stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อียิปต์โบราณ
การทหาร

กองทัพอียิปต์โบราณมีหน้าที่ปกป้องอียิปต์จากการรุกรานจากต่างชาติ และรักษาอำนาจของตนในภูมิภาคตะวันออกใกล้โบราณ กองทัพได้ปกป้องการสำรวจเหมืองที่ซีนายในช่วงราชอาณาจักรเก่า และสู้รบในสงครามกลางเมืองในช่วงต่อระยะกลางที่หนึ่งและสอง กองทัพยังมีหน้าที่รักษาป้อมปราการตามเส้นทางการค้าที่สำคัญ เช่น เมืองบูเฮนระหว่างทางไปนูเบีย ป้อมปราการยังถูกสร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นฐานทัพทหาร เช่น ป้อมปราการที่เมืองไซล์ ซึ่งเป็นฐานปฏิบัติการสำหรับการเดินทางไปยังลิแวนต์ ในราชอาณาจักรใหม่ บรรดาฟาโรห์ได้ใช้กองทัพเพื่อโจมตีและยึดครองอาณาจักรคุช และบางส่วนของลิแวนต์
ยุทโธปกรณ์ทางทหารทั่วไป ได้แก่ คันธนูและลูกธนู หอก และโล่ทรงกลมที่ทำจากหนังสัตว์ยืดบนโครงไม้ ในอาณาจักรใหม่ กองทัพเริ่มใช้รถม้าศึกที่นำมาใช้โดยชาวฮิกซอสที่บุกรุกมาก่อนหน้านี้ในการสู้รบ อาวุธและชุดเกราะยังคงพัฒนาต่อไปภายหลังการนำสัมฤทธิ์มาใช้ เช่น โล่ทำจากไม้จริงที่มีหัวเข็มขัดสัมฤทธิ์ หอกปลายแหลมด้วยสัมฤทธิ์ และขวาน โคเพช (Khopesh) จากทหารเอเซียติก
ฟาโรห์มักถูกพรรณนาในงานศิลปะและวรรณคดีซึ่งขี่ม้าในฐานะทรงเป็นผู้นำกองทัพ มีข้อสังเหตว่าฟาโรห์อย่างน้อยสองถึงสามพระองค์ เช่น ฟาโรห์เซเคนเอนเร ทาโอ และพระราชโอรส ทรงกระทำเช่นนั้นจริง อย่างไรก็ตาม ยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ว่า "กษัตริย์ในยุคนี้ไม่ได้ทำหน้าที่เป็นผู้นำสงครามในแนวหน้าเป็นการส่วนตัว ต่อสู้เคียงข้างกับกองทหารของพวกเขา" ทหารได้รับการคัดเลือกจากประชากรทั่วไป แต่ในระหว่างและโดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังยุคอาณาจักรใหม่ ทหารรับจ้างจากนูเบีย กูช และลิเบียได้รับการว่าจ้างให้ต่อสู้เพื่ออียิปต์
วิทยาการ

อารยธรรมอียิปต์โบราณได้พัฒนามาตรฐานการผลิตและความซับซ้อนที่ค่อนข้างสูง อียิปต์เองยังเป็นผู้ที่แสดงถึงประจักษ์นิยม ( mpiricism) แบบดั้งเดิมเป็นครั้งแรก ตามหลักฐานที่ปรากฏใน Edwin Smith Papyrus และ Ebers papyri (ราว 1600 ปีก่อนคริสตกาล) ชาวอียิปต์ยังสร้างตัวอักษรและระบบเลขฐานสิบของตนเอง
วิทยาการ > เครื่องปั้นดินเผาและแก้ว

แม้กระทั่งก่อนสมัยราชอาณาจักรเก่า ชาวอียิปต์โบราณได้พัฒนาวัสดุที่เป็นแก้วที่เรียกว่า faience ซึ่งพวกเขาถือว่าเป็นหินเทียมกึ่งมีค่าชนิดหนึ่ง Faience คือ เซรามิกที่ไม่ใช่ดินเหนียว ทำมาจากซิลิกา ผสม แคลเซียมออกไซด์และโซเดียมออกไซด์เล็กน้อย และสารแต่งสีซึ่งโดยทั่วไปแล้วจะเป็นทองแดง วัสดุนี้ใช้ทำลูกปัด กระเบื้อง รูปแกะสลักและเครื่องใช้ขนาดเล็ก วิธีการผลิต Faience มีหลาายวิธี แต่โดยทั่วไปแล้ว การผลิตจะเกี่ยวข้องกับการใช้วัสดุที่เป็นผงในรูปแบบของแป้งเปียกบนแกนดินเหนียวแล้วนำไปเผา ด้วยเทคนิคที่เกี่ยวข้อง ชาวอียิปต์โบราณได้ผลิตเม็ดสีที่เรียกว่า Egyptian blue หรือที่เรียกว่า blue frit ซึ่งเกิดจากการหลอมซิลิกา (หรือการเผาผนึก) ทองแดง แคลเซียมออกไซด์ และด่าง เช่น นาตรอน และตัวผลิตภัณฑ์สามารถบดและใช้เป็นเม็ดสีได้
ชาวอียิปต์โบราณสามารถประดิษฐ์สิ่งของได้หลากหลายจากแก้วด้วยทักษะที่ยอดเยี่ยม แต่ก็ยังไม่ชัดเจนว่าพวกเขาพัฒนากระบวนการนี้อย่างเอกเทศหรือไม่ ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่าพวกเขาทำแก้วดิบของตัวเองหรือเพียงแค่นำเข้าแท่งโลหะสำเร็จรูปที่หลอมและเสร็จสิ้น อย่างไรก็ตาม พวกเขามีความเชี่ยวชาญด้านเทคนิคในการสร้างวัตถุ ตลอดจนเพิ่มองค์ประกอบการติดตามเพื่อควบคุมสีของกระจกสำเร็จรูป สีนั้นมีหลากหลาย ตั้งแต่ สีเหลือง สีแดง สีเขียว สีฟ้า สีม่วง และสีขาว และแก้วสามารถทำแบบใสหรือทึบแสงได้
วิทยาการ > การแพทย์

ปัญหาทางการแพทย์ของชาวอียิปต์โบราณเกิดจากสิ่งแวดล้อมโดยตรง การใช้ชีวิตและทำงานใกล้กับแม่น้ำทำให้เกิดอันตรายจากโรคมาลาเรียและปรสิตโรคพยาธิใบไม้ในเลือด (schistosomiasis) ที่ทำให้ร่างกายอ่อนแอและให้ตับและลำไส้เสียหาย สัตว์ป่าที่เป็นอันตราย เช่น จระเข้และฮิปโปก็เป็นภัยคุกคามร่วมกัน การทำงานตลอดชีวิตบนฟาร์มและสิ่งก่อสร้างก่อให้เกิดปัญหาแก่กระดูกสันหลังและข้อต่อ และการบาดเจ็บที่กระทบกระเทือนจิตใจจากการก่อสร้างและการสงครามล้วนส่งผลกระทบต่อร่างกายอย่างมาก กรวดและทรายจากแป้งหินบดทำให้ฟันสึกกร่อน ทำให้พวกเขาเสี่ยงต่อการเป็นฝี (แม้ว่ากรณีฟันผุจะพบได้ยาก)
อาหารของคนรวยอุดมไปด้วยน้ำตาล ซึ่งส่งเสริมโรคปริทันต์อักเสบ (เหงือกอักเสบ) แม้จะมีรูปร่างที่งดงามบนผนังหลุมฝังศพ แต่มัมมี่ที่มีน้ำหนักเกินของชนชั้นสูงหลายคนก็แสดงให้เห็นถึงผลกระทบของชีวิตที่ปล่อยตัวมากเกินไป อายุขัยของผู้ใหญ่อยู่ที่ประมาณ 35 สำหรับผู้ชาย และ 30 สำหรับผู้หญิง แต่การเข้าสู่วัยผู้ใหญ่นั้นยากเพราะประมาณหนึ่งในสามของประชากรเสียชีวิตในวัยเด็กFiler (1995), p. 25 harvp error: no target: CITEREFFiler1995 (help)
แพทย์อียิปต์โบราณมีชื่อเสียงในตะวันออกใกล้สมัยโบราณเพราะทักษะการรักษาของพวกเขา และบางคน เช่น อิมโฮเทป ยังคงมีชื่อเสียงมานานหลังจากที่พวกเขาเสียชีวิต เฮโรโดตุสตั้งข้อสังเกตว่าแพทย์ชาวอียิปต์มีความเชี่ยวชาญในระดับสูง โดยบางคนรักษาเฉพาะศีรษะหรือกระเพาะอาหาร ขณะที่คนอื่น ๆ เป็นจักษุแพทย์และทันตแพทย์ การฝึกอบรมแพทย์เกิดขึ้นที่สถาบัน Per Ankh หรือ "บ้านแห่งชีวิต" โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่สังกัด Per-Bastet ในช่วงอาณาจักรใหม่ และที่ Abydos และซาอิสในช่วงปลายยุค ปาปิรุสทางการแพทย์แสดงความรู้เชิงประจักษ์เกี่ยวกับกายวิภาค การบาดเจ็บ และการรักษาในทางปฏิบัติ
บาดแผลได้รับการรักษาโดยการพันผ้าพันแผลด้วยเนื้อดิบ ผ้าลินินสีขาว ไหมเย็บ ตาข่าย ผ้าอนามัย และผ้าพันที่ชุบน้ำผึ้งเพื่อป้องกันการติดเชื้อ ขณะที่ฝิ่น ไทม์ และเบลลาโดนา ถูกนำมาใช้เพื่อบรรเทาอาการปวด บันทึกแรกสุดของการรักษาแผลไฟไหม้กล่าวถึงน้ำสลัดที่ใช้นมจากมารดาของทารกเพศชาย มีการสวดมนต์ต่อเทพีไอซิส ขนมปังขึ้นรา น้ำผึ้ง และเกลือทองแดงยังถูกใช้เพื่อป้องกันการติดเชื้อจากสิ่งสกปรกในแผลไหม้ กระเทียมและหัวหอมถูกใช้เป็นประจำเพื่อส่งเสริมสุขภาพที่ดีและคิดว่าสามารถช่วยบรรเทาอาการหอบหืดได้ ศัลยแพทย์ชาวอียิปต์โบราณเย็บบาดแผล จัดเรียงกระดูกหัก และตัดแขนขาที่เป็นโรคออก แต่พวกเขาตระหนักดีว่าอาการบาดเจ็บบางอย่างร้ายแรงมากจนทำได้เพียงทำให้ผู้ป่วยรู้สึกสบายก่อนที่จะเสียชีวิต
วิทยาการ > เทคโนโลยีทางทะเล

ชาวอียิปต์ยุคแรกรู้วิธีประกอบแผ่นไม้เข้ากับตัวเรือและเชี่ยวชาญการต่อเรือรูปแบบขั้นสูงตั้งแต่ 3000 ปีก่อนคริสตกาล สถาบันโบราณคดีแห่งอเมริการายงานว่าเรือที่ปูกระดานที่เก่าแก่ที่สุดที่รู้จักคือเรืออไบดอส กลุ่มเรือที่ค้นพบ 14 ลำใน Abydos สร้างขึ้นจากแผ่นไม้ "เย็บ" เข้าด้วยกัน มีการใช้สายรัดแบบทอ เส้นเพื่อฟาดแผ่นไม้เข้าด้วยกัน และกกหรือหญ้าที่สอดไว้ระหว่างแผ่นไม้ช่วยในการผนึกตะเข็บ เพราะเรือทั้งหมดถูกฝังไว้ด้วยกันและใกล้กับหลุมฝังศพของฟาโรห์คาเซเคมวี เดิมทีพวกเขาคิดว่าเป็นของเขาทั้งหมด แต่หนึ่งใน 14 ลำกลับมีอายุย้อนไปถึง 3,000 ปีก่อนคริสตกาล และโถเครื่องปั้นดินเผาที่เกี่ยวข้องซึ่งฝังไว้กับเรือก็มีอายุใกล้เคียงเช่นกัน เรือลำนี้ที่มีอายุถึง 3000 ปีก่อนคริสตกาล มีความยาว 75 ฟุต (23 เมตร) จึงคาดว่าน่าจะเป็นของฟาโรห์รุ่นก่อน บางทีอาจเป็นเรือลำแรกตั้งแต่ครั้งฟาโรห์ฮอร์-อฮา
ชาวอียิปต์ยุคแรกยังรู้วิธีประกอบแผ่นไม้ด้วยตะปูไม้เพื่อยึดเข้าด้วยกันโดยใช้เรซินเพื่ออุดรอยตะเข็บ "เรือคูฟู" ซึ่งเป็นเรือขนาด 43.6 เมตร (143 ฟุต) ถูกปิดผนึกเข้าไปในหลุมในมหาสุสานแห่งกิซาเชิงมหาพีระมิดแห่งกิซาในยุคราชวงศ์ที่สี่ ประมาณ 2500 ปีก่อนคริสตกาล เป็นตัวอย่างขนาดจริงที่ยังมีให้เห็นในเชิงสัญลักษณ์ของเรือสุริยะ ชาวอียิปต์ยุคแรกยังรู้วิธียึดไม้กระดานของเรือด้วยข้อต่อร่องและเดือย
เป็นที่รู้กันว่าชาวอียิปต์ใช้เรือเดินทะเลขนาดใหญ่ในการค้าขายกับต่างชาติริมทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมืองบิบลอส (บนชายฝั่งของเลบานอนในปัจจุบัน) และในการสำรวจหลายครั้งตามทะเลแดงไปยังดินแดนพันท์ อันที่จริงหนึ่งในคำอียิปต์ที่เก่าแก่ที่สุดสำหรับเรือเดินทะเลคือ "Byblos Ship" ซึ่งเดิมกำหนดประเภทของเรือเดินทะเลอียิปต์ที่ใช้แล่นไปบิบลอส อย่างไรก็ตาม เมื่อสิ้นสุดอาณาจักรเก่า คำนี้ก็หมายความรวมถึงเรือเดินทะเลขนาดใหญ่ ไม่ว่าจะมีปลายทางที่ใด
ในปี 1977 มีการค้นพบคลองโบราณเหนือ-ใต้ ซึ่งทอดยาวจากทะเลสาบทิมซาห์ไปจนถึงทะเลสาบบัลลาห์ คาดว่าสร้างในยุคราชอาณาจักรกลางของอียิปต์โดยคาดการณ์จากโบราณสถานทราสร้างขึ้นตามแนวเส้นทาง
ในปี 2011 นักโบราณคดีได้ขุดทะเลสาบที่แห้งแล้งที่รู้จักกันในชื่อ Mersa Gawasis ค้นพบร่องรอยของท่าเรือโบราณ ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นจุดเริ่มต้นการเดินเรือ เช่น การสำรวจดินแดนพันท์ของฟาโรห์แฮตเชปซุตสู่ทะเลเปิด หลักฐานที่น่าสนใจที่สุดเกี่ยวกับความกล้าหาญในการเดินเรือของชาวอียิปต์โบราณ ได้แก่ ไม้สำหรับเรือขนาดใหญ่และเชือกหลายร้อยฟุตซึ่งทำจากกระดาษปาปิรัสขดเป็นมัดขนาดใหญ่ ในปี 2013 นักโบราณคดียังได้ค้นพบท่าเรือที่เชื่อกันว่าเป็นท่าเรือที่เก่าแก่ที่สุดในโลก อายุราว 4500 ปี นับตั้งแต่สมัยฟาโรห์คูฟู บนชายฝั่งทะเลแดงใกล้ Wadi el-Jarf (ประมาณ 110 ไมล์ทางใต้ของซูเอซ)
วิทยาการ > คณิตศาสตร์

ตัวอย่างแรกสุดของการคำนวณทางคณิตศาสตร์ที่ได้รับการยืนยันมีตั้งแต่ยุคนาคาดาสมัยก่อนราชวงศ์ และแสดงระบบตัวเลขที่พัฒนาเต็มที่แล้ว ความสำคัญของคณิตศาสตร์ต่อชาวอียิปต์ที่มีการศึกษานั้นเห็นได้จากจดหมายในยุคราชอาณาจักรใหม่ ซึ่งผู้เขียนเสนอการแข่งขันทางวิชาการระหว่างเขากับนักเขียนอีกคนหนึ่ง เกี่ยวกับงานคำนวณในชีวิตประจำวัน เช่น การบัญชีที่ดิน แรงงาน และธัญพืช ข้อความในกระดาษปาปิรัสคณิตศาสตร์ Rhind และกระดาษปาปิรัสคณิตศาสตร์มอสโก แสดงให้เห็นว่าชาวอียิปต์โบราณสามารถดำเนินการทางคณิตศาสตร์พื้นฐานสี่อย่าง ได้แก่ การบวก การลบ การคูณ และการหาร โดยใช้เศษส่วน คำนวณพื้นที่ของสี่เหลี่ยม สามเหลี่ยม และวงกลม แล้วคำนวณปริมาตรของกล่อง เสา และปิรามิด พวกเขาเข้าใจแนวคิดพื้นฐานของพีชคณิตและเรขาคณิต และสามารถแก้สมการแบบง่าย ๆ ได้พร้อมกัน
สัญกรณ์คณิตศาสตร์เป็นทศนิยม และอิงจากเครื่องหมายอักษรอียิปต์โบราณยกกำลังสิบถึงหนึ่งล้าน แต่ละข้อสามารถเขียนได้หลายครั้งตามความจำเป็นเพื่อเพิ่มจำนวนที่ต้องการ ดังนั้น ในการเขียนเลขแปดสิบหรือแปดร้อย สัญลักษณ์สิบหรือหนึ่งร้อยจึงเขียนแปดครั้งตามลำดับ เนื่องจากวิธีการคำนวณของพวกเขาไม่สามารถจัดการกับเศษส่วนส่วนใหญ่ที่มีตัวเศษมากกว่าหนึ่งได้ พวกเขาจึงต้องเขียนเศษส่วนเป็นผลรวมของเศษส่วนหลาย ๆ ตัว ตัวอย่างเช่น ให้ เศษส่วนสองในห้า เป็นผลรวมของ หนึ่งในสาม + หนึ่งในสิบห้า ตารางค่ามาตรฐานช่วยอำนวยความสะดวกในเรื่องนี้ อย่างไรก็ตาม เศษส่วนทั่วไปบางตัวเขียนด้วยสัญลักษณ์พิเศษ — ซึ่งเทียบเท่ากับสองในสามในปัจจุบันแสดงอยู่ทางด้านขวา
นักคณิตศาสตร์ชาวอียิปต์โบราณรู้จักทฤษฎีบทพีทาโกรัสว่าเป็นสูตรเชิงประจักษ์ ตัวอย่างเช่น พวกเขารู้ว่าสามเหลี่ยมมีมุมฉากตรงข้ามกับด้านตรงข้ามมุมฉากเมื่อด้านของมันอยู่ในอัตราส่วน 3–4–5 พวกเขาสามารถประมาณพื้นที่ของวงกลมได้โดยการลบหนึ่งในเก้าจากเส้นผ่านศูนย์กลางของวงกลมแล้วยกกำลังสองผลลัพธ์:
การประมาณที่สมเหตุสมผลของสูตร πr2.
อัตราส่วนทองดูเหมือนจะสะท้อนให้เห็นในสิ่งก่อสร้างต่าง ๆ ของอียิปต์ รวมทั้งพีระมิด แต่การใช้อัตราส่วนนี้อาจเป็นผลที่ตามมาโดยไม่ได้ตั้งใจจากการปฏิบัติของชาวอียิปต์โบราณในการผสมผสานการใช้เชือกผูกปมเข้ากับความรู้สึกที่เป็นธรรมชาติของสัดส่วนและความกลมกลืน
มรดกที่ให้ไว้ต่อโลก

วัฒนธรรมและอนุสรณ์สถานของอียิปต์โบราณได้ทิ้งมรดกตกทอดไว้อย่างถาวรในโลก อารยธรรมอียิปต์มีอิทธิพลอย่างมากต่ออาณาจักรคุช และ Meroë โดยใช้บรรทัดฐานทางศาสนาและสถาปัตยกรรมของอียิปต์ (พีระมิดหลายร้อยแห่ง (สูง 6-30 เมตร) สร้างขึ้นในอียิปต์/ซูดาน) ตลอดจนการใช้การอักษรของชนอียิปต์โบราณเป็นพื้นฐานของอักษร Meroitic (Meroitic เป็นภาษาเขียนที่เก่าแก่ที่สุดในแอฟริกานอกเหนือจากอียิปต์ ช่วงการใช้ตั้งแต่ศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาลถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 5) คติความเชื่อและโบราณวัตถุ อาทิ เกี่ยวกับเทพีไอซิส โอเบลิสก์และศิลปวัตถุอื่น ๆ ถูกขนไปยังกรุงโรมและได้รับความนิยมในจักรวรรดิโรมัน  ชาวโรมันยังนำเข้าวัสดุก่อสร้างจากอียิปต์เพื่อสร้างสิ่งก่อสร้างที่ได้รับแรงบันดาลใจจากอารยธรรมอียิปต์ นักประวัติศาสตร์ยุคแรก เช่น เฮอรอโดทัส สตราโบ และ Diodorus Siculus มองว่าเป็นสถานที่ลึกลับกระทั่งศึกษาและมีงานเขียนเกี่ยวกับดินแดนนี้
ในช่วงยุคกลางและยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา การเข้ามาของศาสนาคริสต์และอิสลามทำให้ความสนใจในวัฒนธรรมนอียิปต์โบราณลงลด แต่ก็ยังพอปรากฏชิ้นงานเขียนเกี่ยวกับอารยธรรมฯ ให้เห็นอยู่บ้าง เช่น ผลงานของ Dhul-Nun al-Misri และ al-Maqrizi อย่างไรก็ตาม เมื่อถึงคริสต์ศตวรรษที่ 17 และ 18 นักเดินทางและนักท่องเที่ยวชาวยุโรปได้เริ่มเขียนเรื่องราวการเดินทางไปอียิปต์ของพวกเขาพร้อมนำโบราณวัตถุกลับมา ซึ่งนำไปสู่กระแสความคลั่งอียิปต์ทั่วยุโรปและการขุดค้น สะสม ซื้อขายโบราณวัตถุที่สำคัญจำนวนมากเรื่อยมา ที่ฝรั่งเศส นโปเลียนได้จัดให้มีการศึกษาครั้งแรกหัวข้ออียิปต์วิทยา (Egyptology) เมื่อเขานำนักวิทยาศาสตร์และศิลปินกว่า 150 คน ไปศึกษาและจัดทำเอกสารเกี่ยวกับธรรมชาติวิทยาของอียิปต์ ซึ่งตีพิมพ์ใน "Description de l'Égypte"
ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 รัฐบาลอียิปต์และนักโบราณคดีต่างก็ตระหนักถึงความสำคัญของการเคารพวัฒนธรรมและความสมบูรณ์ในการขุดค้น กระทรวงการท่องเที่ยวและโบราณวัตถุได้รับการจัดตั้งขึ้น เพื่อดูแลและอนุมัติการขุดค้นทั้งหมด โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อค้นหาข้อมูล มากกว่าการนำเป็นสมบัติ พร้อมกับบริหารพิพิธภัณฑ์และเสนอโครงการฟื้นฟูสิ่งก่อสร้างโบราณเพื่อรักษามรดกทางประวัติศาสตร์ของอียิปต์
ลำดับราชวงศ์

ปลายยุคก่อนราชวงศ์แห่งอียิปต์โบราณ
ยุคราชวงศ์ (ดูได้ที่ ลำดับราชวงศ์และฟาโรห์แห่งอียิปต์ )
ราชวงศ์ต้นๆ (ราชวงศ์ที่หนึ่ง และ ราชวงศ์ที่สอง)
ราชอาณาจักรเก่า (ราชวงศ์ที่สาม ถึง ราชวงศ์ที่หก)
ช่วงต่อระยะที่หนึ่ง (ราชวงศ์ที่เจ็ด ถึง ราชวงศ์ที่สิบเอ็ด)
ราชอาณาจักรกลาง (ราชวงศ์ที่สิบเอ็ด ถึง ราชวงศ์ที่สิบสี่)
ช่วงต่อระยะที่สอง (ราชวงศ์ที่สิบห้า ถึง ราชวงศ์ที่สิบเจ็ด)
ราชอาณาจักรใหม่ (ราชวงศ์ที่สิบแปด ถึง ราชวงศ์ที่ยี่สิบ)
ช่วงต่อระยะที่สาม (ราชวงศ์ที่ยี่สิบเอ็ด ถึง ราชวงศ์ที่ยี่สิบห้า)
ยุคปลาย (ราชวงศ์ที่ยี่สิบหก ถึง ราชวงศ์ที่สามสิบเอ็ด)
ยุคกรีก - โรมัน (พ.ศ. 211 ถึง 1182)
กษัตริย์มาซิโดเนีย (พ.ศ. 211 ถึง 238)
ราชอาณาจักรทอเลมี (พ.ศ. 238 ถึง 513)
ไอกิปตุส (มณฑลหนึ่งของจักรวรรดิโรมัน พ.ศ. 513 ถึง 1182)
มุสลิมบุกอียิปต์ (พ.ศ. 1182)
เชิงอรรถ

↑  100 กว่าพระองค์ (Clayton (1994), p. 146 harvp error: no target: CITEREFClayton1994 (help))
↑  From Killebrew & Lehmann (2013), p. 2 harvp error: no target: CITEREFKillebrewLehmann2013 (help): "First coined in 1881 by the French Egyptologist G. Maspero (1896), the somewhat misleading term "Sea Peoples" encompasses the ethnonyms Lukka, Sherden, Shekelesh, Teresh, Eqwesh, Denyen, Sikil / Tjekker, Weshesh, and Peleset (Philistines). [Footnote: The modern term "Sea Peoples" refers to peoples that appear in several New Kingdom Egyptian texts as originating from "islands"... The use of quotation marks in association with the term "Sea Peoples" in our title is intended to draw attention to the problematic nature of this commonly used term. It is noteworthy that the designation "of the sea" appears only in relation to the Sherden, Shekelesh, and Eqwesh. Subsequently, this term was applied somewhat indiscriminately to several additional ethnonyms, including the Philistines, who are portrayed in their earliest appearance as invaders from the north during the reigns of Merenptah and Ramesses III."
 • From Drews (1993), pp. 48–61 harvp error: no target: CITEREFDrews1993 (help): "The thesis that a great "migration of the Sea Peoples" occurred ca. 1200 B.C. is supposedly based on Egyptian inscriptions, one from the reign of Merneptah and another from the reign of Ramesses III. Yet in the inscriptions themselves such a migration nowhere appears. After reviewing what the Egyptian texts have to say about 'the sea peoples', one Egyptologist (Wolfgang Helck) recently remarked that although some things are unclear, "eins ist aber sicher: Nach den agyptischen Texten haben wir es nicht mit einer 'Volkerwanderung' zu tun." Thus the migration hypothesis is based not on the inscriptions themselves but on their interpretation."
↑  Understanding of Egyptian mathematics is incomplete due to paucity of available material and lack of exhaustive study of the texts that have been uncovered (Imhausen (2007), p. 13 harvp error: no target: CITEREFImhausen2007 (help)).
ยูจิ ทาคาดะ

| ยูจิ ทาคาดะ |
| --- | --- |
เกิด:  (1960-01-10) 10 มกราคม ค.ศ. 1960 (65 ปี) จังหวัดคานางาวะ
อาชีพ: นักแสดงชาย   นักพากย์เสียง
ยูจิ ทาคาดะ (高田 裕司, Takada Yūji) เกิดเมื่อวันที่ 10 มกราคม ค.ศ. 1960 ที่จังหวัดคานางาวะ เป็นนักแสดงและนักพากย์ชาวญี่ปุ่น ภายใต้สังกัด สำนักงานโอซาวะ ทาคาเดะมีผลงานในอนิเมะโทรทัศน์หลายเรื่อง รวมถึงซีรีส์ดราม่า อีกทั้งยังปรากฏตัวในบทบาทของผู้บรรยายในผลงานอีกมากมาย ในปี ค.ศ. 1998 เขาประเดิมผลงานในอนิเมะครั้งแรกในซีรีส์ Gasaraki ซึ่งเป็นผลงานของบริษัท Sunrise
ผลงาน > คำบรรยาย

Takeshi no Banbutsu Sōseiki (1995–2001)
ผลงาน > อนิเมะทีวีซีรีส์

Gasaraki (1998), คาซึกิโยะ โกวะ, สึนะ วาตานาเบะ
ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน (1999–ปัจจุบัน), คันสุเกะ ยามาโตะ
โค้ดกีแอส ฮังเกียคุ โนะ ลูลูช (2006), เคียวชิโร่ โทโด
ผลงาน > ภาพยนตร์อนิเมะ

Detective Conan: One-Eyed Flashback (2025), Kansuke Yamato
ผลงาน > วิดีโอเกม

Persona 2: Eternal Punishment (2000), คาสึยะ ซูโอ
แหล่งข้อมูลอื่น

ยูจิ ทาคาดะ  ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
ชไมพร สิทธิวรนันท์

| ชไมพร สิทธิวรนันท์ |
| --- | --- |
ชื่อเล่น: เปิ้ล
เกิด: 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2519 (48 ปี) อำเภอเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี
อาชีพ: นักแสดง
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2535–ปัจจุบัน
ชไมพร สิทธิวรนันท์ (เกิด 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2519) ชื่อเล่น เปิ้ล เป็นนักแสดงหญิงชาวไทย
ประวัติ

ชไมพรเริ่มต้นการศึกษาในระดับชั้นอนุบาลจนถึงชั้น ป.2 ที่โรงเรียนในจังหวัดอุดรธานี โดยเมื่อทางครอบครัวย้ายมาทำธุรกิจที่กรุงเทพนั้น เธอได้เข้าศึกษาต่อในระดับชั้น ป.3 จนสำเร็จการศึกษา ในระดับชั้นมัธยมต้น ที่โรงเรียนวาสุเทวีในกรุงเทพฯ โดยขณะที่เป็นที่รู้จักในวงกว้างจากการทำงานในด้านการแสดงในช่วงปี พ.ศ. 2536 เธอกำลังศึกษาในระดับชั้น ปวช. อยู่ที่โรงเรียนกิตติพาณิชยการ ไปพร้อมกับการสอบเทียบจนสำเร็จการศึกษาในระดับชั้นมัธยมปลาย โดยจากบทสัมภาษณ์ในช่วงปี พ.ศ. 2540 เธอได้เข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีที่คณะมนุษยศาสตร์ เอกสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยรามคำแหง
เส้นทางในวงการบันเทิงเริ่มขึ้นในช่วงปี พ.ศ. 2534 ขณะที่เธอนั้น มีอายุ 14 ปี และกำลังศึกษาในระดับชั้น ม.3 ซึ่งจากการแนะนำงานผ่านบริษัทโมเดลลิ่ง จากนั้นได้รับการติดต่อจาก อิทธิสุนทร วิชัยลักษณ์ เพื่อแสดงภาพยนตร์เรื่อง ลูกบ้าเที่ยวล่าสุด
ผลงาน > ละครโทรทัศน์

| ละคร |
| --- | --- | --- | --- |

| ปี พ.ศ. | เรื่อง | รับบทเป็น | ออกอากาศ |
| 2535 | ทางโค้ง | - | ช่อง 3 |
| 2536 | ดงผู้ดี | ขม | ช่อง 3 |
| 2536 | เทพบุตรสุดเวหา | รติรส | ช่อง 5 |
| 2537 | สาวรำวง | - | ช่อง 3 |
| 2537 | สิบหนึ่งเพื่อนกัน | รติรส | ช่อง 3 |
| 2538 | ศรีธนญชาย | - | ช่อง 5 |
| 2538 | หน้ากากเกียรติยศ | - | ช่อง 5 |
| 2538 | ปูลม | ปูลม | ช่อง 3 |
| 2538 | บ้านไร่ชายทุ่ง | - | ช่อง 3 |
| 2539 | รักข้ามคลอง | - | ช่อง 3 |
| 2539 | สาวใช้คนใหม่ | - | ช่อง 9 |
| 2539 | รวมพลคนน่าใช้ | ปูลม | ช่อง 7 |
| 2540 | อยากเกิดใหม่ใกล้ ๆ บ้านเธอ | - | ช่อง 3 |
| 2540 | เพลงรักจากบ้านนา | - | ช่อง 9 |
| 2541 | หนึ่งใจของใบจักร | เสด็จ | ช่อง 5 |
| 2541 | ตามรักคืนใจ | จุฑารัตน์ (จุ๊) | ช่อง 3 |
| 2541 | กามเทพผิดคิว | - | ช่อง 3 |
| 2543 | ตามจับตามจีบ | หน่อย | ช่อง 3 |
| 2543 | ดอกฟ้าทะโมนกับโจรกระจอก | แลนด์ | ช่อง 3 |
| 2544 | เขี้ยวเสือไฟ | - | ช่อง 9 |
| 2545 | บัวกลางบึง | - | ช่อง 7 |
| 2546 | กาเหว่าที่บางเพลง | - | ช่อง 3 |
| 2547 | อย่าบังคับข้าให้ใหญ่ | ฟ้างาม | ช่อง 3 |
| 2550 | เจ้าหญิงขอทาน | - | ช่อง 3 |
| 2550 | แม่ครัวคนใหม่ | ราตรี | ช่อง 3 |
| 2551 | ผู้การเรือเร่ | แพรหวาน | ช่อง 3 |
| 2558 | บัลลังก์เมฆ | น้อย | ช่องวัน |
| 2559 | เราเกิดในรัชกาลที่ ๙ เดอะซีรีส์ | - | ช่องวัน 31 |
| 2559 | บาปบรรพกาล | นางจวง | ช่อง 8 |
| 2561 | ประกาศิตกามเทพ | สมร | ช่อง 3 |
| 2564 | มนต์รักหนองผักกะแยง | พิกุล แสนบุญมี | ช่อง 3 |
| 2564 | แม่นากพระโขนง | นวล | ช่อง 9 |
| 2565 | อ้ายข่อยฮักเจ้า | พิมพ์วิไล ดำรงเกียรติ (พิม) | ช่อง 3 |
| 2565 | สาปซ่อนรัก | นวล (รับเชิญ) | ช่อง 3 |
| 2566 | ตะนาวศรี | กุหลาบ | ช่อง 8 |
| 2566 | กรงดอกสร้อย | หยด | ช่อง 3 |
| 2567 | รักท่วมทุ่ง | แจ่มจรัส โคกคงเจริญ | ช่อง 3 |
ผลงาน > ภาพยนตร์

ปี พ.ศ. 2534 - กลิ้งไว้ก่อนพ่อสอนไว้
ปี พ.ศ. 2535 - รองต๊ะแล่บแปล๊บ (รับเชิญ)
ปี พ.ศ. 2536 - ลูกบ้าเที่ยวล่าสุด
ปี พ.ศ. 2537 - ม.6/2 ห้องครูวารี
ปี พ.ศ. 2537 - ยุทธการเด็ดดอกฟ้า
ปี พ.ศ. 2537 - มาเติมฝันวันท้าทาย
ปี พ.ศ. 2539 - กขค โรงเรียนนอก
ปี พ.ศ. 2539 - ม.6/2 ห้องครูวารี เทอม 2
ปี พ.ศ. 2554 - อีนางเอ๊ยเขยฝรั่ง
ผลงาน > พิธีกร

ปี พ.ศ. 2540 รุ่นใหม่ไฟแรง (รายการเพลงวัยรุ่นของบริษัทอาร์เอส) (ช่อง 9 อ.ส.ม.ท.)
ปี พ.ศ. 2541 บ้านน้อยซอยเก้าเกมส์ (ช่อง 9 อ.ส.ม.ท.)
ผลงาน > มิวสิควีดีโอ

ฉันมันเลว ของ กษาปณ์ จำปาดิบ
ไม่มีน้ำตาให้เธอ ของ พาเมล่า เบาว์เด้นท์
เธอลำเอียง ของ เดอะซิตี้ คอรัส
สองจิตสองใจ ของ มอส ปฏิภาณ ปฐวีกานต์
มาซิ...มารักกัน ของ  สรพงศ์ ชาตรี
โฆษณา

เอ ที เอ็ม ดีพาร์ทเมนท์สโตร์ (ชุดที่มีนางแบบหลัก คือ คุณยู่ยี่ - อลิสา อินทุสมิต นางแบบยอดนิยม ในช่วงยุค 90 เป็นผู้แสดงนำ)
แชมพูซันซิล โปรตีน ทรีทเมนท์
รถจักรยานยนต์ซูซูกิ
ฟิล์มและกล้องอักฟ่า (ชุดที่มีคุณหนุ่ม - ศรราม เทพพิทักษ์ พระเอกยอดนิยม ในช่วงยุค 90 เป็นผู้แสดงนำ)
ขนมสแนคแจ๊ค
ขนมแคมปัส
ผลิตภัณฑ์เสื้อผ้า ยี่ห้อ เมโลดี้
ตู้เย็นโตชิบา
ปากกาแลนเวอร์
ครีมและโลชั่นนีเวีย ฯลฯ
ประมาณ เลืองวัฒนะวณิช

ประมาณ เลืองวัฒนะวณิช
ประมาณ เลืองวัฒนะวณิช เป็นทนายความชาวไทยและอาจารย์พิเศษมหาวิทยาลัย อดีตกรรมการบริหารสภาทนายความ เคยเป็นพิธีกรรายการโทรทัศน์ให้ความรู้และให้คำปรึกษาด้านกฎหมายคู่กับวันชัย สอนศิริ ในรายการ "แจ้งความ" ทางสถานีโทรทัศน์ไอทีวี ตั้งแต่ พ.ศ. 2545  โดยให้ความรู้ด้านกฎหมายในแง่มุมที่เป็นกันเอง สนุกสนาน และจัดรายการทอล์กโชว์คู่กัน เป็นที่รู้จักในชื่อ "สองทนายคู่หู วันชัย-ประมาณ"
ประวัติ > การศึกษา

นิติศาสตรบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง รุ่น 5 ปี 2521
เนติบัณฑิตไทยแห่งสำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา สมัยที่ 32 พ.ศ. 2522
ประกาศนียบัตรกฎหมายปกครอง รุ่น 1 เนติบัณฑิตยสภา
นิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขากฎหมายมหาชน ปีการศึกษา 2546
ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขารัฐประศาสนศาสตร์ ปีการศึกษา 2560
ประกาศนียบัตรชั้นสูงการบริหารงานภาครัฐและกฎหมายมหาชน รุ่นที่9 สถาบันพระปกเกล้า พ.ศ. 2552
ประกาศนียบัตรผู้นำระดับสูงตามแนวพระราชดำริ รุ่นที่2 (สนพ.2) หลักสูตรเสาหลักเพื่อแผ่นดิน พ.ศ. 2556
วุฒิบัตรนักวิเคราะห์ทางธุรกิจและเศรษฐกิจ รุ่นที่42 คณะเศรษฐศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2556
ประกาศนียบัตรนักบริหารระดับสูง "ธรรมศาสตร์เพื่อสังคม" (นมธ.) รุ่นที่7 สถาบันสัญญา ธรรมศักดิ์ เพื่อประชาธิปไตย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2558
ประกาศนียบัตรหลักสูตรการบริหารจัดการด้านความมั่นคงขั้นสูง (สวปอ.มส.8) สมาคมวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักรในพระราชูปถัมภ์ รุ่นที่ 8 พ.ศ. 2560
ประวัติ > การทำงาน

ผู้อำนวยการสำนักฝึกอบรมวิชาว่าความแห่งสภาทนายความปี (2532 - 2535)
นายทะเบียนสภาทนายความปี (2535 - 2538)
อุปนายกสภาทนายความปี (2538 - 2541)
ผู้ชำนาญการและที่ปรึกษาประจำคณะกรรมาธิการการคุ้มครองผู้บริโภค สภาผู้แทนราษฎร
อนุกรรมการป้องปรามการละเมิดสิทธิผู้บริโภค สำนักงานคุ้มครองผู้บริโภค
อาจารย์สอนวิชาว่าความสำนักฝึกอบรมวิชาว่าความ สภาทนายความ (2532–2541)
อาจารย์สอนวิชาว่าความสำนักอบรมกฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา (2534 - 2536)
อาจารย์สอนวิชาว่าความมหาวิทยาลัยรามคำแหง (2535 -ปัจจุบัน )
อาจารย์พิเศษมหาวิทยาลัยขอนแก่น , วิทยาลัยการปกครองและสถาบันอื่น ๆ
สภาผู้แทนราษฎร 2544 – 2548
อนุกรรมการป้องปรามการละเมิดสิทธิผู้บริโภค สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (2545 – 2546)
ก๊วนซ่าประมาณว่า
วิทยากรหลักสูตรสืบสวนสอบสวนปลัดอำเภอ วิทยาลัยการปกครอง
วิทยากรหลักสูตรสืบสวนสอบสวน กองบัญชาการศึกษา สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
คณะที่ปรึกษา (ฝ่ายกฎหมาย) ของอดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ : พล.ต.อ. พัชรวาท วงษ์สุวรรณ
กรรมการบริหารสมาคมนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง
ที่ปรึกษาประจำคณะกรรมาธิการ คณะกรรมาธิการกิจการศาล องค์กรอิสระ องค์กรอัยการ รัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชน และกองทุน สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร
ประวัติ > ปัจจุบัน

ทนายความและที่ปรึกษากฎหมายประสบการณ์เกือบ 40 ปี (ตั้งแต่ 2523 ถึงปัจจุบัน)
ประธานกรรมการบริหาร อาณาจักรกรุ๊ป : บริษัท อาณาจักรกฎหมาย จำกัด, บริษัท อาณาจักร อินเตอร์เทรด จำกัด, บริษัท สาระ มีเดีย จำกัด และ บริษัท อาณาจักร สุขภาพ จำกัด
อาจารย์พิเศษ สอนวิชาว่าความ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง
วิทยากรโรงเรียนนายอำเภอ คลองหก จังหวัดปทุมธานี
วิทยากรหลักสูตรสืบสวนสอบสวนปลัดอำเภอ วิทยาลัยการปกครอง
รับเชิญเป็นวิทยากรเผยแพร่ความรู้กฎหมายสู่ประชาชน ของสภาทนายความและองค์กรต่างๆ ทั่วประเทศ
วิทยากรประจำรายการ “สืบจากข่าว” ทางทางสถานีวิทยุกระจายเสียงเอฟเอ็ม 100.5 อสมท.
วิทยากรทรงคุณวุฒิหลักสูตรการบริหารงานยุติธรรมระดับกลาง และ ระดับสูง สำนักงานกิจการยุติธรรม
ผลงานทางสื่อ > ละครโทรทัศน์

ละครโทรทัศน์ทั้งหมดด้านล่างนี้ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3
| ปี | เรื่อง | บทบาท |
| --- | --- | --- |
| 2564 | ให้รักพิพากษา Dare To Love | ทนายอาคม   (รับเชิญ) |
ผลงานทางสื่อ > รายการโทรทัศน์

แม็กกาซีนเกม ทาง ITV (2543) - ผู้ดำเนินรายการช่วง ทวินทนาย
แจ้งความ ทาง ITV (2545 - 2546) - ผู้ดำเนินรายการหลัก
คนหัวหมอ ทางสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 (2546 – 2552) - ผู้ดำเนินรายการหลัก
หัวหมอจ้อข่าว ทางสถานีไทยทีวีสีช่อง 3 (2547 – 2548) - ผู้ดำเนินรายการหลัก
ร่วมมือร่วมใจ ทาง ITV / TITV (2547 - 2551) - ผู้ดำเนินรายการหลัก
เจาะรัฐสภา ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ช่อง 11 (2548 – 2549) - ผู้ดำเนินรายการหลัก
ตีข่าวเล่าความ ทาง ITV, TITV (2549 - 2551) - ผู้ดำเนินรายการหลัก
คุยข่าว 10 โมง  ทางททบ.5 - ผู้ดำเนินรายการช่วง คุยคดี ตีข่าว
สภาทอล์ค ทางไทยรัฐทีวี - นักแสดงประจำ
ผลงานทางสื่อ > ภาพยนตร์

เอ๋อเหรอ (2548) รับบทเป็นตัวเอง (รับเชิญ)
รางวัลที่ได้รับ > ทางสังคม

ทนายความดีเด่นแห่งสภาทนายความ ปี 2541
ผู้ดำเนินรายการ"แจ้งความ" รางวัลรายการโทรทัศน์ดีเด่นเมขลาทองคำ ปี 2545
คนดีศรีราม จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง ปี 2550
รางวัลเกียรติยศบุคคลดีเด่น ดี ซี เอส ไป (ประเทศไทย) ครั้งที่1 จากรายการ "ร่วมมือ ร่วมใจ" ปี 2550
ประกาศเกียรติคุณและรับมอบเข็มเครื่องหมายวิทยฐานะสำหรับผู้ทรงคุณวุฒิ วิทยาลัยปกครอง กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ปี 2555
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ (บริษัท อาณาจักรกฎหมาย จำกัด)
ประมาณ เลืองวัฒนะวณิช ที่ยูทูบ
ไปกิน ไปเที่ยว ที่ยูทูบ