stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รายชื่อผู้กำกับภาพยนตร์ไทย
ภ

ภณ วรวรัญญู -  ผลงานล่าสุด: ร่าง (2557)
ภรณี สุววรณทัต - ผลงานล่าสุด: เพลงรักแม่น้ำแคว (2513)
ภรณ์พินิจ - ผลงานล่าสุด: แอบฝัน (2531)
ภวัต พนังคศิริ - ผลงานล่าสุด: นาคปรก (2553)
ภักดี รมยานนท์ - ผลงานล่าสุด: ชายชาติเสือ (2518)
ภาคภูมิ วงศ์ภูมิ - ผลงานล่าสุด: โฮมสเตย์ (2561)
ภาคภูมิ วงษ์จินดา - ผลงานล่าสุด: ผีเข้าผีออก (2556)
ภาณุ น้อยอารีย์ - ผลงานล่าสุด: กลิ่นสีและทีแปรง (2539)
ภาม รังสี   -  ผลงานล่าสุด : The End ผู้หญิงเลือกได้ (2557)
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธ์ยุคล - ผลงานเรื่องสุดท้าย: เงาะป่า (2523)
ภาวินทร์ - ผลงานล่าสุด: พ่อไก้แจ้ แม่ไก่ชน (2532)
ภิญโญ รู้ธรรม - ผลงานล่าสุด: ธิดาช้าง (2547)
ภูมิ พัฒนายุทธ - ผลงานล่าสุด: ไอ้เก่ง (2526)
ภูมิ สุริยา - ผลงานล่าสุด: พระจันทร์สีเลือด (2526)
ภูไท - ผลงานล่าสุด: สุสานรักโรงทึม (2535)
ม

มงคลชัย ชัยวิสุทธิ์ - ผลงานล่าสุด: เจ้าสาวผัดไทย (2547)
มณฑล อารยางกูร - ผลงานล่าสุด: I Miss U รักฉันอย่าคิดถึงฉัน(2555)
มนตรี คงอิ่ม - ผลงานล่าสุด: อาถรรพ์แก้บนผี (2547)
มนต์ โกเมนท์ - ผลงานล่าสุด: ลูกกรอกคะนอง ตอน ปลุกป่าช้า (2533)
มนู วรรณายก - ผลงานล่าสุด: กอง100 501 ตอน ถึงใจจะแตกแต่ไม่แตกแถว (2538)
มรกต - ผลงานล่าสุด: เดนมนุษย์ (2530)
นิวัฒน์ ศรีสัมมาชีพ - ผลงานล่าสุด: บนถนนคนนอนเปล (2535)
มานพ เจนจรัสกุล - ผลงานล่าสุด: น.ช.นักโทษชาย (2545)
มานพ อุดมเดช - ผลงานล่าสุด: ตุ๊กแกผี (2547)
มารุต - ผลงานล่าสุด: ลูกชู้ (2515)
มาร์ค ดัฟฟิลด์ - ผลงานล่าสุด: นาค รักแท้ วิญญาณ ความตาย (2548)
มาศ มาริน - ผลงานล่าสุด: พยัคฆ์สาวเห่าไฟ (2533)
มาศ มาลิน - ผลงานล่าสุด: เทพบุตรทนง (2536)
ม.ล. มิ่งมงคล โสณกุล - ผลงานล่าสุด: คืนวันพระจันทร์เต็มดวง (2546)
มิตร ชัยบัญชา
เมฆ เสรี - ผลงานล่าสุด: จุ๊ย (2532)
เมตตา รุ่งรัตน์ - ผลงานล่าสุด: สาวใช้เจ้าเอ๊ย (2522)
เมษ ธราธร - ผลงานล่าสุด: บ้านฉัน ตลกไว้ก่อน(พ่อสอนไว้) (2553)
แมด - ผลงานล่าสุด: อีหนูบานฉ่ำ (2535)
แมน ธีระพล - ผลงานล่าสุด: แมงดาปีกทอง (2519)
โมนา นาล์ม - ผลงานล่าสุด: คนระลึกชาติ (2548)
ไมค์ โพธินาน - ผลงานล่าสุด: แรกรัก (2521)
ไมเคิล - ผลงานล่าสุด: กว่าจะถึงสวรรค์ (2533)
ไมเคิล เชาวนาศัย - ผลงานล่าสุด: หัวใจทรนง (2547)
ย

ยงยุทธ ทองกองทุน - ผลงานล่าสุด: ความจำสั้น แต่รักฉันยาว (2552)
ยงยุทธ พินิจพงศ์ - ผลงานล่าสุด: มอ ๘ (2549)
ยศ รังสี - ผลงานล่าสุด: ไอ้หนุ่มรถอีแต๋น (2527)
ยศพงษ์ พลทรัพย์ - ผลงานล่าสุด: ลองของ (2548)
ยอดมาลา - ผลงานล่าสุด: เมียน้อย (2528)
ยืนยง คงกระพัน - ผลงานล่าสุด: กระหน่ำให้แสบสะเทิน (2536)
ยุทธนา มุกดาสนิท - ผลงานล่าสุด: ยุวชนทหาร เปิดเทอมไปรบ (2543)
ยุทธกร สุขมุกตาภา  - ผลงานล่าสุด:  ยังบาว (2556)
ยุทธภูมิ - ผลงานล่าสุด: 3 มือปืน สารวัตรใหญ่ (2537)
ยุทธศิลป์ พูลสำรวจ - ผลงานล่าสุด: ครูชายแดน (2527)
ยุทธเลิศ สิปปภาค - ผลงานล่าสุด: ตุ๊กแกรักแป้งมาก (2557)
โยธิน เทวราช - ผลงานล่าสุด: ข้ามาจากเมืองนคร (2521)
ร

รพีพร - ผลงานล่าสุด: ฉุยฉาย (2523)
รอง เค้ามูลคดี - ผลงานล่าสุด: กองร้อยสอยรัก (2531)
ราเชนทร์ ลิ้มตระกูล - ผลงานล่าสุด: โลกทั้งใบให้นายคนเดียว (2538)
รังษี เทพวรสิน - ผลงานล่าสุด: ลูกพยัคฆ์ (2508)
รังสี ทัศนพยัคฆ์
รัตน์ เปสตันยี
รัตน์ เศรษฐภักดี - ผลงานล่าสุด: แค้นต้องฆ่า (2525)
รุ่งโรจน์ - ผลงานล่าสุด: เพลงรักข้ามคลอง (2536)
รุจน์ รณภพ
รุจิพจน์ บุญหชัยรัตน์ - ผลงานล่าสุด: บุพเพสันนิวาส (2522)
รุ่งโรจน์ - ผลงานล่าสุด: นักรบภูผาเดือด (2536)
เรย์ - ผลงานล่าสุด: หนูเลยโอเค (2535)
เริงศิริ ลิมอักษร - ผลงานล่าสุด: ผู้ชายป้ายเหลือง (2530)
เรืองสัมฤทธิ์ - ผลงานล่าสุด: รักอาลัย พุ่มพวง ดวงจันทร์ (2536)
โรม บุนนาค - ผลงานล่าสุด: หนึ่งในล้าน (2528)
โรมิโอ แม็กซ์ - ผลงานล่าสุด: ภัสสร+4 (2535)
โรเบอร์โต วอง - ผลงานล่าสุด: สาว สาว สาว (2535)
โรเบิร์ต หว่อง - ผลงานล่าสุด: สาวจอมตื้อ (2518)
ร้อยคม - ผลงานล่าสุด: ไอ้เขี้ยวตัน (2522)
ร้อยคำ - ผลงานล่าสุด: ด๊อกเตอร์ครก (2535)
ฤ

ฤกษ์ชนะ - ผลงานล่าสุด: แรงรักพยาบาท (2535)
ฤกษ์ชัย พวงเพชร - ผลงานล่าสุด: ฟัดจังโตะ (2556)
ฤทธิชัย สิริประสิทธิ์พงศ์ - ผลงานล่าสุด: กั๊กกะกาวน์ (2547)
ฤทธิ์รงค์ - ผลงานล่าสุด: ผีสองนาง (2532)
ฤทัยวรรณ วงศ์สิรสวัสดิ์ - ผลงานล่าสุด: วัยอลวน 4 ตั้ม-โอ๋ รีเทิร์น (2548)
ฤทธิณรงค์ - ผลงานล่าสุด: จระเข้ผีสิง (2536)
ล

ล้อต๊อก
ลำเนาว์ สุดโต - ผลงานล่าสุด: ลับแลคนมหัศจรรย์ (2540)
ลีโฮ - ผลงานล่าสุด: วีรบุรุษสงคราม (2526)
เลิศฤทธิ์ จั่นสัญชัย - ผลงานล่าสุด: มาห์ (2534)
เล็ก - ผลงานล่าสุด: นางพญางูผี 2 (2533)
เล็ก กิติพราภรณ์ - ผลงานล่าสุด: กบฏท้าวศรีสุดาจัน (2548)
เล็ก ดวงทองดี - ผลงานล่าสุด: นางนาค ภาคพิศดาร (2528)
เล็ก ดวงพร - ผลงานล่าสุด: ขวัญใจลูกทุ่ง (2537)
ว

วงศ์ศิริ - ผลงานล่าสุด: สองตระกูลดิบ (2531)
วรพจน์ - ผลงานล่าสุด: 9 พยัคฆราช (2520)
วรพจน์ แจ้งเนตร - ผลงานล่าสุด: 2 จ๊าบ 1 จิ๊ดตอนรักตอบซะทีได้มั้ย (2539)
วรพจน์ โพธิเนตร - ผลงานล่าสุด: น้ำพริกลงเรือ (2549)
วรเวช ดานุวงศ์ - ผลงานล่าสุด: ฤดูที่ฉันเหงา (2556)
วรรณา สุธี -ผลงานล่าสุด: รักสำรอง (2531)
วรวีร์ - ผลงานล่าสุด: โต เมืองใต้ (2520)
วรุณ ฉัตรกุล ณ อยุธยา - ผลงานล่าสุด: วิมานสีทอง (2514)
วรเชษฐ์ นิ่มสุวรรณ - ผลงานล่าสุด: มนต์รักร้อยล้าน (2547)
วสันต์ สุนทรปักษิณ - ผลงานล่าสุด: จอมใจเวียงฟ้า (2505)
วศิน ปกป้อง - ผลงานล่าสุด: เค้าเรียกผมว่า..ความรัก (2555)
วัชร บุษยากร - ผลงานล่าสุด: เละตุ้มเป๊ะ (2521)
วัชระ - ผลงานล่าสุด: 10 คงกระพัน (2527)
วัชระ ปานเอี่ยม - ผลงานล่าสุด: วอนทั้งโลกโขกหัวเธอ (2539)
วัชรา สังข์สุวรรณ - ผลงานล่าสุด: รักเธอ เอ้อเฮอ หวานเจี๊ยบ (2537)
วัฒนสิทธิ์ - ผลงานล่าสุด: รักข้างแรม (2532)
วันชนะ - ผลงานล่าสุด: เพลงรักเจ้านักเลง (2536)
วันชัย โรจน์แสงรัตน์ - ผลงานล่าสุด: ลุ้นอลเวง (2530)
วันทิต - ผลงานล่าสุด: กุหลาบแสนสวย (2502)
วันเฉลิม - ผลงานล่าสุด: เทพบุตรข้างถนน (2525)
วันเผด็จ - ผลงานล่าสุด: สาวใจแตก (2527)
วาสิฎฐี - ผลงานล่าสุด: แก่นแก้ว (2531)
วาสุเทพ โอศิริ - ผลงานล่าสุด: แม่ (2517)
วิจารณ์ ภักดีวิจิตร - ผลงานล่าสุด: สาวจอมกวน (2525)
วิจิตร คุณาวุฒิ - ผลงานล่าสุด: เรือนแพ (2532)
ขุนวิจิตรมาตรา
วิชช์ เกาไศยนันท์ - ผลงานล่าสุด: ฟ้า (2541)
วิชชา โกจิ๋ว - ผลงานล่าสุด: แฟนฉัน (2546)
วิชัย ปาลวัฒน์วิไชย - ผลงานล่าสุด: ยอดพยศ (2503)
วิชัย เชยประทุม - ผลงานล่าสุด: มังกรดำ (2508)
วิชาญ สุดพิพัฒน์ - ผลงานล่าสุด: อินทรี 4 แดง (2527)
วิทยา ทองอยู่ยง - ผลงานล่าสุด: บ้านฉัน ตลกไว้ก่อน(พ่อสอนไว้) (2553)
วิทยา สุขดำรงค์ - ผลงานล่าสุด: นักเลงโตเมืองอีสาน (2525)
วิทิต คำสระแก้ว - ผลงานล่าสุด: เขาชนไก่ (2549)
วิธิต อุตสาหจิต - ผลงานล่าสุด: ผีหัวขาด (2523)
วิน วันชัย - ผลงานล่าสุด: ไอ้ฟ้าผ่า (2522)
วิน วิษณุรักษ์ - ผลงานล่าสุด: ดาวกลางดิน (2525)
วินัย วรรณเศวต - ผลงานล่าสุด: กำนันฮาร์ด (2525)
วินัย วิเศษศิริ - ผลงานล่าสุด: นักเลงมหาหิน (2526)
วินิจ ภักดีวิจิตร - ผลงานล่าสุด: นางแบบ (2531)
วิรัช พึ่งสุนทร - ผลงานล่าสุด: ราชสีห์กรุง (2507)
วิรัตน์ เฮงคงดี - ผลงานล่าสุด: ยอดมนุษย์เงินเดือน (2555)
วิริยะ - ผลงานล่าสุด: มือปราบทมิฬ (2529)
วิลเลี่ยม สตีเวนส์ - ผลงานล่าสุด: กัปตันเรือปู (2521)
วิศิษฏ์ ศาสนเที่ยง - ผลงานล่าสุด: เมอร์เด้อเหรอ (2566)
วิสันต์ สันติสุชา - ผลงานล่าสุด: ดงพญาเสือ (2531)
วิเชียร วีระโชติ - ผลงานล่าสุด: วีรบุรุษเมืองใต้ (2508)
วิโรจน์ ทองชิว - ผลงานล่าสุด: 8E88 เอ้ก อี เอ้ก เอ้ก แฟนลั้ลลา (2553)
วีนัส พยัคฆ์ชาติ - ผลงานล่าสุด: พยอมไพร (2518)
วีรพงษ์ กาญจนานิจ - ผลงานล่าสุด: แค่เพื่อนค่ะพ่อ (2549)
วีระประวัติ วงศ์พัวพันธุ์ - ผลงานล่าสุด: สามคนผัวเมีย (2521)
วุฒิโก - ผลงานล่าสุด: กำนันเพี้ยน (2526)
ไวย์ วิทยา - ผลงานล่าสุด: สามสิงห์ (2501)
ศ

ศฐาณพงศ์ ลิ้มวงษ์ทอง - ผลงานล่าสุด: Sweet Boy สวีทบอย (2559)
ศราวุฒิ วุฒิชัย - ผลงานล่าสุด: แหกค่ายโลกีย์ (2527)
ศรัณยู วงศ์กระจ่าง - ผลงานล่าสุด: คนโขน (2554)
ศรีสวัสดิ์ - ผลงานล่าสุด: กล้ากล้าหน่อย อย่ากร่อยนัก (2536)
ศรีไพร ใจพระ - ผลงานล่าสุด: คุณนายซาอุ (2525)
ศักดา จิตรอรุณ - ผลงานล่าสุด: กังหันชีวิต (2517)
ศักดิ์ มรกต - ผลงานล่าสุด: ลำซิ่งนักเลงปืน (2537)
ศักดิ์ชัย ศรีบุนนาค - ผลงานล่าสุด: ชุมเสือแดนสิงห์ ตอน กระตุกติ่งเจ้าพ่อ (2545)
ศักดิ์ชาย ดีนาน - ผลงานล่าสุด: ผ้าพันคอแดง(2555)
ศักดิ์มรกต - ผลงานล่าสุด: หมอลำปืนโหด (2538)
ศักดิ์สิทธิ์ - ผลงานล่าสุด: ฆ่าปิดปาก (2530)
ศิริ ศิริจินดา - ผลงานล่าสุด: เด่นดวงเดือน (2516)
ศิวดล บุนนาค - ผลงานล่าสุด: ทาสอารมณ์ (2530)
ศิวโรจน์ คงสกุล - ผลงานล่าสุด: ที่รัก (2554)
ศิวาภรณ์ พงษ์สุวรรณ - ผลงานล่าสุด: ข้าวเหนียวหมูปิ้ง (2549)
ศิวาวุธ ไพรีพินาศ - ผลงานล่าสุด: หลอน (2546)
ศุภกิจ ตังทัตสวัสดิ์ - ผลงานล่าสุด  สีเรียงเซียนโต๊ด (2557)
ศุภชัย โตสัมพันธ์ - ผลงานล่าสุด: พ่อกระดิ่งทอง (2522)
ศุภฤกษ์ - ผลงานล่าสุด: เก๊าม้าเก็ง (2531)
ศุภสิทธิ์ - ผลงานล่าสุด: ไฟซ่อนเชื้อ (2530)
ศุภักษร
เศกสรรค์ บรรจงศิริ - ผลงานล่าสุด: อ้อนรักแฟนเพลง (2532)
เศรษฐา ศิระฉายา - ผลงานล่าสุด: รักสอง เมีย ต้องห้าม (2528)
ศักดิ์มรกต - ผลงานล่าสุด: ลำเพลิน เพลงรัก (2536)
ษ

ษรัณยู จิราลักษม์ - ผลงานล่าสุด -  Last Summerฤดูร้อนนั้น ฉันตาย (2556)
ห

หวน รัตนงาม - ผลงานล่าสุด: ไอ้นก (2521)
หนุ่ม ชิงชัย - ผลงานล่าสุด: พ่อปลาไหล แม่พังพอน (2531)
หนุ่ม ท่าเตียน - ผลงานล่าสุด: 7 สาวประจัญบาน (2532)
หัตถกร พรหมสุวรรณ - ผลงานล่าสุด: อเวจีสีชมพู (2515)
เหมยเหนียว - ผลงานล่าสุด: เพ็ญพักตร์โครงการ 3 (2533)
เหมันต์ เชตมี - ผลงานล่าสุด: ม.3 ปี 4 เรารักนาย (2552)
แห้ว ฮาน่า - ผลงานล่าสุด: ไอ้ทุยลุยกรุง (2526)
ฮ

ฮุยคิง - ผลงานล่าสุด: พยัคฆ์สาวใจเพชร (2526)
เฮนรี แมกเร - ผลงานล่าสุด: นางสาวสุวรรณ (2466)
ก
ข
ฃ
ค
ฅ
ฆ
ง
จ
ฉ
ช
ซ
ฌ
ญ
ฎ
ฏ
ฐ
ฑ
ฒ
ณ
ด
ต
ถ
ท
ธ
น
บ
ป
ผ
ฝ
พ
ฟ
ภ
ม
ย
ร
ฤ
ล
ฦ
ว
ศ
ษ
ส
ห
ฬ
อ
ฮ
แมลงวัน

| แมลงวัน ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: 245–0Ma  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N     Middle Triassic - Recent |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Arthropoda
ชั้น:: Insecta
ชั้นย่อย:: Pterygota
ชั้นฐาน:: Neoptera
อันดับใหญ่:: Endopterygota
อันดับ:: Diptera Linnaeus, 1758

Suborders
 Nematocera (includes Eudiptera)  Brachycera
แมลงวัน (ภาษาไทยถิ่นเหนือ: แมงงุน) เป็นแมลงในอันดับ Diptera (di หมายถึง สอง และ ptera หมายถึง ปีก) มีบนอกปล้องที่สอง และตุ่มปีกหนึ่งคู่ ซึ่งลดรูปจากปีกหลัง บนอกปล้องที่สาม แมลงวันบางชนิดไม่มีปีก โดยเฉพาะในวงศ์ใหญ่ Hippoboscoidea
อันดับ Diptera เป็นอันดับที่มีขนาดใหญ่ ประกอบด้วย ประมาณ 240,000 ชนิด ของ ยุง, บั่ว, ริ้น และแมลงวันอื่น ๆ แต่มีเพียงครึ่งหนึ่ง (ประมาณ 122,000 ชนิด) ที่ได้รับการจำแนกแล้ว เป็นอันดับหลัก ๆ ที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศและมนุษย์ (ทางการแพทย์และทางเศรษฐกิจ) ยุงในวงศ์ Culicidae มีความสำคัญมากโดยเป็นพาหะนำโรคมาลาเรีย ไข้เลือดออก ไข้เวสต์ไนล์ ไข้เหลือง สมองอักเสบ
แมลงวัน เป็นแมลงที่อาศัยอยู่กับชุมชนมนุษย์ชนิดหนึ่ง ส่วนมากคนจะรู้จักบางชนิด เช่น แมลงวันบ้าน และแมลงวันหัวเขียว มักจะกินอาหารที่เป็นเนื้อสัตว์และเศษอาหาร ตามกองขยะ และชอบหากินเวลากลางวัน ไม่ชอบแสงแดดจัด รัศมีการหากินอยู่ในวงประมาณ 3 กิโลเมตร
ชีววิทยา

แมลงวันกินอาหารที่เป็นของเหลวได้เท่านั้น ส่วนปากของแมลงวันมีการเปลี่ยนรูปอย่างหลากหลายตามอาหารของพวกมัน  เช่น ปากเจาะดูดของยุง และปากแบบซับดูดของแมลงวันบ้าน
การสืบพันธุ์และการเจริญเติบโต

แมลงวันออกลูกเป็นไข่และฟักเป็นหนอนแมลงวัน และระยะดักแด้ จนกลายเป็นตัวเต็มวัย วงจรชีวิตของแมลงวันตั้งแต่ไข่จนเป็นตัวเต็มวัยกินเวลาประมาณ 8-10 วัน
เมื่อแมลงวันผสมพันธุ์กัน ตัวผู้จะเริ่มขึ้นขี่ตัวเมีย หันหน้าไปทางเดียวกัน แต่จะหมุนหันหน้าไปทางตรงกันข้ามในเวลาต่อมา แมลงวันมีความสามารถในการสืบพันธุ์มากกว่าแมลงอื่น ๆ และใช้เวลาสั้นกว่าด้วย จึงเป็นสาเหตุให้แมลงวันเพิ่มขึ้นจำนวนมาก
ตัวเมียจะวางไข่ใกล้ ๆ แหล่งอาหารเท่าที่เป็นไปได้  การเจริญเติบโตเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ตัวหนอนจะกินอาหารมากที่สุดเท่าที่เป็นไปได้ในระยะเวลาสั้น ๆ ก่อนที่เจริญเติบโตไปเป็นตัวเต็มวัย ในบางครั้งไข่จะฟักทันทีหลังจากถูกวางไข่ แมลงวันบางชนิดตัวหนอนฟักภายในตัวแม่ ovoviviparous
ตัวหนอนแมลงวัน หรือเรียกว่า maggot ไม่มีขาจริง ระหว่างอกและท้องมีการแบ่งส่วนพื้นที่เพียงเล็กน้อย  หลายชนิดแม้แต่หัวก็ไม่สามารถแบ่งส่วนพื้นที่ได้ชัดจากส่วนอื่น บางชนิดมีขาเทียมเล็ก ๆ ที่ปล้องตัว ตาและหนวดลดรูป หรือไม่มี และท้องไม่มีรยางค์ เช่น cerci ลักษณะดังกล่าวเป็นการปรับตัวต่อสภาพแวดล้อมที่มีอาหารเป็นจำนวนมาก เช่นในอินทรีย์วัตถุเน่าหรือเป็นปรสิตภายใน
ดักแด้มีหลายรูปแบบ บางครั้งเข้าดักแด้ในปลอกไหม หลักจากออกจากดักแด้ ตัวเต็มวัยมีอายุประมาณ 2-3 วัน หน้าที่หลักเพื่อสืบพันธุ์และหาแหล่งอาหารใหม่
การจำแนกหมวดหมู่

ดูเพิ่ม: รายชื่อวงศ์ในอันดับ Diptera
อับดับย่อย Nematocera มีลำตัวและหนวดยาวมีขน เช่น ยุง แมลงวันแมงมุม อันดับย่อย Brachycera มีลำตัวกลมหนวดสั้น 
การจำแนกหมวดหมู่ในปัจจุบัน อันดับย่อย Nematocera ถูกแยกออกเป็นสองอับดับย่อย คืออันดับย่อย Archidipteraและ อับดับย่อย Eudiptera แต่ยังไม่ถูกใช้กันอย่างแพร่หลายในนักกีฏวิทยาด้านแมลงวัน
อันดับย่อย Nematocera (77 วงศ์, สูญพันธุ์แล้ว 35 วงศ์) - มีหนวดยาว อกปล้องแรก เห็นเด่นชัดแยกจาก อกปล้องที่สอง ตัวหนอนมีทั้งเห็นหัวได้ชัดและหัวลดรูป มักอาศัยในน้ำ
อับดับย่อย Brachycera (141 วงศ์, สูญพันธุ์แล้ว 8 วงศ์) - มีหนวดสั้น ดักแด้ อยู่ในปลอกดักแด้ซึ่งสร้างจากผิวหนังของตัวหนอนระยะสุดท้าย ตัวเต็มวัยแข็งแรง ตัวหนา ตัวหนอนส่วนปากลดรูป
Infraorders Tabanomorpha และ Asilomorpha - หนวดสั้นแต่โครงสร้างต่างจาก Infraorders Muscomorpha
Infraorder Muscomorpha - มีหนวด 3 ปล้อง อริสเตต (มีเส้นขนที่ปล้องที่สาม) หนวด และ ตัวหนอนมี 3 ระยะ หัวลดรูป (maggots)
Infraorder Muscomorpha ถูกแบ่งออกเป็น Acalyptratae และ Calyptratae โดยแบ่งตามการปรากฏของ calypter (ส่วนปีกที่ห้อยออกมาขยายมาจากตุ่มปีก)
โทษ

แมลงวันจัดเป็นสัตว์พาหะนำโรค เนื่องจากการ ตอมตามสิ่งสกปรกทำให้มีเชื้อโรคติดตามขาและมาติดต่อสู่มนุษย์ ทำให้เกิดโรคต่าง ๆ จึงควรหากับดักแมลงวันวางไว้ที่ที่มีแมลงวันมาก ๆ เพื่อป้องกันโรค
ประโยชน์

แมลงวันมีประโยชน์ต่อมนุษย์ เช่น ในบางท้องที่พบว่าแมลงวันสามารถช่วยผสมเกสรดอกไม้ แพทย์บางแห่งใช้หนอนแมลงวันช่วยในการรักษาแผลเน่าเปื่อยในคน โดยให้หนอนแมลงวันขนาดเล็กกัดกินเนื้อเยื่อที่ตายแล้ว ทำให้แผลหายเร็วขึ้น การพบตัวอ่อนของแมลงวันในศพสามารถช่วยในการชันสูตรศพ ซึ่งช่วยประมาณระยะเวลาตาย หรือการหาสาเหตุของการตายในบางกรณีได้
[ต้องการอ้างอิง]
แหล่งข้อมูลอื่น

The Diptera Site เก็บถาวร 2006-06-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
The Bishop Museum Catalog of Fossil Diptera
The Diptera.info Portal
The Tree of Life Project เก็บถาวร 2010-06-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Diptera ที่เว็บไซต์ Curlie
Manual of Afrotropical Diptera เก็บถาวร 2011-07-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ภาพขยายส่วนหัวของแมลงวัน (Musca domestica)
ภาพพื้นผิวดวงตาของแมลงวัน โดยใช้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน ที่กำลังขยาย 450 เท่า
การผสมพันธุ์
แมลงวัน
การทำความสะอาดตัวเองของแมลงวัน
รายชื่อโบราณสถานในจังหวัดชลบุรี

| 0007210  | บ้านดอนล่าง | ม.6 | ดอนหัวฬ่อ | เมืองชลบุรี | 13°25′12″N 101°02′24″E﻿ / ﻿13.420000°N 101.040000°E﻿ / 13.420000; 101.040000﻿ (SL. No. 0007210) ดูแผนที่ |  | ยังไม่ขึ้นทะเบียน ตาม พ.ร.บ.  |   |
| 0007211  | เนินสำโรง | ม.7 | ดอนหัวฬ่อ | เมืองชลบุรี | 13°24′36″N 101°03′00″E﻿ / ﻿13.410000°N 101.050000°E﻿ / 13.410000; 101.050000﻿ (SL. No. 0007211) ดูแผนที่ |  | ยังไม่ขึ้นทะเบียน ตาม พ.ร.บ.  |   |
| 0007212  | เนินเกาะกลาง | ม.6 และ 7 | ดอนหัวฬ่อ | เมืองชลบุรี | 13°25′12″N 101°03′36″E﻿ / ﻿13.420000°N 101.060000°E﻿ / 13.420000; 101.060000﻿ (SL. No. 0007212) ดูแผนที่ |  | ยังไม่ขึ้นทะเบียน ตาม พ.ร.บ.  |   |
| 0007213  | บ้านหนองปักษี(เนินคุณดิศหรือเนินหนองปักษี) | ม.4 | ดอนหัวฬ่อ | เมืองชลบุรี | 13°24′36″N 101°03′00″E﻿ / ﻿13.410000°N 101.050000°E﻿ / 13.410000; 101.050000﻿ (SL. No. 0007213) ดูแผนที่ |  | ยังไม่ขึ้นทะเบียน ตาม พ.ร.บ.  |   |
| 0007214  | เนินคุณยาย | ม.6 และ 7 | ดอนหัวฬ่อ | เมืองชลบุรี | 13°24′36″N 101°02′24″E﻿ / ﻿13.410000°N 101.040000°E﻿ / 13.410000; 101.040000﻿ (SL. No. 0007214) ดูแผนที่ |  | ยังไม่ขึ้นทะเบียน ตาม พ.ร.บ.  |   |
| 0007216  | วัดแจ้งเจริญธรรม (วัดกลางดอน) |  | แสนสุข | เมืองชลบุรี | 13°16′48″N 100°56′24″E﻿ / ﻿13.280000°N 100.940000°E﻿ / 13.280000; 100.940000﻿ (SL. No. 0007216) ดูแผนที่ |  | ยังไม่ขึ้นทะเบียน ตาม พ.ร.บ.  |   |
| 0007217  | วัดสวนตาล | ถ.วชิรปราการ | บางปลาสร้อย | เมืองชลบุรี | 13°21′36″N 100°59′24″E﻿ / ﻿13.360000°N 100.990000°E﻿ / 13.360000; 100.990000﻿ (SL. No. 0007217) ดูแผนที่ |  | ยังไม่ขึ้นทะเบียน ตาม พ.ร.บ.  |   |
| 0007218  | เมืองศรีพโล (ศรีพะโร) |  | หนองไม้แดง | เมืองชลบุรี | 13°24′36″N 100°59′24″E﻿ / ﻿13.410000°N 100.990000°E﻿ / 13.410000; 100.990000﻿ (SL. No. 0007218) ดูแผนที่ |  | ยังไม่ขึ้นทะเบียน ตาม พ.ร.บ.  |   |
| 0007219  | เนินบ้านนายตุ้ม | ม.6 | หนองไม้แดง | เมืองชลบุรี | 13°24′00″N 101°00′36″E﻿ / ﻿13.400000°N 101.010000°E﻿ / 13.400000; 101.010000﻿ (SL. No. 0007219) ดูแผนที่ |  | ยังไม่ขึ้นทะเบียน ตาม พ.ร.บ.  |   |
|  | แหล่งเรือจมเกาะคราม |  |  | สัตหีบ |   |  | 23 มิถุนายน 2566 เล่ม 140 ตอนพิเศษ 149 ง หน้า 34 |   |
| 0008508  | แหล่งเรือจมเพชรบุรีเบรเมน |  | สัตหีบ | สัตหีบ |   |  | 23 มิถุนายน 2566 เล่ม 140 ตอนพิเศษ 149 ง หน้า 34 |   |
| 0008530  | แหล่งเรือจมสุทธาทิพย์ |  | พลูตาหลวง | สัตหีบ |   |  | 23 มิถุนายน 2566 เล่ม 140 ตอนพิเศษ 149 ง หน้า 34 |  |
↑  กรณีที่การประกาศในราชกิจจานุเบกษา เป็นการขึ้นทะเบียนตามพระราชบัญญัติโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๔
เฉอ ไซ่ฮวา

นักอุปรากรปักกิ่งแสดงเป็นเฉอ ไซ่ฮวา
เฉอ ไซ่ฮวา (จีนตัวย่อ: 佘赛花; จีนตัวเต็ม: 佘賽花; พินอิน: Shé Sàihuā; เวด-ไจลส์: Se4 Choi3-fa1) เป็นวีรสตรีจีนซึ่งเชื่อกันว่ามีชีวิตอยู่ในสมัยราชวงศ์ซ่งเหนือ เป็นภริยาหยาง เย่ (楊業) และมีบทบาทหลักในความเชื่อเรื่องขุนศึกตระกูลหยาง
แม้ว่าหยาง เย่ มีตัวตนจริงตามประวัติศาสตร์ แต่ไม่มีบันทึกถึงเฉอ ไซ่ฮวา เลยจนกระทั่งสมัยราชวงศ์ชิง จึงปรากฏบันทึกว่า หยาง เย่ สมรสกับ "นางเจ๋อ" (折氏) ธิดาของเจ๋อ เต๋ออี่ (折德扆) แม่ทัพราชวงศ์โจวปลายซึ่งสามิภักดิ์แก่ราชวงศ์ซ่งเหนือ อย่างไรก็ดี เมื่อพิเคราะห์อายุของเฉอ เต๋ออี๋ กับหยาง เย่ แล้ว นักประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่ไม่เชื่อถือบันทึกนี้
ตามความเชื่อ เฉอ ไซ่ฮวา เป็นธิดาของเฉอ หง (佘洪) เฉอ หง คลุมถุงชนธิดาตนเองกับหยาง เย่ แต่เปลี่ยนใจกลางคัน ให้ธิดาหมั้นกับชุย หลง (崔龍) จากตระกูลชุยที่มีอิทธิพลมากกว่าตระกูลหยางแทน ตระกูลหยางเรียกให้เฉอ หง ปฏิบัติตามสัญญา เฉอ หง จึงสั่งให้ส่งตัวชุย หลง มาสมรสกับเฉอ ไซ่ฮวา โดยไม่ชักช้า แต่ชุย หลง ด้อยทั้งรูปโฉมและสติปัญญา เฉอ ไซ่ฮวา ไม่ชอบใจ จึงให้นักการไปนัดหมายหยาง เย่ มายังตระกูลเฉอ เมื่อหยาง เย่ มาแล้ว เฉอ ไซ่ฮวา ขอให้บิดาเลือกระหว่างหยาง เย่ กับชุย หลง เฉอ หง สั่งให้ทั้งสองประมือกัน ผู้ใดชนะได้ธิดาตนไป หยาง เย่ สังหารชุย หลง ในการต่อสู้ ขณะนั้น เฉอ หง ถลันเข้าไปจะช่วยเหลือชุย หลง จึงถูกลูกหลงบาดเจ็บ เฉอ ไซ่ฮวา เห็นก็โกรธ เข้าต่อสู้กับหยาง เย่ หยาง เย่ จึงหนีไปซ่อนตัวที่วัดเจ็ดดาว (七星庙) เฉอ ไซ่ฮวา ติดตามไป และได้ทำความเข้าใจกัน ทั้งสองจึงสมรสกัน ณ วัดนั้น ปัจจุบัน วัดเจ็ดดาวอยู่ในเทศมณฑลฝูกู่ มณฑลชานซี
นอกจากนี้ ยังเชื่อว่า เฉอ ไซ่ฮวา กับหยาง เย่ มีบุตรด้วยกันเก้าคน เป็นชายเจ็ด หญิงสอง เมื่อออกรบ หยาง เย่ และบุตรชายทั้งเจ็ดถูกข้าศึกประหารตาย ณ หาดทรายทอง (金沙灘) และเขาสิงคาลคู่ (两狼山) เพราะพัน เหม่ย์ (潘美) ไม่ส่งกำลังไปช่วย ต่อมา เฉอ ไซ่ฮวา ฟ้องพัน เหม่ย์ เป็นคดีต่อราชสำนัก และนางชนะคดี จักรพรรดิซ่งไท่จงทรงเชื่อถือในความจงรักภักดีและความสามารถของนาง จึงประทานบรรดาศักดิ์ "ไท่จฺวิน" (太君; "นางพญา") ให้นาง พร้อมตั้งนางเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุด ให้ถือไม้เท้าหัวมังกร (龍頭拐杖) เป็นสัญลักษณ์อำนาจสิทธิ์ขาดเหนือแม่ทัพนายกองทั้งปวง เชื่อกันด้วยว่า นางมีอายุเกินหนึ่งร้อยปี
ทรงกลด บางยี่ขัน

ทรงกลด บางยี่ขัน อดีตบรรณาธิการนิตยสาร a day ปัจจุบันเป็นบรรณาธิการบริหารและผู้ก่อตั้งนิตยสารออนไลน์ชื่อ The Cloud และอีกบทบาทหนึ่งคือการเป็นเจ้าของพ็อกเก็ตบุ๊ก ซึ่งมีกลิ่นอายของความอุ่น เหงา และโรแมนติก ถึง 4 เล่ม
ทรงกลดจบการศึกษาในระดับปริญญาตรีจาก คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สาขาเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อม
ทรงกลดเริ่นต้นในถนนนักเขียนจากการชักชวนของ อธิคม คุณาวุฒิ บรรณาธิการ Section เสาร์สวัสดี หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ (ในสมัยนั้น) ซึ่งเห็นฝีมือจากสารคดีท่องเที่ยวเรื่อง "โปรดอ่านใต้แสงเทียน เพราะผมเขียนใต้แสงดาว" ที่ทรงกลดส่งมาให้พิจารณา และหลังจากนั้นก็ถูก วงศ์ทนง ชัยณรงค์สิงห์ ทาบทามให้มาทำงานที่นิตยสาร a day
ตลอด 2 ปีกว่าที่เขียนความเรียงใน เสาร์สวัสดี นั้นก็ถูกคัดเลือก มาถึง 40 เรื่อง เพื่อนำไปรวมเล่มในพ็อกเก็ตบุ๊กชื่อ "นายเท้าซ้าย เด็กชายเท้าขวา" ที่หน้าปกหนังสือโปรยไว้ว่า หวานแบบเหงา ๆ เศร้าแบบอุ่น ๆ แล้วความช่างคิดของทรงกลดนั้นยังส่งผ่านมายังชื่อตอนของแต่ละความเรียง อย่างคมคาย เช่น โทรศัพท์ร้อยปี ไปรษณีย์ร้อยชาติ, ไม่มีสัญญาณตอบรัก, ทะเลของคนว่ายน้ำไม่เป็น, ฝันตกไม่ทั่วฟ้า ฯลฯ
ปีต่อมา ความเรียงเหงา ๆ เศร้าแบบอุ่น ๆ ระลอก 2 ของทรงกลดก็ถูกส่งตามมาในชื่อ "นั่งฝังตะวันตื่น ยืนฝังตะวันตก" ซึ่งคราวนี้ถูกรวบรวมมาจากนิตยสาร a day weekly ซึ่ง "นั่งฝังตะวันตื่น ยืนฝังตะวันตก" นี้เหมือนเป็นตอกย้ำและแสดงตัวตนที่ชัดเจนของ ทรงกลด มากยิ่งขึ้นที่อยู่ในรูปแบบของภาษาที่เล่นที่จริงไม่เคร่งครัด แต่ถ้าอ่านดูก็จะรู้ว่าผ่านการคิดอย่างหนักหน่วงมาแล้ว ซึ่งแสดงถึงความช่างสังเกต ความละเอียดและละเมียดในการคิดค้นประเด็น และขยันหาข้อมูลมาสนับสนุนในงานเขียนของตัวเอง (อธิคม คุณาวุฒิ)
"สองเงาในเกาหลี" ผลงานพ็อกเก็ตบุ๊กที่โปรยปกบอกไว้ว่า เป็นบันทึกการเดินทางของชายหญิงแปลกหน้าที่บังเอิญมาร่วมทางด้วยกันในแดนโสม เป็นการฉีกแนวความเรียงแบบเดิมของทรงกลด ซึ่งคราวนี้มาในรูปแบบกึ่งนิยาย กึ่งบันทึก แต่ยังคงชั้นเชิงในด้านภาษาที่ปะปนระหว่างความขี้เล่นแต่จริงจังของคนเขียนเอาไว้อย่างเต็มเปี่ยม ทั้งยังมีความโรแมนติกที่ทรงกลดได้แสดงออกมาให้เห็นในรูปแบบความเรียงอุ่น ๆ ชุดนี้ด้วย
"ดาวหางเหนือทางรถไฟ" บันทึกการเดินทางเล่มโตล่าสุดจากทรงกลด ถูกกลั่นกรองขึ้นมาจากความทรงจำเกี่ยวกับการท่องเที่ยวในรูปแบบที่เคยหมายมาดไว้ แต่กลับต้องพบเจอกับเรื่องราวไม่คาดฝันตลอดการเดินทาง
รถถังตระกูลไอเอส

|  รถถังอีโอซิฟ สตาลิน  |
| --- | --- |
ชนิด: รถถังหนัก
แหล่งกำเนิด: สหภาพโซเวียต
บทบาท
ผู้ใช้งาน: สหภาพโซเวียต, จีน, คิวบา, เชโกสโลวาเกีย, เกาหลีเหนือ, อียิปต์, โปแลนด์
สงคราม:   สงครามโลกครั้งที่สอง  สงครามเกาหลี  การปฏิวัติฮังการี ค.ศ. 1956  สงครามหกวัน  ปรากสปริง  สงครามในดอนบัสส์ 
ประวัติการผลิต
ผู้ออกแบบ: Zhozef Kotin Nikolay Dukhov
ช่วงการออกแบบ:   1943 (IS-2)  1944 (IS-3)  1944–45 (IS-4) 
บริษัทผู้ผลิต: Kirov Factory, UZTM
มูลค่า: IS-2 Model 1944: 264,400 rubles
ช่วงการผลิต:   1943–44 (IS-1)  1943–45 (IS-2)  1945–47 (IS-3)  1947–49 (IS-4) 
จำนวนที่ผลิต:   130 (IS-1)  3,854 (IS-2)  2,311 (IS-3)  250 (IS-4)  6 (IS-7) (prototypes) 
ข้อมูลจำเพาะ (IS-2 Model 1944)
มวล: 46 ตัน (51 short ton; 45 long ton)
ความยาว: 9.90 m (32 ft 6 in)
ความกว้าง: 3.09 m (10 ft 2 in)
ความสูง: 2.73 m (8 ft 11 in)
ลูกเรือ: 4

เกราะ: IS-2 Model 1944: Hull front: 100 mm at 60° angle Lower glacis: 100 mm at 30° angle Turret front: 100 mm (rounded) Mantlet: 155 mm (rounded) Hull side: 90–130 mm at 9-25° Turret side: 90 mm at 20° angle.
อาวุธหลัก: D25-T 122 mm gun (28 rounds)
อาวุธรอง: 1×DShK, 3×DT (2,079 rounds)
เครื่องยนต์: 12-cyl. diesel model V-2 600 hp (450 kW)
กำลัง/น้ำหนัก: 13 hp/tonne
กันสะเทือน: torsion bar
ความจุเชื้อเพลิง: 820 l (180 imp gal; 220 US gal)
พิสัยปฏิบัติการ: 240 km (150 mi)
ความเร็ว: 37 km/h (23 mph)
รถถังไอเอส เป็นหนึ่งในตระกูลรถถังหนักที่พัฒนาขึ้นให้เป็นรุ่นที่สืบทอดต่อจากรถถังตระกูลเค-วีโดยสหภาพโซเวียต​ในสงครามโลกครั้งที่สอง​ อักษรย่อคำว่า ไอเอส มาจากชื่อจริงของโจเซฟ สตาลิน (Ио́сиф Ста́лин, อีโอซิฟ สตาลิน) รถถังหนักนี้ได้รับการออกแบบด้วยเกราะที่หนาเพื่อต้านทานปืน 88 มม.ของเยอรมัน และถือปืนหลักที่จะสามารถเอาชนะรถถังทีเกอร์และแพนเทอร์ พวกเขาได้ออกแบบส่วนใหญ๋ให้เป็นรถถังบุกทะลวง ยิงกระสุนระเบิดแรงสูงที่มีประโยชน์ต่อสนามเพลาะและบังเกอร์ รถถังไอเอส-2 ได้มีความต้องการในการเข้าประจำการในเดือนเมษายน ค.ศ. 1944 และถูกใช้เป็นหัวหอกโดยกองทัพแดงในช่วงสุดท้ายของยุทธการที่เบอร์ลิน รถถังไอเอส-3 ได้เข้าประจำการบนชายแดนโซเวียต-จีน โซเวียตบุกครองฮังการี ปรากสปริงและทั้งสองฝ่ายในสงครามหกวัน ตระกูลรุ่นล่าสุดคือ รถถังหนัก ที-10
พระยาเจือง

ตำนานพระยาเจือง เป็นตำนานที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ที่แพร่หลายในกลุ่มชนชาติไท เช่น ล้านนา สิบสองปันนา เชียงตุง และล้านช้าง เป็นต้น ดูแปลกแตกต่างจากตำนานอื่นที่เกี่ยวข้องกับทางศาสนาอย่าง ชินกาลมาลีปกรณ์ และไม่ใช่ตำนานการสร้างเมืองแบบ ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ แต่มีลักษณะคล้าย ตำนานพระร่วง แต่ไม่น่าเป็นบุคคลเดียวกัน
ตำนานกล่าวถึงพระยาเจืองซึ่งเป็นวีรบุรุษของชนชาติไทแทบทุกกลุ่ม มีการจดบันทึกในลักษณะของชาดกแทรกภาษาบาลีไว้อ่านในที่ประชุมด้วยฉันทลักษณ์ท้องถิ่นภาษานั้น
สำนวน

ตำนานพระยาเจืองฉบับล้านนาหรือเรียกว่า นิสัยบาเจือง มีต้นฉบับจารลงใบลานอักษรธรรมล้านนาแต่งเป็นภาษาบาลีสลับกับท้องถิ่น มีลักษณะการแปลยกศัพท์ที่เรียกว่านิสัย ตอนต้นของข้อความระบุว่าผู้แต่งคือ พระพุทธโฆษาจารย์ ผู้แต่งอ้างว่าวรรณกรรมเรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของคัมภีร์วังสมาลินีซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ส่วน (อดีตนิทาน ปัจจุบันนิทาน และอนาคตนิทาน) โดยตำนานพระยาเจืองอยู่ในส่วนที่เรียกว่า "อนาคตนิทาน" ฉบับที่อยู่ในหอสมุดแห่งชาติมีชื่อว่า นิสัยบาเจือง ส่วนฉบับที่ปริวรรตโดยอรุณรัตน์ วิเชียรเขียวและศรีธน คำแปง ใช้ชื่อว่า ตำนานพระยาเจือง
วรรณกรรมสิบสองปันนาปรากฏเป็นตำนานและพงศาวดาร 3 สำนวนและเป็นวรรณกรรมมุขปาฐะอีก 1 สำนวน ยังพบเรื่องราวของเจ้าแสงต่อซึ่งมีเรื่องราวคล้ายตำนานพระยาเจืองอีก 1 สำนวน วรรณกรรมสิบสองปันนาระบุตรงกันว่าพระยาเจืองเป็นปฐมกษัตริย์แห่งสิบสองปันนา มีมเหสีชื่อ รัมมณี มีโอรส 4 องค์ ซึ่งมอบหมายให้ครองดินแดนต่าง ๆ
ฉบับเชียงตุงไม่พบตัวละครที่ชื่อเจืองแต่พบว่ามีเรื่อง อ้ายแสงต่อ คล้ายเรื่องราวเจ้าแสงต่อกับเรื่องเจ้าเจืองหาญของสิบสองปันนา ปรากฏใน ตำนานเมืองเชียงตุง
ฉบับล้านช้างพบเป็นลายลักษณ์อักษร 3 ฉบับ แต่งเป็นร้อยกรองสองเรื่อง คือ ท้าวบาเจือง และ ท้าวยี่บาเจือง (หรือ ท้าวฮุ่งท้าวเจือง) พบแต่งเป็นร้อยแก้วหนึ่งเรื่องคือ กิ่งเจืองหาน และวรรณกรรมมุขปาฐะอีกหนึ่งเรื่องคือ ท้าวยี่กับเจืองห้าว ฉบับล้านช้างไม่ค่อยให้ความสำคัญกับวีรกรรม
บทประพันธ์เรื่อง เจืองหาญ แพร่หลายอยู่ในกลุ่มไทดำในเวียดนาม