ริเวอร์ ฟินิกซ์
อาชีพการแสดง > 1986 - 1993: ประสบความสำเร็จครั้งสำคัญใน Stand by Me, Running on Empty และ My Own Private Idaho

ฟินิกซ์ได้รับบทสำคัญในภาพยนตร์แนว coming-of-age ชื่อดังโดยร็อบ เรนเนียร์ Stand by Me (1986) ซึ่งทำให้เขาขึ้นมามีชื่อเสียงมากขึ้น โดยการถ่ายทำอยู่ระหว่างวันที่ 17 มิถุนายน 1985 จนถึงปลายเดือนสิงหาคมในปีเดียวกัน ในขณะที่ริเวอร์มีอายุ 14 และ 15 ปีในช่วงปิดกองพอดี อย่างไรก็ตามในระหว่างการถ่ายทำ เขามีปัญหาในการถ่ายทอดอารมณ์ความรู้สึกของตัวละครออกมา ร็อบจึงบอกให้เขานึกถึงตอนที่ผู้ใหญ่ที่มีความสำคัญเขาทำให้เขาผิดหวัง ริเวอร์พยักหน้าและเดินออกไปครุ่นคิด แล้วจึงกลับมาถ่ายในเทคถัดมา ซึ่งเป็นฉากที่เขาร้องไห้อย่างสมจริงในภาพยนตร์ ร็อบกล่าวว่า เขาไม่เคยรู้เลยว่าตอนนั้นริเวอร์กำลังคิดถึงอะไรThe Washington Post ลงความเห็นว่าริเวอร์ "เป็นจุดศูนย์กลางของเรื่อง" ฟินิกซ์กล่าวในภายหลังว่า "ความจริงแล้วผมคิดว่าตัวเองมีความคล้ายคลึงกับตัวละครคริส แชมเบอร์ส (Chris Chambers) มากเสียจนถ้าผมไม่มีครอบครัวของตัวเองให้กลับไปหาภายหลังจากการถ่ายทำแล้ว ผมคงต้องไปหาจิตแพทย์"
ในปีถัดมา ริเวอร์ได้สิ้นสุดการถ่ายทำภาพยนตร์ The Mosquito Coast (1986) ในภูมิอากาศเขตร้อนชื้นของประเทศเบลีซ โดยแสดงเป็นลูกชายของแฮริสสัน ฟอร์ดและเฮเลน เมอร์เรน "เห็นได้ชัดว่าเขาจะต้องกลายเป็นนักแสดงชื่อดัง" ปีเตอร์ เวียร์ ผู้กำกับสังเกต "มันเป็นอะไรที่นอกเหนือไปจากความสามารถในการแสดง ซึ่งลอเรนซ์ โอลิเวอร์ไม่เคยมีคุณสมบัตินี้เหมือนกับที่ริเวอร์มีเลย" ระหว่างการถ่ายทำ 5 เดือน ริเวอร์ได้สานความสัมพันธ์กับนักแสดง มาร์ธา พลิมพ์ตัน (Martha Plimpton) ซึ่งถือว่าเป็นแฟนสาวที่จริงจังคนแรก โดยความสัมพันธ์นี้ได้ดำเนินต่อไปอีกหลายปีแม้ว่าการถ่ายทำจะจบลงไปแล้วก็ตาม อย่างไรก็ตาม เสียงตอบรับจากภาพยนตร์เป็นไปในทางที่ไม่ดีนัก และนับว่าเป็นเพียงหนึ่งในไม่กี่เรื่องของแฮริสสัน ฟอร์ดที่ทำรายได้ไม่มาก ต่อมา ฟินิกซ์ได้รับบทนำในภาพยนตร์แนวคอมเมดี้-ดราม่า A Night in the Life of Jimmy Reardon (1988) ซึ่งเขาไม่ประทับใจกับการแสดงของตนเองนัก "มันไม่ได้ออกมาอย่างที่คิดไว้ และผมก็ต้องโทษตัวเองในเรื่องนั้น ผมอยากให้มันตลก แต่มันออกมาแบบฝืนๆ ผมไม่แน่ใจด้วยซ้ำว่าตัวเองเหมาะกับบทนี้หรือเปล่า" ต่อมาริเวอร์แสดงในภาพยนตร์ Little Nikita ร่วมกับซิดนีย์ โพเทียร์ โดยช่วงระหว่างนั้น ครอบครัวฟินิกซ์ได้ย้ายบ้านไปแล้ว 4 ครั้ง ในที่สุดเมื่อริเวอร์อายุ 18 ปี เขาได้ซื้อบ้านไร่ให้กับครอบครัวในเมืองเล็กๆ ชื่อไมคาโนพี ในมลรัฐฟลอริดา ใกล้เมืองเกนส์วิลล์ เพื่อที่จะขยับขยายไปยังประเทศคอสตาริกาต่อไป
ด้วยภาพลักษณ์และฐานแฟนคลับซึ่งส่วนใหญ่มีอายุไม่มาก ฟินิกซ์มักจะถูกผู้ร่วมงานประเมินความสามารถในทางที่ต่ำไปบ่อยๆ"ตอนที่ผมเห็นเขาครั้งแรก ผมคิดว่า: นี่ก็แค่เด็กผมบลอนด์รูปหล่ออีกคน" จัดด์ เฮิร์ช ผู้รับบทพ่อของแดนนี (ริเวอร์) ในภาพยนตร์ Running on Empty (1988) โดยซิดนีย์ ลูเมต์ ซึ่งถือเป็นภาพยนตร์เรื่องที่ 6 ของริเวอร์และเป็นหนึ่งในผลงานการแสดงที่ดีที่สุดของเขากล่าว "แต่หลังจากนั้นผมได้เปลี่ยนความคิดอย่างรวดเร็ว: ริเวอร์ไม่ใช่คนที่ทำอะไรส่งๆ เขาเป็นคนที่ลึกซึ้งมาก"  ฟินิกซ์ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลลูกโลกทองคำสาขานักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม และได้รับรางวัลเดียวกันจากสมาคมนักวิจารณ์ เขาต้องห้ามตัวเองไว้ไม่ให้กระโดดด้วยความดีใจในขณะที่เควิน ไคล์นเอาชนะเขาไปในเวทีรางวัลออสการ์ "ฉันต้องหยุดริเวอร์ไม่ให้วิ่งไปกอดเควิน" อาร์ลิน แม่ของริเวอร์กล่าว "เขาไม่เคยคิดมากเลยที่ไม่ได้รับรางวัล"
ในปีเดียวกัน ฟินิกซ์ได้ร่วมงานกับแฮริสสัน ฟอร์ดอีกครั้ง โดยรับบทเป็นอินเดียนา โจนส์ในวัยเด็ก ในภาพยนตร์ box-office ชื่อดัง Indiana Jones and the Last Crusade กำกับโดยสตีเฟน สปีลเบิร์ก "ผมไม่คิดว่าผมกวนใจเขา (ฟอร์ด)" ริเวอร์รำลึก"ผมไม่ได้ถามเขาตลอดเวลาว่าอินเดียน่า โจนส์นั้นเป็นอย่างไร ผมเรียนรู้จากเขา สิ่งสำคัญที่สุดของแฮริสสันคือการที่เขาทำให้การแสดงดูเป็นเรื่องง่าย เขาเป็นคนที่มั่นคงในความคิดของตัวเองแต่ก็มีความสบายๆ" ในขณะที่ระหว่างการถ่ายทำภาพยนตร์ The Mosquito Coast ในปี 1885 นั้น แฮริสสันได้พูดถึงริเวอร์ด้วยความประทับใจเช่นเดียวกัน "เขาเป็นคนมีพรสวรรค์โดยธรรมชาติ ซึ่งหลายคนก็มีเหมือนกัน แต่ริเวอร์เป็นคนที่จริงจังกับงานและมีความเป็นมืออาชีพ ซึ่งมากกว่าที่คุณจะคาดหวังในเด็กอายุ 15 ปี หลายครั้งเขาถามคำถามที่ผมไม่มีคำตอบให้ แต่เป็นคำถามที่น่าสนใจมากๆ"
ในปี 1990 รูปของเขาโดยบรูซ เวบเบอร์ได้ถูกถ่ายลงนิตยสาร Vogue และเป็นพรีเซนเตอร์ของแบรนด์ Gap นอกจากนี้ ฟินิกซ์ยังแสดงในภาพยนตร์ I Love You to Death (1990) ถัดมาปี 1991 ริเวอร์ได้รับบทร่วมกับดาราสาว ลิลี เทเลอร์ ในภาพยนตร์โรแมนติกอินดี้ Dogfight โดยแนนซี ซาโควา โดยรับบทเอ็ดดี เบิร์ดเลซ[ลิงก์เสีย] (Eddie Birdlace) นาวิกโยธินหนุ่ม ผู้ใช้เวลาคืนสุดท้ายในสหรัฐฯ ก่อนขึ้นเรือไปรบในสงครามเวียดนามในเดือนพฤศจิกายน ปี 1963 โดยมีการฝึกซ้อมบทและถ่ายทำในซีแอทเทิลและซานฟรานซิสโก ในขณะนั้น ฟินิกซ์ได้เริ่มกลายมาเป็นนักแสดงนำที่มีชื่ออยู่บนบรรทัดแรก "เขาอายุน้อยกว่าฉัน 10 ปี แต่กลายมาเป็นครูของฉัน มันเป็นงานถ่ายทำในสตูดิโอครั้งแรกในชีวิตของฉัน" ซาโควารำลึก "เขาสอนวิธีมองไปยังตัวนักแสดงถ้าหากฉันเป็นกล้อง มันเป็นอะไรที่น่าทึ่ง ...สิ่งต่างๆ ดูเหมือนออกมาจากส่วนที่อยู่ลึกๆ ภายในของเขา (สัญชาตญาณ) นั่นเป็นส่วนที่น่ากลัว" อย่างไรก็ตามลิลี เทเลอร์ กล่าวว่า ริเวอร์มีปัญหาในการแยกตัวเองออกจากตัวละคร "เขาไม่ได้เล่น (ยา) อะไรค่ะ แค่ดื่มบ้างเท่านั้นเอง ความแตกต่างต่างหากที่เป็นส่วนที่ยาก และมันแตกต่างจากสิ่งที่เขาเป็นอย่างมากจริงๆ เขาช่างเป็นคนรักสงบและรักอิสระ และเขาก็มาอยู่ตรงนี้ รับบทเป็นทหารเรือ จริงๆ แล้วมันทำให้เขาไม่สบายใจ และฉันไม่คิดว่าเขาสนุกหรือตื่นเต้นไปกับมัน" จากหนังสือ Last Night at the Viper Room: River Phoenix and the Hollywood He Left โดย Gavin Edwards กล่าวว่า ริเวอร์ยังคงติดการสูบบุหรี่ภายหลังจากการถ่ายทำ
ฟินิกซ์ได้รู้จักกับนักแสดงหนุ่ม คีอานู รีฟ (Keanu Reeve) ในกองถ่าย ขณะที่คีอานูถ่ายทำภาพยนตร์เรื่อง Parenthood (1989) ร่วมกับวาคีน น้องชายของริเวอร์และมาร์ธา พลิมพ์ตัน แฟนสาวของริเวอร์ในขณะนั้น มีข่าวรายงานว่าริเวอร์ได้เข้าร่วมออดิชั่นในเรื่อง Bill & Ted's Excellent Adventure ซึ่งอเล็กซ์ วินเทอร์ได้รับบทร่วมกับคีอานูไปในที่สุด
ในเวลาต่อมา ริเวอร์ได้แสดงร่วมกับรีฟเป็นครั้งแรก (ร่วมกับเควิน ไคลน์ เทรซีย์ อูลแมนและโจน พลาวไรท์) ในภาพยนตร์ black comedy เรื่อง I Love You to Death (1990) โดยริเวอร์รับบทเป็นหนุ่มร้านพิซซ่า เดโว นอด (Devo Nod) และคีอานูแสดงเป็น มาร์ลอน เจมส์ (Marlon James) นักจ้างวานฆ่าติดยาที่ดูจะทำงานไม่ได้เรื่อง ด้วยอายุที่ห่างกันไม่มากและความชอบในรถมอเตอร์ไซค์ที่คล้ายกัน ทั้งคู่จึงสนิทสนมกันในเวลาไม่นาน และได้รับงานแสดงร่วมกันอีกครั้งในภาพยนตร์นำสมัยของกัส แวน แซนต์ My Own Private Idaho (1991)
แวน แซนต์ ตัดสินใจที่จะส่งบทสคริปต์ให้กับผู้จัดการของฟินิกซ์และรีฟ โดยทำใจไว้ว่าจะได้รับการปฏิเสธกลับมา ซึ่งอย่างไรก็ตาม ผู้จัดการของรีฟมีความสนใจในตัวบท แต่ผู้จัดการของฟินิกซ์ไม่แม้แต่จะยอมส่งบทให้ริเวอร์ดู แวน แซนต์ขอให้รีฟเดินทางไปมอบสคริปต์ให้กับริเวอร์ที่บ้านในไมคาโนพี ฟลอริดา นอกเมืองเกนส์วิลล์ รีฟซึ่งในตอนนั้นอายุ 26 ปี ขี่รถจักรยานยนต์ 1974 Norton Commando เป็นระยะทาง 1,300 ไมล์ไปหาริเวอร์ที่ฟลอริดาจากบ้านของเขาในโทรอนโต ประเทศแคนาดา
"เรากำลังอยู่ในช่วงถ่ายทำ I love you to death อยู่ตอนที่ได้รับสคริปต์มา เราขับรถไปบนซานตา โมนิกา บูลเลอร์วาร์ด อาจจะกำลังอยู่ระหว่างทางไปคลับ และแลกเปลี่ยนความเห็นอย่างรวดเร็วเกี่ยวกับไอเดียทั้งหมดของเรื่องนี้ เราตื่นเต้นกันมาก มันอาจจะเป็นฝันร้ายก็ได้ -- ฝันที่ไม่น่าเป็นจริงเพราะไม่มีใครยอมตั้งใจกับมัน แต่เราก็แค่บังคับตัวเองให้ทำ เราพูดประมาณว่า "โอเค ฉันจะทำถ้านายทำ แล้วฉันก็จะไม่ทำถ้านายไม่ทำ" เราจับมือเชคแฮนด์กัน ก็แค่นั้น"  - ริเวอร์
..."ผมอยากลองเล่นเชคสเปียร์กับริเวอร์สักครั้ง ต้องตลกมากแน่ๆ เราน่าจะเล่น A Midsummer Night’s Dream หรือ Romeo and Juliet" - คีอานู
"ฉันจะเป็นจูเลียตเอง" - ริเวอร์
ในรีวิวนิตยสาร Newsweek เดวิด แอนเซนกล่าวชมการแสดงของริเวอร์ "ฉากข้างกองไฟที่ไมค์ได้สารภาพรักข้างเดียวต่อสก็อตอย่างติดขัดนั้น เป็นอะไรที่ละเอียดอ่อนและน่าอัศจรรย์ใจเป็นอย่างมาก ในฉากนี้ -- และในทุกๆ ฉาก ฟินิกซ์ได้ดำดิ่งลงไปในตัวละคร จนกระทั่งคุณจะลืมไปเลยว่านั่นไม่ใช่ตัวเขาจริงๆ: เป็นการแสดงออกที่อ่อนไหวอย่างน่าประหลาดใจ เฉียบคมและเกินจริงในขณะเดียวกัน" ในบทบาทไมค์ วอเตอร์สจาก My Own Private Idaho ทำให้ริเวอร์ชนะรางวัลนักแสดงชายยอดเยี่ยมจากงานเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส, the National Society of Film Critics และ the Independent Spirit Awards ซึ่งตัวภาพยนตร์และความสำเร็จที่ได้ แสดงถึงภาพลักษณ์ของริเวอร์ในฐานะนักแสดงนำชายที่มีศักยภาพและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
อย่างไรก็ตาม การได้ออกไปเรียนรู้บทบาทและใช้ชีวิตร่วมกับคนไร้บ้าน ประกอบกับการรวมเป็นหนึ่งเดียวกับตัวละคร ทำให้ฟินิกซ์ที่เคยเพียงแต่ใช้สารเสพติดตามโอกาสประสบกับปัญหาจริงจังขึ้น ในหนังสือ Pink ของกัส แวน แซนต์ กล่าวถึงริเวอร์ว่า "ริเวอร์ไม่ได้ติดสารเสพติดแต่เพียงแค่ใช้บางโอกาส เขามีปัญหาเรื่องแอลกอฮอล์มากกว่า ฟินิกซ์พยายามซ่อนมันไว้ เพราะเขากลัวว่ามันจะทำให้อาชีพของเขาพังลงเหมือนกับความสัมพันธ์ของเขาและมาร์ธา พลิมพ์ตัน"
"เขารักมาร์ธามากจริงๆ ริเวอร์เคยพูดถึงเรื่องที่เธอเป็นคนที่ยอดเยี่ยมมากแค่ไหน และเขาจะเสียใจมากทุกครั้งเมื่อคิดถึงการที่คนอื่นได้อยู่กับเธอ" - นิค ริเชอร์ท
ริเวอร์ร่วมงานกับโรเบิร์ต เรดฟอร์ดและผู้กำกับ ซิดนีย์ โพเทียร์จาก Little Nikita อีกครั้งในภาพยนตร์แนวระทึกขวัญและสมคบคิด/จารกรรม Sneakers (1992) หลังจากนั้น 1 เดือนได้เริ่มถ่ายทำภาพยนตร์แนวเวสเทิร์นโดยแซม เชพเพิร์ด Silent Tongue (ซึ่งออกฉายในปี 1994) นอกจากนี้เขายังออดิชั่นบทพอล (Paul) ในเรื่อง A River Runs Through It ซึ่งบทตกเป็นของแบรด พิตต์ ริเวอร์และเรน น้องสาว ได้เป็นนักแสดงรับเชิญใน Even Cowgirls get the Blues (1993) ของกัส
ในปีเดียวกัน ฟินิกซ์ได้แสดงในภาพยนตร์โรแมนติกThe Thing Called Love (1993) โดยปีเตอร์ บ็อกดาโนวิช ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับเพลงคันทรี ริเวอร์ได้พบกับนักแสดง ซาแมนธา เมธิส (Samantha Mathis) และทั้งคู่ได้สานความสัมพันธ์ในเวลาต่อมา โดยที่ภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นเรื่องสุดท้ายที่ถ่ายทำจนจบก่อนที่เขาจะเสียชีวิต