stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เจ้าคุณพระประยุรวงศ์
ประวัติ > ถวายตัว

เมื่อเจ้าคุณพระประยุรวงศ์มีอายุได้ 13 ปี ใน พ.ศ. 2409 สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ผู้เป็นปู่ ได้พาท่านเข้าถวายตัวรับราชการฝ่ายใน โดยพาไปฝากกับเจ้าจอมมารดาเที่ยง บาทบริจาริกาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และได้รับไว้ในพระอุปการะของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสมรรัตนศิริเชฐ ซึ่งในขณะนั้นพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระชนมายุ 15 พรรษา และเสด็จออกไปจากพระราชฐานฝ่ายในตามธรรมเนียม จึงไม่มีโอกาสได้เห็นหรือทันรู้จักเจ้าคุณพระประยุรวงศ์ แต่ครั้นเมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พบเจ้าคุณพระประยุรวงศ์เมื่อครั้งตามเสด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสมรรัตนศิริเชฐในงานพระเมรุที่ท้องสนามหลวง ก็ทรงพอพระทัยตั้งแต่ครั้งแรกที่ทอดพระเนตรเห็น หลังจากนั้นจึงทรงสืบจนทราบแน่ชัดว่าหญิงที่ทรงพอพระทัยนั้นเป็นใคร หลังจากนั้นพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจัดให้มีละครวังหลวงแสดงที่วังหน้า เจ้าคุณพระประยุรวงศ์ถือหีบหมากเสวยตามเสด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสมรรัตนศิริเชฐไปด้วย และนั่งชมละครที่บริเวณหน้าพลับพลาของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมักทอดพระเนตรตรงมายังตัวท่านบ่อย ๆ และในคืนนั้น เจ้าคุณพระประยุรวงศ์ก็ฝันว่ามีงูใหญ่มารัดตัวท่าน จึงนำความฝันนี้ไปเล่าแก่ญาติผู้ใหญ่ในงานสมรสของคุณเล็ก พี่สาว เมื่อญาติได้ฟังความฝันของท่านก็พากันหัวเราะชอบใจ
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเข้าไปขอร้องกับพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสมรรัตนศิริเชฐ ว่าให้นำตัวเจ้าคุณพระประยุรวงศ์ออกงานพระราชพิธีบ่อย ๆ เพื่อจะเห็นหน้าบ้าง รวมทั้งทรงใช้พระอนุชาพระองค์น้อย ๆ คือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงษ์ และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร ซึ่งยังสามารถเข้านอกออกในพระราชฐานชั้นในได้ ทำหน้าที่เป็นสื่อรัก ที่ชวนเจ้าคุณพระประยุรวงศ์ไปรับชมมหรสพหรือขบวนแห่ต่าง ๆ รวมทั้งใช้ให้พระพี่เลียงนำของมาพระราชทานให้หลายต่อหลายครั้ง เจ้าคุณพระประยุรวงศ์กล่าวไว้ว่า "…พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ โปรดให้พระพี่เลี้ยงชื่อกลาง นำหีบน้ำอบฝรั่งเข้าไปประทานหีบหนึ่ง ด้วยสมัยนั้นน้ำอบฝรั่งเพิ่งมีเข้ามาขายในเมืองไทย คนกำลังชอบกันมาก หีบน้ำอบฝรั่งที่ประทานนั้นทำเป็นสองชั้น เปิดฝาออกถึงชั้นบน มีพระรูปฉายวางไว้ในนั้น เปิดถึงชั้นล่างต่อลงไปมีน้ำอบฝรั่งสองขวดกับสบู่หอมก้อนหนึ่งวางเรียงกันอยู่…" ในเวลาต่อมา พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสมรรัตนศิริเชฐทรงชักชวนเจ้าคุณพระประยุรวงศ์ตามเสด็จไปงานวันวิสาขบูชาที่วัดพระศรีรัตนศาสดารามด้วยกัน และเมื่อได้โอกาส พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวตรัสขอเจ้าคุณพระประยุรวงศ์จากพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสมรรัตนศิริเชฐไปเป็นห้าม แต่เมื่อเรื่องถึงสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ผู้เป็นปู่ จึงมีคำสั่งให้ท่านผู้หญิงอิ่ม มารดา มารับตัวเจ้าคุณพระประยุรวงศ์กลับไปที่เรือน ทำให้ทั้งสองพรากจากกัน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าทรงขอร้องให้พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสมรรัตนศิริเชฐช่วยให้พระองค์พบกับเจ้าคุณพระประยุรวงศ์อีกครั้ง เจ้าคุณพระประยุรวงศ์กล่าวถึงการพบกันในครั้งนั้นว่า "เป็นแต่รันทดกำสรดโศก หาได้ปรึกษาหารือคิดอ่านกันอย่างไรไม่"
จากเหตุการณ์ดังกล่าวทำให้พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวซึ่งเป็นเจ้าชายหนุ่มกลัดกลุ้มพระราชหฤทัยยิ่งนัก และเมื่อการณ์เป็นเช่นนั้น เจ้าจอมมารดาเที่ยงเป็นเจ้าจอมคนโปรด นำความกราบทูลแก่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ก็ทรงมีพระเมตตาแก้ปัญหาแก่พระราชโอรส ด้วยการตรัสขอเจ้าคุณพระประยุรวงศ์ต่อสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ รับท่านเป็นสะใภ้หลวง
ประวัติ > บั้นปลายและพิราลัย

ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าสถาปนาให้ท่านขึ้นเป็น เจ้าคุณพระประยุรวงศ์ เป็นเจ้าคุณชั้นพิเศษ ในฐานะที่เป็นสนมเอกชั้นผู้ใหญ่ และเป็นหัวหน้านักนางสนมทั้งปวง
เจ้าคุณพระประยุรวงศ์ถึงแก่พิราลัยเมื่อวันที่ 22 มีนาคม ปี พ.ศ. 2486 เวลา 20 นาฬิกา ณ บ้านบรรทมสินธุ์ สิริอายุ 88 ปี มีพิธีหลวงอาบน้ำศพและเชิญศพลงโกศในวันที่ 24 มีนาคม ปีเดียวกัน ได้รับพระราชทานโกศประกอบลองกุดั่นน้อย และมีพิธีพระราชทานเพลิงศพ ณ พระเมรุในสุสานหลวง วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร อัฐิของเจ้าคุณพระประยุรวงศ์บรรจุไว้ในพระเจดีย์วัดสุรชายาราม
กิจกรรม > ในราชสำนัก

เจ้าคุณพระประยุรวงศ์เป็นสตรีที่กล้าแสดงออก สนุกสนาน มีความคิดแปลกใหม่และทันสมัย ผิดกับหญิงสาวในยุคนั้น ท่านชื่นชอบการร้องรำทำเพลงและเล่นละครเป็นอย่างยิ่ง บทละครร้องที่ท่านแต่งมีเรื่องราวสนุกสนาน แปลก ทันสมัยไม่เหมือนใคร รวมทั้งยังกล้าที่จะแต่งเนื้อหากระทบกระเทียบเปรียบเปรยกับพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวผู้เป็นสามี ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวก็ไม่ทรงถือโทษโกรธอันใด ครั้งหนึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงต้องการหนังสือถวายพระพรของเซอร์เจมส์ บรุก รายาแห่งซาราวัก ซึ่งทรงเขียนหลังซองจดหมายดังกล่าวไว้ว่า "หนังสือเซอร์เจมส์ บรุ๊ก" ไว้ข้างที่ จึงสอบถามเจ้าคุณพระประยุรวงศ์ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งเป็นพระสนมเอกและเป็นเจ้าพนักงานหนังสือข้างที่ ว่าเหตุใดคุณเพียนเถ้าแก่จึงหาหนังสือดังกล่าวไม่พบ เจ้าคุณพระประยุรวงศ์จึงอ้างคำพูดของคุณเพียน ซึ่งกล่าวว่าเจ้าพระยานรรัตนราชมานิต (โต มานิตยกุล) ระบุว่าด้านหลังซองจดหมายเขียนว่า "ครือคะรึ" คุณเพียนหาหนังสือดังกล่าวไม่พบก็จนใจ ครั้นวันรุ่งขึ้นพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงไปต่อว่าเจ้าพระยานรรัตนราชมานิต ท่านเจ้าพระยาก็กราบบังคมทูลว่า "ข้าพระพุทธเจ้าไม่ได้เรียกว่า ครือคะรึ ไปบอกคุณเพียนเถ้าแก่ว่า หนังสือซีจำปลุ๊กตามรับสั่ง"
กิจกรรมที่สำคัญของท่านเจ้าคุณพระประยุรวงศ์ นอกจากในรัชกาลที่ 5 จะได้เป็นผู้นำในด้านการเปลี่ยนเครื่องแต่งตัวภายในราชสำนักแล้ว ยังได้รับหน้าที่เป็นผู้เบิกพระโอษฐ์พระราชโอรส และพระราชธิดา ในรัชกาลที่ 5 (หมายความว่า ท่านเจ้าคุณพระประยุรวงศ์ได้เป็นผู้ที่ถวายน้ำนมจากหน้าอกของท่านเองแก่บรรดาพระราชโอรส-ธิดา เพื่อเป็นปฐมมงคล แต่เมื่อปลายรัชกาลเมื่อท่านมีอายุสูงขึ้นนั้นจนตลอดในรัชกาลที่ 6 น่าจะเป็นการถวายน้ำนมจากพระนมที่มีการคัดเลือกอย่างพิถีพิถันมากกว่าจะเป็นน้ำนมที่มาจากท่านเอง) หน้าที่นี้ท่านยังได้รับปฏิบัติสืบมาถึงรัชกาลที่ 6 คือได้เป็นผู้รับเบิกพระโอษฐ์ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี เป็นครั้งที่สุด
กิจกรรม > การแต่งกาย

ในช่วงต้นรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีเหตุกระทบกระทั่งกันระหว่างสมเด็จพระบรมราชมาตามหัยิกาเธอ กรมพระยาสุดารัตน์ราชประยูร กับเจ้าคุณพระประยุรวงศ์ เพราะทั้งสองแต่งกายต่างกัน กล่าวคือ กรมพระยาสุดารัตน์ราชประยูรทรงนุ่งจีบตามอย่างโบราณราชประเพณี ขณะที่เจ้าคุณพระประยุรวงศ์นิยมนุ่งโจงกระเบนตามพระราชนิยมช่วงต้นรัชกาล สุดท้ายแล้ว พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตัดสินพระราชหฤทัยเกี่ยวกับการแต่งกายว่าใครจะแต่งกายอย่างไรก็ให้เป็นเรื่องของบุคคลนั้น แต่หากเป็นพระราชพิธีก็จะต้องนุ่งจีบตามอย่างโบราณราชประเพณีเท่านั้น ในช่วงที่ราชสำนักสยามรับอิทธิพลจากชาติตะวันตกเข้ามา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงปรึกษาเจ้าคุณพระประยุรวงศ์เรื่องทรงผมของสตรีสยาม มีพระราชประสงค์ให้สตรีเลิกไว้ผมปีกอย่างโบราณ เปลี่ยนเป็นไว้ผมยาวแทน เจ้าคุณพระประยุรวงศ์จึงสนองพระราโชบายด้วยไว้ผมยาวประบ่าและขมวดปลายผม เบื้องต้น สตรีชาววังต่างพากันซุบซิบนินทาเจ้าคุณพระประยุรวงศ์เป็นอันมาก แต่ด้วยความที่เป็นคนโปรด เรื่องนินทาจึงค่อย ๆ หายไป และหญิงชาววังจำนวนไม่น้อยเริ่มหันมาไว้ผมยาวสนองพระราโชบาย
เจ้าคุณพระประยุรวงศ์ยังเป็นผู้ริเริ่มการ "สะพายแพร" เป็นครั้งแรก โดยเริ่มจากการที่ท่านขี่ม้าตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในท้องถิ่นต่าง ๆ จึงไม่สะดวกเมื่อจะห่มสไบเฉียงเพราะจะอาจจะหลุดออกจากตัวได้ง่าย เจ้าคุณพระประยุรวงศ์จึงใช้การสะพายแพรเย็บติดแนบตัว เผยให้เห็นเสื้อลูกไม้ซึ่งอยู่ภายใน และสวมหมวกอย่างสตรียุโรปเพื่อกันแดด หญิงชาววังก็แต่งกายตามอย่างท่านเรื่อยมา จนกระทั่งการสะพายแพรยุติลงในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว นอกจากการสะพายแพรแล้ว ท่านยังเป็นผู้ริเริ่มการแต่งกายด้วยการสะพายมาลัยครุย คือมาลัยกลมขนาดใหญ่ มีอุบะห้อยตุ้งติ้งคล้ายระบายเป็นครุยโดยรอบทั้งด้านในและด้านนอก สะพายจากไหล่ขวาและมาซ้าย คล้ายการห่มสไบเฉียงเมื่อนุ่งโจงกระเบน
พ.ศ. 2484 เจ้าคุณพระประยุรวงศ์เมื่อวัยแก่ชราใกล้จะถึง 90 ปี จอมพลแปลก พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีขณะนั้น ประกาศชักชวนสตรีไทยให้เปลี่ยนเครื่องแต่งตัว เช่นเปลี่ยนตัดผมสั้นเป็นไว้ยาว เปลี่ยนนุ่งผ้าโจงกระเบนเป็นนุ่งถุง และให้ใส่เกือกใส่หมวกเป็นต้น รัฐบาลไทยได้ชวนเจ้าคุณพระประยุรวงศ์ให้เป็นผู้นำสตรีที่มีบรรดาศักดิ์ให้เปลี่ยนแปลง ท่านก็ยินดีรับช่วยและเอาตัวของท่านเองออกหน้าเปลี่ยนเครื่องแต่งตัวตามอย่างที่ต้องการ ก็มีผลให้ผู้อื่นปฏิบัติตามท่านอย่างคึกคัก ท่านจึงได้รับความเคารพนับถือจากรัฐบาลในสมัยนั้นและได้รับเชิญไปเข้าสมาคมและไปเป็นประธานในการให้รางวัลต่าง ๆ เช่น ในการประกวดนางสาวพี อันเป็นการประกวดเรื่องรูปร่างอวบอ้วนให้ต่างไปจากการประกวดนางสาวไทย เริ่มการประกวดครั้งแรกใน พ.ศ. 2484 โดยมีเจ้าคุณพระประยุรวงศ์ ผู้เป็นผู้สูงอายุที่ทันสมัยที่สุด เป็นผู้มอบรางวัลแก่ผู้ชนะ โดยนำเงินจากการเก็บค่าผ่านประตูไปช่วยชาติ ในช่วงที่ประเทศไทยเข้าสู่ช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งท่านเองได้ช่วยงานของประเทศชาติอย่างเต็มที่ตามกำลังและความสามารถที่มี
กิจกรรม > การบำเพ็ญกุศล

นอกจากนี้ยังได้บำเพ็ญกุศลอื่น ๆ อีกในคราวฉลองอายุครบรอบ เช่น สร้างสุขศาลาเจ้าคุณพระประยุรวงศ์ บูรณะศาสนสถานต่าง ๆ ในวัดของบุรพชนทั้งในและนอกจังหวัดพระนคร เช่นปฏิสังขรณ์วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร สร้างตึกประยูรวงศ์ในวัดบุปผารามวรวิหาร สร้างเจดีย์ก่ออิฐถือปูนทรงระฆังกลมวัดสุรชายาราม เป็นต้น
เกียรติยศ > บรรดาศักดิ์

5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2397 – พ.ศ. 2410 : คุณแพ
พ.ศ. 2410 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 : หม่อมแพ ในสมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนพินิตประชานาถ
1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 – 22 เมษายน พ.ศ. 2447 : เจ้าจอมมารดาแพ ในรัชกาลที่ 5
22 เมษายน พ.ศ. 2447 – 26 กันยายน พ.ศ. 2464 : เจ้าคุณจอมมารดาแพ ในรัชกาลที่ 5
26 กันยายน พ.ศ. 2464 – 22 มีนาคม พ.ศ. 2486 : เจ้าคุณพระประยุรวงศ์
เกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2436 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้า (ป.จ.) (ฝ่ายใน)
พ.ศ. 2465 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2451 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 4 ชั้นที่ 5 (ม.ป.ร.5)
พ.ศ. 2451 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 5 ชั้นที่ 2 (จ.ป.ร.2)
พ.ศ. 2463 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 1 (ว.ป.ร.1)
พ.ศ. 2469 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 7 ชั้นที่ 2 (ป.ป.ร.2)
พ.ศ. 2454 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 2 (ว.ป.ร.2)
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เจ้าคุณพระประยุรวงศ์
เจ้าคุณพระประยุรวงศ์ เก็บถาวร 2005-05-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
กรมศิลปากร. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์. สตรีสำคัญในประวัติศาสตร์ไทย. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, พ.ศ. 2547. 360 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-9527-87-9
กัณฑาทิพย์ สิงหะเนติ, ดร.. เจ้าจอมก๊กออ. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง, 2558. 609 หน้า.  ISBN 978-616-18-0366-7
เจ้าคุณพระประยุรวงศ์แต่งกายอย่างพระราชนิยมช่วงต้นรัชกาล
เจ้าคุณพระประยุรวงศ์
เจ้าคุณพระประยุรวงศ์เมื่อไว้ผมยาว
ทนงศักดิ์ อภิรักษ์โยธิน

| ทนงศักดิ์ อภิรักษ์โยธิน |
| --- | --- |

ปลัดกระทรวงกลาโหม
ดำรงตำแหน่ง 1 ตุลาคม พ.ศ. 2555 – 30 กันยายน พ.ศ. 2556
ก่อนหน้า: พลเอกเสถียร เพิ่มทองอินทร์ 
ถัดไป: พลเอกนิพัทธ์ ทองเล็ก  
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 17 มกราคม พ.ศ. 2496
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
สังกัด: กองทัพบกไทย   กระทรวงกลาโหม
ประจำการ: พ.ศ. 2518 - 2556
ยศ:  พลเอก  พลเรือเอก  พลอากาศเอก
บังคับบัญชา: ปลัดกระทรวงกลาโหม

พลเอก ทนงศักดิ์ อภิรักษ์โยธิน เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2496 อดีตราชองครักษ์พิเศษ อดีตปลัดกระทรวงกลาโหม อดีตเป็นผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก และได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นปลัดกระทรวงกลาโหม สืบต่อจาก พล.อ.เสถียร เพิ่มทองอินทร์ ที่เกษียณอายุราชการ ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2555
การศึกษา

จบการศึกษาจากโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย พล.อ. ทนงศักดิ์ เป็นนักเรียนโรงเรียนเตรียมทหาร รุ่นที่ 11 โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่นที่ 22
การทำงาน

พล.อ. ทนงศักดิ์ เป็นอดีตผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก ได้รับการสนับสนุนจาก พล.อ.อ. สุกำพล สุวรรณทัต รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ให้ดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวงกลาโหม สืบต่อจาก พล.อ. เสถียร เพิ่มทองอินทร์ ระหว่างวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2553 ถึงวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2553 เขาเป็นกรรมการศูนย์อำนวยการแก้ไขสถานการณ์ฉุกเฉิน
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

พ.ศ. 2554 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2551 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2521 –  เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2 (ส.ช.)
พ.ศ. 2522 –  เหรียญราชการชายแดน (ช.ด.)
พ.ศ. 2528 –  เหรียญจักรมาลา (ร.จ.ม.)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

สหประชาชาติ :
พ.ศ. 2545 -  เหรียญคณะผู้แทนสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก
12 กุมภาพันธ์

วันที่ 12 กุมภาพันธ์ เป็นวันที่ 43 ของปี ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 322 วันในปีนั้น (323 วันในปีอธิกสุรทิน)
เหตุการณ์

พ.ศ. 2360 (ค.ศ. 1818) - เบอร์นาร์โด โอฮิกกินส์ ผู้นำแห่งรัฐคนแรกของประเทศชิลี ประกาศเอกราช หลังจากตกอยู่ภายใต้การปกครองของสเปน
พ.ศ. 2367 (ค.ศ. 1825) - ชาวครีก ชนพื้นเมืองเผ่าอินเดียนแดงในจอร์เจีย ยอมยกดินแดนให้รัฐบาลสหรัฐอเมริกา ก่อนอพยพไปทางตะวันตก
พ.ศ. 2454 (ค.ศ. 1912) - ปูยี จักรพรรดิพระองค์สุดท้ายของจีน สละราชสมบัติ หลังการปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครองในจีน
พ.ศ. 2490 (ค.ศ. 1947) - ตัวแทนพม่า ไทใหญ่ ชีน และกะชีน ลงนามในความตกลงปางหลวงเพื่อรวมตัวเป็นสหภาพ แต่ละกลุ่มสามารถแยกตัวเป็นอิสระหลังจากรวมตัวกันครบ 10 ปี
พ.ศ. 2544 (ค.ศ. 2001) - ยานเนียร์ชูเมกเกอร์ลงแตะพื้นดินของดาวเคราะห์น้อย 433 อีรอส เป็นยานอวกาศลำแรกที่ลงจอดบนดาวเคราะห์น้อย
วันเกิด

พ.ศ. 2351 (ค.ศ. 1808)
อับราฮัม ลิงคอล์น ประธานาธิบดีคนที่ 16 ของสหรัฐอเมริกา (ถึงแก่กรรม 15 เมษายน พ.ศ. 2408)
ชาลส์ ดาร์วิน นักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษ (ถึงแก่กรรม 19 เมษายน พ.ศ. 2425)
พ.ศ. 2463 (ค.ศ. 1920) - โยะชิโกะ ยะมะงุชิ นักแสดงและนักร้องชาวญี่ปุ่น (ถึงแก่กรรม 7 กันยายน พ.ศ. 2557)
พ.ศ. 2464 (ค.ศ. 1921) - แซมวล ยูด นักเขียนนิยายวิทยาศาสตร์ชาวอังกฤษ
พ.ศ. 2476 (ค.ศ. 1933) - บิล รัสเซล อดีตนักบาสเกตบอลชาวอเมริกัน
พ.ศ. 2477 (ค.ศ. 1934) - เลดีแคโรไลน์ เวอร์สลีย์ ราชวงศ์แซ็ก-โคบูร์กและก็อตธา
พ.ศ. 2478 (ค.ศ. 1935) - โผน กิ่งเพชร แชมป์โลกชาวไทยคนแรก (ถึงแก่กรรม 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2525)
พ.ศ. 2485 (ค.ศ. 1942) - พลอากาศตรี กิติพงษ์ เกษมุติ
พ.ศ. 2494 (ค.ศ. 1951) - สุรสีห์ อิทธิกุล นักร้อง นักดนตรีชาวไทย
พ.ศ. 2495 (ค.ศ. 1952) - มาลา คำจันทร์ นักเขียนรางวัลซีไรต์
พ.ศ. 2498 (ค.ศ. 1955) - ดานีเอเล มาซาลา นักปัญจกีฬาสมัยใหม่
พ.ศ. 2502 (ค.ศ. 1959) - โชเล่ย์ ดอกกระโดน นักแสดงตลกชาวไทย
พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960) - อภิชาติ ดำดี วิทยากร, นักพูด, นักการเมือง
พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960) - นลินี ทวีสิน รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
พ.ศ. 2505 (ค.ศ. 1962) - จารุณี สุขสวัสดิ์ นักแสดงชาวไทย
พ.ศ. 2513 (ค.ศ. 1970) - กิตติพงษ์ คงพัฒน์ยืน วิทยากร
พ.ศ. 2514 (ค.ศ. 1971) - กิตติพงศ์ กิตติขจร ผู้อำนวยการท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
พ.ศ. 2523 (ค.ศ. 1980) -
คริสตินา ริชชี นักแสดงชาวอเมริกัน
เอนเวียร์ โจฮ์กี นักแสดงภาพยนตร์และโทรทัศน์ชาวอเมริกัน
ฮวน คาร์ลอส เฟอร์เรโร นักเทนนิสชาวสเปน
พ.ศ. 2524 (ค.ศ. 1981) -
คุณพลอยไพลิน  เจนเซน พระธิดาองค์โตใน ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี กับอดีตพระสวามี ปีเตอร์ เจนเซน
วุฒิรัตน์ ธนสุคนธสิทธิ์ นักฟุตบอลชาวไท่ย
พ.ศ. 2531 (ค.ศ. 1988) - ไมก์ พอสเนอร์ นักร้อง นักแต่งเพลง โปรดิวเซอร์ ชาวอเมริกัน
พ.ศ. 2534 (ค.ศ. 1991) - แอร์แว็ง แอนกาเปต นักวอลเลย์บอลชาวฝรั่งเศส
พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) -
เกวลิน ศรีวรรณา นักแสดงชาวไทย
แอซจัน อาลีออสกี นักฟุตบอลชาวมาซิโดเนีย
พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) - ราฟาแอล อัลกังตารา นักฟุตบอลชาวสเปน
พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994) - มิโอริ อิชิคาวะ อดีตสมาชิกวง AKB48 และ NMB48 ชาวญี่ปุ่น
พ.ศ. 2538 (ค.ศ. 1995) - รินะ คาวาเอ นักแสดงและอดีตนักร้องชาวญี่ปุ่น
พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) - ธัญญ่า อาร์สยาม นักร้องลูกทุ่งชาวไทย
วันถึงแก่กรรม

พ.ศ. 2347 (ค.ศ. 1804) - อิมมานูเอิล คานท์ นักปรัชญาชาวเยอรมัน (เกิด 22 เมษายน พ.ศ. 2267)
พ.ศ. 2517 (ค.ศ. 1974) - กิตติ ทองลงยา นักสัตววิทยาชาวไทย (เกิด 6 ตุลาคม พ.ศ. 2471)
พ.ศ. 2553 (ค.ศ. 2010) - พยงค์ มุกดา นักร้อง นักแสดง นักแต่งเพลงชาวไทย (เกิด 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2469)
พ.ศ. 2560 (ค.ศ. 2017) - อัล จาร์โร นักร้องชาวอเมริกัน (เกิด 12 มีนาคม พ.ศ. 2483)
วันสำคัญและวันหยุดเทศกาล

พ.ศ. 2507 - วันตรุษจีน
พ.ศ. 2526 - วันตรุษจีน
พ.ศ. 2545 - วันตรุษจีน
วันดาร์วิน
พ.ศ. 2564 - วันหยุดพิเศษช่วงเทศกาลตรุษจีน
พ.ศ.2568 - วันมาฆบูชา
แหล่งข้อมูลอื่น

BBC: On This Day เก็บถาวร 2007-02-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
The New York Times: On This Day
| ด ค กวันและเดือนในรอบปี |
| --- | --- |
มกราคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
กุมภาพันธ์: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29
มีนาคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
เมษายน: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
พฤษภาคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
มิถุนายน: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
กรกฎาคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
สิงหาคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
กันยายน: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
ตุลาคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
พฤศจิกายน: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
ธันวาคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
วันอื่นที่เกี่ยวข้อง: 0 มกราคม ·  30 กุมภาพันธ์
แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ

| --- | --- |
กลุ่มชุมนุมคนเสื้อแดง
ชื่อย่อ: นปช.
คําขวัญ: แดงทั้งแผ่นดิน
ก่อตั้ง: พ.ศ. 2550
ประเภท: กลุ่มอิทธิพลทางการเมือง
สถานะตามกฎหมาย: หยุดความเคลื่อนไหว
สํานักงานใหญ่: ชั้น 5 อาคารอิมพีเรียลเวิลด์ ถนนลาดพร้าว เขตวังทองหลาง กรุงเทพมหานคร
ที่ตั้ง: กรุงเทพมหานคร
ภูมิภาคที่รับผิดชอบ :  ประเทศไทย
ประธาน: ทักษิณ ชินวัตร (โดยพฤตินัย)
บุคลากรหลัก: ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ เลขาธิการ วีระกานต์ มุสิกพงศ์ อดีตประธาน ธิดา ถาวรเศรษฐ อดีตประธาน จตุพร พรหมพันธุ์ อดีตประธาน
สังกัด: กลุ่มคนวันเสาร์ไม่เอาเผด็จการ กลุ่มรักเชียงใหม่ 51 ชมรมคนรักอุดร กลุ่มวันอาทิตย์สีแดง กลุ่มสื่อวิทยุประชาชนเพื่อประชาธิปไตย สมัชชาประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ภาคีไทยเพื่อสิทธิมนุษยชน กลุ่มก้าวต่อไปเพื่อประชาธิปไตย กลุ่มอาชีวะ ฟันเฟืองประชาธิปไตย อาชีวะปกป้องประชาธิปไตยแห่งประเทศไทย
เว็บไซต์: เว็บไซต์ทางการ
แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (ชื่อย่อ: นปช.; อังกฤษ: United Front of Democracy Against Dictatorship; UDD) มีชื่อเดิมว่า แนวร่วมประชาธิปไตยขับไล่เผด็จการ (ชื่อย่อ: นปก.; อังกฤษ: Democratic Alliance Against Dictatorship: DAAD) เป็นกลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมืองในประเทศไทย เป็นองค์กรหลักของกลุ่มคนเสื้อแดง โดยมีสัญลักษณ์หลักคือ สีแดง และเสื้อสีแดง ซึ่งเป็นที่มาของคำว่า เสื้อแดง (ซึ่งในช่วงเริ่มการต่อสู้ใช้สีเหลือง แต่ต่อมาตั้งแต่ช่วงรณรงค์ให้ประชาชนลงประชามติไม่รับร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ก็เริ่มใช้สีแดง) และมีการใช้เท้าตบ และหัวใจตบ เพื่อล้อเลียนการใช้มือตบของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย
นปก.ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2550 โดยรวมกลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมือง เพื่อต่อต้านรัฐประหาร พ.ศ. 2549 และขับไล่คณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ กับ พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ ออกจากการเป็นนายกรัฐมนตรี แต่ยุติการชุมนุมเมื่อ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2550 หลังจากที่พรรคพลังประชาชนได้รับเลือกตั้งเป็นเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎร โดยในภายหลังได้กลับมารวมตัวกันอีก เพื่อต่อต้านพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2551 จนเกิดเหตุการณ์ปะทะกัน โดยมีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บ
หลังการเปลี่ยนขั้วรัฐบาล โดยอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นปช. กลับมาชุมนุมเคลื่อนไหวครั้งใหญ่เพื่อขับไล่รัฐบาล ในวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2552 จนเกิดเหตุการณ์ความไม่สงบเมื่อ เมษายน พ.ศ. 2552 รัฐบาลประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินขั้นร้ายแรง และยกกำลังทหารปิดล้อมผู้ชุมนุม จนต้องยุติการชุมนุมเมื่อ 14 เมษายน พ.ศ. 2552 และแกนนำ 3 คน ได้แก่ นายกองเอก วีระ มุสิกพงศ์, ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ และ นายแพทย์ เหวง โตจิราการ ถูกควบคุมตัว และในอีกหลายวันต่อมา รัฐบาลก็ยกเลิกประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน ในปีเดียวกัน นปช.ประกาศตัดความสัมพันธ์ และแยกตัวจากเครือข่ายพลังประชาธิปไตยแดงสยาม เนื่องจากมีทัศนคติและจุดมุ่งหมายที่ต่างกัน
ต่อมาในปี พ.ศ. 2553 นปช.จัดชุมนุมใหญ่ในกรุงเทพมหานครอีกครั้ง เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลอภิสิทธิ์ยุบสภา โดยมีกลุ่มคนไม่ทราบสังกัดใส่ชุดดำใช้กำลังอาวุธโดยเฉพาะเครื่องยิงเอ็ม 79 ซุ่มโจมตีเจ้าหน้าที่ของรัฐ ตั้งแต่วันที่ 14 มีนาคม จนกระทั่งถูกสลายการชุมนุมในวันที่ 10 เมษายน และ 19 พฤษภาคม ภายหลังจากเหตุสลายการชุมนุมบริเวณแยกราชประสงค์ ได้มีการลอบวางเพลิงในสถานที่ต่าง ๆ รวมทั้งใช้อาวุธเอ็ม 79 โจมตีเจ้าหน้าที่ของรัฐ
ภายหลัง รัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 สมาชิกกลุ่ม นปช. ส่วนหนึ่งหลบหนีไปต่างประเทศ เนื่องจากถูกคำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ เรียกให้มารายงานตัว จนกระทั่งเป็นที่มาของการที่ศาลทหารออกหมายจับ
การปรับโครงสร้างองค์กร

วันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 ที่สถานีโทรทัศน์ดีสเตชัน ภายในห้างสรรพสินค้าอิมพีเรียลเวิลด์ ลาดพร้าว แกนนำแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) นำโดย นายกองเอก วีระ มุสิกพงศ์, จตุพร พรหมพันธุ์, ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ, ชินวัฒน์ หาบุญพาด, มานิตย์ จิตต์จันทร์กลับ, นายแพทย์ เหวง โตจิราการ, อริสมันต์ พงศ์เรืองรอง ร่วมกันแถลงข่าว โดยวีระกล่าวว่า จากผลการประชุมของแกนนำ นปช.เมื่อวันที่ 7-8 กรกฎาคมที่ผ่านมา ที่จังหวัดกาญจนบุรี มีมติขอเปลี่ยนชื่อจาก แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ เป็น "แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ แดงทั้งแผ่นดิน" เพื่อการดำเนินงานและการเคลื่อนไหวที่เป็นเอกภาพยิ่งขึ้น โดยมีตนเป็นประธาน มานิตย์เป็นที่ปรึกษา ณัฐวุฒิเป็นโฆษก ส่วนผู้ที่ไม่ได้กล่าวชื่อจากข้างต้นเป็นกรรมการ
หลังจากแกนนำ นปช. ชุดที่วีระเป็นประธาน เข้ามอบตัวกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ หลังประกาศยอมยุติการชุมนุม ในวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 ทางกลุ่มจึงว่างเว้นจากการมีแกนนำไประยะหนึ่ง โดยในช่วงเวลาดังกล่าว สมบัติ บุญงามอนงค์ มักมีบทบาทเป็นผู้นำมวลชน ในการนัดทำกิจกรรมต่าง ๆ ต่อมาในเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกัน จึงมีการตั้งคณะกรรมการ นปช. ชุดรักษาการขึ้น โดยมีธิดา ถาวรเศรษฐ ภรรยานายแพทย์เหวง รักษาการในตำแหน่งประธาน
แกนนำและคณะกรรมการ > แกนนำ

จากการปรับโครงสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2552 เพื่อให้มีความเป็นเอกภาพมากขึ้น จึงมีการวางตัวบุคคลเพื่อทำหน้าที่ดังต่อไปนี้
มานิตย์ จิตต์จันทร์กลับ - ที่ปรึกษา
นายกองเอก วีระ มุสิกพงศ์ - ประธาน
ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ - เลขาธิการและโฆษก
จตุพร พรหมพันธุ์ - กรรมการ
นายแพทย์ เหวง โตจิราการ - กรรมการ
ชินวัฒน์ หาบุญพาด - กรรมการ
อริสมันต์ พงศ์เรืองรอง - กรรมการ
พลตรี ดร.ขัตติยะ สวัสดิผล - กรรมการ
แกนนำและคณะกรรมการ > แกนนำรักษาการ (พ.ศ. 2550)

แกนนำ นปช.ชุดที่สอง ตั้งขึ้นหลังจากแกนนำชุดแรกทั้ง 8 คน ถูกตำรวจออกหมายจับ หลังจากเหตุการณ์ชุมนุมหน้าบ้านสี่เสาเทเวศร์ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 ควบคุมตัวไว้เป็นเวลา 12 วัน จนแกนนำชุดแรกได้รับการปล่อยตัว
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เมธาพันธ์ โพธิธีรโรจน์ - เลขาธิการสมาคมนักวิชาการเพื่อพระพุทธศาสนา  ประธาน
ประทีป อึ้งทรงธรรม ฮาตะ
ชินวัฒน์ หาบุญพาด
ก่อแก้ว พิกุลทอง
วราวุธ ฐานังกรณ์
สมบัติ บุญงามอนงค์
สมยศ พฤกษาเกษมสุข
สรรเสริญ ศรีอุ่นเรือน
พิษณุ พรหมสร
แกนนำและคณะกรรมการ > แกนนำชุดปัจจุบัน

จตุพร พรหมพันธุ์ ประธาน นปช.
ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ เลขาธิการ นปช.
วรชัย เหมะ รองประธาน นปช.
สมหวัง อัสราษี รองประธาน นปช.
นิสิต สินธุไพร ผู้อำนวยการโรงเรียนผู้ปฏิบัติงาน ระดับกรรมการจังหวัดทั่วประเทศ หรือโรงเรียน นปช.
รองศาสตราจารย์ นายแพทย์ เชิดชัย ตันติศิรินทร์ กรรมการ นปช.ส่วนกลาง และผู้ประสานงาน นปช.ภาคอีสาน (ประเทศไทย)
สมชาย ไพบูลย์ อดีตสมาชิกสภาเขตบางบอนพรรคไทยรักไทย
สรรเสริญ ศรีอุ่นเรือน แกนนำ
ธนาวุฒิ วิชัยดิษฐ โฆษกนปช.
แกนนำและคณะกรรมการ > คณะกรรมการชุดรักษาการ

รังษี เสรีชัย ประธาน นปช.จังหวัดสระบุรี
จิรายุส เนาวเกตุ
จ่าสิบตำรวจประสิทธิ์ ไชยศีรษะ ประธาน นปช.จังหวัดสมุทรสาคร