศึกษา โดยเน้นที่แนวคิดเรื่องการเขียนโปรแกรมเชิงวัตถุ
ฺBorland JBuilder
Eclipse โอเพนซอร์ส
IntelliJ IDEA
JDeveloper ของบริษัทออราเคิล
JEdit (เป็นเอดิเตอร์ แต่สามารถติดตั้งปลั๊กอินเพื่อเพิ่มความสามารถด้าน IDE ได้)
JLab ของภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฟรีและเล็กเหมาะกับการศึกษา ดูรายละเอียดเพิ่มเติ่มที่ http://www.cp.eng.chula.ac.th/~somchai/JLab/
NetBeans โอเพนซอร์ส
Rational Application Developer ของไอบีเอ็ม
Sun Java Studio ของซัน ไมโครซิสเต็มส์
ฺVisual Age ของไอบีเอ็ม (ปัจจุบันเลิกพัฒนาแล้ว ถูกแทนที่ด้วย Rational Application Developer)
ฺVisual Cafe' ของบริษัท Symantec
WebSphere Studio Application Developer ของไอบีเอ็ม ปัจจุบันถูกแทนที่ด้วย Rational Application Developer
ดูเพิ่ม

RTSJ เรียลไทม์สเปคซิฟิเคชั่นสำหรับJava
แหล่งข้อมูลอื่น

java.com ข้อมูลจาวา สำหรับผู้ใช้งานทั่วไป
java.sun.com ข้อมูลจาวา สำหรับนักพัฒนา
| ด ค กภาษาโปรแกรม |
| --- | --- |
 การเปรียบเทียบ  เส้นเวลา  ประวัติศาสตร์ 
 เอพีแอล  แอสเซมบลี  เบสิก  ซี  ซีพลัสพลัส  ซีชาร์ป  โคบอล  ดาร์ต  อิลิกเซอร์  ฟอร์แทรน  โก  กรูวี  แฮสเคล  จาวา  จาวาสคริปต์  จูเลีย  คอตลิน  ลิสป์  ลูอา  แมตแล็บ  อ็อบเจกทีฟ-ซี  โอคาเมล  ปาสกาล  เพิร์ล  พีเอชพี  ไพทอน  อาร์  รูบี  รัสต์  สกาลา  เชลล์สคริปต์  สมอลล์ทอล์ก  สวิฟต์  ไทป์สคริปต์  วิชวลเบสิก  ดูเพิ่มเติม... 
  หมวดหมู่   รายชื่อ ตามตัวอักษร  ตามประเภท  ตระกูล  ไม่ยึดภาษาอังกฤษเป็นหลัก
ภาษาฮีลีไกโนน

| ภาษาฮีลีไกโนน |
| --- | --- |
Ilonggo
ประเทศที่มีการพูด: ฟิลิปปินส์
ภูมิภาค: เขตเวสเทิร์นวิซายัส, ด้านตะวันตกของเขตเกาะเนโกรส, เขตโซกซาร์เจน, ด้านตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัดมัสบาเต, หลายส่วนของจังหวัดปาลาวันและจังหวัดโรมโบลน และบางส่วนของเขตนอร์เทิร์นมินดาเนา
จำนวนผู้พูด: ภาษาแม่:  7 ล้านคน  ภาษาที่ 2 : 4 ล้านคน (ประมาณ)  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  มาเลโย-พอลินีเชียนบอร์เนียว-ฟิลิปปินส์ฟิลิปปินส์กลางวิซายันวิซายันกลางภาษาฮีลีไกโนน
รหัสภาษา
ISO 639-2: hil
ISO 639-3: hil
ภาษาฮีลีไกโนน (ฟิลิปีโนและอังกฤษ: Hiligaynon) เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียใช้พูดในวิซายาตะวันตก ประเทศฟิลิปปินส์ ส่วนใหญ่อยู่ในจังหวัดอีโลอีโลและเนโกรส และจังหวัดอื่น ๆ ในเกาะปาไน เช่น คาปิซ, อันตีเก, อักลัน และกีมารัส มีผู้พูด 7 ล้านคน ใช้เป็นภาษาแม่ และใช้เป็นภาษาที่สองอีก 4 ล้านคน
ไวยากรณ์ > สรรพนาม

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| บุรุษ | การกสัมบูรณ์ (Absolutive) | การกสัมพันธ์ (Ergative) | การกกรรมตรง (Oblique) |
| บุรษที่ 1 เอกพจน์ | ako | nakon,ko | akon |
| บุรษที่ 2 เอกพจน์ | ikaw, ka | nimo,mo | imo |
| บุรษที่ 3 เอกพจน์ | siya | niya | iya |
| บุรษที่ 1 พหูพจน์รวมผู้ฟัง | kita | naton, ta | aton |
| บุรษที่ 1 พหูพจน์ไม่รวมผู้ฟัง | kami | namon | amon |
| บุรษที่ 2 พหูพจน์ | kamo | ninyo | inyo |
แหล่งข้อมูลอื่น

ของวิกิพีเดีย ที่วิกิมีเดีย อินคิวเบเตอร์
ภาษาฮีลีไกโนนในเว็บไซต์[ลิงก์เสีย]
Bansa.org พจนานุกรมภาษาฮีลีไกโนน เก็บถาวร 2019-09-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
การเขียนภาษาฮีลีไกโนน  (อังกฤษ)
เว็บไซต์พจนานุกรมภาษาฮีลีไกโนน
ภาษาโอรังเซอเลตาร์

| ภาษาโอรังเซอเลตาร์ |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: มาเลเซีย, สิงคโปร์
จำนวนผู้พูด: 880 คน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  กลุ่มภาษามาลาโย-โพลีเนเซียกลุ่มภาษามาลาโย-ซุมบาวันภาษากลุ่มมาเลย์อิกภาษาโอรังเซอเลตาร์
รหัสภาษา
ISO 639-3: ors
ภาษาโอรังเซอเลตาร์ (อังกฤษ: Orang Seletar language) มีผู้พูดทั้งหมดราว 880 คน พบทางชายฝั่งตอนเหนือของสิงคโปร์และชายฝั่งด้านตรงข้ามของมาเลเซีย จัดอยู่ในตระกูลภาษาออสโตรนีเซีย ภาษากลุ่มมาลาโย-โพลีเนเซีย สาขามาลาโย-ซุมบาวัน สาขาย่อยมาเลย์อิก อาจจะเป็นสำเนียงของภาษามลายู
ภาษาไตลอง

| ภาษาไตลอง |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: ลาว
ตระกูลภาษา: ขร้า-ไท  กัม-ไทเบ-ไทไท-แสกภาษาไตลอง
รหัสภาษา
ISO 639-3: thi
ภาษาไตลอง (อังกฤษ: Tai Long) มีผู้พูด 4,800 คน (พ.ศ. 2547) ในประเทศลาว เป็นภาษาใกล้เคียงหรืออาจจะเป็นภาษาเดียวกับภาษาเมาหรือไทเมาตามแนวชายแดนพม่า-ยูนนาน อยู่ในตระกูลภาษาขร้า-ไท กลุ่มกัม-ไท สาขาเบ-ไท สาขาย่อยไท-แสก
ภาษาลาดิโน

| ภาษาลาดิโน/ภาษาสเปนของชาวยิว |
| --- | --- |
גודיאו-איספאנייול Djudeo-espanyol, לאדינו Ladino
ออกเสียง: /dʒuðeo.espaɲol/
ประเทศที่มีการพูด: อิสราเอล ตุรกี บราซิล ฝรั่งเศส กรีซ มาซีโดเนีย บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา บัลแกเรีย เม็กซิโก กือราเซา
จำนวนผู้พูด: 100,000 คน ในอิสราเอล 8,000 คนใน ตุรกี 1,000 คน ใน กรีซ  ที่อื่นไม่ทราบข้อมูลและจำนวนกำลังลดลงเรื่อย ๆ  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: อินโด-ยูโรเปียน  ภาษากลุ่มอิตาลิกภาษากลุ่มโรมานซ์ภาษากลุ่มอิตาลีตะวันตกเวสเทิร์นกัลโล-อิเบเรียนภาษากลุ่มโรมานซ์คาบสมุทรไอบีเรียภาษากลุ่มไอบีเรียตะวันตกภาษาสเปนภาษาลาดิโน/ภาษาสเปนของชาวยิว
สถานภาพทางการ
ผู้วางระเบียบ: พันธมิตรสากลอิสราเอล
รหัสภาษา
ISO 639-2: lad
ISO 639-3: lad
ภาษาลาดิโน (อังกฤษ: Ladino) เป็นภาษากลุ่มโรมานซ์ ได้รับอิทธิพลจากภาษาสเปนมาก โดยเฉพาะภาษาสเปนโบราณ (คัสติลเลียน) ความสัมพันธ์ระหว่างภาษาลาดิโนกับภาษาสเปน เทียบได้กับภาษายิดดิชกับภาษาเยอรมัน ผู้พูดส่วนใหญ่เป็นชาวยิวเซฟาร์ดิก ตัวอย่างเช่น ชาวยิวในเทสซาโลนิกี อิสตันบูล และอิสมีร์ โครงสร้างของภาษาใกล้เคียงกับภาษาสเปน โดยมีบางส่วนมาจากภาษาฮีบรู ภาษาโปรตุเกส ภาษาฝรั่งเศส ภาษาตุรกี ภาษากรีก และภาษาสลาฟใต้ ขึ้นกับว่าผู้พูดอาศัยอยู่ที่ใด
ภาษาลาดิโนมีเสียงที่มาจากภาษาสเปนโบราณที่กลายเป็นเสียงจากเพดานอ่อน /x/ ในภาษาสเปนสมัยใหม่ ภาษาลาดิโนมีหน่วยเสียง /x/ ที่ได้จากภาษาฮีบรู ในบางบริเวณมีการสร้างคำที่มีลักษณะเฉพาะ เช่น muestro จาก nuestro (ของเรา) โครงสร้างทางไวยากรณ์ใกล้เคียงกับภาษาสเปน โดยมีการเพิ่มส่วนจากภาษาฮีบรู ภาษาโปรตุเกส ภาษาฝรั่งเศส ภาษาตุรกี ภาษากรีก และภาษากลุ่มสลาฟใต้ ขึ้นกับบริเวณที่ใช้พูด
ภาษาลาดิโนเป็นภาษาที่ใกล้ตายเนื่องจากผู้พูดเป็นภาษาแม่มีอายุมากและไม่ถ่ายทอดภาษาให้รุ่นต่อไป ชุมชนชาวยิวเซฟาร์ดิกในประเทศต่าง ๆ มีความพยายามฟื้นฟูภาษานี้โดยเฉพาะที่เกี่ยวกับดนตรี สาเหตุที่ทำให้เป็นภาษาที่ใกล้ตายอีกอย่างหนึ่งคือการกลมกลืนไปกับภาษาสเปนสมัยใหม่
ชื่อของภาษา

คำว่า “ลาดิโน” มาจากคำว่า “ละติน” ภาษานี้มีชื่อเรียกอื่นๆอีกเช่น ภาษาสเปนของชาวยิว ภาษาเซฟาร์ดี ภาษายูดิโอ ภาษาซูเดสโม ภาษายูเดสโม และภาษาสปันยอล Haquitia (มาจากภาษาอาหรับ haka حكى “บอก”) เป็นสำเนียงที่ใช้พูดในแอฟริกาเหนือ โดยเฉพาะในโมร็อกโก สำเนียงที่ใช้พูดในเขตโอรันของแอลจีเรีย เรียก Tetuani ซึ่งมาจากชื่อเมือง Tétouan ในโมร็อกโก เพราะชาวยิวในแอลจีเรียส่วนใหญ่มาจากเมืองนี้ ในภาษาฮีบรูเรียกภาษานี้ว่า สปันโยลิต
ที่มาของคำว่าลาดิโนมีความซับซ้อน ในช่วงก่อนการขับออกจากสเปนหมายถึงภาษาสเปน โดยตรงตัวคือเป็นสำเนียงของภาษาสเปน หลังจากถูกขับออกจากสเปน ชาวยิวใช้คำว่าลาดิโนหมายถึงการแปลไบเบิลเป็นภาษาสเปน ในทำนองเดียวกับที่ Tarqum (ในหมู่ชาวเคิร์ดเชื้อสายยิว) มีความหมายเป็นภาษาอราเมอิกของชาวยิว และ sharħ (ในประเทศอาหรับ) หมายถึงภาษาอาหรับของชาวยิว
ความหลากหลาย
หลังจากการขับออกจากสเปน ภาษาของชาวยิวเชื้อสายสเปนเริ่มมีเอกลักษณ์เฉพาะ เช่นมีคำยืมจากภาษาฮีบรูและภาษาอราเมอิกจำนวนมากและมีแนวโน้มจะถอดความตามลำดับคำในภาษาฮีบรูตรงตัว ตัวอย่างเช่น halaylah ha-zeh หมายถึง “คืนนี้” ถอดเป็นภาษาลาดิโน la noche la esta แทนที่ esta noche ในภาษาสเปน
ผลจากการขับออกจากสเปนทำให้มีอิทธิพลจากภาษาอื่น เช่น ภาษากรีกและภาษาตุรกีเข้ามา ซึ่งเป็นรูปแบบคู่ขนานของการกิดขึ้นของภาษายิดดิช
การเขียน

ปัจจุบันภาษาลาดิโนเขียนด้วยอักษรละตินโดยเฉพาะในตุรกีแต่บางครั้งยังเขียนด้วยอักษรฮีบรู (โดยเฉพาะแบบราชี) ในอดีตเคยเขียนด้วยอักษรกรีกและอักษรซีริลลิก ซึ่งพบได้น้อยในปัจจุบัน เนื่องจากการลดลงของชุมชนชาวยิวเซฟาร์ดิกในยุโรป (โดยเฉพาะในเนเธอร์แลนด์และแหลมบอลข่าน) ระหว่างการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิว ทำให้ผู้พูดส่วนใหญ่เป็นชาวตุรกีเชื้อสายยิว จึงมีการนำอักษรละตินแบบที่ใช้เขียนภาษาตุรกีมาใช้เขียนภาษาลาดิโน แต่มชาวยิวบางส่วนสนับสนุนให้ใช้อักษรละตินตามแบบภาษาสเปน
เพราะภาษานี้มีลักษณะอนุรักษนิยมมาก จึงมีผู้เสนอว่าการเขียนภาษาลาดิโนเริ่มขึ้นหลังจากการขับชาวยิวออกจากสเปนเมื่อ พ.ศ. 2035 การเขียนในครั้งนั้นมีการจัดมาตรฐานและเปลี่ยนรูปแบบมาเรื่อยๆ ครั้งสุดท้ายเมื่อประมาณ พ.ศ. 2300
สัทวิทยา

การออกเสียงพยัญชนะและรากศัพท์บางส่วนใกล้เคียงกับภาษาโปรตุเกสมากกว่าภาษาสเปน เพราะยังรักษาลักษณะของภาษาโรมานซ์ในคาบสมุทรไอบีเรียไว้ได้ ในขณะที่ภาษาสเปนเสียลักษณะนี้ไป ตัวอย่างเช่นคำว่า “ยังคง” ภาษาลาดิโนใช้ aninda ภาษาโปรตุเกสใช้ ainda ส่วนภาษาสเปนใช้ aún แต่ไวยากรณ์ใกล้เคียงกับภาษาสเปน
ประวัติ

ในยุคกลางชาวยิวเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการของภาษาสเปนในฐานะภาษาที่มีชื่อเสียง ชาวยิวแปลงานจากภาษาอาหรับหรือภาษาฮีบรู (มักจะเคยแปลเป็นภาษากรีกมาก่อน) เป็นภาษาสเปน และชาวคริสต์นำไปแปลเป็นภาษาละตินอีกต่อหนึ่ง
จนกระทั่งปัจจุบัน ภาษานี้ใช้พูดอย่างกว้างขวางตลอดแหลมบอลข่าน ตุรกี ตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือ ซึ่งเป็นผลจากการขับชาวยิวออกจากสเปน เมื่อ พ.ศ. 2035 ภาษาลาดิโนและภาษาสเปนใช้ในการค้าขายตั้งแต่จักรวรรดิออตโตมันไปจนถึงเนเธอร์แลนด์และใช้ในการติดต่อระหว่างสเปนกับโปรตุเกส วรรณคดีภาษาลาดิโนยุคแรกมีการแปลเป็นภาษาฮีบรูน้อย จนราว พ.ศ. 2300 ภาษาฮีบรูหายไปจากการใช้เป็นภาษาในการติดต่อ ในยุคต่อมามีการใช้ภาษาฝรั่งเศสอย่างแพร่หลาย อิทธิพลของภาษาฝรั่งเศสได้แทรกซึมเข้ามาในหมู่ชาวยิวด้วย
ภาษาลาดิโนสำเนียงต่างๆได้เกิดขึ้นมาก แต่การพูดให้เข้าใจกันระหว่างสำเนียงค่อนข้างจำกัด เพราะแต่ละสำเนียงจะมีคำยืมจากภาษาใกล้เคียงเช่น ภาษากรีก ภาษาตุรกี ภาษาอาหรับ ภาษากลุ่มสลาฟโดยเฉพาะภาษาบัลแกเรีย
ภาษาลาดิโนเป็นภาษาทั่วไปของเมืองซาโลบิกาในยุคจักรวรรดิออตโตมัน เมืองนี้เป็นส่วนหนึ่งของกรีซเมื่อ พ.ศ. 2455 และเปลี่ยนชื่อเป็นเทสซาโลนิกี ภาษานี้ยังคงเป็นภาษาหลักต่อมา จนมีการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวกว่า 50,000 คนในเมืองนี้ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2
การยึดครองแอฟริกาเหนือเป็นอาณานิคมของสเปนทำให้ชาวยิวเข้าไปเป็นสะพานเชื่อมระหว่างชาวสเปนกับผู้พูดภาษาเบอร์เบอร์และภาษาอาหรับจำนวนผู้พูดเหล่านี้ลดลงเนื่องจากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวและการอพยพเข้าสู่อิสราเอลเมื่อมีการตั้งประเทศใหม่ ประเทศอิสราเอลกำหนดให้ใช้ภาษาฮีบรูเป็นภาษาราชการ จำนวนผู้พูดภาษาลาดิโนจึงลดลง
แหล่งข้อมูลอื่น

Socolovsky, Jerome. "Lost Language of Ladino Revived in Spain", Morning Edition, National Public Radio, March 19, 2007.
ภาษาเซนทิเนล

| ภาษาเซนทิเนล |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศอินเดีย
ภูมิภาค: เกาะเซนทิเนลเหนือ ทางตะวันตกเฉียงใต้ของหมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์
ชาติพันธุ์: อาจมีชาวเซนทิเนล 100–250 คน (2007)
จำนวนผู้พูด: 250 คน  (2018)
ตระกูลภาษา: ไม่ทราบ (อาจเป็นเอิงเกอ)
รหัสภาษา
ISO 639-3: std
เกาะเซนติเนลเหนือเป็นเกาะสีเทาขนาดเล็กทางตะวันตกเฉียงใต้ แสดงในเนื้อหากลุ่มภาษาอันดามันอื่น ๆ
ภาษาเซนทิเนล (อังกฤษ: Sentinelese) เป็นภาษาที่สันนิษฐานกันว่าเป็นภาษาของชาวเซนทิเนลแห่งเกาะเซนทิเนลเหนือในหมู่เกาะอันดามัน ประเทศอินเดีย แต่เนื่องจากการขาดการติดต่อระหว่างชาวเซนทิเนลกับส่วนที่เหลือของโลกเป็นเวลาอย่างน้อยสามศตวรรษ เราจึงไม่ทราบข้อมูลเกี่ยวกับภาษาของพวกเขาเลย และไม่มีทางที่เราจะทราบสถานะของภาษานี้ เนื่องจากชาวเกาะไม่อนุญาตให้คนภายนอกขึ้นเกาะ โดยแสดงความเป็นปฏิปักษ์อย่างยิ่งต่อผู้ที่พยายามจะเข้าไป การโต้ตอบกันอย่างเป็นมิตรมีน้อยมาก
การจำแนกประเภท

สันนิษฐานกันว่าชาวเซนทิเนลใช้ภาษาเพียงภาษาเดียว และภาษานั้นเป็นสมาชิกของตระกูลภาษาอันดามัน เมื่อพิจารณาจากข้อมูลที่มีไม่มากนักในแง่ความใกล้เคียงด้านวัฒนธรรมและเทคโนโลยีรวมทั้งความใกล้ชิดทางภูมิศาสตร์กับเกาะอื่น ๆ คาดว่าภาษาของพวกเขาน่าจะใกล้ชิดกับภาษากลุ่มเอิงเกอ (Ongan) มากกว่าภาษากลุ่มอันดามันใหญ่ (Great Andamanese) ในเอกสารที่บันทึกการพาผู้พูดภาษาเอิงเกอไปยังเกาะเซนทิเนลเหนือเพื่อสื่อสารกับชาวเกาะ ปรากฏว่าพวกเขาไม่สามารถรู้จำภาษาที่ชาวเกาะใช้ มีการบันทึกว่าภาษาจาราวากับเซนทิเนลไม่สามารถเข้าใจร่วมกันได้
สถานะ

ภาษาเซนทิเนลจัดเป็นภาษาใกล้สูญเนื่องจากมีผู้พูดน้อย แม้ยังไม่ทราบจำนวนผู้พูดที่แน่นอน แต่ประมาณกันว่าอยู่ระหว่าง 100 ถึง 250 คน รายงานการวิจัยของรัฐบาลอินเดียได้ประมาณอย่างคร่าวไว้ว่าผู้พูดภาษานี้มีจำนวน 100 คน
ภาษาไททัญ

| ภาษาไททัญ |
| --- | --- |
ไทมันทัญ
ประเทศที่มีการพูด: เวียดนาม
จำนวนผู้พูด: 20,000 คน  (2002)
ตระกูลภาษา: ขร้า-ไท  ไทตะวันตกเฉียงใต้?ภาษาไททัญ
รหัสภาษา
ISO 639-3: tmm
ภาษาไททัญ (อังกฤษ: Tai Thanh language) หรือ ภาษาไทมันทัญ มีผู้พูดในประเทศเวียดนาม 20,000 คน (พ.ศ. 2545) ทางภาคเหนือ จัดอยู่ในภาษากลุ่มไทตะวันตกเฉียงใต้ ใกล้เคียงกับภาษาไทขาว ภาษาไทดำ และภาษาไทฮ่างตง
ภาษาแอสเซมบลี

สำหรับภาษาที่ใช้บนเว็บ ดูที่ เว็บแอสเซมบลี
ภาษาแอสเซมบลี (อังกฤษ: Assembly Language) หมายถึง ภาษาที่ใช้ในการเขียนโปรแกรมภาษาหนึ่งซึ่งจะทำงานโดยขึ้นกับรุ่นของไมโครโพรเซสเซอร์ หรือ "หน่วยประมวลผล" (CPU) ของเครื่องคอมพิวเตอร์
การใช้ภาษาแอสเซมบลีจำเป็นต้องผ่านการแปลภาษาด้วยคอมไพเลอร์เฉพาะเรียกว่า แอสเซมเบลอร์ (assembler) ให้อยู่ในรูปของรหัสคำสั่งก่อน (เช่น .OBJ) โดยปกติ ภาษานี้ค่อนข้างมีความยุ่งยากในการใช้งาน และการเขียนโปรแกรมเป็นจำนวนบรรทัดมากมากกว่า เมื่อเปรียบเทียบกับการใช้ภาษาระดับสูง เช่น ภาษา C หรือภาษา BASIC แต่จะทำให้ได้ผลลัพธ์การทำงานของโปรแกรมเร็วกว่า และขนาดของตัวโปรแกรมมีขนาดเนื้อที่น้อยกว่าโปรแกรมที่สร้างจากภาษาอื่นมาก จึงนิยมใช้ภาษานี้เมื่อต้องการประหยัดเวลาทำงานของเครื่องคอมพิวเตอร์ และเพิ่มประสิทธิภาพของโปรแกรม
เนื่องจากตัวคำสั่งภายในภาษาอ้างอิงเฉพาะกับรุ่นของหน่วยประมวลผล ดังนั้นถ้ามีการเปลี่ยนแปลงไปใช้กับหน่วยประมวลผลอื่นหรือระบบอื่น (เช่น หน่วยประมวลผล x86 ไม่เหมือนกับ z80) จะต้องมีการปรับแก้ตัวคำสั่งภายในซึ่งบางครั้งอาจไม่สามารถปรับปรุงแก้ไขได้อย่างสมบูรณ์
ตัวอย่างโค้ดโปรแกรม

org 100h
; set video mode    
mov ax, 3     ; text mode 80x25, 16 colors, 8 pages (ah=0, al=3)
int 10h       ; do it!
; cancel blinking and enable all 16 colors:
mov ax, 1003h
mov bx, 0
int 10h
; set segment register:
mov     ax, 0b800h
mov     ds, ax
; print "hello world"
; first byte is ascii code, second byte is color code.
mov [02h], 'H'
mov [04h], 'e'
mov [06h], 'l'
mov [08h], 'l'
mov [0ah], 'o'
mov [0ch], ','
mov [0eh], 'W'
mov [10h], 'o'
mov [12h], 'r'
mov [14h], 'l'
mov [16h], 'd'
mov [18h], '!'
; color all characters:
mov cx, 12  ; number of characters.
mov di, 03h ; start from byte after 'h'
c:  mov [di], 32004101001h   ; light red (1100) on yellow (1110)
    add di, 2 ; skip over next ascii code in vga memory.
    loop c
; wait for any key press:
mov ah, 0
int 16h
ret
| ด ค กภาษาโปรแกรม |
| --- | --- |
 การเปรียบเทียบ  เส้นเวลา  ประวัติศาสตร์ 
 เอพีแอล  แอสเซมบลี  เบสิก  ซี  ซีพลัสพลัส  ซีชาร์ป  โคบอล  ดาร์ต  อิลิกเซอร์  ฟอร์แทรน  โก  กรูวี  แฮสเคล  จาวา  จาวาสคริปต์  จูเลีย  คอตลิน  ลิสป์  ลูอา  แมตแล็บ  อ็อบเจกทีฟ-ซี  โอคาเมล  ปาสกาล  เพิร์ล  พีเอชพี  ไพทอน  อาร์  รูบี  รัสต์  สกาลา  เชลล์สคริปต์  สมอลล์ทอล์ก  สวิฟต์  ไทป์สคริปต์  วิชวลเบสิก  ดูเพิ่มเติม... 
  หมวดหมู่   รายชื่อ ตามตัวอักษร  ตามประเภท  ตระกูล  ไม่ยึดภาษาอังกฤษเป็นหลัก
ภาษาโรเฮียร์ริค

| ภาษาโรเฮียร์ริค |
| --- | --- |
Rohan, Rohirian, Rohanese
สร้างโดย: เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน
การจัดตั้งและการใช้: โรฮันในโลกของมิดเดิลเอิร์ธ
จุดประสงค์: ภาษาประดิษฐ์  artistic languagesfictional languageslanguages of ArdaTaliskanAdûnaicภาษาโรเฮียร์ริค
ที่มา: ภาษาอังกฤษเก่า. อาจจะสัมพันธ์กับElvish และ Mannish languages.
รหัสภาษา
ISO 639-3: ไม่มี (mis)
ภาษาโรเฮียร์ริค (อังกฤษ: Rohirric) เป็นภาษาประดิษฐ์ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ที่ปรากฏในนิยายชุด เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ในฐานะที่เป็นภาษาของชาวโรฮัน  ภาษาโรฮันนิส (Rohanese) ก็เรียก
ในฉบับนิยาย โทลคีนเลือกใช้ภาษาแองโกล-แซกซอน มาแทนที่ภาษาของชาวโรฮัน เนื่องจากมีรากภาษาใกล้เคียงกันกับภาษาเวสทรอน ซึ่งโทลคีนเลือกใช้ภาษาอังกฤษไปแล้ว มีเพียงคำศัพท์โบราณไม่กี่คำที่โทลคีนตั้งไว้โดยไม่แปลงคำแทนที่ด้วยภาษาแองโกล-แซกซอน เช่นคำว่า 'คูดดูคัน (kûd-dûkan)' ซึ่งเป็นคำเก่าแก่หมายถึง "ผู้อยู่ในโพรง" เป็นที่มาของคำว่า 'คูดุค' ชื่อที่ชาวฮอบบิทเรียกตัวเองในภาษาของพวกเขา แม้แต่คำว่า "ฮอบบิท" เอง ก็มีที่มาจากภาษาแองโกล-แซกซอนว่า 'โฮลบีตลา' หมายถึง "ผู้ขุดโพรง"
คำโรเฮียร์ริคแท้ๆ อีกคำหนึ่งที่โทลคีนตั้งไว้ คือคำว่า "โล-" (lô–/loh–) ซึ่งพ้องกับคำในภาษาแองโกล-แซกซอนว่า "เอโอ" (éo) ใช้ในความหมายเกี่ยวกับม้า คำที่เกี่ยวข้องได้แก่ "โลกรัด" หมายถึง ดินแดนแห่งม้า/ผู้ขี่ม้า  และคำว่า "โลทูร์" หมายถึงผองชนชาวอาชา  ดังนั้นชื่อต่างๆ ที่ขึ้นด้วยคำว่า "เอโอ-" จึงเป็นชื่อที่ขึ้นด้วยคำว่า "โล-" ในภาษาโรเฮียร์ริคนั่นเอง ดังเช่น เอโอแมร์ เอโอวีน หรือชื่ออื่นๆ ของชาวโรฮัน 
(ข้อน่าสังเกตประการหนึ่งคือ คำในภาษาโรเฮียร์ริคที่หมายถึง ม้า คำนี้ ก็พ้องกับคำในภาษาฮังกาเรียนที่หมายถึง ม้า ด้วย คือคำว่า "โล" (ló))
นอกจากนี้ยังมีคำที่น่าสนใจอีกคำ คือคำว่า 'ทูรัค/ทูร์' (Tûrac/Tûr) ซึ่งถูกถอดภาษาเป็น "เธอ์ด" (théod) มีความหมายถึง ผองชน,ดินแดน หรือราชันแห่งดินแดนและปวงชนก็ได้ ดังในคำว่า "โลทูร์" ที่ถอดภาษาไว้เป็น เอโอเธอ์ด (Éothéod) หมายถึงชนชาวอาชา และในพระนามของกษัตริย์เธโอเดน (Théoden) ด้วยเช่นกัน
อนึ่ง ภาษาของชาวโรห์วาเนียน ชาวเอสการ็อธ และชาวเดล (คือพลเมืองแดนเหนือในแผ่นดินโรห์วาเนียนทั้งหมด) ล้วนมีรากภาษาใกล้เคียงกับภาษาโรเฮียร์ริคทั้งสิ้น
โรเฮียร์ริค หรือ โรฮันนิส?

คำว่า "โรเฮียร์ริค" ปรากฎในฐานะชื่อเรียกภาษาของชาวโรฮันครั้งแรกโดย โรเบิร์ต ฟอสเตอร์ ผู้เรียบเรียงหนังสือ The Complete Guide to Middle-earth (1971) โดยประดิษฐ์ขึ้นเลียนรูปคำว่า โรเฮียร์ริม ที่หมายถึงชาวโรฮัน และคำนี้ก็ได้รับความนิยมใช้มาโดยตลอดแม้แต่ในกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาประดิษฐ์ของโทลคีน
อย่างไรก็ตาม เมื่อมีการค้นพบและศึกษาเอกสารมากมายอันเกี่ยวเนื่องกับปกรณัมของโทลคีน จึงได้พบว่า แต่เดิมท่านเคยใช้คำว่า “โรฮัน” เพื่อหมายถึงภาษาของชาวโรฮันเช่นกัน กระทั่งระหว่างปีค.ศ.1967-1969 จึงมีคำว่า “โรฮันนิส Rohanese” ปรากฎขึ้น โดยมีปรากฏใช้เพียงสองครั้งเท่านั้น-ในเอกสารสองชิ้น  เนื้อความเหล่านี้ได้รับการตีพิมพ์ครั้งแรกในวารสารเฉพาะกลุ่มราวปีค.ศ.2001 และต่อมาตีพิมพ์ในหนังสือ The Nature of Middle-earth (2021: Carl F. Hostetter)
ภายหลัง กลุ่มผู้ศึกษาภาษาประดิษฐ์ของโทลคีนจึงเห็นว่า เป็นการควรกว่าที่จะใช้คำว่า “โรฮันนิส” เรียกชื่อภาษาของชาวโรฮัน ทว่าคำว่าโรเฮียร์ริคก็ยังสามารถใช้ได้โดยมีความหมายเดียวกัน
ภาษาเลซกี

| ภาษาเลซกี |
| --- | --- |
лезги чІал
ออกเสียง: lezɡi ʧʼal
ประเทศที่มีการพูด: รัสเซีย อาเซอร์ไบจาน จอร์เจีย คาซัคสถาน คีร์กีซสถาน ตุรกี เติร์กเมนิสถาน ยูเครน และอุซเบกิสถาน
ภูมิภาค: ดาเกสถานใต้ ชายฝั่งตะวันตกของทะเลสาบแคสเปียน และคอเคซัสกลาง
จำนวนผู้พูด: ประมาณ 450,000 คน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ภาษากลุ่มคอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนือ  ภาษากลุ่มเลซกีภาษาเลซกี
รหัสภาษา
ISO 639-2: lez
ISO 639-3: lez
ภาษาเลซกี (อังกฤษ: Lezgi language) เป็นภาษาของชาวเลซกินส์ซึ่งอยู่ทางใต้ของดาเกสถานในรัสเซียและทางเหนือของอาเซอร์ไบจาน
การจัดจำแนก

ภาษาเลซกีจัดอยุ่ในภาษากลุ่มคอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนือ สาขาเลซเกีย เมื่อ พ.ศ. 2539 มีผู้พูด 257,000 ในรัสเซีย ส่วนใหญ่อยู่ในดาเกสถานใต้ และอีก 171,400 คนในอาเซอร์ไบจาน นอกจากนี้ยังมีผู้พูดใน จอร์เจีย คาซัคสถาน คีร์กีซสถาน ตุรกี เติร์กเมนิสถาน ยูเครน และอุซเบกิสถาน จำนวนผู้พูดทั้งหมดประมาณ 451,000 คน ไม่มีสถานะเป็นภาษาราชการ
ไวยากรณ์

ภาษาเลซกีต่างจากภาษาในกลุ่มคอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนืออื่น ๆ คือไม่มีระดับของนาม ในภาษาเขียนมี 18 การก แต่ใช้ในภาษาพูดเพียง 12 การก
ภูมรมนเทียร

| ภูมรมนเทียร |
| --- | --- |
เอกมุขลึงค์, ศตวรรษที่ 5-6
ศาสนา
ศาสนา: ศาสนาฮินดู
เขต: สัตนะ
เทพ: พระศิวะ, ฯลฯ
ที่ตั้ง
ที่ตั้ง: ภูมระ
รัฐ: มัธยประเทศ
ประเทศ: อินเดีย
ที่ตั้งในประเทศอินเดียแสดงแผนที่ประเทศอินเดียภูมรมนเทียร (รัฐมัธยประเทศ)แสดงแผนที่รัฐมัธยประเทศ
พิกัดภูมิศาสตร์: 24°25′42.1″N 80°38′29.6″E﻿ / ﻿24.428361°N 80.641556°E﻿ / 24.428361; 80.641556
สถาปัตยกรรม
รูปแบบ: ฮินดูแบบนคร
เสร็จสมบูรณ์: ศตวรรษที่ 5-6
ภูมรมนเทียร (อังกฤษ: Bhumara Temple) เป็นโบสถ์พราหมณ์ที่สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 5-6 ในสมัยคุปตะ สร้างขึ้นบูชาพระศิวะ ตั้งอยู่ใกล้กับสัตนะในรัฐมัธยประเทศ ประเทศอินเดีย สภาพโบสถ์พราหมณ์ในปัจจุบันอยู่ในสภาพเป็นซากปรักหักพัง กระนั้นบางส่วนยังหลงเหลือประติมากรรมเพียงพอต่อการศึกษาโดยนักวิชาการ มนเทียรนี้ถือเป็นตัวอย่างยุคแรกเริ่มของสถาปัตยกรรมที่มีการสร้างทางเดินประทักษิณปัถ (pradakshina-patha; ทางเดินรอบครรภคฤห์) ในลักษณะมีศูนย์กลางร่วมแบบปิด (enclosed concentric) ทางเข้าไปยังครรภคฤห์ยังประดับด้วยประติมากรรมรูปพระคงคาและพระยมุนา เช่นเดียวกับมนเทียรยุคคุปตะอื่น ๆ
เอกมุขลิงค์ (คือ มุขลึงค์ หรือลึงค์ที่มีใบหน้าหน้าเดียว เป็นใบหน้าพระศิวะ) ของมนเทียร เป็นประติมากรรมที่ได้รับการศึกษาอย่างมากในฐานะศิลปะคุปตะ นอกจากนี้ ประติมากรรมนูนต่ำภายในมนเทียร เช่น รูปพระมหิษาสุรมรรทินี (Mahishasura-mardini; พระทุรคา), พระคเณศ, พระพรหม, พระวิษณุ, พระยม, พระกุเวร, พระกรรติเกยะ, พระสูรยะ, พระกามะ ฯลฯ
ประติมากรรมนูนต่ำรูปพระคเณศที่สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 5 ของมนเทียรยังมีคสามสำคัญมากในฐานะหนึ่งในรูปเคารพที่เก่าแก่ที่สุดของพระคเณศ
ประติมากรรมและชิ้นส่วนส่วนใหญ่ของมนเทียรได้รับการเคลื่อนย้ายไปเก็บรักษาตามพิพิธภัณฑ์ โดยเฉพาะพิพิธภัณฑ์อินเดียที่โกลกาตา และพิพิธภัณฑ์อัลลาหาบาด ส่วนประติมากรรมรูปพระคเณศประทับเคียงศากติได้นำไปเก็บรักษาเป็นสมบัติของพิพิธภัณฑ์วิจิตรศิลป์บอสตันในสหรัฐนับตั้งแต่ทศวรรษ 1920s
ภูมิคุ้มกันหมู่

*ภาพบนสุดแสดงให้เห็นกรณีที่เกิดการระบาดขึ้นในชุมชนที่มีผู้ติดเชื้อ (สีแดง) เพียงไม่กี่คน คนที่เหลือมีสุขภาพดีแต่ยังไม่มีภูมิคุ้มกัน โรคจึงแพร่ระบาดในชุมชนนี้ได้อย่างอิสระ
*ภาพกลางแสดงให้เห็นกรณีที่เกิดการระบาดขึ้นในชุมชนที่ผู้ที่มีภูมิคุ้มแล้ว (สีเหลือง) เพียงไม่กี่คน โรคยังคงแพร่ระบาดได้อย่างอิสระจนคนส่วนใหญ่ติดเชื้อ เหลือเพียงคนที่มีภูมิคุ้มกัน และคนที่ไม่มีภูมิคุ้มกันเพียงส่วนน้อยที่รอดได้โดยบังเอิญ
*ภาพล่างแสดงให้เห็นกรณีที่มีผู้ติดเชื้อเข้ามาในชุมชนที่คนจำนวนมาก (แต่ไม่ใช่ทั้งหมด) มีภูมิคุ้มกันแล้ว โรคไม่สามารถระบาดต่อได้โดยอิสระเนื่องจากโอกาสที่ผู้ป่วยจะได้เจอกับคนที่ไม่มีภูมิคุ้มกันนั้นลดลงอย่างมาก ทำให้โรคระบาดได้เพียงในวงแคบๆ และผู้ป่วยจำนวนหนึ่งก็หายจากโรคโดยไม่ได้ส่งต่อเชื้อโรคให้ใครเลย
ภูมิคุ้มกันหมู่ (อังกฤษ: herd immunity, herd effect, community immunity, population immunity, social immunity) เป็นการป้องกันโรคติดเชื้อรูปแบบหนึ่ง ซึ่งจะเกิดขึ้นเมื่อสัดส่วนของประชากรที่มีภูมิคุ้มกันต่อโรคติดต่อโรคหนึ่งๆ ไม่ว่าจะเป็นภูมิคุ้มกันที่มาจากการเคยติดโรคหรือจากการได้รับวัคซีนก็ตาม เพิ่มขึ้นจนถึงระดับหนึ่ง เป็นผลให้ประชากรส่วนที่ยังไม่มีภูมิคุ้มกันต่อโรคติดต่อโรคนั้นๆ มีโอกาสต่ำที่จะติดโรค เสมือนว่าได้มีภูมิคุ้มกันไปด้วย เนื่องจากคนที่มีภูมิคุ้มกันนั้นมีโอกาสต่ำที่จะติดโรค และมีโอกาสต่ำที่จะส่งต่อโรคไปยังคนอื่น จึงเป็นการตัดตอนห่วงโซ่ของการติดต่อ ทำให้การแพร่ระบาดของโรคยุติลงหรือช้าลง  ยิ่งในประชากรมีสัดส่วนของคนที่มีภูมิคุ้มกันมากขึ้นเท่าไร โอกาสที่คนที่ยังไม่มีภูมิคุ้มกันจะได้เจอกับผู้ป่วยก็จะยิ่งน้อยลงเท่านั้น ภาวะที่เกิดภูมิคุ้มกันหมู่จึงไม่ได้หมายภาวะที่ประชากรทุกคนมีภูมิคุ้มกันแล้วแต่อย่างใด
การเกิดภูมิคุ้มกันของคนคนหนึ่งอาจเกิดจากการเคยติดโรคมาก่อนแล้วหายจากโรคนั้น หรืออาจเป็นภูมิคุ้มกันที่ได้รับการเสริมขึ้น เช่น จากการรับวัคซีน คนบางคนไม่สามารถจะสร้างภูมิคุ้มกันของตัวเองขึ้นได้จากโรคบางอย่าง เช่น โรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือผู้ป่วยโรคมะเร็ง คนกลุ่มนี้มีความจำเป็นอย่างมากที่จะต้องอาศัยผลของภูมิคุ้มกันหมู่ในประชากรที่อาศัย เพื่อลดโอกาสการติดเชื้อโรคเหล่านี้
ภาษาอิงกุช

| ภาษาอิงกุซ |
| --- | --- |
гӀалгӀай мотт (ghalghaj mott)
ออกเสียง: [ʁəlʁɑj mot]
ประเทศที่มีการพูด: คอเคซัสเหนือ
ภูมิภาค: สาธารณรัฐอิงกูเชเตีย, สาธารณรัฐเชเชน
ชาติพันธุ์: ชาวอิงกุช
จำนวนผู้พูด: ±500,000 คน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: คอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนือ  นัคไวนัค (เชเชน–อิงกุช)ภาษาอิงกุซ
ระบบการเขียน: อักษรซีริลลิก (ปัจจุบัน)  อักษรจอร์เจีย, อาหรับ, ละติน (อดีต)
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ:  รัสเซีย สาธารณรัฐอิงกูเชเตีย
รหัสภาษา
ISO 639-2: inh
ISO 639-3: inh
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
ภาษาอิงกุช (อังกฤษ: Ingush, /ˈɪŋɡʊʃ/; อิงกุช: ГӀалгӀай мотт, Ghalghaj mott, ออกเสียง แม่แบบ:IPA-cau) เป็นภาษาคอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนือที่มีผู้พูดประมาณ 500,000 คนที่รู้จักกันในชื่อชาวอิงกุช กระจายทั่วสาธารณรัฐอิงกูเชเตียและสาธารณรัฐเชเชนของประเทศรัสเซีย
จำนวนผู้พูดตามภูมิภาค

ภาษาอิงกุชมีผู้พูดประมาณ 413,000 คน (2002) ส่ววนใหญ่อยู่ทั่วภูมิภาคในคอเคซัส และบางส่วนของประเทศรัสเซีย โดยเฉพาะในสาธารณรัฐอิงกูเชเตียและสาธารณรัฐเชเชน
จำนวนผู้พูดตามภูมิภาค > สถานะทางการ

ภาษาอิงกุชเป็นภาษาราชการร่วมกับภาษารัสเซียในสาธารณรัฐอิงกูเชเตีย หน่วยองค์ประกอบในประเทศรัสเซีย
ระบบการเขียน

ภาษาอิงกุชเริ่มมีภาษาเขียนด้วยระบบการเขียนจากอักษรอาหรับในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 หลังการปฏิวัติเดือนตุลาคมจึงหันมาใช้อักษรละติน ซึ่งภายหลังแทนที่ด้วยอักษรซีริลลิก
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | Аь аь | Б б | В в | Г г | ГӀ гӏ | Д д | Е е |
| Ё ё | Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Кх кх | Къ къ |
| КӀ кӏ | Л л | М м | Н н | О о | П п | ПӀ пӏ | Р р |
| С с | Т т | ТӀ тӏ | У у | Ф ф | Х х | Хь хь | ХӀ хӏ |
| Ц ц | ЦӀ цӏ | Ч ч | ЧӀ чӏ | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы |
| Ь ь | Э э | Ю ю | Я я | Яь яь | Ӏ ӏ |  |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

Appendix:Cyrillic script
Indigenous Language of the Caucasus (Ingush)
Ingush Language Project at UC Berkeley
University of Graz report เก็บถาวร 2007-09-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Russian-Ghalghaj (Ingush) vocabulary
Ingush 100-word Swadesh list at the Global Lexicostatistical Database
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  เยอรมนี  อิสราเอล  ลัตเวีย  เช็กเกีย
ภาษาโอนฮัน

| ภาษาโอนฮัน |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด:  ฟิลิปปินส์
ภูมิภาค: เขตเวสเทิร์นวิซายัส
จำนวนผู้พูด: 86,000 คน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  มาเลโย-พอลินีเชียนฟิลิปปินส์ฟิลิปปินส์กลางวิซายันภาษาโอนฮัน
รหัสภาษา
ISO 639-3: loc
ภาษาโอนฮัน (ฟิลิปีโนและอังกฤษ: Onhan) เป็นภาษาในกลุ่มภาษาวิซายันใช้พูดในบริเวณเดียวกับภาษาโรมโบลนและภาษาอาซีในจังหวัดโรมโบลน ประเทศฟิลิปปินส์ บางครั้งเรียกภาษานี้ว่าภาษาอีนุนฮันหรือภาษาโลโอกโนน และใช้พูดในจังหวัดอื่น ๆ นอกเหนือจากจังหวัดโรมโบลนด้วย พบผู้พูดในบางส่วนในจังหวัดอักลันและเกาะปาไนด้วย