stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ปืนใหญ่ลำกล้อง
ประวัติของปืนใหญ่ลำกล้อง

ประเทศจีนเป็นชาติแรกที่ประดิษฐ์ดินปืนขึ้นใช้ได้ และแนวคิดปืนใหญ่เริ่มปรากฏขึ้นในแผ่นดินจีน ในช่วงราชวงศ์ซ่ง หรือราวศตวรรษที่ 12 โดยปรากฏหลักฐานเป็นหนึ่งในรูปปั้นของงานแกะสลักหินแห่งต้าจู๋. อย่างไรก็ดี ปืนใหญ่ไม่ได้รับการผลิตขึ้นใช้จริงจนกระทั่งศตวรรษที่ 13. ในปีคริสต์ศักราช 1288 มีการบันทึกว่า กองทัพของราชวงศ์หยวนมีปืนใหญ่มือไว้ใช้ในการรบ. หลังจากนั้นเทคโนโลยีปืนใหญ่ก็เริ่มปรากฏตัวขึ้นในยุโรปในราวต้นศตวรรษที่ 14.
วิวัฒนาการของปืนใหญ่ลำกล้องในยุคสมัยใหม่

การพัฒนาการทางเทคโนโลยีในช่วงปลายของศตวรรษที่ 15 ทำให้ปืนใหญ่มีความคล่องตัวขึ้น และสามารถนำไปใช้ในยุทธวิธีที่มีความหลากหลาย รถลากปืนใหญ่ทำให้ปืนใหญ่ขนาดกลาง และขนาดย่อมสามารถเคลื่อนย้ายได้ง่ายขึ้น. นอกจากนี้สูตรดินปืนที่พัฒนาใหม่ การสร้างลูกปืนใหญ่ที่หล่อจากโลหะทั้งลูก (cast-iron projectile) และการกำหนดขนาดลำกล้องมาตรฐาน ทำให้ปืนใหญ่มีแสนยานุภาพสูง และน่าเกรงขามขึ้นแม้จะมีขนาดลำกล้องไม่ใหญ่โตนัก. ในการศึกระหว่างอังกฤษและสก็อตแลนด์ ในยุทธการที่ฟล็อดเดน ปี 1513 ปืนใหญ่สนามขนาดเบาของกองทัพอังกฤษสามารถยิงข่มปืนใหญ่ปิดล้อม (siege cannon).
ปืนใหญ่ลำกล้องในประเทศไทย

ปืนใหญ่ในประเทศไทยนั้นนำมาใช้เป็นเวลาช้านานแล้ว หนังสือวิวัฒนาการแห่งศัสตราวุธในกองทัพบกไทย ว่า มีการใช้ปืนใหญ่สมัยสุโขทัย ชวาเก็บปืนใหญ่ไทยจำนวน 2 กระบอกจากการรบกับพวกมัชฌปาหิตในสงครามตีเมืองชวาประมาณ พ.ศ. 1857 และมีบันทึกในพระราชพงศาวดารว่า ในสมัยสมเด็จพระราเมศวร กองทัพอยุธยาใช้ปืนใหญ่ยิงกำแพงเมืองเชียงใหม่พังไป 5 วา กฎหมายสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถก็กล่าวถึงหน่วยทหารปืนใหญ่เช่นกัน อนึ่ง หลังจากที่โปรตุเกสเดินทางเข้ามาถึงกรุงศรีอยุธยาในสมัยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 ก็เริ่มมีการซื้อปืนใหญ่ของโปรตุเกสเข้ามาประจำการในกองทัพกรุงศรีอยุธยา
การหล่อปืนใหญ่ของอยุธยามีคุณภาพดีเป็นที่เลื่องลือมาก โชกุนโทะกุงะวะ อิเอะยะสุเคยส่งสารมาทูลขอพระราชทานปืนใหญ่และไม้หอมจากสมเด็จพระเอกาทศรถ นอกจากนี้ ในรัชกาลสมเด็จพระนารายณ์มหาราช พระองค์ทรงส่งปืนใหญ่ 2 กระบอก ที่ผลิตในอยุธยาไปถวายพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 และได้มีบันทึกต่อมาว่า ปืนสองกระบอกนี้เองที่ใช้ยิงทลายประตูคุกบาสตีย์ ปัจจุบัน ปืนคู่นี้ตั้งแสดงในพิพิธภัณฑ์ทหารบกฝรั่งเศส
ปืนใหญ่กระบอกที่จัดแสดงที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร
ปุ่มมีเดียล อีพิคอนไดล์ของกระดูกต้นแขน

| ปุ่มมีเดียล อีพิคอนไดล์ของกระดูกต้นแขน  (Medial epicondyle of the humerus) |
| --- | --- |
มุมมองด้านหน้าของข้อศอกด้านซ้าย แสดงกระดูกและเอ็นรอบข้อต่อ (ปุ่มมีเดียล อีพิคอนไดล์อยู่ตรงกลางภาพด้านบน)
บริเวณที่เกิดการสร้างกระดูกของกระดูกต้นแขน (ปุ่มมีเดียล อีพิคอนไดล์อยู่ด้านล่างซ้ายของภาพ)
รายละเอียด
ตัวระบุ
ภาษาละติน: e. medialis humeri
TA98: A02.4.04.027
TA2: 1207
FMA: 23441
ศัพท์ทางกายวิภาคของกระดูก[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
ปุ่มมีเดียล อีพิคอนไดล์ของกระดูกต้นแขน (อังกฤษ: medial epicondyle of the humerus) เป็นปุ่มกระดูกบนกระดูกต้นแขน มีขนาดใหญ่กว่าและยื่นออกมามากกว่าปุ่มแลทเทอรัล อีพิคอนไดล์ ยื่นไปทางด้านหลังเล็กน้อย ในสัตว์จำพวกนกซึ่งรยางค์มีการเปลี่ยนแปลงโดยมีการหมุนเมื่อเทียบกับสัตว์สี่เท้าชนิดอื่นๆ ปุ่มนี้จะเรียกว่า ปุ่มเวนทรัล อีพิคอนไดล์ (ventral epicondyle of the humerus)
ปุ่มนี้เป็นจุดเกาะของเอ็นอัลนาคอลแลทเทอรัล (ulnar collateral ligament) ของข้อศอก, กล้ามเนื้อโปรเนเตอร์ เทเรส (Pronator teres) , และจุดเกาะต้นของเอ็นกล้ามเนื้อร่วมของกลุ่มกล้ามเนื้องอของปลายแขน (เอ็นคอมมอนเฟล็กเซอร์ (common flexor tendon))
เส้นประสาทอัลนา (ulnar nerve) วิ่งอยู่ในร่องที่อยู่ด้านหลังของปุ่มกระดูกนี้ ถ้ามีกระดูกหักบริเวณมีเดียล อีพิคอนไดล์จะทำให้มีอันตรายต่อเส้นประสาทอัลนา
ภาพอื่นๆ

มุมมองด้านหน้าของกระดูกต้นแขนซ้าย
พื้นผิวด้านหน้าของปลายแขน แสดงกล้ามเนื้อชั้นตื้น
พื้นผิวด้านหลังของปลายแขน แสดงกล้ามเนื้อชั้นลึก
แหล่งข้อมูลอื่น

SUNY Figs 07:02-02
Bioweb at UWLAX aplab
Norman/Georgetown radiographsul (xrayelbow)
ปุ่มเล็กของกระดูกต้นแขน

| ปุ่มเล็กของกระดูกต้นแขน  (Lesser tubercle) |
| --- | --- |
มุมมองด้านหน้าของกระดูกต้นแขนซ้าย (ปุ่มเล็กของกระดูกต้นแขนอยู่ตรงกลางภาพด้านบน)
รายละเอียด
ตัวระบุ
ภาษาละติน: tuberculum minus humeri
TA98: A02.4.04.006
TA2: 1185
FMA: 23393
ศัพท์ทางกายวิภาคของกระดูก[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
ปุ่มเล็กของกระดูกต้นแขน (อังกฤษ: lesser tubercle of the humerus) เป็นปุ่มกระดูกบนกระดูกต้นแขน (humerus) แม้ว่าจะมีขนาดเล็กกว่าปุ่มใหญ่ของกระดูกต้นแขน (greater tubercle) แต่ก็ยื่นออกมามากกว่า ตั้งอยู่ด้านหน้า และชี้ไปทางใกล้กลางลำตัวและไปด้านหน้า
เหนือต่อและหน้าต่อปุ่มกระดูกนี้เป็นรอยประทับซึ่งเป็นจุดเกาะปลายของเอ็นกล้ามเนื้อใต้กระดูกสะบัก (Subscapularis)
ภาพอื่นๆ

ไหล่ซ้ายและข้อต่ออโครมิโอคลาวิคิวลาร์ แสดงเอ็นต่างๆของบริเวณไหล่
แผนภาพแสดงกระดูกแขนของมนุษย์
แหล่งข้อมูลอื่น

SUNY Figs 03:02-13
SUNY Figs 05:01-09
SUNY Figs 10:02-12
Diagram at uwlax.edu เก็บถาวร 2006-09-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ปูผัดพริก

| --- | --- |

แหล่งกำเนิด: สิงคโปร์
ผู้สร้างสรรค์: อาหารสิงคโปร์
ส่วนผสมหลัก: ปูผัดกับซอสพริก
 ตำราอาหาร: ปูผัดพริก   สื่อ: ปูผัดพริก
ปูผัดพริก (อังกฤษ: Chilli crab) เป็นอาหารที่มีชื่อเสียงของสิงคโปร์ นิยมใช้ปูทะเลชนิดที่เรียกปูศรีลังกาแต่ใช้ปูชนิดอื่นแทนได้ นำมาผัดกับ กระเทียม หอมแดง ขิง ปรุงรสด้วยซอสพริก ซอสมะเขือเทศ น้ำส้มสายชู น้ำตาล เกลือ และน้ำมันงา ใส่ไข่และแป้งข้าวโพดให้ข้น รับประทานกับหมั่นโถวทอดหรือข้าว
แหล่งข้อมูลอื่น

Singapore Tourism Board Chilli crab recipe เก็บถาวร 2013-05-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน{}
ปูนทนไฟ

ปูนทนไฟ (อังกฤษ: Refractory Mortar) เป็นวัสดุทนไฟ อีกประเภทหนึ่งที่ใช้ร่วมกับอิฐทนไฟ ทำหน้าที่ในการเชื่อมประสานอิฐทนไฟเข้าด้วยกัน ปูนทนไฟ สามารถแบ่งออกได้เป็นหลายลักษณะ เช่น
ประเภทของปูนทนไฟ

แบ่งตามองค์ประกอบทางเคมี
กลุ่มประเภท Acid Refractory Mortar เป็นปูนทนไฟ ที่มีองค์ประกอบทางเคมีส่วนใหญ่เป็น  Alumino Silicate (หรือ Al2O3 และ SiO2)
กลุ่มประเภท Basic Refractory Mortar เป็นปูนทนไฟ ที่มีองค์ประกอบทางเคมี ส่วนใหญ่เป็น Basic Material ได้แก่ MgO
แบ่งตามลักษณะของปูนทนไฟ
ปูนทนไฟ แบบแห้ง (Dried Refractory Mortar) เป็นปูนทนไฟ ที่มีลักษณะเป็นผงแห้งละเอียด เวลาใช้งานจะต้องผสมกับน้ำ หรือสารที่ต้องการผสม เช่น น้ำแก้ว (Soda Glass) เพื่อให้มีลักษณะเหมาะแก่การใช้งาน
ปูนทนไฟ แบบเปียก (Wet Refractory Mortar) เป็นปูนทนไฟ ที่มีการผสมมาสำเร็จ สามารถนำไปใช้งานได้ทันที
แบ่งตามวิธีการใช้งาน
Air Setting Mortar เป็นปูนทนไฟ ที่สามารถเชื่อมประสานอิฐทนไฟ เข้าด้วยกันหลังแห้งตัว โดยยังไม่จำเป็นต้องได้รับความร้อน เหมาะสำหรับงานที่ต้องการให้อิฐเชื่อมประสานกัน เพื่อความแข็งแรงของโครงสร้าง ตั้งแต่ขั้นตอนการติดตั้ง
Heat Setting Mortar เป็นปูนทนไฟ ที่จะเกิดการเชื่อมประสานอิฐทนไฟ เข้าด้วยกัน เมื่อได้รับความร้อนไปแล้ว
แบ่งตามลักษณะการใช้งานพิเศษ นอกจากปูนทนไฟ จะสามารถแบ่งตามลักษณะที่กล่าวมาแล้วข้างต้น ยังสามารถแบ่งออกเป็นปูนทนไฟ ลักษณะพิเศษอื่นๆ อีก เช่น
ปูนทนไฟ สำหรับ Insulating Refractory Mortar สำหรับการก่อติดตั้งกับอิฐฉนวน ซึ่งจะมีรูพรุนมาก เนื้อปูนทนไฟ ประเภทนี้ จะออกแบบให้มีความสามารถในการอุ้มน้ำไว้ได้ดี ทำให้ปูนทนไฟ ไม่แห้งตัวเร็วเกินไป เวลานำไปฉาบกับอิฐฉนวน
ปูนทนไฟ สำหรับ Electrical Cable สำหรับใช้กับสายไฟ สำหรับบริเวณที่ต้องการความทนต่ออุณหภูมิสูง
ปูนทนไฟ ทนกรด Acid Resistant Refractory Mortar สำหรับใช้ร่วมกับ อิฐทนไฟประเภททนต่อการกัดกร่อนของกรด (Acid Resistant Refractory Brick)
ปูแป้น

| ปูแป้น |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Arthropoda
ไฟลัมย่อย:: Crustacea
ชั้น:: Malacostraca
อันดับ:: Decapoda
อันดับฐาน:: Brachyura
วงศ์:: Varunidae
สกุล:: Varuna
สปีชีส์:: V.  litterata
ชื่อทวินาม
Varuna litterata (Fabricius, 1798)

ชื่อพ้อง
 Alpheus litteratus Weber, 1795 (ชื่อตั้งไร้คำบรรยาย)  Cancer litterata Fabricius, 1798  Varuna tomentosa Pfeffer, 1889
ปูแป้น หรือ ปูจาก หรือ ปูใบไม้ (อังกฤษ: Green tidal crab; ชื่อวิทยาศาสตร์: Varuna litterata) เป็นครัสเตเชียนจำพวกปูชนิดหนึ่ง จัดอยู่ในวงศ์ Varunidae
ปูแป้น จัดเป็นปูขนาดเล็กมีขนาดประมาณ 5–7 เซนติเมตร กระดองแบนและมีสีน้ำตาลแกมเหลือง สีของกระดองจะเข้มกว่าสีของขาเดิน มีหนามข้างกระดองหยักเป็นฟันเลื่อยมี 2 ซี่ ขอบตาเว้าระยะห่างพอ ๆ กัน ก้ามซ้ายขวามีลักษณะค่อนข้างแบนและขนาดใกล้เคียงกัน ขนอ่อนเส้นสั้น ๆ เรียงติดกันเป็นแผงตามขอบบนด้านในของข้อที่ 3–4 ส่วนข้อที่ 5 มีหนามยื่นยาวอยู่หนึ่งอันเล็ก ๆ อีกข้างละอัน ข้องที่ 4 ขาเดินทั้งสี่ไม่มีหนาม แต่มีขนอ่อนเรียงเต็มนิ้วของขาเดินแบนกว้าง ซึ่งจากลักษณะขาและขนทำให้เป็นปูแป้นเป็นปูที่ว่ายน้ำเร็วอีกชนิดหนึ่ง
เนื่องด้วยความที่มีกระดองลักษณะแบนแป้น จึงได้ชื่อว่า "ปูแป้น"
ปูแป้น มีลักษณะคล้ายกับปูแสม แต่มีขนาดเล็กกว่าและผิวกระดองเรียบกว่า แต่ไม่มีพฤติกรรมในการขุดรูอยู่เหมือนปูแสม ตอนกลางวันจะหลบอยู่ตามโคนต้นไม้ตามแหล่งที่อยู่อาศัย และออกหากินในเวลากลางคืน  พบกระจายพันธุ์ทั่วไปในหลายจังหวัดของไทยทั้งฝั่งอ่าวไทยในภาคตะวันออก และภาคใต้ทั้งสองฝั่งทะเล  โดยถือเป็นปูสองน้ำ เนื่องจากขณะที่ยังเป็นตัวอ่อนอยู่นั้นจะอาศัยอยู่ในทะเล จากนั้นลอยตามน้ำขึ้นมาอาศัยในน้ำจืดและน้ำกร่อยจนเป็นตัวเต็มวัย พอถึงฤดูสืบพันธุ์ก็จะเดินทางไปผสมพันธุ์และปล่อยไข่ในทะเล มีถิ่นที่อยู่ตามแหล่งน้ำที่ได้รับอิทธิพลจากน้ำขึ้นน้ำลง เช่น ป่าจาก หรือนาข้าว ในที่ ๆ เป็นน้ำกร่อย
ฤดูสืบพันธุ์ของปูแป้นจะมีในช่วงกลางปีถึงปลายปีราวเดือนสิงหาคม–ธันวาคม โดยจะมีปรากฏการณ์ปูแป้นจำนวนมากอพยพเข้าในวางไข่ในแหล่งน้ำจืด โดยสถานที่ ๆ พบได้มากที่สุดในประเทศไทย คือ แม่น้ำเวฬุ และลำคลองสาขา ในเขตตำบลเกวียนหัก อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี จนเป็นงานเทศกาลของจังหวัดที่เรียกว่า "เทศกาลดูปูแป้น ชื่นชมธรรมชาติ" ในช่วงเดือนตุลาคม–พฤศจิกายนของทุกปี ปูแป้นจะมีจำนวนมากลอยมาตามกระแสน้ำหรือเกาะตามใบไม้ หรือเศษวัสดุต่าง ๆ  ถึงขนาดใช้อวนหรือสวิงช้อนจับได้คราวละมาก ๆ ในเวลากลางคืน โดยจะปรากฏมากที่สุดในช่วง 2 วันหลังคืนวันเพ็ญของเดือนพฤศจิกายน (วันลอยกระทง) และจะเกิดต่อเนื่องเพียง 1–2 วัน ครั้งละ 90–120 นาที ซึ่งจะเป็นช่วงที่น้ำขึ้นน้ำลงขึ้นเต็มที่ในรอบปี  นิยมนำไปปรุงเป็นอาหารได้หลากหลาย เช่น ผัดปูแป้นกับก๋วยเตี๋ยวเส้นจันทร์ หรือจับปิ้งปูแป้นดองน้ำปลา
ป็อปพังก์

| ป็อปพังก์ |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: พังก์-ป็อป ป็อปพังก์
แหล่งกำเนิดทางรูปแบบ: พังก์ร็อก พาวเวอร์ป็อป ป็อป
แหล่งกำเนิดทางวัฒนธรรม: ปลายทศวรรษ 1970, สหรัฐและสหราชอาณาจักร
รูปแบบอนุพันธุ์: อีโมแรป
แนวย่อย
นีออนป็อป-พังก์
แนวประสาน
อีซีคอร์ อีโมป็อป
หัวข้ออื่น ๆ
สเกตพังก์
ป็อปพังก์  (อังกฤษ: Pop punk) ในบางครั้งเรียกพังก์ป็อป เป็นแนวเพลงที่รวม ผสมองค์ประกอบของพังก์ร็อกเข้ากับดนตรีป็อป ให้มีความหลากหลายยิ่งขึ้น
ในครั้งแรกที่มีการใช้คำว่าป็อปพังก์ ก็ยังไม่มีความชัดเจนในการใช้ แต่เพลงพังก์ร็อกที่ได้รับอิทธิพลจากเพลงป็อปก็เกิดขึ้นในช่วงกลางถึงปลายทศวรรษ 1970 โดยวงอย่าง เดอะราโมนส์, บัซค็อกซ์, เดอะแจม, เดอะแคลช, ดิอันเดอร์โทนส์ และ เดสเซนเดนต์ส วงแบดรีลิเจียน ที่เริ่มใน 1980 เป็นวงในยุคแรก ๆ ที่เล่นในแนวเพลงนี้ จนบางครั้งเรียกว่าเป็น มาเฟียของป็อปพังก์ จนกลางยุค 1990 วงจากแคลิฟอร์เนียตอนใต้ก็มีวงอย่าง กรีนเดย์, ดิออฟสปริงส์ และแรนซิด ประสบความสำเร็จไปทั่วโลก
ปุ๋ยขี้นก

รังของ Peruvian Booby ทำด้วย “ขี้นก”
ปุ๋ยขี้นก (อังกฤษ: Guano) มาจากภาษาเกชัวว่า “wanu” ที่มาจากภาษาสเปนที่แปลว่าสิ่งที่มาจากการขับถ่าย (อุจจาระและปัสสาวะ) ของนกทะเล, ค้างคาว และแมวน้ำ ขี้นกเป็นปุ๋ยที่มีประสิทธิภาพ และเป็นส่วนผสมที่ใช้ทำดินปืนเพราะมีฟอสฟอรัส และ ไนโตรเจนสูง และไม่มีกลิ่น โมโนแคลเซียมฟอสเฟตที่ทำจากขี้นกใช้ในการการหว่านปุ๋ยทางอากาศ ดินที่ขาดสารชีวภาพสามารถทำให้เป็นดินที่มีประสิทธิภาพได้โดยการใช้ปุ๋ยขี้นก
ดูเพิ่ม

ปุ๋ย
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ปุ๋ยขี้นก
ProAbonos
Jamaican Bat Guano and Cave Preservation
ปุ่มในของท้ายทอย

| ปุ่มในของท้ายทอย  (Internal occipital protuberance) |
| --- | --- |
กระดูกท้ายทอย มุมมองจากด้านใน (ปุ่มในของท้ายทอยอยู่ตรงกึ่งกลางของภาพ อันเป็นจุดบรรจบของเส้นในแนวตั้งและแนวนอน)
ฐานของกะโหลกศีรษะ พื้นผิวด้านบน (กระดูกท้ายทอยแสดงด้วยสีฟ้าด้านล่างภาพ และปุ่มในของท้ายทอยอยู่ด้านล่างตรงระดับของทรานสเวิร์ส ไซนัส)
รายละเอียด
ตัวระบุ
ภาษาละติน: protuberantia occipitalis interna
TA98: A02.1.04.029
TA2: 575
FMA: 75755
ศัพท์ทางกายวิภาคของกระดูก[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
ปุ่มในของท้ายทอย (อังกฤษ: internal occipital protuberance) เป็นที่จุดบรรจบตรงกลางของเนินครูซิฟอร์ม (cruciate eminence) ทั้งสี่ อยู่ภายในกระดูกท้ายทอย (occipital bone)
ดูเพิ่ม

ปุ่มนอกของท้ายทอย (external occipital protuberance)
แหล่งข้อมูลอื่น

Roche Lexicon - illustrated navigator, at Elsevier 34257.000-2
Diagram at uni-mainz.de เก็บถาวร 2008-03-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ปูขน (ปูก้ามขน)
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Eriocheir sinensis ที่วิกิสปีชีส์
ป่าช้ารถ

ป่าช้ารถ (อังกฤษ: wrecking yard,scrapyard หรือ junkyard) เป็นธุรกิจอย่างหนึ่งสำหรับการทำลายรถ แยกชิ้นที่ยังสามารถนำไปใช้ประโยชน์ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อไป ส่วนชิ้นส่วนที่ไม่สามารถใช้การได้จะถูกจำหน่ายไปในรูปเศษเหล็ก หรือบางส่วนกลายเป็นขยะที่ต้องกำจัด
ปีเตอร์ ยี

| ปีเตอร์ ยี (Peter Yee) |
| --- | --- |

สารนิเทศภูมิหลัง
เกิด: 29 ธันวาคม พ.ศ. 2507 (59 ปี)
อาชีพ: นักมายากล นักแสดง นักประดิษฐ์ โปรดิวเซอร์
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2521 – ปัจจุบัน
ปีเตอร์ ยี (อังกฤษ: Peter Yee) เป็นทั้งนักมายากล นักคิด นักประดิษฐ์ และนักออกแบบอุปกรณ์มายากลชาวไทย ได้รับการยกย่องจากวงการกลว่าเป็นบุคคลที่มีทักษะและความชำนาญในศาสตร์มายากลระดับสูง และจัดเป็นบุคคลที่มีความคิดสร้างสรรค์มากที่สุดคนหนึ่งในวงการมายากล
ประวัติ

ปีเตอร์ ยี เกิดในครอบครัวของชาวจีน ย่านเยาวราช มีพี่น้องทั้งหมด 10 คน เขาเป็นลูกคนที่ 8 บิดาทำงานเป็นนักดนตรีในโรงละครงิ้ว มารดาเป็นแม่บ้านในยุคเสื่อผื่นหมอนใบ เขามีความรักและความชอบในด้านศิลปะมาตั้งแต่เด็ก ๆ ทั้งวาด เขียน ออกแบบ งานประดิษฐ์ งานไม้ เป็นต้น
ปี พ.ศ. 2513 เมื่ออายุได้ 6 ขวบ ขณะที่ปีเตอร์นั่งดูโทรทัศน์อยู่ที่บ้าน เป็นภาพเคลื่อนไหวขาวดำของชายหนุ่มวัยกลางคนกำลังแสดงมายากล เขาหลงใหลในศิลปะมายากลทันที แต่ด้วยความว่ายังเด็กมากในเวลานั้น เขาไม่รู้ว่า สิ่งที่เขาหลงใหลนั้นเรียกว่า มายากล
ในปี พ.ศ. 2514  ขณะที่ปีเตอร์ อายุ 7 ขวบ ก็ได้ดูมายากลด้วยความบังเอิญในรายการโทรทัศน์อีกครั้งหนึ่ง จากรายการ บันไดดารา และ ป็อบท็อบ (Pop Top) โดย พ.อ.การุณ เก่งระดมยิง เป็นพิธีกร ปีเตอร์ได้รู้แล้วว่า สิ่งที่เขาชื่นชอบมาตลอดระยะเวลา 1 ปี เรียกว่า  “มายากล” และตัดสินใจอยากเป็นนักมายากลทันที โดยเริ่มจากการหาตำราสอนเล่นมายากลมาอ่าน ในที่สุดมายากลชุดแรกที่เขาเล่นได้สำเร็จจากตำราสอนกลคือ “การเสกเหรียญหาย (French drop)”
ประวัติ > เริ่มต้นสู่อาชีพนักมายากล

ปีเตอร์ฝึกฝนเล่นมายากลอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่อายุ 7 ขวบ จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2518 ปีเตอร์ ยี อายุได้ 11 ปี ได้พบกับสมชัย เมธเมาลี บรรณาธิการนิตยสารมายากลในขณะนั้น และได้ถูกชักชวนเข้าร่วมงานในฐานะฝ่ายขายอุปกรณ์มายากล ปีเตอร์ก็เริ่มหารายได้เองนับแต่นั้น และพัฒนาฝีมือขึ้นเรื่อย ๆจนขณะนี้ได้เสียชีวิตเเล้ว
ผลงานที่ผ่านมา

พ.ศ. 2521 อายุ 14 ปี เริ่มรับงานแสดงอย่างเต็มตัวตลอดมา ปีเตอร์ ยี เคยให้สัมภาษณ์กับนิตยสาร Student Weekly เครือ Bangkok Post ว่า “ในชีวิตไม่เคยฝันที่อยากจะทำอย่างอื่นเลย นอกจาก แสดงมายากล” เวลาผ่านไปกว่า 40 ปี  อ.ปีเตอร์ได้สั่งสมประสบการณ์ เขาทั้งฝึกซ้อมโดยไม่มีวันหยุด และคิดงานแสดงใหม่ๆออกมาอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ยังทำให้เขาได้กลายเป็น “นักแสดง” “นักคิด” “นักประดิษฐ์” มายากลที่มีฝีมือคนหนึ่งของวงการ และเป็นผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของ เฉลิมสวรรค์ ไพบูลย์พันธ์ (หรือที่รู้จักกันในชื่อ ฟิลิป) และนักมายากลที่มีชื่อเสียงอีกหลายท่าน
พ.ศ. 2533 ปีเตอร์ ยี ถูกแนะนำเข้ามาทำงานเบื้องหลังในฐานะผู้ฝึกสอนมายากลให้กับ เบิร์ด ธงไชย แมคอินไตย์ ชุดโฆษณาฟิล์มสีฟูจิ รอบสื่อมวลชน ณ ห้างเซ็นทรัลลาดพร้าว
พ.ศ. 2542 ได้รับพระโอกาสจากเชคคอลีฟะห์ อิบน์ ซุลมัน อัลคอลีฟะห์ นายกรัฐมนตรีประเทศบาห์เรน เพื่อถวายการแสดงมายากลเฉพาะพระพักตร์ และพระบรมวงศานุวงศ์
พ.ศ. 2554 ได้รับพระโอกาสจากพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติ เพื่อถวายการแสดงมายากลเฉพาะพระพักตร์
ผลงานที่ผ่านมา > จุดกำเนิด นักมายากลอารมณ์ดี

ได้ถือกำเนิดขึ้นในปี พ.ศ. 2541 ด้วยภาพลักษณ์ของนักมายากลอารมณ์ดี สวมแว่นตาหนากลม สวมหมวกท็อปแฮท (Top Hat) ใส่เสื้อกั๊กสีดำตัวหลวมใหญ่ และมีที่คาดแขนสีแดงทั้งสองข้าง และได้รับฉายา “นักมายากลอารมณ์ดี” (Peter Yee Funny man)
ผลงานที่ผ่านมา > ชีวิตส่วนตัว

ปีเตอร์ และ ครอบครัว ใช้ชีวิตอย่างเรียบง่าย และมีงานอดิเรกส่วนตัวคือทำอาหาร
ผู้ก่อตั้งโรงเรียนสอนมายากล ปีเตอร์ ยี

ปีเตอร์ ได้สร้างสรรค์ผลงานต่าง ๆ ไว้เป็นจำนวนมาก และได้เปิด โรงเรียนสอนมายากลปีเตอร์ ยี เพื่อเป็นแนวทางให้คนรุ่นใหม่ได้ศึกษาและเข้าถึงศิลปะมายากลได้อย่างถูกวิธี นอกจากนี้ เขายังได้เป็นแรงบันดาลใจ ให้กับเยาวชนกลุ่มหนึ่งในการสร้างสรรค์ผลงานดี ๆ ที่ทำเพื่อสังคม นั่นก็คือ  “โครงการมายากลเพื่อน้อง”
แหล่งข้อมูลอื่น

รายการชิงร้อยชิงล้าน ช่อง 7 เก็บถาวร 2012-03-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
รายการเกมพันหน้า ช่อง 7 เก็บถาวร 2016-03-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
พ.ศ. 2522 ภาพนิ่งประชาสัมพันธ์งานแสดงมายากลตามร้านอาหารต่างๆของปีเตอร์ ยี
พ.ศ. 2554 ขณะที่ปีเตอร์ ยี กำลังแสดงสดอยู่ที่ เดอะพลาเดียม ประตูน้ำ กรุงเทพฯ
ป่าดึกดำบรรพ์

ป่าดึกดำบรรพ์ (อังกฤษ: Old Forest) เป็นชื่อป่าทึบแห่งหนึ่งในปกรณัมชุด มิดเดิลเอิร์ธ ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ตั้งอยู่ทางตะวันออกของแคว้นไชร์ ระหว่างเขตบั๊กแลนด์ กับเขาสุสาน ใจกลางแผ่นดินเอเรียดอร์อันกว้างใหญ่
แต่เดิมดินแดนแถบนี้เป็นป่าทึบขนาดใหญ่ไร้ผู้อยู่อาศัย (เป็นที่มาของคำว่า 'เอเรียดอร์' หมายถึง 'แผ่นดินร้าง') แต่เมื่อชาวนูเมนอร์มาบุกเบิกแผ่นดินทางใต้ และชาวฮอบบิทอพยพมาจากทางตะวันออกของเทือกเขามิสตี้ ผืนป่าในเอเรียดอร์ก็ลดน้อยถอยลง หนึ่งในเขตแดนป่าที่เหลือก็คือป่าดึกดำบรรพ์แห่งนี้ ชาวฮอบบิทเชื่อว่าในป่าดึกดำบรรพ์มีต้นไม้ขนาดใหญ่ที่เดินได้และพูดได้ (น่าจะเป็นพวกเดียวกับเอนท์) และยังโหดร้ายอีกด้วย ในหนังสือ ลอร์ดออฟเดอะริงส์ ตอน มหันตภัยแห่งแหวน เมื่อโฟรโดกับผองเพื่อนฮอบบิทเดินทางออกจากไชร์ทางด้านบั๊กแลนด์ ได้ผ่านเข้าไปในป่าดึกดำบรรพ์ และถูกต้นไม้ใหญ่ชื่อ 'ผู้เฒ่าหลิว' จับตัวเอาไว้
ทางตะวันออกเฉียงใต้ของป่ามีแม่น้ำวิทธีวินเดิลไหลผ่าน ริมแม่น้ำนั้นเป็นบ้านของ ทอม บอมบาดิล ซึ่งได้ไปช่วยเหล่าฮอบบิทเอาไว้จากผู้เฒ่าหลิว
ในเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ฉบับภาพยนตร์ ได้ตัดเรื่องของป่าดึกดำบรรพ์ และ ทอม บอมบาดิล ออกไป
ปืนรางไฟฟ้า

แผนภาพของปืนแม่เหล็กไฟฟ้า
พื้นผิวของเรือรบถูกยิงทดสอบที่ศูนย์การทดสอบในเดือนมกราคม ปี ค.ศ. 2008 พวยไฟที่เกิดขึ้นเบื้องหลังกระสุนเกิดจากเปลวเพลิงและสิ่งที่ไม่ใช่พลาสมา ซึ่งขัดกับความเชื่อแต่เดิมของทฤษฎีที่มี
ปืนรางไฟฟ้า (อังกฤษ: Railgun) หรือ ปืนแม่เหล็กไฟฟ้าแบบรางคู่ขนาน เป็นเครื่องยิงกระสุนพลังแม่เหล็กไฟฟ้าซึ่งมีการทำงานบนพื้นฐานของหลักการที่คล้ายกับมอเตอร์ขั้วเดี่ยว  ปืนแม่เหล็กไฟฟ้าแบบรางคู่ขนานประกอบด้วยคู่ของรางขนานเป็นสื่อในการทำงาน, เป็นเครื่องยิงวัตถุ (ในที่นี้เปรียบได้กับตัวอาร์เมเจอร์ในมอเตอร์) ด้วยพลังแม่เหล็กไฟฟ้าโดยประกอบด้วยรางนำไฟฟ้าชนิดเดียวกัน 2 แท่งมาติดตั้งในรูปแบบขนาน และมีวัตถุที่เคลื่อนและถูกเร่งโดยพลังแม่เหล็กไฟฟ้า ที่เกิดจากการปล่อยกระแสไฟฟ้าจากรางด้านหนึ่งผ่านวัตถุไปสู่รางอีกด้านหนึ่ง 
โดยจะเกิดการเหนี่ยวนำ ทำให้เกิดแรง และวัตถุเคลื่อนที่ด้วยความเร่งคงที่ค่าหนึ่ง โดยรางหรืออาร์เมเจอร์นั้นสามารถสร้างในแนววิถึหรือเป็นส่วนแยกทางไฟฟ้า ซึ่งไม่ว่าจะเป็น สารกึ่งโลหะ, พลาสมา หรือของแข็งใด ๆ ก็สามารถสร้างเป็นอาร์เมเจอร์ได้ และเมื่อยิงวัตถุพ้นออกจากรางแล้ว วัตถุจะเคลื่อนที่อย่างอิสระโดยมีความเร็วต้นเท่ากับขณะที่หลุดพ้นออกจากช่วงรางเหนี่ยวนำนั้นเอง
ตัวอาร์เมเจอร์อาจจะเป็นส่วนหนึ่งของกระสุนปืน
ประวัติ

ในปี ค.ศ. 1918, หลุยส์ ออกแตฟว์ ฟุชง-วีเลฟพลี (Louis Octave Fauchon-Villeplee) นักประดิษฐ์ชาวฝรั่งเศส ได้คิดค้นปืนใหญ่ไฟฟ้าซึ่งเป็นรูปแบบแรกของปืนแม่เหล็กไฟฟ้าขึ้น  เขาได้ยื่นจดสิทธิบัตรในสหรัฐอเมริกาเมื่อวันที่ 1 เมษายน ปี ค.ศ. 1919 ซึ่งออกมาในเดือนกรกฎาคม ปี ค.ศ. 1922 เป็นสิทธิบัตรหมายเลข 1,421,435 ในหัวข้อว่า "อุปกรณ์ไฟฟ้าสำหรับการขับเคลื่อนลูกกระสุนปืน". ในอุปกรณ์ของเขามีแถบตัวนำไฟฟ้า (busbars) สองแถบขนานเชื่อมต่อกันด้วยปีกของลูกกระสุนปืน, และอุปกรณ์ทั้งหมดที่ล้อมรอบไปด้วยสนามแม่เหล็ก  โดยการผ่านกระแสไฟฟ้าผ่านแถบตัวนำนี้ และตัวลูกกระสุนปืน, แรงเหนี่ยวนำแม่เหล็กไฟฟ้าที่เกิดขึ้นนั้นจะผลักดันกระสุนให้เคลื่อนที่ออกไป
ในช่วงระหว่างสงครามโลกครั้งที่สองแนวความคิดนี้ก็ได้ถูกรื้อฟื้นขึ้นมาใหม่โดย โยอาคิม  เฮนสเลอร์ (Joachim Hänsler) ของสำนักงานกรมสรรพาวุธของเยอรมนี และเขาได้นำเสนอปืนต่อต้านอากาศยานไฟฟ้าขึ้น  ช่วงปลายปี ค.ศ. 1944 ทฤษฎีการทำงานมีมากเพียงพอที่จะได้รับการนำออกไปใช้งานเพื่อให้กองบัญชาการต่อสู้อากาศยานแห่งกองทัพอากาศเยอรมัน (Luftwaffe's Flak Command) ในการที่จะออกข้อกำหนดคุณสมบัติจำเพาะ ซึ่งต้องการความเร็วที่ออกจากปากกระบอกปืน 2,000 เมตรต่อวินาที (6,600 ฟุตต่อวินาที) และกระสุนปืนที่มีขนาด 0.5 กิโลกรัม (1.1 ปอนด์) ที่บรรจุวัตถุระเบิดอยู่ภายใน ปืนจะติดตั้งแบตเตอรีหกลูกต่อการยิงสิบสองรอบต่อนาที และมันก็จะถูกติดตั้งได้อย่างพอดิบพอดีเข้ากับปืนต่อสู้อากาศยานแบบ 12.8 ซม. แฟล็ก 40 (12.8 cm FlaK 40) ที่มีใช้อยู่ มันยังไม่เคยถูกสร้างขึ้นเลย รายละเอียดที่ถูกค้นพบหลังจากที่สงครามสงบได้กระตุ้นความสนใจเขาเป็นอย่างมาก และเขาก็ได้ทำการศึกษารายละเอียดเพิ่มเติม ซึ่งได้รายงานในปี ค.ศ. 1947 โดยให้ข้อสรุปว่ามันมีความเป็นไปได้ในทางทฤษฎี แต่ว่าปืนนั้นจำเป็นจะต้องใช้พลังงานที่มาก พอ ๆ กับที่จะใช้กับไฟฟ้าแสงสว่างถึงขนาดประมาณครึ่งหนึ่งของเมืองชิคาโกเลยทีเดียว
ในช่วงปี ค.ศ. 1950 เซอร์มาร์ก โอลิแฟนต์ (Sir Mark Oliphant), นักฟิสิกส์ชาวออสเตรเลียและผู้อำนวยการคนแรกของวิทยาลัยการวิจัยวิทยาศาสตร์กายภาพ ที่มหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลียแห่งใหม่, ได้ริเริ่มการออกแบบและก่อสร้างเครื่องกำเนิดไฟฟ้าขั้วเหมือน (Homopolar generator) ที่ใหญ่ที่สุดของโลกขึ้น (500 เมกะจูล) เครื่องนี้ได้รับการดำเนินการมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1962 และถูกนำมาใช้ในภายหลังเพื่อใช้เป็นแหล่งพลังงานให้แก่ปืนรางแม่เหล็กไฟฟ้าขนาดใหญ่ (large-scale rail gun) ที่ใช้ในการทดลองทางวิทยาศาสตร์
การออกแบบสร้างปืนแม่เหล็กไฟฟ้าแบบรางคู่ขนาน (Railgun) > ทฤษฎี

ปืนแม่เหล็กไฟฟ้าแบบรางคู่ ประกอบด้วยคู่รางโลหะขนานกัน 2 ราง (เพราะฉะนั้นจึงได้ชื่อว่า ปืนแบบรางคู่ - Railgun) ที่เชื่อมต่อกับแหล่งจ่ายไฟฟ้า เมื่อส่วนที่เป็นกระสุนปืนที่เป็นสื่อตัวนำกระแสไฟฟ้าได้ถูกแทรกตัวลงในระหว่างรางคู่ขนาน (ที่ปลายของรางเชื่อมต่อกับแหล่งจ่ายไฟ) มันจึงได้กลายเป็นวงจรไฟฟ้าอย่างที่เรียกว่า "ครบวงจร" อย่างสมบูรณ์ กระแสอิเล็กตรอนที่ไหลออกจากขั้วลบของแหล่งจ่ายพลังงานไฟฟ้า จะไหลเข้าสู่ตัวรางข้างที่เป็นขั้วลบและผ่านข้ามตัวกระสุนปืนและไหลผ่านออกไปยังตัวรางด้านที่เป็นขั้วบวกกลับไปที่แหล่งจ่ายไฟ
กระแสนี้จะทำให้ปืนแม่เหล็กไฟฟ้าแบบรางคู่ประพฤติตัวเป็นแม่เหล็กไฟฟ้า, สร้างสนามแม่เหล็กภายในวงปิดให้เกิดขึ้นโดยความยาวของรางขึ้นอยู่กับตำแหน่งของอาร์มาเจอร์  โดยที่สอดคล้องกับกฎมือขวา (right-hand rule), สนามแม่เหล็กจะไหลเวียนเป็นวงกลมรอบตัวนำ  เนื่องจากกระแสไฟฟ้าจะไหลไปในทิศสวนทางตรงกันข้ามกันไปตามรางในแต่ละข้าง, สนามแม่เหล็กสุทธิระหว่างราง (B) จะถูกกำหนดทิศทางให้อยู่ในทิศที่มาจากแนวขวางของระนาบที่เกิดขึ้นจากแกนกลางของรางและอาร์มาเจอร์ กระแส (I) ในอาร์มาเจอร์นี้จะช่วยสร้างแรงลอเรนซ์ซึ่งจะเร่งกระสุนปืนให้พุ่งออกไปตามรางที่อยู่ห่างจากแหล่งจ่ายไฟ นอกจากนี้ยังมีแรงลอเรนซ์กระทำบนรางและพยายามที่จะผลักดันพวกมันให้แยกออกจากกัน แต่เนื่องจากรางได้ถูกติดตั้งอย่างมั่นคง จึงทำให้พวกมันไม่สามารถเคลื่อนย้ายไปไหนได้
การออกแบบสร้างปืนแม่เหล็กไฟฟ้าแบบรางคู่ขนาน (Railgun) > สูตรทางคณิตศาสตร์

ขนาดของเวกเตอร์แรงสามารถกำหนดได้จากรูปแบบของกฎของบีโย–ซาวาร์ และผลของแรงโลเรินตส์ โดยสามารถแสดงได้ในทางคณิตศาสตร์ในแง่ของสภาพให้ซึมผ่านได้ของสุญญากาศ ( \mu _{0}), รัศมีของราง (ซึ่งจะถือว่าเป็นวงกลมในภาคตัดขวาง) ( r), ระยะห่างระหว่างจุดศูนย์กลาง (centrepoints) ของราง ( d) และกระแส ในหน่วยแอมแปร์ที่ไหลผ่านระบบ ( I) ดังต่อไปนี้
สามารถแสดงได้จากกฎของบีโอต์-ซาวารต์ ได้ว่าที่ปลายด้านหนึ่งของลวดตัวนำกระแสที่มีความยาวกึ่งอนันต์ (ยาวเกือบไม่มีที่สิ้นสุด) สนามแม่เหล็กที่ระยะทางตั้งฉาก (s) จากปลายสายจะกำหนดได้โดย:
หมายเหตุ นี้คือถ้าลวดวิ่งจากที่ตั้งของอาร์มาเจอร์เช่น จาก x = 0 กลับไปที่  x=-\infty
ดังนั้นถ้าอาร์มาเจอร์เชื่อมต่อปลายของทั้งสองของเส้นลวด มีความยาวกึ่งหนึ่งของความยาวไม่มีที่สิ้นสุดดังกล่าว แยกจากกันโดยระยะทาง  d สนามแม่เหล็กรวมจากเส้นลวดทั้งสองที่จุดใดก็ตามในอาร์มาเจอร์คือ:
ดูเพิ่ม

Coilgun [en]
Electromagnetic projectile devices (fiction) [en]
Homopolar generator [en]
Kinetic energy penetrator [en]
Light gas gun [en]
List of caseless firearms [en]
Mass driver [en]
Non-rocket spacelaunch [en]
Project Babylon [en]
Ram accelerator [en]
Scram cannon [en]
Space gun [en]
แผนภาพปืนแม่เหล็กไฟฟ้าของเยอรมัน
ปูลมใหญ่

| ปูลมใหญ่ |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Arthropoda
ไฟลัมย่อย:: Crustacea
ชั้น:: Malacostraca
อันดับ:: Decapoda
อันดับฐาน:: Brachyura
วงศ์:: Ocypodidae
สกุล:: Ocypode
สปีชีส์:: O.  ceratophthalmus
ชื่อทวินาม
Ocypode ceratophthalmus (Pallas, 1772)

ชื่อพ้อง
 ชื่อพ้อง Cancer ceratophthalmus Pallas, 1772  Cancer caninus Herbst, 1782  Ocypode urvillei Guérin, 1829  Ocypoda MacLeayana Hess, 1865 
ปูลมใหญ่ หรือที่เรียกสั้น ๆ ว่า ปูลม (อังกฤษ: Horn-eyed ghost crab; ชื่อวิทยาศาสตร์: Ocypode ceratophthalmus) เป็นครัสเตเชียนขนาดเล็กชนิดหนึ่ง จำพวกปูลม
มีขนาดใหญ่ 7-10 เซนติเมตร กระดองเป็นรูปสี่เหลี่ยม ขนาด 6-8 เซนติเมตร เป็นสีเหลืองอ่อนมีลายสีม่วงเข้ม ส่วนของตามีก้านยื่นยาว ขาเรียวยาว วิ่งได้เร็ว กินซากพืชซากสัตว์ และสัตว์ขนาดเล็กบริเวณชายหาดเป็นอาหาร ส่วนใหญ่จะออกหากินเวลากลางคืน ขุดรูอาศัยบนพื้นทรายในป่าชายหาดหรือชายหาดตอนที่น้ำท่วมไม่ถึง
แพร่กระจายพันธุ์ในเขตอินโด-แปซิฟิก ตั้งแต่แอฟริกาตะวันออกจนถึงฟิลิปปินและเกรตแบร์ริเออร์รีฟ
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ปูลมใหญ่
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q167349  BOLD: 276680  GBIF: 4382444  iNaturalist: 567330  IRMNG: 10804995  NCBI: 373423  WoRMS: 207578
ปุ่มกระสัน

คลิตอริส หรือ ปุ่มกระสัน (อังกฤษ: clitoris) เป็นส่วนหนึ่งของอวัยวะสืบพันธุ์หญิงภายนอกของมนุษย์ ซึ่งเป็นปุ่มที่อยู่ใกล้ด้านหน้าจุดบรรจบของแคมเล็ก เหนือปากช่องคลอด ส่วนที่อยู่ภายนอกของคลิตอริสคือปุ่มกระสัน (clitoral glans) ภาษาทั่วไปเรียก "แตด" และภาษาปากเรียก "เม็ดละมุด"
คลิตอริสต่างจากอวัยวะเพศชายที่เป็นโฮโมโลกัส คือองคชาต คลิตอริสไม่ได้บรรจุส่วนของท่อปัสสาวะเหมือนกับองคชาต และมีหน้าที่ประการเดียวคือนำความรู้สึกทางเพศ อย่างไรก็ตาม เมื่อผู้หญิงปวดปัสสาวะ หรือเมื่อกำลังมีเพศสัมพันธ์ หรือกำลังจะคลอดบุตร ช่องผ่านจะขยายตัวขึ้น ทำให้คลิตอริสตั้งขึ้น