stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จังหวัดอุตรดิตถ์
ประชากร > การศึกษา

จังหวัดอุตรดิตถ์นับได้ว่าเป็นจังหวัดหนึ่งที่ให้ความสำคัญเกี่ยวกับการศึกษาเป็นอย่างมาก ตั้งแต่ระดับปฐมวัยจนกระทั่งถึงระดับอุดมศึกษา ในระดับปฐมวัยและระดับประถมศึกษานั้น ดูแลโดยสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ แบ่งออกเป็น 2 เขต โดยแต่ละเขตจะรับผิดชอบการศึกษาของแต่ละอำเภอในจังหวัดอุตรดิตถ์ ส่วนระดับมัธยมศึกษานั้น ดูแลโดยสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์
นอกจากนี้ ยังมีการจัดการเรียนในระดับอุดมศึกษา และอาชีวศึกษาทั้งภาครัฐและภาคเอกชน โดยมีสถานศึกษาระดับอุดมศึกษาที่ตั้งอยู่ในจังหวัดอุตรดิตถ์ ดังต่อไปนี้
มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย หน่วยวิทยบริการจังหวัดอุตรดิตถ์ (วัดหมอนไม้)
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ศูนย์สอบจังหวัดอุตรดิตถ์ (โรงเรียนอุตรดิตถ์)
มหาวิทยาลัยรามคำแหง ศูนย์สอบจังหวัดอุตรดิตถ์ (โรงเรียนอุตรดิตถ์ดรุณี)
วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดอุตรดิตถ์
ศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ (สถาบันร่วมผลิตแพทย์แห่งคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร)
วิทยาลัยเทคนิคอุตรดิตถ์
วิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์
วิทยาลัยสารพัดช่างอุตรดิตถ์
วิทยาลัยการอาชีพพิชัย
วิทยาลัยการอาชีพรัตนประสิทธิ์วิทย์
วิทยาลัยเทคโนโลยีอุตรดิตถ์
โรงเรียนอุตรดิตถ์บริรักษ์
อำเภอเมืองอุตรดิตถ์
โรงเรียนอุตรดิตถ์
โรงเรียนอุตรดิตถ์ดรุณี
โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาน้อมเกล้า อุตรดิตถ์
โรงเรียนทุ่งกะโล่วิทยา
โรงเรียนน้ำริดวิทยา
โรงเรียนแสนตอวิทยา
อำเภอตรอน
โรงเรียนตรอนตรีสินธุ์
อำเภอทองแสนขัน
โรงเรียนทองแสนขันวิทยา
อำเภอท่าปลา
โรงเรียนท่าปลาประชาอุทิศ
อำเภอน้ำปาด
โรงเรียนน้ำปาดชนูปถัมภ์
โรงเรียนสหคริสเตียน
อำเภอพิชัย
โรงเรียนพิชัย
โรงเรียนบ้านโคนพิทยา
โรงเรียนดาราพิทยาคม
อำเภอฟากท่า
โรงเรียนฟากท่าวิทยา
อำเภอบ้านโคก
โรงเรียนบ้านโคกวิทยาคม
อำเภอลับแล
โรงเรียนลับแลพิทยาคม
โรงเรียนลับแลศรีวิทยา
โรงเรียนด่านแม่คำมันพิทยาคม
ประถมศึกษา
บทความหลัก: รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดอุตรดิตถ์
ประชากร > โรงพยาบาล

จังหวัดอุตรดิตถ์มีสถานบริการที่หลากหลาย ตั้งแต่สถานีอนามัย ศูนย์สุขภาพชุมชน คลินิก โรงพยาบาลรัฐ โรงพยาบาลทหาร และโรงพยาบาลเอกชน  โดยมีโรงพยาบาลศูนย์สังกัดกระทรวงสาธารณสุขประจำจังหวัด คือ โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ โรงพยาบาลในสังกัดกระทรวงกลาโหม คือ โรงพยาบาลค่ายพิชัยดาบหัก โรงพยาบาลเอกชนในเครือ Principal Capital คือ โรงพยาบาลพิษณุเวช อุตรดิตถ์  และมีโรงพยาบาลประจำอำเภอ ดังต่อไปนี้
โรงพยาบาลตรอน อำเภอตรอน
โรงพยาบาลทองแสนขัน อำเภอทองแสนขัน
โรงพยาบาลท่าปลา อำเภอท่าปลา
โรงพยาบาลน้ำปาด อำเภอน้ำปาด
โรงพยาบาลบ้านโคก อำเภอบ้านโคก
โรงพยาบาลพิชัย อำเภอพิชัย
โรงพยาบาลฟากท่า อำเภอฟากท่า
โรงพยาบาลลับแล อำเภอลับแล
ประเพณีและวัฒนธรรม

สภาพพื้นที่ของจังหวัดอุตรดิตถ์ อยู่ในเขตรอยต่อ 3 วัฒนธรรม คือล้านนา ล้านช้าง และไทยกลาง เป็นผลให้ลักษณะวิถีชีวิตความเป็นอยู่ ภาษาถิ่นและงานประเพณีพื้นบ้านต่าง ๆ มีลักษณะผสมผสาน บางส่วนพูดภาษาไทยถิ่นเหนือ (คำเมือง) [ต้องการอ้างอิง] บางส่วนพูดภาษาไทยภาคกลาง บางส่วนพูดภาษาลาว และบางส่วนพูดภาษาท้องถิ่นของตน เช่น บ้านทุ่งยั้ง เป็นต้น
ประเพณีและวัฒนธรรม > งานเทศกาล และงานประจำปี

งานเทศกาลแห่น้ำขึ้นโฮง สรงน้ำเจ้าฟ้าฮ่ามกุมาร  จัดขึ้นในช่วงวันขึ้น 13 ค่ำ เดือน 6 ของทุกปี
งานเทศกาล "มหัศจรรย์ทุเรียนหลง-หลิน ลับแล"
งานนมัสการพระแท่นศิลาอาสน์ จัดในระหว่างวันขึ้น 8 ค่ำ ถึง วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3
งานประเพณี “อัฏฐมีบูชา” วัดพระบรมธาตุทุ่งยั้ง  จัดในระหว่างวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ถึง วันแรม 8 ค่ำ เดือน 6
งานประเพณีสงกรานต์เมืองลับแล  ระหว่างวันที่ 12 - 15 เมษายน ของทุกปี
งานลานวัฒนธรรม 8 วิถี
งานเทศกาล "พระยาพิชัยดาบหัก และงานกาชาดจังหวัดอุตรดิตถ์"  ระหว่างวันที่ 7 - 16 มกราคม ของทุกปี
งานเทศกาล "ลางสาดลองกองหวาน เมืองมหัศจรรย์แห่งผลไม้ และสินค้า OTOP จังหวัดอุตรดิตถ์"
งานนมัสการหลวงพ่อเพชร วัดท่าถนน
งานนมัสการพระฝางทรงเครื่องจำลอง วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ
งานนมัสการหลวงพ่อสัมฤทธิ์ และงานประจำปีวัดหมอนไม้
งานหอการค้าแฟร์ จังหวัดอุตรดิตถ์
งานเทศกาลดนตรี "ม่วนเน๊อะ เฟสติวัล "
งานประเพณี "วันสงกรานต์" และ Uttaradit Songkran Music Festival
งานประเพณีไหลแพไฟเฉลิมพระเกียรติฯ และพิธีขอบคุณพืชพันธุ์ธัญญาหารและสายน้ำ  วันที่ 5 ธันวาคมของทุกปี
งานย้อนรำลึกเส้นทางประวัติศาสตร์รัชกาลที่ 5 เสด็จเมืองตรอนตรีสินธุ์ วัดหาดสองแคว
งานฮ่วมแอ่วงาน เย็นทั่วหล้า มหาสงกรานต์ไท-ยวน บ้านน้ำอ่าง สืบสานวิถีไทย ระหว่างวันที่ 12 - 14 เมษายน ของทุกปี
งานพญาปาด เทศกาล หอม กระเทียม และของดีอำเภอน้ำปาด
งานสืบสานวัฒนธรรมประเพณี ก่อเจดีย์บุญกองข้าวใหญ่
งานนมัสการหลวงพ่อโต และของดีเมืองพิชัย
งานประเพณีมะขามหวานและของดีอำเภอฟากท่า
งานสืบสานวัฒนธรรมประเพณีและของดีอำเภอท่าปลา
ประเพณีและวัฒนธรรม > การละเล่นพื้นบ้าน

จังหวัดอุตรดิตถ์ ยังมีการละเล่นดนตรีพื้นบ้านที่ยังคงมีผู้สืบต่อมาจนปัจจุบัน ถึงสามวัฒนธรรม ทั้งภูมิปัญญาในการทำเครื่องดนตรีและการละเล่น เช่น ดนตรีมังคละ (มีการละเล่นกันอยู่ในอำเภอพิชัย (กองโค) อำเภอเมือง (พระฝาง หมอนไม้ คุ้งตะเภา) และอำเภอลับแล (ทุ่งยั้ง ไผ่ล้อม)) กลองยาวทุ่งยั้ง และวงปี่พาทย์ไทยเดิม และมีการละเล่นตามแบบวัฒนธรรมล้านช้าง เช่น ตับเต่า รวมถึงการละเล่นซะล้อ ซอ ซึง จ๊อย ค่าว ตามแบบวัฒนธรรมล้านนา เช่น ซอล่องน่าน มวยเจิง (อำเภอท่าปลา) และฟ้อนนางโยน ฟ้อนดอกเจิง ซอลับแลง (อำเภอลับแล)
การขนส่ง > ทางราง

จังหวัดอุตรดิตถ์มีทางรถไฟผ่านจำนวน 3 อำเภอ คือ อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ อำเภอพิชัย และอำเภอตรอน อีกทั้งจังหวัดอุตรดิตถ์ยังเป็นที่ตั้งของย่านสถานีรถไฟที่สำคัญในภาคเหนือ ได้แก่ สถานีรถไฟอุตรดิตถ์ และสถานีรถไฟศิลาอาสน์ ที่มีขบวนรถไฟจากสถานีรถไฟกรุงเทพ สถานีรถไฟพิษณุโลก และสถานีรถไฟเชียงใหม่มายังจังหวัดอุตรดิตถ์ทุกวัน วันละ 22 ขบวน(เที่ยวขึ้นและเที่ยวล่อง) ทั้งรถด่วนพิเศษ รถด่วน รถเร็ว และรถท้องถิ่น
การขนส่ง > ทางถนน > ทางรถโดยสารประจำทาง

จากสถานีขนส่งสายเหนือ (หมอชิต 2) มีรถยนต์โดยสารธรรมดาและรถโดยสารปรับอากาศจากกรุงเทพฯ สู่อุตรดิตถ์ทุกวัน วันละหลายเที่ยว เช่น บ.เชิดชัยทัวร์ จ.บ. สุโขทัย วินทัวร์ (วินทัวร์) บ. นครชัยแอร์ บ. นครชัยทัวร์ และของบขส. เป็นต้น บริษัทที่ให้บริการเดินทางรถประจำทางทั้งรถปรับอากาศชั้นที่ 1 ชั้น 2 ทั้งรถมาตราฐานชั้นที่ 4 ก, ข (รถสองชั้น) และรถโดยสารธรรมดา นอกจากนี้จากสถานีขนส่งอุตรดิตถ์ สามารถเดินทางไปยังจังหวัดต่าง ๆ ของประเทศไทย ดังนี้
ปลายทาง เชียงใหม่ ผ่าน เด่นชัย ลำปาง ลำพูน
ปลายทาง แม่สาย ผ่าน เด่นชัย แพร่ พะเยา เชียงราย
ปลายทาง เชียงของ ผ่าน แพร่ เชียงคำ เทิง
ปลายทาง ทุ่งช้าง น่าน ผ่าน แพร่
"ปลายทาง" เชียงราย ผ่าน เด่นชัย งาว ดอกคำใต้
ปลายทาง ตาก กำแพงเพชร ผ่าน ศรีสัชนาลัย สวรรคโลก สุโขทัย
ปลายทาง นครสวรรค์ ผ่าน พิษณุโลก พิจิตร
ปลายทาง พิษณุโลก
ปลายทาง หนองคาย นครพนม บึงกาฬ ผ่าน เลย หนองบัวลำภู อุดรธานี สกลนคร
ปลายทาง ขอนแก่น ผ่าน หล่มสัก ชุมแพ
ปลายทาง นครราชสีมา ผ่าน อ.สากเหล็ก อ.เขาทราย(พิจิตร) โคกสำโรง(ลพบุรี) สีคิ้ว(นครราชสีมา)
ปลายทาง อุบลราชธานี ผ่าน ชัยภูมิ  บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ มหาสารคาม ร้อยเอ็ด ยโสธร
ปลายทาง พัทยา ระยอง ผ่าน สระบุรี ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ศรีราชา พัทยา
ปลายทาง ภูเก็ต ผ่าน สิงห์บุรี บางบัวทอง เพชรบุรี ชะอำ หัวหิน ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร สุราษฎร์ธานี พังงา
ปลายทาง ด่านนอก ชายแดนมาเลเซีย ผ่าน หัวหิน ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร สุราษฎร์ธานี ทุ่งสง พัทลุง หาดใหญ่
การขนส่ง > ทางถนน > ทางรถยนต์ส่วนบุคคล

สายที่ 1 จากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 แล้วแยกเข้าทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 ผ่านอยุธยา อ่างทอง สิงห์บุรี ชัยนาท เข้านครสวรรค์ แล้วเลี้ยวขวาเข้าสู่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 117 เข้าพิษณุโลก แล้วเดินทางตามเส้นทางสายทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 (พิษณุโลก-อุตรดิตถ์) จนถึงจังหวัดอุตรดิตถ์
สายที่ 2 จากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1ผ่านสระบุรี แยกเข้าทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 ผ่านลพบุรี เพชรบูรณ์ จนถึงอำเภอหล่มเก่า เลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (พิษณุโลก-หล่มสัก) 8 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวขวาเข้า ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 จนถึงจังหวัดอุตรดิตถ์
สายที่ 3 จากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1จนถึงกำแพงเพชร เลี้ยวเข้าทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 ผ่านสุโขทัย จนถึงอำเภอศรีสัชนาลัย แล้วแยกขวาเข้าสู่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 102 จนถึงจังหวัดอุตรดิตถ์
การขนส่ง > ทางถนน > ระบบขนส่งมวลชนภายในจังหวัดอุตรดิตถ์

ท่ารถประจำทาง
รถประจำทางสายอุตรดิตถ์-ตรอน-พิชัย (ท่ารถอยู่ข้างวัดท่าถนนฝั่งริมน้ำน่าน)
รถประจำทางสายอุตรดิตถ์-ฟากท่า-บ้านโคก (ท่ารถหน้าสถานีรถไฟอุตรดิตถ์เก่า)
รถประจำทางสายอุตรดิตถ์-ทองแสนขัน-น้ำปาด (ท่ารถอยู่ข้างวัดท่าถนนฝั่งริมน้ำน่าน)
คิวรถสองแถว
รถสองแถวสายอุตรดิตถ์-ลับแล (คิวรถอยู่หน้าร้านอุตรดิตถ์เมืองทอง และร้านเพชรนพเก้า)
รถสองแถวสายอุตรดิตถ์-หาดงิ้ว (คิวรถอยู่ฝั่งตรงข้ามนาซ่าแลนด์)
รถสองแถวสายอุตรดิตถ์-ห้วยฉลอง (คิวรถอยู่ตึกแถวข้างตลาดเทศบาล 3)
รถสองแถวสายอุตรดิตถ์-น้ำปาด (คิวรถอยู่หน้าสนามแบดมินตันเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์(ตลาดโต้รุ่ง))
รถสองแถวสายอุตรดิตถ์-น้ำหมัน-วังดิน (คิวรถอยู่หน้าสนามแบดมินตันเทศบาลเมืองอุตรดิตถ์(ตลาดโต้รุ่ง))
รถสองแถวสายอุตรดิตถ์-ท่าปลา (คิวรถอยู่ข้างวิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์)
รถแท๊กซี่ มีจุดจอดรับส่งอยู่ที่ สถานีรถไฟอุตรดิตถ์ และสถานีขนส่งจังหวัดอุตรดิตถ์
รถสองแถวรอบเมือง มีจุดจอดรับส่งอยู่ที่สถานีขนส่งจังหวัดอุตรดิตถ์ โรงพยาบาลอุตรดิตถ์ ,โลตัสอุตรดิตถ์ ตลาด และเกาะกลาง
รถตุ๊กตุ๊กรับจ้าง มีจุดจอดรับส่งที่สถานีขนส่งจังหวัดอุตรดิตถ์
รถจักรยานยนต์รับจ้าง มีจุดจอดรับส่งที่ ตรงข้ามตลาดโต้รุ่ง หน้าห้างฟรายเดย์ หน้าวัดท่าถนนฝั่งตรงข้ามสถานีรถไฟอุตรดิตถ์
รถสามล้อรับจ้าง
การขนส่ง > ทางอากาศ

จังหวัดอุตรดิตถ์ ไม่มีสนามบินเปิดให้บริการ แต่สามารถใช้บริการสนามบินใกล้เคียงเพื่อเดินทางทางอากาศมาจังหวัดอุตรดิตถ์ ได้แก่ สนามบินพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก และสนามบินสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย
การขนส่ง > การเดินทางสู่ประเทศเพื่อนบ้าน

จังหวัดอุตรดิตถ์ มีพรมแดนติดกับเมืองปากลาย แขวงไชยบุรี ประเทศลาว ทางอำเภอบ้านโคกและน้ำปาด เมือปี 2552 ทางคณะรัฐมนตรีมีมติให้ยกระดับช่องภูดู่ ตำบลม่วงเจ็ดต้น อำเภอบ้านโคก เป็นด่านชายแดนสากล ดังนั้นในปัจจุบัน การเดินทางผ่านแดนเข้าออกสู่ประเทศลาวสามารถทำได้อย่างสะดวก ณ ที่ทำการด่าน ตามระเบียบของกระทรวงการต่างประเทศโดยไม่ต้องขอวีซ่าเข้าประเทศลาว
การเดินทางสู่ประเทศลาวเริ่มจาก จุดผ่านแดนถาวรภูดู่ จังหวัดอุตรดิตถ์ ถึงเมืองหลวงพระบาง เป็นระยะทางประมาณ 320 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 5-6 ชั่วโมง
ด่านภูดู่ -ปากลาย 30 กิโลเมตร
ปากลาย-ไชยบุรี 168 กิโลเมตร
ไชยบุรี-ท่าเรือเฟอร์รี 30 กิโลเมตร (ข้ามแม่น้ำโขง)
ท่าเรือเฟอร์รี-เชียงเงิน 60 กิโลเมตร
เชียงเงิน-หลวงพระบาง 27 กิโลเมตร
ในปัจจุบันทางส่วนใหญ่ได้ปรับปรุงเป็นถนนคอนกรีตที่สามารถเดินทางได้ทุกฤดูกาลจนถึงเชียงเงิน จากนั้นเป็นทางลาดยางจนถึงหลวงพระบาง ในปีพ.ศ. 2555 เส้นทางดังกล่าวได้ถูกพัฒนาเป็นถนนระหว่างประเทศระดับมาตรฐาน (R4 Highway) เนื่องจากเส้นทางดังกล่าวเป็นเส้นทางที่สั้นที่สุดในการเดินทางจากพรมแดนประเทศไทยสู่หลวงพระบาง
สถานที่สำคัญ

วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ
วัดพระแท่นศิลาอาสน์
วัดพระยืนพุทธบาทยุคล
วัดพระบรมธาตุทุ่งยั้ง
บ่อเหล็กน้ำพี้
วัดดงสระแก้ว
วัดพระแท่นศิลาอาสน์ (ธรรมยุติ)
วัดคลองโพธิ์ (มหานิกาย)
หลวงพ่อเพ็ชร (วัดท่าถนน) พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของจังหวัดอุตรดิตถ์
พระพุทธสุโขสัมฤทธิ์อุตรดิตถ์มุนี (วัดคุ้งตะเภา)
หลวงพ่อพุทธรังสี (วัดพระยืนพุทธบาทยุคล)
หลวงพ่อธรรมจักร (วัดพระแท่นศิลาอาสน์)
พระเจ้าทันใจ (วัดพระแท่นศิลาอาสน์)
หลวงพ่อเชียงแสน (วัดธรรมาธิปไตย)
หลวงพ่อสุวรรณเภตรา (วัดคุ้งตะเภา)
หลวงพ่อสัมฤทธิ์ (วัดหมอนไม้)
หลวงพ่อโต (วัดหน้าพระธาตุ อำเภอพิชัย)
พระฝางทรงเครื่อง  (จำลอง)  (วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ)
หลวงพ่อประธานเฒ่า (วัดพระบรมธาตุทุ่งยั้ง)
เขื่อนสิริกิติ์
เขื่อนดินช่องเขาขาด
เขื่อนทดน้ำผาจุก
สถานที่ท่องเที่ยว

วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ
วัดท่าถนน
วัดใหญ่ท่าเสา
วัดกลางธรรมสาคร
วัดธรรมาธิปไตย
วัดหมอนไม้
วัดนาโปร่ง
วัดคุ้งตะเภา
วัดท่าทอง
วัดวังหมู
วัดป่าพุทธวิโมกข์
วัดใหญ่ท่าเสา
วิหารพระมหาโพธิสัตว์กวนอิม (บ้านชายเขา)
ศาลเจ้าปั๊กเก็กโกวเบี่ย
ศาลเจ้าแม่ทับทิม
อนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก
สวนสาธารณะริมน้ำน่าน
พิพิธภัณฑ์บ้านกนกมณี
เขื่อนทดน้ำผาจุก
จุดชมวิวเขาพลึง
สะพานรวงผึ้ง
วัดพระแท่นศิลาอาสน์  พระอารามหลวง
วัดพระยืนพุทธบาทยุคล
วัดพระนอนพุทธไสยาสน์
วัดดอนสัก
วัดท้องลับแล
วัดเจดีย์คีรีวิหาร
วัดพระบรมธาตุทุ่งยั้ง
วัดใหม่เชียงแสน
วัดเสาหิน
วัดห้องสูง
วัดผักราก
วัดกฎีพระฤาษีทรงธรรม
วัดม่อนปรางค์
วัดหัวดง
วัดม่อนธาตุ
วัดม่อนอารักษ์
วัดดงสระแก้ว
สวนสาธารณะม่อนจำศีล
แหล่งประวัติศาสตร์เวียงเจ้าเงาะ
อนุสาวรีย์พระศรีพนมมาศ
อนุสาวรีย์เจ้าฟ้าฮ่ามกุมาร
แหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์บ้านเจ้าพระยาสุรสีห์วิสิษฐศักดิ์
พิพิธภัณฑ์เมืองลับแล และซุ้มประตูเมืองลับแล
พิพิธภัณฑ์ผ้าซิ่นตีนจกไท-ยวนลับแล
พิพิธภัณฑ์เรือนลับแลโบราณ เลอ ลับแลง
บ้านผาจก 200 ปี
น้ำตกแม่พูล
หนองพระแล
วัดหน้าพระธาตุ
วัดมหาธาตุ
วัดขวางชัยภูมิ
วัดนายาง
กำแพงเมืองพิชัย
ศาลเจ้าพ่อพระยาพิชัยดาบหัก
ศาลเจ้าแม่ทับทิม
พิพิธภัณฑ์บ้านเกิดพระยาพิชัยดาบหัก
สะพานปรมินทร์
วัดบ้านแก่งใต้
วัดหาดสองแคว
วัดศรีพุทธโคดม
บ้านหมื่นมณีมโนปการ
สะพานแขวนบ้านแก่ง
อนุสาวรีย์เจ้าพ่อพญาปาด
วัดภูเงินวนาราม
อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว
อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่
เขื่อนสิริกิติ์
เขื่อนดินช่องเขาขาด
บ้านท่าเรือ
อุทยานแห่งชาติลำน้ำน่าน
อ่างเก็บน้ำห้วยน้ำรีอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
แก่งทรายงาม
หาดผาเต่า
ภูพญาพ่อ
วัดปากห้วยฉลอง
วัดหาดล้าเหนือ
วัดหนองย่าร่ำ
วัดพลอยสังวรนิรันดร์
พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านบ่อเหล็กน้ำพี้
โคกธาตุ
วัดโพนธาตุ
วัดกกต้อง
วัดโพธิ์เตี้ย
สุสานหอยล้านปี
จุดผ่านแดนถาวรภูดู่
ภูแลลาว
ภูสะนาว
วัดห้วยยาง
ศาลเจ้าปู่ตาหมวกคำ
ดูเพิ่มได้ที่ รายชื่อสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดอุตรดิตถ์
ของดีจังหวัดอุตรดิตถ์ > อำเภอเมือง

ขนมเทียนเสวย
กล้วยกวน
ผลิตภัณฑ์ลูกตาวเชื่อม
ของดีจังหวัดอุตรดิตถ์ > อำเภอลับแล

ข้าวแคบ
ข้าวพันผัก
หมี่พัน
ลอดช่องเค็ม
ข้าวเกรียบว่าว
ข้าวหลามทุ่งยั้ง
ทุเรียนหลงลับแล ทุเรียนหลินลับแล
ลางสาด ลางกอง
ผ้าซิ่นตีนจกลับแล
ไม้กวาดตองกง
ของดีจังหวัดอุตรดิตถ์ > อำเภอพิชัย

ไส้กรอกใหญ่รสเด็ดโบราณพิชัย
แกงหอยขม
ของดีจังหวัดอุตรดิตถ์ > อำเภอตรอน

ขนมสาลี่มะพร้าว
อั่วบักเผ็ด
ของดีจังหวัดอุตรดิตถ์ > อำเภอท่าปลา

ผลิตภัณฑ์เม็ดมะม่วงหิมพานต์
ปลาซิวแก้ว
ของดีจังหวัดอุตรดิตถ์ > อำเภอน้ำปาด

สับปะรดห้วยมุ่น
กระเทียมน้ำปาด
มะขามหวาน
ของดีจังหวัดอุตรดิตถ์ > อำเภอทองแสนขัน

ผลิตภัณฑ์จากแร่เหล็กน้ำพี้
ของดีจังหวัดอุตรดิตถ์ > อำเภอฟากท่า

มะขามหวาน
ของดีจังหวัดอุตรดิตถ์ > อำเภอบ้านโคก

มะขามหวาน
เชิงอรรถ

หมายเหตุ 1:  นายแจ้ง เลิศวิลัย เป็นผู้พบกลองมโหระทึกสมัยก่อนประวัติศาสตร์ดังกล่าว โดยได้ขุดพบที่ตำบลท่าเสา อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ ในปี พ.ศ. 2470 และได้ส่งมอบให้แก่ทางราชการ ปัจจุบันกลองมโหระทึกดังกล่าวตั้งแสดงอยู่ในพระที่นั่งศิวโมกข์พิมาน พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร กรุงเทพมหานคร
หนังสืออ่านเพิ่มเติม

จักรกฤษณ์ นรนิติผดุงการ. สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดำรงราชานุภาพกับกระทรวงมหาดไทย. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: บริษัทพิฆเณศพริ้นท์ติ้งเซนเตอร์จำกัด, 2545.
เดช บุนนาค. การปกครองระบบเทศาภิบาลของประเทศสยาม พ.ศ. 2435–2458. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัดสามลดา, 2548.
ธเนศวร์ เจริญเมือง. "การปฏิรูปการปกครองท้องถิ่นในระยะผ่าน (1)." หนังสือพิมพ์พลเมืองเหนือ, ปีที่ 2 ฉบับที่ 48, 23-29 กันยายน 2545.
ธเนศวร์ เจริญเมือง. คนเมือง. เชียงใหม่: ห้างหุ้นส่วนจำกัดเชียงใหม่โรงพิมพ์แสงศิลป์, 2544.
บุญวรรณี วิริยะชัยวงศ์. กระบวนการสร้างบ้านแปงเมืองในแอ่งเชียงใหม่-ลำพูนสมัยราชวงศ์มังราย พ.ศ. 1800-2030. วิทยานิพนธ์ ศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2539.
มณเฑียร ดีแท้. มรดกทางวัฒนธรรมของจังหวัดอุตรดิตถ์. กรุงเทพฯ: วิเทศธุรกิจการพิมพ์, 2523.
วิบูลย์ บูรณารมย์. ตำนานเมืองอุตรดิษฐ์. พิมพ์ครั้งที่ 2. อุตรดิตถ์: โรงพิมพ์พี.ออฟเซ็ทอาร์ท, 2540.
สรัสวดี อ๋องสกุล. ประวัติศาสตร์ล้านนา. กรุงเทพฯ: บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่งจำกัด, 2539.
หวน พินธุพันธุ์. ประวัติมหาดไทยส่วนภูมิภาคจังหวัดอุตรดิตถ์. กรุงเทพฯ: กระทรวงมหาดไทย, 2529.
หวน พินธุพันธุ์. อุตรดิตถ์ของเรา. กรุงเทพฯ: กรุงสยามการพิมพ์, 2521.
อรุณรัตน์ วิเชียรเขียว. "ความสัมพันธ์ระหว่างชนชั้นในสังคมเชียงใหม่ (พ.ศ. 1839-2439)." วารสารสังคมศาสตร์, ปีที่ 5 ฉบับที่ 1, เมษายน-กันยายน 2524.
ดูเพิ่ม

รายชื่อวัดในจังหวัดอุตรดิตถ์
รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดอุตรดิตถ์
กีฬาเยาวชนแห่งชาติ ครั้งที่ 27 จังหวัดอุตรดิตถ์
เหตุการณ์น้ำท่วมดินถล่มในจังหวัดอุตรดิตถ์ พ.ศ. 2549
สนามบินอุตรดิตถ์
รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดอุตรดิตถ์
รายชื่อศูนย์การค้าในจังหวัดอุตรดิตถ์
พระครูอนุวัตปัญญาภรณ์ (หาด ปญฺญาวโร)

| พระครูอนุวัตปัญญาภรณ์ (หาด ปญฺญาวโร) |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: พระคุณท่าน พระครูอนุวัตปัญญาภรณ์ หลวงปู่หาด
ส่วนบุคคล
เกิด: 24 มิถุนายน 2484 (83 ปี)
นิกาย: มหานิกาย
การศึกษา: น.ธ.เอก รป.ม.กิตติมศักดิ์(รัฐประศาสนศาสตร์)
ตำแหน่งชั้นสูง
ที่อยู่: วัดหนองบัว สุรินทร์
อุปสมบท: 26 พฤษภาคม 2505
พรรษา: 62
ตำแหน่ง: เจ้าอาวาสวัดหนองบัว,ที่ปรึกษาเจ้าคณะอำเภออำเภอเมืองสุรินทร์
พระครูอนุวัตปัญญาภรณ์ (หาด ปญฺญาวโร) ปัจจุบันดำรงตำแหน่งทางพระสังฆาธิการเป็นเจ้าอาวาสวัดหนองบัว,ที่ปรึกษาเจ้าคณะอำเภอ อำเภอเมืองสุรินทร์
ชาตภูมิ

พระครูอนุวัตปัญญาภรณ์ (หาด ปญฺญาวโร)  นามเดิมชื่อ หาด นามสกุล ผ่องศรี
เกิดเมื่อวันที่ 24 เดือนมิถุนายน พ.ศ.2484
ภูมิลำเนาเดิม ณ บ้านโสน ตำบลแสลงพันธ์ อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
การบรรพชาอุปสมบท

อุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่อวันที่ 26 เดือนพฤษภาคม พ.ศ.2505  โดยมีพระครูสิทธิการโกศล (เทพ นนฺโท) มีสมณศักดิ์สุดท้ายที่พระราชสิทธิโกศล (เทพ นนฺโท) เป็นพระอุปัชฌาย์ ได้รับฉายานามว่า ปญฺญาวโร
การปกครองคณะสงฆ์

พ.ศ. 2518  เป็น รักษาการเจ้าอาวาสวัดหนองบัว ตำบลในเมือง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
พ.ศ. 2519  เป็น กรรมการกลุ่มเผยแผ่พระพุทธศาสนาคณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์
พ.ศ. 2527 เป็น เจ้าอาวาสวัดหนองบัว ตำบลในเมือง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
พ.ศ. 2530  เป็น กรรมการอุปถัมภ์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์
พ.ศ. 2531  เป็น พระธรรมทูตสายปฏิบัติการอำเภอเมืองสุรินทร์
พ.ศ. 2533  เป็น รองเจ้าคณะตำบลในเมือง เขต1
พ.ศ. 2552  เป็น เจ้าคณะตำบลในเมือง เขต1
พ.ศ. 2556 เป็น รองเจ้าคณะอำเภอเมืองสุรินทร์
พ.ศ. 2564 เป็น ที่ปรึกษาเจ้าคณะอำเภอ อำเภอเมืองสุรินทร์
งานการศึกษา

เป็น เจ้าสำนักศาสนศึกษา (นักธรรม,ธรรมศึกษา-บาลี) วัดหนองบัว ตำบลในเมือง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
เป็น ประธานคณะกรรมการสถานศึกษา โรงเรียนปริยัติโกศลวิทยา วัดกลางสุรินทร์
รางวัล,เกียรติคุณที่ได้รับ

14 ธันวาคม พ.ศ.2557 สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ จัดพิธีถวายปริญญาบัตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ แด่พระครูอนุวัตปัญญาภรณ์ (หาด ปฺญญาวโร) รองเจ้าคณะอำเภอเมืองสุรินทร์ เจ้าอาวาสวัดหนองบัว โดยมี พระพรหมวิสุทธาจารย์ (มนตรี คณิสฺสโร) กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าคณะภาค 11 (ธรรมยุต) เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ และ ดร.พระธรรมโมลี (ทองอยู่ ญาณวิสุทฺโธ) ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 11 (มหานิกาย) ตลอดถึง กรรมการสภามหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ คณาจารย์ ผู้ทรงคุณวุฒิคุณธรรม ปฏิบัติหน้าที่แทนนายกสภามหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ เป็นประธานฝ่ายฆราวาส อ่านพระบรมราโชวาทและประกาศสดุดีเกียรติคุณ พร้อมถวายปริญญาบัตรและถวายครุยประดับวิทยฐานะ
สมณศักดิ์,พัดยศ

พ.ศ. 2533 ได้รับพระบรมราชโองการโปรดพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ขึ้น เป็นพระครูสัญญาบัตรมีนามว่า พระครูอนุวัตปัญญาภรณ์ มหาเถรสมาคมจัดลำดับชั้นพัดยศสมณศักดิ์ประจำตำแหน่งทางคณะสงฆ์ เป็นพระครูสัญญาบัตรเจ้าอาวาสวัดราษฎร์ชั้นโท (จร.ชท.)
พ.ศ. 2542 ได้รับพระบัญชาสมเด็จพระสังฆราช เลื่อนสมณศักดิ์พัดยศให้ เป็นพระครูสัญญาบัตร เจ้าอาวาสวัดราษฎร์ชั้นเอก (จร.ชอ.) ในนามเดิม
พ.ศ. 2552 ปรับชั้นพัดยศสมณศักดิ์ให้ตรงตามตำแหน่งทางคณะสงฆ์ เป็น​พระครูสัญญาบัตร เจ้าคณะตำบล​ชั้น​โท (จต.ชท.) ในนามเดิม
พ.ศ. 2556  ปรับชั้นพัดยศสมณศักดิ์ให้ตรงตามตำแหน่งทางคณะสงฆ์ เป็นพระครูสัญญาบัตร รองเจ้าคณะอำเภอชั้นโท (รจอ.ชท.) ในนามเดิม​
พ.ศ. 2562 ได้รับพระบัญชาสมเด็จพระสังฆราช เลื่อนสมณศักดิ์พัดยศให้ เป็นพระครูสัญญาบัตร รองเจ้าคณะอำเภอชั้นเอก (รจอ.ชอ.) มีนามเดิมว่า พระครูอนุวัตปัญญาภรณ์
ราชกิจจานุเบกษา,ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์,เล่ม107,ตอนที่242,5 ธันวาคม 2533,ฉบับพิเศษ หน้า27.พระอธิการหาด วัดหนองบัว จังหวัดสุรินทร์ เป็นพระครูอนุวัตปัญญาภรณ์
พระครูวินัยธรนิรวัชช์ โชติวโร

| พระครูวรธรรมโชติ (นิรวัชช์ โชติวโร,ประเมินมงคลกุล)> ส่วนบุคคล |
| --- | --- |
นิกาย: ธรรมยุต
การศึกษา: น.ธ.เอก, ป.โท
ตำแหน่งชั้นสูง
ที่อยู่: วัดทุ่งโพธิ์ (ธรรมยุต) ตำบลอิสาณ อำเภอเมืองบุรีรัมย์ บุรีรัมย์
ตำแหน่ง: ผู้ช่วยเจ้าอาวาส วัดทุ่งโพธิ์ (ธ.), เจ้าคณะอำเภอเมืองบุรีรัมย์ (ธ.)
พระครูวรธรรมโชติ (นิรวัชช์ โชติวโร)
เป็นพระครูสัญญาบัตรเจ้าคณะอำเภอ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งทางพระสังฆาธิการเป็น ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดทุ่งโพธิ์ (ธรรมยุต) ตำบลอิสาณ อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ และเจ้าคณะอำเภอเมืองบุรีรัมย์ (ธรรมยุต)
ชาติภูมิ

พระครูวรธรรมโชติ (นิรวัชช์ โชติวโร) นามเดิมชื่อ นิรวัชช์  นามสกุล ประเมินมงคลกุล
ภูมิลำเนาเดิม ณ อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์
วุฒิการศึกษา

สอบไล่ได้นักธรรมชั้นเอก สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง
สำเร็จการศึกษาปริญญาโท มหาวิทยาลัยรามคำแหง
ศาสนกิจการปกครองบริหารกิจการคณะสงฆ์

เป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาส วัดทุ่งโพธิ์ (ธ.)
เป็นเจ้าคณะตำบลในเมือง (ธ.) อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์
เป็นเลขานุการเจ้าคณะจังหวัดบุรีรัมย์  (ธ.)
พ.ศ. 2564 เป็นรักษาการแทนเจ้าคณะอำเภออำเภอเมืองบุรีรัมย์ (ธ.)
พ.ศ. 2566 เป็นเจ้าคณะอำเภอเมืองบุรีรัมย์ (ธรรมยุต) (รับใบตราตั้ง 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2566)
รางวัลเกียรติคุณ

พ.ศ. 2563 ได้รับพระราชทานรางวัลเสาเสมาธรรมจักร ประเภท ส่งเสริมกิจการคณะสงฆ์ คัดเลือกโดย กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม
ในการนี้ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเสด็จพระราชดำเนินเป็นการส่วนพระองค์พระราชทานรางวัลเสาเสมาธรรมจักร ประจำปี พ.ศ. 2563 – 2564  ในวันพุธที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 เวลา 17.00 น. ณ ศาลาพระราชศรัทธา วัดปทุมวนารามวรวิหาร เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร
ศาสนกิจด้านการศึกษา

เป็นเลขานุการเจ้าสำนักเรียนคณะจังหวัดบุรีรัมย์ (ธรรมยุต)
เป็นครูสอนพระปริยัติธรรม ประจำสำนักศาสนศึกษาวัดทุ่งโพธิ์
เป็นคณะกรรมการ สอบธรรมสนามหลวง คณะสงฆ์ธรรมยุตจังหวัดบุรีรัมย์
ศาสนกิจด้านสาธารณสงเคราะห์

พ.ศ. 2563 ได้รับมอบหมายจากพระราชพิศาลสุธี (อาจ อาวุธปญฺโญ) เจ้าอาวาสวัดทุ่งโพธิ์ (ธ.) เจ้าคณะจังหวัดบุรีรัมย์ (ธ.) สนองรับสั่งในสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ให้จัดตั้งโรงทานแจกอาหาร เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนให้แก่ประชาชนผู้ได้ผลกระทบจากโรคไวรัสโควิด19 ณ วัดทุ่งโพธิ์ (ธ.)
พ.ศ. 2563 เจ้าคณะจังหวัดบุรีรัมย์ (ธรรมยุต) และผู้บริจาคทานธนบดี ร่วมกับเทศบาลตำบลอิสาณ มอบถุงปันรักเติมสุข ให้แก่ คนจนผู้ยากไร้ ไร้ที่พึ่ง พึ่งตนเองไม่ได้ ในเขตตำบลอิสาณ อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ โดยมอบหมายให้พระครูวินัยธรนิรวัชช์ โชติวโร เป็นผู้ดำเนินการ
สมณศักดิ์,พัดยศ

ได้รับแต่งตั้งจากพระประสาธน์สารคุณ (อาจ อาวุธปญฺโญ) ให้ดำรงตำแหน่งฐานานุกรมที่ พระสมุห์
ได้รับแต่งตั้งจากพระประสาธน์สารคุณ (อาจ อาวุธปญฺโญ) ให้ดำรงตำแหน่งฐานานุกรมที่ พระปลัด
พ.ศ. 2547 ได้รับแต่งตั้งจากพระพรหมวิสุทธาจารย์ (มนตรี คณิสฺสโร) ให้ดำรงตำแหน่งฐานานุกรมที่ พระครูวินัยธร
พ.ศ. 2568 ได้รับพระบรมราชโองการโปรดพระราชทานสมณศักดิ์ตั้งพระครูสัญญาบัตร ในราชทินนามที่ พระครูวรธรรมโชติ ราชกิจจานุเบกษา,พระบรมราชโองการพระราชทานสมณศักดิ์ตั้งพระครูสัญญาบัตร,เล่ม 142,ตอนที่ 15ข,12 มีนาคม 2568,หน้า 47 , 1047.พระครูวินัยธร นิรวัชช์ วัดทุ่งโพธิ์ จังหวัดบุรีรัมย์ เป็น พระครูวรธรรมโชติ
พระปัญญาวชิรโมลี (นพพร ธีรปญฺโญ)

| พระปัญญาวชิรโมลี (นพพร ธีรปญฺโญ) |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: พระคุณท่าน เจ้าคุณพระปัญญาวชิรโมลี (นพพร)
ส่วนบุคคล
เกิด: 9 กันยายน 2515 (52 ปี)
นิกาย: ธรรมยุติกนิกาย
การศึกษา: น.ธ.เอก ศน.บ. บธ.บ.(วิทยาการจัดการ) ศศ.ม.(การบริหาร​การศึกษา)​ ค.ด.กิตติมศักดิ์(หลักสูตรและการเรียนการสอน)
ตำแหน่งชั้นสูง
ที่อยู่: วัดป่าศรีแสงธรรม บ้านดงดิบ ตำบลห้วยยาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี
ตำแหน่ง: เจ้าอาวาสวัดป่าศรีแสงธรรม บ้านดงดิบ ตำบลห้วยยาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี,ผู้จัดการโรงเรียนศรีแสงธรรม
พระปัญญาวชิรโมลี (นพพร ธีรปญฺโญ) เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญยก (สย.) ปัจจุบันดำรงตำแหน่งทางพระสังฆาธิการเป็นเจ้าอาวาสวัดป่าศรีแสงธรรม บ้านดงดิบ ตำบลห้วยยาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี เป็นที่รู้จักในวงกว้างว่าเป็น "พระนักพัฒนา" จากการที่เป็นผู้ก่อตั้งโรงเรียนศรีแสงธรรม หรือ “โรงเรียนเสียดายแดด” สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กระทรวงศึกษาธิการได้นำความรู้ที่ได้จากการศึกษาโซลาร์เซลล์มาต่อยอดเป็นพลังงานทดแทนไว้ใช้ในโรงเรียน และสร้างระบบ Smart Farm, รถเข็นนอนนา (สถานีไฟฟ้าเคลื่อน), บ้านกินแดด, รถไฟฟ้า Ev Car จากแผงโซลาร์เซลล์ เป็นต้น จนทำให้ลูกศิษย์บางคนตั้งฉายาให้ท่านทั้ง “พระเสียดายแดด” และ “เจ้าคุณโซลาร์เซลล์”
ประวัติ

พระปัญญาวชิรโมลี (นพพร ธีรปญฺโญ) นามเดิมชื่อ นพพร นามสกุลสู่เสน เกิดเมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ.2515  ณ อำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ เมื่อเจริญวัยท่านได้เข้ารับการบรรพชาเป็นสามเณร และอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ณ พัทธสีมาอุโบสถ วัดประชาคมวนาราม อำเภอศรีสมเด็จ จังหวัดร้อยเอ็ด ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งทางพระสังฆาธิการเป็นเจ้าอาวาสวัดป่าศรีแสงธรรม บ้านดงดิบ ตำบลห้วยยาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี ด้านการศึกษาท่านได้
สำเร็จการศึกษามัธยมศึกษาชั้นปีที่ 6 สถาบันการศึกษา โรงเรียนศรีสะเกษวิทยาลัย จังหวัดศรีสะเกษ สอบไล่ได้นักธรรมชั้นเอก (น.ธ.เอก) สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง และสำเร็จการศึกษาปริญญาตรี ศาสนศาสตรบัณฑิต สถาบันการศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, บริหารธุรกิจบัณฑิต สาขาวิทยาการจัดการ สถาบันการศึกษา มสธ. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช และ ปริญญาโท ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา สถาบันการศึกษา มสธ. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
งานสาธารณสงเคราะห์

พระปัญญาวชิรโมลีเป็นผู้ก่อตั้งโรงเรียนศรีแสงธรรม บ้านดงดิบ ตำบลห้วยยาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กระทรวงศึกษาธิการ และได้รับแต่งตั้งเป็นที่ปรึกษาปลัดกระทรวงมหาดไทย และผู้ทรงคุณวุฒิกระทรวงศึกษาธิการ รวมถึงยังเป็นประธานคณะทำงาน โครงการโคกอีโด่ยวัลเล่ย์ แหล่งการเรียนรู้พลังงานทดแทน