stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
วงศ์ปลาฉลามกบ
ลักษณะและพฤติกรรม

มีรูปร่างโดยรวม คือ มีลำตัวเป็นรูปทรงกระบอก หรือค่อนข้างแบนลงเล็กน้อย บางชนิดมีสันบนหลัง บางชนิดไม่มีสันบนหลัง ตาอยู่ทางด้านบนในแนวข้างของส่วนหัวช่องสไปราเคิลมีขนาดใหญ่อยู่ทางด้านหลังหรือด้านล่างของตาเพียงเล็กน้อย จมูกสั้น มีร่องเชื่อมระหว่างจมูกกับปาก มีอวัยวะคล้ายหนวดที่จมูกสั้น ปากมีขนาดเล็กอยู่ในแนวขวางของส่วนหัว ครีบหลังทั้งสองครีบมีขนาดใกล้เคียงกัน ครีบอกมีขนาดเล็ก และกลม ครีบก้นกลมมีขนาดเล็ก และสั้นแยกออกจากครีบหางด้วยร่องตื้น ๆ ครีบหางยาว ช่องเปิดเหงือกมีขนาดเล็กช่องที่ 4 เหลื่อมซ้อนอยู่กับคู่ที่ 5
จัดเป็นปลาฉลามขนาดเล็ก ขนาดโดยเฉลี่ยเมื่อโตเต็มที่ 75–121 เซนติเมตร เมื่อยังเป็นปลาขนาดเล็กจะมีสีสัน]ลำตัวสวยงาม โดยจะเป็นปล้อง ๆ สีคล้ำสลับกับสีขาวตลอดทั้งตัว  เมื่อโตขึ้นมาแล้วจะกลายเป็นสีเดียวตลอดทั้งลำตัว เช่น สีน้ำตาล, สีเขียว หรือเทา เป็นปลาที่หากินและอาศัยอยู่ในพื้นท้องน้ำหลากหลายสภาพ ทั้งพื้นทราย, พื้นโคลน และทรายปนโคลน โดยปกติถ้าไม่หากินมักจะอยู่นิ่ง ๆ กับพื้น  ออกลูกเป็นไข่ ลักษณะไข่มีลักษณะคล้ายแคปซูล ลูกปลาจะกินอาหารโดยผ่านถุงไข่แดง มักจะวางไข่ในที่ ๆ น้ำตื้น หรือบริเวณปากแม่น้ำ หรือชายฝั่ง
จากการศึกษาโครงกระดูกและโครงร่างโดยใช้การเอ็กซ์เรย์อย่างซับซ้อนและการทำทีซีสแกนของนักวิทยาศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยบราวน์ สหรัฐอเมริกา พบว่า ปลาฉลามในวงศ์นี้มีพฤติกรรมการกินอาหารที่แปลกไม่เหมือนกับปลาฉลามหรือปลาจำพวกอื่น คือ ภายในช่องปากไม่มีลิ้นที่ช่วยควบคุมการเคลื่อนไหวของ ๆ เหลวภายในปากเพื่อจัดการกับอาหาร แค่กลับมีคอหอยยาวทำหน้าที่แทน โดยจะยกส่วนไหล่และหน้าอกเพื่อสร้างแรงดึงดูดอาหารเข้าไป สันนิษฐานได้ว่ากระดูกอ่อนระหว่างหัวและลำตัวเป็นส่วนที่มีบทบาทในการควบคุมครีบหน้าและผลักดันอาหารไปตามระบบทางเดินอาหาร
เป็นปลาฉลามที่มีความสวยงาม และมีขนาดเล็ก จึงมักนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม อาทิ ปลาฉลามกบ (Chiloscyllium punctatum), ปลาฉลามกบสีเทา (C. griseum) เป็นต้น ซึ่งสามารถเพาะขยายพันธุ์ในที่เลี้ยงได้แล้ว
การจำแนก

แบ่งออกเป็น 2 สกุล  พบกระจายพันธุ์ในทะเลเขตร้อนและเขตอบอุ่นในแถบอินโด-แปซิฟิก
การจำแนก > Chiloscyllium

สืบสายพันธุ์มาตั้งแต่ยุคซีโนมาเนียน–ปัจจุบัน
Chiloscyllium arabicum Gubanov, 1980
Chiloscyllium burmensis Dingerkus & DeFino, 1983
Chiloscyllium griseum Müller & Henle, 1838
Chiloscyllium hasselti Bleeker, 1852
Chiloscyllium indicum (Gmelin, 1789)
Chiloscyllium plagiosum (ไม่ทราบชื่อ, แต่อ้างอิงว่าเป็น Bennett, 1830)
Chiloscyllium punctatum Müller & Henle, 1838
การจำแนก > Hemiscyllium

สืบสายพันธุ์มาตั้งแต่ยุคทาเนเทียน–ปัจจุบัน พบกระจายพันธุ์ในเขตร้อนของออสเตรเลีย, ปาปัวนิวกินี และอินโดนีเซีย และมีอีกหนึ่งชนิดที่ยังไม่ได้รับการบรรยายทางวิทยาศาสตร์จากหมู่เกาะเซเชลส์
Hemiscyllium freycineti (Quoy & Gaimard, 1824)
Hemiscyllium galei Allen & Erdmann, 2008
Hemiscyllium hallstromi Whitley, 1967
Hemiscyllium halmahera Allen, Erdmann & Dudgeon, 2013
Hemiscyllium henryi Allen & Erdmann, 2008
Hemiscyllium michaeli Allen & Dudgeon, 2010
Hemiscyllium ocellatum (Bonnaterre, 1788)
Hemiscyllium strahani Whitley, 1967
Hemiscyllium trispeculare Richardson, 1843
Hemiscyllium sp. ยังไม่ได้ถูกอธิบาย
การจำแนก > ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว

†Acanthoscyllium sahelalmae (Pictet & Humbert, 1866)
†Almascyllium cheikeliasi (Signeaux, 1949)
†Chiloscyllium broenirnani Casier, 1958
†Hemiscyllium bruxelliensis Herman, 1977
†Mesiteia daimeriesi (Herman, 1973)
†Pseudospinax heterodon Underwood & Mitchell, 1999
แหล่งข้อมูลอื่น

จาก Fishbase.org (อังกฤษ)
วงศ์ปลาหมู

| วงศ์ปลาหมู |
| --- | --- |

ปลาหมูอินโด (Chromobotia macracanthus)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้นใหญ่:: Osteichthyes
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Cypriniformes
วงศ์ใหญ่:: Cobitoidea
วงศ์:: Botiidae L. S. Berg, 1940

สกุล
 Ambastaia  Botia  Chromobotia  Leptobotia  Parabotia  Sinibotia  Syncrossus  Yasuhikotakia
ชื่อพ้อง
 Botiinae Berg, 1940  Leptobotiini Nalbant, 2002
วงศ์ปลาหมู (อังกฤษ: Loach) เป็นวงศ์ของปลาน้ำจืดกระดูกแข็งวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Botiidae ในอันดับ Cypriniformes
โดยวงศ์นี้แยกออกมาจากวงศ์ปลาหมูแท้ (Cobitidae) ในปี ค.ศ. 2012 โดย มัวรีซ คอตเทเลต โดยพัฒนามาจากวงศ์ย่อย Botiinae ที่เลฟ เซมโยโนวิช เบิร์ก นักมีนวิทยาชาวรัสเซียเคยจัดมาก่อนในปี ค.ศ. 1940 เคยจัดให้เป็นวงศ์ย่อยมาก่อน
รูปร่างของปลาหมูในวงศ์นี้ มีรูปร่างลักษณะทั่วไปเหมือนกับปลาในวงศ์ปลาหมู แต่จะพบกระจายพันธุ์ในแหล่งน้ำจืดของแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ส่วนใหญ่มีลวดลายที่เป็นลายโค้งมากกว่า และมีรูปร่างที่เพรียวเป็นทรงกระสวยและมีส่วนของจมูกและปลายปากที่แหลมยาวกว่า อีกทั้งส่วนใหญ่ยังนิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม
การจำแนก

แยกออกเป็นสกุลต่าง ๆ ได้ดังนี้
Ambastaia
Botia
Chromobotia
Leptobotia
Parabotia
Sinibotia
Syncrossus
Yasuhikotakia
ดูเพิ่ม

วงศ์ปลาหมูแท้
แหล่งข้อมูลอื่น

ปลาหมู จากกรมประมง เก็บถาวร 2021-09-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
วงศ์ปลาแบล็คโกสต์

| วงศ์ปลาแบล็คโกสต์ |
| --- | --- |

ปลาแบล็คโกสต์ (Apteronotus albifrons)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Gymnotiformes
วงศ์:: Apteronotidae D. S. Jordan, 1923

สกุล
 ดูในเนื้อหา
วงศ์ปลาแบล็คโกสต์ (อังกฤษ: Ghost knifefish, Apteronotid eel) เป็นวงศ์ของปลากระดูกแข็งน้ำจืดวงศ์หนึ่ง ในอันดับปลาไหลไฟฟ้า (Gymnotiformes) ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Apteronotidae
เป็นวงศ์ปลาที่มีรูปร่างเพรียวยาวและแบนข้างมากเหมือนใบมีดหรือขนนก มีครีบหาง, ครีบท้อง และครีบหลังมีลักษณะเป็นเส้นยาว อยู่แนวกลางหลัง ตาของปลาในวงศ์นี้จะมีขนาดเล็ก และมีความสามารถพิเศษในการสร้างกระแสไฟฟ้าอ่อน ๆ ได้ และอาจได้ถึง 750 Hz เมื่อโตเต็มที่ ซึ่งกระแสไฟฟ้านี้มีไว้สำหรับหาอาหารและใช้นำทาง ไม่ได้ใช้ในการป้องกันตัวหรือล่าเหยื่อแต่อย่างใด เป็นปลาที่หากินในเวลากลางคืน
กระจายพันธุ์ในทวีปอเมริกาใต้แถบประเทศปานามา นิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม โดยชนิดที่เป็นที่รู้จักกันดีที่สุด คือ ปลาแบล็คโกสต์ (Apteronotus albifrons)
การจำแนก

แบ่งออกเป็นสกุลต่าง ๆ ได้ดังนี้ เป็นสกุล 13 สกุล ประมาณ 64 ชนิด
Adontosternarchus Ellis in Eigenmann, 1912
Apteronotus Lacepède, 1800
Compsaraia Albert, 2001
Magosternarchus Lundberg, Cox Fernandes & Albert in Lundberg et al., 1996
Megadontognathus Mago-Leccia, 1994
Orthosternarchus Ellis, 1913
Parapteronotus Albert, 2001
Platyurosternarchus Mago-Leccia, 1994
Porotergus Ellis in Eigenmann, 1912
Sternarchella Eigenmann in Eigenmann & Ward, 1905
Sternarchogiton Eigenmann in Eigenmann & Ward, 1905
Sternarchorhamphus Eigenmann in Eigenmann & Ward, 1905
Sternarchorhynchus Castelnau, 1855
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลเพิ่มเติม (อังกฤษ)
วงศ์ย่อยกาเซลล์

| วงศ์ย่อยกาเซลล์ |
| --- | --- |

เกรินุก (Litocranius walleri)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Mammalia
อันดับ:: Artiodactyla
วงศ์:: Bovidae
วงศ์ย่อย:: Antilopinae Gray, 1821

สกุล
 ดูในเนื้อหา
วงศ์ย่อยกาเซลล์ (อังกฤษ: gazelle, true antelope, วงศ์: Antilopinae) เป็นวงศ์ย่อยของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับสัตว์กีบคู่ (Artiodactyla) ในวงศ์ใหญ่ Bovidae ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Antilopinae
ลักษณะโดยรวมของสัตว์ในอันดับนี้ คือ มีขนาดตั้งแต่ขนาดเล็กจนถึงขนาดกลาง มีลักษณะคอและขายาวปราดเปรียว เขามีทั้งกลุ่มที่พบในเพศผู้และพบได้ทั้ง 2 เพศ โดยอาจจะเรียกได้ว่าเป็น "แอนทีโลปแท้"  ซึ่งสัตว์ที่อยู่ในวงศ์ย่อยนี้ ได้แก่  กาเซลล์, สปริงบ็อก, แบล็กบัก, เกรินุก, ไซกา เป็นต้น
กระจายพันธุ์ทั้งในทวีปแอฟริกาจนถึงทวีปเอเชีย ในแถบภูมิภาคเอเชียกลางและเอเชียตะวันออก แบ่งออกได้เป็น 14 สกุล ได้แก่
การจำแนก

Ammodorcas Thomas, 1891
Antidorcas Sundevall, 1847
Antilope Pallas, 1766
Dorcatragus Noack, 1894
Gazella Blainville, 1816
Litocranius Kohl, 1886
Madoqua Ogilby, 1837
Neotragus Hamilton Smith, 1827
Oreotragus A. Smith, 1834
Ourebia Laurillard, 1842
Pantholops Hodgson, 1834
Procapra Hodgson, 1846
Raphicerus Hamilton Smith, 1827
Saiga Gray, 1843
วงศ์ย่อยปลาพีค็อกแบส

| วงศ์ย่อยปลาพีค็อกแบส |
| --- | --- |

ปลาหมอออสเซลาริส (Cichla ocellaris)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Perciformes
วงศ์:: Cichlidae
วงศ์ย่อย:: Cichlinae Bonaparte, 1840

สกุล
 Cichla  Crenicichla  Teleocichla
วงศ์ย่อยปลาพีค็อกแบส (อังกฤษ: Peacock bass) เป็นวงศ์ย่อยของปลาน้ำจืดในวงศ์ปลาหมอสี (Cichlidae) ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Cichlinae (/ซิค-ลิค-เน่/)
เป็นปลากินเนื้อ ที่มีขนาดแตกต่างออกไปตั้งแต่ 1 เมตร จนถึงขนาดเพียงไม่กี่เซนติเมตร มีลำตัวเรียวยาว กรามแข็งแรง กระจายพันธุ์ในทวีปอเมริกาใต้ แบ่งออกเป็นสกุลต่าง ๆ ได้ 3 สกุล ดังนี้
Cichla Bloch & Schneider, 1801
Crenicichla Heckel, 1840
Teleocichla  Kullander, 1988
วงศ์ย่อยปลาผีเสื้อติดหิน

| วงศ์ย่อยปลาผีเสื้อติดหิน |
| --- | --- |

ปลาซัคเกอร์ผีเสื้อจีน (Beaufortia kweichowensis)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Cypriniformes
วงศ์:: Balitoridae
วงศ์ย่อย:: Balitorinae

สกุล
 ดูในเนื้อหา
ชื่อพ้อง
 Balitorini  Gastromyzontini
วงศ์ย่อยปลาผีเสื้อติดหิน หรือ วงศ์ย่อยปลาซัคเกอร์ผีเสื้อ (อังกฤษ: Flat loach) เป็นวงศ์ย่อยของปลาน้ำจืดขนาดเล็ก ใช้ชื่อวงศ์ว่า  Balitorinae (/บา-ลิ-ทอร์-นิ-นี่/) ในวงศ์ Balitoridae ซึ่งมีจำนวนสมาชิกอยู่ด้วยกันหลากหลายมากมาย หลายร้อยชนิด
สำหรับปลาในวงศ์ย่อยนี้ จะพบกระจายพันธุ์ในดินแดนที่เป็นหมู่เกาะ เช่น บอร์เนียว เป็นต้น มีจำนวนสกุลในวงศ์นี้  ได้แก่
Annamia
Balitora
Beaufortia
Bhavania
Cryptotora
Dienbienia
Erromyzon
Formosania
Gastromyzon
Glaniopsis
Hemimyzon
Homaloptera
Hypergastromyzon
Jinshaia
Katibasia
Lepturichthys
Liniparhomaloptera
Metahomaloptera
Neogastromyzon
Neohomaloptera
Paraprotomyzon
Parasewellia
Parhomaloptera
Plesiomyzon
Protomyzon
Pseudogastromyzon
Sectoria
Sewellia
Sinogastromyzon
Sinohomaloptera
Travancoria
Vanmanenia
วงศ์ย่อยปลาค้อ

| วงศ์ย่อยปลาค้อ |
| --- | --- |

ปลาค้อซี่กรง (Schistura mahnerti)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Cypriniformes
วงศ์:: Balitoridae
วงศ์ย่อย:: Nemacheilinae

สกุล
 ดูในเนื้อหา
วงศ์ย่อยปลาค้อ (อังกฤษ: Hillstream loach) เป็นวงศ์ย่อยของปลาน้ำจืดขนาดเล็ก ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Nemacheilinae (/นี-มา-ไคล-ลิ-นี่/) ในวงศ์ Balitoridae ซึ่งมีอยู่ด้วยกัน 2 วงศ์ย่อย และมีจำนวนสมาชิกมากมายหลายร้อยชนิด
สำหรับปลาที่อยู่ในวงศ์ย่อยนี้ จะแตกต่างไปจากวงศ์ย่อย Balitorinae กล่าว คือ จะพบได้ในดินแดนส่วนที่เป็นแผ่นดินใหญ่ เช่น ประเทศไทย มากกว่า
สำหรับสกุลในวงศ์นี้ ก็มีมากกว่า ได้แก่
Aborichthys
Acanthocobitis
Afronemacheilus
Barbatula
Barbucca
Claea
Dzihunia
Ellopostoma
Hedinichthys
Heminoemacheilus
Homatula
Ilamnemacheilus
Indoreonectes
Iskandaria
Lefua
Longischistura
Mesonoemacheilus
Metaschistura
Micronemacheilus
Nemacheilus
Nemachilichthys
Neonoemacheilus
Nun
Oreonectes
Oxynoemacheilus
Paracobitis
Paranemachilus
Paraschistura
Physoschistura
Protonemacheilus
Pteronemacheilus
Schistura
Seminemacheilus
Sphaerophysa
Sundoreonectes
Triplophysa
Tuberoschistura
Turcinoemacheilus
Vaillantella
Yunnanilus
วงศ์ย่อยหอยมือเสือ

| วงศ์ย่อยหอยมือเสือ ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: อีโอซีน - ปัจจุบัน |
| --- | --- |

เปลือกของหอยมือเสือยักษ์ (Tridacna gigas)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Mollusca
ชั้น:: Bivalvia
อันดับ:: Veneroida
วงศ์:: Cardiidae
วงศ์ย่อย:: Tridacninae Lamarck, 1819

สกุลและชนิด
 ดูในเนื้อหา
ชื่อพ้อง
 Chametracheidae H. Adams & A. Adams, 1857  Tridacnidae Lamarck, 1819  Tridacnoidea Lamarck, 1819
วงศ์ย่อยหอยมือเสือ (อังกฤษ: Giant clam; วงศ์ย่อย: Tridacninae) เป็นวงศ์ย่อยของหอยสองฝา ในวงศ์ใหญ่ Cardiidae ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Tridacninae
เป็นหอยสองฝาที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก แบ่งออกได้เป็น 2 สกุล 9 ชนิด ได้แก่
Tridacna
T. gigas
T. derasa
T. squamosa
T. maxima
T. crocea
T. tevoroa (เป็นชนิดสุดท้ายเพิ่งพบและรายงานไว้ล่าสุด พบในมหาสมุทรอินเดีย มีลักษณะใกล้เคียงกับ ชนิดT. squamosa)
Hippopus
H. hippopus
H. porcellanus
หอยมือเสือ มีแหล่งอาศัยดำรงชีวิตอยู่ตามแนวปะการัง พบแพร่กระจายอยู่เฉพาะในทะเลเขตร้อนแถบอินโด-แปซิฟิกเท่านั้น เป็นทรัพยากรสัตว์น้ำที่มนุษย์นำมาใช้ประโยชน์ตั้งแต่สมัยโบราณมาแล้ว เนื้อของหอยมือเสือโดยเฉพาะกล้ามเนื้อยึดเปลือก เป็นอาหารซึ่งมีราคาแพง เป็นที่นิยมบริโภคในหลายประเทศ เปลือกใช้ทำเครื่องใช้, เครื่องประดับ รวมทั้งมุก ซึ่งหอยมือเสือก็สามารถให้ได้เหมือนกัน ส่วนหอยมือเสือขนาดเล็กนิยมนำมาเลี้ยงในตู้ปลาทะเลสวยงาม
จึงทำให้หอยมือเสือถูกจับขึ้นมาใช้ประโยชน์มากจนเกินกำลังธรรมชาติจะทดแทนได้ทันในทุกแหล่งการแพร่กระจายจนกระทั่งอยู่ในสภาวะใกล้สูญพันธุ์ หรือบางชนิดถูกทำลายจนหมดไปจากบางแหล่ง จึงเป็นหนึ่งในจำนวนสัตว์น้ำที่ได้รับการขึ้นบัญชีในรายชื่อสัตว์และพืชที่ใกล้สูญพันธุ์หรือหายากในอนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดของสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้จะสูญพันธุ์ หรือ CITES และจัดอยู่ในบัญชีสัตว์สงวนและคุ้มครองประเภท 2 ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 ของกฎหมายไทย
ในน่านน้ำไทยพบหอยมือเสืออยู่ทั้งในอ่าวไทยและทะเลอันดามัน พบทั้งหมด 5 ชนิด  จำนวนประชากรหอยมือเสือในน่านน้ำไทยในปัจจุบันมีเหลืออยู่ไม่มาก เนื่องจากหอยมือเสือมีแหล่งอาศัยอยู่ตามแนวปะการังที่มีระดับน้ำไม่ลึกเพราะต้องอาศัยแสงสว่างในการดำรงชีพเพื่อให้สาหร่ายซึ่งอาศัยอยู่ในเนื้อเยื่อสามารถสังเคราะห์แสงได้จึงทำให้หอยมือเสือถูกจับขึ้นมาได้ง่าย  ปัจจุบัน หอยมือเสือทุกชนิดได้มีการเพาะขยายพันธุ์ได้แล้วในประเทศไทย ยกเว้น ชนิด หอยมือเสือยักษ์ (T. gigas) เท่านั้น เนื่องจากหาพ่อแม่พันธุ์ไม่ได้
วงศ์ย่อยนกคอพัน

| วงศ์ย่อยนกคอพัน |
| --- | --- |

นกคอพัน (Jynx torquilla)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Piciformes
วงศ์:: Picidae
วงศ์ย่อย:: Jynginae
สกุล:: Jynx Linnaeus, 1758

ชนิด
 2 ชนิด (ดูในเนื้อหา)
นกคอพัน (อังกฤษ: Wrynecks) เป็นวงศ์ย่อยของนกจำพวกหนึ่ง ในวงศ์นกหัวขวาน (Picidae) ใช้ชื่อวงศ์ย่อยว่า Jynginae มีอยู่เพียงสกุลเดียว คือ Jynx
นกคอพัน เป็นนกหัวขวานที่ไม่สามารถที่จะเกาะต้นไม้ในแบบแนวตั้งได้เหมือนนกหัวขวานจำพวกอื่น เนื่องจากไม่มีขนหางที่แข็งใช้ในการทรงตัวได้เหมือนนกหัวขวานอื่น ๆ อีกทั้งยังมีจะงอยปากที่สั้นไม่สามารถที่จะใช้เจาะต้นไม้ได้ด้วย แต่ก็มีลิ้นที่ยาวและมีน้ำลายที่เหนียวใช้ตวัดกินแมลงต่าง ๆ ได้เหมือนนกหัวขวานทั่วไป แต่นกคอพันมีพฤติกรรมชอบหากินตามพื้นดินมากกว่า โดยแมลงชนิดที่ชอบกิน คือ มด ซึ่งเป็นแมลงที่อยู่ตามพื้นดิน จึงมักลงมาหากินตามพื้นดินด้วยการกระโดดไปเป็นจังหวะ ๆ และหยุดดูมดตามร่องของพื้นดิน
เหตุที่ได้ชื่อสกุลว่า Jynx เนื่องจากสามารถที่จะบิดลำคอไปข้าง ๆ ได้เหมือนงู ได้เกือบ 180 องศา เหมือนกับมีเวทมนตร์หรือเป็นผู้วิเศษ
นกคอพัน จัดเป็นนกขนาดเล็ก กระจายพันธุ์อยู่ในแถบยูเรเชีย, ทวีปยุโรป และเอเชียตะวันออก เป็นนกที่อพยพหนีหนาวมาบ้างในประเทศไทย ในช่วงฤดูหนาว
แบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด คือ
ภาพเคลื่อนไหวการบิดคอของนกคอพัน
นกคอพัน (Jynx torquilla)
นกคอพันคอแดง (Jynx ruficollis)
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Jynx ที่วิกิสปีชีส์
วงศ์ย่อยปลากัด

| วงศ์ย่อยปลากัด |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Anabantiformes
อันดับย่อย:: Anabantoidei
วงศ์:: Osphronemidae
วงศ์ย่อย:: Macropodusinae Hoedeman, 1948

สกุล
 ดูในเนื้อหา
ชื่อพ้อง
 Macropodinae Liem, 1963
วงศ์ย่อยปลากัด (อังกฤษ: Fighting fish & Paradise fish) เป็นวงศ์ย่อยของปลาน้ำจืดขนาดเล็ก ที่มีอวัยวะหายใจลักษณะคล้ายเขาวงกต ในวงศ์ใหญ่ Osphronemidae ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Macropodusinae
เป็นปลาขนาดเล็ก เมื่อโตเต็มที่แล้วไม่เกินนิ้วมือของมนุษย์ จัดเป็นวงศ์ย่อยที่มีความหลากหลายที่สุดของวงศ์ใหญ่นี้ เป็นปลาที่มีสีสันสวยงาม โดยเฉพาะตัวผู้ จึงนิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม โดยสมาชิกที่เป็นที่รู้จักกันดีของวงศ์ย่อยนี้ คือ ปลากัด มีพฤติกรรมการวางไข่ทั้งก่อหวอดและอมไข่ พบกระจายพันธุ์ในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์และเอเชียตะวันออก
สกุล

Betta Bleeker, 1850
Macropodus Lacepède, 1801
Malpulutta Deraniyagala, 1937
Parosphromenus Bleeker, 1877
Pseudosphromenus Bleeker, 1879
Trichopsis Canestrini, 1860
วงศ์ย่อยนกเดินดง

| วงศ์ย่อยนกเดินดง |
| --- | --- |

นกกระเบื้องผา (Monticola solitarius) ที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน จัดเป็นนกชนิดหนึ่งในวงศ์ย่อยนี้ที่พบได้่ในประเทศไทย

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Passeriformes
วงศ์:: Muscicapidae
วงศ์ย่อย:: Saxicolinae

สกุล
 ประมาณ 30 สกุล
วงศ์ย่อยนกเดินดง (อังกฤษ: Chat & Thrush) เป็นวงศ์ย่อยของนกเกาะคอน ในวงศ์นกจับแมลงและนกเขน (Muscicapidae) ใช้ชื่อวงศ์ว่า  Saxicolinae (เดิมเคยถูกอยู่ในวงศ์ Turdidae หรือ Turdinae)
เป็นนกที่มีขนาดเล็กมากจนถึงขนาดเล็ก (13-30 เซนติเมตร) ขอบปลายจะงอยปากเปนรอยบากเล็กนอย รูจมูกเปนรูปไขและมักไมมีขนปกคลุม มุมปากมีขนแข็ง หางสั้นกวาปกแตบางชนิดยาวเทากัน แขงยาวและแข็งแรง  นิ้วในเปนอิสระ นิ้วนอกและนิ้วกลางเชื่อมติดกันเล็กนอย ที่บริเวณโคนนิ้ว อาหารไดแก แมลง, สัตวไมมีกระดูกสันหลังขนาดเล็ก, สัตวเลื้อยคลาน และผลไม บางชนิดลงมาหาอาหารตามพื้นดิน ทํารังเปนรูปถวย โดยใชกิ่งไม ใบไมและใบหญาเปนวัสดุ สวนใหญจะทํารังตามงามไม ลูกนกแรกเกิดชวยเหลือตัวเองไมไดเลย ไมมีขนดาวนปกคลุมตัว ยังไมลืมตาและขาไมแข็งแรง ในระยะแรกพอแมยังตองกกและหาอาหารมาปอนให
นกในวงศ์นี้แบ่งออกได้ทั้งสิ้นประมาณ 30 สกุล
สกุล

Saxicolinae
Tarsiger - 5 ชนิด
Luscinia - 11 ชนิด
Erithacus - 3 ชนิด
Heinrichia - 1 ชนิด
Brachypteryx - 4 ชนิด
Irania - 1 ชนิด
Saxicola - 14 ชนิด
Monticola - 13 ชนิด รวมถึง Pseudocossyphus ด้วย
Pogonocichla - 1 ชนิด
Swynnertonia - 1 ชนิด
Stiphrornis - 1-5 ชนิด
Xenocopsychus - 1 ชนิด
Saxicoloides - 1 ชนิด
Myiomela - 4 ชนิด
Cinclidium - 1 ชนิด
Myophonus - 1 ชนิด
Namibornis - 1 ชนิด
Cercomela - 9 ชนิด
Myrmecocichla - 7 ชนิด
Thamnolaea - 2 ชนิด
Pinarornis - 1 ชนิด
Sheppardia - 9 ชนิด
Cossyphicula - 1 ชนิด (บางครั้งจะใช้ Cossypha)
Cossypha - 14 ชนิด
Cichladusa - 3 ชนิด
Cercotrichas - 11 ชนิด (บางครั้งจะจัดอยู่ในวงศ์ย่อย Muscicapine)
Copsychus - 7 ชนิด (บางครั้งจะจัดอยู่ในวงศ์ย่อย Muscicapine)
Phoenicurus - 11 ชนิด
Chaimarrornis - 1 ชนิด
Rhyacornis - 2 ชนิด (บางครั้งจะใช้ Phoenicurus )
Grandala - 1 ชนิด
Enicurus - 7 ชนิด
Campicoloides - 1 ชนิด
Oenanthe - ประมาณ 20 ชนิืด
Trichixos - 1 ชนิด
วงศ์ย่อยปลาซิว

| วงศ์ย่อยปลาซิว |
| --- | --- |

ปลาซิวหางกรรไกร (Rasbora trilineata) ปลาขนาดเล็กชนิดหนึ่งในวงศ์ย่อยนี้ ในสกุล Rasbora

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Cypriniformes
วงศ์:: Cyprinidae
วงศ์ย่อย:: Danioninae
เผ่า:: Danionini

สกุล
 Amblypharyngodon   Barilius   Cabdio   Chela   Chelaethiops   Danio   Danionella   Devario   Esomus   Horadandia   Inlecypris   Laubuca   Leptocypris   Luciosoma   Malayochela   Microdevario   Microrasbora   Nematabramis   Neobola   Opsaridium   Opsarius   Paedocypris   Parachela   Pectenocypris   Raiamas   Rasbora   Rasboroides   Salmostoma   Securicula   Sundadanio
วงศ์ย่อยปลาซิว (อังกฤษ: Danionin) เป็นวงศ์ย่อยของปลาน้ำจืดในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) ซึ่งถือเป็นวงศ์ใหญ่ มีสมาชิกต่าง ๆ ในวงศ์นี้ทั่วโลกมากกว่า 2,000 ชนิด ใช้ชื่อวงศ์ว่า Danioninae
ปลาในวงศ์ย่อยนี้ มักมีขนาดเล็ก โดยเรียกในชื่อสามัญว่า ปลาซิว หรือ ปลาแปบ มีลักษณะโดยทั่วไป คือ ส่วนใหญ่ลำตัวมีสีเงิน สันท้องกลมไม่เป็นสัน หรือบางชนิดสันท้องคม ส่วนหัวมักอยู่ในแนวเฉียงกับลำตัว ส่วนใหญ่มีปมที่ปลายของขากรรไกรล่าง  หรือบางชนิดไม่มี ปากเฉียงขึ้นหรืออยู่ในตำแหน่งตรง มีฟันในหลอดคอ 1-3 แถว ก้านครีบเดี่ยวของครีบหลังไม่แข็ง ปกติมีจำนวนก้านครีบที่แตกปลาย 7 ก้าน มักอยู่ในตำแหน่งทางด้านท้ายของลำตัวหรือหลังจุดเริ่มต้นของครีบท้อง บางชนิดไม่มีหนวด บางชนิดมีหนวด มีซอกเกล็ดเฉพาะที่ฐานของครีบท้อง  เส้นข้างลำตัวสมบูรณ์โค้งลงทางด้านล่างและสิ้นสุดต่ำกว่ากึ่งกลางคอดหาง
ตามข้อมูลของมหาวิทยาลัยเซนต์หลุยส์ ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้จัดให้ปลาที่อยู่ในวงศ์ย่อยนี้มีทั้งหมด 30 สกุล (ดูในตาราง) แต่ตามข้อมูลของผู้ช่วยศาสตราจารย์ อภินันท์ สุวรรณรักษ์ แห่งคณะเทคโนโลยีการประมงและทรัพยากรทางน้ำ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ได้จัดให้มีสกุลเพิ่มเติมขึ้นมาอีก ซึ่งเป็นปลาที่สามารถพบได้ในประเทศไทย ได้แก่ Aaptosyax, Aspidoparia, Boraras, Brachydanio, Leptobarbus, Macrochirichthys, Opsariichthys,  Oxygaster และThryssocypris
ทั้งนี้เนื่องจากจำนวนวงศ์ย่อยของปลาในวงศ์ปลาตะเพียนนี้ ยังไม่มีข้อยุติแน่นอน โดยนักมีนวิทยาและนักอนุกรมวิธานในแต่ละท่าน ก็จะจัดแตกต่างกันออกไป เช่น วอลเตอร์ เรนโบธ ได้แบ่งวงศ์ย่อยออกเป็นทั้งสิ้น 4 วงศ์ย่อย เมื่อปี ค.ศ. 1996 ได้แก่ Alburninnae, Danioninae, Leuciscinae และCyprininae เป็นต้น
ดูเพิ่ม

ปลาซิว
ปลาแปบ
วงศ์ย่อยปลากะรังจิ๋ว

| วงศ์ย่อยปลากะรังจิ๋ว |
| --- | --- |

ฝูงปลาทองทะเล (Pseudanthias squamipinnis)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Perciformes
วงศ์:: Serranidae
วงศ์ย่อย:: Anthiinae

สกุล
 ดูในเนื้อหา
วงศ์ย่อยปลากะรังจิ๋วหรือ วงศ์ย่อยปลาทองทะเล  (อังกฤษ: Basslet, Anthias) เป็นวงศ์ย่อยของปลากระดูกแข็งทะเลในวงศ์ Serranidae หรือ วงศ์ปลากะรัง หรือปลาเก๋า ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Anthiinae
เป็นปลาที่มีขนาดเล็กที่สุดในวงศ์ มีสีสันสดใส มีขนาดความยาวโดยเฉลี่ยไม่เกิน 15 เซนติเมตร อาศัยอยู่เป็นฝูงในแนวปะการัง โดยมีตัวผู้เป็นจ่าฝูง
เป็นปลาที่ไม่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ แต่นิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม
การจำแนก

พบประมาณ 200 ชนิด โดยสามารถแยกเป็นสกุลต่าง ๆ ได้ดังนี้
Anatolanthias
Anthias
Caesioperca
Caprodon
Dactylanthias
Giganthias
Hemanthias
Holanthias
Hypoplectrodes
Lepidoperca
Luzonichthys
Meganthias
Nemanthias
Odontanthias
Othos
Plectranthias
Pronotogrammus
Pseudanthias
Rabaulichthys
Sacura
Selenanthias
Serranocirrhitus
Tosana
Tosanoides
Trachypoma
วงศ์ย่อยนกเป็ดน้ำ

| วงศ์ย่อยนกเป็ดน้ำ |
| --- | --- |

เป็ดมัลลาร์ด หรือเป็ดหัวเขียว ชนิดที่เป็นต้นแบบ

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Anseriformes
วงศ์:: Anatidae
วงศ์ย่อย:: Anatinae Leach, 1820

สกุลต้นแบบ
Anas Linnaeus, 1758
สกุล
 ดูในเนื้อหา
วงศ์ย่อยนกเป็ดน้ำ (อังกฤษ: Teal, Dabbling duck) เป็นวงศ์ย่อยของสัตว์ปีกจำพวกเป็ด หรือนกเป็ดน้ำวงศ์หนึ่ง จัดอยู่ในวงศ์ใหญ่ Anatidae ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Anatinae หรือจัดอยู่ในเผ่า Anatini
เป็ดที่อยู่ในวงศ์ย่อยนี้มีลักษณะคล้ายกับสมาชิกที่อยู่ในวงศ์ใหญ่ คือ มีจะงอยปากแบนและตรงปลายปากงุ้ม ตีนมีพังผืด นิ้วเรียว นิ้วหลังค่อนข้างเล็กและเป็นนิ้วต่างระดับ บินได้เก่ง ส่วนใหญ่เป็นนกอพยพย้ายถิ่น นอกจากนี้แล้วยังสามารถที่จะว่ายน้ำหรือดำน้ำได้อีกด้วยตีนที่เป็นพังผืด
การจำแนก

(ในบางข้อมูลจะจัดให้เผ่า Anserini หรือห่าน ซึ่งมีขนาดลำตัวใหญ่อยู่ในวงศ์ย่อยนี้ด้วย)
Aix F. Boie, 1828 – เป็ดวู้ดดั๊ก, เป็ดแมนดาริน
Amazonetta Boetticher, 1929
Anas Linnaeus, 1758 – นกเป็ดน้ำธรรมดา, เป็ดเล่นน้ำ
Asarcornis Salvadori, 1895  – เป็ดก่า
Aythya F. Boie, 1822 – เป็ดดำน้ำ	, เป็ดโปชาด
Biziura Stephens, 1824
Bucephala S. F. Baird, 1858 – เป็ดตาทอง
Cairina Fleming, 1822
Callonetta Delacour, 1936  – นกเป็ดน้ำหางวงแหวน
Camptorhynchus Bonaparte, 1838	 – เป็ดลาบาดอร์
Chenonetta Brandt, 1836
Clangula Leach, 1819	 – Oldsquaws
Heteronetta Salvadori, 1865
Histrionicus Lesson, 1828	 – เป็ดฮาร์ลีควิน
Lophodytes Reichenbach, 1853
Lophonetta Riley, 1914
Malacorhynchus Swainson, 1831
Marmaronetta Reichenbach, 1853
Melanitta F. Boie, 1822
Mergellus Selby, 1840
Mergus Linnaeus, 1758 	 – เป็ดปากเลื่อย
Netta Kaup, 1829
Nettapus Brandt, 1836
Nomonyx Ridgway, 1880
Oxyura Bonaparte, 1828	 – เป็ดหางแข็ง
Polysticta Eyton, 1836
Pteronetta Salvadori, 1895
Rhodonessa Reichenbach, 1853		 – เป็ดปากแดง
Salvadorina Rothschild & Hartert, 1894
Somateria Leach, 1819
Speculanas Boetticher, 1929
ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว
(เรียกโดยรวม ๆ ว่า โมอา-โนลา)
Chelychelynechen  †
Thambetochen †
Ptaiochen †
ในประเทศไทยพบนกที่อยู่ในวงศ์ย่อยนี้ 5 สกุล 17 ชนิด
วงศ์ย่อยปลาหมอจำปะ

| ปลาหมอจำปะ |
| --- | --- |

ปลาหมอจำปะ (B. hasselti)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Anabantiformes
อันดับย่อย:: Anabantoidei
วงศ์:: Osphronemidae
วงศ์ย่อย:: Belontiinae Liem,  1963
สกุล:: Belontia Myers, 1923

ชนิด
 ดูในเนื้อหา
วงศ์ย่อยปลาหมอจำปะ (อังกฤษ: Combtail gourami) เป็นวงศ์ย่อยของปลาน้ำจืดขนาดเล็กจำพวกหนึ่ง มีชื่อวงศ์ว่า  Belontiinae ในวงศ์ปลากัด ปลากระดี่ (Osphronemidae) ซึ่งมีอยู่เพียงสกุลเดียวเท่านั้น  คือ Belontia (/เบ-ลอน-เทีย-อา/)  โดยมาจากชื่อหมู่บ้านเบลออนท์จา (Belontja) ซึ่งเป็นหมู่บ้านในเมืองปาเลมบังในประเทศอินโดนีเซีย
มีรูปร่างโดยรวมเหมือนปลากัดผสมกับปลาหมอ แต่มีลำตัวแบนข้างและกว้างมากกว่า ครีบหางมนกลม ครีบท้องเล็ก ครีบหลังใหญ่และแหลม  ครีบอกมีก้านครีบเดี่ยวยื่นออกมาเป็นเส้นยาว ปลายของครีบหลังและครีบก้นยื่นออกมาเป็นเส้นเดี่ยว ครีบหลังมีก้านครีบเดี่ยว 16-20 ก้าน และก้านครีบแขนง 9-13 แขนง ครีบก้นมีก้านครีบเดี่ยว 13-17 ก้าน และก้านครีบแขนง 10-13 ก้าน  ลำตัวจะมีสีน้ำตาลเหลืองคล้ำหรือน้ำตาลแดง มีขนาดความยาวตั้งแต่ 5 นิ้ว จนถึง 20 เซนติเมตร ทำรังโดยตัวผู้ก่อหวอดเหมือนปลากัดหรือปลากระดี่ ตัวมีขนาดใหญ่และสีสดกว่าตัวเมีย
พบเพียง 2 ชนิดเท่านั้น คือ
Belontia hasselti พบในพรุทางภาคใต้ของไทย ไปจนถึงแหลมมลายู
Belontia signata มีขนาดเล็กชนิดแรก พบในศรีลังกา
นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามทั้ง 2 ชนิด
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Belontia ที่วิกิสปีชีส์