stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เครื่องยนต์จรวด
หลักการทำงาน > การส่งเชื้อเพลิงขับดันสู่ห้องเผาไหม้

เชื้อเพลิงขับเคลื่อนจรวดคือ มวลสารที่ได้ถูกเก็บไว้ มักจะอยู่ในรูปแบบของถังเก็บเชื้อเพลิง ก่อนที่จะถูกพ่นออกมาจากเครื่องยนต์ในรูปแบบของเปลวไอพ่นซึ่งจะทำให้เกิดแรงผลักดัน
เชื้อเพลิงขับเคลื่อนจรวดเคมีเป็นสิ่งที่ถูกใช้กันโดยทั่วไปมากที่สุด ซึ่งต้องประสบสิ่งผิดปกติธรรมดากับปฏิกิริยาทางเคมีซึ่งจะสร้างแก๊สร้อนให้กับจรวดสำหรับแรงขับเคลื่อนตามที่ต้องการ
ทางเลือกหนึ่ง คือ มวลแห่งปฏิกิริยาความเฉื่อยทางเคมีสามารถสร้างให้เกิดความร้อนขึ้นได้โดยการใช้แหล่งกำเนิดกำลังพลังงานสูงโดยผ่านทางตัวแลกเปลี่ยนความร้อน และดังนั้นจึงไม่ต้องใช้งานห้องเผาไหม้แต่อย่างใด
เชื้อเพลิงของจรวดเชื้อเพลิงแข็งถูกตระเตรียมให้อยู่ในรูปของส่วนผสมของเชื้อเพลิงและตัวอ๊อกซิไดซ์เรียกว่า “เม็ด หรือ เมล็ดเชื้อเพลิง” (grain) และเชื้อเพลิงที่ถูกบรรจุไว้ภายในสิ่งหุ้มห่อนี้ได้กลายมาเป็นห้องเผาไหม้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ  จรวดเชื้อเพลิงเหลว จะใช้เครื่องปั๊มแยกส่วนกันระหว่างเชื้อเพลิงเหลวและตัวอ๊อกซิไดซ์ อันจะเป็นส่วนประกอบกันภายในห้องเผาไหม้ ที่ซึ่งพวกมันจะผสมรวมตัวกันและเกิดการเผาไหม้ เครื่องยนต์จรวดไฮบริด (Hybrid rocket engine) ใช้เชื้อเพลิงผสมกันระหว่างของแข็งและของเหลว หรือก๊าซ  ทั้งจรวดของเหลวและจรวดไฮบริด ใช้หัวจ่ายเชื้อเพลิงเป็นตัวจ่ายเชื้อเพลิงจรวดส่งผ่านไปสู่ห้องเผาไหม้  นี่คือพลังไอพ่น อย่างง่าย ๆ ที่มักจะทำให้เกิดช่องว่างทะลุผ่านซึ่งเชื้อเพลิงจะหลีกพ้นผ่านไปได้ภายใต้ความกดดัน แต่บางครั้งก็อาจจะมีปัญหาซับซ้อนมากกว่านั้น เมื่อหัวฉีดเชื้อเพลิงตั้งแต่สองอันหรือมากกว่านั้นมักจะเกิดการพุ่งมาชนกันของเชื้อเพลิงทำให้เกิดการเผาไหม้ได้ยาก ทางแก้คือ การทำให้หัวฉีด ๆ เชื้อเพลิงให้เป็นฝอยขนาดเล็กทำให้เผาไหม้ได้ง่ายขึ้น
หลักการทำงาน > ห้องเผาไหม้

สำหรับจรวดเคมี  ห้องเผาไหม้ปกติเป็นเพียงทรงกระบอกธรรมดา และมีกระป๋องเปลวไฟ (flame holder)  เป็นสิ่งที่ถูกใช้ที่ไม่ธรรมดา รูปทรงของห้องเผาไหม้ที่เป็นรูปทรงกระบอกนั้น เป็นสิ่งที่ทำให้เชื้อเพลิงขับดันจรวดสามารถถูกเผาไหม้ได้อย่างสมบูรณ์  ความแตกต่างของชนิดของเชื้อเพลิงจรวดที่ใช้นั้นจึงทำให้เกิดความแตกต่างของขนาดของห้องเผาไหม้ด้วย สิ่งนี้จึงทำให้เกิดจำนวนที่เรียกว่า   L^{*}:
เมื่อ
V_{c} คือ ปริมาตรความจุของห้องเผาไหม้
A_{t} คือ พื้นที่หน้าตัดของส่วนที่มีลักษณะป็นคอคอดของส่วนหัวฉีดไอพ่น
L*  จะมีค่าประมาณ 25 – 60 นิ้ว (0.63 – 1.5 เมตร)
การรวมตัวกันของอุณหภูมิและความดันเป็นตัวอย่างที่มักจะแสดงถึงความสุดขั้วในห้องเผาไหม้ตามมาตรฐานที่กำหนด ซึ่งแตกต่างจากอากาศที่ใช้สำหรับการหายใจที่ใช้ในเครื่องยนต์ไอพ่น ไม่มีไนโตรเจนในบรรยากาศที่เป็นปัจจุบันเพื่อการเผาไหม้ที่เจือจางและเย็นภายในห้องเผาไหม้ และอุณหภูมิที่สามารถบรรลุถึง สภาวะสตอยชิโอแมทริก (stoichiometric) ได้อย่างแท้จริง นี่จะเป็นการรวมกันกับความกดดันที่สูง, ซึ่งหมายความว่าอัตราการนำความร้อนผ่านผนังมีค่าสูงมาก
หลักการทำงาน > หัวฉีดจรวด

ดูบทความหลัก : หัวฉีดเครื่องยนต์จรวด Rocket engine nozzle
รูปร่างลักษณะรูปทรงระฆังขนาดใหญ่หรือหัวฉีดที่มีรูปร่างทรงกรวยจะมีผลต่อการขยายตัวขณะเกิดการสันดาปของเชื้อเพลิงในเครื่องยนต์จรวด
ในจรวด ก๊าซร้อนที่ผลิตได้ในห้องเผาไหม้จะได้รับอนุญาตที่จะหนีออกจากห้องเผาไหม้ผ่านช่องเปิด ("ลำคอ"), ภายในหัวฉีดนั้น จะมีอัตราส่วนการขยายตัว 'เดลีวาล' ที่สูง (high expansion-ratio 'de Laval' nozzle)
ความดันที่เพียงพอที่มีให้กับหัวฉีด (ประมาณ 2.5 ถึง 3 เท่าของบรรยากาศ) การบีบเค้นก๊าซของหัวฉีด (nozzle chokes) และเจ็ตความเร็วเหนือเสียงจะเกิดขึ้น, ก๊าซจะถูกเร่งให้มีความเร็วอย่างรวดเร็ว, ส่วนใหญ่จะถูกแปลงจากพลังงานความร้อนให้กลายเป็นพลังงานจลน์
อัตราเร็วของไอเสียแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับอัตราส่วนการขยายตัวในหัวฉีดที่ถูกออกแบบขึ้น, แต่อัตราเร็วของไอเสียสูงถึงสิบเท่าของอัตราเร็วเสียงในอากาศที่ระดับน้ำทะเล (speed of sound of sea level air) อย่างไม่ได้ผิดปกติแต่อย่างใด
ประมาณครึ่งหนึ่งของแรงผลักดันในเครื่องยนต์จรวดมาจากความดันที่ไม่สมดุลภายในห้องเผาไหม้และส่วนที่เหลือมาจากความดันที่กระทำอยู่ภายในหัวฉีด (ดูแผนภาพ)  โดยที่ก๊าซที่ขยายตัวออก เรียกว่า กระบวนการแอเดียแบติก (adiabatically) เกิดเป็นความดันที่กระทำกับผนังหัวฉีดของแรงในเครื่องยนต์จรวดในทิศทางหนึ่งขณะที่มีความเร่งของก๊าซในทิศทางอื่น ๆ
หลักการทำงาน > ความดันย้อนกลับและการขยายตัวที่ดีที่สุด

เพื่อสมรรถนะของเครื่องยนต์จรวดที่ดีที่สุด ความดันของก๊าซที่ปลายของหัวฉีดนั้นก็ควรจะเท่ากับความดันบรรยากาศ: ถ้าความดันไอเสียมีค่าต่ำกว่าความดันบรรยากาศ, แล้วยานพาหนะจะชะลอความเร็วลงจากความแตกต่างของความดันระหว่างด้านบนของเครื่องยนต์และทางออกของไอเสีย; ในอีกแง่หนึ่ง ถ้าความดันไอเสียมีค่าสูงกว่าแล้ว ความดันไอเสียที่ควรจะได้รับการแปลงเป็นแรงผลักดันจะไม่ถูกแปลงและพลังงานจะสูญเสียไปเปล่า
เพื่อรักษาอุดมคติของความเท่าเทียมกันระหว่างความดันไอเสียทางออกและความดันบรรยากาศนี้, เส้นผ่าศูนย์กลางของหัวฉีดจะต้องเพิ่มขึ้นตามระดับความสูงในชั้นบรรยากาศ, โดยการให้ความดันแก่หัวฉีดต่อไปอีก (และการลดความดันทางออกและอุณหภูมิลง) การเพิ่มขึ้นของเส้นผ่าศูนย์กลางของหัวฉีดนี้เป็นเรื่องยากจะจัดการให้อยู่ในรูปแบบลักษณะที่จะทำให้ตัวเครื่องยนต์นั้นมีน้ำหนักที่เบาได้ถึงแม้ว่าจะกระทำได้อย่างจำเจกับรูปแบบอื่น ๆ ของเครื่องยนต์เจ็ทก็ตาม ในวิทยาการที่เกี่ยวกับจรวด, หัวฉีดที่พอจะอนุโลมได้ว่ามีน้ำหนักเบานั้นโดยทั่วไปแล้วก็จะถูกนำมาใช้งานและก็โดยการลดประสิทธิภาพการทำงานในชั้นบรรยากาศบางอย่างลง ซึ่งจะเกิดขึ้นเมื่อนำมาใช้ในงานอย่างอื่นนอกเหนือจาก ' การออกแบบตามระดับความสูง ' หรือเมื่อมีการผ่อนคันเร่ง
หลักการทำงาน > เวกเตอร์แรงขับดัน

อากาศยานโดยปกติมักจะต้องใช้แรงขับดันโดยรวมเพื่อสำหรับการที่จะเปลี่ยนทิศทางของการเคลื่อนที่ที่มีขนาดเกินกว่าระยะเวลาของการเผาไหม้ของเชื้อเพลิง มีหลายวิธีที่แตกต่างกันเพื่อให้บรรลุผลนี้:
เครื่องยนต์ทั้งหมดจะถูกติดตั้งอยู่บนบานพับ (hinge) หรือวงแหวนเข็มทิศกิมบอล (gimbal) (ส่วนที่ยึดอยู่กับที่) และจะทำการป้อนเชื้อเพลิงใด ๆ มาถึงเครื่องยนต์ผ่านทางท่อแรงดันต่ำที่มีความยืดหยุ่นหรือข้อต่อแบบหมุนได้
มีเพียงแค่ห้องเผาไหม้และหัวฉีดเท่านั้นที่เป็นข้อยกเว้น (ส่วนที่เคลื่อนไหวส่ายไปมาได้), ปั๊มเชื้อเพลิงจะถูกติดตั้งยึดอยู่กับที่และคอยส่งผ่านเชื้อเพลิงความดันสูงแนบยึดติดไปกับตัวเครื่องยนต์
เครื่องยนต์ที่มีหลาย ๆ เครื่อง (มักจะถูกทำให้เอียงเป็นมุมเล็กน้อย) เมื่อเวลาจะใช้งาน แต่จะถูกผ่อนคันเร่งลงเพื่อให้เกิดเวกเตอร์โดยรวมเพียงเท่าที่จำเป็นจะต้องมี, โดยให้มีเพียงการปรับเปลี่ยนที่มีขนาดที่เล็กน้อยมาก
ใบพัดที่อุณหภูมิสูงยื่นออกมาในไอเสียและสามารถเอียงเป็นมุมเพื่อที่จะหักเหลำเจ็ทไอเสียได้
เครื่องยนต์ได้รับการติดตั้งยึดอยู่กับที่และตัวผลักดันแบบเวอร์เนีย (vernier thrusters) จะใช้สำหรับในการคัดท้ายหรือบังคับทิศทางของตัวอากาศยาน
ประสิทธิภาพโดยรวมของเครื่องยนต์จรวด

เทคโนโลยีจรวดสามารถผสมผสานแรงผลักดันที่มีค่าสูงมากได้ (ขนาดเมกกะนิวตัน), ความเร็วไอเสียที่สูงมาก (ประมาณ 10 เท่าของความเร็วของเสียงในอากาศที่ระดับน้ำทะเล) และอัตราส่วนแรงผลักดัน/น้ำหนักที่มีค่าสูงมาก (> 100) พร้อม ๆ กันไปกับความสามารถในการทำงานนอกชั้นบรรยากาศได้, และในขณะที่อนุญาตให้ใช้ความดันต่ำและด้วยเหตุนี้จึงใช้ตัวถังและโครงสร้างที่มีน้ำหนักเบา
จรวดสามารถถูกปรับแต่งการทำงานเพิ่มเติมได้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานที่สุดขั้วได้มากยิ่งขึ้นตามจำนวนแนวแกนของจรวดขับดันที่ใช้ที่มีจำนวนหนึ่งแนวแกนหรือมากกว่านั้นโดยที่มีค่าใช้จ่ายที่เพิ่มมากขึ้นตามไปด้วยเป็นเงาตามตัว
ประสิทธิภาพโดยรวมของเครื่องยนต์จรวด > แรงดลจำเพาะ

บทความหลัก: แรงดลจำเพาะ
ตัวชี้วัดประสิทธิภาพของเครื่องยนต์จรวดที่สำคัญที่สุดคือ แรงดลต่อหน่วยของเชื้อเพลิงจรวด สิ่งนี้เรียกว่าแรงดลจำเพาะ (specific impulse) (มักเขียนเป็น  I_{sp}) นี้คือการวัดทั้งเป็นความเร็ว (ประสิทธิภาพความเร็วไอเสีย  v_{e} เมตร/วินาที หรือ ฟุต/วินาที) หรือเป็นทั้งเวลา (วินาที)  เครื่องยนต์ที่ให้แรงดลจำเพาะได้มากนั้นโดยปกติแล้วจะเป็นสิ่งที่พึงปรารถนาอย่างมาก
แรงดลจำเพาะที่สามารถบรรลุฟังก์ชันการทำงานส่วนใหญ่ของเชื้อเพลิงจรวดผสม (และในที่สุดจะมาเป็นตัวจำกัดแรงดลจำเพาะเอง), แต่ข้อจำกัดในทางปฏิบัติเกี่ยวกับความดันในห้องเผาไหม้และอัตราส่วนการขยายตัวของหัวฉีดจะเป็นตัวลดสมรรถนะการทำงานของเครื่องยนต์ที่สามารถจะทำได้
ประสิทธิภาพโดยรวมของเครื่องยนต์จรวด > แรงขับดันสุทธิ

ด้านล่างคือ สมการโดยค่าประมาณสำหรับการคำนวณแรงขับดันสุทธิของเครื่องยนต์จรวด:
| --- | --- |
เมื่อ::  
 {\dot {m}}: =  การไหลเชิงมวลของก๊าซไอเสีย
 v_{e}: =  ประสิทธิภาพความเร็วไอเสีย
 v_{e-act}: =  ความเร็วเจ็ทไอเสียที่แท้จริงที่ทางออกของหัวฉีดเครื่องยนต์
 A_{e}: =  พื้นที่การไหลที่ทางออกของหัวฉีดเครื่องยนต์ (หรือเครื่องยนต์ที่มีเจ็ทไอเสียที่ไหลออกจากหัวฉีดถ้าหากมีการแยกการไหล)
 p_{e}: =  ความดันสถิตที่ทางออกของหัวฉีดเครื่องยนต์
 p_{amb}: =  ความดันสภาพแวดล้อมโดยรอบ (หรือความดันบรรยากาศ)
เนื่องจาก, มีความแตกต่างจากเครื่องยนต์ไอพ่น, เครื่องยนต์จรวดแบบดั้งเดิมจะปราศจากระบบควบคุมอากาศเข้าสู่ห้องเผาไหม้ (air intake),  ที่จะไม่มี 'แรมฉุดลาก' (ram drag) ที่จะเป็นตัวหักลบออกจากแรงผลักดันโดยรวม ดังนั้นแรงผลักดันสุทธิของเครื่องยนต์จรวดจะเท่ากับแรงผลักดันขั้นต้น (นอกเหนือจากความดันย้อนกลับคงที่)
ประสิทธิภาพโดยรวมของเครื่องยนต์จรวด > Isp สุญญากาศ

เนื่องจากแรงดลจำเพาะมีความแตกต่างกันที่ความดัน, เป็นปริมาณที่ง่ายต่อการเปรียบเทียบและคำนวณที่จะเป็นประโยชน์ยิ่งขึ้น เพราะโช้คจรวดที่ตรงส่วนคอคอดและเพราะก๊าซไอเสียความเร็วเหนือเสียงจะช่วยป้องกันไม่ให้ความดันภายนอกมีอิทธิพลต่อการเดินทางสวนกระแสกับก๊าซไอเสีย
ประสิทธิภาพโดยรวมของเครื่องยนต์จรวด > การบีบอัดก๊าซไอเสีย

จรวดสามารถบีบอัดก๊าซไอเสียได้ โดยการควบคุมอัตราการเผาไหม้เชื้อเพลิงจรวด  {\dot {m}} (มักจะวัดในหน่วยกิโลกรัม/วินาที หรือปอนด์/วินาที) ในจรวดเชื้อเพลิงเหลวและจรวดไฮบริด, เชื้อเพลิงจรวดจะไหลเข้าสู่ห้องเผาไหม้ที่มีการควบคุมโดยการใช้วาล์ว, ในจรวดเชื้อเพลิงแข็งมันจะถูกควบคุมโดยการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ของเชื้อเพลิงจรวดที่ถูกเผาไหม้และนี่สามารถถูกออกแบบให้เป็นแบบเม็ดเชื้อเพลิงจรวด (propellant grain) (และด้วยเหตุนี้จึงไม่สามารถควบคุมได้ในแบบเรียลไทม์)
ประสิทธิภาพโดยรวมของเครื่องยนต์จรวด > อัตราส่วนแรงขับดันต่อน้ำหนัก

ในเครื่องยนต์จรวด, มันคือทั้งหมดทุก ๆ อย่างของเครื่องยนต์เจ็ท โดยแท้ที่จริงแล้วจัดว่าเป็นธรรมชาติของเครื่องยนต์ทุก ๆ ชนิด, ที่จะมีอัตราส่วนของแรงผลักดันต่อน้ำหนักที่สูงที่สุด นี่คือหลักความจริงโดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับเครื่องยนต์จรวดเชื้อเพลิงเหลว
แม่แบบ:Engine thrust to weight table
การระบายความร้อน

เพื่อเหตุผลสำหรับประสิทธิภาพของการทำงานและเพราะความสามารถทางกายภาพของตัวเครื่องยนต์เองอีกด้วย, จรวดจะทำงานด้วยอุณหภูมิการเผาไหม้ที่สามารถทนได้ถึงประมาณ 3500 เคลวิน (หรือ 3227 องศาเซลเซียส หรือ 5840 องศาฟาเรนไฮต์)
เครื่องยนต์เจ็ทอื่น ๆ ส่วนใหญ่ จะมีกังหันก๊าซเทอร์ไบน์ (gas turbine) ติดตั้งอยู่ภายในไอเสียร้อน เนื่องจากพื้นที่ผิวที่มีขนาดใหญ่ขึ้น, มันก็มีความยากที่จะสามารถทำการระบายความร้อนออกไปได้มากขึ้นเป็นเงาตามตัว และด้วยเหตุนี้จึงมีความจำเป็นที่จะต้องดำเนินการกระบวนการเผาไหม้ที่อุณหภูมิต่ำกว่ามาก, ทำให้เกิดการสูญเสียประสิทธิภาพ นอกจากนี้, เครื่องยนต์แบบใช้ท่อ (duct engine) ใช้อากาศเป็นตัวออกซิแดนท์ (oxidant) ซึ่งประกอบไปด้วยไนโตรเจนที่ไม่มีปฏิกิริยาถึงเกือบ 78% เป็นส่วนใหญ่
การระบายความร้อน > เสียงดังที่เกิดจากไอเสีย

เกิดขึ้นได้กับเครื่องยนต์จรวดทุก ๆ เครื่องแต่มีขนาดความดังของเสียงที่เบามาก, เมื่อเทียบกับเครื่องยนต์ชนิดอื่น ๆ โดยทั่วไปที่มีระดับเสียงที่ดังกว่ามาก
ฟิสิกส์ไอพ่น

ขนนกจรวด (rocket plume) คือ "จรวดช่วยพยุง" หรือ จรวดขับดันขนาดเล็กสำหรับการช่วยพยุงน้ำหนักหรือช่วยขับเคลื่อนตัวจรวดหรือยานอวกาศให้เคลื่อนที่ไปมาได้ภายใต้ชั้นบรรยากาศในระดับต่ำ ๆ ใกล้พื้นผิวของดาวเคราะห์ดวงนั้น ๆ  ซึ่งจะมีความแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับเครื่องยนต์จรวดแต่ละเครื่อง, การออกแบบตามระดับความสูงในชั้นบรรยากาศ, ระดับความสูงในชั้นบรรยากาศ, แรงขับดันและปัจจัยอื่น ๆ อีก
ไอเสียที่อุดมไปด้วยคาร์บอนจากเชื้อเพลิงน้ำมันก๊าดมักจะมีสีส้มเนื่องจากการแผ่รังสีจากวัตถุดำ (black body radiation) ของอนุภาคที่ถูกเผาไหม้, นอกเหนือไปจากแถบหงส์ (Swan band) สีน้ำเงิน  เปอร์ออกไซด์ (Peroxide) นั้น เป็นตัวออกซิไดซ์ หรือ ตัวช่วยในการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงขั้นพื้นฐานที่สุดของจรวดและขนนกจรวดไฮโดรเจน (hydrogen rocket plume) อันประกอบด้วยไอน้ำ (steam) ซะเป็นส่วนใหญ่และเกือบจะมองไม่เห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่เปล่งประกายสว่างเจิดจ้าได้ในรังสีอัลตราไวโอเลตและรังสีอินฟราเรด  ไอพ่นจากจรวดเชื้อเพลิงแข็ง (solid rocket) ที่เชื้อเพลิงของจรวดมักจะประกอบไปด้วยธาตุที่เป็นโลหะอย่างเช่น อะลูมิเนียม เมื่อเวลาที่เชื้อเพลิงนั้นถูกเผาไหม้แล้ว จะปรากฏให้เห็นเป็นเปลวไฟสีส้ม-ขาว สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่าได้อย่างชัดเจน และยังช่วยเพิ่มพลังงานให้กับกระบวนการเผาไหม้ได้อีกด้วย
ขนิดของเครื่องยนต์จรวด > กำลังขับเคลื่อนทางกายภาพ  (Physically powered)

| ชนิด | รายละเอียด | ข้อดี | ข้อเสีย |
| --- | --- | --- | --- |
| จรวดน้ำ (water rocket) | ใช้กำลังขับดันจากแรงดันก๊าซที่ถูกอัดตัวอยู่ภายในภาชนะบรรจุ เช่น แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ที่เกิดจากเครื่องดื่มน้ำอัดลมและควบคุมทิศทางการเคลื่อนที่ของตัวจรวดด้วยครีบหางและจมูกถ่วงน้ำหนัก (Partially filled pressurised carbonated drinks container with tail and nose weighting) | ง่ายต่อการสร้างมาก (Very simple to build) | ระยะความสูงจากการยิงปล่อยมักจะจำกัดอยู่เพียงแค่ไม่กี่ร้อยฟุตหรือมากกว่านั้นนิดหน่อย (บันทึกสถิติโลกคือ 623 เมตร หรือ 2,044 ฟุต)  (Altitude typically limited to a few hundred feet or so (world record is 623 meters/2044 feet)) |
| จรวดขับดันแบบก๊าซเย็น (cold gas thruster) | จะไม่มีการสันดาปหรือเผาไหม้ของเชื้อเพลิงในเครื่องยนต์จรวดเกิดขึ้นเลย, ใช้สำหรับเครื่องยนต์จรวดแบบเวอร์เนียร์ทรัสเตอร์  (A non combusting form, used for vernier thrusters) | ไม่มีมลพิษจากการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงในเครื่องยนต์จรวด  (Non contaminating exhaust) | มีประสิทธิภาพการทำงานในระดับที่ต่ำมาก  (Extremely low performance) |
ดูเพิ่ม

Comparison of orbital rocket engines
NERVA - NASA's Nuclear Energy for Rocket Vehicle Applications, a US nuclear thermal rocket programme
Project Prometheus, NASA development of nuclear propulsion for long-duration spaceflight, begun in 2003
Jet damping an effect of the exhaust jet of a rocket that tends to slow a vehicle's rotation speed
Model rocket motor classification lettered engines
Laser propulsion
Lutz Warsitz: The First Jet Pilot - The Story of German Test Pilot Erich Warsitz (including von Braun’s and Hellmuth Walter’s experiments with rocket aircraft), Pen and Sword Books Ltd., England, 2009, ISBN 978-1-84415-818-8, English Edition เก็บถาวร 2013-12-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
แผนภาพแบบง่ายของจรวดเชื้อเพลิงเหลว

1. เชื้อเพลิงจรวดที่เป็นของเหลว.

2. สารออกซิไดซ์ที่มีลักษณะเป็นของเหลว (สารที่ช่วยให้ไฟติดแต่ตัวมันเองไม่ติดไฟ เช่น ออกซิเจนเหลว).

3. ปั๊มเชื้อเพลิงและสารออกซิไดซ์ (Pumps carry the fuel and oxidizer).

4. ห้องเผาไหม้ ทำหน้าที่ผสมและเผาไหม้ของเหลวทั้งสองนั้น (The combustion chamber mixes and burns the two liquids).

5. ไอเสียร้อนที่ถูกบีบเค้นที่คอคอดของกรวยท่อไอเสียซึ่งจะเป็นตัวกำหนดปริมาณของแรงผลักดันที่ผลิตได้ (The hot exhaust is choked at the throat, which, among other things, dictates the amount of thrust produced.)

6. ไอเสียออกจากจรวด (Exhaust exits the rocket.)
เครื่องยนต์จรวดทำงานอย่างไร
เครื่องยนต์จรวดจะให้ส่วนหนึ่งของแรงผลักดันของมันเนื่องจากความดันในด้านตรงกันข้ามในห้องเผาไหม้
เครื่องยนต์จรวดเชื้อเพลิงแข็ง
อุณหภูมิโดยทั่วไป (T) ความดัน (p) และความเร็ว (v) ในหัวฉีดเดอลาวาล
แรงผลักดันจรวดมีสาเหตุจากความดันที่กระทำในห้องเผาไหม้และหัวฉีด จากกฎข้อที่สามของนิวตันความดันที่กระทำโดยไอเสียที่เท่ากันและตรงกันข้ามและนี่จะช่วยเร่งจรวดให้มีอัตราเร็วสูง
ถ้าหากความดันของเจ็ทไอเสียมีความแตกต่างจากความดันบรรยากาศ, หัวฉีดสามารถจะกล่าวได้ว่าเป็นเหมือนกับภาพที่เห็น (จากบนลงล่าง):
การขยายตัวของเจ็ทไอเสียเหนือความดันบรรยากาศ
การขยายตัวของเจ็ทไอเสียที่ความดันบรรยากาศ
การขยายตัวของเจ็ทไอเสียภายใต้ความดันบรรยากาศ
การขยายตัวของเจ็ทไอเสียภายใต้ความดันบรรยากาศอย่างไม่เหมาะสม

หากการขยายตัวของเจ็ทไอเสียอยู่ภายใต้หรือเหนือกว่าความดันบรรยากาศแล้วการสูญเสียของประสิทธิภาพความเร็วไอเสียจะเกิดขึ้น  หัวฉีดที่มีการขยายตัวของเจ็ทไอเสียอย่างไม่เหมาะสมนั้น จะทำให้มีการสูญเสียประสิทธิภาพของความเร็วไอเสียที่น้อยกว่า แต่อาจทำให้เกิดปัญหาทางกลเกิดขึ้นกับหัวฉีดได้  อย่างไรก็ตามหัวฉีดที่มีการขยายตัวของเจ็ทไอเสียเหนือความดันบรรยากาศเพียงเล็กน้อยจะสามารถผลิตแรงขับดันได้มากขึ้นกว่าหัวฉีดที่มีการขยายตัวของเจ็ทไอเสียอย่างวิกฤตถ้าการจัดจำแนกแบ่งแยกขอบเขตของชั้นบรรยากาศขณะที่เครื่องยนต์กำลังทำงานอยู่ไม่ได้ทำให้เกิดมีขึ้น จรวดจะทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพได้มากขึ้นเมื่อเครื่องยนต์นั้นมีการทำงานที่มีการขยายตัวของเจ็ทไอเสียในหัวฉีดเกิดขึ้นอยู่ภายใต้ความดันบรรยากาศตามระดับความสูงที่มันอยู่  โปรดสังเกตว่าเกือบทุกเครื่องยนต์จรวดจะมีการขยายตัวของเจ็ทไอเสียเหนือความดันบรรยากาศอย่างไม่เหมาะสมชั่วขณะในช่วงระหว่างการเริ่มต้นทำงานในชั้นบรรยากาศ
อวกาศยานรูปทรงสี่เหลี่ยมจตุรัสคล้ายตัวนิ่มกำลังแสดงให้เห็นแถบสีที่สามารถมองเห็นได้ (คลื่นกระแทกเป็นรูปทรงเพชร) ในไอเสียของขนนกจรวด
โฮโซกาวะ คัตสึโมโตะ

โฮโซกาวะ คัตสึโมโตะ
โฮโซกาวะ คัตสึโมโตะ (ญี่ปุ่น: 細川 勝元; โรมาจิ: Hosokawa Katsumoto; ค.ศ. 1430 – 6 มิถุนายน ค.ศ. 1473) เป็นหนึ่งในคันเร (ผู้แทนจากโชกุน ในยุคมูโรมาจิ เขาเป็นที่รู้จักจากการมีส่วนร่วมในการสร้างเรียวอันจิ วัดที่มีชื่อเสียงจากสวนหิน และการมีส่วนร่วมในสงครามโอนิง ชื่อในวัยเด็กของเขาคือ ซูมิอากามารุ (聡明丸)
ความขัดแย้งระหว่างเขากับพ่อตา ยามานะ โซเซ็น ผู้ขุ่นเคืองกับอำนาจที่โฮโซกาวะมีในฐานะคันเร เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ก่อให้เกิดสงครามโอนิงใน ค.ศ. 1467 เมื่อโชกุนอาชิกางะ โยชิมาซะมีลูกชายใน ค.ศ. 1464 ยามานะใช้โอกาสนี้ในการต่อต้านโฮโซกาวะมากกว่าเดิม สนับสนุนลูกชายของตนให้เป็นผู้สืบทอดโชกุน โฮโซกาวะทำงานใกล้ชิดกับอาชิกางะ โยชิมิ พี่/น้องชายของโชกุนเสมอ และสนับสนุนข้ออ้างของเขาให้กับรัฐบาลโชกุน อย่างไรก็ตาม ใน ค.ศ. 1473 ทั้งโฮโซกาวะและยามานะเสียชีวิตไปแล้ว
ครอบครัว

พ่อ: โฮโซกาวะ โมจิยูกิ (ค.ศ. 1400-1442)
แม่: ลูกสาวของเคียวโงกุ ทากามิตสึ
ภรรยา: ยามานะ ฮารูโกะ
ลูก:
โฮโซกาวะ มาซาโมโตะ จากฮารูโกะ
โทโชอิง แต่งงานกับอากามัตสึ มาซาโนริ จากฮารูโกะ
โอลิมปัส

โอลิมปัส (Olympus) อาจหมายถึง
เขาโอลิมปัส - ภูเขาในประเทศกรีซ
เขาโอลิมปัส (ดาวอังคาร) - ภูเขาไฟบนดาวอังคาร
เทพเจ้าแห่งโอลิมปัส - เทพเจ้าในเทพปกรณัมกรีก
โอลิมปัส (บริษัท) - บริษัทผู้ผลิตทัศนูปกรณ์และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ของญี่ปุ่น
แอลกอฮอล์ (สารเสพติด)

แอลกอฮอล์ บางครั้งเรียกว่า เอทานอล เป็นหนึ่งในยาที่มีฤทธิ์ต่อจิตและประสาทที่ใช้กันอย่างแพร่หลายและถูกนำไปใช้ในทางที่ผิดมากที่สุดในโลก และจัดอยู่ในประเภทสารกดประสาท แอลกอฮอล์ถูกจัดประเภทโดยองค์การอนามัยโลก (WHO) ให้เป็นสารพิษ มีฤทธิ์ต่อจิตและประสาท ทำให้ติดยา และก่อมะเร็ง
แอลกอฮอล์พบได้ใน เครื่องดื่มหมัก เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เช่น เบียร์ ไวน์ และ เหล้ากลั่น โดยเฉพาะ เหล้าที่ถูกกลั่น และมีวัตถุประสงค์การใช้งานที่หลากหลาย เช่น ใช้เป็น การใช้ยาเสพติดเพื่อสันทนาการ โดยเฉพาะ การดื่มแอลกอฮอล์ในหมู่นักศึกษามหาวิทยาลัย ใช้เพื่อ การรักษาตนเอง และในการ สงคราม นอกจากนี้ยังมีความเกี่ยวข้องกับ อาชญากรรมที่เกี่ยวข้องกับแอลกอฮอล์ เช่น การขับรถขณะมึนเมา การเมาสุราที่ปรากฏในที่สาธารณะ และ การดื่มสุราในวัยที่ยังไม่ถึงเกณฑ์ บางศาสนาและสำนักลึกลับใช้แอลกอฮอล์ในพิธีกรรมเพื่อ จิตวิญญาณ
ผลกระทบระยะสั้น จากการบริโภคในปริมาณปานกลาง ได้แก่ การผ่อนคลาย ลดการยับยั้งทางสังคม และความสุข ในขณะที่การดื่มหนักอาจทำให้เกิดการเสื่อมของสมรรถนะทางระบบประสาทโดยทั่วไป ความจำเสื่อมชั่วคราว และ อาการเมาค้าง การบริโภคแอลกอฮอล์ในปริมาณที่มากเกินไปจะทำให้เกิดอาการ มึนเมาแอลกอฮอล์ ที่อาจทำให้ หมดสติ หรือในกรณีรุนแรงถึงแก่ชีวิต ผลกระทบระยะยาว ถูกพิจารณาว่าเป็นปัญหาสำคัญด้าน ปัญหาสาธารณสุข ทั่วโลก ซึ่งรวมถึง โรคพิษสุราเรื้อรัง การใช้ในทางที่ผิด การถอนพิษสุรา กลุ่มอาการแอลกอฮอล์ในทารกในครรภ์ (FASD) โรคตับจากแอลกอฮอล์ โรคตับอักเสบจากแอลกอฮอล์ โรคหัวใจและหลอดเลือดจากแอลกอฮอล์ (เช่น โรคกล้ามเนื้อหัวใจจากแอลกอฮอล์) โรคปลายประสาทเสื่อมจากแอลกอฮอล์ อาการหลอนจากแอลกอฮอล์ ผลกระทบระยะยาวต่อสมอง (เช่น ความเสียหายต่อสมองจากแอลกอฮอล์ และ ภาวะสมองเสื่อมจากแอลกอฮอล์) และ มะเร็ง ตามรายงานของ WHO ปี 2024 ผลกระทบที่เป็นอันตรายจากการใช้แอลกอฮอล์ทำให้มีผู้เสียชีวิต 2.6 ล้านคนต่อปี ซึ่งคิดเป็น 4.7% ของการเสียชีวิตทั่วโลก
ในช่วงประมาณสองทศวรรษที่ผ่านมา หน่วยงานวิจัยมะเร็งระหว่างประเทศ (IARC) ได้จัดให้แอลกอฮอล์เป็น สารก่อมะเร็งกลุ่ม 1 ในปี 2023 WHO ได้ประกาศว่า "ไม่มีปริมาณการดื่มแอลกอฮอล์ที่ปลอดภัยต่อสุขภาพ" ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงด้านการสื่อสารด้านสาธารณสุขทั่วโลก โดยสอดคล้องกับมุมมองที่มีมายาวนานของ การเคลื่อนไหวเพื่อความสมานฉันท์ ซึ่งรณรงค์ต่อต้านการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การเปลี่ยนแปลงนี้สอดคล้องกับ ข้อสรุปทางวิทยาศาสตร์ ที่ต่อต้านแอลกอฮอล์สำหรับผู้หญิงที่ตั้งครรภ์ เนื่องจากความเสี่ยงที่ทราบกันดีของ การแท้งบุตร กลุ่มอาการแอลกอฮอล์ในทารกในครรภ์ (FASDs) และ ภาวะเสียชีวิตเฉียบพลันในเด็กทารก (SIDS) รวมถึงสำหรับผู้ที่มีอายุต่ำกว่า อายุที่กฎหมายกำหนดให้ดื่มแอลกอฮอล์ได้
อ่านหนังสือเพิ่ม

IARC Working Group on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans (1988). Alcohol Drinking. International Agency for Research on Cancer.
The National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism maintains a database of alcohol-related health effects. ETOH Archival Database (1972–2003) Alcohol and Alcohol Problems Science Database.
แหล่งข้อมูลอื่น

"ETOH Database Search". hazelden.org.
WHO fact sheet on alcohol
ChEBI – biology related
Kyoto Encyclopedia of Genes and Genomes signal transduction pathway: KEGG – human alcohol addiction
โฮโมเธตี

ในทางเรขาคณิต โฮโมเธตี เป็นการแปลงทางเรขาคณิต โดยแปลงจุดทุกจุดบนระนาบ ให้มีระยะทางจากจุดตรึงจุดหนึ่งเป็นสัดส่วนกับระยะทางเดิม
ขั้นตอนการโฮโมเธตีคือ เลือกจุด A บนระนาบและจำนวนจริง c (สามารถเป็นลบได้) เป็นอัตราส่วนของระยะทาง การโฮโมเธตี  h_{A,c} จะส่งจุด M ใดๆ ไปยังจุด  M' ซึ่งทำให้  A-M'=c(A-M)
แหล่งข้อมูลอื่น

Homothety
แผ่นดินไหวในทะเลญี่ปุ่น ค.ศ. 1983

| --- | --- |
日本海中部地震

เวลาสากลเชิงพิกัด: 1983-05-26 02:59:59
รหัสเหตุการณ์ ISC: 577008
USGS-ANSS: ComCat
วันที่ท้องถิ่น: 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1983 (พ.ศ. 2526)
เวลาท้องถิ่น: 11:59:57
ระยะเวลา: 60 วินาที
ขนาด: 7.8 Mw
ความลึก: 24 กิโลเมตร (15 ไมล์)
ศูนย์กลาง: 40°27′43″N 139°06′07″E﻿ / ﻿40.462°N 139.102°E﻿ / 40.462; 139.102
พื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ: ประเทศญี่ปุ่น จังหวัดอาโอโมริ จังหวัดอากิตะ
ระดับความรุนแรงที่รู้สึกได้: VIII (อย่างรุนแรง)     ชินโดะ 5+ 
สึนามิ: มี
ผู้ประสบภัย: เสียชีวิต 104 คน, บาดเจ็บ 324 คน 
แผ่นดินไหวในทะเลญี่ปุ่น ค.ศ. 1983 (ญี่ปุ่น: 日本海中部地震) เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1983  เวลา 11:59 น.  ตามเวลาท้องถิ่น แผ่นดินไหวมีขนาด 7.8 เกิดขึ้นในทะเลญี่ปุ่นทางตะวันตกของเมืองโนชิโระ จังหวัดอากิตะ ห่างจากแผ่นดินประมาณ 100 กม. มีผู้เสียชีวิต  104 ราย แผ่นดินไหวครั้งนี้ทำให้เกิดสึนามิซัดตามแนวชายฝั่งโดยเฉพาะจังหวัดอาโอโมริและจังหวัดอากิตะและชายฝั่งตะวันออกของคาบสมุทรโนโตะ คลื่นสึนามิที่สูงกว่า 10 เมตร พัดทำลายท่าเรือประมงเมืองวาจิมะบนคาบสมุทรโนโตะได้รับการออกอากาศทางโทรทัศน์ ในบางพื้นที่มีคลื่นสูงเกินกว่า 10 เมตร สึนามิยังส่งผลกระทบไปยังเกาหลีใต้
เปลือกโลก

ด้านตะวันตกเฉียงเหนือของเกาะฮนชูตั้งอยู่บนรอยต่อของแผ่นเปลือกโลกทางตะวันออกเฉียงใต้ของทะเลญี่ปุ่น ซึ่งเป็นพื้นที่เปลือกโลกภาคพื้นสมุทรเกิดขึ้นโดยแอ่งโค้งด้านหลังที่ก่อตัวขึ้นในยุคชาเชียนจนถึงสมัยไมโอซีนตอนกลาง แอ่งตะกอนที่เกี่ยวข้องทำให้เกิดรอยเลื่อนขยาย ปัจจุบันพื้นที่กําลังถูกเปลี่ยนรูปโดยเกิดจากการแปรสัณฐานแรงขับทำให้เกิดการผกผันของแอ่งก่อนหน้าจากกระบวนการเหล่านี้ทำให้เกิดการคดโค้งโก่งงอของหิน มีการคาดการว่าชายฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของเกาะฮนชูเป็นเขตย่อยใหม่ที่จะอุบัติขึ้นในอนาคต แต่ยังคงมีความไม่แน่นอนเกี่ยวกับความเป็นไปของแผ่นโอค็อตสค์และตําแหน่งที่แม่นยําของรอยต่อระหว่างแผ่นในทะเลญี่ปุ่นยังคงมีอยู่
ภาพรวมและความรุนแรงของแผ่นดินไหว

แผ่นดินไหวในครั้งนี้เป็นแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สุดที่เกิดขึ้นในทะเลญี่ปุ่น และเกิดความเสียหายจากคลื่นสึนามิสูงเกิน 10 เมตรเป็นอย่างมากในจังหวัดอากิตะ จังหวัดอาโอโมริ และจังหวัดยามางาตะ โดยเฉพาะจังหวัดอากิตะซึ่งได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรงมีผู้เสียชีวิต 79 ราย และในประเทศญี่ปุ่นมีผู้เสียชีวิตรวม 104 ราย ในจำนวนนี้มีผู้เสียชีวิตหนึ่งร้อยคนเกิดจากสึนามิ และสี่คนเกิดจากแผ่นดินไหว มีอาคารบ้านเรือนได้รับความเสียหายกว่า 3,049 หลัง เรือกว่า 706 ถูกน้ำพัดหายไป  มูลค่าความเสียหายทั้งหมดประมาณ 51,800 ล้านเยน
สถานที่วัดความรุนแรงแผ่นดินไหวได้ 4 ขึ้นไปมีดังนี้
| ความรุนแรง (มาตราชินโดะ) | จังหวัด | เมือง |
| --- | --- | --- |
| 5 | อาโอโมริ | ฟุกาอุระ・มุตสึ |
5: อากิตะ
| 4 | อาโอโมริ | อาโอโมริ・ฮาจิโนเฮะ・ฮิโรซากิ |
| 4 | ฮกไกโด | โมริมาจิ・เอซาชิ |
| 4 | อิวาเตะ | โมริโอกะ |
| 4 | ยามางาตะ | ซากาตะ |
ในเมืองโนชิโระเป็นเมืองที่อยู่ใกล้ศูนย์กลางแผ่นดินไหวที่สุดขณะนั้นยังไม่มีการติดตั้งเครื่องวัดแผ่นดินไหว คาดว่าแผ่นดินไหวมีความรุนแรงระดับ 5 หรือมากกว่านั้น
ก่อนเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ได้มีแผ่นดินไหวนำในวันที่ 14 พฤษภาคม ค.ศ. 1983 เวลาประมาณ 22:49 น. ขนาด 5 แมกนิจูด และเกิดแผ่นดินไหวนำขนาดเล็กต่อเนื่องตั้งแต่วันที่ 14 ถึง 22 พฤษภาคม ค.ศ. 1983  แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ก่อให้เกิดแผ่นดินไหวตามที่รู้สึกได้ 211 ครั้ง และรู้สึกไม่ได้อีก 828 ครั้ง จนถึงวันที่ 1 มิถุนายน เวลา 00.00 น. และในวันที่ 9 มิถุนายน เวลา 21:49 น. เกิดแผ่นดินไหวตามอีกครั้งขนาด 6.1 ต่อมาในวันที่ 9 มิถุนายน เวลา 22:04 น. เกิดแผ่นดินไหวตามขนาด 5.9 แผ่นดินไหวตามครั้งใหญ่ที่สุดเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน เวลา 15:25 น. ขนาด 7.1 และเกิดสึนามิตามมาจากแผ่นดินไหวตามครั้งนี้ด้วย
ต่อมากรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นประกาศตั้งชื่อแผ่นดินไหวครั้งนี้ว่า "แผ่นดินไหวในทะเลญี่ปุ่นตอนกลาง" ชื่อนี้มักถูกสื่อนำไปใช้เพื่อความสะดวก
ภาพรวมและความรุนแรงของแผ่นดินไหว > ธรณีวิทยา

แผ่นดินไหวครั้งนี้เกิดขึ้นใกล้กับรอยต่อระหว่างเปลือกโลกในบริเวณส่วนโค้งของหมู่เกาะญี่ปุ่นชนกับแผ่นเปลือกโลกในทะเลญี่ปุ่นซึ่งทอดตัวจากเกาะซาฮาลินไปจนถึงชายฝั่งจังหวัดนีงาตะ  เมื่อมีการศึกษาในปีต่อ ๆ มาแสดงให้เห็นว่ามีความเป็นไปได้สูงที่รูปแบบการเกิดคลื่นไหวสะเทือนจะใกล้เคียงกับแผ่นดินไหวประเภทขอบเขตแผ่นเปลือกโลก  จากการศึกษาพบว่าเคยเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่คล้ายกับครั้งนี้เมื่อประมาณ 1,000 ปีก่อน
เกาะคูโรกูชิมะซึ่งมีแนวปะการังที่มีความยาว 50 ม. และกว้าง 13 ม. อยู่ห่างจากชายฝั่งหมู่บ้านอิวาซากิ อำเภอนิชิสึการุ จังหวัดอาโอโมริประมาณ 40 กม. คาดว่าจะทรุดตัวต่ำลงประมาณ 30 ซม. ถึง 40 ซม. ปรากฏการณ์ดังกล่าวเป็นผลกระทบจากแผ่นดินไหว