ภูมิรัฐศาสตร์
การเปลี่ยนแปลงของภูมิรัฐศาสตร์

การเปลี่ยนแปลงของภูมิรัฐศาสตร์โลก 20 ครั้งล่าสุด ได้แก่
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ปี | วันที่ | ทวีป | ประเทศ/ดินแดน | เหตุการณ์ | การเปลี่ยนแปลงอาณาเขตของรัฐ | การเปลี่ยนแปลงของรัฐบาล | ความร่วมมือระหว่างประเทศ |
| ค.ศ. 2023 (พ.ศ. 2566) | 26 กรกฎาคม | แอฟริกา |  ไนเจอร์ | การรัฐประหารยึดอำนาจรัฐบาลไนเจอร์ โดยสภาแห่งชาติเพื่อการคุ้มกันบ้านเกิดเมืองนอน (ซีเอ็นเอสพี) ส่งผลให้ระบอบการปกครองโดยกองทัพได้รับการรื้อฟื้นจากการปกครองโดยพลเรือนในรอบ 13 ปี | ไม่ | ใช่ | ไม่ |
| ค.ศ. 2023 (พ.ศ. 2566) | 30 สิงหาคม | แอฟริกา |  กาบอง | การรัฐประหารยึดอำนาจรัฐบาลกาบอง โดยคณะกรรมการเพื่อการเปลี่ยนผ่านและฟื้นฟูสถาบัน (ซีทีอาร์ไอ) ส่งผลให้ระบอบการปกครองโดยกองทัพได้รับการรื้อฟื้นจากการปกครองโดยพลเรือนในรอบ 59 ปี | ไม่ | ใช่ | ไม่ |
| ค.ศ. 2023 (พ.ศ. 2566) | 20 กันยายน | เอเชีย |  อาร์ทซัค  อาเซอร์ไบจาน | สาธารณรัฐอาร์ทซัคที่ไม่ได้รับการยอมรับ เริ่มการเจรจาเพื่อกลับรวมเข้ากับประเทศอาเซอร์ไบจาน หลังจากการบุกโจมตีทางทหารอีกครั้ง | เจรจา | เจรจา | ไม่ |
| ค.ศ. 2023 (พ.ศ. 2566) | 7 ตุลาคม | เอเชีย |  อิสราเอล  ปาเลสไตน์ | เกิดสงครามขึ้นระหว่างประเทศอิสราเอลและกลุ่มนักรบชาวปาเลสไตน์ที่นำโดยฮะมาส หลังจากที่ฮะมาสเปิดฉากรุกรานและโจมตีประเทศอิสราเอลครั้งใหญ่จากฉนวนกาซา | สงคราม | สงคราม | สงคราม |
| ค.ศ. 2023 (พ.ศ. 2566) | 27 ตุลาคม | เอเชีย |  อิสราเอล  ปาเลสไตน์ | กองทัพอิสราเอลเปิดฉากโจมตีฉนวนกาซา | สงคราม | สงคราม | สงคราม |
| ค.ศ. 2023 (พ.ศ. 2566) | 6 ธันวาคม | เอเชีย |  พม่า | รัฐชินซึ่งเป็นขบวนการก่อการร้ายได้ประกาศเอกราชจากประเทศพม่า หลังจากแนวร่วมแห่งชาติชินรับรองรัฐธรรมนูญของตน โดยมีเมืองแคมป์วิกตอเรียเป็นศูนย์กลางบริหาร | สงคราม | สงคราม | ไม่ |
| ค.ศ. 2024 (พ.ศ. 2567) | 1 มกราคม | เอเชีย |  อาร์ทซัค  อาเซอร์ไบจาน | สาธารณรัฐอาร์ทซัคที่ไม่ได้รับการยอมรับถูกยุบและรวมเข้ากับประเทศอาเซอร์ไบจานหลังจากประกาศเอกราชตั้งแต่ ค.ศ. 1991 กรุงสเตพานาแกร์ตสูญเสียสถานะเมืองหลวงให้แก่กรุงบากูของอาเซอร์ไบจาน | ใช่ | ใช่ | ไม่ |
| ค.ศ. 2024 (พ.ศ. 2567) | 7 มีนาคม | ยุโรป |  สวีเดน | ประเทศสวีเดนเข้าร่วมเป็นสมาชิกขององค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ (เนโท) นับเป็นการขยายพันธมิตรครั้งที่ 10 | ไม่ | ไม่ | ใช่ |
| ค.ศ. 2024 (พ.ศ. 2567) | 1 เมษายน | แอฟริกา |  โซมาเลีย | พุนต์แลนด์ซึ่งเป็นดินแดนปกครองตนเองประกาศว่าจะดำเนินการเป็นรัฐอิสระจากประเทศโซมาเลียเป็นการชั่วคราว ท่ามกลางข้อพิพาทเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญโซมาเลีย โดยมีนครการอเวเป็นศูนย์กลางบริหาร | เจรจา | เจรจา | ไม่ |
| ค.ศ. 2024 (พ.ศ. 2567) | 19 เมษายน | เอเชีย |  อาร์มีเนีย  อาเซอร์ไบจาน | ประเทศอาร์เมเนียได้ยกหมู่บ้านร้างสี่แห่งตามแนวชายแดนติดกับประเทศอาเซอร์ไบจาน ได้แก่ บากันนิส อีริม, อาซากึ เอิสคีปารา, เซย์ริมลี และคีซีลฮาชีลี ซึ่งยึดครองมาตั้งแต่ช่วงสงครามนากอร์โน-คาราบัคครั้งที่หนึ่งคืนแก่ประเทศอาเซอร์ไบจาน | ใช่ | ไม่ | ไม่ |
| ค.ศ. 2024 (พ.ศ. 2567) | 25 เมษายน | อเมริกาเหนือ |  เฮติ | รัฐบาลเปลี่ยนผ่านได้รับการจัดตั้งขึ้นในประเทศเฮติหลังจากสงครามแก๊งที่ทำให้อดีตนายกรัฐมนตรีโจเซฟ ฌูแตต้องลาออก ซึ่งนำไปสู่การการลอบสังหารประธานาธิบดีฌอเวอแนล มออีซใน ค.ศ. 2021 | ไม่ | ใช่ | ไม่ |
| ค.ศ. 2024 (พ.ศ. 2567) | 6 กรกฎาคม | แอฟริกา |  ไนเจอร์  บูร์กินาฟาโซ  มาลี | เจ้าหน้าที่ระดับสูงจากประเทศบูร์กินาฟาโซ, ไนเจอร์ และมาลี พบกันที่กรุงนีอาเม เพื่อร่วมลงนามในสนธิสัญญาสำหรับพันธมิตรรัฐซาเฮลหลังจากที่กองทัพของทั้งสามเข้ายึดอำนาจในสามประเทศนี้เมื่อไม่นาน | ไม่ | ไม่ | ใช่ |
| ค.ศ. 2024 (พ.ศ. 2567) | 1 ตุลาคม | เอเชีย |  อิสราเอล  เลบานอน | กองทัพอิสราเอลเปิดฉากรุกรานเลบานอนตอนใต้ส่งผลให้ความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและฮิซบุลลอฮ์ทวีความรุนแรงมากขึ้น | สงคราม | ไม่ | สงคราม |
| ค.ศ. 2024 (พ.ศ. 2567) | 3 ตุลาคม | เอเชีย |  บริเตนใหญ่ ( บริติชอินเดียนโอเชียนเทร์ริทอรี)  มอริเชียส | สหราชอาณาจักรตกลงที่จะยกอำนาจอธิปไตยของกลุ่มเกาะชากอสให้กับประเทศมอริเชียส ยกเว้นฐานทัพอากาศดิเอโกการ์เซียซึ่งจะยังคงอยู่ภายใต้การควบคุมร่วมกันของสหราชอาณาจักรและสหรัฐเป็นเวลาอย่างน้อย 99 ปี ข้อตกลงดังกล่าวอยู่ระหว่างการสรุปผลโดยสนธิสัญญาอย่างเป็นทางการระหว่างทั้งสองประเทศ | เจรจา | ไม่ | ไม่ |
| ค.ศ. 2024 (พ.ศ. 2567) | 27 พฤศจิกายน | เอเชีย |  ซีเรีย | กลุ่มฝ่ายค้านซีเรียเปิดฉากการโจมตีครั้งใหญ่ซึ่งถือเป็นการโจมตีครั้งใหญ่ครั้งแรกในสงครามกลางเมืองซีเรียนับตั้งแต่การหยุดยิงที่เมืองอิดลิบเมื่อเดือนมีนาคม ค.ศ. 2020 | ไม่ | สงคราม | ไม่ |
| ค.ศ. 2024 (พ.ศ. 2567) | 8 ธันวาคม | เอเชีย |  ซีเรีย | สาธารณรัฐอาหรับซีเรีย (บะอษ์) ล่มสลายหลังจากฝ่ายค้านซีเรียสามารถยึดเมืองหลวงกรุงดามัสกัสได้ | ไม่ | ใช่ | ไม่ |
| ค.ศ. 2024 (พ.ศ. 2567) | 8 ธันวาคม | เอเชีย |  อิสราเอล  ซีเรีย | กองทัพอิสราเอลเปิดฉากรุกรานที่ราบสูงโกลันถือเป็นการรุกรานแผ่นดินซีเรียครั้งแรกนับตั้งแต่สงครามยมคิปปูร์ | สงคราม | ไม่ | สงคราม |
| ค.ศ. 2024 (พ.ศ. 2567) | 17 ธันวาคม | เอเชีย |  มอริเชียส  บริเตนใหญ่ ( บริติชอินเดียนโอเชียนเทร์ริทอรี) | รัฐบาลมอริเชียสที่ได้รับการเลือกตั้งใหม่ถอนตัวจากข้อตกลงกับสหราชอาณาจักร ซึ่งสหราชอาณาจักรตกลงที่จะยกอำนาจอธิปไตยของกลุ่มเกาะชากอสให้แก่ประเทศมอริเชียสและขอให้มีการเปิดการเจรจาใหม่อีกครั้ง | เจรจา | ไม่ | ไม่ |
| ค.ศ. 2025 (พ.ศ. 2568) | 19 มกราคม | เอเชีย |  อิสราเอล  ปาเลสไตน์ | อิสราเอลและฮะมาสเริ่มใช้ข้อตกลงหยุดยิงที่ตกลงกันเมื่อวันที่ 15 มกราคม ข้อตกลงดังกล่าวเป็นการอำนวยความสะดวกในการแลกเปลี่ยนตัวประกันชาวอิสราเอลและนักโทษชาวปาเลสไตน์ และยังช่วยให้ได้รับความช่วยเหลือจากนานาชาติ | เจรจา | ไม่ | ใช่ |
| ค.ศ. 2025 (พ.ศ. 2568) | 29 มกราคม | เอเชีย |  ซีเรีย | สาธารณรัฐอาหรับซีเรีย (บะอษ์) ถูกยุบโดยนิตินัยโดยรัฐบาลเปลี่ยนผ่านซีเรีย | ไม่ | ใช่ | ไม่ |