stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ตับ

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ตับ (แก้ความกำกวม)
| ตับ |
| --- | --- |
ตับของแกะ: (1) พูขวา (right lobe) , (2) พูซ้าย (left lobe) , (3) พูคอเดต (caudate lobe), (4) พูควอเดรต (quadrate lobe) , (5) หลอดเลือดแดงตับและหลอดเลือดดำพอร์ทัล (6) ปุ่มน้ำเหลืองตับ, (7) ถุงน้ำดี
ตับและอวัยวะใกล้เคียงภายในช่องท้องมนุษย์
รายละเอียด
คัพภกรรม: foregut
หลอดเลือดแดง: หลอดเลือดแดงตับ
หลอดเลือดดำ: หลอดเลือดดำตับ, หลอดเลือดดำพอร์ทัล
ประสาท: ปมประสาทซิลิแอค, เส้นประสาทเวกัส
ตัวระบุ
ภาษาละติน: Jecur, iecur
ภาษากรีก: Hepar (ἧπαρ) root hepat- (ἡπατ-)
MeSH: D008099
TA98: A05.8.01.001
TA2: 3023
FMA: 7197
อภิธานศัพท์กายวิภาคศาสตร์[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
ตับ (อังกฤษ: liver) เป็นอวัยวะสำคัญที่พบในสัตว์มีกระดูกสันหลังและสัตว์บางชนิด ในร่างกายมนุษย์อยู่ในช่องท้องซีกขวาด้านบนใต้กระบังลม มีหน้าที่หลายอย่างรวมทั้งการกำจัดพิษในเมแทบอไลท์ (อังกฤษ: metabolites) (สารที่ได้จากขบวนการเมแทบอลิซึม) การสังเคราะห์โปรตีน และการผลิตสารชีวเคมีต่าง ๆ ที่จำเป็นในกระบวนการย่อยอาหาร ถ้าตับล้มเหลว หน้าที่ของตับไม่สามารถทดแทนได้ในระยะยาว โดยที่เทคนิคการฟอกตับ (อังกฤษ: liver dialysis) อาจช่วยได้ในระยะสั้น
ตับยังจัดเป็นต่อมที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในร่างกาย ในศัพท์ทางการแพทย์ คำที่มีความหมายเกี่ยวข้องกับตับจะขึ้นต้นด้วยคำว่า hepato- หรือ hepatic ซึ่งมาจากคำในภาษากรีก hepar ซึ่งหมายถึงตับ มีหน้าที่สำคัญในขบวนการเมแทบอลิซึมหลายประการในร่างกาย เช่นการควบคุมปริมาณไกลโคเจนสะสม การสลายเซลล์เม็ดเลือดแดง การสังเคราะห์พลาสมาโปรตีน การผลิตฮอร์โมน และการกำจัดพิษ ตับยังเป็นต่อมช่วยย่อยอาหารโดยผลิตน้ำดีซึ่งเป็นสารประกอบอัลคาไลน์ช่วยย่อยอาหารผลิตโดยขบวนการผสมกับไขมัน (อังกฤษ: emulsification of lipids) ถุงน้ำดีจะใช้เป็นที่เก็บน้ำดีนี้ ถุงน้ำดีมีลักษณะเป็นถุงอยู่ใต้ตับ ก่อนอาหารถุงน้ำดีจะป่องมีขนาดเท่าผลลูกแพร์เล็ก เต็มไปด้วยน้ำดี หลังอาหาร น้ำดีจะถูกนำไปใช้หมด ถุงน้ำดีจะแฟบ เนื้อเยื่อของตับมีความเป็นพิเศษอย่างมาก ส่วนใหญ่ประกอบด้วย hepatocytes ที่ควบคุมปฏิกิริยาชีวเคมีปริมาณสูง รวมทั้งการสังเคราะห์และการแตกตัวของโมเลกุลที่ซับซ้อนขนาดเล็กที่จำเป็นอย่างมากในการทำงานเพื่อการดำรงชีวิตปกติ หน้าที่การทำงานทั้งหมดอาจแตกต่างกันไป แต่ในตำราประมาณว่ามีจำนวนประมาณ 500 อย่าง
กายวิภาคศาสตร์

ตับของผู้ใหญ่ปกติจะมีน้ำหนักราว 1.3 ถึง 3.0 กิโลกรัม และมีจะลักษณะนุ่ม มีสีชมพูอมน้ำตาล ตับเป็นอวัยวะที่มีขนาดใหญ่มากที่สุดเป็นอันดับสอง รองจากผิวหนัง และเป็นต่อมที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในร่างกาย ตับจะวางตัวอยู่ทางด้านขวาบนของช่องท้อง และอยู่ใต้กะบังลม นอกจากนี้บางส่วนของตับยังวางอยู่บนกระเพาะอาหาร ปลายทางด้านซ้ายสุดของตับจะชี้ไปทางม้าม และบนพื้นผิวด้านล่างของตับยังมีถุงน้ำดีวางตัวอยู่อีกด้วย
พื้นผิวของตับเกือบทั้งหมดจะถูกคลุมด้วยเยื่อบุช่องท้อง ซึ่งเป็นเยื่อบุสองชั้นที่คลุมอยู่บนอวัยวะต่างๆทางด้านหน้าของช่องท้องเพื่อลดการเสียดสีระหว่างอวัยวะ นอกจากนี้จะพบว่าที่บริเวณตับ จะมีการพับของเยื่อบุช่องท้องเข้ามาภายในตับ และแบ่งตัวออกเป็นสองพูใหญ่ๆ เยื่อดังกล่าวนี้เรียกว่า ฟอลซิฟอร์ม ลิกาเมนต์ (falciform ligament) ซึ่งจะยึดตับไว้กับผนังช่องท้องทางด้านหน้า เมื่อมองจากทางด้านบนจะพบว่า ฟอลซิฟอร์ม ลิกาเมนต์นี้จะแยกตัวออกเป็นไทรแองกูลาร์ ลิกาเมนต์ ทั้งด้านซ้ายและขวา เพื่อยึดตับไว้กับกะบังลม
กายวิภาคศาสตร์ > พูของตับ

ในทางมหกายวิภาคศาสตร์ จะแบ่งตับออกเป็นสี่พู (อังกฤษ: lobes) ตามลักษณะที่ปรากฏบนพื้นผิว โดยเมื่อมองตับจากทางด้านหน้า จะเห็นว่าตับถูกแบ่งออกเป็นพูซ้าย (อังกฤษ: left lobe) และพูขวา (อังกฤษ: right lobe) หากมองตับจากทางด้านหลัง จะพบว่ามีอีกสองพู คือ พูคอเดต (อังกฤษ: caudate lobe) ซึ่งอยู่ทางด้านบน และพูควอเดรต (อังกฤษ: quadrate lobe) ซึ่งอยู่ทางด้านล่าง ซึ่งทั้งสองพูดังกล่าวนี้จะแบ่งแยกออกจากกันโดยร่องแนวขวาง (อังกฤษ: transverse fissure) หรือเรียกว่า พอร์ตา เฮปาติส (อังกฤษ: porta hepatis) ซึ่งเป็นบริเวณที่เป็นทางผ่านของหลอดเลือดและท่อน้ำดีของตับ ทั้งพูคอเดตและพูควอเดรตนี้จะถูกแบ่งออกจากพูซ้าย โดยแนวของลิกาเมนตุม วีโนซุม (อังกฤษ: ligamentum venosum) และลิกาเมนตุม เทเรส เฮปาติส (อังกฤษ: ligamentum teres hepatis) ซึ่งเป็นโครงสร้างของหลอดเลือดตับในระยะเอมบริโอ ส่วนทางขวาจะมีรอยบุ๋มที่มีหลอดเลือดดำอินฟีเรียร์ เวนาคาวา (อังกฤษ: inferior vena cava) พาดผ่าน และแบ่งพูขวาออกจากพูคอเดตและพูควอเดรต
กายวิภาคศาสตร์ > การไหลเวียนของเลือดในตับ

ตับจะได้รับเลือดที่มีออกซิเจนสูงมาทางหลอดเลือดแดงตับ (อังกฤษ: hepatic artery) นอกจากนี้ยังมีเลือดที่นำมาจากลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ และตับอ่อนผ่านทางหลอดเลือดดำซุพีเรียมีเซนเทอริค (อังกฤษ: superior mesenteric vein) และเลือดจากม้ามผ่านทางหลอดเลือดดำม้าม (อังกฤษ: splenic vein) ซึ่งหลอดเลือดดำทั้งสองจะรวมกันเป็นหลอดเลือดดำพอร์ทัล (อังกฤษ: portal vein) แล้วเข้าสู่ตับเพื่อนำสารอาหารและสารเคมีอื่นๆที่ได้จากการดูดซึมจากทางเดินอาหาร และผลผลิตจากการทำลายเม็ดเลือดแดงจากม้าม เข้าสู่กระบวนการต่างๆภายในเซลล์ตับต่อไป
สำหรับหลอดเลือดดำที่นำเลือดออกจากตับ คือหลอดเลือดดำตับ (อังกฤษ: hepatic vein) ซึ่งจะเทเลือดเข้าสู่หลอดเลือดดำอินฟีเรียร์ เวนาคาวา ต่อไป
กายวิภาคศาสตร์ > ระบบน้ำดีภายในตับ

น้ำดีจะถูกสร้างขึ้นจากเซลล์ตับแต่ละเซลล์และส่งออกมาจากท่อน้ำดีย่อย (อังกฤษ: bile canaliculi) ซึ่งจากนั้นท่อน้ำดีย่อยแต่ละท่อจะรวมกันเป็นท่อน้ำดีตับ (อังกฤษ: hepatic bile ducts) ซึ่งมีทั้งซ้ายและขวา แล้วจึงรวมกันเป็นท่อน้ำดีใหญ่ในตับ (อังกฤษ: common hepatic bile duct) ก่อนจะส่งไปทางท่อน้ำดีใหญ่ (อังกฤษ: common bile duct) ซึ่งน้ำดีอาจถูกปล่อยออกสู่ลำไส้เล็กตอนต้น หรือเก็บสะสมไว้ในถุงน้ำดี
สรีรวิทยาของตับ

หน้าที่ต่างๆของตับจะอาศัยการทำงานของเซลล์ตับ ซึ่งมีหน้าที่หลากหลาย ดังนี้
ผลิตน้ำดี ซึ่งจัดเป็นหน้าที่หลักของเซลล์ตับ
ควบคุมเมแทบอลิซึมของสารอาหารจำพวกคาร์โบไฮเดรต ได้แก่
การสังเคราะห์น้ำตาลกลูโคสจากกรดอะมิโน กรดแลคติค หรือกลีเซอรอล
การสลายโมเลกุลของไกลโคเจน เพื่อผลิตน้ำตาลกลูโคสออกสู่กระแสเลือด
การสร้างไกลโคเจนจากน้ำตาลกลูโคส
ควบคุมเมแทบอลิซึมของไขมัน โดยเฉพาะการสังเคราะห์คอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์
ผลิตสารที่เป็นปัจจัยการแข็งตัวของเลือด (clotting factors)
แปรรูปโมเลกุลของฮีโมโกลบินที่ได้จากการทำลายเม็ดเลือดแดงที่หมดอายุจากม้าม เพื่อสร้างเป็นรงควัตถุน้ำดี (bile pigments) เช่น บิลิรูบิน (bilirubin) และบิลิเวอดิน (bilivedin)
แปรสภาพสารพิษและยาต่างๆให้อยู่ในรูปที่ร่างกายสามารถขับถ่ายออกไปได้ กระบวนการนี้เรียกว่า เมแทบอลิซึมของยา
เปลี่ยนแอมโมเนียที่เกิดจากการสลายโปรตีนให้เป็นยูเรีย เพื่อนำออกทางปัสสาวะ
เก็บสะสมไวตามินและแร่ธาตุ เช่น ไวตามิน B12 เหล็ก และทองแดง
ในระยะตัวอ่อนช่วงสามเดือนแรก ตับเป็นแหล่งสำหรับการผลิตเม็ดเลือดแดงที่สำคัญ จนกว่าจะถึงสัปดาห์ที่ 32 ของการตั้งครรภ์ ซึ่งการผลิตเม็ดเลือดจะอยู่ในไขกระดูก
การดำเนินการทางคลีนิคที่สำคัญ > โรคของตับ

โรคที่เป็นความผิดปกติของตับมีอยู่หลายโรคด้วยกัน ซึ่งอาจเป็นโรคทางพันธุกรรม หรือโรคที่เกิดจากการได้รับเชื้อหรือสารพิษต่างๆ ตัวอย่างของโรคที่เกี่ยวกับตับ ได้แก่
ตับอักเสบ (อังกฤษ: Hepatitis) เป็นภาวะที่พบบ่อยของการอักเสบของตับ มักเกิดจากการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบเอ บี ซีและอี นอกจากนี้อาจเกิดจากสารพิษ กรรมพันธุ์ หรือภาวะภูมิแพ้ตนเอง บางส่วนของการติดเชื้อเหล่านี้จะติดต่อทางเพศสัมพันธ์ นอกจากนี้การอักเสบยังอาจเกิดจากไวรัสอื่น ๆ ในตระกูล Herpesviridae เช่น'ไวรัสเริม' การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีหรือไวรัสตับอักเสบซีเป็นสาเหตุหลักของโรคมะเร็งตับ
ตับแข็ง (อังกฤษ: Cirrhosis) เกิดจากการสะสมของเนื้อเยื่อแข็งที่ทดแทนเซลล์ตับที่ตายไป โดยมักเกิดจากเชื้อไวรัส ภาวะพิษสุราเรื้อรัง หรือการได้รับสารพิษต่างๆ และไขมันในตับ นอกจากนี้ความเสียหายของตับยังอาจเกิดจากยาโดยเฉพาะอย่างยิ่งในยา paracetomol และยาที่ใช้ในการรักษาโรคมะเร็ง
ฮีโมโครมาโทซิส (Hemochromatosis) เป็นโรคทางกรรมพันธุ์ที่เกิดจากการสะสมของเหล็กในกระแสเลือด จนทำให้เกิดความเสียหายต่อเซลล์ตับ
ท่อน้ำดีตีบตัน (อังกฤษ: Biliary atresia)
บัดด์ ไคอารี่ ซินโดรม (Budd-Chiari syndrome) เกิดจากการอุดตันของหลอดเลือดดำตับ(รวมถึงการเกิดลิ่มเลือด (อังกฤษ: thrombosis)) ที่ระบายตับ มันปรากฏขึ้นด้วยอาการปวดท้อง น้ำในช่องท้องและการขยายตัวของตับ
กิลเบิร์ต ซินโดรม (Gilbert's syndrome) เป็นความผิดปกติทางพันธุกรรม ทำให้เกิดความผิดปกติในการสังเคราะห์บิลิรูบิน
ไขมันพอกตับ (Fatty liver) สาเหตุที่ก่อให้เกิดไขมันพอกตับ  มีหลายปัจจัย
หลายโรคของตับจะมาพร้อมกับอาการตัวเหลืองหรือดีซ่าน (อังกฤษ: jaundice) ที่เกิดจากการเพิ่มขึ้นของระดับบิลิรูบิน (bilirubin)ในระบบ บิลิรูบินเกิดจากการล่มสลายของฮีโมโกลบินของเซลล์เม็ดเลือดแดงที่ตายแล้ว; ปกติตับจะขจัดบิลิรูบินออกจากเลือดและขับมันทิ้งผ่านน้ำดี
นอกจากนี้ยังมีผู้ป่วยโรคตับในเด็กรวมทั้งทางเดินน้ำดีตีบตัน, อาการขาดอัลฟา 1 antitrypsin, โรค alagille, ภาวะคั่งน้ำดี การตีบตันของท่อน้ำดีภายในตับแบบครอบครัวก้าวหน้าและ Langerhans cell histiocytosis
โรคที่รบกวนการทำงานของตับจะนำไปสู่​​ความยุ่งเหยิงของกระบวนการเหล่านี้ อย่างไรก็ตามตับมีความสามารถอย่างมากในการฟื้นฟูขึ้นใหม่และมีกำลังการผลิตสำรองขนาดใหญ่ ในกรณีส่วนใหญ่ ตับเพียงแต่สร้างอาการหลังจากเกิดความเสียหายอย่างกว้างขวาง
โรคตับอาจได้รับการวินิจฉัยโดยการทดสอบการทำงาน การทดสอบเลือดของตับสามารถระบุตัวบ่งชี้ต่างๆได้ ตัวอย่างเช่นสารตั้งต้นระยะเฉียบพลัน (อังกฤษ: acute-phase reactants) จะมีการผลิตโดยตับในการตอบสนองต่อการบาดเจ็บหรืออักเสบ
การดำเนินการทางคลีนิคที่สำคัญ > อาการ

อาการของตับที่เสียหายรวมถึงต่อไปนี้:
อุจจาระซีด เกิดขึ้นเมื่อ stercobilin (สารสีน้ำตาล)หายไปจากอุจจาระ Stercobilin เกิดจากสาร bilirubin metabolites ที่ผลิตในตับ
ปัสสาวะมีสีดำ เกิดขึ้นเมื่อบิลิรูบินผสมกับปัสสาวะ
ดีซ่าน (ผิวเหลืองและ/หรือสีขาวของดวงตา) เกิดขึ้นเมื่อบิลิรูบินสะสมในผิวหนัง ทำให้เกิดอาการคันที่รุนแรง อาการคันเป็นเรื่องที่พบมากที่สุดสำหรับผู้ที่มีภาวะตับวาย บ่อยครั้งที่อาการคันนี้ไม่สามารถระงับได้ด้วยยา
อาการบวม ของช่องท้อง ข้อเท้าและเท้า เกิดขึ้นเนื่องจากตับไม่สามารถสร้างอัลบูมิน(โปรตีนชนิดหนึ่งพบในไข่ นม เนื้อสัตว์ และเลือด)
ความเหนื่อยล้ามากเกินไป เกิดจากการสูญเสียสารอาหาร แร่ธาตุและวิตามิน
รอยช้ำ และมีเลือดออกง่าย เพราะตับทำหน้าที่สร้างสารที่ช่วยป้องกันเลือดออก เมื่อเกิดความเสียหายที่ตับ สารเหล่านี้จะไม่มี ทำให้เลือดไหลออกอย่างรุนแรงได้
การปวด ในด้านขวาส่วนบนของร่างกาย เป็นผลมาจากการยืดของแคปซูล Glisson ในสภาวะของโรคไวรัสตับอักเสบและครรภ์เป็นพิษ (อังกฤษ: pre-eclampsia)
การดำเนินการทางคลีนิคที่สำคัญ > การวินิจฉัย

การวินิจฉัยการทำงานของตับสามารถทำได้โดยการทดสอบ การทดสอบเลือดสามารถแสดงให้เห็นได้อย่างง่ายดายของขอบเขตความเสียหายที่ตับ หากสงสัยว่าติดเชื้อ จะทำการทดสอบภูมิคุ้มกันอื่น ๆ บางครั้งการทำอัลตราซาวนด์หรือ CT สแกนเป็นสิ่งจำเป็นในการสร้างภาพของตับ
การตรวจทางกายภาพของตับเท่านั้นที่สามารถแสดงให้เห็นขนาดและความอ่อนนุ่มของมัน นอกจากนี้ บางรูปแบบของการถ่ายภาพยังอาจมีความจำเป็นอีกด้วย
การดำเนินการทางคลีนิคที่สำคัญ > การตรวจชิ้นเนื้อ/สแกน

บางครั้งอันตรายต่อตับจะถูกทดสอบโดยการตรวจชิ้นเนื้อ (อังกฤษ: Biopsy) โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อสาเหตุของความเสียหายที่ตับไม่เป็นที่รู้จัก ในศตวรรษที่ 21 การตรวจชิ้นเนื้อถูกแทนที่โดยการสแกนภาพรังสีความละเอียดสูงเป็นส่วนใหญ่ วิธีการนี้ไม่จำเป็นต้องใช้อัลตราซาวนด์ ไม่ต้องใช้ห้องปฏิบัติการ ไม่ต้องวิเคราะห์ผ่านกล้องจุลทรรศน์ ไม่มีการเสียหายของอวัยวะ ไม่ต้องเจ็บปวด หรือต้องใช้ยาระงับประสาทให้กับผู้ป่วย และผลที่ได้จะปรากฏบนหน้าจอคอมพิวเตอร์ในทันที
ในการตรวจชิ้นเนื้อ, เข็มจะถูกแทงเข้าไปในผิวหนังใต้ซี่โครงเพื่อเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อ เนื้อเยื่อจะถูกส่งไปยังห้องปฏิบัติการซึ่งจะมีการวิเคราะห์ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ บางครั้งนักรังสีวิทยาอาจช่วยแพทย์ตรวจชิ้นเนื้อตับโดยการให้คำแนะนำด้วยเครื่องอัลตราซาวนด์
การดำเนินการทางคลีนิคที่สำคัญ > การฟื้นฟูตับ

บทความหลัก: การฟื้นฟูตับ
ตับเป็นอวัยวะภายในของมนุษย์เพียงอย่างเดียวที่สามารถฟื้นฟูเนื้อเยื่อที่เสียหายได้ตามธรรมชาติ เนื้อเยื่อของตับที่เหลือเพียง 25% สามารถฟื้นฟูได้ใหม่ทั้งหมด แต่ไม่ได้เป็นการงอกใหม่จริง เพียงแต่เป็น'การเติบโตแบบชดเชย'ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม พูของตับที่ถูกตัดออกไปไม่ได้ถูกสร้างขึ้นใหม่แต่ตับจะฟื้นฟูการทำงานของมันที่ไม่ใช่รูปแบบเดิม นี่ตรงข้ามกับการงอกขึ้นใหม่จริงที่ทั้งหน้าที่และรูปแบบที่เป็นของเดิมจะถูกสร้างกลับคืน ในสายพันธุ์ที่ต่ำกว่าเช่นปลา ตับจะได้รับการงอกใหม่ที่แท้จริงด้วยการคืนทั้งรูปร่างและขนาดของอวัยวะ ในตับ พื้นที่ขนาดใหญ่ของเนื้อเยื่อจะรวมตัวกันเป็นรูปร่าง แต่สำหรับการก่อตัวของเซลล์ใหม่ จะต้องมีปริมาณที่เพียงพอของวัสดุเพื่อให้การไหลเวียนของเลือดสะดวกขึ้น
การฟื้นฟูนี้ส่วนใหญ่เกิดขึ้นเนื่องจากเซลล์ตับ (อังกฤษ: hepatocyte) เข้าสู่'วงจรเซลล์'อีกครั้ง นั่นคือเซลล์ตับเปลี่ยนจากขั้นตอนนิ่ง (G0) ไปสู่ขั้นตอน G1 แลัวทำการแบ่งตัว กระบวนการนี​​้ถูกกำหนดตัวรับ p75 นอกจากนี้ยังมีหลักฐานบางอย่างของเซลล์ต้นกำเนิดแบบ bipotential ที่เรียกว่าเซลล์ไข่ตับหรือ ovalocytes (อย่าสับสนกับเซลล์เม็ดเลือดแดงรูปไข่ของ ovalocytosis ของชาวเอเซียตะวันออกเฉียงใต้) ซึ่งเข้าใจว่าจะอาศัยอยู่ใน'คลอง ของ Hering' เซลล์เหล่านี้สามารถแยกแออกเป็นเซลล์ตับหรือ cholangiocytes อย่างใดอย่างหนึ่ง ซึ่ง cholangiocytes เป็นเซลล์ที่เป็นเส้นทางของท่อน้ำดี[ต้องการอ้างอิง]
การดำเนินการทางคลีนิคที่สำคัญ > การปลูกถ่ายตับ

การปลูกถ่ายตับของมนุษย์ได้ดำเนินการเป็นครั้งแรกโดยโทมัส Starzl ในประเทศสหรัฐอเมริกาและ Roy Calne ในเคมบริดจ์ประเทศอังกฤษในปี 1963 และ 1965 ตามลำดับ
การปลูกถ่ายตับเป็นตัวเลือกเดียวสำหรับผู้ที่มีภาวะตับวายที่ย้อนกลับไม่ได้ การปลูกถ่ายส่วนใหญ่จะทำสำหรับโรคตับเรื้อรังที่นำไปสู่​​โรคตับแข็ง เช่นตับอักเสบ  C เรื้อรัง, โรคพิษสุราเรื้อรัง, โรคไวรัสตับอักเสบภูมิคุ้มกันและอื่น ๆ อีกมากมาย มีน้อยมากที่การปลูกถ่ายตับจะทำสำหรับตับล้มเหลวเฉียบพลันที่เกิดขึ้นมากกว่าหนึ่งวันจนถึงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา
เนื้อเยื่อตับเพื่อการปลูกมักจะได้มาจากผู้บริจาคที่เสียชีวิตจากการบาดเจ็บของสมองร้ายแรง การปลูกถ่ายตับจากผู้บริจาคที่ยังมีชีวิตอยู่เป็นเทคนิคหนึ่งที่ส่วนหนึ่งของตับจากคนที่มีชีวิตจะถูกถอดออกและนำไปเปลี่ยนให้กับผู้รับ การกระทำแบบนี้ถูกทำเป็นครั้งแรกในปี 1989 โดยเป็นการปลูกถ่ายตับให้กับเด็ก ซึ่งต้องการเพียงร้อยละ 20 ของตับผู้ใหญ่เท่านั้น (ส่วนที่เป็น Couinaud 2 และ 3)
เมื่อเร็ว ๆ นี้ การปลูกถ่ายตับระหว่างผู้ใหญ่ต่อผู้ใหญ่ได้รับการทำโดยใช้ตับพูขวาของผู้บริจาคซึ่งจะมีจำนวนร้อยละ 60 ของตับ เนื่องจากความสามารถของตับในการฟื้นฟูใหม่ ทั้งผู้ให้และผู้รับจะจบลงด้วยการทำงานของตับปกติหากทุกอย่างไปด้วยดี ขั้นตอนนี้ได้รับการถกเถียงกันมากขึ้นเพราะมันต้องดำเนินการผ่าตัดที่มีขนาดใหญ่มากในผู้บริจาคและแน่นอนมีอย่างน้อยสองคนได้เสียชีวิตจากการบริจาคหลายร้อยกรณีแรก การตีพิมพ์เมื่อเร็ว ๆ นี้ได้มีการพูดถึงปัญหาของการตายของผู้บริจาค และอย่างน้อยมี 14 กรณีได้มีการตรวจพบ ความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด (และการเสียชีวิต) อยู่ไกลมากขึ้นในการดำเนินการทางด้านขวามากกว่าการดำเนินการทางด้านซ้าย
ด้วยความก้าวหน้าของการถ่ายภาพแบบไม่เปิดแผลเร็วๆนี้ ผู้บริจาคตับที่ยังมีชีวิตอยู่มักจะต้องได้รับการตรวจสอบด้วยการถ่ายภาพสำหรับลักษณะทางกายวิภาคของตับในการตัดสินใจว่าลักษณะทางกายวิภาคสามารถเป็นไปได้สำหรับการบริจาคหรือไม่ การประเมินผลจะดำเนินการโดยการถ่ายภาพเอกซ์เรย์คอมพิวเตอร์แบบตัวจับหลายแถว (อังกฤษ: multidetector row computed tomography (MDCT)) และการถ่ายภาพด้วยเรโซแนนซ์แม่เหล็ก (MRI) MDCT นั้นดีสำหรับลักษณะทางกายวิภาคของหลอดเลือดและการวัดปริมาตร MRI จะใช้สำหรับการกายวิภาคศาสตร์ต้นไม้ทางเดินน้ำดี ผู้บริจาคที่มีลักษณะทางกายวิภาคของหลอดเลือดผิดปกติอย่างมากจะไม่เหมาะสมสำหรับการบริจาคและจะถูกคัดออกเพื่อหลีกเลี่ยงการดำเนินงานที่ไม่จำเป็น
พื้นผิวของตับมองจากทางด้านบนแสดงให้เห็นพูสองพู
พื้นผิวภายในของตับแสดงพูสี่พู
เนื้องอกที่พูซ้ายของตับ
หลังจากการผ่าตัดเนื้องอกที่พูข้างซ้ายของตับ
มาร์ตี เจนเนตตี

| Marty Jannetty |
| --- | --- |

ชื่อเกิด: Fredrick Martin Jannetty
เกิด:  (1960-02-03) กุมภาพันธ์ 3, 1960 (64 ปี) Columbus, Georgia, United States
ที่พัก: Toms River, New Jersey, United States
ประวัติมวยปล้ำอาชีพ
ชื่อบนสังเวียน: Marty Jannetty Marty Oates
ส่วนสูง: 5 ft 11 in (1.80 m)
น้ำหนัก: 234 lb (106 kg)
มาจาก: Columbus, Georgia Atlanta, Georgia (NWA SECW/CSW) Orlando, Florida (ECW/SMW) Tampa, Florida (XWF)
ฝึกหัดโดย: Jerry Oates Ted Oates
เปิดตัว: April 5, 1984
เฟรดริก มาร์ตี เจนเนตตี (Fredrick Marty Jannetty) เกิด 3 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1960 เป็นนักมวยปล้ำอาชีพชาวอเมริกันที่รู้จักกันดีในสมาคม WWF อดีตคู่แท็กทีมกับชอว์น ไมเคิลส์ ในนามทีมเดอะร็อกเกอส์ อดีตแชมป์อินเตอร์คอนติเนนทัล WWF 1สมัย และแชมป์โลกแท็กทีม 1สมัย ร่วมกับวัน-ทู-ทรี คิด และอดีตแชมป์โลกแท็กทีม AWA 2สมัยร่วมกับชอว์น ในสมาคมAmerican Wrestling Association
แชมป์และรางวัล

American Wrestling Association
AWA World Tag Team Championship (2 times) – with Shawn Michaels
Pro Wrestling Live
PWL Tag Team Championship (1 time) – with Mad Dog Maxx
Central States Wrestling
NWA Central States Heavyweight Championship (2 times)
NWA Central States Tag Team Championship (5 times) – with Tommy Rogers (2), Bob Brown (2) and Shawn Michaels (1)
NWA Central States Television Championship (1 time)
Continental Wrestling Association
AWA Southern Tag Team Championship (2 times) – with Shawn Michaels
Deutsche Wrestling Allianz
DWA World Heavyweight Championship (1 time)
Dynamic Wrestling Alliance
DWA Internet Championship (1 time)
Platinum Wrestling Worldwide
PWW Heavyweight Championship (1 time)
Midwest Territorial Wrestling
MTW Heavyweight Championship
Pro Wrestling Illustrated
PWI ranked him #13 of the top 500 singles wrestlers in the PWI 500 in 1993
PWI ranked him #33 of the Top 100 Tag Teams of the "PWI Years" with Shawn Michaels in 2003
PWI Match of the Year (1993) vs. Shawn Michaels on Monday Night Raw on May 17
UWA Elite
UWA Elite iChampionship (1 time)
World Wide Wrestling Alliance
WWWA Intercontinental Championship (1 time)
World Wrestling Federation
WWF Intercontinental Championship (1 time)
WWF Tag Team Championship (1 time) – with the 1-2-3 Kid
Wrestling Observer Newsletter awards
Tag Team of the Year (1989) with Shawn Michaels
แหล่งข้อมูลอื่น

มาร์ตี เจนเนตตี ที่ WWE.com
Chikara profile
ความรี

ในการสื่อสารและไฟเบอร์ออปติกส์ ความรี (Ovality) หรือ ความไม่กลม คือระดับของการเบี่ยงเบนจากความกลมสมบูรณ์ของส่วนตัดขวางของแกนหรือการเคลือบของไฟเบอร์
ส่วนตัดขวางของแกนและการเคลือบถือว่าเป็นวงรีในประมาณการแรก และความรีถูกกำหนดเป็นสองเท่าของการแบนราบแบบที่สามของวงรี  2{\frac {a-b}{a+b}} โดยที่ a คือความยาวของกึ่งแกนใหญ่และ b คือความยาวของกึ่งแกนเล็ก ค่าที่ไม่มีมิตินี้อยู่ระหว่าง 0 และ 1 และอาจคูณด้วย 100 เพื่อแสดงความรีเป็นเปอร์เซ็นต์ นอกจากนี้ ความรีของแกนหรือการเคลือบอาจระบุโดย สนามการทนทาน ที่ประกอบด้วยวงกลมที่อยู่ภายในซึ่งขอบเขตของส่วนตัดขวางต้องอยู่ภายใน
ในการวัด ความรีหมายถึงปริมาณของความไม่กลมของรูหรือชิ้นส่วนทรงกระบอกในรูปแบบของวงรีทั่วไป
ในเคมี

ในเคมีเชิงคอมพิวเตอร์ โดยเฉพาะในความสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างและกิจกรรมเชิงปริมาณ (QSAR) ความรี หมายถึงการวัดว่า รูปร่างของโมเลกุลใกล้เคียงกับทรงกลม (ในด้านหนึ่ง) หรือทรงกระบอก (ในอีกด้านหนึ่ง) หรือไม่ ความรีถูกอธิบายโดยอัตราส่วนของปริมาตรต่อพื้นที่:
O={\frac {A}{4\pi ({\frac {3V}{4\pi }})^{\frac {2}{3}}}}
ที่นี่:
ความรีของอะตอมฮีเลียม (He) คือ 1.0 และของ HC24H (12 พันธะคู่สาม) คือ ~1.7
ดูเพิ่ม

ข้อผิดพลาดของความเป็นศูนย์กลาง
ความกลม (วัตถุ)
รายพระนามพระมหากษัตริย์นอร์เวย์

| พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรนอร์เวย์ |
| --- | --- |
Norges konge
ตราแผ่นดิน
อยู่ในราชสมบัติ

สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ตั้งแต่ 17 มกราคม ค.ศ. 1991
 
รายละเอียด
พระราชอิสริยยศ: สมเด็จพระราชาธิบดี
รัชทายาท: เจ้าชายโฮกุน มกุฎราชกุมาร
กษัตริย์องค์แรก: สมเด็จพระเจ้าฮารัลด์ที่ 1
สถาปนาเมื่อ: ค.ศ. 872
ที่ประทับ: พระราชวังหลวงออสโล
เว็บไซต์: The Norwegian Monarchy
ตราประจำพระองค์ของพระมหากษัตริย์แห่งนอร์เวย์ตั้งแต่ ปี 1280
สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 กษัตริย์แห่งนอร์เวย์ตั้งแต่ปี 1991 ร่วมกับพระมเหสีของพระองค์ สมเด็จพระราชินีซอนยา ในปี 2010
รายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรนอร์เวย์
สัญลักษณ์

| --- | --- |
P: ช่วงการปกครอง
 I : ช่วงที่เป็นรัฐอิสระ
 D : รวมเป็นสหราชอาณาจักรกับเดนมาร์ก
 S : รวมเป็นสหราชอาณาจักรกับสวีเดน
 DS : รวมเป็นสหราชอาณาจักรกับเดนมาร์กและสวีเดน (สหภาพคาลมาร์)
 R : ช่วงไร้กษัตริย์
ผู้ปกครองแห่งนอร์เวย์ > ราชวงศ์ แฟร์แฮร์

| P | พระนาม | ภาพเหมือน | ประสูติ | อภิเษกสมรส | สวรรคต | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| I | ฮารัลด์ที่ 1 Harald Fairhair c. 872–932 |  Non-contemporary | c. 850/860 Son of Halfdan the Black and Ragnhild | หลายครั้ง พระโอรสอย่างน้อย 9 พระองค์ | c. 932 โรกาลันด์ |  |
| I | อีริกที่ 1 Eric Bloodaxe c. 929–934 |  | c. 895 พระราชโอรสในฮารัลด์ที่ 1 และรัญฮิลด์ เอริกสดอทเทอร์ | กุนฮิลด์ กอร์มสดอททีร์ 8 พระองค์ | c. 952/4 อังกฤษ |  |
| I | โฮกุนที่ 1 Haakon the Good c. 934–960 |  Non-contemporary | c. 915–920 พระราชโอรสในฮารัลด์ที่ 1 และโธรา มอสเตอร์สตอง | มิได้อภิเษกสมรส | c. 960/1 โฮกุนเชลลา (ใกล้บาร์เกิน) |  |
| I | ฮารัลด์ที่ 2 Harald Greycloak c. 961–970 | – | c. 935 พระราชโอรสในอีริคที่ 1 และ กุนฮิลด์ กอร์มสดอททีร์ | มิได้อภิเษกสมรส | c. 970 Limfjord, Denmark |  |
|  |  |  |  | มิได้อภิเษกสมรส |  |  |
ผู้ปกครองแห่งนอร์เวย์ > ราชวงศ์นีทลินกา/เอิร์ล แห่ง เลด

| P | พระนาม | ภาพเหมือน | ประสูติ | อภิเษกสมรส | สวรรคต | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| D | พระเจ้าฮารัลด์ที่ 2 961 – c. 980 (ทางนิตินัย) |  Non-contemporary | c. 925/35[ต้องการอ้างอิง] พระโอรสในกอร์ม เดอะ โอลด์และไธรา เดนเนบอ | กิริธ โอลาฟสดอทเทียร์[ต้องการอ้างอิง] 4-6 พระองค์ ทอรา มิสทิวอจ ไม่มี | 987 latest จอมสบอร์ก |  |
|  R  | เอิร์ล โฮกุน บุตรแห่งซิเกอร์ด 965/70–995 (ทางพฤตินัย) |  Non-contemporary | c. 935 ทร็อนไฮม์ Son of Sigurd Haakonsson and Bergljot Toresdatter | ทอรา สกาเกสดอทเทอร์ 9 คน[ต้องการอ้างอิง] | 995 รีมุล |  |
ผู้ปกครองแห่งนอร์เวย์ > โอลาฟ บุตรแห่งทรีกวา

| P | พระนาม | ภาพเหมือน | ประสูติ | อภิเษกสมรส | สวรรคต | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| I | โอลาฟที่ 1 995–1000 |  | 968 Son of Tryggve Olafsson and Astrid Eiriksdottir | หลายครั้ง | c. 1000 Svolder |  |
ผู้ปกครองแห่งนอร์เวย์ > ราชวงศ์นีทลินกา/เอิร์ล แห่ง เลด (ฟื้นฟู)

| P | พระนาม | ภาพเหมือน | ประสูติ | อภิเษกสมรส | สวรรคต | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| D | สเวน ฟอร์กเบียร์ด 1000–1013 (ทางนิตินัย) |  | c. 960 พระโอรสในฮารัลด์ที่ 2และกิริธ โอลาฟสดอทเทียร์ | (1 & 2) กันฮิลด์แห่งเว็นเด็น หรือ ซิกริด ผู้ทรนง 8 พระองค์หรือมากกว่านั้น[ต้องการอ้างอิง] | 3 กุมภาพันธ์[ต้องการอ้างอิง] 1014 Gainsborough, Lincolnshire |  |
|  R  | เอิร์ล อีริก บุตรแห่งโฮกุน 1000–1015 (ทางพฤตินัย) |  | c. 964 Son of Haakon Sigurdsson and Gunhild Mieszcosdatter | Gytha Svendsdatter One son[ต้องการอ้างอิง] | c.  1024 England |  |
|  R  | เอิร์ล สวีน บุตรแห่งโฮกุน 1000–1015 (ทางพฤตินัย) |  | c. 970 Son of Haakon Sigurdsson and Thora Skagesdatter | Holmfrid Eriksdatter Two daughters[ต้องการอ้างอิง] | c.  1016 Russia |  |
ผู้ปกครองแห่งนอร์เวย์ > ราชวงศ์เซนต์โอลาฟ

| P | พระนาม | ภาพเหมือน | ประสูติ | อภิเษกสมรส | สวรรคต | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| I | โอลาฟที่ 2 Saint Olaf (Rex Perpetuus Norvegiae) 1015–1028 |  | c. 995 Ringerike Son of Harald Grenske and Åsta Gudbrandsdatter | Astrid Olofsdotter One daughter | 29 July 1030 Stiklestad aged 44–45 |  |
ผู้ปกครองแห่งนอร์เวย์ > ราชวงศ์นีทลินกา/เอิร์ล แห่ง เลด (ฟื้นฟูครั้งที่สอง)

| P | พระนาม | ภาพเหมือน | ประสูติ | อภิเษกสมรส | สวรรคต | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| D | คนุตมหาราช 1028–1035 |  | c. 995 พระราชโอรสในสเวน ฟอร์กเบียร์ด | (1) เอลฟ์จิฟูแห่งนอร์แธมตัน 2 พระองค์ (2) เอมมาแห่งนอร์มองดี 2 พระองค์ | 12 พฤศจิกายน 1035 ชาฟเตสเบอร์รี |  |
|  R  | เอิร์ล โฮกุน บุตรแห่งอีริก 1028–1029 (ทางพฤตินัย) |  | c. 998 บุตรของอีริค โฮกุนนาร์เซินและกีทา สเวนด์สดัทเทอร์ | กุนฮิลด์ พระธิดา 1 องค์[ต้องการอ้างอิง] | 1029 Pentland Firth |  |
| D | สวีน (กับ เอลฟ์จิฟู) 1030–1035 |  | c. 1015 พระราชโอรสในคนุตและเอลฟ์จิฟูแห่งนอร์แธมตัน | มิได้อภิเษกสมรส | c. 1035 |  |
ผู้ปกครองแห่งนอร์เวย์ > ราชวงศ์เซนต์โอลาฟ (ฟื้นฟู)

| P | พระนาม | ภาพเหมือน | ประสูติ | อภิเษกสมรส | สวรรคต | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| I | มักนุสที่ 1 Magnus the Good 1035–1047 |  | c. 1024 พระราชโอรสนอกสมรสในโอลาฟที่ 2 และ อัลฟ์ฮิลด์ | มิได้อภิเษกสมรส | 25 ตุลาคม 1047 เกาะเชลลันด์ พระชนมพรรษา 25 |  |
| D | มักนุสที่ 1 Magnus the Good 1035–1047 |  | c. 1024 พระราชโอรสนอกสมรสในโอลาฟที่ 2 และ อัลฟ์ฮิลด์ | มิได้อภิเษกสมรส | 25 ตุลาคม 1047 เกาะเชลลันด์ พระชนมพรรษา 25 |  |