stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การผนวกนครเชียงใหม่ของสยาม
เหตุการณ์ > นครเชียงใหม่ > กบฏพญาผาบ

การที่พระยาเพชรพิไชยเอนเอียงไปเอาใจเจ้านายฝ่ายเหนือนั้น ทำให้ราชสำนักสยามเรียกพระยาเพชรพิไชยกลับลงมาที่กรุงเทพฯ และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าโสณบัณฑิตย์ เป็นข้าหลวงพิเศษขึ้นมาจัดการรักษาพระราชอาณาเขตเมืองนครเชียงใหม่ เพื่อทรงบังคับบัญชาการทหารและพลเรือนป้องกันมิให้พวกเงี้ยวยางแดงที่ถูกอังกฤษปราบปรามหลบหนีเข้ามาอยู่ในพระราชอาณาจักรสยามเป็นที่มั่น
พร้อมกันนี้ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระยามหาเทพกระษัตรสมุห เป็นข้าหลวงใหญ่ห้าหัวเมืองแทนพระยาเพชรพิไชยในปลายปี พ.ศ. 2431 นั้นเอง ในระหว่างนั้น นายน้อยวงษ์ได้เป็นผู้ประมูลเก็บภาษีหมากโดยมีผลตอบแทนให้รัฐถึง 41,000 รูปีต่อปี ด้วยภาษีมากเช่นนี้ทำให้ต้องเปลี่ยนวิธีการเรียกเก็บภาษีจากเดินรายต้นมาเป็นการซื้อขายในพิกัดที่สูงแทน การเก็บภาษีเช่นนี้สร้างความเดือนร้อนให้แก่ราษฎรผู้ปลูกและซื้อขายหมากเป็นอันมากลุกฮือขึ้น จนบานปลายเป็น "กบฏพญาผาบ" ในช่วงกลางเดือนกันยายน พ.ศ. 2432 หวังจะเข่นฆ่าข้าราชการสยามและพ่อค้าจีนในเชียงใหม่ให้หมดสิ้น แต่เมื่อถึงกำหนดตีเมืองเชียงใหม่นั้นก็มิอาจกระทำการได้ จากเกิดฝนตกหนักน้ำหลาก แม่น้ำปิง แม่น้ำกวง และแม่น้ำคาวล้นฝั่ง ด้วยเหตุนี้ เจ้าอุปราช เจ้าบุรีรัตน์ และเจ้านายฝ่ายเหนือจึงสามารถออกปราบปราบและจับกุมกลุ่มชาวบ้านติดอาวุธได้จำนวนหนึ่ง แต่พญาปราบสงครามสามารถพาบุตรหลานหนีไปได้
การผนวก

ประวัติศาสตร์นิพนธ์ล้านนาส่วนใหญ่มองว่าภัยคุกคามของจักรวรรดินิยมตะวันตกเป็นสาเหตุที่ทำให้สยามเร่งผนวกล้านนา และหมุดหมายที่บอกว่าการผนวกดินแดนนั้นสำเร็จ ได้แก่ การตั้งมณฑลเทศาภิบาลใน พ.ศ. 2442 และการปราบกบฏเงี้ยวใน พ.ศ. 2445
การผนวก > เสนาหก

พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นพิชิตปรีชากร ทรงเริ่มปฏิรูปเชียงใหม่ โดยการแบ่งขอบข่ายของงานข้าหลวงประจำเชียงใหม่ โดยให้พระยาราชสัมภารากร ข้าหลวงตุลาการเดิมเข้ารับหน้าที่เป็นตุลาการใหญ่ศาลต่างประเทศ รับผิดชอบการพิจารณาและพิพากษาความอย่างเดียว และให้พระยามนตรีสุริยวงศ์ เป็นข้าหลวงใหญ่บัญคับงานทั่วไป และยังเป็นผู้ดูแลการต่างประเทศในภาคเหนือโดยเฉพาะ ทำหน้าที่ติดต่อกับรองกงสุลฯแต่เพียงผู้เดียว ขณะเดียวกัน ข้าหลวงก็ยังคงมีอำนาจในการบริหารบ้านเมืองด้วย และทรงมีกฎในการออกหนังสือเดินทางให้กับคนในบังคับสยามที่จะเดินทางไปต่างประเทศ และยังติดตามคนต่างประเทศที่เข้าในในพระราชณาณาเขตสยาม รวมถึงดูแลการเก็บภาษีอากรต่างๆ
นอกจากนั้น กรมหมื่นพิชิตปรีชากรยังทรงจัดระเบียบราชการในฝ่ายพื้นเมืองขึ้นใหม่ ตามพระหัตถเลขาถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ว่า
...เพื่อที่จะรักษาตามหนังสือสัญญาใหม่ให้เรียบร้อยนั้น...เปนการจำเปนแท้ที่จะต้องจัดพื้นเมืองเสียก่อน...ด้วยการบ้านเมืองฃ้างเหนือนี้ เปนเอปสลุดแท้อย่างเมืองแขก การดี การชั่ว อยู่กับคนๆเดียว ถ้าเจ้าเปนคนดีก็ดี เจ้าไม่ดีการเมืองก็ตกอยู่ในมือคนที่มิได้รับผิด รับชอบในราชการที่เป็นที่รักของเจ้า ถ้าการและผลประโยชน์บ้านเมืองจะมีบ้าง ผู้นั้นก็กันเอาเสีย ถ้าการเสียก็ตกแก่เจ้าซึ่งเปนใหญ่เกินที่จะเอาโทษได้...ด้วยพวกคนโปรดถือและรู้ว่ากรุงเทพฯ จะไม่กล้าทำโทษเจ้าก็ได้ ยุยงให้ทำการผิดๆ...เพราะฉนี้ฃ้าพระพุทธเจ้าเหนด้วยเกล้าฯ ว่า ไม่มีการอย่างอื่นซึ่งจะแก้การอย่างนี้ได้ง่ายกว่าการที่จะเอาคนเหล่านี้มารับผิด ในการที่เฃายุยงให้เจ้าทำผิดนั้นเสียให้ได้ จึ่งได้คิดจะจัดเจ้าหน้าที่ ๖ ตำแหน่งแบ่งพนักงานกันทำ...
เจ้าหน้าที่ 6 ตำแหน่งที่ พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นพิชิตปรีชากร ทรงพระดำริจัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2427 นั้นเรียกว่า "เสนาหก" หรือ "เสนาหกตำแหน่ง" มีหน้าที่บังคับบัญชาส่วนราชการต่างๆรวม 6 กรม ประกอบด้วย
กรมมหาดไทย มีหน้าที่ดูแลความสงบ ทำบัญชีสำมโนครัว ซ่อมแซมดูแลสาธารณสมบัติ
กรมทหาร มีหน้าที่จัดการป้องกันรักษาพระราชอาณาเขต จัดกำลังพลยามศึกสงคราม
กรมคลัง มีหน้าที่จัดเก็บภาษีและดูแลรักษาเงินคงคลังในมณฑลฯ
กรมยุติธรรม มีหน้าที่ปราบปรามโจรผู้ร้าย ตรวจรักษาความยุติธรรมในการว่าคดีความ ดูแลว่าการความการต่างประเทศ
กรมวัง มีหน้าที่ดูแลรักษากิจการต่างๆ ในคุ้มเจ้าหลวง ตัดสินความผิดเกี่ยวกับเจ้านาย ดูแลงานพระราชพิธีต่างๆ
กรมนา มีหน้าที่รักษาป่าไม้ ไร่นา ออกใบอนุญาตในที่ดินและออกใบอนุญาตเก็บของป่า
การที่กรมหมื่นพิชิตปรีชากร ทรงกำหนดให้ตำแหน่งพระยาว่าการกรมหรือที่เรียกกันว่า "เสนา" ทั้งหกตำแหน่ง รวมทั้งเสนาผู้ช่วยที่เรียกว่า "พระยาลองลาว" เป็นตำแหน่งที่สงวนไว้เฉพาะเจ้านายบุตรหลานและขุนนางพื้นเมืองที่เจ้าหลวงเป็นผู้แต่งตั้ง เพื่อต้องการกระจายอำนาจของเจ้าหลวง ซึ่งแต่เดิมมีอยู่มากไปสู่เจ้านายบุตรหลาน และโดยเฉพาะที่จะแต่งตั้งเจ้านายจากส่วนกลางเข้าทำงานประกบกับเจ้านายบุตรหลาน รวมทั้งกำหนดไว้ว่า หากกรุงเทพฯขาดแคลนข้าราชการจนไม่สามารถส่งมาประจำได้แล้ว ให้ตำแหน่งนั้นว่างไว้โดยที่ห้ามมิให้ตนพื้นเมืองดำรงตำแหน่ง
การผนวก > ป่าไม้และภาษีอากร

ในส่วนของป่าไม้ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ก่อให้เกิดสนธิสัญญาเชียงใหม่ทั้งสองฉบับนั้น ในเบื้องต้น กรมหมื่นพิชิตปรีชากร ได้ทรงจัดการแก้ปัญหาอันเกิดจากการที่เจ้านายผู้เป็นเจ้าของป่าไม้ได้ให้สัมปทานป่าไม้ซ้ำซ้อน และจากการที่ผู้รับสัมปทานป่าไม้ลักลอบตัดไม้โดยไม่ได้รับอนุญาตอันเป็นข้อพิพาทระหว่างเจ้านายและคนในบังคับอังกฤษมาหลายปี โดยทรงประกาศให้เจ้าของป่าไม้ต้องมาขึ้นบัญชีกับเจ้าหน้าที่ภายในกำหนด หากผู้ใดไม่ปฏิบัติตามจะถือว่าป่าไม้ที่ไม่ได้แจ้งบัญชีไว้เป็นของหลวง และถ้าผู้ใดตัดป่าไม้ที่ไม่ได้ขึ้นบัญชีนี้ก็จะถือว่าเป็นการลักตัดไม้หลวง จากประกาศดังกล่าวทำให้มีผู้มายื่นขึ้นบัญชีเป็นจำนวนมาก  และเมื่อมีการจัดทำบัญชีป่าไม้พร้อมแผนที่ตั้งป่าไม้ทั้งหมดแล้ว โปรดฯให้จัดตั้งทำบัญชีผู้รับสัมปทานป่าไม้ รวมทั้งรายละเอียดของพื้นที่ จำนวนไม้ที่จะตัดฟัน รวมทั้งระยะเวลาที่เช่าทำป่าไม้ จากการจัดระเบียบป่าไม้นี้ นอกจากจะสามารถแก้ไขปัญหาเรื้อรังต่างๆได้หมดสิ้นแล้ว ยังช่วยให้สามารถเรียกเก็บเงินค่าตอไม้ซึ่งเป็นภาษีที่เรียกจากการตัดฟันไม้สักรายต้นได้เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก
ในส่วนของเงินภาษีอากรเกี่ยวกับป่าไม้ที่เรียกเก็บได้ในเขตแขวงนครเชียงใหม่นั้น กรมหมื่นพิชิตปรีชากรทรงกำหนดให้แบ่งออกเป็นสามส่วน คือ 1. ส่วนสำหรับจ่ายเงินเดือนข้าราชการ 2. ส่วนสำหรับส่งไปยังส่วนกลางที่กรุงเทพฯ และ 3. ส่วนสำหรับเจ้าผู้ครองนครและพระราชวงศ์ฝ่ายเหนือ
เมื่อการปราบปราม กบฏพญาผาบเรียบร้อยแล้ว พระเจ้าอินทวิชยานนท์ได้มีศุภอักษร กราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ขอยกเลิกวิธีการเก็บภาษีตามแบบของกรมหมื่นพิชิตปรีชากร โดยขอให้เปลี่ยนไปเก็บเป็นเงินรายครัวเรือนของราษฏรเสมอกันทุกครัวเรือนแทน แต่พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าโสณบัณฑิตย์ ข้าหลวงพิเศษฯ ทรงพระดำริว่า หากจะเก็บภาษีอากรเช่นนั้น ราษฎรที่ยากจนก็ต้องจ่ายภาษีเท่ากับราษฎรที่ร่ำรวย จะสร้างความลำบาก แต่ก่อนที่จะมีพระบรมราชวินิจฉัย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าก็ทรงตั้งกระทู้ถามไปยังเจ้าบุรีรัตน์นครเชียงใหม่เกี่ยวกันการยกเลิกภาษีอากร 12 ข้อ เจ้าบุรีรัตน์ก็ให้ถ้อยคำที่ไม่เป็นที่เข้าใจได้ จึงทรงระงับเรื่องดังกล่าวไว้ก่อน และจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาพลเทพ สมุหพระกลาโหม ซึ่งเคยรับราชการที่เชียงใหม่ครั้นเป็นพระนรินทราชเสนีที่มีความคุ้นเคยกับเจ้านายฝ่ายเหนือ กลับขึ้นไปรับราชการที่นครเชียงใหม่ ซึ่งสร้างความพอใจให้เจ้านายฝ่ายเหนือเป็นอันมาก เจ้านายฝ่ายเหนือเหล่านั้นได้ระบายความอึดอัดใจในเรื่องต่างๆ จากนั้นพระเจ้าอยู่หัวจึงทรงปรับเปลี่ยนนโยบายที่เกี่ยวข้องกับเมืองนครเชียงใหม่ในทางที่ผ่อนปรนมากขึ้น เช่น โปรดให้เลิกตำแหน่งเสนาทั้ง 6 ในพ.ศ. 2435 รวมทั้งเลิกระบบการผูกขาดจัดเก็บภาษีอากร
การผนวก > ป่าไม้และภาษีอากร > จัดตั้งกรมป่าไม้

หลังจากทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งมณฑลพายัพแล้ว พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริให้ตั้งกรมป่าไม้ขึ้นที่เมืองนครเชียงใหม่ โดยทรงขอรัฐบาลอังกฤษให้นายสะเล็ด (Mr. Slade) ผู้เชี่ยวชาญด้านการป่าไม้จากรัฐบาลอังกฤษที่อินเดีย มาดูแลเรื่องป่าไม้ และได้โปรดเกล้าฯ ให้ตั้ง กรมป่าไม้ขึ้น ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2437 โดยนายสะเล็ดเป็นเจ้ากรมฯ
แม้กรมป่าไม้ได้ถูกจัดตั้งขึ้นมาแล้วก็ตามเพื่อพิทักษ์รักษาป่าไม้ไม่ให้หมดสิ้นไป แต่อย่างไรก็ตามป่าไม้ในเชียงใหม่ทั้งหมด พระเจ้านครเชียงใหม่ยังทรงเป็นเจ้าของ ดังนั้นจึงทรงพระบรมราชานุญาติให้พระเจ้าเชียงใหม่มีสิทธิ์ให้เช่าทำป่าไม้ ได้รับเงินค่าอนุญาตมากน้อยตามแต่ประเภทของป่าไม้ที่ใหญ่เล็กและจำนวนไม้ที่มี กับได้รับเงินค่าตอไม้ที่ตัดเอาออกจากป่า ต้นละ 4 รูปี ส่วนป่าของเจ้านายฝ่ายเหนือองค์อื่น ก็มีสิทธิ์เฉกเช่นเดียวกัน  อย่างไรก็ตาม ผลประโยชน์ของเจ้านายฝ่ายเหนือจากกฎใหม่นี้ก็ยังเทียบไม่ได้กับก่อนจัดตั้งกรมป่าไม้ที่มีรายได้มหาศาล
การผนวก > สมัยข้าหลวงใหญ่ พระยาทรงสุรเดช

ในสมัยที่ พระยาทรงสุรเดช (อั้น บุนนาค) เป็นข้าหลวงใหญ่มณฑลลาวเฉียงในปี พ.ศ. 2436 ได้ขยายเขตการปฏิรูปออกไปจากเดิมถึงนครแพร่และนครน่านด้วย สำหรับนครเชียงใหม่ พระยาทรงสุรเดชจัดการหลายด้านซึ่งสามารถรวมอำนาจเข้าสู่รัฐบาลกลางอีกขั้นหนึ่ง ด้านการปกครองในระดับมณฑล พระยาทรงสุรเดชริเริ่มจัดตั้งกองมณฑลลาวเฉียงซึ่งเป็นหน่วยงานที่สำคัญมาก กองมณฑลมีพระยาทรงสุรเดชข้าหลวงใหญ่เป็นผู้บังคับบัญชาสูงสุด และมีข้าหลวงรองในตำแหน่งข้าหลวงมหาดไทย ข้าหลวงยุติธรรม ข้าหลวงคลัง ข้าหลวงป่าไม้ และมี ข้าราชการระดับเสมียนพนักงานประจำอยู่ในกองมณฑล
ส่วนการปกครองในนครเชียงใหม่ ตำแหน่งเสนา 6 หลังจากที่ถูกพระเจ้าเชียงใหม่ยกเลิกไปใน พ.ศ. 2435 การตั้งเสนา 6 ตำแหน่งขึ้นมาใหม่ พระยาทรงสุรเดชใช้วิธีการที่เรียกว่า "อุบายเกี้ยวลาว" ซึ่งทำให้การเกลี้ยกล่อมพระเจ้าเชียงใหม่เป็นผู้แต่งตั้งข้าราชการในกองมณฑลเป็นพระยาผู้ช่วย 6 คนประสบความสำเร็จ
พระยาทรงสุรเดชดึงตัวข้าราชการที่ทำการในกองมณฑลมาดำรงตำแหน่งสำคัญ เช่น ผู้ช่วยเสนาคลังและผู้ช่วยเสนานา ทั้งยังดึงเอาตำแหน่งสำคัญทั้งสองมารวมไว้ที่ว่าการมณฑลลาวเฉียง การกระทำดังกล่าวก็เท่ากับที่ว่าการมณฑลแย่งตำแหน่งและงานต่างๆ ที่ระดับฝ่ายราชสำนักเชียงใหม่เคยทำ ซึ่งเจ้านายบุตรหลานเริ่มไม่พอใจเพราะเกรงว่าจะสูญเสียอำนาจต่างๆ ที่มีอยู่อย่างรวดเร็ว และเกรงว่ารัฐบาลจะยกตำแหน่งต่างๆ ไปไว้ ณ ที่ว่าการมณฑลเสียหมดจนกระทั่งตนไม่มีอำนาจหน้าที่จะทำกิจการใดๆ
ในด้านการคลัง พระยาทรงสุรเดชรวบอำนาจไว้ไม่ให้เจ้าเมืองเชียงใหม่และเจ้านาย บุตรหลานใช้จ่ายอย่างอิสระ โดยกำหนดการจัดการผลประโยชน์ตอบแทนแก่เจ้าผู้ครองและพระญาติวงศ์เป็นเงินปีที่แน่นอน อาทิ พระเจ้านครเชียงใหม่ ทรงได้รับเงินปีละ 80,000 รูปี, เจ้านครลำปางปีละ 30,000 รูปี และเจ้านครลำพูนปีละ 5,000 รูปี ซึ่งในขณะที่ดำเนินการอยู่นั้น พระเจ้าอินทวิชยานนท์ถึงแก่พิราลัย ในขณะที่ตำแหน่งเจ้านครยังว่างนี้ พระยาทรงสุรเดชจึงตัดเงินผลประโยชน์เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่เหลือปีละ 30,000 รูปี พร้อมทั้งลดเงินเดือนเจ้านายบุตรหลานที่รับราชการ และจัดการโยกย้ายถอดถอนบางตำแหน่งแล้วให้ข้าราชการกรุงเทพฯเป็นแทนพร้อมกับเพิ่มเงินเดือนให้
การจัดการของพระยาทรงสุรเดช รวมถึงปัญหาที่เจ้านายฝ่ายเหนือไม่พอใจจากการปฏิรูปด้านป่าไม้ที่มาแต่เดิมอยู่แล้ว รวมทั้งถูกลิดรอนอำนาจอีก ทำให้สร้างความไม่พอใจแก่เจ้านายฝ่ายเหนือเป็นอย่างยิ่ง ถึงขนาดแบ่งเขตแดนกันในนครเชียงใหม่ ฝ่ายข้าหลวงกรุงเทพฯอยู่ริมแม่น้ำปิง (ที่ทำการเทศบาลนครเชียงใหม่ในปัจจุบัน) ส่วนฝ่ายเจ้านายฝ่ายเหนืออยู่ในเขตกำแพงเมือง สถานการณ์ตึงเครียด จนพระเจ้าอยู่หัวต้องทรงเรียกทรงแก้ไขโดยเรียกตัวพระยาทรงสุรเดชกลับกรุงเทพฯ แล้วโปรดเกล้าฯ ให้พระยานริศรราชกิจ (สาย โชติกเสถียร) ซึ่งไม่เข้มงวดเช่นพระยาทรงสุรเดช ขึ้นไปเป็นข้าหลวงเทศาภิบาลแทน
การผนวก > ลัทธิอาณานิคมและชาตินิยม

ประวัติศาสตร์นิพนธ์ส่วนใหญ่มองว่าล้านนาได้ถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสยามอย่างสมบูรณ์หลังการตั้งมณฑลเทศาภิบาลใน พ.ศ. 2442 และหลังปราบกบฏเงี้ยวใน พ.ศ. 2445 ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจะเห็นได้ว่าเป็นการปรับโครงสร้างการปกครองให้เข้ากับรัฐสมบูรณาญาสิทธิ์ แต่ยังไม่ได้สร้างจิตสำนึกความเป็นชาติ จึงเป็นนโยบายของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวต่อมา
ในรายงานของกรมหลวงพิษณุโลกประชานาถที่เสด็จไปตรวจราชการมณฑลพายัพ พ.ศ. 2461 ทรงบันทึกว่า "ในส่วนทางราชการนั้นห้ามมิให้มีการใช้คำว่า ลาว ให้เรียกไทยเพราะต้องการจูงใจให้คนพายัพรู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่งของชาติ เลิกเป็นประเทศราชเท่ากับโคโลนีของฝรั่งนั้นเสีย" ซึ่งเนื้ออ่อน (2557) เห็นว่า การผนวกดินแดนนี้ดูไม่ผิดจากลัทธิอาณานิคมของตะวันตกเลย แต่กลับมองว่าเป็นการสร้างความเป็นหนึ่งเดียวของชาติ
ข้อที่ว่าการสร้างชาตินิยมเป็นนโยบายนั้น สังเกตได้จากรายงานตรวจราชการใน พ.ศ. 2456 ที่สรุปงานด้านการศึกษาไว้ตอนหนึ่งว่า "ที่บกพร่องเป็นข้อสำคัญนั้นคือการขาดการสอนให้เป็นไทยได้จริง ๆ คือยังไม่ทราบว่าใครเป็นเจ้าอันสูงสุด และควรปฏิบัติอย่างไรต่อท่าน" แสดงให้เห็นว่าคนมณฑลพายัพยังไม่แน่ใจในเรื่องการเคารพพระมหากษัตริย์สยามเป็นเจ้าสูงสุด นอกจากนี้ยังมีความพยายามเปลี่ยนล้านนาให้เป็นไทย และการขจัดภาพจำ "ลาว" จากสำนึกของชาวสยาม
ดูเพิ่ม

เจ้าดารารัศมี พระราชชายา
ครูบาศรีวิชัย
การแผลงเป็นไทย
จักรวรรดินิยมในเอเชีย
พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นพิชิตปรีชากร ข้าหลวงใหญ่คนแรก
พระเจ้าอินทวิชยานนท์ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์ที่ 7
มณฑลลาวเฉียง 
   หัวเมืองนครเชียงใหม่   หัวเมืองนครลำพูน   หัวเมืองนครลำปาง   หัวเมืองนครแพร่   หัวเมืองนครน่าน
เจ้าพระยาพลเทพ เป็นขุนนางกรุงเทพที่ใกล้ชิดกับเจ้านายฝ่ายเหนือ
ฮิสแปนิคอเมริกันควีน

| --- | --- |
ก่อตั้ง: 1991; 34 ปีที่แล้ว (1991)
ประเภท: การประกวดความงาม
สํานักงานใหญ่: ซานตากรุซเดลาซิเอร์รา
ที่ตั้ง:  โบลิเวีย
ภาษาทางการ : สเปน
หัวหน้า: กลอเรีย เดอ ลิมเปียส
เว็บไซต์: http://www.promocionesgloria.com
เรย์นา อิสปาโนอาเมริกานา (Reina Hispanoamericana, Hispanic American Queen) เป็นการประกวดความงามประจำปีเพื่อเฉลิมฉลองมรดก ภาษาและวัฒนธรรมของสเปน เริ่มต้นในปี 1991 ในชื่อ เรนา ซูดาเมริกานา (Reina Sudamericana, South American Queen), ตั้งอยู่ในเมืองซานตากรุซเดลาซิเอร์รา, ประเทศโบลิเวีย ผู้เข้าร่วมถึงปี 2003 ถูกจำกัดให้อยู่ใน 10 ประเทศในอเมริกาใต้ ในปี 2004 ผู้เข้าร่วมจาก ปานามาและคอสตาริกา ในอเมริกากลางได้รับเชิญในปี 2006 ผู้เข้าร่วมจากสาธารณรัฐโดมินิกัน, นิการากัว, เปอร์โตริโก, โปรตุเกส, และสเปน เข้าร่วมในปี 2007 มีการเพิ่มเม็กซิโก, กัวเตมาลา, ฮอนดูรัส และสหรัฐ และเปลี่ยนชื่อเป็น เรย์นา อิสปาโนอาเมริกานา (Reina Hispanoamericana) และในปี 2008 กูราเซาและเฮติถูกเพิ่มเข้ามาในปี 2017 เพิ่มฟิลิปปินส์, แคนาดา และออสเตรเลีย. การประกวดจัดโดย Promociones Gloria ซึ่งตั้งอยู่ในโบลิเวีย มีผู้เข้าแข่งขันมากกว่า 20 คนเข้าร่วมทุกปี
ดูเพิ่ม

รายการประกวดความงาม
แหล่งข้อมูลอื่น

| ด ค กการประกวดความงามนานาชาติ |
| --- | --- |
การประกวดผู้หญิง:  มิสเวิลด์  มิสยูนิเวิร์ส  มิสอินเตอร์เนชันแนล  มิสเอิร์ธ  มิสซูปราเนชันแนล  มิสแกรนด์อินเตอร์เนชันแนล  มิสอินเตอร์คอนติเนนตัล  มิสเอเชียแปซิฟิกอินเตอร์เนชันแนล  มิสเอเชีย  เวิลด์มิสยูนิเวอร์ซิตี้  มิสโกลบอินเตอร์เนชันแนล  มิสโมเดลออฟเดอะเวิลด์  มิสออลเนชันส์  มิสทัวริซึมเวิลด์ (สหราชอาณาจักร)  มิสโกลบอลบิวตีควีน  ท็อปโมเดลออฟเดอะเวิลด์  มิสทัวริซึมอินเตอร์เนชันแนล  มิสทัวริซึมควีนอินเตอร์เนชันแนล  มิสโกลบ  เดอะมิสโกลบ  มิสยูไนเต็ดคอนติเนนท์  ซูเปอร์โมเดลอินเตอร์เนชันแนล  เฟซออฟบิวตีอินเตอร์เนชันแนล  มิสอีโคอินเตอร์เนชันแนล  มิสอีโคทีนอินเตอร์เนชันแนล  มิสทัวริซึมเวิลด์ (จีน)  มิสทัวริซึมควีนออฟเดอะเยียร์อินเตอร์เนชันแนล  มิสทัวริซึมเมโทรโพลิตันอินเตอร์เนชันแนล  มิสไชนิสอินเตอร์เนชั่นแนล  มิสเซาท์อีสต์เอเชียทัวริซึมแอมบาสเดอร์  มิสไชนิสเวิลด์  มิสแอมบาสซเดอร์  มิสทัวร์ลิซึมควีนเอเชีย  มิสซิสเนชั่นแนลยูนิเวิร์ส  มิสและมิสซิสซัมเมอร์โกลบอลยูนิเวิร์ส 
การประกวดผู้ชาย:  แมนฮันต์อินเตอร์เนชันแนล  มิสเตอร์เวิลด์  มิสเตอร์อินเตอร์เนชันแนล  มิสเตอร์โกลบอล  มิสเตอร์ซูปราเนชันแนล  แมนยูนิเวิร์สโมเดล  มิสเตอร์โมเดลอินเตอร์เนชันแนล  มิสเตอร์ยูนิเวอร์แซลแอมบาสซาเดอร์  มิสเตอร์โกลบอลทีน  มิสเตอร์เนชันแนลยูนิเวิร์ส  มิสเตอร์ยูไนเต็ดเวิลด์  อัลติจูดเวิลด์ซูเปอร์โมเดล  มิสเฟรนด์ชิพอินเตอร์เนชันแนล  มิสเตอร์เวิร์คคิงเมนอินเตอร์เนชันแนล 
การประกวดแอลจีบีที+:  มิสอินเตอร์เนชั่นแนลควีน 
การประกวดอื่นๆ:  มิสแอนด์มิสเตอร์เดฟเวิลด์แอนด์ยุโรปแอนด์เอเชีย
อัลกุรอานเลือด

ซัดดัม ฮุสเซน
"อัลกุรอานเลือด" เป็นสำเนาคัมภีร์อัลกุรอานของศาสนาอิสลามที่อ้างว่าเขียนขึ้นจากเลือดของซัดดัม ฮุสเซน อดีตประธานาธิบดีอิรัก ตลอดเวลามากกว่าสองปีในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1990 ซัดดัมมอบหมายให้เริ่มดำเนินงานใน พ.ศ. 2540 ตรงกับวันคล้ายวันเกิดปีที่ 60 ของเขา ซึ่งตามรายงานระบุว่าเขาต้องการขอบคุณพระผู้เป็นเจ้าที่ทรงช่วยเหลือเขาจาก "การสมรู้ร่วมคิดและภยันตราย" ตลอดหลายครั้ง เขาอธิบายเหตุผลของเขาที่มอบหมายให้สร้างคัมภีร์ดังกล่าวในจดหมายซึ่งได้รับการตีพิมพ์โดยสื่อของรัฐอิรักในเดือนกันยายน พ.ศ. 2543: "ชีวิตของข้าพเจ้าเต็มไปด้วยภยันตรายซึ่งข้าพเจ้าควรจะเสียเลือดเป็นจำนวนมาก ... แต่เนื่องจากเลือดของข้าพเจ้าหลั่งออกมาเพียงเล็กน้อย ข้าพเจ้าจึงร้องขอให้มีผู้เขียนพระวาทะของพระผู้เป็นเจ้าด้วยเลือดของข้าพเจ้าด้วยความรู้สึกขอบคุณ"
การกระทำของซัดดัมถูกประณามจากฝ่ายศาสนาในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และซาอุดีอาระเบียใน พ.ศ. 2543 และหลังซัดดัมสิ้นอำนาจใน พ.ศ. 2546 อัลกุรอานเลือดถูกนำออกจากการแสดงต่อสาธารณะ กระนั้นยังคงมีการถกเถียงกันว่า ซัดดัมบริจาคเลือดให้กับโครงการนี้มากเพียงใด หรือแม้แต่เลือดนั้นมาจากของเขาหรือไม่
การผลิตและการจัดแสดง

คัมภีร์ได้รับการผลิตโดยอับบาส ชากิร เญาดี (จูดี) นักอักษรวิจิตรอิสลาม ผู้ซึ่งปัจจุบันอาศัยอยู่ในรัฐเวอร์จิเนียในสหรัฐอเมริกา เขารายงานว่าตลอดช่วงเวลาสองปี ซัดดัมได้อุทิศเลือด 24-27 ลิตร ซึ่งเญาดีได้ใช้ในการคัดเลือกคัมภีร์กว่า 6,000 โองการ ความยาวมากกว่า 360,000 คำ ตามคำบอกเล่าของเญาดี ซัดดัม ฮุสเซนได้เรียกเขาไปยังโรงพยาบาลอิบน์ ซีนา ในกรุงแบกแดด ที่ซึ่งอุดัย ฮุสเซน บุตรชายของฮุสเซน กำลังพักฟื้นจากการพยายามลอบสังหาร และต้องการให้เขาเขียนอัลกุรอานด้วยเลือดของเขาว่าเป็น "การให้สัตย์ปฏิญาณรูปแบบหนึ่งจากฝ่ายซัดดัม" ผลงานถูกส่งมอบให้แก่ซัดดัมเป็นทางการเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2543
รายงานอื่น ๆ ตั้งคำถามถึงข้อมูลของรัฐบาลซัดดัม ฮุสเซนถึงจำนวนเลือดที่ใช้ในการเขียนอัลกุรอานมีมากแค่ไหน (หรือถ้าเลือดนั้นเป็นของซัดดัมหรือไม่) Philip Smucker นักข่าว รายงานในแบกแดดเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2544 ว่า "สิ่งที่น่าตกตะลึงที่สุดคือข้ออ้างที่น่าสงสัยและไม่สามารถพิสูจน์ได้เลยว่าซัดดัมบริจาคเลือดของตัวเองเกือบ 50 ไพน์เพื่อเขียนคัมภีร์กุรอาน" Smucker ยังเขียนอีกว่า: "นักการทูตตะวันตกที่ประจำการในกรุงแบกแดดไม่ประทับใจกับการอุทิศความศรัทธาของผู้นำอิรัก ปัดเรื่องมัสยิดและคัมภีร์อันศักดิ์สิทธิ์ที่เขียนด้วยเลือดเป็นเพียงการประชาสัมพันธ์อย่างหยาบคาย มีคนหนึ่งถามว่า "เราจะแน่ใจได้อย่างไรว่านี่คือเลือดของซัดดัม ไม่ใช่เลือดของเหยื่อของเขา" "
ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2553 สำนักข่าวหลายแห่งตีพิมพ์บทความข่าวเกี่ยวกับการที่อัลกุรอานเลือดอันฉาวโฉ่ของซัดดัมกลายมาเป็นประเด็นถกเถียงในวงการการเมืองอันละเอียดอ่อนของอิรักในปัจจุบัน โดยในบทความหนึ่ง Celso Bianco รองประธานบริหารศูนย์โลหิตแห่งอเมริกา ตั้งข้อสังเกตว่าเป็นเรื่องยากที่จะเชื่อคำกล่าวอ้างที่ว่า ซัดดัมบริจาคเลือด 27 ลิตรในช่วงเวลาเพียง 2 ปี "Bianco กล่าวว่า 'จำนวนเลือดที่ผู้บริจาคสามารถบริจาคได้ในสหรัฐอยู่ที่ 5 หรือ 6 ไพน์ในระยะเวลา 1 ปี หรือไม่ถึง 1 แกลลอน หากอยู่ในอัตราที่ปลอดภัย ฮุสเซนน่าจะใช้เวลาบริจาคเลือดทั้งหมดถึง 9 ปี ไม่ใช่ 2 ปี นั่นเป็นจำนวนที่เหลือเชื่อมาก หาก[ตัวเลขนี้]ถูกต้อง นั่นอาจทำให้เขาเป็นโรคโลหิตจางได้' "
อัลกุรอานเลือดได้รับการจัดแสดงในอาคารหินอ่อนทรงหกเหลี่ยมซึ่งตั้งอยู่บนทะเลสาบประดิษฐ์ภายในเขตสุเหร่า มีเพียงแขกที่ได้รับเชิญเท่านั้นที่จะสามารถมาดูผลงานนี้ได้ เนื่องจากอาคารดังกล่าวมักจะถูกปิดล็อกและห้ามเข้า ตามข้อมูลของนักหนังสือพิมพ์ชาวออสเตรเลีย พอล แมกควอจ์ ผู้ซึ่งมีโอกาสได้เห็นอัลกุรอ่านเลือดหน้าหนึ่ง ได้กล่าวว่า "ตัวอักษรเลือดมีขนาดสูงประมาณสองเซนติเมตรและขอบหน้ากว้างซึ่งใช้ในการตกแต่งนั้นเป็นประกายแวววาว สีน้ำเงิน ทั้งอ่อนและเข้ม จุดสีแดงและชมพู และการเน้นไฮไลต์ขดงอด้วยสีดำ" มาร์ติน ชูลอฟ จากหนังสือพิมพ์เดอะการ์เดียน อธิบายว่ามันเป็น "หนังสือที่ประดิษฐ์ขึ้นอย่างวิจิตรพิสดาร ซึ่งสามารถนำไปจัดแสดงในนิทรรศการศิลปะใด ๆ ก็ได้ หากไม่ใช่เพราะข้อเท็จจริงที่ว่ามันเขียนขึ้นด้วยเลือด"
หลังการสิ้นอำนาจของซัดดัม

หลังจากการนำทัพบุกแบกแดดนำโดยกองทัพสหรัฐในเดือนเมษายน พ.ศ. 2546 ผู้รับผิดชอบดูแลมัสยิดนำอัลกุรอานเลือดไปเก็บไว้เพื่อความปลอดภัย การเสียชีวิตของซัดดัมได้ทำให้องค์การศาสนาและฝ่ายฆราวาสอิรักอยู่ในสภาวะลำบากอย่างรุนแรง อะลี อัลมุสซาวี โฆษกของนายกรัฐมนตรี นูรี อัลมาลิกี เน้นย้ำถึงปัญหาที่น่าหนักใจนี้ไว้ว่า "ใช่ว่าทุกสิ่งที่สร้างขึ้นในช่วงการปกครองนี้จะต้องถูกรื้อถอน อย่างไรก็ตาม มีประติมากรรมบางชิ้นที่เน้นเฉพาะเรื่องเผด็จการและการควบคุมอิรัก บางชิ้นพูดถึงเผด็จการและการสู้รบ และควรรื้อถอน ประติมากรรมเหล่านี้มีความหมายเกี่ยวกับเชื้อชาติและนิกาย"
รัฐบาลอิรักและบุคคลทางการเมืองยังได้แสดงมุมมองที่แตกต่างกันว่าควรจะดำเนินการอย่างไรกับอัลกุรอานเลือด รัฐบาลชีอะฮ์ไม่ต้องการเห็นการเกิดใหม่ทางสัญลักษณ์ของการปกครองสมัยซัดดัมและตั้งคณะกรรมการขึ้นเพื่อดูแลการทำลายสัญลักษณ์เหล่านี้ อดีตศัตรูการเมืองของซัดดัมบางคน เช่น อะห์มัด ญะละบี ได้ให้เหตุผลสำหรับการทำลายอนุสาวรีย์และสัญลักษณ์บนพื้นดินทั้งหมดสมัยซัดดัมเนื่องจากมันเป็น "เครื่องเตือนใจที่ชัดเจนถึงผลที่ตามมาของการปกครองแบบเผด็จการเบ็ดเสร็จและสร้างภาพบุคคลที่มีความชั่วร้ายอยู่ในตัวว่าเป็นอุดมคติ" ส่วนคนอื่น อย่างเช่น มุวัฟฟัก อัลรุบาอีย์ ได้โต้แย้งว่าชาวอิรัก "จำเป็นต้องจดจำ [สมัยซัดดัม] ทั้งสิ่งที่เลวร้ายและสิ่งที่ดีและเรียนรู้จากบทเรียนดังกล่าว" โฆษกประจำนายกรัฐมนตรีอิรัก อะลี อัลมูซาวี ได้เสนอว่าอัลกุรอานเลือดควรจะเก็บไว้ "เป็นเอกสารสำหรับความป่าเถื่อนของซัดดัม เนื่องจากเขาไม่ควรจะสร้างสิ่งนี้ขึ้นมา มันสามารถบอกอะไรเราได้มากเกี่ยวกับเขา" อย่างไรก็ตาม เขากล่าวว่ามันไม่ควรจะถูกจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ เนื่องจากคงไม่มีชาวอิรักคนใดต้องการได้เห็นมัน แต่มันอาจถูกนำไปจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์เอกชน อย่างเช่น เรื่องน่าจดจำของฮิตเลอร์หรือสตาลิน
อ่านเพิ่ม

"Searching for the Koran written in Saddam Hussein's blood". BBC World Service interview with journalist Martin Chulov concerning the Blood Qur'an, 21 December 2010.
เจ้าราชครูหลวงโพนสะเม็ก

| เจ้าราชครูหลวงโพนสะเม็ก (พระครูยอดแก้วโพนเสม็ด ) |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: ญาคูขี้หอม
ส่วนบุคคล
เกิด: พ.ศ. 2174 (90 ปี)
มรณภาพ: พ.ศ. 2263
นิกาย: มหานิกาย
เจ้าราชครูหลวงโพนสะเม็ก หรือ พระครูยอดแก้วโพนเสม็ด หรือ ญาคูขี้หอม เป็นพระเถระองค์สำคัญในสมัยอาณาจักรจำปาศักดิ์
ประวัติ > ประวัติช่วงต้น

พระครูยอดแก้วโพนสะเม็กเกิดที่บ้านกะลึม  เมืองพาน (ปัจจุบันอยู่ในเขตอำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี) เมื่อปีมะแม พ.ศ. 2174 ซึ่งตรงกับสมัยพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชแห่งอาณาจักรล้านช้าง
พ.ศ. 2186 ก่อนที่ท่านจะมาศึกษาพระธรรมในนครหลวงเวียงจันทน์ มีพระครูท่านหนึ่งชื่อพระครูยอดแก้วที่อยู่นครหลวงเวียงจันทน์ ในเวลากลางคืนขณะที่พระครูฯท่านจำวัดได้นิมิตต์ฝันว่า มีช้างพลายตัวใหญ่เข้ามาในวัดและได้ทำลายวิหาร และช้างได้ขึ้นไปบนกุฎีได้แทงหอไตรทำลายลง ช้างจึงจับหนังสือกินเป็นอาหารหมดทั้งหีบ พอรุ่งสว่างพระครูฯก็ตกใจตื่นขึ้น ท่านจึงเล่านิมิตต์ให้สงฆ์ท่านอื่นๆฟัง พอถึงเวลาสายหลังกลับจากบิณฑบาต พระสงฆ์ได้เห็นสามเณรโพนสะเม็กอายุขณะนั้นประมาณ 13-14 ปีต้องการมาศึกษาธรรมวินัยได้มานั่งอยู่ในวัด พระสงฆ์จึงถามที่มาที่ไปได้แจ้งแก่พระครูยอดแก้ว พระครูยอดแก้วจึงให้สามเณรเล่าเรียนสวดมนต์ ศึกษาพระปาฏิโมกข์พระไตรปิฎกและคัมภีร์ต่างๆจนชำนาญโดยไม่มีผู้ใดจะเปรียบได้ กิติศัพท์ของสามเณรได้ยินเลื่องลือถึงพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านช้าง  จึงพระราชทานผ้าไตรมาถวายยกชื่อขึ้นให้เป็นราชาจั่ว
เมื่อสามเณรอายุ 21 ปีครบอุปสมบท พระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชจึงนิมนต์พระสงฆ์ 500 รูปและจัดหาแพมาต่อเป็นโบสถ์กลางน้ำหรืออุทกุกเขปสีมา ตามความประสงค์ของสามเณร เมื่อถึงวันอุปสมบทพระอุปัชฌาย์อนุกรรมวาจากับพระสงฆ์ 500 รูป ก็พร้อมกันอุปสมบทสามเณรขึ้นเป็นภิกษุเมื่อพระอนุกรรมวาจาจะให้อนุศาสน์ อุทกสีมาก็เกิดจมลง ทำให้พระสงฆ์ทั้งปวงต่างก็ต้องว่ายน้ำขึ้นฝั่งไป ผ้าไตรจีวรก็เปียกทุกองค์ มีเพียงพระที่บวชใหม่เท่านั้นที่ผ้าไตรจีวรไม่เปียก สร้างความอัศจรรย์ต่อผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์ยิ่งนัก
ครั้นเมื่อบวชได้ 1 พรรษา พระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชจึงจัดหาเครื่องไตรอัฏฐบริขารครบเสร็จแล้วพร้อมด้วยคณะสงฆ์ จึงตั้งให้ท่านขึ้นเป็นพระครูจำพรรษาอยู่วัดโพนเสม็ด ท่านจึงได้สมญานามว่า พระครูโพนเสม็ด ท่านเป็นพระซึ่งดำรงพระธรรมวินัย มีอภิญญาไม่ว่าสิ่งใดก็แม่นยำด้วยบุญบารมีธรรมสำเร็จดังใจนึก คนทั้งปวงต่างก็นับถือท่านเป็นอันมาก ทั้งพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชก็โปรดเป็นผู้อุปัฏฐากท่าน
ประวัติ > อพยพ

เมื่อพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชเสด็จสวรรคตเมื่อปี พ.ศ. 2238 เกิดความวุ่นวายในการสืบราชสมบัติ พระยาเมืองจันเสนาบดีจึงได้ชิงเอาราชสมบัติ และจะเอาพระนางสุมังคลา พระราชธิดาของสมเด็จพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช ซึ่งเป็นแม่หม้ายมีบุตรคือพระองค์หล่อและบุตรในครรภ์ขึ้นเป็นเมีย แต่นางไม่ยอมจึงได้มาขอความช่วยเหลือจากพระครูยอดแก้วโพนสะเม็ก พระครูจึงให้พระนางสุมังคลาหนีออกจากเวียงจันทน์ไปซ่อนอยู่ที่ ภูซ่อง่อ ห่อคำ บริเวณเมืองบริคัณฑนิคม แล้วจึงให้กำเนิดบุตรชายนามว่า เจ้าหน่อกษัตริย์
ต่อมาพระยาเมืองจันเกิดหวาดละแวงพระครูยอดแก้วโพนสะเม็ก เนื่องจากประชาชนให้การนับถือพระครูเป็นอันมาก พระครูจึงไปนำเจ้าหน่อกษัตริย์ และพระนางสุมังคลา และญาติโยมประมาณ 3000 คน อพยพออกจากเวียงจันทน์ไปอยู่ที่บ้านงิ้วพันลำโสมสนุก แล้วพระครูโพนสะเม็กเดินทางไปตามลำน้ำชี เมื่อพระครูหยุดพักอยู่ที่แห่งใดญาติโยมก็ติดตามไปด้วย ขณะที่พระครูโพนสะเม็กเดินทางไปถึงอาณาจักรเขมรอุดงฦๅไชย ครอบครัวที่ติดตามท่านไม่ทันก็ตั้งชุมชนลาวตามสองฝั่งแม่น้ำโขงและลำน้ำสาขาตลอดทาง
ขณะที่เจ้าราชครูหลวงโพนสะเม็กดำรงตำแหน่งฝ่ายสงฆ์ ทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา โดยการสร้างพระพุทธรูป สร้างวัดวาอารามหลายแห่ง ที่สำคัญตามตำนานพระธาตุพนม ระบุว่า ช่วงปลายศตวรรษที่ 22 ประมาณ พ.ศ. 2233 - 2235 พระครูขี้หอม หรือ เจ้าราชครูหลวงโพนสะเม็ก ได้มาบูรณปฏิสังขรณ์องค์พระธาตุพนม ครั้งที่ 5 เป็นเวลานานถึง 3 ปีจึงแล้วเสร็จ หลังจากที่เจ้าครูหลวงโพนสะเม็ก ได้มรณภาพลง สิริอายุ 90 ปี หรือประมาณ พ.ศ. 2263 ศิษยานุศิษย์ ได้นำอัฐิธาตุส่วนหนึ่งได้บรรจุไว้ในเจดีย์ นอกกำแพงแก้วชั้นที่ 2 มีรูปหล่อหน้าเจดีย์ อยู่ด้านข้าง องค์พระธาตุพนม