stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ไข้เด็งกี
การป้องกัน > วัคซีน

ตั้งแต่ พ.ศ. 2559 เป็นต้นมา มีการผลิตวัคซีนป้องกันไข้เด็งกีที่มีประสิทธิภาพบางส่วนออกจำหน่ายในประเทศฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย และประเทศไทย ราคาวัคซีนอยู่ที่ประมาณ 10,000 บาท ต่อคอร์ส 3 เข็ม
วัคซีนนี้ผลิตโดยบริษัท Sanofi ภายใต้ชื่อการค้า Dengvaxia ผลิตจากเชือไวรัสพันธุ์ผสมระหว่างไวรัสไข้เหลืองที่ถูกทำให้อ่อนกำลังลง และไวรัสไข้เลือดออกแต่ละซีโรทัยป์ งานวิจัยที่ศึกษาประสิทธิผลของวัคซีนสองชิ้นพบว่าวัคซีนนี้มีประสิทธิผลอยู่ที่ 60% และป้องกันการเกิดไข้เด็งกีที่มีอาการรุนแรงได้ 80-90% ซึ่งผู้เกี่ยวข้องบางกลุ่มเห็นว่ายังไม่ใช่ผลที่น่าพอใจในการป้องกันโรค
ยังมีความกังวลว่าการรับวัคซีนอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงทำให้เกิดไข้เลือดออกชนิดรุนแรงผ่านการสร้างแอนติบอดีที่ต้านไวรัสเด็งกีแบบไม่สมบูรณ์ผ่านปฏิกิริยาการเสริมความแรงของเชื้อผ่านแอนติบอดี (antibody-dependent enhancement, ADE) วัคซีนในอุดมคติจะต้องมีความปลอดภัย ได้ผลหลังจากฉีดเพียง 1-2 ครั้ง มีผลต่อทุกซีโรทัยป์ ไม่ทำให้เกิด ADE ขนส่งและเก็บรักษาได้ง่าย มีราคาเหมาะสม และมีความคุ้มค่า
วิทยาการระบาด

บุคคลส่วนใหญ่ที่ป่วยเป็นไข้เด็งกีฟื้นตัวโดยไม่มีปัญหาต่อเนื่อง อัตราตายอยู่ที่ 1–5% โดยปราศจากการรักษา และน้อยกว่า 1% โดยได้รับการรักษาอย่างเพียงพอ อย่างไรก็ดี โรครุนแรงมีอัตราตายที่ 26% ไข้เด็งกีเป็นโรคประจำถิ่นในกว่า 110 ประเทศ มีผู้ติดเชื้อทั่วโลก 50 ถึง 100 ล้านคนต่อปี ทำให้ต้องเข้าโรงพยาบาลห้าแสนครั้ง และมีผู้เสียชีวิตประมาณ 12,500–25,000 คน
ไข้เด็งกีเป็นโรคไวรัสที่ส่งต่อผ่านสัตว์ขาปล้องที่พบมากที่สุด มีการประเมินภาระโรคเอาไว้ที่ 1,600 ปีสุขภาวะที่สูญเสียไปจากโรคและการบาดเจ็บของประชากร (DALY, disability-adjusted life year) ต่อประชากรหนึ่งล้านคน ซึ่งคล้ายกันกับวัณโรค ด้วยความเป็นโรคเขตร้อน ไข้เด็งกีจึงดูมีความสำคัญเป็นรองมาลาเรีย แต่องค์การอนามัยโลกจะนับไข้เด็งกีเป็นหนึ่งในสิบหกโรคเขตร้อนที่ถูกละเลย
อุบัติการณ์ของไข้เด็งกีเพิ่มขึ้น 30 เท่า ระหว่าง ค.ศ. 1960 และ 2010 ซึ่งการเพิ่มขึ้นนี้เชื่อว่าเป็นผลของการมีลักษณะแบบเมือง การเติบโตของประชากร การท่องเที่ยวระหว่างประเทศเพิ่มขึ้น และปรากฏการณ์โลกร้อนประกอบกัน การกระจายทางภูมิศาสตร์อยู่รอบเส้นศูนย์สูตร โดย 70% ของประชากรรวม 2,500 ล้านคนอาศัยอยู่ในพื้นที่ระบาดจากทวีปเอเชียและมหาสมุทรแปซิฟิก ในสหรัฐอเมริกา อัตราการติดเชื้อเด็งกีในผู้ที่เดินทางกลับจากพื้นที่ระบาดพร้อมกับไข้เด็งกีอยู่ที่ 2.9–8.0% และเป็นการติดเชื้อที่พบมากที่สุดเป็นอันดับสองรองจากมาลาเรียที่ได้รับวินิจฉัยในกลุ่มนี้
ไวรัสเด็งกีถูกรักษาอยู่ในธรรมชาติในวัฏจักรที่เกี่ยวข้องกับพาหะดูดเลือดที่ไวรัสชอบไปอยู่และโฮสต์สัตว์มีกระดูกสันหลัง เช่นเดียวกับอาร์โบไวรัสส่วนใหญ่ ไวรัสถูกรักษาในป่าเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแอฟริกาโดยการส่งผ่านจากยุง Aedes เพศเมีย นอกเหนือจากสปีชีส์ A. aegypti ไปยังลูกและไพรเมตชั้นต่ำกว่า ในเมืองและนคร ไวรัสส่งผ่านโดย A. aegypti เป็นหลัก ซึ่งมักอยู่ในบ้าน ในชนบท ไวรัสส่งผ่านสู่มนุษย์โดย A. aegypti และ Aedes สปีชีส์อื่น เช่น A. albopictus  ทั้งสองสปีชีส์มีเขตที่อยู่อาศัยขยายขึ้นในช่วงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 20 แต่ในทุกที่ ไพรเมตชั้นต่ำกว่าหรือมนุษย์ที่ติดเชื้อเพิ่มจำนวนไวรัสเด็งกีหมุนเวียนในกระบวนการที่เรียกว่า amplification การติดเชื้อได้รับมาในสิ่งแวดล้อมเมืองมากที่สุด ในทศวรรษหลัง การขยายหมู่บ้าน เมืองและนครในพื้นที่ระบาด และอัตราตายของประชากรที่เพิ่มสูงขึ้น เพิ่มจำนวนโรคระบาดและไวรัสหมุนเวียน ไข้เด็งกี ซึ่งครั้งหนึ่งเคยจำกัดอยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ปัจจุบันแพร่ไปถึงจีนตอนใต้ ประเทศในมหาสมุทรแปซิฟิกและทวีปอเมริกาแล้ว และอาจคุกคามยุโรป
ประวัติศาสตร์

บันทึกแรกของผู้ป่วยที่อาจป่วยเป็นโรคไข้เด็งกีปรากฏในสารานุกรมการแพทย์จีนจากราชวงศ์จิ้น (ค.ศ. 265–420) ซึ่งอ้างถึง "พิษน้ำ" ที่เกี่ยวข้องกับแมลงบิน พาหะหลัก A. aegypti แพร่กระจายออกจากแอฟริกาในคริสต์ศตวรรษที่ 15 ถึง 19 บางส่วนเนื่องจากโลกาภิวัฒน์เพิ่มขึ้น รองต่อการค้าทาส มีคำอธิบายโรคระบาดในคริสต์ศตวรษที่ 17 แต่รายงานการระบาดของเด็งกียุคแรกที่น่าเชื่อถือที่สุดมาจาก ค.ศ. 1779 และ 1780 เมื่อโรคระบาดได้กวาดทั่วเอเชีย แอฟริกาและอเมริกาเหนือ นับแต่นั้นจนถึง ค.ศ. 1940 เกิดโรคระบาดเด็งกีไม่บ่อยนัก
ใน ค.ศ. 1906 มีการยืนยันการส่งผ่านโดยยุง Aedes และใน ค.ศ. 1907 เด็งกีเป็นโรคลำดับที่สองที่ถูกแสดงว่าเกิดจากไวรัส ถัดจากไข้เหลือง การสืบส่วนเพิ่มเติมโดยจอห์น เคลแลนด์และโจเซฟ แฟรงกลิน ซีเลอร์ทำให้ความเข้าใจการส่งผ่านเด็งกีเบื้องต้นสมบูรณ์
การรบกวนระบบนิเวศคาดว่าเป็นสาเหตุของไข้เด็งกีระบาดชัดเจนระหว่างและหลังสงครามโลกครั้งที่สอง กระแสเดียวกันนี้ยังนำไปสู่การระบาดของไข้เด็งกีเซโรไปต์ต่าง ๆ ไปยังพื้นที่ใหม่ และกำเนิดไข้เลือดออกเด็งกี รูปแบบรุนแรงของโรคเด็งกีมีรายงานครั้งแรกในประเทศฟิลิปปินส์ใน ค.ศ. 1953 จนถึงคริสต์ทศวรรษ 1970 ไข้เด็งกีเป็นสาเหตุหลักของการตายในเด็กและกำเนิดขึ้นในแปซิฟิกและทวีปอเมริกา ไข้เลือดออกเด็งกีและกลุ่มอาการไข้เลือดออกช็อกมีการสังเกตครั้งแรกในอเมริกากลางและอเมริกาใต้ใน ค.ศ. 1981 เมื่อ DENV-2 สัมผัสผู้ที่เคยได้รับเชื้อ DENV-1 เมื่อหลายปีก่อน
การวิจัย

ความพยายามวิจัยเพื่อป้องกันและรักษาไข้เด็งกี รวมถึงการใช้หลายวิธีในการควบคุมตัวนำโรค การพัฒนาวัคซีน และยาต้านไวรัส
สำหรับการควบคุมตัวนำโรค มีการใช้วิธีการใหม่ ๆ จำนวนหนึ่งเพื่อลดจำนวนยุงโดยประสบความสำเร็จอยู่บ้าง รวมถึงการปล่อยปลาหางนกยูงในแหล่งน้ำนิ่งเพื่อกินลูกน้ำยุงลาย ปัจจุบันกำลังมีความพยายามทำให้ประชากรยุงติดเชื้อแบคทีเรียในสกุล Wolbachia ซึ่งทำให้ยุงมีภูมิคุ้มกันบางส่วนต่อไวรัสเด็งกี นอกจากนี้ ยังมีการทดสอบ A. aegypti เพศผู้ ที่ถูกดัดแปลงพันธุกรรม ซึ่งหลังจากปล่อยให้ผสมพันธุ์กับยุงเพศเมียแล้ว ลูกหลานของมันจะมีชีวิตอยู่ผ่านขั้นลูกน้ำแต่ตายในระยะดักแด้ ก่อนจะโตเต็มวัยพร้อมสืบพันธุ์
ขณะนี้กำลังมีโครงการพัฒนาวัคซีนไข้เด็งกีให้ครอบคลุมทั้งสี่เซโรไทป์ ความกังวลหนึ่ง คือ วัคซีนอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรครุนแรงผ่าน antibody-dependent enhancement (ADE) วัคซีนในอุดมคตินั้นจะต้องปลอดภัย มีผลหลังการฉีดหนึ่งหรือสองครั้ง ครอบคลุมทุกเซโรไทป์ ไม่ส่งผลต่อ ADE ขนส่งและเก็บรักษาง่าย และทั้งสามารถจ่ายได้และคุ้มทุน จนถึงปี 2012 วัคซีนจำนวนหนึ่งกำลังอยู่ระหว่างการทดสอบ วัคซีนที่พัฒนามากที่สุดอาศัยไวรัสไข้เหลืองและไวรัสเด็งกีสี่เซโรไทป์ที่ถูกทำให้อ่อนกำลังลงรวมกัน หวังกันว่า ผลิตภัณฑ์ชุดแรกจะพร้อมวางจำหน่ายเชิงพาณิชย์ในปี 2015
นอกจากความพยายามควบคุมการแพร่ของยุง Aedes และการทำงานเพื่อพัฒนาวัคซีนต่อต้านไข้เด็งกีแล้ว ขณะนี้ยังมีความพยายามที่จะพัฒนายาต้านไวรัส ที่จะใช้เพื่อรักษาการป่วยเป็นไข้เด็งกีและป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรง การค้นพบโครงสร้างโปรตีนของไวรัสอาจช่วยในการพัฒนายาที่มีประสิทธิภาพ มีหลายเป้าหมายที่เป็นไปได้ แนวทางแรก คือ การยับยั้ง  RNA-dependent RNA polymerase ของไวรัส ซึ่งคัดลอกสารพันธุกรรมของไวรัสด้วยนิวคลีโอไซด์แอนาล็อก แนวทางที่สอง เป็นไปได้ที่จะพัฒนาตัวยับยั้งเฉพาะของเอนไซม์โปรตีเอสของไวรัส ซึ่งจะผูกโปรตีนของไวรัสติดกัน แนวทางสุดท้าย เป็นไปได้ที่จะพัฒนาตัวยับยั้งชนิดยับยั้งการนำเข้า (entry inhibitor) ซึ่งจะไปหยุดไม่ให้ไวรัสเข้าสู่เซลล์ หรือยับยั้งกระบวนการ 5′ capping ที่จำเป็นต้องการถ่ายแบบของไวรัส
บรรณานุกรม

Gubler DJ (2010). "Dengue viruses".  ใน Mahy BWJ, Van Regenmortel MHV (บ.ก.). Desk Encyclopedia of Human and Medical Virology. Boston: Academic Press. pp. 372–82. ISBN 0-12-375147-0.
WHO (2009). Dengue Guidelines for Diagnosis, Treatment, Prevention and Control (PDF). Geneva: World Health Organization. ISBN 9241547871.
แหล่งข้อมูลอื่น

| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: A97 ICD-9-CM: 061 OMIM: 614371 MeSH: D003715 DiseasesDB: 3564 SNOMED CT: 38362002
ทรัพยากรภายนอก: MedlinePlus: 001374 eMedicine: med/528 Patient UK: ไข้เด็งกี
เว็บไซต์กลุ่มโรคไข้เลือดออก สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง เก็บถาวร 2011-08-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
"ไข้เด็งกี่และไข้เลือดออกเด็งกี่: คำถามและคำตอบสำหรับผู้รอดชีวิตจากคลื่นสึนามิ." ( เก็บถาวร 2012-06-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน) - U.S. Centers for Disease Control and Prevention
ไข้เด็งกี ที่เว็บไซต์ Curlie (อังกฤษ)
"Dengue". WHO. สืบค้นเมื่อ 2011-06-27. (อังกฤษ)
"Dengue". U.S. Centers for Disease Control and Prevention. สืบค้นเมื่อ 2011-06-27. (อังกฤษ)
"Dengue fever". UK Health Protection Agency. สืบค้นเมื่อ 2011-06-27. (อังกฤษ)
"DengueMap". U.S. Centers for Disease Control and Prevention/HealthMap. สืบค้นเมื่อ 2011-06-27. (อังกฤษ)
ภาพแสดงอาการของผู้ป่วยไข้เลือดออก
ภาพจากกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน แสดงให้เห็นกลุ่มของตัวไวรัสไข้เด็งกี (จุดดำๆ กลางภาพ)
ยุงลายบ้านกำลังดูดเลือดมนุษย์
การป้องกันไข้เลือดออกเด็งกีทำได้โดยการกำจัดแหล่งน้ำนิ่ง ซึ่งเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ภาพถ่ายที่สหรัฐตอนใต้ เมื่อราว ค.ศ. 1920
การกระจายของไข้เด็งกีใน ค.ศ. 2006
แดง: เด็งกีระบาดและมี Ae. aegypti
ฟ้า: มีเฉพาะ Ae. aegypti
ไอโฟน 14 โปร

| --- | --- |
ไอโฟน 14 โปร สีม่วงเข้ม
ตราสินค้า: แอปเปิล
ผู้พัฒนา: ฟ็อกซ์คอนน์
ผู้ผลิต: ฟ็อกซ์คอนน์
สโลแกน: โปรยิ่งกว่าโปร (อังกฤษ: Pro. Beyond.)
รุ่นที่: 16
เครือข่ายที่รองรับ: 2G / 3G / 4G LTE / 5G NR
เปิดตัวครั้งแรก: 16 กันยายน 2022; 2 ปีก่อน (2022-09-16)
วางขาย: TBA
จำนวนที่วางขาย: TBA
รุ่นก่อนหน้า: iPhone 13 Pro / 13 Pro Max
รุ่นที่เกี่ยวข้อง: ไอโฟน 14 / 14 พลัส
รูปแบบ: Pro: สมาร์ทโฟน Pro Max: แฟบเล็ต
ลักษณะการออกแบบ: Smartphone
ขนาด: Pro: H: 147.5 mm (5.81 in) W: 71.5 mm (2.81 in) D: 7.85 mm (0.309 in) Pro Max: H: 160.7 mm (6.33 in) W: 77.6 mm (3.06 in) D: 7.85 mm (0.309 in)
น้ำหนัก: Pro: 206 g (7.3 oz) Pro Max: 240 g (8.5 oz)
ระบบปฏิบัติการ: เมื่อแรกจำหน่าย: iOS 16 
ระบบบนชิป: เอ16 ไบโอนิก
หน่วยความจำระบบ: แรม 6 จิกะไบต์
หน่วยความจำ: 128 / 256 / 512 จิกะไบต์  / 1 เทระไบต์
หน่วยความจำภายนอก: ไม่มี
แบตเตอรี่: 4600 มิลลิแอมแปร์-ชั่วโมง
ระบบชาร์จ: ไร้สาย
การป้อนข้อมูล:   จอสัมผัสแบบหลายจุด  Face ID 
จอแสดงผล: 14 Pro: 6.1 in (150 mm) แม่แบบ:Resx resolution, 19.5:9 ratio (~460 ppi density) Super Retina XDR OLED, HDR10, 800 nits (typ), 1600 nits (peak) 14 Pro Max: 6.7 in (170 mm) แม่แบบ:Resx resolution, 19.5:9 ratio (~460 ppi density) Super Retina XDR OLED, HDR10, 800 nits (typ), 1600 nits (peak)
กล้องหลัง: 48 MP, f/1.6, 26mm (wide), 1.4µm, dual pixel PDAF, OIS 12 MP, f/2.0, 52mm (telephoto), 1/3.4", 1.0µm, PDAF, OIS, 3x optical zoom 12 MP, f/2.4, 120?, 13mm (ultrawide), 1/3.6" TOF 3D LiDAR scanner (depth) Dual-LED dual-tone flash, HDR (photo/panorama) 4K@24/30/60fps, 1080p@30/60/120/240fps, 10?bit HDR, Dolby Vision HDR (up to 60fps), stereo sound rec.
กล้องหน้า: 12 MP, f/2.2, 23mm (wide), 1/3.6" SL 3D, (depth/biometrics sensor) 4K@24/30/60fps, 1080p@30/60/120fps, gyro-EIS
ระบบเสียง: 32-bit/384kHz audio, Active noise cancellation with dedicated mic
การเชื่อมต่อ: Wi-Fi 802.11 a/b/g/n/ac/6, dual-band, hotspot Bluetooth 5.3, A2DP, LE
การกันน้ำ: IP68 dust/water resistant (up to 6m for 30 mins)
ผลิตใน: ไต้หวัน
เว็บไซต์: www.apple.com/iphone-14-pro/
อ้างอิง: 
ไอโฟน 14 โปร และ ไอโฟน 14 โปร แม็กซ์ (อังกฤษ: iPhone 14 Pro และ iPhone 14 Pro Max) เป็นสมาร์ตโฟนที่ออกแบบ พัฒนา และจัดจำหน่ายโดยบริษัทแอปเปิล เป็นไอโฟนรุ่นเรือธงรุ่นที่สิบหก เปิดตัวครั้งแรกในกิจกรรมพิเศษของบริษัทเมื่อวันที่ 7 กันยายน พ.ศ.2565 ที่แอปเปิลพาร์ก พร้อมกับไอโฟน 14 และไอโฟน 14 พลัส
ไอโฟน 14 โปร และไอโฟน 14 โปร แม็กซ์ ขับเคลื่อนด้วยชิป เอ16 ไบโอนิก พร้อมระบบปฏิบัติการ ไอโอเอส 16 ตัวเครื่องมีวางจำหน่ายทั้งหมดสี่สี ได้แก่ ม่วงเข้ม, ทอง, เงิน และดำสเปซแบล็ค โดยมีฟีเจอร์สำคัญคือ "ไดนามิก ไอส์แลนด์" ซึ่งจะเปลี่ยนพื้นที่ลักษณะแคปซูลบนหน้าจอเป็นการแจ้งเตือนต่าง ๆ
ไอแวนนาบียัวร์เลิฟเวอร์

1979 ซิงเกิลโดยพรินซ์
ไอแวนนาบียัวร์เลิฟเวอร์ (อังกฤษ: I Wanna Be Your Lover) เป็นเซิงเกิลของพรินซ์ จากอัลบั้มในปี ค.ศ. 1979 พรินซ์ ได้รับการบันทึกเสียงไว้ในปี 1979 เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มเพลงพรินซ์ที่รีบเขียนและบันทึกเมื่อตอนอยู่ Warner Bros. เพลงนี้ติดชาร์ตอันดับที่ 7 ของBillboard Hot 100
"I Wanna Be Your Lover" ออกจำหน่ายครั้งแรก 24 สิงหาคม ค.ศ. 1979 เป็นซิงเกิลหลักของอัลบั้มที่ 2 พรินซ์ ดนตรีเป็นเพลงดิสโก้ป๊อปร้องเสียงสูงเฉพาะในรายละเอียดความรักของหญิงของพรินซ์และวิธีการที่เขาจะปฏิบัติต่อเธอดีกว่าผู้ชายที่เธออยู่ และความยุ่งยากที่เธอคิดว่าเขาเป็น "เด็ก" หลังจากนั้นมันก็ถูกเปิดเผยว่าเป็นเพลงที่เกี่ยวข้องความสนใจปรินซ์ที่มีเวลากับนักร้อง Patrice Rushen
เพลงก็ยังเป็นซิงเกิลเปิดตัวของพรินซ์วางจำหน่ายในสหราชอาณาจักร ก็ประสบความสำเร็จ โดยติดชาร์ตอันดับที่ 41 ของชาร์ต UK Singles Chart แต่เมื่อปรินซ์พยายามที่จะส่งเสริมให้มีการแสดงในลอนดอนเขาถูกบังคับให้ยกเลิกเนื่องจากการเข้าร่วมประชุมยากจน
รายการเพลง

A. "I Wanna Be Your Lover" (edit) – 2:57
B. "My Love Is Forever" – 4:08
A. "I Wanna Be Your Lover" (edit) – 2:57
B. "Just as Long as We're Together" (edit) – 3:25
A. "I Wanna Be Your Lover" (edit) – 2:57
B. "Why You Wanna Treat Me So Bad?" – 3:49
A. "I Wanna Be Your Lover" – 5:47
B. "Just as Long as We're Together" – 6:24
A. "I Wanna Be Your Lover" (edit) – 2:57
B. "I Wanna Be Your Lover" – 5:57
ชาร์ต

| ชาร์ต (1979–80) | อันดับ สูงสุด |
| --- | --- |
New Zealand (Recorded Music NZ): 3
UK Singles (OCC): 41
US Billboard Hot 100: 11
US Hot R&B/Hip-Hop Songs (Billboard): 1
US Dance Club Songs (Billboard): 2

| ชาร์ตสิ้นปี (1980) | อันดับ |
| --- | --- |
US Top Pop Singles (Billboard): 95
| ชาร์ต (2016) | อันดับ สูงสุด |
| --- | --- |
France (SNEP): 25
การรับรอง

| ประเทศ | การรับรอง | จำนวนหน่วยที่รับรอง/ยอดขาย |
| --- | --- | --- |
| New Zealand (RMNZ) | Gold | 10,000* |
| United States (RIAA) | Gold | 1,000,000^ |
 *ตัวเลขยอดขายขึ้นกับการรับรองอย่างเดียว ^ตัวเลขการจัดส่งขึ้นอยู่กับการรับรองเพียงอย่างเดียว
ไอโซโทป

ภาพแสดงไอโซโทปของไฮโดรเจนที่เกิดในธรรมชาติทั้งสามตัว ความจริงที่ว่าแต่ละไอโซโทปมีโปรตอนเพียงหนึ่งตัว ทำให้พวกมันทั้งหมดเป็นไฮโดรเจนที่แตกต่างกัน นั่นคือ ตัวตนของไอโซโทปถูกกำหนดโดยจำนวนของนิวตรอน จากซ้ายไปขวา ไอโซโทปเป็นโปรเทียม (1H) ที่มีนิวตรอนเท่ากับศูนย์, ดิวเทอเรียม (2H) ที่มีนิวตรอนหนึ่งตัว, และ ทริเทียม (3H) ที่มีสองนิวตรอน
ไอโซโทป (อังกฤษ: isotope) เป็นความแตกต่างขององค์ประกอบทางเคมีที่เฉพาะเจาะจงของธาตุนั้นซึ่งจะแตกต่างกันในจำนวนของนิวตรอน นั่นคืออะตอมทั้งหลายของธาตุชนิดเดียวกัน จะมีจำนวนโปรตอนหรือเลขอะตอมเท่ากัน แต่มีจำนวนนิวตรอนต่างกัน ส่งผลให้เลขมวล (โปรตอน+นิวตรอน) ต่างกันด้วย และเรียกเป็นไอโซโทปของธาตุนั้น ๆ
ไอโซโทปของธาตุต่าง ๆ จะมีคุณสมบัติทางเคมีฟิสิกส์เหมือนกัน ยกเว้นสมบัติของนิวเคลียสที่เกี่ยวกับมวลอะตอมไม่เหมือนกัน เช่น ยูเรเนียม มี 2 ไอโซโทป คือ ยูเรเนียม-235 เป็นไอโซโทปที่แผ่รังสี และยูเรเนียม-238 เป็นไอโซโทปที่ไม่แผ่รังสี
ไอโซโทปเมื่อเทียบกับนิวไคลด์

นิวไคลด์จะมีความหมายต่อนิวเคลียสมากกว่าจะมีความหมายต่ออะตอม กลุ่มนิวเคลียสที่เหมือนกันเป็นสมาชิกของนิวไคลด์อย่างใดอย่างหนึ่ง เช่นแต่ละนิวเคลียสของคาร์บอน-13 นิวไคลด์จะประกอบด้วย 6 โปรตอนและ 7 นิวตรอน แนวคิดของนิวไคลด์ (หมายถึงสายพันธุ์ของนิวเคลียสแต่ละอย่าง) จะเน้นคุณสมบัติของนิวเคลียสมากกว่าคุณสมบัติทางเคมี ในขณะที่แนวคิดของไอโซโทป (การจัดกลุ่มอะตอมทั้งหมดของแต่ละองค์ประกอบ) จะเน้นด้านเคมีมากกว่าด้านนิวเคลียส เลขนิวตรอนจะมีผลกระทบอย่างมากต่อคุณสมบัติของนิวเคลียส แต่ผลกระทบต่อคุณสมบัติทางเคมีจะมีเพียงเล็กน้อยจนไม่ต้องนำมาคิดสำหรับองค์ประกอบส่วนใหญ่ แม้ในกรณีขององค์ประกอบที่มีน้ำหนักเบามากที่สุดที่อัตราส่วนของเลขนิวตรอนต่อเลขอะตอมจะแตกต่างกันอย่างน้อยที่สุดระหว่างไอโซโทปที่มักจะมีเพียงผลขนาดเล็กเท่านั้น แม้ว่ามันจะมีผลอยู่บ้างในบางสถานการณ์ (สำหรับไฮโดรเจนที่มีองค์ประกอบที่หนักที่สุด ผลไอโซโทปจะมากพอที่จะส่งผลกระทบอย่างรุนแรงทางชีววิทยา) เนื่องจากไอโซโทปเป็นคำที่เก่ากว่า มันจึงเป็นที่รู้จักกันดีกว่านิวไคลด์ และบางครั้งมันยังคงถูกใช้ในบริบทที่นิวไคลด์อาจจะเหมาะสมมากกว่าเช่นในเทคโนโลยีนิวเคลียร์และเวชศาสต​​ร์นิวเคลียร์
ดูเพิ่ม

ตารางไอโซโทป (สมบูรณ์)
ไอโฟน 5

|  |
| --- | --- |

ผู้พัฒนา: แอปเปิล
ผู้ผลิต: ฟอกซ์คอนน์
คำขวัญ: "The biggest thing to happen to iPhone since iPhone."
รูปแบบปัจจัย: สมาร์ทโฟน
รุ่น: ที่ 6
ระบบปฏิบัติการ: แรกเริ่ม: iOS 6.0 ปัจจุบัน: iOS 10.3.4, released 22 กรกฎาคม ค.ศ. 2019 (2019-07-22)
พลังงาน: 3.7V, 5.3Whr 1440MAh
หน่วยประมวลผลกลาง: 1.3 GHz dual core Apple A6
ความจุ: 16, 32, และ 64 GB
การแสดงผล: 4 นิ้ว (100 มิลลิเมตร) diagonal 1.5:1 aspect ratio widescreen แอลอีดี IPS TFT LCD Retina display 640×1136 resolution at 326 ppi (0.61 MP) 800:1 contrast ratio (typical) ความสว่างหน้าจอสูงสุด 500 cd/m2  Fingerprint-resistant oleophobic coating บนกระจกหน้า และ กระจกหลัง
เครื่องเสียง: ลำโพง ช่องเดียว รูหูฟัง 3.5 mm TRRS Frequency response: 20 Hz to 20 kHz
การรับเข้า: 4 ปุ่ม ปุ่ม ปิด-เปิด ไมโครโฟน, จอสัมผัส, acceleration, orientation
กล้องด้านหลัง: 8 MP back-side illuminated sensor HD video (1080p) at 24/30 เฟรม IR filter Aperture f/2.4 5 element lens โปรเซสเซอร์ประมวลผลภาพ(built-in A5) ระบบจดจำใบหน้า (stills only) ระบบป้องกันภาพสั่น
กล้องด้านหน้า: 1.2 MP ความละเอียดสูง (720p)
การเชื่อมต่อ: ไวไฟ (802.11 b/g/n) (2.4 GHz, 5 GHz) Bluetooth 4.0  Combined GSM/CDMA antenna: quad-band GSM/GPRS/EDGE (800 850 900 1800 1900 MHz) Quad-band UMTS/HSDPA/HSUPA (800 850 900 1900 2100 MHz) (800 MHz unannounced) Dual-band CDMA/EV-DO Rev. A(800 1900 MHz) GLONASS, GPS
บริการออนไลน์: ไอคลาว, แอปสโตร, ไอจูนส์ สโตร, ไอบุ๊คสโตร
ขนาด: 115.2 mm (4.54 in) H 58.66 mm (2.309 in) W 9.3 mm (0.37 in) D
นำ้หนัก: 112 g (4.0 oz)
บรรพบุรุษ: ไอโฟน 5
บทความที่เกี่ยวข้อง: ไอโฟน, ไอแพด (ยุคที่ 3), ไอพอด
เว็บไซต์: apple.com/iphone
ไอโฟน 5 (อังกฤษ: iPhone 5) คือสมาร์ตโฟนระบบจอสัมผัสที่พัฒนาโดย บริษัทแอปเปิล ซึ่งเป็นรุ่นที่หกของ ไอโฟน ต่อมาจากรุ่น ไอโฟน 4เอส  โดยมีงานเปิดตัวอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2555 พร้อมกับ ไอพอดนาโน และไอพอดทัชรุ่นใหม่ เป็นสมาร์ตโฟนที่มีการนิยมใช้อย่างมาก
ไอแวน หนึ่งเดียวตัวนี้

| --- | --- |

ผู้ประพันธ์: แคทเธอรีน แอปเปิลเกต
ผู้วาดภาพประกอบ: แพทรีเซีย แคสเทอเลา
ประเทศ: สหรัฐ
ภาษา: อังกฤษ
ประเภท: วรรณกรรมเด็ก
สำนักพิมพ์: ฮาร์เปอร์คอลลินส์
วันที่พิมพ์: 2012
ชนิดสื่อ: พิมพ์ (ปกแข็ง)
ไอแวน หนึ่งเดียวตัวนี้ (อังกฤษ: The One and Only Ivan) เป็นวรรณกรรมใน ค.ศ. 2012 ที่เขียนโดยแคทเธอรีน แอปเปิลเกต และวาดภาพโดยแพทรีเซีย แคสเทอเลา โดยมีเนื้อเรื่องเกี่ยวกับกอริลลาหลังเงินชื่อไอแวนที่อาศัยอยู่ในกรงที่ห้าง และเขียนขึ้นตามมุมมองของไอแวน หนังสือนี้ชนะเลิศรางวัลนิวเบอรีใน ค.ศ. 2013 และได้รับรางวัลอื่น ๆ อีกหลายรางวัล และปัจจุบันได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงหลายรายการ จากนั้นใน ค.ศ. 2020 มีภาคต่อชื่อ เดอะวันแอนด์ออนลีบ๊อบ (The One and Only Bob) ที่มีเนื้อเรื่องจากมุมองของบ๊อบ สุนัขที่เป็นเพื่อนที่ดีที่สุดของไอแวน
ตัวละคร

ไอแวน (Ivan): กอริลลาที่มีชีวิตเรียบง่าย อาศัยอยู่ในห้างบิ๊กท็อปเป็นเวลา 27 ปี ไอแวนใช้ชีวิตส่วนใหญ่ภายใต้การถูกจองจำ ทั้งในบ้านมนุษย์หรือที่ทางออก 8 ห้างบิ๊กท็อป เขามีความจำเกี่ยวกับชีวิตก่อนถูกกุมขังน้อยนิด และพอใจกับชีวิตของเขาในห้างามากขึ้น เมื่อเรื่องราวดำเนินไป ไอแวนตัดสินใจว่าชีวิตของเขาไม่เป็นที่พอใจ และเขาทำงานเพื่อช่วยรูบีและตัวเขาเองด้วยการพาทั้งสองไปที่สวนสัตว์ที่ทั้งคู่จะใช้ชีวิตที่เหลือ
สเตลลา (Stella): ช้างอาวุโสที่เคยอาศัยอยู่ในคณะละครสัตว์เดินทาง ก่อนที่เธอจะได้รับบาดเจ็บและถูกขายให้กับแม็ก สเตลลามีความทรงจำที่ยาวนาน และอยากอยู่ในสวนสัตว์มากกว่า เธอให้คำสัญญาแก่ไอแวนว่าถ้าเธอดูแลรูบีไม่ได้ก็จะให้เขาดูแลรูบีต่อ เธอเสียชีวิตจากการติดเชื้อที่เท้า
บ๊อบ (Bob): สุนัขจรจัดที่อาศัยอยู่ในที่อยู่ของไอแวน บ๊อบพอใจที่เป็นสุนัขจรจัด และไม่มีความปรารถนาที่จะรับเลี้ยงในบ้านของมนุษย์ ในตอนท้ายของหนังสือ มีการกล่าวโดยนัยว่าครอบครัวของจูเลียรับเขา
แม็ก (Mack): เข้าของห้างและตัวตลกละครสัตว์นอกเวลา เขาซื่อไอแวนจากนักล่าสัตว์ที่จับเขาที่บ้านในแอฟริกา แม็กไม่ค่อยปรากฏในหนังสือนี้ โดยทั่วไปเขาดูเป็นคนดี อย่างไรก็ตาม ธุรกิจของเขากำลังประสบความล้มเหลวและไม่มีเงินพอที่จะรักษาห้างเหมือนเมื่อก่อนได้ การกระทำของเขาต่อสเตลลากับรูบีเป็นสิ่งที่กระตุ้นให้ไอแวนพยายามให้รูบีย้ายไปสวนสัตว์ในที่สุด
จอร์จ (George): ผู้ดูแลห้าง จอร์จเป็นคนดีที่ดูแลสัตว์และตัวห้าง อย่างไรก็ตาม เขามีความขัดแย้งในการช่วยเหลือทั้งสองเนื่องจากกลัวตกงาน
จูเลีย (Julia): ลูกสาวของจอร์จที่เป็นแรงบันดาลใจให้ไอแวนรักการวาดรูป จูเลียทำงานช่วยไอแวนให้ย้ายรุบีกับสัตว์ชนิดอื่นไปที่สวนสัตว์
รูบี (Ruby): ลูกช้างที่เพิ่งเข้าห้าง รูบีเพิ่งสูญเสียแม่ไปเมื่อไม่นานมานี้ และไม่เคยได้รับการฝึกฝนการแสดงละครสัตว์มาก่อน การปฏิบัติของรูบีด้วยน้ำมือของแม็กคือสิ่งที่ผลักดันให้ไอแวนพยายามหาทางช่วยชีวิตเธอในท้ายที่สุด เธอยังสามารถบอกได้ว่าบุคคลนั้นโกหกหรือไม่
เทลมา (Thelma): นกแก้วพูดซ้ำที่อาศัยอยู่ในห้าง
คินยานี (Kinyani): กอริลลาเพศเมียที่ไอแวนพบในสวนสัตว์
มายา (Maya): เจ้าของสวนสัตว์ที่นำไอแวนและรูบีกับสัตว์ทั้งหมดจากห้างบิ๊กท็อปไปยังสวนสัตว์
เมอร์ฟี (Murphy): กระต่ายขาวในละครสัตว์ที่ทำหน้าที่ขับรถดับเพลิงขนาดเล็กรอบ ๆ และฉีดผู้คนด้วยสายฉีดน้ำ
แรงบันดาลใจ

แม้ว่า ไอแวน หนึ่งเดียวตัวนี้ เป็นเรื่องแต่งทั้งหมด เนื้อเรื่องนี้ได้แรงบันดาลใจจากเรื่องจริงของไอแวนที่ประสบกับชะตาเดียวกันเป็นเวลา 27 ปี ก่อนที่ทางสวนสัตว์แอตแลนตาจะนำไอแวนมารับเลี้ยงใน ค.ศ. 1994
แหล่งข้อมูลอื่น

The One and Only Ivan at Goodreads
Obituary of Ivan on npr.org blog
ไอโฟน 5ซี

| --- | --- |

ตราสินค้า: Apple Inc.
สโลแกน: "For the colorful."
ซีรีส์: iPhone
เครือข่ายที่รองรับ: GSM, CDMA, 3G, EVDO, HSPA+, LTE
เปิดตัวครั้งแรก: 20 กันยายน ค.ศ. 2013 (2013-09-20)
รุ่นก่อนหน้า: ไอโฟน 5
รุ่นที่เกี่ยวข้อง: ไอโฟน 5เอส
รูปแบบ: สมาร์ตโฟน
ลักษณะการออกแบบ: Bar
ระบบปฏิบัติการ: แรกเริ่ม: iOS 7.0 ปัจจุบัน: iOS 10.3.4, released 22 กรกฎาคม ค.ศ. 2019 (2019-07-22)
ระบบบนชิป: Apple A6
หน่วยความจำ: 8,16 และ 32 GB
หน่วยความจำภายนอก: No
การป้อนข้อมูล: Multi-touch touchscreen display Triple microphone configuration 3-axis gyroscope 3-axis accelerometer Digital compass Proximity sensor Ambient light sensor
จอแสดงผล: 4 in (100 mm) diagonal  (16:9 aspect ratio),  multi-touch display,  LED backlit IPS TFT LCD, 640×1,136 pixels at 326 ppi, 800:1 contrast ratio (typical), 500 cd/m2 max. brightness (typical), Fingerprint-resistant oleophobic coating on front
เว็บไซต์: apple.com/iphone-5c
ไอโฟน 5ซี (อังกฤษ: iPhone 5c) เป็นสมาร์ตโฟนจอสัมผัส ที่ผลิตโดยบริษัท แอปเปิล มันเป็นหนึ่งในสองรุ่นต่อจาก ไอโฟน 5 คู่กับไอโฟน 5เอส ซึ่งแอปเปิลจัดงานเปิดตัวอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2556 และจะเริ่มต้นการสั่งจองล่วงหน้าเมื่อ 13 กันยายน พ.ศ. 2556
ไอแซก เฮย์เดน

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
ข้อมูลส่วนตัว
ชื่อเต็ม:  ไอแซก สกอต เฮย์เดน
วันเกิด:   (1995-03-22) 22 มีนาคม ค.ศ. 1995 (29 ปี)
สถานที่เกิด:  เชล์มสฟอร์ด, อังกฤษ
ส่วนสูง:  6 ft 2 in (1.87 m)
ตำแหน่ง:  กองกลางตัวรับ, กองหลัง
ข้อมูลสโมสร
สโมสรปัจจุบัน:  นิวคาสเซิลยูไนเต็ด
สโมสรเยาวชน
:  Brentwood Boys FC
2004–2008:  เซาท์เอนด์ ยูไนเต็ด
2008–2013:  อาร์เซนอล
สโมสรอาชีพ*
| ปี |  ทีม |  ลงเล่น |  (ประตู) |
| 2013–2016 |  อาร์เซนอล |  0 |  (0) |
| 2015–2016 |  → ฮัลล์ซิตี (ยืม) |  18 |  (1) |
| 2016– |  นิวคาสเซิลยูไนเต็ด |  151 |  (6) |
| 2022–2023 |  → นอริชซิตี (ยืม) |  12 |  (0) |
ทีมชาติ
| 2010–2011 |  อังกฤษรุ่นอายุไม่เกิน 16 ปี |  2 |  (0) |
| 2011–2012 |  อังกฤษรุ่นอายุไม่เกิน 17 ปี |  9 |  (1) |
| 2012 |  อังกฤษรุ่นอายุไม่เกิน 18 ปี |  1 |  (0) |
| 2013–2014 |  อังกฤษรุ่นอายุไม่เกิน 19 ปี |  5 |  (0) |
| 2014–2015 |  อังกฤษรุ่นอายุไม่เกิน 20 ปี |  5 |  (0) |
| 2016 |  อังกฤษรุ่นอายุไม่เกิน 21 ปี |  3 |  (0) |
 *นัดที่ลงเล่นและประตูที่ยิงให้แก่สโมสรเฉพาะลีกในประเทศเท่านั้น  ข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 22:16, 13 กุมภาพันธ์ 2023 (UTC)
ไอแซก สกอต เฮย์เดน (อังกฤษ: Isaac Scott Hayden; เกิด 22 มีนาคม 1995) เป็นนักฟุตบอลอาชีพชาวอังกฤษ ปัจจุบันเล่นในตำแหน่งกองกลางตัวรับให้กับนิวคาสเซิลยูไนเต็ด
ประวัติ

เฮย์เดนเกิดที่เมืองเชล์มสฟอร์ด เอสเซ็กซ์ และเล่นให้กับเซาท์เอนด์ ยูไนเต็ด จนกระทั่งเขาอายุ 13 ปี เมื่อเขาย้ายไปลอนดอนเพื่อเข้าร่วมอะคาเดมีของอาร์เซนอล
ระดับสโมสร > อาร์เซนอล

เฮย์เดนลงประเดิมสนามให้อาร์เซนอลในรอบที่ 3 ของลีกคัพ เมื่อเดือนกันยายน 2013 พบกับเวสต์บรอมมิชอัลเบียน เขาเริ่มการแข่งขันโดยเล่นในตำแหน่งกองกลางและถูกเปลี่ยนตัวออกหลังจากนาทีที่ 84 และถูกแทนที่โดยคริสทอฟเฟอร์ โอลส์สัน ในที่สุดอาร์เซนอลก็ชนะการดวลจุดโทษที่เดอะฮอว์ทอนส์ เมื่อวันที่ 23 กันยายน 2014 เฮย์เดนลงเล่นนัดที่ 2 ให้กับอาร์เซนอล โดยเล่นเป็นเซ็นเตอร์แบ็กในลีกคัพรอบที่ 4 ในบ้านที่พ่ายแพ้ต่อเซาแทมป์ตัน 1–2
ระดับสโมสร > อาร์เซนอล > ฮัลล์ซิตี (ยืม)

เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 2015 เฮย์เดนย้ายไปร่วมทีมฮัลล์ซิตีด้วยสัญญายืมตัวตลอดฤดูกาลเพื่อเก็บเกี่ยวประสบการณ์ในทีมชุดใหญ่ เฮย์เดนเปิดตัวกับสโมสรในนัดเปิดสนามของฤดูกาล 2015–16 ที่เปิดบ้านชนะเหนือฮัดเดอส์ฟีลด์ทาวน์ 2–0 เฮย์เดนประเดิมประตูแรกในอาชีพเมื่อเขายิงประตูสุดท้ายให้ฮัลล์ในเกมที่เอาชนะชาร์ลตันแอธเลติก 6–0 เมื่อวันที่ 16 มกราคม 2016
ระดับสโมสร > นิวคาสเซิลยูไนเต็ด

เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม 2016 เฮย์เดนตัดสินใจย้ายจากอาร์เซนอลไปร่วมสโมสรนิวคาสเซิลยูไนเต็ดด้วยสัญญา 5 ปี เฮย์เดนทำประตูเปิดตัวให้กับสโมสรใหม่ในการชนะ 4–1 เหนือเรดิง เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2016 เฮย์เดนคว้าแชมป์อีเอฟแอลแชมเปียนชิป ฤดูกาล 2016–17 กับนิวคาสเซิลในเดือนพฤษภาคม 2017
หลังจากเลื่อนชั้นกลับสู่พรีเมียร์ลีก เฮย์เดนก็รักษาตำแหน่งตัวจริงของเขาไว้ได้ภายใต้การคุมทีมของราฟาเอล เบนิเตซ ในตำแหน่งกองกลางตัวรับ หลังจากที่เบนิเตซออกจากสโมสรในปี 2019 สตีฟ บรูซซึ่งเข้ามาคุมทีมต่อจากเบนิเตซยังคงให้เฮย์เดนเล่นในตำแหน่งกองกลางและแบ็คขวาเฮย์เดนทำประตูชัยในช่วงกลางฤดูกาล 2020 ที่ชนะเชลซี 1–0 ด้วยการโหม่งในช่วงทดเวลาบาดเจ็บ
หลังจากได้รับบาดเจ็บมายาวนานในเดือนธันวาคม 2021 ในยุคของเอ็ดดี ฮาว เฮย์เดนไม่มีชื่ออยู่ในทีมชุดใหญ่ของนิวคาสเซิลยูไนเต็ดจำนวน 25 คนในช่วงครึ่งหลังของฤดูกาล 2021–22
เมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2022 เฮย์เดนถูกปรับ 19,000 ปอนด์โดยสมาคมฟุตบอลหลังจากวิพากษ์วิจารณ์บนทวิตเตอร์ เกี่ยวกับการทำหน้าที่ของเดวิด คูต ผู้ตัดสิน หลังจากนิวคาสเซิลพ่ายแพ้ต่อเชลซี 0–1 ในเกมเยือน
ระดับสโมสร > นอริชซิตี (ยืม)

เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน 2022 เฮย์เดนย้ายไปร่วมทีมนอริชซิตีในแชมเปียนชิปโดยยืมตัวตลอดฤดูกาล เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2023 ผู้จัดการทีมนิวคาสเซิล เอ็ดดี้ ฮาว ซึ่งเข้ามาคุมทีมแทนบรูซกล่าวว่าเฮย์เดนไม่มีอนาคตที่สโมสรและจะถูกขายออกไป