stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เจก รัตนตั้งตระกูล
ประสบการณ์ทำงาน

2565 - ปัจจุบัน
ผู้ดำเนินรายการ Eazy ข่าวเช้านี้ จันทร์ - ศุกร์ ทางสถานีวิทยุ Eazy FM 102.5 ร่วมกับ วราภรณ์ สมพงษ์, ชลธิชา อัศวาณิชย์, ศรัณภัสร์ ตั้งไพศาลธนกุล (2565-2566) และ ฐิติกร ทิพย์มณเฑียร (2566-ปัจจุบัน)
2562 - ปัจจุบัน
ผู้ประกาศข่าวรายการ TNN ข่าวค่ำ ช่อง TNN16  ร่วมกับ ขวัญชนก เจริญพะกุไพศาล และ ชลธิชา อัศวาณิชย์ วันจันทร์ - วันอาทิตย์ 18:00 - 20:00 น.
2562
ผู้ประกาศข่าวรายการ TNN ข่าวเช้า และ TNN ข่าวเช้าเปิดประเด็น ช่องทีเอ็นเอ็น 16  ร่วมกับ รวิฌา ทังสุบุตร และ ชลธิชา อัศวาณิชย์
2561- 2562
ผู้ดำเนินรายการ Midnight Family คู่กับ บารมี นวนพรัตน์สกุล ทางช่อง 3 แฟมิลี่ จันทร์ - พฤหัสบดี 22:30 - 00:00 น. และ อาทิตย์ 23:00 - 00:30 น.
2558 - 2562
ผู้ดำเนินรายการ เรื่องเล่าเช้านี้ จันทร์-ศุกร์ ทางช่อง 3 เอชดี
ผู้ประกาศข่าวในพระราชสำนัก จันทร์ - พฤหัสบดี 20:05 - 20:15 น. และ ศุกร์ 19:45 - 19:55 ทางช่อง 3 แฟมิลี่ / ช่อง 3 เอสดี และ ช่อง 3 เอชดี
ผู้ดำเนินรายการคัดข่าวดี ทาง ช่อง 3 แฟมิลี่ จันทร์ - ศุกร์ เวลา 22:00 - 22:15
ผู้ดำเนินรายการ ท็อปนิวส์ คู่กับ มินดา นิตยวรรธนะ และ กมลวรรณ สุนทรธรรม ทางช่อง 3 เอสดี จันทร์ - ศุกร์ 15:00 - 16:00
ผู้ดำเนินรายการ คนเฝ้าข่าว คู่กับ มินดา นิตยวรรธนะ และ กมลวรรณ สุนทรธรรม ทางช่อง 3 เอสดี จันทร์ - ศุกร์ 14:25 - 15:10 น.
ผู้ประกาศข่าว เรื่องเด่นเย็นนี้ เสาร์ - อาทิตย์ คู่กับ นวนันท์ บำรุงพฤกษ์ อาทิตย์ ทาง ช่อง 3 - ช่อง 3 เอชดี และ วิทยุครอบครัวข่าว เวลา 16:45 - 17:10 น.
2557 - 2561
ผู้ดำเนินรายการ ชั่วโมงสร้างสุข ทาง ช่อง 3 แฟมิลี่ คู่กับ สายสวรรค์ ขยันยิ่ง จันทร์ - ศุกร์ เวลา 14:00 - 14:45 น.
2557
ผู้ดำเนินรายการ BEC NEWS ทาง ช่อง 3 เอสดี
2556
ผู้ดำเนินรายการ "Cozy Living" ทางวอยซ์ทีวี
2553
ผู้ดำเนินรายการเจาะเกาะติด ทางช่อง 7HD
2552 - 2557
ผู้ประกาศข่าวรายการเช้านี้...ที่หมอชิต ทางช่อง 7HD
2550 - 2552
ผู้ประกาศข่าวเที่ยง คู่กับ จันทร์-ศุกร์ และ ผู้ดำเนินรายการ ”คัดข่าวเด่น” เวลา 17.00 น. ทางช่อง 9 เอ็มคอตเอชดี
2545 – 2550 
ผู้ประกาศข่าวไอทีวี
ผู้ดำเนินรายการ “ข่าวเช้าสุดสัปดาห์” ทีมกับภัทร จึงกานต์กุล ออกอากาศทุกวันเสาร์- อาทิตย์  เวลา 7.00-8.00 น.
ผู้รายงานข่าวเที่ยง คู่กับ กมลวรรณ ตรีพงศ์ พฤหัส-ศุกร์
รายงานเกาะติดข่าว
ผู้รายงานข่าวพิเศษ Sky news
2544
จัดรายการและอ่านข่าววิทยุ ศูนย์ผลิตรายการและข่าวสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
พิธีกรรายการเกษตรเศรษฐกิจ  16.00-16.30  ทุกวัน ศุกร์ ทางไอทีวี
พิธีกรรายการประกายดาวเยาวชน ทางสถานีโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5
2543
ผู้ดำเนินรายการเกษตรก้าวหน้า (9.00 -10.00 น.) และ รายการส.มก.ช่วยคิด (15.00 -   16.00 น.) ทุกวันจันทร์ - ศุกร์ ทางสถานีวิทยุมก. บางเขน  AM.  1107
2542
อ่านสารคดีสั้น ทางวิทยุ เรื่อง “การเกษตรกับสภาพแวดล้อม” ออกอากาศทางสถานีวิทยุมก. AM 1107
อ่านข่าวเกษตรต้นชั่วโมง ทางสถานีวิทยุมก.
ผลงานด้านพิธีกร

พิธีกรเปิดตัวยาสีฟัน Systema, สยามสแควร์ (2547)
พิธีการเปิดงาน “ทุ่งดอกกระเจียวบาน ละลานตา ที่ป่าหินงาม” จังหวัดชัยภูมิ  จัดโดยการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (2547)
พิธีกรรายการพิเศษ ครบรอบ 64 ปี วันสถาปนามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ทางสถานีโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 (2548)
พิธีกรเปิดตัวหนังสือการ์ตูนธรรมมะ “เด็ก  พระ  ธรรมะ การ์ตูน”  โดยสำนักพิมพ์อมรินทร์พริ้นติ้ง (2549)
พิธีกรสกู๊ปทายผลรางวัล  “เชียร์สนั่นลั่นบอลโลก  ลุ้นโชคกับหลอดไฟฟิลิปส์ (2549) รับเป็นพิธีกร คุณป๊อป จำเริญ รัตนตั้งตระกูล
พิธีกรสกู๊ป “Smart tip Smart Light” กับหลอดไฟฟิลิปส์ (2549)
พิธีกรงานลอยกระทง ชุมชนปากเกร็ด (2549)
พิธีกรงานเสวนา “คนรักษ์วัด”  สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (2550-50)
พิธีกรงานสงกรานต์ พุทธมณฑล ถ่ายทอดสด ช่อง 11 (2550)
พิธีกรเปิดตัวสินค้า Neolife (2550)
พิธีกรเสนาทางการเมือง บทบาทสื่อมวลกับการเมือง มหาวิทยาลัยรามคำแหง (2550)
พิธีกรงานสัมมนากรมชลประทาน (2550)
พิธีกรงานปีใหม่ และงานต้อนรับนายกสมาคมขนส่งทางบก จังหวัดนครสวรรค์ (2551)
พิธีกรเปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่ บริษัทแซนด์วิคโคโรม้อนท์ ประเทศไทย (2551)
ผลงานด้านลงเสียง

ลงเสียงสปอตวิทยุโครงการเมาไม่ขับ ของ สสส. (2546)
รับเชิญอ่านบทพิพิธทัศนา งานศิลปนิเทศคอนเสิร์ต ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย (2547)
วิทยากรบรรยายให้ความรู้ด้านการเขียนและการเป็นนักข่าว
ลงเสียงสารคดีสั้น “สนามบินสุวรรณภูมิ”  ทางไอทีวี (2549)
ลงเสียงสปอตโฆษณา McDonald's ชุด “ฟุตบอลโลก” (2549)
ลงเสียงสปอตโฆษณาไวไวควิก ชุด “โอเน็ต เอเน็ต” (2549)
ลงเสียงสารคดีสั้น “ด่วนลอยฟ้า 15 นาที” กองบังคับการตำรวจจราจร (2550)
ลงเสียงสารคดีสั้น “โรงเรียนพระปริยัติธรรม” (2550)
ลงเสียงสปอตโฆษณารถ Chevrolet (2550)
งานอื่น ๆ

อาจารย์พิเศษ วิชาพิธีกรและผู้ประกาศ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (2550)
ถ่ายแบบหน้าปกนิตยสารบันทึกคุณแม่ ฉบับเดือนธันวาคม 2550
แหล่งข้อมูลอื่น

เจก รัตนตั้งตระกูล ที่เฟซบุ๊ก
เจก รัตนตั้งตระกูล ที่เอกซ์ (ทวิตเตอร์)
เจก รัตนตั้งตระกูล ที่อินสตาแกรม
ประวัติ เก็บถาวร 2012-04-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เกศพจันทระ เสน

เกศพจันทระ เสน ผู้ก่อตั้งพราหโมสมาชแห่งอินเดีย
เกศพจันทระ เสน (Keshub Chandra Sen; เบงกอล: কেশবচন্দ্র সেন เกศพจันทร เสน, Keshob Chôndro Shen) เป็นนักปรัชญาฮินดูและนักปฏิรูปสังคมชาวเบงกอลในสมัยที่อินเดียเป็นอาณานิคมของอังกฤษ เกิดเมื่อ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2381 ต่อมาได้เป็นสมาชิกของพราหโมสมาชใน พ.ศ. 2399 แต่ได้แยกออกมาตั้งพราหโมสมาชแห่งอินเดียใน พ.ศ. 2409 โดยพราหโมสมาชเดิมนั้นมีเทเพนทรนาถ ฐากุรเป็นผู้นำจนเขาเสียชีวิตในพ.ศ. 2407 ต่อมา ใน พ.ศ. 2421 กลุ่มผู้สนับสนุนเขาจำนวนมากได้แยกตัวออกเพราะไม่พอใจที่เขาจัดให้ลูกสาวแต่งงานในวัยเด็กทั้งที่ขัดหลักการของพราหโมสมาช หลังจากนั้นเขาได้หันไปเลื่อมใสแนวคิดรามกฤษณะ และวิษณุภักติแทน เขาเสียชีวิตเมื่อ 8 มกราคม พ.ศ. 2426
เจย์-ซี

| เจย์-ซี |
| --- | --- |

ข้อมูลพื้นฐาน
ชื่อเกิด: ชอว์น โครี คาร์เตอร์
เกิด: 4 ธันวาคม ค.ศ. 1969
ที่เกิด: บรู๊คลิน, นิวยอร์ก, สหรัฐอเมริกา
แนวเพลง: ฮิปฮอป, อีสโคสต์-ฮิปฮอป
อาชีพ: แร็ปเปอร์, นักแต่งเพลง, โปรดิวเซอร์เพลง, เจ้าของค่ายเพลง, นักธุรกิจ
ช่วงปี: 1988-2003   2006-ปัจจุบัน
ค่ายเพลง: ร็อกเนชัน(2008-จนถึงปัจจุบัน)  Roc-A-Fella Records(1995-2016)  Priority, Def Jam Recordings, Atlantic(ในอดีต)
คู่สมรส: บียอนเซ่ (สมรส 2008)

เว็บไซต์: http://lifeandtimes.com
เจย์-ซี (อังกฤษ: Jay-Z) มีชื่อจริงว่า ชอว์น โครี คาร์เตอร์ (Shawn Corey Carter) เกิดเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม ค.ศ. 1969 เป็นแร็ปเปอร์ชาวอเมริกัน ปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานและซีอีโอบริษัท เดฟ แจมและ ร็อก-อะ-เฟลลา เรคคอร์ดส์ เจย์-ซียังเป็นหนึ่งในเจ้าของคลับ 40/40 Club ในนิวยอร์ก และเป็นหนึ่งในหุ้นส่วน นิวเจอร์ เน็ตส์ ถือเป็นนักร้องแนวฮิปฮอปที่ประสบความสำเร็จในอาชีพต่างๆคนหนึ่ง  เขามีทรัพย์สินประมาณ 1 พันล้านเหรียญ
เขาเป็นผู้ก่อตั้งและประธานฝ่ายบริหารให้กับ Rocawear อีกทั้งยังมีหุ้นส่วนใน NJ Nets, 40/40 Sports Clubs รวมถึงผลิตภัณฑ์บำรุงผิวและเสริมความงาม Carol's Daughter เขาได้เข้าสู่ธุรกิจรองเท้ากีฬาโดยการสร้างไลน์ใหม่ร่วมกับรองเท้าผ้าใบรีบ็อกในนามว่า S. Carter ทางด้านงานการกุศล เขาก่อตั้งมูลนิธิ Water For Life initiative Shawn Carter Scholarship Foundation
เจย์-ซี ประสบความสำเร็จทางด้านยอดขายอัลบั้ม มีชื่อเสียงทางด้านการเขียนเนื้อเพลงโดยไม่ใช้ทั้งปากกาและกระดาษนั่นคือพรสวรรค์ของเขา เจย์ ได้รับการย่องย่องว่าเป็น the best rapper alive หรือนักร้องแรพที่ยอดเยี่ยมที่สุดที่ยังมีชีวิตอยู่ หลังจากการจากไปของ สองแรปเปอร์ผู้ยิ่งใหญ่แห่งยุค บิ๊กกี้ส์ และทูพัคส์ และจากประโยคที่ว่านี้ ทำให้เกิดกรณีพิพาทระหว่าง เจย์และนาซ ศิลปินแรพผิวสีร่วมเมืองจากย่านควีนส์ ออกเพลงมาโจมตีใส่กันในทศวรรษที่ผ่านมา แต่ในที่สุดทุกอย่างก็จบลงด้วยดี โดยทั้งคู่ร่วมร้องด้วยกันในเพลง dead president อีกทั้ง นาซยังเป็น แขกรับเชิญในวิดีโอเพลง Roc Boys ของเจย์ซีอีกด้วย เจย์-ซีได้กลับสู่วงการในปลายปี 2006 หลังจากแขวนไมค์ อัลบั้ม Kingdom Come มียอดจำหน่าย 680,000 ชุดในสัปดาห์แรกที่วางขาย
เจย์-ซี ได้สมรสกับ บียอนเซ่ ในปี 2008 และมีบุตรสาว คือ Blue Ivy Carter เกิดวันที่ 7 มกราคม 2012, 13 มิถุนายน 2017 บียอนเซ่ ได้กำเนิดลูกชายฝาแฝด ในชื่อ Rumi และ Sir Carter
ผลงานอัลบั้ม > สตูดิโออัลบั้ม

1996: Reasonable Doubt
1997: In My Lifetime, Vol. 1
1998: Vol. 2... Hard Knock Life
1999: Vol. 3... Life and Times of S. Carter
2000: The Dynasty: Roc La Familia
2001: The Blueprint
2001: Jay-Z: Unplugged
2002: The Blueprint 2: The Gift & The Curse
2003: The Black Album
2006: Kingdom Come
2007: American Gangster
2009: The Blueprint 3
2013: Magna Carta Holy Grail
2017: 4:44
ผลงานอัลบั้ม > อัลบั้มที่ทำงานร่วมกับศิลปินอื่น

1998: Streets Is Watching (ร่วมกับอีกหลายศิลปิน)
2002: The Best of Both Worlds (ร่วมกับ อาร์. เคลลี)
2004: Unfinished Business (ร่วมกับ อาร์. เคลลี)
2004: Collision Course (ร่วมกับ ลิงคินพาร์ก)
2011: Watch the Throne (ร่วมกับ คานเย เวสต์)
2018: Everything Is Love (ร่วมกับ บียอนเซ่ โนวส์)
ผลงานอัลบั้ม > อัลบั้มรวมเพลง

2001: Jay-Z: Unplugged
2002: Chapter One: Greatest Hits
2003: The Blueprint 2.1
2003: Bring It On: The Best of Jay-Z
2006: Greatest Hits
2009: The Blueprint: Collector's Edition
2010: Jay-Z: The Hits Collection, Volume One
2012: Live In Brooklyn
แหล่งข้อมูลอื่น

Jay-Z.com
ภูมิภาคปัญจาบ

ระวังสับสนกับ รัฐปัญจาบ หรือ แคว้นปัญจาบ
| ภูมิภาคปัญจาบ |
| --- | --- |
ภูมิภาค
ที่ตั้งของภูมิภาคปัญจาบในเอเชียใต้
ประเทศ:   อินเดีย  ปากีสถาน 
Areas: ดูด้านล่าง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 355,591 ตร.กม. (137,294 ตร.ไมล์)
เดมะนิม: ชาวปัญจาบ
เขตเวลา: UTC+5 (PKT (ปากีสถาน))
: UTC+05:30 (IST (อินเดีย))
ภาษา: ภาษาปัญจาบและสำเนียงท้องถิ่น
ปัญจาบ (อังกฤษ: Punjab; ปัญจาบ:  ਪੰਜਾਬ, پنجاب) เป็นภูมิภาคทางภูมิศาสตร์ในเอเชียใต้ ประกอบด้วยดินแดนทางตะวันออกของประเทศปากีสถาน และทางเหนือของประเทศอินเดีย ทางฝั่งปากีสถานประกอบด้วยแคว้นปัญจาบและบางส่วนของดินแดนนครหลวงอิสลามาบาด ทางฝั่งอินเดียประกอบด้วยรัฐปัญจาบ บางส่วนของรัฐหรยาณา รัฐหิมาจัลประเทศ‎ รัฐฉัตตีสครห์‎ จังหวัดชัมมู และบางส่วนของดินแดนนครหลวงเดลี
ชื่อปัญจาบมาจากภาษาเปอร์เซีย แปลว่า (ดินแดนแห่ง) แม่น้ำห้าสาย ซึ่งประกอบด้วยแม่น้ำเฌลัม, แม่น้ำจนาพ, แม่น้ำราวี, แม่น้ำสตลุช และแม่น้ำบีอัส แม่น้ำห้าสายนี้ไหลมารวมกันเป็นแม่น้ำสินธุ
เครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนีย

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ เครือจักรภพ
ระวังสับสนกับ สหราชอาณาจักรโปแลนด์-ลิทัวเนียและสาธารณรัฐโปแลนด์ที่ 2
เครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนีย (โปแลนด์: Rzeczpospolita Obojga Narodów; อังกฤษ: Polish-Lithuanian Commonwealth) มีชื่อเป็นทางการว่า ราชอาณาจักรโปแลนด์และแกรนด์ดัชชีลิทัวเนีย (Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie; Kingdom of Poland and the Grand Duchy of Lithuania) เป็นสองรัฐสมาพันธรัฐ บางครั้งเรียกเป็นสหพันธรัฐ ของโปแลนด์และลิทัวเนียที่มีพระมหากษัตริย์ โดยดำรงตำแหน่งทั้งพระมหากษัตริย์โปแลนด์และแกรนด์ดยุกแห่งลิทัวเนีย ถือเป็นหนึ่งในประเทศที่ใหญ่ที่สุด และมีประชากรมากที่สุดในยุโรปช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 16 ถึง 17 ในช่วงที่มีพื้นที่มากที่สุดเมื่อต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 เครือจักรภพครอบคลุมพื้นที่เกือบ 1,000,000 km2 (400,000 sq mi) และใน ค.ศ. 1618 มีประชากรหลากหลายชาติพันธุ์เกือบ 12 ล้านคน โดยมีภาษาโปแลนด์กับภาษาละตินเป็นภาษาราชการ
เครือจักรภพก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1569 โดยสหภาพลูบลิน (Union of Lublin) ซึ่งรวมราชอาณาจักรโปแลนด์เข้ากับแกรนด์ดัชชีลิทัวเนียมาจนถึงวันที่ 3 พฤษภาคม ค.ศ. 1791 เครือจักรภพมีได้ครอบคลุมเพียงดินแดนโปแลนด์และลิทัวเนียเท่านั้น แต่ยังรวมดินแดนทั้งหมดของเบลารุสและลัตเวีย ดินแดนส่วนใหญ่ของยูเครนและเอสโตเนีย รวมถึงบางส่วนของประเทศรัสเซียปัจจุบัน (แคว้นสโมเลนสค์และคาลินินกราด)
เครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนียเป็นอาณาจักรที่ก่อตั้งจากอาณาจักรสองแห่งที่มีความสัมพันธ์กันอย่างไม่เป็นทางการมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1386 ระบบการปกครองที่มักจะเรียกกันว่า “ประชาธิปไตยของชนชั้นสูง” (Noble's democracy) หรือ “เสรีภาพทอง” ซึ่งเป็นการปกครองโดยเจ้าผู้ครองนครที่ปกครองตามกฎหมายและสภานิติบัญญัติเซย์ม (Sejm) ที่ควบคุมโดยขุนนาง (szlachta) ระบบที่ว่านี้เป็นรากฐานของระบบประชาธิปไตยอย่างกว้าง ๆ ในสมัยใหม่ และระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญเมื่อ ค.ศ. 1791 รวมทั้งระบบสหพันธรัฐ. แม้ว่ารัฐทั้งสองแต่เดิมมีฐานะเท่ากันอย่างเป็นทางการ แต่ตามความเป็นจริงโปแลนด์มักจะมีอำนาจเหนือกว่า
เครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนียมีความหลากหลายทางชาติพันธุ์และเสรีภาพในการนับถือศาสนาสูง ซึ่งยืนยันจากพระราชบัญญัติสมาพันธรัฐวอร์ซอใน ค.ศ. 1573 แต่เสรีภาพจะมากหรือน้อยก็ขึ้นอยู่กับสมัย โดยรัฐธรรมนูญฉบับ ค.ศ. 1791 ยอมรับให้นิกายโรมันคาทอลิกเป็น "ศาสนาหลัก" แต่ยังคงให้เสรีภาพทางศาสนา ซึ่งต่างจากสมาพันธรัฐวอร์ซอ
หลังผ่านยุครุ่งเรืองมาหลายทศวรรษ เครือจักรภพจึงเข้าสู่ยุคการเสื่อมถอยทางการเมือง การทหาร และเศรษฐกิจที่ยืดเยื้อ ความอ่อนแอที่เติบโตขึ้นนำไปสู่การแบ่งเครือจักรภพให้แก่เพื่อนบ้าน (ออสเตรีย, ปรัสเซีย และรัสเซีย) ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 ก่อนการล่มสลายไม่นาน เครือจักรภพได้ทำการปฏิรูปครั้งใหญ่และจัดตั้งรัฐธรรมนูญฉบับวันที่ 3 พฤษภาคม ซึ่งเป็นรัฐธรรมนูญที่ผ่านการประมวลฉบับแรกในประวัติศาสตร์ยุโรปสมัยใหม่ และอันที่สองในประวัติศาสตร์โลกสมัยใหม่ ตามหลังรัฐธรรมนูญสหรัฐ
ชื่อ

ชื่อทางการของเครือจักรภพคือราชอาณาจักรโปแลนด์และแกรนด์ดัชชีลิทัวเนีย (โปแลนด์: Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie; ลิทัวเนีย: Lenkijos Karalystė ir Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė; ละติน: Regnum Poloniae Magnusque Ducatus Lithuaniae) โดยชื่อภาษาละตินมักใช้ในสนธิสัญญาระหว่างประเทศและการทูต
ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 17 และภายหลังมีอีกชื่อว่า 'เครือจักรภพสาธารณรัฐอันสงบสุขยิ่งโปแลนด์' (โปแลนด์: Najjaśniejsza Rzeczpospolita Polska; ละติน: Serenissima Res Publica Poloniae) เครือจักรภพราชอาณาจักรโปแลนด์ หรือเครือจักรภพโปแลนด์
ชาวยุโรปตะวันตกมักย่อชื่อเป็น 'โปแลนด์' และในข้อมูลส่วนใหญ่ใรสมัยก่อนและสมัยใหม่มักเรียกเป็นราชอาณาจักรโปแลนด์ หรือแค่โปแลนด์
ชื่ออย่างไม่เป็นทางการได้แก่ 'สาธารณรัฐชนชั้นขุนนาง' (โปแลนด์: Rzeczpospolita szlachecka) และ 'เครือจักรภพแห่งแรก' (โปแลนด์: I Rzeczpospolita) ชื่อหลังมักใช้ในประวัติศาสตร์นิพนธ์ เพื่อแยกจากสาธารณรัฐโปแลนด์ที่ 2
สิ่งสืบทอด

ดัชชีวอร์ซอ ซึ่งก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 1807 มีรากฐานมาจากเครือจักรภพ ขบวนการการปฏิรูปเกิดขึ้นระหว่าง “การปฏิวัติเดือนมกราคม” ระหว่างปี ค.ศ. 1863 ถึงปี ค.ศ. 1864 และในคริสต์ทศวรรษ 1920 โดยความพยายามที่ล้มเหลวในการสร้างสหพันธรัฐ “Międzymorze” (ระหว่างทะเล) ของยูแซฟ ปิวซูตสกี (Józef Piłsudski) ซึ่งถ้าสำเร็จก็จะรวมพื้นที่จากฟินแลนด์ทางเหนือไปถึงบอลข่านทางใต้
ในปัจจุบันประเทศโปแลนด์ถือว่ามีรากฐานมาจากเครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนีย แต่ประเทศลิทัวเนียซึ่งก่อตั้งใหม่หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง เมื่อเริ่มได้รับอิสรภาพใหม่มองเห็นการรวมตัวเป็นเครือจักรภพในทางลบ แต่ทัศนคตินี้ก็เปลี่ยนแปลงไปมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา
ดูเพิ่ม

ราชอาณาจักรโปแลนด์ (ค.ศ. 1025–1385)
สหราชอาณาจักรโปแลนด์-ลิทัวเนีย
ราชอาณาจักรโปแลนด์ (ค.ศ. 1916–1918)
พระเจ้าฟรีดริชมหาราช
ผู้สำเร็จราชการ (เครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนีย)
เชิงอรรถ

↑  Pro Fide, Lege et Rege เป็นคำขวัญที่ใช้ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 18
a. ^  ชื่อในภาษาอื่นและภาษาราชการ:
ละติน: Regnum Poloniae Magnusque Ducatus Lithuaniae / Serenissima Res Publica Poloniae
ฝรั่งเศส: Royaume de Pologne et Grand-duché de Lituanie / Sérénissime République de Pologne et Grand-duché de Lituanie
โปแลนด์: Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie
ลิทัวเนีย: Lenkijos Karalystė ir Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė
เบลารุส: Каралеўства Польскае і Вялікае Княства Літоўскае (Karaleŭstva Polskaje і Vialikaje Kniastva Litoŭskaje)
ยูเครน: Королівство Польське і Велике князівство Литовське
เยอรมัน: Königreich Polen und Großfürstentum Litauen
b. ^  นักประวัติศาสตร์บางคนจัดวันที่เปลี่ยนเมืองหลวงจากกรากุฟไปเป็นวอร์ซอในช่วง ค.ศ. 1595 ถึง 1611 ถึงแม้ว่าวอร์ซอไม่ได้มีสถานะเป็นเมืองหลวงอย่างเป็นทางการจนถึง ค.ศ. 1793 เครือจักรภพแซย์มเริ่มจัดการประชุมที่วอร์ซอหลังจัดตั้งสหภาพลูบลินและผู้ปกครองได้ประทับที่นั่น แม้ว่าจะจัดพิธีราชาภิเษกที่กรากุฟ แนวคิดเมืองหลวงเดียวในสมัยใหม่ยังไม่เป็นที่ยอมรับในเครือจักรภพที่ใช้ระบอบศักดินาและการกระจายอำนาจ นักประวัติศาสตร์บางคนจัดให้วอร์ซอเป็นเมืองหลวงของทั้งเครือจักรภพ บางครั้ง วิลนอ เมืองหลวงของแกรนด์ดัชชี ถูกจัดเป็นเมืองหลวงที่สองของเครือจักรภพ
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Polish-Lithuanian Commonwealth
Commonwealth of Diverse Cultures: Poland's Heritage เก็บถาวร 24 มิถุนายน 2011 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ในภาษาโปแลนด์และอังกฤษ)
Knowledge passage เก็บถาวร 2018-11-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ในภาษาโปแลนด์)
The Polish–Lithuanian Commonwealth–Maps, history of cities in Poland, Ukraine, Belarus and Lithuania เก็บถาวร 17 เมษายน 2021 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ในภาษาโปแลนด์)
The Polish-Lithuanian Commonwealth on BBC Radio 4 "In Our Time" 14 Oct. 2021, Melvyn Bragg with Robert I. Frost, University of Aberdeen, Katarzyna Kosior, Northumbria University and Norman Davies, University of Oxford
50°03′14″N 19°56′05″E﻿ / ﻿50.05389°N 19.93472°E﻿ / 50.05389; 19.93472
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  เช็กเกีย
เจดีย์ซู่เล

| เจดีย์ซู่เล |
| --- | --- |
ဆူးလေဘုရား

ศาสนา
ศาสนา: พุทธ
นิกาย: เถรวาท
ภูมิภาค: ภาคย่างกุ้ง
ที่ตั้ง
เทศบาล: ย่างกุ้ง
ประเทศ: พม่า
ที่ตั้งในประเทศพม่า
พิกัดภูมิศาสตร์: 16°46′28″N 96°09′32″E﻿ / ﻿16.774422°N 96.158756°E﻿ / 16.774422; 96.158756
เจดีย์ซู่เล (พม่า: ဆူးလေဘုရား, ออกเสียง: [sʰúlè pʰəjá]) เป็นเจดีย์ตั้งอยู่ในใจกลางเมืองย่างกุ้ง เป็นพื้นที่ภูมิศาสตร์สำคัญของการเมืองพม่าร่วมสมัย ตามตำนานระบุว่าเจดีย์สร้างขึ้นก่อนเจดีย์ชเวดากอง ในช่วงพระพุทธเจ้ายังมีพระชนม์ชีพอยู่ ทำให้เจดีย์องค์นี้เก่าแก่กว่า 2,500 ปี ตำนานระบุว่าสถานที่สำหรับก่อสร้างเจดีย์ชเวดากองได้รับการแนะนำจากนะ (วิญญาณ) เก่าแก่ของเมืองที่สถิตอยู่บริเวณเจดีย์ซู่เล
เจดีย์ซู่เลเป็นจุดศูนย์กลางทางการเมืองของย่างกุ้งและพม่า เป็นสถานที่ชุมนุมประท้วงในเหตุการณ์ปฏิวัติ 8888 ในปี พ.ศ. 2531 และการปฏิวัติผ้ากาสาวพัสตร์ ในปี พ.ศ. 2550 เจดีย์ซู่เลจัดอยู่ในรายชื่อโบราณสถานของเมืองย่างกุ้ง
เจดีย์

เจดีย์ซู่เลโครงสร้างเดิมคาดว่าได้รับอิทธิพลจากสถูปเจดีย์ของอินเดียซึ่งทำรูปแบบคล้าย ๆ กันคือเป็นรูปเนินดินสำหรับเก็บพระธาตุ ต่อมาเริ่มได้รับวัฒนธรรมท้องถิ่น รูปแบบอิทธิพลของอินเดียตอนใต้จึงเริ่มเปลี่ยนแปลงเป็นสถาปัตยกรรมแบบท้องถิ่นเป็นรูปของเจดีย์ เป็นที่เชื่อกันว่าเคยเป็นที่ประดิษฐานพระเกศาธาตุของพระพุทธเจ้า ที่ได้ประทานให้แก่พี่น้องพ่อค้าสองคนคือ ตปุสสะและภัลลิกะ
ประวัติและตำนาน

ตามตำนานที่ตั้งของเจดีย์ซู่เลในปัจจุบันเคยเป็นที่สถิตของนะนามว่า ซู่เล เมื่อท้าวสักกะอยากจะช่วยเหลือกษัตริย์โอะกะลาปะ เพื่อหาสถานที่ประดิษฐานพระเกศาธาตุ แต่ท้าวสักกะไม่ทราบว่าควรเป็นที่ไหน เหล่าเทวดา มนุษย์ พร้อมด้วยกษัตริย์โอะกะลาปะจึงมาประชุมบริเวณซู่เล และนะซู่เลจึงได้แนะนำสถานที่สำหรับการสร้างเจดีย์ชเวดากอง
เจดีย์ซู่เลเริ่มเป็นศูนย์กลางของย่างกุ้งโดยร้อยโท อเล็กซานเดอร์ เฟรเซอร์ (Lt. Alexander Fraser) วิศวะกรจากเบงกอล ผู้ซึ่งวางผังรูปแบบถนนย่างกุ้งอย่างในปัจจุบัน ไม่นานนักหลังจากการยึดครองของจักรวรรดิอังกฤษในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 (มีการนำชื่อของเขาไปตั้งชื่อถนนเฟรเซอร์ แต่ปัจจุบันได้เปลี่ยนชื่อเป็นถนนอโนรธา และยังคงเป็นหนึ่งในเส้นทางสายหลักของย่างกุ้ง)
เจดีย์เป็นรูปทรงแปดเหลี่ยมซึ่งแต่ละด้านมีความยาว 24 ฟุต (7 เมตร) สูง 144 ฟุต 9½ นิ้ว (44 เมตร) เจดีย์ได้รับการบูรณะและมีขนาดเท่าปัจจุบันในสมัยพระนางเชงสอบู (ค.ศ. 1453–1472) รอบ ๆ เจดีย์มีระฆังสัมฤทธิ์ 10 ใบขนาดและอายุแตกต่างกันไปโดยมีการจารึกชื่อผู้บริจาคและวันที่ถวาย คำอธิบายเกี่ยวกับชื่อเจดีย์แตกต่างกันไปตามความเชื่อเช่น มาจาก ซู-เว หมายถึง "การชุมนุมโดยรอบ" มาจากเมื่อครั้งกษัตริย์โอะกะลาปะและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ สืบหาที่ตั้งของเนินเขาสิงคุตตระ เพื่อสร้างเจดีย์ชเวดากอง อีกความเชื่อกล่าวว่ามาจาก ซู-เล หมายถึงพุ่มไม้ป่าชนิดหนึ่ง และสมมุติฐานใหม่ที่ไม่เกี่ยวกับตำนานมาจากความเชื่อมโยงกับภาษาบาลีคำว่า จุลฺล หมายถึง "เล็ก" และ เจติย หมายถึง "เจดีย์"
ที่ตั้ง

เจดีย์ซู่เลตั้งอยู่ใจกลางกรุงย่างกุ้งเป็นส่วนหนึ่งของเมืองทั้งด้านเศรษฐกิจและชีวิตของประชาชน ระหว่างการชุมนุมประท้วงเมื่อปี พ.ศ. 2531 และ พ.ศ. 2550 เจดีย์ซู่เลเป็นจุดนัดพบของผู้ประท้วงต่อต้านรัฐบาลและผู้ประท้วงเพื่อประชาธิปไตย
สถานที่ทางการเมือง

ในช่วงเหตุการณ์ปฏิวัติ 8888 เจดีย์เป็นจุดนัดพบและจุดหมายปลายทางที่ได้รับการเลือก เนื่องจากตำแหน่งที่ตั้งและเป็นนัยสำคัญทางสัญลักษณ์ ในปี พ.ศ. 2550 ระหว่างการปฏิวัติผ้ากาสาวพัสตร์ เจดีย์ซู่เลใช้เป็นจุดชุมนุมในการประท้วงเพื่อประชาธิปไตย พระสงฆ์จำนวนหลายพันรูปมาชุมนุมกันเพื่อสักการะรอบพระเจดีย์ และเป็นสถานที่แรกที่ได้เห็นถึงปฏิกิริยารุนแรงของรัฐบาลพม่าต่อกลุ่มผู้ประท้วง
คลังภาพ

เจดีย์ซู่เล ค.ศ. 1895
บริเวณด้านนอกรอบเจดีย์
บริเวณภายในเจดีย์
ซู่เลโบ้โบ้จี้ นะเจดีย์ซู่เล
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เจดีย์ซู่เล
พระตำหนักสวนหงส์

| พระตำหนักสวนหงส์ |
| --- | --- |
พระราชวังดุสิต
พระตำหนักสวนหงส์ พระราชวังดุสิต ก่อนการบูรณะ

ข้อมูลทั่วไป
ประเภท: พระตำหนัก
สถาปัตยกรรม: วิกตอเรียน กอทิค
ที่ตั้ง: แขวงดุสิต เขตดุสิต
เมือง:  กรุงเทพมหานคร
ประเทศ:  ไทย
เริ่มสร้าง: พ.ศ. 2445
ปรับปรุง: พ.ศ. 2525  พ.ศ. 2561
ผู้สร้าง: พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ข้อมูลทางเทคนิค
โครงสร้าง: พระราชวังดุสิต
พระตำหนักสวนหงส์ เป็นพระตำหนักภายในพระราชวังดุสิต พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นที่ประทับของสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า เคยใช้เป็นสถานที่จัดแสดงภาพงานพระราชพิธีโบราณต่าง ๆ เช่น พระราชพิธีสมโภชเดือนขึ้นพระอู่ พระราชพิธีตรียัมปวาย รวมทั้ง จัดแสดงพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อครั้งยังทรงเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร
ประวัติ

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสร้างพระราชวังดุสิตโดยแบ่งอาณาเขตของพระราชวังเป็นเขตพระราชฐานชั้นนอก เขตพระราชฐานชั้นกลาง และเขตพระราชฐานชั้นในดังเช่นแบบแผนการสร้างพระราชวังโดยทั่วไป ในเขตพระราชฐานชั้นในนั้นพระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้สร้างพระตำหนักและตำหนักต่าง ๆ ขึ้น โดยแต่ละแห่งขึ้นต้นด้วยคำว่า "สวน" โดยพระตำหนักที่พระองค์โปรดให้สร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นที่ประทับของสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้านั้นพระราชทานนามว่า "พระตำหนักสวนหงส์" ซึ่งตั้งอยู่ใกล้กับประตูนกร้อย
ก่อนหน้านั้นสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าได้เสด็จแปรพระราชฐานไปประทับ ณ พระตำหนักศรีราชาเพื่อพักฟื้นจากพระอาการประชวร ระหว่างนั้นพระองค์โปรดเกล้าฯ ให้ตั้งหูกทอผ้าพื้นบ้านขึ้นภายในพระตำหนัก เมื่อพระองค์เสด็จมาประทับ ณ พระตำหนักสวนหงส์จึงได้จัดตั้งกองทอผ้าส่วนพระองค์ขึ้นภายในพระตำหนัก ผ้าจากกองทอนี้โปรดให้นำออกจัดจำหน่ายให้แก่ประชาชน เพื่อนำรายได้มาเลี้ยงข้าราชบริพารเรื่อยมา
พระองค์เสด็จพระทับภายในพระตำหนักสวนหงส์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2445 จนถึง พ.ศ. 2453 หลังจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าเสด็จไปประทับกับสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงที่พระราชวังพญาไทเป็นเวลาหลายเดือน และได้กลับมาประทับที่พระตำหนักสวนหงส์เป็นครั้งคราว ก่อนที่จะเสด็จไปประทับยังวังสระปทุมเป็นการถาวรตลอดพระชนม์ชีพของพระองค์
ต่อมาในปี พ.ศ. 2470 สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าทรงพระกรุณาโปรดให้ พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ในรัชกาลที่ 6 และ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี มาประทับ จนถึงเดือนเมษายน ๒๔๗๕ พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี และ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี เสด็จไปประทับที่ พระตำหนักพัชราลัย ในฤดูร้อน แล้วเกิดเหตุการณ์ปฏิวัติสยาม ซึ่งพระตำหนักสวนหงส์อยู่ใกล้กับพระที่นั่งอนันตสมาคมที่ก่อการ ทำให้ยากต่อการถวายอารักขา เพื่อความปลอดภัยส่วนพระองค์ จึงย้ายไปประทับ ณ พระตำหนักสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี ในสวนสุนันทา และหลังจากนั้นก็ไม่มีเจ้านายเสด็จมาประทับที่พระตำหนักนี้อีกเลยจนปัจจุบัน
เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 พื้นที่บางส่วนของพระราชวังดุสิตตกไปอยู่ภายใต้ความดูแลของกองทัพบก รวมทั้ง พระตำหนักสวนหงส์ด้วย จนกระทั่ง พ.ศ. 2532 พลเอกชวลิต ยงใจยุทธ ผู้บัญชาการทหารสูงสุดและผู้บัญชาการทหารบกในขณะนั้น ได้ทำหนังสือกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรเพื่อน้อมเกล้าฯ ถวายคืนพื้นที่ภายใต้ความดูแลของกองทัพบกให้แก่สำนักพระราชวัง พระตำหนักสวนหงส์จึงได้รับการบูรณะซ่อมแซมให้มีความสมบูรณ์อีกครั้ง
พระตำหนักสวนหงส์เคยใช้เป็นสถานที่จัดแสดงภาพงานพระราชพิธีโบราณต่าง ๆ เช่น พระราชพิธีสมโภชเดือนขึ้นพระอู่ พระราชพิธีตรียัมปวาย พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ พระราชพิธีเสด็จทางสถลมารคและชลมารค รวมทั้ง จัดแสดงพระบรมฉายาลักษณ์เกี่ยวกับพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อครั้งยังทรงเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เช่น พระฉายาลักษณ์เมื่อผนวชและพระราชพิธีสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร
ต่อมาเมื่อมีการปรับปรุงบริเวณภายในพระราชวังดุสิต พระตำหนักสวนหงส์ได้ถูกชะลอย้ายมาปลูกสร้างใหม่บริเวณอุทยานด้านหลังพระที่นั่งอัมพรสถาน หรือฝั่งถนนนครราชสีมา
สถาปัตยกรรม

พระตำหนักสวนหงส์ เป็นพระตำหนักไม้ 2 ชั้น บริเวณเชิงชาย ระเบียง และคอสองตกแต่งด้วยไม้แกะสลักลวดลายขนมปังขิง ตัวอาคารทาสีเขียวและขาว บริเวณด้านหน้าพระตำหนักตั้งรูปปฏิมากรรมรูปหงส์ประดับไว้ด้วย พระตำหนักออกแบบและก่อสร้างโดยกลุ่มนายช่างประจำราชสำนัก ซึ่งเป็นชาวตะวันตก ได้แก่ ชาวอิตาเลียน เยอมัน และอังกฤษ สถาปัตยกรรมของพระตำหนักสวนหงส์นั้นเมื่อพิจารณาตามส่วนต่าง ๆ แล้วน่าจะมีสถาปัตยกรรมแบบวิคตอเรียน กอทิค ซึ่งเป็นศิลปะร่วมสมัยกับพระที่นั่งวิมานเมฆ แต่เมื่อพิจารณาแบบองค์รวมแล้วจัดเป็นสถาปัตยกรรมแบบ Picturesque มากกว่า  และนับเป็นสถาปัตยกรรมแนวสัญลักษณ์นิยมที่สามารถผสมผสานวัฒนธรรมไทย จีน และแขกได้อย่างลงตัว
ดูเพิ่ม

พระตำหนักที่ประทับในสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าแห่งอื่น ๆ ได้แก่
พระตำหนักสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ภายในพระบรมมหาราชวัง
พระตำหนักสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ภายในพระราชวังบางปะอิน
วังสระปทุม