เอ็ดเวิร์ด สมิธ
ไททานิก > เสียชีวิต

ดูเพิ่ม: กัปตันจมกับเรือ
มีเรื่องเล่าที่ขัดแย้งกันเกี่ยวกับการตายของสมิธ ผู้รอดชีวิตบางคน กล่าวว่าพวกเขาเห็นสมิธเข้าไปในห้องถือท้ายของเรือบนสะพานเดินเรือ และเสียชีวิตที่นั่นเมื่อเรือถูกกลืน หนังสือพิมพ์นิวยอร์กเฮรัลด์ (New York Herald) ฉบับวันที่ 19 เมษายน ค.ศ. 1912 อ้างคำพูดของรอเบิร์ต วิลเลียมส์ แดเนียล ผู้ซึ่งกระโดดลงมาจากท้ายเรือทันทีที่เรือจม โดยกล่าวว่า "ผมเห็นกัปตันสมิธอยู่บนสะพานเดินเรือ ดวงตาของผมจ้องไปที่เขาอย่างไม่ละสายตา ดาดฟ้าที่ผมกระโดดลงมาจมอยู่ใต้น้ำ ระดับน้ำค่อย ๆ สูงขึ้นและตอนนี้สูงถึงพื้นสะพานเดินเรือ จากนั้นก็ถึงเอวของกัปตันสมิธ ผมไม่เห็นเขาอีกเลย เขาเสียชีวิตอย่างวีรบุรุษ"
กัปตันสมิธเองก็เคยให้คำใบ้ว่าเขาอาจจะจมลงไปพร้อมกับเรือของเขาหากเขาต้องเผชิญกับภัยพิบัติ ดร.วิลเลียมส์ เพื่อนของสมิธ ถามเขาว่าจะเกิดอะไรขึ้นถ้าเรือเอเดรียติกชนแนวปะการังที่ซ่อนอยู่และได้รับความเสียหายอย่างหนัก "พวกเราบางคนคงจะจมไปกับเรือ" คือคำตอบของสมิธ วิลเลียม โจนส์ เพื่อนสมัยเด็กของเขาเล่าว่า "เท็ด สมิธเสียชีวิตไปดังที่เขาปรารถนา" การยืนอยู่บนสะพานเดินเรือและจมลงไปพร้อมกับเรือเป็นลักษณะเฉพาะของการกระทำทั้งหมดของเขาเมื่อเรายังเป็นเด็กด้วยกัน เนื่องด้วยปัจจัยเหล่านี้ เช่นเดียวกับคำบอกเล่าของสมิธที่เข้าไปในห้องถือท้าย ภาพลักษณ์ที่เป็นสัญลักษณ์ของสมิธจึงยังคงดำรงอยู่และได้รับการถ่ายทอดผ่านภาพยนตร์
ขณะกำลังทำงานเพื่อปลดเรือชูชีพพับ B แฮโรลด์ ไบรด์ เจ้าหน้าที่ชั้นรองของมาร์โคนี กล่าวว่าเขาเห็นกัปตันสมิธกระโดดลงจากสะพานลงไปในทะเลพอดีกับตอนที่เรือชูชีพพับ B ถูกงัดออกจากหลังคาที่พักเจ้าหน้าที่ เรื่องนี้ได้รับการยืนยันโดยนางเอลีนอร์ วิดิเนอร์ ผู้โดยสารชั้นหนึ่ง ผู้ซึ่งอยู่ในเรือชูชีพหมายเลข 4 (อยู่ใกล้กับเรือที่กำลังจมที่สุด) ในขณะนั้น นอกจากนี้ วิลเลียม จอห์น เมลเลอส์ ผู้โดยสารชั้นสอง ที่รอดชีวิตจากเรือชูชีพพับ B ยังกล่าวอีกว่า สมิธกระโดดลงมาจากสะพานด้วย นักเขียนคนหนึ่งระบุว่าพยานและผู้รอดชีวิตอย่างแฮโรลด์ ไบรด์ "อาจจะเข้าใจผิดคิดว่ากัปตันสมิธเป็นไลทอลเลอร์ ซึ่งเราทราบดีว่าเขาทำเช่นนี้เป็นครั้งแรก โดยว่ายน้ำไปทางรังกา"
มีรายงานหลายฉบับระบุว่าอาจพบเห็นสมิธอยู่ในน้ำใกล้กับเรือชูชีพพับ B ที่พลิกคว่ำระหว่างหรือหลังจากเรือจมลง พันเอก อาร์ชิบอลด์ เกรซี รายงานว่ามีนักว่ายน้ำนิรนามคนหนึ่งเข้ามาใกล้เรือชูชีพที่พลิกคว่ำและแออัด และหนึ่งในคนที่อยู่บนเรือบอกกับเขาว่า "จับสิ่งที่คุณมีไว้ให้แน่น ๆ นะเพื่อนเอ๋ย หนึ่งคนบนเรือนี้จะทำให้พวกเราจมน้ำตายกันหมด" นักว่ายน้ำจึงตอบกลับมาด้วยเสียงอันทรงพลังว่า "เอาล่ะทุกคน ขอให้โชคดีและขอพระเจ้าอวยพรนาย เกรซีไม่เห็นชายคนนี้ และไม่สามารถระบุตัวตนของเขาได้ แต่ผู้รอดชีวิตคนอื่น ๆ อ้างในเวลาต่อมาว่าพวกเขาจำชายคนนี้ได้ว่าเป็นสมิธ ชายอีกคน (หรืออาจจะเป็นคนเดียวกับที่กล่าวถึงก่อนหน้านี้) ไม่ได้ขอขึ้นเรือ แต่กลับส่งเสียงให้กำลังใจคนบนเรือโดยพูดว่า "เด็กดี! หนุ่ม ๆ!" ด้วยน้ำเสียง "ที่แสดงถึงอำนาจ"
วอลเตอร์ เฮิสต์ คนคุมเตาไฟ หนึ่งในผู้รอดชีวิตเรือชูชีพพับ B พยายามจะพายเข้าไปหาเขา แต่คลื่นที่ซัดสูงขึ้นอย่างรวดเร็วได้พัดชายคนดังกล่าวหนีไปเสียก่อนที่เขาจะไปถึง เฮิสต์บอกว่าเขาแน่ใจว่าชายคนนี้คือสมิธ เรื่องราวบางส่วนเหล่านี้ยังบรรยายถึงสมิธที่อุ้มเด็กไปที่เรือด้วย แฮร์รี ซีเนียร์ หนึ่งในคนตักถ่านหินของไททานิก และชาลส์ ยูจีน วิลเลียมส์ ผู้โดยสารชั้นสอง ซึ่งทั้งคู่รอดชีวิตบนเรือชูชีพพับ B กล่าวว่าสมิธ ว่ายน้ำไปยังเรือชูชีพพับ B โดยมีเด็กอยู่ในอ้อมแขนนำไปมอบให้กับบริการ หลังจากนั้น เขาก็ว่ายน้ำกลับไปที่เรือที่กำลังจมลงอย่างรวดเร็ว คำอธิบายของวิลเลียมส์แตกต่างกันเล็กน้อย โดยอ้างว่าหลังจากที่สมิธส่งเด็กให้กับบริกร เขาจึงถามว่าเกิดอะไรขึ้นกับเมอร์ด็อก ต้นเรือ
เมื่อได้ยินข่าวการเสียชีวิตของเมอร์ด็อก สมิธ "ผลักตัวเองออกจากเรือชูชีพ โยนเข็มขัดชูชีพออกจากตัวเรือ และจมลงอย่างช้า ๆ จากสายตาของเรา เขาไม่โผล่ขึ้นมาบนผิวน้ำอีกเลย" เรื่องราวเหล่านี้แทบจะแน่นอนว่าเป็นเรื่องเล่าที่แต่งขึ้นโดยนักประวัติศาสตร์ที่นำเสนอในสารคดีเรื่อง Titanic: Death of a Dream ของช่องเอแอนด์อี (A&E) ไลทอลเลอร์ ผู้ซึ่งรอดชีวิตจากเรือชูชีพพับ B ไม่เคยรายงานว่าเห็นสมิธอยู่ในน้ำหรือรับเด็กจากเขาเลย นอกจากนี้ ไม่มีทางที่ผู้รอดชีวิตจากเรือชูชีพพับ B จะสามารถตรวจสอบตัวตนของบุคคลอื่นได้ภายใต้สถานการณ์ที่แสงสลัวและวุ่นวายเช่นนี้ มีแนวโน้มว่าจะเป็นเพียงการคิดไปเองว่าบุคคลที่พวกเขาเห็นคือกัปตัน ชะตากรรมของกัปตันสมิธอาจจะยังคงไม่ชัดเจน
เป็นเวลาหลายปีที่ยังมีเรื่องเล่าที่ขัดแย้งกันเกี่ยวกับคำพูดสุดท้ายของสมิธ รายงานของหนังสือพิมพ์หนึ่งระบุว่า เมื่อการดำดิ่งครั้งสุดท้ายเริ่มขึ้น สมิธได้แนะนำผู้ที่อยู่บนเรือว่า "จงเป็นชาวบริติช เด็ก ๆ จงเป็นชาวบริติช!" แม้เรื่องนี้จะสลักอยู่บนอนุสรณ์ของเขาและปรากฏในละครโทรทัศน์เรื่องสั้น ค.ศ. 1996 แต่ก็เป็นตำนานที่แพร่หลาย หากสมิธพูดคำเหล่านี้กับใครก็ตาม ก็คงเป็นกับลูกเรือ แต่ลูกเรือที่รอดชีวิตไม่มีใครอ้างเลยว่าเขาพูด เนื่องจากคำบอกเล่าของสจวร์ต บราวน์ ที่กล่าวถึงสมิธที่ออกคำสั่งก่อนจะเดินขึ้นไปบนสะพานเป็นการพบเห็นครั้งสุดท้ายที่เชื่อถือได้ ดังนั้นคำพูดสุดท้ายของสมิธจึงมีเพียงข้อความสั้น ๆ ว่า "เอาละหนุ่ม ๆ จงทำดีที่สุดเพื่อผู้หญิงและเด็ก ๆ และดูแลตัวเองด้วย"