stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
กึนเทอร์ ฟ็อน คลูเกอ
สงครามโลกครั้งที่สอง > การบุกครองสหภาพโซเวียต

คลูเกอได้บัญชาการแก่กองทัพที่ 4 ในการเปิดฉากปฏิบัติการบาร์บาร็อสซา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มทัพกลาง นอกเหนือจากการบัญชาการของเขา กลุ่มทัพซึ่งรวมทั้งกองทัพบกภาคสนาม กองทัพที่ 9 และขบวนเคลื่อนที่เร็วสองหน่วย กลุ่มยานเกราะที่ 2 (ไฮนทซ์ กูเดรีอัน) และที่ 3 (แฮร์มันน์ โฮท)
เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน คลูเกอได้ออกคำสั่งว่า ผู้หญิงที่อยู่ในชุดเครื่องแบบจะต้องถูกยิงทิ้ง ตามที่สอดคล้องกับโลกทัศน์ในอุดมการณ์นาซี ซึ่งถือว่า ผู้ต่อสู้รบที่เป็นผู้หญิงเป็นการแสดงให้เห็นถึงรูปแบบหนึ่งของลัทธิบอลเชวิคที่ดู"ป่าเถื่อน" ซึ่งบทบาททางเพศตามธรรมชาติได้พลิกกลับ คำสั่งดังกล่าวได้ถูกยกเลิกในวันต่อมา และให้จับกุมผู้หญิงที่อยู่ในชุดเครื่องแบบแทน เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม กองบัญชาการใหญ่กองทัพบกเยอรมัน (OKH) ได้ส่งมอบกลุ่มยานเกราะที่ 2 และที่ 3 ให้อยู่ภายใต้บัญชาการของคลูเกอ เพื่อปรับปรุงการประสานงานระหว่างหัวหอกยานเกราะที่เคลื่อนที่เร็วและทหารราบที่เชื่องช้า ผลลัพธ์ได้ก่อตัวขึ้นทำให้เกิดสามัคคีบนกระดาษ ในความเป็นจริง ผู้บัญชาการกลุ่มยานเกราะมักจะขัดคำสั่งของคลูเกอและกูเดรีอัน และคลูเกอหมั่นไส้แต่ละคนเป็นการส่วนตัว คลูเกอได้ยอมแพ้ทั้งหมดยกเว้นแต่กองทัพน้อยทหารราบสองหน่วยของเขา กองทัพน้อยหน่วยอื่น ๆ ของเขาได้รับมอบหมายให้เป็นกองทัพที่ 2 ซึ่งก่อนหน้านี้ได้ถูกจัดให้เป็นกองกำลังสำรอง
ด้วยการคาดหวังว่า สงครามในระยะเวลาสั้น ๆ ซึ่งไม่มีความจำเป็นในการแสวงหาผลประโยชน์จากแรงงานโซเวียตสำหรับความพยายามในการทำสงครามของเยอรมัน กองบัญชาการใหญ่และผู้นำทางทหารไม่ได้เตรียมความพร้อมที่เพียงพอสำหรับที่พักเชลยศึกและพลเรือนที่ถูกคุมขัง ในเขตบังคับบัญชาการของคลูเกอ เชลยศึก 100,000 นายและพลเรือน 40,000 คนได้ถูกต้อนเข้าไปในค่ายกลางแจ้งขนาดเล็กในมินสค์ในเดือนกรกฎาคม 1941 ท่ามกลางสภาพที่ดูทรุดโทรมและความอดอยากในค่าย องค์กรท็อทได้ร้องขอให้คลูเกอปล่อยคนงานที่มีความสามารถจำนวน  10,000 คน คลูเกอได้ปฏิเสธและต้องการตัดสินใจเกี่ยวกับนักโทษด้วยตัวเขาเอง
ในส่วนหนึ่งของแผนความหิว ซึ่งเป็นหนึ่งในเสาหลักของสงครามของการทำลายล้างกับสหภาพโซเวียต แวร์มัคท์ส่วนใหญ่คาดหวังว่า "พื้นที่ที่จะได้อยู่อาศัย" ดังนั้น การฉกชิงทรัพย์ การปล้นสะดม และการกระทำทารุณต่อประชากรพลเรือนได้ลุกลามมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ด้านหลัง ในเดือนกันยายน 1941 คลูเกอได้ออกคำสั่งให้กองทหารของเขามุ่งเป้าไปที่การฟื้นฟูกฎระบียบวินัย โดยกล่าวว่า "ถึงเวลาแล้วที่จะต้องยุติวิธีการได้รับเสบียงอย่างไม่ยุติธรรม การโจมตีโฉบฉวย การเที่ยวปล้นสะดมในระยะทางอันกว้างใหญ่ การกระทำที่ไร้สติและอาชญากรรมทั้งหมด " คลูเกอได้ข่มขู่ว่าจะใช้มาตรการรุนแรงต่อผู้รับผิดชอบพร้อมกับผู้บัญชาการทหารระดับสูงของพวกเขาที่ล้มเหลวในการรักษากฎระบียบวินัย
สงครามโลกครั้งที่สอง > ยุทธการที่มอสโก

บทความหลัก: ยุทธการที่มอสโก
ในช่วงปฏิบัติการไต้ฝุ่น เยอรมันได้เข้ารุกสู่กรุงมอสโก คลูเกอได้กลุ่มยานเกราะที่ 4 ภายใต้บัญชาการโดยเอริช เฮิพเนอร์ ซึ่งมาอยู่ใต้บังคับบัญชาการของกองทัพที่ 4 ในช่วงต้นเดือนตุลาคม กลุ่มยานเกราะที่ 4 ได้ทำการโอบล้อมที่ Vyazma อย่างสมบูรณ์ ด้วยความไม่พอใจอย่างมากของเฮิพเนอร์  คลูเกอได้สั่งให้เขาหยุดการรุก เนื่องจากหน่วยของเขามีความจำเป็นเพื่อขัดขวางการตีฝ่าวงล้อมของกองทัพโซเวียต เฮิพเนอร์นั้นมีความมั่นใจว่า จะสามารถเคลียร์วงล้อมและรุกเข้าสู่กรุงมอสโกซึ่งสามารถทำได้ในเวลาเดียวกัน เขามองว่า การกระทำของคลูเกอเป็นการแทรกแซง ซึ่งนำไปสู่ความขัดแย้งและ"การปะทะ" กับหัวหน้าของเขา ในขณะที่เขาได้เขียนจดหมายไปทางบ้าน เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม ดูเหมือนว่า เฮิพเนอร์จะไม่ปลื้มที่หน่วยของเขามีเชื้อเพลิงน้อยมาก กองพลยานเกราะที่ 11 ได้รายงานว่าไม่มีเชื้อเพลิงเลย มีเพียงแต่กองพลยานเกราะที่ 20 ซึ่งมุ่งหน้าเข้าสู่กรุงมอสโกท่ามกลางสภาพถนนที่ทรุดโทรม
วันที่ 17 พฤศจิกายน กลุ่มยานเกราะที่ 4 เข้าโจมตีมอสโกอีกครั้งพร้อมกับกองทัพน้อยกองทัพที่ 5 ของกองทัพที่ 4 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของปฏิบัติการไต้ฝุ่นโดยกลุ่มทัพกลาง กลุ่มยานเกราะและกองทัพน้อยกองทัพบกได้แสดงให้เห็นแล้วว่าเป็นกองกำลังที่ดีที่สุดของคลูเกอ ซึ่งมีความพร้อมอย่างมากสำหรับการรุกอย่างต่อเนื่อง ในการสู้รบสองสัปดาห์ กองทัพเยอรมันได้เข้ารุกเพียงระยะทาง 60 กิโลเมตร (37 ไมล์)(4 กิโลเมตร (2.5 ไมล์) ต่อวัน) การขาดแคลนรถถัง การขนส่งทางรถยนต์ที่ไม่เพียงพอ และสถานการณ์ด้านเสบียงที่ดูล่อแหลม พร้อมกับการต้านทานที่เหนี่ยวแน่นของกองทัพแดง และอำนาจเหนือน่านฟ้าที่ทำได้โดยเครื่องบินรบของโซเวียตได้เข้าขัดขวางการโจมตี
เมื่อเผชิญแรงกดดันจากกองบัญชาการใหญ่ ในที่สุดคลูเกอได้ส่งกองกำลังเข้าโจมตีปืกใต้ที่อ่อนแอ เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม ในภายหลังจากการสู้รบ เฮิพเนอร์และกูเดรีอันได้กล่าวโทษความมุ่งมั่นที่ล่าช้าของคลูเกอที่ปีกใต้ของกองทัพที่ 4 เพื่อเข้าโจมตีสำหรับความล้มเหลวของเยอรมันในการเข้าถึงมอสโก นักประวัติศาสตร์ที่ชื่อว่า David Stahel ได้เขียนว่า การประเมินผลครั้งนี้ได้ประเมินความสามารถสูงเกินไปอย่างไม่ลดละของกองกำลังที่เหลืออยู่ของคลูเกอ พวกเขายังมองไม่เห็นถึงความเป็นจริงที่ว่ากรุงมอสโกเป็นเมืองขนาดใหญ่ และกองกำลังเยอรมันก็ขาดแคลนกำลังคนจำนวนมากเพื่อการโอบล้อม ด้วยแนวป้องกันชั้นนอกได้เสร็จสิ้นในวันที่ 25 พฤศจิกายน มอสโกจึงเป็นตำแหน่งที่มีป้อมปราการซึ่งแวร์มัคท์ขาดแคลนกำลังคนเพื่อเข้าจู่โจมส่วนหน้า การโจมตีที่ไกลห่างออกไปได้ถูกยกเลิก เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม กองทัพแดงได้เปิดฉากการรุกตอบโต้กลับฤดูหนาวในวันเดียวกัน
สงครามโลกครั้งที่สอง > แผนลับต่อต้านฮิตเลอร์

ด้วยการติดต่อผ่านทางคาร์ล-ไฮน์ริช ฟ็อน ชตึลพ์นาเกิล คลูเกอได้ทราบแผนลับ 20 กรกฎาคมเพื่อต่อต้านฮิตเลอร์ เขาตกลงที่จะสนับสนุนการยึดอำนาจของเหล่าผู้สมรู้ร่วมคิด ถ้าฮิตเลอร์ถูกสังหาร ในกรุงปารีส เหล่าผู้สมรู้ร่วมคิดได้เข้าจับกุมสมาชิกของหน่วยเอ็สเอ็สและเอ็สดีจำนวนกว่า 1,200 คน และภายหลังจากการลอบสังหารได้ล้มเหลว ชตึลพ์นาเกิลและ Caesar von Hofacker ได้เข้าพบกับคลูเกอที่กองบัญชาการของเขาใน La Roche-Guyon เมื่อทราบว่าฮิตเลอร์ยังมีชีวิตอยู่ คลูเกอจึงถอนตัวการสนับสนุนและยกเลิกหมายจับกุม
เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม รถของคลูเกอได้รับความเสียหายจากการทิ้งระเบิดของฝ่ายสัมพันธมิตร และเขาถูกตัดขาดจากการติดต่อทั้งหมดกับกองกำลังของเขาเป็นเวลาหลายชั่วโมง ฮิตเลอร์เคลือบแคลงสงสัยทันทีว่าคลูเกอกำลังจะเจรจากับฝ่ายสัมพันธมิตร เขาถูกปลดออกในอีกสองวันต่อมาและถูกแทนที่โดยโมเดิล เมื่อเขาถูกเรียกตัวกลับไปยังกรุงเบอร์ลินเพื่อเข้าพบฮิตเลอร์ คลูเกอมีความเชื่อว่า ฮิตเลอร์รับรู้แล้วว่าเขามีส่วนเกี่ยวข้องในแผนลับ 20 กรกฎาคม และตัดสินใจเลือกที่จะฆ่าตัวตาย เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม โดยการกินยาพิษโพแทสเซียมไซยาไนด์ ในคำให้การครั้งสุดท้ายของเขา เขายืนยันในความจงรักภักดีต่อฮิตเลอร์และแสดงความเห็นว่า เยอรมนีจำเป็นต้องยุติสงคราม โดยเขียนว่า "ประชาชนชาวเยอรมันได้รับคามทุกข์ทรมานอย่างนับไม่ถ้วน คงถึงเวลาที่จะต้องยุติความน่าสะพรึงกลัวนี้ได้แล้ว"
เกียรติยศ > อิสริยาภรณ์เยอรมัน

กางเขนเหล็ก (1914) ชั้นสอง และชั้นหนึ่ง
กางเขนอัศวินแห่งเครื่องอิสรยาภรณ์ราชวงศ์โฮเอินท์ซ็อลเลิร์น คาดดาบ
เข็มกลัดกางเขนเหล็ก (1939)  ชั้นสอง (5 กันยายน 1939) และชั้นหนึ่ง
กางเขนอัศวินแห่งกางเขนเหล็ก
กางเขนอัศวิน เมื่อวันที่ 30 กันยายน 1939 และผู้บัญชาการกองทัพที่ 4
ติดใบโอ๊ก เมื่อวันที่ 18 มกราคม 1943 ในฐานะผู้บัญชาการกลุ่มทัพกลาง
คาดดาบ เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 1943 ในฐานะผู้บัญชาการกลุ่มทัพกลาง
เกียรติยศ > ยศทหาร

มีนาคม 1901 : ร้อยตรี (Leutnant)
มิถุนายน 1910 : ร้อยโท (Oberleutnant)
สิงหาคม 1914 : ร้อยเอก (Hauptman)
เมษายน 1923 : พันตรี (Major)
กรกฎาคม 1927: พันโท (Oberstleutnant)
กุมภาพันธ์ 1930 : พันเอก (Oberst)
ตุลาคม 1933 : พลตรี (Generalmajor)
เมษายน 1934: พลโท (Generalleutnant)
สิงหาคม 1936: พลเอกทหารปืนใหญ่ (General der Artillerie)
ตุลาคม 1939: พลเอกอาวุโส (Generaloberst)
กรกฎาคม 1940: จอมพล (Generalfeldmarschall)
แหล่งข้อมูลอื่น

กฤตภาคจากหนังสือพิมพ์เกี่ยวกับ กึนเทอร์ ฟ็อน คลูเกอ ในหอจดหมายเหตุข่าวสารคริสต์ศตวรรษที่ 20 ของ ZBW
| ก่อนหน้า |  | กึนเทอร์ ฟ็อน คลูเกอ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| จอมพล เฟดอร์ ฟ็อน บ็อค |  | ผู้บัญชาการกลุ่มทัพกลาง   (19 ธันวาคม 1941 – 12 ตุลาคม 1943) |  | จอมพล แอ็นสท์ บุช |
| จอมพล แกร์ท ฟ็อน รุนท์ชเต็ท |  | ผู้บัญชาการกลุ่มทัพ D   (2 กรกฎาคม 1944 – 15 สิงหาคม 1944) |  | จอมพล แกร์ท ฟ็อน รุนท์ชเต็ท |
| จอมพล แกร์ท ฟ็อน รุนท์ชเต็ท |  | ผู้บัญชาการใหญ่เขตตะวันตก  (2 กรกฎาคม 1944 – 15 สิงหาคม 1944) |  | จอมพล วัลเทอร์ โมเดิล   (รักษาการแทน) |
| จอมพล แอร์วีน ร็อมเมิล |  | ผู้บัญชาการกลุ่มทัพ B   (19 กรกฎาคม 1944 – 17 สิงหาคม 1944) |  | จอมพล วัลเทอร์ โมเดิล |
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  สหรัฐ 
ประชาชน:  Deutsche Biographie 
อื่น ๆ:  SNAC 
↑  At the time, 500,000 Reichsmarks were worth approximately $200,000 US dollars or £50,000.
คลูเกอกับฮิตเลอร์ในช่วงเยี่ยมเยียนกองทหารในฝรั่งเศส 1940
คลูเกอได้ตรวจแถวกองพันทหารอาสาสมัครชาวฝรั่งเศส ซึ่งเป็นฝ่ายให้ความร่วมมือของฝรั่งเศส พฤศจิกายน 1941.
คลูเกอได้ประชุมหารือกับนายพลของกลุ่มทัพกลาง, สิงหาคม 1942
ปฏิบัติการมาส์ แผนการของโซเวียตที่ไม่ประสบความสำเร็จในส่วนที่ยื่นออกมาของรเจฟ, พฤศจิกายน – ธันวาคม 1942. ส่วนที่ยื่นออกมาได้ถูกยุบทิ้งโดยแวร์มัคท์ในปฏิบัติการบึเฟิล, 1–22 มีนาคม 1943.
คลูเกอกับนายทหารเสนาธิการคนอื่น ๆ ของผู้บัญชาการใหญ่เขตตะวันตกในฝรั่งเศส มิถุนายน 1944
ฝ่ายสัมพันธมิตรได้บุกทะลวงจากหัวหาดนอร์ม็องดี, 1 – 13 สิงหาคม 1944
โคราห์

บุคคลในคัมภีร์ไบเบิล
ความตายของโคราห์ ดาธาน และอาบีรัม โดยกุสตาฟว์ ดอเร (ค.ศ. 1865)
โคราห์ (อังกฤษ: Korah; ฮีบรู: קֹרַח‎ Qōraḥ; อาหรับ: قارون Qārūn) บุตรอิสฮาร์ เป็นบุคคลผู้ปรากฏในหนังสือกันดารวิถีของพันธสัญญาเดิม (คัมภีร์ฮีบรู) และ 4 วรรคในคัมภีร์อัลกุรอาน มีชื่อเสียงจากการก่อกบฏต่อโมเสส ในคัมภีร์ไบเบิลแปลภาษาอังกฤษฉบับเก่ารวมถึง Douay–Rheims Bible สะกดชื่อของโคราห์ว่า Core และฉบับแปลในยุโรปหลายฉบับมีทั้งที่สะกดเป็น "Korak" และ "Korey"
ชื่อ "โคราห์" ยังมีการใช้อีกอย่างน้อยหนึ่งครั้งในฐานะชื่อของบุคคลอื่นในคัมภีร์ฮีบรู คือโคราห์ (บุตรเอซาว)
ในคัมภีร์ฮีบรู > ลำดับพงศ์พันธุ์

อพยพ 6:21  ระบุว่าโคราห์เป็นบุตรชายของอิสฮาร์ ซึ่งเป็นบุตรชายของโคฮาท ซึ่งเป็นบุตรชายของเลวี อพยพ 6:24  ระบุชื่อบุตรชาย 3 คนของโคราห์ น้องชายของโคราห์ทางอิสฮาร์ผู้บิดา ได้แก่ เนเฟกและศิครี อพยพ 6:18  เชื่อมโยงโคฮาห์กับเฮโบรน, อุสซีเอล และอัมราม ซึ่งเป็นพี่น้องกับบิดา (อิสฮาร์บุตรโคฮาท) 1 พงศาวดาร 6:2,18,38  และ 1 พงศาวดาร 23:12 ได้ทวนลำดับพงพันธุ์นี้ซ้ำ อย่างไรก็ตามลำดับตระกูลอาจอ้างอิงมาจากลำดับตระกูลในหนังสืออพยพ
ในกันดารวิถี 16:1  ย้อนเชื้อสายไปถึงเลวี บุตรชายของปฐมบรรพบุรุษอิสราเอล (ยาโคบ) ในกันดารวิถี 16:1   เชื้อสายของโคราห์ไล่เรียงมาตั้งแต่ "โคราห์บุตรอิสฮาร์ ผู้เป็นบุตรโคฮาท ผู้เป็นบุตรเลวี" ทำให้ตัวโคราห์เป็นเหลนของปฐมบรรพบุรุษเลวีและเป็นลูกพี่ลูกน้องลำดับแรกของโมเสสและอาโรน
ในคัมภีร์ฮีบรู > การก่อกบฏ

กันดารวิถี 16:1 -40 ระบุว่าโคราห์ร่วมกับดาธานและอาบีรัมพร้อมด้วยผู้ร่วมสมคบคิด 250 คนในการก่อกบฏต่อโมเสส ผู้ร่วมสมคบคิด 250 คนถูกลงโทษฐานก่อกบฏเมื่อพวกเขาถวายเครื่องหอมเฉพาะพระพักตร์พระเจ้าในกระถางไฟ  แล้วไฟสวรรค์จากกระถางไฟใส่เครื่องหอมก็เผาผลาญคนทั้ง 250 คนนั้น โคราห์จากเผ่าเลวีและพันธมิตรคือดาธานและอาบีรัมจากเผ่ารูเบนก็ถูกลงโทษเมื่อพระเจ้าทรงบันดาลให้พื้นดินใต้เท้าของพวกเขาแยกออก กลืนพวกเขา ครัวเรือนของพวกเขา คนทั้งหมดของโคราห์ และข้าวของทั้งหมดของพวกเขา
ต่อมาชาวอิสราเอลที่ไม่พอใจในสิ่งที่เกิดขึ้นกับโคราห์ ดาธาน และอาบีรัม (รวมถึงครอบครัวของพวกเขา) ก็ต่อต้านโมเสส พระเจ้าจึงทรงบัญชาโมเสสให้ออกไปจากชุมนุมชน แล้วพระองค์จึงประหารคน 14,700 คนด้วยโรคภัยฐานที่ต่อต้านการทำลายล้างพวกโคราห์ (กันดารวิถี 16:41  )
"แต่บุตรทั้งหลายของโคราห์นั้นไม่ตาย" (กันดารวิถี 26:11 )
อ้างอิงในอัลกุรอาน

โคราห์ปรากฏในอัลกุรอานภายใต้ชื่อ กอรูน (อาหรับ: قارون) เขาได้รับการรับรองว่าเป็นเศรษฐี แต่กลับกลายเป็นคนหยิ่งยะโสมากเนื่องจากความเย่อหยิ่งและความไม่รู้ของตนเอง เขาระบุความร่ำรวยว่ามาจากความรู้ของตนเองแทนที่จะบอกว่ามาจากพระเจ้า
แท้จริงกอรูนมาจากพวกพ้องของมูซา เขาได้กดขี่ต่อพวกเขา และเราได้ประทานทรัพย์สมบัติมากมายแก่เขา จนกระทั่งลูกกุญแจทั้งหลายของมันนั้น เมื่อคนแข็งแรงกลุ่มหนึ่งยกแบกด้วยความยากลำบาก เมื่อพวกพ้องของเขากล่าวแก่เขาว่า "อย่าได้หยิ่งผยอง เพราะแท้จริงอัลลอฮไม่ทรงโปรดบรรดาผู้หยิ่งผยอง"
อัลกุรอานระบุว่ากอรูนถูกลงโทษเนื่องจากความหยิ่งยะโสของเขาด้วยการถูกผืนดินกลืนกินพร้อมกับทรัพย์สมบัติทางวัตถุของเขาจำนวนมาก
เขา (กอรูน) กล่าวว่า “ฉันได้รับมันเพราะความรู้ของฉัน” ก็เขา (กอรูน) ไม่รู้ดอกหรือว่า แน่นอน อัลลอฮ์ได้ทรงทำลายผู้ที่มีพลังยิ่งกว่าและมีพรรคพวกมากกว่า ก่อนหน้าเขาในศตวรรษก่อน ๆ และบรรดาผู้กระทำความผิดจะไม่ถูกสอบถามเกี่ยวกับความผิดต่าง ๆ ของพวกเขาดอกหรือ ?
ดังนั้น เราจึงให้ธรณีสูบเขาและเคหะสถานของเขา สำหรับเขาไม่มีผู้ใดจะช่วยเหลือเขาได้นอกจากอัลลอฮ์ และเขาก็มิใช่เป็นผู้ช่วยเหลือตนเองได้
ในภาษามลายูและภาษาอินโดนีเซีย คำว่าทรัพย์สมบัติมีความหมายตรงตัวในภาษาเหล่านี้ว่า Harta Karun ("ทรัพย์สมบัติของกอรูน") และในภาษาตุรกีก็เรียกคำนี้เป็น "Karun'un Hazineleri" ในวัฒนธรรมมุสลิม เขาถูกเรียกขานเป็นจอมเผด็จการ ผู้เป็นแบบอย่างความเย่อหยิ่งที่เกิดจากความร่ำรวย
การลงโทษบุตรชายของโคราห์  ภาพปูนเปียกโดยซันโดร บอตตีเชลลีในโบสถ์น้อยซิสทีน (ค.ศ. 1480–1482)
ราชาธิราช

สำหรับราชาธิราช ที่เป็นพระนามกษัตริย์มอญ ดูที่ พระเจ้าราชาธิราช
| --- | --- |

ผู้ประพันธ์: เจ้าพนักงานอาลักษณ์ของอาณาจักรหงสาวดี
ชื่อเรื่องต้นฉบับ: ရာဇာဓိရာဇ် အရေးတော်ပုံ Razadarit Ayedawbon
ผู้แปล: พญาทะละ เจ้าพระยาพระคลัง (หน)
ประเทศ: อาณาจักรพม่า
ภาษา: มอญ (ต้นฉบับ) พม่า ไทย
ประเภท: บันทึกเหตุการณ์, ประวัติศาสตร์
วันที่พิมพ์: ราว พ.ศ. 2100 พ.ศ. 2328 (ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง)
ราชาธิราช หรือชื่อในภาษาพม่า ยาซาดะริต อเยดอว์บอง (พม่า: ရာဇာဓိရာဇ် အရေးတော်ပုံ) เป็นชื่อของบันทึกเหตุการณ์มอญพม่า ซึ่งมีเนื้อหาว่าด้วยประวัติศาสตร์ของอาณาจักรหงสาวดีของชาวมอญตั้งแต่ พ.ศ. 1830–1964 รายละเอียดภายในบันทึกประกอบด้วยเรื่องราวของความขัดแย้งภายในราชสำนัก การกบฏ เรื่องราวทางการทูต การสงคราม เป็นต้น เนื้อหาประมาณกึ่งหนึ่งของเรื่องอุทิศพื้นที่ให้กับรัชกาลของพระเจ้าราชาธิราช โดยลงลึกในรายละเอียดของสงครามสี่สิบปี ระหว่างกรุงหงสาวดีของมอญกับกรุงอังวะของพม่า ภายใต้การนำของพระเจ้าฝรั่งมังฆ้องและพระมหาอุปราชมังรายกะยอชวา
ต้นฉบับของเรื่องราชาธิราชฉบับภาษาพม่ามาจากพงศาวดารภาษามอญเรื่อง "พงศาวดารกรุงหงสาวดี" ("Hanthawaddy Chronicle") และได้รับการแปลเป็นภาษาพม่าโดยพญาทะละ เสนาบดีและกวีชาวมอญซึ่งรับราชการในอาณาจักรพม่าสมัยราชวงศ์ตองอู นับได้ว่าเป็นเอกสารเกี่ยวกับชาวมอญในดินแดนพม่าตอนล่างที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่หลงเหลืออยู่ และอาจเป็นพงศาวดารมอญเพียงฉบับเดียวที่เหลือรอดจากการเผาทำลายเมืองพะโค (หงสาวดี) โดยกบฏชาวมอญภายใต้การนำของอดีตขุนนางในอาณาจักรหงสาวดีในปี พ.ศ. 2107
สำเนาใบลานของเรื่องราชาธิราชฉบับพญาทะละปัจจุบันเหลือรอดมาเพียง 4 ชุด สันนิษฐานว่าทำขึ้นในช่วงราวพุทธศตวรรษที่ 23 (คริสต์ศตวรรษที่ 18) นอกจากนี้ยังมีฉบับแปลฉบับอื่น ๆ อยู่อีก รวมทั้งสิ้น 9 ฉบับ ตามการวิเคราะห์โดยนายปันหละเมื่อปี พ.ศ. 2511 นายปันหละได้แปลราชาธิราชฉบับหนึ่งกลับเป็นภาษามอญเมื่อปี พ.ศ. 2501 และเรียบเรียงเรื่องราชาธิราชขึ้นใหม่อีก 1 ฉบับเป็นภาษาพม่า (นับเป็นราชาธิราชฉบับที่ 10) โดยสังเคราะห์ข้อมูลจากราชาธิราชฉบับพญาทะละ ฉบับปากลัด และจากมหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว รวมทั้งอาศัยข้อมูลเพิ่มเติมจากการวิจัยสมัยใหม่
ราชาธิราชฉบับภาษาไทย

พงศาวดารเรื่องราชาธิราชได้มีการแปลจากฉบับภาษามอญเป็นภาษาไทยครั้งแรกในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ซึ่งฉบับแปลครั้งแรกนั้นได้สูญหายไปเมื่อกรุงศรีอยุธยาล่มสลายในปี พ.ศ. 2310 ต่อมาในปี พ.ศ. 2328 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ มีพระราชดำริว่า หนังสือเรื่องราชาธิราชเป็นหนังสือดี เคยได้รับการยกย่องมาแล้ว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการแปลและเรียบเรียงใหม่ โดยมีเจ้าพระยาพระคลัง (หน) เป็นแม่กองกำกับการแปล ร่วมกับพระยาอินทรอัครราช พระภิรมรัศมี และพระศรีภูริปรีชา ได้ตีพิมพ์ครั้งแรกที่โรงพิมพ์หมอบรัดเลย์ เมื่อ พ.ศ. 2423
เนื้อหาของราชาธิราชฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) มีความแตกต่างจากราชาธิราชฉบับภาษาพม่าของพญาทะละอยู่ 2 ข้อใหญ่ ๆ คือ
เนื้อหาของราชาธิราชฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) มีความยาวมากกว่าฉบับของพญาทะละ โดยฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ดำเนินเนื้อเรื่องตั้งแต่กำเนิดมะกะโท ไปจนจบเรื่องที่พระเจ้าธรรมเจดีย์ถวายพระเพลิงพระบรมศพของตะละนางพระยาท้าว ส่วนฉบับพญาทะละเดินเรื่องตั้งแต่กำเนิดมะกะโทจบเพียงถึงตอนพระเจ้าราชาธิราชสวรรคตเท่านั้น
ช่วงเวลาสวรรคตของพระเจ้าราชาธิราชกับพระเจ้าฝรั่งมังฆ้องในราชาธิราชทั้งสองฉบับมีความแตกต่างกัน กล่าวคือ ราชาธิราชฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ระบุว่าพระเจ้าราชาธิราชเสด็จสวรรคตก่อนพระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง ส่วนฉบับพญาทะละระบุว่าพระเจ้าฝรั่งมังฆ้องเสด็จสวรรคตก่อนพระเจ้าราชาธิราช
ราชาธิราชฉบับภาษาไทย > ราชาธิราชภาคภาษาไทยฉบับอื่น ๆ

บทละครพันทางเรื่องราชาธิราช ประพันธ์โดย หลวงพัฒนพงศ์ภักดี (ทิม สุขยางค์)
ราชาธิราชยุทธนา แปลจากราชาธิราชฉบับภาษาพม่าโดย วิรัช นิยมธรรม (พ.ศ. 2552)
บรรณานุกรม

Aung-Thwin, Michael A. (2005). The Mists of Rāmañña: The Legend that was Lower Burma (illustrated ed.). Honolulu: University of Hawai'i Press. ISBN 9780824828868.
Harvey, G. E. (1925). History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. London: Frank Cass & Co. Ltd.
Pan Hla, Nai (1968). Razadarit Ayedawbon (ภาษาพม่า) (8th printing, 2004 ed.). Yangon: Armanthit Sarpay.
Thaw Kaung, U (2010). Aspects of Myanmar History and Culture. Yangon: Gangaw Myaing.
แหล่งข้อมูลอื่น

รายชื่อหนังสือของวิรัช นิยมธรรม เก็บถาวร 2016-06-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ราชาธิราชยุทธนาฉบับพม่า ตอนสมิงพระรามอาสา กับตรรกะผนวกรวมมอญในพม่า เก็บถาวร 2016-03-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ราชาธิราชฉบับภาษามอญ โดย องค์ บรรจุน เก็บถาวร 2014-01-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
แนะนำวรรณคดี.......เรื่องราชาธิราช
ราชาธิราช ตอน กำเนิดมะกะโท เก็บถาวร 2008-12-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
พงศาวดารมอญ

| --- | --- |

ชื่อเรื่องต้นฉบับ: မွန်ရာဇဝင်   โมน-ยาซะวีน
ผู้แปล: ไม่ทราบ
ประเทศ: อาณาจักรหงสาวดี
ภาษา: มอญ (ต้นฉบับ) พม่า
ชุด: พงศาวดารมอญ
ประเภท: บันทึกเหตุการณ์, ประวัติศาสตร์
วันที่พิมพ์: ราว ค.ศ. 1520 (ในภาษามอญ)   คริสต์ศตวรรษที่ 17 หรือ 18 (ในภาษาพม่า)
พงศาวดารมอญ (พม่า: မွန်ရာဇဝင်, ออกเสียง: [mʊ̀ɴ jàzəwɪ̀ɴ]; โมน-ยาซะวีน) เป็นบันทึกเหตุการณ์มอญที่ครอบคลุมช่วงเวลาส่วนใหญ่ของสมัยเมาะตะมะ–หงสา ถูกแปลเป็นภาษาพม่าในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 17 หรือ 18 จากต้นฉบับบันทึกภาษามอญที่ได้รับมอบหมายให้บันทึกโดยเจ้าชายรัชทายาทไม่ทราบชื่อในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16 เป็นบันทึกเหตุการณ์หนึ่งในสองฉบับที่มีชื่อในภาษาพม่าว่า "โมน-ยาซะวีน" ส่วนอีกฉบับเป็นบันทึกเหตุการณ์ที่แปลโดยชเวนอ ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19
ข้อสรุป

บันทึกเหตุการณ์ฉบับนี้ครอบคลุมช่วงสมัยเมาะตะมะ–หงสาจนถึงสมัยของพญารามที่ 2 (ครองราชย์ ค.ศ. 1492–1526) และส่วนยาวที่สุดเน้นที่พระเจ้าธรรมเจดีย์ (ครองราชย์ ค.ศ. 1471–1492) ในส่วนแรกเป็นเรื่องราวต้นกำเนิดเกี่ยวกับพระควัมปติเถระ พระอุปถัมภ์ของชาวมอญในพม่าตอนล่าง
ตามต้นฉบับใบลานที่ยังหลงเหลืออยู่เพียงฉบับเดียว ซึ่งปัจจุบันอยู่ในหอสมุดแห่งชาติพม่า เป็นการแปลภาษาพม่าจากต้นฉบับภาษามอญที่สร้างขึ้นโดยเจ้าชายรัชทายาทที่ไม่ได้ระบุชื่อ ซึ่งเป็นโอรสองค์โตของกษัตริย์องค์ปัจจุบัน ต้นฉบับไม่ได้ระบุว่าใครเป็นเจ้าชายรัชทายาท ใครเป็นกษัตริย์ เขียนข้อความต้นฉบับเมื่อใด ใครเป็นผู้แปล หรือแปลเมื่อใด ไมเคิล ออง-ทวิน วิเคราะห์การแปลภาษาพม่าพบว่าบทความมอญดั้งเดิมน่าจะเขียนขึ้นในหรือประมาณช่วงที่พญารามที่ 2 สวรรคตในปี ค.ศ. 1526 การแปลซึ่งใช้ภาษาพม่าเป็นหลักนั้นน่าจะทำขึ้นหลังคริสต์ศตวรรษที่ 17 หรือ 18 และเรื่องเล่าในบันทึกที่เกี่ยวกับพระเจ้าธรรมเจดีย์ ชี้ให้เห็นถึงความเชื่อมโยงกับบันทึกเหตุการณ์ นิทาน อารัมภกถา
เป็นบันทึกเหตุการณ์หนึ่งในสองฉบับที่มีชื่อในภาษาพม่าว่า "โมน-ยาซะวีน" ส่วนอีกฉบับเป็นบันทึกเหตุการณ์ที่แปลโดยชเวนอ ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 นอกจากนี้ มหาราชวงศ์ บันทึกเหตุการณ์พม่าคริสต์ศตวรรษที่ 18 ยังระบุถึง "โมน-ยาซะวีน" ว่าเป็นหนึ่งในแหล่งที่มาของข้อมูล แต่ก็ยังไม่มีหลักฐานใดในปัจจุบันที่เชื่อมโยงกับ โมน-ยาซะวีน
บรรณานุกรม

Aung-Thwin, Michael A. (2017). Myanmar in the Fifteenth Century. Honolulu: University of Hawai'i Press. ISBN 978-0-8248-6783-6.
โมรเดคัย

บุคคลในคัมภีร์ไบเบิล
ชัยชนะของโมรเดคัย โดยปีเตอร์ ลัสต์มัน (ค.ศ. 1624)
โมรเดคัย (อังกฤษ: Mordecai หรือ Mordechai, /ˈmɔːrdɪkaɪ, mɔːrdɪˈkeɪaɪ/;; ฮีบรู: מָרְדֳּכַי‎, ใหม่: Mŏrdoḵay, ไทบีเรียน: Mārdoḵay IPA: [moʁdeˈχaj]) เป็นบุคคลสำคัญคนหนึ่งของหนังสือเอสเธอร์ในคัมภีร์ฮีบรู โมรเดคัยเป็นบุตรชายของยาอีร์แห่งเผ่าเบนยามิน เป็นทั้งลูกพี่ลูกน้องและผู้อุปถัมป์ของเอสเธอร์ผู้ซึ่งกลายเป็นราชินีแห่งเปอร์เซียในรัชสมัยของกษัตริย์อาหสุเอรัส (เซอร์ซีสที่ 1) ความจงรักภักดีและความกล้าหาญของโมรเดคัยได้รับการขับเน้นในเรื่องราวของหนังสือเอสเธอร์ในฐานะผู้ที่ช่วยเอสเธอร์ในการยับยั้งแผนการของฮามานขุนนางผู้ใหญ่ที่คิดการจะกวาดล้างชาวยิว
กษัตริย์ทรงมอบรางวัลตอบแทนการกระทำของโมรเดคัย และแต่งตั้งให้เป็นขุนนางผู้ใหญ่ โมรเดคัยได้กลายเป็นบุคคลที่เป็นที่นับถือทั้งในหมู่ชาวยิวและชาวเปอร์เซีย อำนาจของโมรเดคัยในราชสำนักถูกใช้เพื่อประโยชน์ของชาวยิว เรื่องราวของโมรเดคัยได้รับการเฉลิมฉลองในเทศกาลปูริมของชาวยิว ซึ่งเป็นเทศกาลเพื่อระลึกถึงชัยชนะของชาวยิวเหนือศัตรูของพวกตน ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1890 นักวิชาการหลายคน "เห็นพ้องกันที่จะเห็นว่า[หนังสือ]เอสเธอร์มีฐานะเป็นเรื่องปรัมปราหรือพิธีกรรมที่อิงประวัติศาสตร์" และโดยทั่วไปสรุปว่าเทศกาลปูริมมีต้นกำเนิดมาจากเรื่องปรัมปราหรือเทศกาลของบาบิโลเนียหรือเปอร์เซีย (แม้ยังเป็นที่ถกเถียงว่ามาจากของบาบิโลเนียหรือของเปอร์เซีย)
บรรณานุกรม

Coogan, Michael; Coogan, David (2009). A Brief Introduction to the Old Testament: The Hebrew Bible in Its Context. New York: Oxford University Press. ISBN 0195332725.
Fox, Michael V. (2010). Character and Ideology in the Book of Esther (2nd ed.). Wipf and Stock. ISBN 978-1-608-99495-3.
Hahn, Scott; Mitch, Curtis (2019). Tobit, Judith, and Esther. Ignatius Press. ISBN 978-1-621-64185-8.
Howard, David M. Jr. (2007). An Introduction to the Old Testament Historical Books. Moody Publishers. ISBN 978-1-57567-447-6.
Johnson, Sara Raup (2005). Historical Fictions and Hellenistic Jewish Identity. University of California Press. ISBN 9780520928435.
Kalimi, Isaac (2023). The Book of Esther between Judaism and Christianity. Cambridge University Press. ISBN 978-1-009-26609-3.
Macchi, Jean-Daniel (2019). Esther. Kohlhammer Verlag. ISBN 978-3-170-31028-5.
Millard, A. R. (1977). "The Persian Names in Esther and the Reliability of the Hebrew Text". Journal of Biblical Literature. 96 (4): 481–488. doi:10.2307/3265987. ISSN 0021-9231. JSTOR 3265987.
Tucker, Gene M. (2004) [First published 1993]. "Esther, The Book of".  ใน Metzger, Bruce M.; Coogan, Michael D. (บ.ก.). The Oxford Companion to the Bible. Oxford University Press. doi:10.1093/acref/9780195046458.001.0001. ISBN 978-0-19-504645-8.
Moore, Carey A. (1971). Esther. New York: Doubleday.
White Crawford, Sidnie (2003). "Esther".  ใน Walter J. Harrison and Donald Senior (บ.ก.). The New Interpreters Study Bible New Revised Standard Version with the Apocrypha. Nashville: Abingdon Press. ISBN 0687278325.
แหล่งข้อมูลอื่น

Jewish Encyclopedia: Mordecai in Esther and in Rabbinical literature
Modesty and Myrrh: Mordecai in Kabbalah
| ด ค กผู้เผยพระวจนะในคัมภีร์ฮีบรู / พันธสัญญาเดิม |
| --- | --- |
ยุคก่อนปฐมบรรพบุรุษ:  อาเบล‡  เอโนค‡  โนอาห์‡ (ในวรรณกรรมรับบี) 
ปฐมบรรพบุรุษ / ปฐมบรรพสตรี:  อับราฮัม  อิสอัค  ยาโคบ  ซาราห์ฺ 
ผู้เผยพระวจนะ ของวงศ์วานอิสลาเอลในโทราห์:  โมเสส (ในวรรณกรรมรับบี)  อาโรน  มิเรียม  เอลดาดและเมดาด  ฟีเนหัส 
ถูกกล่าวถึงใน หมวดผู้เผยพระวจนะยุคแรก:  โยชูวา  เดโบราห์  กิเดโอน  แซมสัน  เอลคานาห์  ฮันนาห์  อาบีกายิล  ซามูเอล  กาด  นาธัน  ดาวิด  ซาโลมอน  เยดูธูน  อาหิยาห์  เชไมยาห์  เอลียาห์  เอลีชา  อิดโด  ฮานานี  เยฮู  มีคายาห์  ยาฮาซีเอล  เอลีเอเซอร์บุตรโดดาวาหุ  เศคาริยาห์บุตรเยโฮยาดา  ฮุลดาห์ 
ผู้เผยพระวจนะใหญ่:  อิสยาห์ (ในวรรณกรรมรับบี)  เยเรมีย์  เอเสเคียล  ดาเนียล‡ (ในวรรณกรรมรับบี) 
ผู้เผยพระวจนะน้อย:  โฮเชยา  โยเอล  อาโมส  โอบาดีห์  โยนาห์ (ในวรรณกรรมรับบี)  มีคาห์  นาฮูม  ฮาบากุก  เศฟันยาห์  ฮักกัย  เศคาริยาห์  มาลาคี 
ลัทธิโนอาห์:  เบโอร์  บาลาอัม  โยบ (ในวรรณกรรมรับบี) 
อื่น ๆ:  อามอส  เบเออรี  บารุค  อากูร์  อุรียาห์  บุซี  โมรเดคัย  เอสเธอร์ (ในวรรณกรรมรับบี)  เอสรา  เนหะมีย์  รูธ  โอเดด  อาซาริยาห์ 
 ชื่อเอียงแสดงถึงบุคคลที่สถานะผู้เผยพระวจนะไม่ได้รับการยอมรับในระดับสากล  ‡ แสดงถึงบุคคลที่มีสถานะผู้เผยพระวจนะเฉพาะในศาสนาคริสต์ 
| ด ค กหนังสือเอสเธอร์ |
| --- | --- |
บทในคัมภีร์ไบเบิล:  เอสเธอร์ 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10 
สถานที่:  เปอร์เซีย  สุสา  เอธิโอเปีย  อินเดีย 
บุคคล:  บิกธานและเทเรช  เมมูคาน  โมรเดคัย  วัชที  เศเรช  อาบักธา  อาหสุเอรัส  เอสเธอร์  ฮามาน  เฮกัย 
วลี:  การอดอาหารของเอสเธอร์  ชาวอากัก  ปูริม 
ที่ตั้ง:  สุสานเอสเธอร์และโมรเดคัย 
ต้นฉบับ:  Hebrew Bible  Septuagint  Wycliffe Version  King James Version  American Standard Version  World English Version 
← หนังสือเนหะมีย์ (บทที่ 13) ในคัมภีร์ไบเบิลของศาสนาคริสต์     หนังสือปัญญาจารย์ (บทที่ 12) ในคัมภีร์ฮีบรูหนังสือโยบ (บทที่ 1) ในคัมภีร์ไบเบิลของศาสนาคริสต์s       หนังสือดาเนียล (บทที่ 1) ในคัมภีร์ฮีบรู →
ไฮโซสะออน

| ไฮโซสะออน |
| --- | --- |
ประเภท: โรแมนติก,ดราม่า,คอมเมดี้
สร้างโดย: บริษัท มีเดียซีน จำกัด
เขียนโดย: บทประพันธ์ :  หัสวีร์  บทโทรทัศน์ :   เฟื่องฟ้า
กำกับโดย: พุฒิพงศ์ พรหมสาขา ณ สกลนคร
แสดงนำ: อาภา ภาวิไล หัสวีร์ ภัคพงษ์ไพศาล อังคณา วรรัตนาชัย ปริศญา คูหามุข ณัฐชนน ภูวนนท์ สันติราษฎร์ กุลนพเกียรติ ปิยะมาศ โมนยะกุล ณหทัย พิจิตรา นุศรา ประวันณา เอก โอรี
ประเทศแหล่งกำเนิด: ไทย
จำนวนตอน: 32 ตอน
การผลิต
ผู้อำนวยการสร้าง: เขตต์ ฐานทัพ
ความยาวตอน: 60 นาที
ออกอากาศ
เครือข่าย: ช่อง 7 เอชดี
ออกอากาศ: 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 – 19 ธันวาคม พ.ศ. 2561
ไฮโซสะออน
เป็นละครโทรทัศน์แนวโรแมนติกดราม่า คอมเมดี้ผลิตโดย บริษัท มีเดียซีน จำกัด เป็นบทประพันธ์ของ : หัสวีร์ เป็นบทโทรทัศน์ : เฟื่องฟ้า กำกับการแสดงโดย พุฒิพงศ์ พรหมสาขา ณ สกลนคร นำแสดงโดย อาภา ภาวิไล,หัสวีร์ ภัคพงษ์ไพศาล,อังคณา วรรัตนาชัย,ปริศญา คูหามุข,ณัฐชนน ภูวนนท์,สันติราษฎร์ กุลนพเกียรติ,ปิยะมาศ โมนยะกุล,ณหทัย พิจิตรา,นุศรา ประวันณา,เอก โอรี และนักแสดงอีกมากมาย ออกอากาศทาง ช่อง 7 เอชดี เริ่มเสนอตอนแรกวันพฤหัสบดี ที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561และออกอากาศตอนสุดท้ายถึงวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2561 ออกอากาศทุกวันจันทร์ - วันพฤหัสบดี  เวลา 18.50 น. วันศุกร์ เวลา 18.30. น.ต่อจากละคร ชะชะช่า ท้ารัก