stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จังหวัดบุรีรัมย์
การท่องเที่ยว > อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์

ปราสาทกู่สวนแตง เป็นเทวาลัยในศาสนาฮินดู สร้างขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 16-17 โดยได้รับอิทธิพลจากศิลปกรรมสมัยนครวัดเป็นโบราณสถานอีกแห่งที่ถูกวางระเบิดจนองค์ปรางค์พังทลายลงมาเพื่อโจรกรรม ชิ้นส่วนปราสาทไปขาย ภายหลังกรมศิลปากรได้บูรณะใหม่จนมีความสมบูรณ์ และประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2547
ลักษณะของกู่ประกอบด้วย ปรางค์อิฐ 3 องค์ ตั้งเรียงกันในแนวเหนือ-ใต้ บนฐานศิลาแลงเดียวกัน อาคารทั้งหมดหันหน้าไปทางทิศตะวันออก มีประตูหน้าเพียงประตูเดียว อีก 3 ด้าน สลักเป็นประตูหลอก ปรางค์องค์กลางมีขนาดใหญ่และมีสภาพค่อนข้างสมบูรณ์เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ด้านหน้าทั้ง 3 ด้าน มีลักษณะยื่นออกมาและมีแผ่นศิลาทรายรองรับ ส่วนปรางค์อีกสององค์มีขนาดเล็กกว่าฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส มีประตูเดียวทางด้านหน้า เช่นกัน ส่วนผนังอีก 3 ด้าน ก่อเรียบทึบ สำหรับบนพื้นหน้าปรางค์มีส่วนประกอบสถาปัตยกรรมหินทรายอื่น ๆ ตกหล่นอยู่ เช่น ฐานบัว, ยอดปรางค์, กลีบขนุน, รูปนาค 6 เศียร อายุของกู่สวนแตงสามารถกำหนดได้จากทับหลังของปรางค์ ซึ่งปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพระนคร อยู่ในราวพุทธศตวรรษที่ 17 เนื่องจากภาพสลักบนทับหลังทั้งหมดมีลักษณะตรงกับศิลปะขอมแบบนครวัด ที่มีอายุอยู่ในช่วงเวลาดังกล่าว อาทิเช่น ทับหลังสลักภาพพระนารายณ์ตรีวิกรม (ตอนหนึ่งในวามนาวตารแสดงภาพพระนารายณ์ย่างพระบาท 3 ก้าว เหยียบโลกบาดาล, โลกมนุษย์ และโลกสวรรค์), ทับหลังภาพศิวนาฎราช, ทับหลังภาพการกวนเกษียรสมุทร, ทับหลังภาพนารายณ์บรรทมสินธุ์ ฯลฯ แต่ละชิ้นมีขนาดใหญ่สวยงามน่าสนใจยิ่ง
กู่ฤๅษีหนองเยือง เป็นอโรคยาศาลหรือโรงพยาบาล สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7
วัดหลักศิลา มีพระอุโบสถอายุนับร้อยปี สร้างในแบบศิลปะเชิงช่างกุลา คือมีการมุงหลังคาซ้อนเป็นชั้น ๆ คล้ายกับศิลปะไทใหญ่ ซึ่งหาชมได้ยากในปัจจุบัน
การท่องเที่ยว > อำเภอคูเมือง

อุทยานไม้ดอกเพลาเพลิน แหล่งเรียนรู้ธรรมชาติ ภายในมีโรงเรือนจัดแสดงดอกไม้ทั่วโลก สมบูรณ์ที่สุดในภาคอีสาน ภายในประดิษฐานพระเขี้ยวแก้วจำลอง ที่ได้อัญเชิญมาจากศรีลังกา
การท่องเที่ยว > อำเภอสตึก

พระพุทธรูปใหญ่ (พระพุทธรูปปฏิมาสันตยาภิรมย์สตึกอุดมราษฎรนิมิตนมิน) พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ ประดิษฐาน ณ บริเวณที่ว่าการอำเภอสตึก สามารถชมทัศนียภาพแม่น้ำมูล
ศาลเจ้าพ่อวังกรูด ตั้ง ณ ริมฝั่งแม่น้ำมูล เป็นที่เลื่อมใสแก่ประชาชนชาวอำเภอสตึก
พระเจ้าใหญ่ดงแสนตอ พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง ณ ตำบลทุ่งวัง อำเภอสตึก
หมู่บ้านพิมานโพนเงิน หมู่บ้านที่มีการเลี้ยงช้างมากที่สุดในจังหวัดบุรีรัมย์
การท่องเที่ยว > อำเภอนางรอง

อ่างเก็บน้ำทุ่งแหลม
วัดภูม่านฟ้า เป็นวัดเก่าในเขตเทศบาลเมืองนางรอง ซึ่งสร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา มีประวัติศาสตร์ยาวนาน สามารถศึกษาสถาปัตยกรรม ประวัติศาสตร์ได้ เพราะเมืองนางรองเป็นเมืองเก่าแก่ที่สุดอีกแห่งในประเทศ อาทิ วัดกลางนางรอง วัดขุนก้อง วัดร่องมันเทศ
หมู่บ้านท่องเที่ยวไหม หนองตาไก้
การท่องเที่ยว > อำเภอหนองกี่

หาดปราสาททอง หรืออ่างเก็บน้ำทุ่งกระเต็น ตั้งอยู่หน้าองค์การบริหารส่วนตำบลเย้ยปราสาท ระยะห่างระหว่างขอบสระถึงเกาะกลาง 250 เมตร เนื้อที่ 2450 ไร่ หาดปราสาททอง ยังเหมาะแก่การปั่นจักรยานรอบ ๆ อ่างเก็บน้ำ โดยรวมของระยะทางทั้งหมด เกือบ 10 กิโลเมตร ที่พิเศษกว่านั้น ยังเป็นสถานที่ฝึกซ้อมกีฬาทางน้ำ เช่น เจ็ทสกี ระยะทางฝึกซ้อมและการแข่งขัน 9.3 กิโลเมตร โดยสามารถเดินทางผ่านทางแยกต่างระดับ อำเภอสีคิ้ว เลี้ยวมาทางอำเภอโชคชัย ผ่านอำเภอหนองบุญมาก ถึงสี่แยกอำเภอหนองกี่ จากนั้นเลี้ยวซ้ายประมาณ 3 กิโลเมตร ก็จะถึงหาด
การท่องเที่ยว > อำเภอปะคำ

ปราสาทวัดโคกงิ้ว
ปราสาทตาดำ
การท่องเที่ยว > อำเภอโนนดินแดง

เขื่อนลำนางรอง เป็นเขื่อนดินฐานคอนกรีตขนาดใหญ่ จุน้ำได้ประมาณ 150 ล้านลูกบาศก์เมตร มีถนนลาดยางบนสันเขื่อนเชื่อมต่อไปยังหมู่บ้านตัวอย่าง หมู่บ้านพัฒนาหนองตาเยาว์ และหนองหว้า ซึ่งอยู่ใกล้ชายแดนเพียง 20 กว่ากิโลเมตรเท่ากัน ที่สันเขื่อนมีหินลอย (หินภูเขาไฟอีกชนิดหนึ่ง) เป็นก้อนและแผ่นสีสันแบ่งกันเป็นชั้นสวยงาม ซึ่งได้นำไปกองกั้นน้ำเซาะสันเขื่อน นอกจากนี้ ยังเป็นที่เที่ยวที่มีชื่อเสียงในอำเภอโนนดินแดง บรรยากาศสวยงาม มีที่พักและสิ่งอำนวยความสะดวก ด้วยทะเลสาบเหนือเขื่อนอันกว้างใหญ่ หาดทรายสวยงามบรรยากาศดี ชาวบุรีรัมย์จึงนิยมพาครอบครัวไปพักผ่อน เล่นน้ำและรับประทานปลาสดจากเขื่อน
ปราสาทหนองหงส์
อนุสาวรีย์เราสู้ อยู่ริมทางหลวงในเขต ต.โนนดินแดง อ.โนนดินแดง จ.บุรีรัมย์ ชาวบุรีรัมย์ร่วมสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2522 เพื่อรำลึกถึงวีรกรรมของประชาชน, ตำรวจ และทหาร ที่เสียชีวิตจากการต่อสู้กับผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ ซึ่งขัดขวางการก่อสร้าง ถนนสายละหานทราย - ตาพระยา
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่ ป่าที่อุดมสมบูรณ์ทางตอนใต้ของจังหวัดบุรีรัมย์ ห่างจากอำเภอโนนดินแดง 5 กิโลเมตร เป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญ ทำให้เกิดพืชพันธุ์ สัตว์ป่าที่หลากหลาย
ผาแดง อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติดงใหญ่ บ้านหนองเสม็ด ต.ลำนางรอง อ.โนดินแดง จ.บุรีรัมย์ เป็นเขตติดต่อระหว่าง อ.โนนดินแดง กับ อ.ตาพระยา จ.สระแก้ว เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติแห่งใหม่ของจังหวัดบุรีรัมย์ นักท่องเที่ยวที่รักธรรมชาติสามารถมาสัมผัสอากาศบริสุทธิ์ ชมดวงอาทิตย์ตก ทัศนียภาพของผืนป่าธรรมชาติอันกว้างใหญ่สวยงามของเทือกเขาบรรทัด และป่าสงวนแห่งชาติดงใหญ่ โดยเฉพาะช่วงที่มีอากาศหนาวเย็นในช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ นักท่องเที่ยวจะได้พบกับทะเลหมอกปกคลุมป่าดงใหญ่ - เทือกเขาบรรทัดอันซับซ้อนสวยงามด้วย นอกจากนี้ ยังเป็นจุดพักรถของคนเดินทางผ่านจังหวัดบุรีรัมย์ ไปยังจังหวัดต่าง ๆ ในภาคตะวันออกด้วย ซึ่งช่วงนี้ในแต่ละวันได้มีนักท่องเที่ยวและผู้ที่เดินทางแวะมาเที่ยวชมพักผ่อน ถ่ายภาพเป็นที่ระลึกเป็นจำนวนมาก ไม่แพ้แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติอื่น ๆ แหล่งท่องเที่ยวดังกล่าว สามารถเชื่อมโยงกับแหล่งท่องเที่ยวอื่น ๆ ในพื้นที่อำเภอโนนดินแดงอีกด้วย
การท่องเที่ยว > อำเภอละหานทราย

วัดโพธิ์ทรายทอง เป็นวัดของหลวงปู่ศุข เกจิอาจารย์ดังแห่งอีสานใต้
วัดป่าละหานทราย ภายในวัดมีพระอุโบสถศิลปะล้านนาผสมล้านช้าง ประดิษฐานตั้งอยู่กลางน้ำ มีความงดงาม นอกจากนั้นยังมีพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ประดิษฐานหลายองค์
หินหลุม เป็นกลุ่มหินหลุมกุมภลักษ์ เป็นสถานที่เรียนรู้ด้านธรณีวิทยา
อ่างเก็บน้ำลำจังหัน
อ่างเก็บน้ำลำปะเทีย
การท่องเที่ยว > อำเภอประโคนชัย

ปราสาทเมืองต่ำ เมืองโบราณร่วมสมัยกับปราสาทเขาพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำเป็นปราสาทหินของโบราณที่มีขนาดใหญ่มาก สร้างขึ้นตามคติความเชื่อของศาสนาฮินดูเพื่อใช้ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาตัวปราสาทออกแบบได้อย่างงดงาม มีโครงสร้างที่ได้สัดส่วนบริเวณโดยรอบปราสาท เป็นชุมชนโบราณสมัยขอม ที่มีประวัติเกี่ยวเนี่ยงกับปราสาทเขาพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำจึงมีความสำคัญทางโบราณคดี นอกเหนือจากเป็นมรดกทางศิลปกรรมที่งดงาม ปราสาทแห่งนี้ได้รับการบูรณะในปี พ.ศ. 2540
กุฏิฤๅษีโคกเมือง เป็นปราสาทขอม สร้างขึ้นเพื่อเป็นอโรคยาศาล หรือโรงพยาบาลประจำเมือง ตั้งอยู่ใกล้กับปราสาทเมืองต่ำ อยู่ติดกับยารายเมืองต่ำ หรือทะเลเมืองต่ำ ชาวบ้านโคกเมืองเรียกปราสาทหลังนี้ว่า "ปราสาทน้อย" เป็นอโรคยาศาลที่สมบูรณ์ที่สุดอีกแห่งในประเทศ
กุฏิฤๅษีหนองบัวราย เป็นปราสาทขอม สร้างขึ้นเพื่อเป็นอโรคยาศาล ตั้งอยู่บ้านหนองบัวราย ตำบลจรเข้มาก ซึ่งตั้งอยู่บริเวณเชิงเขาพนมรุ้ง
ปราสาทบ้านบุ บ้านบุ ตำบลจรเข้มาก เป็นปราสาทขอมสร้างขึ้นเพื่อเป็นธรรมศาลา ที่พักของผู้แสวงบุญในสมัยขอมโบราณ
หมู่บ้านโฮมสเตย์โคกเมือง ตั้งอยู่ที่บ้านโคกเมือง ตำบลจรเข้มาก เป็นหมู่บ้านโฮมสเตย์ที่ได้รับรางวัลระดับประเทศมากมาย มีกิจกรรมให้เรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นมากมาย อาทิ เรียนรู้การปลูกข้าวหอมมะลิภูเขาไฟ, การทอเสื่อกก, การทอผ้าไหม, การเรียนรู้เกษตรวิถีพอเพียง เป็นต้น
อ่างเก็บน้ำสนามบิน อดีตเป็นสนามบินเพื่อใช้ในการส่งเสบียง สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อสงครามยุติ จึงได้สร้างอ่างเก็บน้ำกั้นลำห้วยระเวีย เพื่อกักเก็บน้ำใช้ในการอุปโภคบริโภคภายในเขตเทศบาลตำบลประโคนชัย ปัจจุบันได้รับการประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าอ่างเก็บน้ำสนามบิน เป็นสถานที่พักผ่อน ชมธรรมชาติ โดยมีนกประจำถิ่นและนกอพยพอาศัยมากมาย ปัจจุบันมีการปล่อย นกกระเรียนพันธุ์ไทย ในบริเวณนี้อีกด้วย
เมืองโบราณแสลงโทน เป็นเมืองโบราณตั้งอยู่ในเขตบ้านแสลงโทน ต.แสลงโทน อ.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์ อยู่ห่างจากตัวจังหวัดไปทางทิศใต้ ตามทางหลวงหมายเลข 2445 สายบุรีรัมย์-ประโคนชัย ระยะทาง 25 กิโลเมตร ทางหลวงตัดผ่ากลางชุมชนโบราณ มองเห็นคันดินเป็นแนวสูงประมาณ 5-7 เมตร อยู่สองข้างทาง เมืองโบราณแห่งนี้มีลักษณะเป็นรูปกลมรีวางตามแนวตะวันออก ตะวันตก มีพื้นที่ในเขตเมืองโบราณโดยประมาณทั้งสิ้น 1.19 ตารางกิโลเมตร มีคูเมืองโอบอยู่นอกคันดิน 3 ชั้น ปัจจุบันเหลือเพียงชั้นเดียว ใกล้คันดินด้านที่ตั้งโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลแสลงโทนในปัจจุบัน มีเนินดินซึ่งมีก้อนหินศิลาแลงกระจัดกระจายเข้าใจว่าเคยมีศาสนสถาน แต่ปัจจุบันเป็นที่ตั้งศาลเจ้าพ่อแสลงโทน เรียกว่า ศาลปู่เจ้าหรือกระท่อมเนียะตา เป็นศาลเจ้า ซึ่งเป็นที่เคารพนับถือของชาวบ้านแสลงโทนและชาวบ้านใกล้เคียง สร้างด้วยไม้ระแนง หลังคามุงกระเบื้องและพื้นเป็นปูนซีเมนต์ ทั้งคูน้ำคันดิน (ที่เหลืออยู่ริมทางหลวง) และเนินดินศาลเจ้าพ่อแสลงโทน ได้ประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานแล้ว นอกจากนี้ยังพบหลักฐานอื่นที่สำคัญ คือ สระน้ำโบราณรูปสี่เหลี่ยมในเขตวัดแสลงโทน 2 สระ พบเศษภาชนะดินเผา โครงกระดูกมนุษย์ เครื่องประดับ เทวรูปเก่าและใบเสมาเก่า ซึ่งเข้าใจว่าบริเวณนี้เคยเป็นศาสนสถานสำคัญประจำชุมชนโบราณ
เส้นทางกุ้งจ่อม กระยาสารท ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลตำบลประโคนชัย มีการผลิตกุ้งจ่อม ซึ่งเป็นภูมิปัญญาการถนอมอาหารเฉพาะถิ่นของอำเภอประโคนชัย และกระยาสารท อาหารหวานที่คู่เมืองประโคนชัย ซึ่งเป็นขนมสำคัญในงานประเพณีแซนโฎนตา ประเพณีสำคัญของคนไทยเชื้อสายเขมร ซึ่งเป็นชนกลุ่มใหญ่ของอำเภอประโคนชัย นอกจากนั้นยังมีอาหารท้องถิ่นเฉพาะถิ่นประโคนชัย อาทิ กุ้งจ่อมผัด, แกงฮ็อง, แกงบวน เป็นต้น
การท่องเที่ยว > อำเภอเฉลิมพระเกียรติ

อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง ปราสาทเขาพนมรุ้งได้รับการยกย่องว่าเป็นปราสาทหินที่งดงามมากแห่งหนึ่งของไทย ตั้งอยู่บนยอดเขาพนมรุ้งซึ่งเคยเป็นภูเขาไฟมาก่อน ตัวปราสาทสร้างด้วยหินทรายสีชมพู และศิลาแลงอย่างยิ่งใหญ่อลังการมีการออกแบบผังปราสาทตามแนวความเชื่อที่สอดคล้องกับภูมิประเทศศาสนสถานแต่ละส่วนประดับด้วยลวดลายวิจิตรงามตาโดยเฉพาะหน้าบันศิวนาฎราชและทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ที่มีความงดงามละเอียดอ่อนช้อย นับเป็นโบราณสถานอันทรงคุณค่าที่ไม่ควรพลาดชมในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 5 (ประมาณเดือน เม.ย. - พ.ค.) ของทุกปีจะมีประเพณีเดินขึ้นเขาพนมรุ้งเพื่อชมปรากฏการณ์ธรรมชาติอันน่ามหรรศจรรย์ คือ พระอาทิตย์จะสาดแสงตรงเป็นลำทะลุช่องประตูปราสาททั้ง 15 บานราวปาฏิหาริย์และเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียวในรอบปีเท่านั้น
น้ำตกเขาพนมรุ้ง
ปราสาทหนองกง ห่างจากเชิงพนมรุ้งไปทางทิศใต้ 2.8 กิโลเมตร
วัดเขาพระอังคาร เป็นวัดที่สร้างขึ้นใหม่ ตั้งอยู่บนยอดเขาพระอังคารซึ่งสูงประมาณ 320 เมตรจากระดับน้ำทะเล มีโบสถ์ที่ประยุกต์จากสถาปัตยกรรมหลายสมัย ดูสวยงามแปลกตา เป็นวัดที่สวยงามใหญ่โตแห่งหนึ่งของบุรีรัมย์ มีโบสถ์, ศาลา และอาคารต่าง ๆ สร้างเลียนแบบสถาปัตยกรรมสมัยต่าง ๆ หลายรูปแบบงดงาม แปลกตาและน่าสนใจยิ่ง ภายในโบสถ์มีภาพจิตรกรรมฝาผนัง และเรื่องราวพุทธชาดกเป็นภาษาอังกฤษด้วย บริเวณวัดเป็นปากปล่องภูเขาไฟคาดว่าเคยเป็นที่ตั้งของโบราณสถานสมัยทวารวดีเพราะเสมาหินแกะสลักสมัยดังกล่าวหลงเหลืออยู่เป็นจำนวนมาก
เขาอังคาร เป็นภูเขาไฟที่ดับแล้วอีกลูกหนึ่งในบุรีรัมย์ อยู่ในเขตอำเภอเฉลิมพระเกียรติ ห่างจากปราสาทพนมรุ้ง 20 กิโลเมตร โดยลงมาจากพนมรุ้ง ถึงบ้านตาเป็กแล้วเลี้ยวซ้ายมาตามทางที่จะไปละหานทรายประมาณ 13 กิโลเมตรแล้วเลี้ยวขวาเข้าทางลูกรังอีกประมาณ 7 กิโลเมตรพบโบราณสถานเก่าแก่ และใบเสมาหินทรายสมัยทวารวดีสำคัญหลายชิ้น
น้ำตกเขาพระอังคาร ปัจจุบันอยู่ในระหว่างการสำรวจเพื่อเปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวใหม่ของจังหวัด
การท่องเที่ยว > อำเภอบ้านกรวด

แหล่งหินตัด แหล่งหินตัด จังหวัดบุรีรัมย์ห่างจากตัวอำเภอบ้านกรวด 7 กม. เป็นลานหินกว้างเกือบ 2,000 ไร่ ใกล้ชายแดนติดกับราชอาณาจักรกัมพูชา มีร่องรอยการตัดหิน เพื่อนำไปสร้างปราสาทหินต่าง ๆ ในเขตอีสานใต้ รวมทั้งปราสาทพนมรุ้ง และปราสาทเมืองต่ำ
เตานายเจียน เป็นเตาเผาโบราณอายุประมาณ 1,000 ปี  และได้พบเครื่องเคลือบโบราณจำนวนมาก คนโบราณใช้เผาเครื่องปั้นดินเผา หม้อ และไหต่าง ๆ
เตาสวาย เป็เตาเผาโบราณอายุประมาณ 1,000 ปี เป็นที่ผลิตเครื่องถ้วยศิลปะขอม ที่มีขนาดใหญ่ กรมศิลปากรได้เข้ามาบูรณะปฏิสังขรณ์ขึ้นและสร้างอาคารครอบเตาไว้ ภายในมีนิทรรศการเครื่องเคลือบโบราณ และมีเศษเครื่องถ้วยที่ขุดพบบางส่วน ตั้งอยู่ที่บ้านโคกเมือง เทศบาลตำบลโนนเจริญ อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์
จุดผ่อนปรนชายแดนช่องสายตะกู ตั้งอยู่ในเขต เทศบาลตำบลจันทบเพชร เป็นตลาดค้าขายติดชายแดนบนเทือกเขาพนมดงรัก ประชาชนสามารถเลือกซื้อสินค้าบริเวณชายแดนได้
สวนป่าบ้านกรวด เป็นผืนป่าที่มีการปลูกขึ้น เพื่ออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติป่าไม้ สามารถชมธรรมชาติได้ ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ อุทยานแห่งชาติตาพระยา ส่วนหนึ่งของผืนป่ามรดกโลก ป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่
เขื่อนห้วยเมฆา เป็นการพัฒนาพื้นที่แนวชายแดนชายไทย-กัมพูชา บริเวณช่องเขาเมฆาเพื่อใช้น้ำในทางการเกษตรกร โดยได้รับงบประมาณจากการสนับสนุนของรัฐบาลญี่ปุ่น เมื่อ พ.ศ. 2528
พิพิธภัณฑ์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ วัดป่าพระสบาย เป็นที่เก็บรวบรวมวัตถุโบราณในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่พบในเขตตำบลบึงเจริญ
ศูนย์วัฒนธรรมอำเภอบ้านกรวด ตั้งอยู่ในโรงเรียนบ้านกรวดวิทยาคาร เป็นที่เก็บรักษาเครื่องเคลือบที่ขุดพบในเขตอำเภอบ้านกรวด
ผึ้งร้อยรัง เป็นสถานที่ที่ผึ้งจะมาทำรังบนต้นไม้ขนาดใหญ่เป็นร้อย ๆ รัง
ปราสาทถมอ ปราสาทหินเก่าแก่สันนิษฐานว่าเป็นธรรมศาลา สร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 18
ปราสาททอง ตั้งอยู่บริเวณด้านหลังตลาดสดเทศบาลตำบลบ้านกรวด สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 16 มีการขุดพบทับหลังในสภาพสมบูรณ์
ปราสาทละลมทม ตั้งอยู่ที่บ้านศรีสุข ตำบลเขาดินเหนือ สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นช่วงพุทธศตวรรษที่ 16
ปราสาทบายแบก ตั้งอยู่ที่บ้านสายโท 5 เทศบาลตำบลจันทบเพชร เป็นปราสาทขอมที่ติดชายแดนที่สุดในจังหวัดบุรีรัมย์ มีลักษณะพิเศษคือ เป็นปราสาทที่หันหน้าทางทิศตะวันตก
ประชากรศาสตร์ > กลุ่มชาติพันธุ์

ประชากรในจังหวัดบุรีรัมย์ ประกอบด้วยชาวไทยเขมร, ไทยลาว, ไทยโคราช และชาวกูย มีภาษาพูดที่ยังใช้อยู่ในปัจจุบันสี่ภาษาด้วยกันดังนี้
ภาษาไทยถิ่นอีสาน (ลาวร้อยเอ็ด หรือลาวตะวันตก) มีคนใช้อยู่ประมาณร้อยละ 50 มีใช้ในอำเภอลำปลายมาศ, อำเภอพุทไธสง, อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์, อำเภอนาโพธิ์, อำเภอคูเมือง, อำเภอหนองหงส์, อำเภอแคนดง และบางส่วนของอำเภอสตึก, อำเภอโนนดินแดง, อำเภอโนนสุวรรณ, อำเภอหนองกี่, อำเภอปะคำ, อำเภอเมืองบุรีรัมย์, อำเภอบ้านกรวด, อำเภอเฉลิมพระเกียรติ
ภาษาเขมรถิ่นไทย หรือ ภาษาเขมรสุรินทร์ มีคนใช้อยู่ประมาณร้อยละ 18 มีใช้ในอำเภอพลับพลาชัย, อำเภอห้วยราช, อำเภอประโคนชัย, อำเภอกระสัง, อำเภอบ้านกรวด  และบางส่วนของอำเภอเมืองบุรีรัมย์
ภาษาไทยโคราช มีคนใช้อยู่ประมาณร้อยละ 30มีใช้ในอำเภอนางรอง, อำเภอละหานทราย, อำเภอปะคำ, อำเภอชำนิ, อำเภอหนองกี่ และบางส่วนของอำเภอเมืองบุรีรัมย์, อำเภอเฉลิมพระเกียรติ และอำเภอคูเมือง
ภาษาส่วยหรือกูย มีคนใช้อยู่เล็กน้อยประมาณร้อยละ 2 มีใช้ในพื้นที่บางส่วนของอำเภอสตึก, อำเภอบ้านด่าน, อำเภอห้วยราช, อำเภอประโคนชัย, อำเภอหนองกี่ และอำเภอหนองหงส์
สาธารณสุข

โรงพยาบาลบุรีรัมย์
โรงพยาบาลนางรอง
โรงพยาบาลบุรีรัมย์ราม
โรงพยาบาลค่ายสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์
โรงพยาบาลห้วยราช
โรงพยาบาลกระสัง
โรงพยาบาลลำปลายมาศ
โรงพยาบาลสตึก
โรงพยาบาลคูเมือง
โรงพยาบาลประโคนชัย
โรงพยาบาลพลับพลาชัย
โรงพยาบาลชำนิ
โรงพยาบาลหนองหงส์
โรงพยาบาลพุทไธสง
โรงพยาบาลบ้านกรวด
โรงพยาบาลเฉลิมพระเกียรติ
โรงพยาบาลโนนสุวรรณ
โรงพยาบาลปะคำ
โรงพยาบาลนาโพธิ์
โรงพยาบาลบ้านใหม่ไชยพจน์
โรงพยาบาลหนองกี่
โรงพยาบาลโนนดินแดง
โรงพยาบาลละหานทราย
โรงพยาบาลแคนดง
โรงพยาบาลบ้านด่าน
โรงพยาบาลบุรีรัมย์
ภายในโรงพยาบาลบุรีรัมย์
โรงพยาบาลเอกชนบุรีรัมย์
กีฬา

จังหวัดบุรีรัมย์เป็นที่ตั้งของบุรีรัมย์ ยูไนเต็ด สโมสรฟุตบอลใหญ่ในไทยลีก เป็นสโมสรฟุตบอลที่ชนะเลิศไทยลีกมากที่สุดด้วยจำนวน 9 สมัย และเคยทำผลงานระดับทวีปได้ดีที่สุดคือ การเข้าถึงรอบ 8 ทีมสุดท้ายในเอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก 2013 โดยมีสนามเหย้าของสโมสร คือ ช้างอารีนา มีความจุ 32,600 ที่นั่ง
นอกจากฟุตบอลแล้ว ยังมีสนามแข่งรถ ช้าง อินเตอร์เนชั่นแนล เซอร์กิต ซึ่งเคยใช้จัดแข่งขันโมโตจีพีมาแล้ว นอกจากนี้ยังมีการจัดแข่งขันมาราธอนในเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี
สนามกีฬาอื่น ๆ อาทิ สระว่ายน้ำ, สนามเทนนิส ตั้งอยู่ในตัวเทศบาลนครบุรีรัมย์ นอกจากนี้ยังมีโรงพลศึกษาของการกีฬาแห่งประเทศไทย ตั้งอยู่ในพื้นที่ของโรงเรียนบุรีรัมย์พิทยาคม
บุคคลที่มีชื่อเสียง > พระภิกษุ

พระธรรมวัชรวิสุทธิ์ (พรหมา สปฺปญฺโญ) ป.ธ.9 ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 10 เจ้าอาวาสวัดจักรวรรดิราชาวาสวรมหาวิหาร
พระพรหมวัชรธีราจารย์ (สมจินต์ สมฺมาปญฺโญ) ป.ธ.9 รองเจ้าคณะภาค 5
พระพรหมวชิโรดม (สุทัศน์ วรทสฺสี) ป.ธ.9 เจ้าคณะภาค 10
พระเทพวชิรเมธาจารย์ (บุญร่วม อตฺถกาโม) ป.ธ.9 เจ้าคณะภาค 11 (ธรรมยุติกนิกาย),เจ้าอาวาสวัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร
พระราชพิศาลสุธี (อาจ อาวุธปญฺโญ) ประโยค 1-2 เจ้าคณะจังหวัดบุรีรัมย์ (ธรรมยุติกนิกาย)
พระมงคลรังษี (เหลือ มหาปญฺโญ) อดีตที่ปรึกษาเจ้าคณะอำเภอกระสัง
พระสังวรวิสุทธิคุณ (แผ่นทอง จาครโต) ที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดบุรีรัมย์ (ธรรมยุติกนิกาย)
พระมงคลวชิรธาดา (บัณฑร ชินวํโส) ที่ปรึกษาเจ้าคณะอำเภอนางรอง เจ้าอาวาสวัดกลาง อำเภอนางรอง
พระสุนทรธรรมเมธี (สุเทพ อาสโภ) ป.ธ.4 รองเจ้าคณะจังหวัดบุรีรัมย์ รูปที่ 2
พระสุธีวีรบัณฑิต (โชว์ ทสฺสนีโย) ป.ธ.7 ผู้ช่วยเจ้าอาวาสพระอารามหลวง วัดศรีสุดารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
พระศรีปริยัติธาดา (ทองสา ฐานิสฺสโร) ป.ธ.9 รองเจ้าคณะจังหวัดบุรีรัมย์ รูปที่ 1
พระวชิรกิตติบัณฑิต (ทองขาว กิตฺติธโร) ป.ธ.4 รองเจ้าคณะจังหวัดบุรีรัมย์ รูปที่ 4
พระวิมลศาสนวิเทศ (สำรวจ กมโล) น.ธ.เอก, Ph.D,พธ.ด.(กิตติมศักดิ์) เจ้าอาวาสวัดไทยนอร์เวย์ ราชอาณาจักรนอร์เวย์,ประธานสหภาพพระธรรมทูตไทยในยุโรป (ส.ธ.ย.),รองประธานองค์การพระธรรมทูตโลก W.B.D.O.
พระมงคลสุตกิจ (บุญถิ่น ปุญฺญสิริ) ป.ธ.7 รองเจ้าคณะจังหวัดบุรีรัมย์ รูปที่ 3
พระครูสิริคณารักษ์ (ผล ปิยธมฺโม) ป.ธ.5 รองเจ้าคณะจังหวัดบุรีรัมย์ (ที่กำกับดูแลที่พักสงฆ์โดยเฉพาะ)
พระครูสุนทรธรรมวิจิตร (บุญธรรม อนาวิโล) รองเจ้าคณะจังหวัดบุรีรัมย์ (ธรรมยุติกนิกาย)
พระครูสาธุกิจโกศล (สิทธิชัย ฐานจาโร) รองเจ้าคณะอำเภอเมืองสุรินทร์ และเจ้าอาวาสวัดจำปา อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
พระเลอศักดิ์ วราสโภ ประธานอำนวยการศูนย์สงเคราะห์และฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด TO BE NUMBER ONE วัดป่าอัมพวันคุณานุสรณ์ ตำบลหนองยายพิมพ์ อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์
บุคคลที่มีชื่อเสียง > นักการเมือง, ข้าราชการ

พลเอกพิรุณ แผ้วพลสง อดีตรองผู้บัญชาการทหารสูงสุด กระทรวงกลาโหม
ครูโสภณ ซารัมย์ ส.ส.พรรคภูมิใจไทย,อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม พ.ศ. 2551 - 2554
ทรงศักดิ์ ทองศรี พรรคภูมิใจไทย, รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
ปณวัตร เลี้ยงผ่องพันธุ์ อดีต ส.ส.บุรีรัมย์ 8 สมัย
เสกข์สรร ธีระวาณิชย์ อดีตที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. 2548
ไชยวัฒน์ จุนถิระพงศ์ อธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย
สนอง เทพอักษรณรงค์ ส.ส.พรรคภูมิใจไทย
ไชยชนก ชิดชอบ ส.ส.พรรคภูมิใจไทย
อดิพงษ์ ฐิติพิทยา ส.ส.พรรคภูมิใจไทย
รังสิกร ทิมาตฤกะ ส.ส.พรรคภูมิใจไทย
ศักดิ์ ซารัมย์ ส.ส.พรรคภูมิใจไทย
พรชัย ศรีสุริยันโยธิน ส.ส.พรรคภูมิใจไทย
ไตรเทพ งามกมล ส.ส.พรรคภูมิใจไทย
รุ่งโรจน์ ทองศรี ส.ส.พรรคภูมิใจไทย
จักรกฤษณ์ ทองศรี ส.ส.พรรคภูมิใจไทย
อนุสรณ์ แก้วกังวาล อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดหลายจังหวัด,อดีตนายกสมาคมกีฬาแห่งจังหวัดบุรีรัมย์
ดำรงชัย เนรมิตตกพงศ์ อดีตรองผู้ว่าราชการจังหวัดบุรีรัมย์
บุคคลที่มีชื่อเสียง > นักแสดง, นักร้อง, นางงาม

ทฤษฎี สหวงษ์ นักแสดง นายแบบ พิธีกรชาวไทย
แช่ม แช่มรัมย์ นักร้อง นักดนตรี
ลลิษา มโนบาล สมาชิกของวงแบล็กพิงก์ เกิร์ลกรุปจากประเทศเกาหลีใต้
ศันสนีย์ วัฒนานุกูล นักพากย์ และนักแสดงหญิง
สิงโต นำโชค นักร้อง นักดนตรี และนักแสดง
ลำเพลิน วงศกร นักร้องลูกทุ่งและหมอลำ
หญิงลี ศรีจุมพล นักร้องเพลงลูกทุ่ง
จิ๋ว สกุณชัย นักร้อง นักดนตรี
เพชรปากปลาร้า หน้าเป๊ะ เน็ตไอดอลชื่อดัง
วิรัญญา เบอร์รี่ ผู้เข้าประกวดMiss grand Thailand2024 ตัวแทนจากจังหวัดบุรีรัมย์
บุคคลที่มีชื่อเสียง > นักกีฬา

ชัชชุอร โมกศรี นักกีฬาวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย
พิมพิชยา ก๊กรัมย์ นักกีฬาวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย
อดิศักดิ์ ไกรษร นักกีฬาฟุตบอลชายทีมชาติไทย
จักรพันธ์ แก้วพรหม นักกีฬาฟุตบอลชายทีมชาติไทย
กรกช วิริยอุดมศิริ นักกีฬาฟุตบอลชายทีมชาติไทย
ศศลักษณ์ ไหประโคน นักกีฬาฟุตบอลชายทีมชาติไทย
บุคคลที่มีชื่อเสียง > บุคคลทางศิลปะวัฒนธรรม

อ.แดน บุรีรัมย์ (บุญชื่น บุญเกิดรัมย์) คณะกรรมการคอมเมนต์ รายการชิงช้าสวรรค์,นักประพันธ์เพลงไทยลูกทุ่ง
อ.สัญญาลักษณ์ ดอนศรี (สัญญาลักษณ์ ดอนศรีฐิติโชติ) ศิลปินมรดกอีสาน สาขาวรรณศิลป์ (นักประพันธ์เพลงลูกทุ่ง) ประจำปี พ.ศ.2555 มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ธนบดี ถนอมเมือง (ครูแจ็ค) หัวหน้าวงกันตรึมลิเกกล้วยหอมบรรจงศิลป์
ดูเพิ่ม

รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดบุรีรัมย์
รายชื่อวัดในจังหวัดบุรีรัมย์
รายชื่อสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดบุรีรัมย์
พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง
รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดบุรีรัมย์
อำเภอห้วยคต

| อำเภอห้วยคต |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Huai Khot
คำขวัญ: ห้วยคตป่าใหญ่ รวมใจทุกคน ใจคนงดงาม น้ำพุร้อนพุน้ำใส พระใหญ่ เขาเชือกงาม น้ำตกไซเบอร์
แผนที่จังหวัดอุทัยธานี เน้นอำเภอห้วยคต
พิกัด: 15°17′29″N 99°37′0″E﻿ / ﻿15.29139°N 99.61667°E﻿ / 15.29139; 99.61667
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: อุทัยธานี
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 424.17 ตร.กม. (163.77 ตร.ไมล์)
ประชากร (2565)
 • ทั้งหมด: 20,145 คน
 • ความหนาแน่น: 47.49 คน/ตร.กม. (123.0 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 61170
รหัสภูมิศาสตร์: 6108
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอห้วยคต หมู่ 3 ตำบลห้วยคต อำเภอห้วยคต จังหวัดอุทัยธานี 61170
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
ห้วยคต  เป็นอำเภอในจังหวัดอุทัยธานี เดิมเป็นส่วนหนึ่งของตำบลวังหิน อำเภอบ้านไร่ แยกตั้งเป็นกิ่งอำเภอปี พ.ศ. 2527 และยกฐานะเป็นอำเภอลำดับที่ 8 ของจังหวัดในปี พ.ศ. 2536
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอห้วยคตมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอลานสัก
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอหนองฉางและอำเภอบ้านไร่
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบ้านไร่
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอบ้านไร่
ประวัติ

เดิมพื้นที่เป็นส่วนหนึ่งของตำบลวังหิน อำเภอบ้านไร่ ในปี พ.ศ. 2490 ได้แยกพื้นที่ของตำบลวังหิน ตั้งเป็น ตำบลห้วยคต ต่อมาในปี พ.ศ. 2522 ได้แยก 5 หมู่บ้าน ได้แก่ บ้านวังบ่าง บ้านกกงิ้ว บ้านทุ่งสาลี บ้านหนองลัน และบ้านบ่อน้ำเย็น ของตำบลห้วยคต ตั้งเป็น ตำบลสุขฤทัย ก่อนที่ในปี พ.ศ. 2526 นายยง ภักดี ผู้ว่าราชการจังหวัดอุทัยธานี ร่วมกับนายอำเภอบ้านไร่ กำนันตำบลห้วยคต และกำนันตำบลสุขฤทัย สำรวจพื้นที่ ประชากร ความเป็นอยู่ของประชาชน และการเดินทางติดต่อราชการกับอำเภอบ้านไร่ที่มีระยะทางกว่า 30 กิโลเมตร ซึ่งเป็นพื้นที่ห่างไกล สมควรจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอ
เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2527 จึงจัดตั้งตำบลเพิ่มโดยแยกบ้านโป่งข่อย บ้านหนองผักแพว ของตำบลห้วยคต และบ้านคลองแห้ง บ้านสมอทอง บ้านละว้า ของตำบลคอกควาย ตั้งเป็น ตำบลทองหลาง และเดือนสิงหาคมปีเดียวกัน พลเอกสิทธิ จิรโรจน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และนายนายยง ภักดี ผู้ว่าราชการจังหวัดอุทัยธานี ได้ประกาศแยกพื้นที่ 3 ตำบลของอำเภอบ้านไร่ ได้แก่ ตำบลห้วยคต ตำบลสุขฤทัย ตำบลทองหลาง ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ โดยตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอและศูนย์ราชการที่หมู่ 3 บ้านป่าผาก ตำบลห้วยคต
โดยใช้ชื่อกิ่งอำเภอว่า "ห้วยคต" เป็นชื่อลำห้วยที่มีต้นน้ำมาจากเทือกเขาไอ้เข้ ไหลผ่านบริเวณบ้านวังหิน บ้านวังมะค่า บ้านวังพง บรรจบลำห้วยขุนแก้วที่บ้านวังน้ำขาว อำเภอหนองมะโมง จังหวัดชัยนาท กล่าวกันว่าแต่เดิมการไปติดต่อค้าขายและติดต่อราชการที่อำเภอบ้านไร่ใช้การเดินทางตามลำห้วยแห่งนี้ลงไป จะข้ามความคดเคี้ยวของลำห้วยถึง 84 คด ซึ่งถือว่ายาวมาก ห้วยคต ในภาษากะเหรี่ยง อ่านออกเสียง คะ-ตะ แปลว่า ยาว ต่อมาในปี พ.ศ. 2536 เมื่อกิ่งอำเภอห้วยคต มีการพัฒนาขึ้นเป็นลำดับ นายสุดจิต นิมิตกุล ผู้ว่าราชการจังหวัดอุทัยธานี และนายชวน หลีกภัย นายกรัฐมนตรี ประกาศยกฐานะพื้นที่ขึ้นเป็น อำเภอห้วยคต โดยมีระยะเวลาการเป็นกิ่งอำเภอทั้งหมด 8 ปี 10 เดือน
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอห้วยคตแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 3 ตำบล 31 หมู่บ้าน ได้แก่
| ลำดับ | อักษรไทย | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนประชากร (ธันวาคม 2565) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | สุขฤทัย | Suk Ruethai | 13 | 6,308 |
| 2. | ทองหลาง | Thonglang | 8 | 7,917 |
| 3. | ห้วยคต | Huai Khot | 10 | 5,920 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอห้วยคตประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 3 แห่ง ได้แก่
องค์การบริหารส่วนตำบลสุขฤทัย  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสุขฤทัยทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลทองหลาง  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทองหลางทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยคต  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยคตทั้งตำบล
อำเภอบ้านไร่

| อำเภอบ้านไร่ |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Ban Rai
วัวแดงในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ตำบลแก่นมะกรูด เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าขนาดใหญ่แห่งหนึ่งในประเทศไทย ถือเป็นหนึ่งในหัวใจหลักของผืนป่าตะวันตกของประเทศไทย และเป็นผืนป่าที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
คำขวัญ: ห้วยขาแข้ง แหล่งผ้าทอ หน่อไม้สด สับปะรดฉ่ำ ถ้ำหลายแห่ง แหล่งชาวเขา
แผนที่จังหวัดอุทัยธานี เน้นอำเภอบ้านไร่
พิกัด: 15°5′2″N 99°31′16″E﻿ / ﻿15.08389°N 99.52111°E﻿ / 15.08389; 99.52111
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: อุทัยธานี
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 3,621.5 ตร.กม. (1,398.3 ตร.ไมล์)
ประชากร (2565)
 • ทั้งหมด: 68,017 คน
 • ความหนาแน่น: 18.78 คน/ตร.กม. (48.6 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 61140, 61180 (เฉพาะตำบลวังหิน เมืองการุ้ง หูช้าง หนองจอก บ้านใหม่คลองเคียน และหนองบ่มกล้วย)
รหัสภูมิศาสตร์: 6106
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอบ้านไร่ หมู่ที่ 1 ถนนเทศบาล 4 ตำบลบ้านไร่ อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี 61140
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
บ้านไร่  เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดอุทัยธานี และเป็นอำเภอที่มีพื้นที่มากที่สุดของจังหวัด เดิมมีพื้นที่ถึง 5,126.07 ตารางกิโลเมตร (ร้อยละ 76.16 ของพื้นที่จังหวัด) ครอบคลุมท้องที่ทั้งหมดของอำเภอบ้านไร่ อำเภอลานสักอำเภอห้วยคต พื้นที่ของอำเภอส่วนใหญ่อยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง-เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร ซึ่งแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติของประเทศไทย
วัดถ้ำเขาวงศ์
ตัวอำเภอบ้านไร่ เขตเทศบาลตำบลบ้านไร่
ช้างป่าในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอบ้านไร่ มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภออุ้มผาง (จังหวัดตาก) อำเภอแม่เปิน (จังหวัดนครสวรรค์) อำเภอลานสัก อำเภอห้วยคต และอำเภอหนองฉาง
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอหนองมะโมงและอำเภอเนินขาม (จังหวัดชัยนาท)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอด่านช้าง (จังหวัดสุพรรณบุรี) และอำเภอศรีสวัสดิ์ (จังหวัดกาญจนบุรี)
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอทองผาภูมิ (จังหวัดกาญจนบุรี) และอำเภออุ้มผาง (จังหวัดตาก)