รัฐธรรมนูญแห่งสหภาพโซเวียต พ.ศ. 2520

| รัฐธรรมนูญแห่งสหภาพโซเวียต พ> ศ. 2520 |
| --- | --- |
ไปรษณียากรที่ระลึกของสหภาพโซเวียตใน พ.ศ. 2520 ฉลองการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่
สภาโซเวียตสูงสุดแห่งสหภาพโซเวียต
 ชื่อยาว  รัฐธรรมนูญ (กฎหมายพื้นฐาน) แห่งสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต   
เขตที่ครอบคลุม: สหภาพโซเวียต
ผู้ตรา: สภาโซเวียตสูงสุดแห่งสหภาพโซเวียต
ผู้ลงนาม: เลโอนิด เบรจเนฟ
วันมีผล: 7 ตุลาคม 2520
วันยกเลิก: 26 ธันวาคม 2534
สถานะ: ยกเลิก
Wikisource
รัฐธรรมนูญแห่งสหภาพโซเวียต พ.ศ. 2520 หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือรัฐธรรมนูญ (กฎหมายพื้นฐาน) แห่งสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต (รัสเซีย: Конституция (Основной Закон) Союза Советских Социалистических Республик, อักษรโรมัน: Konstitutsiya (Osnovnoy Zakon) Soyuza Sovetskikh Sotsialisticheskikh Respublik) เป็นรัฐธรรมนูญของสหภาพโซเวียต ประกาศใช้ในวันที่ 7 ตุลาคม 2520
รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2520 ยังมีชื่อเรียกว่า รัฐธรรมนูญเบรจเนฟ หรือ รัฐธรรมนูญแห่งการพัฒนาสังคมนิยม เป็นรัฐธรรมนูญฉบับที่สามและฉบับสุดท้ายของสหภาพโซเวียต ซึ่งรับรองอย่างเป็นเอกฉันท์ในการประชุมครั้งที่ 7 (สมัยพิเศษ) ของสมัยประชุมครั้งที่ 9 สภาโซเวียตสูงสุดแห่งสหภาพโซเวียต และลงนามโดยเลโอนิด เบรจเนฟ ประธานคณะผู้บริหารสูงสุดแห่งสภาโซเวียตสูงสุด รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2520 แทนที่รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2479 และวันหยุดราชการของสหภาพโซเวียตในวันรัฐธรรมนูญของสหภาพโซเวียตได้เปลี่ยนจากวันที่ 5 ธันวาคมเป็นวันที่ 7 ตุลาคม
คำนำของรัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2520 ระบุว่า "เป้าหมายของระบอบเผด็จการของชนชั้นกรรมาชีพได้สำเร็จแล้ว รัฐโซเวียตได้กลายเป็นรัฐของประชาชนทั้งหมด" และไม่ได้เป็นตัวแทนของคนงานและชาวนาเพียงลำพังอีกต่อไป รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2520 ได้ขยายขอบเขตของข้อบังคับตามรัฐธรรมนูญของสังคมเมื่อเปรียบเทียบกับรัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2467  และฉบับ พ.ศ. 2479 บทแรกกำหนดบทบาทนำของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต (CPSU) และกำหนดหลักการขององค์กรสำหรับรัฐและรัฐบาล มาตราที่ 1 ได้กำหนดสหภาพโซเวียตให้เป็นรัฐสังคมนิยมเช่นเดียวกับรัฐธรรมนูญก่อนหน้านี้ทั้งหมด:
สหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเป็นรัฐสังคมนิยมของประชาชนทั้งหมด แสดงถึงเจตจำนงและผลประโยชน์ของกรรมกร ชาวนา และปัญญาชน คนทำงานของทุกชาติและทุกเชื้อชาติของประเทศ
รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2520 นั้นยาวและมีรายละเอียดรวมกันถึงมากกว่ายี่สิบแปดมาตราจากรัฐธรรมนูญของสหภาพโซเวียตฉบับ พ.ศ. 2479 และกำหนดการแบ่งความรับผิดชอบอย่างชัดเจนระหว่างรัฐบาลกลางในมอสโกและรัฐบาลของสาธารณรัฐสหภาพ บทต่อมาได้กำหนดหลักการจัดการเศรษฐกิจและความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรม รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2520 รวมมาตราที่ 72 ซึ่งให้สิทธิ์อย่างเป็นทางการของสาธารณรัฐที่เป็นส่วนประกอบในการแยกตัวออกจากสหภาพโซเวียตตามสัญญาในรัฐธรรมนูญฉบับก่อนอย่างไรก็ตาม มาตราที่ 74 และ 75 ระบุว่าเมื่อเขตเลือกตั้งของสหภาพโซเวียตเสนอกฎหมายที่ขัดแย้งกับสภาโซเวียตสูงสุด กฎหมายของสภาโซเวียตสูงสุดจะเข้ามาแทนที่ความแตกต่างทางกฎหมายใด ๆ แต่กฎหมายของสหภาพที่ควบคุมการแยกตัวไม่ได้กำหนดไว้จนถึงวันสุดท้ายของสหภาพโซเวียต
มาตราที่ 74 กฎหมายของสหภาพโซเวียตจะมีผลบังคับเช่นเดียวกันในสาธารณรัฐสหภาพทั้งหมด ในกรณีที่มีความคลาดเคลื่อนระหว่างกฎหมายสาธารณรัฐแห่งสหภาพและกฎหมายมวลสหภาพ กฎหมายของสหภาพโซเวียตจะมีผลเหนือกว่า
มาตราที่ 75 อาณาเขตของสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเป็นหน่วยงานเดียวและประกอบด้วยอาณาเขตของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต อำนาจอธิปไตยของสหภาพโซเวียตแผ่ขยายไปทั่วอาณาเขตของตน
รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2520 ถูกยกเลิกเมื่อการล่มสลายของสหภาพโซเวียตในวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2534 และรัฐหลังโซเวียตได้นำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มาใช้ มาตราที่ 72 จะมีบทบาทสำคัญในการล่มสลายแม้ว่ากฎหมายของสหภาพโซเวียตจะมีช่องว่างทางกฎหมายก็ตาม ซึ่งในที่สุดก็เต็มไปด้วยแรงกดดันจากสาธารณรัฐใน พ.ศ. 2533