พระยศเจ้านายไทย
การสถาปนาขึ้นเป็นเจ้าในพระราชวงศ์

มีเจ้านายหลายพระองค์ที่ประสูติเป็นสามัญชนนอกราชวงศ์จักรี แต่ได้รับพระราชทานสถาปนาให้เป็นเจ้าในพระราชวงศ์
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
รายพระนามผู้ที่ได้รับสถาปนาขึ้นเป็นพระราชวงศ์ในราชวงศ์จักรี
| รัชกาล | พระนาม | พระนามเดิม | พระบิดา | พระมารดา | ความสัมพันธ์  |
| พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช | กรมขุนสุนทรภูเบศร์ | หม่อมเรือง สุนทรกุล ณ ชลบุรี | ไม่ทราบนามพระบิดา | ไม่ทราบนามพระมารดา | พระอนุชาร่วมสาบานในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท |
| พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช | กรมหมื่นนรินทรพิทักษ์ | หม่อมมุก นรินทรกุล ณ อยุธยา | เจ้าพระยามหาเสนาบดี (ผล) | ไม่ทราบนามพระมารดา | พระเทวัน ในฐานะพระสวามีในพระเจ้าน้องนางเธอ กรมหลวงนรินทรเทวี |
| พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช | พระองค์เจ้าขุนเณร | หม่อมขุนเณร | พระอินทรรักษา (เสม) | อนุภริยาของพระอินทรรักษา (เสม) | พระโอรสบุญธรรมในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระเทพสุดาวดี |
| พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย | กรมสมเด็จพระอมรินทรามาตย์ | ท่านผู้หญิงนาก | ทอง ณ บางช้าง | สมเด็จพระรูปศิริโสภาคย์มหานาคนารี | พระราชชนนี |
| พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว | กรมสมเด็จพระศรีสุลาลัย | เจ้าจอมมารดาเรียม ในรัชกาลที่ 2 | พระยานนทบุรีศรีมหาอุทยาน (บุญจัน) | คุณหญิงนนทบุรีศรีมหาอุทยาน (เพ็ง) | พระราชชนนี |
| พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | หม่อมเจ้าจิตราภรณ์ นพวงศ์ | หม่อมราชวงศ์จิตราภรณ์ นพวงศ์ | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมเหศวรศิววิลาส | ไม่ทราบนามพระมารดา | พระราชนัดดา เนื่องจากพระอัยกาสืบราชสมบัติ |
| พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | หม่อมเจ้าบงกช นพวงศ์ | หม่อมราชวงศ์บงกช นพวงศ์ | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมเหศวรศิววิลาส | ไม่ทราบนามพระมารดา | พระราชนัดดา เนื่องจากพระอัยกาสืบราชสมบัติ |
| พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | หม่อมเจ้าถนอม นพวงศ์ | หม่อมราชวงศ์ถนอม นพวงศ์ | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมเหศวรศิววิลาส | ไม่ทราบนามพระมารดา | พระราชนัดดา เนื่องจากพระอัยกาสืบราชสมบัติ |
| พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | หม่อมเจ้าสำเนียง นพวงศ์ | หม่อมราชวงศ์สำเนียง นพวงศ์ | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมเหศวรศิววิลาส | ไม่ทราบนามพระมารดา | พระราชนัดดา เนื่องจากพระอัยกาสืบราชสมบัติ |
| พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | หม่อมเจ้าสถิตย์เสถียร สุประดิษฐ์ | หม่อมราชวงศ์สถิตย์เสถียร สุประดิษฐ์ | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร | ไม่ทราบนามพระมารดา | พระราชนัดดา เนื่องจากพระอัยกาสืบราชสมบัติ |
| พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | หม่อมเจ้าจันทร สุประดิษฐ์ | หม่อมราชวงศ์จันทร สุประดิษฐ์ | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร | ไม่ทราบนามพระมารดา | พระราชนัดดา เนื่องจากพระอัยกาสืบราชสมบัติ |
| พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | หม่อมเจ้าแก้วกัลยา สุประดิษฐ์ | หม่อมราชวงศ์แก้วกัลยา สุประดิษฐ์ | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธร | หม่อมจิ๋ม สุประดิษฐ์ ณ อยุธยา | พระราชนัดดา เนื่องจากพระอัยกาสืบราชสมบัติ |
| พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | สมเด็จพระรูปศิริโสภาคย์มหานาคนารี | พระชนนีสั้น ณ บางช้าง | ไม่ทราบนามพระบิดา | ถี | พระปัยยิกา ฝ่ายพระอัยยิกา ฝ่ายพระราชชนก (สถาปนาพระอัฐิ) |
| พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | เจ้าดารารัศมี พระราชชายา | เจ้าจอมมารดาดารารัศมี ในรัชกาลที่ 5 | พระเจ้าอินทวิชยานนท์ | เจ้าทิพเกสร | พระมเหสี (เดิมเป็นเจ้านายในราชวงศ์ทิพย์จักร อันเป็นราชวงศ์ประเทศราช) |
| พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | หม่อมเจ้าดวงแก้ว จักรพันธุ์ | หม่อมราชวงศ์ดวงแก้ว จักรพันธุ์ | พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอนุพงษ์จักรพรรดิ์ | หม่อมราชวงศ์สุข จักรพันธุ์ | พระภาติยะ เนื่องจากพระบิดาได้เลื่อนพระอิสริยยศ (พระองค์เจ้ายก) |
| พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | หม่อมเจ้าแววจักร์ จักรพันธุ์ | หม่อมราชวงศ์แววจักร์ จักรพันธุ์ | พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอนุพงษ์จักรพรรดิ์ | หม่อมราชวงศ์สุข จักรพันธุ์ | พระภาติยะ เนื่องจากพระบิดาได้เลื่อนพระอิสริยยศ (พระองค์เจ้ายก) |
| พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | หม่อมเจ้าลำนักเนตรดวงแก้ว จักรพันธุ์ | หม่อมราชวงศ์ลำนักเนตรดวงแก้ว จักรพันธุ์ | พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอนุพงษ์จักรพรรดิ์ | หม่อมลิ้นจี่ จักรพันธุ์ ณ อยุธยา | พระภาติยะ เนื่องจากพระบิดาได้เลื่อนพระอิสริยยศ (พระองค์เจ้ายก) |
| พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว | สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา | เจ้าคุณจอมมารดาเปี่ยม ในรัชกาลที่ 4 | หลวงอาสาสำแดง (แตง สุจริตกุล) | ท้าวสุจริตธำรง (นาค สุจริตกุล) | พระอัยยิกา ฝ่ายพระราชชนนี (สถาปนาพระอัฐิ) |
| พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว | พระวรราชชายาเธอ พระอินทรศักดิศจี | พระอินทรานี (เจ้าจอมประไพ ในรัชกาลที่ 6) | เจ้าพระยาสุธรรมมนตรี (ปลื้ม สุจริตกุล) | ท่านผู้หญิงสุธรรมมนตรี (กิมไล้ สุจริตกุล) | พระมเหสี |
| พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว | พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี | เจ้าจอมสุวัทนา ในรัชกาลที่ 6 | พระยาอภัยภูเบศร (เลื่อม อภัยวงศ์) | เล็ก บุนนาค | พระมเหสี |
| พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร | พระราชชนนีศรีสังวาลย์ | หม่อมสังวาลย์ มหิดล ณ อยุธยา | ชู ชูกระมล | คำ ชูกระมล | พระราชชนนี |
| พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนชัยนาทนเรนทร | รังสิตประยูรศักดิ์ รังสิต ณ อยุธยา | พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์เนื่อง | พระปิตุลา สถาปนากลับสู่พระราชวงศ์ตามเดิมทุกประการ (เดิมถูกถอดจากฐานันดรศักดิ์ เนื่องจากต้องโทษ) |
| พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร | สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา | พระพี่นางกัลยาณิวัฒนา มหิดล | สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก | สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี | พระโสทรเชษฐภคินี สถาปนากลับสู่พระราชวงศ์ตามเดิมทุกประการ (เดิมลาออกจากฐานันดรศักดิ์ เนื่องจากเสกสมรส) |
| พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร | สมเด็จพระราชินีสิริกิติ์ | หม่อมราชวงศ์สิริกิติ์ กิติยากร | พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นจันทบุรีสุรนาถ | หม่อมหลวงบัว กิติยากร | พระอัครมเหสี ในฐานะสมเด็จพระราชินีในรัชกาล |
| พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร | สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ | สมเด็จพระวชิรญาณวงศ์ (หม่อมราชวงศ์ชื่น สุจิตฺโต) สมเด็จพระสังฆราช | หม่อมเจ้าถนอม นพวงศ์ | หม่อมเอม นพวงศ์ ณ อยุธยา | พระภาดา ฝ่ายพระราชชนก ในฐานะพระราชอุปัธยาจารย์เมื่อครั้งทรงผนวช |
| พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร | พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรชายาฯ | หม่อมหลวงโสมสวลี กิติยากร | หม่อมราชวงศ์อดุลกิติ์ กิติยากร | ท่านผู้หญิงพันธุ์สวลี กิติยากร | อดีตพระสุณิสา ในฐานะพระวรชายาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร |
| พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร | พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีรัศมิ์ พระวรชายาฯ | หม่อมศรีรัศมิ์ มหิดล ณ อยุธยา | อภิรุจ สุวะดี | วันทนีย์ สุวะดี | อดีตพระสุณิสา ในฐานะพระวรชายาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร (ต่อมาได้ทรงหย่า และลาออกจากฐานันดรศักดิ์) |
| พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว | สมเด็จพระราชินีสุทิดา | ท่านผู้หญิงสุทิดา วชิราลงกรณ์ ณ อยุธยา | คำ ติดใจ | คุณหญิงจั่งเฮียง ติดใจ | พระอัครมเหสี ในฐานะสมเด็จพระราชินีในรัชกาล |
| พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว | สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ | สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (วาสน์ วาสโน) สมเด็จพระสังฆราช | ผาด นิลประภา | บาง นิลประภา | พระราชอุปัธยาจารย์เมื่อครั้งทรงผนวช ในฐานะพระบุพการีทางธรรม (สถาปนาพระอัฐิ) |
| พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว | สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร | สมเด็จพระญาณสังวร (เจริญ สุวฑฺฒโน) สมเด็จพระสังฆราช | น้อย คชวัตร | กิมน้อย คชวัตร | พระราชกรรมวาจาจารย์เมื่อครั้งทรงผนวช ในฐานะพระบุพการีทางธรรม (สถาปนาพระอัฐิ) |