stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
บันโดริ
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ (ญี่ปุ่น)
เว็บไซต์ทางการภาษาอังกฤษ
เว็บไซต์ทางการของ Girls Band Party! (ญี่ปุ่น)
เว็บไซต์ทางการภาษาอังกฤษของ Girls Band Party!
Bang Dream! (อนิเมะ) ที่ เครือข่ายข่าวอนิเมะ
Bang Dream!: Asonjatta! (อนิเมะ) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
Bang Dream! 2nd Season (อนิเมะ) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
Bang Dream! Film Live (อนิเมะ) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
Bang Dream! 3rd Season (อนิเมะ) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
Pastel Life (อนิเมะ) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
BanG Dream! Episode of Roselia (อนิเมะ) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
BanG Dream! Poppin' Dream! (อนิเมะ) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
อนิเมะ แบงดรีม! ที่ปีลีปีลี
ฤดูกาลที่ 1
ฤดูกาลที่ 2
ฤดูกาลที่ 3
แบงดรีม! เกิลส์แบนด์ปาร์ตี! พิโค
อนิเมะ แบงดรีม! ฤดูกาลที่ 3 ที่ฟลิกเซอร์
อนิเมะ แบงดรีม! อิตส์มายโก!!!!! ที่มิวส์ ไทยแลนด์
วารสารวิชาการ

วารสารวิชาการทางวิทยาศาสตร์นับเป็นวาสารวิชาการสาขาหนึ่ง
วารสารวิชาการ (อังกฤษ: academic / scientific /  scholarly journal) หมายถึงวารสารที่ตีพิมพ์เป็นระยะอย่างสม่ำเสมอและจะต้องผ่านการตรวจคุณภาพบทความโดยผู้รู้ในสาขาวิชานั้นๆ หรือที่เรียกวารสารประเภทนี้เป็นการเฉพาะว่าวารสารผ่านการทบทวน (peer-reviewed periodical) วารสารวิชาการเป็นเวทีสำหรับการแนะนำและนำเสนอผลงานค้นคว้าวิจัยใหม่หรือความเห็นทางวิชาการใหม่ๆ เพื่อรับการตรวจสอบและการวิพากษ์วิจารณ์ในหมู่ผู้รู้ด้วยกัน ปกติเนื้อหาสาระในวารสารจะอยู่ในรูปของบทความเสนอ งานวิจัยที่มีความเริ่มแรก บทปริทัศน์ และการวิจารณ์หนังสือ งานตีพิมพ์ทางวิชาการและวิชาชีพที่ไม่มีการตรวจรับคุณภาพเรียกโดยทั่วไปว่า นิตยสารวิชาชีพ (professional magazine)
คำ วารสารวิชาการ ใช้กับสิ่งตีพิมพ์วิชาการทุกสาขา วารสารเหล่านี้อภิปรายถึงแง่มุมต่างๆ ในเชิงวิชาการของสาขานั้นๆ
บทความวิชาการ

ในวงวิชาการ นักวิชาการและนักวิชาชีพจะยื่นเสนอบทความของตนที่ไม่ได้รับการเชื้อเชิญโดยตรงจากบรรณาธิการ เพื่อลงตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ  เมื่อได้รับต้นฉบับบทความแล้ว บรรณาธิการหรือคณะบรรณาธิการจะพิจารณาตรวจบทความว่าสมควรรับหรือไม่รับไว้ในทันทีก็ได้ หรืออาจเริ่มกระบวนการตรวจแก้คุณภาพโดยผู้รู้ในสาขาวิชา ในกรณีหลัง บทความยื่นเสนอจะกลายเป็นเอกสารลับที่ปกปิดชื่อผู้เขียนเพื่อดำเนิน การทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน (peer-review) ซึ่งเป็นบุคคลผู้รู้ภายนอกที่บรรณาธิการเป็นผู้เลือก จำนวนผู้ตรวจแก้ หรือ "กรรมการ" ผู้ตรวจแก้ไม่ตายตัว โดยทั่วไปมีจำนวน 3 คน แต่จะต้องไม่น้อยกว่า 2 คน  บรรณาธิการอาศัยความเห็นของคณะผู้ตรวจแก้เป็นเครื่องตัดสินว่าบทความที่บุคคลผู้นั้นเสนอมาสมควรได้รับการตีพิมพ์หรือไม่ (ดูกระบวนการนี้ในบทความหลักเรื่อง "การทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน")
ในบางกรณี บทความที่ผ่านการตรวจแก้และได้รับการยอมรับให้ลงพิมพ์ได้ยังต้องผ่านขั้นตอนการตรวจแก้อย่างละเอียดถี่ถ้วนอีกครั้งหนึ่งโดยคณะบรรณาธิการก่อนส่งแท่นพิมพ์ เนื่องจากกระบวนการตรวจแก้และยอมรับบทความใช้เวลายาวนาน บทความที่เสนอและได้รับการตีพิมพ์จึงใช้เวลานานนับเดือน หรืออาจถึงปีนับจากวันที่
บรรณาธิการได้รับบทความ
กระบวนการทบทวนโดยผู้รู้เสมอกันนับเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างความเชื่อถือให้เกิดขึ้นกับผลงานวิจัยและความรู้ใหม่ในสาขาวิชานั้นๆ นักปราชญ์หรือผู้รู้ย่อมเชี่ยวชาญอย่างลึกซึ้งเฉพาะในสาขาวิชาของตน ดังนั้น นักวิชาการจึงต้องอาศัยวารสารวิชาการที่ผ่านกระบวนการทบทวนโดยผู้รู้เสมอกันเท่านั้นเพื่อเป็นการพิสูจน์ความถูกต้อง สร้างความเชื่อถือและความเลื่อมใสให้เกิดแก่งานวิจัยนั้นๆ  และความรู้ใหม่ นอกจากนี้ วารสารวิชาการยังช่วยสร้างความต่อเนื่องหรือการต่อยอดสืบจากงานค้นคว้าวิจัยหรือความรู้ใหม่จากบุคคลในวงวิชาการนั้นๆ ต่อไป
บทปริทัศน์

องค์ประกอบสำคัญของวารสารวิชาการอีกองค์หนึ่งได้แก่ "บทปริทัศน์" ซึ่งบางครั้งก็เรียกว่า "บทปริทัศน์ก้าวหน้า" (rewiews of progress) ถือเป็นการตรวจสอบบทความวิชาการที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการต่างๆ วารสารวิชาการบางฉบับอุทิศเนื้อที่เกือบทั้งหมดในวารสารสำหรับบทปริทัศน์ บางฉบับก็มีบทปริทัศน์เป็นส่วนน้อย แต่วารสารวิชาการจำนวนไม่น้อยที่ไม่มีบทปริทัศน์ บทปริทัศน์ส่วนใหญ่ทบทวนงานวิจัยที่เพิ่งลงในวารสารฉบับก่อนๆ บางฉบับอาจทบทวนบทความวิจัยที่ลงเป็นระยะเวลาหนึ่งแล้วก็ได้ บางฉบับจะลงบทปริทัศน์เฉพาะเรื่อง บางฉบับลงอย่างกว้างๆ  มีหลายฉบับที่ตีพิมพ์บทปริทัศน์เป็นชุด แต่ละชุดลงบทปริทัศน์ของวิชาหนึ่งๆ เป็นรายปี บางฉบับมากกว่า 1 ปี
บทปริทัศน์แตกต่างกับบทความวิจัยที่มักเป็นการเชื้อเชิญผู้เขียนให้เขียนมาลงในวารสาร บางบางฉบับมีการเตรียมการวางแผนการลงบทปริทัศน์ล่วงหน้าเป็นรายปี ผู้เขียนบทปริทัศน์อาจได้รับค่าตอบแทนเป็นเงินก็ได้
บทวิจารณ์หนังสือ

บทวิจารณ์หนังสือวิชาการเป็นการตรวจสอบหนังสือเกี่ยวกับงานวิจัยที่นักวิชาการตีพิมพ์ สิ่งที่แตกต่างจากบทความวิชาการได้แก่การที่ผู้เขียนมักได้รับการเชิญจากบรรณาธิการ ปกติวารสารวิชาการจะมีบรรณาธิการเฉพาะบทวิจารณ์หนังสือแยกจากบรรณาธิการบทความวิชาการเพื่อพิจารณาโดยเฉพาะว่าหนังสือวิชาการหรือหนังสือตำราเล่มใดควรได้รับการวิจารณ์ และจะให้ใครเป็นผู้วิจารณ์ ผู้วิจารณ์จะได้รับหนังสือที่จะวิจารณ์ฟรีจากวารสารวิชาการที่เป็นผู้ขอมา ความยาวและความลึกของบทวิจารณ์หนังสือวิจัยหรือตำราของแต่ละวารสารมีความแตกต่างกันไปไม่เท่ากัน
เกียรติภูมิ

เกียรติภูมิ หรือชื่อเสียงของวารสารวิชาการแต่ละวารสารได้มาด้วยเวลาที่ยาวนานและด้วยปัจจัยสะท้อนหลายอย่าง บางวารสาร แต่ไม่ใช่ทั้งหมดที่สามารถสะท้อนเกียรติภูมิได้ด้วยเชิงปริมาณ ในแต่ละสาขาวิชาการมักจะมีวารสารที่โดดเด่นอยู่ท่ามกลางวารสารวิชาการอื่นๆ ในสาขาเดียวกัน ซึ่งบ่งชี้โดยจำนวนผู้ยื่นบทความเพื่อขอให้พิจารณาตีพิมพ์เป็นจำนวนมาก ซึ่งมีผลทำให้วารสารฉบับนี้มีบทความดีๆ มาให้ตรวจสอบและคัดสรรเชิงคุณภาพได้มากกว่าวารสารฉบับอื่น แต่ไม่แน่เสมอไปที่วารสารวิชาการขนาดใหญ่ที่สุดดังกล่าวจะได้รับการยอมรับว่าดีที่สุด ตัวอย่างเช่นในวงการวิชาการประวัติศาสตร์ของสหรัฐฯ ซึ่งมีวารสารขนาดใหญ่ที่โดดเด่นอยู่ 2 ฉบับ คือ "ประวัติศาสตร์อเมริกันปริทัศน์" (en:American Historical Review American Historical Review) และ "วารสารประวัติศาสตร์อเมริกัน" (Journal of American History) และมีวารสารวิชาการประวัติศาสตร์เฉพาะเรื่องที่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้รู้เสมออีกนับสิบฉบับที่เจาะลึกเน้นตามช่วงเวลาหนึ่งของประวัติศาสตร์ เน้นตามลักษณะเนื้อหา เช่น เฉพาะประวัติศาสตร์สงคราม หรือเน้นตามภูมิภาค ซึ่งวารสารวิชาการเหล่านี้ แม้จะเล็กและแคบ แต่ก็ได้รับการยอมรับในคุณภาพว่าอยู่ในระดับสูงมากไม่แพ้วารสารประวัติศาสตร์โดยรวมขนาดใหญ่ดังกล่าว
ในสาขาวิทยาศาสตร์ธรรมชาติและสาขาสังคมศาสตร์ที่ลงลึก มักยึด "ปัจจัยผลกระทบ" (impact factor) เป็นตัวชี้วัดหรือเป็นตัวสะท้อนเกียรติภูมิที่แจงนับได้ โดยการนับจำนวนผู้อ้างอิงบทความวิชาการที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารนั้น นอกจากนี้ยังมีวิธีแจงนับเชิงปริมาณแบบอื่น เช่นการได้รับการอ้างอิงโดยรวม จากความรวดเร็วที่บทความในวารสารได้รับการอ้างอิง หรือจาก "เวลาครึ่งชีวิต" โดยเฉลี่ยของบทความ เช่น เมื่อบทความของวารสารไม่ได้รับการอ้างอิงอีกต่อไป มีการตั้งคำถามว่าปัจจัยผลกระทบที่นำมาใช้ชี้วัดเชิงปริมาณดังกล่าวนี้สามารถสะท้อนให้เห็นเกียรติภูมิที่แท้จริงของสารสารได้หรือไม่ วารสารสาขาวิทยาศาสตร์ธรรมชาติได้รับการยอมรับและจัดระดับโดย "ดัชนีอ้างอิงทางวิทยาศาสตร์" (Science Citation Index) และวารสารวิชาการสาขาสังคมศาสตร์ใช้ "ดัชนีอ้างอิงสังคมศาสตร์" (Social Science Citation Index)
ในสาขามนุษยศาสตร์ (humanities) โดยเฉพาะแนวอังกฤษ-อเมริกันไม่มีวิธีการตายตัวที่ใช้ในการแจงนับ "ปัจจัยผลกระทบ" เพื่อนำมาใช้ในการจัดระดับวารสารดังที่ใช้กับสาขาวิทยาศาสตร์ เหตุผลอาจเป็นเพราะว่าวารสารวิชาการไม่ใช่ตัวชี้วัดสำคัญเพียงอย่างเดียวที่สามารถนำมาใช้ได้ในการจัดระดับชื่อเสียงหรือเกียรติภูมิของวารสารวิชาการสาขามนุษยศาสตร์
การบริหารการเงิน

วารสารวิชาการด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์เป็นวารสารที่ไม่แสวงกำไร [ต้องการอ้างอิง] จึงมักได้รับเงินอุดหนุนจากมหาวิทยาลัยหรือจากองค์การวิชาชีพ อย่างไรก็ตาม ในบางครั้งวารสารวิชาการก็สามารถมีรายได้จากการโฆษณาหรือจากการแจ้งความ เพื่อแปลงร่างเป็นซุปเปิร์ไซย่า [ต้องการอ้างอิง] นำรายได้มาใช้เป็นค่าจัดพิมพ์ ปกติสำนักพิมพ์วารสารวิชาการจะคิดค่าบอกรับเป็นสมาชิกวารสารจากห้องสมุดสูงกว่าจากการบอกรับของสมาชิกทั่วไป การบอกรับของสถาบันจะสูงหลายพันบาทถึงหลายหมื่นบาท บรรณาธิการของวารสารวิชาการโดยทั่วไปมักมีความรับผิดชอบด้านวิชาชีพของตนอยู่ด้วย เช่น เป็นศาสตราจารย์สอนหนังสืออยู่ด้วย สำหรับวารสารวิชาการขนาดใหญ่มักต้องมีเจ้าหน้าที่ที่เป็นลูกจ้างประจำเต็มเวลาช่วยทำหน้าที่ตรวจบทความในกองบรรณาธิการ ส่วนการจัดพิมพ์เกือบทั้งหมดทำโดยพนักงานประจำที่กินเงินเดือน ผู้พิมพ์และโฆษณาวารสารวิชาการโดยทั่วไปคือสำนักพิมพ์ของมหาวิทยาลัย เช่น สำนักพิมพ์แห่งมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด (Oxford University Press) หรือ สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นต้น
พัฒนาการใหม่ๆ

ความก้าวหน้าทางอินเทอร์เน็ตได้ปฏิรูปทั้งตัวบทความและหนทางเข้าถึงบทความด้วยการเอื้อให้สามารถสืบค้นวารสารวิชาการออนไลน์ของห้องสมุดวิชาการต่างๆ ที่ผู้สืบค้นเป็นสมาชิกโดยเข้าสืบค้นทางอินเทอร์เน็ต บทความวิชาการแต่ละบทความจะมีดัชนี
การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ:
การเข้าถึงออนไลน์: ห้องสมุดวิชาการต่างๆ เสนอวารสารวิชาการออนไลน์ ทำให้ผู้ใช้สามารถสืบค้นบทความผ่านอินเทอร์เน็ตได้สะดวก โดยไม่ต้องเดินทางไปที่ห้องสมุด
การสืบค้นที่สะดวก: บทความวิชาการแต่ละบทความจะมีดัชนี ทำให้ผู้ใช้สามารถค้นหาบทความที่เกี่ยวข้องกับหัวข้อที่สนใจได้ง่ายขึ้น
รูปแบบบทความ: บทความวิชาการในรูปแบบดิจิทัลสามารถนำเสนอเนื้อหาในรูปแบบใหม่ ๆ เช่น มัลติมีเดีย กราฟิก และอินเทอร์แอกทีฟ
การเผยแพร่แบบ Open Access: วารสารวิชาการบางฉบับเปิดให้นักวิจัยสามารถเผยแพร่ผลงานวิจัยได้ฟรี โดยไม่ต้องเสียค่าตีพิมพ์
ตัวอย่างการพัฒนาใหม่ ๆ:
แพลตฟอร์มออนไลน์: มีการพัฒนาแพลตฟอร์มออนไลน์สำหรับเผยแพร่และสืบค้นวารสารวิชาการ เช่น ResearchGate, Academia.edu และ Sci-Hub
เครื่องมือวิเคราะห์ข้อมูล: เครื่องมือวิเคราะห์ข้อมูล เช่น Altmetric ช่วยให้นักวิจัยสามารถติดตามผลกระทบของงานวิจัย
การตรวจสอบบทความแบบออนไลน์: มีการพัฒนาระบบการตรวจสอบบทความแบบออนไลน์ เช่น ScholarOne Manuscripts ช่วยให้กระบวนการตรวจสอบมีประสิทธิภาพมากขึ้น
การแปลภาษา: มีการแปลบทความวิชาการเป็นภาษาต่างๆ เพื่อขยายการเข้าถึงผลงานวิจัย
ดูเพิ่ม

วารสารวิชาการสาขาวิทยาศาสตร์
รายชื่อวารสารวิชาการของประเทศไทยในฐานข้อมูลของ ศูนย์ดัชนีข้อมูลการอ้างอิงวารสารไทย เก็บถาวร 2007-09-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ฐานข้อมูลวิชาการและโปรแกรมค้นหา
รายชื่อวารสารวิชาการต่างประเทศที่ไม่ต้องเสียเงิน
รายชื่อวารสารวิชาการต่างประเทศ
วารสารวิชาการด้านวิทยาศาสตร์ภาษาอังกฤษ
แหล่งข้อมูลอื่น

JournalSeek - A Searchable Database of Online Scholarly Journals
Links to the world's electronic journals เก็บถาวร 2020-11-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Electronic journals available onsite at the British Library เก็บถาวร 2007-09-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
วารสารวิจัยประเภทต่างของต่างประเทศที่มีการทบทวนโดยผู้รู้เสมอกัน
สุรศักดิ์ วงษ์ไทย

| สุรศักดิ์ วงษ์ไทย |
| --- | --- |
เกิด: 10 สิงหาคม พ.ศ. 2507 (60 ปี) สุรศักดิ์ วงษ์ไทย
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2527 - ปัจจุบัน
ผลงานเด่น: ชาย จากภาพยนตร์ ซึมน้อยหน่อยกะล่อนมากหน่อย (2528) และ ปลื้ม (2529)  โต้ง จากภาพยนตร์ ฉลุย (2531)  นวน จากละคร เขยบ้านนอก (2532)  สลัก จากภาพยนตร์ กะโหลกบางตายช้า กะโหลกหนาตายก่อน (2534)
สุพรรณหงส์: นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม  พ.ศ. 2534 - กะโหลกบางตายช้า กะโหลกหนาตายก่อน 
ฐานข้อมูล
IMDb
ThaiFilmDb
สุรศักดิ์ วงษ์ไทย (เอ็ม) เกิดวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2507 เป็นนักร้อง นักแสดงชาวไทย
ประวัติ

สุรศักดิ์ วงศ์ไทย สำเร็จการศึกษาจากคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง เข้าสู่วงการเมื่ออายุ 20 ปี โดยรับบทเป็นตัวประกอบในหนังเรื่อง "น้ำพุ" ในปี 2527 ต่อมาจึงได้รับบทแสดงนำเรื่องแรกคือ "ซึมน้อยหน่อยกะล่อนมากหน่อย" ของไท เอ็นเตอร์เทนเมนต์ จนมีชื่อเสียงโด่งดัง จึงมีงานแสดงภาพยนตร์ตามมาหลายเรื่อง เช่น ฉลุย, ม่อก 2 ต้องได้สาม และ กะโหลกบางตายช้า กะโหลกหนาตายก่อน ซึ่งเรื่องนี้เองได้รับรางวัลดารานำฝ่ายชายยอดเยี่ยมจากเวทีประกวดภาพยนตร์แห่งชาติครั้งที่ 1 เมื่อปี 2535
สุรศักดิ์มีผลงานละคร พิธีกร และภาพยนตร์ในเวลาไล่เลี่ยกัน อีกทั้งยังได้ออกผลงานเพลงอัลบั้ม "ตัว M" ของค่ายคีตา เรคคอร์ดส มีเพลงที่ฮิตและจดจำมาจนปัจจุบันคือ "อยู่ตัวอยู่แล้ว", "ละลาย", "อยากไปก็ไป"
ทางด้านงานแสดงละครโทรทัศน์ ได้แก่ บ่วงกรรม, จ่ากองร้อย, แก้วขนเหล็ก, เขยบ้านนอก (ทั้ง 2 ภาค), บัลลังก์เมฆ รับบทเป็น ปรก เป็นลูกของ ภัทราวดี มีชูธน และ สรพงษ์ ชาตรี หลังประสบความสำเร็จหน้ากล้องแล้ว จึงเริ่มจับงานหลังกล้อง เช่น เป็นครีเอทีฟให้กับพาเมล่า เบาว์เด้น เป็นผู้ช่วยผู้กำกับภาพยนตร์ของหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล เช่นเรื่อง เสียดาย 2, สุริโยไท (ในเรื่องนี้เป็นเจ้าของมือที่เอื้อมมาสวมหน้ากากให้พระศพของสมเด็จหน่อพุทธางกูร) และกำกับละครเรื่อง เขยบ้านนอก ภาค 2 เป็นต้น
ผลงาน > ผลงานภาพยนตร์

น้ำพุ (2527) รับบท เอ็ม
ซึมน้อยหน่อย กะล่อนมากหน่อย (2528) รับบท สมชาย
ปลื้ม (2529) รับบท สมชาย
รักหน่อยน่า (2529)
ช่างมัน..ฉันไม่แคร์ (2529) (รับเชิญ)
โปรดทราบ..คิดถึงมาก (2529) รับบท กล้วย
รู้แล้วน่า...ว่ารัก (2529)
ลูกทุ่งฮอลลิเดย์ (2529) รับบท เอ็ม
เฮงได้ เฮงดี รักนี้ (2530)
กะเหรี่ยงตกดอย (2530) รับบท เอ็ม
ฉันผู้ชายนะยะ (2530) รับบท นัท
เปิดโลกวัยทะเล้น (2530) รับบท กั้ง
เธอร้องไห้เมื่อคืนนี้ (2530) รับบท เอ็ม
เพชรเสี้ยนทอง (2530) รับบท เชษฐนันท์
เรื่องกล้วย กล้วย (2530) รับบท เอ็ม
รักปอนปอน (2530)
สบายบรื๋อ (2530) รับบท เอ็ม
ลุ้นอลเวง (2530) รับบท เอ็ม
เหยื่อ ? (2530) รับบท ฤทธิ์
คืนปล่อยผี (2531) รับบท ไอ้ผี
ยิ้มให้กันดีกว่า (2531) รับบท กานต์รุ่ง
หลอกนิด นิด รักจริง จริง (2531) รับบท เอ็ม
กะเหรี่ยงลอยฟ้า (2531) รับบท เอ็ม
ฉลุย (2531) รับบท โต้ง
รักเพี้ยน เพี้ยน (2532) รับบท เอ็ม
ก่อนจะสิ้นลมหนาว (2532) รับบท เอ็ม
ฉลุย โครงการ 2 (2533) รับบท โต้ง
จีบสาวเจ๊าะแจ๊ะ (2533) รับบท เอ็ม
วัยโลกแตก (2533) รับบท เอ็ม
สยึ๋มกึ๋ย (2534) รับบท เกี้ย
ม่อก 2 ต้องได้สาม (2534) รับบท เอ็ม
กะโหลกบางตายช้า กะโหลกหนาตายก่อน (2534) รับบท สลัก
อ้อนกะล่อนเต็มสูตร (2535)
แจ๊คพ็อตคนจะรวยช่วยไม่ได้ (2535)
ฉลุยหิน คนไข่สุดขอบโลก (2537) รับบท ต๋อง
เสียดาย (2537) รับบท เอ็ม
โลกทั้งใบให้นายคนเดียว (2538) รับบท โต
นะมะปะสุ (2538)
18 ฝน คนอันตราย (2540) รับบท ก้อง
ปาฏิหาริย์โอม+สมหวัง (2541) รับบท ผู้กำกับตัวจริง (รับเชิญ)
วาไรตี้ผีฉลุย (2548)
ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๔ ศึกนันทบุเรง (2554) รับบท นายกองพม่า
แก๊งค์ตบผี (2555) รับบท อาจารย์เกี้ย
ของขวัญ (2560) รับบท ดอกไม้ในกองขยะ
แสงกระสือ (2562) รับบท ทัด
ผลงาน > ผลงานละครโทรทัศน์

บ่วงกรรม (ช่อง 7) รับบทเป็น หลวงประดิษฐ์/จักรพันธุ์ (2530)
ปัญญาชนก้นครัว (ช่อง 7) (2531)
บาปบริสุทธิ์ (ช่อง 5) (2531)
จำเลยรัก (ช่อง 7) (2531) รับเชิญ
เขยบ้านนอก (ช่อง 3) (2532) รับบท คำนวณ เหล่าพนา
อุบัติเหตุ (ช่อง 7) (2533) รับบท เดชชาติ
สาปสวาท (ช่อง 9) (2533) รับบท ว่อง สัจพจน์
พ่อปลาไหล แม่พังพอน (ช่อง 5) (2534)
จ่ากองร้อย (ช่อง 3) (2534)
แก้วขนเหล็ก (ช่อง 3) (2534-35)
เขยบ้านนอก ภาค 2 (ช่อง 3) (2535)
บัลลังก์เมฆ (ช่อง 5) (2536) รับบท ปรก รุประมาณ คู่กับ สรพงศ์ ชาตรี, ภัทราวดี มีชูธน, สมบัติ เมทะนี, กรุง ศรีวิไล, เล็ก ไอศูรย์, จุรี โอศิริ, จารุณี สุขสวัสดิ์, มานพ อัศวเทพ, ไพโรจน์ ใจสิงห์ และ พิมพ์ผกา เสียงสมบุญ
เจ้าพ่อจำเป็น (ช่อง 5) (2538) รับบท สมิง
คู่ชื่นชุลมุน (ช่อง 5) (2538) รับบท แฟนเก่าของโม (รับเชิญ)
นางสาวไม่จำกัดนามสกุล (ช่อง 5) (2540)
ระเบิดเถิดเทิง ตอน ฆ่าหั่นศพ (ช่อง 5) (2541)
พลิกฟ้าล่าตะวัน (ช่อง 7) (2551)​
ทีมล่าทรชน (จีเอ็มเอ็ม 25) (2561) รับบท มังกร
สารวัตรใหญ่ (ช่อง 7) (2562)
รอยอาฆาต (ช่อง 7) (2562)
Bad Guys ล่าล้างเมือง (Netflix, TrueID) (2565) รับบท สารวัตรพิทักษ์
ผลงาน > อยู่ตัว...อยู่แล้ว (เมษายน 2532)

อยากไปก็ไป
อยู่ตัวอยู่แล้ว
เหนื่อย
คนประหลาด
อิดออด
ละลาย
รักเธอแน่นอน
ยกหิน
ลมๆ แล้งๆ
อ๊อดอี๊ดอู๊ดเอ๋แอ๊ด
ผลงาน > อัลบั้มรวมเพลงร่วมกับศิลปิน

Mister Pops (2533)
รวมฮิตติดใจ 1 จิ๊กโก๋ คึก (ตุลาคม 2535)
รวมฮิตติดใจ 2 จิ๊กโก๋ คึก (ตุลาคม 2535)
Kita Hits (พฤษภาคม 2536)
Sweet Any More (2541)
Big Hits (2541)
Love 2 (15 มกราคม 2543)
Power Hits (23 กุมภาพันธ์ 2543)
The Man Brokenheart ผู้ชาย ความรัก อกหัก (กุมภาพันธ์ 2543)
รวมเพลงคนอกหัก ชุด 1 (มกราคม 2544)
ผลงาน > คอนเสิร์ต

คอนเสิร์ตเปิดอัลบั้ม พงษ์พัฒน์ ภาค 2 (รับเชิญ) (16 มีนาคม 2532)
คอนเสิร์ต ตัวเอ็ม (25 เมษายน 2532)
คอนเสิร์ต โลกดนตรี เอ็ม สุรศักดิ์ (25 มิถุนายน 2532)
คอนเสิร์ต 4+1 ถึงจะเท่ห์ (2535)
คอนเสิร์ต Kita Back To The Future (รับเชิญ) (20 มกราคม 2550)
ผลงาน > ผลงานพากย์เสียง

มู่หลาน (1998) ให้เสียง มูชู มังกร (ไทย)
โฆษณา เครื่องดื่ม แรง (1998) ให้เสียง ซุปเปอร์แมน
เชร็ค (2001) ให้เสียง ดองกี้ (ไทย)
เชร็ค 2 (2004) ให้เสียง ดองกี้ (ไทย)
มู่หลาน 2 (2004) ให้เสียง มูชู มังกร (ไทย)
เชร็ค 3 (2007) ให้เสียง ดองกี้ (ไทย)
เชร็ค สุขสันต์ นิรันดร (2010) ให้เสียง ดองกี้ (ไทย)
ผลงาน > ผลงานพิธีกร

รายการ เอ็มยกกำลังสาม ทางช่อง 3
รายการ 4 บวก 1 ถึงจะเท่ห์ ทางช่อง 3
รายการ เกมทะลุจอ ทางช่อง 3
รายการ โชว์บาย โชไบ ทางช่อง 5
รายการ ซี้ย่ำปึ้ก ทางช่อง 5
รายการ ตากล้องสมองไว ทางช่อง 7
รายการ เกมพิศวง ทางช่อง 7
รายการ คู่ขาปาท่องโก๋ ทางช่อง 7
รายการ เพชรตัดเพชร ทางช่อง 7
รายการ ตะลุยเรื่องเด็ด ทางช่อง 3
รายการวิทยุ ถามมาซิจ๊ะ..โดน คลื่นสไมล์เรดิโอ
ผลงาน > ผลงานมิวสิควีดีโอ

เพลง "เรียนรู้ใจ" ของ แอนนา โรจน์รุ่งฤกษ์
เพลง "เก็บน้ำตา" ของ แอนนา โรจน์รุ่งฤกษ์
เพลง "เกิดเป็นผู้ชาย" ของ แกรนด์เอ็กซ์
เพลง "ลุ้นใจ" ของ พริม ปรีชาสถิตย์
เพลง "รอยร้าว" ของ อิทธิ พลางกูร
ผลงาน > ผลงานโฆษณา

ขนมถั่วลันเตาอบกรอบ ตรามิสเตอร์กรีน (2532)
ผลงาน > ผลงานหนังสือ

นิยาม Rock รวมสุดยอดเพลงร็อคยุค 1980-2000
THE GUITAR รวมเทปเพลงดัง ชุด 9
Memmory Song Book Vol.1
มนุษย์
ประวัติศาสตร์ > วิวัฒนาการ

บทความหลัก: วิวัฒนาการของมนุษย์
การศึกษาวิวัฒนาการของมนุษย์อย่างเป็นวิทยาศาสตร์ เป็นการศึกษาพัฒนาการของสกุล Homo การปะติดปะต่อหลักฐานของวิวัฒนาการเบนออกของเชื้อสายมนุษย์จากโฮมินิน (บรรพบุรุษร่วมระหว่างมนุษย์กับชิมแปนซี) โฮมินิด (ลิงไม่มีหางขนาดใหญ่) และไพรเมตอื่น ๆ "มนุษย์สมัยใหม่" ถูกนิยามให้อยู่ในสปีชีส์ Homo sapiens และโดยเจาะจงว่าอยู่ในสปีชีส์ย่อย Homo sapiens sapiens เพียงหนึ่งเดียวที่ยังเหลืออยู่ในปัจจุบัน
ประวัติศาสตร์ > วิวัฒนาการ > หลักฐานจากชีววิทยาโมเลกุล

ลิงสิ่งมีชีวิตที่ใกล้เคียงมนุษย์มากที่สุดที่ยังมีชีวิตอยู่ คือ กอริลลาและชิมแปนซี ด้วยการเรียงลำดับของจีโนมมนุษย์และชิมแปนซี การประเมินความพ้องระหว่างลำดับดีเอ็นเอของมนุษย์กับชิมแปนซีในปัจจุบันมีพิสัยระหว่าง 95% ถึง 99% โดยการใช้เทคนิคที่เรียกว่า นาฬิกาโมเลกุล ซึ่งประเมินเวลาที่จำนวนการกลายเบนออกต้องการสะสมระหว่างเชื้อสายทั้งสอง ซึ่งทำให้สามารถคำนวณช่วงเวลาโดยประมาณที่เกิดการแยกเชื้อสายได้.  ชะนี (hylobatidae) และอุรังอุตัง (สกุล Pongo) เป็นกลุ่มแรก ๆ ที่แยกออกจากสายที่นำไปสู่มนุษย์ จากนั้นเป็นกอริลลา (สกุล Gorilla) ตามมาด้วยชิมแปนซีและลิงโบโนโบ (สกุล Pan) เชื้อสายมนุษย์และชิมแปนซีแยกจากกันระหว่าง 8-4 ล้านปีที่แล้ว ในปลายสมัยไมโอซีน
ประวัติศาสตร์ > วิวัฒนาการ > หลักฐานจากบันทึกซากดึกดำบรรพ์

มีหลักฐานซากดึกดำบรรพ์เพียงเล็กน้อยที่อธิบายการเบนออกของเชื้อสายกอริลลา ชิมแปนซี และโฮมินิน ซากดึกดำบรรพ์เก่าแก่ที่สุดที่ถูกเสนอเป็นสมาชิกของเชื้อสายโฮมินิน คือ Sahelanthropus tchadensis ซึ่งมีอายุราว 7 ล้านปี, Orrorin tugenensis ซึ่งมีอายุราว 5.7 ล้านปี และ Ardipithecus kadabba ซึ่งมีอายุราว 5.6 ล้านปี  แต่ละสปีชีส์ดังกล่าวมีการโต้แย้งว่าเป็นบรรพบุรุษสองเท้าของโฮมินินในสมัยหลัง แต่ข้ออ้างในแต่ละกรณีได้ถูกคัดค้าน เป็นไปได้ว่า สปีชีส์หนึ่งข้างต้นเป็นบรรพบุรุษของลิงไม่มีหางแอฟริกาอีกสาขาหนึ่ง หรือพวกมันอาจเป็นบรรพบุรุษร่วมของโฮมินินกับลิงไม่มีหางอื่น ๆ คำถามถึงความสัมพันธ์ระหว่างตัวอย่างซากดึกดำบรรพ์ยุคต้นเหล่านี้กับเชื้อสายโฮมินินยังต้องหาคำตอบต่อไป จากสปีชีส์ยุคแรกเริ่มเหล่านี้ ออสตราโลพิเธซีน (Australopithecines) ถือกำเนิดขึ้นเมื่อ 4 ล้านปีที่แล้ว และเบนออกเป็นสาขา Robust (หรือเรียกว่า Paranthropus) และ Gracile ซึ่งหนึ่งในนั้น (อาจเป็น A. garhi) ต่อมาเป็นบรรพบุรุษของสกุล Homo
สมาชิกเก่าแก่ที่สุดของสกุล Homo คือ Homo habilis ซึ่งวิวัฒนาการเมื่อราว 2.3 ล้านปีที่ผ่านมา Homo habilis เป็นสปีชีส์แรกซึ่งมีหลักฐานการใช้เครื่องมือหิน สมองของโฮมินินยุคเริ่มแรกนี้ยังมีขนาดเท่ากับสมองชิมแปนซี และการปรับตัวหลักของพวกมัน คือ การเดินสองเท้า ซึ่งเป็นการปรับตัวเพื่ออยู่อาศัยบนดิน อีกหนึ่งล้านปีต่อมา ขบวนการรวมอวัยวะสำคัญไว้ที่หัว (encephalization) เริ่มขึ้น และด้วยการมาถึงของ Homo erectus ในบันทึกซากดึกดำบรรพ์ ความจุกะโหลกได้เพิ่มเป็นสองเท่า Homo erectus เป็นโฮมินินชนิดแรกที่อพยพจากแอฟริกา และสปีชีส์นี้แพร่กระจายไปทั่วแอฟริกา เอเชียและยุโรประหว่าง 1.8 ถึง 1.3 ล้านปีที่แล้ว ประชากรหนึ่งของ H. erectus หรือที่บางครั้งจัดเป็นอีกสปีชีส์ต่างหาก ชื่อ Homo ergaster ยังคงอาศัยอยู่ในแอฟริกาและวิวัฒนาการเป็น Homo sapiens เชื่อกันว่าสปีชีส์เหล่านี้เป็นพวกแรกที่ใช้ไฟและเครื่องมือที่ซับซ้อน ซากดึกดำบรรพ์ตัวเชื่อมที่เก่าแก่ที่สุดระหว่าง H. ergaster/erectus และ H. sapiens โบราณมาจากแอฟริกา เช่น Homo rhodesiensis แต่ดูเหมือนว่า รูปแบบตัวเชื่อมจะยังพบที่ดมานีซี (Dmanisi) ประเทศจอร์เจีย สิ่งมีชีวิตสืบเชื้อสายของ H. erectus แอฟริกานี้แพร่กระจายทั่วยูเรเซียจากประมาณ 500,000 ปีที่แล้ว วิวัฒนาการเป็น H. antecessor, H. heidelbergensis และ H. neanderthalensis ซากดึกดำบรรพ์เก่าแก่ที่สุดของมนุษย์สมัยใหม่ทางกายวิภาคศาสตร์อยู่ในยุคหินเก่าตอนกลาง ราว 200,000 ปีที่แล้ว เช่น ซากโอโม (Omo remains) แห่งเอธิโอเปีย ฟอสซิลในสมัยหลังจาก Skhul ในอิสราเอล และยุโรปใต้ เริ่มตั้งแต่ราว 90,000 ปีที่แล้ว ต่อมาในปี พ.ศ. 2560 การค้นพบซากฟอสซิลกระดูกมนุษย์โฮโม เซเปียนส์ ที่ถ้ำเซเบล อีร์ฮูด ในประเทศโมร็อกโก อายุระหว่าง 300,000 - 350,000 ปี ซึ่งบ่งชี้ว่ามนุษย์ไม่ได้มีวิวัฒนาการอย่างรวดเร็วจากแหล่งเดียวที่เอธิโอเปียตามที่เข้าใจกันแต่เป็นการค่อย ๆ วิวัฒนาการปรับสภาพทางกายภาพร่วมกันจากหลาย ๆ แหล่งในแอฟริกาแบบที่ละเล็กทีละน้อยผ่านเวลายาวนานจนเป็นลักษณะในปัจจุบันนี้
ประวัติศาสตร์ > ยุคหินเก่า

มนุษย์สมัยใหม่ทางกายวิภาควิวัฒนาการจาก โฮโม เซเปียนส์ ดั้งเดิมในแอฟริกาในยุคหินเก่าตอนกลาง ราว 200,000 ปีที่แล้ว จนถึงการเริ่มต้นของสมัยหินเก่าตอนปลาย (50,000 ปีที่แล้ว) ได้มีการพัฒนาความนำสมัยทางพฤติกรรมเต็มตัว รวมทั้งภาษา ดนตรีและสิ่งสากลทางวัฒนธรรมอื่นขึ้น
การอพยพออกนอกทวีปแอฟริกาประเมินว่าเกิดขึ้นราว 70,000 ปีที่แล้ว มนุษย์สมัยใหม่ภายหลังแพร่กระจายไปทั่วโลก แทนที่โฮมินิดอื่นก่อนหน้า มนุษย์อาศัยอยู่ในยูเรเชียและโอเชียเนียก่อน 40,000 ปีที่แล้ว และทวีปอเมริกาเมื่ออย่างน้อย 14,500 ปีที่แล้ว ทฤษฎีที่นิยมแพร่หลายหนึ่งว่า มนุษย์แทนที่ Homo neanderthalensis และสปีชีส์อื่นซึ่งสืบเชื้อสายมาจาก Homo erectus (ผู้อยู่อาศัยในยูเรเชียเนิ่นตั้งแต่ 2 ล้านปีที่แล้ว) ผ่านการสืบพันธุ์และการแก่งแย่งชิงทรัพยากรที่ประสบความสำเร็จกว่า รูปแบบหรือขอบเขตที่แน่ชัดของการอยู่ร่วมกันและปฏิสัมพันธ์ของสปีชีส์ทั้งสองนั้นไม่ทราบและยังคงเป็นหัวข้อโต้แย้งกันต่อไป
หลักฐานจากพันธุศาสตร์โบราณคดีซึ่งสะสมมาตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1990 ได้ให้การสนับสนุนที่น่าเชื่อถือต่อสมมุติฐานลำดับเหตุการณ์ "ออกจากแอฟริกา" และได้เบียดข้อสันนิษฐานหลายภูมิภาคคู่แข่งตกไป ซึ่งได้เสนอว่า มนุษย์สมัยใหม่วิวัฒนาการมา อย่างน้อยบางส่วน จากประชากรโฮมินิดที่แยกกัน
นักพันธุศาสตร์ ลินน์ จอร์จและเฮนรี อาร์เพนดิงแห่งมหาวิทยาลัยยูทาห์ เสนอว่า ความหลากหลายในดีเอ็นเอมนุษย์นั้นเล็กน้อยมากเมื่อเทียบกับความหลากหลายในสปีชีส์อื่น พวกเขายังเสนอว่า ระหว่างสมัยไพลสโตซีนตอนปลาย ประชากรมนุษย์ลดลงเหลือเพียงคู่พ่อแม่พันธุ์จำนวนน้อยเท่านั้น คือ ไม่มากกว่า 10,000 คน และอาจเหลือน้อยเพียง 1,000 คน ส่งผลให้ยีนพูลตกค้างมีขนาดเล็กมาก หลายเหตุผลสำหรับข้อสมมุติปรากฏการณ์คอขวดประชากรนี้ เหตุผลหนึ่ง คือ ทฤษฎีมหันตภัยโตบา (Toba catastrophe theory)
ประวัติศาสตร์ > การเปลี่ยนผ่านสู่อารยธรรม

ดูเพิ่ม: ประวัติศาสตร์โลก
มนุษย์ส่วนมากมีวิถีชีวิตด้วยการล่าสัตว์และเก็บหาของป่า กระทั่งเมื่อประมาณ 10,000 ปีที่แล้ว พวกเขามักอยู่อาศัยกันเป็นกลุ่มเร่รอนขนาดเล็ก เรียกว่า สังคมกลุ่มคน (band society) การเริ่มทำการเกษตรกระตุ้นให้เกิดการปฏิวัติยุคหินใหม่ เมื่อมนุษย์มีอาหารส่วนเกินจนนำไปสู่การตั้งถิ่นฐานมนุษย์อย่างถาวร มีการนำสัตว์มาเลี้ยงและการใช้เครื่องมือโลหะเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ เกษตรกรรมยังเกื้อหนุนการค้าและความร่วมมือ และได้นำไปสู่สังคมที่มีความซับซ้อน
ราว 6,000 ปีที่แล้ว มนุษย์ได้พัฒนา "ว่าที่รัฐ" แห่งแรกขึ้นในดินแดนเมโสโปเตเมีย, ลุ่มแม่น้ำไนล์ของอียิปต์ และลุ่มแม่น้ำสินธุ ทั้งมีการจัดกำลังทางทหารเพื่อการป้องกัน และระบบราชการเพื่อการบริหารปกครอง รัฐต่าง ๆ มีการร่วมมือกันและแข่งขันกันเพื่อให้ได้มาซึ่งทรัพยากร ซึ่งในบางกรณีก็ถึงขั้นทำสงครามกัน ประมาณ 2,000-3,000 ปีที่แล้ว บางรัฐเช่น เปอร์เซีย, อินเดีย, จีน, โรม, และกรีซ เป็นรัฐแรก ๆ ที่พัฒนาจากการขยายดินแดนจนกลายเป็นจักรวรรดิ กรีซโบราณเป็นอารยธรรมต้นแบบซึ่งได้วางรากฐานของวัฒนธรรมตะวันตก เป็นบ่อเกิดของปรัชญาตะวันตก ประชาธิปไตย ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และการแพทย์ที่สำคัญ กีฬาโอลิมปิก วรรณกรรมและประวัติศาสตร์นิพนธ์ตะวันตก รวมทั้งนาฏกรรมตะวันตก รวมทั้งโศกนาฏกรรมและสุขนาฏกรรม ศาสนาซึ่งมีอิทธิพล เช่น ศาสนายูดาย กำเนิดขึ้นในเอเชียตะวันตก และศาสนาฮินดู ซึ่งกำเนิดขึ้นในเอเชียใต้ ยังปรากฏชัดในช่วงเวลานี้เช่นกัน
ยุคกลางตอนกลายได้เกิดการปฏิวัติทางความคิดและเทคโนโลยี สังคมเมืองที่ก้าวหน้าในประเทศจีนได้เป็นปัจจัยที่ช่วยให้เกิดนวัตกรรมและความรู้ใหม่ ๆ เช่นการหว่านเมล็ดพืชและการพิมพ์ ในอินเดีย ความก้าวหน้าที่สำคัญมีในด้านคณิตศาสตร์ ปรัชญา ศาสนาและโลหะวิทยา ยุคทองของอิสลามมีความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญในจักรวรรดิมุสลิม การกลับมาค้นพบความรู้ในยุคคลาสสิกของยุโรปและการประดิษฐ์แท่นพิมพ์นำไปสู่การฟื้นฟูศิลปะวิทยาในศตวรรษที่ 14 และ 15 ในระยะเวลา 500 ปีต่อมาเป็นยุคแห่งการสำรวจและล่าอาณานิคม กระทั่งดินแดนส่วนใหญ่ในทวีปอเมริกา เอเซีย และแอฟริกาอยู่ภายใต้การควบคุมของยุโรป นำไปสู่การดิ้นรนเพื่อเอกราชในภายหลัง การปฏิวัติวิทยาศาสตร์ในศตวรรษที่ 17 และการปฏิวัติอุตสาหกรรมในศตวรรษที่ 18-19 ก่อให้เกิดนวัตกรรมรูปแบบการขนส่งสำคัญ เช่น ทางรถไฟและรถยนต์ การพัฒนาทางพลังงาน เช่น ไฟฟ้าและถ่านหิน และมีการพัฒนารูปแบบการปกครองเช่น ประชาธิปไตยแบบมีผู้แทนและคอมมิวนิสต์
จากการเปลี่ยนแปลงทางสังคม การพัฒนาทางเทคโนโลยีในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 เป็นการเริ่มต้นของยุคสารสนเทศ มนุษย์สมัยใหม่มีชีวิตในโลกที่ทุกสถานที่สามารถรับรู้ข่าวสารความเคลื่อนไหวของทั่วทุกที่ในโลกไปพร้อม ๆ กัน และทุกที่เชื่อมต่อถึงกันโดยมีเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นปัจจัยหลัก มีการประมาณไว้ว่าใน ค.ศ. 2010 มนุษย์กว่า 2 พันล้านคนสื่อสารกันได้ผ่านทางอินเทอร์เน็ต และ 3.3 พันล้านคนสื่อสารกันด้วยโทรศัพท์เคลื่อนที่
ถึงแม้ว่าการเชื่อมต่อถึงกันระหว่างมนุษย์ช่วยให้เกิดการเติบโตทางวิทยาศาสตร์ ศิลปะ การสนทนา และเทคโนโลยี แต่ก็เกิดการปะทะกันของวัฒนธรรม เกิดการพัฒนาและการใช้อาวุธอานุภาพทำลายล้างสูง อารยธรรมมนุษย์ได้นำไปสู่การทำลายสิ่งแวดล้อมและก่อให้เกิดมลภาวะ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญต่อการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ของสิ่งมีชีวิตอื่น เรียกว่า เหตุการณ์สูญพันธุ์โฮโลซีน (holocene extinction event)  ซึ่งอาจเร่งให้เกิดเร็วขึ้นโดยปรากฏการณ์โลกร้อนในอนาคต