stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษาฮาวาย
อักขรวิธี

ก่อนหน้าการติดต่อกับชาวตะวันตก ชาวฮาวายไม่มีภาษาเขียนของตนเอง ยกเว้นสัญลักษณ์ศิลปะสกัดหิน โดย ka pīʻāpā Hawaiʻi ชุดตัวอักษรฮาวายสมัยใหม่ อิงจากอักษรละติน ศัพท์ภาษาฮาวายลงท้ายด้วยเสียงสระเท่านั้น และพยัญชนะทั้งหมดต้องตามหลังด้วยสระ ลำดับพยัญชนะฮาวายเรียงสระทั้งหมดก่อนหน้าพยัญชนะ ตามตารางข้างล่างนี้
| Aa | Ee | Ii | Oo | Uu | Hh | Kk | Ll | Mm | Nn | Pp | Ww | ʻ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| /a/ | /e/ | /i/ | /o/ | /u/ | /h/ | /k~t/ | /l/ | /m/ | /n/ | /p/ | /v~w/ | /ʔ/ |
อ่านเพิ่ม

Churchward, C. Maxwell (1959). Tongan Dictionary. Tonga: Government Printing Office.
Dyen, Isidore (1975). "A Lexicostatistical Classification of the Austronesian Languages". Linguistic Subgrouping and Lexicostatistics. Janua Linguarum. The Hague: Mouton. ISBN 9789027930545. OCLC 569538071 – โดยทาง Internet Archive. Reprinted: ISBN 9783110880830
Fernández Asensio, Rubèn (2014). "Language policies in the Kingdom of Hawaiʻi: Reassessing linguicism". Language Problems & Language Planning (ภาษาอังกฤษ). John Benjamins Publishing Company. 38 (2): 128–148. doi:10.1075/lplp.38.2.02fer. ISSN 0272-2690.
Fernández Asensio, Rubèn (2019). "The demise of Hawaiian schools in the 19th century" (PDF). Linguapax Review (ภาษาอังกฤษ). Barcelona: Linguapax International. 7: 13–29. ISBN 9788415057123.
Li, Paul Jen-kuei (2001). "The Dispersal of the Formosan Aborigines in Taiwan" (PDF). Language and Linguistics. 2 (1): 271–278. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2006-10-12.
Li, Paul Jen-kuei (2004). Numerals in Formosan Languages. Taipei: Academia Sinica.* Parker Jones, ʻŌiwi (2009). "Loanwords in Hawaiian".  ใน Haspelmath, M.; Tadmor, U. (บ.ก.). Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook (ภาษาอังกฤษ). Berlin: Mouton de Gruyter. pp. 771–789. ISBN 978-3-11-021843-5. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-02-09.
Parker Jones, ʻŌiwi (2018). "Hawaiian". Journal of the International Phonetic Association (ภาษาอังกฤษ). 48 (1): 103–115. doi:10.1017/S0025100316000438. S2CID 232350292.
Ramos, Teresita V. (1971). Tagalog Dictionary. Honolulu: The University Press of Hawaii. ISBN 0-87022-676-2.* U.S. Census (April 2010). "Table 1. Detailed Languages Spoken at Home and Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over for the United States: 2006–2008" (MS-Excel Spreadsheet). American Community Survey Data on Language Use. Washington, DC, US: U.S. Census Bureau. สืบค้นเมื่อ May 7, 2012.
Wilson, William H. (1976). The O and A Possessive Markers in Hawaiian (วิทยานิพนธ์ M.A.). University of Hawaiʻi. OCLC 16326934.
แหล่งข้อมูลอื่น

ของWiktionary ที่วิกิมีเดีย อินคิวเบเตอร์
Ulukau, Hawaiian dictionaries online
Niuolahiki Distance Learning Program (a moodle-based online study program for Hawaiian)
Ulukau – the Hawaiian electronic library, includes English to/from Hawaiian dictionary
digitized Hawaiian language newspapers published between 1834 and 1948
Hawaiian Vocabulary List (from the World Loanword Database)
Ka Haka ʻUla O Keʻelikōlani, College of Hawaiian Language เก็บถาวร 2008-05-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Kulaiwi – learn Hawaiian through distance learning courses
Hawaiian.saivus.org เก็บถาวร 2011-11-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน – Detailed Hawaiian Language Pronunciation Guide
Traditional and Neo Hawaiian: The Emergence of a New Form of Hawaiian Language as a Result of Hawaiian Language Regeneration
"Hale Pa'i" Article about Hawaiian language newspapers printed at Lahainaluna on Maui. Maui No Ka 'Oi Magazine Vol.12 No.3 (May 2008).
"Speak Hawaiian" Article about Hawaiian language resource on iPhone.  (May 2010).
How to Pronounce "Hawaiʻi", Kelley L. Ross, Ph.D., 2008
OLAC Resources in and about the Hawaiian language
" เก็บถาวร 2016-05-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Article about Hawaiian Dictionary resource on iPhone in Honolulu Magazine.  (May 2012).
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  เยอรมนี  อิสราเอล  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย
เชิง

ไทป์เฟซอังสนา (Angsana) ได้รับการออกแบบโดยได้รับแรงบันดาลใจมาจากไทป์เฟซฝรั่งเศส  โดยฝรั่งเศสเป็นไทป์เฟซไทยแบบแรกที่ใช้ลายเส้นหนาและบางสะท้อนถึงไทป์เฟซละตินแบบมีเชิงเก่า
| --- | --- |
: ฟอนต์แบบไม่มีเชิง
: ฟอนต์แบบมีเชิง
: ฟอนต์แบบมีเชิง (ส่วนสีแดงคือเชิง)
ในศิลปะการใช้ตัวพิมพ์ เชิง หรือ เซริฟ (serif /ˈsɛrɪf/) คือขีดเส้นเล็ก ๆ ที่มักติดอยู่ที่ปลายขีดเส้นขนาดใหญ่ในตัวอักษรหรือสัญลักษณ์ภายในแบบอักษรหรือกลุ่มแบบอักษร ไทป์เฟซหรือ"ตระกูลแบบอักษร"ที่มีเชิงนั้นเรียกว่า ไทป์เฟซแบบมีเชิง (serif typeface หรือ serifed typeface) ส่วนไทป์เฟซที่ไม่มีเชิงก็เรียกว่าไม่มีเชิง (sans-serif) แหล่งข้อมูลศิลปะการใช้ตัวพิมพ์บางแห่งเรียกไทป์เฟซแบบไม่มีเชิงว่า "วิรูป" (อังกฤษ: grotesque ; เยอรมัน: grotesk) หรือ "Gothic", และไทป์เฟซแบบมีเชิงว่า "อักษรโรมัน"
ต้นกำเนิดและนิรุกติศาสตร์

เชิงมีต้นกำเนิดมาจากงานเขียนอย่างเป็นทางการภาษากรีกฉบับแรกบนหินและอักษรละตินที่มีตัวอักษรจารึก — กล่าวคือเป็นการแกะสลักบนหินในสมัยโบราณของโรมัน คำอธิบายที่เสนอโดยฟาเธอร์ เอ็ดเวิร์ด คาติช ในหนังสือ The Origin of the Serif เมื่อปี 1968 เป็นที่แพร่หลายในปัจจุบันแต่ยังไม่เป็นที่ยอมรับอย่างเป็นสากล กล่าวคือ โครงร่างอักษรโรมันถูกวาดลงบนหินเป็นครั้งแรก และผู้แกะสลักหินตามรอยพู่กัน ซึ่งบานออกที่ปลายเส้นขีดและมุม, การสร้างเชิงตามอีกทฤษฎีหนึ่งก็คือ เชิงถูกสร้างขึ้นมาเพื่อทำให้ปลายเส้นเรียบในขณะที่สกัดเป็นหิน
การจัดหมวดหมู่

ไทป์เฟซแบบมีเชิงสามารถแบ่งกว้างๆ ได้เป็นกลุ่มย่อยหนึ่งในสี่กลุ่ม: เชิงเก่า (Old-style), เชิงหัวเลี้ยวหัวต่อ (Transitional), เชิงดีโดนี (Didone) และเชิงสี่เหลี่ยมมุมฉาก (Slab serif) ตามลำดับที่ปรากฏครั้งแรก
การจัดหมวดหมู่ > เชิงเก่า > แอนทีควา

บทความหลัก: แอนทีควา
แอนติควา (Antiqua /ænˈtiːkwə/) เป็นรูปแบบของไทป์เฟซที่ใช้ในการเลียนแบบรูปแบบการเขียนด้วยลายมือหรือ การประดิษฐ์ตัวอักษร ที่พบได้ทั่วไปในช่วงศตวรรษที่ 15 และ 16 ตัวอักษรได้รับการออกแบบมาให้ลื่นไหล และลายเส้นเชื่อมต่อกันอย่างต่อเนื่อง ด้วยวิธีนี้ มักจะถูกเปรียบเทียบกับแบบอักษรสไตล์ Fraktur ซึ่งลายเส้นแต่ละเส้นจะแยกออกจากกัน แบบอักษรทั้งสองถูกนำมาเปรียบเทียบกันในโลกของผู้พูดภาษาเยอรมัน ในข้อถกเถียง Antiqua–Fraktur ซึ่งมักจะแบ่งตามแนวความคิดหรือการเมือง หลังจากกลางศตวรรษที่ 20 Fraktur หมดความนิยมและไทป์เฟซแบบ Antiqua ก็กลายเป็นมาตรฐานอย่างเป็นทางการในเยอรมนี (ในภาษาเยอรมัน คำว่า "Antiqua" หมายถึงไทป์เฟซแบบมีเชิง)
การจัดหมวดหมู่ > เชิงเก่า > รสแบบดัตช์

ไทป์เฟซแบบมีเชิงชนิดใหม่พัฒนาขึ้นในราวศตวรรษที่ 17 ในประเทศเนเธอร์แลนด์และเยอรมนี ซึ่งต่อมาถูกเรียกว่า "รสชาติแบบดัตช์" (ฝรั่งเศส: goût Hollandois) การออกแบบเน้นความหนาแน่นและแข็งทื่อ โดยมักจะมีความสูงของตัวเอ็กซ์ที่สูง (ตัวอักษรตัวพิมพ์เล็กสูง) และความหนาบางของเส้นแตกต่างอย่างชัดเจน ซึ่งอาจได้รับอิทธิพลจากอักษรนิล
ศิลปินในสไตล์ "รสแบบดัตช์" ได้แก่ Hendrik van den Keere, Nicolaas Briot, Christoffel van Dijck, Miklós Tótfalusi Kis และประเภท Janson และ Ehrhardt ตามผลงานของเขาและ Caslon โดยเฉพาะขนาดที่ใหญ่กว่า
การจัดหมวดหมู่ > เชิงหัวเลี้ยวหัวต่อ

ไทป์เฟซแบบมีเชิงหัวเลี้ยวหัวต่อ (Transitional) หรือบาโรก (Baroque) เริ่มแพร่หลายครั้งแรกในช่วงกลางศตวรรษที่ 18 จนถึงต้นศตวรรษที่ 19 อยู่ระหว่างแบบอักษร "แบบเก่า" และ "แบบใหม่" จึงเป็นชื่อ "แบบหัวเลี้ยวหัวต่อ" ความแตกต่างระหว่างเส้นหนาและเส้นบางนั้นเด่นชัดกว่าในรูปแบบเก่า แต่ยังไม่ชัดเท่ากับในแบบดีโดนีที่ตามมา มักจะเน้นเส้นแนวตั้ง และบ่อยครั้งที่ตัว "R" มีหางงอ ปลายของสโตรคหลายจังหวะไม่ได้ทำเครื่องหมายด้วยเซอริฟทื่อหรือมุม แต่โดยขั้วต่อลูกปืน ใบหน้าเปลี่ยนผ่านมักจะมีตัวเอียง 'h' ที่เปิดออกไปด้านนอกที่ด้านล่างขวา เนื่องจากแบบหัวเลี้ยวหัวต่อเชื่อมโยงสไตล์เข้าด้วยกัน จึงเป็นการยากที่จะกำหนดว่าไทป์เฟซแบบมีเชิงหัวเลี้ยวหัวต่อนั้นเริ่มต้นและสิ้นสุดที่ใด การออกแบบเฉพาะกาลที่ได้รับความนิยมมากที่สุดหลายชิ้นเป็นการสร้างสรรค์ในภายหลังในสไตล์เดียวกัน
ไทป์เฟซแบบมีเชิงหัวเลี้ยวหัวต่อจากยุคดั้งเดิม ได้แก่ อักษรโรมันในยุคแรกๆ อย่าง "romain du roi" ในฝรั่งเศส จากนั้นเป็นผลงานของ ปิแอร์ ไซมอน โฟร์เนียร์ ในฝรั่งเศสเฟลชแมนและโรซาร์ตในประเทศต่ำ  พราเดลล์ในสเปน และจอห์น บาสเกอร์วิลล์และ บัลเมอร์ในอังกฤษ   ในบรรดาการออกแบบใหม่ๆ Times New Roman (1932), Perpetua, Plantin, Mrs. Eaves, Freight Text และ "รูปแบบเก่าสมัยใหม่" ก่อนหน้านี้ ได้รับการกล่าวขานว่าเป็นการออกแบบไทป์เฟซแบบมีเชิงหัวเลี้ยวหัวต่อ
ต่อมาไทป์เฟซแบบมีเชิงหัวเลี้ยวหัวต่อในศตวรรษที่ 18 ในอังกฤษเริ่มแสดงอิทธิพลของไทป์เฟซแบบดีโดนีจากยุโรป ดังที่อธิบายไว้ด้านล่าง และไทป์เฟซทั้งสองแบบกลืนเข้าหากัน โดยเฉพาะไทป์เฟซที่มีไว้สำหรับข้อความเนื้อหา เช่น เบลล์
การจัดหมวดหมู่ > เชิงดีโดนี

บทความหลัก: ดีโดนี
ไทป์เฟซแบบมีเชิงดีโดนี (Didone) หรือแบบทันสมัย (modern) เกิดขึ้นครั้งแรกในช่วงปลายศตวรรษที่ 18 มีลักษณะที่เน้นความแตกต่างระหว่างเส้นหนาและเส้นบาง ไทป์เฟซเหล่านี้มีเน้นเส้นแนวตั้งและเชิงบางๆ ที่มีความกว้างคงที่ โดยมีการถ่ายคร่อมน้อยที่สุด (ความกว้างคงที่) เชิงมักจะบางมากและเส้นแนวตั้งก็หนักมาก ไทป์เฟซแบบดีโดนีมักถือว่าอ่านได้ยากกว่าแบบอักษรเชิงแบบหัวเลี้ยวหัวต่อหรือแบบเก่า ตัวอย่างในยุคสมัยนั้นได้แก่ Bodoni, Didot และ Walbaum Computer Modern เป็นตัวอย่างร่วมสมัยยอดนิยม ไทป์เฟซ Century ที่ได้รับความนิยมอย่างมากนั้นเป็นมีการออกแบบบนพื้นฐานของไทป์เฟซแบบดีโดนี แต่ปรับให้มีคอนทราสต์ลดลง ไทป์เฟซแบบมีเชิงดีโดนีได้รับความนิยมอย่างล้นหลามในการพิมพ์ในช่วงต้นศตวรรษที่ 19 ก่อนที่จะได้รับความนิยมลดลงในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษ และโดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงศตวรรษที่ 20 เมื่อมีการออกแบบใหม่และการฟื้นฟูไทป์เฟซแบบเก่า
ในการพิมพ์ ฟอนต์แบบดีโดนีมักใช้บนกระดาษนิตยสารที่มีความมันเงาสูงสำหรับนิตยสารต่างๆ เช่น Harper's Bazaar ซึ่งกระดาษยังคงรักษารายละเอียดของคอนทราสต์สูงได้ดี และสำหรับเอกลักษณ์องค์กรที่มีการออกแบบประเภท "ยุโรป" ที่คมชัดอาจถือว่าเหมาะสม มักใช้บ่อยกว่าสำหรับข้อความเนื้อหาวัตถุประสงค์ทั่วไป เช่น การพิมพ์หนังสือ ในยุโรป พวกมันยังคงได้รับความนิยมในการพิมพ์ภาษากรีก เนื่องจากตระกูล Didot เป็นหนึ่งในคนกลุ่มแรก ๆ ที่สร้างแท่นพิมพ์ในกรีซที่เพิ่งได้รับเอกราช ช่วงเวลาความนิยมสูงสุดของแบบดีโดนีเกิดขึ้นพร้อมกับการแพร่กระจายอย่างรวดเร็วของโปสเตอร์ พิมพ์และแมลงเม่าเชิงพาณิชย์ และการมาถึงของตัวหนา  ด้วยเหตุนี้ ไทป์เฟซแบบมีเชิงดีโดนีจำนวนมากจึงเป็นหนึ่งในไทป์เฟซแรกๆ ที่ออกแบบมาสำหรับการใช้งาน"ดิสเพลย์" โดยรูปแบบ "หน้าอ้วน" ที่หนาเป็นพิเศษกลายเป็นแนวย่อยทั่วไป
การจัดหมวดหมู่ > เชิงสี่เหลี่ยมมุมฉาก

บทความหลัก: เชิงสี่เหลี่ยมมุมฉาก
ไทป์เฟซแบบมีเชิงสี่เหลี่ยมมุมฉากเกิดเมื่อราวๆ ปี 1817 เดิมทีตั้งใจให้เป็นดีไซน์ที่ดึงดูดความสนใจสำหรับโปสเตอร์ โดยมีเชิงที่หนามาก ซึ่งมักจะหนาพอๆ กับเส้นแนวตั้งเลยทีเดียว ฟอนต์แบบเชิงสี่เหลี่ยมมุมฉากมีความแตกต่างกันอย่างมาก บางตัวเช่น Rockwell มีการออกแบบที่เน้นความเป็นเรขาคณิต โดยความกว้างของเส้นขีดถูกออกแบบมาให้แตกต่างกันน้อยเท่าที่จะน้อยได้ บางครั้งก็ถูกเรียกว่าเป็นฟอนต์แบบไม่มีเชิงที่มีเชิงเพิ่มเข้ามา แบบอักษรอื่นๆ เช่น แบบอักษร "Clarendon" มีโครงสร้างเหมือนกับแบบอักษรเชิงอื่นๆ ส่วนใหญ่ แม้ว่าจะมีเซอริฟที่ใหญ่กว่าและชัดเจนกว่าก็ตาม การออกแบบเหล่านี้อาจมีวงเล็บเหลี่ยมที่เพิ่มความกว้างตามความยาว
เนื่องจากลักษณะที่ชัดเจนและหนาของเชิงขนาดใหญ่ ไทป์เฟซแบบมีเชิงสี่เหลี่ยมมุมฉากจึงมักใช้สำหรับโปสเตอร์และงานพิมพ์ขนาดเล็ก แบบอักษรโมโนสเปซหลายแบบ ซึ่งอักขระทุกตัวใช้พื้นที่แนวนอนเท่ากันกับในเครื่องพิมพ์ดีด เป็นแบบเชิงสี่เหลี่ยมมุมฉาก แม้ว่าจะไม่ใช่การออกแบบแบบเชิงสี่เหลี่ยมมุมฉากเพียงอย่างเดียวเสมอไป แต่แบบอักษรจำนวนมากสำหรับใช้ในหนังสือพิมพ์ก็มีเชิงที่มีลักษณะคล้ายแผ่นเพื่อให้อ่านได้ชัดเจนยิ่งขึ้นบนกระดาษคุณภาพต่ำ แบบเชิงสี่เหลี่ยมมุมฉากหลายประเภทในยุคแรกๆ มีไว้สำหรับโปสเตอร์ มีเพียงรูปแบบตัวหนาโดยมีความแตกต่างที่สำคัญคือความกว้าง และมักไม่มีอักษรตัวพิมพ์เล็กเลย
ตัวอย่างของแบบอักษรแบบเชิงสี่เหลี่ยมมุมฉากได้แก่ Clarendon, ร็อคเวลล์, Archer, เคอเรียร์, Excelsior, TheSerif และ Zilla Slab FF Meta Serif และ Guardian Egyptian คือตัวอย่างของหนังสือพิมพ์และแบบอักษรขนาดเล็กที่เน้นการพิมพ์ โดยมีลักษณะเฉพาะแบบเชิงสี่เหลี่ยมมุมฉาก ซึ่งมักจะมองเห็นได้ชัดเจนที่สุดในรูปแบบตัวหนา ในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 คำว่า "humanist slab-serif" ได้ถูกนำไปใช้กับแบบอักษร เช่น Chaparral, Caecilia และ Tisa โดยมีเชิงที่หนา แต่มีโครงสร้างเค้าร่างที่มีอิทธิพลบางประการจากไทป์เฟซแบบเชิงแบบเก่า
การจัดหมวดหมู่ > สไตล์อื่นๆ

ในช่วงศตวรรษที่ 19 ประเภทของประเภทเชิงนอกเหนือจากข้อความเนื้อหาทั่วไปกำลังแพร่หลายมากขึ้น สิ่งเหล่านี้รวมถึงใบหน้า "ทัสคานี" ที่มีการตกแต่งปลายลายเส้นแทนที่จะเป็นเซอริฟ และใบหน้า "ละติน" หรือ "ลิ่ม-เชิง" ที่มีเชิงปลายแหลม ซึ่งได้รับความนิยมเป็นพิเศษในฝรั่งเศสและส่วนอื่นๆ ของยุโรป รวมทั้งสำหรับการใช้งานป้าย เช่นนามบัตรหรือหน้าร้าน
แบบอักษรที่รู้จักกันดีในสไตล์ "ละติน" ได้แก่ Wide Latin, Copperplate Gothic, Johnston Delf Smith และ Méridien ที่ยับยั้งชั่งใจมากขึ้น
แกลเลอรี่

ด้านล่างนี้คือภาพบางส่วนของรูปแบบตัวอักษรมีเชิงในประวัติศาสตร์:
The roman type of Nicolas Jenson
De Aetna, printed by Aldus Manutius
Title page printed by Robert Estienne
Great Primer type (c. 18 pt) by Claude Garamond
Gros Canon type by Garamond
1611 book, with arabesque ornament border
Large roman by Hendrik van den Keere, introducing the "Dutch taste" style
Type by Christoffel van Dijck
The Romain du roi, the first "transitional" typeface
Condensed, high x-height types in the "Dutch taste" style, ป. 1720
Title page by John Baskerville, 1757
Alphabet by Pierre-Simon Fournier in his Manuel typographique, 1760s
Transitional type by Joan Michaël Fleischman of Amsterdam, 1768
Modern-face types by the Amoretti Brothers, 1797
Didone type in a book printed by the company of Firmin Didot, 1804
Bodoni's posthumous Manuale Tipografico, 1818
Inline modern face
Display type with pattern inside
"Fat face" ultra-bold Didone type
The original Clarendon typeface
Display-size slab-serifs
Miller and Richard's Modernised Old Style, a reimagination of pre-Didone typefaces
William Morris's Golden Type in the style of Jenson and other typefaces of his Kelmscott Press
ATF's "Garamond" type, an example of historicist printing
Memorial plaque by Eric Gill, ป. 1920s
Sample of the Linotype Legibility Group typefaces, the most popular newspaper typefaces during the twentieth century.
Humanist slab-serif PNM Caecilia on an Amazon Kindle
The roman type of Nicolas Jenson
De Aetna, printed by Aldus Manutius
Title page printed by Robert Estienne
Great Primer type (c. 18 pt) by Claude Garamond
Gros Canon type by Garamond
1611 book, with arabesque ornament border
Large roman by Hendrik van den Keere, introducing the "Dutch taste" style
Type by Christoffel van Dijck
The Romain du roi, the first "transitional" typeface
Condensed, high x-height types in the "Dutch taste" style, ป. 1720
Title page by John Baskerville, 1757
Alphabet by Pierre-Simon Fournier in his Manuel typographique, 1760s
Transitional type by Joan Michaël Fleischman of Amsterdam, 1768
Modern-face types by the Amoretti Brothers, 1797
Didone type in a book printed by the company of Firmin Didot, 1804
Bodoni's posthumous Manuale Tipografico, 1818
Inline modern face
Display type with pattern inside
"Fat face" ultra-bold Didone type
The original Clarendon typeface
Display-size slab-serifs
Miller and Richard's Modernised Old Style, a reimagination of pre-Didone typefaces
William Morris's Golden Type in the style of Jenson and other typefaces of his Kelmscott Press
ATF's "Garamond" type, an example of historicist printing
Memorial plaque by Eric Gill, ป. 1920s
Sample of the Linotype Legibility Group typefaces, the most popular newspaper typefaces during the twentieth century.
Humanist slab-serif PNM Caecilia on an Amazon Kindle
เทียบกับระบบการเขียน​อื่นๆ > เอเชียตะวันออก

ในระบบการเขียนภาษาจีนและญี่ปุ่น มีรูปแบบไทป์เฟซทั่วไปที่ใช้ สคริปต์ปกติ สำหรับตัวอักษรจีน เช่น ไทป์เฟซแบบมีเชิงและแบบไม่มีเชิงในโลกตะวันตก ในจีนแผ่นดินใหญ่ หมวดหมู่แบบอักษรที่มีลักษณะคล้ายหยักที่ได้รับความนิยมมากที่สุดสำหรับข้อความเนื้อหาเรียกว่า เพลง (宋体, Songti ); ในญี่ปุ่น รูปแบบเชิงที่ได้รับความนิยมมากที่สุดเรียกว่ามินโช (ญี่ปุ่น: 明朝; โรมาจิ: Minchō; ทับศัพท์: มินโช); และในไต้หวันและฮ่องกง เรียกว่า Ming (明體, Mingti) ชื่อของรูปแบบตัวอักษรเหล่านี้มาจากราชวงศ์ซ่งและราชวงศ์หมิง ซึ่งเป็นช่วงที่การพิมพ์แบบบล็อกเฟื่องฟูในประเทศจีน เนื่องจากลายไม้ บนบล็อกการพิมพ์วิ่งในแนวนอน จึงค่อนข้างง่ายที่จะแกะสลักเส้นแนวนอนด้วยลายไม้ อย่างไรก็ตาม การแกะสลักลวดลายแนวตั้งหรือเอียงนั้นทำได้ยากเพราะลวดลายเหล่านั้นตัดกับลายไม้และแตกหักง่าย ส่งผลให้เกิดแบบอักษรที่มีลายเส้นแนวนอนบางและลายเส้นแนวตั้งหนา[ต้องการอ้างอิง] ตามการประดิษฐ์ตัวอักษรจีน (โดยเฉพาะสไตล์ไคติ) โดยที่การขีดแนวนอนแต่ละครั้งจะสิ้นสุดลงด้วยการเคลื่อนแปรงแบบจุ่ม การสิ้นสุดของลายเส้นแนวนอนก็จะหนาขึ้นเช่นกัน[ต้องการอ้างอิง] การออกแบบเหล่านี้เป็นที่มาของไทป์เฟซซ่งในปัจจุบัน อันมีลักษณะเป็นลายเส้นแนวตั้งหนาตัดกับลายเส้นแนวนอนบางๆ เครื่องประดับรูปสามเหลี่ยมที่ส่วนท้ายของลายเส้นแนวนอนเส้นเดียว และความสม่ำเสมอทางเรขาคณิตโดยรวม
ในรูปแบบตัวอักษรของญี่ปุ่น สิ่งอันเทียบเท่ากับเชิงในตัวอักษรคันจิและคานะถูกเรียกว่า uroko —"เกล็ดปลา" ในภาษาจีน สิ่งอันเทียบเท่ากับเชิงถูกเรียกว่า yǒujiǎotǐ ( 有脚体 "รูปร่างมีขา") หรือ yǒuchènxiàntǐ (有衬线体 “รูปทรงมีเส้นประดับ”)
รูปแบบเอเชียตะวันออกทั่วไปอีกรูปแบบหนึ่งเรียกว่า สีดำ (黑体/體 Hēitǐ) ในภาษาจีนและ Gothic (ญี่ปุ่น: ゴシック体; โรมาจิ: Goshikku-tai) ในภาษาญี่ปุ่น กลุ่มนี้มีลักษณะเป็นเส้นที่มีความหนาเท่ากันในแต่ละจังหวะ ซึ่งเทียบเท่ากับ แบบไม่มีเชิง รูปแบบนี้ถูกนำมาใช้ครั้งแรกในพาดหัวข่าวหนังสือพิมพ์ และมักใช้กับหัวเรื่อง เว็บไซต์ ป้ายโฆษณา และป้ายโฆษณา
เทียบกับระบบการเขียน​อื่นๆ > ไทย

ดูเพิ่ม: ศิลปะการใช้ตัวพิมพ์ไทย
ไทป์เฟซ ฝรั่งเศส​ ซึ่งออกแบบในปี พ.ศ. 2456​ เป็นที่ชื่นชอบในบรรดา​เหล่าผู้พิมพ์ โดยเป็นไทป์เฟซแบบแรกที่ใช้ลายเส้นหนาและบาง สะท้อนถึงไทป์เฟซละตินแบบมีเชิงเก่า และได้รับความนิยมอย่างมาก โดยมีไทป์เฟซหลายตัวที่พัฒนาต่อมาจากฝรั่งเศสที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในยุคดิจิทัล เช่น กินรี (Kinnari) และอังสนา (Angsana)
ดูเพิ่ม

โฮโมกลิฟ
หมิง (ไทป์เฟซ) ซึ่งเป็นสไตล์ที่คล้ายกันในแบบอักษรเอเชีย
สิ่งอันเทียบเท่ากับเชิงที่เรียกว่า 鱗ความหมายคือ "เกล็ดปลา" ในภาษาญี่ปุ่น
San Serriffe มุกตลกเกี่ยวกับการพิมพ์อันซับซ้อน
ไดออจะนีซ

4th-century BC Greek Cynic philosopher
| ไดออจะนีซ |
| --- | --- |
ไดออจะนีซ (1882)  ภาพโดยจอห์น วิลเลียม วอเทอร์เฮาส์
เกิด: ป. 412 ปีก่อนค.ศ. ซีนอป
เสียชีวิต: 323 ปีก่อนค.ศ. (อายุประมาณ 89 ปี) คอรินท์
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
มีอิทธิพลต่อ: พรตนิยม, ลังแห่งธีบส์, ความเห็นถากถางดูถูก, ลัทธิสโตอิก, วูลฟี แลนด์สไตเชอร์, ฮัน ไรเนอร์, มีแชล องฟราย, เซอเรน เคียร์เคอกอร์
ได้รับอิทธิพลจาก: แอนติสเธน, โสกราตีส
 
ไดออจะนีซ หรือ ไดออจอินีส (อังกฤษ: Diogenes; กรีก: Διογένης, Diogenēs) เป็นนักปรัชญาชาวกรีกและผู้ก่อตั้งปรัชญาแบบซีนิก มีอีกชื่อหนึ่งว่า ไดออจะนีซซีนิก (กรีกโบราณ: Διογένης ὁ Κυνικός, Diogenēs ho Kunikos) เขาเกิดในซีนอป (ปัจจุบันอยู่ในประเทศตุรกี) อาณานิคมไอโอเนียในทะเลดำ เมื่อ 412 หรือ 404 ปีก่อน ค.ศ. และเสียชีวิตที่คอรินธ์ใน 323 ปีก่อน ค.ศ.
ไดออจะนีซเป็นบุคคลซึ่งเป็นที่ถกเถียง บิดาเขาประกอบอาชีพผลิตเหรียญ และเมื่อไดออจะนีซลดค่าเงิน เขาถูกเนรเทศจากซีนอป หลังถูกเนรเทศ เขาย้ายไปเอเธนส์และวิจารณ์ขนบธรรมเนียมวัฒนธรรมจำนวนมากของนคร ไดออจะนีซวางตนตามแบบอย่างของเฮราคลีส เขาเชื่อว่าการเปิดเผยคุณธรรมด้วยการกระทำดีกว่าทางทฤษฎี เขาใช้วิถีชีวิตและพฤติกรรมเรียบง่ายของเขาวิจารณ์ค่านิยมและสถาบันทางสังคมซึ่งเขามองว่าฉ้อฉลหรืออย่างน้อยก็ทำให้สังคมเข้าใจผิด เขาขึ้นชื่อเรื่องหลับนอนและกินทุกทีตามใจและพยายามฝึกตนให้ชนะธรรมชาติซึ่งเป็นลักษณะผิดแปลกจากประเพณีอย่างสูง เขาประกาศตนเป็นผู้นิยมสากล (cosmopolitan) และพลโลกมากกว่าสวามิภักดิ์ต่อที่หนึ่งที่ใด มีนิทานมากมายเกี่ยวกับเขาไล่ตามรอยเท้าของแอนทิสธินีซ (Antisthenes) และกลายเป็น "หมาล่าเนื้อซื่อสัตย์" ของเขา ไดออจะนีซฉวยประโยชน์จากความยากจน เขาขอทานและมักหลับนอนในไหเครื่องปั้นเผาขนาดใหญ่ในตลาด เขามีความฉาวโฉ่สำหรับการแสดงปรัชญาของเขา เช่น การถือโคมในเวลากลางวันโดยอ้างว่ากำลังมองหาผู้ซื่อสัตย์ เขาวิจารณ์และทำให้เพลโตขายหน้าโดยการโต้แย้งการตีความโสกราตีสและทำลายการบรรยายของเขา บางครั้งเขาก็กวนผู้เข้าร่วมโดยนำอาหารมากินระหว่างการอภิปราย ยังมีบันทึกว่าไดออจะนีซล้อเลียนพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชต่อหน้าธารกำนัลด้วย
หลังถูกโจรสลัดจับขายเป็นทาส สุดท้ายไดออจะนีซลงหลักปักฐานในคอรินธ์ ที่ซึ่งเขาถ่ายทอดปรัชญาลัทธิซีนิกแก่เครเตสแห่งธีปส์ ซึ่งสอนแก่ซีโนแห่งซิทิอุม ซึ่งประกอบเป็นสำนักลัทธิสโตอิก สำนักปรัชญากรีกที่อยู่รอดนานที่สุดสำนักหนึ่ง ไม่มีงานเขียนใดของไดออจะนีซหลงเหลืออยู่ แต่รายละเอียดของชีวิตเขามาจากเกร็ด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง จากไดออจะนีซ เลเออร์เชียส (Diogenes Laërtius) ในหนังสือชีวิตและความเห็นของนักปรัชญาผู้โดดเด่น (Lives and Opinions of Eminent Philosophers) ทั้งหมดที่เหลืออยู่เป็นเกร็ดจำนวนหนึ่งเกี่ยวกับชีวิตและคำกล่าวที่ให้ความชอบแก่เขาจากแหล่งข้อมูลคลาสสิกที่กระจัดกระจายจำนวนหนึ่ง
ประวัติ

ไม่มีอะไรรู้เรื่องชีวิตในวัยเด็กของไดออจะนีซ ยกเว้นว่าพ่อของเขาที่ชื่อฮิเซเซียสเป็นนายธนาคาร แล้วต่อมา ไดออจะนีซ จะลงทุนในธุรกิจการธนาคารเพื่อช่วยเหลือพ่อของเขาด้วย
เมื่อถึงอยู่มาวันหนึ่ง (ไม่ทราบวันที่แน่นอน) ฮิเซเซียสและไดออจะนีซก็มีส่วนเกี่ยวข้องกับเรื่องอื้อฉาวกับการปลอมแปลงหรือการลดค่าเงินสกุล และไดออจะนีซถูกเนรเทศออกจากเมืองและสูญเสียสัญชาติและทรัพย์สินทั้งหมดของเขา แง่มุมของเรื่องนี้ดูเหมือนจะได้รับการยืนยันจากโบราณคดี: เหรียญที่มีตำหนิจำนวนมาก (ซึ่งถูกทุบด้วยสิ่วขนาดใหญ่) ถูกค้นพบที่ ซีนอป สืบมาจากกลางศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราช และเหรียญอื่น ๆ ที่มีชื่อ  ฮิเซเซียสเป็นเจ้าหน้าที่ที่สร้างมันขึ้นมา ในช่วงเวลานี้มีเงินปลอมไหลเวียนอยู่ในซีนอปเป็นจำนวนมาก เหรียญถูกทำให้เสียโฉมโดยจงใจเพื่อทำให้เหรียญเหล่านี้ไร้ค่าเป็นเงินที่อ่อนน้อมถ่อมตนตามกฎหมาย ซีนอปกำลังถูกโต้แย้งระหว่างกลุ่มค้าเปอร์เซียและค้ากรีกในศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาลและอาจมีเหตุทางการเมืองมากกว่าแรงจูงใจทางการเงินอยู่เบื้องหลังการกระทำนี้
ประวัติ > ในเอเธนส์

ตามคำบอกเล่าเรื่องหนึ่ง ไดออจะนีซไปที่ โอราคอน กับ เดลฟี เพื่อขอคำแนะนำจากนายทุน และได้รับแจ้งว่าเขาควร "ทำให้สกุลเงินเสื่อมเสีย"  หลังจากการล่มสลายในซีนอป ไดออจะนีซตัดสินใจว่าคำพยากรณ์หมายความว่าเขาควรทำลายสกุลเงินทางการเมืองมากกว่าเหรียญจริง  เขาเดินทางไปยังกรุงเอเธนส์และตั้งเป้าหมายในชีวิตเพื่อท้าทายขนบธรรมเนียมและค่านิยมที่กำหนดไว้  เขาให้เหตุผลว่าแทนที่จะกังวลเกี่ยวกับธรรมชาติที่แท้จริงของความชั่วร้าย ผู้คนกลับพึ่งพาการตีความตามธรรมเนียม  ความแตกต่างระหว่างธรรมชาติ ("ฟิสิกส์") กับธรรมเนียมปฏิบัติ ("โนโมส") นี้เป็นแนวคิดที่โปรดปรานของปรัชญากรีกโบราณ และเป็นประเด็นที่เพลโตกล่าวถึงใน อุตมรัฐ ในตำนานแหวนแห่งไกเกส
ไดออจะนีซมาถึงเอเธนส์พร้อมกับทาสคนหนึ่งชื่อมาเนสซึ่งหนีจากเขาไปหลังจากนั้นไม่นาน ด้วยอารมณ์ขันที่เป็นลักษณะเฉพาะ ไดออจะนีซละทิ้งความโชคร้ายของเขาโดยกล่าวว่า "ถ้ามาเนสสามารถอยู่ได้โดยปราศจากไดออจะนีซ ทำไมไม่ให้ไดออจะนีซไม่มีมาเนสล่ะ" ไดออจะนีซจะเยาะเย้ยความสัมพันธ์ของการพึ่งพาอาศัยกันอย่างสุดโต่ง เขาพบว่าร่างของปรมาจารย์ผู้ไม่สามารถทำอะไรเพื่อตัวเองได้อย่างถูกเหยียดหยาม เขาสนใจคำสอนของนักพรตของ แอนติสเธน ลูกศิษย์ของโสกราตีส เมื่อ ไดออจะนีซ ขอให้ แอนติสเธน ให้คำปรึกษาแก่เขา แอนติสเธน ไม่สนใจเขาและรายงานว่า "ในที่สุดก็ตีเขาด้วยไม้เท้าของเขา" ไดออจะนีซตอบว่า "หยุดเถอะ เพราะท่านจะไม่พบว่ามีไม้ใดแข็งพอที่จะกีดกันข้าให้ห่างจากท่าน ตราบใดที่ข้าคิดว่าท่านมีอะไรจะพูด" ไดออจะนีซกลายเป็นลูกศิษย์ของ แอนติสเธน แม้จะมีความโหดร้ายที่เขาได้รับในตอนแรก ไม่ว่าทั้งสองจะเคยพบกันจริง ๆ หรือไม่ก็ยังไม่แน่ใจ แต่เขาเหนือกว่านายของเขาทั้งในด้านชื่อเสียงและความเข้มงวดในชีวิตของเขา  เขาถือว่าการหลีกเลี่ยงความสุขทางโลกของเขานั้นตรงกันข้ามกับและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับพฤติกรรมร่วมสมัยของชาวเอเธนส์  เจตคตินี้มีพื้นฐานมาจากการดูถูกเหยียดหยามสิ่งที่เขามองว่าเป็นความเขลา การเสแสร้ง ความไร้สาระ การหลอกลวงตนเอง และการประพฤติผิดในพฤติกรรมของมนุษย์
เรื่องราวที่เล่าถึงไดออจะนีซแสดงให้เห็นถึงความสอดคล้องเชิงตรรกะของตัวละครของเขา  ทรงบำเพ็ญตนต่ออากาศโดยอาศัยในโถเหล้าองุ่นดิน ที่อยู่ในวิหารของ ไซเบล เขาโยนทิ้งขันไม้ใบเดียวที่เขามีอยู่เมื่อเห็นเด็กคนหนึ่งดื่มจากมือของเขา จากนั้นเขาก็อุทานว่า: "ข้าเป็นคนโง่ที่ถือสัมภาระฟุ่มเฟือยตลอดเวลาหรือนี่!" การรับประทานอาหารในตลาดนั้นขัดกับธรรมเนียมของชาวเอเธนส์ แต่เขาก็ยังจะกินที่นั่น เพราะในขณะที่เขาอธิบายเมื่อถูกตำหนิ ในช่วงเวลาที่เขาอยู่ในตลาดนั้นเขารู้สึกหิว เขาเคยเดินเตร่อยู่กลางแดดพร้อมตะเกียง  เมื่อถูกถามว่ากำลังทำอะไรอยู่ เขาจะตอบว่า "กำลังหาชายผู้ซื่อสัตย์อยู่" (แหล่งข่าวสมัยใหม่มักกล่าวว่าไดออจะนีซกำลังมองหา "ชายที่ซื่อสัตย์" แต่ในแหล่งโบราณเขาเป็นเพียง "มองหาผู้ชาย" - "ἄνθρωπον ζητῶ" ในความเห็นของเขา (พฤติกรรมที่ไร้เหตุผลของผู้คนรอบ ๆ ตัวเขาหมายความว่าพวกเขาไม่มีคุณสมบัติเป็นผู้ชาย) ไดออจะนีซมองหาผู้ชายคนหนึ่งแต่ขึ้นชื่อว่าไม่พบอะไรนอกจากคนพาลและวายร้าย
ตามคำกล่าวของ ไดออจะนีซ ตะโกนออกมา เมื่อเพลโตมาเห็นจึงอ้าปากค้าง คำนิยามของมนุษย์ว่า "เป็นสัตว์สองขาไร้ขน" ไดออจะนีซถอนขนไก่แล้วนำไปที่สถาบันการศึกษาของเพลโต โดยกล่าวว่า "นี่หรือเปล่า! สัตว์สองขาไร้ขน" ของเจ้า "ที่เจ้าว่าเหรอว่ะ" จำกัดความหมายให้มันชัดเจนหน่อย ไดออจะนีซ ลาเอร์ติอุสยังเล่าถึงเรื่องราวลามกอีกหลายอย่างโดยที่ไดออจะนีซจะถ่มน้ำลายใส่ผู้คน ปัสสาวะตามใจฉัน อุจจาระตามใจฉัน และช่วยตัวเองในที่สาธารณะ