stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การปฏิวัติเฮติ
แหล่งข้อมูลอื่น

The Louverture Project, a wiki about the history of Haiti
Archive on the History of the Haitian Independence Struggle 1791–1804 at marxists.org
Haiti: History of Shaken Country – Video interview with historian Laurent Dubois
Haiti Archives
"Égalité for All: Toussaint Louverture and the Haitian Revolution" เก็บถาวร 2011-07-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. Noland Walker. PBS documentary. 2009
France Urged to Pay $40 Billion to Haiti in Reparations for "Independence Debt" – video report by Democracy Now!
The Other Revolution: Haiti, 1789–1804, digital exhibition from Brown University
15 Minutes History, UT at Austin
Two Revolutions in the Atlantic World: Connections between the American Revolution and the Haitian Revolution Gilder Lehrman Center, Laurent Dubois.
"Upheavals in France and Saint-Domingue" เก็บถาวร 2020-11-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Brown University
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  อิสราเอล  สหรัฐ  ลัตเวีย  เช็กเกีย
วิทยาลัยไบรอันท์และสแตรททัน

วิทยาลัยไบรอันท์และสแตรททัน (อังกฤษ: Bryant & Stratton College) เป็นวิทยาลัยเอกชนมีนักศึกษาประมาณ 3,000 คน ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2397 โดยมีวิทยาเขตหลักอยู่ที่เมืองบัฟฟาโลในรัฐนิวยอร์ก และอีก 14 วิทยาเขตย่อยใน รัฐนิวยอร์ก รัฐโอไฮโอ รัฐเวอร์จิเนีย และรัฐวิสคอนซิน
ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง

สมัคร สุนทรเวช นายกรัฐมนตรีคนที่ 25 ของประเทศไทย
แหล่งข้อมูลอื่น

Bryant & Stratton
จักรพรรดินีเซี่ยวฮุ่ย

จาง เยียน (จีนตัวเต็ม: 張嫣; จีนตัวย่อ: 张嫣; พินอิน: Zhāng Yān; สิ้นพระชนม์ เมษายน หรือ พฤษภาคม 163 ปีก่อน ค.ศ.) รู้จักกันในพระนามทางการว่า จักรพรรดินีเซี่ยวฮุ่ย (孝惠皇后) เป็นจักรพรรดินีในสมัยราชวงศ์ฮั่น โดยเป็นพระธิดาในองค์หญิงลิยฺเหวียน (พระราชธิดาองค์เดียวในจักรพรรดิฮั่นเกาจู่ (หลิว ปัง) กับจักรพรรดินีลฺหวี่) กับจาง เอ๋า (張敖, พระโอรสในจาง เอ่อร์) จ้าวอ๋องและภายหลังดำรงตำแหน่งเป็นเซฺวียนผิงโหว
พระประวัติ

จักรพรรดินีเซี่ยวฮุ่ยประสูติเมื่อ 202 ปีก่อนคริสตกาล หรือตรงกับปี 341 มีพระนามเดิมว่า จางหงัน เป็นพระธิดาของจ้าวอ๋อง Zhang Ao และ องค์หญิงลิยฺเหวียน พระราชธิดาองค์ใหญ่ของ จักรพรรดิฮั่นเกาจู่ และ จักรพรรดินีฮั่นเกา และเป็นพระเชษฐภคินี (พี่สาว) แท้ ๆ ของ จักรพรรดิฮั่นฮุ่ย
พระประวัติ > สถาปนาเป็นจักรพรรดินี

องค์หญิงจางหงันได้รับการสถาปนาให้เป็นจักรพรรดินี (ฮองเฮา) ใน จักรพรรดิฮั่นฮุ่ย ผู้มีศักดิ์เป็นพระมาตุลา (น้า) แท้ ๆ เมื่อ 192 ปีก่อนคริสตกาล ตรงกับปี พ.ศ. 351 ขณะมีพระชนม์เพียง 10 พรรษา
ต่อมาเมื่อ จักรพรรดิฮั่นฮุ่ย เสด็จสวรรคตลงเมื่อ 188 ปีก่อนคริสตกาล ตรงกับปี พ.ศ. 355 องค์ชาย หลิวกง จึงเสด็จขึ้นครองราชย์แทนพระนางในฐานะพระราชมารดาบุญธรรมจึงได้เลื่อนพระอิสริยยศเป็น พระพันปีหลวง (ฮองไทเฮา) เมื่อมีพระชนม์เพียง 14 พรรษาต่อมาเมื่อ จักรพรรดิฮั่นเฉียนเฉ่า เสด็จสวรรคตลงเมื่อ 184 ปีก่อนคริสตกาล ตรงกับปี พ.ศ. 359 องค์ชาย หลิวฮง พระราชโอรสบุญธรรมอีกพระองค์จึงได้เสด็จขึ้นครองราชย์แทนพระนามว่า จักรพรรดิฮั่นเซ่าตี้ฮง
พระประวัติ > สวรรคต

หลังจาก การกวาดล้างสกุลลิ ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อ 180 ปีก่อนคริสตกาล ตรงกับปี พ.ศ. 364 ภายหลังจากการสิ้นพระชนม์ของ จักรพรรดินีฮั่นเกา จักรพรรดินีเซี่ยวฮุ่ยมิได้ถูกสำเร็จโทษแต่ถูกเนรเทศจนสวรรคตเมื่อ 163 ปีก่อนคริสตกาล ตรงกับปี พ.ศ. 380 ในรัชสมัย จักรพรรดิฮั่นเหวิน ขณะพระชนม์เพียง 39 พรรษา
พระยศ

210–192 ปีก่อน ค.ศ.: องค์หญิงจาง เยียนแห่งจ้าว
192–188 ปีก่อน ค.ศ.: จักรพรรดินีจีน
188–163 ปีก่อน ค.ศ.: จักรพรรดินีเซี่ยวฮุ่ย
ข้อมูล

Lee, Lily Xiao Hong & Stefanowska, A.D. (2007). Biographical Dictionary of Chinese women: Antiquity through Sui, 1600 B.C.E-618 C.E. M.E. Sharpe, Inc.
สุสานของจักรพรรดินีเซี่ยวฮุ่ยที่อันหลิง (安陵) เสียนหยาง มณฑลส่านซี
ยุคมืด

เพทราร์ก (ค.ศ. 1304–1374) เป็นผู้ริเริ่มแนวคิด"ยุคมืด"ของยุโรป ภาพจาก ชีวิตบุรุษและสตรีคนสำคัญ, อันเดรอา ดี บาร์โตโล ดี บาร์จิลลา, ป. ค.ศ. 1450
ยุคมืด (อังกฤษ: Dark Ages หรือ Dark Age) เป็นคำศัพท์ที่ใช้เรียกสมัยกลางตอนต้น (ป. คริสต์ศตวรรษที่ 5–10) หรือบางกรณีใช้เรียกสมัยกลางทั้งหมด (ป. คริสต์ศตวรรษที่ 5–15) ในยุโรปตะวันตกหลังการล่มสลายของจักรวรรดิโรมันตะวันตก ซึ่งมีลักษณะเด่นที่ความเสื่อมถอยทั้งทางเศรษฐกิจ สติปัญญา และวัฒนธรรม
แนวคิด "ยุคมืด" ในฐานะการกำหนดระยะเวลาทางประวัติศาสตร์นิพนธ์มีต้นกำเนิดในคริสต์ทศวรรษ 1330 โดยเพทราร์ก นักวิชาการชาวอิตาลี ผู้มองศตวรรษหลังโรมันเป็น "ความมืด" เมื่อเทียบกับ "แสงสว่าง" ของสมัยคลาสสิก คำนี้ใช้กระบวนจินตภาพแสงสว่างปะทะความมืดเพื่อเปรียบเทียบ "ความมืด" (ความไม่รู้และความผิดพลาด) ของยุคก่อนกับ "แสงสว่าง" (ความรู้และความเข้าใจ) ในยุคหลัง วลี Dark Age(s) มาจากภาษาละตินว่า saeculum obscurum เดิมใช้งานโดยไกซาร์ บาโรนีอุสใน ค.ศ. 1602 เมื่อเขาอ้างถึงช่วงเวลาอันวุ่นวายในคริสต์ศตวรรษที่ 10 ถึง 11 แนวความคิดดังกล่าวจึงกลายมาเป็นลักษณะสมัยกลางทั้งหมดในฐานะช่วงเวลาแห่งความมืดมนทางปัญญาในยุโรประหว่างการล่มสลายของโรมถึงสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา และกลายเป็นที่นิยมอย่างมากในยุคเรืองปัญญาเมื่อช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 18 อย่างไรก็ตาม คนอื่นใช้คำนี้เพื่อบ่งบอกถึงความหายากของบันทึกที่เกี่ยวข้องกับช่วงต้นของยุคกลางเป็นอย่างน้อยที่สุด
เมื่อความสำเร็จในยุคนั้นได้รับความเข้าใจมากขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึง 20 นักวิชาการจึงเริ่มจำกัดชื่อเรียก "ยุคมืด" เข้าเพียงสมัยกลางตอนต้น (ป. คริสต์ศตวรรษที่ 5–10); นักวิชาการในปัจจุบันยังคงรักษาแนวทางนี้ไว้ นักวิชาการสมัยใหม่ส่วนใหญ่หลีกเลี่ยงคำนี้โดยสิ้นเชิง เนื่องจากมีความหมายเชิงลบ โดยพบว่าคำนี้ก่อให้เกิดความเข้าใจผิดและไม่ถูกต้อง ถึงกระนั้น ความหมายเชิงดูหมิ่นของเพทราร์กยังคงมีการใช้งานต่อไป โดยเฉพาะในวัฒนธรรมประชานิยมที่มักมองสมัยกลางอย่างเรียบง่ายว่าเป็นช่วงเวลาแห่งความรุนแรงและล้าหลัง
ดูเพิ่ม

ยุคมืดของกรีซหลังการล่มสลายปลายยุคสัมฤทธิ์
แหล่งข้อมูลอื่น

"Dark Ages" in Encyclopædia Britannica
"Decline and fall of the Roman myth" by Terry Jones
"Why the Middle Ages are called the Dark Ages"
Alban Gautier, « De l'usage des Dark Ages en histoire médiévale », portail Ménestrel, 2017 (in French)
| ด ค กสมัยกลาง |
| --- | --- |
สมัยกลางตอนต้น:  สมัยการย้ายถิ่นฐาน  จักรวรรดิโรมันล่ม  ปลายสมัยโบราณ  ความเสื่อมของพหุเทวนิยมกรีก-โรมัน  การเผยแพร่ศาสนาคริสต์  การเผยแพร่ศาสนาอิสลาม  ราชอาณาจักรแฟรงก์  อังกฤษสมัยแองโกล-แซกซัน  สมัยไวกิง  จักรวรรดิการอแล็งเฌียง  จักรวรรดิบัลแกเรีย 
สมัยกลางตอนกลาง:  จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์  ระบบเจ้าขุนมูลนาย  ศาสนเภทตะวันออก-ตะวันตก  ข้อขัดแย้งเรื่องการสถาปนาสมณศักดิ์  สงครามครูเสด  อัสสมาจารย์นิยม  อารามิกนิยม  ระบบชุมชน  มานอเรียลิสต์  ปรากฏการณ์โลกร้อน 
สมัยกลางตอนปลาย:  สงครามร้อยปี  สงครามดอกกุหลาบ  สงครามฮุสไซท์  ดัชชีเบอร์กันดี  ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค  ศาสนเภทตะวันตก  การล้อมกรุงคอนสแตนติโนเปิล  การขยายตัวของออตโตมัน  ทหารรับจ้างสวิส  คณะอัศวิน  มนุษยนิยมสมัยฟ้นฟูศิลปวิทยา  มหาวิทยาลัยสมัยกลาง  วิกฤติการณ์ปลายสมัยกลาง  ยุคน้ำแข็งเล็ก 
วัฒนธรรม:  สถาปัตยกรรม  ศิลปะ  อาหาร  ประชากร  วรรณกรรม  กวีนิพนธ์  การแพทย์  ดนตรี  ปรัชญา  คริสตจักรกับรัฐ  วิทยาศาสตร์  เทคโนโลยี  การสงคราม 
ดูเพิ่ม:  ลำดับเหตุการณ์  หัวข้อพื้นฐานของประวัติศาสตร์  ยุคกลางในประวัติศาสตร์  ยุคมืด  คตินิยมสมัยกลาง  คตินิยมสมัยกลางใหม่  การแสดงชีวิตของยุคกลาง 
 หมวดหมู่ ประวัติศาสตร์ยุโรป ประวัติศาสตร์แบ่งตามประเทศ บุคคลในประวัติศาสตร์ ลำดับเวลาในประวัติศาสตร์
ซอนิกบูม

ตัวอย่างกรณีแหล่งกำเนิดเสียง (จุดสีแดง) เคลื่อนที่เร็วกว่าความเร็วเสียง 1.4 เท่า (1.4 มัค) ทำให้ตัวแหล่งกำเนิดเสียงไปไวและอยู่นำคลื่นเสียง กรณีเช่นนี้ทำให้เกิดเสียงจากซอนิกบูมได้
ซอนิกบูม (อังกฤษ: sonic boom) คือ เสียงที่เกี่ยวข้องกับคลื่นกระแทกหรือช็อกเวฟ เกิดขึ้นจากการที่แหล่งกำเนิดเสียงเคลื่อนที่ในอากาศด้วยอัตราเร็วที่มากกว่าความเร็วเสียง ซอนิกบูมทำให้เกิดพลังงานเสียงปริมาณสูง เสียงคล้ายระเบิด ตัวอย่างของเสียงที่เกิดจากซอนิกบูมอย่างง่ายคือ เสียงของลูกปืนที่วิ่งในอากาศ หรือเสียงของการเหวี่ยงแส้ ตลอดจนเสียงเครื่องบินรบที่บินผ่านไป
ปลาทะเลลึก

ปลาไหลกัลเปอร์หนึ่งในปลาน้ำลึกรูปร่างประหลาด
ปลาทะเลลึก   (อังกฤษ: deep sea fish) คือปลาที่อาศัยอยู่ในทะเลลึกที่มืดมิดและแสงแดดส่องไม่ถึง (ลึกกว่าเขตมีแสง) ปลาทะเลลึกที่พบมากที่สุดคือปลาตะเกียง นอกจากนี้ยังมีปลาทะเลลึกชนิดอื่นมากมาย เช่น ปลาฉลามคุกกี้คัตเตอร์ ปลาตกเบ็ด ปลาไวเปอร์
จากการสำรวจมีเพียง 2% จากสายพันธุ์สิ่งมีชีวิตในทะเลทั้งหมดเท่านั้นที่เรารู้จัก หมายความว่าพวกมันอาศัยอยู่ในห้วงน้ำ ต่างจากสิ่งมีชีวิตเขตอยู่ก้นทะเลที่อาศัยอยู่ในหรือบนก้นทะเล โดยทั่วไปจะพบสิ่งมีชีวิตทะเลลึกในเขตท้องทะเลลึก (ระดับความลึก 1,000–4,000 เมตร) และเขตความลึกก้นสมุทร (ระดับความลึก 4,000–6,000 เมตร) อย่างไรก็ตามปลาทะเลลึกอย่าง ปลาที่เรืองแสงได้สามารถพบได้ในท้องทะเลลึกปานกลางด้วย (ระดับความลึก 200–1,000 เมตร)
ท้องทะเลลึกปานกลางเป็นห้วงน้ำที่มีความอับแสง แต่ยังสามารถวัดปริมาณแสงได้เล็กน้อย ระดับความลึกที่มีออกซิเจนน้อยมากจะอยู่ที่ระดับ 700–1,000 เมตร แต่ก็ขึ้นอยู่กับสถานที่นั้นด้วยว่ามีแหล่งผลิตออกซิเจนหรือไม่ ท้องทะเลลึกปานกลางยังเป็นพื้นที่ ๆ อาหารยังอุดมสมบูรณ์
ท้องทะเลลึกและเขตความลึกก้นสมุทรเป็นห้วงน้ำที่ไร้แสง หรือก็คือไม่สามารถวัดปริมาณแสงได้เลย ห้วงน้ำเหล่านี้คิดเป็น 75% ของพื้นที่อาศัยอยู่ได้ในมหาสมุทร
ท้องทะเลตื้น (ระดับความลึก 0–200 เมตร) เป็นห้วงน้ำที่มีแสงมากทำให้เกิดการสังเคราะห์แสง จึงเรียกได้ว่าเป็นเขตมีแสง แสงสามารถทะลุผ่านความลึกของมหาสมุทรได้เพียงไม่กี่ร้อยเมตร ทำให้ปริมาตรน้ำกว่า 90% ของมหาสมุทรเป็นพื้นที่ ๆ มืดมิด ทะเลลึกเป็นพื้นที่ ๆ มีสภาพที่สุดขั้วมาก เพราะน้ำมีความเย็น 3 °ซ. ถึง -1.8 °ซ. (ยกเว้นบริเวณปล่องแบบน้ำร้อน ที่น้ำอาจมีอุณหภูมิสูงถึง 350 °ซ.) ออกซิเจนต่ำ อีกทั้งยังมีแรงกดดันของน้ำจำนวนมหาศาลขนาดความดันระหว่าง 20 ถึง 1,000 บรรยากาศ (ระหว่าง 2 ถึง 100 เมกะปาสคาล)
ลักษณะทั่วไป

ปลาทะเลลึกนั้นมีรูปร่างเหมือนสัตว์ประหลาดพบเห็นได้ยากแต่ก็มีความน่าสนใจเพราะมีนิทานหลายเรื่องที่กล่าวถึงสิ่งมีชีวิตที่ผิดปกติมากมายและยังไม่ได้รับการศึกษาในสมัยนั้นเนื่องจากพวกมันอยู่ในทะเลลึกที่มืดมิดซึ่งอาจจะพบได้แค่ตอนเกยตื้นหรือซากศพของพวกมัน ปลาทะเลลึกโดยทั่วไปนั้นจะพึ่งพาความรู้สึกมากกว่าการมองเห็นเนื่องจากแสงสว่างใต้ทะเลลึกนั้นมีไม่มากพอจึงไม่สามารถพึ่งพาการมองเห็นในการล่าเหยื่อหรือหลีกหนีการไล่ล่าได้ มันจะพึ่งพาการเปลี่ยนแปลงความดันและกลิ่นแทน แต่ถึงอย่างนั้นปลาบางชนิดมีตาที่ไวต่อแสงกว่ามนุษย์ถึง 100 เท่า นอกจากนี้มันยังมีสีที่เข้มเพื่อหลีกหนีการล่าของวาฬและนักล่าอื่น ๆ อีกด้วย
ปลาทะเลลึกหลายชนิดเป็นสารเรืองแสงที่มีดวงตาที่ใหญ่มากเหมาะกับความมืด ปลาที่เรืองแสงมีความสามารถในการผลิตแสงทางชีวภาพผ่านการกระเจิงของโมเลกุลของลูซิเพอลีน (luciferin) ซึ่งทำให้เกิดแสง โดยกระบวนการนี้ต้องใช้ออกซิเจนด้วย ปลาเรืองแสงมากกว่า 50% ส่วนมากอยู่ตรงบริเวณไหล่ทวีปที่ระดับความลึกประมาณ 200 เมตรและ 80% ของกุ้งและปลาหมึกก็มีความสามารถในการเรืองแสงด้วยเช่นกัน อวัยวะเรืองแสง (photophores) ซึ่งผลิดมาจากเซลล์ที่มีแบคทีเรีย อวัยวะเรืองแสงเหล่านี้มีเซลล์ที่คล้ายกับเลนส์ที่เหมือนกับที่อยู่ในดวงตาของมนุษย์เพื่อใช้ในการทำให้แสงกระจายตัวอีกด้วย การเรืองแสงเหล่านี้ใช้พลังงานเพียง 1% ของพลังงานทั้งหมดแต่มีจุดประสงค์มากมายเช่นใช้ค้นหาอาหาร, สื่อสาร, หาคู่ผสมพันธุ์และดึงดูดเหยื่อเช่นปลาตกเบ็ดนอกจากนี้พวกมันยังลวงตานักล่าด้วยการปรับแสงให้ตรงกับความเข้มข้มของแสงจากด้านบนได้อีกด้วย
วงจรชีวิตของปลาทะเลน้ำลึกส่วนใหญ่จะเป็นไข่และตัวอ่อนตรงน้ำตื้นและลงน้ำลึกเมื่อโตเต็มวัย โดยไข่อาจจะลอยเป็นแพลงค์ตอนหรือวางไว้ในหลุมก็ได้แล้วแต่ชนิดของปลาเมื่อพวกมันโตเต็มที่พวกมันจะมีการดัดแปลงร่างกายเนื่องจากความหนาแน่นของน้ำทำให้ตัวพวกมันนั้นลอยน้ำได้จึงต้องเพิ่มความหนาแน่นของตัวมันให้มากกว่าน้ำรอบ ๆ ด้วยการทำให้เนื้อเยื่อส่วนมีลักษณะเป็นเนื้อเหลว ๆ เหมือวุ้นเพื่อสร้างสมดุลสิ่งมีชีวิตส่วนมากใต้ทะเลพัฒนาถุงลมของพวกมัน แต่เนื่องจากความดันที่สูงมากของสภาพแวดล้อมนี้ปลาทะเลลึกจึงมักจะไม่ได้มีอวัยวะนี้ แต่ถึงอย่างนั้นปลาทะเลลึกที่อยู่ลึกมาก ๆ นั้นจะมีกล้ามเนื้อที่เหมือนวุ้นและมีโครงสร้างกระดูกน้อยเพราะพวกมันลดความหนาแน่นของเนื้อเยื่อโดยเพิ่มไขมันให้สูงขึ้นและลดน้ำหนักโครงกระดูกลงเพื่อลดขนาดความหนาและปริมาณแร่และการสะสมน้ำจึงทำให้พวกมันช้าและคล่องตัวน้อยกว่าปลาบนผิวน้ำ
เนื่องจากความลึกนี้ทำให้การสังเคราะห์แสงน้อยทำให้ทะเลลึกปลาส่วนใหญ่ต้องพึ่งพาการจมของซากศพและสารอินทรีย์จากทะเลด้านบน แต่บางที่พวกมันก็มีแหล่งอาหารอยู่เช่นบริเวณปล่องแบบน้ำร้อนแต่ถึงอย่างนั้นทะเลลึกนี้ก็เป็นสถานที่ ๆ หาอาหารได้ยาก ดังนั้นพวกมันจึงมีการปรับตัวเพื่อให้ดำรงชีวิตได้ง่ายขึ้นเช่นยืดหดขากรรไกรได้เช่นปลาฉลามก็อบลิน มี่ติ่งเนื้อเรืองแสงที่คล้ายเบ็ดตกปลาเช่นปลาตกเบ็ด มีปากที่ใหญ่เช่นปลาไหลกัลเปอร์และมีกระเพาะขนาดใหญ่เช่นปลาแบล็คสวอลโล
ปลาที่อยู่ในทะเลน้ำลึกมีความแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัดทางโครงสร้างทางกายภาพและพฤติกรรมซึ่งเกิดจากโซนที่อยู่อาศัยการอพยพการล่าและอื่น ๆ นั้นเองครีบก้นและครีบหางเป็นของที่หาได้ยากในหมู่ปลาทะเลน้ำลึกซึ่งแสดงให้เห็นว่าปลาทะเลน้ำลึกมีความเก่าแก่และสามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมของมันได้ดีทำให้การรุกรานของปลาชนิดอื่น ๆ นั้นไม่ประสบความสำเร็จครีบส่วนใหญ่จะเป็นแบบปลาโบราณ ปลาทะเลลึกคงรูปร่างเดิมตั้งแต่อดีตจึงเป็นแบบอย่างของวิวัฒนาการที่ยาวนานในอดีตเมื่อหลายร้อนล้านปีที่ผ่านมาได้เป็นอย่างดี ซึ่งต่างจากปลาผิวบนและปลาน้ำจืดที่มีการวิวัฒนาการเรื่อยมา
สถานะปัจจุบัน

ปัจจุบันเรารู้จักปลาทะเลลึกเพียง 2% จากสายพันธุ์ปลาทะเลทั้งหมดเนื่องจากพวกมันสามารถพบเห็นและจับมาศึกษาได้ยากทำให้ได้ศึกษาเพียงซากศพที่ถูกกระแสน้ำพัดพามาเกยตื้น ส่วนที่นักวิทยาศาสตร์สามารถจับได้ก็อาศัยอยู่ได้เพียงไม่กี่ชั่วโมงก็จะตายลงเนื่องจากปลาทะเลลึกส่วนใหญ่ที่มีการพัฒนาในสภาพแวดล้อมที่มีแรงดันมหาศาลและนี้ทำให้พวกมันไม่สามารถมีชีวิตอยู่ได้ในสภาพห้องปฏิบัติการและด้วยความพยายามที่จะเก็บพวกมันไว้ในกรงขังนั้นจะทำให้พวกมันตายเพราะสิ่งมีชีวิตในทะเลลึกมีช่องว่างที่เต็มไปด้วยแก๊ส vacuoles ซึ่งก๊าซนั้นจะถูกบีบอัดภายใต้แรงดันสูงและจะขยายตัวภายใต้แรงดันต่ำ ด้วยเหตุนี้เองทำให้สิ่งมีชีวิตเหล่านี้ถูกระเบิดหากพวกมันขึ้นมาสู่ผิวน้ำ
แหล่งที่อยู่อาศัย

ภาพปลาชั้นทึบแสง
ปลาตกเบ็ดหลังค่อม
ปลาแบล็คสวอลโล
ปลาออร์
ปลาไวเปอร์
ปลาแฟงค์ทูธ
ปลาเขี้ยวก้าง
สรีรวิทยา

การที่ทะเลลึกไม่มีแสงแดด, แรงกดดันมหาศาล, อุณหภูมิต่ำ, ออกซิเจนมีไม่มาก และความหนาแน่นต่ำ อินทรียวัตถุทั้งหมดนี่มีผลกับลักษณะทางสิ่งแวดล้อมของปลาทะเลลึกจึงได้มีการปรับตัวหลายอย่างดังนี้
สรีรวิทยา > กล้ามเนื้อและกระดูก

น้ำหนักของโครงกระดูกและโปรตีนที่มีอยู่ในร่างกายของปลามักจะเป็นสิ่งที่สำคัญมากในน้ำเค็ม แต่เนื่องจากใต้ทะเลนั้นขาดแคลนอาหารจึงต้องทำให้ประหยัดพลังงานมากที่สุด ดังนั้นจึงทำให้ความหนาแน่นของกล้ามเนื้อและกระดูกของปลาทะเลลึกนั้นที่มีขนาดเล็กลงแต่ก็มีการทดแทนโดยที่ร่างกายของปลาทะเลลึกนั้นมีน้ำและไขมันจำนวนมากจึงทำให้พวกมันพยุงตัวได้ดี เงี่ยงและครีบของปลาทะเลลึกมีน้ำหนักเบา แต่การที่กล้ามเนื้อมีน้ำและไขมันเยอะจึงทำให้กล้ามเนื้อของปลามีลักษณะคล้ายวุ้นซึ่งจะทำให้การเคลื่อนที่ของมันช้าลงไปด้วย
สรีรวิทยา > ระบบทางเดินอาหาร

ส่วนมากปลาทะเลลึกจะมีปากขนาดใหญ่และกระเพาะขนาดใหญ่เนื่องจากทะเลลึกนั้นเป็นสถานที่ที่ขาดแคลนอาหาร ยิ่งลึกก็ยิ่งหาเหยื่อยากจึงทำให้ปลาทะเลลึกนั้นจับทุกอย่างที่พวกมันพบถึงแม้ว่าเหยื่อจะมีขนาดใหญ่เพื่อจะไม่ต้องใช้พลังงานมากเกินไปในการแสวงหาเหยื่อรายต่อไปเช่นปลาไหลกัลเปอร์ที่มีปากขนาดใหญ่และปลาแบล็คสวอลโลที่มีกระเพาะขนาดใหญ่
สรีรวิทยา > การปรับเปลี่ยนลักษณะทางกายภาพ

ปลาทะเลลึกนั้นจะมีการเปลี่ยนแปลลักษณะทางกายภาพของตัวมันเองเพื่อให้เข้ากับสภาพแวดล้อมที่มันอาศัยอยู่เช่นการมีดวงตาที่ใหญ่โต่ขึ้นเนื่องจากใช้เพื่อประสิทธิภาพในการรับแสงในใต้ทะเลอันมืดมิด
สรีรวิทยา > การมองเห็น

ทะเลลึกนั้นไม่มีแสงสว่างส่องผ่านลงไปถึงจึงทำให้ปลาทะเลลึกบางชนิดนั้นมีการปรับตัว 2 รูปแบบคือทำให้ดวงตาใหญ่กว่าปกติเพื่อเพิ่มการรับแสง กับอีกบางชนิดนั้นเป็นปลาที่ตาบอด
สรีรวิทยา > การเรืองแสง

ปลาที่อาศัยอยู่ในความมืดของทะเลลึกนั้นมีสปีชีส์ 65% จากการสุ่มตรวจนั้นสามารถที่จะเรืองแสงได้โดนจะมีอวัยวะเรืองแสงซึ่งสร้างขึ้นโดยปฏิกิริยาทางเคมีของแสงหรือมีการใช้แบคทีเรีย โดยอวัยวะเรืองแสงเหล่านี้จะมีหน้าที่ต่างกันออกไปตามชนิดของปลาและสภาพแวดล้อม เช่นใช้หาคู่หรือเอาไว้ใช้ล่อเหยื่อ
สรีรวิทยา > การให้กำเนิด

เนื่องจากความหนาแน่นของประชากรที่ต่ำจึงทำให้ความน่าจะเป็นของการที่เพศชายและหญิงมาเจอกันเป็นไปได้ยากจึงทำให้เพศชายมีการเปลี่ยนแปลงร่างกายของตัวเองให้เล็กลงและทำตัวเองให้ติดไปกับเพศเมียเมื่อเจอกันจากนั้นจะค่อย ๆ รวมกันแล้วรับสารอาหารจากกระแสเลือดของเพศเมียเหมือเป็นปรสิตและรวมกันจนเหลือแต่อวัยวะสืบพันธุ์เพื่อใช้ในการสืบพันธุ์
การประมงทะเลลึก

การทำประมงทะเลลึกของไทยยังไม่ได้มีการพัฒนามากเท่าที่ควรเมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ มีเพียงการร่วมมือกับต่างประเทศในการจับปลาทูน่าเท่านั้น
รายชื่อปลาทะเลลึก

บทความหลัก: รายชื่อปลาทะเลลึก
ปลาขวาน
ปลาเขี้ยวก้าง
ปลาคิเมียรา
ปลาฉลามกรีนแลนด์
ปลาฉลามกอบลิน
ปลาฉลามครุย
ปลาตะเกียง
ปลาแฟงค์ทูธ
ปลาไวเปอร์
ปลาแบล็คสวอลโล
ปลาไหลกัลเปอร์
ปลาออร์
ปลาแองเกลอร์
ปลาแองเกลอร์หลังค่อม
ปลาใกล้สูญพันธุ์

จากการศึกษาใน พ.ศ. 2549 ของนักวิทยาศาสตร์ชาวแคนาดานั้นได้พบปลาทะเลลึกได้แก่ ปลา blue hake และปลา spiny eel ที่จะสูญพันธุ์เนื่องจากการตกปลาในเชิงพาณิชย์ตั้งแต่บริเวณไหล่ทวีป-ก้นสมุทรที่ระดับความลึกประมาณ 1,600 เมตร เนื่องการสืบพันธุ์ของปลาเหล่านี้ช้าและมีวัยเจริญพันธุ์ในอายุที่เท่า ๆ กันกับมนุษย์จึงทำให้นี่เป็นหนึ่งในเหตุผลหลักที่พวกมันไม่สามารถฟื้นตัวได้จากการประมงที่มากเกินไปของมนุษย์
ดูเพิ่ม

ปลาน้ำจืด
ปลาน้ำกร่อย
ปลาน้ำเค็ม
แหล่งข้อมูลอื่น

มนุษย์ไม่ค่อยพบปลาฉลามครุยที่ยังมีชีวิตอยู่พบแต่ซากที่เกยตื้น
ซุน เย่าถิง

| ซุน เย่าถิง |
| --- | --- |
孙耀庭
เกิด: 29 กันยายน พ.ศ. 2445 เทียนจิน, จักรวรรดิชิง
เสียชีวิต: 17 ธันวาคม พ.ศ. 2539 (94 ปี) ปักกิ่ง, สาธารณรัฐประชาชนจีน
สัญชาติ: จีน
อาชีพ: ขันทีในราชสำนัก
มีชื่อเสียงจาก: เป็นขันทีคนสุดท้ายของจักรวรรดิจีนที่ยังมีชีวิตอยู่
ซุน เย่าถิง (จีนตัวเต็ม: 孫耀庭; จีนตัวย่อ: 孙耀庭; พินอิน: Sūn Yàotíng; เวด-ไจล์ส: Sun Yao-t'ing; 29 กันยายน พ.ศ. 2445 – 17 ธันวาคม พ.ศ. 2539) เป็นขันทีในราชสำนักคนสุดท้ายในประวัติศาสตร์จีน
ด้วยความยากจน บ้านของครอบครัวเขาถูกเผาและทุ่งนาถูกเจ้าของบ้านในหมู่บ้านขโมยไป ครอบครัวของเขาหวังว่าการทำให้ซุนเป็นขันที จะทำให้พวกเขาจะได้รับอิทธิพลจากจักรพรรดิ และจะสามารถแก้แค้นเจ้าของบ้านได้ เมื่ออายุได้ 8 ปี ซุนถูกพ่อของเขาตัดอวัยวะเพศที่บ้าน ด้วยมีดโกนโดยไม่ใช้ยาสลบ แต่น่าเศร้าที่จักรพรรดิที่เขาหวังจะรับใช้ จักรพรรดิผู่อี๋ได้ถูกปลดออกจากตำแหน่งในไม่กี่เดือนต่อมา
อย่างไรก็ตาม ซุนก็ได้กลายเป็นขันทีในพระราชวัง และคอยปรนนิบัติรับใช้จักรพรรดินีก่อนที่ราชวงศ์จะถูกขับออกจากพระราชวังต้องห้าม เขายังคงรับราชการในแมนจูกัวจนกระทั่งรัฐหุ่นเชิดล่มสลายเมื่อสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลง อวัยวะเพศของเขาที่เก็บรักษาไว้ซึ่งถือว่าเป็นสมบัติของขันที ถูกครอบครัวของเขาทิ้งไปในช่วงการปฏิวัติทางวัฒนธรรม เนื่องจากถือเป็นเรื่องต้องห้ามที่จะเป็นเจ้าของสิ่งใด ๆ จาก "สังคมเก่า" และเสียชีวิตลงในปี พ.ศ. 2539 ด้วยวัย 94 ปี
ภาพยนตร์ดราม่าปี พ.ศ. 2531 เรื่องขันทีคนสุดท้าย (Last Eunuch in China) ได้อิงจากชีวิตของเขา หนังสือชีวประวัติของเขา "ขันทีคนสุดท้าย" (The Last Eunuch of China) ได้รับการตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2541 และแปลเป็นภาษาอังกฤษในปี พ.ศ. 2551
วงศ์ปลาค้อ

| วงศ์ปลาค้อ |
| --- | --- |

ปลาจิ้งจกดำ (H. zollingeri) ในสกุล Homaloptera หรือปลาจิ้งจก

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอต Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: ปลาที่มีก้านครีบ Actinopterygii
อันดับ:: ปลาตะเพียน Cypriniformes
วงศ์:: ปลาค้อ Balitoridae Swainson, 1839

สกุล
 Balitora  Balitoropsis  Bhavania  Cryptotora  Ghatsa   Hemimyzon  Homaloptera  Homalopteroides  Homalopterula  Jinshaia  Lepturichthys  Metahomaloptera  Neohomaloptera  Pseudohomaloptera   Sinogastromyzon  Travancoria
ชื่อพ้อง
 Homalopteridae
วงศ์ปลาค้อ (อังกฤษ: Hillstream loachs, River loachs) เป็นวงศ์ปลาน้ำจืดที่มีขนาดเล็กชอบอาศัยอยู่ตามต้นน้ำลำธารทั่วไปในทวีปเอเชียและอนุทวีปยูเรเชีย ใช้ชื่อวงศ์ว่า Balitoridae (/บา-ลิ-ทอร์-อิ-ดี้/)
มีลักษณะคล้ายปลาในวงศ์ปลาหมู (Cobitidae) มีลักษณะสำคัญ คือ หัวกลม ลำตัวเรียวยาว ด้านล่างแบนราบ ปากอยู่ใต้จะงอยปาก ไม่มีฟันในลำคอ มีหนวดอย่างน้อย 3 คู่ ไม่มีเงี่ยงแข็งที่บริเวณหน้าหรือใต้ตา ครีบอกและครีบท้องแผ่ออกทั้ง 2 ข้างของลำตัว ใช้สำหรับเกาะยึดติดกับโขดหินหรือวัสดุต่าง ๆ ใต้น้ำเพื่อมิให้ตัวถูกกระแสน้ำพัดพาไหลไป เป็นปลาที่จะอาศัยอยู่บริเวณแหล่งน้ำที่เป็นต้นน้ำ คือ ลำธารบนภูเขาสูงที่ไหลมาจากน้ำตก ที่มีกระแสน้ำไหลเชี่ยว ปลาในวงศ์นี้ว่ายน้ำไม่เก่ง แต่สามารถคืบคลานต้านกระแสน้ำบนโขดหินได้เป็นอย่างดี
ในประเทศไทย พบหลายชนิด เช่น  ปลาจิ้งจกสมิธ (Homaloptera smithi) และปลาจิ้งจกหัวแบน (Balitora brucei) ปลาเหล่านี้สามารถใช้เป็นดัชนีบ่งชี้คุณภาพน้ำทางกายภาพได้เป็นอย่างดี เนื่องจากส่วนใหญ่แล้วอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำธรรมชาติที่สะอาด และกินแมลงน้ำและตะไคร่น้ำเป็นอาหาร โดยแมลงน้ำและตะไคร่น้ำจะต้องอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำที่สะอาดเช่นกัน
ไม่ใช้เป็นปลาที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจในแง่ของการเป็นปลาบริโภค เพียงแต่อาจมีการบริโภคกันในท้องถิ่น และนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามหลายชนิดด้วยกัน โดยมักจะเรียกในวงการปลาสวยงามว่า "ปลาจิ้งจก" หรือ "ปลาผีเสื้อติดหิน" หรือ "ปลาซัคเกอร์ผีเสื้อ" เป็นต้น
และเดิมทีวงศ์นี้ยังแบ่งออกเป็นวงศ์ย่อยอีก 2 วงศ์ แต่ปัจจุบันได้แยกออกเป็นวงศ์ต่างหาก คือ  Nemacheilidae (วงศ์ปลาค้อหิน) และ Gastromyzontidae
ถัน หย่าถิง

ถัน หย่าถิง (จีน: 譚雅婷; อังกฤษ: Tan Ya-ting) เกิดวันที่ 7 พฤศจิกายน ค.ศ. 1993 ที่นครซินจู๋ สาธารณรัฐจีน เป็นนักยิงธนูทีมชาติจีนไทเป ผู้ทำลายสถิติยิงธนูระดับประเทศใน ค.ศ. 2009 นอกจากนี้ เธอยังเคยร่วมทีมกับธนภัทร หาริกุล ผู้เป็นนักยิงธนูชาวไทย เข้าแข่งขันโอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน 2010 ในประเภททีมผสมด้วยเช่นกัน
ประวัติ

ถัน หย่าถิง เข้าแข่งขันในโอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน 2010 ที่ประเทศสิงคโปร์ โดยเธอได้รับรางวัลเหรียญเงินในประเภทเยาวชนหญิงหลังจากเป็นฝ่ายแพ้ต่ออดีตแชมป์ยิงธนูเวิลด์คัพอย่างควัก เยจี ในรอบไฟนอล และใน ค.ศ. 2012 เธอได้รับการคัดเลือกเข้าสู่การแข่งขันกีฬายิงธนูในโอลิมปิกฤดูร้อน 2012
แหล่งข้อมูลอื่น

"CHINESE TAIPEI ( 譚 雅婷 ) TAN YA-TING", World Archery Federation (ภาษาอังกฤษ)
การทำแท้งด้วยยา

200 mg mifepristone and 800 mcg misoprostol, the typical regimen for early medical abortion.
การทำแท้งด้วยยา หรือ การยุติการตั้งครรภ์ด้วยยา คือการชักนำให้เกิดการแท้งโดยการใช้ยา แทนที่จะเป็นการทำหัตถการหรือการผ่าตัด สูตรยาที่มีการแนะนำให้ใช้มักเป็นการใช้ยาหลายอย่างร่วมกัน โดยเริ่มจากไมฟีพริสโตนแล้วตามด้วยไมโซพรอสตอล การทำแท้งโดยใช้ยาทั้งสองอย่างนี้ถือเป็นการทำแท้งด้วยยาที่ปลอดภัยและได้ผลในหลายอายุครรภ์ หากไม่มีหรือไม่สามารถใช้ไมฟีพริสโตนได้อาจใช้ไมโซพรอสตอลเพียงอย่างเดียวก็ได้
อาซาดิเรซติน

| --- | --- |


ชื่อ
Preferred IUPAC name Dimethyl (2aR,2a1R,3S,4S,4aR,5S,7aS,8S,10R,10aS)-10-(acetyloxy)-3,5-dihydroxy-4-[(1aR,2S,3aS,6aS,7S,7aS)-6a-hydroxy-7a-methyl-3a,6a,7,7a-tetrahydro-2,7-methanofuro[2,3-b]oxireno[2,3-e]oxepin-1a(2H)-yl]-4-methyl-8-{[(2E)-2-methylbut-2-enoyl]oxy}octahydro-1H,7H-naphtho[1,8-bc:4,4a-c′]difuran-5,10a(8H)-dicarboxylate
เลขทะเบียน
เลขทะเบียน CAS: 11141-17-6 Y
3D model (JSmol): รูปภาพแบบโต้ตอบ
ChEBI: CHEBI:2942 Y
เคมสไปเดอร์: 4444685 Y
ECHA InfoCard: 100.115.924 
KEGG: C08748 Y
ผับเคม CID: 5281303
UNII: O4U1SAF85H Y
CompTox Dashboard (EPA): DTXSID0037497 
 InChI InChI=1S/C35H44O16/c1-8-15(2)24(38)49-18-12-19(48-16(3)36)32(26(39)43-6)13-46-21-22(32)31(18)14-47-34(42,27(40)44-7)25(31)29(4,23(21)37)35-20-11-17(30(35,5)51-35)33(41)9-10-45-28(33)50-20/h8-10,17-23,25,28,37,41-42H,11-14H2,1-7H3/b15-8+/t17-,18+,19-,20+,21-,22-,23-,25+,28+,29-,30+,31+,32+,33+,34+,35+/m1/s1 YKey: FTNJWQUOZFUQQJ-NDAWSKJSSA-N Y 
 SMILES O=C(OC)[C@@]1(O)OC[C@]82[C@@H](OC(=O)/C(=C/C)C)C[C@@H](OC(=O)C)[C@@]7(C(=O)OC)CO[C@@H]([C@@H](O)[C@](C)([C@H]12)[C@]64O[C@]6([C@@H]3[C@@]5(O)/C=C\O[C@H]5O[C@H]4C3)C)[C@@H]78 
คุณสมบัติ
สูตรเคมี: C35H44O16
มวลโมเลกุล: 720.721 g·mol−1  
หากมิได้ระบุเป็นอื่น ข้อมูลข้างต้นนี้คือข้อมูลสาร ณ ภาวะมาตรฐานที่ 25 °C, 100 kPa  อ้างอิงกล่องข้อมูล
Chemical compound
อาซาดิเรซติน (Azadirachtin) เป็นสารเคมีกลุ่มลิโมนอยด์ (limonoids) เป็นสารทุติยภูมิที่พบในเมล็ดสะเดา เป็นสารเตตระนอร์ตริเทอร์พีนอยด์ที่อยู่ในสถานะออกซิไดซ์สูง ประกอบด้วยหมู่ อีนอล เอสเทอร์ อะซีตัล เฮมิอะซีตัล และคาร์บอกซิลิก เอสเทอร์ หลายแบบ
แหล่งที่มาและการใช้งาน

สารนี้มีรายงานความเป็นพิษครั้งแรกใน Schistocerca gregaria และมีผลต่อแมลงถึง 200 สปีชีส์  (LD50(S. littoralis): 15 μg/g) อาซาดิเรซตินเป็นสารที่สลายตัวได้ตามธรรมชาติ และมีความเป็นพิษต่ำต่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม (LD50ในหนู > 3,540 mg/kg)
สารประกอบนี้พบในเมล็ดสะเดา (0.2–0.8 % โดยน้ำหนัก)  มีสารประกอบอีกหลายชนิดที่เกี่ยวข้องกับอาซาดิเรซติน ในเมล็ด ใบ และเปลือกของสะเดาที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพต่อแมลง น้ำมันสะเดาบริสุทธิ์มีสารฆ่าแมลงและฆ่าเชื้อราที่เกี่ยวข้องกับอาซาดิเรซติน เมื่อนำไปละลายน้ำในอัตรา 1 ออนซ์ต่อแกลลอน (7.8 ml/l) ใช้เป็นสารกำจัดศัตรูพืชได้
แหล่งข้อมูลอื่น

Neem: A Tree For Solving Global Problems. National Research Council (US) Panel on Neem. 1992. doi:10.17226/1924. ISBN 978-0-309-04686-2. PMID 25121266.
"AZADIRACHTIN". Extension Toxicology Network.
"Horticulture, Neem The wonder tree". Pakissan.com. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 8 ธันวาคม 2012.