จักรพรรดิมัคซีมีลีอานที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์

| จักรพรรดิมัคซีมีลีอานที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ |
| --- | --- |

จักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
ครองราชย์: 4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1508 –  12 มกราคม ค.ศ. 1519
พิธีประกาศ: 4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1508, เทรนโต
ก่อนหน้า: จักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 
ถัดไป: จักรพรรดิคาร์ลที่ 5
พระมหากษัตริย์แห่งชาวโรมัน   พระมหากษัตริย์แห่งเยอรมนี
ครองราชย์: 16 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1486 – 12 มกราคม ค.ศ. 1519
ราชาภิเษก: 9 เมษายน ค.ศ. 1486
ก่อนหน้า: พระเจ้าฟรีดิชที่ 3
ถัดไป: พระเจ้าคาร์ลที่ 5
ผู้ร่วมในราชสมบัติ: พระเจ้าฟรีดิชที่ 3 (1486–1493)
อาร์ชดยุกแห่งออสเตรีย
ครองราชย์: 19 สิงหาคม ค.ศ. 1493 – 12 มกราคม ค.ศ. 1519
ก่อนหน้า: อาร์ชดยุกฟรีดิชที่ 5
ถัดไป: อาร์ชดยุกคาร์ลที่ 1
ดยุกแห่งบูร์กอญ (จากสิทธิพระมเหสี) 
ครองราชย์: 19 สิงหาคม ค.ศ. 1477 – 27 มีนาคม ค.ฝศ. 1482
ก่อนหน้า: ดัชเชสมารี
ถัดไป: ดยุกคาร์ลที่ 1
ปกครองร่มกับ: มารีแห่งบูร์กอญ

พระราชสมภพ: 22 มีนาคม ค.ศ. 1459  ออสเตรีย
สวรรคต: 12 มกราคม ค.ศ. 1519  ออสเตรีย
พระอัครมเหสี: แมรีแห่งเบอร์กันดี บิอังคา มาเรีย สฟอร์ซา
พระราชบุตร: พระเจ้าเฟลิเปที่ 1 แห่งคาสตีล อาร์ชดัชเชสมาร์กาเร็ตแห่งออสเตรีย
ราชวงศ์: ฮาพส์บวร์ค
พระราชบิดา: จักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
พระราชมารดา: เอเลเนอร์แห่งโปรตุเกส จักรพรรดินีแห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
ลายพระอภิไธย: 
จักรพรรดิมัคซีมีลีอานที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์  (เยอรมัน: Maximilian I, Kaiser des Heiligen Römischen Reiches) (ประสูติ 22 มีนาคม ค.ศ. 1459 - สวรรคต 12 มกราคม ค.ศ. 1519) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งชาวโรมัน ตั้งแต่ ค.ศ. 1486 และจักรพรรดิแห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ตั้งแต่ ค.ศ. 1508 จนกระทั่งพระองค์สวรรคต พระองค์ไม่เคยถูกสวมมงกุฎโดยพระสันตะปาปา เนื่องจากการเดินทางสู่กรุงโรมถูกชาวเวเนเทียนขวางกั้นอยู่ พระองค์ได้ประกาศตนเองเป็นจักรพรรดิที่ได้รับการคัดเลือกใน ค.ศ. 1508 (สมเด็จพระสันตะปาปายูลิอุสที่ 2 ทรงเป็นผู้ให้การยอมรับ) ที่เมืองเทรนต์ จึงเป็นการทำลายประเพณีที่มีมายาวนานของการกำหนดให้มีพิธีสวมมงกุฎของพระสันตะปาปาเพื่อแต่งตั้งตำแหน่งจักรพรรดิ มัคซีมีลีอานทรงเป็นพระราชโอรสของจักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ และลียูโนร์แห่งโปรตุเกส พระองค์ทรงปกครองร่วมกับพระราชบิดาในช่วงสิบปีสุดท้ายของรัชกาลภายหลัง ตั้งแต่ ค.ศ. 1483 จนกระทั่งพระราชบิดาทรงสวรรคตใน ค.ศ. 1493
แมกซีมีเลียนได้ขยายอิทธิพลของราชวงศ์ฮาพส์บวร์คผ่านทางการทำสงครามและการอภิเษกสมรสของพระองค์ใน ค.ศ. 1477 กับมารีแห่งบูร์กอญ ผู้ปกครองแห่งรัฐบูร์กอญ ผู้เป็นทายาทของชาร์ลผู้อาจหาญ แม้ว่าพระองค์จะสูญเสียดินแดนแต่เดิมของราชวงศ์ของพระองค์ในสวิตเซอร์แลนด์ในยุคปัจจุบันให้กับสมาพันธรัฐสวิส ด้วยการอภิเษกสมรสของพระราชโอรสของพระองค์ที่มีพระนามว่า ฟิลิปผู้ทรงโฉมกับสมเด็จพระราชินีนาถฆัวนาแห่งกัสติยาใน ค.ศ. 1498 มัคซีมีลีอานทรงช่วยสร้างราชวงศ์ฮาพส์บวร์คในสเปน ซึ่งทำให้พระราชนัดดาของพระองค์ที่มีพระนามว่า ชาร์ล ได้ขึ้นครองราชบังลังก์ของทั้งกัสติยาและอารากอน นักประวัติศาสตร์นามว่า Thomas A. Brady Jr. ได้อธิบายว่า พระองค์ทรงเป็น"จักรพรรดิแห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์องค์แรกในรอบ 250 พรรษาที่ทรงปกครองและครองราชย์" และ"เป็นขุนศึกหลวงที่มีความสามารถมากที่สุดในยุคสมัยของพระองค์"
ทรงมีพระสมญานามว่า "Coeur d’acier" (“หัวใจดั่งเหล็ก”) โดย Olivier de la Marche และนักประวัติศาสตร์รุ่นหลัง(ไม่ว่าจะเป็นการยกย่องถึงความกล้าหาญและคุณสมบัติของการสู้รบหรือประณามถึงความโหดเหี้ยมของพระองค์ในฐานะผู้ปกครองสงคราม) มัคซีมีลีอานทรงได้เข้าสู่จิตสาธารณะในฐานะ "อัศวินคนสุดท้าย"(der letzte Ritter) โดยเฉพาะอย่างยิ่งนับตั้งแต่บทกวีได้ถูกประพันธ์ขึ้นเพื่อกล่าวถึงพระองค์โดย Anastasius Grün ซึ่งได้รับการตีพิมพ์(แม้ว่าพระสมญานามจะยังคงมีอยู่ แม้จะอยู่ในช่วงชีวิตของมัคซีมีลีอานก็ตาม) การถกเถียงทางวิชาการยังคงมีการหารือกันว่าพระองค์ทรงเป็นอัศวินคนสุดท้ายจริงหรือไม่(ในฐานะผู้ปกครองจากสมัยกลางในอุดมคติที่นำผู้คนบทหลังม้า หรือนักฝันและนักผจญภัยอย่างดอนกิโฆเต้) หรือเจ้าชายพระองค์แรกจากยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา— นักการเมืองจอมเจ้าเล่ห์เพทุบายผู้ไร้ศีลธรรมที่นำพาราชวงศ์ของพระองค์ไปสู่"จุดสูงสุดแห่งอำนาจราชวงศ์ยุโรป" โดยส่วนใหญ่มาจากเงินกู้ นักประวัติศาสตร์ในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 19 เช่น Leopold von Ranke มักจะวิพากษ์วิจารณ์ต่อมัคซีมีลีอานที่ให้ความสนพระทัยต่อราชวงศ์ของพระองค์มากกว่าเยอรมนี ทรงขัดขวางกระบวนการรวมชาติของประเทศ นับตั้งแต่หนังสือที่ชื่อ Kaiser Maximilian I. Das Reich, Österreich und Europa an der Wende zur Neuzeit ซึ่งถูกเขียนโดย Hermann Wiesflecker (ค.ศ. 1971-1986) กลายเป็นงานแบบมาตรฐาน ภาพลักษณ์ที่ดียิ่งขึ้นของจักรพรรดิได้ปรากฏขึ้น พระองค์ถูกมองว่าเป็นผู้ปกครองที่ทันสมัยและมีนวัตกรรมซึ่งได้ดำเนินการปฏิรูปครั้งสำคัญและส่งเสริมต่อความสำเร็จทางวัฒนธรรมที่สำคัญ แม้ว่าราคาทางการเงินจะให้ความหนักหน่วงต่อชาวออสเตรียและการขยายกำลังทหารของพระองค์จะทำให้คนหลายหมื่นคนต้องเสียชีวิตและความทุกข์ทรมาน
ด้วยโครงการการสร้างภาพ"ที่ไม่เคยมีมาก่อน" ด้วยความช่วยเหลือจากนักวิชาการและศิลปินที่มีชื่อเสียงมากมาย ในช่วงชีวิตของพระองค์ จักรพรรดิ –"ผู้ส่งเสริม ผู้ประสานงาน และผู้เสนอญัตติที่สำคัญ ผู้แสดงศิลปะและผู้ประกอบที่มีพลังและความศรัทธาอย่างแรกกล้าอันไร้ขีดจำกัด และมองเห็นรายละเอียดได้อย่างไม่เคยผิดพลาด"–ได้สร้าง "ตัวตนของราชวงศ์ที่แท้จริง" ขึ้นมาสำหรับพระองค์เอง" ซึ่งมีคุณสมบัติที่นักประวัติศาสตร์เรียกว่า "ไม่มีใครมาเทียบเท่า" หรือ "มาจนถึงบัดนี้ แทบจะคาดคิดไม่ถึง" ด้วยภาพนี้ มีการเพิ่มเลเยอร์ใหม่โดยผลงานของศิลปินรุ่นหลังในช่วงหลายทศวรรษภายหลังการสวรรคตของพระองค์ ทั้งในฐานะความต่อเนื่องของภาพที่ถูกประดิษฐ์ขึ้นโดยเจตนาซึ่งถูกพัฒนาโดยโปรแกรมของเขา เช่นเดียวกับการพัฒนาแหล่งที่มาที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและการสำรวจเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นจริงทำให้เกิดสิ่งที่ Elaine Tennant เรียกว่า "อุตสาหกรรมมัคซีมีลีอาน"