stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษามากินดาเนา

| ภาษามากินดาเนา |
| --- | --- |
Magindanaw
ประเทศที่มีการพูด: ฟิลิปปินส์
ภูมิภาค: มินดาเนาตะวันตกเฉียงใต้
จำนวนผู้พูด: 1.1 ล้านคน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  ภาษามาลาโย-โพลีเนเซียภาษากลุ่มบอร์เนียว-ฟิลิปปินส์ภาษากลุ่มดาเนาภาษามากินดาเนา
รหัสภาษา
ISO 639-2: phi
ISO 639-3: mdh
ภาษามากินดาเนา เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียน ใช้พูดเป็นส่วนใหญ่ในจังหวัดมากินดาเนาเดลนอร์เตและจังหวัดมากินดาเนาเดลซูร์ ประเทศฟิลิปปินส์ และมีกระจายอยู่ในส่วนอื่น ๆ ของเกาะมินดาเนาเช่น ซัมบวงกา ดาเบา และจังหวัดอื่น ๆ เช่น จังหวัดโคตาบาโต จังหวัดตีโมกโคตาบาโต จังหวัดซารังกานี จังหวัดซัมบวงกาเดลซูร์ และจังหวัดซัมบวงกาซีบูไก รวมทั้งในมะนิลาด้วย
| ด ค กภาษาราชการและภาษาที่สำคัญของประเทศสมาชิกอาเซียน |
| --- | --- |
ภาษาราชการ   (ประเทศสมาชิก):  กัมพูชา : ภาษาเขมร •  ไทย : ภาษาไทย •  บรูไน : ภาษามลายู •  พม่า : ภาษาพม่า •  ฟิลิปปินส์ : ภาษาฟิลิปปินส์ • ภาษาอังกฤษ •  มาเลเซีย : ภาษามลายู •  ลาว : ภาษาลาว •  เวียดนาม : ภาษาเวียดนาม •  สิงคโปร์ : ภาษามลายู • ภาษาอังกฤษ • ภาษาจีนมาตรฐาน • ภาษาทมิฬ •  อินโดนีเซีย : ภาษาอินโดนีเซีย
ภาษาราชการของประเทศสังเกตการณ์:  ติมอร์-เลสเต : ภาษาเตตุน • ภาษาโปรตุเกส •  ปาปัวนิวกินี : ภาษาอังกฤษ • ตอกปีซิน • ภาษาฮีรีโมตู
ภาษาเฉพาะถิ่นที่สำคัญ:  กัมพูชา : ภาษาจาม •  ไทย : ภาษามลายูปัตตานี •  บรูไน : ภาษามลายูบรูไน •  พม่า : ภาษากะเหรี่ยง • ภาษากะชีน • ภาษาไทใหญ่ • ภาษามอญ • ภาษายะไข่ • ภาษาโรฮีนจา •  ฟิลิปปินส์ : ภาษาเซบัวโน • ภาษาตากาล็อก • ภาษาอีโลกาโน • ภาษามากินดาเนา •  ลาว : ภาษาม้ง •  เวียดนาม : ภาษาไทดำ •  อินโดนีเซีย : ภาษาชวา • ภาษาซุนดา • ภาษาบาหลี • ภาษาอาเจะฮ์
ภาษายรุ

| ภาษายรุ |
| --- | --- |
Jruʔ, ຈຼ໌ຣູະ
ประเทศที่มีการพูด: ลาว
ภูมิภาค: แขวงเซกอง, แขวงจำปาศักดิ์
จำนวนผู้พูด: 28,000  (2007)
ตระกูลภาษา: ออสโตรเอเชียติก  บัฮนัรตะวันตกละเว็นภาษายรุ
ระบบการเขียน: อักษรลาว, อักษรขอม
รหัสภาษา
ISO 639-3: lbo
ภาษายรุ (สัทอักษรสากล: [ɟruʔ]) อยู่ในภาษากลุ่มบะห์นาริก มีผู้พูดในแขวงเซกองและแขวงจำปาศักดิ์ ประเทศลาว มีคำยืมจากภาษาลาวมาก ระบบน้ำเสียงไม่เด่นชัดว่ามีนัยสำคัญทางภาษาศาสตร์หรือไม่ มีเสียงพยัญชนะต้น 30 เสียง เสียงตัวสะกด 17 เสียง เสียงสระ 24 เสียง
แหล่งข้อมูลอื่น

Sidwell, Paul (2003). A Handbook of comparative Bahnaric, Vol. 1: West Bahnaric. Pacific Linguistics, 551. Canberra: Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University.
http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI (Repository and Workspace for Austroasiatic Intangible Heritage)
http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-9043-C@view Jru' in RWAAI Digital Archive
Consonant Ear Training
ธีระพันธ์ ล.ทองคำ. ภาษาของนานาชนเผ่าในแขวงเซกอง ลาวใต้: ความรู้พื้นฐานเพื่อการวิจัยและและพัฒนา. กทม. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2544.
มยุรา ฟ้าสีทอง

มยุรา ฟ้าสีทอง เป็นบุตรสาวคนแรก ในจำนวน 3 คน บิดาคือ นายสี อินนา มารดา นางอุดร อินนา เกิดที่อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ ปัจจุบันครอบครัวย้ายมาอยู่ที่ บ้านใหม่ไทยพัฒนา ตำบลหนองตะเคียนบอน อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว เธอเป็นคนที่ชอบเสียงเพลงมาตั้งแต่เด็ก ชอบการร้องเพลงเป็นชีวิตจิตใจ ด้วยความที่อยากจะช่วยพ่อแม่หาเงินเลี้ยงดูน้อง ๆ เมื่อสำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา เธอจึงไม่ได้เรียนต่อ ออกมาทำนาส่งน้องทั้งสองคนเรียนหนังสือ ระหว่างนั้นก็อาศัยฝึกร้องเพลงจากวิทยุทรานซิสเตอร์ และร้องเพลงบนหลังควาย จนควายพาวิ่งเตลิดเปิดเปิงเพราะตกใจเสียงเพลงจากวิทยุ เมื่ออายุ 16 ปี เธอไปสมัครเป็นทหารพรานสันตินิมิตร ที่ 12 ศาลาลำดวน จังหวัดสระแก้ว เธอได้ร้องเพลงสมใจ ระหว่างร้องเพลงในรั้วทหารพราน เธอรู้จักเพื่อนซึ่งเป็นคนสนิทของนายห้าง พามาเทสเสียงในอัลบั้มลูกทุ่งมันส์ระเบิด เธอออกอัลบั้มมาหลายชุด และเพลงที่คนรู้จักและสร้างชื่อเสียงให้เธอคือ สาวบางโพ
มรกต (แก้ความกำกวม)

มรกต อาจหมายถึง
อัญมณีมรกต
หอยมรกต
พายุมรกต
ดาบมรกต นวนิยายโดยโกวเล้ง
มรกตนคร สถานที่ในนวนิยายเพชรพระอุมา
มรกต (ตราสินค้า) ตราสินค้าน้ำมีนพืช
มรกต มณีฉาย นางแบบและนักแสดง
มรกต แสงทวีป (กิตติสาระ) นางงาม นักแสดง และพิธีกร
มรกต กรเกษม อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข
มรกต พัฒนาการยิม นักมวยสากลอาชีพชาวไทย
ฟาโรห์เมนเคอเร

ฟาโรห์เมนเคอเร  (Menkaure) เป็นพระกษัตริย์ของอียิปต์โบราณใน ราชวงศ์ที่สี่แห่งอียิปต์ ระหว่างช่วงสมัย ราชอาณาจักรเก่าแห่งอียิปต์ มาเนทโท กล่าวว่า ฟาโรห์เมนเคอเรทรงครองราชย์ต่อจากพระราชบัลลังก์ของ ฟาโรห์บากา ตามหลักฐานทางโบราณคดีสนับสนุนว่า พระองค์สืบทอดพระราชบัลลังก์มาจาก ฟาโรห์คาเฟร
พัสเทว ปันเฑ

| พัสเทว ปันเฑ |
| --- | --- |

นายกรัฐมนตรีของตรินิแดดและโตเบโก
ดำรงตำแหน่ง 10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1995 – 23 ธันวาคม ค.ศ. 2001
ประธานาธิบดี: นูร์ ฮันซานาลี   อาเธอร์ โรบินสัน
ก่อนหน้า: แพทริก แมนนิง
ถัดไป: แพทริก แมนนิง
เขตเลือกตั้ง: คูวาเหนือ
ผู้นำพรรคสหรัฐสภาแห่งชาติ (UNC)
ดำรงตำแหน่ง 10 กันยายน ค.ศ. 2006 – 24 มกราคม ค.ศ. 2010
ก่อนหน้า: วินสตัน ทุครัน
ถัดไป: กมลา ปรสาท-พิเสสร
ดำรงตำแหน่ง 21 เมษายน ค.ศ. 1989 – 2 ตุลาคม ค.ศ. 2005
ถัดไป: วินสตัน ทุครัน
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 25 พฤษภาคม ค.ศ. 1933(1933-05-25) เมืองพรินซ์ทาวน์, ตรินิแดดและโตเบโก
เสียชีวิต: 1 มกราคม ค.ศ. 2024(2024-01-01) (90 ปี)
ศาสนา: พราหมณ์-ฮินดู
พรรคการเมือง: พรรคสหรัฐสภาแห่งชาติ (UNC)
คู่สมรส: นอร์มา โมฮัมเหม็ด (เสียชีวิต) อุมา รามกฤษัณ
อาชีพ: นักกฎหมาย, นักการเมือง

พัสเทว ปันเฑ (อักษรโรมัน: Basdeo Panday, 25 พฤษภาคม ค.ศ. 1933 - 1 มกราคม ค.ศ. 2024)  นายกรัฐมนตรีคนที่ 5 ของตรินิแดดและโตเบโก ดำรงตำแหน่งเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1995 – 23 ธันวาคม ค.ศ. 2001 แต่เขาดำรงตำแหน่งฝ่ายค้านมาอย่างยาวนานตั้งแต่ช่วงปี ค.ศ. 1976–1977, 1978–1986, 1989–1995 และ ค.ศ. 2001–2010 เขาได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากเมืองคูวาเหนือครั้งแรกในปี ค.ศ. 1976
ในปี ค.ศ. 2006 เขาถูกตัดสินว่าไม่สามารถยื่นข้อมูลที่สมบูรณ์ของบัญชีธนาคารต่อคณะกรรมการซึ่งจัดตั้งขึ้นที่กรุงลอนดอน ตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายค้านจึงว่างลง และชื่อของนายปันเฑยังอยู่ในศาลอุทธรณ์ จึงมีการแต่งตั้งกมลา ปรสาท-พิเสสร ขึ้นเป็นหัวหน้าฝ่ายค้านเมื่อวันที่ 26 เมษายน ค.ศ. 2006
นายปันเฑ สมรสครั้งแรกกับนอร์มา โมฮัมเหม็ด มีบุตรด้วยกันหนึ่งคน แต่หลังจากนอร์มาเสียชีวิตแล้ว เขาได้สมรสใหม่กับอุมา รามกฤษัณ มีบุตรสาวด้วยกัน 4 คน
แหล่งข้อมูลอื่น

NALIS Biography of Basdeo Panday เก็บถาวร 2006-10-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Official Website of the United National Congress เก็บถาวร 2007-03-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
พระเจ้าทันจง

| พระเจ้าทันจง |
| --- | --- |

พระมหากษัตริย์แห่งโชซ็อน
ครองราชย์: 18 กันยายน พ.ศ. 1995 - 18 กรกฎาคม พ.ศ. 1998
ก่อนหน้า: มุนจง
ถัดไป: เซโจ

พระราชสมภพ: 9 สิงหาคม พ.ศ. 1984
สวรรคต: 24 ธันวาคม พ.ศ. 2000 (พระชนมายุได้ 16 พรรษา)
คู่อภิเษก: พระนางช็องซุน
ราชวงศ์: โชซ็อน
พระราชบิดา: พระเจ้ามุนจงแห่งโชซ็อน
พระราชมารดา: พระนางฮย็อนด็อก
| --- | --- |
พระเจ้าทันจง
ฮันกึล: 단종
ฮันจา: 端宗
อาร์อาร์: Danjong 
เอ็มอาร์: Tanchong 
ชื่อเกิด
ฮันกึล: 이홍위
ฮันจา: 李弘暐
อาร์อาร์: I Hong-wi 
เอ็มอาร์: Yi Hongwi 
พระเจ้าทันจง (단종 端宗: พ.ศ. 1984 - พ.ศ. 2000) เป็นกษัตริย์เกาหลีรัชกาลที่ 6 ของราชวงศ์โชซ็อน (พ.ศ. 1995 - พ.ศ. 1998) ขณะที่พระเจ้ามุนจงพระบิดาสวรรคตนั้น พระเจ้าทันจงทรงอายุได้แค่ 12 ชันษา จึงต้องให้ฮวางโบอิน และ คิมจงซอ เป็นผู้สำเร็จราชการแทน แต่คิมจงซอนั้น ต้องการแผ่ขยายอำนาจในราชสำนัก จึงชนเข้ากับการขยายอำนาจของเจ้าชายซูยังและเจ้าชายอันพยอง พระปิตุลา ใน พ.ศ. 1996 เจ้าชายซูยังก็ได้ทำการยึดอำนาจสังหารฮวางโบอินและคิมจงซอที่หน้าพระราชวังเคียงบก และได้สังหารเจ้าชายอันพยองและในพ.ศ. 1998 เจ้าชายซูยัง บังคับให้พระเจ้าดันจงสละบัลลังก์ และถูกเนรเทศ เจ้าชายซูยังขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าเซโจ ในพ.ศ. 2000 ขุนนางหกคนได้วางแผนยึดอำนาจจากพระเจ้าเซโจกลับคืนให้พระเจ้าดันจง แต่แผนการรั่วไหล ขุนนางทั้งหกจึงถูกประหารชีวิต พระเจ้าเซโจทรงเห็นว่าถ้าพระเจ้าดันจงยังคงมีพระชนม์ชีพอยู่ต่อไปคงจะเป็นภัย จึงปลดพระเจ้าดันจงลงเป็นเจ้าชายโนซานและปลงพระชนม์ในที่สุด
เจ้าชายโนซานเมื่อถูกปลงพระชนม์ยึดอำนาจแล้วก็มิได้รับพระนามกษัตริย์ จนในสมัยพระเจ้าซุกจง พ.ศ. 2241 จึงได้ให้พระนามว่า"ทันจง"
พระนามเต็ม

สมเด็จพระราชาทันจง คงอี อนมุน ชุงจอง อันจาง คยองซุน ดนฮโย พระเจ้าโชซ็อน
พระบรมวงศานุวงศ์

พระราชบิดา: พระเจ้ามุนจง (문종 文宗)
พระราชมารดา  : พระนางฮย็อนด็อก สกุลควอน แห่งอันดง (현덕왕후 권씨,顯德王后 權氏)
พระนางช็องซุน สกุลซอง แห่งยอซาน (정순왕후 송씨,定順王后 宋氏)
พระสนมซุกอึย ตระกูลคิม (숙의 김씨 ,淑儀 金氏)
พระสนมซุกอึย ตระกูลควอน  (숙의 권씨 ,淑儀 權氏)
พงศาวลี

| ก่อนหน้า |  | พระเจ้าทันจง |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| พระเจ้ามุนจง |  | กษัตริย์แห่งโชซ็อน   (14 พฤษภาคม 1452 – 11 มิถุนายน 1455) |  | พระเจ้าเซโจ |
| ด ค ก ราชวงศ์โชซ็อน (ราชสกุลอี)  |
| --- | --- |
 ราชอาณาจักรโชซ็อน และ จักรวรรดิเกาหลี (1392–1910) 
พระมหากษัตริย์แห่งโชซ็อน:  แทโจ  ช็องจง  แทจง  เซจง  มุนจง  ทันจง  เซโจ  เยจง  ซองจง  ย็อนซัน  ชุงจง  อินจง  มย็องจง  ซ็อนโจ  ควังแฮ  อินโจ  ฮโยจง  ฮย็องจง  ซุกจง  คย็องจง  ย็องโจ  ช็องโจ  ซุนโจ  ฮ็อนจง  ช็อลจง  โคจง 
จักรพรรดิเกาหลี:  โคจง  ซุนจง 
เฉลิมพระปรมาภิไธย:  มกโจ  อิกโจ  โทโจ  ฮวันโจ  ท็อกจง  ว็อนจง  จินจง  จังโจ  มุนโจ 
 เกาหลีภายใต้การปกครองของญี่ปุ่น (1910–1945) 
พระมหากษัตริย์สกุลอี:  ซุนจง  อึยมิน 
 ดูเพิ่ม โชซ็อนโบราณ พูยอ โคกูรยอ แพ็กเจ ชิลลา พัลแฮ โครยอ โชซ็อน จักรวรรดิเกาหลี
ภาษามารา

| ภาษามารา |
| --- | --- |
Mara
ออกเสียง: m̥ara
ประเทศที่มีการพูด: รัฐไมโซรัม, อินเดีย; รัฐชีน, ประเทศพม่า
ตระกูลภาษา: จีน-ทิเบต  (กลุ่มภาษาทิเบต-พม่า)กลุ่มภาษากูกี-ชีนใต้ภาษามารา
ระบบการเขียน: อักษรละติน
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ: ไม่มี เป็นภาษาของชนกลุ่มน้อยในรัฐไมโซรัม
รหัสภาษา
ISO 639-3: mrh
ภาษามารา (Mara language) มีผู้พูดทั้งหมด 42,000 คน พบในอินเดีย 22,000 ตน (พ.ศ. 2540) ในรัฐไมโซรัม มีผู้พูดในพม่า 20,000 คน (พ.ศ. 2537)ในหุบเขาลูไช จัดอยู่ในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต กลุ่มภาษาทิเบต-พม่า สาขากูกี-ชีน–นาคา สาขาย่อยกูกี-ชีน ผู้พูดภาษานี้ในอินเดียจะพูดภาษาไมโซหรือภาษาอังกฤษได้ และมีการสอนในโรงเรียนประถมศึกษาตั้งแต่ พ.ศ. 2521 เขียนด้วยอักษรละติน เรียงประโยคแบบประธาน-กรรม-กริยา
แหล่งข้อมูลอื่น

Maraland.NET Home of Mara language speaking people
Maraland.org MITCS website
Entry for Mara at Rosetta Project เก็บถาวร 2007-10-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
A grammar and dictionary of the Lakher language (1908) (Scanned book at the Internet Archive)
ภาษายะฮาย

| ภาษายะฮาย |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศมาเลเซีย ส่วนน้อยในประเทศไทย
ชาติพันธุ์: 1,800 (2008)
จำนวนผู้พูด: 1,000 คนในประเทศมาเลเซีย  (2006)
ตระกูลภาษา: ออสโตรเอเชียติก  อัซลียะฮายตะวันออกภาษายะฮาย
รหัสภาษา
ISO 639-3: jhi
ภาษายะฮาย เป็นภาษากลุ่มมอญ-เขมรพื้นเมืองที่พูดโดยชาวยะฮายที่อาศัยอยู่ในป่าฝนบนภูเขาทางตอนเหนือของมาเลเซียตะวันตกและภาคใต้สุดของประเทศไทย ถือเป็นภาษาอัซลีเหนือที่มีผู้พูดมากที่สุด แม้ว่าจะมีผู้พูดเพียงค่อนข้างมากกว่า 1,000 คน ภาษายะฮายไม่ได้เป็นภาษาในภาวะเสี่ยงใกล้สูญ เนื่องจากพ่อแม่ที่ใช้ภาษานี้ยังถ่ายทอดภาษานี้แก่รุ่นลูกในฐานะภาษาแม่
ภาษายะฮายมีศัพท์เฉพาะไว้อธิบายกลิ่น
แหล่งข้อมูลอื่น

http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI (Repository and Workspace for Austroasiatic Intangible Heritage)
http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-6701-4@view Jahai in RWAAI Digital Archive
Jahai DoReCo corpus compiled by Niclas Burenhult. Audio recordings of narrative texts with transcriptions time-aligned at the phone level, translations, and - for some texts - time-aligned morphological annotations.
มหาวิทยาลัยมิชิแกนสเตต

ภาพในมหาวิทยาลัยมิชิแกนสเตต
มหาวิทยาลัยมิชิแกนสเตต (Michigan State University, MSU) เป็นมหาวิทยาลัยรัฐตั้งอยู่ที่เมืองอีสต์แลนซิงในรัฐมิชิแกน สหรัฐอเมริกา และเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกในด้านเกษตรกรรมของสหรัฐอเมริกา มหาวิทยาลัยมิชิแกนสเตตมีชื่อเสียงในด้านเกษตรศาสตร์และศิลปศาสตร์
ทีมกีฬาในมหาวิทยาลัยชื่อทีมว่าสปาร์ตันส์ แข่งขันในลีกของบิ๊กเทนสำหรับทุกกีฬายกเว้นฮอกกีน้ำแข็ง ทีมกีฬาที่ได้รับรางวัลได้แก่ทีมอเมริกันฟุตบอล แข่งชนะในโรสโบวลส์ ในปี ค.ศ. 1954, 1956, 1988 ทีมบาสเกตบอลชายชนะการแข่งขันบาสเกตบอลชิงแชมป์ดิวิชัน 1 ของ NCAA ในปี ค.ศ. 1979 และ 2000
บุคคลชาวไทยที่สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยมิชิแกนสเตต

ศาสตราจารย์ ดร.สำเนาว์ ขจรศิลป์ อดีตรองอธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ดร.วิกรม คุ้มภัยโรจน์ อดีตเอกอัครราชทูตไทย
อำพล สิงหโกวินท์ ตุลาการหัวหน้าคณะศาลปกครองสูงสุด
อารียา สิริโสภา นางสาวไทย ประจำปี พ.ศ. 2537
ดร.ธนเดช บุญกรุด สาขาชีวการแพทย์ ประสาทวิทยา Biomedical Sci neurology คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล
ศาสตราจารย์ ร้อยตำรวจเอก ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์ อดีตรองนายกรัฐมนตรี
ศาสตราจารย์ ดร.อมเรศ ภูมิรัตน ผู้อำนวยการศูนย์ประยุกต์และบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยมหิดล
คุณหญิงจารุวรรณ เมณฑกา ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์มหาวิทยาลัยมิชิแกนสเตต
| ด ค กมหาวิทยาลัยในกลุ่มบิ๊กเทน |
| --- | --- | --- |
|  นอร์ทเวสเทิร์น  เพนน์สเตต  เพอร์ดู  มิชิแกน  มิชิแกนสเตต  มินนิโซตา  วิสคอนซิน  อิลลินอยส์  อินดีแอนา  ไอโอวา  โอไฮโอสเตต  |  นอร์ทเวสเทิร์น  เพนน์สเตต  เพอร์ดู  มิชิแกน  มิชิแกนสเตต  มินนิโซตา  วิสคอนซิน  อิลลินอยส์  อินดีแอนา  ไอโอวา  โอไฮโอสเตต  |  |
ฟาโรห์เมนเคาฮอร์

ฟาโรห์เมนเคาฮอร์ (ยังเป็นที่รู้จักกันในนาม ไอเคาฮอร์ และในภาษากรีกขณะที่ เมนเชอร์เรส) เป็นอียิปต์โบราณฟาโรห์ในยุคอาณาจักร เขาเป็นผู้ปกครองที่เจ็ดของราชวงศ์ที่ห้าเมื่อสิ้นศตวรรษที่ 25 ก่อนคริสต์ศักราชหรือต้นศตวรรษที่ 24 ก่อนคริสต์ศักราช
ฟาโรห์เมนเคาฮอร์ปกครองได้แปดหรือเก้าปี และได้ครองราชย์โดยการสนับสนุนจากเจดคาเร แม้ว่าฟาโรห์เมนเคาฮอร์จะได้รับการรับรองจากแหล่งประวัติศาสตร์อย่างมาก แต่มีเพียงไม่กี่สิ่งประดิษฐ์จากรัชสมัยของพระองค์เท่านั้นที่ยังหลงเหลืออยู่ ดังนั้นความสัมพันธ์ในครอบครัวของเขากับบรรพบุรุษและผู้สืบทอดของเขาไม่ชัดเจนและไม่มีลูกหลานของเขาได้รับการระบุ พระนางเคนคาอุสที่ 3 อาจเป็นแม่ของฟาโรห์เมนเคาฮอร์ ตามหลักฐานที่ค้นพบในหลุมฝังศพของพระนางเคนคาอุสที่ 3 ในปี ค.ศ. 2015
↑  Vymazalová & Coppens 2008, p. 33. sfn error: no target: CITEREFVymazalováCoppens2008 (help)
↑  Borchardt 1911, pp. 37–38. sfn error: no target: CITEREFBorchardt1911 (help)
↑  Verner 2001b, p. 589. sfn error: no target: CITEREFVerner2001b (help)
1 2  Clayton 1994, pp. 60–61. sfn error: no target: CITEREFClayton1994 (help)
↑  Malek 2000, p. 100. sfn error: no target: CITEREFMalek2000 (help)
↑  Rice 1999, pp. 107–108. sfn error: no target: CITEREFRice1999 (help)
↑  Sowada & Grave 2009, p. 3. sfn error: no target: CITEREFSowadaGrave2009 (help)
↑  Strudwick 2005, p. xxx. sfn error: no target: CITEREFStrudwick2005 (help)
↑  von Beckerath 1999, pp. 58–59 & 283. sfn error: no target: CITEREFvon_Beckerath1999 (help)
↑  Hornung 2012, p. 491. sfn error: no target: CITEREFHornung2012 (help)
1 2 3  Leprohon 2013, p. 40. sfn error: no target: CITEREFLeprohon2013 (help)
↑  Seipel 1980, p. 214. sfn error: no target: CITEREFSeipel1980 (help)
↑  Baud 1999, p. 537. sfn error: no target: CITEREFBaud1999 (help)
↑  Dodson & Hilton 2004, pp. 64–65 & 68. sfn error: no target: CITEREFDodsonHilton2004 (help)
↑  Charles University Press Release 2015. sfn error: no target: CITEREFCharles_University_Press_Release2015 (help)
The statue is now in the Egyptian Museum and has the catalog numbers CG40 and JdE 28579.
↑  The statue is now in the Egyptian Museum and has the catalog numbers CG40 and JdE 28579.
↑  Proposed dates for Menkauhor's reign: 2444–2436 BC, 2422–2414 BC, 2421–2414 BC, 2414–2405 BC, 2389–2380 BC, 2373–2366 BC
พิพิธภัณฑ์เฉลิมพระนคร

พิพิธภัณฑ์เฉลิมพระนคร  เป็นพิพิธภัณฑ์เอกชนที่จัดตั้งขึ้นเพื่อรวบรวมวัตถุ เอกสาร ภาพ รวมทั้งประวัติในการสมโภชพระนครรัตนโกสินทร์ในช่วงต่างๆ ตั้งแต่ครั้งครบรอบ ๑๐๐ ปี ๑๕๐ ปี และล่าสุด พระราชพิธีสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ ๒๐๐ ปี  และรวมถึงการแสดงวัตถุชิ้นเอกต่างๆ ที่จัดทำขึ้นเนื่องในวาระการสมโภชพระนคร   อยู่ภายในบริเวณเดียวกับพื้นที่จัดแสดงพิพิธภัณฑ์เครื่องเล่นกระบอกเสียงและหีบเสียงไทย และ พิพิธภัณฑ์ธงสยาม เลขที่ 15 ซอยลาดพร้าว 43 แขวงสามเสนนอก เขตห้วยขวาง กรุงเทพมหานคร 10310 ที่มีเจ้าของคนเดียวกันคือ คุณพฤฒิพล ประชุมผล  โดยผู้อำนวยการหรือเรียกว่าภัณฑารักษ์ เป็น คุณ  จันทกาญจน์ คล้อยสาย เป็นผู้ดูแลแทน
งานสะสมต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับงานเฉลิมพระนคร ๑๐๐ ปี

เหรียญดุษฎีมาลา หรือ เหรียญทรงยินดี (เข็มราชการในพระองค์) เฉลิมพระนคร ๑๐๐ ปี พ.ศ. ๒๔๒๕
เหรียญสตพรรษมาลา หรือ เหรียญ ๕ รัชกาล พ.ศ. ๒๔๒๕
เหรียญที่ระลึกในการบูรณปฏิสังขรณ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม เพื่อสมโภชกรุงเทพครบ ๑๐๐ ปี พ.ศ. ๒๔๒๕
เหรียญที่ระลึกหอพระสมุดวชิรญาณ ฉลองพระนคร ๑๐๐ ปี พ.ศ. ๒๔๒๕
งานสะสมต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับงานเฉลิมพระนคร ๑๕๐ ปี

เอกสารการจัดเตรียมโคมไฟประดับวัดพระแก้ว ฉลองพระนคร ๑๕๐ ปี ของกรมพระราชพาหนะ
ล๊อคเก็ตทองคำเฉลิมพระนคร ๑๕๐ ปี พระรูปรัชกาลที่ ๗
ภาพพิมพ์หินฉลองพระนคร ๑๕๐ ปี ของบริษัทยาสูบซำมุ้ย
ปฏิทินสงกรานต์เฉลิมพระนคร ๑๕๐ ปี พิมพ์ที่บุญครองพานิชสถานพิมพ์หิน หลังวังบูรพา พระนคร
ปฏิทินสงกรานต์ฉลองพระนคร ๑๕๐ ปี โดยบริษัทยาสูบอังกฤษอเมริกัน
ปฏิทินสงกรานต์สมโภชพระนคร หรืองานฉลองพระนคร ๑๕๐ ปี พ.ศ. ๒๔๗๕
ภาพพิมพ์ที่ระลึกการสมโภชฉลองพระนคร ๑๕๐ ปี อภินันทนาการจาก กรุงเทพเดลิเมล์
มีดพับเฉลิมพระนครครบรอบ ๑๕๐ ปี พ.ศ. ๒๔๗๕
จี้ห้อยคอเฉลิมพระนคร ๑๕๐ ปี พ.ศ. ๒๔๗๕
เข็มกลัดหน้าฟิล์มงานเฉลิมพระนครครบรอบ ๑๕๐ ปี พ.ศ. ๒๔๗๕
งานสะสมต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับงานเฉลิมพระนคร ๒๐๐ ปี

เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกงานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี เหรียญห้าบาท
กระปุกออมสิน และกระเป๋า ธนาคารออมสิน  สมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
สมุด กล่องดินสอ ตารางเรียน สมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
เสื้อยืดสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
โค้กผลิตแก้วพลาติกแบบใช้แล้วทิ้งร่วมฉลอง­สมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
โค้กผลิตพวงกุญแจร่วมฉลองสมโภชกรุงรัตนโกส­ินทร์ 200 ปี
โค้กผลิตขันน้ำอะลูมิเนียมเพื่อร่วมฉลองสมโ­ภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
จานชาม แก้วน้ำ สมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
ปฏิทิน และเครื่องบินจำลอง การบินไทย ร่วมสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
สลากกินแบ่งรัฐบาลสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี งวด 16 เมษายน 2525
แผ่นเสียง เพลงประสานเสียง กรุงเทพ 200 ปี ในวาระสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี มีเพลงเกี่ยวกับกรุงเทพ เช่น กรุงเทพ 200 ปี เพลงสวัสดีบางกอก นี่แหละกรุงเทพ ฟ้ากรุงเทพ
แผ่นเสียงรวมเพลงชนะเลิศ รองชนะเลิศ งานสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี พ.ศ. ๒๕๒๕
ภาษามาคัร

| ภาษามาคัร |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: เนปาล, อินเดีย
ตระกูลภาษา: จีน-ทิเบต  ตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่าภาษากลุ่มหิมาลัยภาษากลุ่มมหกิรันตีภาษากลุ่มคาม-มาคัร-เชปัง-ซุนวารีภาษามาคัร
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ: ไม่มีสถานะเป็นภาษาราชการ
รหัสภาษา
ISO 639-3: mgp
ภาษามาคัร (Magar) เป็นภาษาที่ใช้พูดในเนปาลและสิกขิมโดยชาวมาคัร แบ่งได้เป็นสองกลุ่มคือกลุ่มตะวันตกและกลุ่มตะวันออก และแบ่งเป็นสำเนียงย่อยอีกมาก. ในเนปาลมีผู้พูดภาษานี้ 770,116 คน
แหล่งข้อมูลอื่น

ของวิกิพีเดีย ที่วิกิมีเดีย อินคิวเบเตอร์
Magar (Eastern)
Magar (Western)
| ด ค กภาษาทางการของประเทศอินเดีย |
| --- | --- |
ระดับสหภาพ:  ฮินดี  อังกฤษ 
ตามรัฐธรรมนูญอินเดีย:  กงกัณ  กันนาดา  กัศมีร์  คุชราต  โดกรี  เตลูกู  ทมิฬ  เนปาล  เบงกอล  โบโด  ปัญจาบ  มณีปุระ  มราฐี  มลยาฬัม  ไมถิลี  สันถาลี  สันสกฤต  สินธ์  อัสสัม  อูรดู  โอริยะ  ฮินดี 
ระดับรัฐ:  อังคิกา  โภชปุระ  ฉัตตีสครห์  กาโร  กูรุง  โฮ  Kamatapuri  Kharia  คาซี  Khortha  กอกบอรอก  Kurmali  Kurukh  เลปชา  ลิมบู  มคธ  มาคัร  มีโซ  มุนดารี  เนวาร์  Rai  รังปุระ  Sadri  เศรปา  สิกขิม  สุนุวาร์  ตามาง
ยอดสิงห์ ชูวัฒนะ

| ยอดสิงห์ ชูวัฒนะ |
| --- | --- |
เกิด: 21 มีนาคม พ.ศ. 2517
ยอดสิงห์ ชูวัฒนะ เป็นชาวจังหวัดสิงห์บุรี  เกิดเมื่อ  21 มีนาคม พ.ศ. 2517 เสียชีวิตเมื่อ 13 ธันวาคม พ.ศ. 2545 หลังจากชกแพ้น็อค มาซามิตสุ อิเคดะ ยก 6 ที่ ญี่ปุ่นเพียง 4 วัน รวมอายุได้ 28 ปี สถิติการชก 18 ครั้ง ชนะ 13 (น็อค 8) เสมอ 1 แพ้ 4
เกียรติประวัติ

แชมป์ประเทศไทยรุ่นแบนตัมเวท
ชิง 9 ธันวาคม 2541 ชนะน็อค เด่นชนะ เอสเควียิม ยก 2
ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 30 มกราคม 2545 ชนะน็อค สิงห์ดำ มนต์สายชล ยก 8
สละแชมป์
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
ชิงแชมป์ OPBF รุ่นแบนตัมเวทเมื่อ 9 ส.ค. 2543 เสมอกับ เจส มาคา (ฟิลิปปินส์) ที่ ฟิลิปปินส์
ฟาโรห์เนบิไรรอที่หนึ่ง

เซวัดจ์เอนเร เนบอิร์อาว (หรือเรียกอย่างอื่นว่า เนบอิร์อาอูที่ 1, เนบอิร์เอราเวทที่ 1) เป็นฟาโรห์แห่งอาณาจักรอียิปต์โบราณจากราชวงศ์ที่สิบหก ซึ่งปกครองอยู่ที่เมืองธีบส์ในอียิปต์บนในสมัยช่วงระหว่างกลางครั้งที่สอง
รัชกาล

ในบันทึกพระนามแห่งตูริน ได้บันทึกไว้ว่าพระองค์ทรงครองราชย์ยาวนานถึง 26 ปีและผู้สืบทอดพระราชบัลลังก์ก็ใช้พระนามว่า เนบอิร์อาวที่ 2 ซึ่งสันนิษฐานได้อาจจะเป็นพระราชโอรสของพระองค์ ตราประทับที่เป็นของพระองค์ ส่วนใหญ่ทำมาจากดินเหนียวหรือฟริต (วัตถุที่ใช้ทำเครื่องเคลือบหรือกระจก) มากกว่าทำจากหินสบู่ ซึ่งหมายความว่าไม่มีการทำเหมืองแร่ในทะเลทรายตะวันออกของอียิปต์ในรัชสมัยของพระองค์ มีการพบตราประทับของพระองค์สองชิ้นอยู่ที่ลิชต์ ซึ่งในขณะนั้นเป็นดินแดนส่วนหนึ่งชองชาวฮิกซอส การค้นพบนี้อาจจะแสดงให้เห็นถึงการติดต่อทางการทูตระหว่างฟาโรห์ชาวธีบส์ในอียิปต์บนและฟาโรห์ชาวฮิกซอสในอียิปต์ล่างในรัชสมัยของพระองค์ แม้ว่าจะไม่แน่นอนก็ตาม
หลักฐานยืนยัน

นอกเหนือจากการกล่าวถึงในบันทึกพระนามแห่งตูรินและตราประทับดังกล่าวแล้ว ฟาโรห์เนบอิร์อาวที่ 1 ยังเป็นที่ทราบมาจากศิลานิติศาสตร์ ซึ่งเป็นเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการที่รู้จักกันดี ซึ่งลงช่วงเวลาย้อนไปถึงในช่วงปีที่ 1 แห่งการครองราชย์ของพระองค์ ปัจจุบันอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ไคโร (JE 52453) นอกจากนี้ ในกรุงไคโร (JE 33702) ยังมีกริชทองแดงที่มีพระนามครองพระราชบัลลังก์ของพระองค์ ซึ่งค้นพบโดยฟลินเดอร์ส เพตรีในสุสานที่เมืองฮูในช่วงปลายทศวรรษที่ 1890 พระองค์ยังปรากฎพร้อมกับเทพีมาอัตบนจารึกศิลาขนาดเล็ก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของของสะสมอียิปต์โบราณตั้งอยู่ในกรุงบอนน์
พระนามครองพระราชบัลลังก์ของพระองค์ คือ เซวัดจ์เอนเร (พร้อมด้วยกับพระนามสร้อยว่า "เทพเจ้าที่ดี" และ "ผู้ล่วงลับ") ปรากฏบนฐานของรูปหล่อทองสัมฤทธิ์เทพเจ้าฮาร์โปเครติส ซึ่งขณะนี้อยู่ในพิพธภัณฑ์ไคโร (JE 38189) พร้อมด้วยพระนามอื่นอื่น ๆ อีกสองพระนาม คือ อาโมส และบินปุ เห็นได้ชัดว่าเป็นพระนามของเจ้าชายแห่งราชวงศ์ที่สิบเจ็ด ซึ่งจะมาแทนที่ราชวงศ์ที่สิบหกหลังจากนั้นไม่นาน รูปหล่อดังกล่าวยังกล่าวถึง "เทพเจ้าเนเฟอร์คาเร ผู้ล่วงลับไปแล้ว" ซึ่งโดยทั่วไปเชื่อกันว่าเป็นพระนามครองพระราชบัลลังก์ของพระราชโอรสและผู้สืบทอดพระราชบัลลังก์นามว่า เนบอิร์อาวที่ 2 อย่างไรก็ตาม เห็นได้ชัดว่ารูปหล่อนี้ไม่ใช่สิ่งที่สร้างขึ้นร่วมสมัย ณ เวลานั้น เนื่องจากลัทธิการูชาเทพฮาร์โปเครตีสเพิ่งมาได้รับความนิยมในช่วงสมัยปโตเลมี คือประมาณ 1,500 ปีหลังจากนั้นที่บุคคลที่ปรากฏพระนามบนรูปหล่อมีพระชนม์ชีพอยู่
ฟาโรห์เมริฮาธอร์

ฟาโรห์อียิปต์
ฟาโรห์เมริฮาธอร์ หรือ เมริต-ฮาตฮอร์ เป็นฟาโรห์พระองค์แรกของราชวงศ์ที่ 10 ของอียิปต์ในช่วงระยะเวลาช่วงแรก
อัตลักษณ์

ถึงแม้ว่าจะถือเป็นผู้ก่อตั้งราชวงศ์ เมริฮาธอร์น่าจะครองราชย์ประมาณ 2,130 ปีก่อนคริสต์ศักราช
ไม่ปรากฏพระนามของพระองค์ในบันทึกพระนามแห่งตูริน แต่ดเจฮูตีย์นาคต์ที่ 2 (Djehutynakht II) nomarch แห่งฮาเรโนเมที่อาศัยอยู่ในเฮร์โมโปลิส สั่งให้เพิ่มลายหมึกกราฟฟิโตที่กล่าวถึงเมริฮาธอร์ในเหมืองหินอะลาบาสเทอร์ที่ฮัตนุบ ทำให้เป็นข้อมูลหลักฐานเดียวเกี่ยวกับพระองค์
ถึงกระนั้น ยังมีข้อพิพาทเกี่ยวกับพระนามของพระองค์ เนื่องจากสัญลักษณ์"แฮธอร์" (C9 ใน Gardiner's sign list) มีความเสียหายบางส่วน ทำให้นักประพันธ์อย่าง Edward Brovarskiเชื่อว่าพระนามที่แท้จริงของฟาโรห์องค์นี้อาจเป็น เมริเบร ("ผู้เป็นที่รักในดวงหทัยของรา") นอกจากนี้ นักอียิปต์วิทยาบางส่วนที่สนับสนุนรูปอ่านอีกแบบ ก็รวมฟาโรห์องค์นี้กับฟาโรห์เนเฟอร์เคาเรที่ 8 ทำให้เป็นเรื่องไม่ทั่วที่จะพบฟาโรห์เนเฟอร์คาเร-เมริเบรเป็นผู้ก่อตั้งราชวงศ์ที่ 10
พ.ศ. 2411

| --- | --- |
ศตวรรษ::  18  19  20
ปี::  2408  2409  2410  2411  2412  2413  2414
| --- | --- |
ปฏิทินสุริยคติไทย: 2411
ปฏิทินกริกอเรียน: 1868 MDCCCLXVIII
Ab urbe condita: 2621
ปฏิทินอาร์มีเนีย: 1317 ԹՎ ՌՅԺԷ
ปฏิทินอัสซีเรีย: 6618
ปฏิทินบาไฮ: 24–25
ปฏิทินเบงกอล: 1275
ปฏิทินเบอร์เบอร์: 2818
ปีในรัชกาลอังกฤษ: 31 Vict. 1 – 32 Vict. 1
พุทธศักราช: 2412
ปฏิทินพม่า: 1230
ปฏิทินไบแซนไทน์: 7376–7377
ปฏิทินจีน: 丁卯年 (เถาะธาตุไฟ) 4564 หรือ 4504     — ถึง — 戊辰年 (มะโรงธาตุดิน) 4565 หรือ 4505
ปฏิทินคอปติก: 1584–1585
ปฏิทินดิสคอร์เดีย: 3034
ปฏิทินเอธิโอเปีย: 1860–1861
ปฏิทินฮีบรู: 5628–5629
ปฏิทินฮินดู: 
 - วิกรมสมวัต: 1924–1925
 - ศกสมวัต: 1790–1791
 - กลียุค: 4969–4970
ปฏิทินโฮโลซีน: 11868
ปฏิทินอิกโบ: 868–869
ปฏิทินอิหร่าน: 1246–1247
ปฏิทินอิสลาม: 1284–1285
ปฏิทินญี่ปุ่น: ศักราชเคโอ 4 / ศักราชเมจิ 1 (明治元年)
ปฏิทินจูเช: N/A
ปฏิทินจูเลียน: กริกอเรียนลบ 12 วัน
ปฏิทินเกาหลี: 4201
ปฏิทินหมินกั๋ว: 44 ก่อน ROC 民前44年
กล่องนี้:  ดู คุย แก้
พุทธศักราช 2411 ตรงกับ
24 มีนาคม ค.ศ. 1868 - 12 มีนาคม ค.ศ. 1869 (นับวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 5 เป็นวันขึ้นปีใหม่)
ค.ศ. 1868 เป็นปีอธิกสุรทินที่วันแรกเป็นวันพุธตามปฏิทินเกรกอเรียน
ค.ศ. 1869 เป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันศุกร์ตามปฏิทินเกรกอเรียน
ปีมะโรง สัมฤทธิศก จุลศักราช 1230 (วันที่ 13 เมษายน เป็นวันเถลิงศก)
มหาศักราช 1790
รัตนโกสินทรศก 87
ผู้นำ

พระมหากษัตริย์:
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ. 2394 - พ.ศ. 2411)
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ. 2411 - พ.ศ. 2453)
กรมพระราชวังบวรสถานมงคล: กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ
เจ้าประเทศราช:
เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่: พระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์ (พ.ศ. 2399 - 29 มิถุนายน พ.ศ. 2413)
เจ้าผู้ครองนครลำพูน: เจ้าไชยลังกาพิศาลโสภาคย์คุณ (พ.ศ. 2386 - พ.ศ. 2414)
เจ้าผู้ครองนครลำปาง: เจ้าวรญาณรังษี (พ.ศ. 2399 - 7 มิถุนายน พ.ศ. 2414)
เจ้าผู้ครองนครน่าน: เจ้าอนันตวรฤทธิเดช (14 พฤษภาคม พ.ศ. 2395 - 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2435)
เจ้าผู้ครองนครแพร่: พระยาพิมพิสารราชา (พ.ศ. 2390 - พ.ศ. 2429)
จักรพรรดิญี่ปุ่น: จักรพรรดิเมจิ (3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2410 - 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2455)
สำหรับผู้นำประเทศอื่น ๆ ดู รายนามผู้นำประเทศ พ.ศ. 2411
เหตุการณ์ > มกราคม-มีนาคม

3 มกราคม - เจ้าชายมุตสึฮิโตะหรือจักรพรรดิเมจิซึ่งมีพระชนมายุ 15 พรรษา ประกาศ "การฟื้นฟูเมจิ" ซึ่งเป็นการฟื้นฟูพระราชอำนาจของพระองค์เอง ภายใต้อิทธิพลของผู้สนับสนุนจากแคว้นโชชูและแคว้นซัตสึมะ และต่อต้านผู้สนับสนุนรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะ ก่อให้เกิดสงครามโบชิน
10 มกราคม - โชกุน โทกูงาวะ โยชิโนบุประกาศว่าพระราชโองการของจักรพรรดิเมจิ "ผิดกฎหมาย" และเตรียมโจมตีเกียวโต
เหตุการณ์ > เมษายน-มิถุนายน

11 เมษายน - ญี่ปุ่นยกเลิกระบอบโชกุน
16 พฤษภาคม - ประธานาธิบดี แอนดรูว์ แจ็กสัน ได้รับการตัดสินให้พ้นผิดอย่างฉิวเฉียด หลังถูกยื่นถอดถอนให้ออกจากตำแหน่ง
25 พฤษภาคม - เปิดคลองดำเนินสะดวก
เหตุการณ์ > กรกฎาคม-กันยายน

17 สิงหาคม - หนานอินต๊ะเปลี่ยนไปนับถือศาสนาคริสต์นิกายโปรแตสแตนท์ที่เชียงใหม่เป็นคนแรก