ที. อี. ลอว์เรนซ์

| ที>  อี. ลอว์เรนซ์ |
| --- | --- |
ลอว์เรนซ์ในปี 1918
ชื่อเกิด: ทอมัส เอ็ดเวิร์ด ลอว์เรนซ์
ชื่ออื่น: ที. อี. ชอว์, จอห์น ฮูม รอสส์
ชื่อเล่น: ลอว์เรนซ์แห่งอาระเบีย
เกิด: 16 สิงหาคม ค.ศ. 1888(1888-08-16) เทรแมด็อก, คาร์นาร์วอนเชอร์, เวลส์
เสียชีวิต: 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1935(1935-05-19) (46 ปี) ค่ายบอวิงตัน, ดอร์เซต, อังกฤษ
สุสาน: โบสถ์นักบุญนิโคลัส (มอร์ตัน), ดอร์เซต
รับใช้: สหราชอาณาจักร ราชอาณาจักรฮิญาซ
แผนก/สังกัด: กองทัพบริติช กองทัพอากาศสหราชอาณาจักร
ประจำการ: 1914–1918 1923–1935
ชั้นยศ: พันเอก (กองทัพบริติช) พลทหาร (กองทัพอากาศสหราชอาณาจักร)
การยุทธ์: สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง กบฏอาหรับ  การล้อมมะดีนะฮ์  ยุทธการที่อะกาบา  การยึดกรุงดามัสกัส  ยุทธการที่เมกิดโด 
บำเหน็จ: Companion of the Order of the Bath Distinguished Service Order เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ (ฝรั่งเศส) Croix de guerre (ฝรั่งเศส)
ทอมัส เอ็ดเวิร์ด ลอว์เรนซ์ (อังกฤษ: Thomas Edward Lawrence, 16 สิงหาคม 1888 – 19 พฤษภาคม 1935) เป็นนายทหาร นักโบราณคดี นักการทูตและนักเขียนชาวบริติช เขาเป็นที่รู้จักจากการมีบทบาทในกบฏอาหรับและสู้รบกับจักรวรรดิออตโตมันในการทัพไซนายและปาเลสไตน์ช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง การมีส่วนร่วมในเหตุการณ์ รวมถึงความสามารถในการเขียนทำให้เขาได้รับฉายา "ลอว์เรนซ์แห่งอาระเบีย" ซึ่งใช้เป็นชื่อภาพยนตร์ ลอเรนซ์แห่งอาราเบีย ในปี 1962
ลอว์เรนซ์เกิดในปี 1888 ที่เมืองเทรแมด็อก เป็นบุตรนอกสมรสคนที่สองจากทั้งหมดห้าคนของทอมัส แชปแมนกับซาราห์ จันเนอร์ โดยทั้งสองอยู่กินด้วยกันโดยใช้นามสกุลลอว์เรนซ์ ต่อมาครอบครัวย้ายไปอยู่ที่เมืองออกซฟอร์ด และลอว์เรนซ์เข้าเรียนที่โรงเรียนชายล้วน City of Oxford High School for Boys ที่นั่นเขาได้พบกับซีริล บีสัน ผู้ซึ่งต่อมาเป็นนักกีฏวิทยาซึ่งมีความหลงใหลในโบราณคดีเช่นกัน ทั้งสองจึงร่วมกันสำรวจสิ่งปลูกสร้างรอบ ๆ บาร์กเชอร์ บักกิงแฮมเชอร์และออกซฟอร์ดเชอร์ ในปี 1910 ลอว์เรนซ์เรียนจบด้วยเกียรตินิยมอันดับหนึ่งด้านประวัติศาสตร์จากวิทยาลัยจีซัส มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด และได้รับโอกาสร่วมทีมโบราณคดีของเดวิด จอร์จ โฮการ์ธที่ทำการขุดค้นในคาร์เคมิช ภูมิภาคซีเรีย
ปี 1914 ลอว์เรนซ์กับเลนเนิร์ด วูลลีย์ นักโบราณคดีชาวบริติช ร่วมกับกองทัพบริติชทำการสำรวจทะเลทรายเนเกฟ โดยมีจุดประสงค์ที่แท้จริงคือเพื่อปรับปรุงแผนที่ไว้ใช้ในยามที่กองทัพออตโตมันบุกอียิปต์ เมื่อสงครามโลกครั้งที่หนึ่งอุบัติขึ้น ลอว์เรนซ์ถูกส่งไปที่สำนักงานอาหรับในไคโรเพื่อดูแลแผนที่ ทำใบปิดและซักข้อมูลนักโทษ ในปี 1916 หลังมีการตกลงระหว่างผู้นำชาวมักกะฮ์และรัฐบาลสหราชอาณาจักรในจดหมายแม็กแมน–ฮุซัยน์ ก็เกิดกบฏในมักกะฮ์แต่ไม่นานทัพออตโตมันก็ยึดมักกะฮ์คืนได้ ลอว์เรนซ์จึงถูกส่งไปฮิญาซเพื่อประสานงานกับฟัยศ็อล โอรสของฮุซัยน์ บิน อะลี ผู้ถูกเลือกให้เป็นผู้นำกบฏคนใหม่ เขาและฟัยศ็อลร่วมกันโจมตีแบบกองโจรและทำลายรางรถไฟของออตโตมัน ก่อนในปี 1917 ลอว์เรนซ์เอาชนะทัพออตโตมันในยุทธการที่อะกาบา เป็นการเปิดทางให้ทัพอาหรับได้รับกำลังสนับสนุนจากทัพบริติชในอียิปต์ ปีต่อมา ทัพอาหรับเข้ายึดกรุงดามัสกัสจากออตโตมันได้สำเร็จ ตามด้วยการขอสงบศึกและการแบ่งจักรวรรดิออตโตมัน
อย่างไรก็ตาม ความพยายามในการสถาปนารัฐเอกราชอาหรับอันเป็นหนึ่งเดียวนั้นล้มเหลว เมื่อมีการผ่านความตกลงไซก์-ปิโกต์ อันเป็นสัญญาลับระหว่างสหราชอาณาจักรกับฝรั่งเศสในการแบ่งดินแดนในตะวันออกกลาง ความตกลงนี้รวมถึงปัญหาอื่น ๆ ยิ่งเพิ่มความไร้เสถียรภาพในตะวันออกกลาง ด้านลอว์เรนซ์หลังสงคราม เขาทำงานที่กระทรวงการต่างประเทศและเครือจักรภพ ต่อมาในปี 1922 ลอว์เรนซ์ถูกเกณฑ์เข้ากองทัพอากาศสหราชอาณาจักร (RAF) ในชื่อจอห์น ฮูม รอสส์ แต่ภายหลังถูกปลดหลังตัวตนที่แท้จริงถูกเปิดเผย หลังจากนั้นเขายังคงทำงานกับ RAF โดยมีส่วนในการพัฒนาเรือที่ใช้กับเครื่องบินทะเลของกองทัพ ลอว์เรนซ์เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางรถจักรยานยนต์ที่เมืองดอร์เซตในปี 1935