สถาปัตยกรรมมหาวิหารสมัยกลางในอังกฤษ
ลักษณะเด่นของแต่ละมหาวิหาร

ข้อสังเกต: วันที่ที่อ้างถึงข้างล่างเป็นเวลาที่กล่าวโดยจอห์น ฮาร์วีย์
| ภาพ | ปีสร้าง/ลักษณะเด่น |
| --- | --- |
: มหาวิหารบริสตอล (ปีสร้าง:ค.ศ. 1140-1888) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ส่วนประกอบที่สำคัญ: เพดานโค้งสอดสลับ (คริสต์ศตวรรษที่ 14) เหนือบริเวณร้องเพลงสวด  ช่องทางเดินข้างของบริเวณร้องเพลงสวดเป็นสถาปัตยกรรมสามแบบที่นิโคลัส เพฟเนอร์ (Nikolaus Pevsner) กล่าวว่า “จากมุมมองของความโล่งกว้างเป็นสิ่งที่งดงามกว่าสิ่งใดในอังกฤษ”
 หน้าต่างพระคัมภีร์คนยาก: มหาวิหารแคนเทอร์เบอรี (ปีสร้าง:ค.ศ. 1070-1505 นอกจากหอที่สร้างเมื่อปี ค.ศ. 1834) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ก่อตั้งเป็นมหาวิหารในปี ค.ศ.  597 เป็นมหาวิหารที่ใหญ่ที่สุดในอังกฤษมหาวิหารหนึ่งและเป็นมหาวิหารประจำตำแหน่งของอาร์ชบิชอปแห่งแคนเทอร์เบอรี ส่วนประกอบที่สำคัญคือ: คริพท์แบบนอร์มัน, มุขตะวันออก (ค.ศ. 1175-1184) โดยวิลเลียมแห่งเซนส์ (William of Sens)  หน้าต่างประดับกระจกสี (คริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึง 13)  ช่องทางเดินกลางแบบเพอร์เพ็นดิคิวลาร์ (ค.ศ. 1379-1405) โดยเฮนรี อีเวล  เพดานพัดของหอกลาง (ค.ศ. 1505) โดยจอห์น วาสเตลล์  อนุสรณ์ของเจ้าชายดำ  ที่เกิดการฆาตกรรมของทอมัส เบ็คเค็ท
 หน้าต่างประดับกระจกสีเก้าช่อง: มหาวิหารคาร์ไล (ปีสร้าง: ค.ศ. 1092 - ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 15) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   เป็นมหาวิหารที่เล็กที่สุดมหาวิหารหนึ่งในอังกฤษตั้งแต่ช่องทางเดินกลางถูกทำลายโดยกองทัพสกอตเพรสไบทีเรียนในปี ค.ศ. 1649 ส่วนประกอบที่สำคัญ: หน้าต่างประดับกระจกสีเก้าช่องทางมุขตะวันออกที่ยังมีกระจกจากยุคกลางตอนบนของหน้าต่าง ที่เป็นการ “ปิดท้ายด้านตะวันออกอย่างรุ่งโรจน์” และถือกันว่าเป็นหน้าต่างตกแต่งด้วยซี่หินลวดลาย (tracery) ที่งดงามที่สุดในอังกฤษหน้าต่างหนึ่ง
 บริเวณร้องเพลงสวด: มหาวิหารเชสเตอร์ (ปีสร้าง: ค.ศ. 1093 -1537) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ส่วนประกอบที่สำคัญ: เก้าอี้อิงในบริเวณร้องเพลงสวดจากยุคกลาง (ตั้งแต่ ค.ศ. 1380) ที่แกะเป็นลวดลายอย่างงดงาม  แขนกางเขนทางด้านใต้ที่กว้างกว่าปกติ  ชาเปลแม่พระแบบกอธิคอังกฤษตอนต้นที่มีหน้าต่างแลนเซ็ทอันกลมกลืน  ยังมีกลุ่มสิ่งก่อสร้างของสำนักสงฆ์เดิมที่รวมทั้งโรงฉัน (refectory) 
 บริเวณร้องเพลงสวด: มหาวิหารชิชิสเตอร์ (ปีสร้าง: ค.ศ. 1088 - ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 15) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ก่อตั้งเป็นมหาวิหารในปี ค.ศ. 1075 ส่วนประกอบที่สำคัญ: ด้านหลังบริเวณร้องเพลงสวดเป็นสถาปัตยกรรมคาบสมัย  รูปสลักแบบนอร์มันหนึ่งคู่  หอระฆังที่ตั้งเป็นอิสระจากตัวมหาวิหาร (คริสต์ศตวรรษที่ 15) และยอดที่สร้างใหม่หลังจากที่ทลายลงมาในปี ค.ศ. 1860 ที่มองเห็นได้จากช่องแคบอังกฤษ
 ด้านบนของหอ ที่สร้างอย่างละเอียดงดงาม: มหาวิหารเดอรัม (ปีสร้าง: ค.ศ. 1093 - 1490) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ส่วนประกอบที่สำคัญ: ด้านบนของหอที่สร้างอย่างงดงาม  บริเวณที่ขยายออกไปทางมุขตะวันออกที่เรียกว่าชาเปลเก้าแท่นบูชา  หน้าต่างประดับกระจกสีบนมุขด้านตะวันตก (ค.ศ. 1341)  ตัวมหาวิหารเป็นแบบสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ทั้งหมด อเล็ค คลิฟตัน-เทย์เลอร์เป็น “งานชิ้นเอกของสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์ที่ไม่มีที่เปรียบ” และ ภายใน  ชาเปลแม่พระทางมุขด้านตะวันตกหรือที่เรียกว่า “ชาเปลกาลิลี” เป็นชาเปลแบบสถาปัตยกรรมนอร์มันแต่เป็นลักษณะที่แตกต่างจากตัวมหาวิหาร  ภูมิทัศน์ของตัวมหาวิหารจากทางด้านตะวันตกเฉียงใต้ที่ตั้งเด่นเหนือคุ้งแม่น้ำเวียร์ ซี.เจย์. แสตรงค์กล่าวว่า “มหาวิหารในปัจจุบันใหญ่โตแข็งแรงแต่มีลักษณะที่สมส่วนจนไม่มีสิ่งใดที่ทำให้รู้สึกเทอะทะออกนอกรูป”
 มองจากภาพถ่ายทางอากาศ เห็นหอแปดเหลี่ยมเหนือจุดตัด: มหาวิหารอีลี (ปีสร้าง: ค.ศ. 1090 - 1536) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ส่วนประกอบที่สำคัญ: ช่องทางเดินกลางแบบสถาปัตยกรรมนอร์มัน  บริเวณร้องเพลงสวดแบบกอธิควิจิตร  หอด้านมุขตะวันตก (ค.ศ. 1174)  หอแปดเหลี่ยมเหนือจุดตัด (ค.ศ. 1322) ที่ทำให้อเล็ค คลิฟตัน-เทย์เลอร์บรรยายว่าเป็นมหาวิหารหนึ่งที่สมลักษณะ “ความมหัศจรรย์ของมหาวิหารแบบอังกฤษ”  ชาเปลแม่พระที่เป็นสิ่งก่อสร้างอิสระที่มีเพดานโค้งกว้างและซุ้มโค้งที่แกะสลักอย่างละเอียดรอบที่นั่งเซดิเลีย (sedilia) 
 รูปสลักภายในช่องตกแต่ง: มหาวิหารเอ็กซิเตอร์ (ปีสร้าง: ค.ศ. 1112 - 1519) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ส่วนประกอบที่สำคัญ: ลักษณะสถาปัตยกรรมของสิ่งก่อสร้างส่วนใหญ่เป็นแบบกอธิควิจิตร ของต้นคริสต์ศตวรรษที่ 14  เพดานโค้งของยุคกลางที่ยาวที่สุดในโลกที่แล่นตลอดหอนอร์มันสองหอเหนือแขนกางเขน  รูปสลักภายในช่องตกแต่งด้านหน้าวัดทางมุขตะวันตก  หน้าต่างตกแต่งอย่างวิจิตรด้วยซี่หิน
 หน้าต่างด้านตะวันออก ขนาดเท่าสนามเทนนิส: มหาวิหารกลอสเตอร์ (ปีสร้าง: ค.ศ. 1098 - 1493) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ส่วนประกอบที่สำคัญ: ช่องทางเดินกลางแบบนอร์มันรายด้วยเสากลมขนาดใหญ่ ช่องทางเดินข้างด้านหนึ่งเป็นแบบนอร์มันอีกด้านหนึ่งเป็นแบบกอธิค  หอแบบกอธิคเพอร์เพ็นดิคิวลาร์ (คริสต์ศตวรรษที่ 15)  มุขตะวันออกที่สร้างใหม่แบบกอธิคเพอร์เพ็นดิคิวลาร์ที่เป็นที่ตั้งของหน้าต่างประดับกระจกสีจากยุคกลางที่ใหญ่ที่สุดในโลกขนาดประมาณเท่าสนามเทนนิส  ระเบียงฉันนบถมีเพดานพัดแรกที่สร้าง  ชาเปลแม่พระที่ปราศจากผนังที่ดูคล้ายเรือนกระจก
 ช่องทางเดินกลาง รายด้วยเสาขนาดใหญ่: มหาวิหารแฮรฟอร์ด (ปีสร้าง: ค.ศ. 1079 - 1530, มุขตะวันตกคริสต์ศตวรรษที่ 19) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ส่วนประกอบที่สำคัญ: ช่องทางเดินกลางแบบนอร์มันรายด้วยเสาขนาดใหญ่และซุ้มโค้งที่ตกแต่งด้วยลายหยักแบบนอร์มันและหอเหนือจุดตัดขนาดใหญ่  มุมข้างโบสถ์ทางด้านเหนือและซุ้มทางเข้าทางด้านเหนือที่มีลักษณะแปลก ที่สร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 13 และมาขยายใหญ่ในคริสต์ศตวรรษที่ 16  ชาเปลแม่พระ สมัยกอทิกแบบอังกฤษตอนต้นได้ชื่อว่าเป็นหนึ่งในชาเปลแม่พระที่ “งดงามที่สุดของคริสต์ศตวรรษที่ 13”
 หอยอดแหลมสามหอ: มหาวิหารลิชฟิลด์ (ปีสร้าง: ค.ศ. 1195 - 1400) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ส่วนประกอบที่สำคัญ: มุขด้านตะวันตกตกแต่งอย่างละเอียด  ภายในที่ดูกลมกลืนเก้าอี้อิง  ช่องทางเดินกลาง ยาย 113 เมตร  ชาเปลพระแม่มารีมีหน้าต่างกระจกทาสีแบบเฟลมมิชจากแอบบีในเบลเยียม หน้าต่างสูงที่ทำให้ดูเหมือนลักษณะสถาปัตยกรรมแบบฝรั่งเศส  เป็นมหาวิหารเดียวที่มีหอที่มียอดแหลมสามหอที่เรียกว่า “สามสาวแห่งเวล” หอหน้าด้านตะวันตกสูง 58 เมตร และหอกลางสูง 77 เมตร
 “ตาของบิชอป”  หอประชุมนักบวชแปดเหลี่ยม ที่มีค้ำยันที่กางออกไป: มหาวิหารลิงคอล์น (ปีสร้าง: ค.ศ. 1074 - 1548) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   เป็นมหาวิหารที่ใหญ่เป็นที่สามรองจากมหาวิหารยอร์กและมหาวิหารเซนต์พอลเก่า ความงามของมหาวิหารทำให้จอห์น รัสคินกล่าวว่ามีคุณค่าทางสถาปัตยกรรมเท่ากับสองมหาวิหารรวมกัน และดร. เอ็ดเวิร์ด ฟรีแมนบรรยายว่าเป็น “งานสถาปัตยกรรมชิ้นที่งามที่สุดชิ้นหนึ่งของมนุษยชาติที่สร้างขึ้น”   ส่วนประกอบที่สำคัญ: มุขตะวันตกยังคงเป็นซุ้มโค้งที่สร้างแบบสถาปัตยกรรมนอร์มันรายด้วยรูปสลักหินที่ได้รับการอนุรักษ์รอบประตูกลาง  หอเหนือจุดตัดเป็นหอที่สูงที่สุดในอังกฤษและเห็นได้จากแต่ไกลบนเนินสูงเหนือตัวเมือง  หอประชุมนักบวชแปดเหลี่ยมที่ด้านนอกมีค้ำยันที่กางออกไปจากตัวสิ่งก่อสร้างและเป็นหอประชุมสงฆ์แบบหลายเหลี่ยมหอแรกที่สร้างขึ้นในอังกฤษ  “บริเวณร้องเพลงสวดทูตสวรรค์” (Angel Choir) ถือกันว่าเป็นบริเวณร้องเพลงที่งดงามที่สุดของปลายคริสต์ศตวรรษที่ 13 ที่มี “การตกแต่งด้วยลวดลายอย่างงดงามซ้อนกันเป็นชั้น” และรูปแกะสลักเทวดา  มุมข้างโบสถ์สองข้างต่างก็มีหน้าต่างกุหลาบ หน้าต่าง “ตาของดีน” (Dean’s Eye) สร้างครั้งแรกในปี ค.ศ. 1192 และมาบูรณปฏิสังขรณ์ต่อมา ทางด้านเหนือ และ “ตาของบิชอป” (Bishop’s Eye) ทางด้านใต้สร้างร้อยปีต่อมา ที่ประกอบด้วยกระจกที่สรรหามาเศษกระจกจากยุคกลาง  ที่บรรจุอวัยวะภายในของพระนางเอลินอร์ในพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 1 ผู้เสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 1290
 เพดานโค้งสันแต่งด้วยปุ่มหิน: มหาวิหารนอริช (ปีสร้าง: ค.ศ. 1096 - 1536) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ส่วนประกอบที่สำคัญ: ลักษณะสถาปัตยกรรมนอร์มันที่ยังคงเป็นโครงสร้างหินเดิมที่ต่อมาเสริมเป็นเพดานโค้งระหว่างปี ค.ศ. 1416 ถึงปี ค.ศ. 1472 อันซับซ้อนด้วยสันไขว้สลับที่ตกแต่งด้วยปุ่มหินปิดทอง  หอแบบสถาปัตยกรรมนอร์มันที่มาต่อเติมเป็นยอดแหลมในคริสต์ศตวรรษที่ 15  ระเบียงฉันนบถตกแต่งด้วยปุ่มหิน
 เพดานตกแต่ง: มหาวิหารออกซฟอร์ด (ปีสร้าง: ค.ศ. 1158 - ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   มหาวิหารขนาดเล็กที่เป็นผลจากการทำลายช่องทางเดินกลางในคริสต์ศตวรรษที่ 16  ส่วนประกอบที่สำคัญ: หอหินแหลมสร้างในปี ค.ศ. 1230 เป็นหอหินที่เก่าที่สุดหอหนึ่งในอังกฤษ  เพดานที่แต่งด้วยปุ่มหินที่ห้อยลงมาเหมือนตะเกียงในบริเวณร้องเพลงสวด ของปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15
 เพดานจากปี ค.ศ. 1220: มหาวิหารปีเตอร์บะระห์ (ปีสร้าง: ค.ศ. 1117 - ค.ศ. 1508) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   เป็นมหาวิหารที่ได้รับการเปลี่ยนแปลงน้อยครั้งที่สุด  ส่วนประกอบที่สำคัญ: มุขตะวันตกเป็นแบบสถาปัตยกรรมกอทิกแบบอังกฤษตอนต้น เจ.แอล. คาร์ทไรท์กล่าวถึงมุขตะวันตกว่าเป็น “ทางเข้าสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อันงดงามเท่าที่จะจินตนาการได้”  ซุ้มทางเข้า  จรมุขแบบกอธิคเพอร์เพ็นดิคิวลาร์  เพดานไม้เหนือช่องทางเดินกลางที่ยังเป็นยังเป็นของดั้งเดิมที่ยังเป็นภาพเขียนตั้งแต่ปี ค.ศ. 1220
 ลายแกะสลักบนสันส่วนที่พับ ได้ของเก้าอี้อิงที่กล่าวกันว่า เป็นแรงบันดาลใจให้ หลุยส์ แคร์รอลเขียน “Alice's Adventures in Wonderland” : มหาวิหารริพัน (ปีสร้าง: คริสต์ศตวรรษที่ 9 หรือ 10 - ค.ศ. 1522) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   เป็นคริสต์ศาสนสถานที่ได้รับการสถาปนาเป็นมหาวิหารในปี ค.ศ. 1836 ส่วนประกอบที่สำคัญ: คริปต์ตั้งแต่สมัยแซ็กซอน  มุขตะวันตกที่มิได้รับการเปลี่ยนแปลงมาตั้งแต่สร้าง  สถาปัตยกรรมกอธิคอังกฤษตอนต้นที่กลมกลืนกันเป็นอันดี  บริเวณร้องเพลงสวดที่มีเก้าอี้อิงที่แกะสลักอย่างเอียดงดงามจากคริสต์ศตวรรษที่ 14 เป็นรูปต่างๆ ที่น่าสนใจและมีชื่อเสียง
 ซุ้มทางเข้าแบบนอร์มัน: มหาวิหารรอเชสเตอร์ (ปีสร้าง: ค.ศ. 1177 - 1512) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ส่วนประกอบที่สำคัญ: ช่องทางเดินกลางและคริพท์แบบสถาปัตยกรรมนอร์มัน  บริเวณร้องเพลงสวดแบบสถาปัตยกรรมกอทิกแบบอังกฤษตอนต้น  ซุ้มทางเข้าด้านตะวันตกสลักเสลาอย่างละเอียดงดงามแบบนอร์มันแต่ถูกทำลายไปเสียมาก
 จิตรกรรมฝาผนังจากยุคกลาง: มหาวิหารเซนต์อัลบัน (ปีสร้าง: ค.ศ. 1077 - 1521) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   เป็นคริสต์ศาสนสถานที่ได้รับการสถาปนาเป็นมหาวิหารในปี ค.ศ. 1877 ส่วนประกอบที่สำคัญ: สิ่งที่ต่างจากมหาวิหารอื่นคือเป็นสิ่งก่อสร้างที่รวมทั้งหอที่สร้างจากอิฐที่ไปเอามาจากเมืองโรมันเวรูลาเมียม  หอเหนือจุดตัดยังเป็นหอเดิมที่สร้างตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 11 ที่สูง 144 ฟุต และหนัก 5,000 ตัน  จิตรกรรมฝาผนังจากยุคกลาง  เพดานไม้ทาสีจากปลายคริสต์ศตวรรษที่ 13.
 หอหินที่สูงที่สุดในอังกฤษ: มหาวิหารซอลสบรี (ปีสร้าง: ค.ศ. 1220 - 1380) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   เป็นมหาวิหารที่เป็นตัวแทนของสถาปัตยกรรมการสร้างมหาวิหารของอังกฤษ ส่วนประกอบที่สำคัญ: ลักษณะกลมกลืนได้สัดส่วนโดยเฉพาะจากภายนอกที่แนวนอนสมมาตรกับแนวตั้งของหอสูงแหลม  สิ่งก่อสร้างแบบสถาปัตยกรรมกอทิกแบบอังกฤษตอนต้นที่สมบูรณ์ที่สุดในอังกฤษ  หอหินเหนือจุดตัดสูง 123 เมตรที่เป็นหอหินที่สูงที่สุดในอังกฤษ  ระเบียงฉันนบถที่ยังอยู่ครบถ้วนสมบูรณ์  ที่เก็บมหากฎบัตรหนึ่งในสี่ต้นฉบับ
: มหาวิหารซัดเดิร์ก (ปีสร้าง: ค.ศ. 1208 - 1520) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ช่องทางเดินกลางถูกทำลายและสร้างใหม่ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยอาร์เธอร์ โบลมฟิลด์ ส่วนประกอบที่สำคัญ: หอแบบสถาปัตยกรรมกอทิกแบบอังกฤษตอนต้น  บริเวณร้องเพลงสวดที่มีฉากจากคริสต์ศตวรรษที่ 16  ที่นิยมบรรจุศพของนักเขียนบทละคร
 ช่องทางเดินกลางนอร์มัน: มหาวิหารเซาท์เวล (ปีสร้าง: ค.ศ. 1108 - 1450) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ส่วนประกอบที่สำคัญ: มุขตะวันตกแบบสถาปัตยกรรมนอร์มันที่ยังไม่ได้รับการเปลียนแปลงนอกไปจากการเพิ่มหน้าต่างแบบเพอร์เพ็นดิคิวลาร์ที่ช่วยทำให้ช่องทางเดินกลางสว่างขึ้น  ช่องทางเดินกลางแบบสถาปัตยกรรมนอร์มันแท้ที่มีเพดานทรงประทุน  หอประชุมนักบวชแบบกอธิคเพอร์เพ็นดิคิวลาร์จากปลายคริสต์ศตวรรษที่ 13 ที่มีการแกะสลักใบไม้ดอกไม้ที่มีชื่อเสียงที่สุดจากยุคกลาง ที่นิโคลัส เพฟเนอร์บรรยายว่า “throbbing with life”
 การตกแต่งคล้ายป่าปาล์ม: มหาวิหารเวลล์ส (ปีสร้าง: ค.ศ. 1175 - 1490) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ได้รับการบรรยายว่าเป็นมหาวิหารที่มี “อรรถรสมากที่สุดในอังกฤษ” ส่วนประกอบที่สำคัญ: สถาปัตยกรรมส่วนใหญ่เป็นแบบกอธิคอังกฤษตอนต้น ที่เพิ่มด้วยการแกะสลักอย่างละเอียดวิจิตรของบัวและหัวเสาของพรรณไม้ที่เรียกกันว่าการแกะสลักแบบ “ใบหิน” (stiff leaf)  มุขตะวันออกยังคงมีกระจกจากของเดิมซึ่งหาดูได้ยากในอังกฤษ  ด้านหน้าด้านตะวันตกตกแต่งด้วยรูปสลัก  เพดานโค้งเหนือช่องทางเดินกลางที่ยาวที่สุดในโลก
 ภายในที่ทำให้ผู้เห็นต้องตกตลึง ด้วยความประทับใจในความงาม: มหาวิหารวินเชสเตอร์ (ปีสร้าง: ค.ศ. 1079 - 1532) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ส่วนประกอบที่สำคัญ: ภายนอกดูเหมือนมหาวิหารแบบนอร์มันซึ่งเป็นมหาวิหารที่ยาวที่สุดในโลก แต่มุขตะวันตกเป็นแบบกอธิคเพอร์เพ็นดิคิวลาร์ที่มีหน้าต่างใหญ่โตที่เป็นกระจกแตกหักจากยุคกลางที่นำมาประกอบเข้าด้วยกันใหม่  คริปต์และมุมข้างโบสถ์ยังคงเป็นแบบสถาปัตยกรรมนอร์มัน  ช่องทางเดินกลางที่ดูโปร่งด้วยเสาที่เพรียวและซุ้มโค้งที่เน้นแนวตั้งแกะมาจากภายในที่เดิมเป็นแบบนอร์มัน เรฟเวอเร็นด์ไซค์สกล่าวว่าทำให้เมื่อผู้เข้ามาในวัดต้องอ้าปากด้วยความตกตลึง  เครื่องตกแต่งต่างๆ ที่แกะสลักด้วยไม้จากหลายสมัย
 คริพท์นอร์มัน: มหาวิหารวูสเตอร์ (ปีสร้าง: ค.ศ. 1084 - 1504) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   เป็นมหาวิหารที่มีทุกลักษณะสถาปัตยกรรมตั้งแต่นอร์มันไปจนถึงกอธิคเพอร์เพ็นดิคิวลาร์ ส่วนประกอบที่สำคัญ: คริพท์แบบสถาปัตยกรรมนอร์มัน  หอประชุมสงฆ์  ช่วงที่เป็นสถาปัตยกรรมกอทิกคาบสมัย (Transitional Gothic)  งานแกะไม้  หอเหนือจุดตัดที่ไม่ใหญ่นักแต่ได้สัดส่วน
 ปุ่มหิน “หัวใจของยอร์กเชอร์”: มหาวิหารยอร์ค (ปีสร้าง: ค.ศ. 1154 - 1500) - ( ภาพที่คอมมอนส์)   ยอร์คเป็นมหาวิหารแบบกอธิคที่ใหญ่ที่สุดในโลก  ส่วนประกอบที่สำคัญ: คริพท์แบบสถาปัตยกรรมนอร์มัน  มุมข้างโบสถ์แบบกอธิคอังกฤษตอนต้น แขนกางเขนทางด้านใต้มีทั้งหน้าต่างแลนเซ็ทและหน้าต่างกุหลาบอยู่ตอนบน ด้านนี้เป็นใช้เป็นทางเข้าในปัจจุบัน ส่วนทางด้านเหนือเป็นหน้าต่างแลนเซ็ทห้าบานเรียงกันที่เรียกว่า “ห้าพี่น้อง” (Five Sisters) แต่ละบานกว้างเพียง 1.5 เมตรแต่สูงถึง 17 เมตร  ช่องทางเดินกลางแบบกอธิคเพอร์เพ็นดิคิวลาร์  มุขตะวันตกมีหอสองหอที่ตกแต่งแบบกอธิควิจิตรโดยมีหน้าต่างประดับกระจกสีตั้งอยู่ตรงกลางที่ตกแต่งด้วยลวดลายอย่างงดงามบนโค้งแหลมที่เรียกว่า “หัวใจของยอร์กเชอร์”  หน้าต่างทางมุขตะวันออกเป็นแบบกอธิคเพอร์เพ็นดิคิวลาร์  สิ่งสำคัญของมหาวิหารยอร์คคือหน้าต่างประดับกระจกสีที่ส่วนใหญ่ยังเป็นหน้าต่างที่สร้างมาตั้งแต่ยุคกลาง ตั้งแต่ราวระหว่าง ค.ศ. 1270,  ค.ศ. 1335 และ ค.ศ. 1405  หอประชุมนักบวชหลายเหลี่ยมที่ไม่มีเสารับน้ำหนักตรงกลางเช่นที่พบในมหาวิหารอื่น เพราะเป็นเพดานที่ทำด้วยไม้แต่งให้ดูเหมือนหิน  ปุ่มหินตกแต่งบนเพดานรอบมหาวิหาร