stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ทวีปอเมริกาเหนือ

ทวีป
| --- | --- |

พื้นที่: 124,709,000 ตารางกิโลเมตร (48,150,000 ตารางไมล์) (อันดับ 3)
ประชากร: 592,296,233 (ค.ศ. 2021; อันดับ 4)
ความหนาแน่น: 25.7/กม.2 (66.4/ตร. ไมล์) (ค.ศ. 2021)
จีดีพี (อำนาจซื้อ): 30.61 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ  (ราว ค.ศ. 2022; อันดับ 2)
จีดีพี (ราคาตลาด): 29.01 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ  (ราว ค.ศ. 2022; อันดับ 2)
จีดีพีต่อหัว: 57,410 ดอลลาร์สหรัฐ  (ราว ค.ศ. 2022; อันดับ 2)
ศาสนา: คริสต์ (74.6%) ไม่มีศาสนา (19.2%) ยิว (1.6%) อิสลาม (1.3%) พุทธ (1.2%) ฮินดู (0.8%) อื่น ๆ (1.3%)
เดมะนิม: ชาวอเมริกาเหนือ
ประเทศ: 23 รัฐเอกราช
ดินแดน: 23 ดินแดนที่ไม่เป็นเอกราช
ภาษา: อังกฤษ, สเปน, ฝรั่งเศส, ดัตช์, เดนมาร์ก, ภาษาพื้นเมือง และอื่น ๆ
เขตเวลา: UTC−10:00 ถึง UTC+00:00
เมืองใหญ่: รายชื่อพื้นที่เมือง: เม็กซิโกซิตี้ นิวยอร์ก ลอสแอนเจลิส ชิคาโก บอสตัน โตรอนโต ดัลลาส–ฟอร์ตเวิร์ธ เขตอ่าวซานฟรานซิสโก ฮิวตัน ไมอามี ฟิลาเดลเฟีย
รหัส UN M49: 003 – อเมริกาเหนือ 019 – ทวีปอเมริกา 001 – โลก
แผนที่ดาวเทียมแสดงส่วนประกอบทางภูมิศาสตร์ของทวีปอเมริกาเหนือ
อเมริกาเหนือ (อังกฤษ: North America)  เป็นทวีปที่มีพื้นที่ทั้งหมดอยู่ในซีกโลกเหนือและเกือบทั้งหมดในซีกโลกตะวันตก; เป็นอนุทวีปทางเหนือของทวีปอเมริกา ทางเหนือติดกับมหาสมุทรอาร์กติก ทางตะวันออกติดมหาสมุทรแอตแลนติก ทางตะวันตกติดมหาสมุทรแปซิฟิก ทางใต้ติดกับทวีปอเมริกาใต้และทะเลแคริบเบียน
ทวีปอเมริกาเหนือมีพื้นที่ประมาณ 24,709,000 ตารางกิโลเมตร หรือคิดเป็น 16.5% ของผืนดินและคิดเป็น 4.8% ของผิวโลก ทวีปอเมริกาเหนือใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลกรองจากทวีปเอเชียและทวีปแอฟริกา และมีประชากรเป็นอันดับ 4 ของโลกรองจากเอเชีย แอฟริกาและยุโรป ในปี 2021 ประชากรประมาณ 592 ล้านคนในรัฐอิสระ 23 แห่งคิดเป็น 7.5% ของประชากรโลก ในคำศัพท์ภูมิศาสตร์ "อเมริกาเหนือ" สามารถหมายถึงแคนาดา สหรัฐอเมริกา เม็กซิโก และกรีนแลนด์ หรืออีกทางหนึ่งคือ แคนาดา กรีนแลนด์ และสหรัฐอเมริกา (เม็กซิโกจัดอยู่ในกลุ่มลาตินอเมริกา) หรือมีเพียงแค่แคนาดาและสหรัฐอเมริกา (กรีนแลนด์จัดอยู่ในกลุ่มอาร์กติกหรือยุโรป เนื่องจากเป็นส่วนหนึ่งของเดนมาร์ก และเม็กซิโกจัดอยู่ในกลุ่มลาตินอเมริกา)
ไม่ทราบแน่ชัดว่าทวีปอเมริกาเหนือมีมนุษย์กลุ่มแรกเมื่อใด เป็นที่ทราบกันว่ามนุษย์อาศัยอยู่ในทวีปอเมริกาเมื่ออย่างน้อย 20,000 ปีก่อน แต่มีหลักฐานต่าง ๆ ชี้ให้เห็นว่าอาจเป็นไปได้ก่อนหน้านั้น ยุคพาลีโอ-อินเดียนในอเมริกาเหนือเกิดขึ้นหลังยุคน้ำแข็งครั้งสุดท้าย และกินเวลานานถึงประมาณ 10,000 ปีก่อน ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นยุคโบราณ คลาสสิกสเตจมีช่วงเวลาประมาณคริสต์ศตวรรษ 6 ถึง 13 ชาวนอร์สเป็นชาวยุโรปกลุ่มแรกที่เริ่มสำรวจและตั้งอาณานิคมในพื้นที่ต่าง ๆ ในอเมริกาเหนือ
ปี ค.ศ. 1492 การเดินทางสำรวจของคริสโตเฟอร์ โคลัมบัส นำไปสู่การแลกเปลี่ยนข้ามมหาสมุทรแอตแลนติก รวมถึงการอพยพและการเข้ามาตั้งถิ่นฐานของชาวยุโรปในช่วงยุคแห่งการสำรวจและช่วงต้นของยุคกลาง ทำให้รูปแบบวัฒนธรรมและชาติพันธุ์ในปัจจุบันสะท้อนให้เห็นถึงปฏิสัมพันธ์ของการตั้งอาณานิคมของยุโรปในอเมริกาเหนือ เช่น ชาวผิวขาว ชาวพื้นเมือง ทาสชาวแอฟริกาและกลุ่มชนรุ่นหลัง
การล่าอาณานิคมของยุโรปในอเมริกาเหนือทำให้ชาวอเมริกาเหนือส่วนใหญ่พูดภาษายุโรป เช่นภาษาอังกฤษ ภาษาสเปน และภาษาฝรั่งเศส วัฒนธรรมของภูมิภาคนี้มักสะท้อนถึงวัฒนธรรมตะวันตก อย่างไรก็ตาม พื้นที่ส่วนเล็ก ๆ ของอเมริกาเหนือในแคนาดา สหรัฐอเมริกา เม็กซิโก และอเมริกากลาง ยังมีชาวพื้นเมืองที่ยังคงยึดมั่นในวัฒนธรรมและประเพณีทางภาษาก่อนยุคอาณานิคมยุโรป
ภูมิหลังทางประวัติศาสตร์

ทวีปอเมริกาเหนือเป็นทวีปที่พบใหม่ แต่พบว่ามีชนชาวเอเชียอพยพผ่านเข้าไปในอเมริกาเหนือทาง ช่องแคบแบริง เมื่อประมาณ 35000-12000 ปีก่อนคริสต์ศักราช ซึ่ง คือชาวอเมริกัน-อินเดียน โดยมีการค้นพบเครื่องมือหินเป็นหลักฐาน ต่อจากนั้นมีการอพยพลงใต้ ทำให้เริ่มมีชนเผ่าพื้นเมืองตั้งแต่เหนือสุดลงไปสู่ทางทิศใต้ของอเมริกาเหนือ
ดินแดนและภูมิภาคย่อย

แผ่นดินผืนใหญ่ของทวีปประกอบไปด้วย 2 ประเทศใหญ่คือ แคนาดาและสหรัฐ พื้นที่ทางใต้ของทวีปซึ่งมีพื้นที่เล็กกว่าซึ่งอาจเรียกเป็นภูมิภาคย่อยว่าอเมริกากลาง ในภูมิภาคอเมริกากลางนี้ประกอบได้ด้วย เบลีซ, คอสตาริกา, เอลซัลวาดอร์, กัวเตมาลา, ฮอนดูรัส, เม็กซิโก, นิการากัว และปานามา นอกจากพื้นที่บนผืนทวีปแล้วยังมีหมู่เกาะจำนวนมากซึ่งอยู่ใกล้ ๆ กับแผ่นดินใหญ่ของทวีปดินแดนหมู่เกาะที่อยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของแผ่นดินใหญ่มักจะถูกเรียกรวม ๆ กันว่า แคริบเบียน ซึ่งประกอบไปด้วยประเทศอิสระคือ แอนทีกาและบาร์บิวดา, บาฮามาส, บาร์เบโดส, คิวบา, ดอมินีกา, สาธารณรัฐโดมินิกัน, กรีเนดา, เฮติ, จาเมกา, เซนต์คิตส์และเนวิส, เซนต์ลูเชีย, เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์ และตรินิแดดและโตเบโก และดินแดนภายใต้ความคุ้มครองได้แก่ แองกวิลลา (ดินแดนของสหราชอาณาจักร), อารูบา (ดินแดนของเนเธอร์แลนด์), หมู่เกาะเคย์แมน (ดินแดนของสหราชอาณาจักร), กัวเดอลุป (ดินแดนของฝรั่งเศส), มาร์ตีนิก (ดินแดนของฝรั่งเศส), มอนต์เซอร์รัต (ดินแดนของสหราชอาณาจักร), เกาะนาแวสซา  (ดินแดนของสหรัฐ), กือราเซา (ดินแดนของเนเธอร์แลนด์), ปวยร์โตรีโก (ดินแดนของสหรัฐ), หมู่เกาะเติกส์และเคคอส (ดินแดนของสหราชอาณาจักร), หมู่เกาะบริติชเวอร์จิน (ดินแดนของสหราชอาณาจักร), หมู่เกาะเวอร์จิน (ดินแดนของสหรัฐ) และซินต์มาร์เติน (ดินแดนของเนเธอร์แลนด์)
หมู่เกาะซึ่งอยู่ในมหาสมุทรแอตแลนติกก็ถือเป็นส่วนหนึ่งในทวีปอเมริกาเหนือด้วยได้แก่ เบอร์มิวดา (ดินแดนของสหราชอาณาจักร), กรีนแลนด์ (ดินแดนของเดนมาร์ก) และแซ็งปีแยร์และมีเกอลง (ดินแดนของฝรั่งเศส)
ดินแดนและภูมิภาคย่อย > ตารางรายชื่อประเทศและดินแดนในทวีปอเมริกาเหนือ

| ประเทศ | เมืองหลวง | พื้นที่  (ตร> กม.) | ประชากร  (ปี 2018) | ความหนาแน่น  (ต่อ 1 ตร> กม.) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  แองกวิลลา   ( สหราชอาณาจักร) | เดอะแวลลีย์ |   91 |     15,753 | 164.8 |
|  แอนทีกาและบาร์บิวดา | เซนต์จอนส์ | 442 | 96,286 | 199.1 |
|  อารูบา   ( เนเธอร์แลนด์) | โอรันเยสตัด |   180 |      105,845 | 594.4 |
|  บาฮามาส | แนสซอ | 13,943 | 385,637 | 24.5 |
|  บาร์เบโดส | บริดจ์ทาวน์ | 430 | 286,641 | 595.3 |
|  เบลีซ | เบลโมแพน | 22,966 | 383,071 | 13.4 |
|  เบอร์มิวดา   ( สหราชอาณาจักร) | แฮมิลตัน | 54 | 62,756 | 1,203.7 |
|  หมู่เกาะบริติชเวอร์จิน   ( สหราชอาณาจักร) | โรดทาวน์ | 151 | 29,802 | 152.3 |
|  แคนาดา | ออตตาวา | 9,984,670 | 37,064,562 | 3.7 |
|  หมู่เกาะเคย์แมน   ( สหราชอาณาจักร) | จอร์จทาวน์ | 264 | 64,174 | 212.1 |
|  เกาะกลีแปร์ตอน   ( ฝรั่งเศส) | - | 6 | 0 | 0 |
|  คอสตาริกา |  ซานโฮเซ | 51,100 | 4,999,441 | 89.6 |
|  คิวบา | อาบานา | 109,886 | 11,338,134 | 102.0 |
|  กูราเซา   ( เนเธอร์แลนด์) | วิลเลมสตัด | 444 | 162,752 | 317.1 |
|  ดอมินีกา | โรโซ | 751 | 71,625 | 89.2 |
|  สาธารณรัฐโดมินิกัน | ซานโตโดมิงโก | 48,671 | 10,627,141 | 207.3 |
|  เอลซัลวาดอร์ | ซานซัลวาดอร์ | 21,041 | 6,420,746 | 293.0 |
|  กรีนแลนด์   ( เดนมาร์ก) | นุก | 2,166,086 | 56,564 | 0.026 |
|  กรีเนดา | เซนต์จอร์เจส | 344 | 111,454 | 302.3 |
|  กัวเดอลุป   ( ฝรั่งเศส) | บัส-แตร์ | 1,628 | 399,848 | 246.7 |
|  กัวเตมาลา | กัวเตมาลาซิตี | 108,889 | 17,247,849 | 128.8 |
|  เฮติ | ปอร์โตแปรงซ์ | 27,750 | 11,123,178 | 361.5 |
|  ฮอนดูรัส | เตกูซิกัลปา | 112,492 | 9,587,522 | 66.4 |
|  จาเมกา | คิงส์ตัน | 10,991 | 2,934,847 | 247.4 |
|  มาร์ตีนิก   ( ฝรั่งเศส) | ฟอร์-เดอ-ฟร็องส์ | 1,128 | 375,673 | 352.6 |
|  เม็กซิโก | เม็กซิโกซิตี | 1,964,375 | 126,190,788 | 57.1 |
|  มอนต์เซอร์รัต   ( สหราชอาณาจักร) | พลิมัทและเบรดส์ | 102 | 4,993 | 58.8 |
|  นิการากัว | มานากัว | 130,373 | 6,465,501 | 44.1 |
|  ปานามา | ปานามาซิตี | 75,417 | 4,176,869 | 45.8 |
|  ปวยร์โตรีโก   ( สหรัฐ) | ซานฮวน | 8,870 | 3,039,596 | 448.9 |
|  แซ็ง-บาร์เตเลมี   ( ฝรั่งเศส) | กุสตาวียา | 21 | 7,448 | 354.7 |
|  เซนต์คิตส์และเนวิส | บาสแตร์ | 261 | 52,441 | 199.2 |
|  เซนต์ลูเชีย | แคสตรีส์ | 539 | 181,889 | 319.1 |
|  แซ็ง-มาร์แต็ง   ( ฝรั่งเศส) | มารีโก | 54 | 29,820 | 552.2 |
|  แซ็งปีแยร์และมีเกอลง   ( ฝรั่งเศส) | แซ็ง-ปีแยร์ | 242 | 5,849 | 24.8 |
|  เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์ | คิงส์ทาวน์ | 389 | 110,211 | 280.2 |
|  ซินต์เอิสตาซียึส   ( เนเธอร์แลนด์) | โอรันเยอสตัด | 21 | 2,739 | 130.4 |
|  ซินต์มาร์เติน   ( เนเธอร์แลนด์) | ฟิลิปส์บืร์ค | 34 | 41,940 | 1,176.7 |
|  ตรินิแดดและโตเบโก | พอร์ตออฟสเปน | 5,130 | 1,389,843 | 261.0 |
|  หมู่เกาะเติกส์และเคคอส   ( สหราชอาณาจักร) | โคเบิร์นทาวน์ | 948 | 37,665 | 34.8 |
|  สหรัฐ | วอชิงตัน ดี.ซี. | 9,629,091 | 327,096,265 | 32.7 |
|  หมู่เกาะเวอร์จินของสหรัฐ   ( สหรัฐ) | ชาร์ลอตต์อะมาลี | 347 | 104,680 | 317.0 |
| รวม |  | 24,500,995 | 541,720,440 | 22.1 |
ที่ตั้ง ขนาด และอาณาเขต > ที่ตั้ง

ทวีปอเมริกาเหนือตั้งอยู่ในเขตซีกโลกเหนือระหว่างละติจูด 7 องศา 15 ลิปดาเหนือถึง 83 องศา 38 ลิปดาเหนือ และระหว่างลองจิจูด 55 องศา 42 ลิปดาตะวันตกถึง 172 องศา 30 ลิปดาตะวันตก
ทวีปอเมริกาเหนือมีพื้นที่ประมาณ 22,063,997 ตารางกิโลเมตร เป็นทวีปที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลก รองจากทวีปเอเชียและทวีปแอฟริกาตามลำดับ บริเวณที่กว้างที่สุดของทวีป
คือ ตั้งแต่ช่องแคบเบริงถึงเกาะนิวฟันด์แลนด์ ส่วนบริเวณที่ยาวที่สุดของทวีป คือตั้งแต่คาบสมุทรบูเทียถึงคอคอดปานามา ซึ่งเป็นส่วนที่แคบที่สุดของทวีป คือกว้างประมาณ 74 กิโลเมตร 
ทวีปอเมริกาเหนือ มีรูปร่างคล้ายสามเหลี่ยมหัวกลับ คือมีฐานกว้างอยู่ทางด้านเหนือและปลายแหลมอยู่ทางตอนใต้
ประเทศในทวีปอเมริกาเหนือมีทั้งหมด 23 ประเทศ โดยแบ่งออกส่วน 3 ส่วนคือ
แองโกลอเมริกา ได้แก่ ประเทศที่อยู่ทางตอนเหนือของแม่น้ำรีโอแกรนด์ขึ้นไป
ลาตินอเมริกา ได้แก่ ประเทศที่อยู่ทางตอนใต้ของแม่น้ำริโอแกรนด์ลงมา
หมู่เกาะเวสต์อินดีส ได้แก่ ประเทศหมู่เกาะในทะเลแคริบเบียน
ที่ตั้ง ขนาด และอาณาเขต > อาณาเขต

ทวีปอเมริกาเหนือมีอาณาเขตติดต่อดังนี้
ทิศเหนือ - จดมหาสมุทรอาร์กติกและทะเลโบฟอร์ด
ทิศตะวันออก - จดมหาสมุทรแอตแลนติก
ทิศใต้ - ติดต่อกับทวีปอเมริกาใต้
ทิศตะวันตก - จดมหาสมุทรแปซิฟิกและช่องแคบเบริงที่กั้นระหว่างทวีปอเมริกาเหนือกับทวีปเอเชีย
ที่สุดในทวีปอเมริกาเหนือ

| จุดที่สุดในทวีปอเมริกาเหนือ | สถานที่ | รัฐ/ประเทศ |
| --- | --- | --- |
| จุดเหนือสุด: | แหลมมอริสเจซุป | กรีนแลนด์ |
| จุดใต้สุด: | แหลมมาเรียโต | เบรากวัส/ปานามา |
| จุดตะวันออกสุด: | แหลมเซนต์ชาร์ลส์ | นิวฟันด์แลนด์และแลบราดอร์/แคนาดา |
| จุดตะวันตกสุด: | แหลมพรินซ์ ออฟเวลส์ | อะแลสกา/ สหรัฐอเมริกา |
| ยอดเขาที่สูงที่สุด: | ยอดเขาเดนาลีหรือแมกคินลีย์ | อะแลสกา/สหรัฐอเมริกา |
| แม่น้ำที่ยาวที่สุด: | แม่น้ำมิสซิสซิปปิ | สหรัฐอเมริกา |
เขตภูมิประเทศของทวีปอเมริกาเหนือ

ทวีปอเมริกาเหนือมีลักษณะทางกายภาพเป็นแผ่นดินใหญ่และเกาะขนาดต่างกันจำนวนมาก มีพื้นที่เป็นอ่าว ทะเล ซึ่งเป็นส่วนของมหาสมุทรอาร์กติก มหาสมุทรแอตแลนติก และมหาสมุทรแปซิฟิก บนแผ่นดินใหญ่มีพื้นที่เป็นเทือกเขา ทิวเขา ที่ราบสูง ที่สูง ที่ราบ และอื่นๆ แบ่งลักษณะภูมิประเทศได้ 7 เขต ดังนี้
เขตภูมิประเทศของทวีปอเมริกาเหนือ > เขตเทือกเขาสูงและที่ราบสูงด้านตะวันตก

ได้แก่ เทือกเขาที่วางตัวขนานกับชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกในแนวเหนือ - ใต้ ตั้งแต่เหนือสุดไปจนใต้ของทวีป และต่อเนื่องลงไปถึงเทือกเขาแอนดีสในทวีปอเมริกาใต้
ประกอบด้วยเทือกเขาสูงสุดสลับซับซ้อนหลายแนว ที่สำคัญเช่น เทือกเขาร็อกกี, เทือกเขาอะแลสกา, เทือกเขาบรุกส์, เทือกเขาโคสต์, และเทือกเขาเชียร์เนวาดา ในสหรัฐ
เทือกเขาแมกเคนซีในประเทศแคนาดา เทือกเขาเชียร์รามาเดรออกซิเดนตัลในประเทศเม็กซิโกมียอดเขาแมกคินลีย์บนเทือกเขาอะแลสกาเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในทวีปอเมริกาเหนือ
คือ มีระดับความสูง 6,194 เมตร จากระดับทะเลปานกลาง
ในระหว่างเทือกเขาสูงที่ต่อเนื่องกันจะพบที่ราบสูงคั่นอยู่ระหว่างเทือกเขา ที่สำคัญเช่น ที่ราบสูงอะแลสกา, ที่ราบสูงเกรตเบซิน, ที่ราบสูงโคโลราโด ในสหรัฐ
ที่ราบสูงบริติชโคลัมเบียในประเทศแคนาดา ที่ราบสูงเม็กซิโกในประเทศแม็กซิโก
เขตภูมิประเทศของทวีปอเมริกาเหนือ > บริเวณคะเนเดียนชีลด์ (Canadian Shield)

เป็นพื้นที่ของหินฐานทวีปซึ่งกำเนิดในมหายุคพรีแคมเบรียน (Precambrian) มีอายุมากกว่า 541 ล้านปีมาแล้ว ครอบคลุมพื้นที่เป็นบริเวณกว้าง นับตั้งแต่ลุ่มน้ำแมกเคนซีไปทางตะวันออกจนถึงคาบสมุทรแลบราดอร์ เนื่องจากมีธารน้ำแข็งปกคลุมพื้นที่มาเป็นเวลานาน จึงผ่านการครูดถูบนผิวหินจากการกระทำของธารน้ำแข็ง ทำให้ในปัจจุบันเกิดเป็นภูมิประเทศ 3 แบบ ดังนี้
เขตภูมิประเทศของทวีปอเมริกาเหนือ > บริเวณคะเนเดียนชีลด์ (Canadian Shield) > ที่ราบรอบอ่าวฮัดสัน

มีตะกอนเป็นเศษหิน ทราย และดินที่ธารน้ำแข็งพามาสะสมอยู่ในพื้นที่ราบ
เขตภูมิประเทศของทวีปอเมริกาเหนือ > บริเวณคะเนเดียนชีลด์ (Canadian Shield) > ทะเลสาบ

มีทะเลสาบขนาดเล็กและใหญ่บริเวณตอนใต้ของที่ราบอ่าวฮัดสัน เกิดจากกระบวนการกระทำของธารน้ำแข็ง ได้แก่ กลุ่มทะเลสาบเกรตเลกส์ ทะเลสาบเกรตแบร์ และทะเลสาบวินนิเพก
เขตภูมิประเทศของทวีปอเมริกาเหนือ > บริเวณคะเนเดียนชีลด์ (Canadian Shield) > ที่สูงลอเรนเชียน (Laurentian)

เป็นพื้นที่ที่มีความสูงเหลืออยู่จากการกร่อนโดยธารน้ำแข็ง มีภูเขาสูงและทะเลสาบ จำนวนมาก
เขตภูมิประเทศของทวีปอเมริกาเหนือ > เทือกเขาแอปพาเลเชียน (Appalachians)

ตั้งอยู่ด้านทิศตะวันออกของทวีปทอดแนวขนานกับชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก กำเนิดจากการยกตัวขึ้นของชั้นหิน ทำให้เปลือกโลกสูงขึ้นเป็นเทือกเขาแอปพาเลเชียน เมื่อประมาณ 400 ล้านปีที่แล้ว ประกอบด้วย ทิวเขาต่างๆ ได้แก่ ทิวเขาไวต์ ทิวเขากรีน ทิวเขาแคตสกิลล์ ทิวเขาแอลลิเกนี ทิวเขาบลูริดจ์ และทิวเขาคัมเบอร์แลนด์
เขตภูมิประเทศของทวีปอเมริกาเหนือ > ที่ราบเกรตเพลนส์ (Great Plains)

เป็นที่ราบเชิงเขากว้างใหญ่ด้านทิศตะวันออกของระบบเทือกเขาร็อกกี เกิดจาก เศษหิน ทราย และดินที่แตกกระจัดกระจายอยู่เชิงเขาแล้วถูกกระแสน้ำของแม่น้ำสายต่างๆ พาตะกอน กรวด หิน ทรายสะสมตัวทิ้งไว้ เนื่องจากกระแสน้ำลดปริมาณและความเร็วลง
โครงการหลวง

| --- | --- |
ประเภท: องค์การนอกภาครัฐ
อุตสาหกรรม: การส่งเสริมการปลูกพืชเมืองหนาวแก่ชาวเขา
ก่อตั้ง: พ.ศ. 2512, ประเทศไทย
สำนักงานใหญ่: 910 หมู่ 3 ตำบลแม่เหียะ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
บุคลากรหลัก: จรัลธาดา กรรณสูต, ประธานกรรมการมูลนิธิ
เว็บไซต์: เว็บไซต์มูลนิธิโครงการหลวง
โครงการหลวง (อังกฤษ: Royal project) เป็นโครงการส่วนพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรในการส่งเสริมการปลูกพืชเมืองหนาวแก่ประชาชนบนพื้นที่สูง เพื่อเป็นการหารายได้ทดแทนการปลูกฝิ่น ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2512 โดยในระยะแรกมี หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี เป็นผู้รับผิดชอบในฐานะประธานมูลนิธิโครงการหลวง
มูลนิธิโครงการหลวง เป็นมูลนิธิที่รวบรวมข้อริเริ่มและงานวิจัยเพื่อการกุศล ความสนใจของมูลนิธิคือการปรับปรุงคุณภาพชีวิตของชาวเขา เป้าหมายตามกันคือลดการปลูกฝิ่นและการฟื้นฟูป่าและทรัพยากรน้ำ ถือเป็นโครงการที่ประสบความสำเร็จอันดับต้น ๆ ในการกำจัดการปลูกฝิ่น และได้รับรางวัลรามอน แมกไซไซ ด้านความเข้าใจระหว่างประเทศในปี พ.ศ. 2531
ในระยะแรก เป็นโครงการอาสาสมัคร โดยมีอาสาสมัคร จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยแม่โจ้​ กรมวิชาการเกษตร กรมปศุสัตว์ และกองทัพอากาศ เข้ามาปฏิบัติงาน
ปัจจุบันโครงการหลวง ดำเนินงานในพื้นที่ 6 จังหวัดภาคเหนือ คือ เชียงใหม่ เชียงราย ลำพูน พะเยา แม่ฮ่องสอน และตาก  มีสถานีวิจัยหลัก 4 สถานี และสถานีส่งเสริมปลูกพืชทดแทนฝิ่น เรียกว่า ศูนย์พัฒนาโครงการหลวง จำนวน 35 ศูนย์ โดยศูนย์พัฒนาโครงการหลวงล่าสุด คือ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงเลอตอ จังหวัดตาก
ผลผลิตจากโครงการหลวงในปัจจุบัน ประกอบด้วย ผลิตผลจากผัก ผลไม้ สมุนไพร ถั่วและธัญพืช เห็ด ดอกไม้เมืองหนาว ปศุสัตว์ ประมง ป่าไม้ ดอกไม้แห้ง ผลิตภัณฑ์จากแฝก ไม้กระถาง ไข่ปลาคาเวียร์ และผลิตภัณฑ์แปรรูป รวมทั้งกาแฟ ในชื่อการค้า "โครงการหลวง"
ปัจจุบันมี จรัลธาดา กรรณสูต เป็นประธานกรรมการมูลนิธิโครงการหลวง และพลเอก กัมปนาท รุดดิษฐ์ เป็นเลขาธิการมูลนิธิ และประธานกรรมการบริหารมูลนิธิโครงการหลวง
วัตถุประสงค์มูลนิธิโครงการหลวง

เพื่อช่วยชาวไทยภูเขาในด้าน ต่างๆ จากพระราชดำรัสในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ความว่า
เรื่องที่จะช่วยชาวเขาและโครงการชาวเขานั้นมีประโยชน์โดยตรงกับชาวเขาเพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้ชาวเขามีความเป็นอยู่ดีขึ้น สามารถเพาะปลูกสิ่งที่เป็นประโยชน์และเป็นรายได้กับเขาเอง จุดประสงค์อย่างหนึ่งคือมนุษยธรรม หมายถึงให้ผู้อยู่ในถิ่นทุรกันดารสามารถมีความรู้พยุงตัวให้มีความเจริญได้ อีกอย่างหนึ่งเป็นเรื่องช่วยในทางที่ทุกคนเห็นว่า ควรจะช่วยเพราะเป็นปัญหาใหญ่คือปัญหาเรื่องยาเสพติด ถ้าช่วยชาวเขาปลูกพืชที่เป็นประโยชน์บ้างเขาจะเลิกปลูกยาเสพติด คือ ฝิ่น ทำให้นโยบายการระงับการปราบปรามการสูบฝิ่นและค้าฝิ่นได้ผลดี อันเป็นผลอย่างหนึ่ง
อีกอย่างคือชาวเขาตามที่รู้เป็นผู้ทำการเพาะปลูกโดยวิธีที่จะทำให้บ้านเมืองของเราสู่หายนะได้ ที่ถางป่าและปลูกโดยวิธีไม่ถูกต้อง ถ้าพวกเราทุกคนไปช่วยเขาก็เท่ากับช่วยบ้านเมืองให้มีความดี อยู่ดีกินดีและปลอดภัยได้อีกทั่วประเทศ ถ้าสามารถทำโครงการนี้สำเร็จให้ชาวเขาอยู่เป็นหลักแหล่ง และสนับสนุนนโยบายจะรักษาป่า รักษาป่าให้เป็นประโยชน์ต่อไปและยั่งยืนมาก
สถานีวิจัยโครงการหลวง

สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง
สถานีเกษตรหลวงอินทนนท์
สถานีเกษตรหลวงปางดะ
สถานีวิจัยโครงการหลวงแม่หลอด
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวง

| --- | --- |
 จังหวัดเชียงใหม่ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงขุนวาง  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแกน้อย  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยลึก  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหนองเขียว  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สาใหม่  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหนองหอย  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงป่าเมี่ยง  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงตีนตก  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ทาเหนือ  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงม่อนเงาะ  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะป๊อก  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงทุ่งหลวง  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่แฮ  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงปางอุ๋ง  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงวัดจันทร์  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงขุนแปะ  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหมอกจ๋าม  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงทุ่งเริง  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงทุ่งเรา  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยเสี้ยว:  จังหวัดเชียงราย ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยผักไผ่  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงสะโงะ  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยโป่ง  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำริน  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ปูนหลวง  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำขุ่น จังหวัดลำพูน ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงพระบาทห้วยต้ม จังหวัดแม่ฮ่องสอน ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ลาน้อย  ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะเรียง จังหวัดพะเยา ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงปังค่า จังหวัดตาก ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงเลอตอ
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์มูลนิธิโครงการหลวง เก็บถาวร 2019-11-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ผลผลิตมูลนิธิโครงการหลวง
โครงการหลวง เก็บถาวร 2006-07-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กบุคคลและองค์กรของไทยที่ได้รับรางวัลรามอน แมกไซไซ |
| --- | --- |
บุคคล:  นิลวรรณ ปิ่นทอง  ป๋วย อึ๊งภากรณ์  ฝน แสงสิงห์แก้ว  หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร  ประยูร จรรยาวงษ์  กระแส ชนะวงศ์  พระจำรูญ ปานจันทร์  ประทีป อึ้งทรงธรรม ฮาตะ  ประเวศ วะสี  เฟื้อ หริพิทักษ์  ทองใบ ทองเปาด์  อารี วัลยะเสวี  สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี  จำลอง ศรีเมือง  มีชัย วีระไวทยะ  อานันท์ ปันยารชุน  โสภณ สุภาพงษ์  ประยงค์ รณรงค์  จอน อึ๊งภากรณ์  กฤษณา ไกรสินธุ์  เทอดชัย ชีวะเกตุ  อังคณา นีละไพจิตร 
องค์กร:  โครงการหลวง  สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย 
เรียงตามปีที่ได้รับรางวัล
สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง
อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ

น้ำตกพาเจริญ
อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ เป็นอุทยานแห่งชาติในอำเภอพบพระ จังหวัดตาก เป็นอุทยานแห่งชาติที่ครอบคลุมพื้นที่กว้าง จุดท่องเที่ยวแต่ละแห่งอยู่ห่างกันพอสมควร โดยอยู่ถนนเส้นทางหลัก สาย 1090 อุ้มผาง-พบพระ และสาย 1206 แม่สอด-พบพระ
แหล่งท่องเที่ยวภายในอุทยาน

น้ำตกพาเจริญ เป็นน้ำตกหินปูน ไหลจากลำห้วยน้อยใหญ่มารวมกันเป็นแอ่งใหญ่ แล้วไหลลงน้ำตก ลดหลั่นลงไป 37 ชั้นด้วยกัน และมีน้ำไหลตลอดปี
บ่อน้ำร้อนห้วยน้ำนัก เป็นบ่อน้ำร้อนธรรมชาติ มีอุณหภูมิประมาณ 60 องศาเซลเซียส เดินทางได้จากทางหลวงหมายเลข 1206 สายพบพระ-บ้านช่องแคบ
น้ำตกป่าหวาย เป็นน้ำตกหินปูนอีกแห่งหนึ่ง มีน้ำตลอดปี และมีป่าหวายหนาแน่น ใช้เส้นทาง 1090 เลี้ยวซ้ายก่อนถึงกิโลเมตรที่ 42 เข้าไปประมาณ 20 กิโลเมตร
น้ำตกสายฟ้าและน้ำตกสายรุ้ง เป็นน้ำตกที่มีน้ำตลอดปีอีกแห่งหนึ่ง มีละอองน้ำกระทบแสงแดดเหมือนรุ้งกินน้ำ
น้ำตกธารารักษ์หรือน้ำตกเจดีย์โคะ เป็นน้ำตกขนาดเล็ก ชั้นเดียว มีน้ำตลอดปี หน้าผาสูง 30 เมตร ข้างบนเป็นแอ่งน้ำขนาดใหญ่ อยู่ใกล้ตัวอำเภอพบพระ บนเส้นทาง 1206
ข้อมูลเพิ่มเติม

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้จาก ที่ทำการอุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ หมู่ 6 ต.ช่องแคบ อ.พบพระ จ.ตาก 63160 โทรศัพท์ 0 5503 0178
พรชนก เลี่ยนกัตวา

| พรชนก เลี่ยนกัตวา |
| --- | --- |
ชื่อเกิด: พรชนก เลี่ยนกัตวา
เกิด: 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2541 (26 ปี)
อาชีพ: นักร้อง 
ช่วงปี: 2559–ปัจจุบัน
ค่ายเพลง: จีเอ็มเอ็มแกรมมี่ แกรมมี่โกลด์ (2560-2561)
พรชนก เลี่ยนกัตวา (ชื่อเล่น: ปิ่น; เกิด 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2541) เป็นนักร้องชาวไทย มีชื่อเสียงมาจากการเข้าแข่งขันรายการเดอะสตาร์ ค้นฟ้าคว้าดาว ปี 12 และได้ตำแหน่งรองชนะเลิศในปีนั้น รวมถึงยังมีชื่อเสียงจากการเข้าแข่งขันรายการศึกวันดวลเพลง และสามารถครองแชมป์ได้ถึง 10 สมัย
ก่อนหน้านั้น พรชนกเคยร่วมประกวดร้องเพลงลูกทุ่งในรายการและเวทีต่าง ๆ ตั้งแต่อายุ 4 ปี โดยมีจุดประสงค์จากคุณพ่อและคุณแม่ของเธอเอง และจากจุดนี้ทำให้เธอสามารถปลดหนี้ของครอบครัวกว่า 5 ล้านบาทลงได้ตอนอายุ 14 ปี และยังเป็นเจ้าของถ้วยรางวัลพระราชทานกว่า 20 ใบจากถ้วยรางวัลทั้งหมดกว่า 500 ใบ รวมถึงเธอยังเคยร่วมออกอัลบั้ม "เศรษฐกิจพอเพียง" ซึ่งเป็นอัลบั้มเพลงลูกทุ่งที่จัดทำโดยธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร เมื่อปี พ.ศ. 2554 ด้วย ชีวิตครอบครัว มีพี่สาว 1 คน พรชนกเป็นน้องสาวแท้ๆ ของ ลูกปัด พิมพ์ชนก
พรชนก จบระดับชั้นมัธยมศึกษาจากโรงเรียนมัธยมวัดสิงห์ และเข้าศึกษาต่อที่ สาขาวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ
ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2561 ปิ่น พรชนก ได้เซ็นสัญญากับค่ายใหม่แกรมมี่โกลด์ ในสังกัดแกรมมี่โกลด์ หลังหมดสัญญากับค่าย[[แกรมมี่โกลด์]เมื่อ1ปี ปัจจุบันเป็นศิลปินอิสระ
เดอะสตาร์ค้นฟ้าคว้าดาวปี 12

ปิ่น พรชนก ได้เข้ามาประกวดรายการเดอะสตาร์ ค้นฟ้าคว้าดาว ปี 12 ได้รับหมายเลขรหัส *3
เดอะสตาร์ค้นฟ้าคว้าดาวปี 12 > เพลงที่ใช้ในการแข่งขัน

เพลงใช้ในรอบคัดเลือก 16 คนสุดท้าย
เพลง คนๆนี้กำลังหมดแรง (อ๊อฟ ปองศักดิ์)
สัปดาห์ที่ 1 - เพลงที่บ่งบอกถึงตัวตน
เพลง คำอธิษฐานด้วยน้ำตา (จารุวัฒน์ เชี่ยวอร่าม)
คะแนนสะสม 14.11%
คะแนนจากกรรมการ 30
คะแนนในห้องส่ง 7
สัปดาห์ที่ 2 - เป็นการแข่งขันในหัวข้อ "The star party"
เพลง คิดถึงทุ่งลุยลาย (ต่าย อรทัย)
คะแนนสะสม 16.64%
คะแนนจากกรรมการ 30
คะแนนในห้องส่ง 25
สัปดาห์ที่ 3 - เป็นการแข่งขันในหัวข้อ "Legend of grammy เพลงของศิลปินระดับตำนาน"
เพลง เสียใจได้ยินไหม (ใหม่ เจริญปุระ)
คะแนนสะสม 14.56%
คะแนนจากกรรมการ 30
คะแนนในห้องส่ง 8
สัปดาห์ที่ 4 - เป็นการแข่งขันในหัวข้อ "เพลงคู่กับศิลปิน"
เพลง เธอ (cocktail) ร้องคู่กับ โอม-ปัณฑพล ประสารราชกิจ
คะแนนสะสม 21.72%
คะแนนจากกรรมการ 20
คะแนนในห้องส่ง 10
สัปดาห์ที่ 5 - เป็นการแข่งขันในหัวข้อ "เพลงของบอย โกสิยพงษ์ และ เพลงลูกทุ่ง"
เพลง สักวันหนึ่ง (มาริสา สุโกศล หนุนภักดี) และ เพลง กล่อม (พุ่มพวง ดวงจันทร์)
คะแนนจากกรรมการ 30
คะแนนในห้องส่ง 25
สัปดาห์ที่ 6 - เป็นการแข่งขันในหัวข้อ Mini Concert 15 นาที
ชื่อ คอนเสิร์ต (ปิ่นประกายดาววาววับจรัสแสง)
เพลง หางเครื่อง (สุกัญญา นาคประดิษฐ์)
เพลง ตะกายดาว (นันทิดา แก้วบัวสาย)
เพลง เว้นวรรค (พรรณวรท ด้วยเศียรเกล้า)
เพลง สัญญากับใจ (จอมขวัญ กัลยา)
คะแนนจากกรรมการ 20
คะแนนจาก 100 เสียง
ในห้องส่ง 15
สัปดาห์ที่ 7 - เป็นการแข่งขันในหัวข้อ Mini Concert 30 นาที
ชื่อ คอนเสิร์ต (เวทีดาววาววับจรัสแสง)
เพลง หม้ายขันหมาก (พุ่มพวง ดวงจันทร์)
เพลง คนเจ้าน้ำตา (นิว-จิ๋ว)
เพลง แสบ (ดา เอ็นโดรฟิน)
เพลง โทรหาครั้งสุดท้าย (เอิร์น สุรัตน์ติกานต์) ร้องคู่กับ เอิร์น สุรัตน์ติกานต์
เพลง รอสายคนโสด (หญิงลี)
คะแนนจากกรรมการ 30
คะแนนจาก 100 เสียง ในห้องส่ง 26
ผลงานเพลง > อัลบั้ม เศรษฐกิจพอเพียง

| รายละเอียดอัลบั้ม | รายชื่อเพลง |
| --- | --- |
อัลบั้มเพลงลูกทุ่ง ธ.ก.ส. ชื่ออัลบั้ม :เศรษฐกิจพอเพียง  พ.ศ. :2554  จัดทำโดย ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร:  สาว ธ.ก.ส.  ลาก่อน (เวอร์ชันหญิง)  ในหลวงในดวงใจ (ร้องหมู่ ร่วมกับ กฤตดนัย แสงกระจ่าง อริศรา เตชะวงศ์วัฒนา ณัฐาริกา  เสาะแสวง สิริพร เอี่ยมมงคล)  นักร้องโนเนม
ผลงานเพลง > ซิงเกิ้ล

ไปเล่นตรงโน้น (2560)
ปีใหม่ทุกวัน (ร้องรวมทั้งสังกัด แกรมมี่ โกลด์) (ซิงเกิ้ลพิเศษต้อนรับปีใหม่ 2561) (2560)
ผลงานเพลง > เพลงประกอบละคร

หัวใจคนรอ (เพลงประกอบละคร พิษสวาท)
แต่ปางก่อน (เพลงประกอบละคร แต่ปางก่อน) ร้องร่วมกับ วงค็อกเทล
แม่ปลาบู่   (เพลงประกอบละคร แม่ปลาบู่)
ผลงานคอนเสิร์ต

แขกรับเชิญ คอนเสิร์ตthe battle of bff concert ของ อ๊อฟ ปองศักดิ์ รัตนพงษ์ นิว จิ๋ว นภัสสร ภูธรใจ ปิยนุช เสือจงพรู ร่วมกับ เน็ท ปนัสยา กิตติกถากุล พรีน รวิสรารัตน์ พิบูลภานุวัธน เจนนี่ รติพันธ์ พันธ์พินิจ น้ำผึ้ง ธนัญญา รักแก้ว เดอะสตาร์ ค้นฟ้าคว้าดาว ปี 12 ไดอารี่ตุ๊ดซี่ส์ เพชร เผ่าเพชร เจริญสุข ปิงปอง เต๋อ หญิง รฐา โพธิ์งาม
แขกรับเชิญ คอนเสิร์ตบี้ สุกฤษฎิ์ love 10 ปีไม่มีหยุด ของ บี้ สุกฤษฎิ์ วิเศษแก้ว ร่วมกับ เดอะสตาร์12 จัมโบ้ วรกฤต วรกุล บิ๊ก กฤษฎา จันทร์ดี พรีน รวิสรารัตน์ พิบูลภานุวัธน วงอีทีซี 4โพดำ กัน นภัทร อินทร์ใจเอื้อ แก้ม วิชญาณี เปียกลิ่น โดม จารุวัฒน์ เชี่ยวอร่าม ตั้ม วราวุธ โพธิ์ยิ้ม และ อาร์ อาณัตพล ศิริชุมแสง ฮั่น อิสริยะ ภัทรมานพ และ หนูนา หนึ่งธิดา โสภณ วิว วรรณรท สนธิไชย ลูกเกด เมทินี กิ่งโพยม เฌอเบลล์ ลัลณ์ลลิน เตจะสา เวศซ์
แขกรับเชิญ คอนเสิร์ต 25 ปี ดวงจันทร์...กลางดวงใจ พุ่มพวง ดวงจันทร์ ของ ปิ่น พรชนก เลี่ยนกัตวา ร่วมกับ ต่าย อรทัย ดาบคำ ลำยอง หนองหินห่าว เอิร์น สุรัตน์ติกานต์ พรรคเจริญ ปิ่น พรชนก เลี่ยนกัตวา หลิว อาจารียา พรหมพฤกษ์ นิว จิ๋ว นภัสสร ภูธรใจ ปิยนุช เสือจงพรู หนูนา หนึ่งธิดา โสภณ ฝน ธนสุนทร ตั๊กแตน ชลดา เปาวลี พรพิมล แก้ม วิชญาณี เปียกลิ่น บุ๋ม ปนัดดา วงศ์ผู้ดี เพชร สรภพ ลีละเมฆินทร์ สลักจิต อรพิน จิตรหาญ ไกรสร ไกรศร ลีละเมฆินทร์
ผลงานโฆษณา

โฆษณา Clean & Clear ร่วมกับ เดอะสตาร์12 เจนนี่ รติพันธ์ พันธ์พินิจ เน็ท ปนัสยา กิตติกถากุล น้ำผึ้ง ธนัญญา รักแก้ว พรีน รวิสรารัตน์ พิบูลภานุวัธน