stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
กลุ่มอาการดาวน์
อาการและอาการแสดง > ลักษณะทางกาย

ผู้ป่วยกลุ่มอาการดาวน์อาจมีลักษณะทางกายภาพบางส่วนหรือทั้งหมดดังต่อไปนี้ คางเล็ก หางตาชี้ขึ้น กล้ามเนื้ออ่อน สันจมูกแบน เส้นลายมือตามขวางมีเส้นเดียว และลิ้นยื่น เนื่องจากมีลิ้นใหญ่และปากเล็ก ลักษณะของทางหายใจเหล่านี้อาจทำให้เกิดภาวะหยุดหายใจขณะหลับได้ โดยพบในผู้ป่วยกลุ่มอาการดาวน์ประมาณครึ่งหนึ่ง ลักษณะอื่นที่พบได้บ่อยเช่น ใบหน้าแบนและกว้าง คอสั้น ข้อต่ออ่อน ยืดหยุ่น นิ้วหัวแม่เท้าและนิ้วชี้ห่าง นิ้วสั้น ลายนิ้วมือผิดปกติ ผู้ป่วยร้อยละ 20 จะมีภาวะข้อต่อแอตแลนโตแอกเซียล (ข้อต่อกระดูกคอ) ไม่เสถียร เป็นความเสี่ยงให้เกิดการบาดเจ็บต่อไขสันหลังได้ร้อยละ 1-2 ผู้ป่วยหนึ่งในสามอาจมีข้อสะโพกหลุดได้โดยไม่ได้เกิดจากอุบัติเหตุ
พันธุศาสตร์

กลุ่มอาการดาวน์มีสาเหตุมาจากการที่ผู้ป่วยมีจำนวนชุดของยีนบนโครโมโซมคู่ที่ 21 สามชุด แทนที่จะเป็นสองชุด ส่วนใหญ่เกิดกับพ่อแม่ที่มีพันธุกรรมเป็นปกติ พ่อแม่คู่ที่มีบุตรคนเป็นกลุ่มอาการดาวน์แล้วคนหนึ่งมีโอกาสที่จะมีบุตรคนอื่นเป็นกลุ่มอาการดาวน์อยู่ที่ 1% หากผลตรวจโครโมโซมของทั้งพ่อและแม่คู่นั้นออกมาเป็นปกติ
ข้อมูลบนโครโมโซมที่มีเกินมานั้นอาจเกิดขึ้นได้หลายวิธี สาเหตุที่พบบ่อยที่สุด (คิดเป็น 92-95% ของผู้ป่วยกลุ่มอาการดาวน์ทั้งหมด) เกิดจากการมีโครโมโซม 21 เกินมาทั้งแท่ง เรียกว่ามีแฝดสามของโครโมโซม 21 (trisomy 21)  ส่วนในผู้ป่วยอีกกลุ่มหนึ่ง (1-2.5% ของผู้ป่วยกลุ่มอาการดาวน์ทั้งหมด) มีเซลล์บางเซลล์ในร่างกายเป็นปกติ ในขณะที่เซลล์บางเซลล์มีแฝดสามของโครโมโซม 21 ลักษณะเช่นนี้เรียกว่ากลุ่มอาการดาวน์แบบโมเซอิก รูปแบบอื่น ๆ ที่พบได้ค่อนข้างบ่อย เช่น การสับเปลี่ยนของโครโมโซมแบบโรเบิร์ตโซเนียน ไอโซโครโมโซม (โครโมโซมมีแขนสองข้างเหมือนกัน) และโครโมโซมวงแหวน ความผิดปกติเหล่านี้ทำให้มีองค์ประกอบของโครโมโซม 21 ที่เกินมา ทำให้เกิดโรค พบได้ใน 2.5% ของผู้ป่วยกลุ่มอาการดาวน์ทั้งหมด
พันธุศาสตร์ > แฝดสามของโครโมโซม 21

แฝดสามของโครโมโซม 21 หรือ แคริโอไทป์แบบ 47,XX,+21 ในเพศหญิง และ 47,XY,+21 ในเพศชาย เกิดจากการที่โครโมโซม 21 ไม่แยกออกจากกันอย่างที่ควรจะเป็น ในขั้นตอนการสร้างเซลล์สืบพันธุ์ (เซลล์ไข่หรือเซลล์อสุจิ) ทำให้เกิดเซลล์ไข่หรือเซลล์อสุจิที่มีจำนวนแท่งของโครโมโซม 21 เพิ่มขึ้นจากปกติ (เป็น 2 แท่ง แทนที่จะเป็น 1 แท่ง) ทำให้มีจำนวนโครโมโซมทั้งหมดเป็น 24 แท่ง (แทนที่จะเป็น 23 แท่ง) เมื่อเซลล์สืบพันธุ์ที่มีจำนวนแท่งโครโมโซมผิดปกตินี้ ปฏิสนธิกับเซลล์สืบพันธุ์ปกติ ตัวอ่อนที่เกิดมาจึงมีโครโมโซม 47 แท่ง (แทนที่จะเป็น 46 แท่ง) โดยมีโครโมโซม 21 จำนวน 3 แท่ง (แทนที่จะเป็น 2 แท่ง) 88% ของการเกิดแฝดสามของโครโมโซม 21 เกิดจากการไม่แยกตัวของโครโมโซมในเซลล์สืบพันธุ์ของมารดา 8% จากบิดา และ 3% เกิดหลังจากที่เซลล์ไข่และเซลล์อสุจิผสมกันแล้ว
พันธุศาสตร์ > การสับเปลี่ยน

องค์ประกอบของโครโมโซมที่ 21 ที่เกินมาจนทำให้เกิดกลุ่มอาการดาวน์นั้น 2-4% อาจเกิดจากการสับเปลี่ยนของโครโมโซมแบบโรเบิร์ตโซเนียนได้ ในกรณีนี้ แขนข้างยาวของโครโมโซม 21 นั้น ไปติดอยู่กับโครโมโซมอื่น ซึ่งมักเป็นโครโมโซม 14 หากบุคคลนี้เป็นเพศชายจะมีแคริโอไทป์เป็น 46XY,t(14q21q) ซึ่งอาจเป็นการกลายพันธุ์ที่เกิดขึ้นใหม่ หรือมีอยู่ก่อนในบิดาหรือมารดาก็เป็นได้ บิดามารดาที่มีการสับเปลี่ยนเช่นนี้ส่วนใหญ่มีสุขภาพและระดับสติปัญญาเป็นปกติ อย่างไรก็ดี ในขั้นตอนการสร้างเซลล์อสุจิหรือเซลล์ไข่นั้น มีโอกาสที่จะเกิดเซลล์สืบพันธุ์ที่มีองค์ประกอบของโครโมโซม 21 เกินมาได้ ทำให้มารดาที่มีการสับเปลี่ยนเช่นนี้มีโอกาสให้กำเนิดทารกที่มีกลุ่มอาการดาวน์สูงถึง 15% และบิดาที่มีการสับเปลี่ยนเช่นนี้มีโอกาส 5% หรือน้อยกว่า ความเสี่ยงของการให้กำเนิดทารกที่มีกลุ่มอาการดาวน์ในกรณีเช่นนี้ไม่สัมพันธ์กับอายุของมารดา ทารกที่เกิดแม้ไม่มีกลุ่มอาการดาวน์แต่ก็อาจได้รับโครโมโซมที่มีการสับเปลี่ยนในลักษณะที่ทำให้เพิ่มความเสี่ยงการมีทายาทเป็นกลุ่มอาการดาวน์ต่อไปได้ ในกรณีเช่นนี้บางคนเรียกว่ากลุ่มอาการดาวน์ชนิดที่ถ่ายทอดในครอบครัว (familial)
การตรวจคัดกรอง

หญิงตั้งครรภ์อาจมีความจำเป็นต้องรับการตรวจคัดกรองเพื่อค้นหาภาวะแทรกซ้อนหลาย ๆ อย่าง ระหว่างตั้งครรภ์ แนวทางการคัดกรองมาตรฐานหลายแนวทางสามารถตรวจพบกลุ่มอาการดาวน์ได้ มักมีการให้คำปรึกษาทางพันธุกรรมพร้อมกับการตรวจทางพันธุกรรม เช่น การเจาะน้ำคร่ำ การตรวจชิ้นเนื้อรก (chorionic villus sampling, CVS) หรือการเก็บเลือดจากสายสะดือ (percutaneous umbilical cord blood sampling, PUBS) สำหรับคู่แต่งงานที่มีความเสี่ยงต่อการมีบุตรที่มีกลุ่มอาการดาวน์มากกว่าคนทั่วไป หรือการตรวจครรภ์ตามปกติแสดงให้เห็นว่าอาจมีภาวะผิดปกติ ในสหรัฐอเมริกานั้นแนวทางเวชปฏิบัติของ ACOG (สภาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยาอเมริกา) แนะนำให้มีการตรวจคัดกรองทั้งแบบเจ็บตัวและไม่เจ็บตัวแก่หญิงตั้งครรภ์ทุกคน ทุกอายุ อย่างไรก็ดี ประกันภัยฯ บางรูปแบบจะให้หญิงตั้งครรภ์ได้รับการตรวจแบบเจ็บตัวเฉพาะในหญิงตั้งครรภ์ที่อายุมากกว่า 34 ปี หรือผลการตรวจแบบไม่เจ็บตัวบ่งชี้ว่ามีความเสี่ยงสูงเท่านั้น
การเจาะน้ำคร่ำและการตรวจชิ้นเนื้อรกนั้นถือเป็นการตรวจแบบเจ็บตัว ต้องมีการใส่เครื่องมือเข้าไปในหรือใกล้มดลูก จึงมีความเสี่ยงต่อการแท้งบุตรหรือการเกิดอันตรายต่อทารก ถือกันว่าการเจาะน้ำคร่ำมีความเสี่ยงต่อการแท้งบุตร 0.5% และการตรวจชิ้นเนื้อรกมีความเสี่ยง 1% นอกจากนี้ยังมีวิธีการตรวจคัดกรองที่ไม่ทำให้เจ็บตัวอีกหลายอย่างที่ใช้ตรวจคัดกรองกลุ่มอาการดาวน์ในทารกในครรภ์ได้ ส่วนใหญ่ทำในช่วงปลายไตรมาสที่ 1 หรือต้นไตรมาสที่ 2 ด้วยความเป็นการตรวจคัดกรองนี้เองทำให้การตรวจแต่ละวิธีให้ผลตรวจเป็นผลบวกลวงจำนวนไม่น้อย กล่าวคือ ตรวจพบว่าทารกอาจเป็นกลุ่มอาการดาวน์ แต่ที่จริงแล้วไม่ได้เป็น
| การตรวจคัดกรอง | อายุครรภ์เป็นสัปดาห์ | โอกาสการตรวจพบ | อัตราผลบวกลวง | รายละเอียด |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| การตรวจสี่อย่าง (Quad screen) | 15–20 | 81% | 5% | ตรวจเลือดของมารดาหาระดับของ AFB, hCG, estriol และ inhibin-alpha (INHA)  |
| Nuchal translucency/free beta/PAPPA screen (aka "1st Trimester Combined Test") | 10–13.5 | 85% | 5% | Uses ultrasound to measure Nuchal Translucency in addition to the freeBeta hCG and PAPPA (pregnancy-associated plasma protein A). NIH has confirmed that this first trimester test is more accurate than second trimester screening methods. Performing an NT ultrasound requires considerable skill; a Combined test may be less accurate if there is operator error, resulting in a lower-than-advertised sensitivity and higher false-positive rate, possibly in the 5-10% range. |
| Integrated Test | 10-13.5 and 15–20 | 95% | 5% | The Integrated test uses measurements from both the 1st Trimester Combined test and the 2nd trimester Quad test to yield a more accurate screening result. Because all of these tests are dependent on accurate calculation of the gestational age of the fetus, the real-world false-positive rate is >5% and maybe be closer to 7.5%. |
แหล่งข้อมูลอื่น

กลุ่มอาการดาวน์ ที่เว็บไซต์ Curlie
Down's syndrome by the UK National Health Service
| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: Q90 ICD-9-CM: 758.0 OMIM: 190685 MeSH: D004314 DiseasesDB: 3898
ทรัพยากรภายนอก: MedlinePlus: 000997 eMedicine: ped/615 Patient UK: กลุ่มอาการดาวน์
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
อื่น ๆ:  สารานุกรมของยูเครนสมัยใหม่ 
ภาพวาดแสดงลักษณะใบหน้าของทารกที่มีกลุ่มอาการดาวน์
ผู้ป่วยดาวน์ซินโดรมชายอายุ 8 ปี
ลักษณะเท้าของผู้ป่วย
แคริโอไทป์ของผู้ป่วยกลุ่มอาการดาวน์แบบที่มีแฝดสามของโครโมโซม 21: สังเกตว่ามีโครโมโซม 21 จำนวน 3 แท่ง
สัญญานาวี

เรื่องสั้นโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์  ที่มีเชอร์ล็อก โฮมส์เป็นตัวละครสำคัญ
| --- | --- |
โฮมส์, วัตสัน, แอนนี แฮร์ริสัน และเปอร์ซี เฟลป์ส ภาพวาดโดยซิดนีย์ พาเก็ตในนิตยสารสแตรนด์ปี ค.ศ. 1893
ผู้ประพันธ์: อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์
ชื่อเรื่องต้นฉบับ: The Adventure of the Naval Treaty
ผู้แปล: อ. สายสุวรรณ
ประเทศ: สหราชอาณาจักร
ภาษา: อังกฤษ
ชุด: เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุดจดหมายเหตุ
ประเภท: เรื่องสั้นนวนิยายนักสืบ
วันที่พิมพ์: ตุลาคมและพฤศจิกายน ค.ศ. 1893
เรื่องก่อนหน้า: ล่ามภาษากรีก 
เรื่องถัดไป: ปัจฉิมปัญหา 
ข้อความ: สัญญานาวี ที่ วิกิซอร์ซ
"สัญญานาวี" (อังกฤษ: The Adventure of the Naval Treaty) เป็นเรื่องสั้นเรื่องหนึ่งใน 56 เรื่องที่เกี่ยวกับเชอร์ล็อก โฮมส์ เขียนโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์  ตีพิมพ์ครั้งแรกใน นิตยสารสแตรนด์ในสหราชอาณาจักรในเดือนตุลาคมและพฤศจิกายน ค.ศ. 1893 และในนิตยสารฮาเพอส์วีกลีในสหรัฐอเมริกาเมื่อวันที่ 14 และ 21 ตุลาคม ค.ศ. 1893 เป็นเรื่องสั้นลำดับที่ 11 จากทั้งหมด 12 เรื่องที่รวบรวมตีพิมพ์ในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุในฉบับที่ตีพิมพ์ในอังกฤษ และเป็นลำดับที่ 10 จากทั้งหมด 11 เรื่องใน เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุ ในฉบับที่ตีพิมพ์ในอเมริกา (เนื่องจากการตัดเรื่อง "ตามพิฆาต" ออกเพราะเนื้อเรื่องมีประเด็น "อื้อฉาว")
ดอยล์จัดอันดับให้ "สัญญานาวี" อยู่ในอันดับที่ 19 ในรายการเรื่องสั้นของโฮมส์ 19 เรื่องที่ชื่นชอบ
ประวัติการตีพิมพ์

"สัญญานาวี" ตีพิมพ์ครั้งแรกในสหราชอาณาจักรในนิตยสารสแตรนด์เมื่อเดือนตุลาคมและพฤศจิกายน ค.ศ. 1893 และในสหรัฐอเมริกาในนิตยสารฮาเพอส์วีกลี (ในชื่อเรื่องภาษาอังกฤษว่า "The Naval Treaty")  เมื่อวันที่ 14 และ 21 ตุลาคม ค.ศ. 1893 และยังตีพิมพ์ในนิตยสารสแตรนด์ฉบับสหรัฐในอีก 1 เดือนหลังตีพิมพ์ในฉบับสหราชอาณาจักร  ในนิตยสารสแตรนด์มีภาพวาดประกอบเนื้อเรื่อง 8 ภาพวาดโดยซิดนีย์ พาเก็ตในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1893 และ 7 ภาพในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1893 ในนิตยสารฮาเพอส์วีกลี มีภาพวาดประกอบ 2 ภาพวาดโดย W. H. Hyde ในส่วนแรกของเรื่อง  และอีก 2 ภาพในส่วนที่สองของเรื่อง เรื่องสั้นถูกรวมในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุ ซีงตีพิมพ์ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1893 ในสหราชอาณาจักร และเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1894 ในสหรัฐอเมริกา
อ้างอิงและบรรณานุกรม

1 2  Smith (2014), p. 99.
↑  Trivia on Sir Arthur Conan Doyle's Favorite Sherlock Holmes Stories | Trivia Library เก็บถาวร 2012-02-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
1 2  "Harper's Weekly. v.37 June-Dec. 1893. (Part I)". HathiTrust Digital Library. สืบค้นเมื่อ 11 November 2020.
1 2  Cawthorne (2011), p. 92.
↑  "Harper's Weekly. v.37 June-Dec. 1893. (Part II)". HathiTrust Digital Library. สืบค้นเมื่อ 11 November 2020.
↑  Cawthorne (2011), p. 75.
Cawthorne, Nigel (2011). A Brief History of Sherlock Holmes. Running Press. ISBN 978-0762444083.
Dickerson, Ian (2019). Sherlock Holmes and His Adventures on American Radio. BearManor Media. ISBN 978-1629335087.
Smith, Daniel (2014) [2009]. The Sherlock Holmes Companion: An Elementary Guide (Updated ed.). Aurum Press. ISBN 978-1-78131-404-3.
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อความเต็มของ สัญญานาวี ที่วิกิซอร์ซ
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ สัญญานาวี
เชอร์ล็อก โฮมส์ ชุดจดหมายเหตุ รวมถึงเรื่อง สัญญานาวี ที่ Standard Ebooks
| ด ค กเรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุ โดย อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์ |
| --- | --- |
 "ม้าตัวเก็งหาย"  "ตามพิฆาต"  "หน้าเหลือง"  "อุบายสับตัว"  "เรือบรรทุกนักโทษ"  "ปริศนาลายแทง"  "จดหมายนัดพบ"  "ชายหลังค่อม"  "จองเวร"  "ล่ามภาษากรีก"  "สัญญานาวี"  "ปัจฉิมปัญหา" 
 แรงพยาบาท  จัตวาลักษณ์   การผจญภัย  จดหมายเหตุ  หมาผลาญตระกูล  คืนชีพ  หุบเขาแห่งภัย  ลาโรง  บันทึกคดี
ทอร์รี วิลสัน

| Torrie Wilson |
| --- | --- |

ชื่อเกิด: Torrie Anne Wilson
เกิด:  (1975-07-24) 24 กรกฎาคม ค.ศ. 1975 (49 ปี) Boise, Idaho, United States
ที่พัก: Los Angeles, California, United States
คู่สมรส: Billy Kidman (สมรส 2003; หย่า 2008)
ประวัติมวยปล้ำอาชีพ
ชื่อบนสังเวียน: Samantha Torrie Wilson
ส่วนสูง: 5 ฟุต 7 นิ้ว (170 เซนติเมตร)
น้ำหนัก: 133 ปอนด์ (60 กิโลกรัม)
มาจาก: Boise, Idaho
ฝึกหัดโดย: Dave Finlay John Laurinaitis Billy Kidman
เปิดตัว: February 21, 1999
รีไทร์: May 8, 2008
ลายเซ็น

ทอร์รี แอนนี วิลสัน (Torrie Anne Wilson; เกิด 24 กรกฎาคม ค.ศ. 1975) เป็นโมเดล, ผู้ร่วมแข่งขันฟิตเนส, นักแสดง และนักมวยปล้ำอาชีพที่เกษียณอายุชาวอเมริกัน เป็นที่รู้จักในการร่วมงานกับเวิลด์แชมเปี้ยนชิพเรสต์ลิง (WCW) และเวิลด์เรสต์ลิงเอ็นเตอร์เทนเมนต์ (WWE)
ประวัติ

แรกเริ่มเดิมที ทอร์รีไม่เคยดูมวยปล้ำเลยตอนเป็นเด็ก ซึ่งแตกต่างกับดีวาของ WWE คนอื่นๆ อย่างชัดเจน แต่ด้วยที่เธอเป็นสายเต้นเชียร์ลีดเดอร์ตั้งแต่สมัยเรียน จึงได้มีโอกาสเข้ามาทำงานทางนี้ โดยเปิดตัวครั้งแรกปี 1999 กับ WCW ในชื่อซาแมนธา ภายใต้บทบาทผู้จัดการนักมวยปล้ำจนถึงปลายปี 2000
ทอร์รี่ เป็นหนึ่งในขบวนการ WCW ที่เข้ามาบุก WWE ปี 2001 และปรากฏตัวที่บ้านหลังใหม่ครั้งแรกในสแมคดาวน์ ส่วนครั้งแรกที่ได้ขึ้นปล้ำบนเวทีคือบรา แอนด์ แพนตีส์ แมตช์ ที่จับคู่กับ สเตซี คีบเลอร์ เจอกับ ลิตา และ ทริส สตราตัส ในศึกอินเวชั่น
จากนั้นเป็นต้นมาทอร์รีก็ทำเอาหนุ่มเลือดกำเดาแทบพุ่งมาหลายต่อหลายครั้ง ส่วนใหญ่จะโดดเด่นกับเนื้อเรื่องที่ต้องไปกิ๊กกับคนนู้นคนนี้ซะมากกว่า แต่จุดพีคที่สุดเลยก็คือปี 2003 ที่เธอได้ขึ้นปกนิตยสารเพลย์บอย นั่นคือการทำให้ชื่อของทอร์รีโด่งดังไปทั่วโลกในฐานะนักมวยปล้ำหญิงที่เซ็กซี่ตัวแม่ จากนั้นก็มีไปถ่ายแบบขึ้นปกเอฟเอชเอ็มอีกจ้าวนึงด้วย
ปี 2003 ทอร์รีแต่งงานกับ บิลลี คิดแมน ที่พบรักกันตั้งแต่ตอนอยู่ WCW แต่ก็หย่าร้างกันเป็นที่เรียบร้อยเมื่อปี 2008 และในปีเดียวกันนั้นเอง เธอยังได้แยกทางกับ WWE อย่างถาวรเช่นกัน แต่แฟนมวยปล้ำส่วนใหญ่ยังคงไม่ลืมสเน่ห์, ความน่ารัก และความแซ่บเวอร์ของทอร์รีแน่นอน
ปี 2019 ทอร์รีได้รับการบรรจุชื่อให้เข้าสู่หอเกียรติยศ WWE Hall of Fame
ผลงาน

World Wrestling Entertainment / WWE
Golden Thong Award (2002)
WWE Hall of Fame (Class of 2019)
WrestleCrap
Gooker Award (2003) - "Al Wilson" feud with Dawn Marie
แหล่งข้อมูลอื่น

ทอร์รี วิลสัน ที่ WWE.com
ทอร์รี วิลสัน ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
ทอร์รี วิลสัน ที่เฟซบุ๊ก
เหตุเพลิงไหม้โรงภาพยนตร์เร็กซ์

| เหตุเพลิงไหม้โรงภาพยนตร์เร็กซ์ |
| --- | --- |
เป็นส่วนหนึ่งของ การปฏิวัติอิหร่าน
เจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบพื้นที่ภายในโรงภาพยนตร์หลังเกิดเหตุ
ชื่อท้องถิ่น: آتش‌سوزی سینما رکس آبادان
สถานที่: ออบอดอน ประเทศอิหร่าน
วันที่: 19 สิงหาคม 1978  20:21 (IRST)
ประเภท: การวางเพลิง, การฆาตกรรมหมู่, การก่อการร้าย
ตาย: 377–470 ราย
ผู้ก่อเหตุ: กองกำลังอิลาม
จำนวนก่อเหตุ: 4 คน
เหตุเพลิงไหม้โรงภาพยนตร์เร็กซ์ (เปอร์เซีย: آتش‌سوزی سینما رکس آبادان; อังกฤษ: Cinema Rex fire) เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 1978 เมื่อโรงภาพยนตร์เร็กซ์ (Cinema Rex) ในเมืองออบอดอน ประเทศอิหร่าน ถูกวางเพลิง เป็นผลให้มีผู้เสียชีวิตระหว่าง 377 ถึง 470 ราย เหตุการณ์นี้ก่อโดยสมาชิกสี่คนของกองกำลังอิสลามหัวรุนแรง ราดน้ำมันเครื่องบินรอบอาคาร จากนั้นจึงจุดไฟเผา เหตุการณ์นี้เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการปฏิวัติอิหร่านในปี 1979 ซึ่งโค่นล้มสถาบันกษัตริย์ของอิหร่าน และมีส่วนเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์รุนแรงไปทั่วอีกจำนวนมาก เหตุการณ์นี้ถือเป็นการก่อการร้ายครั้งที่ร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์โลก กระทั่งปี 1990 ซึ่งเกิดการสังหารหมู่ตำรวจศรีลังกา
ราชวงศ์อิหร่านผู้ปกครองประเทศในเวลานั้นกล่าวโทษผู้ก่อเหตุว่าเป็นกลุ่ม "ลัทธิมากซ์อิสลาม" ในตอนแรก ก่อนที่ต่อมาจะออกรายงานว่าเป็นกลุ่มอิสลามหัวรุนแรง ในขณะที่ผู้ประท้วงต่อต้านราชวงศ์กล่าวอ้างโทษตำรวจลับของอิหร่านซึ่งไม่เป็นความจริง และแม้ว่าจะเป็นกองกำลังอิสลามที่เป็นผู้รับผิดชอบเหตุเพลิงไหม้นี้ แต่ฝั่งตรงข้ามของกลุ่มอิสลามก็ได้รับประโยชน์จากเหตุการณ์เช่นกันในแง่ของโฆษณาชวนเชื่อเนื่องจากสังคมในเวลานั้นเกิดความระหองระแหงขึ้น ชาวอิหร่านจำนวนมากในเวลานั้นหลงเชื่อในการให้ข้อมูลเท็จซึ่งยิ่งกระตุ้นให้เกิดแนวคิดต่อต้านกษัตริย์อิหร่านมากยิ่งขึ้น
เหตุการณ์

เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 1978 ผู้คนหลายร้อยคนกำลังรับชมภาพยนตร์เรื่อง The Deer (Gavaznha) ในโรงภาพยนตร์เร็กซ์ (Cinema Rex) ในเมทองออบอดอน ประเทศอิหร่าน กระทั่งเมื่อเวลา 20:21 ชายสี่คนทำการปิดกั้นประตูของโรงภาพยนตร์และทำการราดน้ำมันเครื่องจากกระป๋องจากนั้นจึงจุดไฟโดยการโยนไม้ขีดไฟลงในน้ำมัน ไฟเริ่มลุกลามจากประตูทางเข้าทั้งสามทางไปสู่โถงหลัก ผู้ก่อเหตุหลบหนีจากสถานที่ก่อเหตุพร้อมทั้งปิดกั้นประตูจากทางด้านนอก มีผู้คนหลบหนีออกมาทางหลังคาได้ราว 100 คน และมีผู้ได้รับบาดเจ็บไม่ถึงแก่ชีวิต 223 คน ที่เหลือ 377 รายเป็นอย่างน้อย เสียชีวิตในเพลิง
เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นไม่กี่ชั่วโมงก่อนที่จะมีการจุดระเบิดเพลิงในเมืองชีรอซ และเมื่อสองวันก่อนหน้า โรงภาพยนตร์แห่งหนึ่งในมอชอด ก็ถูกวางเพลิงเช่นกัน อันเป็นผลให้มีผู้เสียชีวิตสามราย
ผู้ก่อเหตุ

แรกเริ่ม กลุ่มผู้สนับสนุนการปฏิวัติอิหร่านกล่าวโทษตำรวจลับ SAVAK ว่าเป็นผู้ก่อเหตุ แม้ว่าคำกล่าวนี้ไม่เป็นความจริง โดยให้เหตุผลว่าตำรวจลับกำลังติดตามคนชุดหนึ่งซึ่งหลบหนีเข้าไปในโรงภาพยนตร์เพื่อหนีกลืนเข้ากับฝูงชนภายใน ตำรวจลับที่กำลังไล่ล่าจึงปิดขังประตูของโรงภาพยนตร์เพื่อกันไม่ให้หลบหนี ซึ่งทำให้ผู้คนหลายร้อยชีวิตติดอยู่ภายในอาคารและเสียชีวอตจากเพลิงไหม้ครั้งใหญ่ หนังสือพิมพ์อิหร่าน Sobhe Emruz กล่าวโทษผู้กระทำผิดว่าเป็นพวกอิสลามหัวรุนแรงในบทบรรณาธิการสำหรับหนังสือพิมพ์ Kayhan ซึ่งดำเนินงานโดย Hossein Shariatmadari ผู้เคยได้รับการบรรยายว่าเป็น "คนใกล้ชิดที่ผู้นำสูงสุดอิหร่าน แอลี ฆอเมเนอี วางใจ" และมีความสัมพันธ์กับหน่วยข่าวกรองของอิหร่าน) ใน Sobhe Emruz ระบุว่า "อย่าให้เราต้องเปิดโปงว่าผู้ใดเป็นผู้อยู่เบื้องหลังตัวจริงของเหตุไฟไหม้โรงภาพยนตร์เร็กซ์เลย" ซึ่งทำหนังสือพิมพ์ถูกสั่งปิดชั่วคราวไม่นานหลังตีพิมพ์
นักประวัติศาสตร์การทหาร สเปนเซอร์ ซี ทัคเคอร์ระบุยอดผู้เสียชีวิตอยู่ที่ 422 ราย และระบุว่าหลังเหตุการณ์ "รูฮุลลอฮ์ โคมัยนี กล่าวโทษกษัตริย์อิหร่าน (ชะฮ์) และตำรวจลับ (SAVAK) ว่าเป็นผู้ก่อเหตุ คำกล่าวอ้างนี้มีชาวอิหร่านจำนวนมากหลงเชื่อ มีผู้ประท้วงนับหลายหมื่นคนบนท้องถนนกล่าวตะโกนว่า เผาชะฮ์ซะ! [Burn the shah!] ก่อนที่อีกหลายแสนคนจะกลับมาเข้าร่วมการประท้วงนี้อีกครั้ง"
นักประวัติศาสตร์ Firoozeh Kashani-Sabet ระบุว่า "แม้นักวิชาการในภายหลังจะระบุผู้ก่อเหตุว่าเป็นผู้สนับสนุนการปฏิวัติ แต่รัฐอิสลาม [อิหร่านหลังปฏิวัติ] ปฏิเสธข้อค้นพบเหล่านี้ และยังคงถือว่าตำรวจลับของกษัตริย์ (SAVAK) เป็นผู้ก่อเหตุวางเพลิง"
จอห์น เลนนอน

| จอห์น เลนนอน |
| --- | --- |
เลนนอน ค.ศ. 1974
เกิด: จอห์น วินสตัน เลนนอน 9 ตุลาคม ค.ศ. 1940(1940-10-09) ลิเวอร์พูล ประเทศอังกฤษ
เสียชีวิต: 8 ธันวาคม ค.ศ. 1980(1980-12-08) (40 ปี) นครนิวยอร์ก สหรัฐ
สาเหตุเสียชีวิต: ฆาตกรรม
สุสาน: ฌาปนกิจและโปรยอัฐิที่เซ็นทรัลพาร์ก นครนิวยอร์ก
ชื่ออื่น: จอห์น วินสตัน โอโนะ เลนนอน
อาชีพ: นักร้อง นักแต่งเพลง นักดนตรี นักเขียน ศิลปิน นักกิจกรรมสันติภาพ
ปีปฏิบัติงาน: 1956–1980
คู่สมรส:   ซินเธีย เพาเอลล์ (สมรส 1962; หย่า 1968)  โยโกะ โอโนะ (สมรส 1969) 
คู่รัก: เมย์ แพง (1973–1975)
บุตร: จูเลียน ฌอน
บิดามารดา:   อัลเฟรด เลนนอน  จูเลีย สแตนลีย์ 
ญาติ:   จูเลีย แบร์ด (น้องสาวต่างพ่อ)  มีมี สมิธ (ป้า) 
อาชีพทางดนตรี
แนวเพลง: ร็อก ป็อป ดนตรีทดลอง
เครื่องดนตรี: เสียงร้อง กีตาร์ คีย์บอร์ด
ค่ายเพลง: พาร์โลโฟน แคปิตอล แอปเปิล เจฟเฟน โพลีดอร์
อดีตสมาชิก: เดอะควอร์รีเมน เดอะบีทเทิลส์ เดอะเดอร์ตีแม็ก พลาสติกโอโนะแบนด์
 นักดนตรี
เว็บไซต์: johnlennon.com
ลายมือชื่อ

จอห์น วินสตัน โอโนะ เลนนอน (อังกฤษ: John Winston Ono Lennon; ชื่อเกิด จอห์น วินสตัน เลนนอน, อังกฤษ: John Winston Lennon; 9 ตุลาคม 1940 – 8 ธันวาคม 1980) เป็นนักร้อง นักแต่งเพลง นักดนตรี และนักเคลื่อนไหวทางการเมืองชาวอังกฤษที่มีชื่อเสียงทั่วโลก ในฐานะสมาชิกร่วมก่อตั้ง นักร้องนำ และมือกีตาร์วงเดอะบีเทิลส์ วงดนตรีที่ประสบความสำเร็จเชิงพาณิชย์ในประวัติศาสตร์วงการดนตรี ร่วมกับสมาชิก พอล แม็กคาร์ตนีย์ เขากลายเป็นคู่หูนักแต่งเพลงที่มีชื่อเสียง
จอห์นเกิดและเติบโตที่เมืองลิเวอร์พูล ในวัยเด็กคลั่งไคล้ดนตรีแนวสกิฟเฟิล จอห์นได้เป็นสมาชิกวงเดอะควอร์รีเมน ต่อมาในปี 1960 เปลี่ยนเป็นเดอะบีเทิลส์ ครั้นยุบวงในปี 1970 เลนนอนออกผลงานเดี่ยวของตัวเอง เขาออกอัลบั้ม จอห์น เลนนอน/พลาสติกโอโนะแบนด์ และอัลบั้ม อิแมจิน ซึ่งได้รับคำยกย่องมากมาย อัลบั้มมีเพลงโดดเด่นอย่าง "กิฟพีซอะชานซ์" และ "เวิร์กกิงคลาสฮีโร" และ "อิแมจิน" หลังจอห์นสมรสกับโยโกะ โอโนะ  ในปี 1969 เขาเปลี่ยนชื่อเป็น จอห์น โอโนะ เลนนอน เลนนอนปลีกตัวจากงานเพลงในปี 1975 เพื่อเลี้ยงดูบุตรชาย ฌอน แต่กลับมารวมตัวทำงานเพลงกับโยโกะ โอโนะ ในอัลบั้ม ดับเบิลแฟนตาซี เขาถูกฆาตกรรมสามสัปดาห์ก่อนออกอัลบั้มดังกล่าว
เลนนอนเผยให้เห็นนิสัยหัวรั้นและมีไหวพริบตรงไปตรงมาในด้านดนตรี การเขียน การวาดภาพ ภาพยนตร์ และในบทสัมภาษณ์ หลังจากมีประเด็นเกี่ยวกับกิจกรรมความเคลื่อนไหวเชิงสันติภาพและการเมือง เขาจึงย้ายไปแมนแฮตตัน ในปี 1971 ซึ่งคำวิจารณ์เกี่ยวกับสงครามเวียดนามทำให้รัฐบาลของริชาร์ด นิกสัน พยายามเนรเทศเขา แต่เพลงของเขาบางเพลงถูกนำไปเป็นเพลงสรรเสริญความเคลื่อนไหวต่อต้านสงครามและกลุ่มต่อต้านวัฒนธรรม
ในปี 2012 อัลบั้มเดี่ยวของเลนนอนขายได้มากกว่า 14 ล้านชุดในสหรัฐอเมริกา ในนามนักแต่งเพลง ผู้ช่วยนักแต่งเพลง และนักร้อง เขามีส่วนเกี่ยวข้องกับซิงเกิลอันดับหนึ่งบนชาร์ตบิลบอร์ดฮอต 100 ถึง 25 เพลง ในปี 2002 ผลสำรวจของบีบีซีชื่อ ชาวบริติชผู้ยิ่งใหญ่ที่สุด 100 คน (100 Greatest Britons) จัดอันดับให้เลนนอนเป็นบุคคลลำดับที่ 8 ในปี 2008 นิตยสารโรลลิงสโตน จัดอันดับให้เขาศิลปินยอดเยี่ยมตลอดกาลอันดับที่ห้า หลังเสียชีวิต เขาติดในหอเกียรติยศนักแต่งเพลงในปี 1987 และติดในหอเกียรติยศร็อกแอนด์โรล สองครั้ง ในฐานะสมาชิกวงเดอะบีเทิลส์ในปี 1988 และฐานะนักร้องเดี่ยวในปี 1994
1970-80: งานเดี่ยว > 1973–1975: "สุดสัปดาห์ที่หายไป" (lost weekend)

ขณะที่เลนนอนกำลังอัดเสียงอัลบั้ม ไมนด์เกมส์ (1973) เขาและโอโนะตัดสินใจแยกทางกัน เวลาผ่านไป 18 เดือน เขาใช้ชีวิตอยู่ในลอสแอนเจลิสและนิวยอร์กในบริษัทของเมย์ แพง เขาเรียกช่วงเวลานี้ว่า "สุดสัปดาห์ที่หายไป" (lost weekend) อัลบั้มไมนด์เกมส์ออกภายใต้ชื่อศิลปินว่า "พลาสติก ยู.เอฟ.โอโนะแบนด์" ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1973 เลนนอนร่วมแต่งเพลง "ไอม์เดอะเกรตเทสต์" ในอัลบั้มริงโก (1973) ของริงโก สตาร์ วางจำหน่ายในเดือนเดียวกัน (มีอีกเวอร์ชันถึงจากตอนอัดอัลบั้มริงโก 1973 โดยเลนนอนร้องนำ ปรากฏในบ็อกซ์เซตจอห์นเลนนอนแอนโทโลจี)
ต้นปี ค.ศ. 1974 เลนนอนดื่มหนักและพฤติกรรมที่เกิดจากแอลกอฮอล์ระหว่างเขากับแฮร์รี นิลสันทำให้เกิดพาดหัวข่าว เหตุการณ์ใหญ่สองเหตุการณ์ที่เป็นข่าวเกิดขึ้นที่คลับเดอะทรูบาโดร์ในเดือนมีนาคม ครั้งแรก เมื่อเลนนอนวางผ้าอนามัยบนหน้าผากและทะเลาะกับบริกรหญิงคนหนึ่ง ครั้งที่สอง หลังจากนั้นสองสัปดาห์ เมื่อเลนนอนและนิลสันถูกไล่ออกจากร้านเดียวกันหลังจากทะเลาะวิวาทกับวงสมาเทอส์บราเธอส์ เลนนอนตัดสินใจทำอัลบั้มของนิลสันชื่อ พุสซีแคตส์ และแพงเช่าบ้านริมหาดที่ลอสแอนเจลิสให้กับนักดนตรีทุกคน แต่หนึ่งเดือนหลังเกิดพฤติกรรมเสเพล ผนวกกับช่วงอัดเสียงเกิดความโกลาหล เลนนอนย้ายไปนิวยอร์กกับแพงเพื่อทำอัลบั้มเพลงจนเสร็จ ในเดือนเมษายน เลนนอนทำเพลง "ทูเมนีคุกส์ (สปอยส์เดอะซุป)" ของมิก แจกเกอร์ เนื่องจากปัญหาเกี่ยวกับสัญญา เพลงไม่ได้ออกเผยแพร่นานกว่า 30 ปี แพงบรรจุเพลงไว้ในอัลบั้มรวมเพลง เดอะเวรีเบสต์ออฟมิกแจกเกอร์ (2007)
กลับไปที่นิวยอร์ก เลนนอนอัดอัลบั้ม วอลส์แอนด์บริดเจส วางจำหน่ายในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1974 ในอัลบั้มมีเพลง "วอตเอเวอร์เกตส์ยูทรูเดอะไนต์" ได้เอลตัน จอห์นมาร้องเบื้องหลังและบรรเลงเปียโนให้ และกลายเป็นซิงเกิลเดี่ยวเพลงเดียวของเลนนอนที่ขึ้นอันดับหนึ่งบนชาร์ตบิลบอร์ดฮอต 100 ขณะที่เขายังมีชีวิตอยู่ ซิงเกิลที่สองจากอัลบั้มคือ "#9 ดรีม" วางจำหน่ายตามมาในปลายปี เลนนอนช่วยแต่งเพลงและบรรเลงเปียโนให้สตาร์อีกครั้งในอัลบั้มกูดไนต์เวียนนา (1974) ในวันที่ 28 พฤศจิกายน เลนนอนเป็นแขกรับเชิญในคอนเสิร์ตขอบคุณพระเจ้าของเอลตัน จอห์นที่แมดิสันสแควร์การ์เดน ตามสัญญาที่ว่าเขาจะร่วมแสดงสดหากเพลง "วอตเอเวอร์เกตส์ยูทรูเดอะไนต์" ประสบความสำเร็จและขึ้นอันดับหนึ่ง  เลนนอนแสดงเพลงนั้น ร่วมด้วยเพลง "ลูซีอินเดอะสกายวิทไดมอนส์" และ "ไอซอว์เฮอร์สแตนดิงแดร์" ซึ่งเขากล่าวก่อนร้องเพลงดังกล่าวว่า "เป็นเพลงของคู่หมั้นที่บาดหมางกับผม ชื่อพอล"
เลนนอนร่วมแต่งเพลง "เฟม" เพลงอันดับหนึ่งในสหรัฐอเมริกาของเดวิด โบอี และเล่นกีตาร์และร้องเพลงเบื้องหลังขณะอัดเสียงในปี ค.ศ. 1975 ในเดือนเดียวกันนั้น เพลง "ลูซีอินเดอะสกายวิทไดมอนส์" ที่เอลตัน จอห์นนำมาร้องใหม่ขึ้นอันดับหนึ่ง โดยมีเลนนอนเล่นกีตาร์และร้องเบื้องหลังให้ (เลนนอนได้เครดิตในซิงเกิลภายใต้ชื่อเล่น "ดร.วินสตัน โอบูกี") ไม่นานหลังจากนั้น เขาและโอโนะกลับมารวมตัวกัน เลนนอนออกอัลบั้ม ร็อกเอ็นโรล (1975) อัลบั้มที่มีแต่เพลงทำใหม่เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ "แสตนด์บายมี" เป็นอีกเพลงจากอัลบั้มและได้รับความนิยมในสหรัฐอเมริกาและสหราชอาณาจักร เป็นซิงเกิลสุดท้ายของเขาตลอดเวลาห้าปี เขาปรากฏตัวบนเวทีครั้งสุดท้ายในงานอะซาลูตทูลิว เกรด จัดโดยเอทีวี บันทึกรายการในวันที่ 18 เมษายนและออกอากาศในเดือนมิถุนายน เลนนอนแสดงเพลงจากอัลบั้มร็อกเอ็นโรลสองเพลง ("แสตนด์บายมี" ซึ่งไม่ได้ออกอากาศ และ "สลิปปินแอนด์สไลดิน") ตามด้วยเพลง "อิแมจิน" โดยเลนนอนเล่นกีตาร์โปร่งและหนุนด้วยวงดนตรีที่มีเครื่องดนตรีแปดชิ้น วงดนตรีมีชื่อว่าเอตเซตเทรา (Etc.) สวมหน้ากากไว้หลังศีรษะ ซึ่งเลนนอนคิดเย้าแหย่ว่าเกรดเป็นพวกตีสองหน้า
1970-80: งานเดี่ยว > 1975-1980: พักงานดนตรีและการกลับมา

หลังให้กำเนิดบุตรชายคนที่สอง ฌอน ในวันที่ 9 ตุลาคม ค.ศ. 1975 เลนนอนทำหน้าที่เป็นพ่อบ้าน เริ่มจากการพักงานดนตรีนานห้าปีและใส่ใจครอบครัวของเขา ภายในเดือนนั้น เขาทำสัญญาผูกมัดกับสังกัดอีเอ็มไอ/แคปิตอลว่าจะทำอัลบั้มเพลงอีกหนึ่งอัลบั้ม โดยออกอัลบั้มเชฟด์ฟิช อัลบั้มรวมเพลงที่เคยอัดไว้แล้ว เขาสละเวลาตนเองให้ฌอน ตื่นนอนเวลา 6 โมงเช้าทุกวันเพื่อเตรียมอาหารและใช้เวลากับลูก เขาแต่งเพลง "คุกกิน (อินเดอะคิตเชนออฟเลิฟ)" ให้สตาร์ในอัลบั้มริงโกส์โรโทกราเวียร์ และบันทึกเสียงเพลงนี้ในเดือนมิถุนายน ซึ่งเป็นการบันทึกเสียงครั้งสุดท้ายของเขาจนปี ค.ศ. 1980 เขาประกาศพักงานดนตรีอย่างเป็นทางการในโตเกียวในปี ค.ศ. 1977 โดยกล่าวว่า "เราตัดสินใจแล้ว ไม่มีทางเลือกอื่นที่ดีกว่านี้แล้ว เราจะอยู่กับลูกของเราให้นานที่สุดจนเรารู้สึกว่าเราจะขอปลีกตัวออกมาทำสิ่งอื่น ๆ นอกเหนือจากครอบครัวได้อีก" ในช่วงพัก เขาวาดภาพหลายภาพ และร่างหนังสือรวบรวมเรื่องราวอัตชีวประวัติและสิ่งที่เขาเรียกว่า "สิ่งของวิกลจริต" (mad stuff) ทั้งหมดได้รับการตีพิมพ์หลังเขาเสียชีวิต
หลังพักงานดนตรี เลนนอนกลับมาในวันที่ตุลาคม ค.ศ. 1980 โดยออกซิงเกิล "(จัสต์ไลก์) สตาร์ทิงโอเวอร์" ตามมาด้วยอัลบั้มดับเบิลแฟนตาซีในเดือนถัดมา อัลบั้มมีเพลงที่แต่งระหว่างเลนนอนเดินทางไปเบอร์มิวดาบนเรือใบยาว 43 ฟุต เมื่อเดือนมิถุนายน ซึ่งสะท้อนถึงความอิ่มเอมในชีวิตครอบครัวที่มั่นคง ต่อมามีการวางแผนอัดเสียงอัลบั้มเพลงถัดไปคือ มิลก์แอนด์ฮันนี (ออกจำหน่ายหลังเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1984) อัลบั้มดับเบิลแฟนตาซีออกจำหน่ายร่วมกันในนามเลนนอนและโอโนะ ได้รับการตอบรับที่ไม่ดีนัก ความคิดเห็นหนึ่งในหนังสือพิมพ์เมโลดีเมเกอร์กล่าวว่า "ตามใจตัวจนเป็นหมัน ... เรื่องน่าเบื่อที่โหดร้าย"