stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การออกแบบสิ่งแวดล้อม

การออกแบบสิ่งแวดล้อม เป็นกระบวนการที่สอดแทรกตัวแปรด้านสิ่งแวดล้อมenvironmentalเข้าไปในการวางผัง การจัดทำโปรแกรมการออกแบบ การวางแนวนโยบาย การก่อสร้าง หรือการผลิตสินค้า ตัวอย่างการออกแบบที่ชาญฉลาดมักจะคำนึงถึงองค์ประกอบด้านสิ่งแวดล้อมเสมอ อย่างไรก็ตาม ความเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมenvironmental movementที่เริ่มขึ้นในช่วงปี ค.ศ. 1960 ได้ทำให้แนวคิดนี้ชัดเจนยิ่งขึ้น
การออกแบบสิ่งแวดล้อมอาจจำกัดความได้ดังนี้ “เราอาศัยอยู่ในโลกของการออกแบบอยู่ตลอดเวลา การสรรค์สร้างสิ่งแวดล้อมประจำวันที่เราอาศัยอยู่นี้มักเกี่ยวข้องกับระบบที่สลับซับซ้อนของความหมายทางวัฒนธรรม การสื่อสารด้วยภาพ และการใช้เครื่องมือ เทคโนโลยี และวัสดุเสมอ การออกแบบสิ่งแวดล้อมถือเป็นศาสตร์หนึ่งที่รวมเอาสิ่งแวดล้อมที่ถูก สร้างขึ้น สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของมนุษย์เข้าไว้ด้วยกันและมุ่งเน้นในการบันดาลให้เกิดความเกี่ยวพันทางกายภาพและสังคมที่ดีงามจากพฤติกรรมมนุษย์และกระบวนการทางธรรมชาติ การออกแบบเป็นการค้นหาคำตอบขั้นมูลฐานของมนุษย์ที่ว่า เราควรจะอยู่บนโลกนี้ให้ดีได้อย่างไร อะไรควรเป็นตัวกำหนดการกระทำของเรา? ความมุ่งมั่นที่ยุ่งยากซับซ้อนนี้ต้องอาศัยความรู้ที่เป็นสหวิทยาการ” [ต้องการอ้างอิง]
การออกแบบสิ่งแวดล้อม ในความรู้สึกเดิม คือการพัฒนาสภาพแวดล้อมกายภาพทั้งภายในและภายนอกอาคาร เพื่อให้เกิดสุนทรียภาพหรือสนองประโยชน์ใช้สอยประจำวัน หรือสรรค์สร้างประสบการณ์เฉพาะ เน้นสิ่งแวดล้อมที่ออกแบบโดยมนุษย์ การออกแบบสิ่งแวดล้อมต้องการผู้ที่มีความชำนาญเฉพาะด้าน หมายรวมถึง สถาปนิก architects นักวิทยาศาสตร์ระบบเสียงacoustical วิศวกร engineers นักวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมenvironmental scientists ภูมิสถาปนิก landscape architects นักวางผังเมืองurban planning มัณฑนากรinterior designers นักออกแบบระบบแสงlighting designers นักออกแบบนิทรรศการexhibition designers บางกรณีอาจรวมถึงเรื่องที่เกี่ยวกับการอนุรักษ์ทางประวัติศาสตร์historic preservation ด้วย และไม่นานมานี้ก็ได้เพิ่มเกี่ยวกับ "การออกแบบเพื่อคนพิการdisability access" อีกด้านหนึ่ง
หากมองให้กว้างขึ้น การออกแบบสิ่งแวดล้อมหมายรวมถึง การออกแบบอุตสาหกรรมindustrial design ของผลิตภัณฑ์ นวัตกรรมยานยนตร์automobiles เครื่องกำเนิดไฟฟ้าพลังลม อุปกรณ์ไฟฟ้าพลังแสงอาทิตย์ และอุปกรณ์อื่นๆ เป็นต้น
ประวัติ

ฝังรากเริ่มแรกราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยนักออกแบบ/นักเขียนชื่อ วิลเลียม มอร์ริสWilliam Morris ผู้ปฏิเสธการใช้วัสดุและกระบวนการผลิตจากอุตสาหกรรม เช่นวอลล์เปเปอร์ สิ่งทอ และหนังสือจากสตูดิโอของเขา เขาและคนอื่นๆ เช่น จอห์น รัสกินJohn Ruskin มีความรู้สึกว่าการปฏิวัติอุตสาหกรรมจะนำไปสู่หายนะต่อธรรมชาติและคนงาน
จากกลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา นักคิด เช่น บัคมินสเตอร์ ฟุลเลอร์Buckminster Fuller ได้เป็นผู้กระตุ้นให้เกิดนักออกแบบสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้องทั้งแนวกว้างและลึก จนกระทั่งปัจจุบัน ประสิทธิภาพพลังงานenergy efficiency เทคโนโลยีที่เหมาะสมappropriate technology พืชสวนอินทรีย์organic horticulture หรือเกษตรอินทรีย์organic agriculture การฟื้นฟูผืนดินland restoration การออกแบบชุมชนcommunity design และระบบพลังงานและการบำบัดของเสียอย่างยั่งยืนsustainableตามระบบนิเวศ กำลังเป็นที่ยอมรับในการพิจารณาหรือเป็นทางเลือกและนำมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบ
การออกแบบและอาคารประหยัดพลังงาน

เจ. บอลด์วินJ. Baldwin
ทอม เบนเดอร์Tom Bender
ปีเตอร์ แคลทรอปPeter Calthorpe
วิลเลียม แมคโดนัฟWilliam McDonough
วิคเตอร์ ปาปาเนคVictor Papanek
ซิม ฟาน เดอร์ รินSim Van der Ryn
เจมส์ ไวนส์James Wines
เคน หยางKen Yeang
อีสท์เกต เซ็นเตอร์ เมือง ฮาแรร์Eastgate Centre
พอร์ตคัลลิส เฮาส์Portcullis House
ค่ายวายเอ็มซีเอนานาชาติ เมืองนิลชี ประเทศอินเดียYMCA International Camp
การใช้พลังงาน (ในอาคารพาณิชย์ อาคารพักอาศัย และทางสังคม)

อเมอรี เลอวินส์Amory Lovins
Soft energy path
นิเวศวิทยาเมือง

ไบโอสเวล (ร่องน้ำปลูกพืช) Bioswale
การวางแผนสิ่งแวดล้อมEnvironmental planning
นิเวศวิทยาเมืองUrban ecology
เมืองแบบใหม่New Urbanism
หลักการออกแบบเมืองอัจฉริยะPrinciples of Intelligent urbanism
การวางผังการใช้ที่ดินและการวางผังชุมชน

การป่าไม้Forestry
การปลูกสวนป่าForest gardening
คริสโตเฟอร์ อเล็กซานเดอร์Christopher Alexander
แผงกันเลียงNoise barrier
Permaculture
การป้องกันอาชญากรรม

CPTED
นวัตกรรมการบำบัดของเสีย

จอห์น ทอดด์John Todd
ดูเพิ่ม

Environmental design and planning academic programs
Sustainable design
Environmental psychology
Psychology
Social sciences
Behavioral sciences
Ergonomics
Human factors
Ecology
Design
Environmental science
Natural Environment
Building engineering
Urban design
Principles of Intelligent Urbanism
แหล่งข้อมูลอื่น

Faculty of Environmental Design, University of Calgary
R2000 House เก็บถาวร 2007-02-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
O2 global network on sustainable design เก็บถาวร 2007-04-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Worldchanging เก็บถาวร 2008-05-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Environmental Design Research Association เก็บถาวร 2019-07-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
iNSnet Portal site for sustainable development
SustainabilityStart Links and database on sustainable development เก็บถาวร 2020-08-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Green Progress Green building and sustainable development news เก็บถาวร 2007-05-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
อำเภอชุมแพ

| อำเภอชุมแพ |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Chum Phae
โรงพยาบาลชุมแพ
คำขวัญ: หลักเมืองเก่าชุมแพ แลผาพระนอนล้ำค่า อารยธรรมโนนเมือง ลือเลื่องเศรษฐกิจ ติดตาผานกเค้า เข้าชมถ้ำผาพวงบวงสรวงปู่หลุบ
แผนที่จังหวัดขอนแก่น เน้นอำเภอชุมแพ
พิกัด: 16°32′39″N 102°5′59″E﻿ / ﻿16.54417°N 102.09972°E﻿ / 16.54417; 102.09972
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: ขอนแก่น
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 510.9 ตร.กม. (197.3 ตร.ไมล์)
ประชากร (2565)
 • ทั้งหมด: 122,730 คน
 • ความหนาแน่น: 240.22 คน/ตร.กม. (622.2 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 40130, 40290 (เฉพาะตำบลโนนหัน นาหนองทุ่ม หนองเขียด และโนนสะอาด)
รหัสภูมิศาสตร์: 4005
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอชุมแพ หมู่ที่ 1  ถนนมลิวรรณ ตำบลชุมแพ  อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น 40130
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
ชุมแพ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดขอนแก่น โดยนับว่าเป็นพื้นที่ 1 ใน 4 อำเภอที่มีเศรษฐกิจเติบโตรองจากตัวเมืองขอนแก่น เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอภูเวียง โดยแยกออกมาตั้งเป็นอำเภอตามประกาศกระทรวงมหาดไทยลงวันที่ 20 กรกฎาคม 2486 โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 3 สิงหาคม ปีเดียวกัน
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอชุมแพตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด อยู่ห่างจากตัวจังหวัดขอนแก่นประมาณ 82 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 520 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอภูกระดึง (จังหวัดเลย)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอสีชมพู อำเภอเวียงเก่า อำเภอภูเวียงและอำเภอหนองเรือ
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบ้านแท่น อำเภอภูเขียว และอำเภอคอนสาร (จังหวัดชัยภูมิ)
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอคอนสาร (จังหวัดชัยภูมิ) และอำเภอภูผาม่าน
ประวัติ > การเสนอการจัดตั้งจังหวัดชุมแพ

คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2518 มีมติเห็นชอบรายงานเรื่อง ร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งจังหวัดชุมแพ พ.ศ. .... ตามที่ กระทรวงมหาดไทยเสนอ แต่ก็ไม่ได้มีการจัดตั้งจังหวัด
ต่อมาประชาชนในพื้นทียื่นคำขอต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2546 ให้มีการเสนอร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งจังหวัดภูเวียง ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด เพื่อแยก อำเภอภูเวียง (ปัจจุบันแยกเป็น 2 อำเภอ คือ อำเภอภูเวียง และอำเภอเวียงเก่า) อำเภอชุมแพ อำเภอสีชมพู อำเภอหนองเรือ อำเภอภูผาม่าน และอำเภอหนองนาคำ รวมกันขึ้นเป็น จังหวัดภูเวียง โดยมีผู้เข้าชื่อเสนอร่างจำนวนประมาณ 70,000 คน ซึ่งเกินจำนวน 5 หมื่นคน ตามที่กฎหมายกำหนด ส่งผลให้ร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้สามารถนำเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรได้ แต่ปัจจุบันยังไม่ได้รับการพิจารณา
ก่อนหน้านี้ มึความพยายามผลักดันให้มีการก่อตั้งจังหวัดชุมแพ แต่เมื่อถึงขั้นตอนลงประชามติ พบว่ามีผู้ลงชื่อไม่ถึงจำนวน 5 หมื่นคน ทำให้ พรบ.จัดตั้งจังหวัดชุมแพตกไป ในเวลาต่อมาจึงได้มีความพยายามผลักดันให้อำเภอภูเวียงเป็นศูนย์กลางของจังหวัดใหม่อีกครั้ง
ในปี พ.ศ. 2555 นายสุชาย ศรีสุรพล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดขอนแก่น ได้เสนอร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งจังหวัดชุมแพ พ.ศ. ... ต่อสภาผู้แทนราษฎรอีกครั้งหนึ่ง โดยมีสาระสำคัญในการยกฐานเป็นจังหวัดชุมแพ ประกอบด้วย อำเภอชุมแพ อำเภอภูเวียง อำเภอเวียงเก่า อำเภอสีชมพู อำเภอหนองนาคำ อำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น และ อำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ แต่ในปี 2563 กรมการปกครองได้ออกหนังสือชี้แจง กรณีการแชร์ข้อความการจัดตั้งจังหวัดใหม่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทางสังคมออนไลน์ ว่าการจัดตั้งจังหวัดใหม่ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 5 จังหวัด กรมการปกครองขอชี้แจงว่า ข้อความดังกล่าวไม่เป็นความจริงแต่อย่างใด
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอชุมแพแบ่งเขตการปกครองย่อยเป็น 12 ตำบล 148 หมู่บ้าน ได้แก่
| อักษรไทย | อักษรโรมัน | ระยะทางจาก ที่ว่าการอำเภอ  (กม> ) | จำนวนประชากร  (ธันวาคม 2562) | จำนวนหมู่บ้าน  (ธันวาคม 2562) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ชุมแพ | Chum Phae | - | 21,708 | 18 |
| โนนหัน | Non Han | 14 | 6,712 | 10 |
| หนองเขียด | Nong Khiat | 20 | 7,075 | 10 |
| โนนสะอาด | Non Sa-at | 12 | 8,327 | 9 |
| ขัวเรียง | Khua Riang | 16 | 9,124 | 12 |
| หนองไผ่ | Nong Phai | 4 | 21,752 | 19 |
| ไชยสอ | Chai So | 3 | 9,058 | 10 |
| วังหินลาด | Wang Hin Lat | 14 | 8,959 | 12 |
| นาเพียง | Na Phiang | 20 | 8,547 | 14 |
| นาหนองทุ่ม | Na Nong Thum | 32 | 9,295 | 13 |
| หนองเสาเล้า | Nong Sao Lao | 26 | 31,353 | 10 |
| โนนอุดม | Non Udom | 18 | 6,808 | 11 |
| ทั้งหมด | ทั้งหมด | ทั้งหมด | 124,079 | 148 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอชุมแพประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่
เทศบาลเมืองชุมแพ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลชุมแพ ตำบลหนองไผ่ และตำบลไชยสอ
เทศบาลตำบลโนนหัน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลโนนหันและตำบลโนนสะอาด
เทศบาลตำบลโคกสูงสัมพันธ์ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลโนนอุดมและตำบลขัวเรียง
เทศบาลตำบลหนองไผ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองไผ่ (นอกเขตเทศบาลเมืองชุมแพ)
เทศบาลตำบลหนองเสาเล้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองเสาเล้าทั้งตำบล
เทศบาลตำบลนาเพียง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาเพียงทั้งตำบล
เทศบาลตำบลโนนสะอาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนสะอาด (นอกเขตเทศบาลตำบลโนนหัน)
องค์การบริหารส่วนตำบลชุมแพ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชุมแพ (นอกเขตเทศบาลเมืองชุมแพ)
องค์การบริหารส่วนตำบลโนนหัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนหัน (นอกเขตเทศบาลตำบลโนนหัน)
องค์การบริหารส่วนตำบลนาหนองทุ่ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาหนองทุ่มทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลโนนอุดม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนอุดม (นอกเขตเทศบาลตำบลโคกสูงสัมพันธ์)
องค์การบริหารส่วนตำบลขัวเรียง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขัวเรียง (นอกเขตเทศบาลตำบลโคกสูงสัมพันธ์)
องค์การบริหารส่วนตำบลไชยสอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไชยสอ (นอกเขตเทศบาลเมืองชุมแพ)
องค์การบริหารส่วนตำบลวังหินลาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังหินลาดทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองเขียด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองเขียดทั้งตำบล
ทำเนียบรายนามนายอำเภอชุมแพ

| ลำดับ | รายนาม | ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง |
| --- | --- | --- |
| 1 | นายพิชญ์ พรหมนาท | 3 ส.ค.2486 - 4 ก.ย.2489 |
| 2 | นายสมัย เวชพันธุ์ | 1 ม.ค.2490 - 10 เม.ย.2495 |
| 3 | ร.ต.ท.มุข ประเสริฐวงษ์ | 8 ส.ค.2495 - 3 มี.ค.2498 |
| 4 | นายเติม สาสนะสิทธิ์ | 8 มี.ค.2498 - 1 มิ.ย.2505 |
| 5 | นายจอม แสงพันธุ์ | 1 มิ.ย.2505 - 1 ก.ค.2507 |
| 6 | นายเปรมศักดิ์ วิเชียรภักดี | 1 ก.ค.2507 - 23 ก.พ.2509 |
| 7 | นายบุญธรรม ใจรักพันธุ์ | 3 มิ.ย.2509 - 3 พ.ค.2512 |
| 8 | นายศานิต คำหงษา | 5 พ.ค.2512 - 28 พ.ค.2515 |
| 9 | นายเล็ก ราฃมณี | 28 พ.ค.2515 - 1 มิ.ย.2519 |
| 10 | ร.ต.ถวัลย์ พิทักษ์วงค์ | 1 มิ.ย.2519 - 30 พ.ย.2522 |
| 11 | นายจำนูญ กาวิละ | 1 ธ.ค.2522 - 31 พ.ค.2524 |
| 12 | ร.ท.วินัย บุณยรัตผลิน | 1 มิ.ย.2524 - 4 ต.ค.2527 |
| 13 | ร.ต.ทรงศักดิ์ คุณอุดม | 8 ต.ค.2527 - 19 เม.ย.2529 |
| 14 | นายเกษมศักดิ์ แสนโภชน์ | 20 เม.ย.2529 - 2 ธ.ค.2531 |
| 15 | นายบุญเลิศ เนินทอง | 6 ธ.ค.2531 - 3 ธ.ค.2533 |
| 16 | นายประจญ ชนะโรค | 3 ธ.ค.2533 - 13 ต.ค.2539 |
| 17 | นายสงคราม สุขสะอาด | 14 ต.ค.2539 - 3 พ.ค.2541 |
| 18 | นายศิลป์ ชื่นนิรันดร์ | 4 พ.ค.2541 - 30 ก.ย.2546 |
| 19 | นายวีระพล สุพรรณไชยมาตย์ | 6 ต.ค.2546 - 23 ต.ค.2550 |
| 20 | นายสมชาย มีสิงห์ | 24 ต.ค.2550 - 30 ก.ย.2552 |
| 21 | นายปิยิน ตลับนาค | 25 ม.ค. 2553 - 12 ม.ค 2557 |
| 22 | นายอาทิตย์ นพคุณวงศ์ | 13 ม.ค. 2557 - 6 พ.ย. 2558 |
| 23 | นายพันธ์เทพ เสาโกศล | 7 พ.ย. 2558 - 14 พ.ย. 2561 |
| 24 | นางสุภาวดี ศรีสุขวัฒน์ | 15 พ.ย. 2561 - 30 ก.ย. 2566 |
| 25 | นางสาวอ้อยใจ คำบุญเรือง | ปัจจุบัน |
ภูมิศาสตร์ > ลักษณะภูมิประเทศ

อำเภอชุมแพมีเนื้อที่ทั้งหมด 318,750 ไร่ พื้นที่โดยทั่วไปเป็นพื้นที่ราบสูง ทิศเหนือมีภูเขาสูงและที่ราบสูงลาดเอียงไปทางทิศใต้ บริเวณทางทิศใต้มีลำน้ำเชิญเป็นเส้นกั้นอาณาเขตระหว่างอำเภอชุมแพกับอำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ พื้นที่ทางทิศเหนือบางส่วนอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติภูเวียง พื้นที่ทางทิศตะวันตกบางส่วนอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติดงลาน รวมพื้นที่ป่าสงวนในเขตอำเภอชุมแพทั้งหมด 90,250 ไร่
ภูมิศาสตร์ > ลักษณะภูมิอากาศ

ลักษณะภูมิอากาศของอำเภอชุมแพ แบ่งออกเป็น 3 ฤดู คือ
ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนเมษายน อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 30.13 องศาเซลเซียส
ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงเดือนตุลาคม ปริมาณน้ำฝนวัดได้ 845 มิลลิเมตร
ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนถึงเดือนมกราคม อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 23.48 องศาเซลเซียส
แม้ฤดูฝนจะมีระยะเวลา 6 เดือนดังกล่าว แต่โดยทั่วไปจะมีสภาวะฝนทิ้งช่วงในราวเดือนมิถุนายนถึงเดือนกรกฎาคม และจะตกใหม่ในช่วงเดือนกันยายน เป็นเหตุให้การเพาะปลูกมักประสบปัญหาฝนแล้งอยู่เป็นประจำ
ทรัพยากร

อำเภอชุมแพมีทรัพยากรที่สำคัญทางธรรมชาติ ดังนี้ 
ดิน ลักษณะของดินเป็นดินร่วน เหมาะแก่การเพาะปลูก ประชากรส่วนใหญ่มีอาชีพทำนา ทำไร่ ทำสวนแหล่งน้ำ แหล่งน้ำที่สำคัญของอำเภอชุมแพคือ ลำน้ำเชิญ เป็นแม่น้ำที่สำคัญที่หล่อเลี้ยงประชากรในอำเภอชุมแพและอำเภอใกล้เคียง ชาวอำเภอชุมแพได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้มีการสร้างเขื่อนกั้นลำน้ำเชิญที่บ้านดอนหัน ซึ่งเป็นเขื่อนที่เอื้อประโยชน์ให้ชาวชุมแพด้านการเกษตรและสาธารณูปโภค ป่าไม้ อำเภอชุมแพมีพื้นที่บางส่วนอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติดงลานที่ให้ประโยชน์แก่ประชาชนที่อยู่ใกล้เคียงทั้งทางตรงและทางอ้อม สัตว์ ประชากรในอำเภอนิยมเลี้ยงสุกร โค กระบือ ไว้บริโภคและจำหน่าย บางครอบครัวยังได้ยึดเป็นอาชีพหลัก
สถานที่ท่องเที่ยว > เมืองโบราณโนนเมือง

ตั้งอยู่บ้านโนนเมือง หมู่ที่ 4 ตำบลชุมแพ โนนเมืองเป็นเมืองโบราณที่มีคูน้ำคันดินล้อมรอบ 2 ชั้น เมืองชั้นในรูปทรงค่อนข้างกลม มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 420 เมตร เมืองชั้นนอกทรงยาวรี มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 600 เมตร หรือมีเนื้อที่ประมาณ 216 ไร่ เป็นเมืองโบราณสมัยทวารวดี (พุทธศตวรรษที่ 12-16)
ในปี พ.ศ. 2513 หน่วยศิลปากรที่ 7 ได้สำรวจพบเป็นครั้งแรก ต่อมาได้ดำเนินการขุดตรวจ ขุดค้นพบโครงกระดูกมนุษย์ (อายุประมาณ 2,500-2,000 ปี) ภาชนะดินเผา เครื่องประดับ เครื่องใช้ กระดูกสัตว์ จำนวน 13 หลุม จึงได้ทำหลังคาคลุมไว้ เพื่อแสดงในลักษณะพิพิธภัณฑ์สถานกลางแจ้ง ให้ผู้สนใจได้เข้าชม อยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอชุมแพ ไปทางชุมชนนาโพธิ์ (ผ่านโรงเรียนชุมชนชุมแพ) - บ้านโนนเมือง ประมาณ 5 กิโลเมตร หรือไปทางชุมชนพรานราษฎร์-บ้านโนนเมือง ประมาณ 5 กิโลเมตร (สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่ สำนักงานโบราณคดีและพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติที่ 7 ขอนแก่น โทรศัพท์ 0-4324-2129, 0-4333-7629 ได้รับงบประมาณปรับปรุงจากปี 2546-2549 ประมาณ 30 ล้านบาท
สถานที่ท่องเที่ยว > ผาพระนอน (พระปางไสยาสน์)

ตั้งอยู่บนยอดเขาภูเวียง บ้านโนนสะอาด หมู่ที่ 8 ตำบลหนองไผ่ เป็นพระพุทธรูปปางไสยาสน์ศิลปสมัยทวาราวดีที่งดงาม สลักอยู่บนหน้าผายาวกว่า 3.75 เมตร หันพระเศียรไปทางทิศตะวันตก และหันพระพักตร์ไปทางทิศใต้ นอนตะแคงพระเศียรหนุนแนบกับลำแขนขวา แขนซ้ายทอดไปตามลำพระองค์เป็นท่านอนแบบเก่าที่ได้รับอิทธิพลมาจากอินเดีย อยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอชุมแพไปตามถนนมลิวรรณ (ชุมแพ - ขอนแก่น) แยกซ้ายบ้านโนนสะอาด-วัดผาพระนอนพัฒนาราม ประมาณ 6-7 กิโลเมตร (รถยนต์ถึง) เดินเท้าขึ้นเขาภูเวียงต่อระยะเดินเท้าประมาณ 2-3 กิโลเมตร ความสูงจากพื้นดินประมาณ 450 เมตร ใช้เวลาเดินเท้าประมาณ 1.5-2 ชั่วโมง บนผาพระนอนจะมองเห็นทิวทัศนียภาพเมืองชุมแพที่สวยงามมาก จะมีงานนมัสการในวันตรุษสงกรานต์ทุกปี
สถานที่ท่องเที่ยว > อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน

อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน ตั้งอยู่ที่ ที่ทำการอุทยานบ้านซำผักหนาม หมู่ที่ 12 ตำบลนาหนองทุ่ม " อุทยานแห่งชาติภูผาม่านมีอาณาเขตครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของจังหวัดขอนแก่น และจังหวัดเลย เป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 72 ( เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2543) มีเนื้อที่ประมาณ 350 กม.2 หรือประมาณ 218,750 ไร่ มีจุดเด่นทางธรรมชาติหลายแห่งโดยเฉพาะถ้ำและน้ำตก เป็นแหล่งต้นกำเนิด " ลำน้ำพอง "
ที่ทำการอุทยานฯ ได้รับการปรับปรุงและพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวกรับรองนักท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในอุทยานแห่งชาติ และเป็นอุทยาน ฯ นำร่อง 1 ใน 8 แห่ง ทั่วประเทศไทย มีศูนย์บริการนักท่องเที่ยว เรือนรับรอง ห้องน้ำ ห้องสุขา ห้องประชุมสัมมนา บริเวณจัดแคมป์ไฟ กางเต๊นท์นอน ที่สะดวกสบาย มีทิวทัศน์สถานที่ท่องเที่ยวที่สวยงามประทับใจนักท่องเที่ยวอย่างดียิ่งห่างจากอำเภอชุมแพไปทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 201 (ชุมแพ - เลย) เลี้ยวซ้ายมือที่หลักกิโลเมตร ที่ 112 อีก 5 กิโลเมตร ถึงที่ตั้งที่ทำการ ระยะทาง 35 กิโลเมตร (สนใจสั่งจองที่พักหรือข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ที่ทำการอุทยานฯ โทรศัพท์ 0 - 4324 - 9050
สถานที่ท่องเที่ยว > อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน > ถ้ำปู่หลุบ

อยู่ติดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 201 (ชุมแพ - เลย) ห่างจากอำเภอชุมแพประมาณ 35 กิโลเมตร ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อยเป็นห้อง ๆ นับได้ 5 ห้อง มีเกล็ดแวววาว ระยิบระยับสวยงาม และมีน้ำขังอยู่ตลอดปี ด้านหน้าถ้ำมีศาลปู่หลุบเป็นที่เคารพสักการบูชาของผู้คนที่ผ่านไป - มา
สถานที่ท่องเที่ยว > อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน > วนอุทยานถ้ำผาพวง

อยู่ในเขตตำบลนาหนองทุ่ม จากอำเภอชุมแพไปตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 201 (ชุมแพ - เลย) ประมาณ 30 กิโลเมตร มีทางแยกขวามือเข้าสู่ถ้ำอีกประมาณ 5 กิโลเมตร (เป็นทางดินและทางเดินป่า) เดิมเรียกว่า " ถ้ำร้อยพวง "เป็นถ้ำบนภูเขาที่มีขนาดใหญ่ ภายในถ้ำมีเสาหินเกิดจากหินย้อยลงมาลักษณะเป็นพวง จากเพดานถ้ำดูสวยและแปลกตา ปากถ้ำอยู่สูงและทะลุออกไปบนยอดเขาสามารถมองเห็นทัศนียภาพรอบๆ ได้สวยงามยิ่ง
สถานที่ท่องเที่ยว > อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน > ผานกเค้า

เป็นภูเขาสูงตระหง่านอยู่ริมน้ำพองในเขตอุทยานแห่งชาติภูผาม่าน อำเภอชุมแพ อยู่ห่างจากอำเภอชุมแพ ประมาณ 40 กิโลเมตร ตามถนนมลิวรรณ ลักษณะของผานกเค้าเป็นภูเขาหินสีดำ บางส่วนกะเทาะออกเป็นเนื้อหินสีส้ม มองเห็นลักษณะคล้ายนกเค้าที่กางปีกออกสองข้างถือเป็นสัญลักษณ์ที่สำคัญประการหนึ่งของอำเภอชุมแพ
สินค้าหรือผลิตภัณฑ์ของประชาชน

ขนมจีน
ขนมจีน ทำจากข้าวจ้าว กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอชุมแพ โดยเฉพาะตำบลไชยสอ
ขนมจีนอบแห้ง
ขนมจีนอบแห้ง(สินค้าพื้นเมือง) กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอชุมแพ โดยเฉพาะตำบลชุมแพ
ข้าวหลาม
ผลิตภัณฑ์ข้าวหลาม รสชาติอร่อย สะอาด ถูกหลักอนามัย ไม่ใส่สารกันบูด เป็นการนำข้าวสารและส่วนประกอบการทำข้าวหลามมาผสมตามสูตรและขั้นตอน หวาน มัน อร่อย กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอชุมแพ โดยเฉพาะตำบลหนองไผ่
ตะกร้าไม้ไผ่
แข็งแรง ทนทาน รูปทรงสวยงาม กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอชุมแพ โดยเฉพาะตำบลนาเพียง
น้ำผลไม้พร้อมดื่ม
น้ำฝรั่ง น้ำกระเจี๊ยบ ไวน์กระเจี๊ยบ ข้าวหมาก มะม่วงดอง มะม่วงแช่อิ่ม กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอชุมแพ โดยเฉพาะตำบลนาหนองทุ่ม
ผลิตภัณฑ์จากกระบอกไม้ไผ่
ทำจากไม้ไผ่นำมาดัดแปลงเป็นแก้วน้ำ เหยือกน้ำ กระปุกออมสิน ที่เสียบปากกา แจกัน กาน้ำ กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอชุมแพ โดยเฉพาะตำบลโนนสะอาด
ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่
ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่(สินค้าพื้นเมือง) กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอชุมแพ โดยเฉพาะตำบลโนนสะอาด
ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่,ต้นหมาก
ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่,ต้นหมาก(สินค้าพื้นเมือง) กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอชุมแพ โดยเฉพาะตำบลชุมแพ
ผ้าทอด้วยกี่กระตุก
มีหลายประเภท มีทั้ง ผ้าไหม ผ้าฝ้าย ผ้าซิ่น ผ้าขาวม้า ผ้าขิด ผ้าลายยกดอก ฯลฯ มีความปราณีต สวยงาม กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอชุมแพ โดยเฉพาะตำบลโนนหัน
ผ้าฝ้ายสีธรรมชาติ
ผลิตภัณฑ์จากฝ้ายมาทอเป็นผ้าฝ้ายสีธรรมชาติ กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอชุมแพ โดยเฉพาะตำบลชุมแพ
ผ้ามัดหมี่ธรรมชาติ
ผ้ามัดหมี่ย้อมสีธรรมชาติ, ผ้าพื้นย้อมสีธรรมชาติ, ผ้าลายสก๊อตย้อมสีธรรมชาติ กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอชุมแพ โดยเฉพาะตำบลหนองเสาเล้า
สุ่มไก่
เป็นผลิตภัณฑ์ที่ใช้ไม้ไผ่จักสานทั้งหมด มีความแข็งแรง ใช้งานได้นาน กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอชุมแพ โดยเฉพาะตำบลวังหินลาด
การศึกษา > สถานศึกษา

" โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5 รวม 61 แห่ง 
" โรงเรียนมัธยมศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น  จำนวน 6 แห่ง
" บุคลากรทางการศึกษา ครูสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5 
- ครูโรงเรียนประถมศึกษา จำนวน 280 คน
- ครูโรงเรียนขยายโอกาส จำนวน 220 คน
- ครูโรงเรียนเอกชน จำนวน 170 คน
" โรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กระทรวงศึกษาธิการ จำนวน 12 แห่ง เปิดสอนระดับก่อนประถมศึกษา ถึงระดับประถมศึกษาปีที่ 6
" โรงเรียนในสังกัดเทศบาลเมืองชุมแพ 1 แห่ง คือ โรงเรียนเทศบาล 1(สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลอุปถัมภ์)
" วิทยาลัยในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการอาชีวศึกษา จำนวน 1 แห่ง คือ วิทยาลัยเทคนิคชุมแพ เปิดสอนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) ถึงระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) 
" โรงเรียนในสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น 2 แห่ง คือ โรงเรียนโนนหันวิทยายน และ โรงเรียนมัธยมหนองเขียด
สถานศึกษาที่สำคัญได้แก่
มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีล้านช้าง ศูนย์การศึกษาชุมแพ
วิทยาลัยเทคโนโลยีชุมแพไทย-เยอรมัน
วิทยาลัยเทคนิคชุมแพ
โรงเรียนชุมแพศึกษา
โรงเรียนชุมแพพิทยาคม
โรงเรียนชุมแพวิทยายน
โรงเรียนจตุรมิตรวิทยาคาร
โรงเรียนขัวเรียงศึกษา
โรงเรียนหนองเสาเล้าวิทยาคาร
โรงเรียนโนนหันวิทยายน (สังกัด อบจ.)
โรงเรียนมัธยมหนองเขียด (สังกัด อบจ.)
การศึกษานอกโรงเรียน
โรงเรียนชุมชนชุมแพ
โรงเรียนชุมแพชนูปถัมภ์
โรงเรียนหนองขามวิทยาคาร
โรงเรียนชุมชนหนองคะเน
โรงเรียนชุมชนโนนหันวันครู
โรงเรียนหนองม่วงประชานุกูล
โรงเรียนหนองกุงพิทยาคม
โรงเรียนบ้านโคกสูง
โรงเรียนบ้านนาหนองทุ่ม
โรงเรียนบ้านวังยาว
โรงเรียนบ้านธาตุ
โรงเรียนบ้านแห่ประชานุเคราะห์
โรงเรียนบ้านชุมแพ
โรงเรียนหนองไผ่พิทยาคม
โรงเรียนอนุบาลชุมแพ
โรงเรียนชุมแพวิทยา
โรงเรียนอนุบาลบ้านรักเรียน
โรงเรียนอนุบาลณัฐพันธุ์ 2
โรงเรียนรักเรียนพิทยา
โรงเรียนเต็กก่าดรุณธรรม
โรงเรียนอนุบาลราษฎร์อำนวยศิลป์
โรงเรียนอนุบาลเดือนฉาย
โรงเรียนอนุบาลอินทร
โรงเรียนเอี่ยมอินทร
สถานพยาบาล

มีการให้บริการด้านสาธารณสุข โดยมีสถานบริการดังนี้
โรงพยาบาล ขนาด 400 เตียง จำนวน 1 แห่ง
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ จำนวน 1 แห่ง
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จำนวน 7 แห่ง
สถานีอนามัยประจำตำบล จำนวน 10 แห่ง
สถานพยาบาล > สถานที่ท่องเที่ยวอื่น ๆ ที่สำคัญ

อ่างเก็บน้ำหัวภูชน ตั้งอยู่บ้านขามป้อม หมู่ที่ 4 ตำบลขัวเรียง
อ่างเก็บน้ำภูนกยูง ตั้งอยู่บ้านนาดี หมู่ที่ 9 ตำบลวังหินลาด
กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 8 (ค่าย ร.8 พัน.2)
เขื่อนทดน้ำเชิญ กรมชลประทาน ตั้งอยู่ที่บ้านดอนหัน หมู่ที่ 9 ตำบลชุมแพ ห่างจากอำเภอชุมแพ ประมาณ 8 กิโลเมตร
สวนสาธารณะหน้าอาคารสำนักงานเทศบาลเมืองชุมแพ
สวนสาธารณะโสกน้ำใส ใจกลางเมืองชุมแพ
สวนสาธารณะหนองอีเลิง
สวนสุขภาพหนองใส
สวนสุขภาพ เทศบาลตำบลหนองไผ่
สวนสาธารณะหนองคะเน
สวนสาธารณะโนนแหลมทอง
สถานที่ราชการและหน่วยงานสำคัญ

ศาลจังหวัดชุมแพ
สำนักงานอัยการจังหวัดชุมแพ
โรงพยาบาลชุมแพ
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอชุมแพ
ที่ว่าการอำเภอชุมแพ
เทศบาลเมืองชุมแพ
สำนักงานสรรพากรพื้นที่ขอนแก่น สาขาชุมแพ
สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ขอนแก่น สาขาชุมแพ
สำนักงานที่ดินจังหวัดขอนแก่น สาขาชุมแพ
สถานีตำรวจภูธรชุมแพ
สถานีตำรวจทางหลวง
กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 8 (ค่ายมหาศักดิพลเสพย์)
สถานีขนส่งผู้โดยสารชุมแพ (บ.ข.ส.ชุมแพ)  รถเล็ก
สถานีขนส่งผู้โดยสารชุมแพ (บ.ข.ส.ชุมแพ)  รถใหญ่ แห่งที่ 1
สถานีขนส่งผู้โดยสารชุมแพ (บ.ข.ส.ชุมแพ)  แห่งใหม่ที่ 2 (กำลังดำเนินการ)
ที่ทำการไปรษณีย์ชุมแพ รหัสไปรษณีย์ 40130
ที่ทำการไปรษณีย์โนนหัน รหัสไปรษณีย์ 40290 (เฉพาะตำบลโนนหัน โนนสะอาด หนองเขียด นาหนองทุ่ม )
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5
การประปาภูมิภาค สาขาชุมแพ
สำนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคอำเภอชุมแพ
การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคชุมแพ
สถานีเครื่องช่วยเดินอากาศชุมแพ ต.หนองเขียด อ.ชุมแพ
โครงการชลประทาน ลำน้ำเชิญ
สถานีควบคุมไฟป่าจังหวัดขอนแก่น
สำนักงานวิจัยกีฏวิทยา (แมลง)
สำนักงานอุทยานแห่งชาติภูผาม่าน
ศูนย์วิจัยข้าวชุมแพ
สำนักงานขนส่งจังหวัดขอนแก่น สาขาชุมแพ
แขวงทางหลวงขอนแก่นที่ 2 ชุมแพ
หมวดทางหลวงชุมแพที่ 1 (หนองไผ่)
หมวดทางหลวงชุมแพที่ 2 (โนนหัน)
สำนักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ดับเพลิง 1 หลังที่ว่าการอำเภอชุมแพ)
สำนักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ดับเพลิง 2 ข้างโรงเรียนชุมแพศึกษา)
ศาลเจ้าและสถานธรรมในพื้นที่

พุทธสมาคมเผยแผ่คุณธรรม"เต็กก่า"จีแชเกาะ
ศาลเจ้าจอมชุมแพ (ปึงเถ้ากง)
มูลนิธิชุมแพการกุศล"เต็กก่า"จีฮั่วเกาะ
ชมรมศิษย์พระอรหันต์จี้กง (กู้ภัยเมืองชุมแพ) (ชุมแพฮุกถ่งซิมฉื่อเสี่ยงตั๊ว)
ศาลเจ้าปึงเถ้ากง โนนหัน
ศาลเจ้านาจาซาไท้จื้อ (หน่าจาซัวตั๊ว) โคกสูง
ศาลเจ้าโพธิธรรมคุณธรรมสถาน (อิมเต็กตึ้ง)
ศาลเจ้าภาวนาพุทธโพธิธรรมสถาน (ไต่เสี่ยฮุกตั้ว)
คริสตจักรชุมแพ (หนองใส)
คริสตจักรร่มเกล้าชุมแพ