มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ระวังสับสนกับ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
| --- | --- |
Mahachulalongkornrajavidyalaya University
พระเกี้ยวธรรมจักร  สัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัย
ชื่อเดิม: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์
ชื่อย่อ: มจร. / MCU. 
คติพจน์: ปญฺญา โลกสฺมิ ปชฺโชโต  (ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก)
ประเภท: สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ
สถาปนา: 13 กันยายน พ.ศ. 2430; 137 ปีก่อน (2430-09-13)
ผู้สถาปนา: พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5)
สังกัดการศึกษา: กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
สังกัดวิชาการ: คณะวิชา  5 ดูในบทความ  วิทยาลัย  23 ดูในบทความ  หน่วยวิทยบริการ  16 ดูในบทความ  สถาบันสมทบ  7 ดูในบทความ  หน่วยงานสนับสนุน  13 ดูในบทความ 
งบประมาณ: 1,728,100,900 บาท (พ.ศ. 2568)
นายกสภาฯ: พระพรหมวชิราธิบดี
อธิการบดี: ศาสตราจารย์ พระพรหมวัชรธีราจารย์
อาจารย์: 1,212 รูป/คน (พ.ศ. 2564)
บุคลากรทั้งหมด: 2,211 รูป/คน (พ.ศ. 2564)
ผู้ศึกษา: 22,723 รูป/คน (พ.ศ. 2567)
ที่ตั้ง: เลขที่ 79 หมู่ที่ 1 หลักกิโลเมตรที่ 55 ตำบลลำไทร อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 13170
วิทยาเขต: วิทยาเขต  11 ดูในบทความ 
เพลง: มาร์ช มจร.
ต้นไม้: ต้นอโศก
สี:   สีชมพู
เว็บไซต์: เว็บไซต์ของมหาวิทยาลัย

อาคารหอประชุม มวก 48 พรรษามหาวชิราลงกรณ์ มจร.อำเภอวังน้อย
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มจร.)  เป็นสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ ในการกำกับดูแลของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม จัดการศึกษาวิชาพระพุทธศาสนา และศาสตร์การเรียนรู้แขนงอื่นๆ โดยมีหลักธรรมคำสอนในพระไตรปิฎกสอดแทรกในบทเรียนการศึกษาวิชาชั้นสูงในรูปแบบมหาวิทยาลัย ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสถาปนาขึ้นเพื่อถวายแด่คณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย โดยเริ่มจัดการเรียนการสอนด้านพุทธศาสตร์เป็นสาขาแรก แล้วต่อมาได้ขยายการเรียนการสอนไปยังสาขาวิชาอื่นๆ คล้ายกับรูปแบบการก่อตั้ง มหาวิทยาลัยปารีส ประเทศฝรั่งเศส และมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ประเทศอังกฤษ ที่เริ่มต้นจากสาขาด้านศาสนาแล้วขยายไปยังสาขาวิชาอื่นๆ
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย จัดเป็นสถาบันการศึกษาชั้นสุงยุคแรกแห่งหนึ่งของไทย (ในปี พ.ศ. 2562 มจร. ได้มีอายุครบ 132 ปี) ถือกำเนิดจาก "มหาธาตุวิทยาลัย"  ที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาขึ้นภายในวัดมหาธาตุฯ เมื่อปี พ.ศ. 2430 โดยเริ่มทำการสอนตั้งแต่ปี พ.ศ. 2432 ต่อมาได้พระราชทานนามใหม่ว่า "มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย" เมื่อคราวทรงสถาปนาอาคารสังฆิกเสนาสน์ราชวิทยาลัยในปี พ.ศ. 2439 โดยทรงตั้งพระทัยจะให้เป็นสถาบันการศึกษาชั้นสูงของพระสงฆ์ การดำเนินงานของวิทยาลัยได้เริ่มต้นอย่างจริงจังเมื่อ พ.ศ. 2490 โดยพระพิมลธรรม (ช้อย ฐานทตฺตเถร) และมีการดำเนินงานมาตามลำดับจนได้รับการยกฐานะให้เป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐในปี พ.ศ. 2540 ตามความในพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พ.ศ. 2540 อธิการบดีรูปปัจจุบัน คือพระพรหมวัชรธีราจารย์ (สมจินต์ สมฺมาปญฺโญ),ศาสตราจารย์,ดร.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นมหาวิทยาลัยรัฐที่มีบทบาทโดดเด่นในการส่งเสริมการศึกษาด้านพระพุทธศาสนาที่สำคัญแห่งหนึ่งของโลก และเป็นมหาวิทยาลัยศูนย์กลางการศึกษาด้านพุทธศาสตร์ที่สำคัญของคณะสงฆ์ไทย มีการจัดตั้งวิทยาเขต, วิทยาลัยสงฆ์, ศูนย์วิทยบริการและห้องเรียน กระจายไปทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ ปัจจุบัน เปิดการเรียนการสอนใน 4 คณะ ครอบคลุมทั้งระดับปริญญาพุทธศาสตรบัณฑิตจนถึงปริญญาพุทธศาสตรดุษฏีบัณฑิต หลักสูตรนานาชาติและภาษาอังกฤษ รวมทั้งสิ้น 33 สาขาวิชา นอกจากนี้ ยังได้จัดตั้งสถาบันวิจัยขึ้นภายในมหาวิทยาลัยเพื่อดำเนินการวิจัยในด้านพุทธศาสตร์ประยุกต์ด้วย
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดถวายให้สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เสด็จพระดำเนินเป็นองค์ประธานในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร แก่บัณฑิต มหาบัณฑิต ดุษฎีบัณฑิต ที่สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ศิษย์เก่าหลายท่าน เมื่อจบจากสถาบันแห่งนี้ได้รับการตอบรับให้เข้าศึกษาต่อในสถาบันการศึกษาชั้นนำของโลกหลายแห่ง เช่น มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด, มหาวิทยาลัยเยล ประเทศสหรัฐอเมริกา, มหาวิทยาลัยฮ่องกง, มหาวิทยาลัยฟู่ตั้น ประเทศจีน, มหาวิทยาลัยอ๊อกฟอร์ด, มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์, มหาวิทยาลัยลอนดอน, มหาวิทยาลัยเซ็นปีเตอร์สเบิร์ก ประเทศรัสเซีย ฯลฯ
ด้านอาคารสิ่งปลูกสร้างในมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ได้รับความเมตตานุเคราะห์อุปถัมภ์จาก พระเดชพระคุณ พระพรหมมังคลาจารย์ (ปั่น ปทุมุตฺตโร) อดีตเจ้าอาวาสวัดชลประทานรังสฤษดิ์ จังหวัดนนทบุรี เจ้าพระคุณ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) อดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และ เจ้าพระคุณ สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ) อดีตเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร อดีตผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช ตลอดจนท่านทานธนบดีผู้มีจิตศรัทธาร่วมบริจาคกัปปิยะภัณฑ์เป็นเจ้าภาพสร้างอาคารและสิ่งปลูกสร้าง