stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา
กลุ่มโรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา

| ลำดับที่ | โรงเรียน | อักษรย่อ | จังหวัด | สถาปนา | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา | ส.อ. / SW | สุโขทัย | พ.ศ. 2438; 130 ปีก่อน |  |
| 2 | โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา ๒ | ส.อ.๒ / SW.2 | สุโขทัย |  |  |
ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง > โรงเรียนสวรรควิทยา

กฤช อาทิตย์แก้ว: อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดกำแพงเพชร และ อดีต ส.ว.กำแพงเพชร
ประพาส ลิมปะพันธุ์: อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคชาติพัฒนา อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในรัฐบาลของนายชวน หลีกภัย และเป็นอดีตเลขาธิการพรรคชาติพัฒนา
พลเรือเอกนัย นพคุณ: อดีตผู้บัญชาการกองเรือยุทธการ (ถึงแก่กรรม)
อาษา เมฆสวรรค์: อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
นาวาตรีปรัศน์ (ธงชัย) พงศ์สุวรรณ: นายทหารผู้เสียชีวิตในการปฎิบัติหน้าที่ และเป็นจุดเริ่มต้นของเหตุการณ์ วีรกรรมดอนแตง (ถึงแก่กรรม)
พลเอก ประจวบ สุนทรางกูร: อดีตอธิบดีกรมตำรวจ อดีตรองนายกรัฐมนตรี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
พลเอก สุรกิจ มัยลาภ: อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมของไทย ในรัฐบาลของพลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ และเป็นอดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหมของไทย ในรัฐบาลของนายสัญญา ธรรมศักดิ์
รองศาสตราจารย์ ดร.สมบัติ นพรัก: กรรมการสภาผู้ทรงคุณวุฒิ สภาสถาบันการอาชีวศึกษาภาคเหนือ 4, ที่ปรึกษาสภาคณบดีบัณฑิตวิทยาลัยแห่งประเทศไทย มหาวิทยาลัยพะเยา
ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง > โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา

พลตำรวจเอก นเรศ นันทโชติ: อดีตผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 1
นายสามารถ ลอยฟ้า: อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดลำปาง, ตาก และจันทบุรี
พลเอก พนม จีนะวิจารณะ: อดีตผู้บัญชาการกองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์ เจ้ากรมการรักษาดินแดน (ถึงแก่กรรม)
สมชาติ ลิมปะพันธ์ุ: นายกเทศมนตรีเมืองสวรรคโลก
ตำแหน่งข้าราชการกระทรวงธรรมการ รัตนโกสินทร์ศก 115 (เน้นโรงเรียนเมืองสวรรค์โลกย์)
พระบรมฉายาลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (หอสมุด 120 ปี)
อาคารโรงเรียนอนันตนารี ปัจจุบันเป็นพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านอำเภอสวรรคโลก
รายชื่อโรงเรียนราษฎร์ในจังหวัดสุโขทัย พ.ศ. 2486
รายชื่อโณงเรียนรัฐบาล จังหวัดสุโขทัย ปีพ.ศ. 2495
โรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา ข้างสนามหน้าโรงเรียน
ดอกคูน บริเวณโดยรอบโรงเรียน
ย่าเหล

| --- | --- |
อนุสาวรีย์ย่าเหล
สปีชีส์: สุนัข
สายพันธุ์: สุนัขไทยพันทาง
เพศ: ผู้​
เกิด: พ.ศ. 2448 เรือนจำเมืองนครชัยศรี เมืองนครชัยศรี มณฑลนครไชยศรี ประเทศสยาม
ตาย: พ.ศ. 2456 (7-8 ปี) ข้างพระบรมมหาราชวัง อำเภอพระนคร จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
ปีปฏิบัติงาน: พ.ศ. 2448–2456
เป็นที่รู้จักสำหรับ: สุนัขทรงเลี้ยงในรัชกาลที่ 6
เจ้าของ: พระพุทธเกษตรานุรักษ์ (โพ เคหะนันทน์) (พ.ศ. 2448)​ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (ตั้งแต่ พ.ศ. 2448)
พ่อแม่: มาลี
ตั้งชื่อตาม: เอมิล ยาร์เลต์​
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวกับสุนัข "ย่าเหล"
ย่าเหล (พ.ศ. 2448 - 2456) เป็นสุนัขพันทางที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเลี้ยงและโปรดปรานเป็นอย่างยิ่ง ภายหลังถูกลอบยิงตาย รัชกาลที่ 6 ทรงโทมนัสเป็นอย่างยิ่ง ถึงกับทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดงานศพ และสร้างอนุสาวรีย์ย่าเหลขึ้น ทั้งยังทรงพระราชนิพนธ์คำกลอนไว้อาลัยแก่ย่าเหลด้วย
ประวัติ

ย่าเหลเป็นสุนัขพันทาง ขนปุย หางเป็นพวง สีขาว มีแต้มดำ หูตก เกิดในเรือนจำเมืองนครชัยศรี เดิมเป็นสุนัขของหลวงไชยราษฎร์รักษา (โพ เคหะนันทน์) ตำแหน่งพะทำมะรงหรือผู้ควบคุมนักโทษ (ภายหลังได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น พระพุทธเกษตรานุรักษ์) เมื่อครั้งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ยังดำรงพระยศเป็นพระบรมโอรสาธิราชฯ ได้เสด็จพระราชดำเนินไปตรวจเรือนจำจังหวัดนครปฐม และทอดพระเนตรเห็นสุนัขตัวนี้ และตรัสชมว่าน่าเอ็นดู หลวงชัยอาญาจึงน้อมเกล้าฯ ถวาย พระองค์จึงทรงรับมาเลี้ยง และพระราชทานนามว่า "ย่าเหล"
สำหรับชื่อย่าเหลนั้น พระองค์ทรงตั้งจากชื่อตัวละครเอก เอมิล ยาร์เลต์ (Emile Jarlet) จากบทละครฝรั่งเศสเรื่อง "My friend Jarlet" ซึ่งได้ทรงพระราชนิพนธ์แปลเป็นบทละครภาษาไทย ชื่อ "มิตรแท้" และยังทรงพระราชนิพนธ์ละครพูดเรื่อง "เพื่อนตาย" ตามเค้าโครงภาษาอังกฤษด้วย
สร้างศัตรู

ย่าเหลเป็นสุนัขที่ฉลาดแสนรู้ และช่างประจบ คอยถวายความจงรักภักดีพระเจ้าอยู่หัวเสมือนเป็นทหารรักษาพระองค์ ทำให้เป็นที่โปรดปรานอย่างยิ่ง และด้วยเหตุนี้จึงสร้างความอิจฉาและเกลียดในหมู่ข้าราชบริพารบางคน หากข้าราชบริพารคนใดแต่งกายไม่เรียบร้อย ก็จะถูกย่าเหลกัดต่อหน้าพระที่นั่ง สร้างความละอายและเจ็บแค้นแก่ผู้ที่ถูกกัดนั้นเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้นเมื่อพระเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินโดยลำพัง โดยมิได้นำย่าเหลไปด้วย จึงมีมหาดเล็กบางคนคอยทำร้ายเอาก็มี
เล่ากันว่าย่าเหลชอบหนีออกไปเที่ยว เป็นเหตุให้พระเจ้าอยู่หัวต้องทรงตามหาอยู่หลายครั้ง ในภายหลังโปรดฯ ให้ทำป้ายแขวนคอ เขียนบอกว่า สุนัขตัวนี้เป็นสุนัขของพระเจ้าอยู่หัว ผู้ใดพบนำคืน จะได้รับพระราชทานรางวัล
สิ้นชีวิต

ในปีที่ 5 ที่ย่าเหลเข้ามาเป็นสุนัขหลวงในพระราชวัง วันหนึ่งมีผู้ไปพบย่าเหลนอนตายข้างกำแพงพระบรมมหาราชวัง ด้านวัดโพธิ์ ท่าเตียน มีรอยถูกปืนยิง ตามรูปการณ์เชื่อว่าคนที่ฆ่าย่าเหลต้องมิใช่มหาดเล็กธรรมดา เพราะผู้ที่มีปืนในสมัยนั้น จะต้องมียศฐาชั้นเจ้าคุณขึ้นไป หรืออาจเป็นชั้นเจ้านายก็เป็นได้
ในหลวงรัชกาลที่ 6 ทรงโทมนัสอย่างยิ่ง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดงานศพแก่ย่าเหล มีหีบใส่ศพอย่างดี ปิดทองที่มุมโลง และโปรดฯ ให้แกะสลักรูปย่าเหลวางไว้บนโลงด้วย ทั้งยังให้มหาดเล็กแต่งตัวเป็นสัตว์นานาชนิดเข้าร่วมขบวนแห่ศพด้วย นอกจากนี้ยังมีของชำร่วยแจกในงานศพ เป็นผ้าเช็ดหน้าพิมพ์รูปย่าเหล และมีตราวชิระที่มุมด้านขวา พระราชทานเป็นของที่ระลึกแก่ทุกคนที่ไปร่วมงานด้วย
อนุสรณ์ย่าเหล

หลังงานศพของย่าเหล พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สร้างอนุสาวรีย์ขึ้น โดยหล่อรูปย่าเหลด้วยโลหะทองแดง ตั้งไว้หน้าพระตำหนักชาลีมงคลอาสน์ในพระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม และได้ทรงพระราชนิพนธ์บทกลอนไว้อาลัยแก่ย่าเหล จารึกไว้ที่ด้านข้างของอนุสาวรีย์ ดังนี้
| --- | --- |
อนุสาวรีย์นี้เตือนจิตร์: ให้กูคิดรำพึงถึงสหาย
โอ้อาไลยใจจู่อยู่ไม่วาย: กูเจ็บคล้ายศรศักดิ์ปักอุรา
ยากที่ใครเขาจะเห็นหัวอกกู: เพราะเขาดูเพื่อนเห็นแต่เป็นหมา
เขาดูแต่เปลือกนอกแห่งกายา: ไม่เห็นฦกตรึกตราถึงดวงใจ
เพื่อนเป็นมิตร์ชิดกูอยู่เนืองนิตย์: จะหามิตร์เหมือนเจ้าที่ไหนได้
ทุกทิวาราตรีไม่มีไกล: กูไปไหนเจ้าเคยเป็นเพื่อนทาง
ช่างจงรักภักดีไม่มีหย่อน: จะนั่งนอนยืนเดินไม่เหินห่าง
ถึงยามกินเคยกินกับกูพลาง: ถึงยามนอน ๆ ข้างไม่ห่างไกล
อันตัวเพื่อนเหมือนมนุษสุจริต: จะผิดอยู่แต่เพียงพูดไม่ได้
แต่เมื่อกูใคร่รู้ความในใจ: กูมองดูรู้ได้ในดวงตา
โอ้อกกูดูเพื่อนอยู่หรัด ๆ: เพื่อนมาพลัดพรากไปไม่เห็นหน้า
กูเผลอ ๆ ก็เชง้อเผื่อเพื่อนมา: เสียงกุกกักก็ผวาตั้งตามอง
อันความตายเป็นธรรมดาโลก: กูอยากตัดความโศรกกระมลหมอง
นี่เพื่อนตายเพราะผู้ร้ายมันมุ่งปอง: เอาปืนจ้องสังหารผลาญชีวี
เพื่อนมอดม้วยด้วยมือทุรชน: เอารูปคนสรวมใส่คลุมใจผี
เป็นคนจริงฤๅจะปราศซึ่งปรานี: นี่รากษสอัปปรีปราศเมตตา
มันยิงเพื่อนเหมือนกูพลอยถูกด้วย: แทบจะม้วยชีวังสิ้นสังขาร์
จะหาเพื่อนเหมือนเจ้าที่ไหนมา: ช้ำอุราอาไลยไม่วายวัน
เมื่อยามมีชีวิตร์สนิทใจ: ยามบรรไลยลับล่วงดวงใจสั่น
ด้วยอำนาจจงรักภักดีนั้น: ขอให้เพื่อนขึ้นสวรรค์สำราญรมย์
ถึงจะมีหมาอื่นมาแทนที่: กูก็รักเพื่อนนี้เป็นปฐม
ที่ไหนเล่าจะสนิทและชิดชม: ที่ไหนเล่าจะนิยมเท่าเพื่อนรัก
ถึงแม้จะไม่มีรูปนี้ไว้: รูปเพื่อนฝังดวงใจกูตระหนัก
แต่รูปนี้ไว้เป็นพยานรัก: ให้ประจักษ์แก่คนผู้ไมตรี
เพื่อนเป็นเยี่ยงอย่างมิตร์สนิทยิ่ง: ภักดีจริงต่อกูอยู่เต็มที่
แม้คนใดเป็นได้อย่างเพื่อนนี้: ก็ควรนับว่าดีที่สุดเอย

อนุสาวรีย์ย่าเหล
แบบว่าโลกนี้มีน้ำเต้าหู้และครูระเบียบ

| แบบว่าโลกนี้มีน้ำเต้าหู้และครูระเบียบ |
| --- | --- |

กำกับ: ภาค 1: พงศ์แก้ว สงวนไทย ชัชวาลย์ คล้องช้าง ภาค 2: ปัญญา นิ่มเจริญพงษ์
เขียนบท: สุทธิชัย บุณยะกาญจน
นักแสดงนำ: ภาค 1: ดวงตา ตุงคะมณี   ศรราม เทพพิทักษ์   สุวนันท์ คงยิ่ง  ภาค 2:  ดวงตา ตุงคะมณี  ธีรศักดิ์ พันธุจริยา  ราโมน่า ซาโนลารี่  กัญญารัตน์ จิรรัชกิจ
ผู้จัดจำหน่าย: สหมงคลฟิล์ม อินเตอร์เนชั่นแนล
วันฉาย: ภาค 1: 6 สิงหาคม พ.ศ. 2537 ภาค 2: 12 ธันวาคม พ.ศ. 2538
ความยาว: 96 นาที
ประเทศ: ไทย
ภาษา: ไทย
ข้อมูลจากฐานข้อมูลภาพยนตร์ไทย
แบบว่าโลกนี้มีน้ำเต้าหู้และครูระเบียบ เป็นภาพยนตร์ไทยโดยค่ายสหมงคลฟิล์ม อินเตอร์เนชั่นแนล กำกับการแสดงโดย พงศ์แก้ว สงวนไทย และ ชัชวาลย์ คล้องช้าง เขียนบทภาพยนตร์โดย สุทธิชัย บุณยะกาญจน โดยมีทั้งหมด 2 ภาคด้วยกัน ภาคแรกออกฉายทางโรงภาพยนตร์เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2537 นำแสดงโดย ดวงตา ตุงคะมณี, ศรราม เทพพิทักษ์  และสุวนันท์ คงยิ่ง ส่วนภาค 2 ออกฉายเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2538 นำแสดงโดย ดวงตา ตุงคะมณี, ธีรศักดิ์ พันธุจริยา, ราโมน่า ซาโนลารี่ และกัญญารัตน์ จิรรัชกิจ
ประวัติ > เรื่องย่อ (ภาค1)

สาลี่ (สุวนันท์ คงยิ่ง) เด็กสาวชั้นมัธยมปลายเพิ่งย้ายโรงเรียนเข้ามาใหม่ และกลุ่มเพื่อนผู้คลั่งน้ำเต้าหู้ เข้าร่วมทีมวอลเลย์บอลหญิงประจำโรงเรียน โดยมี กานต์ (ศรราม เทพพิทักษ์) ประธานนักเรียนเป็นโค้ชของทีม แต่ครูใหญ่ต้องการยุบชมรมนี้เพราะทีมไม่เคยชนะและนำชื่อเสียงมาให้กับทางโรงเรียนเลย แต่ก็ได้ครูระเบียบ (ดวงตา ตุงคะมณี) จอมโหดออกหน้าแทนและเป็นเหตุการณ์ให้ครูระเบียบต้องลาออก กานต์ สาลี่ และเพื่อน ๆ จึงต้องคว้าชัยชนะในการแข่งขันนี้ให้ได้ถึงจะสามารถช่วยครูระเบียบให้กลับมาสอนได้ดังเดิม
ประวัติ > เรื่องย่อ (ภาค2)

คุณครูระเบียบ (ดวงตา ตุงคะมณี) กลับมาเฮี้ยวใส่เหล่านักเรียนตัวแสบอีกครั้งด้วยยุทธวิธีปราบพยศสุดไฮเทค แต่มาคราวนี้คุณครูระเบียบเกิดอยากมีความรักบ้างจึงเกือบตกเป็นเหยื่อของแก๊งวายร้ายที่หวังใช้ความเป็นสาวใหญ่ของครูให้เป็นประโยชน์ แต่ได้กลุ่มลูกศิษย์รักจอมซ่า โก้ (ธีรศักดิ์ พันธุจริยา), โม (ราโมน่า ซาโนลารี่), แคท (กัญญารัตน์ จิรรัชกิจ) ใช้ลีลาความสดใสผสานกับความเก๋าตกเกล็ดของครูใหญ่ทำให้รอดพ้นวิกฤตมาได้
รายชื่อนักแสดง > ภาค 1

ดวงตา ตุงคะมณี รับบทเป็น คุณครูระเบียบ
ศรราม เทพพิทักษ์ รับบทเป็น กานต์
สุวนันท์ คงยิ่ง รับบทเป็น สาลี่
ธิติยา นพพงษากิจ รับบทเป็น ฝน
อัสมา กฮาร รับบทเป็น จุ๊บแจง
อรัญญา ประทุมมา รับบทเป็น ปอม
จันทิมา สุชาติ รับบทเป็น ตา
เต่า เชิญยิ้ม รับบทเป็น ภารโรง
นารีรัตน์ กิ่งแก้ว รับบทเป็น ฮันนี่
ขจรศักดิ์ เที่ยงล้ำ รับบทเป็น โป้ง
รายชื่อนักแสดง > ภาค 2

ดวงตา ตุงคะมณี รับบทเป็น คุณครูระเบียบ
ธีรศักดิ์ พันธุจริยา รับบทเป็น โก้
ราโมน่า ซาโนลารี่ รับบทเป็น โม
กัญญารัตน์ จิรรัชกิจ รับบทเป็น แคท
คำสาปของผู้พัน

รูปปั้นนี้ได้รับการกู้ขึ้นมาจากแม่น้ำเมื่อปี ค.ศ. 2009
คำสาปของผู้พัน (ญี่ปุ่น: カーネルサンダースの呪い อักษรโรมัน: Kāneru Sandāsu no Noroi) เป็นตำนานพื้นบ้านของญี่ปุ่นที่เล่าว่าผีของ ผู้พันแซนเดอส์ผู้ก่อตั้งเคเอฟซีได้สาปทีมเบสบอลฮันชินไทเกอร์ส
กล่าวกันว่าคำสาปนี้เกิดขึ้นกับทีมเพราะผู้พันโกรธเคืองต่อการกระทำต่อรูปปั้นของเขาที่ตั้งอยู่หน้าร้าน ซึ่งถูกโยนลงในแม่น้ำโดตมโบริโดยแฟน ๆ ของฮันชิน เช่นเดียวกับคำสาปในวงการกีฬา คำสาปของผู้พันถูกใช้เพื่ออธิบายถึงความล้มเหลวของทีมในปีต่อ ๆ มา แฟน ๆ บางคนเชื่อว่าทีมจะไม่มีวันชนะเจแปนซีรีส์อีกจนกว่ารูปปั้นจะถูกกู้ขึ้นมา พวกเขาลงเล่นในเจแปนซีรีส์อีกสามครั้งและพ่ายแพ้ในปี 2003, 2005 และ 2014 ก่อนที่จะชนะในปี 2023
การเปรียบเทียบมักเกิดขึ้นระหว่างทีมฮันชินไทเกอร์สกับทีมบอสตันเรดซอกส์ ซึ่งกล่าวกันว่าอยู่ภายใต้คำสาปของแบมบิโน จนกระทั่งพวกเขาชนะการแข่งขันเวิลด์ซีรีส์ ในปี ค.ศ. 2004 คำสาปของผู้พันยังถูกใช้เป็นภัยคุกคามต่อผู้ที่ต้องการเปิดเผยสูตรลับของเคเอฟซีอีกด้วย
มหาวิทยาลัยพะเยา

| --- | --- |
University of Phayao
รูปสัตภัณฑ์สีขาวฯ  สัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัย
ชื่อเดิม: มหาวิทยาลัยนเรศวร วิทยาเขตพะเยา
ชื่อย่อ: มพ. / UP
คติพจน์: ปัญญาเพื่อความเข้มแข็งของชุมชน
ประเภท: สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ
สถาปนา: 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2553; 14 ปีก่อน (2553-07-17)
สังกัดการศึกษา: กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
สังกัดวิชาการ: คณะวิชา  17 ดูในบทความ  วิทยาลัย  2 ดูในบทความ 
งบประมาณ: 1,250,950,800 บาท (พ.ศ. 2568)
นายกสภาฯ: ศาสตราจารย์พิเศษ อรรถพล ใหญ่สว่าง
อธิการบดี: รองศาสตราจารย์ สุภกร พงศบางโพธิ์
อาจารย์: 989 คน (พ.ศ. 2567)
บุคลากรทั้งหมด: 2,005 คน (พ.ศ. 2567)
ผู้ศึกษา: 22,022 คน (พ.ศ. 2567)
ที่ตั้ง: เลขที่ 19 หมู่ 2 ตำบลแม่กา อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา 56000 เลขที่ 333 หมู่ 4 บ้านฝั่งหมิ่น ตำบลริมกก อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย 57100
วิทยาเขต: วิทยาเขต  1 วิทนาเขตเชียงราย 
เพลง: มาร์ชมหาวิทยาลัยพะเยา ฟ้ามุ่ยม่วงทอง
ต้นไม้: คำมอกหลวง
สี:    สีม่วง–สีทอง
เว็บไซต์: เว็บไซต์ของมหาวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยพะเยา (อังกฤษ: University of Phayao; ชื่อย่อ: มพ. – UP) เป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐบาล ตั้งอยู่ในจังหวัดพะเยา เดิมชื่อ มหาวิทยาลัยนเรศวร วิทยาเขตพะเยา  ต่อมา มีการตราพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยพะเยา พ.ศ. 2553 เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 และประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 จึงถือได้ว่ามหาวิทยาลัยพะเยาได้แยกออกจากมหาวิทยาลัยนเรศวร และเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศอย่างเต็มรูปแบบ นับเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐแห่งที่ 79 ของไทย ถัดจากมหาวิทยาลัยนครพนม โดยในปัจจุบัน มหาวิทยาลัยพะเยาทำการสอนมาแล้วกว่า 29 ปี นับตั้งแต่เป็นวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยนเรศวร
ประวัติ

เมื่อวันที่  20 มิถุนายน พ.ศ. 2538 คณะรัฐมนตรี มีมติให้ขยายเขตการศึกษาไปยังส่วนภูมิภาคได้ใน 11 จังหวัด คือ จังหวัดหนองคาย พะเยา จันทบุรี แพร่ สุราษฎร์ธานี ตรัง สกลนคร กาญจนบุรี ราชบุรี ชุมพร และปราจีนบุรี ตามที่ทบวงมหาวิทยาลัยเสนอ เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในโอกาสพระราชพิธีกาญจนาภิเษก พ.ศ. 2539 มหาวิทยาลัยนเรศวรจึงได้จัดทำโครงการกระจายโอกาสทางการศึกษาไปยังส่วนภูมิภาค (จังหวัดพะเยา) ของมหาวิทยาลัยนเรศวร ขึ้นเพื่อสนองนโยบายดังกล่าว โดยใช้อาคารเรียนของโรงเรียนพะเยาพิทยาคมเป็นอาคารเรียนชั่วคราว
ต่อมาในคราวประชุมคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2539 คณะรัฐมนตรีได้มีมติให้ใช้ชื่อว่า "มหาวิทยาลัยนเรศวร วิทยาเขตสารสนเทศพะเยา" และได้ย้ายมาจัดการศึกษา ณ สถานที่ปัจจุบันในปี พ.ศ. 2542
ต่อมาในคราวประชุมสภามหาวิทยาลัยนเรศวร ครั้งที่ 13 (4/2550) เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 ได้มีมติให้เปลี่ยนชื่อ มหาวิทยาลัยนเรศวร วิทยาเขตสารสนเทศพะเยา เป็น "มหาวิทยาลัยนเรศวร พะเยา" เพื่อเตรียมยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศในอนาคตต่อไป หลังจากนั้นในที่ประชุมคณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยพะเยา พ.ศ. ... เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2552
ในวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยพะเยา พ.ศ. 2553 ขึ้น และประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 มหาวิทยาลัยพะเยาจึงได้แยกตัวออกจากมหาวิทยาลัยนเรศวรเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศนับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ปัจจุบันมหาวิทยาลัยพะเยา ตั้งอยู่ที่ตำบลแม่กา อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา มีพื้นที่ประมาณ 5,700 ไร่
การจัดการศึกษา

ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยพะเยา ประกอบไปด้วยหน่วยงานวิชาการที่ดำเนินการจัดการศึกษาในระดับประกาศนียบัตร ระดับปริญญาตรี และระดับบัณฑิตศึกษา จำนวน 108 สาขาวิชา แบ่งเป็นระดับปริญญาตรี 66 สาขา ปริญญาโท 29 สาขา และปริญญาเอก 13 สาขา 17 คณะ 1 วิทยาลัย 1 โรงเรียน และ 1 วิทยาเขต ดังต่อไปนี้
การจัดการศึกษา > กลุ่มมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์

คณะนิติศาสตร์
คณะศิลปศาสตร์
วิทยาลัยการศึกษา
การจัดการศึกษา > กลุ่มวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

คณะเกษตรศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ
คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
คณะวิศวกรรมศาสตร์
คณะวิทยาศาสตร์
การจัดการศึกษา > กลุ่มวิทยาศาสตร์สุขภาพ

คณะพยาบาลศาสตร์
คณะแพทยศาสตร์
คณะวิทยาศาสตร์การแพทย์
คณะสาธารณสุขศาสตร์
อันดับและมาตรฐานของมหาวิทยาลัย > อันดับมหาวิทยาลัย > การจัดอันดับโดย UI Green Metric World University Ranking

เป็นการจัดอันดับมหาวิทยาลัยสีเขียวที่จัดโดยมหาวิทยาลัยอินโดนีเซีย ประเทศอินโดนีเซีย เพื่อสนับสนุนการเป็นมหาวิทยาลัยยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมทั่วโลก ในรอบ พ.ศ. 2560 มหาวิทยาลัยพะเยาได้รับการจัดอันดับให้เป็นมหาวิทยาลัยสีเขียวอันดับ 15 ของมหาวิทยาลัยในประเทศไทย และเป็นอันดับที่ 284 ของโลก อันดับที่ ... ของโลกในการจัดอันดับประเภทมหาวิทยาลัยที่ตั้งอยู่ในเขตชนบท
อันดับและมาตรฐานของมหาวิทยาลัย > อันดับมหาวิทยาลัย > การจัดอันดับโดย Webometrics

การจัดอันดับ “Webometrics Ranking of World Universities” หรือ "Ranking Web of World Universities" จัดทำโดย Cybermetrics Lab หรือ Internet Lab ซึ่งเป็นกลุ่มวิจัยของสภาวิจัยแห่งชาติ ประเทศสเปน เริ่มดำเนินการตั้งแต่ ปี ค.ศ. 2004 จะมีการประกาศผลการจัดอันดับเว็บไซต์ 2 ครั้งต่อปี คือช่วงเดือนมกราคมและช่วงเดือนกรกฎาคม ของทุกปี ผ่านทางเว็บไซต์ http://www.webometrics.info ทั้งนี้ การจัดอันดับเว็บไซต์นั้นเพื่อวัดผลงานทางวิชาการที่มีการเผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ตนอกเหนือจากผลงานที่มีการตีพิมพ์ลงในวารสาร หรือ อื่นๆ วัดความสามารถในการเป็น “มหาวิทยาลัยอิเล็กทรอนิกส์ (E-university)”
การจัดลำดับโดย Webometrics เกิดจากความเชื่อที่ว่า Web จะเป็นแหล่งเผยแพร่ข้อมูลทางวิชาการที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลก และในที่สุด Open Access Initiatives ซึ่งเป็น web publications หรือ electronic publications จะมีผลกระทบและมีการเข้าถึงได้มากกว่าสิ่งตีพิมพ์ (Publications) ชนิดใดๆ ดังนั้น Webometrics จึงเป็นการวัดปริมาณเนื้อหาที่สร้างขึ้น เน้นการเผยแพร่ผลงานทางวิชาการ ผ่านทางเว็บไซต์ การปรากฏตัวบนอินเทอร์เน็ต และดูจำนวน Link จากเว็บไซต์ภายนอกทั่วโลกที่ทำ Link มายังเว็บเพจ หรือวัดผลกระทบการอ้างอิง ตามจำนวนของ link ที่ได้รับจากภายนอก (external inlinks / sitations หรือ site citations) ซึ่งจะแสดงถึง visibility และ impact ของ web publications นั้นๆ จากกนั้นทำการจัดลำดับ โดยใช้ดัชนี Web Impact Factor (WIF) ซึ่งใช้หลักการที่ดัดแปลงและประยุกต์มาจาก Journal Impact Factor (JIF) ของฐานข้อมูล Thomson's ISI Journal Citation Reports (JCR)
ผลการจัดอันดับ รอบที่ 2 ปี 2020 รอบเดือน กรกฎาคม 2563 มหาวิทยาลัยพะเยา อยู่ใน ลำดับที่ 16 ของประเทศ และอันดับที่ 1,972 ของโลก จากอันดับเดิมที่ 37 ของประเทศ และอันดับที่ 4,621 ของโลก ขยับขึ้นมา 21 อันดับในไทย และขึ้นมา 2,649 อันดับของโลก
เกณฑ์การจัดอันดับของ Webometrics ประกอบด้วย
Presence (5%) จำนวนการเผยแพร่หรือการแชร์เนื้อหาบทความที่ถูกค้นพบในผลการค้นหาของ Google search engine ทั้งหมดในเว็บไซต์ของมหาวิทยาลัย และเว็บย่อยภายใต้โดเมน (domain name) เดียวกัน (วัดด้วย Google)
Visibility (50%) จำนวนการอ้างอิงจากเว็บไซต์อื่น (backlinks) กลับมายังเว็บของมหาวิทยาลัย (วัดด้วย การคำนวณจะใช้ค่าเฉลี่ยจาก Ahrefs และ Majestic)
Transparency or Openness (10%) จำนวนการถูกอ้างอิง (citation) ของผลงานวิชาการ 110 ผู้เขียนแรก ที่อยู่ในฐานข้อมูล Google Scholar (วัดด้วย Google Scholar Citation)
Excellence or Scholar (35%) จำนวนบทความวิชาการที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ของงานวิจัยหรือเอกสารวิชาการที่ถูกนำไปอ้างอิงมากที่สุดในแต่ละสาขาวิชา ในระยะเวลา 5 ปี (2013 – 2017) ที่มีการถูกอ้างอิงสูงสุด 10 % แรกในฐานข้อมูล Scimago
อันดับและมาตรฐานของมหาวิทยาลัย > อันดับมหาวิทยาลัย > การจัดอันดับโดย uniRank

uniRank เป็นการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโดยหน่วยงานไม่แสวงหากำไร IREG Observatory ที่ประกอบไปด้วยผู้ทรงคุณวุฒิในแวดวงการศึกษาจากหลายสถาบัน และจดทะเบียนหน่วยงานอยู่ในกรุงบรัสเซลส์ ประเทศเบลเยียม อันดับของ uniRank จะอาศัยการรวบรวมข้อมูลตัววัดเว็บ (web metrics) 5 ฐานข้อมูลได้แก่ 1. Moz Domain Authority 2. Alexa Global Rank 3. SimilarWeb Global Rank 4. Majestic Referring Domains 5. Majestic Trust Flow โดยการจัดอันดับประจำปี ค.ศ. 2019 มหาวิทยาลัยพะเยาอยู่ในอันดับที่ 21 ในการจัดอันดับมหาวิทยาลัยภายในประเทศไทย และอยู่ในอันดับที่ 1,908 ในการจัดอันดับมหาวิทยาลัยทั่วโลก
อันดับและมาตรฐานของมหาวิทยาลัย > อันดับมหาวิทยาลัย > The Times Higher Education University Impact Rankings

เป็นการจัดอันดับโลกเรื่องตารางประสิทธิภาพ ที่ประเมินมหาวิทยาลัยกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ของสหประชาชาติ ซึ่งใช้ตัวบ่งชี้ที่อย่างละเอียดเพื่อให้การเปรียบเทียบเป็นไปอย่างครอบคลุม และมีความสมดุลในสามด้านกว้างๆ ได้แก่ งานวิจัย, การเผยแพร่ และการให้บริการ
เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)
เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติมีทั้งหมด 17 ด้าน แต่ในการจัดอันดับนี้จะมีเพียง 11 ด้านเท่านั้นที่ The Times Higher Education มองว่าเกี่ยวกับพันธกิจของมหาวิทยาลัย และนำมาจัดอันดับ ได้แก่
ด้านที่ 3: การมีสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (Good health and well-being)
ด้านที่ 4: การศึกษาที่เท่าเทียม (Quality education)
ด้านที่ 5: ความเท่าเทียมทางเพศ (Gender equality)
ด้านที่ 8: การจ้างงานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ  (Decent work and economic growth)
ด้านที่ 9: อุตสาหกรรม นวัตกรรม โครงสร้างพื้นฐาน (Industry, innovation, and infrastructure)
ด้านที่ 10: การลดความเหลื่อมล้ำ (Reduced inequalities)
ด้านที่ 11: การพัฒนาเมืองและสังคมอย่างยั่งยืน (Sustainable cities and communities)
ด้านที่ 12: การบริโภคและการผลิตที่ยั่งยืน (Responsible consumption and production)
ด้านที่ 13: การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate action)
ด้านที่ 16: สังคมสงบสุข ยุติธรรม ไม่แบ่งแยก (Peace, justice and strong institutions)
ด้านที่ 17: ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Partnerships for the goals)
โดยการจัดอันดับประจำปี ค.ศ. 2020 มหาวิทยาลัยพะเยาอยู่ในอันดับที่ 11 ในการจัดอันดับมหาวิทยาลัยภายในประเทศไทย และอยู่ในอันดับที่ 401-600 ในการจัดอันดับมหาวิทยาลัยทั่วโลก
อันดับและมาตรฐานของมหาวิทยาลัย > อันดับมหาวิทยาลัย > Scimago Institutions Rankings

ผลการจัดอันดับสถาบันการศึกษา Scimago Institutions Rankings 2020 ได้รับการเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์  ซึ่งผลการจัดอันดับประเภทภาพรวม (Overall Rank) ปรากฏว่ามีมหาวิทยาลัยในไทยติดอันดับจำนวน 26 แห่ง โดยผลการจัดอันดับ
มหาวิทยาลัยพะเยา ติดอันดับที่ 20 ของไทย อันดับที่ 777 ของโลก
1. ด้านการวิจัย  ติดอันดับที่ 9 ของไทย อันดับที่ 430 ของโลก
2. ด้านนวัตกรรม ติดอันดับที่ 18 ของไทย อันดับที่ 520 ของโลก
3. ด้านสังคม ติดอันดับที่ 13 ของไทย อันดับที่ 234 ของโลก
Scimago Institutions Rankings เป็นการจัดอันดับจากองค์การในประเทศสเปน ทำการจัดอันดับมหาวิทยาลัยชั้นนำตั้งแต่ปี 2009 เป็นต้นมา โดยมีเกณฑ์ในการพิจารณาจากผลงาน 3 ด้าน ได้แก่
1. ด้านการวิจัย อ้างอิงผลข้อมูลจาก Scopus
2. ด้านนวัตกรรม พิจารณาข้อมูลมาจาก PATSTAT
3. ด้านสังคม ข้อมูลจากเว็บไซต์ต่าง ๆ
อ้างอิงจากเว็บไซต์ :
พื้นที่มหาวิทยาลัย > พื้นที่การศึกษา

มหาวิทยาลัยพะเยา มีพื้นที่จัดการศึกษา 3 แห่งดังนี้
พื้นที่แม่กา ณ ตำบลแม่กา อำเภอเมืองพะเยา เป็นพื้นที่หลักในการจัดการศึกษาของมหาวิทยาลัยมีเนื้อที่ประมาณ 5,700 ไร่ อยู่ห่างจากตัวเมืองพะเยาไปทางทิศใต้ 20 กิโลเมตร ตั้งอยู่ ณ เลขที่ 19 หมู่ที่ 2 ถนนพหลโยธิน ตำบลแม่กา อำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา แรกเริ่มเปิดทำการสอนได้ใช้อาคารเรียน โรงเรียนพะเยาพิทยาคมเป็นการชั่วคราว เมื่อก่อสร้างอาคารต่างๆแล้วเสร็จได้ย้ายมาทำการเรียนการสอนสถานที่ตั้งปัจจุบัน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 เป็นต้นมา
พื้นที่วิทยาเขตเชียงราย เป็นพื้นที่จัดการศึกษาเฉพาะหลักสูตรบัณฑิตศึกษา วิทยาเขตเชียงรายตั้งอยู่ริมแม่น้ำกก บนเนื้อที่ 25 ไร่บริเวณศูนย์ราชการจังหวัดเชียงราย บ้านฝั่งหมิ่น เลขที่ 333 หมู่ 4 ตำบลริมกก อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย
พื้นที่กรุงเทพมหานคร เป็นที่ตั้งของวิทยาลัยการจัดการ กรุงเทพมหานคร มีสถานะเป็นหน่วยงานวิชาการระดับเทียบเท่าคณะ จัดการศึกษาเฉพาะหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา(ปริญญาโทและเอก) มีที่ตั้ง ณ เลขที่ 55 ชั้น 8 อาคารเวฟเพลส ถนนวิทยุ (อาคารเชื่อม BTS สถานีเพลินจิต) เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร
ชีวิตในมหาวิทยาลัย

มหาวิทยาลัยพะเยา มีสิ่งอำนวยความสะดวก เพื่อบริการนิสิตภายในมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ดังนี้
ชีวิตในมหาวิทยาลัย > การเดินทางภายในมหาวิทยาลัย

มหาวิทยาลัยจัดรถบัสโดยสารระบบไฟฟ้าฟรี เดินทางโดยรอบมหาวิทยาลัย รถออกระยะห่างประมาณ 5 นาทีต่อเที่ยว บริการตั้งแต่เวลา 06.30 น. - 22.00 น. ไม่มีวันหยุด
โดยมีจุดรับส่งเส้นทางตั้งแต่ หน้ามหาวิทยาลัยถึงจุดเปลี่ยนรถ (บริเวณอาคารเรียนรวมหลังเก่าหรือตึกภูกามยาว PKY) และจากจุดเปลี่ยนรถจนถึงหอพักนิสิตในกำกับมหาวิทยาลัย (UP DORM)
ชีวิตในมหาวิทยาลัย > กิจกรรมนิสิต

มหาวิทยาลัยมีกิจกรรมต่าง ๆ ให้นิสิตได้ร่วมระหว่างศึกษาเพื่อเสริมทักษะการอยู่ร่วมในสังคม ไม่ว่าจะเป็น ชมรม ชุมนุม กิจกรรมสาขา งานกีฬาต่าง ๆ วงดนตรีลูกทุ่งมหาวิทยาลัยพะเยา โดยแบ่งออกเป็น กิจกรรมส่วนกลางโดย องค์การนิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา (อ.มพ.) เป็นผู้ดำเนินโครงการ กิจกรรมส่วนของคณะโดย สโมสรนิสิตแต่ละคณะทั้งหมด 15 คณะ 2 วิทยาลัย กิจกรรมเลือกเสรี คือชมรมต่าง ๆ และมหาวิทยาลัยพะเยาเป็นมหาวิทยาลัยแห่งเดียว ที่มีการจัดกิจกรรมอีกรูปแบบหนึ่ง เรียกว่า กิจกรรมเวียง ซึ่งมีบางอย่างคล้ายกับรูปแบบในระบบคอลเลจของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดและมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ โดยทั้งนี้กิจกรรมเวียงแบ่งออกเป็น 6 เวียง คือ
เวียงกาหลวง
เวียงจอมทอง
เวียงบัว
เวียงเชียงแรง
เวียงน้ำเต้า
เวียงลอ
ทั้งนี้เวียงคือระบบการปกครองหนึ่งซึ่งครั้งอดีต อาณาจักรภูกามยาว (พะเยา) ได้ปกคตรองในระบอบนี้ และทั้งนี้ยังมี สภานิสิตมหาวิทยาลัยพะเยา (ส.มพ.) เป็นผู้ดูแล รักษาสิทธิ พิทักษ์ผลประโยชน์ และชีวิตความเป็นอยู่ของนิสิตภายในมหาวิทยาลัยอีกทางหนึ่งด้วย
ชีวิตในมหาวิทยาลัย > งานเทางามสัมพันธ์

ดูเพิ่ม: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ § งานเทางามสัมพันธ์
ในปี พ.ศ. 2565 มหาวิทยาลัยพะเยา เข้าร่วมเป็นสมาชิกเครือเทางามอย่างเป็นทางการ เป็นมหาวิทยาลัยที่ 6 ของกลุ่ม และปัจจุบันมีมหาวิทยาลัยในเครือทั้งสิ้น 6 แห่งด้วยกัน คือ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, มหาวิทยาลัยบูรพา, มหาวิทยาลัยนเรศวร, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาวิทยาลัยทักษิณ และมหาวิทยาลัยพะเยา (อนึ่ง มหาวิทยาลัยพะเยา เป็นมหาวิทยาลัยเดียวที่ไม่ได้ใช้สีเทาเป็นสีประจำมหาวิทยาลัย และเป็นมหาวิทยาลัยเดียวที่ไม่ได้เกี่ยวข้องในการเป็นวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒโดยตรงเหมือนอีก 4 แห่ง แต่แยกตัวมาจากวิทยาเขตของมหาวิทยาลัยนเรศวร)
พิธีพระราชทานปริญญาบัตร

ปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ในการประกอบพิธีต่างๆ ในกิจการของมหาวิทยาลัยพะเยา และพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิต มหาบัณฑิต และดุษฎีบัณฑิตของมหาวิทยาลัยพะเยาเป็นประจำทุกปีนับแต่แรกเริ่มก่อตั้งจวบจนกาลปัจจุบัน โดยพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยจัดขึ้นในช่วงเดือนมกราคม - กุมภาพันธ์ ณ หอประชุมพญางำเมือง มหาวิทยาลัยพะเยา