stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ค่ายผู้อพยพหนองเสม็ด
การรวมเข้ากับกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร > การนำของทู ธอน

ทู ธอน เป็นแบบอย่างของผู้นำพลเรือนที่เข้มแข็งแต่เอาใจใส่ผู้อื่นในช่วงเวลาที่ผู้นำสงครามที่คอยควบคุมประชากรผู้ลี้ภัยตามชายแดนส่วนใหญ่ ตามที่ ลินดา เมสัน และ โรเจอร์ บราวน์ ซึ่งรู้จักเขาในปี 1980 กล่าวเอาไว้ว่า:
ผู้ลี้ภัยชาวเขมรในค่ายหนองเสม็ดเป็นหนี้บุญคุณเขาอย่างมาก เขาเป็นผู้จัดค่ายโดยสร้างถนน ขุดคูน้ำ ทำความสะอาด เขาได้กำจัดการลักขโมยจำนวนมากที่ทำให้ผู้ลี้ภัยวิตกกังวลและหวาดกลัว เขาช่วยจัดระบบการกระจายที่มีประสิทธิภาพเพื่อให้ทุกคนได้รับข้าวสาร... เขาเป็นคนทำงานหนัก... เมื่อเขาจัดสร้างศูนย์อาหาร เขาไม่ได้แค่บอกผู้คนว่าต้องทำอะไร เขาปีนขึ้นไปบนหลังคาและเริ่มตอกตะปูโครงเหล็กที่ใช้มุงหญ้า เมื่อขุดคูน้ำ เขาจะอยู่ที่นั่นพร้อมกับจอบ
พันเอกทู ทิพ พี่ชายของทู ธอน เป็นผู้ร่วมก่อตั้งกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLF) ในปารีสเมื่อปี พ.ศ. 2521 ร่วมกับ ซอน ซาน และเดียน เดล และคนอื่น ๆ ทู ธอนมีพี่ชายและพี่สาวในนิวซีแลนด์ แต่เขาปฏิเสธที่จะรับข้อเสนอการสนับสนุนจากพวกเขา ต่างจาก ทู ทิพ ทู ธอนรักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับ ซอน ซาน ไว้ได้เพียงในระดับหนึ่งเท่านั้น
ในปี พ.ศ. 2526 ในช่วงเวลาที่หนองเสม็ดถูกกลุ่มโจรโจมตีก่อกวนทุกคืน ตำรวจในพื้นที่ไม่มีประสิทธิภาพในการรักษากฎหมายเลยจนโจรสามารถคุยโวเกี่ยวกับการกระทำของพวกเขาในตลาดได้ ในที่สุด หลังจากเกิดเหตุรุนแรงอย่างโจ่งแจ้ง โจรสามคนซึ่งปรากฏตัวในตลาดเมื่อวันก่อนถูกพบว่าโดนตัดคอที่ขอบค่าย หลังจากนั้น กลุ่มโจรก็ลดลงอย่างมากในค่าย ดังนั้น ทู ธอน จึงแสดงให้เห็นถึงความเต็มใจที่จะใช้การประหารชีวิตโดยเร็วเป็นวิธีการรักษาความสงบเรียบร้อย ซึ่งส่งสารไปยังประชาชนในค่ายเช่นเดียวกับผู้ที่คิดจะก่อเหตุร้ายว่าความปลอดภัยเป็นสิ่งสำคัญที่สุด และจะมีการบังคับใช้มาตรการดังกล่าว
ทู ธอน ยังคงบริหารค่ายหนองเสม็ดต่อหลังจากที่ค่ายได้รวมเข้ากับไซต์ทูในปี พ.ศ. 2528
การรวมเข้ากับกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร > การย้ายค่ายในปี พ.ศ. 2526

ค่ายทั้งหมดถูกย้ายอีกครั้งในเดือนมกราคม พ.ศ. 2526 ไปยังพื้นที่ที่ค่อนข้างสูงกว่าทางทิศตะวันออกของหมู่บ้านบ้านหนองเสม็ด บนที่ดินที่ถือว่าอยู่ฝั่งกัมพูชาของชายแดน การย้ายครั้งนี้เกิดจากข้อกล่าวหาที่ว่าประเทศไทยให้ที่พักพิงแก่กองโจรต่อต้านคอมมิวนิสต์ในดินแดนของตน จึงทำให้สถานการณ์ทางการเมืองที่ซับซ้อนอยู่แล้วยิ่งเลวร้ายลงไปอีก
ประชากรค่าย

การประมาณจำนวนประชากรอย่างเป็นทางการของหนองเสม็ดในปี พ.ศ. 2522 อยู่ที่มากกว่า 100,000 คน ซึ่ง วิลเลียม ชอว์ครอส ให้ความเชื่อถือ แต่เมสัน และบราวน์ คำนวณว่าน่าจะอยู่ระหว่าง 48,000  ถึง 60,000 รายงานประจำปี พ.ศ. 2526 ของคณะกรรมการผู้ลี้ภัยแห่งสหรัฐอเมริกา ระบุจำนวนประชากรไว้ที่ "ระหว่าง 45,000 ถึง 70,000 คน" โดยอิงจากสถิติการแจกจ่ายอาหาร บันทึกการฉีดวัคซีน และการนับการเกิดและการตาย อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้ไม่ได้รวมทหารของกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLF) ซึ่งได้รับการยกเว้นจากความช่วยเหลือ และอาจประกอบด้วยทหารเพิ่มเติมอีก 8,000 นาย
ประชากรค่าย > ผู้ลี้ภัยชาวเวียดนามที่ NW82

เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 1981 หนองเสม็ดกลายเป็นบ้านของผู้ลี้ภัยชาวเวียดนามประมาณ 700 คนที่ถูกย้ายออกจากค่ายพิเศษสำหรับ "ผู้ลี้ภัยทางบก" ที่ข้ามกัมพูชาจากเวียดนามและเข้ามาในประเทศไทย พวกเขาถูกย้ายออกจากค่าย NW9 ที่อยู่ใกล้เคียงและถูกพักอยู่ในพื้นที่แยกต่างหากที่เรียกว่า NW82 หรือ "เดอะ แพลตฟอร์ม" เนื่องจากมีชานชาลาไม้ที่สร้างขึ้นเพื่อกันไม่ให้ประชากรเข้าไปในพื้นที่หนองน้ำ ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2525 มีผู้ลี้ภัยมากกว่า 1,800 คนในค่ายที่แออัดและไม่ถูกสุขอนามัย ในตอนแรกประเทศไทยป้องกันไม่ให้สถานทูตต่างประเทศสัมภาษณ์ผู้ลี้ภัยเหล่านี้ อย่างไรก็ตาม หลังจาก ICRC ร้องขอซ้ำแล้วซ้ำเล่า นโยบายนี้ก็ถูกยกเลิก องค์การระหว่างประเทศเพื่อการโยกย้ายถิ่นฐานได้ดำเนินการคัดกรองเบื้องต้นของชาวเวียดนามใน NW82 จำนวน 1,804 คน และประสานงานความพยายามของประเทศต่างๆ 15 ประเทศที่ยินดีเสนอการตั้งถิ่นฐานใหม่ให้กับผู้ลี้ภัย ภายในวันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2526 เมื่อกระบวนการรอบแรกเสร็จสิ้น ผู้ลี้ภัย 1,713 รายได้รับข้อเสนอให้ตั้งถิ่นฐานใหม่ ซึ่งสหรัฐตอบรับมากถึง 60 เปอร์เซ็นต์
ในวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2526 NW82 ได้ปิดให้บริการ และผู้พักอาศัยที่เหลืออีก 122 รายที่ไม่ได้รับข้อเสนอให้ตั้งถิ่นฐานใหม่ ได้รับการโอนไปยังศูนย์พักพิงเขาอีด่างเป็นการชั่วคราว
บริการในค่าย

ปัญหาการแจกจ่ายอาหารได้รับการแก้ไขโดยหน่วยงานช่วยเหลือในปี พ.ศ. 2523 และค่ายหนองเสม็ดกลายเป็นค่ายตัวอย่างสำหรับการจัดการและคุณภาพของบริการดูแลสุขภาพ ซึ่งรวมถึงโปรแกรมการรักษาโรควัณโรคที่จัดตั้งขึ้น แม้จะมีการอ้างว่าสถานการณ์ยังไม่มั่นคงเกินกว่าที่จะให้การรักษาในระยะยาวได้ โรงพยาบาลขนาด 100 เตียงพร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกด้านกุมารเวชศาสตร์ การคลอดบุตร และการผ่าตัด และคลินิกผู้ป่วยนอก 2 แห่ง ดำเนินการโดยคณะกรรมการผู้ลี้ภัยแห่งสหรัฐอเมริกา ซึ่งฝึกอบรมแพทย์ชาวเขมร นักผดุงครรภ์ เภสัชกร และพยาบาล 150 คน นอกจากนี้คณะกรรมการผู้ลี้ภัยแห่งสหรัฐอเมริกา (ARC) ยังเปิดคลินิกการแพทย์แผนโบราณอีกด้วย
โครงการอาหารโลกภายใต้การดูแลของหน่วยบรรเทาทุกข์ชายแดนแห่งสหประชาชาติ (UNBRO) จัดหาอาหารและน้ำให้บางส่วน นอกจากนี้ บ่อน้ำลึกยังเป็นแหล่งน้ำดื่มสำหรับพื้นที่ส่วนใหญ่ของค่ายอีกด้วย
บริการอื่นๆ มีการเปลี่ยนแปลงตลอดหลายปีที่ผ่านมา แต่ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2526 การให้อาหารเสริมได้รับการดูแลโดย Catholic Relief Services (CRS) การสุขาภิบาลและสุขภาพแม่และเด็กได้รับการดูแลโดย World Concern การฟื้นฟูร่างกายโดย Handicap International และความปลอดภัยโดย UNBRO ขณะที่ Catholic Relief Services ยังดำเนินการทีมทันตกรรมเคลื่อนที่และศูนย์อาสาสมัครนานาชาติของญี่ปุ่น (JVC) ให้บริการเอ็กซ์เรย์รายสัปดาห์
บริการในค่าย > ความทรงจำของคนงานช่วยเหลือ

เจ้าหน้าที่ช่วยเหลือหลายคนได้เล่าถึงประสบการณ์ของพวกเขาที่ค่ายหนองเสม็ด ซึ่งรวมถึง ดร.หลุยส์ ไบรล์:
ความแตกต่างระหว่างหนองเสม็ดและศูนย์พักพิงเขาอีด่างนั้นชัดเจนมาก อาจเป็นเพราะบรรยากาศป่าเถื่อน หรืออาจเป็นเพราะซากปรักหักพังโบราณ หรืออาจเป็นเพราะคนเหล่านี้ไม่มีโอกาสได้อพยพออกไปต่างแดน ไม่เหมือนคนในศูนย์พักพิงเขาอีด่าง
ดร. สตีเวน เอช. ไมลส์ ผู้อำนวยการฝ่ายการแพทย์ของคณะกรรมการผู้ลี้ภัยแห่งอเมริกา เขียนว่า:
ความโล่งใจเมื่อสิ้นสุดยุคเขมรแดงถูกแทนที่ด้วยความกลัวในปัจจุบัน ที่นี่เต็มไปด้วยความสิ้นหวังอย่างหนักหน่วงมากกว่าในอดีตมาก การหลบหนีเป็นไปไม่ได้ ความรุนแรงและการทุจริตคอร์รัปชันแพร่หลายไปทั่ว สงครามเป็นสิ่งที่แน่นอน ความกลัว ความรู้สึกเปราะบางอย่างยิ่ง เป็นอารมณ์ที่ปรากฎอยู่ทุกหนทุกแห่ง ประสบการณ์ของฉันที่หนองเสม็ดในปี 2526 นั้นเศร้าโศกอย่างสุดซึ้ง
นายโรเบิร์ต ซี. พอร์เตอร์ จูเนียร์ จากสถานทูตสหรัฐในกรุงเทพมหานคร เขียนว่า:
ค่ายเขมรที่หนองเสม็ด...มีเสน่ห์และความตื่นเต้นแปลกใหม่สำหรับฉันเสมอมา... ป่าสูงให้ร่มเงาที่ผ่อนคลาย ซากหินของวัดพุทธแบบนครวัดเก่าทำให้ค่ายนี้มีกลิ่นอายของเขมรโดยเฉพาะ แม้ว่าผู้นำทางทหารในช่วงแรกจะฉ้อฉล ก่อความวุ่นวาย และน่ารังเกียจ แต่ค่ายนี้กลับมีการจัดการที่ดีและมีการจัดการที่รัดกุมผิดปกติ... ค่ายนี้มีประชากรที่น่าสนใจและตลาดที่คึกคัก ในช่วงเวลาหนึ่งในปี 2522 และ 2523 ค่ายนี้เป็นเหมือนเมืองของกัมพูชาที่มีประชากรมากที่สุดในโลก แซงหน้ากรุงพนมเปญที่ฟื้นคืนชีพขึ้นมาอีกครั้งแต่ยังคงมีขนาดเล็กมาก
การรุกฤดูแล้งของเวียดนามในปี พ.ศ. 2527

บทความหลัก: เหตุปะทะชายแดนไทย–เวียดนาม
ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2527 เวียดนามเริ่มเตรียมแนวป้องกันชายแดน K-5 และเริ่มโจมตีค่ายอัมพิลทางตะวันออกเฉียงเหนือของหนองเสม็ด อย่างไรก็ตาม กองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLAF) ยืนหยัดอย่างมั่นคงโดยส่งกำลังเสริมเข้ามาและสร้างความสูญเสียอย่างหนัก เวียดนามปล่อยให้ทหารของตนเอง 200 นายต้องเสียเลือดตายบนเนินเขาที่อยู่รอบๆ ค่าย  ค่ายอัมพิลถูกทำลายในการสู้รบ ทำให้กองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLAF) ต้องย้ายสำนักงานใหญ่ เวียดนามโจมตีค่ายหนองจานในวันที่ 21 พฤศจิกายน และยึดครองค่ายร้างที่ถูกไฟไหม้เกือบทั้งหมดได้ภายในวันที่ 23 พฤศจิกายน การสู้รบเป็นระยะ ๆ ดำเนินต่อไปจนถึงวันที่ 30 เมื่อกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLAF) ถอนทหารส่วนใหญ่ไปที่เปรยจัน (ไซต์ซิก)
ค่ายหนองเสม็ดถูกโจมตีและทำลายโดยเวียดนามในวันคริสต์มาส ปี พ.ศ. 2527 การโจมตีเริ่มต้นด้วยการยิงปืนใหญ่เมื่อเวลา 5:25 น. ตามคำบอกเล่าของ โซธซาวร์ ผู้รักษาการณ์ที่คลินิกวัณโรคใกล้กับส่วนที่ 2 กองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLAF) ยึดครองบางส่วนของค่ายไว้ได้ประมาณหนึ่งสัปดาห์หลังจากนี้ แต่ในที่สุดก็ถูกทิ้งร้าง รายงานข่าวอ้างในตอนแรกว่ามีพลเรือนเสียชีวิตประมาณ 100 คน แต่ต่อมาได้เปลี่ยนเป็นนักรบต่อต้าน 55 คนและพลเรือน 63 คน
เคนเนธ คอนบอย สันนิษฐานว่าชาวเวียดนามมีความกระตือรือร้นที่จะแก้ตัวจากความพ่ายแพ้อย่างน่าอับอายที่อัมพิลในช่วงต้นปี พ.ศ. 2527 และนั่นทำให้พวกเขาส่งกองพลที่ 9 ทั้งหมดรวมทั้งส่วนหนึ่งของกองพลอื่นด้วย โดยมีทหารกว่า 4,000 นาย ปืนใหญ่ 18 กระบอก รถถัง ที-54 จำนวน 27 คัน และรถลำเลียงพลหุ้มเกราะเข้าร่วมในการโจมตีครั้งนี้
ทหารและนายทหารของกองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (KPNLAF) จำนวนมาก รวมทั้งนายพล เดียน เดล รายงานว่าระหว่างการสู้รบที่หนองเสม็ดเมื่อวันที่ 27 ธันวาคม ชาวเวียดนามได้ใช้ก๊าซสีเขียว "ก๊าซในสนามรบที่ไม่ถึงแก่ชีวิตแต่ทรงพลัง" ซึ่งทำให้เหยื่อมึนงง และทำให้เกิดอาการคลื่นไส้และอาเจียนในปาก
การย้ายค่ายไปยังพื้นที่อพยพที่ 2

บทความหลัก: พื้นที่อพยพที่ 2
ในวันที่เกิดการโจมตี ประชากรของค่ายบ้านหนองเสม็ดจำนวน 60,000 รายได้หลบหนีไปยังจุดอพยพบนเขาแดง และได้รับการเคลื่อนย้ายด้วยรถประจำทางในวันที่ 20–22 มกราคม พ.ศ. 2528 ไปยังไซต์เซเว่น (บ้านบางปู 'หมู่บ้านปู') ซึ่งเป็นค่ายใหม่ที่สร้างขึ้นถัดจากศูนย์พักพิงเขาอีด่าง และในวันที่ 29 กันยายน ประชากรจากค่ายหนองเสม็ดได้รับการเคลื่อนย้ายไปยังพื้นที่อพยพที่ 2 ที่ตาพระยา
ณ พื้นที่อพยพที่ 2 ประชากรของค่ายผู้ลี้ภัยบ้านหนองเสม็ดยังคงรักษารูปแบบการบริหารจัดการของตนเอง โดยมีบริการต่าง ๆ มากมายและการบริหารส่วนใหญ่ไม่เปลี่ยนแปลง
ดูเพิ่ม

วิกฤตการณ์ด้านมนุษยธรรมของกัมพูชา
วิกฤตผู้ลี้ภัยอินโดจีน
ค่ายผู้อพยพหนองจาน
ค่ายผู้อพยพสระแก้ว
บรรณานุกรม

Levy, B. S. and D. C. Susott (1987). Years of horror, days of hope: responding to the Cambodian refugee crisis. Millwood, N.Y., Associated Faculty Press. ISBN 978-0-8046-9396-7
Braile, L. E. (2005). We Shared the Peeled Orange: The Letters of "Papa Louis" from the Thai-Cambodian Border Refugee Camps, 1981-1993. Saint Paul, Syren Book Co.
Allegra, D. T., Nieburg, P. and Grabe, M. (eds.) Emergency Refugee Health Care: A Chronicle of the Khmer Refugee Assistance Operation, 1979-1980. Atlanta, Ga.: Centers for Disease Control, 1984.
Robinson C. Terms of Refuge: the Indochinese Exodus & the International Response. London ; New York, New York: Zed Books; Distributed in the USA by St. Martin's Press, 1998.
Burgess, John. Stories in Stone - The Sdok Kok Thom Inscription & the Enigma of Khmer History. เก็บถาวร 2016-03-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Riverbooks 2010.
Macauley, C. The Talisman Child, (2014) a novel which gives a first-person account of life at Rithysen Refugee Camp, and its destruction by Vietnamese tanks.
แหล่งข้อมูลอื่น

Thai-Cambodian Border Camps
Columbia University's Forced Migration Website เก็บถาวร 2016-03-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
History of the Cambodian Health Committee
Vietnamese Refugees at Nong Samet Camp
แหล่งข้อมูลอื่น > พิกัด

13°50′37.29″N 102°44′14.84″E﻿ / ﻿13.8436917°N 102.7374556°E﻿ / 13.8436917; 102.7374556 (ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2523)
13°49′55.00″N 102°44′00.86″E﻿ / ﻿13.8319444°N 102.7335722°E﻿ / 13.8319444; 102.7335722 (ตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ. 2526)
แผงขายของตลาดนัด ค่ายผู้ลี้ภัยหนองเสม็ด พ.ค. 2527
แพทย์ชาวกัมพูชาได้รับการฝึกอบรมจากคณะกรรมการผู้ลี้ภัยแห่งสหรัฐอเมริกา ณ ค่ายผู้ลี้ภัยหนองเสม็ด พฤษภาคม พ.ศ. 2527
บ้านพักผู้ลี้ภัยตัวหนองเสม็ด พฤษภาคม พ.ศ.2527
แผนกผู้ป่วยนอกที่ 1 ของคณะกรรมการผู้ลี้ภัยแห่งสหรัฐอเมริกาที่ค่ายหนองเสม็ด เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2527
ยุครัฐในอารักขา

รัฐในอารักขา (อังกฤษ: Protectorate) เป็นช่วงสมัยหนึ่งในประวัติศาสตร์เครือจักรภพอังกฤษซึ่งดินแดนอังกฤษและเวลส์, ไอร์แลนด์, และสกอตแลนด์ มีสถานะเป็นสาธารณรัฐ และมีผู้ปกครองเรียกว่า "เจ้าผู้อารักขา" (Lord Protector) เริ่มขึ้นใน ค.ศ. 1653 เมื่อมีการยุบเลิกรัฐสภารัมป์ (Rump Parliament) และรัฐสภาแบร์โบน (Barebone's Parliament) แล้วโอลิเวอร์ ครอมเวลล์ (Oliver Cromwell) ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าผู้อารักขาเครือจักรภพตามบทบัญญัติของตราสารการปกครอง (Instrument of Government) ต่อมาใน ค.ศ. 1659 คณะกรรมาธิการความปลอดภัย (Committee of Safety) เข้ายุบเลิกรัฐสภาอีกครั้ง เนื่องจากริชาร์ด ครอมเวลล์ (Richard Cromwell) ผู้สืบทอดตำแหน่งจากโอลิเวอร์ ครอมเวลล์ ไม่สามารถควบคุมรัฐสภาและกองทัพได้ เป็นจุดสิ้นสุดของรัฐในอารักขา ทำให้รัฐสภารัมป์กลับมาเป็นฝ่ายนิติบัญญัติ และสภาแห่งรัฐ (Council of State) กลับมาเป็นฝ่ายบริหารอีกครั้ง
ภูมิหลัง

ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1649 มีการพิจารณาคดีและปลงพระชนม์พระเจ้าชาลส์ที่ 1 ต่อมา วันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1649 มีการตรา "พระราชบัญญัติประกาศให้อังกฤษเป็นเครือจักรภพ" (An Act declaring England to be a Commonwealth) ซึ่งกำหนดให้อังกฤษและเมืองขึ้นทั้งหมดมีสถานะเป็นสาธารณรัฐ มีผู้ปกครอง คือ รัฐสภารัมป์เป็นฝ่ายนิติบัญญัติ และสภาแห่งรัฐเป็นฝ่ายบริหาร
ภายหลังจากที่ตระกูลครอมเวลล์พิชิตไอร์แลนด์เป็นผลสำเร็จ ไอร์แลนด์ก็ตกอยู่ในการปกครองรูปแบบเดียวกัน โดยมีผู้ว่าการฝ่ายทหาร (military governor) เป็นผู้นำสูงสุด แต่งตั้งขึ้น ณ กรุงดับลิน ต่อมามีการรุกรานและยึดครองสกอตแลนด์ได้ ทำให้สกอตแลนด์ต้องอยู่ในการปกครองของผู้ว่าการ (governor) เช่นกัน ซึ่งแต่งตั้งครั้งแรกใน ค.ศ. 1651
แต่ไม่นานหลังจากที่กลุ่มนิยมราชวงศ์และพระเจ้าชาลส์ที่ 2 ถูกปราบราบคาบในยุทธการที่วุร์สเตอร์เมื่อเดือนกันยายน ค.ศ. 1651 ก็มีการริเริ่มให้ผู้ว่าการสกอตแลนด์มีวาระยาวขึ้น โดยในวันที่ 28 ตุลาคม ค.ศ. 1651 รัฐสภารัมป์ออกประกาศให้รวมรัฐสภาอังกฤษและรัฐสภาสกอตแลนด์เข้าด้วยกัน แต่กระบวนการมาลุล่วงเอาเมื่อมีการตรารัฐบัญญัติสหภาพ (Act of Union) ในวันที่ 26 มิถุนายน ค.ศ. 1657
ระหว่างนั้น ในวันที่ 20 เมษายน ค.ศ. 1653 ตระกูลครอมเวลล์ ซึ่งได้การสนับสนุนจากกลุ่มแกรนดี (Grandee) ในสภาทัพบก (Army Council) นำกำลังบุกเข้าห้องประชุมรัฐสภารัมป์และสั่งเลิกประชุม หลังจากได้ทราบมาว่า รัฐสภารัมป์พยายามจะอยู่ในตำแหน่งต่อไป แม้ตกลงกันแล้วว่า จะยุบรัฐสภา
ภายในหนึ่งเดือนหลังจากยุบเลิกรัฐสภารัมป์ โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ ซึ่งได้คำแนะนำจากทอมัส แฮร์ริสัน (Thomas Harrison) และเสียงสนับสนุนจากนายทหารคนอื่น ๆ ในกองทัพบก ก็ส่งคำร้องขอไปยังชุมนุมศาสนจักร (congregational church) ในทุกเทศมณฑล เพื่อให้เสนอชื่อบุคคลที่ศาสนจักรเห็นว่า สมควรเข้าเป็นผู้บริหารการแผ่นดินคณะใหม่ ครั้นวันที่ 4 กรกฎาคม ค.ศ. 1653 มีการนำรายชื่อดังกล่าวมาจัดตั้งรัฐสภา เรียกว่า "รัฐสภาแบร์โบน" แต่กลุ่มแกรนดีเห็นว่า ควบคุมยาก ทั้งยังตกเป็นเป้าการล้อเลียนอยู่เสมอ สมาชิกรัฐสภาแบร์โบนที่สนับสนุนโอลิเวอร์ ครอมเวลล์ จึงจัดการให้รัฐสภาถูกยุบ โดยยื่นญัตติขอยุบเลิกรัฐสภาในเวลาที่มีสมาชิกไม่กี่คนมาประชุม สมาชิกที่ไม่เห็นด้วยกับญัตติดังกล่าวก็ถูกทหารขับออกจากห้องประชุม ในที่สุด กลุ่มแกรนดีก็ออกตราสารการปกครองเพื่อปูทางให้เกิดการปกครองแบบรัฐในอารักขา
การปกครองของโอลิเวอร์ ครอมเวลล์

เมื่อยุบเลิกรัฐสภาแบร์โบนแล้ว จอห์น แลมเบิร์ต (John Lambert) นายทหารผู้หนึ่ง เสนอรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เรียกว่า "ตราสารการปกครอง" ซึ่งใช้รูปแบบส่วนใหญ่ตามหัวข้อคำเสนอ (Heads of Proposals) ตราสารดังกล่าวทำให้โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ ได้เป็นเจ้าผู้อารักขาไปชั่วชีวิต โดยมีสถานะเป็นประธานแมจิสเตรต (magistrate) และดำเนินการปกครอง มีอำนาจเรียกประชุมและยุบเลิกรัฐสภา แต่ต้องได้รับคะแนนเสียงข้างมากจากสภาแห่งรัฐด้วย โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ สาบานตนเข้ารับตำแหน่งเจ้าผู้อารักขาในวันที่ 16 ธันวาคม ค.ศ. 1653
การปกครองของโอลิเวอร์ ครอมเวลล์ > การปกครองของกลุ่มพลตรี

รัฐสภาชุดแรกของรัฐในอารักขาเปิดประชุมในวันที่ 3 กันยายน ค.ศ. 1654 และหลังจากรัฐสภาแสดงท่าทีบางประการในเบื้องต้นเพื่อเป็นนัยว่า ยอมรับบุคคลที่โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ แต่งตั้งเอาไว้ รัฐสภาก็เริ่มกระบวนการปฏิรูปรัฐธรรมนูญ แต่ในวันที่ 22 มกราคม ค.ศ. 1655 โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ ซึ่งไม่เห็นด้วยกับร่างรัฐบัญญัติบางฉบับ ก็ประกาศยุบเลิกรัฐสภาเสียทีเดียว แทนที่จะยับยั้งร่างกฎหมายดังกล่าวไว้ เซอร์จอห์น เพนรัดด็อก (John Penruddock) จึงนำกลุ่มผู้สนับสนุนราชวงศ์ลุกขึ้นต่อต้านการปกครอง เป็นเหตุให้โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ แบ่งเขตการปกครองทั่วอังกฤษออกเป็นเขตทหาร (military district) ให้มีหัวหน้าเขตเป็นทหารชั้นพลตรี 15 คนซึ่งขึ้นตรงต่อเขาเท่านั้น รวมกันเรียกว่า "ผู้ว่าการผู้ทรงธรรม" (godly governor) และมีอำนาจควบคุมกองทหาร เก็บภาษี ตลอดทั้งสร้างความมั่นใจว่า รัฐบาลจะได้รับการสนับสนุนจากท้องที่ต่าง ๆ ในอังกฤษและเวลส์ นอกจากนี้ มีการแต่งตั้งข้าหลวงรักษาความสงบแห่งจักรภพ (commissioner for securing the peace of the commonwealth) ขึ้นทุกเทศมณฑลเพื่อทำงานร่วมกับผู้ว่าการดังกล่าว ข้าหลวงเหล่านี้บางคนซึ่งเป็นส่วนน้อยเคยคร่ำหวอดในวงการเมือง แต่ส่วนใหญ่เป็นสมาชิกลัทธิพิวริตันนิซึมซึ่งอ้าแขนต้อนรับกลุ่มพลตรีและสนับสนุนกิจการของพวกเขาด้วยความเปรมปรีดิ์ อย่างไรก็ดี หลายคนเกรงว่า กลุ่มพลตรีจะเป็นภัยต่ออำนาจหน้าที่ของตนและต่อกระบวนการปฏิรูปประเทศ ประกอบกับเมื่อพลตรี จอห์น เดสเบอระ (John Desborough) ยื่นข้อเสนอเกี่ยวกับภาษีเพื่อให้มีการสนับสนุนทางการเงินต่อการดำเนินงานของกลุ่มพลตรี แต่รัฐสภาชุดที่สองของรัฐในอารักขา ซึ่งแต่งตั้งในเดือนกันยายน ค.ศ. 1656 ลงคะแนนไม่เห็นชอบ เพราะประหวั่นว่า ประเทศจะกลายเป็นรัฐทหารเป็นการถาวร ทำให้กลุ่มพลตรีอยู่ในตำแหน่งได้ไม่ถึงหนึ่งปี นอกจากนี้ กิจกรรมของกลุ่มพลตรีในช่วงเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1655 จนถึงเดือนกันยายน ค.ศ. 1656 ยังส่งผลให้ผู้คนเกลียดชังระบอบการปกครองนี้ยิ่งขึ้นไปอีก
การปกครองของโอลิเวอร์ ครอมเวลล์ > บทบาทของโอลิเวอร์ ครอมเวลล์

เมื่อการปฏิรูปรัฐธรรมนูญดำเนินมาจนถึง ค.ศ. 1657 ปรากฏว่า รัฐสภาเสนอให้โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ ขึ้นเป็นกษัตริย์ ทำให้เขาคิดไม่ตก เพราะตัวเขาเองเป็นโต้โผในการล้มล้างระบอบกษัตริย์มาก่อน เขาทนหนักใจเพราะข้อเสนอนี้มาถึง 6 สัปดาห์ จนวันที่ 13 เมษายน ค.ศ. 1657 จึงแถลงว่า ไม่รับเป็นกษัตริย์ แต่กระนั้น ก็รับตำแหน่งเจ้าผู้อารักขาอีกครั้ง ซึ่งมีอำนาจมากขึ้นกว่าแต่ก่อน ตามที่ระบุไว้ในเอกสาร "ฎีกาและคำแนะนำอันนอบน้อม" (Humble Petition and Advice) อันประกาศใช้แทนที่ตราสารการปกครอง แม้ไม่ยอมเป็นกษัตริย์ แต่ก็เข้ารับตำแหน่งเจ้าผู้อารักขา ณ ท้องพระโรงเวสต์มินสเตอร์ด้วยการขึ้นนั่งเหนือบัลลังก์ราชาภิเษกที่สั่งให้ยกมาจากเวสต์มินสเตอร์แอบบีย์เพื่อการนี้โดยเฉพาะ พิธีรับตำแหน่งของเขายังคล้ายกับพิธีราชาภิเษก มีการใช้ราชสัญลักษณ์และกกุธภัณฑ์หลายอย่าง เช่น เครื่องทรงสีม่วง, ดาบแห่งความยุติธรรม, คทา, และจุลมงกุฏ แต่ไม่ได้ใช้มงกุฏหรือลูกโลก ซึ่งเอามาใส่ไว้ในตราประจำแหน่งของเขาแทน กระนั้น โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ "ไม่เคยได้รับความยินยอมพร้อมใจจากชนในชาติ และรัฐในอารักขาก็ดำเนินไปโดยตั้งอยู่บนการใช้กำลังทหาร"
การปกครองของริชาร์ด ครอมเวลล์

เมื่อโอลิเวอร์ ครอมเวลล์ เสียชีวิตในเดือนกันยายน ค.ศ. 1658 ริชาร์ด ครอมเวลล์ บุตรชายคนที่สามของเขา ก็สืบตำแหน่งเจ้าผู้อารักขาต่อ ริชาร์ดพยายามขยายรากฐานของการปกครองแบบรัฐในอารักขาจากการใช้กำลังทหารไปยังกลุ่มพลเรือน เขาเรียกประชุมรัฐสภาใน ค.ศ. 1659 แต่สมาชิกพากันประณามการปกครองของบิดาเขาว่า เป็น "ยุคสมัยแห่งเผด็จการและความถดถอยทางเศรษฐกิจ" ทั้งโจมตีสถานะของเจ้าผู้อารักขาว่า ไม่ใช่กษัตริย์ ก็เหมือนเป็นกษัตริย์ ทั้งพยายามถ่วงการประชุมด้วยการต่อต้านไม่รู้จบและกลเม็ดเด็ดพรายต่าง ๆ
เมื่อริชาร์ด ครอมเวลล์ เห็นว่า ตนไม่สามารถควบคุมใด ๆ ได้ ไม่ว่าจะเป็นรัฐสภาหรือกองทัพ จึงมีการจัดตั้งคณะกรรมาธิการความปลอดภัยขึ้นในวันที่ 7 พฤษภาคม ค.ศ. 1658 เพื่อแทนที่สภาแห่งรัฐของรัฐในอารักขา แต่ในวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1658 ก็จัดตั้งสภาแห่งรัฐขึ้นอีกครั้งเพื่อแทนที่คณะกรรมาธิการความปลอดภัย ตัวริชาร์ดเองนั้นไม่ได้ถูกถอดจากตำแหน่งหรือจับกุมอย่างโจ่งแจ้ง แต่มีการยอมให้เขาจางตัวเองออกไปจากหน้าการเมือง นับเป็นจุดสิ้นสุดของรัฐในอารักขา
ผลพวง

หลังจากความวุ่นวายในช่วงสั้น ๆ แห่งการรื้อฟื้นเครือจักรภพ ก็มีการยอมรับตามประกาศเบรดา (Declaration of Breda) ให้นำระบอบกษัตริย์กลับคืนมาในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1660 ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลมาจากการริเริ่มของพลเอก จอร์จ มองก์ (George Monck)
บรรณานุกรม

Durston, Christopher (1998). "The Fall of Cromwell's Major-Generals". English Historical Review. 113 (450): 18–37. doi:10.1093/ehr/cxiii.450.18. ISSN 0013-8266.
Hirst, Derek (1990). "The Lord Protector, 1653–8".  ใน Morrill (บ.ก.). Oliver Cromwell and the English Revolution. p. 137. Call Number: DA426 .O45 1990.
Hutton, Ronald (2000). The British Republic 1649–1660 (2nd ed.). Macmillan. pp. 116–118.
Jones, J.R. (1978). Country and Court: England 1658–1714. Edward Arnold. pp. 113–120.
Roots, Ivan (1989). Speeches of Oliver Cromwell. Everyman classics. p. 128. ISBN 0-460-01254-1.
ดูเพิ่ม

Metcalfe, Walter Charles (1885), A Book of Knights Banneret, Knights of the Bath, and Knights Bachelor made between the fourth year of King Henry VI and the restoration of King Charles II ..., London: Mitchell and Hughes, p. 205 – A list of men knighted by the Lord Protectors.
กูมาร์คัฆ

| --- | --- |
ซากปรักหักพังของกูมาร์คัฆ มีสนามบอลอยู่ทางซ้ายและวิหารเทพโทฆิลอยู่ทางขวา
ที่ตั้งกูมาร์คัฆในกัวเตมาลาและมีโซอเมริกาแสดงแผนที่กัวเตมาลากูมาร์คัฆ (มีโซอเมริกา)แสดงแผนที่มีโซอเมริกา
ชื่ออื่น: อูตาตลัน
ที่ตั้ง: ซานตากรุซเดลกิเช จังหวัดกิเช กัวเตมาลา
พิกัด: 15°1′24.7″N 91°10′19.16″W﻿ / ﻿15.023528°N 91.1719889°W﻿ / 15.023528; -91.1719889
ประเภท: นิคม
ความเป็นมา
สร้าง: ค.ศ. 1400
ละทิ้ง: ค.ศ. 1524
สมัย: สมัยหลังคลาสสิกตอนปลาย
วัฒนธรรม: มายา
หมายเหตุเกี่ยวกับสถานที่
สภาพ: ซากปรักหักพัง
กูมาร์คัฆ (กีเชะ: Qʼumarkaj) หรือ กูมาร์กาฮ์ (สเปน: Qʼumarkaj, Gumarcaj, Cumarcaj) เป็นเมืองโบราณทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัดกิเช ประเทศกัวเตมาลา ชื่อเมืองนี้มีที่มาจากวลีในภาษากีเชะว่า กูมาร์คาฮ์ (Qʼumarkah) ซึ่งแปลว่า "สถานที่ที่สร้างจากต้นกกแก่" กูมาร์คัฆยังเป็นที่รู้จักกันในนาม อูตาตลัน (Utatlán) ซึ่งเป็นคำแปลชื่อเมืองนี้ในภาษานาวัตล์
กูมาร์คัฆเป็นหนึ่งในเมืองที่มีอำนาจมากที่สุดของอารยธรรมมายาเมื่อชาวสเปนเข้ามาถึงภูมิภาคนี้ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16 เมืองนี้เป็นเมืองหลวงของอาณาจักรมายากีเชะในสมัยหลังคลาสสิกตอนปลาย ในช่วงที่สเปนเข้าพิชิตดินแดน กูมาร์คัฆเป็นเมืองหลวงที่ค่อนข้างใหม่ โดยเมืองหลวงของอาณาจักรกีเชะเดิมตั้งอยู่ที่ฆาคาวิทส์ (ได้รับการระบุว่าตรงกับแหล่งโบราณคดีชิตินามิตในปัจจุบัน) และพิสมาชิ กูมาร์คัฆได้รับการก่อตั้งขึ้นทางทิศเหนือของพิสมาชิในรัชสมัยของกษัตริย์กูกูมัทส์ (หมายถึง "งูขนนก" ในภาษากีเชะ) ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 15 ใน ค.ศ. 1470 กูมาร์คัฆอ่อนแอลงอย่างมากจากการกบฏในหมู่ขุนนางซึ่งส่งผลให้ชาวกีเชะสูญเสียพันธมิตรที่สำคัญไป
ในทางโบราณคดีและประวัติศาสตร์ชาติพันธุ์ กูมาร์คัฆเป็นเมืองหลวงที่เป็นที่รู้จักกันมากที่สุดของอารยธรรมมายาที่สูงในสมัยหลังคลาสสิก การกล่าวถึงเมืองนี้ครั้งแรกเป็นภาษาสเปนปรากฏในจดหมายที่เอร์นัน กอร์เตส ส่งไปจากเม็กซิโก แม้ว่าแหล่งโบราณคดีนี้จะได้รับการสำรวจแล้ว แต่งานบูรณะก็ดำเนินไปได้เพียงเล็กน้อย สถาปัตยกรรมที่ยังหลงเหลืออยู่ซึ่งรวมถึงสนามเล่นบอลแบบมีโซอเมริกา วิหาร และวังได้รับความเสียหายอย่างหนักจากการถูกขโมยหินไปสร้างเมืองซานตากรุซเดลกิเชที่อยู่ใกล้เคียง
โครงสร้างหลักของกูมาร์คัฆได้รับการจัดวางรอบจัตุรัสแห่งหนึ่ง ได้แก่ วิหารเทพโทฆิลซึ่งเป็นเทพเจ้าจากัวร์และองค์อุปถัมภ์เมือง วิหารเทพีอาวีลิชซึ่งเป็นเทพีองค์อุปถัมภ์สายสกุลหนึ่ง วิหารเทพฆาคาวิทส์ซึ่งเป็นเทพเจ้าแห่งขุนเขาและองค์อุปถัมภ์สายสกุลหนึ่ง และวิหารเทพกูกูมัทส์ซึ่งเป็นเทพเจ้างูขนนกและองค์อุปถัมภ์ราชวงศ์ สนามเล่นบอลแบบมีโซอเมริกาตั้งอยู่ระหว่างวังของสกุลขุนนางสำคัญสองสกุล มีวังหรือ นิมฆา กระจายอยู่ทั่วเมือง
พื้นที่กูมาร์คัฆและปริมณฑลแบ่งออกเป็นส่วนทางการเมืองสี่ส่วน โดยแต่ละส่วนเป็นของสายสกุลผู้ปกครองที่สำคัญที่สุดแต่ละสาย นอกจากนี้ยังครอบคลุมถึงเมืองบริวารขนาดเล็กจำนวนหนึ่งซึ่งรวมถึงจีซาลิน, พิสมาชิ, อาทาลายา และพาคามัน พื้นที่ใจกลางของแหล่งโบราณคดีนี้เปิดให้ผู้คนเข้าชมและมีโครงสร้างพื้นฐานบางอย่าง เช่น พิพิธภัณฑ์ขนาดเล็ก
บรรณานุกรม

Carmack, Robert M. (2001a). Kikʼulmatajem le Kʼicheʼaabʼ: Evolución del Reino Kʼicheʼ (ภาษาสเปน). Guatemala: Iximulew. ISBN 99922-56-22-2. OCLC 253481949.
Carmack, Robert M.; John M. Weeks (April 1981). "The Archaeology and Ethnohistory of Utatlan: A Conjunctive Approach". American Antiquity. Society for American Archaeology. 46 (2): 323–341. doi:10.2307/280211. JSTOR 280211.
Coe, Michael D. (1999). The Maya. Ancient peoples and places series (6th edition, fully revised and expanded ed.). London and New York: Thames & Hudson. ISBN 0-500-28066-5. OCLC 59432778.
Kelly, Joyce (1996). An Archaeological Guide to Northern Central America: Belize, Guatemala, Honduras, and El Salvador. Norman: University of Oklahoma Press. ISBN 0-8061-2858-5. OCLC 34658843.
Sharer, Robert J.; Loa P. Traxler (2006). The Ancient Maya (6th (fully revised) ed.). Stanford, CA: Stanford University Press. ISBN 0-8047-4817-9. OCLC 57577446.
Vásquez, Rosaura; Maribel Pinto; Alexander Urízar (August 2009). "Plan de Intervención Parque Arqueológico Qʼuʼmarkaj". Ministerio de Cultura y Deportes; Dirección General de Patrimonio Cultural y Natural; Instituto de Antropología e Historia; Departamento de Monumentos Prehispánicos y Coloniales. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (Microsoft Word document)เมื่อ 2011-07-21. สืบค้นเมื่อ 2010-01-23.
นกเป็ดผีคอดำ

| นกเป็ดผีคอดำ |
| --- | --- |

Podiceps nigricollis californicus, ชุดขนนอกฤดูผสมพันธุ์
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Podicipediformes
วงศ์:: Podicipedidae
สกุล:: Podiceps
สปีชีส์:: P.  nigricollis
ชื่อทวินาม
Podiceps nigricollis เบรห์ม, 1831


      ฤดูร้อน      ตลอดปี      ฤดูหนาว
Podiceps nigricollis
นกเป็ดผีคอดำ (อังกฤษ: Black-necked Grebe, Eared Grebe) เป็นนกน้ำในวงศ์นกเป็ดผี พบในทุทวีปยกเว้นทวีปออสเตรเลียและแอนตาร์กติกา
อนุกรมวิธาน

มีด้วยกัน 3 ชนิดย่อย:
P. n. nigricollis พบตั้งแต่ยุโรปตะวันตกถึงเอเชียตะวันตก (ฤดูหนาวพบทางใต้และตะวันตก), เอเชียตะวันออกและเอเชียกลาง, และในแอฟริกาตะวันออก
P. n. gurneyi พบในแอฟริกาใต้
P. n. californicus พบตั้งแต่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของแคนนาดาถึงทางตะวันตกของสหรัฐ ฤดูหนาวพบไกลไปถึงทางใต้ของประเทศกัวเตมาลา
ลักษณะ

นกเป็ดผีคอดำมีขนาดใหญ่กว่านกเป็ดผีเล็ก ลำตัวยาว 28-34 ซม. ตาสีแดง ลำตัวสีขาว หน้าและหลังเป็นสีเทาเข้ม แต่ในช่วงฤดูผสมพันธุ์จะมีหัว หลัง และคอเป็นสีดำสนิท ด้านข้างไปจนถึงด้านท้ายของลำตัวเป็นสีน้ำตาลแดง และมีขนบริเวณแก้มและหูเป็นสีเหลือง