stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เชื้อสายของดาวิด

เชื้อสายของดาวิดกษัตริย์แห่งวงศ์วานอิสราเอล
| --- | --- |
ฮีบรู: בית דוד‎

พระราชอิสริยยศ: กษัตริย์แห่งอิสราเอล กษัตริย์แห่งยูดาห์
ปกครอง: สหราชอาณาจักรอิสราเอลและยูดาห์ ราชอาณาจักรยูดาห์
สาขา: ราชวงศ์ซาโลมอน
ประมุขพระองค์แรก: ดาวิด (ตามความเชื่อดั้งเดิม)
ประมุขพระองค์สุดท้าย: เศเดคียาห์
ด ค ก
เชื้อสายของดาวิด (อังกฤษ: Davidic line) หรือ ราชวงศ์ดาวิด (อังกฤษ: House of David; ฮีบรู: בֵּית דָּוִד, อักษรโรมัน: Bēt Dāvīḏ) เป็นเชื้อสายของดาวิดกษัตริย์แห่งวงศ์วานอิสราเอล ในศาสนายูดาห์ แนวคิดเรื่องเชื้อสายของดาวิดมาจากความในคัมภีร์ฮีบรูและจากแบบแผนประเพณีในสมัยต่อ ๆ ไปตลอดหลายศตวรรษ
ในคัมภีร์ไบเบิล ดาวิดแห่งเผ่ายูดาห์เป็นกษัตริย์ลำดับที่ 3 ของสหราชาธิปไตยแห่งอิสราเอลและยูดาห์ ภายหลังซาโลมอนพระราชโอรสของพระองค์ขึ้นสืบราชบัลลังก์ หลังการสิ้นพระชนม์ของซาโลมอน สิบเผ่าทางเหนือปฏิเสธเชื้อสายของดาวิดจากการไม่ยอมรับเรโหโบอัมที่เป็นพระราชโอรสของซาโลมอน แต่เลือกเยโรโบอัมขึ้นเป็นกษัตริย์แทนและก่อตั้งราชอาณาจักรอิสราเอลเหนือ เผ่ายูดาห์และเผ่าเบนยามินทางใต้ยังคงภักดีต่อราชวงศ์ดาวิด อาณาจักรของราชวงศ์ดาวิดกลายเป็นที่รู้จักในชื่อราชอาณาจักรยูดาห์ กล่าวกันว่ากษัตริย์แห่งยูดาห์ลำดับต่อ ๆ มาทุกพระองค์ยกเว้นอาธาลิยาห์เป็นผู้สืบเชื้อสายโดยตรงของดาวิด ราชอาณาจักรยูดาห์ตกเป็นของจักรวรรดิบาบิโลนใหม่ เมื่อ 587/6 ปีก่อนคริสตกาล กลุ่มฮัสโมเนียนที่ก่อตั้งระบอบกษัตริย์ของตนเองในยูเดียเมื่อศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาลไม่ถือว่ามีความเกี่ยวข้องกับเชื้อสายของดาวิดหรือเผ่ายูดาห์
ในศาสนายูดาห์ เชื้อสายของดาวิดเป็นสายเลือดที่พระเมสสิยาห์ชาวฮีบรูเป็นผู้สืบเชื้อสายจากการสืบตระกูลฝั่งบิดา ในอวสานวิทยาของศาสนายูดาห์ พระเมสสิยาห์เป็นกษัตริย์ชาวยิวในอนาคตจากเชื้อสายของดาวิด ผู้ซึ่งคาดว่าจะขึ้นปกครองชาวยิวในยุคพระเมสสิยาห์และโลกที่จะมาถึง
ดูเพิ่ม

คือเบรอเนอเกิซท์
พระเยซู
ราชวงศ์บากราตีออนี
บรรณานุกรม

Pioske, Daniel (2015). David's Jerusalem: Between Memory and History. Routledge Studies in Religion. Vol. 45. Routledge. ISBN 978-1317548911.
The Holy Bible: 1611 Edition (Thos. Nelson, 1993)
แหล่งข้อมูลอื่น

"King David Dynasty"
Jewish Encyclopedia.com: "Exilarchs"
A genealogy of the Exilarchs: "From Judah to Bustanai"
Davidic Dynasty
House of David Judaica
Rabbinic Sources and Seder Olam Zuta: "Seder Olam Zuta" & "Rav-SIG"
| ด ค กกษัตริย์แห่งอิสราเอลและยูดาห์ |
| --- | --- |
 เชื้อสายของดาวิด  กษัตริย์แห่งอิสราเอลและยูดาห์ กษัตริย์แห่งยูดาห์  มัคคาบี 
อิสราเอล(สหราชาธิปไตย):  ซาอูล  อิชโบเชท  ดาวิด  ซาโลมอน 
อิสราเอล(ราชอาณาจักรเหนือ):  เยโรโบอัมที่ 1  นาดับ  บาอาชา  เอลาห์  ศิมรี   ทิบนี  อม-รี  อาหับ (เยเซเบล)  อาหัสยาห์  เยโฮรัม  เยฮู  เยโฮอาหาส  เยโฮอาช  เยโรโบอัมที่ 2  เศคาริยาห์  ชัลลูม  เมนาเฮม  เปคาหิยาห์  เปคาห์  โฮเชยา 
ยูดาห์(ราชอาณาจักรใต้):  เรโหโบอัม  อาบียัม  อาสา  เยโฮชาฟัท  เยโฮรัม  อาหัสยาห์  อาธาลิยาห์  โยอาช  อามาซิยาห์  อุสซียาห์  โยธาม  อาหัส  เฮเซคียาห์  มนัสเสห์  อาโมน  โยสิยาห์  เยโฮอาหาส  เยโฮยาคิม  เยโคนิยาห์  เศเดคียาห์ 
ยูเดีย(ราชวงศ์ฮัสโมเนียน):  ซีโมนธัสสี  ยอห์นฮีร์กัน  Aristobulus I  Alexander Jannaeus  Salome Alexandra  Hyrcanus II  Aristobulus II  Antigonus II Mattathias 
ดูเพิ่ม:  ประมุขภาพของชาวยิว  รายชื่อผู้นำชาวยิวในดินแดนแห่งอิสราเอล 
| ด ค กราชวงศ์ของอิสราเอลและยูดาห์ |
| --- | --- |
อิสราเอล(สหราชาธิปไตย):  ราชวงศ์ซาอูล  ราชวงศ์ดาวิด 
อิสราเอล(ราชอาณาจักรเหนือ):  ราชวงศ์เยโรโบอัม  ราชวงศ์บาอาชา  ราชวงศ์ศิมรี  ราชวงศ์อม-รี  ราชวงศ์เยฮู  ราชวงศ์ชัลลูม  ราชวงศ์กาดี  ราชวงศ์เปคาห์  ราชวงศ์โฮเชยา 
ยูดาห์(ราชอาณาจักรใต้):  ราชวงศ์ดาวิด  ราชวงศ์อม-รี 
ยูเดีย:  ราชวงศ์ฮัสโมเนียน  ราชวงศ์เฮโรด
ผู้วินิจฉัย 4

หนังสือผู้วินิจฉัย บทที่ 4
| ผู้วินิจฉัย 4 |
| --- | --- |
← ผู้วินิจฉัย 3ผู้วินิจฉัย 5 →
หน้าของหนังสือผู้วินิจฉัยในฉบับเลนินกราด (ค.ศ. 1008)
หนังสือ: หนังสือผู้วินิจฉัย
ภาคในคัมภีร์ฮีบรู: เนวีอีม
ลำดับในภาคของคัมภีร์ฮีบรู: 2
หมวดหมู่: ผู้เผยพระวจนะยุคต้น
ภาคในคัมภีร์ไบเบิลคริสต์: พันธสัญญาเดิม (สัตตบรรณ)
ลำดับในภาคของคัมภีร์ไบเบิลคริสต์: 7
ผู้วินิจฉัย 4 (อังกฤษ: Judges 4) เป็นบทที่ 4 ของหนังสือผู้วินิจฉัยในพันธสัญญาเดิมหรือคัมภีร์ฮีบรู ตามธรรมเนียมของศาสนายูดาห์เชื่อว่าหนังสือผู้วินิจฉัยเขียนโดยผู้เผยพระวจนะซามูเอล แต่นักวิชาการสมัยใหม่มองว่าหนังสือผู้วินิจฉัยเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์สายเฉลยธรรมบัญญัติซึ่งครอบคลุมเรื่องราวตั้งแต่หนังสือเฉลยธรรมบัญญัติถึงหนังสือพงศ์กษัตริย์ฉบับที่ 2 เชื่อว่าเขียนโดย เขียนโดยผู้เขียนศาสนายาห์เวห์ผู้รักชาติและศรัทธาในสมัยของโยสิยาห์กษัตริย์ยูดาห์นักปฏิรูปในศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสตกาล บทที่ 4 ของหนังสือผู้วินิจฉัยบันทึกถึงกิจกรรมของผู้วินิจฉัยเดโบราห์ อยู่ในส่วนที่ประกอบด้วยผู้วินิจฉัย 3:1 ถึง 5:31
ต้นฉบับ

บทนี้เดิมเขียนด้วยภาษาฮีบรู แบ่งออกเป็น 24 วรรค
ต้นฉบับ > พยานต้นฉบับ

บางสำเนาต้นฉบับในยุคต้นที่มีข้อความของบทนี้เป็นภาษาฮีบรูมีลักษณะเป็นต้นฉบับเมโซเรติก (Masoretic Text) ได้แก่ ได้แก่ ฉบับไคโร (Codex Cairensis; ค.ศ. 895), ฉบับอะเลปโป (Aleppo Codex; ศตวรรษที่ 10) และฉบับเลนินกราด (Leningrad Codex; ค.ศ. 1008) ชิ้นส่วนที่มีข้อความบางส่วนของบทนี้ในภาษาฮีบรูถูกพบในม้วนหนังสือเดดซี ได้แก่  XJudges (XJudg, X6; 50 ปีก่อนคริสตกาล) ซึ่งมีวรรคที่หลงเหลือคือ 5–8
ต้นฉบับโบราณที่หลงเหลืออยู่ของคำแปลเป็นภาษากรีกคอยนีที่รู้จักในชื่อเซปทัวจินต์ (ทำขึ้นในช่วงไม่กี่ศตวรรษสุดท้ายก่อนคริสตกาล) ได้แก่ ฉบับวาติกัน (Codex Vaticanus; B;  {\mathfrak {G}}B; ศตวรรษที่ 4) และฉบับอะเล็กซานเดรีย (Codex Alexandrinus; A;  {\mathfrak {G}}A; ศตวรรษที่ 5)
วิเคราะห์

การศึกษาด้านภาษาศาสตร์โดยชิสโฮล์มเผยให้เห็นว่าเนื้อหาส่วนกลางของหนังสือผู้วินิจฉัย (ผู้วินิจฉัย 3:7–16:31) สามารถแบ่งได้เป็น 2 ช่วงตาม 6 คำสร้อยที่กล่าวว่าชาวอิสราเอลทำสิ่งชั่วในสายพระเนตรพระยาห์เวห์:
ช่วงที่ 1
ช่วงที่ 2
นอกจากนี้จากหลักฐานทางภาษา คำกริยาที่ใช้อธิบายการที่พระเจ้าทรงตอบสนองต่อบาปของชาวอิสราเอลก็มีรูปแบบซ้ำ ๆ และสามารถจัดกลุ่มให้เข้ากับการแบ่งส่วนข้างต้น:
ช่วงที่ 1
ช่วงที่ 2
เดโบราห์ (4:1–16)

ดูเพิ่ม: ยุทธการที่ภูเขาทาโบร์
บทนี้เปิดเรื่องด้วยรูปแบบการเล่าเรื่องตามแบบแผนของหนังสือผู้วินิจฉัย เชื่อมโยงกับสมัยเอฮูดเป็นผู้วินิจฉัยโดยไม่ได้อ้างอิงถึงชัมการ์ (ผู้ซึ่งจะถูกกล่าวถึงในภายในหลังในผู้วินิจฉัย 5) เพื่อแนะนำผู้เผยพระวจนะหญิงเดโบราห์ในฐานะผู้ช่วยกู้และผู้วินิจฉัย (วรรค 4) ภายหลังจากที่ชาวอิสราเอลทูลร้องทุกข์ต่อพระเจ้าให้ทรงช่วยจากการกดขี่
เดโบราห์นำพระบัญชาที่ได้รับโดยตรงจากพระเจ้ามาแจ้งแก่บาราคซึ่งเป็นผู้นำของชาวอิสราเอลให้เข้ารบของทหารของยาบิน ที่นำโดยแม่ทัพสิเสรา และด้วยเหตุนี้จึงแสดงให้เห็นว่าพระยาห์เวห์เป็นจอมทัพสูงสุดในสงครามศักดิ์สิทธิ์ที่ต่อสู้โดยประชากรของพระองค์
โครงสร้างของส่วนนี้ประกอบด้วยวรรค 6–16 ดังต่อไปนี้:
ในวรรค 12-16 รูปแบบไถ่ของชาวอิสราเอลสมบูรณ์ด้วยชัยชนะของผู้ด้อยกว่าตามคำเผยพระวจนะโดยผู้เผยพระวจนะหญิงเดโบราห์
เดโบราห์ (4:1–16) > วรรค 4

"ผู้เผยพระวจนะหญิง": เช่น "ฮุลดาห์" ผู้ถ่ายทอดพระวจนะสำคัญเกี่ยวกับความจำเป็นในการปฏิรูปในสมัยกษัตริยืโยสิยาห์ (2 พงศ์กษัตริย์ 22:14–20); "โนอัดยาห์" ที่ถูกกล่าวถึงใน เนหะมีย์ 6:14 และภรรยาของอิสยาห์ (อิสยาห์ 8:3)
"ภรรยาของลัปปิโดท": ในภาษาฮีบรูอาจแปลเป็น 'สตรีแห่งไฟ' หรือ 'สตรีแห่งคบเพลง/แสงวาบของฟ้าแลบ' คู่ขนานกันกับชื่อของ "บาราค" ที่มีความหมายว่า 'ฟ้าแลบ'
ยาเอลสังหารสิเสรา (4:17–24)

โครงสร้างของส่วนนี้เป็นดังนี้:
สิเสรามาที่เต็นท์ของยาเอล (4:17)
บาราคมาที่เต็นท์ของยาเอล (4:22a1)
ในส่วนนี้ สิเสราหาที่ซ่อนตัวจากชาวอิสราเอลที่ไล่ตาม แล้วไปถึงเต็นท์ของยาเอลโดยบังเอิญ ยาเอลจงใจออกไปพบสิเสราและหลอกให้สิเสราตายใจว่าเธอจะช่วยเขาได้ (เปรียบเทียบกับสิ่งที่เอฮูดกระทำแก่เอกโลนในผู้วินิจฉัย 3)  สิเสราขอน้ำ แต่ยาเอลแสดงการต้อนรับอย่างมีไมตรีจิตตามแบบตะวันออกใกล้โบราณโดยการให้นมแก่สิเสราแทน ("ยาเอล" (ฮีบรู: יָעֵל Yāʿēl) มีความหมายว่า "แพะภูเชา" ("ibex") เธออาจจะนำนมแพะให้กับสิเสรา) และนำผ้ามาคลุมให้แก่สิเสราจนสิเสราเผลอหลับไป ยาเอลจึงใช้ค้อนตอกหลักขึงเต็นท์เข้าที่ขมับของสิเสราจนตาย วีรกรรมนี้ได้รับการขับร้องเป็นบทเพลงด้วยรายละเอียดบางอย่างที่แตกต่างกันเล็กน้อยในบทกวีโบราณของผู้วินิจฉัย 5 วรรค 22 ซึ่งเป็นไปตามคำเผยพระวจนะของเดโบราห์ (4:9)
สองวรรคสุดท้าย (23–24) ประกอบด้วยความเน้นย้ำว่าพระยาห์เวห์ทรงควบคุมยุทธการและช่วยเหลือชาวอิสราเอลจากผู้กดขี่
ยาเอลสังหารสิเสรา (4:17–24) > วรรค 20

คำกล่าวสุดท้ายของสิเสราต่อยาเอล (ก่อนที่สิเสราจะถูกยาเอลสังหาร) มีการแฝงนัย โดยเป็นการเล่นคำกับคำว่า "ใคร"  (ภาษาฮีบรู ʼiš) "ใคร" คำแรกใช้กล่าวถึงผู้ที่มาที่เต็นท์ ซึ่งก็คือบาราค ส่วน "ใคร" คำที่สองหมายถึงผู้ที่อยู่ในเต็นท์ ซึ่งก็คือสิเสรา และคำตอบควรเป็น "ไม่มี" เพราะสิเสราจะไม่มีชีวิตอยู่แล้วเมื่อบาราคมาถึง
ดูเพิ่ม

การลอบสังหาร
คานาอัน
เคเดชในนัฟทาลี
นม
ชาวเคไนต์
ภูเขาเอฟราอิม
ภูเขาทาโบร์
แม่น้ำคีโชน
รถรบ
วงศ์วานอิสราเอล
เหล็ก
ศานันนิม
ฮาโซร์
เฮเบอร์
โฮบับ
ส่วนในคัมภีร์ไบเบิลที่เกี่ยวข้อง: ผู้วินิจฉัย 3, ผู้วินิจฉัย 5
บรรณานุกรม

Chisholm, Robert B. Jr. (2009). "The Chronology of the Book of Judges: A Linguistic Clue to Solving a Pesky Problem" (PDF). Journal of the Evangelical Theological Society. 52 (2): 247–55. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2022-11-08. สืบค้นเมื่อ 2024-01-29.
Coogan, Michael David (2007).  Coogan, Michael David; Brettler, Marc Zvi; Newsom, Carol Ann; Perkins, Pheme (บ.ก.). The New Oxford Annotated Bible with the Apocryphal/Deuterocanonical Books: New Revised Standard Version, Issue 48 (Augmented 3rd ed.). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-528881-0.
Fitzmyer, Joseph A. (2008). A Guide to the Dead Sea Scrolls and Related Literature. Grand Rapids, MI: William B. Eerdmans Publishing Company. ISBN 978-0-8028-6241-9.
Halley, Henry H. (1965). Halley's Bible Handbook: an abbreviated Bible commentary (24th (revised) ed.). Zondervan Publishing House. ISBN 0-310-25720-4.
Hayes, Christine (2015). Introduction to the Bible. Yale University Press. ISBN 978-0-300-18827-1.
Niditch, Susan (2007). "10. Judges".  ใน Barton, John; Muddiman, John (บ.ก.). The Oxford Bible Commentary (first (paperback) ed.). Oxford University Press. pp. 176–191. ISBN 978-0-19-927718-6. สืบค้นเมื่อ February 6, 2019.
Ulrich, Eugene, บ.ก. (2010). The Biblical Qumran Scrolls: Transcriptions and Textual Variants. Brill.
Webb, Barry G. (2012). The Book of Judges. New International Commentary on the Old Testament. Eerdmans Publishing Company. ISBN 978-0-8028-2628-2.
Würthwein, Ernst (1995). The Text of the Old Testament. แปลโดย Rhodes, Erroll F. Grand Rapids, MI: Wm. B. Eerdmans. ISBN 0-8028-0788-7. สืบค้นเมื่อ January 26, 2019.
Younger, K. Lawson (2002). Judges and Ruth. The NIV Application Commentary. Zondervan. ISBN 978-0-310-20636-1.
แหล่งข้อมูลอื่น

คำแปลในศาสนายูดาห์:
Shoftim - Judges - Chapter 4 (Judaica Press). Hebrew text and English translation [with Rashi's commentary] at Chabad.org
คำแปลในศาสนาคริสต์:
Online Bible at GospelHall.org (ESV, KJV, Darby, American Standard Version, Bible in Basic English)
Judges chapter 4. Bible Gateway
ผู้วินิจฉัย 4. YouVersion
"ยาเอลสังหารสิเสรา" ภาพวาดโดย Palam il Giovane (ค.ศ. 1550-1628)
เยฮูคัล

บุคคลในคัมภีร์ไบเบิล
เยฮูคัล (อังกฤษ: Jehucal; ฮีบรู: יְהוּכַל Yəhūḵal) หรือ ยูคาล (อังกฤษ: Jucal) เป็นชื่อในภาษาฮีบรูที่หมายบุคคลผู้หนึ่งในคัมภีร์ฮีบรู จากที่ระบุในเยเรมีย์ 37:3 ในคัมภีร์ฮีบรู เยฮูคัลน่าจะมีชีวิตอยู่ในช่วงปลายศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสตกาลถึงต้นศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาล ชื่อนี้ยังพบใน Tell Es-Safi  และในเศษดินเผาอาราดชิ้นหนึ่ง
บันทึกในคัมภีร์ฮีบรู

เยฮูคัลถูกกล่าวถึงเฉพาะในบทที่ 37 และ 38 ของหนังสือเยเรมีย์:
เยเรมีย์ 37:3
เยเรมีย์ 38:1
โบราณคดี

การขุดค้นในนครดาวิดที่ดำเนินการโดยมูลนิธินครดาวิดได้ค้นพบบูลลา (ตราประทับดินเหนียว) ที่ปรากฏชื่อเยฮูคัลในปี ค.ศ. 2005 It read yhwkl bn šlmyhw bn šby: Yehukal son of Shelemyahu son of Shebi.
เอลฮานันบุตรยาอาเรโอเรกิม

เอลฮานันบุตรยาอาเรโอเรกิมชาวเบธเลเฮม (ฮีบรู: אֶלְחָנָן בֶּן־יַעְרֵי אֹרְגִים בֵּית הַלַּחְמִי‎ ʾElḥānān ben-Yaʿrē ʾŌrəgīm Bēṯ halLaḥmī) เป็นตัวละครใน 2 ซามูเอล 21:19 ที่ได้รับการระบุว่าเป็นผู้สังหารโกลิอัท:
"และในการรบกับฟีลิสเตียอีกครั้งหนึ่งที่โกบ เอลฮานันบุตรยาอาเรโอเรกิมชาวเบธเลเฮม สังหารโกลิอัท ชาวกัท ผู้ซึ่งถือหอกด้ามใหญ่เหมือนไม้กระพั่นทอผ้า"
ส่วนใน 1 พงศาวดาร 20:5 เขาได้รับการระบุเป็น เอลฮานันบุตรยาอีร์ (אֶלְחָנָן בֶּן־יָעִיר‎ ʾElḥānān ben-Yāʿīr) ซึ่งบ่งชี้ว่า ยาอาเรโอเรกิม เป็นรูปแผลงที่สับสนของชื่อยาอีร์กับคำว่า "ไม้กระพั่น" ในโองการนี้ (ʾōrəgīm) โองการใน 2 ซามูเอล 21:19 สร้างปัญหาเมื่อเทียบกับเรื่องราวดาวิดกับโกลิอัทใน 1 ซามูเอล 17 ทำให้นักวิชาการสรุปว่า "การระบุการสังหารโกลิอัทแก่ดาวิดอาจไม่ได้เป็นของต้นฉบับ"  แต่เป็น "การทำอย่างละเอียดและการทำซ้ำ" เรื่องราวเอลฮานันตอนต้นด้วยการ "ถือว่าชัยชนะเป็นของดาวิดที่รู้จักกันมากกว่า"
วิธีแก้ปัญหากับเรื่องราวดาวิดกับโกลิอัท

การระบุการเสียชีวิตของโกลิอัทจากดาวิดแทนที่จะเป็นเอลฮานันก่อให้เกิดความไม่สอดคล้องกัน นักเขียนและนักแปลรุ่นหลังทั้งในศาสนายูดาห์และคริสต์นำเสนอวิธีแก้ปัญหาแบบกลมกลืนจำนวนหนึ่งไว้ดังตัวอย่างนี้:
หนังสือพงศาวดารในศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราชแก้ปัญหาด้วยการอธิบายว่า "เอลฮานันบุตรยาอีร์ได้สังหารลามีน้องชายของโกลิอัทชาวกัท" (1 พงศาวดาร 20:5) ด้วยการสร้างชื่อ ลามี จากส่วนท้ายของคำว่า "ชาวเบธเลเฮม" (beit ha-lahmi)
Targum คัมภีร์ฮีบรูฉบับแปลเป็นภาษาแอราเมอิก ระบุเอลฮานันกับดาวิดว่ามาจากเบธเลเฮม (targum 2 ซามูเอล 21:19) แม้ว่าสิ่งนี้สร้างปัญหาอีกอันว่าเอลฮานันจัดให้เป็นหนึ่งในผู้ติดตามของดาวิดและการสังหารเกิดขึ้นคนละที่
ฉบับพระเจ้าเจมส์ผสาน 2 ซามูเอล 21:19 กับ 1 พงศาวดาร 20:5 ด้วยการเสริมคำว่า น้องชายของ (ในข้อความขนาดเล็ก ฉบับตีพิมพ์รุ่นหลังแทนที่ด้วยอักษรตัวเอียง) เพื่อให้อ่านแล้วทำให้รู้สึกเหมือนว่าเอลฮานันสังหารน้องชายโกลิอัท: "และในการรบกับฟีลิสเตียอีกครั้งหนึ่งที่โกบ เอลฮานันบุตรยาอาเรโอเรกิมชาวเบธเลเฮม สังหารน้องชายของโกลิอัท ชาวกัท ผู้ซึ่งถือหอกด้ามใหญ่เหมือนไม้กระพั่นทอผ้า"
พระคัมภีร์ฉบับแปลของฝ่าย evangelical อย่าง New International Version และ New English Translation ดำเนินตามฉบับพระเจ้าเจมส์ด้วยการดัดแปลง 2 ซามูเอล 21.19 โดยฉบับแปลฝ่ายหลังเสนอข้อโต้แย้งแบบเชิงขอโทษว่ามีความเสียหายในช่วงที่มีการส่งผ่านโองการ
ผู้อธิบายบางคนเชื่อว่าโกลิอัทที่เอลฮานันสังหารนั้นเป็นคนละคนกับโกลิอัทที่ดาวิดสังหาร โดยโต้แย้งว่าโกลิอัทเป็นชื่อเล่นของลามี ซึ่งคล้ายกับยอห์นผู้ให้บัพติศมาที่ได้รับชื่อเล่นว่าเอลียาห์ หรือลามีใช้ชื่อโกลิอัทเป็นชื่อที่สองหลังโกลิอัทตัวจริงเสียชีวิตแล้ว
ดูเพิ่ม

หนังสือพงศาวดาร
หนังสือซามูเอล
เอลฮานันบุตรโดโด หนึ่งในนักรบชั้นสูงของดาวิด
เอโลน

ผู้วินิจฉัยคนหนึ่งของอิสราเอล
| เอโลน |
| --- | --- |
אֵילֹן‎
ภาพวาดของเอโลนผู้วินิจฉัยแห่งอิสราเอลจาก Epitome historico-chronologica โดย Bartolomeo Gai
ชื่ออื่น:  אילון הזבולוני‎ Elon Zebuloni
ผู้ดำรงตำแหน่งก่อน: อิบซาน
ผู้สืบตำแหน่ง: อับโดน
เอโลน  (อังกฤษ: Elon; ฮีบรู: אֵילֹן ʼĒlōn, "ต้นโอ๊ก")  เป็นผู้วินิจฉัยของชาวอิสราเอลโบราณตามที่ระบุในหนังสือผู้วินิจฉัยของคัมภีร์ไบเบิล
เอโลนปรากฏในผู้วินิจฉัย 12:11–12 เป็นสมาชิกของเผ่าเศบูลุนผู้ทำหน้าที่วินิจฉัยอิสราเอลเป็นเวลา 10 ปี เอโลนสืบทอดตำแหน่งจากอิบซานแล้วอับโดนก็มาสืบทอดตำแหน่งต่อจากเอโลน เอโลนร่วมด้วยโทลา, ยาอีร์, อิบซาน และอับโดนเป็นผู้วินิจฉัยที่ถูกกล่าวถึงเพียงสั้น ๆ
ดูเพิ่ม

ผู้วินิจฉัยในคัมภีร์ฮีบรู
หนังสือผู้วินิจฉัย
โมเช วาย. วาดิ

| ศาสตราจารย์ โมเช วาดิ |
| --- | --- |

เกิด: โมเช ยาโคบ วาดิ  (1954-07-04) 4 กรกฎาคม ค.ศ. 1954 (70 ปี) Haifa
ศิษย์เก่า: Bar-Ilan University Weizmann Institute of Science Hebrew University
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
สถาบันที่ทำงาน: Rice University IBM Almaden Research Center Stanford University
วิทยานิพนธ์: The Implication Problem for Data Dependencies in the Relational Model (1981)
อาจารย์ที่ปรึกษาในระดับปริญญาเอก: Catriel Beeri
 
เว็บไซต์: www.cs.rice.edu/~vardi
โมเช ยาโคบ วาดิ (ฮีบรู: משה יעקב ורדי, อังกฤษ: Moshe Ya'akov Vardi; เกิด 4 กรกฎาคม ค.ศ. 1954) เป็นนักวิทยาการคอมพิวเตอร์เชื้อสายยิว ปัจจุบันเขาเป็นศาสตราจารย์สอนอยู่ที่ Rice University ประเทศสหรัฐอเมริกา และเป็นผู้อำนวยการสถาบันเทคโนโลยีสารสนเทศเคนเคนเนดี (Ken Kennedy Institute for Information Technology) ความสนใจของเขามุ่งเน้นไปที่การใช้งานของตรรกะทางวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ รวมถึงทฤษฎีฐานข้อมูล โมเดลทฤษฎีแบบมีขอบเขต (finite-model theory) รูปแบบความรู้ในระบบหลายตัวแทน (multi-agent systems) การตรวจสอบคอมพิวเตอร์ช่วยและการให้เหตุผล และตรรกะการเรียนการสอนในหลักสูตร ดังนั้นเขาจึงเป็นผู้เชี่ยวชาญที่มีชื่อเสียงในการตรวจสอบโมเดล (model checking) ความพึงพอใจที่มีข้อจำกัดและทฤษฎีฐานข้อมูล (constraint satisfaction and database theory) ตรรกะ (logic) และทฤษฎีทางวิทยาการคอมพิวเตอร์ (theoretical computer science)
เขาได้เขียนเอกสารทางเทคนิคกว่า 400 ชุดเช่นเดียวกับบรรณาธิการคนอื่นๆ อีกด้วย โดยเขาเขียนหนังสือให้เหตุผลเกี่ยวกับความรู้ร่วมกับ Ronald Fagin, Joseph Halpern และ Yoram Moses และในหนังสือชื่อ Finite Model Theory and Its Applications ร่วมกับ Erich Grädel, Phokion G. Kolaitis, Leonid Libkin, Maarten Marx, Joel Spencer, Yde Venema และ Scott Weinstein นอกจากนี้เขายังเป็นบรรณาธิการหัวหน้าด้านการสื่อสารของนิตยสาร ACM (Association for Computing Machinery) อีกด้วย
แหล่งข้อมูลอื่น

Rice's Moshe Y. Vardi elected fellow of American Academy of Arts and Sciences เก็บถาวร 2019-02-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Jade Boyd, "Rice’s Moshe Vardi honored as Distinguished Service Professor", (July 22, 2011), Rice University Newsเก็บถาวร 2014-03-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ โมเช ยาโคบ วาดิ
โมเช แอเร็นส์

| โมเช แอเร็นส์ |
| --- | --- |
משה ארנס‎


สมาชิกสภานิติบัญญัติ (Knesset) คณะที่ 8 - 12
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 1973 – ค.ศ. 1992
สมาชิกสภานิติบัญญัติ (Knesset) คณะที่ 15
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 1999 – ค.ศ. 2003
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
ดำรงตำแหน่ง 23 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1983 – 13 กันยายน ค.ศ. 1984
Minister without Portfolio
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 1984 – ค.ศ. 1988
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
ดำรงตำแหน่ง 23 ธันวาคม ค.ศ. 1988 – 12 มิถุนายน ค.ศ. 1990
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
ดำรงตำแหน่ง 11 มิถุนายน ค.ศ. 1990 – 13 กรกฎาคม ค.ศ. 1992
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
ดำรงตำแหน่ง 27 มกราคม ค.ศ. 1999 – 6 กรกฎาคม ค.ศ. 1999
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 27 ธันวาคม ค.ศ. 1925(1925-12-27) เคานัส, ลิทัวเนีย
เสียชีวิต: 7 มกราคม ค.ศ. 2019(2019-01-07) (93 ปี) Savyon, Israel
พรรคการเมือง: Likud (ค.ศ. 1973 – 1992)  Likud (ค.ศ. 1999 – 2003)

โมเช แอเร็นส์ (ฮีบรู: משה ארנס, อังกฤษ: Moshe Arens; 27 ธันวาคม ค.ศ. 1925 – 7 มกราคม ค.ศ. 2019) เป็นวิศวกรการบิน นักวิจัย อดีตนักการทูตและนักการเมืองชาวอิสราเอล
ในระหว่างปี ค.ศ. 1973 - 1992 เขาเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติของประเทศอิสราเอล (Knesset) หลายสมัยติดต่อกัน (คณะที่ 8 - 12) และสมัยสุดท้ายในปี ค.ศ. 1999 - 2003 คณะที่ 15
นอกจากนี้เขายังเคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม 3 ครั้ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ นักการทูตอิสราเอลในประเทศสหรัฐอเมริกา และเป็นศาสตราจารย์ที่ Technion ในไฮฟา
แหล่งข้อมูลอื่น

Charlie Rose – Moshe Arens เก็บถาวร 2010-05-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Moshe Arens Israel Ministry of Foreign Affairs
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ โมเช แอเร็นส์
โยคานัน อาเฟ็ก

| โยคานัน อาเฟ็ก |
| --- | --- |
โยคานัน อาเฟ็ก ที่เมืองโกรนิงเงิน ในปี ค.ศ. 2012
ประเทศ:  อิสราเอล
เกิด:  (1952-04-16) 16 เมษายน ค.ศ. 1952 (72 ปี) เทลอาวีฟ
ตำแหน่งที่ได้รับ: อินเตอร์เนชันแนลมาสเตอร์
ระดับสมาพันธ์หมากรุกโลก: 2282 (พฤษภาคม ค.ศ. 2010)
โยคานัน อาเฟ็ก (ฮีบรู: יוחנן אפק; อังกฤษ: Yochanan Afek) เกิดวันที่ 16 เมษายน ค.ศ. 1952 ในเทลอาวีฟ เป็นทั้งนักกีฬาหมากรุกสากล, คอมโพสเซอร์, ครูฝึก และผู้ชี้ขาดชาวอิสราเอล เขาเผยว่าโมเช เซอร์เนียก ซึ่งเป็นมาสเตอร์ผู้บุกเบิกชาวอิสราเอลเป็น "ครูของเขา" เขาเป็นคนเดียวที่ครองตำแหน่งด้านหมากรุกระดับนานาชาติที่แตกต่างกันถึงสี่รายการ โดยเป็นอินเตอร์เนชันแนลมาสเตอร์, เชสคอมโพสเซอร์ของอินเตอร์เนชันแนลแกรนด์มาสเตอร์, ผู้ตัดสินหมากรุกสากลระหว่างประเทศ และกรรมการเชสคอมโพสเซอร์ระหว่างประเทศ รวมถึงในปี ค.ศ. 2002 เขาชนะการแข่งหมากรุกสากลชิงแชมป์เมืองปารีส (แข่งแบบเปิด)
นอกจากนี้ ในบทที่สองของหนังสือ ค.ศ. 2009 อัจฉริยะในเบื้องหลัง (Genius in the Background) ที่เขียนโดยตีบอร์ คารอย ได้มีคำอุทิศให้แก่เขา
แหล่งข้อมูลอื่น

แม่แบบ:Fide
โยคานัน อาเฟ็ก player profile at Chessgames.com
Yochanan Afek – Articles – New In Chess เก็บถาวร 2014-02-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
โอโฮลีอับ

อาราม Nabi Sujud แด่โอโฮลีอับบุตรอาหิสะมัค ตั้งอยู่ในเขต Jezzine
ในคัมภีร์ไบเบิลฮีบรู โอโฮลีอับ (อังกฤษ: Oholiab; ฮีบรู: אָהֳלִיאָב ʾĀholīʾāḇ, "เต็นท์ของบิดา") เป็นบุตรชายของอาหิสะมัคแห่งเผ่าดาน ทำงานในฐานะผู้ช่วยของเบซาเลลในการสร้างพลับพลาและเครื่องใช้ในพลับพลา รวมไปถึงหีบแห่งพันธสัญญา ในอพยพ 38:23 บรรยายของโอโฮลีอับเชี่ยวชาญในงานไม้ การทอผ้า และงานเย็บปักถักร้อย
PPA

PPA อาจย่อมาจาก
เขตสถานที่รอบฮิปโปแคมปัส (อังกฤษ: parahippocampal place area) ส่วนหนึ่งของสมอง
ฟีนิลโพรพาโนลามีน (อังกฤษ: phenylpropanolamine) ส่วนผสมของยาแก้คัดจมูก/ยาลดน้ำมูก
การตรวจไส้ตรง (ละติน: palpatio per anum)
MD

MD, Md หรือ md อาจหมายถึง
เมนเดลีเวียม ธาตุลำดับที่ 101 ในตารางธาตุ
แพทยศาสตรบัณฑิต (Doctor of Medicine; ละติน: Medicinæ Doctor)
รหัสประเทศ ISO 3166-1 ของประเทศมอลโดวา (MD)
.md โดเมนอินเทอร์เน็ตระดับบนสุดของประเทศมอลโดวา
เมไทล์ดิคลอร์โรซีน
Mkdir คำสั่งในยูนิกซ์,ดอส, OS / 2, และ ไมโครซอฟท์ วินโดวส์ ที่ใช้สร้างไดเรกทอรี
เรด เทคโนโลยีการนำฮาร์ดดิสก์ หลายๆ อันมาต่อเข้าด้วยกันเพื่อให้มองเห็นเป็นอันเดียว
ไมโครไดร์ฟ ชนิดของฮาร์ดไดรฟ์ขนาดเล็ก
กรรมการผู้จัดการ (managing director)
| อักษร M ที่ประกอบกับอักษรละตินตัวอื่น |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| MA | MB | MC | MD | ME | MF | MG | MH | MI | MJ | MK | ML | MM | MN | MO | MP | MQ | MR | MS | MT | MU | MV | MW | MX | MY | MZ |
| AM | BM | CM | DM | EM | FM | GM | HM | IM | JM | KM | LM | MM | NM | OM | PM | QM | RM | SM | TM | UM | VM | WM | XM | YM | ZM |
เส-ลาห์

คำภาษาฮีบรูในคัมภีร์ไบเบิลที่ความหมายไม่แน่ชัด
"เส-ลาห์" บนหน้าบันของโบสถ์นักบุญนิโคลัส ในเมืองชตราลซุนท์ ประเทศเยอรมนี
เส-ลาห์ (อังกฤษ: Selah; /ˈsiːlə(h)/; ฮีบรู: סֶלָה, อักษรโรมัน: selā) เป็นคำที่ใช้ 74 ครั้งในคัมภีร์ฮีบรู ศัพทมูลและความหมายไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แม้ว่าจะมีการตีความต่าง ๆ กันก็ตาม
เส-ลาห์อาจเป็นเครื่องหมายทางพิธีกรรม-ดนตรี หรือเป็นคำสั่งในการอ่านข้อความ โดยมีความหมายว่า "หยุดและฟัง" มีการเสนอการตีความอื่นอีกว่าเส-ลาห์สามารถใช้เพื่อระบุว่าจะมีการเล่นดนตรีสลับ ณ จุดนี้ในเพลงสดุดี นอกจากนี้ยังมีการตีความว่าเป็นการขีดเส้นใต้รูปแบบหนึ่งเพื่อเตรียมเข้าสู่ย่อหน้าถัดไป
ระวังสับสนกับคำภาษาฮีบรู sela' (סֶלַע) ที่มีความหมายว่า "ศิลา"
การปรากฏ

คำว่าเส-ลาห์ปรากฏ 71 ครั้งในเพลงสดุดี 39 บท และ 3 ครั้งในฮาบากุก 3 รวมแล้วปรากฏทั้งหมด 74 ครั้งในคัมภีร์ไบเบิล พบได้ในตอนท้ายของสดุดี 3, 24 และ 46 และในกรณีอื่น ๆ ส่วนใหญ่พบได้ในตอนท้ายของวรรค ข้อยกเว้นคือในสดุดี 55:19, 57:3 และฮาบากุก 3:3, 9, 13
เพลงสดุดีบางบทขับร้องพร้อมเครื่องดนตรี และมีการอ้างอิงถึงเรื่องนี้ในหลายบท มีเพลงสดุดี 31 บทจาก 39 บทที่มีข้อความหัวบทว่า "ถึงหัวหน้านักร้อง" และมีคำว่าเส-ลาห์ปรากฏในบทเพลงสดุดี
ดูเพิ่ม

ละหมาด
ศอลิฮ์
โยเซพุส

| โยเซพุส |
| --- | --- |
ภาพแกะที่เชื่อกันว่าเป็นโยเซพุส
เกิด: ค.ศ. 37
เสียชีวิต: ราว ค.ศ. 100
สัญชาติ: โรมัน (เดิมเป็นชาวยิว)
อาชีพ: นักประวัติศาสตร์และนักเขียนพิทักษ์ปรัชญา
ยุคสมัย: คริสต์ศตวรรษที่ 1
ผลงานเด่น: สงครามยิว และ ประวัติศาสตร์ของชาวยิว
ตำแหน่ง: นักประวัติศาสตร์
นักประวัติศาสตร์ชาวโรมัน
โยเซฟ เบน มาติตยาฮู (ฮีบรู: יוסף בן מתתיהו; ค.ศ. 37 – ราว ค.ศ. 100) เปลี่ยนชื่อเป็น โยเซฟพุส (ละติน: Titvs Flavivs Iosephvs) หลังจากที่ได้เป็นพลเมืองโรมัน เป็นนักประวัติศาสตร์และนักเขียนพิทักษ์ปรัชญา (apologist) ในคริสต์ศตวรรษที่ 1
โยเซพุสมาจากครอบครัวที่เป็นนักบวชและราชวงศ์ ผู้รอดมาได้จากการทำลายเมืองเยรูซาเลมโดยโรมันในปี ค.ศ. 70 และมาบันทึกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น งานของโยเซพุสเป็นงานสำคัญที่ทำให้เข้าใจถึงเบื้องหลังของศาสนายูดาห์ในคริสต์ศตวรรษที่ 1
โยเซพุสเป็นคนสำคัญของโลกของจักรวรรดิโรมันในด้านความรู้ที่เกี่ยวกับวัฒนธรรมของชาวยิวและชาวยิว โดยเฉพาะในสมัยที่เต็มไปด้วยความขัดแย้งและความตึงเครียดระหว่างสองฝ่าย โยเซพุสเป็นผู้ที่เคร่งครัดในการปฏิบัติตามประเพณีของชาวยิวอย่างสม่ำเสมอตลอดมา และทั้งสรรเสริญศาสนายูดาห์และพยายามให้การศึกษาและความเข้าใจแก่ผู้มิใช่ชาวยิว โยเซพุสมีความเชื่อมั่นในความคล้ายคลึงระหว่างศาสนายูดาห์กับปรัชญาของวัฒนธรรมกรีก-โรมัน และพยายามให้การศึกษาต่อบุคคลทั่วไปว่าศาสนายูดาห์เป็นศาสนาที่มีรากฐานมานานและเป็นศาสนาที่มีวัฒนธรรม หลักปรัชญา และความศรัทธา โยเซพุสคงจะต้องเป็นผู้ที่มีความสำคัญพอตัวเพราะยูซีเบียสกล่าวว่าโยเซพุสมีอนุสาวรีย์อยู่ในกรุงโรม
งานชิ้นสำคัญสองชิ้นของโยเซพุสคือ สงครามยิว ที่เขียนราวปี ค.ศ. 75 และ ประวัติศาสตร์ของชาวยิว ที่เขียนราวปี ค.ศ. 94 สงครามยิว เป็นหนังสือที่เกี่ยวกับการปฏิวัติของชาวยิวระหว่างปี ค.ศ. 66 ถึงปี ค.ศ. 70 ในการต่อต้านอำนาจของจักรวรรดิโรมัน ส่วน ประวัติศาสตร์ของชาวยิว เป็นหนังสือที่เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ที่เขียนจากทัศนคติของชาวยิว งานเขียนทั้งสองชิ้นเป็นงานเขียนที่มีค่าที่ทำให้เข้าใจถึงศาสนายูดาห์ในคริสต์ศตวรรษที่ 1 และเบื้องหลังของศาสนาคริสต์ยุคแรก
ดูเพิ่ม

จักรวรรดิโรมัน
ชาวยิว
เอโลฮิม

อักษร เอโลฮิม ในภาษายิว
เอโลฮิม (ฮีบรู: אֱלֹהִים ’ĕlōhîm) เป็นหนึ่งในพระนามของพระเป็นเจ้าที่ปรากฏในคัมภีร์ฮีบรู
ความเชื่อในศาสนาคริสต์แต่ละนิกาย > ตรีเอกภาพนิยม

คริสตชนนิกายโรมันคาทอลิกและโปรเตสแตนต์เชื่อว่าทั้ง "เอโลฮิม" และ "เยโฮวาห์" เป็นพระนามของพระเจ้าพระบิดา ซึ่งเป็นพระเจ้าเดียวกับพระเจ้าพระบุตร (คือพระเยซู) และพระวิญญาณบริสุทธิ์
ความเชื่อในศาสนาคริสต์แต่ละนิกาย > มอรมอน

ชาวมอรมอนเชื่อว่า "เอโลฮิม" เป็นพระนามของพระเจ้าพระบิดาของพระเยซู ส่วน "เยโฮวาห์" เป็นพระนามของพระเยซูก่อนเกิดเป็นมนุษย์