stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การถดถอยสู่ค่าเฉลี่ย
แหล่งข้อมูลอื่น > หนังสือและวารสาร

Bland, J M; Altman, D G (1994-06-04). "Statistic Notes: Regression towards the mean". BMJ. 308 (6942): 1499–1499. doi:10.1136/bmj.308.6942.1499. ISSN 0959-8138. PMC 2540330. PMID 8019287.{{cite journal}}:  CS1 maint: PMC format (ลิงก์) Article, including a diagram of Galton's original data.
Dudewicz, Edward J.; Mishra, Satya N. (1988-01-18). "Section 14.1: Estimation of regression parameters; Linear models". Modern Mathematical Statistics. New York: Wiley. ISBN 978-0-471-81472-6.{{cite book}}:  CS1 maint: date and year (ลิงก์)
Francis Galton (1886). "Regression towards mediocrity in hereditary stature" (PDF). The Journal of the Anthropological Institute of Great Britain and Ireland. 15: 246–263. doi:10.2307/2841583. JSTOR 2841583.
Donald F. Morrison (1967). "Chapter 3: Samples from the Multivariate Normal Population". Multivariate Statistical Methods. McGraw-Hill. ISBN 978-0-534-38778-5.
Stephen M. Stigler (1999). "Chapter 9". Statistics on the Table. Harvard University Press.
Myra L. Samuels (November 1991). "Statistical Reversion Toward the Mean: More Universal than Regression Toward the Mean". The American Statistician. 45 (4): 344–346. doi:10.2307/2684474. JSTOR 2684474.
Senn, Stephen (1990). "Regression: A New Mode for an Old Meaning?". The American Statistician. 44 (2): 181. doi:10.2307/2684164.
แหล่งข้อมูลอื่น > ลิงก์และเว็บไซต์

Regression Toward the Mean and the Study of Change เก็บถาวร 2017-04-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Psychological Bulletin
A non-mathematical explanation of regression toward the mean.
A simulation of regression toward the mean.
Amanda Wachsmuth, Leland Wilkinson, Gerard E. Dallal. Galton's Bend: An Undiscovered Nonlinearity in Galton's Family Stature Regression Data and a Likely Explanation Based on Pearson and Lee's Stature Data (A modern look at Galton's analysis.)
Massachusetts standardized test scores, interpreted by a statistician as an example of regression: see discussion in sci.stat.edu and its continuation.
Gary Smith, What the Luck: The Surprising Role of Chance in Our Everyday Lives, New York: Overlook, London: Duckworth.
แหล่งข้อมูลอื่น

ภาพงานศึกษาปี 1886 ของเซอร์ฟราซิส กอลตัน ที่แสดงสหสัมพันธ์ระหว่างความสูงของผู้ใหญ่กับของพ่อแม่
ข้อสังเกตว่าความสูงของลูกมักจะต่างกับความสูงเฉลี่ยของประชากรน้อยกว่าความสูงของพ่อแม่ เป็นข้อแสดงปรากฏการณ์นี้คือ "การถดถอยสู่ค่าเฉลี่ย" ซึ่งให้ชื่อแก่วิธีการวิเคราะห์ข้อมูลคือ การวิเคราะห์การถดถอย (regression analysis)
พริกแกง

พริกแกงอินเดียในซูเปอร์มาร์เก็ตในประเทศสหราชอาณาจักร
พริกแกงไทย แดง, เขียว, และ เหลือง
พริกแกง เป็นส่วนผสมของส่วนประกอบต่าง ๆ ในลักษณะเป็น เครื่องแกง ที่ใช้ในการเตรียม แกง มีพริกแกงหลากหลายชนิดขึ้นอยู่กับภูมิภาคและในอาหารประเภทเดียวกัน
พริกแกงเชื่อว่าถูกนำเข้าสู่อาหารเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเส้นทางการค้ากับอินเดียตอนใต้ ผ่านครัวของราชสำนักที่ได้รับอิทธิพลจากอินเดีย ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พริกแกงถูกปรับให้เข้ากับรสนิยมท้องถิ่น รวมถึงเครื่องเทศและสมุนไพรที่มีอยู่ ในอาหารพม่ามีการเติม ขมิ้น, กระเทียม, ขิง, และ หอมใหญ่ ลงในส่วนผสมของพริกแกง รวมทั้งชวาการเตรียมพริกแกงก็ได้รับมาจากอินเดีย เข้าสู่อาหารราชสำนักของเขมร จากนั้นเข้าสู่ครัวราชสำนักกรุงศรีอยุธยา ที่ซึ่ง ขมิ้น ถูกแทนที่ด้วย กระวาน และ มะขาม ในอาหารกัมพูชาและไทยมีการเติม ตะไคร้ และ ข่า ลงในส่วนผสม ในอาหารมาเลเซีย ใช้ ใบมะกรูด มากขึ้น ในขณะที่อาหารเวียดนาม เติม โป๊ยกั๊ก มากขึ้น อาหารมาเลเซียและอินโดนีเซีย ใช้ อบเชย (หรืออบเชยจีน), กานพลู และ จันทน์เทศ เป็นต้น
ดูเพิ่ม

ผงกะหรี่
มาซาลา
พริกแกงไทย
เกรือง
ฟาบริซ มูอัมบา

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 มูอัมบาเล่นให้กับเบอร์มิงแฮมซิตี ในปี ค.ศ. 2007
ข้อมูลส่วนตัว
ชื่อเต็ม:  Fabrice Ndala Muamba
เกิดที่:  กินชาซา ซาอีร์
สูง:  6 ฟุต 2 นิ้ว (1.88 เมตร)
ตำแหน่ง:  กองกลางตัวรับ
ชุดเยาวชน
2002–2005:  อาร์เซนอล
ชุดใหญ่*
| ปี |  ทีม |  ลงเล่น† |  (ประตู)† |
| 2005–2007 |  อาร์เซนอล |  0 |  (0) |
| 2006–2007 |  → เบอร์มิงแฮมซิตี (ยืม) |  34 |  (0) |
| 2007–2008 |  เบอร์มิงแฮมซิตี |  37 |  (2) |
| 2008–2012 |  โบลตันวอนเดอเรอส์ |  130 |  (3) |
ทีมชาติ
| 2002–2003 |  อังกฤษ ชุดอายุไม่เกิน 16 ปี |  7 |  (0) |
| 2004–2005 |  อังกฤษ ชุดอายุไม่เกิน 17 ปี |  7 |  (0) |
| 2005–2006 |  อังกฤษ ชุดอายุไม่เกิน 18 ปี |  2 |  (0) |
| 2006–2007 |  อังกฤษ ชุดอายุไม่เกิน 19 ปี |  8 |  (0) |
| 2007–2011 |  อังกฤษ ชุดอายุไม่เกิน 21 ปี |  33 |  (0) |
 จำนวนนัดที่ลงเล่นให้ชุดใหญ่และจำนวนประตูนับเฉพาะลีกท้องถิ่นเท่านั้น.  † ลงเล่น (ประตู) 
ฟาบริซ มูอัมบา (อังกฤษ: Fabrice Muamba) เป็นอดีตนักฟุตบอลอาชีพ เกิดเมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2531 ที่เมืองกินชาซา ประเทศซาอีร์ (สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกในปัจจุบัน) อพยพมาอยู่ที่ประเทศอังกฤษขณะมีอายุ 11 ขวบ เข้าเป็นนักฟุตบอลในนามทีมเยาวชนของสโมสรฟุตบอลอาร์เซนอล เมื่อปี พ.ศ. 2545 หลังจากนั้นจึงเซ็นสัญญาเป็นนักฟุตบอลอาชีพกับสโมสรในปี พ.ศ. 2547 และต่อมาเล่นให้กับโบลตันวอนเดอเรอส์
มูอัมบา ตกเป็นข่าวดังไปทั่วโลกเมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2555 ขณะทำการแข่งขันฟุตบอลเอฟเอคัพรอบ 8 ทีมสุดท้าย มูอัมบาได้หมดสติขณะทำการแข่งขันในครึ่งแรกซึ่งยังผลให้ต้องหยุดการแข่งขันในครั้งนี้ไปโดยปริยาย และถูกส่งตัวไปทำการรักษาในห้องไอซียู ศูนย์โรคหัวใจ โรงพยาบาลทรวงอกลอนดอน จากนั้นเขาจึงประกาศเลิกเล่นฟุตบอลอาชีพตามคำแนะนำของแพทย์
โซฟามาร์ชแมลโลว์

| --- | --- |

ผู้ออกแบบ: เออร์วิง ฮาร์เปอร์
วัสดุ: โฟม, โลหะ
ขายโดย: เฮอร์แมน มิลเลอร์
เก้าอี้รัก มาร์ชแมลโลว์ หมายเลข 5670 (อังกฤษ: Marshmallow Love Seat #5670) หรือเรียกทั่วไปว่า โซฟามาร์ชแมลโลว์ (อังกฤษ: Marshmallow sofa) เป็นโซฟามอเดิร์นนิสตฺ ผลิตโดยบริษัทเฟอร์นิเจอร์สัญชาติอเมริกัน เฮอร์แมน มิลเลอร์ เริ่มผลิตครั้งแรกในช่วงปี 1956 ถึง 1961 ถือกันว่าเป็นโซฟาชิ้นเอกในบรรดาโซฟายุคมอเดิร์นนิสต์ทั้งหมด โซฟาเป็นผลงานออกแบบโดยเออร์วิง ฮาร์เปอร์ จาก จอร์จ เนลสัน แอสโซซิเอตส์
โซฟาที่ผลิตครั้งแรก 186 ชิ้น ถูกประมูลหรือซื้อขายด้วยราคาประมาณ $15,000 หรือมากกว่านั้น ส่วนรุ่นขนาด 103" ที่หายากมากนั้นแทบไม่ปรากฏการนำออกมาขายเลย ในปี 2000 มีโซฟาขนาดเดียวกันนี้ รุ่นสีขาว พร้อมลายเซ็นของเออร์วิง ฮาร์เปอร์ ถูกประมูลไปที่ซอเธบีส์ด้วยราคา $37,500
ปรัชญานิเวศวิทยา

การเจริญเติบโตของพืชด้านนอกของผนังที่ทรุดโทรม
ปรัชญานิเวศวิทยา เป็นแนวคิดที่อยู่ภายใต้ปรัชญาวิทยาศาสตร์ ซึ่งเป็นสาขาย่อยของปรัชญา  ประเด็นทางปรัชญานิเวศวิทยาหลักมุ่งเน้นไปที่การปฏิบัติและการประยุกต์ใช้นิเวศวิทยา  ประเด็นทางศีลธรรมและจุดเชื่อมโยงระหว่างสถานภาพของมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมอื่นๆ  หัวข้อนี้ยังคาบเกี่ยวกับอภิปรัชญา ภววิทยาและญาณวิทยา ซึ่งได้พยายามตอบปัญหาทางอภิปรัชญา  ญาณวิทยาและศีลธรรมที่เกี่ยวกับจริยศาสตร์สิ่งแวดล้อมและนโยบายสาธารณะ
จุดมุ่งหมายของปรัชญานิเวศวิทยา คือ การชี้แจงและวิจารณ์ 'หลักการแรก' ซึ่งเป็นข้อสันนิษฐานพื้นฐานที่มีอยู่ในวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ  แม้ว่าจะยังไม่มีฉันทามติเกี่ยวกับสิ่งที่ปรัชญานิเวศวิทยาสันนิษฐานและการให้คำจำกัดความของนิเวศวิทยานั้นขึ้นอยู่กับการอภิปราย  แต่ก็มีประเด็นสำคัญบางประการที่นักปรัชญาด้านนิเวศวิทยาพิจารณาเมื่อพิจารณาบทบาทและจุดประสงค์ของสิ่งที่นักนิเวศวิทยาปฏิบัติ ตัวอย่างเช่น สาขาวิชานี้พิจารณาถึง 'ลักษณะของธรรมชาติ'  ประเด็นด้านวิธีวิทยาและแนวคิดเกี่ยวกับการวิจัยทางนิเวศวิทยาและปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาเหล่านี้ภายในสภาพแวดล้อมตามบริบท
ปรัชญากล่าวถึงคำถามที่ประกอบขึ้นจากการศึกษาทางนิเวศวิทยาและนำเสนอมุมมองที่แตกต่างกันในประวัติศาสตร์ของนิเวศวิทยา จริยศาสตร์สิ่งแวดล้อมในวิทยาศาสตร์นิเวศวิทยา และการประยุกต์ใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์
ภูมิหลัง > ประวัติศาสตร์

นิเวศวิทยาถือว่าเป็นทฤษฎีทางวิทยาศาสตร์ที่ค่อนข้างใหม่ โดยได้รับการยอมรับว่าเป็นสาขาวิทยาศาสตร์อย่างเป็นทางการในช่วงปลายศตวรรษที่สิบเก้าและต้นศตวรรษที่ยี่สิบ  แม้ว่าจะยังไม่มีการนำเสนอคำจำกัดความของนิเวศวิทยา  แต่ก็มีความคล้ายคลึงกันในคำถามที่เสนอโดยนักนิเวศวิทยา
Stauffer ผู้ซึ่งสนับสนุนในการทำความเข้าใจความสัมพันธ์ภายนอกระหว่างสิ่งมีชีวิตได้ถือว่านิเวศวิทยาเป็น "ศาสตร์แห่งเศรษฐกิจ [และ] นิสัย"  Ernst Haeckel (1834-1919) ผู้ซึ่งเป็นนักสัตววิทยาชาวเยอรมันได้ยอมรับนิเวศวิทยาให้เป็นสาขาวิทยาศาสตร์ในปี ค.ศ.1866 อย่างเป็นทางการ  Haeckel เรียกว่า 'Ecology' ในหนังสือของเขา Generelle Morphologie der Organismen (1866)   มีความพยายามนำเสนอการสังเคราะห์สัณฐานวิทยา อนุกรมวิธาน และทฤษฎีวิวัฒนาการของสัตว์เข้าด้วยกัน
Haeckel มุ่งที่จะปรับแต่งแนวคิดเรื่องนิเวศวิทยาและเสนอพื้นที่การศึกษาใหม่เพื่อตรวจสอบการเติบโตและความคงที่ของจำนวนประชากร ซึ่งได้รับอิทธิพลจากชาร์ล ดาร์วิน (Charles Darwin) และผลงานของเขา Origin of Species (1859)  เขาได้แสดงแนวคิดเกี่ยวกับนิเวศวิทยาเป็นครั้งแรกในฐานะคำที่ใช้แทนกันได้ซึ่งประกอบขึ้นภายในขอบเขตของชีววิทยาและลักษณะของ 'สรีรวิทยาของความสัมพันธ์'  Stauffer Haeckel ได้นิยามคำศัพท์ "นิเวศวิทยา" (โดยแปลเป็นภาษาอังกฤษ) อย่างกว้างๆ ว่าเป็น “ทุกสรรพสิ่งของความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม  รวมถึง 'เงื่อนไขสำหรับการดำรงอยู่' ทั้งหมด”    คำศัพท์ใหม่นี้ใช้เพื่อแยกแยะการศึกษาในภาคสนาม  ตรงกันข้ามกับการศึกษาในห้องทดลอง  เขาขยายคำจำกัดความของนิเวศวิทยานี้หลังจากพิจารณาทฤษฎีวิวัฒนาการและการคัดสรรโดยธรรมชาติของดาร์วิน
ภูมิหลัง > คำจำกัดความของนิเวศวิทยา

ยังไม่มีฉันทามติที่เป็นที่ยอมรับในหมู่นักปรัชญาเกี่ยวกับคำจำกัดความที่แน่นอนของนิเวศวิทยา  อย่างไรก็ตาม มีความคล้ายคลึงกันในวาระการวิจัยที่ช่วยแยกแยะระเบียบวิธีนี้ออกจากวิทยาศาสตร์ธรรมชาติสาขาอื่น
นิเวศวิทยารองรับโลกทัศน์ทางนิเวศวิทยา  ซึ่งเน้นย้ำและพัฒนาปฏิสัมพันธ์และความเชื่อมโยงผ่านหลายประเด็น:
แนวคิดที่ว่าสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิตเป็นองค์ประกอบที่เกี่ยวข้องและเชื่อมโยงถึงกันในวัฏจักรของสิ่งมีชีวิต
สิ่งมีชีวิตมีลักษณะเฉพาะที่แสดงออกถึงความเกี่ยวข้องกัน
จำเป็นต้องเข้าใจระบบของพื้นที่ทางชีววิทยาและส่วนประกอบองค์รวมมากกว่าที่จะเข้าใจหน่วยย่อยของสิ่งมีชีวิต (หรือที่เรียกว่าองค์รวม)
การเกิดขึ้นของลัทธิธรรมชาตินิยม โดยที่สิ่งมีชีวิตทั้งหมดอยู่ภายใต้กฎธรรมชาติเดียวกัน
Non-anthropocentrism ซึ่งเป็นการปฏิเสธ anthropocentrism และมุมมองเกี่ยวกับการดำรงอยู่ของมนุษย์ที่เป็นเอกลักษณ์ศูนย์กลางซึ่งควบคุมโดยความเชื่อที่ว่าคุณค่าในโลกที่ไม่ใช่มนุษย์ คือ การรับใช้ผลประโยชน์ของมนุษย์  ลัทธิ Non-anthropocentrism กำหนดว่าโลกที่ไม่ใช่มนุษย์ยังคงรักษาคุณค่าและไม่ได้ให้บริการเพื่อประโยชน์ของมนุษย์
ความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมโดยมนุษย์ทำให้จำเป็นต้องเกิดจริยศาสตร์สิ่งแวดล้อม
นิเวศวิทยาแบ่งออกเป็นสามประเภทหลัก  ได้แก่ นิเวศวิทยาโรแมนติก นิเวศวิทยาทางการเมืองและนิเวศวิทยาทางวิทยาศาสตร์   นิเวศวิทยาโรแมนติกหรือที่เรียกว่านิเวศวิทยาด้านสุนทรียศาสตร์หรือวรรณกรรมเป็นปฏิกิริยาโต้ตอบกับอุดมการณ์ที่มีมานุษยวิทยาและจักรนิยมได้นำเสนอเป็นแกนหลักในยุโรปและอเมริกาสมัยใหม่ในศตวรรษที่สิบเก้า โดยเฉพาะในยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม  บุคคลสำคัญในยุคนี้ ได้แก่ William Wordsworth (1770-1862),  John Muir (1838-1914),  และ Ralph Waldo Emerson (1803-1882)  ขอบเขตของนิเวศวิทยาโรแมนติกยังให้อิทธิพลต่อการเมือง และความสัมพันธ์ทางการเมืองโดยจริยศาสตร์ที่เน้นย้ำถึงนิเวศวิทยาทางการเมือง
นิเวศวิทยาทางการเมืองหรือที่เรียกว่านิเวศวิทยาเชิงคุณค่า (คุณวิทยา) ได้พิจารณาผลกระทบทางสังคมและการเมืองโดยรอบภูมิทัศน์ทางนิเวศวิทยา   คำถามพื้นฐานบางข้อที่นักนิเวศวิทยาทางการเมืองมักถามเน้นที่ประเด็นจริยศาสตร์ระหว่างธรรมชาติกับสังคม  Aldo Leopold นักสิ่งแวดล้อมชาวอเมริกัน (1886-1948) ยืนยันว่าควรมีการขยายขอบเขตจริยศาสตร์ให้ครอบคลุมพื้นที่และชุมชนที่มีชีวิต  มากกว่าที่จะเกี่ยวข้องกับปัจเจกบุคคลเท่านั้น  ในแง่นี้ นิเวศวิทยาทางการเมืองถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของจริยศาสตร์สิ่งแวดล้อม
ประการสุดท้าย นิเวศวิทยาทางวิทยาศาสตร์ หรือที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ นิเวศวิทยา ได้กล่าวถึงเรื่องราวหลัก เช่น การทำความเข้าใจบทบาทของนักนิเวศวิทยาและสิ่งที่พวกเขาศึกษา และประเภทของระเบียบวิธีวิจัยและประเด็นเชิงแนวคิดที่ล้อมรอบการพัฒนาของการศึกษาเหล่านี้  และประเด็นปัญหาอะไรที่อาจจะเกิดขึ้นในปัจจุบัน
ภูมิหลัง > นิเวศวิทยาร่วมสมัย

การให้คำจำกัดความนิเวศวิทยาร่วมสมัยต้องพิจารณาถึงหลักการพื้นฐานบางประการ กล่าวคือ หลักการของระบบและวิวัฒนาการ  ระบบทำให้เกิดความเข้าใจในกระบวนการ ซึ่งส่วนที่เชื่อมต่อถึงกันสร้างเอกลักษณ์แบบองค์รวม ไม่ถูกแยกออกหรือคาดเดาได้จากส่วนประกอบ  วิวัฒนาการเป็นผลมาจาก 'รุ่นของความหลากหลาย' เป็นเครื่องมือในการสร้างการเปลี่ยนแปลง หน่วยงานบางอย่างที่มีปฏิสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมทำให้เกิดวิวัฒนาการผ่านการอยู่รอด และเป็นการผลิตการเปลี่ยนแปลงที่หล่อหลอมระบบนิเวศ กระบวนการวิวัฒนาการนี้เป็นศูนย์กลางของนิเวศวิทยาและชีววิทยา  มีข้อกังวลหลักสามประการที่นักนิเวศวิทยาโดยทั่วไปเห็นด้วยกับธรรมชาตินิยม สัจนิยมทางวิทยาศาสตร์ และขอบเขตที่ครอบคลุมพื้นที่ของนิเวศวิทยา
Frederick Ferre (เฟรเดอริค เฟอร์เร) เป็นนักปรัชญาที่ให้ความหมายหลักที่แตกต่างกันสองประการสำหรับธรรมชาติจากงานเขียน "ความเป็นอยู่และคุณค่า: ไปสู่อภิปรัชญาหลังสมัยใหม่ที่สร้างสรรค์ " (1996)  คำจำกัดความแรกไม่ถือว่าธรรมชาติเป็น 'สิ่งประดิษฐ์จากการดัดแปลงของมนุษย์',  และในแง่นี้  ธรรมชาติประกอบขึ้นจากสิ่งที่ไม่ได้สร้างขึ้น   คำจำกัดความที่สองกำหนดธรรมชาติว่าไม่ใช่แนวความคิดเหนือธรรมชาติ ซึ่งรวมถึงสิ่งประดิษฐ์ของการยักย้ายโดยมนุษย์ในกรณีนี้   อย่างไรก็ตาม มีความสับสนในความหมายเนื่องจากความหมายแฝงทั้งสองถูกนำมาใช้แทนกันได้ในการประยุกต์ใช้ในบริบทที่แตกต่างกันโดยนักนิเวศวิทยาที่หลากหลาย
ภูมิหลัง > นิเวศวิทยาร่วมสมัย > ธรรมชาตินิยม

ยังไม่มีคำอธิบายที่ชัดเจนเกี่ยวกับลัทธิธรรมชาตินิยมในปรัชญานิเวศวิทยา อย่างไรก็ตาม การใช้ในปัจจุบันหมายความถึงแนวคิดที่เน้นย้ำระบบที่มีความเป็นจริงภายใต้ธรรมชาติ โดยไม่ขึ้นกับโลก 'เหนือธรรมชาติ' หรือการดำรงอยู่  ลัทธิธรรมชาตินิยมยืนยันแนวความคิดที่ว่าวิธีการทางวิทยาศาสตร์เพียงพอที่จะให้ความรู้เกี่ยวกับความเป็นจริง  นักธรรมชาติวิทยาที่สนับสนุนมุมมองนี้มองว่าการดำเนินงานทางจิต ชีวภาพ และสังคมเป็นหน่วยงานทางกายภาพ ตัวอย่างเช่น เมื่อพิจารณาจากกรวดหรือการดำรงอยู่ของมนุษย์ การดำรงอยู่เหล่านี้เกิดขึ้นพร้อมกันภายในพื้นที่และเวลาเดียวกัน การประยุกต์ใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์เหล่านี้ยังคงมีความเกี่ยวข้องและเพียงพอในขณะที่อธิบายกระบวนการเชิงพื้นที่มีเอกลักษณ์ทางกายภาพในฐานะของการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิต
วิธีวิทยา > ลัทธิองค์รวม (โฮลิสม์) vs ลัทธิลดทอนความเป็นวิทยาศาสตร์ (รีดักชั่น)

การอภิปรายทางวิทยาศาสตร์แบบองค์รวมและการลดทอนตวามเป็นวิทยาศาสตร์มีความครอบคลุมเกี่ยวกับภววิทยา ระเบียบวิธีวิทยา และญาณวิทยา  คำถามทั่วไปเกี่ยวข้องกับการพิจารณาว่าวิธีการทำความเข้าใจวัตถุนั้นผ่านการวิเคราะห์ที่สำคัญขององค์ประกอบ (การลดทอน) หรือ 'บริบท' ของส่วนประกอบ (แบบองค์รวม) เพื่อรักษาคุณค่าทางปรากฏการณ์วิทยา  นักปรัชญาลัทธิ Holists ยืนยันว่าคุณสมบัติเฉพาะบางอย่างมาจากสิ่งมีชีวิตหรือสิ่งไม่มีชีวิต เช่น ระบบนิเวศ และลักษณะเหล่านี้ไม่ได้นำมาใช้กับส่วนประกอบที่แยกจากกันอย่างไร การวิเคราะห์เฉพาะส่วนไม่เพียงพอในการรับความรู้ของทั้งหน่วย  ในอีกสเปกตรัมหนึ่ง กลุ่มลดทอนความเป็นวิทยาศาสตร์ได้โต้แย้งว่าส่วนต่างๆ เหล่านี้เป็นอิสระจากกัน  และความรู้ขององค์ประกอบนั้นให้ความเข้าใจในเอกลักษณ์ของส่วนประกอบ  อย่างไรก็ตาม แนวทางนี้ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์ เนื่องจากเอกลักษณ์ไม่ได้หมายความเพียงแค่เอกภาพของผลรวมเท่านั้น แต่ยังเป็นการสังเคราะห์ระหว่างส่วนรวมทั้งหมดกับส่วนย่อยต่างๆ
วิธีวิทยา > เหตุผลนิยมกับประสบการณ์นิยม

เหตุผลนิยม ภายในนิเวศวิทยาทางวิทยาศาสตร์ วิธีการดังกล่าวยังคงมีความจำเป็นและมีความเกี่ยวข้องในบทบาทของพวกเขาในการสร้างทฤษฎีทางนิเวศวิทยาเพื่อเป็นแนวทาง ระเบียบวิธีที่ใช้ภายใต้แนวทางที่มีเหตุผลเริ่มเด่นชัดในปี ค.ศ. 1920 โดยแบบจำลองโลจิสติกส์ของ Alfred Lotka (1956) และ Vito Volterra (1926) ซึ่งรู้จักกันในชื่อ "สมการ Lotka-Volterra" ประสบการณ์นิยมกำหนดความจำเป็นในการทดสอบเชิงสังเกตและเชิงประจักษ์ ผลลัพธ์ที่ตามมาที่ชัดเจนของกระบวนทัศน์นี้คือการมีอยู่และการใช้ระเบียบวิธีแบบพหุนิยม แม้ว่าจะต้องมีแบบจำลองที่รวมเป็นหนึ่งที่เพียงพอสำหรับการประยุกต์ใช้ในนิเวศวิทยา และยังไม่มีการสร้างทฤษฎีพหุนิยมเช่นกัน
จริยศาสตร์สิ่งแวดล้อม

จริยศาสตร์สิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นเมื่อปี 1970 เพื่อตอบสนองต่อลัทธิมานุษยวิทยาแบบดั้งเดิม โดยศึกษาความหมายทางศีลธรรมระหว่างปฏิสัมพันธ์ทางสังคมและสิ่งแวดล้อม กระตุ้นจากความตระหนักเรื่องความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม และท้าทาย ตำแหน่งทางจริยธรรมของมนุษย์  ความเชื่อทั่วไปในปรัชญาสิ่งแวดล้อม คือ มุมมองที่ว่าหน่วยงานทางชีววิทยามีคุณค่าทางศีลธรรมและเป็นอิสระจากมาตรฐานของมนุษย์  ภายในขอบเขตนี้มีสมมติฐานที่ใช้ร่วมกันว่าปัญหาสิ่งแวดล้อมของมนุษย์อย่างเด่นชัดและที่ว่านี้เกิดจากข้อโต้แย้งแนวคิด anthropocentric ซึ่งพื้นฐานในการปฏิเสธมานุษยวิทยา คือ การหักล้างความเชื่อที่ว่าสิ่งที่ไม่ใช่มนุษย์ไม่คู่ควรกับคุณค่า
ปัญหาหลักในจริยศาสตร์สิ่งแวดล้อม คือ การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ที่มนุษย์สร้างขึ้นภายในชีวมณฑล ความพยายามที่จะตีความแบบไม่ใช่มานุษยวิทยามีความสำคัญต่อรากฐานทางจริยศาสตร์สิ่งแวดล้อม  ตัวอบ่างเช่น บรรพชีวินวิทยา ให้รายละเอียดการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ในฐานะส่วนสำคัญและเป็นสารตั้งต้นของการแผ่รังสีที่สำคัญ  ผู้ที่มีมุมมองที่ไม่ใช่มานุษยวิทยาตีความการตายของไดโนเสาร์ว่าเป็นการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและหลักการของคุณค่าทางมานุษยวิทยา  เนื่องจากนิเวศวิทยามีความเกี่ยวพันอย่างใกล้ชิดกับจริยศาสตร์  การทำความเข้าใจแนวทางด้านสิ่งแวดล้อมจึงจำเป็นต้องเข้าใจโลก ซึ่งเป็นบทบาทของนิเวศวิทยาและจริยศาสตร์สิ่งแวดล้อม  ประเด็นหลักคือการรวมเอาสิ่งที่เป็นธรรมชาติเข้าไว้ในปัญหาด้านจริยศาสตร์ด้วย ซึ่งเกี่ยวข้องกับจิตสำนึก ความรู้สึก สิ่งมีชีวิต และสิ่งที่ดำรงอยู่
แบบจำลองทางคณิตศาสตร์

แบบจำลองทางคณิตศาสตร์มีบทบาทในการตั้งคำถามต่อประเด็นที่นำเสนอในชีววิทยาและนิเวศวิทยาเชิงอนุรักษ์  แบบจำลองส่วนใหญ่มีสองประเภทที่ใช้ในการสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างการประยุกต์ใช้คณิตศาสตร์กับการปฏิบัติในระบบนิเวศ  แบบแรกคือแบบจำลองเชิงพรรณนา ซึ่งให้รายละเอียดเกี่ยวกับการเติบโตของประชากรชนิดเดียว และแบบจำลองหลายสายพันธุ์ เช่น แบบจำลองแบบนักล่า-เหยื่อของ Lotka-Volterra  หรือแบบจำลองแบบโฮสต์-ปรสิตของ Nicholson-Baily    แบบจำลองเหล่านี้อธิบายกิจกรรมเชิงพฤติกรรมผ่านการทำให้เป้าหมายเป็นอุดมคติ  ประเภทที่สองคือแบบจำลองเชิงบรรทัดฐาน ซึ่งอธิบายสถานะปัจจุบันของตัวแปรและลักษณะการทำงานของตัวแปรบางตัว
ในเชิงนิเวศวิทยา ปฏิสัมพันธ์ทางชีววิทยาที่ซับซ้อนจำเป็นต้องมีคำอธิบาย ซึ่งเป็นที่ที่แบบจำลองใช้เพื่อตรวจสอบสมมติฐาน ตัวอย่างเช่น การระบุคำอธิบายของสิ่งมีชีวิตบางชนิดและความอุดมสมบูรณ์ของประชากรเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการทำความเข้าใจบทบาทของนิเวศวิทยาและความหลากหลายทางชีวภาพ การใช้สมการทำให้เกิดความโน้มเอียงต่อการทำนายหรือแบบจำลองเพื่อแนะนำคำตอบสำหรับคำถามเหล่านี้ที่จะเกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง แบบจำลองทางคณิตศาสตร์ยังให้ข้อมูลสนับสนุนเชิงบริบทเกี่ยวกับปัจจัยต่าง ๆ ในวงกว้างและเป็นสากลมากขึ้นด้วย
จุดประสงค์ของแบบจำลองเหล่านี้และความแตกต่างของแบบจำลองเชิงบรรทัดฐานและแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์ ก็คือ ความแตกต่างในมาตรฐานของแบบจำลองเหล่านี้นำมาซึ่งการใช้งานที่แตกต่างกัน   แบบจำลองเหล่านี้ช่วยอธิบายผลลัพธ์ของการตัดสินใจ และยังช่วยแก้ไขปัญหาการตัดสินใจของกลุ่ม ตัวอย่างเช่น แบบจำลองทางคณิตศาสตร์รวมการตัดสินใจด้านสิ่งแวดล้อมของผู้คนภายในกลุ่มแบบองค์รวม  แบบจำลองนี้ช่วยแสดงค่าของสมาชิกแต่ละคน และการถ่วงน้ำหนักของความเคารพในเมทริกซ์ แบบจำลองจะส่งผลสุดท้าย ในกรณีที่มีข้อขัดแย้งเกี่ยวกับการดำเนินการหรือวิธีการแสดงปริมาณบางอย่าง  แบบจำลองอาจถูกจำกัดโดยจะถือว่าไม่ใช้งาน นอกจากนี้ยังมีการนำเสนอจำนวนอุดมคติในแบบจำลองอีกด้วย
แบบจำลองทางคณิตศาสตร์ > ข้อวิจารณ์

กระบวนการสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์นำเสนอความแตกต่างระหว่างความเป็นจริงและทฤษฎี หรือโดยเฉพาะอย่างยิ่ง การใช้แบบจำลองกับปรากฏการณ์จริงที่แบบจำลองเหล่านี้มุ่งหมายจะเป็นตัวแทน  นักวิจารณ์เกี่ยวกับการใช้แบบจำลองทางคณิตศาสตร์ในระบบนิเวศตั้งคำถามถึงการใช้งานและขอบเขตของความเกี่ยวข้อง โดยได้รับแจ้งจากความไม่สมดุลในกระบวนการสืบสวนและข้อเสนอทางทฤษฎี จากคำกล่าวของ Weiner (1995) แบบจำลองเชิงกำหนดนั้นไม่มีประสิทธิภาพในระบบนิเวศ   Weiner โต้แย้งว่า แบบจำลอง Lotka-Volterra ไม่ได้ให้ผลการคาดการณ์ที่สามารถทดสอบได้  ในกรณีที่แบบจำลองทางทฤษฎีภายในนิเวศวิทยาทำให้เกิดการคาดการณ์ที่ทดสอบได้ แบบจำลองนั้นก็ถูกหักล้างไป
วัตถุประสงค์ของ แบบจำลอง Lotka-Volterra คือ การติดตามปฏิสัมพันธ์ระหว่างนักล่าและเหยื่อ และวัฏจักรประชากรของพวกมัน รูปแบบปกติยืนยันว่าประชากรนักล่าติดตามความผันผวนของประชากรเหยื่อ  ตัวอย่างเช่น เมื่อจำนวนเหยื่อเพิ่มขึ้น ผู้ล่าก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน และในจำนวนเหยื่อที่ลดลงเช่นเดียวกัน ประชากรผู้ล่าก็ลดลงเช่นกัน อย่างไรก็ตาม Weiner โต้แย้งว่าในความเป็นจริง ประชากรเหยื่อยังคงรักษาวัฏจักรการแกว่งของมันไว้ แม้ว่าผู้ล่าจะถูกลบออก และเป็นตัวแทนปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่ไม่ถูกต้อง  การวิพากษ์วิจารณ์ว่าการทำให้เป็นอุดมคติมีอยู่ในแบบจำลองและการประยุกต์ใช้สิ่งนี้อย่างไรนั้นยังขาดระเบียบวิธี พวกเขายังยืนยันว่าการสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ภายในระบบนิเวศนั้นเป็นการทำให้ความเป็นจริงง่ายเกินไป และเป็นการบิดเบือนความจริงหรือการนำเสนอระบบทางชีววิทยาที่ไม่เพียงพอ
การประยุกต์ใช้แบบจำลองที่เรียบง่ายหรือซับซ้อนก็ขึ้นอยู่กับการอภิปรายด้วยเช่นกัน มีข้อกังวลเกี่ยวกับผลลัพธ์ของแบบจำลอง ซึ่งความซับซ้อนของระบบไม่สามารถจำลองแบบหรือจับภาพได้อย่างเพียงพอด้วยแบบจำลองที่ซับซ้อน
จารึกเมร์เนปทาห์

| จารึกเมร์เนปทาห์ |
| --- | --- |
จารึกใน ค.ศ. 2023
วัสดุ: หินแกรนิต
ตัวหนังสือ: ไฮเออโรกลีฟอียิปต์
สร้าง: ป. 1208 ปีก่อน ค.ศ.
ค้นพบ: ค.ศ. 1896 ทีบส์ ประเทศอียิปต์ 25°43′14″N 32°36′37″E﻿ / ﻿25.72056°N 32.61028°E﻿ / 25.72056; 32.61028
ค้นพบโดย: ฟลินเดอส์ เพทรี
ที่อยู่ปัจจุบัน: พิพิธภัณฑ์อียิปต์ ไคโร
เลขประจำตัว: JE 31408
สมัย: ยุคเหล็ก
พิพิธภัณฑ์อียิปต์ ไคโรทีบส์ จารึกเมร์เนปทาห์ได้รับการค้นพบที่ทีบส์ และปัจจุบันจัดแสดงที่ไคโร ประเทศอียิปต์
จารึกเมร์เนปทาห์ (อังกฤษ: Merneptah Stele) ยังเป็นที่รู้จักกันในชื่อ จารึกอิสราเอล (Israel Stele) หรือ จารึกชัยชนะของเมร์เนปทาห์ (Victory Stele of Merneptah) เป็นศิลาจารึกของฟาโรห์เมร์เนปทาห์ในอียิปต์โบราณที่ครองราชย์ใน 1213 ถึง 1203 ปีก่อน ค.ศ. จารึกนี้ได้รับการค้นพบโดยฟลินเดอส์ เพทรีที่ทีบส์ใน ค.ศ. 1896 ปัจจุบันจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์อียิปต์ ไคโร
ข้อความในศิลาจารึกส่วนใหญ่รายงานถึงชัยชนะของเมร์เนปทาห์เหนือลิเบียโบราณและพันธมิตร แต่ในสามแถวสุดท้ายจาก 28 แถวกล่าวถึงการทัพต่างหากในคานาอัน ซึ่งในเวลานั้นเป็นส่วนหนึ่งของอียิปต์ บางครั้งมีผู้เรียกจารึกนี้เป็น "จารึกอิสราเอล" เนื่องจากนักวิชาการส่วนใหญ่แปลอักษรไฮเออโรกลิฟต์ในแถวที่ 27 เป็น "อิสราเอล" มีการแปลคำนี้อีกหลายแบบ แต่ไม่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง
จารึกนี้เป็นอ้างอิงข้อความแรกสุดที่กล่าวถึงอิสราเอลและเป็นอ้างอิงเดียวจากอียิปต์โบราณ โดยเป็นหนึ่งใน 4 จารึกที่เป็นที่รู้จักจากยุคเหล็กที่กล่าวถึงอิสราเอลโบราณด้วยชื่อ จารึกที่เหลือคือจารึกเมชา จารึกเทล ดาน และเสาหินกูร์ค ด้วยเหตุนี้ บางคนจึงถือว่าจารึกเมร์เนปทาห์เป็นการค้นพบที่มีชื่อเสียงที่สุดของเพทรี ซึ่งเป็นความเห็นที่เพทรีเห็นด้วย
อ้างอิง "อิสราเอล"

เพทรีเยี่ยมเยียน Wilhelm Spiegelberg นักนิรุกติศาสตร์ชาวเยอรมันในทีมนักโบราณคดี เพื่อแปลข้อความจารึกนี้ Spiegelberg รู้สึกสับสนกับสัญลักษณ์หนึ่งในตอนท้ายของแถวที่มีรูปคนหรือชนเผ่าที่พ่ายแพ้อย่างมากจากเมร์เนปทาห์ (เขียนเป็นเมเรนปทาห์ด้วย) – I.si.ri.ar? เพทรีเสนอแนะอย่างรวดเร็วว่าสัญลักษณ์นี้อ่านเป็น "อิสราเอล!" Spiegelberg ยอมรับว่าคำแปลนี้ต้องถูกต้อง
แถวที่กล่าวถึงอิสราเอลอยู่ด้านล่างนี้ (แสดงกลับด้านเพื่อให้ตรงกับคำแปลภาษาอังกฤษ ข้อความเดิมเขียนจากขวาไปซ้าย):
อ้างอิง "อิสราเอล" > คำแปลอีกแบบ

นักบตั้งแต่การค้บจารึกนี้ มีการอ่านคำว่า "อิสราเอล" อีกหลายแบบ โดยมีตัวเลือกหลักสองแบบ ดังนี้:
"Jezreel", นครและหุบเขาในคานาอันเหนือ;
รูปต่อของรายละเอียดลิเบียที่สื่อถึง "wearers of the sidelock"
อย่างไรก็ตาม คำแปลเหล่านี้ยังคงเป็นการตีความส่วนน้อย
อ่านเพิ่ม

Kitchen, Kenneth (2004). "The Victories of Merenptah, and the Nature of their Record". Journal for the Study of the Old Testament. 28 (3): 259–272. doi:10.1177/030908920402800301. S2CID 170520107.
Metcalfe, William Musham; Erskine, Ruaraidh (1897). "The Scottish review". The Scottish Review. 29: 125.
Nestor, Dermot (2010). Ethnicity and Identity in Ancient Israel. Continuum. ISBN 978-0-567-01297-5.
Nibbi, Alessandra (1996). "Some Remarks on the Merenptah Stela and the So-Called Name of Israel". Discussions in Egyptology, Oxford. 36: 79–102.
Dever, William G. 1995. “Ceramics, Ethnicity, and the Question of Israel’s Origin.” The Biblical Archaeologist 58: 200–13.
Frerichs, Ernest S., and Leonard H. Lesko, eds. 1997. Exodus: The Egyptian Evidence. Winona Lake, IN: Eisenbrauns.
Hjelm, Ingrid and Thomas L. Thompson. 2002. "The Victory Song of Merneptah, Israel and the People of Palestine." Journal for the Study of the Old Testament 27, no. 1: 3–18. doi:10.1177/030908920202700101.
Miller, Robert D. 2004. "Identifying Earliest Israel." Bulletin of the American Schools of Oriental Research no. 333: 55–68. doi:10.2307/1357794.
Shanks, Herschel. 2012. “When did ancient Israel begin?” Biblical Archaeology Review 38, no. 1: 59–67.
Wiener, Malcolm H. 2014. “Dating the Emergence of Historical Israel in Light of Recent Developments in Egyptian Chronology.” Journal of the Institute of Archaeology of Tel Aviv University 41, no. 1: 50–54. doi:10.1179/0334435514Z.00000000035
แหล่งข้อมูลอื่น

Klein, Ralph W. "The Merneptah Stela". Lutheran School of Theology at Chicago. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-04. สืบค้นเมื่อ 2011-01-18.
Lichtheim, Miriam. "Merneptah Stele" (full translation). Bible dudes. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-07-19. สืบค้นเมื่อ 2023-11-18.
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data