โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ เขลางค์นคร
ประวัติโรงเรียน > ยุคเขลางค์นคร

ในปีพุทธศักราช  2514 – 2516  ชาวลำปางและนักเรียนตื่นตัวทางการศึกษาอย่างมากมีการขอให้ทางราชการจัดตั้งโรงเรียนระดับเตรียมอุดมศึกษาขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ที่จะให้เป็นโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ภาคเหนือ รองรับนักเรียนและเป็นสถานศึกษาที่มีคุณภาพระดับจังหวัดอีกโรงเรียนหนึ่ง เพิ่มจากที่มีอยู่คือ โรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัยและโรงเรียนลำปางกัลยาณี ซึ่งเป็นโรงเรียนมัธยมสายสามัญขนาดใหญ่ประจำจังหวัดลำปาง ทั้งสองโรงเรียนเปิดสอนทั้งระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย ไม่สามารถรับนักเรียนในจังหวัดลำปางเข้าเรียนได้หมดตามความต้องการของนักเรียนและผู้ปกครอง  ต้องเดินทางไปหาที่เรียนในต่างอำเภอและต่างจังหวัดสร้างความเดือดร้อนให้แก่ผู้ปกครองยิ่งนักความประสงค์อย่างแรงกล้าที่จะจัดตั้งโรงเรียนระดับมัธยมศึกษา โดยเฉพาะมัธยมศึกษาตอนปลายจึงเกิดขึ้น
จังหวัดลำปางจึงได้นำเสนอความคิดนี้ไปยังกระทรวงศึกษาธิการ และทางจังหวัดลำปางก็ได้แต่งตั้งกรรมการขึ้นมาชุดหนึ่ง จัดเตรียมหาที่ดินที่จะใช้เป็นที่ก่อตั้งโรงเรียน ในที่สุดก็ได้ ณ หมู่บ้านน้ำโท้ง ตำบลบ่อแฮ้ว อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง ซึ่งเป็นป่าเตรียมสงวนของกรมป่าไม้ จำนวน 522 ไร่ 3 งาน 93 ตารางวา ห่างจากศาลากลางจังหวัด 9 กิโลเมตร
วันที่ 7 ตุลาคม 2519 ได้แบ่งที่ดินเพื่อสร้างศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนภาคเหนือ คงเหลือเป็นพื้นที่ของโรงเรียน จำนวน 278 ไร่ 1 งาน 96 ตารางวา
แต่ในระหว่างการดำเนินการอยู่นั้น นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นจำนวนมากยังไม่มีที่เรียน ผู้ปกครองเดือดร้อนและนักเรียนก็ได้ร้องขอให้มีการรับนักเรียนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้นเพิ่มเติมอีก ดังนั้นจังหวัดลำปางโดยผู้ว่าราชการจังหวัดและผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง จึงมีความเห็นพ้องต้องกันให้เปิดโรงเรียนมัธยมศึกษาแห่งใหม่นี้  เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาที่รับนักเรียนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และมัธยมศึกษาตอนปลาย  โดยใช้ชื่อว่า “โรงเรียนเขลางค์นคร” จึงทำให้โรงเรียนไม่ได้เป็นโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาตามที่ดำริไว้  ซึ่งในการเปิดโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาจะต้องเปิดรับเฉพาะชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายเท่านั้น
ด้วยความเมตตาของ หลวงพ่อเกษม  เขมโก ได้ฉันทานุมัติการสร้างเหรียญของท่านให้ประชาชนได้เช่าบูชา โดยเรียกเหรียญรุ่นนี้ว่า“เหรียญหลวงพ่อเกษม” รุ่นเตรียมอุดมศึกษา เพื่อหาเงินเตรียมก่อสร้างอาคารเรียน ซึ่งจากการเช่าบูชาเหรียญได้เงินทั้งสิ้น 1,074,500.90 บาท เงินจำนวนนี้กันไว้สร้างอาคารเรียนหลังแรก ชื่อ “พ.เกษมอุปถัมภ์” เป็นเงิน 820,000 บาท เงินส่วนที่เหลือใช้เป็นค่าปรับพื้นที่ และสมทบทุนสร้างศาลาประดิษฐาน พระพุทธนิรโรคันตรายชัยวัฒน์จตุรทิศ ในบริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดลำปาง (ศาลากลางหลังเก่าในปัจจุบัน)
วันที่ 14 มีนาคม 2517 กระทรวงศึกษาธิการก็ได้ส่งตัวแทนมาร่วมประชุมวางแผนกับคณะกรรมการ ของจังหวัดลำปาง และได้ข้อสรุปเสนอกระทรวงศึกษาธิการขอให้เปิดโรงเรียนแห่งใหม่นี้  ให้ทันเปิดรับนักเรียนรุ่นแรกในปีการศึกษา 2517
วันที่ 2 พฤษภาคม 2517 กระทรวงศึกษาธิการประกาศตั้งโรงเรียนแห่งใหม่นี้ โดยใช้ชื่อว่า “โรงเรียนเขลางค์นคร”  เปิดรับนักเรียนทั้งชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นและมัธยมศึกษาตอนปลาย
ในปีการศึกษา 2517  กรมสามัญศึกษาได้แต่งตั้ง นางบุญรัตน์ โรจนศักดิ์ อาจารย์ใหญ่โรงเรียนพะเยาพิทยาคม จังหวัดเชียงราย (ปัจจุบันเป็นจังหวัดพะเยา) มารักษาการในตำแหน่งอาจารย์ใหญ่ และวันที่ 1 เมษายน ได้แต่งตั้งให้ นางบุญรัตน์ โรจนศักดิ์ ดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่โรงเรียนเขลางค์นคร
เมื่อนางบุญรัตน์ โรจนศักดิ์  มาดำรงตำแหน่งแล้ว ได้ทำการบุกเบิกพื้นที่ตัดถนนเข้าสู่โรงเรียน โดยได้รับความร่วมมือจากศูนย์ปฏิบัติการ รพช.ภาคเหนือ ลำปาง, กองพันทหารราบที่ 2 กรมผสมที่ 7 ค่ายสุรศักดิ์มนตรีลำปาง, สถานีอากาศอเมริกัน อำเภอเกาะคา และชาวบ้านหมู่บ้านน้ำโท้ง ตำบลบ่อแฮ้ว
โรงเรียนเขลางค์นคร ได้เริ่มเปิดสอนในปีการศึกษา 2517 โดยฝากเรียนที่โรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัยและในวันที่ 30 พฤษภาคม 2518 โรงเรียนเขลางค์นครก็สามารถย้ายจากโรงเรียนบุญวาทย์วิทยาลัย มาอยู่ในที่บุกเบิกและเปิดเรียนในวันที่ 1 มิถุนายน 2518