stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เมืองพัทยา
สถานที่ท่องเที่ยว > เกาะล้าน

เกาะล้าน อยู่ห่างชายฝั่งพัทยา 7 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 4 ตารางกิโลเมตร มีชายหาดที่สวยงามหลายแห่ง ส่วนใหญ่คึกคักไปด้วยนักท่องเที่ยวที่มาเล่นน้ำ ดูปะการัง เล่นกีฬาทางน้ำ เช่น เรือลากร่มชูชีพ เรือสกี สกู๊ดเตอร์ โดยเฉพาะที่หาดตาแหวน หาดทองหลาง หาดนวล และหาดเทียน ส่วนหาดแสมบรรยากาศเงียบสงบกว่าหาดอื่น บริเวณเกาะล้าน และเกาะเล็ก ๆ ที่อยู่รอบ ๆ เช่น เกาะครก และเกาะสากเป็นแหล่งตกปลาดำน้ำดูปะการัง ทั้งแบบน้ำลึกและน้ำตื้น และเป็นสถานที่ฝึกหัดเรียนดำน้ำ
สถานที่ท่องเที่ยว > เกาะครก

เกาะครกเป็นเกาะเล็ก ๆ ตั้งอยู่ในพื้นที่ทะเลของพัทยา อยู่ห่างจากฝั่งพัทยาไปทางทิศตะวันตกประมาณ 8 กิโลเมตร เกาะครกมีสถานพักตากอากาศของเอกชน สภาพโดยรอบเกาะเป็นโขดหิน มีหาดทรายอยู่เพียงหาดเดียว อยู่ทางทิศตะวันออกของเกาะ คือ หาดเกาะครก ซึ่งมีความยาวของหาด 100 เมตรเศษ
สถานที่ท่องเที่ยว > เกาะสาก

เกาะสากเป็นเกาะขนาดเล็ก ห่างจากเกาะล้านไปทางทิศเหนือประมาณ 600 เมตร รูปร่างโค้งเป็นรูปเกือกม้าหงาย มีหาดทราย 2 หาดทางทิศเหนือและใต้ของเกาะ และมีแนวปะการัง บนเกาะมีที่พักสำหรับนักท่องเที่ยว
สถานที่ท่องเที่ยว > หมู่เกาะไผ่

หมู่เกาะไผ่จะประกอบด้วย เกาะเหลื่อม เกาะหูช้าง เกาะกลึงบาดาล เกาะมารวิชัย โดยเกาะเหล่าจะตั้งตัวเรียงกันเป็นหมู่เกาะของทะเลพัทยา โดยมีเกาะไผ่ใหญ่ที่สุด เกาะไผ่อยู่ห่างจากชายฝั่งของเมืองพัทยา ประมาณ 23 กิโลเมตร และมีระยะทางที่ห่างจากเกาะล้านประมาณ 9.5 กิโลเมตร หมู่เกาะไผ่ในปัจจุบันทางกองทัพเรือเป็นผู้ดูแลและพัฒนา และอนุญาตให้บุคคลหรือนักท่องเที่ยวเข้าไปท่องเที่ยวพักผ่อนได้ โดยจะต้องรักษากฎระเบียบอย่างเคร่งครัด
สถานที่ท่องเที่ยว > สวนนงนุช

สวนนงนุช เป็นสถานที่ท่องเที่ยวในตำบลนาจอมเทียน อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี มีเนื้อที่ประมาณ 1,500 ไร่ ภายในมีสวนต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นสวนดอกไม้ สวนไม้พุ่ม ไม้ดัด สวนหิน สวนสัตว์ สวนผีเสื้อ สวนอิตาเลียน สวนฝรั่งเศส และอื่น ๆ อีกมากมาย
สถานที่ท่องเที่ยว > สวนน้ำในเมืองพัทยา

สวนน้ำการ์ตูนเน็ตเวิร์ค อเมโซน เป็นสวนน้ำธีมการ์ตูนเน็ตเวิร์คแห่งแรกของโลก ตั้งอยู่ที่ตำบลนาจอมเทียน อำเภอสัตหีบ ตรงข้ามกับสวนนงนุช ห่างจากพัทยาใต้ประมาณ 15 กิโลเมตร ในสวนน้ำมีเครื่องเล่นต่าง ๆ ทั้งสไลเดอร์ ทะเลจำลอง เครื่องเล่นเซิร์ฟจำลอง รวมกว่า 20 เครื่องเล่น จากการ์ตูนที่มีชื่อเสียงอย่าง เบ็นเท็น เดอะพาวเวอร์พัฟฟ์เกิร์ลส์ แอดเวนเจอร์ไทม์ จอห์นนี่ บราโว และอื่น ๆ มากมาย ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็น สวนน้ำโคลัมเบียพิกเจอร์
สวนน้ำรามายณะ มีขนาดใหญ่กว่า 80 เฮกเตอร์ (หรือ เท่ากับ 45 เอเคอร์ คิดเป็น 102 ไร่) เป็นสวนน้ำที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคเอเชีย และเปิดทำการในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2559 การออกแบบสวนน้ำถูกออกแบบมาให้เป็นสวนน้ำสมัยใหม่ที่ก่อสร้างขึ้นในเมืองเอเชียโบราณ มีเครื่องเล่นสไลเดอร์ทั้งหมด 21 ชุด และยังมีโซนสำหรับเด็ก ๆ อีก 2 โซน สระน้ำวนที่มีความยาวถึง 600 เมตร และดับเบิ้ลเวฟพูลที่มีความยาวชายหาดมากถึง 150 เมตร สวนน้ำฯ ตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองพัทยามาทางใต้ 20 กิโลเมตร ใกล้กับพระพุทธรูปแกะสลักเขาชีจรรย์ และไร่องุ่นซิลเวอร์เลค รอบ ๆ สวนน้ำฯ มีทะเลสาบธรรมชาติ และเกาะกลางน้ำอยู่ภายในสวนน้ำ และสิ่งที่น่าสนใจอื่น ๆ เช่น ตลาดน้ำ ช้างแม่ลูกสุดน่ารัก และเขาวงกต
สวนน้ำการ์ตูนเน็ตเวิร์ค อเมโซน
สวนน้ำรามายณะ
สถานที่ท่องเที่ยว > สถานที่ท่องเที่ยวอื่น ๆ

โรงละคร ไทยอลังการ พัทยา ตั้งอยู่บนถนนสุขุมวิทสายหลัก จากพัทยาใต้ มุ่งสู่สัตหีบ อลังการอยู่ซ้ายมือก่อนถึงโรงแรมแอมบาสซาเดอร์ จอมเทียน นำเสนอการแสดงความเป็นไทยรูปแบบใหม่ แสดงในโรงละครขนาดความจุ 2,000 ที่นั่ง
พิพิธภัณฑ์ตุ๊กตาหมี (Teddy Bear Museum Pattaya) ตั้งอยู่บนถนนเลียบชายหาด พัทยาเหนือ ต้นซอย 1 เทดดี้แบร์มิวเซียมมีอยู่เกือบทั่วโลก เช่น ในประเทศอเมริกา เยอรมัน เกาหลี จีน ญี่ปุ่น เป็นต้น แต่ละที่ส่วนใหญ่จะโชว์ตุ๊กตาไว้ในตู้กระจก บนพื้นที่ ราว 2,500 ตรม. 2 ชั้นของอาคารจัดแบ่งออกเป็น 13 โซน
ทิฟฟานี่โชว์
อัลคาร์ซ่าคาบาเร่ต์
Little Walk Pattaya ศูนย์การค้าก่อนเข้าพัทยากลาง ติดถนนสุขุมวิท ลงจากทางด่วนมอเตอร์เวย์เพียง 1 กิโลเมตร ไม่ต้องลงอุโมงค์พัทยากลาง
การเดินทาง

โดยรถยนต์ จากอำเภอเมืองชลบุรี ตรงมาตาม ถนนสุขุมวิท ผ่าน อำเภอศรีราชาและอำเภอบางละมุง ถนนเข้าสู่เมืองพัทยามีสามเส้นหลัก ๆ คือ ถนนพัทยาเหนือ อยู่ตรงหลักกิโลเมตรที่ 144 ถนนพัทยากลาง อยู่ประมาณหลักกิโลเมตรที่ 145-146 และ ถนนพัทยาใต้ หลักกิโลเมตรที่ 147 ทั้งสามเส้นจะไปพบกับถนเลียบชายหาดพัทยา
โดยรถประจำทาง มีรถโดยสารประจำทางออกจากท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ และสถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพทั้งสามแห่งที่ถนนบรมราชชนนี เอกมัย และจตุจักร ไปพัทยา
โดยรถไฟจากสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) มีบริการเพียงวันละหนึ่งเที่ยว ออกจากสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) เวลา 06.55 น. ถึงสถานีพัทยาเวลา 10.45 น. เวลาเดินทาง 3 ชม. 40 นาที (มีทุกวัน) ส่วนขบวนรถพิเศษโดยสาร ที่ 997 จากกรุงเทพฯ มีบริการเพียงวันละหนึ่งเที่ยว ออกจากสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) เวลา 06.45 น. ถึงสถานีพัทยาเวลา 09.13 น. เวลาเดินทาง 2 ชม. 28 นาที (เฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์)
โดยเครื่องบิน มีท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภา (ระยอง-พัทยา) ที่อำเภอบ้านฉาง จังหวัดระยอง และเที่ยวบินที่มีปัจจุบันเปิดบริการโดย สายการบินบางกอกแอร์เวย์ (PG) เส้นทางอู่ตะเภา-เกาะสมุย และ อู่ตะเภา-ภูเก็ต,สายการบินไทยแอร์เอเชีย (FD) เส้นทางอู่ตะเภา สู่ หนานหนิง หนานชาง มาเก๊า สิงคโปร์ เชียงใหม่ อุดรธานี หาดใหญ่ อุบลราชธานี และ ภูเก็ต,สายการบินแอร์เอเชีย (AK) เส้นทางอู่ตะเภา-กัวลาลัมเปอร์ สายการบินกาตาร์แอร์เวย์ เส้นทาง โดฮา สายการบิน อูซ แอร์ หลายเส้นทางจากประเทศรัสเซีย ปัจจุบันท่าอากาศยานนานาชาชาติอู่ตะเภา (ระยอง-พัทยา) รับผู้โดยสารจาก 5 ประเทศ ได้แก่ ประเทศอังกฤษ ประเทศรัสเซีย ประเทศจีน ประเทศมาเลเซีย ประเทศกาตาร์ และเขตบริหารพิเศษมาเก๊า
โดยเรือข้ามฟาก โครงการเรือข้ามอ่าวไทย พัทยา-หัวหิน แต่ละเที่ยวใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง 30 นาที
งานและเทศกาล

เทศกาลดนตรีพัทยาเป็นเทศกาลดนตรีประจำปีที่จัดขึ้นที่พัทยา โดยเริ่มมาตั้งแต่ พ.ศ. 2545 ลักษณะตัวงานจะจัดในช่วงเดือนมีนาคมของทุกปี มีการแสดงของกลุ่มนักร้อง นักดนตรี ทั้งไทยและต่างประเทศ
งานประเพณีวันไหลพัทยาหรือวันไหลพัทยา เป็นเทศกาลที่ได้รับความนิยมของชาวเมืองพัทยา ถือว่าเป็นเป็นประเพณีเชื่อมโยงและเป็นส่วนหนึ่งของประเพณีสงกรานต์ เทศกาลวันไหลพัทยานั้นจะนิยมจัดขึ้นในช่วง วันที่ 19 เมษายน ของทุกปี จะเริ่มเล่นสาดน้ำกันประมาณวันที่ 16 หรือ 17-18-19 เมษายน
เทศกาลพลุนานาชาติเมืองพัทยา (Pattaya International Fireworks Festival) จัดประจำทุกปีช่วงเดือนพฤษจิกายน บริเวณชายหาดพัทยากลาง มีการแสดงพลุจากนานาชาติที่จุดกลางอ่าวพัทยา
ทิวทัศน์ของเมืองพัทยา
ดูเพิ่ม

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ
เขตเศรษฐกิจพิเศษ
จังหวัดชลบุรี
อำเภอบางละมุง
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
| ด ค กองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นระดับล่างในจังหวัดชลบุรี |
| --- | --- | --- |
| อปท. พิเศษ | เมืองพัทยา |  |
| เทศบาลนคร |  เจ้าพระยาสุรศักดิ์  แหลมฉบัง  |  |
| เทศบาลเมือง |  ชลบุรี  บ้านบึง  บ้านสวน  ปรกฟ้า  พนัสนิคม  ศรีราชา  สัตหีบ  แสนสุข  หนองปรือ  อ่างศิลา  |  |
| เทศบาลตำบล |  กุฎโง้ง  เกล็ดแก้ว  เกาะจันทร์  เกาะสีชัง  เขตรอุดมศักดิ์  เขาชีจรรย์  คลองตำหรุ  ดอนหัวฬ่อ  ตะเคียนเตี้ย  ท่าบุญมี  ธาตุทอง  นาจอมเทียน  นาป่า  บ่อกวางทอง  บ่อทอง  บางทราย  บางพระ  บางละมุง  บางเสร่  บ้านบึง  โป่ง  พานทอง  เสม็ด  หนองชาก  หนองซ้ำซาก  หนองตำลึง  หนองปลาไหล  หนองไผ่แก้ว  หนองไม้แดง  หนองใหญ่  หมอนนาง  ห้วยกะปิ  ห้วยใหญ่  หัวกุญแจ  หัวถนน  เหมือง  |  |
| องค์การบริหารส่วนตำบล |  เกษตรสุวรรณ  เกาะลอยบางหัก  เขาคันทรง  เขาซก  เขาไม้แก้ว  คลองกิ่ว  คลองตำหรุ  คลองพลู  โคกขี้หนอน  โคกเพลาะ  ท่าข้าม  ท่าบุญมี  ทุ่งขวาง  นามะตูม  นาเริก  นาวังหิน  บ่อทอง  บ่อวิน  บางนาง  บางพระ  บ้านเก่า  บ้านช้าง  บ้านเซิด  พลวงทอง  พลูตาหลวง  พานทองหนองกะขะ  มาบโป่ง  มาบไผ่  ไร่หลักทอง  วัดโบสถ์  วัดสุวรรณ  วัดหลวง  สระสี่เหลี่ยม  สำนักบก  แสมสาร  หนองขยาด  หนองข้างคอก  หนองขาม  หนองบอนแดง  หนองปรือ  หนองไผ่แก้ว  หนองรี  หนองเสือช้าง  หนองหงษ์  หนองเหียง  หนองอิรุณ  หน้าประดู่  หน้าพระธาตุ  ห้างสูง  |  |
| ด ค กเทศบาลนครและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษในประเทศไทย |
| --- | --- |
เทศบาลนคร:  เกาะสมุย  ขอนแก่น  เจ้าพระยาสุรศักดิ์  เชียงราย  เชียงใหม่  ตรัง  นครปฐม  นครราชสีมา  นครศรีธรรมราช  นครสวรรค์  นนทบุรี  บางบัวทอง  บุรีรัมย์  ปากเกร็ด  พิษณุโลก  พระนครศรีอยุธยา  ภูเก็ต  แม่สอด  ยะลา  ระยอง  รังสิต  ลำปาง  สกลนคร  สงขลา  สมุทรปราการ  สมุทรสาคร  สุราษฎร์ธานี  หาดใหญ่  แหลมฉบัง  อุดรธานี  อุบลราชธานี  อ้อมน้อย 
อปท. รูปแบบพิเศษ:  กรุงเทพมหานคร  เมืองพัทยา 
| ด ค กราชการของฝ่ายบริหารไทย |
| --- | --- | --- |
| ราชการส่วนกลาง |  กระทรวง  รัฐวิสาหกิจ  องค์การมหาชน  หน่วยงานรูปแบบพิเศษ  |  |
| ราชการส่วนภูมิภาค |  จังหวัด  อำเภอ/กิ่งอำเภอ  |  |
| ราชการส่วนท้องถิ่น |  องค์การบริหารส่วนจังหวัด  เทศบาลนคร  เทศบาลเมือง  เทศบาลตำบล  องค์การบริหารส่วนตำบล  กรุงเทพมหานคร  เมืองพัทยา  |  |
| ราชการในพระองค์ |  สำนักพระราชวัง  หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์  สำนักงานองคมนตรี  |  |
หมวดหมู่:การจัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดินของไทย
มุมมองตำบลนาเกลือซึ่งประกอบด้วยกลุ่มอาคารสูงทั้งคอนโดและโรงแรม
หาดพัทยา
เมืองพัทยา
ละครใบ้บนถนนคนเดิน
ห้างสรรพสินค้ารอยัลการ์เดนพลาซา พัทยา เป็นห้างที่เก่าที่สุดในพัทยา มีจุดเด่นที่สำคัญคือ "เครื่องบินลำสีแดงชนตึก"
โครงการวอเตอร์ฟรอนท์สวีทแอนด์เรสซิเดนซ์ พัทยาบริเวณเชิงเขาพระตำหนัก และท่าเรือแหลมบาลีฮาย
สวนนงนุช
สถานีรถไฟพัทยา
จอห์น เบาว์ริง

| เซอร์ จอห์น เบาว์ริง |
| --- | --- |
จอห์น เบาว์ริง ในปี ค.ศ. 1826

ผู้สำเร็จราชการเกาะฮ่องกง คนที่ 4
ดำรงตำแหน่ง 13 เมษายน 2397 -  9 กันยายน 2402
ก่อนหน้า: เซอร์ จอร์จ บอนแฮม
ถัดไป: เฮอร์คิวลิส รอบินสัน
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 17 ตุลาคม พ.ศ. 2335 เอ็กเซเตอร์, อังกฤษ ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่
เสียชีวิต: 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2415 (80 ปี) แกลร์มงต์, อังกฤษ ,สหราชอาณาจักร
พรรคการเมือง: กลุ่มหัวรุนแรง
คู่สมรส:   มาเรีย เลวิน (สมรส 1816; เสียชีวิต 1858)  เดโบร่าห์ แคสเซิล  (สมรส 1860) 

เซอร์จอห์น เบาว์ริง (อังกฤษ: Sir John Bowring; 17 ตุลาคม พ.ศ. 2335 — 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2415) หรือ พระยาสยามานุกูลกิจ สยามมิตรมหายศ เป็นนักเศรษฐศาสตร์การเมืองชาวอังกฤษ นักเดินทาง นักเขียน นักแปลวรรณกรรม พูดได้หลายภาษา และผู้สำเร็จราชการเกาะฮ่องกงคนที่ 4 เขาได้รับการแต่งตั้งจากสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียให้เป็นราชทูตมายังสยาม ต่อมาเขาได้รับการแต่งตั้งจากพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวให้เป็นราชทูตสยามประจำกรุงลอนดอนพร้อมกับได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยาสยามมานุกูลกิจ สยามมิตรมหายศ
สนธิสัญญาฉบับนี้มีผลให้สยามต้องเสียอำนาจอธิปไตยทางการศาลและคนในบังคับอังกฤษมีสิทธิสภาพนอกอาณาเขตในสยาม นอกจากนี้ สนธิสัญญาดังกล่าวเป็นการเปิดการค้าเสรีกับต่างประเทศ ถือเป็นการสิ้นสุดของการผูกขาดการค้ากับต่างประเทศโดยกรมพระคลังสินค้าของสยาม สนธิสัญญานี้มีผลใช้บังคับอยู่นานกว่า 70 ปี
ท้ายที่สุดสมัยปลายรัชกาลที่ 4 และต้นรัชกาลที่ 5 ท่านได้รับแต่งตั้งเป็นอัครราชทูตไทยประจำกรุงลอนดอนและทวีปยุโรป ถือได้ว่าเป็น “ตัวแทนประจำคนแรกของไทย” ก็ว่าได้ มีบรรดาศักดิ์เป็น “พระยาสยามมานุกูลกิจ สยามมิตรมหายศ”
ประวัติ

เซอร์ จอห์น เบาว์ริง เกิดที่นครเอ็กซิเตอร์ มณฑลเดวอน ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศอังกฤษ เป็นเด็กฉลาดหลักแหลม เรียนเก่ง เขาสามารถพูดได้ถึง 10 ภาษาหลัก ๆ ในทวีปยุโรปทั้งหมดรวมถึงจีนกลาง เริ่มเขียนบทความลงใน "Westminster Review” นิตยสารวิเคราะห์เศรษฐกิจ ต่อมาในปี 2368 ได้ขึ้นเป็นบรรณาธิการ และได้ย้ายไปเนเธอร์แลนด์เรียนจบนิติศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต (Doctor of Laws) จากมหาวิทยาลัยกรอนิงเกน (University of Groningen) ต่อมาได้เป็นสมาชิกของสภา Kilmarnock Burghs จากนั้นได้รับการแต่งตั้งไปเจรจาทางการค้ากับฝรั่งเศส สวิตเซอร์แลนด์ อิตาลี ซีเรีย และเยอรมัน ซึ่งต่อมาได้เป็นตัวแทน การเจรจาทางการค้ากับจีนที่เมืองกวางจูในปี 2392 หลังจากนั้นอีก 5 ปี ก็ขึ้นเป็นข้าหลวงอังกฤษประจำฮ่องกง เมื่อฮ่องกงตกเป็นอาณานิคมของอังกฤษ หลังจีนพ่ายแพ้ในสงครามฝิ่นครั้งที่สอง และได้ขึ้นเป็นเจ้าเมืองฮ่องกง ในปี 2398
เบาว์ริงได้เชิญพระราชสาสน์ในสมเด็จพระนางเจ้าวิกตอเรีย พร้อมด้วยเครื่องราชบรรณาการเข้ามาทำสนธิสัญญาทางไมตรีกับสยาม สัญญาฉบับนั้นคือ "สนธิสัญญาเบาว์ริง” เมื่อวันที่ 18 เมษายน 2398 ซึ่งเป็นผลทำให้สยามต้องสูญเสียอำนาจอธิปไตยทางการศาล และมีสิทธิสภาพนอกอาณาเขต และทำให้เกิดการค้าเสรีถือเป็นการสิ้นสุดของการผูกขาดการค้าต่างประเทศ โดยพระคลังสินค้าของสยาม
ช่วงต้นรัชกาลที่ 5 เบาว์ริง ได้รับแต่งตั้งเป็นอัครราชทูตไทยประจำกรุงลอนดอน และทวีปยุโรป มีบรรดาศักดิ์เป็น "พระยาสยามมานุกูลกิจ สยามมิตรมหายศ” ต่อมาในปี พ.ศ. 2404 เบาว์ริงย้ายไปเป็นตัวแทนทางการค้าที่อิตาลี และอีกหลายประเทศในยุโรป เบาว์ริงเสียชีวิตเมือวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2415
สนธิสัญญาเบาว์ริง

บทความหลัก: สนธิสัญญาเบาว์ริง
สนธิสัญญาเบาว์ริง ว่าด้วย “การค้าเสรี” อันเป็น “ระเบียบใหม่” ของโลกในยุคลัทธิจักรวรรดินิยม อาณานิคมตะวันตก ลงนามกันระหว่างอังกฤษและสยามเมื่อ 18 เมษายน พ.ศ. 2398 (ค.ศ. 1855) ในสมัยนายกรัฐมนตรี เฮนรี จอห์น เทมเพิล ไวเคานท์พาลเมอร์สตันที่ 3 รัฐบาลในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย และราชอาณาจักรสยาม สมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
สนธิสัญญานี้มีความสำคัญอย่างยิ่งและใช้บังคับอยู่เป็นเวลา ถึง 70 กว่าปี จนกระทั่งมีการแก้ไขค่อยๆยกเลิกไปในสมัยรัชกาลที่ 6 ภายหลังเมื่อสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง สิ้นสุดลงเมื่อปี พ.ศ. 2461 (1918) แต่กว่าจะสิ้นสุดสมบูรณ์ ก็ล่วงมาถึงในปี พ.ศ. 2482 (1938) ในรัฐบาล จอมพลแปลก พิบูลสงครามเป็นนายกรัฐมนตรี  ที่ได้มีการแก้ไขและลงนามในสนธิสัญญาใหม่กับประเทศตะวันตก (และญี่ปุ่น) ใหม่ทั้งหมด
ดูเพิ่ม

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
แหล่งข้อมูลอื่น

เกร็ดความรู้: 24 มีนาคม  เก็บถาวร 2007-09-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน สารคดี
วันนี้ในอดีต: 17 ตุลาคม[ลิงก์เสีย] สารคดี
สาธารณรัฐโซเวียตจีน

สาธารณรัฐโซเวียตจีน (จีน: 中華蘇維埃共和國; อังกฤษ: Chinese Soviet Republic; ย่อ: CSR) เป็นรัฐภายในประเทศจีน ก่อตั้งเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน ค.ศ. 1931 โดยผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีน เหมา เจ๋อตง และจู เต๋อ ในช่วงต้นของสงครามกลางเมืองจีน ดินแดนที่กระจัดกระจายของสาธารณรัฐประกอบด้วย 18 มณฑลและ 4 อำเภอภายใต้การควบคุมของพรรคคอมมิวนิสต์ รัฐบาลของสาธารณรัฐตั้งอยู่ในดินแดนเป็นองค์ประกอบที่ใหญ่ที่สุดของตน คือ โซเวียตเจียงซีในภาคตะวันออกเฉียงใต้ของจีน โดยมีเมืองหลวงอยู่ที่รุ่ยจิน ด้วยความสำคัญของโซเวียตเจียงซีในประวัติศาสตร์ยุคต้นของสาธารณรัฐชื่อ "โซเวียตเจียงซี" จึงถูกใช้ในบางครั้งเพื่ออ้างถึงสาธารณรัฐโซเวียตจีนทั้งหมด ดินแดนองค์ประกอบอื่น ๆ ของสาธารณรัฐ ได้แก่ โซเวียตหมิ่นเจ้อกาน, เซียงกาน, เซียงเอ้อกัง, หงหู, เซียงเอ้อชวนเฉียน, เอ้อยฺวี่หว่าน, เอ้อยฺวี่ชาน, ฉ่านซี-กานซู่, เสฉวน-ฉ่านซี และโซเวียตไห่ลู่เฟิง
เหมา เจ๋อตงดำรงตำแหน่งทั้งประธานรัฐและนายกรัฐมนตรีของสาธารณรัฐโซเวียตจีน เขาสั่งการทั้งรัฐและรัฐบาล การดำรงตำแหน่งของเหมาในฐานะผู้บัญชาการ "รัฐเล็กในรัฐ" ได้มอบประสบการณ์ในการทำสงครามเคลื่อนที่และการจัดระเบียบชาวนาให้แก่เขา ซึ่งช่วยให้เขานำพรรคคอมมิวนิสต์จีนไปสู่ชัยชนะใน ค.ศ. 1949
การทัพโอบล้อมที่ริเริ่มโดยก๊กมินตั๋งใน ค.ศ. 1934 บังคับให้พรรคคอมมิวนิสต์จีนละทิ้งโซเวียตส่วนใหญ่ในจีนตอนใต้ พรรคคอมมิวนิสต์จีน (รวมถึงผู้นำของสาธารณรัฐโซเวียตจีน) เริ่มต้นการเดินทัพทางไกลจากจีนตอนใต้ไปยังโซเวียตเหยียนอาน ทีทซึ่งสาธารณรัฐโซเวียตจีนส่วนที่เหลือยังคงดำรงอยู่ เหตุการณ์ซับซ้อนต่อเนื่องใน ค.ศ. 1936 นำไปสู่อุบัติการณ์ซีอาน ซึ่งเจียง ไคเชกถูกลักพาตัวและถูกบังคับให้เจรจากับพรรคคอมมิวนิสต์จีน พรรคคอมมิวนิสต์จีนเสนอที่จะยุบสาธารณรัฐโซเวียตจีนและให้กองทัพแดงจีนอยู่ภายใต้การบัญชาการ (ในนาม) ของก๊กมินตั๋งเพื่อแลกกับเอกราชและพันธมิตรต่อต้านญี่ปุ่น การเจรจาเหล่านี้ประสบความสำเร็จ และในที่สุดก็นำไปสู่การก่อตั้งแนวร่วมที่สอง สาธารณรัฐโซเวียตจีนถูกยุบอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 1937 และโซเวียตเหยียนอันได้รับการก่อตั้งขึ้นใหม่อย่างเป็นทางการในชื่อภูมิภาคชายแดนฉ่าน-กาน-หนิง และภูมิภาคชายแดนจิ้น-ฉา-จี้[ จำเป็นต้องมีการอ้างอิง ]
วิทยาราช

วิทยาราชทั้งห้าและกลุ่มเทพโลกบาล
วิทยาราช (สันสกฤต: विद्याराज; จีน: 明王; พินอิน: Míngwáng หมิงหวัง; ญี่ปุ่น: 明王; โรมาจิ: myō-ō; ทับศัพท์: เมียวโอ) เป็นชื่อของเทพประเภทที่สามในศาสนาพุทธนิกายวัชรยาน รองจากจากพระพุทธเจ้าและพระโพธิสัตว์ตามลำดับ  ชื่อในภาษาสันสกฤตแปลว่า "เจ้าแห่งความรู้" ภาษาจีนได้แปลชื่อดังกล่าวด้วยคำว่า 明 (หมิง) ซึ่งหมายความได้ทั้งแสงสว่างและความรอบรู้ ศาสนาพุทธแบบทิเบตเรียกว่า "เหรุกะ"
สำหรับวิทยาราชที่เป็นเพศหญิง มีชื่อเรียกตามภาษาสันสกฤตว่า วิทยาราชินี (จีน: 明妃; พินอิน: Míngfēi หมิงเฟย์; ญี่ปุ่น: 明妃; โรมาจิ: myōhi; ทับศัพท์: เมียวฮิ) แต่การจำแนกวิทยราชตามเพศเช่นนี้มักจะถูกละเลยอยู่บ่อยครั้ง
ทฤษฎี

ในระดับทั่วไป วิทยาราชถูกจัดให้เป็นเทพผู้พิทักษ์ศาสนาพุทธ และถือเป็นการสำแดงภาคดุร้ายของพระพุทธเจ้า  หากกล่าวอย่างเจาะจง วิทยาราชทั้งห้า (五大明王; โงะไดเมียวโอ, อู่ต้าหมิงหวัง)  คือผู้คุ้มครองพระธยานิพุทธะทั้ง 5 พระองค์โดยเฉพาะ
ตามทฤษฎีวงล้อทั้งสามในฝ่ายวัชรยาน พระพุทธเจ้าเป็นตัวแทนของมโนทัศน์แห่งธรรมอันบริสุทธิ์ และพระโพธิสัตว์เป็นผู้นำมโนทัศน์เหล่านั้นมาสั่งสอนด้วยความกรุณา  วิทยาราชได้แก่การแปลงรูปของวงล้อแห่งอาณัติ และสั่งสอนธรรมด้วยความน่าสะพรึงกลัว เพื่อกระตุ้นให้บรรดาผู้ไม่ศรัทธาทั้งหลายกลับใจเชื่อถือในพุทธศาสนา
รูปลักษณ์

วิทยาราชโดยปกติมักถูกนำเสนอในรูปแบบเทพปางดุร้าย มักมีกายสีน้ำเงิน มีหลายกร บางครั้งทำเป็นรูปหลายเศียรหรือหลายขา ในมือถืออาวุธต่าง ๆ บางครั้งมีการประดับตกแต่งด้วยหัวกะโหลก อสรพิษ หรือหนังสัตว์ มีประภามณฑลล้อมรอบเป็นเปลวไฟ
อย่างไรก็ตาม มีข้อยกเว้นสำหรับวิทยาราชองค์หนึ่งคือมหามยุรี (จีน: 孔雀明妃 ข่งเชวี่ยหมิงเฟย์  หรือ 孔雀佛母 ข่งเชวี่ยฝัวหมู่; ญี่ปุ่น: 孔雀明王 คุจะคุเมียวโอ) หรือ "วิทยาราชินีนกยูง" ซึ่งปกติปรากฏในท่าทางที่สงบ ตัวตนของวิทยาราชองค์นี้สามารถระบุได้ง่าย เนื่องจากมหามยุรีทรงนกยูงเป็นพาหนะอยู่เสมอ
รายชื่อ > วิทยาราชทั้งห้า

ในพุทธศาสนานิกายชินงน ซึ่งเป็นแขนงหนึ่งของนิกายวัชรยาน วิทยาราชทั้งห้าคือกลุ่มวิทยาราชผู้เป็นสัญลักษณ์แทนพระปัญญาคุณอันรุ่งเรืองยิ่งของพระโคตมพุทธเจ้า และเป็นผู้ปกป้องคุ้มครองพระธยานิพุทธะทั้งห้า ประกอบด้วย
อจละ (不動明王, ฟุโดเมียวโอ, ปู๋ต้งหมิงหวัง) เป็นผู้คุ้มครองพระไวโรจนพุทธะ
ไตรโลกยวิชยะ (降三世明王, โกซันเซเมียวโอ, เจี่ยงซานซื่อหมิงหวัง) เป็นผู้คุ้มครองพระอักโษภยพุทธะ
กุณฑลิ (軍荼利明王, กุนดาริเมียวโอ, จวินถูหมิงหวัง) เป็นผู้คุ้มครองพระรัตนสัมภวพุทธะ
ยมานตกะ (大威德明王, ไดอิโตกุเมียวโอ, ต้าเวย์เต๋อหมิงหวัง) เป็นผู้คุ้มครองพระอมิตาภพุทธะ
วัชรยักษ์ (金剛夜叉明王, คงโงยาชาเมียวโอ, จินกางเย่ชาหมิงหวัง) เป็นผู้คุ้มครองพระอโมฆสิทธิพุทธะ
วิทยาราชทั้งห้าอาศัยอยู่ในครรภโกษธาตุ โดยแบ่งตามตำแหน่งในทิศต่าง ๆ ดังนี้
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  | วัชรยักษ์ (ทิศเหนือ) |  |
| ยมานตกะ (ทิศตะวันตก) | อจละ (ศูนย์กลาง) | ไตรโลกยวิชยะ (ทิศตะวันออก) |
|  | กุณฑลิ (ทิศใต้) |  |
อจละ วิทยาราชแห่งจุดศูนย์กลาง
วัชรยักษะ วิทยาราชแห่งทิศเหนือ
กุณฑลี วิทยาราชแห่งทิศใต้
ไตรโลกยวิชยะ วิทยาราชแห่งทิศตะวันออก
ยมานตกะ วิทยาราชแห่งทิศตะวันตก
รายชื่อ > วิทยาราชอื่น ๆ

ราคราช (愛染明王, ไอเซ็นเมียวโอ, อ้ายหร่านหมิงหวัง)
มหามยุรี (孔雀明王, คุจากุเมียวโอ, ข่งเชวี่ยหมิงหวัง)
หยครีวะ (馬頭観音, บาโตคันนง, หม่าโถวกวานอิน) จัดเป็นหนึ่งในร่างสำแดงภาคดุร้ายของพระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์
อุจฉุศมะ (烏枢沙摩明王, อุสุซามะเมียวโอ, อูซูซาหมัวหมิงหวัง)
ราคราช
มหามยุรี
หยครีวะ
อุจฉุศมะ
ครรภโกษธาตุ ที่สถิตแห่งวิทยาราชทั้งห้า
ทาลัสซีเมียแบบบีตา

| ทาลัสซีเมียแบบบีตา  (Beta thalassemia) |
| --- | --- |
การสืบทอดทางกรรมพันธุ์ของทาลัสซีเมียแบบบีตา
บัญชีจำแนกและลิงก์ไปภายนอก
ICD-10: D56.1
ICD-9: 282.44
OMIM: 141900
DiseasesDB: 3087 1373
eMedicine: article/199534
MeSH: D017086
ทาลัสซีเมียแบบบีตา (อังกฤษ: Beta thalassemias, β thalassemias) เป็นกลุ่มโรคเลือดที่สืบทอดทางพันธุกรรม
เป็นรูปแบบของทาลัสซีเมียที่มีเหตุจากการสังเคราะห์ห่วงลูกโซ่บีตาของเฮโมโกลบิน (HBB) ที่ผิดปกติ คือลดลงหรือไม่มีเลย ซึ่งอาจมีผลต่าง ๆ เริ่มต้นจากภาวะเลือดจางอย่างรุนแรง จนถึงบุคคลที่ไม่มีอาการเลย
ความชุกของโรคทั่วโลกต่อปีอยู่ที่ 1 ใน 100,000
เป็นโรคที่มีเหตุจากการกลายพันธุ์ของยีน HBB บนโครโมโซมคู่ที่ 11 โดยสืบทางกรรมพันธุ์แบบผ่านลักษณะด้อยของออโตโซม (autosomal recessive)
ความรุนแรงของโรคขึ้นอยู่กับลักษณะการกลายพันธุ์
แต่โดยทั่วไปแล้วความไม่สมดุลของห่วงลูกโซ่แอลฟาและบีตาจะทำให้เกิดการสลายของเม็ดเลือดแดง (hemolysis) และการสร้างเม็ดเลือดแดงที่ไม่มีประสิทธิภาพ คนที่มีกรรมพันธุ์แบบลักษณะสืบสายพันธุ์ (trait) จะไม่มีอาการ ไม่ต้องรักษา และจะมีการคาดหมายคงชีพที่อายุปกติ ผู้ที่มีโรคเต็มตัว (major) จะมีภาวะเลือดจางแบบเม็ดเลือดแดงสลาย ไม่โต และมีความผิดปกติทางกระดูกในวัยทารก เด็กที่มีโรคเต็มตัวจะต้องถ่ายเลือดตลอดชีวิต ผู้ที่มีโรคเต็มตัวมักจะเสียชีวิตเกี่ยวกับปัญหาทางหัวใจเนื่องจากภาวะเหล็กเกินโดยอายุ 30 ปี ผู้ที่มีโรคระดับปานกลาง (intermedia) มีอาการรุนแรงน้อยกว่าแต่อาจจะต้องถ่ายเลือดเป็นครั้งคราว บุคคลที่มีโรคควรจะปรึกษาแพทย์ก่อนมีบุตร/ก่อนแต่งงาน
ความขัดข้องในการถอดรหัสยีน HBB มีผลเป็นการสังเคราะห์ห่วงลูกโซ่บีตาของโปรตีนโกลบินที่ลดลง
ซึ่งมีผลเป็นการผลิตเฮโมโกลบินแบบ A (HbA) ที่ลดลง
เมื่อเม็ดเลือดแดงมีโกลบินเอน้อยลง ก็ทำให้เกิดภาวะโลหิตจางแบบเม็ดเลือดแดงเล็ก (microcytic anemia)
ดังนั้น ภาวะโลหิตจางแบบเม็ดเลือดแดงเล็กจะเป็นผลโดยที่สุดของการขาด HBB
เพราะเหตุนี้ คนไข้อาจจำเป็นต้องได้การถ่ายเลือดเพื่อทดแทนการไม่ผลิตห่วงลูกโซ่บีตา
แต่การถ่ายเลือดซ้ำ ๆ อาจนำไปสู่ภาวะเหล็กเกิน (iron overload) ซึ่งมีผลเป็นภาวะเหล็กเป็นพิษ (iron toxicity)
และภาวะเหล็กเป็นพิษสามารถมีผลหลายอย่าง รวมทั้ง myocardial siderosis (ภาวะสะสมเหล็กในหัวใจ) และหัวใจวายซึ่งอาจทำให้ถึงชีวิต
อาการ

โรคมีสามระดับ คือ thalassemia major (ทาลัสซีเมียใหญ่), thalassemia intermedia (ทาลัสซีเมียกลาง) และ thalassemia minor (ทาลัสซีเมียน้อย).
คนไข้ทุกระดับจะเสี่ยงมีปัญหาม้าม ซึ่งบ่อยครั้งจะใหญ่ขึ้นและต้องตัดออก และปัญหานิ่วในถุงน้ำดี
แต่ปัญหาโดยมากจะพบในทาลัสซีเมียใหญ่และทาลัสซีเมียกลาง
คนไข้ที่มีทาลัสซีเมียใหญ่มักจะปรากฏตั้งแต่ 2 ปีแรกในชีวิต เพราะมีภาวะโลหิตจางรุนแรง ไม่โต และกระดูกผิดปกติตั้งแต่ยังเป็นทารก
ถ้าไม่รักษา ทาลัสซีเมียใหญ่อาจทำให้ถึงชีวิต โดยปกติเพราะหัวใจวาย
ดังนั้น การตรวจคัดกรองเมื่อกำเนิดเป็นเรื่องจำเป็น
การมีเหล็กเกินอาจมีผลรุนแรงต่อตับ หัวใจ และต่อมไร้ท่อ
อาการรุนแรงรวมทั้ง ตับแข็ง ตับเกิดพังผืด (liver fibrosis) และในกรณีที่รุนแรงมะเร็งตับ
หัวใจวาย การไม่โต โรคเบาหวาน ภาวะกระดูกพรุน เป็นปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวเนื่องกับภาวะนี้
ความผิดปกติของหัวใจที่มาจากภาวะนี้และภาวะเหล็กเกินก็คือ ความผิดปกติของหัวใจห้องล่างทั้งในช่วงบีบช่วงคลาย (ventricular systolic/diastolic dysfunction) ภาวะความดันโลหิตสูงในเส้นเลือดปอด (pulmonary hypertension) ความผิดปกติของลิ้นหัวใจ (valvulopathy) หัวใจเต้นผิดจังหวะ (arrhythmia) และเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ (pericarditis)
การดูดซึมเหล็กผ่านทางเดินอาหารสูงขึ้นในภาวะนี้ทุกระดับ และเพิ่มระดับการทำลายเม็ดเลือดแดงในม้ามเนื่องจากการสร้างเม็ดเลือดแดงที่ไม่มีประสิทธิภาพก็จะปล่อยเหล็กเพิ่มขึ้นเข้าในเลือด
เหตุ

เฮโมโกลบินในเลือดมีลักษณะเป็นวงแหวน heme มีหน่วยย่อยเป็นห่วงลูกโซ่โปรตีน globin 4 หน่วย โดย 2 หน่วยเป็นแบบแอลฟา และอีกสองหน่วยแบบอื่นนอกจากแอลฟา หน่วยย่อยเหล่านี้จะเป็นตัวกำหนดประเภทของเฮโมโกลบิน เฮโมโกลบินของทารก (HbF) จะมีแอลฟา 2 หน่วยและแกมมา 2 หน่วย (α2γ2) เฮโมโกลบินของผู้ใหญ่ (HbA) จะมีแอลฟา 2 หน่วยและมีบีตา 2 หน่วย (α2β2) และเฮโมโกลบินของผู้ใหญ่ประเภทที่ 2 (HbA2) จะมีแอลฟา 2 หน่วยและเดลตา 2 หน่วย (α2δ2) ผู้ใหญ่ปกติจะมี HbA โดยมาก (> 96%) และ HbA2 โดยส่วนน้อย (<= 4%)
ทาลัสซีเมียแบบเบตาเป็นโรคที่มีเหตุจากการกลายพันธุ์ของยีน HBB บนโครโมโซมคู่ 11 ซึ่งสามารถเกิดขึ้นกว่า 200 ตำแหน่งบนยีน และปกติจะไม่ใช่เป็นการหลุดหาย (deletion)
โดยสืบทางกรรมพันธุ์แบบผ่านลักษณะด้อยของออโตโซม (autosomal recessive)
มีผลทำให้มีการสังเคราะห์ห่วงลูกโซ่แบบบีตาของโปรตีน globin ลดลงหรือไม่มี ทำให้มีลูกโซ่แบบแอลฟาเกินในระดับต่าง ๆ กันขึ้นอยู่กับการกลายพันธุ์
ซึ่งมีผลเป็นการผลิตเฮโมโกลบินแบบ A (HbA) ที่ลดลง
เมื่อเม็ดเลือดแดงมีโกลบินเอน้อยลง ก็ทำให้เกิดภาวะโลหิตจางแบบเม็ดเลือดแดงเล็ก (microcytic anemia)
ดังนั้น ภาวะโลหิตจางแบบเม็ดเลือดแดงเล็กจะเป็นผลโดยที่สุดของการขาด HBB
เหตุ > การกลายพันธุ์

มีการกลายพันธุ์สำคัญ 2 กลุ่มที่แยกแยะได้
แบบไม่ใช่เป็นการหลุดหาย (Nondeletion) ความผิดปกติแบบนี้ทั่วไปเป็นการแทนเบสอันเดียว (single base substitution) หรือการหลุดหายเล็ก ๆ (small deletion) หรือเป็นการเพิ่ม (insert) ใกล้ ๆ กับหรือเหนือยีนโกลบินแบบบีตา บ่อยที่สุด การกลายพันธุ์จะอยู่ที่ promoter region ก่อนยีนโกลบินแบบบีตา และบ่อยครั้งน้อยกว่า เป็นรูปแบบการต่อ (splice variant) ที่ผิดปกติที่เป็นเหตุของโรค
แบบหลุดหาย (Deletion) โดยหลุดไปในขนาดต่าง ๆ กันที่เกี่ยวข้องกับยีนโกลบินแบบบีตา ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดกลุ่มอาการต่าง ๆ เช่น βo หรือ hereditary persistence of fetal hemoglobin (ภาวะเฮโมโกลบินของทารกยังคงอยู่แบบกรรมพันธุ์)
ในตารางต่อไปนี้ อัลลีลที่ไม่ได้กลายพันธุ์ทำให้ผิดปกติเขียนเป็น β
การกลายพันธุ์ที่ขัดขวางไม่ให้เกิดห่วงลูกโซ่แบบบีตาเขียนเป็น βo
การกลายพันธุ์ที่ยังทำให้สามารถผลิตห่วงลูกโซ่แบบบีตาได้บ้างเขียนเป็น β+
| ชื่อ      | ชื่อเก่า ๆ      | รายละเอียด      | อัลลีล |
| --- | --- | --- | --- |
| Thalassemia minor  |    | แบบ Heterozygous: มีอัลลีลของโปรตีนโกลบินแบบ β เดียวที่มีการกลายพันธุ์ บุคคลจะมีภาวะโลหิตจางแบบเม็ดเลือดแดงเล็ก (microcytic anemia) มักจะตรวจจับได้โดยการมีค่าปริมาตรของเม็ดเลือดแดงโดยเฉลี่ย (MCV) น้อยกว่าปกติ คือ <80 fL  | β+/β βo/β |
| Thalassemia intermedia  |    | คนไข้บ่อยครั้งจะมีชีวิตปกติแต่อาจต้องมีการถ่ายเลือดเป็นครั้งคราว เช่น คราวที่ป่วยหรือตั้งครรภ์ ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของภาวะโลหิตจาง  | β+/β+ βo/β+ |
| Thalassemia major  | Mediterranean anemia; Cooley anemia      | แบบ Homozygous: เกิดเมื่ออัลลีลทั้งสองกลายพันธุ์ จะเกิดภาวะโลหิตจางแบบเม็ดเลือดแดงเล็กและสีเลือดจางอย่างรุนแรง ถ้าไม่รักษา จะทำให้เกิดภาวะโลหิตจาง ม้ามโต (splenomegaly) และสภาวะวิรูปทางกระดูกอย่างรุนแรง และสามารถเสียชีวิตก่อนอายุ 20 ปี คนไข้ต้องถ่ายเลือดเป็นระยะ ๆ ต้องผ่าตัดเอาม้ามออกเนื่องจากม้ามโต และได้การรักษาโดยคีเลชันที่ต้องทำเนื่องจากการถ่ายเลือดอาจทำให้มีภาวะเหล็กเกิน  | βo/βo |