stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ร่องลึกก้นสมุทร
ประวัติความเป็นมาของคำว่า “ร่องลึกก้นสมุทร”

ร่องลึกก้นสมุทรยังไม่เป็นที่เข้าใจกันอย่างชัดเจนจนกระทั่งช่วงปลายทศวรรษที่ 1940 และทศวรรษที่ 1950 ลักษณะพื้นผิวก้นสมุทรยังไม่เป็นที่สนใจกันอย่างจริงจังจนถึงช่วงปลายศตวรรษที่ 19 และช่วงต้นของศตวรรษที่ 20 จากช่วงแรก ๆ ของโครงการวางสายโทรเลขข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกลงบนพื้นท้องมหาสมุทรเชื่อมต่อระหว่างทวีป และรวมไปถึงที่ลักษณะพื้นผิวของมหาสมุทรที่มีลักษณะเป็นร่องลึกลงไปและมีรูปร่างเรียวยาวจะยังไม่เป็นที่รู้จักกันจนกระทั่งศตวรรษที่ 20 ศัพท์คำว่า “ร่องลึกก้นสมุทร” (trench) ยังไม่พบปรากฏอยู่ในตำราสมุทรศาสตร์ของจอห์น เมอร์เรย์ และเจิร์ต (1912) แต่เขากลับใช้คำว่า “ร่องลึก” (deep) ใช้เรียกส่วนของทะเลที่ลึกที่สุดแทน อย่างเช่น ร่องลึกชาแลนเจอร์ (Challenger Deep) ประสบการณ์จากสนามรบในสงครามโลกครั้งที่ 1 ได้มีการกล่าวถึงแนวคิดของการกำหนดขอบเขตสงครามโดยใช้ร่องลึกก้นสมุทรว่าเป็นลักษณะภูมิประเทศใต้ทะเลที่เว้าลึกลงไปที่เป็นแนวแคบๆและยาวให้เป็นขอบเขตที่สำคัญ ดังนั้นไม่ต้องสงสัยเลยว่าคำว่า “ร่องลึกก้นสมุทร” ถูกใช้อธิบายในลักษณะสิ่งธรรมชาติในช่วงต้นของทศวรรษที่ 1920 แล้ว และถูกนำมาใช้ในทางธรณีวิทยาโดยสโคฟิลด์สองปีหลังจากสิ้นสุดสงครามเพื่อใช้อธิบายลักษณะที่เป็นร่องที่เกิดจากโครงสร้างทางธรณีวิทยาของเทือกเขาร็อกกี้ ในหนังสือของจอห์นสโตนตีพิมพ์ในปี 1923 เรื่อง “สมุทรศาสตร์เบื้องต้น” (An Introduction to Oceanography) ได้มีการนำคำศัพท์นี้มาใช้แทนลักษณะพื้นท้องทะเลที่เป็นร่องลึกและแคบเรียวยาว
ระหว่างทศวรรษที่ 1920 – 1930 เฟลิกซ์ แอนดรีส์ เวนิ่ง ไมเนสซ์ ได้พัฒนาเครื่องมือวัดแรงโน้มถ่วงโลกที่สามารถวัดค่าแรงโน้มถ่วงโลกในสภาพแวดล้อมใต้ทะเลที่เสถียรและได้ทำการวัดค่าแรงโน้มถ่วงเหนือร่องลึกก้นสมุทรด้วย จากค่าแรงโน้มถ่วงที่เขาวัดได้ชี้ชัดว่าร่องลึกก้นสมุทรเป็นบริเวณที่เว้าลึกลงไปในเนื้อโลก แนวคิดเรื่องลักษณะที่เว้าลึกลงไปตรงบริเวณร่องลึกก้นสมุทรถูกทำให้เป็นรูปเป็นร่างขึ้นมาโดยกริ๊กกส์ในปี 1939 ด้วยสมมุติฐานเทคโทยีน ซึ่งเขาได้พัฒนาแบบจำลองเปรียบเทียบมีรูปลักษณะเป็นรูปกลองคู่หมุนได้ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้มีการปรับปรุงข้อมูลลักษณะพื้นผิวก้นทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกโดยเฉพาะอย่างยิ่งทางด้านตะวันตกและทางด้านเหนือที่ทำให้เห็นแนวร่องลึกเป็นแนวยาวชัดเจนขึ้น ความพยายามในการวิจัยห้วงทะเลลึกมีการเติบโตอย่างรวดเร็วโดยเฉพาะอย่างยิ่งมีการใช้เครื่องกำเนิดเสียงสะท้อนกันอย่างกว้างขวางในช่วงทศวรรษที่ 1950 – 1960 ที่ช่วยยืนยันคุณประโยชน์ของคำศัพท์ในเชิงรูปลักษณ์สัณฐานนี้ มีการค้นพบร่องลึกก้นทะเลที่สำคัญ ๆ มีการเก็บตัวอย่างและมีการวัดความลึกได้อย่างแม่นยำมากขึ้น ช่วงระยะเวลาของการสำรวจร่องลึกก้นทะเลได้บรรลุถึงจุดสุดยอดในปี 1960 ที่ทำให้ทราบถึงลักษณะที่ชัดเจนด้วยการดำดิ่งลงไปถึงก้นทะเลที่ร่องลึกชาลเลนเจอร์ หลังจากนั้นโรเบิร์ต ไดเอตซ์ และฮาร์รี เฮสส์ ได้สร้างสมมุติฐานการแยกแผ่ออกไปของแผ่นเปลือกโลกใต้มหาสมุทร (seafloor spreading) ในช่วงต้นของทศวรรษที่ 1960 และพัฒนาไปเป็นเพลตเทคโทนิกในช่วงปลายของทศวรรษจนทำให้คำว่า “ร่องลึกก้นสมุทร” ได้รับการนิยามอีกครั้งในเชิงเทคโทนิกและความหมายทางพื้นผิวก้นมหาสมุทร
การม้วนกลับของร่องลึกก้นสมุทร

แม้ว่าร่องลึกก้นสมุทรดูเหมือนว่าจะมีความเสถียรทางตำแหน่งตลอดช่วงเวลา แต่บางร่องลึกก้นสมุทรโดยเฉพาะอย่างยิ่งที่มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับแนวมุดตัวที่แผ่นเปลือกโลกภาคพื้นสมุทร 2 แผ่นเคลื่อนที่ลู่เข้าหากัน กล่าวคือมีการเคลื่อนถอยหลังเข้าไปในแผ่นเปลือกโลกซึ่งกำลังมุดตัวเหมือนกับการเคลื่อนถอยหลังของคลื่น เรียกกันว่าการม้วนกลับของร่องลึกก้นสมุทร (trench rollback หรือ hinge rollback) นี่เป็นสิ่งอธิบายอย่างหนึ่งที่ระบุได้ว่ามีแอ่งด้านหลังหมู่เกาะรูปโค้ง (back-arc basin)
ร่องลึกก้นสมุทรว่างเปล่าและการกัดเซาะจากการมุดตัว

ร่องลึกก้นสมุทรที่อยู่ห่างจากแหล่งตะกอนทวีปจะขาดตะกอนรูปลิ่มแบบปริซึมและแนวลาดเอียงด้านในของร่องลึกก้นสมุทรมักประกอบไปด้วยหินอัคนีและหินแปร ขอบของการลู่เข้าหากันที่ไม่มีตะกอนพอกพูนอยู่เป็นลักษณะของ (แต่ไม่จำกัด) ระบบแนวรูปโค้งปฐมภูมิ ระบบแนวรูปโค้งปฐมภูมินี้เป็นสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นบนแผ่นธรณีภาคชั้นนอกส่วนมหาสมุทรอย่างเช่น ระบบแนวรูปโค้งอิซู-โบนิน-มาเรียนา ตองก้า-เคอมาเดก และสคอเตีย (เซาท์แซนด์วิช) แนวลาดชันด้านในของร่องลึกก้นสมุทรของขอบของการลู่เข้าหากันเหล่านี้โผล่ขึ้นทำให้เกิดเปลือกโลกส่วนด้านหน้าหมู่เกาะรูปโค้งประกอบไปด้วยหินบะซอลต์ แกบโบร และเพริโดไทต์จากเนื้อโลกที่เป็นพวกเซอร์เพนทีน สิ่งที่โผล่ขึ้นมาเหล่านี้สามารถเข้าถึงได้ง่ายเพื่อการศึกษาเปลือกโลกส่วนมหาสุทรด้านล่างและด้านบนของเนื้อโลกและทำให้มีโอกาสที่จะศึกษาผลผลิตของหินหนืดที่เกิดร่วมกับการเริ่มต้นของแนวมุดตัว โอฟิโอไลต์อาจจะเกิดในสภาพแวดล้อมของส่วนด้านหน้าแนวหมู่เกาะรูปโค้งระหว่างที่มีการเริ่มต้นการมุดตัวและองค์ประกอบนี้มักจะพบโอฟิโอไลต์ระหว่างการมุดตัวด้วยมวลของเปลือกโลกที่หนาขึ้น ขอบของการลู่เข้าหากันไม่ทั้งหมดที่เกิดสัมพันธ์กับแนวรูปโค้งปฐมภูมินี้ ร่องลึกก้นสมุทรที่อยู่ใกล้กับทวีปที่มีตะกอนที่พัดพามากับแม่น้ำจำนวนเล็กน้อยอย่างเช่นส่วนกลางของร่องลึกก้นสมุทรเปรู-ชิลีก็อาจจะไม่พบตะกอนรูปลิ่มแบบปริซึมนี้
ฐานหินอัคนีของส่วนด้านหน้าหมู่เกาะรูปโค้งที่ไม่มีตะกอนรูปลิ่มแบบปริซึมอาจจะโผล่ให้เห็นอย่างต่อเนื่องจากการกัดเซาะที่เกิดจากการมุดตัว นี้จะเกิดการเคลื่อนย้ายวัตถุจากส่วนด้านหน้าหมู่เกาะรูปโค้งไปยังแผ่นเปลือกโลกที่กำลังมุดตัวอยู่และก็สามารถจะเกิดการกัดเซาะด้านหน้าและด้านฐานควบคู่ไปด้วย การมุดตัวของแผ่นเปลือกโลกขนาดใหญ่ทำให้ส่วนด้านหน้าหมู่เกาะรูปโค้งชันตัวขึ้นมากทำให้เกิดการแตกหักของมวลหินเกิดเป็นเศษหินตกหล่นเข้าไปในร่องลึก เศษหินเหล่านี้อาจจะไปสะสมตัวในแอ่งกราเบนของแผ่นเปลือกโลกที่กำลังเคลื่อนตัวลงไปและก็มุดตัวลงไปกับมันด้วย ในทางกลับกันโครงสร้างที่เป็นผลมาจากการกัดเซาะจากการมุดตัวของฐานของส่วนด้านหน้าหมู่เกาะรูปโค้งจะสังเกตเห็นได้ยากจากการสำรวจคลื่นไหวสะเทือนแบบสะท้อนกลับ ดังนั้นความเป็นไปได้ที่จะเกิดการกัดเซาะด้านฐานจึงเป็นสิ่งยากที่จะยืนยัน การกัดเซาะจากการมุดตัวก็อาจจะลดขนาดของตะกอนรูปลิ่มแบบปริซึมที่ครั้งหนึ่งเคยมีการสะสมตัวอย่างมากให้เล็กลงได้ถ้าปริมาณของตะกอนที่เข้าไปในร่องลึกก้นสมุทรลดลง
ส่วนด้านหน้าหมู่เกาะรูปโค้งที่ไม่มีตะกอนพอกพูนอยู่อาจเป็นบริเวณที่มีเนินพลุโคลนเซอร์เพนทีนเกิดขึ้นได้ ลักษณะนี้เกิดขึ้นจากการมีของไหลซึมออกมาจากแผ่นเปลือกโลกทางด้านล่างแล้วซึมขึ้นมาด้านบนเกิดปฏิกิริยากับธรณีภาคส่วนเนื้อโลกที่เย็นของส่วนด้านหน้าหมู่เกาะรูปโค้ง เพริโดไทต์จากส่วนเนื้อโลกถูกเติมด้วยน้ำเกิดเป็นเซอร์เพนทีนซึ่งมีความหนาแน่นน้อยกว่าเพริโดไทต์อยู่มากและนั่นจะดันตัวขึ้นมาก่อให้เกิดลักษณะโครงสร้างโค้งงอแบบรูปประทุนเมื่อมีโอกาส ร่องลึกก้นสมุทรที่ไม่มีตะกอนพอกพูนบางแห่งอยู่ภายใต้แรงเค้นดึงออกอย่างรุนแรงตัวอย่างเช่น มาเรียนา ที่ทำให้เซอร์เพนทีนไนต์ที่เบาตัวถูกดันตัวขึ้นมาที่พื้นมหาสมุทรที่ทำให้เกิดเนินพลุโคลนเซอร์เพนทีนไนต์ ชุมชนสิ่งมีชีวิตที่สังเคราะห์อาหารทางเคมีก็พบได้ในขอบแผ่นเปลือกโลกที่ไม่มีการพอกพูนของตะกอนอย่างเช่นมาเรียนาที่พวกมันอาศัยอยู่บนปล่องกับเนินพลุโคลนเซอร์เพนทีนไนต์
ปัจจัยต่อความลึกของร่องลึกก้นสมุทร

มีปัจจัยหลายประการที่มีส่วนกำหนดความลึกของร่องลึกก้นสมุทร ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือปริมาณของตะกอนที่จะเข้าไปสะสมตัวอยู่ในร่องลึกจนอาจไม่แสดงลักษณะพื้นผิวที่แท้จริงของร่องลึกนั้น ดังนั้น จึงไม่ต้องสงสัยเลยว่าร่องลึกก้นสมุทรที่ลึกมาก ๆ (ลึกมากกว่า 8000 เมตร) เป็นร่องลึกก้นสมุทรที่ไม่มีการสะสมตัวของตะกอน ในทางตรงกันข้ามร่องลึกก้นสมุทรที่มีการสะสมตัวของตะกอนรูปลิ่มแบบปริซึมจะตื้นกว่า 8000 เมตร ปัจจัยที่สำคัญรองลงมาที่ควบคุมความลึกของร่องลึกก้นสมุทรก็คืออายุของแผ่นธรณีภาคชั้นนอกในช่วงเวลาที่กำลังมีการมุดตัว เพราะว่าแผ่นเปลือกโลกพื้นมหาสมุทรมีการเย็นตัวลงและหนาขึ้นตามอายุของมัน อายุของพื้นมหาสมุทรยิ่งแก่ก็จะยิ่งอยู่ที่ระดับลึกและพื้นท้องทะเลที่ตื้นที่สุดจะอยู่ที่จุดที่พื้นท้องทะเลเริ่มเคลื่อนที่ลงต่ำ จากการเปรียบเทียบที่เด่นชัดนี้สามารถสังเกตได้ที่ระดับความลึกเปรียบเทียบที่ลึกแตกต่างกันของพื้นมหาสมุทรในบริเวณกว้าง ๆ และความลึกที่ร่องลึกก้นสมุทรจะมากที่สุด ความลึกเปรียบเทียบอาจถูกควบคุมโดยอายุของธรณีภาคชั้นนอกที่ร่องลึกก้นสมุทร อัตราการลู่เข้าหากัน และมุมเอียงเทของการมุดตัวที่ระดับความลึกที่ส่วนกลางของความลึกทั้งหมดของร่องลึกก้นสมุทร ปัจจัยสุดท้ายคือแผ่นเปลือกโลกที่แคบ ๆ สามารถจมตัวลงไปและม้วนตัวกลับได้อย่างรวดเร็วกว่าแผ่นเปลือกโลกที่มีขนาดกว้างกว่า เพราะว่าเป็นการง่ายกว่าที่ฐานธรณีภาคที่วางตัวอยู่ด้านล่างจะไหลไปรอบ ๆ ขอบของแผ่นเปลือกโลกที่กำลังจมตัวลงไป บางแผ่นเปลือกโลกอาจมีมุมเอียงเทของการมุดตัวที่ชันในช่วงตื้น ๆ และอาจจะเกิดสัมพันธ์กับร่องลึกก้นสมุทรที่มีความลึกผิดปรกติได้อย่างเช่น ร่องลึกชาลเลนเจอร์
ร่องลึกก้นสมุทรที่สำคัญ

| ร่องลึก | มหาสมุทร | ความลึก |
| --- | --- | --- |
| ร่องลึกก้นสมุทรมาเรียนา | มหาสมุทรแปซิฟิก | 11,034 ม. |
| ร่องลึกก้นสมุทรตองงา | มหาสมุทรแปซิฟิก | 10,882 ม. |
| Kuril Trench | มหาสมุทรแปซิฟิก | 10,542 ม. |
| ร่องลึกก้นสมุทรฟิลิปปินส์ | มหาสมุทรแปซิฟิก | 10,540 ม. |
| ร่องลึกก้นสมุทรมินดาเนา | มหาสมุทรแปซิฟิก | 10,497 ม. |
| ร่องลึกก้นสมุทรเคอมาเดก | มหาสมุทรแปซิฟิก | 10,047 ม. |
| ร่องลึกก้นสมุทรอิซู-โบนิน (ร่องลึกก้นสมุทรอิซู-โอกาซาวาระ) | มหาสมุทรแปซิฟิก | 9,780 ม. |
| ร่องลึกก้นสมุทรญี่ปุ่น | มหาสมุทรแปซิฟิก | 9,000 ม. |
| ร่องลึกเปอร์โตริโก | มหาสมุทรแอตแลนติก | 8,605 ม. |
| ร่องลึกก้นสมุทรชิลี-เปรู หรือ Atacama Trench | มหาสมุทรแปซิฟิก | 8,065 ม. |
| ร่องลึก | ตำแหน่ง |
| --- | --- |
ร่องลึกก้นสมุทรเอลิวเตียน: ทางตะวันตกของอะแลสกา
ร่องลึกก้นสมุทรบูเกนวิลล์: ทางใต้ของนิวกินี
ร่องลึกก้นสมุทรเคย์แมน: ทางตะวันตกของทะเลแคริบเบียน
Cedros Trench (inactive): ชายฝั่งแปซิฟิกของฮากาลิฟอร์เนีย
Hikurangi Trench: ทางตะวันออกของนิวซีแลนด์
ร่องลึกก้นสมุทรอิซุ-โอะงะซะวะระ: ใกล้หมู่เกาะอิซุ และ หมู่เกาะโบนิน
ร่องลึกก้นสมุทรญี่ปุ่น: ทางตะวันออกเฉียงเหนือของญี่ปุ่น
ร่องลึกก้นสมุทรเคอมาเดก: ทางตะวันออกเฉียงเหนือของนิวซีแลนด์
Kuril-Kamchatka Trench: ใกล้ Kuril islands
ร่องลึกก้นสมุทรมะนิลา: ทางตะวันตกของลูซอน, ฟิลิปปินส์
ร่องลึกก้นสมุทรมาเรียนา (ส่วนของมหาสมุทรที่ลึกที่สุดเท่าที่ค้นพบ): ทางตะวันตกของมหาสมุทรแปซิฟิก; ทางตะวันออกของหมู่เกาะมาเรียนา
ร่องลึกก้นสมุทรอเมริกากลาง: ทางตะวันออกมหาสมุทรแปซิฟิก; นอกชายฝั่งเม็กซิโก กัวเตมาลา เอลซานวาดอร์ ยิคารากัว และ คอสตาริกา
ร่องลึกก้นสมุทรนิวเฮบริดีส์: ทางตะวันตกของวานูอาตู
ร่องลึกก้นสมุทรชิลี-เปรู: ทางตะวันออกมหาสมุทรแปซิฟิก; นอกชายฝั่งเปรูและชิลี
ร่องลึกก้นสมุทรฟิลิปปินส์: ทางตะวันออกของหมู่เกาะฟิลิปปินส์
ร่องลึกเปอร์โตริโก (ส่วนของมหาสมุทรแอตแลนติกที่ลึกที่สุดเท่าที่ค้นพบ): พรมแดนของทะเลแคริบเบียนและมหาสมุทรแอตแลนติก
Puysegur trench: ทางตะวันตกเฉียงใต้ของนิวซีแลนด์
ร่องลึกก้นสมุทรริวกิว: ขอบตะวันออกของเกาะริวกิวของญี่ปุ่น
ร่องลึกก้นสมุทรเซาท์แซนด์วิช: 
ร่องลึกก้นสมุทรซุนดา และ ร่องลึกก้นสมุทรชวา: ตะวันตกเฉียงใต้ของอินโดนีเซีย ในมหาสมุทรอินเดีย
ร่องลึกก้นสมุทรตองงา: ใกล้ตองงา
ร่องลึกก้นสมุทรแยป: ทางตะวันตกของ มหาสมุทรแปซิฟิก; ระหว่างเกาะพาเลาและร่องลึกมาเรียนา
ร่องลึกก้นสมุทรโบราณ

| ร่องลึก | ตำแหน่ง |
| --- | --- |
Intermontane Trench: ทางตะวันตกของทวีปอเมริกาเหนือ; ระหว่าง Intermontane Islands และทวีปอเมริกาเหนือ
Insular Trench: ทางตะวันตกของทวีปอเมริกาเหนือ; ระหว่าง Insular Islands และ Intermontane Islands
Farallon Trench: ทางตะวันตกของทวีปอเมริกาเหนือ
Tethyan Trench: ทางใต้ของตุรกี อิหร่าน ธิเบตและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ร่องลึกก้นสมุทรเปอร์โตริโก้
วัดเขา

| วัดเขา |
| --- | --- |


ชื่อสามัญ: วัดเขา, วัดเขา (เมืองเก่าชัยบุรี)
ที่ตั้ง: ตำบลชัยบุรี อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง
ประเภท: วัดราษฎร์
นิกาย: มหานิกาย
 สถานีย่อยพระพุทธศาสนา
วัดเขา เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลชัยบุรี อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง ที่ดินของวัดมีจำนวน 14 ไร่ 3 งาน 10 ตารางวา
ประวัติ

วัดเขาเป็นวัดโบราณมีเจดีย์บนเขาชัยบุรี ซึ่งอยู่ภายในบริเวณที่ตั้งเมืองพัทลุงเก่าในพุทธศตวรรษที่ 22-24 เมืองเก่านี้มีป้อมปราการ คูน้ำและกำแพงเมืองปิดกั้น ทั้งมีภูเขาธรรมชาติเป็นปราการอีก 3  ด้าน ส่วนตำแหน่งของวัดเขาตั้งอยู่บนเนินเขาเตี้ย ๆ ทางทิศเหนือของเขาพลู  อยู่ภายในกำแพงเมืองค่อนไปทางทิศเหนือใกล้กับคลองเมือง หลังจากเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 ได้ย้ายเมืองจากเขาชัยบุรีไปตั้งที่ตำบลท่าเสม็ด ทำให้ประชาชนย้ายไปอยู่ที่อื่น วัดเขาจึงถูกทิ้งร้างตั้งแต่นั้นมา
กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถานในราชกิจจานุเบกษา ฉบับพิเศษ เล่ม 102 ตอนที่ 180 วันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2528 หน้า 139 ต่อมาเมื่อวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2550 มหาเถรสมาคมได้ยกวัดร้างนี้ขึ้นเป็นวัดมีพระภิกษุอยู่จำพรรษา
เสนาสนะและโบราณสถาน

อาคารและเสนาสนะในวัด ได้แก่ ศาลาการเปรียญ กุฏิสงฆ์ 8 หลัง หอฉัน และห้องน้ำห้องสุขา 3 หลัง จำนวน 10 ห้อง โบราณวัตถุที่สำคัญ ได้แก่ เจดีย์ก่ออิฐถือปูนศิลปกรรมสมัยอยุธยาตอนปลาย ฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้างประมาณ 5 เมตร สูงประมาณ 10 เมตร ฐานเขียง 2 ชั้น รองรับฐานสิงห์ย่อมุมไม้สิบสอง 2 ชั้น ตรงกลางฐานสิงห์เจาะซุ้มโค้งแหลมสำหรับประดิษฐานพระพุทธรูปทั้งสี่ด้าน องค์ระฆังทรงกลมขนาดเล็กไม่มีบัลลังก์ ยอดปล้องไฉนและปลียอด เมื่อ พ.ศ. 2519 ได้บูรณะยอดเจดีย์ที่หักพังลงมาและ พ.ศ. 2538 บูรณะองค์เจดีย์และลานประทักษิณ
เดิมมีพระไสยาสน์เป็นพระพุทธรูปก่ออิฐถือปูนต่อมาทำลายลงเหลือแต่พระเศียร ขนาดยาวตั้งแต่ไรพระศกถึงพระหนุประมาณ 1 เมตร ปัจจุบันเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สงขลา และมีสิ่งก่อสร้างที่สันนิษฐานว่าอาจะเป็นวิหารหรืออุโบสถตั้งอยู่บนเขาด้วยเนื่องจากได้พบกระเบื้องมุงหลังคาดินเผาแบบกระเบื้องขอแผ่นใหญ่ หนามาก บริเวณเขายังพบกระเบื้องถ้วยชามจีนสมัยราชวงศ์หมิงและราชวงศ์ชิงจำนวนมาก แสดงหลักฐานว่ามีชุมชนใหญ่สมัยอยุธยา และกำแพงเมืองที่แทบไม่เห็นร่องรอยของกำแพงเมืองในปัจจุบัน
มาจาช ราโกชี

มาจาช ราโกชี (ฮังการี: Rákosi Mátyás; 9 มีนาคม ค.ศ. 1892 – 5 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1971) ชื่อเกิด มาจาช โรเซนเฟลด์ (Rosenfeld Mátyás) เป็นผู้นำฮังการีโดยพฤตินัยระหว่าง ค.ศ. 1947–1956 เดิมเขาดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ฮังการีระหว่าง ค.ศ. 1945–1948 และเลขาธิการพรรคประชาชนแรงงานฮังการีระหว่าง ค.ศ. 1948–1956
ประวัติ

ราโกชีเกิดในครอบครัวชาวยิวที่เมืองอาดา จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีเมื่อ ค.ศ. 1892 เขาเป็นบุตรคนที่ 4 ของโยแฌ็ฟ โรเซนเฟลด์ กับแซ็ตซีลิยอ เลแดแรร์ ราโกชีเรียนที่โรงเรียนในเมืองโชโปรนและแซแก็ด ก่อนจะเรียนต่อด้านการค้าที่สถาบันพาณิชย์ตะวันออก เขาเป็นสมาชิกพรรคประชาธิปไตยสังคมนิยมฮังการีและขบวนการนักศึกษากาลิเลโอขณะที่เรียนที่ฮังการี จากนั้นเป็นทหารในกองทัพออสเตรีย-ฮังการีเมื่อเกิดสงครามโลกครั้งที่หนึ่งและตกเป็นเชลยที่แนวรบด้านตะวันออก ราโกชีกลับมาฮังการีหลังสงครามและเข้าร่วมพรรคคอมมิวนิสต์ เขาเป็นผู้ตรวจการทางการเมืองของสาธารณรัฐโซเวียตฮังการีใน ค.ศ. 1919 ก่อนจะหนีออกนอกประเทศและทำงานเป็นเจ้าหน้าที่องค์การคอมมิวนิสต์สากลเมื่อรัฐบาลคอมมิวนิสต์ล่มสลาย ราโกชีถูกจับใน ค.ศ. 1924 และถูกตัดสินจำคุก 15 ปีหลังพยายามเข้าฮังการีและจัดตั้งพรรคคอมมิวนิสต์ใต้ดิน ต่อมาเขาได้รับการปล่อยตัวไปยังสหภาพโซเวียตโดยแลกกับธงนักปฏิวัติฮังการีที่ถูกทหารรัสเซียยึดหลังการปฏิวัติฮังการี ค.ศ. 1848
ราโกชีกลับมาฮังการีต้น ค.ศ. 1945 เมื่อกองทัพแดงขับไล่แวร์มัคท์ออกจากฮังการีช่วงปลายสงครามโลกครั้งที่สองและกลายเป็นหัวหน้าพรรคคอมมิวนิสต์ฮังการีที่จัดตั้งใหม่ แม้พรรคคอมมิวนิสต์ฮังการีจะพ่ายให้กับพรรคพลเรือน แรงงานเกษตรกรรมและเกษตรกรรายย่อยอิสระในการเลือกตั้ง ค.ศ. 1945 แต่ด้วยอิทธิพลของสหภาพโซเวียตที่ยืนกรานให้สมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์ฮังการีมีที่นั่งในรัฐบาล ส่งผลให้ราโกชีได้รับตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี ซึ่งพรรคคอมมิวนิสต์ฮังการีได้ใช้อิทธิพลในรัฐบาลกวาดล้างคู่แข่งทางการเมืองต่าง ๆ จนสามารถควบคุมอำนาจเบ็ดเสร็จใน ค.ศ. 1948 และสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนฮังการีที่มีราโกชีเป็นผู้นำในปีต่อมา
ราโกชีเป็นผู้นิยมลัทธิสตาลินอย่างรุนแรงและรัฐบาลของเขาภักดีต่อสหภาพโซเวียตอย่างยิ่ง เขาสร้างลัทธิบูชาบุคคลของตนเองตามอย่างสตาลิน ราโกชีสั่งจับกุมชาวฮังการีจำนวนมากและมีส่วนทำให้ชาวฮังการีหลายพันคนเสียชีวิต นโยบายแบบรวมอำนาจการผลิตและการกดขี่ปราบปรามของราโกชีทำลายสังคมเศรษฐกิจฮังการีจนนำไปสู่ความไม่พอใจในวงกว้าง เขาถูกปลดจากตำแหน่งชั่วคราวตามคำสั่งโซเวียตหลังสตาลินเสียชีวิตใน ค.ศ. 1953 และแทนที่ด้วยนักการเมืองคอมมิวนิสต์สายปฏิรูปอย่างอิมแร นอจ แต่กระนั้นราโกชีใช้อิทธิพลทางการเมืองแทรกแซงความพยายามในการปฏิรูปของนอจ และขับเขาออกจากตำแหน่งใน ค.ศ. 1955
เมื่อนีกีตา ครุชชอฟประณามสตาลินใน "สุนทรพจน์ลับ" ช่วงต้น ค.ศ. 1956 ราโกชีเผชิญคำวิจารณ์จากสมาชิกพรรคและสังคมภายนอกจนถูกบีบให้ลาออกในเดือนกรกฎาคม โดยมีแอร์เนอ แกเรอ ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคคนต่อมา สามเดือนหลังจากนั้นเกิดการปฏิวัติฮังการี ค.ศ. 1956 นำโดยนอจที่ต่อต้านรัฐบาลและสหภาพโซเวียต อย่างไรก็ตามการก่อการกำเริบนี้ถูกสหภาพโซเวียตปราบปรามและมีการจัดตั้งรัฐบาลคอมมิวนิสต์ใหม่ภายใต้การนำของยาโนช กาดาร์ ด้านราโกชีลี้ภัยในสหภาพโซเวียตจนกระทั่งเสียชีวิตที่เมืองกอร์กีในค.ศ. 1971 อัฐิของเขาถูกส่งกลับฮังการีอย่างลับ ๆ และฝังที่สุสานฟอร์ก็อชเรตในกรุงบูดาเปสต์ หลังเสียชีวิตราโกชีกลายเป็นสัญลักษณ์ของทรราชและการกดขี่ในฮังการี
รักบานฉ่ำที่น็อตติ้งฮิลล์

| รักบานฉ่ำที่น็อตติ้งฮิลล์ |
| --- | --- |
ใบปิดภาพยนตร์
กำกับ: โรเจอร์ มิเชล
เขียนบท: ริชาร์ด เคอร์ติส
อำนวยการสร้าง: ดันแคน แคนวอร์ติง
นักแสดงนำ: จูเลีย โรเบิร์ตส ฮิวจ์ แกรนท์  ฮิว บอนเนวิลล์ เอ็มมา เชมเบอส์  เจมส์ แดรฟุส รีส อีวันส์ ทิม แม็กอินเนอนีย์ จีนา แม็กกี
กำกับภาพ: ไมเคิล โคลเตอร์
ตัดต่อ: นิค มัวร์
ดนตรีประกอบ: เทรเวอร์ โจนส์
บริษัทผู้สร้าง: โพลีแกรม เวิร์กกิงไตเติลฟิล์มส์ 
ผู้จัดจำหน่าย: ยูนิเวอร์แซลสตูดิโอส์
วันฉาย: 21 พฤษภาคม ค.ศ. 1999
ความยาว: 124 นาที
ประเทศ: สหราชอาณาจักร
ภาษา: อังกฤษ
ทุนสร้าง: 42 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
ทำเงิน: 364 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
รักบานฉ่ำที่น็อตติ้งฮิลล์ (อังกฤษ: Notting Hill) เป็นภาพยนตร์โรแมนติกคอมเมดี ปี ค.ศ. 1999 กำกับการแสดงโดยโรเจอร์ มิเชลล์ เขียนบทภาพยนตร์โดยริชาร์ด เคอร์ติส ผู้เคยเขียนบทในภาพยนตร์เรื่อง Four Weddings and a Funeral - ไปงานแต่งงาน 4 ครั้ง หัวใจนั่งเฉยไม่ได้แล้ว​ (ค.ศ. 1994)​ และอำนวยการสร้างโดย ดันแคน แคนวอร์ติง ถ่ายทำในตำบลนอตติงฮิล กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ​ เข้าฉายเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม ค.ศ. 1999 นำแสดงโดยฮิวจ์ แกรนท์, จูเลีย โรเบิร์ตส, รีส อีวันส์, เอ็มมา เชมเบอส์, ทิม แม็กอินเนอนีย์, จีนา แม็กกี และ ฮิว บอนเนวิลล์ โดยภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นการนำเสนอเรื่องราวความรักระหว่างเจ้าของร้านหนังสือธรรมดาๆคนหนึ่งในนอตติงฮิลกับนักแสดงสาวระดับฮอลลีวูด ซึ่งต่างคนต้องปรับตัวกับการพบเจอสังคมของอีกฝ่ายหนึ่งที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง
รักบานฉ่ำที่น็อตติ้งฮิลล์ ได้รับการตอบรับอย่างดีจากนักวิจารณ์และกลายเป็นภาพยนตร์ที่ทำรายได้สูงที่สุดของอังกฤษในปีนั้น ภาพยนตร์ชนะรางวัลบาฟตา 1 สาขา จากที่ถูกเสนอชื่อ 3 สาขา และได้รับรางวัลอื่น ๆ มากมาย รวมถึงรางวัลบริติชคอมเมดีอะวอดส์และบริตอะวอดส์ในสาขาเพลงประกอบภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
ตัวละคร

แอนนา สก็อตต์ (Anna Scott) : เธอเป็นซุปเปอร์สตาร์ฮอลลีวูด เธอได้พบกับวิลเลียมตอนเธอเข้ามาในร้านหนังสือของเขาในน็อตติ้งฮิลล์
วิลเลียม แทคเกอร์ (William Thacker) : เป็นคนอังกฤษและเป็นเจ้าของร้านหนังสือเดินทางที่น็อตติ้งฮิลล์ เขาเพิ่งจะหย่ากับภรรยาเก่า อาศัยอยู่กับเพื่อนประหลาดอย่างสไปค์ เขาตกหลุมรักกับแอนนา สก็อตต์
ฮันนี่ แทคเกอร์ (Honey Thacker) : เธอเป็นน้องสาวของวิลเลียม และเป็นแฟนตัวยงของแอนนา สก็อตต์ เธอตกหลุมรักเพื่อนร่วมบ้านของพี่ชาย "สไปค์"
เบอร์นี่ (Bernie) : เบอร์นี่ย์เป็นเพื่อนของวิลเลียม เขาทำงานไม่ค่อยจะประสบความสำเร็จจึงตกงาน
สไปค์ (Spike) : เขาเป็นจิตรกร มีนิสัยแปลกประหลาด หลังจากนั้นเขาก็แต่งงานกับฮันนี่ น้องสาวของวิลเลียม
แมกซ์ (Max) : เขาเป็นเพื่อนที่ดีที่สุดของวิลเลียม เขาและเบลล่าเป็นเจ้าภาพงานเลี้ยงวันเกิดของฮันนี่
เบลล่า (Bella) : เธอเป็นทนายความและเป็นโรคอัมพาตที่ขา และเป็นแฟนสาวของแมกซ์
โทนี่ (Tony) : เขาเป็นสถาปนิก เพื่อนของวิลเลียม เขาเปิดร้านอาหารแล้วไม่ประสบความสำเร็จในลอนดอน
การผลิต > นักแสดง

จูเลีย โรเบิร์ตส เป็น แอนนา สก็อต
จูเลียเป็นหนึ่งเดียวของบทบาทนี้ แม้โรเจอร์ มิเชล และดันแคน แคนวอร์ติง ไม่ได้คาดหวังที่เธอจะมาแสดงเพราะมีโอกาสน้อยมากที่เธอจะมาแสดงภาพยนตร์เรื่องนี้ โรเจอร์บอกจูเลียว่า "มันเป็นภาพยนตร์โรแมนติกที่ดีที่สุดที่ผมเคยอ่าน" จูเลียกล่าวว่าหลังจากที่ได้อ่านสคริปต์ เธอตัดสินใจว่า "นี่เป็นหนึ่งในสคริปที่ดีที่สุดที่ฉันได้อ่าน และฉันจะเข้าร่วมแสดงภาพยนตร์เรื่องนี้"
มิเชลล์กล่าวถึงจูเลียว่า "สิ่งที่จูเลียนำมาสู่ตัวละครของเขาเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงการซับซ้อน จูเลียเป็นดาราภาพยนตร์ที่ดี จูเลีย โรเบิร์ตส เธอสามารถจะเล่นตัวละครนี้ที่แตกต่างกันได้อย่างสมบูรณ์" นักวิจารณ์แสดงความคิดเห็นว่า "จูเลียฉันได้เห็นการแสดงหลายครั้งว่าเธอเป็นราชินีของหนังตลกโรแมนติก อย่างแท้จริง"
ฮิวจ์ แกรนท์ เป็น วิลเลียม แทคเกอร์
โรเจอร์ มิเชล กล่าวถึงฮิวจ์ว่า "ฮิวจ์แสดงเป็นวิลเลียม แทคเกอร์ ดีกว่าคนอื่น ฮิวจ์เล่นได้น่าจดจำ และฮิวจ์เป็นหนึ่งในนักแสดงไม่กี่คนที่สามารถอ่านและตีความได้อย่างสมบูรณ์เหมือนสายเคอร์ติ ราวกับว่ามันเป็นจังหวะของการแสดงภายในของเขา ฮิวจ์มีทักษะที่ดีในการเล่นมันเป็นส่วนหนึ่งที่ฉันไม่เคยเห็นนักแสดงคนอื่น ๆ มาก่อน"
"เมื่อคุณมีการออดิชั่นนักแสดงที่จะสร้างกลุ่มของเพื่อน มันควรมีคุณภาพเพื่อความสมดุลของตัวละครและความรู้สึก ผมชอบปริศนาที่จะเสร็จในทางเดียวเท่านั้น และผมคิดว่าเราพบความหลากหลายของผู้คนที่คล้ายกัน และสามารถมีชีวิตอยู่ในโลกเดียวกัน 

 - โรเจอร์ มิเชล ผู้กำกับภาพยนตร์ รักบานฉ่ำที่น็อตติ้งฮิลล์
เอ็มมา เชมเบอส์ เป็น อันนี่ ฮิวจ์ บอนเนวิล เป็น เบอร์นี่ย์ ไรส์ ไอฟานส์ เป็น สไปร์ท ทิม แมคอินเนอนีย์ เป็น แมกซ์ จีน่า แม็กกี้ เป็น เบลล่า
ดันแคน แคนวอร์ติง กล่าวถึงพวกเขาว่า "เขาเหมือนครอบครัวเดียวกัน หนึ่งในสิ่งที่ดีที่สุดของการออดิชั่นในอังกฤษ มันคือการที่เรามีนักแสดงที่ยอดเยี่ยม เรามองหาคนที่จะเป็นนักแสดงที่ดีที่สุดในการเล่นบทบาทของแต่ละบทบาทนั้น ๆ พวกเขาได้ช่วยให้การแสดงมันเป็นธรรมชาติ"
เพลงประกอบภาพยนตร์

เพลงต้นฉบับของ รักบานฉ่ำที่น็อตติ้งฮิลล์ ถูกแต่งโดยเทรเวอร์ โจนส์ และถูกบันทึกไว้ในสตูดิโอในกรุงลอนดอน ในบทเพลงนี้ได้รับรางวัลบริต รวมถึงเพลงอื่น ๆ อีกมากมายที่เขียนโดยศิลปินอื่น ๆ
จากนี้ยังมีเพลงที่ไม่ปรากฏใน รักบานฉ่ำที่น็อตติ้งฮิลล์ เช่น เพลงจากภาพยนตร์บลูมูนริชาร์ดร็อดเจอร์ส และลอเรนฮาร์ท (ร้องโดยเบอร์นีและโทนี่) ในภาพยนตร์ตลกอเมริกันนอกจากนี้ยังมีเพลงอื่น ๆ ที่ไม่อยู่ในอังกฤษและยุโรป เช่น บอยโซน Turn Your Lights Down Low di Bob ร้องโดยมาร์เลย์และลอรีน ฮิลล์
โดยเฉพาะเพลง When You Say Nothing At All เป็นเพลงดังระดับตำนานของภาพยนตร์เรื่องนี้ขึ้นถูกปล่อยออกมาเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม ค.ศ. 1999 เป็นอันดับหนึ่งในหลายชาร์ต จำหน่ายกว่า 22 ล้านแผ่นทั่วโลก และยังติดหูเป็นที่น่าจดจำจนถึงทุกวันนี้ด้วย
แต่เพลงนี้จริง ๆ แล้วเป็นเพลงคันทรี่ ที่ถูกร้องครั้งแรกโดยนักร้องคันทรี่ คีธ วิทเลย์ เมื่อปี 1988 และต่อมาก็ถูกนำมา cover โดยนักร้องคันทรี่ชื่อดัง อลิสัน เคราส์ ในปี 1995 จนมาถึงเวอร์ชันของ โรแนน คีทติง ในปี 1999 ที่ทุกคนจดจำ
เพลงประกอบภาพยนตร์ > ลำดับเพลง

"From the Heart" - Another Level
"When You Say Nothing at All" - โรแนน คีทติง
"She" - เอลวิส คอสเตลโล
"How Can You Mend a Broken Heart ?" - อัล กรีน
"In Our Lifetime" - เท็กซัส
"I Do (Cherish You)" - ไนน์ตีเอท ดีกรีส์
"Born to Cry" - พัลป์
"Ain't No Sunshine" - ไลต์เฮาส์แฟมิลี
"You've Got a Way" - ชาเนีย ทเวน
"Gimme Some Lovin'" - สเปนเซอร์ เดวิส กรุ๊ป
"Will and Anna" - เทรเวอร์ โจนส์
"Notting Hill" - เทรเวอร์ โจนส์
"Ain't No Sunshine" - บิล วิเทอร์ส
รางวัล

ในปี ค.ศ. 1999 ถึง ค.ศ. 2000 รักบานฉ่ำที่น็อตติ้งฮิลล์ ได้รับการเสนอชื่อรับรางวัลภาพยนตร์สาขาต่าง ๆ หลายรายการ โดยมีรางวัลและถูกเข้าชิงทั้งหมดดังต่อไปนี้
รางวัลลูกโลกทองคำ
เข้าชิง สาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ประเภทภาพยนตร์เพลงหรือตลก
เข้าชิง สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม ประเภทภาพยนตร์เพลงหรือตลก (ฮิวจ์ แกรนท์)
เข้าชิง สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม ประเภทภาพยนตร์เพลงหรือตลก (จูเลีย โรเบิร์ตส)
รางวัลแบฟตา
สาขาภาพยนตร์ยอดนิยม
เข้าชิง สาขาภาพยนตร์อังกฤษยอดเยี่ยม
เข้าชิง สาขานักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม (ไรส์ ไอฟานส์)
รางวัลเอ็มไพร์
สาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
สาขาผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยม (โรเจอร์ มิเชล)
สาขานักแสดงชาวอังกฤษที่ดีที่สุด (ฮิวจ์ แกรนท์)
รางวัลภาพยนตร์ยุโรป
เข้าชิง สาขาภาพยนตร์ยุโรปที่ดีที่สุดของปี
รางวัลดาวเทียม
เข้าชิง สาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ประเภทภาพยนตร์เพลงหรือตลก
เข้าชิง สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม ประเภทภาพยนตร์เพลงหรือตลก (จูเลีย โรเบิร์ตส)
เข้าชิง สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม ประเภทภาพยนตร์เพลงหรือตลก (ฮิวจ์ แกรนท์)
รางวัลช๊อคมีเบลโล
สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม (ฮิวจ์ แกรนท์)
รางวัลความบันเทิงบัสเตอร์
เข้าชิง สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม (ฮิวจ์ แกรนท์)
เข้าชิง สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม (จูเลีย โรเบิร์ตส)
เข้าชิง สาขานักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม (ไรส์ ไอฟานส์)
เข้าชิง สาขานักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม (เอ็มม่า แชมเบอร์ส)
รางวัลโบกี้
สาขาโบกี้สีเงิน
รางวัลอแมนดา
เข้าชิง สาขาภาพยนตร์ต่างประเทศที่ดีที่สุด (โรเจอร์ มิเชลล์)
รางวัลบริตอะวอดส์
สาขาเพลงที่ดีที่สุด
รางวัลตลกอังกฤษ
สาขาภาพยนตร์ตลกที่ดีที่สุด
รางวัลภาพยนตร์อีฟนิงสแตนดาร์ดอังกฤษ
สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม ประเภทภาพยนตร์ตลก (ฮิวจ์ แกรนท์)
รางวัล Nickelodeon Kids' Choice Awards
เข้าชิง สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม (จูเลีย โรเบิร์ตส)
เข้าชิง สาขาคู่กันแล้วดีที่สุด (จูเลีย โรเบิร์ตส), (ฮิวจ์ แกรนท์)
รางวัล ASCAP
สาขาดนตรีประกอบยอดเยี่ยม (เทรเวอร์ โจนส์)
รางวัล Teen Choice Award
เข้าชิง สาขาภาพยนตร์ที่ดีที่สุด
รางวัล Golden Screen
สาขา Golden Screen
รางวัล Huabiao
สาขาภาพยนตร์ต่างประเทศที่ดีที่สุด
การถ่ายทำเกิดขึ้นบนถนนพอร์ทโทเบลโล
ฮิวจ์ แกรนท์ รับบทเป็น วิลเลียม แทคเกอร์
ริชาร์ด เคอร์ติส ผู้เขียนบทภาพยนตร์เรื่องนี้
จูเลีย โรเบิร์ตส รับบทเป็น แอนนา สก็อต
โรแนน คีทติง เป็นคนร้องเพลง When You Say Nothing At All
ปัจเจก

ปัจเจก หรือ ปัจเจกบุคคล (อังกฤษ: individual) คือ สิ่งที่มีตัวตนแยกจากกัน บุคลิกลักษณะ (Individuality) หรือ ความเป็นตัวตน (self-hood) คือสภาวะหรือคุณภาพของการดำรงชีวิตในฐานะบุคคล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในมนุษย์ ในฐานะบุคคลที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวแตกต่างจากบุคคลอื่นและมีความต้องการ หรือเป้าหมาย สิทธิ และความรับผิดชอบ ของตนเอง แนวคิดเรื่องปัจเจกมีอยู่ในหลายสาขา เช่น ชีววิทยา กฎหมาย และปรัชญา ทุกปัจเจกมีส่วนสนับสนุนอย่างมากต่อการเติบโตของอารยธรรม สังคมเป็นแนวคิดที่มีหลายแง่มุมซึ่งได้รับการหล่อหลอมและได้รับอิทธิพลจากสิ่งต่าง ๆ มากมาย อย่างพฤติกรรม ทัศนคติ และความคิดของมนุษย์ วัฒนธรรม ศีลธรรม และความเชื่อของผู้อื่น ตลอดจนทิศทางและวิถีทั่วไปของสังคม ล้วนได้รับอิทธิพลและถูกกำหนดโดยกิจกรรมของแต่ละปัจเจกบุคคล