ปฏิทินคงที่สากล
กฎเกณฑ์

ในหนึ่งปีปฏิทินจะแบ่งออกเป็น 13 เดือน เดือนละ 28 วันเท่า ๆ กัน ทำให้ในแต่ละเดือนมี 4 สัปดาห์เท่ากันด้วย แต่เมื่อนำมาเทียบกับจำนวนวันในหนึ่งปีตามปฏิทินเกรโกเรียนแบบเดิมซึ่งมี 365 วัน จะพบว่าจำนวนวันตามปฏิทินนี้มีอยู่เพียง 13 × 28 = 364 วัน เท่านั้น คอตส์เวิร์ธจึงได้เพิ่มอีกหนึ่งวันเข้าไปท้ายปีและกำหนดให้เป็นวันหยุด (หลังวันที่ 28 ธันวาคม หรือเทียบเท่าวันที่ 31 ธันวาคมในปฏิทินเกรโกเรียน) และจะเรียกวันสุดท้ายนี้ว่า วันปี (Year Day) ในบางครั้ง ซึ่งวันสุดท้ายนี้จะไม่ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของสัปดาห์ใดเลย เสมือนเป็นวันที่แยกออกมาต่างหากจากวันที่อื่น ๆ ของปี เป็นการแก้ปัญหาจำนวนวันไม่เท่ากับปฏิทินแบบเดิมในที่สุด ทั้งนี้เนื่องจากในแต่ละปีจะเริ่มต้นวันที่ใหม่เหมือนกับปฏิทินเกรโกเรียนทุกประการ จึงทำให้วันที่ 1 มกราคม - 28 มกราคม ของทุกปีตรงกับปฏิทินเกรโกเรียนด้วยเช่นกัน นอกจากนี้คอตส์เวิร์ธยังคงชื่อและลำดับเดือนทั้งสิบสองเอาไว้เช่นเดิม แต่จะแทรกเดือนใหม่เพิ่มเข้าไประหว่างเดือนมิถุนายนและเดือนกรกฎาคม และเรียกเดือนใหม่นี้ว่า โซล (Sol) หรือ สุริยาพันธ์ (สุริย + อาพันธ์) ตามหลักการเรียกชื่อเดือนในภาษาไทย ซึ่งเป็นการอ้างอิงถึงดวงอาทิตย์ เนื่องจากเดือนดังกล่าวอยู่ในช่วงกลางฤดูร้อน (ในซีกโลกเหนือซึ่งผู้ออกแบบอาศัยอยู่) และเป็นช่วงเวลาครึ่งปีที่เกิดปรากฏการณ์อายัน (ครีษมายัน) พอดิบพอดี
ในปฏิทินคงที่สากล ปีอธิกสุรทินจะมีจำนวนวันทั้งสิ้น 366 วัน และมีกฎเกณฑ์ตามแบบปฏิทินเกรโกเรียนทุกประการ ดังนั้นปีอธิกสุรทินจึงจะตกในปีปฏิทิน (คริสต์ศักราช) ที่หารด้วยสี่ลงตัว แต่ไม่ใช่ปีที่ด้วยหารหนึ่งร้อยลงตัว ยกเว้นแต่เพียงปีที่หารด้วยสี่ร้อยลงตัวเท่านั้น ด้วยเหตุนี้ปี พ.ศ. 2543 (ค.ศ. 2000 ซึ่งหารด้วยสี่ร้อยลงตัว) จึงถือเป็นปีอธิกสุรทิน ในขณะที่ปี พ.ศ. 2243 (ค.ศ. 1700) พ.ศ. 2343 (ค.ศ. 1800) และ พ.ศ. 2443 (ค.ศ. 1900) ซึ่งหารด้วยสี่ร้อยไม่ลงตัว จะถือเป็นปีปกติสุรทิน ทั้งนี้ในปฏิทินคงที่สากลจะแทรกอธิกวารเป็นวันที่ 29 มิถุนายน หรือระหว่างวันเสาร์ที่ 28 มิถุนายน และวันอาทิตย์ที่ 1 สุริยาพันธ์
ในแต่ละเดือนจะเริ่มต้นด้วยวันอาทิตย์และสิ้นสุดลงในวันเสาร์ต่อเนื่องกันไปเช่นนี้ และเริ่มต้นวันแรกของทุก ๆ ปีด้วยวันอาทิตย์เช่นเดียวกัน ทั้งนี้ วันปี และอธิกวารจะไม่ถือเป็นส่วนหนึ่งของสัปดาห์หรือวันในสัปดาห์ แต่จะอยู่ถัดจากวันเสาร์และตามด้วยวันอาทิตย์
จากกฎเกณฑ์ข้างต้นสามารถเรียบเรียงปฏิทินคงที่สากลในหนึ่งปีปฏิทินได้ ดังนี้
| ปฏิทินคงที่สากล> เดือน.เดือน | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 1.อา. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 1.จ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 1.อ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 1.พ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 1.พฤ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 1.ศ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 1.ส. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 2.อา. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 2.จ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 2.อ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 2.พ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 2.พฤ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 2.ศ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 2.ส. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 3.อา. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 3.จ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 3.อ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 3.พ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 3.พฤ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 3.ศ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 3.ส. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 4.อา. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 4.จ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 4.อ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 4.พ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 4.พฤ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 4.ศ. | ปฏิทินคงที่สากล> สัปดาห์ที่ 4.ส. | ปฏิทินคงที่สากล> ส่วนเกินสัปดาห์.ส่วนเกินสัปดาห์ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| มกราพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | - |
| กุมภาพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | - |
| มีนาพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | - |
| เมษาพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | - |
| พฤษภาพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | - |
| มิถุนาพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 (อธิกวาร)* |
| สุริยาพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | - |
| กรกฎาพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | - |
| สิงหาพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | - |
| กันยาพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | - |
| ตุลาพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | - |
| พฤศจิกาพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | - |
| ธันวาพันธ์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 (วันปี) |
| หมายเหตุ | อา. = อาทิตย์ | อา. = อาทิตย์ | อา. = อาทิตย์ | อา. = อาทิตย์ | จ. = จันทร์ | จ. = จันทร์ | จ. = จันทร์ | จ. = จันทร์ | อ. = อังคาร | อ. = อังคาร | อ. = อังคาร | อ. = อังคาร | พ. = พุธ | พ. = พุธ | พ. = พุธ | พ. = พุธ | พฤ. = พฤหัสบดี | พฤ. = พฤหัสบดี | พฤ. = พฤหัสบดี | พฤ. = พฤหัสบดี | ศ. = ศุกร์ | ศ. = ศุกร์ | ศ. = ศุกร์ | ศ. = ศุกร์ | ส. = เสาร์ | ส. = เสาร์ | ส. = เสาร์ | ส. = เสาร์ | *เฉพาะปีอธิกสุรทิน |
สามารถเทียบเคียงเดือนตามปฏิทินคงที่สากลกับวันที่ตามปฏิทินเกรโกเรียนแบบเดิมได้ ดังนี้
| เดือนและส่วนเกินสัปดาห์ ตามปฏิทินคงที่สากล> เดือนและส่วนเกินสัปดาห์ ตามปฏิทินคงที่สากล.เดือนและส่วนเกินสัปดาห์ ตามปฏิทินคงที่สากล | วันที่เทียบเคียงตามปฏิทินเกรโกเรียน> ปีปกติสุรทิน.เริ่มต้น | วันที่เทียบเคียงตามปฏิทินเกรโกเรียน> ปีปกติสุรทิน.สิ้นสุด | วันที่เทียบเคียงตามปฏิทินเกรโกเรียน> ปีอธิกสุรทิน.เริ่มต้น | วันที่เทียบเคียงตามปฏิทินเกรโกเรียน> ปีอธิกสุรทิน.สิ้นสุด |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| มกราพันธ์ | 1 มกราคม | 28 มกราคม | 1 มกราคม | 28 มกราคม |
| กุมภาพันธ์ | 29 มกราคม | 25 กุมภาพันธ์ | 29 มกราคม | 25 กุมภาพันธ์ |
| มีนาพันธ์ | 26 กุมภาพันธ์ | 25 มีนาคม | 26 กุมภาพันธ์ | 24 มีนาคม* |
| เมษาพันธ์ | 26 มีนาคม | 22 เมษายน | 25 มีนาคม* | 21 เมษายน* |
| พฤษภาพันธ์ | 23 เมษายน | 20 พฤษภาคม | 22 เมษายน* | 19 พฤษภาคม* |
| มิถุนาพันธ์ | 21 พฤษภาคม | 17 มิถุนายน | 20 พฤษภาคม* | 16 มิถุนายน* |
| อธิกวาร | - | - | 17 มิถุนายน | 17 มิถุนายน |
| สุริยาพันธ์ | 18 มิถุนายน | 15 กรกฎาคม | 18 มิถุนายน | 15 กรกฎาคม |
| กรกฎาพันธ์ | 16 กรกฎาคม | 12 สิงหาคม | 16 กรกฎาคม | 12 สิงหาคม |
| สิงหาพันธ์ | 13 สิงหาคม | 9 กันยายน | 13 สิงหาคม | 9 กันยายน |
| กันยาพันธ์ | 10 กันยายน | 7 ตุลาคม | 10 กันยายน | 7 ตุลาคม |
| ตุลาพันธ์ | 8 ตุลาคม | 4 พฤศจิกายน | 8 ตุลาคม | 4 พฤศจิกายน |
| พฤศจิกาพันธ์ | 5 พฤศจิกายน | 2 ธันวาคม | 5 พฤศจิกายน | 2 ธันวาคม |
| ธันวาพันธ์ | 3 ธันวาคม | 30 ธันวาคม | 3 ธันวาคม | 30 ธันวาคม |
วันปี: 31 ธันวาคม
หมายเหตุ: *สำหรับช่วงระหว่างเดือนมีนาคมถึงเดือนมิถุนายนในปีอธิกสุรทิน วันที่ตามปฏิทินคงที่สากลเมื่อเทียบกับปฏิทินเกรโกเรียนจะเร็วขึ้นจากปีปกติสุรทินอยู่หนึ่งวัน เนื่องจากได้นับรวมอธิกวารตามปฏิทินเกรโกเรียน (29 กุมภาพันธ์) ไปก่อนแล้ว แต่หลังเดือนมิถุนายนจะนับรวมอธิกวาร (29 มิถุนาพันธ์) เข้าใป จึงทำให้วันที่เท่ากับปีปกติสุรทินตามเดิม