stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ชีวกโกมารภัจจ์

| ชีวกโกมารภัจจ์ |
| --- | --- |
รูปเคารพแบบไทย ไว้เคราขาว สวมชุดขาว สวมประคำ
ส่วนบุคคล
เกิด: ราชคฤห์, มคธ
มรณภาพ: ราชคฤห์, มคธ
ศาสนา: พุทธ
สัญชาติ: มคธ
บุพการี:  บิดา: ไม่ปรากฏนาม (ตามพระไตรปิฎก), อภัยราชกุมาร (ตามคติธรรมคุปต์), พระเจ้าพิมพิสาร (เอกสารอื่น)  มารดา: สาลวดี (ตามพระไตรปิฎก), อามรปาลี (เอกสารอื่น) 
สำนักศึกษา: ตักษศิลา
รู้จักจาก: อายุรเวท, การนวดแผนไทย
วิชาชีพ: แพทย์
ตำแหน่งชั้นสูง
ครู: อาเตรยะ
วิชาชีพ: แพทย์
ตำแหน่ง: แพทย์ประจำพระองค์พระโคตมพุทธเจ้า พระเจ้าพิมพิสาร และพระเจ้าอชาตศัตรู
รูปปั้นพระฤๅษีชีวกโกมารภัจจ์ บริเวณพระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
ชีวกโกมารภัจจ์ (คำอ่าน:ชี-วก-โก-มา-ระ-พัด;บาลี: Jīvaka Komārabhacca) หรือ ชีวกกุมารภฤต (สันสกฤต: Jīvaka Kumārabhṛta) มักย่อว่า หมอชีวก (Jīvaka) เป็นแพทย์ประจำพระองค์พระโคตมพุทธเจ้าและพระเจ้าพิมพิสารแห่งแคว้นมคธ อาศัยอยู่ในราชคฤห์ช่วง 600–500 ปีก่อนคริสตกาล มีชื่อเสียงอย่างมากในฐานะแพทย์ตัวอย่างในตำนานของเอเชีย ทั้งได้รับยกย่องให้เป็นแพทย์ต้นแบบของแพทย์แผนโบราณในหลายประเทศแถบเอเชีย
เรื่องราวของชีวกพบได้ในเอกสารพุทธสมัยเริ่มแรกของหลาย ๆ วัฒนธรรม เช่น วัฒนธรรมบาลีและวัฒนธรรมมูลสรวาสติวาท ตลอดจนเอกสารสมัยหลังอย่างพระสูตรและอปทาน เอกสารเหล่านี้ระบุสอดคล้องกันว่า ชีวกเป็นบุตรของหญิงงามเมืองผู้หนึ่ง ถูกมารดาทิ้งแต่กำเนิด ชาววังพระเจ้าพิมพิสารมาพบเข้าจึงเก็บไปเลี้ยง ครั้นเติบใหญ่ขึ้น เขาเดินทางไปตักศิลาเพื่อเรียนวิชาแพทย์เจ็ดปี สำเร็จแล้วก็เริ่มรักษาคนในราชคฤห์ ความสำเร็จในการรักษาของเขาทำให้เขามีชื่อเสียงเลื่องลือ ทั้งได้เป็นแพทย์ประจำพระองค์พระเจ้าพิมพิสารและพระโคตมพุทธเจ้า ยิ่งเขาถวายงานต่อพระพุทธเจ้า เขาก็ยิ่งเลื่อมใสในพุทธศาสนา ที่สุดจึงได้เป็นอุปถัมภกคนสำคัญของศาสนานี้ ทั้งได้สร้างวัดนามว่า "ชีวการามวิหาร" ถวายพระพุทธเจ้าด้วย ภายหลังพระเจ้าอชาตศัตรู พระราชโอรสพระเจ้าพิมพิสาร ปลงพระชนม์พระเจ้าพิมพิสารเพื่อชิงบัลลังก์ ชีวกก็มีบทบาทในการทำให้พระเจ้าอชาตศัตรูยอมมาเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า จนพระเจ้าอชาตศัตรูสำนึกในบาปกรรม
เอกสารข้างต้นมักพรรณนาวิธีการซับซ้อนที่ชีวกใช้ในการแพทย์ เช่น วิธีการบางอย่างที่อาจตีความได้ว่า เป็นการผ่าตัดสมอง แต่คุณค่าในทางประวัติศาสตร์ของเนื้อหาเหล่านี้เป็นที่ถกเถียงกันมายาวนานในหมู่นักวิชาการ ถึงกระนั้น ชาวพุทธก็ยกย่องชีวกตลอดมาในหน้าประวัติศาสตร์ของเอเชีย ทั้งแพทย์ที่มิใช่ชาวพุทธก็นับถือเขาในระดับหนึ่งโดยยกย่องเป็นแพทย์ตัวอย่างและเป็นนักบุญ นอกจากนี้ มีเอกสารการแพทย์จำนวนหนึ่งจากยุคกลางของอินเดียและจีนที่เชื่อว่า ชีวกเป็นผู้แต่ง ปัจจุบัน ชาวอินเดียและชาวไทยยกย่องเขาเป็นผู้โอบอุ้มการแพทย์แผนโบราณ ทั้งเขายังมีบทบาทหลักในพิธีกรรมทั้งหลายที่เกี่ยวข้องกับการแพทย์แผนไทย อนึ่ง ที่ผ่านมา บทบาทของชีวกในทางตำนานก็มีส่วนสำคัญที่ช่วยดึงดูดผู้เลื่อมใสและสร้างความชอบธรรมให้แก่พุทธศาสนา โดยมีการปรับปรุงรายละเอียดบางประการให้สอดรับกับบริบทของแต่ละท้องที่
ในคริสต์ศตวรรษที่ 7 พระถังซัมจั๋งรับราชโองการจักรพรรดิถังไท่จงไปเชิญพระไตรปิฎกมาจากอินเดีย ได้พบวัดแห่งหนึ่ง และระบุว่า เป็นวัดชีวการามวิหารของหมอชีวก สถานที่ที่พระถังซัมจั๋งค้นพบนั้นได้รับการขุดค้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และถือเป็นหนึ่งในพุทธสถานอันเก่าแก่ที่สุดที่ยังดำรงอยู่ในปัจจุบัน
แหล่งข้อมูล

ชีวิตของชีวกนั้นปรากฏในเอกสารพุทธสมัยเริ่มแรกหลายฉบับ เช่น พระไตรปิฎกภาษาบาลี, เอกสารภาษาสันสกฤต, เอกสารภาษาจีน (อย่าง ธรรมคุปตกะ, มหีศาสกะ, และสรวาสติวาท ที่แปลจากต้นฉบับภาษาอินเดียเมื่อ 500 ปีก่อนคริสตกาล), และเอกสารภาษาทิเบต
เอกสารเก่าแก่ที่สุดที่ว่าด้วยชีวิตของชีวกนั้น คือ พระวินัยในพระไตรปิฎก ซึ่งสามารถกำหนดอายุย้อนไปได้ถึงราวครึ่งแรกของศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล พระวินัยนี้นอกจากมีส่วนที่ว่าด้วยกฎระเบียบทางการแพทย์แล้ว ยังบรรยายชีวิตและผลงานของชีวก ซึ่งได้รับการแปลออกเป็นหลายภาษา
ส่วนพระไตรปิฎกภาษาจีนที่เรียกว่า "พระไตรปิฎกไทโช" นั้น มีเนื้อหาสองส่วนที่เกี่ยวกับชีวกและไม่ได้อยู่ในพระวินัย คือ พระสูตรสองบทที่เรียกว่า "อามรปาลิชีวกสูตร" ซึ่งประพันธ์ขึ้นก่อนศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล กับ "อามรปาลิชีวกอวทานสูตร" ซึ่งประพันธ์ขึ้นในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 7–10 พระสูตรทั้งสองใช้เอกสารภาษาสันสกฤตหรือเอกสารจากเอเชียกลางเป็นแหล่งข้อมูล เชื่อกันมาตลอดว่า ผู้ประพันธ์พระสูตรทั้งสอง ได้แก่ อาน ชื่อเกา (安世高) แต่ก็มีผู้โต้แย้งว่า ความเชื่อนี้เป็นเพียงความพยายามจะทำให้พระสูตรดูเก่าแก่และมีความชอบธรรม นักวิชาการอย่าง C. Pierce Salguero เห็นว่า พระสูตรดังกล่าวน่าจะใช้แหล่งข้อมูลที่จู๋ ฝ่าฮู่ (竺法護) แปลมา รวมถึงพระวินัย และเอกสารพุทธสมัยหลังพระไตรปิฎก มากกว่า โดยเป็นการปรับปรุงให้เข้าถึงผู้อ่านที่เป็นฆราวาสมากขึ้น เพราะเนื้อหาในพระวินัยนั้นเน้นให้พระสงฆ์อ่าน อนึ่ง เป็นไปได้ว่า เนื้อหาของอามรปาลิชีวกสูตรนั้นประพันธ์ขึ้นโดยรวมเอาและบางทีตั้งใจจะใช้ทดแทนเรื่องราวจากพระวินัยในสมัยแรก ๆ ที่พบในมหีศาสกะและสรวาสติวาท ส่วนอามรปาลิชีวกอวทานสูตรก็น่าจะอ้างอิงอามรปาลิชีวกสูตรอีกที แต่ขยายความโดยใช้พระวินัยฉบับธรรมคุปตกะเป็นแหล่งข้อมูล
นอกจากเอกสารข้างต้นแล้ว ยังมีเอกสารประเภทอวทานอีกหลายฉบับที่ว่าด้วยชีวก ทั้งยังปรากฏการอ้างถึงเขาในวรรณกรรมอินเดียหลายเรื่องที่ไม่ใช่ของพุทธศาสนา เช่น มาฐรวฤตติ ซึ่งเป็นคำอธิบายขยายความสางขยสูตร ตลอดจนกวีนิพนธ์แนวเสียดสีเรื่อง กเษเมนทระ ที่ประพันธ์ขึ้นเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 11 เป็นภาษากัศมีร์
นักวิชาการอย่าง Kenneth Zysk และ C. Pierce Salguero เปรียบเทียบเนื้อหาฉบับต่าง ๆ เกี่ยวกับชีวิตของชีวกแล้ว เชื่อว่า ไม่มีฉบับไหนที่เป็นเนื้อหาดั้งเดิมเลย ชีวประวัติดั้งเดิมของชีวกเป็นอย่างไรนั้นจึงไม่อาจรู้ได้ นอกจากนี้ ทั้งสองยังเห็นว่า เนื้อหาฉบับต่าง ๆ เหล่านี้ผ่านการปรับปรุงแก้ไขให้สอดรับกับความนิยมในท้องถิ่น ตัวอย่างเช่น Salguero เห็นว่า เนื้อหาส่วนใหญ่ในพระสูตรเกี่ยวกับชีวกซึ่งอยู่นอกพระวินัยนั้นเขียนขึ้นโดยอาศัยภูมิปัญญาการแพทย์แผนจีน ทั้งวิธีทางแพทย์ที่ทั้งพระวินัยและพระสูตรบรรยายว่า เป็นของชีวกนั้น ก็ดูจะเป็นการแพทย์แผนจีนมากกว่าแผนอินเดีย อนึ่ง คติสอนใจหลาย ๆ อย่างในเรื่องราวเกี่ยวกับชีวิตของชีวกนั้นก็ปรากฏว่า ดึงมาจากตำนานเกี่ยวกับแพทย์ชาวจีนหลายคน Zysk เห็นว่า เอกสารฉบับภาษาบาลีนั้นมีความเป็นจริงมากกว่าเอกสารที่ได้รับอิทธิพลจากคติมหายานที่มีเนื้อหาไปในเชิงเวทมนตร์ปาฏิหาริย์เสียมาก เขายังเห็นว่า เอกสารภาษาทิเบตและสันสกฤตพรรณนาการรักษาโรคไว้มากกว่าที่ปรากฏในเอกสารอินเดียดั้งเดิมอย่างอายุรเวท เนื้อหาแต่ละฉบับยังบรรยายโรคภัยไว้ตามความเข้าใจในท้องถิ่นแล้วดำเนินเรื่องโดยให้หมอชีวกมารักษา แต่ข้อความที่บรรยายในแต่ละฉบับก็คล้ายคลึงกันในหลายส่วนอยู่
เรื่องราว > บุตรที่ถูกทิ้ง

เอกสารภาษาบาลีซึ่งเป็นเอกสารเก่าแก่ที่สุด รวมถึงเอกสารภาษาจีนอย่างธรรมคุปตกะและอามรปาลิชีวกอวทานสูตร ระบุว่า ชีวกเกิดในราชคฤห์ เมืองหลวงของมคธซึ่งมีพระเจ้าพิมพิสารเป็นพระมหากษัตริย์ มารดาของชีวกเป็นหญิงงามเมือง พระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีและฉบับธรรมคุปตกะระบุนามของนางว่า "สลาวตี" (หรือ "สาลวดี" ในฉบับภาษาไทย) หญิงงามเมืองนั้นเมื่อคลอดบุตรชายแล้วก็ให้คนรับใช้นำบุตรไปทิ้งขยะ Jonathan Silk มองว่า เหตุผลที่นางทิ้งบุตรชาย คงเพราะเห็นว่า มีประโยชน์น้อยกว่าบุตรหญิง (ที่จะได้เอามาเลี้ยงเป็นหญิงงามเมืองเหมือนกัน) ส่วน Y.B. Singh อธิบายว่า นางคงเกรงว่า การมีบุตรจะทำให้ชื่อเสียงและรายได้ในฐานะหญิงงามเมืองของนางถดถอย
เอกสารบาลีว่า เมื่อชีวกถูกมารดานำมาทิ้งไว้บนกองขยะแล้ว อภัยราชกุมาร พระโอรสของพระเจ้าพิมพิสาร เสด็จมาพบเข้า และตรัสถามคนรอบข้างว่า เด็กนี้ยังมีชีวิตอยู่หรือ ผู้คนทูลว่า ยังมีชีวิตอยู่ เจ้าชายอภัยราชกุมารจึงทรงเก็บเด็กนั้นมาเลี้ยง ประทานนามว่า "ชีวก" แปลว่า "ผู้มีชีวิต" เอกสารภาษาบาลีกล่าวอีกว่า ชีวกได้ชื่อที่สองว่า "โกมารภัจจ์" อันแปลว่า "ผู้รับใช้กุมาร" นั้น เนื่องจากพระราชกุมารทรงเลี้ยงดูอุ้มชูมา แต่นักวิชาการแย้งว่า ชื่อนี้น่าจะมีที่มาจากคำเรียกกุมารแพทย์ตามตำราอายุรเวทของอินเดียโบราณ มากกว่า
ตามเอกสารบาลี เมื่อชีวกเติบใหญ่ขึ้น เขาค้นพบชาติกำเนิดอันต่ำต้อยของตน และตกลงใจจะเรียนให้สูงเพื่อทดแทนภูมิหลังดังกล่าว เขาจึงเดินทางไปตักษศิลาเพื่อเรียนวิชาแพทย์ โดยมิได้แจ้งเจ้าชายอภัยราชกุมาร
เอกสารสมัยต่อ ๆ มา เช่น ชีวกสูตรของจีน เจียระไนเรื่องให้ดึงดูดผู้อ่านมากขึ้น โดยระบุว่า อามรปาลี หญิงงามเมืองซึ่งภายหลังได้เป็นสาวกของพระโคตมพุทธเจ้านั้น เป็นมารดาของชีวก ส่วนบิดาของชีวกซึ่งไม่ปรากฏชื่อในเอกสารสมัยก่อนหน้านั้นก็กลายเป็นพระเจ้าพิมพิสาร เช่น เอกสารสันสกฤตและเอกสารทิเบตสมัยแรกที่แปลมาจากวัฒนธรรมมูลสรวาสติวาทระบุว่า ชีวกเป็นโอรสลับของพระเจ้าพิมพิสารกับภริยาของพ่อค้าคนหนึ่ง แต่เอกสารสันสกฤตและทิเบตไม่ระบุนามของภริยาพ่อค้าดังกล่าว และระบุว่า อามรปาลีเป็นมารดาของอภัยราชกุมาร พระโอรสอีกพระองค์ของพระเจ้าพิมพิสาร แทนที่จะเป็นมารดาของชีวก เอกสารกลุ่มนี้ให้ข้อมูลว่า พระเจ้าพิมพิสารมีความสัมพันธ์ลับกับหญิงที่เป็นภริยาพ่อค้านั้น เมื่อทรงทราบว่า นางตั้งครรภ์ ก็ตรัสต่อนางว่า ถ้าคลอดเป็นชาย ให้นำมาถวายตัว จะได้ทรงชุบเลี้ยงในราชสำนัก เมื่อนางคลอดออกมาเป็นชาย คือ ชีวก นางจึงเอาทารกชายนั้นใส่หีบมาทิ้งไว้หน้าพระราชวัง พระเจ้าพิมพิสารก็ให้นำหีบนั้นเข้ามา และตรัสถามว่า เด็กในนั้นยังมีชีวิตอยู่หรือ เมื่อข้าราชสำนักทูลตอบว่า ยังมีชีวิตอยู่ พระเจ้าพิมพิสารจึงเรียกเด็กนั้นว่า "ชีวก" อันแปลว่า "ผู้มีชีวิต" นอกจากนี้ เอกสารสันสกฤตและทิเบตยังพยายามพรรณนาให้ชีวกกลายเป็น "หมอเทวดา" เหมือนแพทย์จีนอย่างเปี่ยน เชฺว่ (扁䳍) และหฺวา ถัว (華佗) โดยใส่ปาฏิหาริย์เข้าไป เช่น กล่าวว่า ชีวกเกิดมามีเข็มฉีดยาและสมุนไพรอยู่ในมือ เอกสารสันสกฤตและทิเบตพรรณนาอีกว่า พระเจ้าพิมพิสารทรงอุ้มชูชีวกให้อยู่ในราชสำนักจนเติบใหญ่ เมื่อชีวกพบแพทย์หลวงคนหนึ่ง ก็สนใจในวิชาแพทย์ จึงตัดสินใจไปตักษศิลาเพื่อเรียนแพทย์
ส่วนพระวินัยของธรรมคุปตกะและชีวกสูตรของจีนกล่าวว่า ชีวกเห็นว่า แพทย์ในวังหลวงมีความรู้น้อยกว่าตน จึงเดินทางไปตักษศิลาเพื่อเรียนวิชาแพทย์กับอาจารย์ที่เก่งกาจ
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยพระพุทธศาสนา
แคว้นมคธ
ราชคฤห์
อุชเชนี
พระเจ้าปัชโชต
เวสาลี
เอตทัคคะ
อุบาสก
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ชีวกโกมารภัจจ์
| ด ค กเอตทัคบุคคล (ในศาสนาของพระโคตมพุทธเจ้า) |
| --- | --- | --- |
| ภิกษุ |  พระอัญญาโกณฑัญญะ  พระอุรุเวลกัสสปะ  พระสารีบุตร  พระมหาโมคคัลลานะ  พระปุณณมันตานีบุตร  พระกาฬุทายี  พระนันทะ  พระราหุล  พระอุบาลี  พระภัททิยกาฬิโคธาบุตร  พระอนุรุทธะ  พระอานนท์  พระโมฆราช  พระปิณโฑลภารทวาชะ  พระมหากัจจายนะ  พระสีวลี  พระโสณกุฏิกัณณะ  พระมหากัสสปะ  พระราธเถระ  พระลกุณฏกภัททิยเถระ  พระทัพพมัลลบุตร  พระพากุละ  พระวักกลิ  พระมหากัปปินะ  พระอุปเสนะ  พระขทิรวนิยเรวตะ  พระสุภูติ  พระพาหิยะ  พระวังคีสะ  พระโสณโกฬิวิสะ  พระโสภิตะ  พระนันทกะ  พระกังขาเรวตะ  พระมหาปันถกะ  พระจูฬปันถกะ  พระกุณฑธานะ  พระรัฐปาละ  พระกุมารกัสสปะ  พระมหาโกฏฐิตะ  พระสาคตะ  พระปิลินทวัจฉะ  |  |
| ภิกษุณี |  พระมหาปชาบดีโคตมีเถรี  พระเขมาเถรี  พระอุบลวรรณาเถรี  พระปฏาจาราเถรี  พระนันทาเถรี  พระธรรมทินนาเถรี  พระโสณาเถรี  พระสกุลาเถรี  พระภัททากุณฑลเกสาเถรี  พระภัททกาปิลานีเถรี  พระภัททากัจจานาเถรี  พระกีสาโคตมีเถรี  พระสิงคาลมาตาเถรี  |  |
| อุบาสก |  ตปุสสะ ภัลลิกะ  อนาถบิณฑิกเศรษฐี  จิตตคฤหบดี  หัตถกคฤหบดี  พระเจ้ามหานามะ  อุคคคฤหบดี  อุคคตคฤหบดี  สูรอัมพัฏฐอุบาสก  ชีวกโกมารภัจจ์  นกุลบิดาคฤหบดี  |  |
| อุบาสิกา |  นางสุชาดา  นางวิสาขา  นางขุชชุตตรา  นางสามาวดี  นางอุตตรานันทมารดา  พระนางสุปปวาสา  นางสุปปิยา  นางกาติยานี  นางกาฬีกุรรฆริกา  นางนกุลมารดาคหปตานี  |  |
| ดูเพิ่ม |  พระอสีติมหาสาวก  เอตทัคคะ  |  |
| ด ค กบุคคลในพุทธประวัติ |
| --- | --- | --- |
| พระบรมศาสดา |  พระโคตมพุทธเจ้า  |  |
| พระอัครสาวก |  พระสารีบุตร  พระมหาโมคคัลลานะ  |  |
| พุทธอุปัฎฐาก |  พระอานนท์  |  |
| พระมหากษัตริย์ |  พระเจ้าสุทโธทนะ  พระเจ้าสุปปพุทธะ  พระเจ้าพิมพิสาร  พระเจ้าปเสนทิโกศล  พระเจ้าอชาตศัตรู  |  |
| ภิกษุ |  พระอัญญาโกณฑัญญะ  พระอุรุเวลกัสสปะ  พระนันทะ  พระมหากัสสปะ  พระมหากัจจายนะ  พระองคุลิมาลเถระ  |  |
| ภิกษุณี |  พระมหาปชาบดีโคตมีเถรี  พระภัททากัจจานาเถรี  |  |
| สามเณร |  พระราหุลเถระ  |  |
| อุบาสก อุบาสิกา |  อนาถบิณฑิกเศรษฐี  ชีวกโกมารภัจจ์  นางสุชาดา  นางวิสาขา  |  |
| ศัตรู |  พระเทวทัต  จิญจมาณวิกา  |  |
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  สหรัฐ  เนเธอร์แลนด์ 
อื่น ๆ:  IdRef
ตแชสวัฟ มีวอช

| ตแชสวัฟ มีวอช  |
| --- | --- |
มีวอชใน ค.ศ. 1999
เกิด: 30 มิถุนายน ค.ศ. 1911(1911-06-30) แชแตย์นีแย จักรวรรดิรัสเซีย (ปัจจุบันอยู่ในประเทศลิทัวเนีย)
เสียชีวิต: 14 สิงหาคม ค.ศ. 2004(2004-08-14) (93 ปี) กรากุฟ ประเทศโปแลนด์
อาชีพ: นักเขียน, กวี
สัญชาติ: โปแลนด์
พลเมือง: โปแลนด์, อเมริกัน

ลายมือชื่อ: 
ตแชสวัฟ มีวอช (โปแลนด์: Czesław Miłosz, [ˈt​͡ʂɛswaf ˈmiwɔʂ] ( ฟังเสียง); 30 มิถุนายน ค.ศ. 1911 – 14 สิงหาคม ค.ศ. 2004) เป็นนักเขียนและกวีชาวโปแลนด์
ประวัติ

ตแชสวัฟ มีวอชเกิดที่หมู่บ้านแชแตย์นีแย (ปัจจุบันอยู่ในลิทัวเนีย) เมื่อปี ค.ศ. 1911 มีน้องชายชื่อ อันดแชย์ มีวอช (Andrzej Miłosz) ซึ่งต่อมาทำงานเป็นนักหนังสือพิมพ์ ช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ครอบครัวของมีวอชอาศัยอยู่ในรัสเซีย และย้ายไปอยู่ที่วิลนีอัส มีวอชเรียนจนจบมหาวิทยาลัยและเริ่มออกผลงานหลายอย่าง เมื่อเกิดสงครามโลกครั้งที่สอง เขาได้เข้าร่วมกับขบวนการต่อต้านนาซี หลังสงครามสิ้นสุด มีวอชทำงานเป็นทูตโปแลนด์ประจำสหรัฐและฝรั่งเศส แต่ต่อมาในปี ค.ศ. 1951 เขาขอลี้ภัยในฝรั่งเศสและหันไปสนับสนุนค่ายตะวันตกแทน สองปีต่อมา เขาออกหนังสือสารคดี The Captive Mind ซึ่งได้รับผลตอบรับเป็นอย่างดี
ปี ค.ศ. 1960 มีวอชย้ายไปอยู่ที่สหรัฐ และทำงานเป็นศาสตราจารย์ด้านกลุ่มภาษาสลาวิกที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ ต่อมาในปี ค.ศ. 1978 เขาได้รับรางวัลนอยชตัดท์ (Neustadt International Prize for Literature) และในปี ค.ศ. 1980 มีวอชก็ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม
ตแชสวัฟ มีวอชเสียชีวิตที่เมืองกรากุฟ ประเทศโปแลนด์ เมื่อปี ค.ศ. 2004
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ตแชสวัฟ มีวอช
วิกิคำคม มีคำคมที่กล่าวโดย หรือเกี่ยวกับ ตแชสวัฟ มีวอช
Czeslaw Milosz - Biographical - Nobelprize.org
| ด ค กรายชื่อผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม |
| --- | --- |
ค.ศ. 1901–1925 (พ.ศ. 2444–2468): พรูดอม (1901) ·  ม็อมเซิน (1902) ·  บีเยินซ็อน (1903) ·  มิสทราล / เอย์ซากีร์เร (1904) ·  แชงกีเยวิตช์ (1905) ·  คาร์ดุชชี (1906) ·  คิปลิง (1907) ·  อ็อยเคิน (1908) ·  ลอเกร์เลิฟ (1909) ·  ไฮเซอ (1910) ·  มาแตร์แล็งก์ (1911) ·  เฮาพท์มัน (1912) ·  ฐากุร (1913) ·  รอล็อง (1915) ·  ไฮเดินสตัม (1916) ·  เกลเลอโรป / พอนทอปปีดัน (1917) ·  ชปิทเทอเลอร์ (1919) ·  ฮัมซัน (1920) ·  ฟร็องส์ (1921) ·  เบนาเบนเต (1922) ·  เยตส์ (1923) ·  แรย์มอนต์ (1924) ·  ชอว์ (1925)
ค.ศ. 1926–1950 (พ.ศ. 2469–2493): เดเลดดา (1926) ·  แบร์กซอน (1927) ·  อึนเซ็ต (1928) ·  มันน์ (1929) ·  ลูอิส (1930) ·  คาร์ลเฟลต์ (1931) ·  กอลส์เวอร์ธี (1932) ·  บูนิน (1933) ·  ปีรันเดลโล (1934) ·  โอนีล (1936) ·  มาร์แต็ง ดูว์ การ์ (1937) ·  บัก (1938) ·  ซิลลันแป (1939) ·  เยนเซน (1944) ·  มิสตรัล (1945) ·  เฮ็สเซอ (1946) ·  ฌีด (1947) ·  เอเลียต (1948) ·  ฟอกเนอร์ (1949) ·  รัสเซลล์ (1950)
ค.ศ. 1951–1975 (พ.ศ. 2494–2518): ลาเกอร์กวิสต์ (1951) ·  โมรียัก (1952) ·  เชอร์ชิลล์ (1953) ·  เฮมิงเวย์ (1954) ·  ลัฆส์แนส (1955) ·  ฆิเมเนซ (1956) ·  กามูว์ (1957) ·  ปัสเตร์นัค (1958) ·  กวาซีโมโด (1959) ·  แปร์ส (1960) ·  อานดริช (1961) ·  สไตน์เบ็ก (1962) ·  เซเฟริส (1963) ·  ซาทร์ (1964) ·  โชโลคอฟ (1965) ·  อักนอน / ซัคส์ (1966) ·  อัสตูเรียส (1967) ·  คาวาบาตะ (1968) ·  เบ็คเค็ทท์ (1969) ·  โซลเซนิตซิน (1970) ·  เนรูดา (1971) ·  เบิล (1972) ·  ไวต์ (1973) ·  จอห์นสัน / มาร์ตินสัน (1974) ·  มอนตาเล (1975)
ค.ศ. 1976–2000 (พ.ศ. 2519–2543): เบลโลว์ (1976) ·  อาเลย์กซันเดร (1977) ·  ซิงเกอร์ (1978) ·  เอลีติส (1979) ·  มีวอช (1980) ·  คาเนตติ (1981) ·  มาร์เกซ (1982) ·  โกลดิง (1983) ·  ไซเฟิร์ต (1984) ·  ซีมง (1985) ·  โชยิงกา (1986) ·  บรอดสกี (1987) ·  มะห์ฟูซ (1988) ·  เซลา (1989) ·  ปัซ (1990) ·  กอร์ดิเมอร์ (1991) ·  วอลคอต (1992) ·  มอร์ริสัน (1993) ·  โอเอะ (1994) ·  ฮีนีย์ (1995) ·  ชึมบอร์สกา (1996) ·  โฟ (1997) ·  ซารามากู (1998) ·  กรัส (1999) ·  เกา ซิงเจี้ยน (2000)
ค.ศ. 2001–ปัจจุบัน (พ.ศ. 2544–ปัจจุบัน): ไนพอล (2001) ·  แกร์เตส (2002) ·  คุตซี (2003) ·  เย็ลลีเน็ค (2004) ·  พินเทอร์ (2005) ·  พามุค (2006) ·  เลสซิง (2007) ·  เลอ เกลซีโย (2008) · มึลเลอร์ (2009) ·  โยซา (2010) ·  ทรานสเตรอเมอร์ (2011) ·  โม่เหยียน (2012) ·  มุนโร (2013) · มอดียาโน (2014) · อะเลคซีเอวิช (2015) · ดิลลัน (2016) · อิชิงูโระ (2017) · ตอการ์ตชุก (2018) · ฮันท์เคอ (2019) · กลิก (2020) · เกอร์นาห์ (2021)  ·  แอร์โน (2022)  ·  ฟ็อสเซอ (2023)  ·  คัง (2024)
นอวือวิชญิตช์

| นอวือวิชญิตช์ |
| --- | --- |
เมือง
ปราสาท
   ตราอาร์ม
นอวือวิชญิตช์ที่ตั้งของนอวือวิชญิตช์ในประเทศโปแลนด์
พิกัด: 49°55′N 20°27′E﻿ / ﻿49.917°N 20.450°E﻿ / 49.917; 20.450
ประเทศ:  โปแลนด์
จังหวัด: มาวอปอลสกา
เทศมณฑล: บอคญา
เทศบาล: นอวือวิชญิตช์
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 5.05 ตร.กม. (1.95 ตร.ไมล์)
ประชากร (2019)
 • ทั้งหมด: 2,728 คน
รหัสไปรษณีย์: 32-720
นอวือวิชญิตช์ (โปแลนด์: Nowy Wiśnicz, ออกเสียง: [ˈnɔvɨ ˈvʲiɕɲit​͡ʂ]; ยิดดิช: ווישניצא) เป็นเมืองในประเทศโปแลนด์ มีเนื้อที่ 5.05 ตารางกิโลเมตร และมีประชากร 2,728 คน (ใน ค.ศ. 2019)
แหล่งข้อมูลอื่น

http://nowywisnicz.pl Official town webpage] (ในภาษาโปแลนด์)
Jewish Community in Nowy Wiśnicz on Virtual Shtetl
49°55′0″N 20°28′0″E﻿ / ﻿49.91667°N 20.46667°E﻿ / 49.91667; 20.46667
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 2  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  อิสราเอล  เช็กเกีย
นิทาน

นิทาน (บาลี: นิทาน) ในภาษาไทย มีใช้อย่างน้อย 2 ความหมาย คือ
นิทาน เป็นเรื่องเล่าสืบต่อกันมา กล่าวได้ว่าเป็นวรรณกรรมที่เก่าแก่ที่สุด นิทานอาจมีกำเนิดพร้อม ๆ กับครอบครัวของมนุษยชาติ มูลเหตุที่มาแต่เริ่มแรก คงเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นจริงแล้วเล่าสู่กันฟัง มีการเพิ่มเติมเสริมแต่งให้พิสดารมากยิ่งขึ้น จนห่างไกลจากเรื่องจริง กลายเป็นนิทานไป การเขียนนิทานในความหมายแรก อาจเป็นการเขียนจากจินตนาการก็ได้
นิทาน (บาลี) เป็นเรื่องต้นเหตุของเหตุการณ์ในปัจจุบัน เช่น เจ้าชายสิทธัตถะ ก็จัดเป็นอวิทูเรนิทานของพระพุทธเจ้า เพราะเจ้าชายสิทธัตธะเป็นเรื่องต้นเหตุของเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสรู้ ถ้าไม่มีเจ้าชายสิทธัตธะที่ออกบวช พระพุทธเจ้าพระนามว่าโคดมก็มีไม่ได้ เป็นต้น
ความหมายอย่างที่สองเป็นความหมายที่ยืมเอาคำในภาษาบาลีในพระพุทธศาสนามาใช้นั่นเอง เพราะนิทานในพระพุทธศาสนาจะกล่าวถึงเรื่องต้นเหตุย้อนหลังไปนานมาก จนบางอย่างที่เคยมีในยุคนั้น ๆ ไม่ปรากฏให้คนในยุคนี้ได้พบเห็นอีกแล้ว ท่านจึงอนุโลมเอาศัพท์มาใช้เทียบกับนิยายปรัมปราให้เรียกว่า นิทาน ไปด้วย แต่ความจริงแล้ว คำว่า "นิทาน" ดังเดิมที่มาจากพระพุทธศาสนานั้นจะหมายถึงเรื่องที่เคยมีอยู่จริง ๆ เท่านั้น ไม่ใช่เรื่องแต่งขึ้นแต่ประการใด
ดูเพิ่ม

ตำนาน (เทพนิยาย)
พระพุทธเจ้า
นามึสวุฟ

นามึสวุฟ
นามึสวุฟ (โปแลนด์: Namysłów) เป็นเมืองทางตะวันตก ของประเทศโปแลนด์ อยู่ในเขตจังหวัดออปอแล มีเนื้อที่ทั้งหมด 22.62 ตารางกิโลเมตร และในปี ค.ศ 2008 มีประชากร 16,297 คน ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง นาซีเยอรมนีได้เข้ายึดครองเมืองในปี ค.ศ. 1939-1945
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ (โปแลนด์)
Portal Namyslowianie.pl Local News Service in Namyslow.
Jewish Community in Namysłów on Virtual Shtetl
Map, via mapa.szukacz.pl เก็บถาวร 2016-03-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (โปแลนด์)
51°05′N 17°43′E﻿ / ﻿51.083°N 17.717°E﻿ / 51.083; 17.717
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่
นิกิตซา เยลาวิช

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 เยลาวิชขณะลงเล่นให้กับ Rapid Wien ในปี ค.ศ. 2009
ข้อมูลส่วนตัว
ชื่อเต็ม:  นิกิตซา เยลาวิช
วันเกิด:   (1985-08-27) 27 สิงหาคม ค.ศ. 1985 (39 ปี)
สถานที่เกิด:  ชาพลีนา, อดีตยูโกสลาเวีย
ส่วนสูง:  1.87 m (6 ft 2 in)
ตำแหน่ง:  กองหน้า
ข้อมูลสโมสร
สโมสรปัจจุบัน:  เวสต์แฮมยูไนเต็ด
สโมสรเยาวชน
1999–2001:  โจส กาเบลา
2001–2002:  เนเรทวา
สโมสรอาชีพ*
| ปี |  ทีม |  ลงเล่น |  (ประตู) |
| 2002–2007 |  ไฮดูกสปลิต |  34 |  (8) |
| 2007–2008 |  ซูลเตวาเรเกม |  23 |  (3) |
| 2008–2010 |  ราปิดเวียนนา |  71 |  (27) |
| 2010–2012 |  เรนเจอส์ |  45 |  (30) |
| 2012–2014 |  เอฟเวอร์ตัน |  59 |  (16) |
| 2014–2015 |  ฮัลล์ซิตี |  46 |  (13) |
| 2015– |  เวสต์แฮมยูไนเต็ด |  0 |  (0) |
ทีมชาติ
| 2002 |  โครเอเชีย รุ่นอายุไม่เกิน 17 ปี |  2 |  (0) |
| 2003 |  โครเอเชีย รุ่นอายุไม่เกิน 18 ปี |  2 |  (0) |
| 2009–2014 |  โครเอเชีย |  36 |  (6) |
 *นัดที่ลงเล่นและประตูที่ยิงให้แก่สโมสรเฉพาะลีกในประเทศเท่านั้น  ข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 19:48, 22 สิงหาคม 2015 (UTC)
นิกิตซา เยลาวิช (บอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย: Nikica Jelavić, ออกเสียง: [nîkitsa jělaʋitɕ]) เป็นนักฟุตบอลอาชีพชาวโครเอเชีย เกิดเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม ค.ศ. 1985 ปัจจุบันเล่นให้กับเวสต์แฮมยูไนเต็ด ในพรีเมียร์ลีก ประเทศอังกฤษ และฟุตบอลทีมชาติโครเอเชีย ในตำแหน่งกองหน้า
แหล่งข้อมูลอื่น

นิกิตซา เยลาวิช – สถิติการลงแข่งจากสหพันธ์ฟุตบอลระหว่างประเทศ (FIFA) (ในภาษาอังกฤษ)
นิกิตซา เยลาวิช – สถิติการลงแข่งจากสหภาพสมาคมฟุตบอลยุโรป (UEFA) (อังกฤษ)
สถิติของ นิกิตซา เยลาวิช ที่ Soccerbase
นิกิตซา เยลาวิช ข้อมูลจาก National-Football-Teams.com
Nikica Jelavić at Transfermarkt.de
แม่แบบ:CFF player
นอวากอรีตซา

นอวากอรีตซา
นอวากอรีตซา (สโลวีเนีย: Nova Gorica; ออกเสียง: [ˈnɔ̀ːʋa ɡɔˈrìːt͡sa] ( ฟังเสียง)) เป็นเมืองและเทศบาลทางตะวันตกของประเทศสโลวีเนียใกล้กับชายแดนประเทศอิตาลี เมืองนี้มีเนื้อที่ 309.0 ตร.กม. และมีประชากรทั้งหมด 32,763 คน
แหล่งข้อมูลอื่น

Official Website
Tourist Information Center เก็บถาวร 2006-10-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
University of Nova Gorica เก็บถาวร 2007-09-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
45°58′N 13°39′E﻿ / ﻿45.967°N 13.650°E﻿ / 45.967; 13.650
| ด ค กเมืองหลวงทางวัฒนธรรมของยุโรป |
| --- | --- |
 1985 เอเธนส์ 1986 ฟลอเรนซ์ 1987 อัมสเตอร์ดัม 1988 เบอร์ลินตะวันตก 1989 ปารีส 1990 กลาสโกว์ 1991 ดับลิน 1992 มาดริด 1993 แอนต์เวิร์ป 1994 ลิสบอน 1995 นครลักเซมเบิร์ก 1996 โคเปนเฮเกน 1997 เทสซาโลนีกี 1998 สต็อกโฮล์ม 1999 ไวมาร์ 2000 เรคยาวิก บาร์เกิน เฮลซิงกิ บรัสเซลส์ ปราก กรากุฟ ซานเตียโกเดกอมโปสเตลา อาวีญง โบโลญญา 2001 รอตเทอร์ดาม โปร์ตู 2002 บรูช ซาลามังกา 2003 กราทซ์ ปลอฟดิฟ 2004 เจนัว ลีล 2005 คอร์ก 2006 แพทรัส 2007 นครลักเซมเบิร์ก ซีบิว 2008 ลิเวอร์พูล สตาวังเงอร์ 2009 ลินทซ์ วิลนีอัส 2010 เอ็สเซิน อิสตันบูล เปช 2011 ตุรกุ ทาลลินน์ 2012 มารีบอร์ กีมาไรช์ 2013 กอชิตเซ มาร์แซย์ 2014 อือมิยอ รีกา 2015 มงส์ เปิลแซ็ญ 2016 ซานเซบัสเตียน วรอตสวัฟ 2017 ออร์ฮูส แพฟอส 2018 วัลเลตตา เลวาร์เดิน 2019 ปลอฟดิฟ มาเตรา 2020–เมษายน 2021 ริเยกา กอลเวย์ 2022 เกานัส แอฌวลต์เซิชท์ นอวีซาด 2023 แว็สเปรม ตีมีชออารา เอเลฟซีนา 2024 ตาร์ตู บาทอิชเชิล บูเดอ 2025 นอวากอรีตซา / โกริตเซีย เค็มนิทซ์ 2026 โอวลุ เตรนชีน 2027 เลียปายา 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่
บีกอส

| --- | --- |

ประเภท: สตู
มื้อ: อาหารจานหลัก
แหล่งกำเนิด: โปแลนด์
ชาติที่มีอาหารประจำชาติที่เกี่ยวข้อง: เบลารุส โปแลนด์ ยูเครน ลิทัวเนีย
อุณหภูมิเสิร์ฟ: ร้อน
ส่วนผสมหลัก: เนื้อสัตว์, เซาเออร์เคราท์, กะหล่ำปลี
บีกอส (โปแลนด์: bigos, ออกเสียง: [ˈbiɡɔs]) เป็นอาหารประจำชาติของโปแลนด์ เป็นการนำกะหล่ำปลีดองมาปรุงกับเนื้อสัตว์, เบคอน, พลัมดอง และผลไม้อื่น ๆ อาหารนี้เป็นที่นิยมในฐานะอาหารกลางแจ้งของพรานล่าสัตว์ในสมัยก่อน และยังเป็นอาหารประเภทสตูที่นิยมในเบลารุส, ลิทัวเนีย และยูเครน อีกด้วย
บีกอสนิยมรับประทานกับมันฝรั่งบดหรือขนมปังข้าวไรย์ บีกอสสามารถเก็บในที่เย็นแล้วนำมาอุ่นใหม่ ซึ่งทำให้รสชาติเข้มข้นขึ้น บางครั้งเก็บไว้นานเป็นสัปดาห์  เนื่องจากเป็นฤดูเก็บเกี่ยวกะหล่ำปลีแลมีวิตามินซีสูง บีกอสจึงเป็นอาหารที่นิยมในฤดูหนาวในโปแลนด์และที่อื่น ๆ ในโปแลนด์นิยมรับประทานในวันที่สองของเทศกาลคริสต์มาส
บีกอสที่กำลังต้ม
บีกอสในร้านอาหาร
บรอนือ (จังหวัดวูช)

| บรอนือ |
| --- | --- |
หมู่บ้าน
บรอนือ
พิกัด: 52°8′15″N 19°24′45″E﻿ / ﻿52.13750°N 19.41250°E﻿ / 52.13750; 19.41250
ประเทศ:  โปแลนด์
จังหวัด: วูช
เทศมณฑล: กุตนอ
เทศบาล: กชือชานุฟ
ประชากร
 • ทั้งหมด: 80 คน
บรอนือ (โปแลนด์: Brony, ออกเสียง: [ˈbrɔnɨ]) เป็นหมู่บ้านในเทศบาลกชือชานุฟ เทศมณฑลกุตนอ จังหวัดวูช ประเทศโปแลนด์ ตั้งอยู่ห่างจากกุตนอไปทางทิศใต้ประมาณ 12 กิโลเมตร (7 ไมล์) และห่างจากวูช (เมืองหลักจังหวัด) ไปทางทิศเหนือประมาณ 40 กิโลเมตร (25 ไมล์)
ศัพทมูลวิทยา

ชื่อเมืองในภาษาโปแลนด์แปลว่า "คราด"
นิคหิต

| อักษรไทย |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
-ํ
รูปพยัญชนะ
| ก | ข | ฃ | ค | ฅ | ฆ | ง | จ |
| ฉ | ช | ซ | ฌ | ญ | ฎ | ฏ | ฐ |
| ฑ | ฒ | ณ | ด | ต | ถ | ท | ธ |
| น | บ | ป | ผ | ฝ | พ | ฟ | ภ |
| ม | ย | ร | ล | ว | ศ | ษ | ส |
|  |  | ห | ฬ | อ | ฮ |  |  |
รูปสระ
| ะ | –ั | า | –ํ | –ิ | ' | " |  |
| –ุ | –ู | เ | โ | ใ | ไ | –็ |  |
| อ | ว | ย | ฤ | ฤๅ | ฦ | ฦๅ |  |
รูปวรรณยุกต์
|  |  | –่ | –้ | –๊ | –๋ |  |  |
เครื่องหมายอื่น ๆ
|  |  | –์ | –๎ | –ฺ |  |  |  |
เครื่องหมายวรรคตอน
|  |  | ฯ | ฯลฯ | ฯลฯ | ๆ |  |  |
|  |  | ๏ | ๚ | ๛ | ┼ |  |  |
นิคหิต (บาลี: นิคฺคหีต निग्गहीत) หรือ นฤคหิต (สันสกฤต: निगृहीत นิคฺฤหีต) หรือ หยาดน้ำ (-อฺ) มีลักษณะเป็นวงกลม
หยาดน้ำค้าง (-อํ) มีลักษณะวงกลมเล็ก ๆ ใช้ประสมสระ อึ และ อำ
ในการเขียนภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต และภาษาเขมรด้วยอักษรไทย ใช้นิคหิตเติมเหนือพยัญชนะแทนเสียง ง และ ม เช่น เช่น จํหัน อ่านว่า จังหัน, ชุํนุํ อ่านว่า ชุมนุม นอกจากนี้ในภาษาสันสกฤตจะใช้นิคหิตแทนเสียง อะ, อิ, อุ  อีกด้วย ตัวอย่างเช่น อมตะ → อมฤต, นิคหิต → นฤคหิต, ปุจฉา → ปฤจฉา
ในภาษาสันสกฤตเรียกว่า อนุสวาร (เทวนาครี अनुस्वार, อนุสฺวาร ( अनु- อนุ- + स्वार สฺวาร) หมายถึง เสียงข้างหลัง) เป็นเครื่องหมายที่ใช้กำกับเสียงนาสิก การออกเสียงขึ้นกับสระที่อยู่ข้างหน้า เช่น ผลํ ออกเสียง ผะลัม, ปุรึ/ปุริํ/ปุริ˚ ออกเสียง ปุริม, มีมำสา ออกเสียง มีมามสา เป็นต้น
ในภาษาอินเดียจำนวนหนึ่ง มีการใช้เครื่องหมายดังกล่าว โดยมากเป็นวงกลมขนาดเล็กวางไว้เหนือพยัญชนะ แต่อาจใช้รูปแบบอื่น ๆ ได้ตามชนิดของอักษร และการออกเสียงแตกต่างกันไปตามแต่ระบบเสียงในภาษานั้น ๆ
การประสมรูป

| การประสมรูป | ปรากฏ | ใช้เป็นสระ | สัทอักษรสากล |
| --- | --- | --- | --- |
| (พยัญชนะต้น) + นิคหิต | ◌ํ | อัง, อัม (ภาษาบาลี) | /ã/ |
| (พยัญชนะต้น) + นิคหิต + ลากข้าง | ◌ำ | อำ | /am/, /aːm/ |
| (พยัญชนะต้น) + พินทุ์อิ + นิคหิต | ◌ึ | อึ | /ɯʔ/, /ɯ/ |
คำที่ประสมด้วยสระอำส่วนใหญ่ออกเสียงเหมือน อัม แต่ก็มีบางคำที่นิยมออกเสียงเหมือน อาม เช่น น้ำ (น้าม) เป็นต้น