stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จ้าว หย่าจือ
ประวัติ > โด่งดังทั่วเอเชียอีกครั้ง (พ.ศ. 2534-2539)

ในวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2534 ละครอิงประวัติศาสตร์เรื่อง เฉียงหลง จอมราชันย์ ภาค 1 (The Chronicles of Emperor Qianlong 1991) ที่เธอร่วมนำแสดงกับ เจิ้งเส้าชิว, เซี้ยะหนิง และหลี เหม่ยเสียน ได้ออกอากาศ
และได้รับความนิยมทั่วเอเชีย ทำให้ จ้าวหย่าจือ เริ่มกลับมาได้รับความนิยมในระดับเอเชียอีกครั้ง
ซึ่งละครเรื่องนี้ได้รับรางวัลละครแห่งปีในงานแจกรางวัล ทีวีโกลเด้นอีเกิล ครั้งที่ 11 ในประเทศจีน 11th China TV Golden Eagle Award ถือได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นของการเข้าสู่ยุคทองของเธออีกครั้ง และในปีเดียวกันเธอก็มีผลงานภาพยนตร์เรื่อง 108 รวย พ่อให้มา (The Banquet 1991) ที่ออกฉายในโรงในวันที่ 30 พฤศจิกายน ของปีเดียวกัน
ปีถัดมาวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2535 ละครสุดฮิตตลอดกาลอย่างเรื่อง ตำนานนางพญางูขาว (The Legend of White Snake 1992) ที่เธอร่วมนำแสดงกับ เยี่ยถง (葉童) ได้รับการออกอากาศ จนถึงในปีพ.ศ. 2536 ละครเรื่องนี้กลายเป็นละครที่มีเรตติ้งสูงสุดแห่งปีทั้งในจีนแผ่นดินใหญ่ และไต้หวัน แต่ได้รับความนิยงในระดับกลาง ๆ ในฮ่องกง, มาเลเซีย, สิงคโปร์, เวียดนาม และไทย ทำให้เธอกลับมาโด่งดังเปรี้ยงปร้างอีกครั้ง นอกจากนี้เธอยังได้รับรางวัลนักแสดงหญิงยอดเยี่ยมจากงานแจกรางวัล ศิลปินและดวงดาว (Arts and Stars) ในสาขานักแสดงหญิงยอดเยี่ยมแห่งปี อีกด้วย หลังจากความสำเร็จอย่างสูงสุดของละครเรื่อง นางพญางูขาว ทำให้ จ้าวหย่าจือ ขึ้นแท่นเป็นนักแสดงหญิงเบอร์หนึ่งของประเทศไต้หวัน และมีค่าตัวสูงถึง 80,000 เหรียญฮ่องกงต่อชั่วโมง กลายเป็นนักแสดงหญิงที่มีค่าตัวต่อชั่วโมงมากที่สุดเป็นประวัติการณ์ของไต้หวันในยุคนั้น
ถัดมาในปีพ.ศ. 2537 จากความสำเร็จของละครเรื่อง "นางพญางูขาว" ทำให้เธอมีผลงานคล้าย ๆ กันตามออกมาอีกในเรื่อง นางพญาจิ้งจอก (帝女花 1994)
และได้ร่วมแสดงนำกับ เยี่ยถงอีกครั้ง ซึ่งถือได้ว่าเยี่ยถงเป็นนักแสดงหญิงคู่บุญของจ้าวหย่าจือในขณะนั้นเลยก็ว่าได้ หลังจากได้ออกอากาศ ผลตอบรับก็ประสบความสำเร็จในระดับหนึ่งแต่ไม่เท่าเรื่องนางพญางูขาว ส่วนผลงานต่อมาที่เด่น ๆ คือ ละครแนวนิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่อง จอมใจจักรพรรดิ์ หรืออีกชื่อ จิ๋นซีฮ่องเต้ เหนือรักเหนือแผ่นดิน (The Kingdom and the Beauty 1995) โดยในเรื่องนี้เธอได้ร่วมแสดงนำกับดาราชาย "หลิวเต๋อข่าย"
ผลงานเรื่องสุดท้ายคือละครเรื่อง มนต์รัก...หิมะโปรย (snow mother 1996)
ก่อนที่เธอจะออกจากวงการบันเทิงอีกครั้ง เพื่อหันไปทำธุรกิจทางด้านเสื้อผ้า ซึ่งเป็นช่วงที่เริ่มเข้าสู่การหมดยุคทองของทั้งละครฮ่องกง และไต้หวัน
ประวัติ > ปัจจุบัน

หลังจากที่ห่างหายจากวงการเพื่อไปดูแลธุกิจส่วนตัวอยู่หลายปี จ้าวหย่าจือได้ กลับเข้าสู่วงการแสดงอีกครั้งในปีพ.ศ. 2544 โดยเธอได้กลับมารับเล่นละครในฮ่องกงอีกครั้ง เรื่มแรกมีผลงานกับทางสถานีโทรทัศน์เอทีวี ในเรื่อง สุภาพบุรุษหัวใจสีชมพู (True Love 2001) ต่อมาในปีพ.ศ. 2546 เธอก็ได้มีผลงานการแสดงกับทั้งทางสถานีโทรทัศน์ทีวีบี ในเรื่อง เลือดนักสู้จอมทระนง (Point of No Return 2003) ซึ่งทั้ง 2 เรื่องเธอได้ร่วมแสดงนำกับดาราชายคู่ขวัญในอดีตของเธออีกคน คือ หลิวสงเหยิน และทั้งสองเรื่องนี้ต่างก็ได้รับการตอบรับที่ดีจากผู้ชม ในปีถัดมา พ.ศ. 2547 เธอถูกรับเชิญให้ไปเล่น ในละครเรื่อง ยอดขุนศึกวีรบุรุษตระกูลหยาง (Warriors of The Yang Clan 2004) ซึ่งเป็นละครโทรทัศน์ที่ผลิตโดยบริษัท ซีทีวี ของจีน ที่ร่วมมือกับผู้ผลิตจากสามประเทศ โดยใช้นักแสดงทั้งของชาวจีน, ไต้หวัน, ฮ่องกง และเกาหลี มาแสดงร่วมกัน โดยที่เนื้อเรื่องมีการดัดแปลงโครงเรื่องมาจากขุนศึกตระกูลหยาง หลังจากนั้นเป็นต้นมา เธอก็มีผลงานการแสดงออกมาให้ชมเป็นช่วง ๆ พร้อม ๆ กับให้เวลากับการดูแลครอบครัว และธุรกิจเสื้อผ้าของตัวเธอเอง มาจนถึงปัจจุบัน
ชีวิตส่วนตัว > สามี

จ้าวหย่าจือ แต่งงานตั้งแต่แรกเริ่มเข้าวงการในวัยเพิ่งจะ 20 ปีกับนายแพทย์ หวงฮั่นเหว่ย เมื่อปีพ.ศ. 2518 และมีบุตรชายด้วยกัน 2 คนคือ หวงกวงหง (Huang Guanghong) และน้องชาย หวงกวงอี๋ (Huang Guangyi) ต่อมาความรักของทั้งคู่ก็เกิดปัญหาอย่างหนัก จนกระทั่งในปีพ.ศ. 2524 จ้าวหย่าจือ ตัดสินใจฟ้องหย่าสามีและยื่นขอเป็นผู้ดูแลลูกชายทั้ง 2 คนเอง ซึ่งตามกฎหมายในเกาะฮ่องกง หลังจากยื่นฟ้องหย่าแล้ว ทั้งสามีและภรรยาต้องแยกกันอยู่อีกถึง 2 ปี ถึงจะหย่ากันได้สมบูรณ์ตามกฎหมาย ซึ่งในช่วงที่เธอกับสามีเก่าแยกกันอยู่ ศาลได้ตัดสินให้บุตรชายทั้ง 2 คนอยู่ในความดูแลของจ้าวหย่าจือ
และในปีเดียวกัน ในช่วงที่เธอกำลังมีปัญหาครอบครัวอยู่นั้น เธอเองก็ได้พบรักกลางกองถ่ายละครเรื่อง เหยี่ยวสาวเจ้าพยัคฆ์ ในปีพ.ศ. 2524  กับนักแสดงชาย หวงจิ่งเซิน (Melvin Wong) ซึ่งเป็นนักแสดงชายที่อยู่ในค่ายเดียวกันกับเธอ ตัวของ หวงจิ่งเซิน เองเพิ่งจะกลับมาจากสหรัฐอเมริกาได้ไม่นาน ก็เข้าถ่ายละครเรื่องนี้ และในขณะนั้นเขาเองก็รับรู้ถึงปัญหาครอบครัวของเธอเป็นอย่างดี และมักจะคอยให้กำลังใจเธออยู่เสมอ รวมไปถึงเขาเองก็ให้คำปรึกษาทางด้านต่าง ๆ จนทำให้ จ้าวหย่าจือ เกิดความรักในตัวเขาขึ้นมา และตัดสินใจลองคบหากันดู ภายใต้เสียงวิจารณ์ของผู้คนที่ไม่เห็นด้วยกับความรักครั้งนี้ของเธอ เพราะภาพลักษณ์ของนักแสดงชาย "หวงจิ่นเซิน" นั้นเป็นชายหนุ่มเพลย์บอย เจ้าสำราญ ที่ใคร ๆ ก็รู้กันดี แต่ถึงอย่างไร จ้าวหย่าจือ ก็ยังคงเชื่อมั่นในตัวฝ่ายชาย จนในที่สุด เธอก็ได้หย่าร้างกับสามีเก่าสำเร็จตามกฎหมายของฮ่องกงในปีพ.ศ. 2526 หลังจากแยกกันอยู่กับสามีเก่ามาตั้งแต่ยื่นฟ้องหย่าในปีพ.ศ. 2524 โดยบุตรชายทั้ง 2 คนก็ยังคงอยู่กับเธอเหมือนเดิม
ต่อมาในวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2527 จ้าวอย่าจือ ตัดสินใจแต่งงานกับนักแสดงชาย "หวงจิ่นเซิน" ที่บ้านแม่สามี ในสหรัฐอเมริกา หลังจากที่คบหาดูใจกันมาเกือบ 3 ปี หลังจากนั้นก็ได้พยานรักมา 1 คนเป็นบุตรชายที่เกิดในวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2530 ชื่อว่า หวงไค่เจีย (Wesley Wong) ปัจจุบันทั้งสองยังคงครองรักและใช้ชีวิตคู่ร่วมกันด้วยความหวานชื่น ถือได้ว่าเป็นคู่รักแท้อีกคู่หนึ่งของวงการบันเทิงฮ่องกง
ชีวิตส่วนตัว > บุตร

จ้าวหย่าจือ มีบุตรชายทั้งหมด 3 คน โดยมีบุตรชาย 2 คนแรกกับสามีเก่า หวงฮั่นเหว่ย ซึ่งบุตรคนแรกคือนาย หวงกวงหง (Huang Guanghong) และบุตรคนที่สองคือนาย หวงกวงอี๋ (Huang Guangyi) บุตรทั้งสองได้ศึกษาจบที่ ประเทศแคนาดา ปัจจุบันคนน้อง หวงกวงอี๋  เป็นทนายความ
ส่วนบุตรชายคนที่สาม เป็นบุตรระหว่างเธอกับสามีนักแสดงคนที่สอง "หวงจิ่นเซิน" โดยบุตรคนนี้มีชื่อว่านาย หวงไค่เจีย ซึ่งเขาคนนี้เป็นลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น เพราะปัจจุบันเขาได้กลายเป็นนักแสดงชาย ที่มีชื่อเสียงในจีน และฮ่องกง
เกร็ดเล็กเกร็ดน้อย

เจ้าหย่าจือ เคยให้สัมภาษณ์ว่า บทบาทของตัวเธอเองที่ได้เล่น และชื่นชอบมากที่สุดในชีวิตการแสดงของเธอ คือ บท ไป๋ซู่เจิน ในละครเรื่อง นางพญางูขาว และบท ฟงฉิงฉิง ในละครเรื่อง เจ้าพ่อเซี่ยงไฮ้
ผลงานบางส่วน > ละครสถานีโทรทัศน์ทีวีบี

พ.ศ. 2518:-
คลื่นชะตาชีวิต (Move On 1975)
ซุปเปอร์สตาร์...ยอดรัก (Superstar Special 1975)
พ.ศ. 2519:-
นักฆ่าหน้าหยก (The Killer 1976) แสดงนำโดย โจวเหวินฟะ
คนรุ่นใหม่ (This Generation 1976) ร่วมแสดงนำ กับ อู่เหว่ยกั๊วะ และ โจวเหวินฟะ
ละครตำนานพื้นบ้าน ตอน ศาลาคอยรัก (The Peony Pavilion 1976) แสดงนำด้วย หวง ซิ่งซิ่ว ละครสั้น 1 ตอนจบ
"แม่ผัวหัวเก่า" (無花果; First Love 1976) นำแสดงโดย เจ้าหย่าจือ หลี่เซียงฉิน หวังหยวนไช่
"เฉือนคมพยาบาท" หรืออีกชื่อว่า "มังกรพยาบาท" (大报复; The Great Vendetta 1977) ร่วมแสดงกับ เจิ้งเส้าชิว, หวงซูอี๋, หวงหยวนเซิน, สือซิว, หวีอันอัน, หลิวซงเหริน, หวงอวิ่นไฉ, อวี๋หยาง, หลินเจี้ยนหมิง, จวงเหวินชิง
คนเล็ก30-60 (小人物之30-60)
พ.ศ. 2521:-
ชะตาทรนง หรือ รักพยาบาท (Vanity Fair 1978) นำแสดงโดย เจิ้งเส้าชิว เจ้าหย่าจือ หลิวสงเหยิน หลีซือฉี
นี่แหละ...ฮ่องกง ภาค2 (Hong Kong Story II 1978) ร่วมแสดงกับ โจวเหวินฟะ
ดาบมังกรหยก (Heaven Sword and Dragon Sabre 1978) ร่วมแสดงกับ เจิ้งเส้าชิว
ลูกผู้ชายต้องสู้ (Conflict 1978) แสดงนำร่วมกับ โจวเหวินฟะ
"1+1=1" (1+1之雄風 1978) แสดงร่วมกับ โจวเหวินฟะ
พ.ศ. 2522:-
ฤทธิ์ดาบวงพระจันทร์ (God Of Sabre 1979)
ชอลิ้วเฮียง จอมโจรจอมใจ (Chor Lau-heung 1979) ร่วมแสดงกับ เจิ้งเส้าชิว
พ.ศ. 2523:-
เจ้าพ่อเซี่ยงไฮ้ ภาค1 The Bund 1980 ร่วมแสดงกับ โจวเหวินฟะ
รักพยาบาท (The Adventurer's 1980) แสดงนำร่วมกับ เยิ่นต๊ะหัว, ทังเจิ้นเยี่ย , ตีปอร่า, เหมียวเฉียวเหว่ย จิ่งไต้อิน และ เซียะหลี
พ.ศ. 2524:-
รักระหว่างรบ (in love and war 1981) ร่วมแสดงกับ เจิ้งเส้าชิว
ประกาศิตเหยี่ยวพญายม (The Hawk 1981) ร่วมแสดงกับ เจิ้งเส้าชิว เจ้าหย่าจือ เฉินอวี้เหลียน
สองสาวจ้าวพยัคฆ์ มีอีกชื่อคือ เหยี่ยวสาวเจ้าพยัคฆ์ (The Legend of Wonder Lady 1981) ร่วมแสดงกับ หวงจิ่งเซิน และ หยาง พ่านพ่าน
พ.ศ. 2525:-
ละครตำนานพื้นบ้าน ตอน เจ้ามังกรจอมพิโรธ (新民間傳奇 之癫鳳狂龍 1982) แสดงนำร่วมกับ เยิ่นต๊ะหัว 5 ตอนจบ
ประกาศิตสวรรค์ (All In The Wrong Shoes 1982) 20 ตอนจบ เป็นเรื่องเกี่ยวกับเปาบุ้นจิ้น นำแสดงโดย อวี๋หยาง  เจ้าหย่าจือ  โอวหยังเพ่ยซัน  โจวซิ่วหลัน  หลิวเจียง  หลินจิ่นถัง
คนสองหน้า The Switch (End) 1982
พ.ศ. 2526:-
เทพบุตรเสียงทอง (The Radio Tycoon 1983) ร่วมแสดงกับ โจวเหวินฟะ เหมียวเฉียวเหว่ย
หักเหลี่ยมนักเลง (It Takes Three 1983) ร่วมแสดงนำกับ หลี่เหลียงเหว่ย
สวัสดีแม่ยาย (Good Morning Mother In Law)
พ.ศ. 2527:-
ศึกชิงจ้าวยุทธจักร (The Sacred Commandment 1984)
แกรี่แองเจิล (Gary's Angel 1984)
ศึกล้างเมืองมาร (The Other Side of the Horizon 1984)
พ.ศ. 2528:-
จิ้งจอกภูเขาหิมะ (The Flying Fox of the Snowy Mountain 1985) มี 40 ตอนจบ กำกับการแสดงโดย หวังเทียนหลิน นำแสดงโดย หลี่เหลียงเหว่ย, เจ้าหย่าจือ, เฉินซิ่วจู, เจิงหัวเชี่ยน, จิ้งไต้อิน และ โจวซิ่วหลัน
กำเนิดเจ้าแม่กวนอิม (The Reincarnated Princess 1985)
ขุนศึกตระกูลหยาง (The Yang's Saga 1985)
พ.ศ. 2546:-
เลือดนักสู้จอมทระนง (Point of No Return 2003)
พ.ศ. 2558:-
เจ้าแห่งโชคชะตา (Master of Destiny 2015) ประชันบทบาทกับ หวังหมิงฉวน
ผลงานบางส่วน > ละครสถานีโทรทัศน์เอทีวี

สุภาพบุรุษหัวใจสีชมพู (True Love 2001) ร่วมแสดงนำกับ หลิวสงเหยิน
ผลงานบางส่วน > ละครไต้หวัน

พ.ศ. 2531:-
มนต์รักที่...ปักกิ่ง (Moment in Peking 1988)
พ.ศ. 2532:-
ฟู๋หรงเจิ้น...รักนี้ไม่แปรเปลี่ยน (芙蓉镇 1989)
พ.ศ. 2534:-
เฉียงหลง จอมราชันย์ ภาค 1 ตอน รักที่ต้องห้าม (The Chronicles of Emperor Qianlong;戲說乾隆 1991) นำแสดงโดย เจิ้งเส้าชิว, เจ้าหย่าจือ, เซี้ยะหนิง, หลีเหม่ยเสียน
พ.ศ. 2535:-
ตำนานนางพญางูขาว (The Legend of White Snake 1992)
พ.ศ. 2537:-
นางพญาจิ้งจอก (帝女花 1994)
พ.ศ. 2538:-
จิ๋นซีฮ่องเต้ เหนือรักเหนือแผ่นดิน (秦始皇与阿房女 1995) นำแสดงโดย เจ้าหย่าจือ , หลิวเต๋อข่าย
พ.ศ. 2539:-
มนต์รัก...หิมะโปรย (snow mother 1996)
ผลงานบางส่วน > ละครจีน

พ.ศ. 2547:-
ยอดขุนศึกวีรบุรุษตระกูลหยาง (Warriors of The Yang Clan 2004) ผลิตโดย ซีทีวี ของจีน
ผลงานบางส่วน > ภาพยนตร์

เก่งกับเฮง (The Private Eyes 1976)
คลั่งเงิน (Money Crazy 1977) -ภาพยนตร์อาชญากรรม/แอคชั่น‧
วังวน (For Whom to Be Murdered 1978) ร่วมนำแสดงกับ หวงหยวนเซิน, เฉินฮุ่ยหมิ่น, จางอิง, หลิวตัน, หลินเจี้ยนหมิง, หวงไป่หมิง
ฤทธิ์แค้นเจ้ากระบองทอง ( The Kung Fu Instructor 1979) รับบทเป็น เจียเจีย (Jia Jia) ร่วมแสดงกับ ตี้หลง (Ti Lung) ค่าย Shaw Brothers
ฤทธิ์ดาบหยดน้ำตา (Heroes Shed No Tears; 英雄無淚 1980) โดย ชอว์บราเดอร์  นำแสดงโดย ฟู่เซิง, เอ๋อ ตงเซิน และ เจ้าหย่าจือ
เลสลี่ ที่รัก (On Trial 1981) รับเชิญในเรื่อง โดยออกแค่ฉากเดียวไม่กี่วินาที เล่นเป็นตัวเธอเอง ดาราสาวเจ้าหย่าจือ คนดังขวัญใจประชาชน
ดีดนิ้วเทพยดา (The Challenger / Abbott White 2 1982)
เจ้าพ่อเซี่ยงไฮ้ ตอน 1 เวอร์ชันภาพยนตร์ (The Bund I 1983)
เจ้าพ่อเซี่ยงไฮ้ ตอน 2 เวอร์ชันภาพยนตร์ (The Bund II 1983)
ดาบท้ากระบี่ (Sword of Wind Chimes 1983)
คนดิบหมัดเดือด (The daring kung-fu refugee 1984)
108 รวย พ่อให้มา (The Banquet 1991)
แหล่งข้อมูลอื่น

จ้าว หย่าจือ ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
จ้าว หย่าจือ ที่ออลมูวี
จ้าว หย่าจือ ที่ฮ่องกงมูวีเดตาเบส
จ้าวหย่าจือ ที่ douban
จ้าวหย่าจือ ที่ cctv
จ้าวหย่าจือ ที่ sina
จ้าวหย่าจือ ที่ datalib เก็บถาวร 2008-12-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
อาร์ค (บอยแบนด์เกาหลีใต้)

| ARrC |
| --- | --- |
ARrC ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2025 ซ้าย–ขวา: ริโอโตะ, ซีอู (อดีต), ชเวฮัน, ฮย็อนมิน, เคียน, จีบิน, โดฮา
ข้อมูลพื้นฐาน
ที่เกิด: โซล, เกาหลีใต้
แนวเพลง:  เคป็อป  ฮิปฮอป 
ช่วงปี: ค.ศ. 2024 (2024)–ปัจจุบัน
ค่ายเพลง: Mystic Story

สมาชิก:  ฮย็อนมิน  เคียน  ชเวฮัน  แอนดี้  ริโอโตะ  โดฮา  จีบิน 

อดีตสมาชิก:  ซีอู 
อาร์ค (เกาหลี: 아크; อาร์อาร์: Akeu; ย่อมาจาก Always Remember the real Connection) เป็นบอยแบนด์สัญชาติเกาหลีใต้ ก่อตั้งและบริหารโดยมิสติคสตอรี ประกอบด้วยสมาชิก 7 คน ได้แก่ ฮย็อนมิน, เคียน, ชเวฮัน, แอนดี้, ริโอโตะ, โดฮา และจีบิน อดีตสมาชิก ซีอู ออกจากวงในเดือนมกราคม ค.ศ. 2025 พวกเขาเดบิวต์เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม ค.ศ. 2024 พร้อมกับอีพีชื่อ Ar^c
ผลงานเพลง > อีพี

| ชื่อ | รายละเอียด | อันดับชาร์ตสูงสุด> เกาหลีใต้  | ยอดขาย |
| --- | --- | --- | --- |
| Ar^c |  วางจำหน่าย: 19 สิงหาคม ค.ศ. 2024  ค่าย: Mystic Story  รูปแบบ: CD, ดาวน์โหลดดิจิทัล, สตรีมมิง รายชื่อเพลง "S&S (Sour and Sweet)"  "Light Up"  "Shadow"  "Duality"  "Dummy" (Nu Skull Mix)  | 10 |  เกาหลีใต้: 19,204 |
| Nu Kidz: Out the Box |  วางจำหน่าย: 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2025  ค่าย: Mystic Story  รูปแบบ: CD, ดาวน์โหลดดิจิทัล, สตรีมมิง รายชื่อเพลง "Nu Kidz"  "Loop.dll"  "Accident ~ At the Studio"  "Alien in Seoul"  "Connected"  | 5 |  เกาหลีใต้: 20,993 |
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ อาร์ค (บอยแบนด์เกาหลีใต้)
ไม่พบ URL โปรดระบุ URL ที่นี่หรือเพิ่ม URL ในวิกิสนเทศ (ในภาษาเกาหลี)
ARrC at Mystic Story (ในภาษาเกาหลี)
พระราชวังเออผาง

พระราชวังอาฟาง เป็นพระราชวังแห่งหนึ่งของจีนที่สร้างขึ้นในรัชสมัยของจิ๋นซีฮ่องเต้ จักรพรรดิพระองค์แรกของจีนและผู้ก่อตั้งราชวงศ์ฉิน พระราชวังแห่งนี้ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของซีอาน มณฑลส่านซี นักโบราณคดีเชื่อว่าเพียงโถงด้านหน้าของพระราชวังเท่านั้นที่สร้างเสร็จก่อนที่เมืองหลวงจะถูกเผาทำลายในปี 206 ก่อนคริสตศักราช
โบราณคดี

ที่ตั้งของพระราชวัง ทางทิศตะวันตกของซีอาน (แสดงเป็นสีน้ำเงิน)
การขุดค้นทางฝั่งตะวันตกของฐานดินอัดแน่น
ประตูของพระราชวัง
วัตถุที่พบในบริเวณแหล่งโบราณคดี
ที่ตั้งที่แน่ชัดของพระราชวังอาฟางไม่ได้รับการบันทึกไว้ใน บันทึกประวัติศาสตร์จีน ของซือหม่าเชียน อย่างไรก็ตาม มีข้อสันนิษฐานหลายประการปรากฏในตำราต่าง ๆ แหล่งโบราณคดีของพระราชวังถูกค้นพบครั้งแรกในปี ค.ศ. 1923 จากรายงานในท้องถิ่น แต่การศึกษาต้องหยุดชะงักลงเนื่องจากสงครามโลกครั้งที่สอง และสงครามกลางเมืองจีน ต่อมา ซู ปิงฉี และ เหอ ฉือซิง สามารถยืนยันตำแหน่งของแหล่งโบราณคดีได้ หลังจากการขุดค้นเป็นเวลาหลายทศวรรษ นักโบราณคดีพบว่ามีความเป็นไปได้ว่าสร้างเสร็จเพียงหอด้านหน้าเท่านั้น ซึ่งขัดแย้งกับบันทึกทางวรรณกรรมที่กล่าวถึงความหรูหราของพระราชวัง นอกจากนี้ยังมีข้อสันนิษฐานว่าในช่วงแรกอาจมีเพียงกำแพงบางส่วนที่สร้างขึ้นบนฐานดินอัดแน่น
ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1961 แหล่งโบราณคดีแห่งนี้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งโบราณสถานและวัฒนธรรมสำคัญระดับประเทศของจีน (1-151)
แหล่งข้อมูลอื่น

Epang Palace Site (engl.)[ลิงก์เสีย]
Zerstörte Legende vom Epang- Palast (engl.)
Der Aufstand von Chen Sheng und Wu Guang เก็บถาวร 2012-04-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Protected Sites:Epang Palace Site
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์

| สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ  กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ |
| --- | --- |
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 4 พระองค์เจ้าชั้นเอก

อธิบดีศาลฎีกา
ดำรงตำแหน่ง: พ.ศ. 2455 – 31 สิงหาคม พ.ศ. 2461
ก่อนหน้า: พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนศิริธัชสังกาศ
ถัดไป: เจ้าพระยามหิธร (ลออ ไกรฤกษ์)
เสนาบดีกระทรวงยุติธรรม
ดำรงตำแหน่ง: พ.ศ. 2435 – 2437
ถัดไป: พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร

ประสูติ: 22 ธันวาคม พ.ศ. 2408 จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
สิ้นพระชนม์: 10 ธันวาคม พ.ศ. 2478 (69 ปี) เกาะปีนัง สเตรตส์เซตเทิลเมนต์
ภรรยา: หม่อมพระราชทาน หม่อมราชวงศ์เสงี่ยม สวัสดิวัตน์  พระชายา พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภาพรรณี  ชายา หม่อมเจ้าฉวีวิลัย สวัสดิวัตน์   หม่อม  หม่อมลมุล สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา หม่อมหุ่น สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา  หม่อมศรี สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา  หม่อมสุดใจ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา หม่อมเร่ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา หม่อมลัภ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา  หม่อมพงษ์ สวัสดิวัตน์ ณ อยุธยา
พระบุตร: 48 พระองค์
ราชสกุล: สวัสดิวัตน์
ราชวงศ์: จักรี
พระบิดา: พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระมารดา: สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา
ลายพระอภิไธย: 
มหาอำมาตย์เอก พลตรี สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ (22 ธันวาคม พ.ศ. 2408 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2478) เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา ร่วมพระชนนีกับสมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า และสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เป็นพระราชบิดาในสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 ทรงดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงยุติธรรมเป็นพระองค์แรก นอกจากนี้ยังทรงเคยดำรงตำแหน่งอธิบดีศาลฎีกาในระหว่าง พ.ศ. 2455-2461 ทรงเป็นต้นราชสกุลสวัสดิวัตน์
พระประวัติ > ประสูติ

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 60 ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ประสูติแต่สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา (เจ้าคุณจอมมารดาเปี่ยม) ประสูติเมื่อวันศุกร์ เดือนยี่ ขึ้น 5 ค่ำ ปีฉลูสัปตศก จ.ศ. 1227 ตรงกับวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2408 เมื่อแรกประสูติพระองค์มีพระอิสริยยศที่ พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าสวัสดิโสภณ โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานคาถาพระราชทานพระนามเป็นภาษามคธ ซึ่งสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวโร) วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร ได้แปลไว้ว่า
"กุมารน้อยของเรานี้ จงมีชื่อว่า สวัสดิโสภณ ขอบุตรของเราผู้เกิดแต่เปี่ยมผู้มารดา จงบรรลุความเจริญฯ ขอบุตรนี้จงมีอายุยืน ไม่มีอุปัทวทุกข มั่งคั่ง มีโภคสมบัติ มีทรัพย์มาก มีความสุข เป็นเสรีภาพ มีอำนาจโดยลำพังตัว ขอพระรัตนตรัย คือ พระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์นี้ และเทพเจ้าเป็นต้นผู้รักษารัฐมณฑล จงอภิบาลกุมารน้อยของเรานั้น ในกาลทุกเมื่อ ขอบุตรของเรานั้น พึงเป็นผู้มีเดช มีกำลังมาก มีฤทธานุภาพใหญ่ มีปัญญา และปรีชาในประโยชน์อย่างใด พึงรักษาตระกูลให้สำเร็จประโยชน์อย่างนั้น เทอญ "
พระองค์เป็นพระราชโอรสพระองค์สุดท้ายที่ประสูติแต่สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา โดยมีพระเชษฐาและพระเชษฐภคินีร่วมพระมารดา ได้แก่
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอุณากรรณอนันตนรไชย
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ
สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี
สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า
สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
พระประวัติ > ผนวช

วันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2432 ทรงผนวชเป็นพระภิกษุ ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยมีพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระปวเรศวริยาลงกรณ์ เป็นพระอุปัชฌาย์ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (สา ปุสฺสเทโว) เป็นพระศีลาจารย์ และพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นวชิรญาณวโรรส เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ผนวชแล้วเสด็จไปประทับ ณ วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร ถึงวันที่ 11 กรกฎาคม ศกนั้น จึงทรงย้ายไปประทับ ณ วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร แล้วลาผนวชในวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2432
พระประวัติ > การศึกษา

พระองค์เจ้าสวัสดิโสภณ ทรงเป็นเจ้านายไทยพระองค์แรก ๆ ที่ได้ไปศึกษาต่อที่ประเทศอังกฤษ ทรงศึกษากฎหมายจากเบลเลียลคอลเลจ มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด
พระประวัติ > รับราชการ

เสด็จกลับมาดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงยุติธรรมพระองค์แรกตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2435 ทรงปรับปรุงกิจการศาลแบบเก่า ถึงปี พ.ศ. 2437 จึงโปรดเกล้าฯ ให้ไปราชการในยุโรปเพื่อถวายอภิบาลสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ (รัชกาลที่ 6) ที่เสด็จไปศึกษา ณ สหราชอาณาจักรและในยุโรป ตลอดจนปฏิบัติราชการทางการทูตในยุโรปนานถึง 4 ปี ระหว่างปี พ.ศ. 2436 - 2440 นับว่ามีความสำคัญยิ่งเพราะเป็นช่วงระยะเวลาเกิดวิกฤตการณ์ ร.ศ.112 และต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 6 เมื่อ พ.ศ. 2466 ทรงรับตำแหน่งอธิบดีศาลฎีกาพระองค์ที่ 3 ระหว่างวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2455 - 31 สิงหาคม พ.ศ. 2461
ในปี พ.ศ. 2461 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้รับราชการฉลองพระเดชพระคุณในตำแหน่งนายกสภากรรมการร่างประมวลกฎหมาย และให้ทรงเป็นที่ปรึกษาพิเศษในการร่างพระราชบัญญัติ
เมื่อ พ.ศ. 2441 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็นพระองค์เจ้าต่างกรม มีพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นสวัสดิวัดนวิศิษฎ์
ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนกรมขึ้นเป็น พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ เมื่อ พ.ศ. 2456 และทรงได้รับการโปรดเกล้าให้เลื่อนกรมเป็นกรมพระอีกครั้งในวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466 มีพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า "พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ สยามมิศรราชมาตุลาธิบดี ศรีพัชรินทรโสรานุชาร์ย มานวธรรมศาสดรวิธาน นิรุกติปรติภานพิทยโกศล โศภนมิตรสุจริตอาร์ชวาศัย ศรีรัตนไตรยสรณาภิรัต ชเนตภูมิปะภัทปิยมานมนุญ สุนทรธรรมย์บพิตร์" ทรงศักดินา 15000 เนื่องด้วย พระองค์เป็นพระมาตุลา (น้า) อยู่แต่พระองค์เดียว สมควรจะยกย่องพระอิศริยยศให้ยิ่งขึ้น สนองพระคุณูปการ และความจงรักภักดีซึ่งได้มีมาแต่หนหลัง
ต่อมาในพิธีบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อวันจันทร์ที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2468 (นับแบบปัจจุบันตรงกับ พ.ศ. 2469) จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เฉลิมพระเกียรติยศขึ้นเป็น " สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ฯ  " เนื่องด้วยทรงมีอุปการคุณต่อองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในฐานเป็นพระมาตุลาธิบดี (น้า) อยู่แต่พระองค์เดียว
พระประวัติ > สิ้นพระชนม์

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ สิ้นพระชนม์ใน ณ เกาะปีนัง เมื่อเวลา 4 นาฬิกา วันอังคาร เดือนอ้าย ขึ้น 15 ค่ำ ปีกุน สัปตศก จ.ศ. 1297 ตรงกับวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2478 พระชันษาได้ 70 ปี หลังจากทรงพระประชวรเนื่องจากตกรถยนต์เมื่อเสด็จเมืองอิโปห์ และ มีอาการ เจ็บพระนาภี และ เส้นพระโลหิตในพระเศียรแตก พระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดปาตูลันจัง (วัดปิ่นบังอร) วันอาทิตย์ที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2478 เวลา 17:00 น. และ ได้ส่งพระอัฐิกลับกรุงเทพทางรถไฟ เพื่อประดิษฐาน ณ วัดราชาธิวาส เมื่อวันศุกร์ที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2478
พระเกียรติยศ > พระอิสริยยศ

| ธรรมเนียมพระยศของ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ |
| --- | --- |
ธงประจำพระอิสริยยศ
ตราประจำพระองค์
การทูล: ใต้ฝ่าพระบาท
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: พ่ะย่ะค่ะ/เพคะ
พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าสวัสดิโสภณ (22 ธันวาคม พ.ศ. 2408 - 1 ตุลาคม พ.ศ. 2411)
พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าสวัสดิโสภณ (1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2441)
พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2441 - 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466 - 15 มีนาคม พ.ศ. 2469)
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ (15 มีนาคม พ.ศ. 2469 - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2478)
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

พ.ศ. 2435 –  เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ (ม.จ.ก.) (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2456 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นโบราณมงคลนพรัตนราชวราภรณ์ (น.ร.) (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2455 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้าวิเศษ (ป.จ.ว.) (กิตติมศักดิ์พิเศษ)
พ.ศ. 2457 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนวราภรณ์ (ร.ว.) (ฝ่ายหน้า)‎
พ.ศ. 2472 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2470 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2437 –  เหรียญดุษฎีมาลา เข็มราชการแผ่นดิน (ร.ด.ม.(ผ))
พ.ศ. ไม่ปรากฏ –  เหรียญดุษฎีมาลา เข็มราชการในพระองค์ (ร.ด.ม.(พ))
พ.ศ. ไม่ปรากฏ –  เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา (ร.ด.ม.(ศ))
พ.ศ. 2447 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 4 ชั้นที่ 3 (ม.ป.ร.3)
พ.ศ. 2451 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 5 ชั้นที่ 2 (จ.ป.ร.2)
พ.ศ. 2453 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 1 (ว.ป.ร.1)
พ.ศ. 2469 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 7 ชั้นที่ 1 (ป.ป.ร.1)
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

| ประเทศ | ปีที่ได้รับ | เครื่องอิสริยาภรณ์ | แพรแถบ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  สวีเดนและนอร์เวย์ | พ.ศ. 2440 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์เซราฟีม |  |  |
|  อิตาลี | พ.ศ. 2441 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎอิตาลี ชั้นที่ 1 |  |  |
|  รัสเซีย | พ.ศ. 2449 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์อเล็กซานเดอร์ เนฟสกี้ ชั้นที่ 1 |  |  |
พระเกียรติยศ > พระยศ

| สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ |
| --- | --- |
รับใช้:  ไทย
แผนก/สังกัด: กองทัพบกสยาม
ชั้นยศ:  นายพลตรี
พระเกียรติยศ > พระยศ > พระยศพลเรือน

มหาอำมาตย์เอก
พระเกียรติยศ > พระยศทหาร

นายพลตรี
พระอนุสรณ์ > พระอนุสาวรีย์

พระอนุสาวรีย์ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ บริเวณ สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน
สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน ได้จัดสร้างพระอนุสาวรีย์ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ในลักษณะประทับยืน บริเวณสระบัววิคตอเรีย ด้านหน้าสถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน ถนนพระราม1 แขวงปทุมวัน เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร อันเป็นวังที่ประทับเดิมของพระองค์ท่าน
วังที่ประทับ

วังที่ประทับของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์
1.วังปทุมวัน หรือ วังนอก รับพระราชทาน จากสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวสาอัยยิกาเจ้า พระเชษฐภคินีของสมเด็จฯ ตั้งอยู่ริมคลองบางกะปิ (คลองแสนแสบ) เขตปทุมวัน ใกล้กับวังสระปทุม และวังวินด์เซอร์ ปัจจุบัน สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ให้เช่า โดยเป็นที่ตั้งของสถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน
2.วังถนนพระอาทิตย์ (เลขที่ 19 ถนนพระอาทิตย์ ) รับพระราชทาน จาก ร. 7 ปัจจุบัน สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ให้เช่า โดยเป็นที่ตั้งของ ยูนิเซฟ และที่ทำการของสำนักงานองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (Food and Agriculture Organization of the United Nations - FAO)