stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ปลายรัฟฟินี
ปลายประสาทเมอร์เกิลและใยประสาท SA2

ปลายประสาทเมอร์เกิลซึ่งเป็นตัวรับแรงกลที่ผิวหนังหลักอีกอย่างหนึ่ง ปรับตัวช้า มีขีดเริ่มเปลี่ยนต่ำ ส่งสัญญาณในอัตราที่สม่ำเสมอ และปกติจัดเป็นใยประสาท SA1 แต่งานศึกษาทางสัณฐานวิทยาของปลายประสาทซึ่งยุติที่เซลล์เมอร์เกิล ได้พบการเชื่อมต่อกันและการตอบสนองในรูปแบบต่าง ๆ
ที่ทำให้เสนอว่า การตอบสนองในอัตราไม่สม่ำเสมอที่ปกติจัดว่ามาจากใยประสาท SA2 (Ruffini ending) จริง ๆ อาจมาจากใยประสาท SA1 ที่มีปลายเป็นเซลล์เมอร์เกิล
ส่วน Ruffini corpuscle ที่จัดเป็นปลายประสาทของใย SA2 และได้ระบุอย่างชัดเจนในอุ้งเท้าไร้ขนของแมวด้วยทั้งกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนและเทคนิคเคมีภูมิคุ้มกัน กลับไม่พบที่ผิวหนังเกลี้ยงตรงนิ้วของแร็กคูน ลิง และมนุษย์ในงานศึกษาปี 2543, 2545, และ 2546
งานศึกษาเหล่านี้อาจแสดงว่า โครงสร้างรูปกระสวยที่จัดว่าเป็น Ruffini corpuscle ในบางที่ จริง ๆ เป็นเส้นเลือดส่วนที่ได้รับใยประสาทอย่างหนาแน่น เพราะมีการแสดงแล้วว่า เส้นเลือดเชื่อมกับใยประสาทนำเข้าของระบบซิมพาเทติก และยังเชื่อมกับใยแบบ Aδ และแบบ C อีกด้วย จึงเป็นไปได้ว่า ใย Aδ ที่เชื่อมกัน เป็นตัวรับแรงกลที่ไม่เพียงแต่ตรวจจับแรงตึงของหลอดเลือดเนื่องจากความดันโลหิตเท่านั้น แต่ยังตรวจจับแรงตึงที่ผิวหนังซึ่งมีผลต่อหลอดเลือดอีกด้วย
แหล่งข้อมูลอื่น

Purves Dale; Augustine George J; Fitzpatrick David; Hall William C; Lamantia Anthony Samuel; McNamara James O; White Leonard E, บ.ก. (2008a). "9 - The Somatic Sensory System: Touch and Proprioception". Neuroscience (4th ed.). Sinauer Associates. pp. 207–229. ISBN 978-0-87893-697-7.
Gardner, Esther P; Johnson, Kenneth O (2013a). "22: The Somatosensory System: Receptors and Central Pathway".  ใน Kandel Eric R; Schwartz James H; Jessell Thomas M; Siegelbaum Steven A; Hudspeth AJ (บ.ก.). Principles of Neural Science (5th ed.). United State of America: McGraw-Hill. pp. 475-497. ISBN 978-0-07-139011-8.
Gardner, Esther P; Johnson, Kenneth O (2013b). "23: Pain".  ใน Kandel Eric R; Schwartz James H; Jessell Thomas M; Siegelbaum Steven A; Hudspeth AJ (บ.ก.). Principles of Neural Science (5th ed.). United State of America: McGraw-Hill. pp. 498-529. ISBN 978-0-07-139011-8.
Mense, S (2008).  Bushnell Catherine; Basbaum Allan I (บ.ก.). 5.03 Anatomy of Nociceptors. The Senses: A Comprehensive Reference. Vol. 5: Pain. Elsevier.
Byers, MR (2008).  Bushnell Catherine; Basbaum Allan I (บ.ก.). 5.34 Tooth Pain. The Senses: A Comprehensive Reference. Vol. 5: Pain. Elsevier.
Rice, FL; Albrecht, PJ (2008).  Kaas JH; Gardner EP (บ.ก.). 6.01 Cutaneous Mechanisms of Tactile Perception: Morphological and Chemical Organization of the Innervation to the Skin. The Senses: A Comprehensive Reference. Vol. 6: Somatosensation. Elsevier.
Goodwin, AW; Wheat, HE (2008).  Kaas JH; Gardner EP (บ.ก.). 6.03 Physiological Responses of Sensory Afferents in Glabrous and Hairy Skin of Humans and Monkeys. The Senses: A Comprehensive Reference. Vol. 6: Somatosensation. Elsevier.
| ด ค กตัวรับความรู้สึก |
| --- | --- |
สัมผัส:  ตัวรับแรงกล  แรงสั่น เม็ดพาชีเนียน  สัมผัสเบา เม็ดรู้สัมผัส  แรงดัน ปลายประสาทเมอร์เกิล  แรงยืด ปลายรัฟฟินี 
ความเจ็บปวด:  ปลายประสาทอิสระ  โนซิเซ็ปเตอร์ 
อุณหภูมิ:  ปลายประสาทรับร้อน 
การรับรู้อากัปกิริยา:  Golgi organ  Muscle spindle Intrafusal muscle fiber  Nuclear chain fiber  Nuclear bag fiber 
อื่น ๆ:  เซลล์ขน  Baroreceptor  ตัวรับรู้สารเคมี 
ปลายรัฟฟินีจากสไลด์ดั้งเดิมของรัฟฟินี
เจ็บคอ

| เจ็บคอ (sore throat) |
| --- | --- |
คออักเสบเหตุไวรัส ซึ่งเป็นเหตุให้เจ็บคอสามัญที่สุด
บัญชีจำแนกและลิงก์ไปภายนอก
ICD-10: J02, J31.2
ICD-9: 472.1
DiseasesDB: 24580
MedlinePlus: 000655
eMedicine: emerg/419
MeSH: D010612
เจ็บคอ ก็คืออาการเจ็บปวดหรือความระคายเคืองที่ช่องคอ  ซึ่งปกติมีเหตุจากคอหอยอักเสบหรือทอนซิลอักเสบ หรืออาจเกิดจากการบาดเจ็บที่คอ  ประชากรประมาณ 7.5% ทั้งหมดจะเจ็บคอภายในช่วง 3 เดือน
นิยาม

อาการเจ็บคอ รวมการเจ็บไม่ว่าจะส่วนไหนทั้งหมดของช่องคอ
การวินิจฉัยต่าง

อาการเจ็บคอมักจะเป็นเพราะความระคายเคืองหรือการอักเสบ เหตุสามัญที่สุด (80%) ก็คือ คอหอยอักเสบฉับพลันเหตุไวรัส เหตุอื่น ๆ รวมทั้งการติดเชื้ออื่น ๆ (เช่นจากเชื้อ Streptococcus) การบาดเจ็บ และเนื้องอก โรคกรดไหลย้อนก็อาจทำให้กรดในกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นมาที่คอแล้วทำให้เจ็บ ในเด็ก คอหอยอักเสบเนื่องจากเชื้อ Streptococcus เป็นเหตุของอาการคอเจ็บ 37%
การรักษา

ยาแก้ปวดเช่นยาแก้อักเสบชนิดไม่ใช่สเตอรอยด์ (NSAID) และพาราเซตามอลจะช่วยบรรเทาอาการเจ็บ
การใช้ยา corticosteroid เพิ่มการรักษาปกติไม่ว่าจะเป็นแบบทานหรือแบบฉีด ดูเหมือนจะเพิ่มโอกาสหายและลดเจ็บ
ยาปฏิชีวนะจะทำให้อาการเจ็บหายเร็วขึ้นโดยเฉลี่ย 1 วัน
นักวิชาการบางพวกแนะนำให้กลั้วคอด้วยน้ำเกลืออุ่น ๆ และให้พักเสียง
ถ้าไม่รักษา อาการปกติจะเป็นอยู่ 2-7 วัน
วิทยาการระบาด

ในสหรัฐอเมริกา คนไข้ไปหาหมอแผนกฉุกเฉิน 2.4 ล้านครั้งเนื่องจากเจ็บคอต่อปี 
จากที่ไปทั้งหมด 128,885,040 ครั้ง
(ประมาณ 2%)
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  Jones, Roger (2004). Oxford Textbook of Primary Medical Care (ภาษาอังกฤษ). Oxford University Press. p. 674. ISBN 9780198567820.
1 2 3 4  Marx, John (2010). Rosen's emergency medicine: concepts and clinical practice (7th ed.). Philadelphia, PA: Mosby/Elsevier. p. Chapter 30. ISBN 978-0-323-05472-0.
↑  "Sore Throat and Other Throat Problems-Topic Overview".
↑  Shaikh N, Leonard E, Martin JM (September 2010). "Prevalence of streptococcal pharyngitis and streptococcal carriage in children: a meta-analysis". Pediatrics. 126 (3): e557–64. doi:10.1542/peds.2009-2648. PMID 20696723. S2CID 8625679.
↑  Cohen, Jérémie F.; Pauchard, Jean-Yves; Hjelm, Nils; Cohen, Robert; Chalumeau, Martin (June 2020). "Efficacy and safety of rapid tests to guide antibiotic prescriptions for sore throat". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2020 (6): CD012431. doi:10.1002/14651858.CD012431.pub2. ISSN 1469-493X. PMC 7271976. PMID 32497279.
↑  Thomas M, Del Mar C, Glasziou P (October 2000). "How effective are treatments other than antibiotics for acute sore throat?". Br J Gen Pract. 50 (459): 817–20. PMC 1313826. PMID 11127175.
↑  
Hayward, G; Thompson, MJ; Perera, R; Glasziou, PP; Del Mar, CB; Heneghan, CJ (2012-10-17).  Thompson, Matthew J (บ.ก.). "Corticosteroids as standalone or add-on treatment for sore throat". Cochrane Database of Systematic Reviews. 10: CD008268. doi:10.1002/14651858.CD008268.pub2. PMID 23076943.
↑  Hayward, Gail; Thompson, Matthew J; Perera, Rafael; Glasziou, Paul P; Del Mar, Chris B; Heneghan, Carl J (2012-10-17). Corticosteroids as standalone or add-on treatment for sore throat (Cochrane Reviews) (PDF) (ภาษาอังกฤษ). John Wiley & Sons, Ltd. doi:10.1002/14651858.cd008268.pub2.
↑  Sadeghirad, Behnam; Siemieniuk, Reed A C; Brignardello-Petersen, Romina; Papola, Davide; Lytvyn, Lyubov; Vandvik, Per Olav; Merglen, Arnaud; Guyatt, Gordon H; Agoritsas, Thomas (2017-09-20). "Corticosteroids for treatment of sore throat: systematic review and meta-analysis of randomised trials" (PDF). BMJ. 358: j3887. doi:10.1136/bmj.j3887. PMC 5605780. PMID 28931508.
↑  Spinks, Anneliese; Glasziou, Paul P.; Del Mar, Chris B. (2013-11-05), "Antibiotics for sore throat", The Cochrane Library (ภาษาอังกฤษ), John Wiley & Sons, Ltd, doi:10.1002/14651858.cd000023.pub4/full, สืบค้นเมื่อ 2018-06-11
↑  Thompson, M; Vodicka, TA; Blair, PS; Buckley, DI; Heneghan, C; Hay, AD; TARGET Programme, Team (2013-12-11). "Duration of symptoms of respiratory tract infections in children: systematic review". BMJ (Clinical research ed.). 347: f7027. doi:10.1136/bmj.f7027. PMC 3898587. PMID 24335668.
↑  Wier, LM; Hao, Y; Owens, P; Washington, R (2010). "Overview of Children in the Emergency Department (HCUP Statistical Brief #157)". Rockville, MD: Agency for Healthcare Research and Quality. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-12-03.{{cite web}}:  CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
ภาษาอะลิวต์

| ภาษาอะลิวต์ |
| --- | --- |
Unangam Tunuu Уна́ӈам тунуу́ หรือ унаӈан умсуу
ออกเสียง: [uˈnaŋam tuˈnuː]
ประเทศที่มีการพูด: รัฐอะแลสกา (หมู่เกาะอะลูเชียน, หมู่เกาะพริบิลอฟ, คาบสมุทรอะแลสกาทางตะวันตกของอ่าวสเตโพวัก), ดินแดนคัมชัตคา (หมู่เกาะคอมมานเดอร์)
ชาติพันธุ์: ชาวอะลิวต์ 7,234 คน
จำนวนผู้พูด: 150 คน  (2552–2554)
ตระกูลภาษา: เอสกิโม–อะลิวต์  ภาษาอะลิวต์
ระบบการเขียน: อักษรละติน (อะแลสกา) อักษรซีริลลิก (อะแลสกา, รัสเซีย)
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ:  รัฐอะแลสกา
รหัสภาษา
ISO 639-2: ale
ISO 639-3: ale

บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
ภาษาอะลิวต์ (อังกฤษ: Aleut language; อะลิวต์: Unangam Tunuu) เป็นภาษาที่พูดโดยชาวอะลิวต์ (อูนางัค) ซึ่งอาศัยอยู่ในหมู่เกาะอะลูเชียน หมู่เกาะพริบิลอฟ หมู่เกาะคอมมานเดอร์ และคาบสมุทรอะแลสกา (ในภาษาอะลิวต์คือ อาลัคสคัค ซึ่งเป็นที่มาของชื่อรัฐอะแลสกา) ภาษาอะลิวต์เป็นภาษาเดียวในสาขาอะลิวต์ของตระกูลภาษาเอสกิโม–อะลิวต์ ประกอบด้วยภาษาถิ่นสามภาษา ได้แก่ ภาษาถิ่นตะวันออก ภาษาถิ่นแอตกา และภาษาถิ่นแอตตู (สูญแล้วในปัจจุบัน)
แหล่งข้อมูลต่าง ๆ ประเมินว่าเหลือผู้พูดภาษาอะลิวต์อย่างคล่องแคล่วอยู่น้อยกว่า 100 ถึง 150 คน ภาษาอะลิวต์ถิ่นตะวันออกและถิ่นแอตกาถูกจัดอยู่ในภาวะ "ใกล้สูญอย่างวิกฤตและรุนแรง" ภารกิจในการฟื้นฟูภาษาอะลิวต์ส่วนใหญ่ถูกทิ้งไว้ให้กับรัฐบาลท้องถิ่นและองค์กรชุมชน โรงเรียนส่วนใหญ่ในภูมิภาคที่ใช้ภาษาอะลิวต์ดั้งเดิมไม่มีวิชาภาษาหรือวัฒนธรรมอะลิวต์ใด ๆ ในหลักสูตรของตน ส่วนโรงเรียนที่มีวิชาดังกล่าวก็ยังไม่สามารถผลิตผู้พูดในระดับคล่องแคล่วหรือแม้กระทั่งผู้พูดในระดับชำนาญได้
ช็อก

ระวังสับสนกับ อาการชัก
| ช็อก (Shock ) |
| --- | --- |

A non-pneumatic anti-shock garment (NASG)
สาขาวิชา: Critical care medicine
อาการ: Initial: Weakness, fast heart rate, fast breathing, sweating, anxiety, increased thirst Later: Confusion, unconsciousness, cardiac arrest
ประเภท: Low volume, cardiogenic, obstructive, distributive
สาเหตุ: Low volume: Bleeding, vomiting, pancreatitis Cardiogenic: heart attack, cardiac contusion Obstructive: Cardiac tamponade, tension pneumothorax Distributive: Sepsis, spinal cord injury, certain overdoses
วิธีวินิจฉัย: Based on symptoms, physical exam, laboratory tests
การรักษา: Based on the underlying cause
ยา: Intravenous fluid, vasopressors
พยากรณ์โรค: เสี่ยงต่อการเสียชีวิต 20 ถึง 50%
ความชุก: 1.2 ล้านต่อปี (สหรัฐ)
ภาวะช็อก (อังกฤษ: shock, circulatory shock) เป็นภาวะทางการแพทย์ซึ่งอันตรายและมีอันตรายถึงชีวิต เกิดขึ้นเมื่อเนื้อเยื่อในร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอต่อความต้องการ ในระยะแรกส่วนใหญ่ทำให้มีระดับออกซิเจนในเนื้อเยื่อต่างๆ ไม่เพียงพอ ทำให้เนื้อเยื่อเหล่านี้ทำงานได้ไม่ปกติ  ทั้งนี้เมื่อพิจารณาว่าการลำเลียงออกซิเจนและสารอาหารไปยังเซลล์และเนื้อเยื่อต่างๆ อาศัยเลือด การลดลงของการไหลของเลือดจึงทำให้การนำออกซิเจนและสารอาหารไปเลี้ยงเนื้อเยื่อและเซลล์ต่างๆ ลดลงไปด้วย จึงเป็นสาเหตุที่สำคัญสาเหตุหนึ่งของช็อก
ภาวะช็อกถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ เป็นสาเหตุการเสียชีวิตที่สำคัญที่สุดสาเหตุหนึ่งในผู้ป่วยหนัก ผลของภาวะช็อกมีหลายอย่าง ทั้งหมดสัมพันธ์กับภาวะซึ่งระบบไหลเวียนโลหิตทำหน้าที่ได้ไม่เพียงพอ เช่น อาจทำให้มีออกซิเจนในเลือดต่ำ หรือหัวใจหยุดเต้นได้
อาการแสดงที่สำคัญของภาวะช็อกคือหัวใจเต้นเร็ว หายใจเร็ว ซึ่งเป็นกลไกตอบสนองทดแทนความบกพร่องของระบบไหลเวียน ความดันเลือดต่ำ และอาการแสดงของความไม่เพียงพอของการกำซาบที่อวัยวะส่วนปลาย (ภาวะซึ่งอวัยวะต่างๆ ได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอต่อความต้องการจนสูญเสียการทำงาน) เช่น ปัสสาวะออกน้อย (ไตทำงานลดลง) สับสนหรือซึมลง (สมองทำงานลดลง) เป็นต้น ทั้งนี้มีหลายภาวะที่ความดันเลือดของผู้ป่วยอาจปกติ แต่เนื้อเยื่อต่าง ๆ ยังได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอต่อความต้องการ ถือว่าอยู่ในภาวะช็อก ดังนั้นผู้ป่วยช็อกไม่จำเป็นต้องมีความดันเลือดต่ำเสมอไป
อันตรายอย่างหนึ่งของภาวะช็อกคือกลไกป้อนกลับทางบวกซึ่งเกิดขึ้นต่อเนื่องสามารถทำให้ภาวะช็อกที่เป็นอยู่แล้วนั้นแย่ลงไปอีกได้ เมื่อร่างกายเกิดภาวะช็อกขึ้นแล้วไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสมหรือทันเวลา มักจะแย่ลงไปเรื่อยๆ ดังนั้นการรักษาที่ทันท่วงทีจึงมีความสำคัญมาก
ภาวะช็อกทางการแพทย์นั้นหมายถึงภาวะซึ่งเนื้อเยื่อได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอดังกล่าว ซึ่งแตกต่างและไม่ควรสับสนกับภาวะช็อกทางอารมณ์ โดยภาวะทั้งสองไม่มีความสัมพันธ์กันโดยตรงแต่อย่างใด
อาการและอาการแสดง

อาการของผู้ป่วยช็อกอาจแตกต่างกันไปในแต่ละคน ผู้ป่วยบางคนอาจมีอาการเพียงเล็กน้อยสังเกตได้ยากเช่นอาการสับสนหรืออ่อนแรงเป็นต้น แต่โดยทั่วไปแล้วอาการแสดงที่พบบ่อยที่สุดของผู้ป่วยภาวะช็อกทุกประเภทคือการมีความดันเลือดต่ำ ปัสสาวะอกน้อย และสับสน ซึ่งก็ไม่จำเป็นจะต้องพบในผู้ป่วยช็อกทุกคน แม้อาการชีพจรเร็วจะพบได้บ่อย แต่ผู้ป่วยที่ใช้ยาเบตาบล็อกเกอร์ ผู้ป่วยที่เป็นนักกีฬามีร่างกายแข็งแรงมาก และผู้ป่วยช็อกจากการเสียเลือดในช่องท้อง 30% อาจมีอัตราเต้นของหัวใจปกติหรือค่อนข้างต่ำได้ ช็อกบางประเภทอาจมีอาการจำเพาะของประเภทนั้นๆ ได้
อาการและอาการแสดง > ช็อกจากการขาดสารน้ำ

| ประเภทที่ | เลือดที่เสีย | การตอบสนองของร่างกาย | การรักษา |
| --- | --- | --- | --- |
| I | <15 %(0.75 l) | เล็กน้อย, อาจมีหัวใจเต้นเร็ว ความดันเลือดปกติ | เล็กน้อย |
| II | 15-30 %(0.75-1.5 l) | ชีพจรเร็ว ความดันเลือดต่ำ | ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ |
| III | 30-40 %(1.5-2 l) | ชีพจรเร็วมาก ความดันเลือดต่ำ ความรู้สึกตัวลดลง | ให้สารน้ำและเลือด |
| IV | >40 %(>2 l) | ชีพจรและความดันเลือดระดับวิกฤต | ให้การรักษาอย่างรุนแรง |
ภาวะช็อกที่เกิดจากการลดลงของปริมาตรเลือดยังผล ทำให้มีอาการได้ดังนี้
ชีพจรเบา เร็ว เนื่องจากมีปริมาตรเลือดลดลงและหัวใจเต้นเร็ว
ผิวหนังแห้ง เย็น เนื่องจากมีการหดตัวของหลอดเลือดฝอยผิวหนัง
หายใจตื้นและเร็วเนื่องจากระบบประสาทอัตโนมัติซิมพาเธติกถูกกระตุ้นและมีภาวะเลือดเป็นกรด
อุณหภูมิกายต่ำเนื่องจากการกำซาบลดลงและมีการเสียความร้อนไปทางเหงื่อ
กระหายน้ำ ปากแห้ง เนื่องจากสารน้ำในร่างกายลดลง
ผิวเย็นและเป็นลาย (cutis marmorata) โดยเฉพาะแขนขา เนื่องจากเลือดไปเลี้ยงผิวหนังได้ไม่เพียงพอ
ความรุนแรงของภาวะช็อกที่เกิดจากการขาดสารน้ำหรือเลือดสามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ระยะ ตามอาการแสดงทางกาย ซึ่งสามารถนำไปประเมินปริมาณของสารน้ำที่สูญเสียไปได้
แหล่งข้อมูลอื่น

| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: R57 ICD-9-CM: 785.50 MeSH: D012769 DiseasesDB: 12013
ทรัพยากรภายนอก: MedlinePlus: 000039 eMedicine: emerg/531 med/285 emerg/533
อักษรลาว

| อักษรลาว ອັກສອນລາວ |
| --- | --- |

ชนิด:  อักษรสระประกอบ 
ช่วงยุค: ป. 1350 – ปัจจุบัน
ทิศทาง: ซ้ายไปขวา 
ภาษาพูด: ลาว, อีสาน, ไทย และอื่น ๆ
อักษรที่เกี่ยวข้อง
ระบบแม่: อักษรไซนายดั้งเดิมชุดตัวอักษรฟินิเชียชุดตัวอักษรแอราเมอิกพราหมีทมิฬ-พราหมีปัลลวะเขมรสุโขทัยฝักขามไทน้อยอักษรลาว
ระบบพี่น้อง: ไทย
ISO 15924
ISO 15924: Laoo (356), ​Lao
ยูนิโคด
ยูนิโคดแฝง: Lao
ช่วงยูนิโคด: U+0E80–U+0EFF
 บทความนี้ประกอบด้วยสัญกรณ์การออกเสียงในสัทอักษรสากล (IPA) สำหรับคำแนะนำเบื้องต้นเกี่ยวกับสัญลักษณ์ IPA โปรดดู วิธีใช้:สัทอักษรสากล  สำหรับความแตกต่างระหว่าง [ ], / / และ ⟨ ⟩ ดูที่ สัทอักษรสากล § วงเล็บเหลี่ยมและทับ
อักษรลาว (ลาว: ອັກສອນລາວ [ʔáksɔ̌ːn láːw]) เป็นอักษรหลักที่ใช้เขียนภาษาลาวและภาษาชนกลุ่มน้อยอื่น ๆ ในประเทศลาว มีพัฒนาการจากอักษรไทน้อย ซึ่งใช้เขียนภาษาอีสานด้วย แต่ภายหลังเปลี่ยนไปเขียนอักษรไทยแทน อักษรลาวมีพยัญชนะ 33 ตัว แบ่งเป็นพยัญชนะโดด 27 ตัว และพยัญชนะผสม 6 ตัว, สระ 28 ตัว และ 4 วรรณยุกต์ อักษรลาวเป็นระบบพี่น้องกับอักษรไทย ซึ่งมีความคล้ายและรากศัพท์ที่คล้ายกันหลายแห่ง อย่างไรก็ตาม อักษรลาวมีตัวอักษรน้อยกว่าและมีรูปโค้งมนกว่าอักษรไทย
ประวัติ

ข้อมูลเพิ่มเติม: อักษรไทน้อย
อักษรลาวดัดแปลงจากอักษรเขมรของจักรวรรดิเขมร โดยมีอิทธิพลจากอักษรมอญ ทั้งอักษรเขมรและลาวมีที่มาจากอักษรพราหมีของอินเดีย อักษรลาวเริ่มกลายเป็นอักษรมาตรฐานอย่างช้า ๆ ในหุบเขาริมแม่น้ำโขงหลังรัฐไทหลายแห่งในบริเวณนั้นรวมตัวเป็นอาณาจักรล้านช้างในคริสต์ศตวรรษที่ 14 แล้วแทบไม่ได้เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมนับตั้งแต่ช่วงที่คิดค้นอักษรจนถึงปัจจุบัน ถึงแม้ว่าอักษรไทยยังคงพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง ทั้งสองอักษรก็ยังคงมีความคล้ายกัน
วิวัฒนาการ > แบบของมหาสิลา วีระวงส์ หรือแบบพุทธบัณฑิตสภาจันทบุรี

อักษรแบบนี้ได้มีการคิดตัวอักษรเพิ่มเติมให้ครบวรรคในภาษาบาลี เพื่อให้สะดวกในการเขียนเรื่องต่าง ๆ ทั้งทางโลกและทางธรรม โดยมีสาเหตุจากปัญหาความยุ่งยากในการจัดทำตัวพิมพ์อักษรธรรมลาวเพื่อเขียนเรื่องต่าง ๆ ทางศาสนา
อักขรวีธีของอักษรลาวแบบนี้สะกดตามเค้าเดิมของภาษาอย่างเคร่งครัด มีการใช้ตัวสะกดตัวการันต์ เพื่อให้รู้ต้นเค้าของคำว่าเป็นคำภาษาลาวเดิมหรือคำภาษาต่างประเทศ เช่น คำภาษาบาลี-สันสกฤต ซึ่งคล้ายกับระบบการเขียนภาษาไทยในปัจจุบัน ระบบการเขียนแบบนี้เคยใช้ในสมัยที่ประเทศลาวยังไม่มีระบบการเขียนที่แน่นอน ขาดหลักการที่ชัดเจน ใช้ในสมัยที่ลาวยังเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศสจนถึงปี พ.ศ. 2491
วิวัฒนาการ > แบบของมหาสิลา วีระวงส์ หรือแบบพุทธบัณฑิตสภาจันทบุรี > เทียบอักษรลาวตามแบบพุทธบัณฑิตสภาจันทบุรีกับอักษรไทย

| วรรค | ฐานกรณ์ | กักสิถิล | กักสิถิล | กักธนิต | กักธนิต | นาสิก |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| วรรค กะ | เพดานอ่อน | ກ ก | ຂ ข | ຄ ค |  ฆ | ງ ง |  |  |  |
| วรรค จะ | เพดานแข็ง | ຈ จ |  ฉ | ຊ ช |  ฌ |  ญ |  |  |  |
| วรรค ฏะ | ปุ่มเหงือก |  ฏ |  ฐ |  ฑ |  ฒ |  ณ |  |  |  |
| วรรค ตะ | ปุ่มเหงือก | ຕ ต | ຖ ถ | ທ ท |  ธ | ນ น |  |  |  |
| วรรค ปะ | ริมฝีปาก | ປ ป | ຜ ผ | ພ พ |  ภ | ມ ม |  |  |  |
| ไตรยางศ์ | ไตรยางศ์ | กลาง | กลาง | สูง | สูง | ต่ำ | ต่ำ | ต่ำ | ต่ำ |
| วรรค | เปิดหรือรัว | เปิดหรือรัว | เปิดหรือรัว | เปิดหรือรัว | เสียดแทรก | เสียดแทรก | เสียดแทรก | เสียดแทรก | เปิดข้างลิ้นปุ่มเหงือก |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| เศษวรรค | ຍ ย | ຣ ร | ລ ล | ວ ว |  ศ |  ษ | ສ ส | ຫ ห |  ฬ |
| ไตรยางศ์ | ต่ำ | ต่ำ | ต่ำ | ต่ำ | สูง | สูง | สูง | สูง | ต่ำ |
วิวัฒนาการ > แบบของสมจีน ป. งิน

แบบนี้สะกดตามแบบที่ได้กำหนดในพระราชโองการ (พระราชบัญญัติ) เลขที่ 10 พ.ศ. 2491 ในรัชสมัยของพระเจ้าศรีสว่างวงศ์ ซึ่งได้บัญญัติขึ้นเพื่อกำหนดหลักการเขียนภาษาลาวให้มีความแน่นอนและชัดเจนยิ่งขึ้น อักขรวิธีของระบบนี้ คือ สะกดคำตามเสียงอ่านแต่ยังคงรักษาเค้าเดิมของภาษาไว้ การสะกดการันต์ยังคงมีการใช้ แต่ได้เลิกใช้อักษรบางตัวลงจากแบบแรกเพื่อให้เขียนง่ายขึ้น ซึ่งคล้ายกับการเขียนภาษาไทยในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 อักษรลาวรูปแบบนี้ใช้อยู่ในช่วงปี พ.ศ. 2491-2518 คือ นับตั้งแต่ประเทศลาวได้รับเอกราชจากฝรั่งเศส จนถึงการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ปัจจุบันยังมีคงการใช้อยู่ในกลุ่มคนลาวอพยพในต่างประเทศ
วิวัฒนาการ > แบบของพูมี วงวิจิด

อักขรวิธีแบบนี้สะกดตามเสียงอ่านเท่านั้น คือ อ่านออกเสียงอย่างไรให้สะกดอย่างนั้น เริ่มใช้ในเขตปลดปล่อยของขบวนการปะเทดลาวก่อน หลังเปลี่ยนแปลงการปกครองแล้ว รัฐบาลลาวจึงได้ปรับปรุงเพิ่มเติมเพื่อให้อักษรลาวสามารถเขียนง่ายอ่านง่ายขึ้น แต่ก็ทำให้เกิดจุดอ่อนหลายอย่าง และทำให้ภาษาลาวเกิดปัญหาการขาดหลักการสะกดคำที่ชัดเจนขึ้นอีกครั้ง เช่น ได้มีการตัดตัวการันต์ ตัว ร หันลิ้น (ภาษาลาวเรียกว่า ร รถ) ออก ทำให้ไม่สามารถเขียนคำที่มาจากภาษาต่างประเทศและภาษาของชนเผ่าต่าง ๆ ได้ครบถ้วน อักษรลาวระบบนี้เริ่มใช้ตั้งแต่ลาวเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2518 จนถึงปัจจุบัน ปัจจุบันกระทรวงศึกษาธิการลาวได้บรรจุตัว ร หันลิ้นกลับมาใช้ใหม่ และมีการใช้ตัวการันต์สำหรับสะกดคำที่มาจากภาษาต่างประเทศ เช่นคำภาษาอังกฤษ ฝรั่งเศส ยกเว้นคำที่มาจากภาษาบาลี-สันสกฤต และคำลาวเดิม ยังสะกดตามเสียงอ่านอยู่เหมือนเดิม
ปัญหาของระบบอักษรลาวปัจจุบัน

ระบบการเขียนภาษาลาวในปัจจุบันยังขาดเอกภาพ ไม่มีมาตรฐานในการเขียนและการใช้คำศัพท์ เพราะยังไม่มีองค์กรที่มาควบคุมอย่างเป็นทางการ จึงมีลักษณะต่างคนต่างเขียนตามหลักการของตนเอง ทำให้เกิดความสับสนในการเขียนและการใช้คำศัพท์ ส่วนคนลาวที่อพยพไปอยู่ต่างประเทศหลังเปลี่ยนแปลงการปกครองปี พ.ศ. 2518 ก็ยังใช้ภาษาลาวตามแบบที่ 2 ในสมัยที่ยังเป็นราชอาณาจักรลาวอยู่เหมือนเดิม ทำให้เกิดความสับสนระหว่างคนลาวในประเทศกับนอกประเทศ แม้รัฐบาลและประชาชนลาวเริ่มตระหนักถึงความสำคัญในข้างต้นก็ตาม แต่ก็ยังไม่มีมาตรการใด ๆ ออกมาแก้ไขปัญหาอย่างชัดเจน แต่ในอนาคตคาดว่ารัฐบาลลาวจะจัดตั้งองค์กรออกมาควบคุมเพื่อให้ระบบการใช้ภาษาลาวเป็นมาตรฐานเดียวกัน[ต้องการอ้างอิง]​
ลักษณะ

อักษรลาว มีพยัญชนะ 33 รูป 21 เสียง สระมี 28 รูป 27 เสียง มีเสียงวรรณยุกต์ 6 เสียงซึ่งขึ้นกับพื้นเสียงของพยัญชนะ ลักษณะของคำ (คำเป็น คำตาย) เครื่องหมายวรรณยุกต์ และความยาวของเสียงสระ การเขียนยึดสำเนียงเวียงจันทน์เป็นหลัก ไม่มีระบบการถอดเป็นอักษรโรมันที่แน่นอน นิยมใช้ระบบถ่ายเสียงของภาษาฝรั่งเศส, อักษรที่ไม่ใช้แล้วมี 16 ตัว ซึ่งมี , , , , , , , , , , , ຣ, , , , ◌໌
ลักษณะ > รูปพยัญชนะ

พยัญชนะลาวทั้ง 33 รูป แบ่งเป็นพยัญชนะโดด 27 ตัว ภาษาลาวเรียกว่า พยัญชนะเค้า (ພະຍັນຊະນະເຄົ້າ; แปลว่า พยัญชนะต้น) และพยัญชนะควบอีก 6 ตัว ซึ่งมีดังต่อไปนี้
ลักษณะ > รูปพยัญชนะ > อักษรนำ

| รูปอักษร | เทียบอักษรไทย | เสียง | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| ຫງ | หง | [ŋ] |  |
| ຫຍ | หย | [ɲ] | ระบบอักษรลาวเก่ามักใช้รูป ຫຽ |
| ຫນ, ໜ | หน | [n] | ปัจจุบันนิยมใช้รูป ໜ |
| ຫມ, ໝ | หม | [m] | ปัจจุบันนิยมใช้รูป ໝ |
| ຫຣ | หร | [r] | ปัจจุบันนิยมใช้รูป ຫຼ, ຫລ |
| ຫລ, ຫຼ | หล | [l] | รูปอักษรทั้งสองแบบนี้นิยมใช้ปะปนกันทั่วไป, ปัจจุบันนิยมใช้รูป ຫຼ |
| ຫວ | หว | [ʋ], [w] |  |
ลักษณะ > รูปสระ

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  ◌ັ ไม้หันอากาศ  ະ สระ อะ  ◌໌ ไม้กรรณ  ◌ົ ไม้ตรง, ไม้กง  າ สระ อา  ◌ຳ สระ อำ  ◌ິ สระ อิ  ◌ີ สระ อี  ◌ຶ สระ อึ  ◌ື สระ อือ  ◌ໍ นฤคหิต, สระ ออ |  ◌ຸ สระ อุ  ◌ູ สระ อู  ເ สระ เอ  ແ สระ แอ  ໃ สระ ใอ ไม้ม้วน  ໄ สระ ไอ ไม้มาย  ໂ สระ โอ |  ອ ตัวออ  ຍ ตัวญอ  ວ ตัววอ  ◌ຼ ลอเฟื้อง  ຽ ตัวเฟื้อง, ยอเฟื้อง, วิราม   |
อักษรลาวในระบบยูนิโค้ด

ช่วงรหัสอักษรลาวในระบบ ยูนิโค้ด อยู่ตั้งแต่ช่วงรหัส U+0E80 ถึง U+0EFF
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
ลาว Unicode.org chart (PDF)
|   | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F |
| U+0E8x |   | ກ | ຂ |   | ຄ |   |   | ງ | ຈ |   | ຊ |   |   | ຍ |   |   |
| U+0E9x |   |   |   |   | ດ | ຕ | ຖ | ທ |   | ນ | ບ | ປ | ຜ | ຝ | ພ | ຟ |
| U+0EAx |   | ມ | ຢ | ຣ |   | ລ |   | ວ |   |   | ສ | ຫ |   | ອ | ຮ | ຯ |
| U+0EBx | ະ | ັ | າ | ຳ | ິ | ີ | ຶ | ື | ຸ | ູ |   | ົ | ຼ | ຽ |   |   |
| U+0ECx | ເ | ແ | ໂ | ໃ | ໄ |   | ໆ |   | ່ | ້ | ໊ | ໋ | ໌ | ໍ |   |   |
| U+0EDx | ໐ | ໑ | ໒ | ໓ | ໔ | ໕ | ໖ | ໗ | ໘ | ໙ |   |   | ໜ | ໝ | ໞ | ໟ |
U+0EEx:  
U+0EFx:
อ่านเพิ่ม

Lew, Sigrid. "A linguistic analysis of the Lao writing system and its suitability for minority language orthographies". Writing Systems Research ahead-of-print (2013): 1–16.Authors’s accepted manuscript เก็บถาวร 2021-03-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Simmala, Buasawan and Benjawan Poomsan Becker (2003), Lao for Beginners. Paiboon Publishing. ISBN 1-887521-28-3
เรือวางทุ่นระเบิดญี่ปุ่นฮัตสึตากะ

ฮัตสึตากะ (初鷹, "เหยี่ยวตัวแรก") เป็นเรือนำในชั้นฮัตสึตากะของเรือวางทุ่นระเบิดขนาดกลางของกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น ซึ่งเข้าประจำการในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เรือนี้ได้รับการออกแบบให้เป็นเรือวางตาข่ายต่อต้านเรือดำน้ำรุ่นปรับปรุงของชิราตากะ อย่างไรก็ตาม ในช่วงสงครามมหาเอเชียบูรพา เนื่องจากการขาดแคลนเรือตรวจการณ์คุ้มกันที่สำคัญ เรือดังกล่าวได้รับการติดตั้งรางปล่อยระเบิดลึก โดยรางวางทุ่นระเบิดของเรือนี้ถูกถอดออก และใช้เป็นหลักในการทำหน้าที่คุ้มกันขบวน
เรือนี้อับปางจากปฏิบัติการโดยยูเอสเอส ฮอว์กบิล และสูญเสียทหาร 70 นาย
ภูมิหลัง

ภายใต้งบประมาณเสริมของกองทัพเรือมารุ-3 กองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่นได้อนุมัติเรือสองลำในประเภทเรือวางทุ่นระเบิดชั้นใหม่ (หมายเลขโครงการเอช12) สำหรับหน้าที่ใกล้ชายฝั่งเป็นหลัก เรือลำใหม่นี้ออกแบบมาเพื่อบรรทุกทุ่นระเบิดทางเรือแบบที่ 5 จำนวน 100 ทุ่นระเบิด หรือทำหน้าที่เป็นเรือวางตาข่ายตามลักษณะการออกแบบที่พัฒนาขึ้นจากประสบการณ์การปฏิบัติการร่วมกับเรือชิราตากะ
เรือฮัตสึตากะได้รับการปล่อยลงน้ำโดยอู่ต่อเรือฮาริมะใกล้กับโคเบะเมื่อวันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 1939 และเข้าประจำการในวันที่ 31 ตุลาคม ค.ศ. 1939
แหล่งข้อมูลอื่น

Nevitt, Allyn D. (1997). "IJN Hatsutaka: Tabular Record of Movement". Long Lancers. Combinedfleet.com.
พื้นที่อับฝน

การก่อพื้นที่อับฝน
พื้นที่อับฝน พื้นที่เงาฝน หรือ พื้นที่หลังเขา (อังกฤษ: rain shadow) เป็นพื้นที่แห้งแล้งด้านปลายลมของภูเขา ปรากฎการณ์นี้เกิดจากการที่แนวเทือกเขาสูงทอดตัวขวางทางลม ทำให้บริเวณด้านหลังของเทือกเขามีสภาพแห้งแล้ง อันเป็นที่มาของชื่อ พื้นที่หลังเขา[ต้องการอ้างอิง] ลมและความชื้นที่ถูกพัดมาจะกลั่นตัวลงมาเป็นหยาดน้ำฟ้าบริเวณหน้าเขา เมื่อเดินทางมาถึงยอดเขา อากาศจะเหลือความชื้นไม่มาก ทำให้พื้นที่หลังเขามีลักษณะแล้งฝน
คำอธิบาย

ลมพัดความชื้นมาจากมหาสมุทรเข้ามาในแผ่นดิน เมื่อลมและความชื้นนั้นเจอกับภูมิประเทศที่มีลักษณะเป็นเทือกเขาขวางกั้นเอาไว้ ลมก็จะพัดความชื้นขึ้นไปตามความชันของพื้นที่หน้าเขา เมื่อมวลอากาศชื้นนี้ถูกพัดสูงขึ้นไปตามความชันก็จะเกิดการเย็นตัวลงจนก่อตัวกลายเป็นเมฆขึ้น เมื่อเมฆเหล่านั้นอิ่มตัวพอก็จะตกลงมาเป็นฝนตรงบริเวณพื้นที่หน้าเขา เมื่อความชื้นนั้นกลั่นตัวกลายเป็นฝนบริเวณหน้าเขาหมดแล้ว ลมก็จะพัดพาอากาศที่มีความชื้นน้อยนิดขึ้นไปตามยอดเขาต่อ เมื่อถึงยอดเขา มวลอากาศจะค่อย ๆ อุ่นตัวขึ้นไปตามความลาดเอียงที่ลดลงของพื้นที่หลังเขา ทำให้บริเวณนี้ไม่มีการเกิดเมฆและกลายเป็นพื้นที่ฝนตกน้อย