ศิลปะการอแล็งเฌียง
หนังสือวิจิตร > ศูนย์กลางสร้างหนังสือวิจิตร

หนังสือวิจิตรของสมัยการอแล็งเฌียงสันนิษฐานกันว่าส่วนใหญ่สร้างขึ้นโดยนักบวช ในห้องเขียนทั่วไปในจักรวรรดิ แต่ละห้องเขียนก็จะมีลักษณะการเขียนที่เป็นของตนเองที่พัฒนาขึ้นมาโดยศิลปินและอิทธิพลของบริเวณท้องถิ่นและสมัยของการเขียน  หนังสือวิจิตรที่เขียนมักจะมีคำจารึกที่ไม่จำเป็นที่จะต้องเป็นคำจารึกที่เขียนขึ้นในสมัยเดียวกับที่สร้างงาน ที่จะระบุว่าใครเป็นผู้จ้างและอุทิศให้แก่สำนักสงฆ์หรือคริสต์ศาสนสถานใด แต่มีเพียงไม่กี่ฉบับที่ระบุชื่อศิลปินและเวลาและสถานที่ที่สร้างงาน
หนังสือวิจิตรที่พบได้รับการสั่งให้ห้องเขียนทำหรืออาจจะได้รับการสั่งให้ทำอีกหลายครั้งต่อมาโดยผู้คงแก่เรียน ห้องเขียนแรกที่สุดก็คือห้องเขียนของสำนักศึกษาของราชสำนักของจักรพรรดิชาร์เลอมาญ ต่อมาก็เป็นสกุลช่างเมืองแร็งส์ที่กลายมาเป็นลักษณะงานเขียนที่มีอิทธิพลมากที่สุดของสมัยการอแล็งเฌียง ตามด้วยสกุลตูโรเนียน, โดรโก และสิ้นสุดลงด้วยสกุลช่างของราชสำนักของชาร์ลส์เดอะบอลด์ สถานที่เหล่านี้เป็นศูนย์กลางสำคัญของการสร้างหนังสือวิจิตรนอกไปจากแหล่งสร้างงานอื่น ๆ
สำนักศึกษาของราชสำนักของจักรพรรดิชาร์เลอมาญ (หรือที่เรียกว่าสกุลช่างอดา) เป็นศูนย์กลางแห่งแรกที่สร้างหนังสือวิจิตรที่รวมทั้ง  "Godescalc Evangelistary" (ค.ศ. 781-ค.ศ. 783); the "พระวรสารลอร์สช"  (ค.ศ. 778-ค.ศ. 820); the  "พระวรสารอดา"(ภาพ:นักบุญแม็ทธิว); "พระวรสารซัวซองส์"; และพระวรสารบรมราชาภิเษก (ภาพ:นักบุญแม็ทธิว) หนังสือวิจิตรที่สร้างโดยสำนักศึกษาของราชสำนักจะมีลักษณะหรูหราแพรวพราว ที่คล้ายคลึงกับงานโมเสกและงาช้างของคริสต์ศตวรรษที่  6 ของราเวนนาในอิตาลี งานหนังสือวิจิตรที่สร้างโดยสำนักเป็นงานเขียนที่ดั้งเดิมที่สุดของสมัยการอแล็งเฌียงที่แสดงให้เห็นการเริ่มการฟื้นฟูศิลปคลาสสิกของโรมัน แต่ก็ยังรักษาธรรมเนียมนิยมของศิลปะสมัยการโยกย้ายถิ่นฐานในยุโรปเอาไว้บ้าง (เมโรแวงเชียงและศิลปะเกาะ) ในการที่ยังเป็นการวาดเชิงเส้นโดยไม่คำนึงถึงขนาดหรือความสัมพันธ์ของพื้นที่ในภาพ
เมื่อต้นคริสต์ศตวรรษที่ 9 อัครสังฆราชอีโบแห่งแร็งส์เรียกชุมนุมศิลปินมาทำงานร่วมกันที่ Hautvillers ที่ผลที่ออกมาเป็นการวิวัฒนาการศิลปะการอแล็งเฌียงขึ้นไปอีกระดับหนึ่ง "พระวรสารอีโบ" (ค.ศ. 816-ค.ศ. 835) เขียนด้วยฝีแปรงที่เขียนอย่างรวดเร็วและเต็มไปด้วยพลังที่กระตุ้นแรงบันดาลใจและพลังที่ไม่ปรากฏมาก่อนในลักษณะงานเขียนของเมดิเตอร์เรเนียนภาพ:นักบุญแม็ทธิว หนังสือวิจิตรฉบับอื่นที่มีอิทธิพบของสกุลช่างแห่งเมืองแร็งส์ก็ได้แก่ "หนังสือเพลงสวดสดุดีอูเทร็คท์" (ภาพ:ระเบียงภาพ) ที่อาจจะถือว่าเป็นหนังสือวิจิตรฉบับที่สำคัญที่สุดของสมัยศิลปะการอแล็งเฌียง และ "หนังสือเบิร์นฟิซิโอโลกัส"  ซึ่งเป็นหนังสือฉบับภาษาละตินทางศาสนาที่เก่าที่สุดที่เกี่ยวกับอุปมานิทัศน์ของยุคกลางที่เกี่ยวกับสัตว์ ภาพวาดที่เต็มไปด้วยชีวิตจิตใจของสกุลช่างแห่งเมืองแร็งส์โดยเฉพาะใน "หนังสือเพลงสวดสดุดีอูเทร็คท์"  ที่เป็นภาพวาดลายเส้นที่เป็นภาพที่มีคุณลักษณะของการแสดงออกอย่างธรรมชาติเป็นงานที่มีอิทธิพลต่อศิลปะของยุคกลางของทางตอนเหนือของยุโรปเป็นเวลาอีกหลายร้อยปีต่อมาจนกระทั่งมาถึงสมัยศิลปะโรมาเนสก์ต่อมา
ลักษณะอีกลักษณะหนึ่งที่พัฒนาขึ้นมาในสำนักสงฆ์ของนักบุญมาร์ตินแห่งทัวร์เป็นงานพระคัมภีร์ไบเบิลขนาดใหญ่ที่มีภาพประกอบที่มีอิทธิพลมาจากงานเขียนภาพประกอบของปลายยุคโบราณ พระคัมภีร์ไบเบิลขนาดใหญ่สามฉบับโดยเฉพาะฉบับสุดท้ายที่เป็นฉบับที่ดีที่สุดสร้างขึ้นสำหรับชาร์ลส์เดอะบอลด์เรียกว่า "พระคัมภีร์วิเวียน" สกุลช่างแห่งเมืองตูร์มาสิ้นสุดลงอย่างกะทันหันเมื่อถูกรุกรานโดยนอร์มันในปี ค.ศ. 853 แต่ลักษณะการเขียนก็จารึกอย่างถาวรตามศูนย์กลางการสร้างงานหนังสือวิจิตรในจักรวรรดิ
สังฆมณฑลเมท์ซก็เป็นศูนย์กลางอีกศูนย์กลางหนึ่งของศิลปะการอแล็งเฌียง ระหว่าง ค.ศ. 850 จนถึง ค.ศ. 855 ก็ได้มีการสร้างหนังสือประกอบคริสต์ศาสนพิธีให้แก่สังฆราชโดรโกแห่งเมท์ซที่เรียกว่า "หนังสือประกอบคริสต์ศาสนพิธีโดรโก" หนังสือโดรโกที่ตกแต่งด้วยอักษรตัวต้นประดิษฐ์กลายมามีอิทธิพลมาจนถึงสมัยศิลปะโรมาเนสก์ต่อมา และเป็นการผสานระหว่างอักษรคลาสสิกเข้ากับฉากภาพที่ประกอบด้วยรูปลักษณ์
ในครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 9 ธรรมเนียมนิยมของครึ่งศตวรรษแรกก็ยังคงดำเนินต่อมา พระคัมภีร์ไบเบิลหลายฉบับได้รับการสร้างขึ้นสำหรับชาร์ลส์เดอะบอลด์โดยการผสานระหว่างลักษณะศิลปะของยุคโบราณตอนปลายเข้ากับลักษณะที่พัฒนาขึ้นมาที่แร็งส์และตูร์ ในช่วงเดียวกันนี้ลักษณะฟรังโค-แซกซันก็เริ่มปรากฏขึ้นทางตอนเหนือของฝรั่งเศส ที่รวมการใช้ลายสอดประสานของศิลปะไฮเบอร์โน-แซกซันที่กลายมาเป็นลักษณะเด่นที่ใช้กันต่อมาอีกร้อยปีหลังจากสมัยการอแล็งเฌียง
ชาร์ลส์เดอะบอลด์ก็เช่นเดียวกับพระอัยกา พระองค์ทรงก่อตั้งสำนักศึกษาขึ้นในราชสำนัก ที่ตั้งนั้นไม่ทราบแน่นอนแต่งานต้นฉบับระบุว่าสร้างโดยสำนักศึกษาของราชสำนักดังกล่าว ที่รวมทั้ง "พระวรสารลอร์สช" (ค.ศ. 870) (ภาพ:พระเจ้าชาร์ลส์บนบัลลังก์) ที่เป็นงานเขียนชิ้นสุดท้ายอันงดงาม งานเขียนมีทั้งอิทธิพลของแร็งส์และของตูร์ และผสานเข้ากับลักษณะการเขียนที่มาจากการเขียนแบบทางการของสำนักศึกษาของราชสำนักของจักรพรรดิชาร์เลอมาญ
เมื่อชาร์ลส์เดอะบอลด์เสด็จสวรรคตการอุปถัมภ์การสร้างหนังสือวิจิตรก็เสื่อมโทรมลงตามไปด้วย และเป็นสัญญาณของการเริ่มต้นการเสื่อมโทรม แต่ก็ยังมีการสร้างงานกันต่อมาอยู่บ้าง เช่น "หนังสือเพลงสวดสดุดีโฟลชาร์ด" (ค.ศ. 883) ที่สร้างโดยแอบบีเซนต์กอลล์ และ "หนังสือเพลงสวดสดุดีฉบับทอง" ในปีเดียวกัน ลักษณะการเขียนแบบแอบบีเซนต์กอลล์เป็นลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์ แต่ขาดระดับความสามารถทางเทคนิคเช่นที่เห็นในบริเวณอื่น