ประเทศภูฏาน

| ราชอาณาจักรภูฏาน འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ (ซองคา) |
| --- | --- |
   ธงชาติ     ตราแผ่นดิน  
เพลงชาติ:  འབྲུག་ཙན་དན་ ดรุก เซนเดน  

เมืองหลวง และเมืองใหญ่สุด: ทิมพู 27°28.0′N 89°38.5′E﻿ / ﻿27.4667°N 89.6417°E﻿ / 27.4667; 89.6417
ภาษาราชการ: ซองคา
ศาสนา  (2020) :   74.7% พุทธ (ทางการ)  22.6% ฮินดู  1.9% เพิน  0.8% อื่น ๆ 
การปกครอง: รัฐเดี่ยว ระบบรัฐสภา ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ

• พระมหากษัตริย์ : สมเด็จพระราชาธิบดีชิกเม เคซาร์ นัมกเยล วังชุก
• นายกรัฐมนตรี : เชริง ตบกยา
 
สภานิติบัญญัติ: รัฐสภา
• สภาสูง: สภาแห่งชาติ
• สภาล่าง: สมัชชาแห่งชาติ
ก่อตั้ง

• รวมชาติภูฏาน : ค.ศ. 1616–1634
• ราชวงศ์วังชุก : 17 ธันวาคม ค.ศ. 1907
• สนธิสัญญาอินเดีย-ภูฏาน : 8 สิงหาคม ค.ศ. 1949
• สมาชิกสหประชาชาติ : 21 กันยายน ค.ศ. 1971
• ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ : 18 กรกฎาคม ค.ศ. 2008
 
พื้นที่
• รวม: 38,394 ตารางกิโลเมตร (14,824 ตารางไมล์) (อันดับที่ 133)
• แหล่งน้ำ (%): 1.1
ประชากร
• พ.ศ. 2560 ประมาณ: 797,765 (อันดับที่ 165)
• สำมะโนประชากร 2022: 727,145
• ความหนาแน่น: 19.3 ต่อตารางกิโลเมตร (50.0 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 162)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : 2022 (ประมาณ)
• รวม: 9.853 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 166)
• ต่อหัว: 12,967 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 134)
จีดีพี (ราคาตลาด) : 2022 (ประมาณ)
• รวม: 2.653 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 178)
• ต่อหัว: $3,491 (อันดับที่ 153)
จีนี (2017): 37.4 ปานกลาง
เอชดีไอ (2022):  0.681 ปานกลาง · อันดับที่ 125
สกุลเงิน: งุลตรัม (BTN)  รูปี (₹) (INR)
เขตเวลา: UTC+06 (เวลามาตรฐานภูฏาน)
รูปแบบวันที่: ปปปป-ดด-วว
ขับรถด้าน: ซ้ายมือ
รหัสโทรศัพท์: +975
โดเมนบนสุด: .bt
ประเทศภูฏาน (อังกฤษ: Bhutan; /buː'tɑːn/ไฟล์:Bhutan.ogg บูตาน, ซองคา: འབྲུག་ཡུལ་, อักษรโรมัน: Druk Yul, /ʈuk̚˩.yː˩/; ฏุ่กยวี่) หรือชื่อทางการคือ ราชอาณาจักรภูฏาน (อังกฤษ: Kingdom of Bhutan; ซองคา: འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་, อักษรโรมัน: Druk Gyal Khap) เป็นประเทศในภูมิภาคเอเชียใต้ที่มีขนาดเล็ก และมีภูเขาเป็นจำนวนมาก ตั้งอยู่ในเทือกเขาหิมาลัยระหว่างประเทศอินเดียกับประเทศจีน
ชื่อในภาษาท้องถิ่นของประเทศคือ Druk Yul แปลว่า "ดินแดนของมังกรสายฟ้า (Land of the Thunder Dragon)" นอกจากนี้ยังเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า Druk Tsendhen และชื่อเพลงชาติ เนื่องจากที่ภูฏาน เสียงสายฟ้าฟาดถือเป็นเสียงของมังกร ส่วนชื่อ ภูฏาน เป็นชื่อเรียกในภาษาฮินดี भूटान (Bhūṭān) มีที่มาจากคำสมาสในภาษาสันสกฤต ภู-อุฏฺฏาน อันมีความหมายว่า "แผ่นดินบนที่สูง"
เทือกเขาหิมาลัยในภูฏาน มียอดเขาสูงกว่าระดับน้ำทะเล 7,000 เมตร (23,000 ฟุต) Gangkhar Puensum เป็นยอดเขาที่สูงที่สุดของภูฏานและอาจเป็นภูเขาที่สูงที่สุดในโลกที่ยังไม่มีนักเดินทางไปพิชิตยอดเขา สัตว์ป่าของภูฏานมีความโดดเด่นในด้านความหลากหลายทางชีวภาพสูง รวมทั้งทาคิน เมืองที่ใหญ่ที่สุดในภูฏานคือทิมพู ซึ่งเป็นเมืองหลวงของประเทศ
ภูฏานและทิเบตเป็นดินแดน แรก ๆ ที่ได้รับอิทธิพลของพุทธศาสนาซึ่งมีต้นกำเนิดในอนุทวีปอินเดียในช่วงชีวิตของพระโคตมพุทธเจ้า ในสหัสวรรษแรก สำนักพระพุทธศาสนาวัชรยานได้แผ่ขยายไปยังภูฏานจากจักรวรรดิปาละแห่งเบงกอลทางใต้ ทิเบต ภูฏาน รัฐสิกขิม และบางส่วนของเนปาล ภูฏานเองก็ตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของจักรวรรดิทิเบตเช่นกัน ต่อมา ในช่วงศตวรรษที่ 16 เงวัง นามยาล องค์ลามะผู้มีชื่อเสียง ได้รวมหุบเขาของภูฏานให้เป็นรัฐเดียว นามยาลเป็นผู้นำดินแดนในการเอาชนะการรุกรานของทิเบตได้สามครั้ง รวมถึงปราบปรามโรงเรียนสอนศาสนาที่เป็นคู่แข่งกัน ทำการรวบรวมประมวลกฎหมาย Tsa Yig และจัดตั้งรัฐบาลของผู้บริหารตามระบอบประชาธิปไตยและพลเรือน นามยาลกลายเป็น Zhabdrung Rinpoche หรือผู้ปกครองที่ยิ่งใหญ่คนแรกของประเทศ และผู้สืบทอดของเขาทำหน้าที่เป็นผู้นำทางจิตวิญญาณของภูฏาน เช่น ทะไลลามะในทิเบต ในช่วงศตวรรษที่ 17 ภูฏานได้ควบคุมพื้นที่ส่วนใหญ่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย สิกขิม และเนปาล และยังมีอิทธิพลอย่างมากในรัฐคูชเบฮาร์ ภูฏานยกเบงกอลดูอาร์ให้แก่บริติชราชในช่วงสงครามภูฏานในศตวรรษที่ 19 ราชวงศ์วังชุกกลายเป็นผู้ปกครองด้วยระบอบราชาธิปไตย และรักษาความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกับอังกฤษในอนุทวีป ต่อมาใน  ค.ศ. 1910 ประเทศได้ร่วมสนธิสัญญารับประกันตามคำแนะนำของอังกฤษในด้านนโยบายต่างประเทศเพื่อแลกกับการปกครองตนเองภายในในภูฏาน ข้อตกลงดังกล่าวยังคงดำเนินต่อไปภายใต้สนธิสัญญาฉบับใหม่กับอินเดียในปี ค.ศ. 1949 ซึ่งทั้งสองประเทศยอมรับอธิปไตยของกันและกัน ภูฏานเข้าร่วมกับองค์การสหประชาชาติใน ค.ศ. 1971 และขยายความสัมพันธ์กับ 55 ประเทศ รวมทั้งบังกลาเทศ อิสราเอล คูเวต บราซิล ญี่ปุ่น ไทย และตุรกี รวมถึงสหภาพยุโรป ในขณะที่ต้องพึ่งพาความช่วยเหลือจากกองทัพอินเดีย แต่ภูฏานยังคงมีหน่วยทหารของตนเอง
รัฐธรรมนูญฉบับ ค.ศ. 2008 นำไปสู่จัดตั้งรัฐบาลแบบรัฐสภาโดยมีรัฐสภาซึ่งมาจากการเลือกตั้งและสภาแห่งชาติเป็นผู้ควบคุม ภูฏานเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งสมาคมเอเชียใต้เพื่อความร่วมมือระดับภูมิภาค (SAARC) ในปี 2020 ภูฏานอยู่ในอันดับสามในเอเชียใต้ รองจากศรีลังกาและมัลดีฟส์ในดัชนีการพัฒนามนุษย์ ภูฏานยังเป็นสมาชิกของ กลุ่มประเทศเพื่อความร่วมมือแก้ไขผลกระทบภาวะโลกร้อน Climate Vulnerable Forum, ขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด, บิมสเทค, กองทุนการเงินระหว่างประเทศ, ธนาคารโลก, ยูเนสโก และ องค์การอนามัยโลก ภูฏานอยู่ในอันดับหนึ่งในด้านเสรีภาพทางเศรษฐกิจ ความสะดวกในการทำธุรกิจ สันติภาพ และอัตราการทุจริตในปี 2016 และเป็นประเทศที่มีแหล่งน้ำสำรองที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งสำหรับโรงไฟฟ้าพลังน้ำ ปัญหาสำคัญในปัจจุบันของประเทศคือ การละลายของธารน้ำแข็งที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ