stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เพกา
การใช้ประโยชน์

ชาวกะเหรียงใช้เปลือกต้นย้อมผ้าให้สีเขียวสรรพคุณตามตำรายาไทย พบว่ามีการใช้เพกาตั้งแต่เปลือกต้น ราก ฝัก ใบ และเมล็ด จัดเป็น "เพกาทั้ง 5" ใช้รากเป็นยาบำรุงธาตุ แก้บิด ท้องร่วง เมล็ดเป็นยาระบาย
เปลือกต้น มีรสฝาด เย็น ขมเล็กน้อย มีสรรพคุณเป็นยาฝาดสมาน ขับลมในลำไส้ แก้โรคบิด ท้องร่วง บำรุงโลหิต ขับน้ำเหลืองเสีย
บางแห่ง ผู้เฒ่าผู้แก่จะเอาเปลือกต้นมาต้มน้ำให้แม่ลูกอ่อนดื่ม ช่วยขับน้ำคาวปลา ให้มดลูกเข้าอู่เร็วขึ้น ดับพิษโลหิต และบำรุงโลหิต
การใช้รักษาฝี – นำเปลือกต้นฝนทารอบ ๆ บริเวณฝี ช่วยลดความปวดฝีได้
การใช้รักษาอาการบวม ฟกช้ำ อักเสบ - นำเปลือกต้นฝนกับน้ำปูนใสทาลดอาการบวม ฟกช้ำ อักเสบ
ราก มีรสฝาดขมเล็กน้อย ใช้เป็นยาบำรุงธาตุ เรียกน้ำย่อย เจริญอาหาร รักษาโรคท้องร่วง บิด
หากนำมาฝนกับน้ำปูนใสทาแผลที่อักเสบ ฟกช้ำ บวม จะช่วยให้หายไปในระยะเวลาอันสั้น
ฝักอ่อน นิยมรับประทานเป็นผัก ช่วยบำรุงธาตุ ขับเสมหะ บรรเทาอาการไอ ช่วยให้ร่างกายอบอุ่น
ใบ ต้มน้ำดื่ม แก้ปวดท้อง ขับลม บรรเทาอาการปวดไข้ และยังช่วยให้เจริญอาหาร
เมล็ด สามารถใช้เป็นยาถ่าย ยาระบาย แก้ไอ ขับเสมหะ
ยาพอกแก้โรคฝี เอา เปลือกเพกา ฝนกับน้ำสะอาด ผสมกับเมล็ดต้อยติ่ง ทาหรือพอก ดับพิษฝี
แก้โรคงูสวัด ใช้รากต้นหมูหมุน (พืชตระกูลสาวน้อยปะแป้ง) เปลือกคูณ เปลือกต้นเพกา ฝนใส่น้ำทา
ยาพอกแก้โรคฝี เอาเมล็ดต้อยติ่ง ผสมกับน้ำเปลือกเพกา ฝนทา หรือพอกดับพิษฝี
ยาแก้พิษหมาบ้ากัด เอาใบกระทุ้งหมาบ้า ลนไฟปิดปากแผล หรือเอาเปลือกเพกา ตำพอกแผล
ยาแก้ลูกอัณฑะลง (ไส้เลื่อน) ใช้รากเขยตาย เปลือกเพกา หญ้าตีนนก ทั้งหมดตำให้ละเอียด ละลายน้ำข้าวเช็ด ใช้ขนไก่ชุบพาด ทาลูกอัณฑะ ทาขึ้น (อย่าทาลง)
ยาแก้เบาหวาน ใช้ใบไข่เน่า เปลือกต้นไข่เน่า ใบเลี่ยน รากหญ้าคา บอระเพ็ด แก่นลั่นทม เปลือกเพกา รวม 7 อย่าง หนักอย่างละ 2 บาท มาต้มรับประทานครั้งละ 1 แก้วกาแฟ ก่อนอาหาร เช้า - เย็น
สรรพคุณทางวิทยาศาสตร์การแพทย์

ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์การแพทย์พบว่า สารสกัดฟลาโวนอยด์ที่ได้จากเปลือกต้นเพกา มีฤทธิ์ช่วยลดการอักเสบ การแพ้ (anti-inflammatory and anti-allergic) ทั้งมีฤทธิ์ยับยั้งการบีบตัวของกล้ามเนื้อเรียบของหนูตะเภาในหลอดทดลอง
สารลาพาคอล(lapacol) ที่สกัดได้จากรากเพกา มีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์5-ไลพอกซีจีเนส  (5-lipoxygenase) ที่ทำให้เกิดการอักเสบ
นอกจากนี้การรับประทานฝักเพกาหรือยอดอ่อนยังสามารถช่วยลดคอเรสเตอรอลในกระแสเลือดได้
ในงานสาธารณสุขมูลฐาน เมล็ดเพกาเป็นหนึ่งในสมุนไพรที่กำหนดเพื่อใช้บรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ โดยนำเมล็ดแก่ ประมาณครึ่งกำมือถึงหนึ่งกำมือ (1.5-3.0 กรัม) ใส่ในหม้อ เติมน้ำ 300 มิลลิลิตร ต้มไฟอ่อน ๆ พอเดือดประมาณ 1 ชั่วโมง ดื่มครั้งละ 1 แก้ว วันละ 3 ครั้ง จนอาการไอดีขึ้น ซึ่งเมล็ดเพกาในภาษาแต้จิ๋วเรียกว่า "โชยเตียจั้ว" หรือ "บักหู่เตี้ยบ" (อักษรจีน: 木蝴蝶; กระดาษบางนับพัน, ผีเสื้อไม้) ใช้เป็นส่วนผสมในจับเลี้ยง โดยใช้เมล็ดที่แห้งแล้วจะมีความบางเหมือนกระดาษสีขาวเหมือนปีกผีเสื้อ
การขยายพันธุ์

เพาะเมล็ด
การเพาะชำ
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Oroxylum indicum ที่วิกิสปีชีส์
ฝัก
ประเทศนิวซีแลนด์
การกำเนิดของนิวซีแลนด์

นิวซีแลนด์ ถือกำเนิดขึ้นมาเมื่อ 60 ล้านปีก่อน ห่างจากการกำเนิดประเทศต่าง ๆ ในโลกดั้งเดิมเมื่อกว่า 200 ล้านปีก่อน ดินแดนของนิวซีแลนด์และทวีปอื่น ๆ ของโลกได้รวมตัวกันเป็นแผ่นดินใหญ่ในชื่อ กอนด์วานา ก่อนที่เมื่อ 83 ล้านปีก่อน ได้แยกตัวออกจากกันเป็นทวีปต่าง ๆ ในส่วนของนิวซีแลนด์ได้แยกตัวออกมาเป็นผืนแผ่นดินที่เป็นทวีปที่เรียกว่า ซีแลนเดีย มีขนาดเท่าประเทศอินเดียในปัจจุบัน ต่อมาเมื่อ 60 ล้านปีก่อน ซีแลนเดียได้จมลงใต้ทะเลเช่นเดียวกับทวีปแอตแลนติส จนกระทั่งเมื่อ 24 ล้านปีก่อน เกิดความเปลี่ยนแปลงทางเปลือกโลกใต้พิภพผลักดันให้แผ่นดินค่อย ๆ โผล่ขึ้นมาจากน้ำอย่างช้า ๆ จนเป็นประเทศนิวซีแลนด์อย่างในปัจจุบัน
ปัจจุบัน ภาพถ่ายจากดาวเทียมเผยให้เห็นส่วนของซีแลนเดียที่จมลงใต้ทะเลลึกกว่า 5,000 ฟุต แต่ยังมีความเชื่อว่าซีแลนเดียไม่ได้จมน้ำทั้งหมด เพราะมีหลักฐานทางโบราณคดีพบว่า บางส่วนของซีแลนเดียไม่ได้จมน้ำทั้งหมดและในปัจจุบันนิวซีแลนด์มีความสูงจากระดับน้ำทะเลเพียงร้อยละ 7 เท่านั้น
ปัจจุบัน นิวซีแลนด์อยู่ห่างจากออสเตรเลียทางตอนใต้ราว 1,000 ไมล์ แต่ทว่าความหลากหลายทางชีวภาพมีความแตกต่างจากออสเตรเลียโดยสิ้นเชิง ทั้งนี้เกิดจากวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ที่เดินทางมาสู่นิวซีแลนด์ ตั้งแต่ครั้งยังเป็นทวีปซีแลนเดีย จนกระทั่งเมื่อราว 700 ปีก่อน มนุษย์กลุ่มแรกก็เดินทางมาถึงนิวซีแลนด์คือชาวชาวมาวรี อันเป็นชนพื้นเมืองของนิวซีแลนด์ในปัจจุบัน
ภูมิศาสตร์

ประเทศนิวซีแลนด์แบ่งออกเป็น 2 เกาะหลัก และเกาะเล็ก ๆ อีกหลายเกาะตั้งอยู่กลางกระแสน้ำแบ่งซีกโลกเหนือและซีกโลกใต้ ทางเหนือและทางใต้ของเกาะถูกแบ่งโดยช่องแคบคุกซึ่งมีความกว้าง 20 กิโลเมตร และเป็นจุดที่แคบที่สุดของเกาะ ปริมาณพื้นที่ของประเทศคือ 268,680 ตารางกิโลเมตร ( 103,738 ตารางไมล์ ) มีขนาดเล็กกว่าประเทศอิตาลีและประเทศญี่ปุ่นเล็กน้อย และเล็กกว่าสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์เหนือ เกาะที่มีขนาดเล็กกว่าที่มีผู้คนอาศัยอยู่และมีความสำคัญประกอบไปด้วยเกาะสจวร์ต เกาะ Waiheke, เกาะเกรตแบร์ริเออร์ และเกาะแชทัม ประเทศนิวซีแลนด์มีแหล่งน้ำครอบคลุมทั่วประเทศและเป็นประเทศอันดับ 7 ของโลกที่มีพื้นที่ทางน้ำซึ่งมีความสำคัญทางด้านเศรษฐกิจครอบคลุมถึง 4 ล้านตารางกิโลเมตร ( 1.5 ล้านตารางไมล์ ) มากกว่าขนาดพื้นที่ดินถึง 15 เท่า
จุดที่สูงที่สุดของประเทศนิวซีแลนด์คือภูเขา Aoraki/Mount Cook ซึ่งมีความสูง 3754 เมตร ( 12,320 ฟุต ) มีจุดที่สูงที่สุด 18 แห่งที่มีความสูงเกิน 3,000 เมตร ( 10,000 ฟุต ) อยู่ทางใต้ของเกาะ
ทางเหนือของเกาะมีพื้นที่ที่เป็นภูเขาน้อยกว่าทางใต้ แต่เป็นที่รู้กันว่าภูเขาเหล่านั้นเป็นภูเขาไฟ ภูเขาที่สูงที่สุดของเกาะทางเหนือคือภูเขา Mount Ruapehu ( 2,797 เมตร / 9,177 ฟุต ) และเป็นภูเขาไฟที่ยังประทุอยู่ มีพื้นที่หลายแห่งที่สวยงามน่าตื่นตาตื่นใจ
ภูมิศาสตร์ > สภาพภูมิอากาศ

ประเทศนิวซีแลนด์มีลักษณะภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้น เนื่องจากรับอิทธิพลของลมประจำ คือ ลมตะวันตกเฉียงเหนือ ที่นำความชื้นจากทะเลเข้ามาทำให้ฝนตกอย่างสม่ำเสมอตลอดทั้งปี โดยเฉพาะบริเวณชายฝั่งด้านตะวันตกของเกาะใต้ ซึ่งเป็นด้านที่รับลม
ประกอบด้วย 4 ฤดูกาล ได้แก่ 
ฤดูร้อน ธันวาคม - กุมภาพันธ์ 
ฤดูใบไม้ร่วง มีนาคม – พฤษภาคม
ฤดูหนาว มิถุนายน – สิงหาคม
ฤดูใบไม้ผลิ กันยายน – พฤศจิกายน
เนื่องจากตั้งอยู่ในโซนอากาศอบอุ่น ทำให้มีอากาศอบอุ่นชุ่มชื้นตลอดปี ฤดูร้อนอากาศค่อนข้างเย็น ฤดูหนาวไม่หนาวจัดมาก มีฝนตกตลอดปี ซึ่งได้รับอิทธิพลจาก
- ลมประจำที่พัดผ่าน คือลมฝ่ายตะวันตก
- กระแสน้ำอุ่นออสเตรเลียตะวันออก
อากาศแตกต่างกันดังนี้
- เกาะเหนือมีอากาศอบอุ่นชื้นทั่วเกาะ
- เกาะใต้ชายฝั่งตะวันตกฝนชุกกว่าชายฝั่งตะวันออก
- เกาะใต้ช่วงฤดูใบไม้ร่วงย่างเข้าสู่ฤดูหนาวจะมีหิมะปกคลุมอยู่ทั่ว และมีมากที่ Mt. Cook
ประวัติศาสตร์ > การตั้งถิ่นฐาน

บทความหลัก: สนธิสัญญาไวตางี
นิวซีแลนด์นั้นเดิมถูกปกครองโดยชาวเมารี แต่มีนักล่องเรือชาวดัตช์ ชื่อ ทวิน เจตด้า เปตโต้(Twin Jadda Phetto) ได้ล่องเรือเลียบมาทางออสเตรเลียและได้พบเกาะนิวซีแลนด์เข้า และได้พบกับชาวเมารีที่ส่วนใหญ่นั้นเป็นมิตรจึงได้ตั้งชื่อเกาะนี้ว่า Nieuw Zeeland หรือ New Zealand จากนั้นชื่อเสียงของนิวซีแลนด์ก็เป็นที่รู้จักกันในยุโรป เพราะมีธรรมชาติที่สวยงามเหมาะกับการเพาะปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์มาก ต่อมากัปตันเจมส์ คุก ได้ล่องเรือมาบ้าง แต่โชคดีที่มีคนบนเรือสามารถพูดภาษาไวทิงกิได้บ้าง จึงเจรจากับชาวเมารีได้ และพบว่าชาวเมารีเป็นชนเผ่าสายเลือดนับรบ จึงได้ตกลงแลกพืชพันธุ์กับอาวุธจากทางยุโรป และต่อมาเมื่อชาวเมารีมีอาวุธมากจึงสู้รบกันจนชนเผ่าเมารีลดลง ทางอังกฤษจึงได้ส่งคนมาทำสัญญา ที่มีชื่อว่า สนธิสัญญาไวตางี ขึ้น และส่งคนมาสำเร็จราชการแทนชื่อ วิลเลียม ฮอปสัน
การเมืองการปกครอง

นิวซีแลนด์มีการปกครองในระบอบประชาธิปไตยแบบรัฐสภา และ ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ ประมุขแห่งรัฐคือสมเด็จพระเจ้าชาลส์ที่ 3 และมี Governor General เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในนิวซีแลนด์
รัฐธรรมนูญของนิวซีแลนด์เป็นกฎหมายที่ไม่มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร คือไม่มีกฎหมายฉบับใดฉบับหนึ่งที่บัญญัติถึงระบบการเมืองการปกครองแต่จะมีกฎหมายอื่น ๆ หลายฉบับมาประกอบกันเช่น Constitution ACT 1986 ซึ่งเป็นพระราชบัญญัติที่ได้รวบรวมเอาหลักกฎหมายรัฐธรรมนูญที่กระจัดกระจายอยู่มาบัญญัติไว้ด้วยพระราชบัญญัติเลือกตั้ง เป็นต้น แต่พระราชบัญญัติเหล่านี้ไม่มีบทบัญญัติ
การเมืองการปกครอง > นิติบัญญัติ

ปัจจุบันการปกครองของรัฐบาลนิวซีแลนด์ปกครองภายใต้ระบบรัฐสภาเวสต์มินสเตอร์ (ระบบเวสต์มินสเตอร์) ซึ่งเป็นระบบที่ให้อำนาจตุลาการส่วนหนึ่งของฝ่ายตุลาการแก่ฝ่ายปกครอง และใช้ระบบ MMP (Mixed Member Proportion) ซึ่งเป็นระบบที่ให้สิทธิผู้เข้าเลือกตั้งเลือกพรรคและผู้นำของแต่ละพรรคในการเลือกตั้งรัฐบาล ซึ่งในอดีตเคยมีการใช้ระบบที่เรียกว่า FPP (First Past-the-Post) หรือระบบที่ผู้มาใช้สิทธิมีเพียง 1 เสียงในการเลือกตั้งรัฐบาลแต่ละครั้งเท่านั้น ซึ่งเป็นระบบเดียวกันกับระบบปัจจุบันในประเทศไทย ระบบนี้ใช้จนถึงปี พ.ศ. 2537 และมีที่นั่งในรัฐสภาจำนวน 120 ที่นั่ง (+1 ประธานสภา)
ปัจจุบันนายกรัฐมนตรีแห่งประเทศนิวซีแลนด์คือ เจซินดา อาร์เดิร์น หัวหน้าพรรคเลเบอร์
การเมืองการปกครอง > พรรคการเมืองปัจจุบัน

Green Party, Labour Party - พรรคฝ่ายค้าน, Mana Party, Māori Party - พรรคเมารีที่สมาชิกจะต้องเป็นลูกหลานของชนเผ่าเมารีเท่านั้น, National Party - พรรครัฐบาล, New Zealand First และ United Future
การแบ่งเขตการปกครอง

เมื่อเริ่มตั้งถิ่นฐานนิวซีแลนด์ได้แบ่งเป็นจังหวัดต่าง ๆ (provinces) ซึ่งได้ยกเลิกไปใน พ.ศ. 2419 เพื่อให้จัดการปกครองแบบศูนย์กลางเนื่องด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจ ทำให้นิวซีแลนด์ไม่มีการแบ่งการปกครองเป็นระดับรัฐ จังหวัด หรือเขต นอกจากรัฐบาลท้องถิ่น 
อย่างไรก็ดี ความภูมิใจในระดับจังหวัดยังคงมีอยู่และมีการแข่งขันกันพัฒนาทั้งในทั้งด้านกีฬาและวัฒราตกแต่เดิมเป็นอาณานิคมของอังกฤษ รัฐบาลท้องถิ่นของนิวซีแลนด์จึงได้ออกแบบตามโครงสร้างรัฐบาลท้องถิ่นของอังกฤษ โดยมีสภาท้องถิ่นระดับเมือง โบโร (borough) และเคาน์ตี (county) ตามเวลาที่เปลี่ยนไป บางสภาได้รวมกัน หรือเปลี่ยนอาณาเขตตามข้อตกลงร่วมกัน และมีการสร้างสภาแห่งใหม่บางแห่ง ใน พ.ศ. 2532 รัฐบาลได้จัดรัฐบาลท้องถิ่นใหม่ทั้งหมด เป็นแบบ 2 ระดับ ในปัจจุบัน คือ สภาภูมิภาค (regional councils) และ สภาดินแดน (territorial authorities)
ปัจจุบัน นิวซีแลนด์มีสภาภูมิภาค 12 แห่ง สำหรับการปกครองเกี่ยวกับเรื่องของสิ่งแวดล้อมและการขนส่ง และสภาดินแดน 74 แห่ง ที่ดูแลด้านสาธารณูปโภค การสร้างถนน การระบายน้ำเสีย การอนุญาตการก่อสร้าง และเรื่องอื่น ๆ ภายในท้องถิ่น สภาดินแดนมี 74 แห่ง แบ่งออกเป็นสภานคร (city council) 16 แห่ง สภาเขต (district council) 57 แห่ง และสภาหมู่เกาะแชทัม (Chatham Islands Council) สภาดินแดน 4 แห่ง (1 นครและ 3 เขต) และสภาหมู่เกาะแชทัมทำหน้าที่เช่นเดียวกับสภาภูมิภาค จึงเรียกว่า unitary authorities เขตของดินแดนไม่จัดเป็นเขตย่อยของเขตของสภาภูมิภาค และบางดินแดนมีการคร่อมเขตของสภาภูมิภาค
กองทัพ

บทความหลัก: กองทัพนิวซีแลนด์
เศรษฐกิจ

นิวซีแลนด์เป็นประเทศหนึ่งในเขตแปซิฟิกที่มีการทำอุตสาหกรรม เช่น การต่อเรือ โรงงานเบียร์ไวท์ โรงงานปลากระป๋อง แต่ส่วนใหญ่การอุตสาหกรรมในนิวซีแลนด์มีน้อยมาก และ มีการทำอุตสาหกรรมการเกษตร เช่นการทำผลไม้กระป๋อง อุตสาหกรรมการขุดแร่ เช่น ถ่านหิน เหล็ก อุตสาหกรรมป่าไม้ และ ยังมีการเพาะปลูกที่ทำให้นิวซีแลนด์มีรายได้มากส่วนหนึ่ง เช่น ข้าวโอ๊ต ข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ และ ผลไม้เช่น สตรอเบอรี่ และแอปเปิล เป็นต้น
เศรษฐกิจ > การท่องเที่ยว

ประเทศนิวซีแลนด์เป็นประเทศหนึ่งที่มีการส่งเสริมด้านการท่องเที่ยว แหล่งท่องเที่ยวมักเป็นการเที่ยวชมธรรมชาติที่หลากหลาย แบ่งเป็นเกาะใหญ่ 2 เกาะ
ประชากร > เชื้อชาติ

มีประชากรอยู่จำนวน 4.693 ล้าน (2559) มีเชื้อชาติยุโรป 71.2%,เอเชีย 11.3%, เมารี 14.1%, ชนพื้นเมืองหมู่เกาะแปซิฟิก 7.6%, ตะวันออกกลางลาตินอเมริกา แอฟริกัน 1.1% อื่น ๆ 1.6% และที่ระบุไม่ได้ 5.4%
กีฬา > ฟุตบอล

บทความหลัก: ฟุตบอลทีมชาตินิวซีแลนด์
กีฬา > รักบี้

เป็นหนึ่งในกีฬาที่ชาวนิวซีแลนด์คลั่งไคล้มากที่สุด ออลแบล็ก (all black) เป็นทีมชาติรักบี้ของนิวซีแลนด์ที่มีชื่อเสียงโด่งดังระดับโลก มีชื่อเสียงมากว่า 100 ปี หากวันไหนทีมออลแบล็กลงสนามแข่งขัน ชาวนิวซีแลนด์ไม่ว่าจะเชื้อชาติใดต่างก็จะหยุดงานเพื่อรอชม นอกจากนี้ก่อนจะเริ่มการแข่งขันทุกครั้ง นักกีฬาในทีมจะเต้นแบบนักรบเมารีที่เรียกว่า ฮากา เพื่อข่มขวัญคู่แข่ง
แหล่งข้อมูลอื่น

New Zealand Government portal เก็บถาวร 2007-08-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Ministry for Culture and Heritage – includes information on flag, anthems and coat of arms
Statistics New Zealand เก็บถาวร 2011-02-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
World Bank Summary Trade Statistics New Zealand
Official site of New Zealand Tourism
New Zealand entry at The World Factbook
ประเทศนิวซีแลนด์ ที่เว็บไซต์ Curlie
New Zealand from the BBC News
Te Ara, The Encyclopedia of New Zealand
NZHistory.net.nz New Zealand history website
New Zealand OECD
New Zealand, directory from UCB Libraries GovPubs
New Zealand at Encyclopædia Britannica
New Zealand weather
Key Development Forecasts for New Zealand from International Futures
Wikimedia Atlas of New Zealand
| ด ค กความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก (เอเปค) |
| --- | --- |
ประเทศสมาชิก:   เกาหลีใต้   แคนาดา   จีน   ชิลี   ญี่ปุ่น   ไต้หวัน   นิวซีแลนด์   ไทย   บรูไน   ปาปัวนิวกินี   เปรู   ฟิลิปปินส์   มาเลเซีย   เม็กซิโก   รัสเซีย   เวียดนาม   สหรัฐ   สิงคโปร์   ออสเตรเลีย   อินโดนีเซีย   ฮ่องกง1 
การประชุม:   1989   1990   1991   1992   1993   1994   1995   1996   1997   1998   1999   2000   2001   2002   2003   2004   2005   2006   2007   2008   2009   2010   2011   2012   2013   2014   2015   2016   2017   2018   2019   2020   2021   2022   2023 
อื่น ๆ:  บัตรเดินทางสำหรับนักธุรกิจเอเปค  เอเปคบลู  ศูนย์ภูมิอากาศของเอเปค  สวนประติมากรรมเอเปค  เทศกาลวิทยาศาสตร์เยาวชนเอเปค 
 1. เป็นเขตปกครองพิเศษของจีนเข้าร่วมในนาม "ฮ่องกง, จีน" 
| ด ค กประเทศที่มีกษัตริย์เป็นประมุขแห่งรัฐ |
| --- | --- |
ทวีปเอเชีย:  กัมพูชา  กาตาร์ (*)  คูเวต (⁂)  จอร์แดน (⁂)  ซาอุดีอาระเบีย (*)  ญี่ปุ่น  ไทย  บรูไน (*)  บาห์เรน (*)  ภูฏาน  มาเลเซีย (!)  สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (*)  โอมาน (*) 
ทวีปแอฟริกา:  โมร็อกโก  เลโซโท  เอสวาตินี (*) 
ทวีปยุโรป:  เดนมาร์ก  นครรัฐวาติกัน (*!)  นอร์เวย์  เนเธอร์แลนด์  เบลเยียม  โมนาโก  ลักเซมเบิร์ก  ลีชเทินชไตน์  สเปน  สวีเดน  อันดอร์รา (!) 
โอเชียเนีย:  ตองงา 
เครือจักรภพ:  เกรเนดา  แคนาดา  จาเมกา  เซนต์คิตส์และเนวิส  เซนต์ลูเชีย  เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์  ตูวาลู  นิวซีแลนด์  บาฮามาส  เบลีซ  ปาปัวนิกินี  สหราชอาณาจักร  หมู่เกาะโซโลมอน  ออสเตรเลีย  แอนทีกาและบาร์บิวดา 
 * สมบูรณาญาสิทธิราชย์  ⁂ ราชาธิปไตยกึ่งภายใต้รัฐธรรมนูญ   ! ราชาธิปไตยที่มีการเลือกตั้ง 
| ด ค กพันธมิตรหลักนอกเนโทของสหรัฐ |
| --- | --- |
สมาชิกปัจจุบัน:   เกาหลีใต้   กาตาร์   คูเวต   โคลอมเบีย   จอร์แดน   ญี่ปุ่น   ตูนิเซีย   ไต้หวัน (พฤตินัย)   ไทย   นิวซีแลนด์   บราซิล   บาห์เรน   ปากีสถาน   ฟิลิปปินส์   โมร็อกโก   ออสเตรเลีย   อาร์เจนตินา   อิสราเอล   อียิปต์ 
อดีตสมาชิก:   อัฟกานิสถาน (ค.ศ. 2012–2021) 
| ด ค กการประชุมสุดยอดเอเชียตะวันออก |
| --- | --- |
 ครั้งที่ 1  ครั้งที่ 2  ครั้งที่ 3  ครั้งที่ 4  ครั้งที่ 5  ครั้งที่ 6  ครั้งที่ 7  ครั้งที่ 8  ครั้งที่ 9  ครั้งที่ 10  ครั้งที่ 11  ครั้งที่ 12  ครั้งที่ 13  ครั้งที่ 14  ครั้งที่ 15  ครั้งที่ 16 
  ออสเตรเลีย   บรูไน   กัมพูชา   CHN   อินเดีย   อินโดนีเซีย   JPN   ลาว   มาเลเซีย   พม่า   นิวซีแลนด์   ฟิลิปปินส์   รัสเซีย   สิงคโปร์   เกาหลีใต้   ไทย   USA   เวียดนาม
Myriapoda

| Myriapoda ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: Wenlock–ปัจจุบัน  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |

ตัวแทนของสี่ชั้นไม้เรียพอดส์ที่ยังคงมีชีวิตอยู่ จากซ้ายไปขวา: Chilopoda, Diplopoda, Symphyla, และ Pauropoda

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอตา Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์ขาปล้อง Arthropod
ไฟลัมย่อย:: Myriapoda  Latreille, 1802
สปีชีส์:: Myriapoda
ชื่อทวินาม
Myriapoda Latreille, 1802

ชั้น
 Chilopoda  Diplopoda  Pauropoda  Symphyla
Myriapods (จาก กรีกโบราณ  μυρίος (muríos) 'countless' และ  πούς (poús) 'foot') เป็นสมาชิกของไฟลัมย่อย Myriapoda ซึ่งประกอบดด้วยสัตว์ขาปล้อง เช่น กิ้งกือ และ ตะขาบ กลุ่มนี้ประกอบด้วยสปีชีส์ประมาณ 13,000 ชนิด ซึ่งทั้งหมดอาศัยอยู่บนพื้นดิน
แม้ว่าหลักฐานทางโมเลกุลและฟอสซิลที่คล้ายกันจะแสดงการกระจายพันธุ์ในช่วงยุคแคมเบรียน ฟอสซิลที่เก่าแก่ที่สุดของ Myriapoda พบได้ในช่วงระหว่าง Late Silurian และ Early Devonian โดย Pneumodesmus เป็นหลักฐานแรกที่ค้นพบและทำให้ทราบการหายใจด้วยอากาศบนบก ฟอสซิล Myriapoda อื่น ๆ ที่พบในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ได้แก่ Kampecaris obanensis และ Archidesmus sp. การจัดจำแนกทางฟีโลเจนีของ Myriapoda ยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่
การศึกษาวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับ Myriapoda เรียกว่า myriapodology และผู้ที่ศึกษา Myriapoda เรียกว่า myriapodologists
แหล่งข้อมูลอื่น

Myriapod Fossil Record - University of Bristol
International Journal of Myriapodology
International Society of Myriapodology
British Myriapod and Isopod Group
Myriapods, the World's Leggiest Animals - North America
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q25823  Wikispecies: Myriapoda  ADW: Myriapoda  BioLib: 14971  BugGuide: 369633  EoL: 2631567  EPPO: 1MYRIQ  Fauna Europaea: 15590  Fossilworks: 291092  iNaturalist: 144128  IRMNG: 222  ITIS: 563885  NCBI: 61985  NZOR: e0fb4fc6-0ef3-406c-bcea-6c84707f8ffc  WoRMS: 1277
ลินเดน (ประเทศกายอานา)

| ลินเดน |
| --- | --- |
เมืองและเมืองหลัก
มุมมองจากแม่น้ำเดเมอแรรา
ลินเดนที่ตั้งในประเทศกายอานา
พิกัด: 6°0′0″N 58°18′0″W﻿ / ﻿6.00000°N 58.30000°W﻿ / 6.00000; -58.30000
ประเทศ:  กายอานา
แคว้น: แคว้นอัปเปอร์เดเมอแรรา-เบอร์บีซ
ความสูง: 157 ฟุต (48 เมตร)
ประชากร (2012)
 • ทั้งหมด: 27,277 คน
ลินเดน (อังกฤษ: Linden) เป็นเมืองที่ใหญ่เป็นอันดับสองในประเทศกายอานา รองจากจอร์จทาวน์ และเป็นเมืองหลักของแคว้นอัปเปอร์เดเมอแรรา-เบอร์บีซ  ตั้งอยู่ที่ระดับความสูง 48 เมตร (160 ฟุต) ประกาศตั้งเป็นเมืองเมื่อ ค.ศ. 1970 เมืองตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเดเมอแรรา เมืองมีประชากร 27,277 คน จากข้อมูล ค.ศ. 2012
ชีวนิเวศ

หนึ่งในวิธีการจัดจำแนกชีวนิเวศบนบกของโลก
ชีวนิเวศ (อังกฤษ: biome) หมายถึงพื้นที่ที่มีสภาพแวดล้อม เช่น สภาพภูมิอากาศ พรรณไม้และ สัตว์ คล้ายคลึงกันบนโลก เป็นการรวมชุมนุมสิ่งมีชีวิตที่ปรับตัวเข้ากับพื้นที่ดังกล่าว ขนาดชีวนิเวศอาจมีขนาดใหญ่ครอบคลุมหลายประเทศมีระบบนิเวศจำนวนมากและ แหล่งที่อยู่ที่แตกต่างกันไปกระจายในชีวนิเวศนั้น หรืออาจมีขนาดเล็กเช่นกลุ่มสิ่งมีชีวืตเซลล์เดียวในร่างกาย ซึ่งบางส่วนของโลกจะมีมากหรือน้อยก็ขึ้นอยู่กับชนิดการแพร่กระจายขององค์ประกอบสิ่งมีชีวิต (Abiotic Factor) และองค์ประกอบของสิ่งไม่มีชีวิต ในพื้นที่ขนาดใหญ่
การจำแนกประเภทชีวนิเวศ

ประเภทของชีวนิเวศ แบ่งได้ 2 ประเภทใหญ่ คือ
ชีวนิเวศบนบก (ภาคพื้นทวีป) หรือบางครั้งรวมแหล่งน้ำจืดเข้าไปด้วย
ชีวนิเวศในน้ำ (ภาคพื้นสมุทร)
นอกเหนือจากนั้นยังอาจแบ่งเพิ่มเติมเช่น
ชีวนิเวศจุลชีพ (Microbiome)
ชีวะนิเวศที่เกิดจากมนุษย์ (Anthropogenic biomes)
ชีวะนิเวศในหิน (Endolith)
ชีวนิเวศบนบก

ไบโอมบนบก (terrestrial biomes) ใช้เกณฑ์ปริมาณน้ำฝนและอุณหภูมิเป็นตัวกำหนด ไบโอมบนบกที่มีอยู่ในโลกนี้แบ่งออกได้หลายไบโอม แต่ไบโอมบนบกที่สำคัญที่จะกล่าวถึง ได้แก่ ไบโอมป่าดิบชื้น ไบโอมป่าผลัดใบในเขตอบอุ่น ไบโอมทุ่งหญ้าเขตอบอุ่น ไบโอมสะวันนา ไบโอมป่าสน ไบโอมทะเลทราย และไบโอมทุนดรา เป็นต้น
ไบโอมป่าดิบชื้น
ป่าดิบชื้น (tropical rain forest) พบได้ในบริเวณใกล้เขตเส้นศูนย์สูตรของโลกในทวีปอเมริกากลาง ทวีปอเมริกาใต้ ทวีปแอฟริกา ทวีปเอเชียตอนใต้  และบริเวณบางส่วนของหมู่เกาะแปซิฟิก
ลักษณะของภูมิอากาศร้อนและชื้น มีฝนตกตลอดปี  ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 200-400 เซนติเมตรต่อปี ในป่าชนิดนี้พบพืชและสัตว์หลากหลายนับพันสปีชีส์ เป็นป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์
ไบโอมป่าผลัดใบในเขตอบอุ่น
ป่าผลัดใบในเขตอบอุ่น (temperate deciduous forest) พบกระจายทั่วไปในละติจูตกลาง ซึ่งมีปริมาณความชื้นเพียงพอที่ต้นไม้ใหญ่จะเจริญเติบโตได้ โดยมีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 100 เซนติเมตรต่อปี
และมีอากาศค่อนข้างเย็น ในป่าชนิดนี้ต้นไม้จะผลัดใบก่อนที่จะถึงฤดูหนาวและจะเริ่มผลิใบอีกครั้งจากฤดูหนาวผ่านพ้นไปแล้ว ต้นไม้ที่พบมีหลากหลายทั้งไม้ยืนต้น ไม้พุ่ม รวมถึง ไม้ล้มลุก
ไบโอมป่าสน
ป่าสน (coniferous forest) ป่าไทกา  (taiga) และ ป่าบอเรียล (boreal) เป็นป่าประเภทเดียวกันที่มีต้นไม้เขียวชอุ่มตลอดปีพบได้ทางตอนใต้ของแคนาดา ทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาเหนือ ทวีปเอเชีย   และยุโรป ในเขตละติจูตตั้งแต่ 45-67 องศาเหนือ   ลักษณะของภูมิอากาศมีฤดูหนาวค่อนข้างยาวนาน   อากาศเย็นและแห้งพืชเด่นที่พบ ได้แก่ พืชจำพวกสน เช่น ไพน์ (pine) เฟอ (fir) สพรูซ (spruce) และเฮมลอค (hemlok) เป็นต้น
ไบโอมทุ่งหญ้าเขตอบอุ่น
ทุ่งหญ้าเขตอบอุ่น (temperate grassland) หรือที่รู้จักกันในชื่อของ ทุ่งหญ้าแพรี่ (prairie) ในตอนกลางของทวีปอเมริกาเหนือและทุ่งหญ้าสเตปส์ (steppes) ของประเทศรัสเซีย เป็นต้น สภาพภูมิอากาศมีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 25-50 เซนติเมตรต่อปี ทุ่งหญ้าเขตอบอุ่นนี้เหมาะสำหรับการทำการกสิกรรมและปศุสัตว์ เพราะดินมีความอุดมสมบูรณ์สูงมีหญ้านานาชนิดขึ้นอยู่ ส่วนใหญ่พบมีการทำเกษตรกรรมควบคู่ในพื้นที่นี้ด้วย
ไบโอมสะวันนา
สะวันนา (savanna) เป็นทุ่งหญ้าที่พบได้ในทวีปแอฟริกา ทวีปอเมริกาใต้ ทวีปออสเตรเลีย และพบบ้างทางตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปเอเชีย ลักษณะของภูมิอากาศร้อน พืชที่ขึ้นส่วนใหญ่เป็นหญ้าและมีต้นไม้ขึ้นกระจายเป็นหย่อม ๆ ในฤดูร้อนมักมีไฟป่า เกิดขึ้นอยู่เสมอ ๆ
ไบโอมทะเลทราย
ทะเลทราย (desert) พบได้ทั่วไปในโลก ในพื้นที่ที่มีปริมาณฝนตกเฉลี่ยน้อยกว่า 25 เซนติเมตรต่อปี ทะเลทรายบางแห่งร้อนมากมีอุณหภูมิเหนือผิวดินสูงถึง 60 องศาเซลเซียสตลอดวัน บางแห่งค่อนข้างหนาวเย็น พืชที่พบในไบโอมทะเลทรายนี้มีการป้องกันการสูญเสียน้ำโดยใบเปลี่ยนรูปเป็นหนาม ลำต้นอวบเก็บสะสมน้ำ ทะเลทรายที่รู้จักกันโดยทั่วไปได้แก่ ทะเลทรายซาฮารา (Sahara) ในทวีปแอฟริกา ทะเลทรายโกบี (Gobi) ในประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีนและทะเลทรายโมฮาวี (Mojave) ในรัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา
ไบโอมทุนดรา
ทุนดรา (tundra) เป็นเขตที่มีฤดูหนาวค่อนข้างยาวนานฤดูร้อนช่วงสั้น ๆ ลักษณะเด่นคือ ชั้นของดินชั้นบนลงไปจะจับตัวเป็นน้ำแข็งอย่างถาวร ทุนดราพบทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาเหนือ และยูเรเซีย พบพืชและสัตว์อาศัยอยู่น้อยชนิด ปริมาณฝนน้อยมาก ฤดูร้อนช่วงสั้น ๆ น้ำแข็งที่ผิวหน้าดินจะละลาย แต่เนื่องจากน้ำสามารถซึมผ่านลงไปในชั้นน้ำแข็งได้จึงท่วมขังอยู่บนผิวดิน ทำให้ปลูกพืชได้ในระยะสั้น ๆ พืชที่พบจะเป็นพวกไม้ดอกและไม้พุ่ม   นอกจากนี้ยังพบสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำ เช่น ไลเคน ด้วย
ชีวนิเวศในน้ำ

ไบโอมในน้ำ (aquatic  biomes) ที่พบเป็นองค์ประกอบหลักในไบโอสเฟียร์นั้น   ประกอบด้วย ไบโอมแหล่งน้ำจืด (freshwater biomes) และไบโอมแหล่งน้ำเค็ม(marine biomes) และพบกระจายอยู่ทั่วเขตภูมิศาสตร์ในโลกนี้
ไบโอมแหล่งน้ำจืด
โดย ทั่วไปประกอบด้วยแหล่งน้ำนิ่ง ซึ่งได้แก่ ทะเลสาบ สระ หนอง หรือบึง กับแหล่งน้ำไหล ซึ่งได้แก่ ธารน้ำไหลและแม่น้ำ เป็นต้น
ไบโอมแหล่งน้ำเค็ม
โดยทั่วไปประกอบด้วยแหล่งน้ำเค็ม ซึ่งได้แก่ ทะเลและมหาสมุทร ซึ่งพบได้ในปริมาณมากถึงร้อยละ 71 ของพื้นที่ผิวโลก และมีความลึกมากโดยเฉลี่ยถึง 3,750 เมตร ไบโอมแหล่งน้ำเค็มจะแตกต่างจากน้ำจืดตรงที่มีน้ำขึ้นน้ำลงเป็นปัจจัยกายภาพสำคัญ
ไบโอมแหล่งน้ำกร่อย
ช่วงรอยต่อของแหล่งน้ำจืดและน้ำเค็มที่มาบรรจบกัน ซึ่งมักจะพบตามปากแม่น้ำ การขึ้นลงของกระแสน้ำมีอิทธิผลต่อการเปลี่ยนแปลงค่าความเค็มของน้ำในแหล่ง น้ำกร่อยเป็นอย่างมาก
ละติจูด:อาร์กติกเหนือพอสมควรค่อนข้างร้อนในเขตร้อนชื้น
ความชื้น:แห้งแล้ง
แผนที่ของไบโอม

biomes ของโลกมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับประเภทของสภาพภูมิอากาศที่มีประสบการณ์ พื้นที่ที่ได้รับในปริมาณมากเฉลี่ยของปริมาณน้ำฝน (เช่นหมู่เกาะอินโดนีเซียหรือกลางแอฟริกา) และสภาพอากาศที่อบอุ่นมีแนวโน้มที่จะมีความเขียวชอุ่มของป่าสีเขียวและความหลากหลายทางชีวภาพกว้าง biomes เหล่านี้จะถูกระบุไว้ในสีเขียวบนแผนที่ดังกล่าวข้างต้น ในทางตรงกันข้ามร้อนพื้นที่กึ่งเขตร้อนที่มีปริมาณน้ำฝนน้อย (เช่นตอนเหนือของแอฟริกา, เอเชียกลางและตะวันตกกลางออสเตรเลีย) ที่มีพันธุ์ไม้กระจัดกระจายปรากฏเป็นสีเหลืองบนแผนที่ ขอให้สังเกตการเตรียมการที่คล้ายกันของ biomes สำหรับชายฝั่งตะวันออกของเอเชียและอเมริกาเหนือ, สมมาตรของประเภทนิเวศวิทยาแน่นิ่งอยู่บนเส้นศูนย์สูตรผ่านทวีปแอฟริกาและแถบเหนือ (ภาคเหนือ) ป่าที่มีอยู่เพียงพื้นที่ขนาดใหญ่ในขณะที่ซีกโลกเหนือ
ระดับความสูง

ระดับความสูง : ความสูงที่เพิ่มขึ้นทำให้เกิดการกระจายตัวของที่อยู่อาศัยประเภทเดียวกับที่เส้นรุ้งที่เพิ่มขึ้น
Mandibulata

| Mandibulata ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: Cambrian Stage 3 –Recent  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |

กรามของมดกระทุ้ง

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอตา Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์ขาปล้อง Arthropod
เคลด:: Mandibulata 
สปีชีส์:: Mandibulata
ชื่อทวินาม
Mandibulata 

การแบ่งกลุ่ม
 †Acheronauta?  †Aquilonifer  †Bradoriida?  †Cambropachycopidae?  †Cambropodus?  †Captopodus?  †Cascolus?  Euthycarcinoidea  Fuxianhuiida?  Hymenocarina  †Martinssonia?  †Musacaris?  Myriapoda  Oelandocarididae?  Pancrustacea  Phosphatocopina?  †Rhyniognatha?  †Skaracarida?  †Tanazios?  Thylacocephala?
ไฟลัมย่อย Mandibulata เป็นหนึ่งในกลุ่มย่อยหลักของไฟลัมสัตว์ขาปล้องร่วมกับเชลิเซอราตา Mandibulates ประกอบด้วย สัตว์พวกกุ้งกั้งปู (กุ้ง, ปู, ฯลฯ), Myriapoda (ตะขาบ และ กิ้งกือ) และแมลงที่แท้จริงทั้งหมด ชื่อ "Mandibulata" มาจาก กราม ซึ่งเป็นคู่ของขาที่มีการปรับเปลี่ยนเพื่อใช้ในการประมวลผลอาหาร ซึ่งเป็นลักษณะที่พบได้ในสมาชิกส่วนใหญ่ของกลุ่มนี้
Mandibulates ถูกแบ่งออกเป็นกลุ่มที่ยังคงอยู่ ได้แก่ Myriapoda (กิ้งกือและตะขาบ เป็นต้น) และ Pancrustacea (รวมทั้งแมลงและสัตว์พวกกุ้งกั้งปู เป็นต้น) การศึกษาทางพันธุกรรมเชิงโมเลกุลระบุว่ากลุ่มสัตว์ขาปล้องที่มีชีวิตในปัจจุบันมีความเกี่ยวข้องกันตามที่แสดงในแผนภูมิแสดงลำดับวิวัฒนาการด้านล่างนี้ สัตว์พวกกุ้งกั้งปูไม่ก่อให้เกิดกลุ่มโมโนฟีลีเนื่องจากแมลงและ Hexapoda อื่น ๆ ได้วิวัฒนาการมาจากกลุ่มนี้
ดูเพิ่ม

Atelocerata
Marrellomorph
Myriochelata
Pancrustacea
Crustaceomorpha
Antennulata
Arachnomorpha
Uniramia
ศดานนท์ ดุรงคเวโรจน์

| ศดานนท์ ดุรงคเวโรจน์ |
| --- | --- |
เกิด: 6 ตุลาคม พ.ศ. 2543 (24 ปี) ศดานนท์ ดุรงคเวโรจน์
อาชีพ: นักแสดง
ปีที่แสดง: 2561-ปัจจุบัน
ผลงานเด่น: 'ภพ (วัยรุ่น) - ดิวไปด้วยกันนะ (2562)​  
สุพรรณหงส์:  นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม     พ.ศ. 2562-2563 - ดิวไปด้วยกันนะ
ชมรมวิจารณ์บันเทิง:  นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม     พ.ศ. 2562 - ดิวไปด้วยกันนะ
คมชัดลึก: นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม ประเภทภาพยนตร์  พ.ศ. 2562 - ดิวไปด้วยกันนะ
ศดานนท์ ดุรงคเวโรจน์ (ชื่อเล่น: นนท์) เกิดเมื่อ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2543 เป็นนักแสดงชายชาวไทย มีชื่อเสียงจากการรับบทเป็น "ภพ" ในภาพยนตร์เรื่อง ดิวไปด้วยกันนะ