คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ประวัติ

เดิมมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมืองเปิดสอนหลักสูตรการศึกษาเฉพาะวิชากฎหมาย เมื่อสำเร็จการศึกษาได้รับปริญญาธรรมศาสตรบัณฑิตแล้วจึงแยกออกไปศึกษาระดับปริญญาโทสาขาวิชาต่าง ๆ ในปี พ.ศ. 2478 วิชาการบัญชีได้เข้ามามีบทบาทสำคัญ โดยเป็นวิชาหนึ่งในหลักสูตรปริญญาโททางเศรษฐศาสตร์ โดยมีหลวงดำริอิศรานุวรรตน์ เป็นผู้สอน
ในสมัยนั้นวิชาการบัญชียังไม่แพร่หลาย ยังมิได้มีการบันทึกบัญชีเป็นกิจจะลักษณะ ผู้มีความรู้ทางการบัญชีจริง ๆ มีน้อยมากเพียง 3 - 4 คนเท่านั้น และหนึ่งในจำนวนนั้นคือ หลวงดำริอิศรานุวรรตน์ ผู้มีบทบาทในการก่อตั้งและพัฒนาวิชาการบัญชี เป็นผู้ริเริ่มให้มีกฎหมายรับรองการจัดตั้งสภาบัญชี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมวิชาชีพสอบบัญชี และเพื่อเป็นองค์กรให้รัฐบาลในการจัดดำเนินการทดสอบความชำนาญงานทางบัญชีเพื่อออกประกาศนียบัตรวิชาชีพรับรองว่าผู้นั้นเป็นผู้ที่มีความรู้ทางการบัญชี ดีพอที่จะเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตอิสระได้
รัฐบาลในสมัยนั้นพิจารณาเห็นว่ายังไม่สมควรที่จะจัดตั้งสภาบัญชี เนื่องจากผู้มีความรู้ทางบัญชีน้อยมาก จึงเห็นว่าควรจะส่งเสริมในการให้วิชาความรู้ทางการบัญชีให้แพร่หลาย ดังนั้นหลวงดำริอิศรานุวรรตน์ จึงได้ขอให้รัฐบาลรับนโยบายอนุมัติให้มีการศึกษาวิชาการบัญชีที่มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง โดยระยะแรกได้ก่อตั้ง “แผนกวิชาการบัญชี” เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2481 จึงถือว่าคณะฯ ได้ใช้เป็นวันสถาปนาตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา และได้มีการดำเนินการปรับปรุงหลักสูตรให้เทียบเท่ากับสถานการณ์ในปัจจุบัน
พ.ศ. 2481  แผนกวิชาการบัญชี ได้เปิดสอนวิชาการบัญชีโดยแบ่งเป็น 2 หลักสูตร 1. หลักสูตร 3 ปี ผู้ที่สำเร็จการศึกษาจะได้รับประกาศนียบัตรทางการบัญชี ซึ่งเทียบเท่าระดับปริญญาตรี 2. หลักสูตร 5 ปี ผู้ที่สำเร็จการศึกษาจะได้รับประกาศนียบัตรชั้นสูงทางการบัญชี ซึ่งเทียบเท่าระดับปริญญาโท
พ.ศ. 2492 หลังจากได้ดำเนินการสอนมา 10 ปี ได้ยกฐานะชื่อ “แผนกวิชาการบัญชี” เป็น “คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี” เพิ่มแผนกพาณิชยศาสตร์ หลักสูตรการศึกษา 4 ปี เมื่อสำเร็จการศึกษาแล้วได้รับปริญญาตรีทางพาณิชยศาสตร์
พ.ศ. 2499 • ยกเลิกการศึกษาแบบประกาศนียบัตรและจัดหลักสูตรการศึกษาใหม่เป็นแบบปริญญาตรีหลักสูตร 4 ปี ทั้งแผนกการบัญชีและพาณิชยศาสตร์ • เปิดสอนระดับปริญญาโทภาคกลางวัน
พ.ศ. 2505 แผนกพาณิชยศาสตร์ในระดับปริญญาตรีได้แบ่งออกเป็น 3 สาขาวิชา ประกอบด้วย สาขาการบริหารการเงินและการธนาคาร, สาขาการตลาด, สาขาการบริหารทั่วไป
พ.ศ. 2518 พัฒนาหลักสูตรระดับปริญญาตรีของคณะฯ โดยแบ่งสาขาวิชาเอกเป็น 5 สาขาวิชา แผนกบัญชีมี 1 สาขาวิชา คือ สาขาการบัญชี แผนกพาณิชยศาสตร์ มี 4 สาขาวิชา คือ สาขาการเงิน สาขาการตลาด สาขาการบริหารบุคคล สาขาเทคนิคการบริหาร
พ.ศ. 2526 เปิดสาขาการพณิชยนาวีเพิ่มอีก 1 สาขาวิชาในแผนกพาณิชยศาสตร์ และหลักสูตรโครงการการตลาดภาคภาษาอังกฤษ (Master’s in Marketing English Language Certificate Programme: MIM) ซึ่งเป็นหลักสูตรระดับประกาศนียบัตรบัณฑิต
พ.ศ. 2528 เปิดหลักสูตรโครงการปริญญาโทสำหรับผู้บริหาร
พ.ศ. 2531 ปรับปรุงโครงการการตลาดภาคภาษาอังกฤษ เป็นหลักสูตรระดับปริญญาโททางการตลาด ซึ่งเป็นปริญญาโททางการตลาดแห่งแรก และแห่งเดียวของประเทศไทยในขณะนั้น
พ.ศ. 2533 ปรับปรุงหลักสูตรเป็นหลักสูตรบัญชีบัณฑิตและบริหารธุรกิจบัณฑิต เปลี่ยนชื่อปริญญาด้านพาณิชยศาสตรบัณฑิต (พณ.บ.) เป็นบริหารธุรกิจบัณฑิต (บธ.บ.) และเปิดสาขาวิชาระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ เพิ่มอีก 1 สาขาวิชา เปลี่ยนแปลงวิธีการสอบคัดเลือกนักศึกษาเข้าศึกษาในระดับปริญญาตรี จากเดิมซึ่งเป็นการสอบคัดเลือกรวมเป็นแยกรับเข้าตามสายสอบโดยแบ่งออกเป็น 2 สาย คือ สายบัญชี และสายบริหารธุรกิจ
พ.ศ. 2535 จัดตั้งโครงการปริญญาตรีบริหารธุรกิจ (หลักสูตรนานาชาติ) จัดตั้งโครงการร่วมผลิตบัณฑิตระดับปริญญาเอก สาขาบริหารธุรกิจ (The Joint Doctoral Program in Business Administration) โดยการลงนามความร่วมมือและประสานงานระหว่างสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และดุษฎีบัณฑิตคนแรกของโครงการได้สำเร็จการศึกษาในปีการศึกษา 2539
พ.ศ. 2539 เปิดสอนหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิตทางการประเมินราคาทรัพย์สิน โครงการนี้เกิดขึ้นจากความร่วมมือระหว่างกรมที่ดิน และคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยได้รับการสนับสนุนจากธนาคารโลกและรัฐบาลออสเตรเลีย ต่อมาได้บรรจุหลักสูตรระดับปริญญาตรี หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต และหลักสูตรปริญญาโททางด้านการประเมินราคาทรัพย์สิน ในแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 8 โดยเริ่มเปิดสอนหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต ทางการประเมินราคาทรัพย์สิน เมื่อปีการศึกษา 2539
พ.ศ. 2540 ปรับปรุงหลักสูตร มีการปรับชื่อสาขาวิชา 2 สาขาวิชา และเพิ่มสาขาวิชา 1 สาขาวิชา รวมทั้งหมด 3 สาขาวิชา 1. สาขาวิชาการเงินและการธนาคารปรับเป็นสาขาวิชาการเงิน 2. สาขาวิชาบริหารอุตสาหการปรับเป็นสาขาวิชาบริหารอุตสาหการและปฏิบัติการ 3. สาขาวิชาธุรกิจอสังหาริมทรัพย์
พ.ศ. 2541 เปิดสอนปริญญาโททางวิชาชีพการบัญชี และปริญญาเอกทางการตลาดภาคภาษาอังกฤษ
พ.ศ. 2542 เปิดโครงการปริญญาโท หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการเงิน หลักสูตรนานาชาติ (MIF)
พ.ศ. 2543 เปิดสาขาวิชาธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ในระดับปริญญาตรี เปิดศูนย์ธรรมศาสตร์พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ และศูนย์บริหารธุรกิจเพื่อสิ่งแวดล้อม
พ.ศ. 2544 เปิดโครงการปริญญาโท หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ (MRE)
พ.ศ. 2545 เปิดโครงการปริญญาโททางบริหารธุรกิจ เน้นการบริหารทรัพยากรมนุษย์และองค์การ (HRM)
พ.ศ. 2546 ปรับปรุงหลักสูตรโครงการปริญญาโททางการบัญชี โครงการปริญญาโททางวิชาชีพการบัญชี หลักสูตรนานาชาติ และโครงการปริญญาโททางการบัญชี สำหรับอาจารย์ผู้สอนวิชาบัญชีระดับอุดมศึกษา โดยปรับปรุงเป็นโครงการใหม่ชื่อว่า “โครงการปริญญาโททางการบัญชี” จัดการเรียนการสอนเป็น 2 ภาษา (Bilingual) MAP และเปิดโครงการปริญญาโท หลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต (ธุรกิจระหว่างประเทศ) หลักสูตรนานาชาติ (IMBA)
พ.ศ. 2547 ปรับปรุงหลักสูตร มีการปรับชื่อสาขาวิชา 1 สาขาวิชา สาขาวิชาการบริหารการขนส่งระหว่างประเทศปรับเป็นสาขาวิชาบริหารธุรกิจระหว่างประเทศโลจิสติกส์และการขนส่ง
พ.ศ. 2548 • จัดตั้งศูนย์ให้คำปรึกษา แห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (Thammasat Business Competitiveness and Consulting Center) และศูนย์ทดสอบทักษะด้านการจัดการ แห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (Scholarly Management Aptitude Requirement Test Center at Thammasat: SMART Center @ Thammasat) • หลักสูตรปริญญาตรี สาขาธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ (BRE) และ หลักสูตรปริญญาโทธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ (MRE) ได้รับการ Accreditation จาก Royal Institution of Chartered Surveyors (RICS) เป็นครั้งแรก จนถึงปี 2551
พ.ศ. 2549 • เปิดหลักสูตรควบบัญชีบัณฑิตและมหาบัณฑิต (บูรณาการ) และหลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต (การจัดการแบบบูรณาการ) และวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต โดยจัดการเรียนการสอนชั้นปีที่ 1 - 5 ที่ท่าพระจันทร์ • เปิดโครงการปริญญาโท หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ (MSMIS)
พ.ศ. 2551 คณะฯ ได้ปรับปรุงหลักสูตรปริญญาเอกทางการตลาด (Doctoral Program in Marketing) ซึ่งดำเนินการสอนมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2541 ให้มีความกว้างขวางครอบคลุมทางด้านการบริหารธุรกิจครบทุกแขนง เป็นหลักสูตรปริญญาเอกทางธุรกิจ (Doctoral Program in Business: DPB)
พ.ศ. 2555 • คณะฯ เป็นสถาบันการศึกษาด้านบริหารธุรกิจแห่งแรกในประเทศไทย ที่ได้รับการรับรองมาตรฐานการศึกษาระดับโลก EQUIS (European Quality Improvement System) ซึ่งเป็นมาตรฐานคุณภาพทางการศึกษาด้านบริหารธุรกิจสูงสุดของ EFMD (European Foundation for Management Development) ยุโรป ทั้งระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก
พ.ศ. 2558 • คณะฯ ปรับปรุงหลักสูตรบัณฑิตและหลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต (หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2558) โดยเพิ่มเงื่อนไขการศึกษาวิชาเอกคู่ (Double Major) เพื่อรองรับตลาดแรงงานที่มีความต้องการบัณฑิต ที่มีความรู้ความสามารถในหลาย ๆ ด้าน
พ.ศ. 2560 • คณะฯ ได้รับเลือกจากสถาบันรับรองมาตรฐานการศึกษาทางด้านธุรกิจ (Association to Advance Collegiate Schools of Business) สหรัฐอเมริกา ให้เป็นหนึ่งในคณะบริหารธุรกิจชั้นนำของโลก ทั้งทางด้านวิชาการ ระบบการจัดการงานวิจัย และการพัฒนานวัตกรรม มาตรฐานการรับรองจาก AACSB มีไม่ถึง 5% ของโรงเรียนธุรกิจทั่วโลกเท่านั้นที่ได้รับการรับรองมาตรฐานสากลนี้ และมีเพียง 4 มหาวิทยาลัยในภูมิภาคอาเซียน ที่ได้รับคัดเลือกให้ผ่านมาตรฐาน จากทั้ง AACSB และ EQUIS ในทุกระดับชั้นตั้งแต่ปริญญาตรี โท และเอก
พ.ศ. 2561 • คณะฯ ได้รับการรับรองมาตรฐานการศึกษาระดับโลกจาก AMBA (Association of MBAs) องค์กรรับรองคุณภาพระดับสากล จากสหราชอาณาจักร สําหรับหลักสูตรบริหารธุรกิจระดับบัณฑิตศึกษา (MBA) ทําให้คณะฯ เป็นสถาบันการศึกษาด้านบริหารธุรกิจ ที่บรรลุสถานะ “3 มงกุฎ” (Triple Crown) แห่งแรกและแห่งเดียวในประเทศไทย โดยเป็นสถาบันการศึกษาที่ผ่านการรับรองมาตรฐานการศึกษาระดับนานาชาติอย่างครบถ้วนจาก 3 สถาบันหลักด้านการบริหารธุรกิจของโลก นอกเหนือจาก AMBA จากสหราชอาณาจักรแล้ว ก็มี AACSB (Association to Advance Collegiate Schools of Business) จากสหรัฐอเมริกา และ EQUIS (European Quality Improvement System) จากยุโรป ซึ่งสถาบันการศึกษาด้านบริหารธุรกิจจํานวน 13,670 แห่งทั่วโลก มีเพียง 90 แห่งเท่านั้น ที่ผ่านการรับรองครบทั้ง 3 มาตรฐานดังกล่าว
พ.ศ. 2563 • คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี ได้มีการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง โดยได้รับการจัดอันดับ QS World University Rankings: Global MBA Rankings 2021 จากสถาบันการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโลก QS Quacquarelli Symonds limited ในด้าน Return on Investment อันดับ 1 ของเอเซีย • โครงการปริญญาโททางการเงิน หลักสูตรนานาชาติ (MIF) ลงนามในความร่วมมือ (MOU) กับสมาคมผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการความเสี่ยงระดับโลก หรือ Global Association of Risk Professionals (GARP) ซึ่งเป็นสถาบันผู้จัดการสอบ Financial Risk Management (FRM) ที่ได้รับการยอมรับจากตลาดการเงินทั่วโลกและมีมาตรฐานสากล
พ.ศ. 2564 • โครงการปริญญาโทสาขาธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ (MRE) ได้รับการจัดอันดับทางด้าน Real Estate Management จาก EDUNIVERSAL อันดับที่ 51 ถือเป็นอันดับ 1 ของประเทศไทยที่สอนทางด้าน Real Estate Business
พ.ศ. 2565 • คณะฯ ได้รับการตรวจประเมินคุณภาพ (Re - Accreditation) จาก AACSB  และได้รับการรับรองคุณภาพอย่างต่อเนื่องอีก 5 ปี จนถึงปี พ.ศ. 2570 ทําให้คณะฯ ยังคงเป็นสถาบันการศึกษาด้านบริหารธุรกิจ ที่คงสถานะ 3 มงกุฎ (Triple Crown) แห่งแรกและแห่งเดียวในประเทศไทย
พ.ศ. 2566 • คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี ได้มีการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง โดยได้รับการจัดอันดับ QS World University Rankings 2024
QS Master of Management Ranking 2024
MBA THAMMASAT
อันดับ 1 ของประเทศไทย
อันดับ 8 ของเอเชีย
อันดับ 64 ของโลก
QS Global MBA Ranking 2024
GEMBA THAMMASAT
อันดับ 1 ของประเทศไทย
อันดับ 1 ของ Asia ในเรื่อง Return on Investment
อันดับ 21 ของเอเชีย
อันดับ 131-140 ของโลก