stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษามลายูบ้าบ๋า

| ภาษามลายูบ้าบ๋า |
| --- | --- |
Bahasa Melayu Baba
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศสิงคโปร์ ประเทศมาเลเซีย ประเทศอินโดนีเซีย
จำนวนผู้พูด: 20,000 คน ในอินโดนีเซีย 10,000 คน ในสิงคโปร์ (ปี ค.ศ. 1986) 5,000 คน ในมาเลเซีย  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ภาษาครีโอลมลายู  ภาษามลายูบ้าบ๋า
ระบบการเขียน: อักษรละติน
รหัสภาษา
ISO 639-3: mbf
ภาษามลายูบ้าบ๋า (มลายู: Bahasa Melayu Baba) หรืออาจเรียกว่า ภาษาจีนช่องแคบ (อังกฤษ: Straits Chinese) ถือเป็นภาษาถิ่นหนึ่งของภาษามลายู โดยมีการยืมคำในภาษาฮกเกี้ยนค่อนข้างมาก แต่ปัจจุบันเป็นภาษาที่ใกล้ตาย และใช้กันในกลุ่มชาวเปอรานากันรุ่นเก่า ในขณะที่คนรุ่นใหม่หันไปพูดภาษาอังกฤษกัน โดยชาวเปอรานากันในประเทศมาเลเซีย ส่วนใหญ่จะอาศัยในรัฐมะละกาและรัฐปีนัง ส่วนในสิงคโปร์มีผู้พูดภาษานี้ในเขตกาตง เขตกีย์แลนด์ และเขตเจาเฉียต และในอินโดนีเซีย มีผู้พูดภาษานี้แถบชวาตะวันออกโดยเฉพาะเมืองซูราบายา
ปัจจุบันมีผู้ใช้ภาษามลายูบ้าบ๋าน้อยลงจนเป็นภาษาใกล้สูญ ในประเทศอินโดนีเซีย ชาวเปอรานากันในแถบชวากลางหันมาพูดภาษาชวามากขึ้น ส่วนในแถบชวาตะวันตกก็หันมาพูดภาษาซุนดา และแถบซูราบายาเอง เด็กเชื้อสายจีนรุ่นใหม่ก็หันมาพูดภาษาชวาถิ่นซูราบายาแทน และหลายคนเลือกที่จะเรียนรู้ภาษาจีนกลางมากกว่าภาษามลายูบ้าบ๋า จนเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ภาษามลายูบ้าบ๋าลดความสำคัญลงไป ส่วนคนรุ่นใหม่ยังสามารถใช้ภาษาผสมนี้ได้ แต่ใช้ได้อย่างจำกัด จึงได้นำคำใหม่เข้ามาใช้ (และเสียคำเก่าไป) จนกลายเป็นศัพท์สแลง จึงกลายเป็นช่องว่างของภาษาระหว่างคนเปอรานากันรุ่นเก่ากับรุ่นใหม่
ตัวอย่างภาษาบ้าบ๋าซูราบายา

|  | ภาษาบ้าบ๋า | ภาษาอังกฤษ | คำแปล |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Lu bo' gitu! | Don't act that way! | อย่าทำอย่างนั้น! |
| 2 | Yak apa kabarnya si Eli? | How's Eli? | อลี สบายดีไหม? |
| 3 | Nti' kamu pigio ambek cecemu ae ya | Go with your sister, okay? | ไปกับพี่สาวของเธอได้ไหม? |
| 4 | Nih, makanen sa'adae | Please have a meal! | มารับประทานอาหารได้แล้ว! |
| 5 | Kamu cari'en bukune koko ndhek rumae Ling Ling | Search your brother's book in Ling Ling's house | ไปหาหนังสือของพี่ชายคุณที่บ้านของหลิงหลิง |
พรรคคอมมิวนิสต์ (พม่า)

บทความนี้เกี่ยวกับพรรคคอมมิวนิสต์ธงแดงในพม่า สำหรับพรรคคอมมิวนิสต์ธงขาวในพม่า ดูที่ พรรคคอมมิวนิสต์พม่า
ธงของพรรค
พรรคคอมมิวนิสต์ (อังกฤษ: Communist Party; พม่า: အလံနီကွန်မြူနစ်ပါတီ) เป็นพรรคคอมมิวนิสต์ในพม่าที่ตั้งขึ้นหลังจากกลุ่มหัวรุนแรงได้แยกออกจากพรรคคอมมิวนิสต์พม่าใน พ.ศ. 2489 ในปีเดียวกัน มีการต่อสู้ด้วยอาวุธเพื่อต่อต้านการปกครองของอังกฤษ ผู้นำพรรคคือตะคีนโซ่ อิทธิพลของพรรคลดลงหลังถูกปราบปรามใน พ.ศ. 2513
การแยกตัว

พรรคนี้แยกตัวออกมาจากพรรคคอมมิวนิสต์พม่าในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2489 ตะคีนโซ่ประกาศเป็นผู้นำพรรค โดยประกาศว่าตะคีนต้านทู่นและตะคีนเต้นเพเป็นพวกจักรวรรดินิยมและเป็นฝ่ายต่อต้าน ความแตกแยกภายในพรรคคอมมิวนิสต์เกิดขึ้นหลังจากสุนทรพจน์ของบา เป ผู้นำสันนิบาตเสรีชนต่อต้านฟาสซิสต์ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2489 ซึ่งได้ประณามระบบการเมืองในสหภาพโซเวียต หลังสุนทรพจน์นี้ ตะคีนโซ่ได้ประกาศว่าบา เปเป็นเครื่องมือของจักรวรรดินิยม ทำให้สันนิบาตเสรีชนฯ ต่างต่อต้านตะคีนโซ่ ตะคีนโซ่ต้องการครอบงำคณะกรรมการของพรรคคอมมิวนิสต์พม่าแต่ถูกปฏิเสธแต่ตะคีนต้านทู่นและตะคีนเต้นเพปฏิเสธและขับตะคีนโซ่ออกจากคณะกรรมการของพรรค ตะคีนโซ่จึงประกาศจัดตั้งพรรคคอมมิวนิสต์ขึ้น ตะคีนเมียะและกลุ่มของเขาเข้าร่วมกับตะคีนโซ่
ธงแดงและธงขาว

พรรคนี้ถูกเรียกว่าพรรคคอมมิวนิสต์ธงแดงเพื่อให้ต่างจากพรรคเดิมที่เรียกว่าพรรคคอมมิวนิสต์ธงขาว เนื่องจากทั้งสองพรรคมีตราทางทหารที่ต่างกัน พรรคนี้ประกาศเป็นพรรคนิยมลัทธิทรอตสกี ในขณะที่พรรคธงขาวเน้นความร่วมมือกับสันนิบาตเสรีชนฯ พรรคธงแดงประกาศให้มีการต่อสู้เพื่อเรียกร้องเอกราชจากอังกฤษโดยตรงอย่างไรก็ตาม พรรคธงแดงมีความสำคัญทางการเมืองน้อยกว่าพรรคธงขาว
กิจกรรม

พรรคธงแดงได้จัดตั้งขบวนการเพื่อเคลื่อนไหวทั่วทั้งพม่าต่อต้านการจ่ายค่าเช่าและภาษี ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2489 ทอร์ เฮนรี ไนต์ ผู้นำรัฐบาลพม่าได้ประกาศให้พรรคธงแดงเป็นพรรคผิดกฎหมาย เมื่อ 10 กรกฎาคม และคว่ำบาตรสหภาพแรงงานที่เป็นสาขาของพรรค พรรคธงขาวได้ออกมาประท้วงการตัดสินใจของรัฐบาลในครั้งนี้
พรรคธงแดงได้เริ่มต่อสู้ทางทหารเพื่อต่อต้านอังกฤษและฝ่ายขวาในสันนิบาตเสรีชนฯ ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2489 อองซานได้ประกาศต่อต้านพรรคธงแดง การต่อต้านพรรคธงแดงถูกยกเลิกชั่วคราวในเดือนคุลาคม พ.ศ. 2489 ก่อนจะถูกคว่ำบาตรอีกครั้งในเดือนมกราคม พ.ศ. 2490 ทำให้พรรคลงไปสู้ใต้ดิน พรรคธงขาวได้ประท้วงการคว่ำบาตรพรรคธงแดงอีกครั้งในเดือนเมษายน พ.ศ. 2490 พรรคธงแดงนั้นได้ออกมาเรียกร้องให้คว่ำบาตรการเลือกตั้งสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ต่อมา ใน พ.ศ. 2491 การต่อสู้ด้วยอาวุธของพรรครุนแรงขึ้นในที่ราบลุ่มแม่น้ำอิรวดี และกลุ่มของอู เซนดาได้ก่อการต่อสู้ในยะไข่ด้วย ใน พ.ศ. 2492. กลุ่มของตะคีนเมียะได้แยกตัวออกจากพรรคและกลับไปเข้าร่วมกับพรรคธงขาว
การเสื่อมถอย

หลังการเลือกตั้ง พ.ศ. 2499 การปราบปรามจากฝ่ายรัฐบาลรุนแรงขึ้นหลังอู้นุประกาศนโยบายกองทัพเพื่อประชาธิปไตยใน พ.ศ. 2501 นักรบของพรรคจำนวนมากได้มอบตัวต่อทางการ คาดว่าใน พ.ศ. 2504 พรรคเหลือทหารประมาณ 500 คน ตะคีนโซ่ได้เข้าร่วมในการเจรจาสันติภาพกับรัฐบาลใน พ.ศ. 2506 ด้วย
การแยกตัวในยะไข่

ใน พ.ศ. 2505 กลุ่มของพรรคในยะไข่ได้แยกตัวออกไปและประกาศจัดตั้งพรรคคอมมิวนิสต์ยะไข่ซึ่งเน้นที่การเรียกร้องเอกราชของยะไข่
การจับกุมตะคีนโซ่

การต่อสู้เพื่อต่อต้านรัฐบาลของพรรคดำเนินต่อไปจนกระทั่งตะคีนโซ่ถูกกองทัพพม่าจับกุมได้ใน พ.ศ. 2513  โดยในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2513 กองทัพได้โจมตีกลุ่มของตะคีนโซ่ที่ทางเหนือของทิวเขายะไข่ และถูกจับกุมตัวได้ หลังจากนั้นพรรคได้หมดบทบาทไป
พรรคในยะไข่

ใน พ.ศ. 2521 กองกำลังของพรรคคอมมิวนิสต์ธงแดงในยะไข่และพรรคคอมมิวนิสต์ยะไข่ถูกกองทัพพม่าโจมตีอย่างหนักในเขตชนบทและถูกผลักดันไปยังแนวชายแดนบังกลาเทศ
พระเจ้าอูซะนาที่ 2 แห่งปี้นยะ

| อูซะนาที่ 2 แห่งปี้นยะ   ဥဇနာ> กษัตริย์แห่ง ปี้นยะ |
| --- | --- |
ครองราชย์: มิถุนายน-กันยายน ค.ศ. 1364
ก่อนหน้า: นรตู่
ถัดไป: ตะโดมินพญา

ประสูติ: ป. ค.ศ. 1324/25 ปีนแล
สวรรคต: กันยายน ค.ศ. 1364 ปี้นยะ
มเหสี: พระนางซอโอมมา   พระนางซอซะละ
ราชวงศ์: มยีนไซ่ง์
พระราชบิดา: จะซวาที่ 1
พระราชมารดา: อตุลจันทาเทวี
ศาสนา: พุทธเถรวาท
พระเจ้าอูซะนาที่ 2 (พม่า: ဥဇနာ, 1324/25-กันยายน 1364) กษัตริย์แห่ง ปี้นยะ เป็นเวลา 3 เดือนใน ค.ศ. 1364 พระองค์เป็นเพียงกษัตริย์ธรรมดาและไม่มีพระราชอำนาจใด ๆ ในการต้านทานการโจมตีจากเมืองมาว ทางตอนเหนือ รัฐฉาน พระองค์ถูกโค่นล้มในเดือนกันยายน ค.ศ. 1364 โดย ตะโดมินพญา แห่ง ซะไกง์
พระราชประวัติ

พระเจ้าอูซะนาที่ 2 เป็นพระราชโอรสองค์ใหญ่ของ พระนางอตุลจันทาเทวีแห่งปี้นยะ กับ เจ้าชายจะซวา แห่งปีนแล พระองค์ประสูติ ป. ค.ศ. 1324/25 เป็นพระราชนัดดาของ พระเจ้าสีหตู แห่ง มยีนไซง์-ปี้นยะ และ พระเจ้ากะยอชวาแห่งพุกาม ทำให้พระองค์สืบสายราชวงศ์จากทั้ง อาณาจักรปี้นยะ และ อาณาจักรพุกาม พระองค์มีพระอนุชาและพระขนิษฐาร่วมพระมารดา 5 พระองค์ (พระอนุชา 2 พระองค์ พระขนิษฐา 3 พระองค์) และต่างพระมารดาอีก 2 พระองค์พระองค์เจริญพระชนม์ที่ปีนแลแต่ย้ายไปปี้นยะอันเป็นราชธานีของอาณาจักรพร้อมกับพระราชวงศ์ใน ค.ศ. 1344 เมื่อพระราชบิดากลายเป็นผู้ปกครองแบบไร้ข้อโต้แย้งของอาณาจักรปี้นยะ
แม้ว่าพระองค์จะเป็นพระราชโอรสองค์ใหญ่ พระเจ้าอูซะนากลับมีพระชนม์อยู่ในเงาของพระอนุชา องค์กษัตริย์เลือกพระราชโอรสองค์รองของพระองค์ จะซวาผู้เยาว์ เป็น ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง ของพระองค์ เหตุผลได้ถูกบันทึกไว้ใน มหาราชวงศ์ ฉบับใหม่ ว่าพระองค์อาจอ่อนแอหรือขาพิการ โดยองค์กษัตริย์ถือว่าพระราชโอรสองค์ใหญ่ของพระองค์ไม่เหมาะสมที่จะกลายเป็นกษัตริย์ พระเจ้าอูซะนายังถูกมองข้ามต่อไปเมื่อจะซวาผู้เยาว์กลายเป็นกษัตริย์ใน ค.ศ. 1350 นามว่า พระเจ้าจะซวาที่ 2 และพระอนุชาองค์เล็กของทั้งสองพระองค์ นะระตู ถูกกำหนดให้เป็น ทายาทโดยสันนิษฐาน แซงหน้าพระเจ้าอูซะนา โดยพระเจ้าจะซวาที่ 2 ไม่มีพระราชโอรส
รัชสมัย

ไม่ชัดเจนว่าสถานะของเจ้าชายอูซะนาเปลี่ยนไปหรือไม่ เมื่อเจ้าชายนะระตูกลายเป็นกษัตริย์ใน ค.ศ. 1359 แต่เจ้าชายอูซะนาก็ได้เป็นกษัตริย์ในอีก 5 ปีต่อมา ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1364 ผู้บุกรุกจากเมืองมาวตอนเหนือของ รัฐฉาน ได้ขับไล่ปี้นยะและคุมตัวพระเจ้านะระตูพร้อมกับปล้นสะดม ในเดือนถัดมาราชสำนักได้เลือกเจ้าชายอูซะนาเป็นกษัตริย์ กษัตริย์องค์ใหม่คือพระเจ้าอูซะนาที่สองยกน้องสะใภ้ พระนางซอโอมมา ซึ่งเป็นพระมเหสีของ พระเจ้าจะซวาที่ 2 และ พระเจ้านรตู่ ขึ้นเป็นพระอัครมเหสีของพระองค์ พระองค์ได้อภิเษกกับ พระนางซอซะละ ด้วย
พระเจ้าอูซะนาที่ 2 เป็นเพียงกษัตริย์แต่ในนาม พระองค์มีพระราชอํานาจเพียงเล็กน้อยแม้ในเขตเมืองหลวง การจู่โจมของ เมืองมาว รัฐฉาน ทำให้พม่าตอนกลางทั้งหมดรวมถึงอาณาจักรที่อยู่ใกล้เคียงของปี้นยะ อาณาจักรซะไกง์ ถูกโจมตี ตะโดมินพญา ผู้ปกครองคนใหม่ได้เข้ามามีอำนาจที่ ซะไกง์ เช่นเดียวกับที่ ปี้นยะ เนื่องจากทั้งปี้นยะ และ ซะไกง์ เป็นกลุ่มเมืองของราชวงศ์มยีนไซง์ ซึ่งพระเจ้าอูซะนาที่ 2 และ พระเจ้าตะโดมินพญา มีความสัมพันธ์กัน โดยพระเจ้าตะโดมินพญาเป็นลูกพี่ลูกน้องกับพระเจ้าอูซะนาที่ 2 พระเจ้าตะโดมินพญาซึ่งพิสูจน์แล้วว่าเป็นผู้นำที่มีพระปรีชาสามารถและรวมอำนาจของพระองค์ที่ ซะไกง์ ได้อย่างรวดเร็ว ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1364 พระเจ้าตะโดมินพญาและกองทัพของพระองค์ข้าม แม่น้ำอิรวดี และยึดปี้นยะได้โดยไม่มีการต่อสู้ กษัตริย์องค์ใหม่สั่งสำเร็จโทษพระเจ้าอูซะนาที่ 2
พะอัน

| พะอัน |
| --- | --- |
เมือง
ภูมิทัศน์ของพะอัน
พะอันที่ตั้งเมืองพะอันในประเทศพม่า
พิกัด: 16°53′26″N 97°38′00″E﻿ / ﻿16.89056°N 97.63333°E﻿ / 16.89056; 97.63333
ประเทศ:  พม่า
รัฐ:  รัฐกะเหรี่ยง
จังหวัด: พะอัน
อำเภอ: พะอัน
ประชากร (2557): 421,575 คน
เขตเวลา: UTC+6.30 (เวลามาตรฐานพม่า)
รหัสพื้นที่: 58
พะอัน หรือ ปะนัน (พม่า: ဘားအံ; กะเหรี่ยงสะกอ: ဖးအါ; กะเหรี่ยงโป: ဍုံထ်ုအင်) เป็นเมืองหลักของรัฐกะเหรี่ยง ประเทศพม่า ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของแม่น้ำสาละวิน ห่างจากปากแม่น้ำสาละวินซึ่งไหลลงสู่ทะเลอันดามันราว 50 กิโลเมตร จากการสำรวจสำมะโนประชากรเมื่อปี พ.ศ. 2557 พะอันมีประชากรราว 420,000 คน พื้นที่โดยรอบเป็นภูมิประเทศชนิดคาสต์ซึ่งมีความสูงชันยื่นออกมาจากที่ราบ ภูเขาต่าง ๆ ดังกล่าวปรากฏถ้ำจำนวนมาก ซึ่งบางแห่งมีความสำคัญทางศาสนา
พะอันมีภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน (สัญลักษณ์ Am ตามการแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน) อากาศค่อนข้างอุ่นถึงร้อนตลอดปี อุณหภูมิอาจต่ำลงได้ในช่วงมรสุมเพราะเมฆปกคลุมและฝนตกมาก ฤดูหนาวอยู่ในช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน ซึ่งอากาศจะเย็นและแห้ง ส่วนฤดูร้อนอยู่ในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม โดยอากาศจะร้อนและชื้น นอกจากนี้ช่วงเดือนกรกฎาคมและสิงหาคมจะมีปริมาณน้ำฝนมากเป็นพิเศษ คือสูงกว่า 1,000 มิลลิเมตรในแต่ละเดือน
ดูเพิ่ม

รายชื่อนครในประเทศพม่า
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ พะอัน
คู่มือการท่องเที่ยว พะอัน จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ)
ภาษามีนังกาเบา

| ภาษามีนังกาเบา |
| --- | --- |
Baso Minangkabau باسو مينڠكاباو بهاس ميناڠكاباو
ประเทศที่มีการพูด: อินโดนีเซีย มาเลเซีย
ภูมิภาค: สุมาตราตะวันตก (อินโดนีเซีย) เกาะเรียว (อินโดนีเซีย) รัฐเนอเกอรีเซิมบีลัน (มาเลเซีย)
จำนวนผู้พูด: 5.5 ล้านคน  (2553)
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  ภาษากลุ่มมาลาโย-โพลีเนเซียภาษากลุ่มมาลาโย-โพลีเนเซียศูนย์กลางภาษากลุ่มซุนดา-ซูลาเวซีภาษากลุ่มมาเลย์อิกภาษากลุ่มมาลายันภาษากลุ่มปารา-มาเลย์ภาษามีนังกาเบา
สถานภาพทางการ
ผู้วางระเบียบ: Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa
รหัสภาษา
ISO 639-2: min
ISO 639-3: min
แผนที่ภาษามีนังกาเบาในสุมาตราแสดงด้วยสีเขียวมะกอกเฉดอ่อน-เข้ม
ภาษามีนังกาเบา (มีนังกาเบา: Baso Minang(kabau) ; อินโดนีเซีย: Bahasa Minangkabau ; มลายู: Bahasa Minangkabau หรือ Bahasa Minang ) เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียน ใช้พูดโดยชาวมีนังกาเบาในสุมาตราตะวันตก ทางตะวันตกของเกาะเรียว และเมืองอื่น ๆ ในอินโดนีเซียเนื่องจากการอพยพ รวมทั้งในประเทศมาเลเซีย ภาษานี้ใกล้เคียงกับภาษามลายูทั้งในด้านศัพท์และไวยากรณ์ นักภาษาศาสตร์บางคนจัดให้เป็นสำเนียงของภาษามลายู
ในมาเลเซีย ภาษานี้ใช้พูดในรัฐเนอเกอรีเซิมบีลัน ซึ่งเป็นถิ่นที่อยู่ของชาวมีนังกาเบาที่อพยพมาจากสุมาตรา ภาษานี้เป็นภาษากลางในชายฝั่งตะวันตกของสุมาตราเหนือ และเคยใช้ในบางส่วนของอาเจะฮ์ ในชื่อ Aneuk Jamee
แหล่งข้อมูลอื่น

Rosetta Project: Minangkabau Swadesh List
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  เยอรมนี  อิสราเอล  ญี่ปุ่น
พรรคแรงงานสิงคโปร์

แรลลีการเลือกตั้งของพรรคแรงงานในสนามกีฬาเซอรางุน สิงคโปร์
พรรคแรงงานสิงคโปร์ (The Workers' Party of Singapore; อักษรจีนตัวย่อ: 新加坡工人党; อักษรจีนตัวเต็ม: 新加坡工人黨; มลายู: Parti Pekerja; ทมิฬ: பாட்டாளிக்கட்சி) เป็นพรรคฝ่ายค้านนิยมซ้ายในสิงคโปร์ ในปัจจุบันพรรคนี้มี 6 ที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎร พรรคนี้ก่อตั้งโดยอดีตนายกรัฐมนตรีของสิงคโปร์ เดวิด มาร์แชล ใน พ.ศ. 2500 ต่อมา ใน พ.ศ. 2524 ผู้นำพรรคคือโจชัว เบนยามิน เยยารัตนัม ได้เป็นผู้นำฝ่ายค้านคนแรกในสภาผู้แทนหลังจากที่สิงคโปร์ได้รับเอกราชใน พ.ศ. 2508
การก่อตั้ง

ใน พ.ศ. 2499 นายกรัฐมนตรีคนแรกของสิงคโปร์ เดวิด มาร์แชล ลาออกหลังการปราศรัยที่ล้มเหลวเกี่ยวกับการจัดตั้งรัฐบาลปกครองตนเองของสิงคโปร์ ต่อมา เขาได้ลาออกจากแนวร่วมแรงงานซึ่งเป็นพรรคการเมืองใหญ่ในขณะนั้น และก่อตั้งพรรคแรงงานสิงคโปร์ มาร์แชลและพรรคของเขาไม่ได้รับเลือกในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2502 แต่มาร์แชลได้รับเลือกในการเลือกตั้งซ่อม พ.ศ. 2504 มาร์แชลได้ออกจากพรรคไปใน พ.ศ. 2506 ทำให้พรรคแรงงานสิงคโปร์ซบเซาลงไป
พ.ศ. 2508 – 2529

สิงคโปร์ได้รับเอกราชใน พ.ศ. 2508 การเลือกตั้งครั้งแรกเกิดขึ้นใน พ.ศ. 2511 ซึ่งพรรคกิจประชาชนชนะการเลือกตั้งทั้งหมด 51 ที่นั่ง หลังจากที่พรรคฝ่ายค้านในขณะนั้นคือแนวร่วมสังคมนิยมคว่ำบาตรการเลือกตั้ง พรรคกิจประชาชนยังคงชนะการเลือกตั้งทั้งหมดใน พ.ศ. 2515 2519 และ 2523 รวมทั้งการเลือกตั้งซ่อมทั้งหมดจนถึงพ.ศ. 2524 พรรคแรงงานสิงคโปร์กลายเป็นพรรคขนาดเล็กและไม่มีความสำคัญ จนกระทั่งกลุ่มทนายความนำโดย โจชัว เบนยามิน เยยารัตนัมเข้ามาฟื้นฟูพรรคใน พ.ศ. 2514 จนกระทั่งพ.ศ. 2524 พรรคแรงงานสิงคโปร์กลายเป็นพรรคฝ่ายค้านพรรคแรกที่ได้รับเลือกตั้งเข้ามาในสภาของสิงคโปร์หลังได้รับเอกราช เมื่อเขาเป็นฝ่ายชนะในการเลือกตั้งซ่อมในปีนั้น เขาได้รับเลือกตั้งอีกในพ.ศ. 2527
อย่างไรก็ตาม หลังการเลือกตั้งเพียง 2 เดือน เยยารัตนัมถูกฟ้องร้องในข้อหาทำบัญชีการเงินของพรรคผิดพลาด ในที่สุดใน พ.ศ. 2529 เขาถูกตัดสินจำคุก 3 เดือนและปรับ 5,000 เหรียญสิงคโปร์ และถูกตัดสิทธิ์การลงสมัครรับเลือกตั้ง 5 ปี แต่เขายังเป็นเลขาธิการทั่วไปของพรรคแรงงานสิงคโปร์อยู่ เขาถูกเพิกถอนสิทธิในการเป็นทนายความด้วย แต่เขาอุทธรณ์จนการเพิกถอนถูกยกเลิก
พ.ศ. 2530 – 2533

ใน พ.ศ. 2530 สมาชิกพรรคแรงงานบางคนถูกจับกุมในกลุ่มประชาชน 22 คนที่กรมความมั่นคงภายในของสิงคโปร์จับกุมเพราะแสดงความนิยมต่อลัทธิมาร์กก่อนจะถูกปล่อยตัวออกมา ก่อนการเลือกตั้ง พ.ศ. 2531 แนวร่วมสังคมนิยมและแนวร่วมสหสิงคโปร์ได้สลายตัว และรวมเข้ากับพรรคแรงงานสิงคโปร์ ซึ่งพรรคได้คะแนน 49.1% สมาชิกพรรคฝ่ายค้านที่ได้รับเลือกมีคนเดียวคือเชียม ซีตงจากพรรคประชาธิปไตยสิงคโปร์
พ.ศ. 2534 – 2539

ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2534 โล เทียเคียวเป็นเลขาธิการทั่วไปของพรรคแรงงานสิงคโปร์และได้รับเลือกตั้ง เยยารัตนัมที่พ้นโทษเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งใน พ.ศ.2535 พยายามจะลงเลือกตั้งซ่อมในปีนั้นแต่ตัดสินใจถอนตัว ต่อมาใน พ.ศ. 2539 เขาถูกฟ้องร้องในข้อหาล้อเลียนผู้นำเชื้อสายอินเดียของพรรคกิจประชาชน ทำให้ถูกสั่งปรับ
พ.ศ.2540 – ปัจจุบัน

โลได้รับเลือกตั้งอีกครั้งใน พ.ศ. 2540 2544 และ 2549 ต่อมา เยยารัตนัมได้ออกจากพรรคและไปตั้งพรรคการเมืองใหม่ ในการเลือกตั้งพ.ศ. 2554 พรรคประสบความสำเร็จมาก ได้รับเลือกถึง 6 ที่นั่ง
แหล่งข้อมูลอื่น

Official Website of The Workers' Party
Official Website of The Workers' Party Youth Wing เก็บถาวร 2015-09-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
มรดกโบราณคดีแห่งหุบเขาเล็งกง

| มรดกทางโบราณคดีแห่งหุบเขาเล็งกง * |
| --- | --- |
  แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก
ถนนที่มุ่งไปสู่หุบเขาเล็งกง
พิกัด: 5°4′4.47″N 100°58′20.38″E﻿ / ﻿5.0679083°N 100.9723278°E﻿ / 5.0679083; 100.9723278
ประเทศ:  มาเลเซีย
ภูมิภาค **: เอเชียและแปซิฟิก
ประเภท: มรดกทางวัฒนธรรม
เกณฑ์พิจารณา: (iii), (iv)
อ้างอิง: 1396
ประวัติการขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียน: 2555 (คณะกรรมการสมัยที่ 36)
* ชื่อตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก ** ภูมิภาคที่จัดแบ่งโดยยูเนสโก
มรดกทางโบราณคดีแห่งหุบเขาเล็งกง (มลายู: Warisan Arkeologi Lembah Lenggong) คือแหล่งค้นพบมนุษย์โบราณอายุราว 31,000 ปี รวมถึงหลักฐานการดำรงชีวิตของผู้คนตั้งแต่ช่วงยุคก่อนประวัติศาสตร์ ตั้งอยู่ในรัฐเประทางตอนเหนือของมาเลเซีย ซึ่งเป็นแหล่งโบราณคดี 2 กลุ่มที่ครอบคลุมลำดับวัฒนธรรมที่ยาวที่สุดแห่งหนึ่งของโลกที่อยู่ในสถานที่เดียว การขุดค้นในถ้ำและพื้นที่เปิดโล่งได้ปรากฏซากแหล่งผลิตเครื่องมือหิน โดยมีขวานหินอายุ 1.83 ล้านปี เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่เก่าแก่ที่สุดที่ค้นพบนอกทวีปแอฟริกา แหล่งอื่น ๆ มีอายุถึงยุคหินเก่าและยุคหินใหม่ มนุษย์เประ (Perak Man) ซึ่งเป็นโครงกระดูก พร้อมด้วยเครื่องปั้นดินเผา เครื่องประดับ อาวุธ และเครื่องมือหินที่ได้รับการค้นพบในถ้ำแห่งหนึ่งและมีอายุประมาณ 10,000 ปี เป็นหนึ่งในโครงกระดูกมนุษย์ที่สมบูรณ์ที่สุดในช่วงเวลานี้ที่พบในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
มรดกทางโบราณคดีแห่งหุบเขาเล็งกงซึ่งขึ้นทะเบียนกับยูเนสโก รวมแหล่งโบราณคดีทั้ง 4 แห่ง มีดังต่อไปนี้
บูกิตบูนุฮ์ (Bukit Bunuh) และ โกตาตัมปัน (Kota Tampan) เป็นแหล่งโบราณคดีที่ให้ข้อมูลทางโบราณคดีและทางธรณีวิทยาที่สำคัญเป็นอย่างมาก
บูกิตจาวา (Bukit Jawa) เป็นแหล่งขุดค้นโบราณคดีแบบเปิดโล่ง
บูกิตเกอปาลากาจะฮ์ (Bukit Kepala Gajah) เป็นแหล่งโบราณคดีอยู่ในเพิงผาหินในเทือกเขาหินปูน เผยให้เห็นหลักฐานของการอยู่อาศัยของมนุษย์ประมาณ 11,000–6,000 ปีที่ผ่านมา หลักฐานส่วนใหญ่ประกอบด้วยเครื่องมือหินดังกล่าวเป็นเครื่องมือและซากสัตว์
บูกิตกัวฮารีเมา (Bukit Gua Harimau) เป็นแหล่งโบราณคดี สุสานยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่ตั้งอยู่ในเทือกเขาหินปูน มีการขุดพบซากศพโบราณในถ้ำ 11–12 ซาก สันนิษฐานว่ามีการใช้ถ้ำแห่งนี้เป็นสุสานช่วงระหว่างปลายยุคหินใหม่กับยุคโลหะตอนต้น
แหล่งโบราณคดีที่พบในพื้นที่ซึ่งมีขอบเขตสัมพันธ์กัน 4 แห่งนี้ ทำให้สามารถคาดคะเนการก่อตัวขึ้นของประชากรขนาดใหญ่ กึ่งเร่ร่อนกึ่งตั้งหลักปักฐาน กับวัฒนธรรมในยุคหินเก่า ยุคหินใหม่ และยุคโลหะที่ยังเหลือให้เห็นอยู่
แหล่งมรดกโลก

มรดกทางโบราณคดีแห่งหุบเขาเล็งกงได้รับลงทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 32 เมื่อ พ.ศ. 2555 ที่นครเกแบ็ก ประเทศแคนาดา ด้วยข้อกำหนดและหลักเกณฑ์ในการพิจารณามรดกโลกทางวัฒนธรรม จำนวน 2 ข้อ ดังนี้
(iii)  เป็นสิ่งที่ยืนยันถึงหลักฐานของวัฒนธรรมหรืออารยธรรมที่ปรากฏให้เห็นอยู่ในปัจจุบันหรือว่าที่สาบสูญไปแล้ว
(iv)  เป็นตัวอย่างอันโดดเด่นของประเภทของสิ่งก่อสร้างอันเป็นตัวแทนของการพัฒนาทางด้านวัฒนธรรม สังคม ศิลปกรรม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี อุตสาหกรรม ในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ
มาตรา 153 ของรัฐธรรมนูญมาเลเซีย

แผนภาพแสดงเนื้อหาของมาตรา 153 ว่าด้วยสถานะพิเศษของกลุ่มภูมิบุตร
มาตรา 153 (มลายู: Perkara 153) ในรัฐธรรมนูญมาเลเซีย มอบอำนาจแก่ยังดีเปอร์ตวนอากงต้องทรงมีภาระรับผิดชอบในการ "พิทักษ์รักษาสถานะอันพิเศษของ 'ชาวมลายู' และคนพื้นเมืองของรัฐซาบะฮ์และซาราวัก และซึ่งผลประโยชน์อันชอบธรรมของชุมชนอื่น" รวมถึงระบุวิธีเฉพาะในการปฏิบัติ เช่น โควตาพิเศษในการเข้าเป็นข้าราชการ, ทุนการศึกษาพิเศษของรัฐ เป็นต้น
มาตรา 153 เป็นหนึ่งในกฎหมายที่เป็นที่ถกเถียงมากที่สุดในรัฐธรรมนูญมาเลเซีย เนื่องจากทำให้เกิดการแบ่งแยกทางเชื้อชาติในชาวมาเลเซียที่มีพื้นหลังทางชาติพันธุ์แตกต่างกัน และนำไปซึ่งนโยบายที่เลือกปฏิบัติโดยมีชาติพันธุ์เป็นศูนย์กลางที่จะเอื้อประโยชน์ให้คนกลุ่มภูมิบุตรซึ่งเป็นชนส่วนมากของประชากร ผู้วิจารณ์กฎหมายมาตรานี้ยังระบุอีกว่า กฎหมายนี้จะนำไปสู่การเลือกปฏิบัติที่ขัดแย้งต่อทั้งระบบที่คัดเลือกคนจากความสามารถและความเสมอภาคของมนุษย์ นอกจากนี้ ตามหลักการแล้ว การพูดคุยเพื่อเสนอการยกเลิกกฎหมายมาตรา 153 เป็นการกระทำที่ขัดต่อกฎหมาย รวมถึงในรัฐสภาด้วย กระนั้น มาตรานี้ร่างขึ้นมาเพื่อเป็นแนวทางชั่วคราวในรัฐธรรมนูญเท่านั้น ถึงแม้จะมีการห้ามพูดคุยถึงการยกเลิกกฎหมายนี้ แต่ประเด็นต่าง ๆ ก็ถูกหยิบยกมาถกเถียงอย่างหนัก ทั้งในที่ละบและในที่สาธารณะในบรรดาชาวมาเลเซีย นักการเมืองที่คัดค้านหรือสนับสนุนมาตรานี้อย่างเปิดเผยจะถูกมองว่ามีอคติทางเชื้อชาติและมีส่วนร่วมในการกีดกันทางสังคม
มังรายกะยอฉะวาที่ 1 แห่งอังวะ

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ มังรายกะยอฉะวา (แก้ความกำกวม)
| มังรายกะยอฉะวาที่ 1 แห่งอังวะ   မင်းရဲကျော်စွာ (အင်းဝ)> กษัตริย์แห่งอังวะ |
| --- | --- |
ครองราชย์: พฤษภาคม ค.ศ. 1439 – มกราคม/กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1442
ก่อนหน้า: พระเจ้าโม่ญี่นตะโด้
ต่อไป: พระเจ้านรปติที่ 1 แห่งอังวะ

ประสูติ: 18 ธันวาคม ค.ศ. 1410   วันพฤหัสบดี แรม 9 ค่ำ เดือนPyatho 772 ME โม่ญี่น
สวรรคต: มกราคม/กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1442 (31 พรรษา)   เดือนTabodwe 803 ME อังวะ
ชายา: Min Hla Nyet
พระราชบุตร: Min Mya Hnit
ราชวงศ์: โม่ญี่น
พระราชบิดา: พระเจ้าโม่ญี่นตะโด้
พระราชมารดา: Shin Myat Hla
ศาสนา: พุทธเถรวาท
มังรายกะยอฉะวาที่ 1 แห่งอังวะ (พม่า: မင်းရဲကျော်စွာ (အင်းဝ), ออกเสียง: [mɪ́ɰ̃.jɛ́ t͡ɕɔ̀.zwà]; บางครั้งเรียก มังรายกะยอฉะวา, 1410 – 1442) กษัตริย์องค์ที่ 9 แห่ง อาณาจักรอังวะ จาก ค.ศ. 1439 ถึง 1442 ตลอด 3 ปีแห่งรัชสมัยพระองค์ต้องป้องกันอาณาจักรจากการรุกรานของเมืองโมกองแห่ง รัฐชาน และกู้เมืองตองอู ที่แยกตัวออกจากอังวะในช่วงรัชสมัยของ พระเจ้าโมญีนตะโด พระราชบิดาของพระองค์ ในปี ค.ศ. 1426
พระองค์สวรรคตในอังวะระหว่างเดินทางไปล้อมเมืองโมกอง เมื่อประมาณเดือนมกราคมถึงกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1442 ราชบัลลังก์ถูกสืบทอดโดยพระราชอนุชาของพระองค์ นรปติ อุปราชแห่ง เมืองแปร
มาเลเซียตะวันออก

แผนที่แสดงที่ตั้งของมาเลเซียตะวันออก
มาเลเซียตะวันออก (มลายู: Malaysia Timur) เป็นภูมิภาคหนึ่งของมาเลเซีย ตั้งอยู่ทางเหนือของเกาะบอร์เนียว มีชายแดนติดต่อกับอินโดนีเซียและบรูไน และมีทะเลจีนใต้กั้นอยู่ระหว่างมาเลเซียตะวันออกและมาเลเซียตะวันตก มาเลเซียตะวันออกเป็นที่ตั้งของรัฐและดินแดนสหพันธ์ 3 แห่ง ได้แก่ รัฐซาบะฮ์ รัฐซาราวัก และดินแดนสหพันธ์ลาบวน
พ่อขุนเมือง

พ่อขุนเมือง หรือ พ่อขวัญเมือง (พม่า: ဘောခုံမှိုင်း, ออกเสียง: [bɔ́ kʰòʊ̯ɰ̃ m̥áɪ̯ɰ̃]; ป. 1913 – 1932/33) เป็นรัชทายาทของ อาณาจักรหงสาวดี ระหว่างปลายรัชสมัยของพระราชบิดา พระยาอู่ หลังจากการสวรรคตของพระยาอู่พระองค์ถูกจับคุมขังโดยพระเชษฐาต่างพระมารดา พระเจ้าราชาธิราช ซึ่งเข้ายึดราชบัลลังก์ด้วยความช่วยเหลือจากราชสำนัก พระองค์ถูกสำเร็จโทษใน พ.ศ. 1932/33
พระประวัติ

พระองค์เป็นพระราชโอรสของ พระยาอู่ ที่ประสูติแต่ พระนางสิริราชเทวีแห่งหงสาวดี มีพระนามว่า พ่อขุนเมือง พระมารดาของพระองค์เป็นพระสนมมาก่อนแต่ภายหลังกลายเป็นพระมเหสีพร้อมพระอิสริยยศว่า ราชเทวี พระองค์ประสูติ ป. พ.ศ. 1913
ตามพงศาวดาร ราชาธิราช ได้บันทึกไว้ว่าพระองค์หล่อเหลาและสำรวมจึงเป็นที่โปรดปรานของพระราชบิดา พระยาอู่ผู้เป็นพระบิดาจึงสถาปนาพ่อขุนเมืองเป็นรัชทายาทเมื่อ พ.ศ. 1925 ต่อมาในปี พ.ศ. 1926 พระพลานามัยของพระยาอู่ทรุดโทรมลงพระองค์จึงยกพระราชอำนาจการบริหารราชการแผ่นดินให้กับ พระมหาเทวีแห่งหงสาวดี พระเชษฐภคินีทำให้เกิดกลุ่มการเมืองที่ต่อต้านพระนางอย่างลับ ๆ ขึ้นในพระราชสำนัก พ่อขุนเมืองมีคู่แข่งที่น่ากังวลคือพระเชษฐาต่างพระมารดา พระยาน้อย ซึ่งถูกเกลี้ยกล่อมโดยเสนาบดี สมิงชีพราย ให้เริ่มต้นการกบฏ พระองค์ถูกสมเด็จพระปิตุจฉา (ป้า) คุกคามมากเกินไป พระองค์จึงได้ประกาศเป็นพันธมิตรกับพระยาน้อยด้วยพระองค์เอง
ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 1926 พระยาน้อยเริ่มต้นการกบฏที่ ตะเกิง 60 กิโลเมตรทางตะวันตกเฉียงใต้ของราชธานี หงสาวดี หลังการสวรรคตของพระยาอู่ในเดือนมกราคม พ.ศ. 1927 ราชสำนักได้อัญเชิญพระยาน้อยขึ้นสืบราชบัลลังก์เถลิงพระนามว่า พระเจ้าราชาธิราช
บันทึก

↑  (Pan Hla 2005: 47, footnote 6): Baw Ngan-Mohn per Pak Lat; Baw Khon-Hmaing per Razadarit Ayedawbon.
↑  Razadarit Ayedawbon (Pan Hla 2005: 185) says that Ngan-Mohn was younger than his half-brother Binnya Nwe (Razadarit) who was born in 1368.
ฟู่เหิง

| ฟู่เหิง |
| --- | --- |
ฟู่เหิง
ชื่อพื้นเมือง: 傅恒
เสียชีวิต: กรกฎาคม พ.ศ. 2312
รับใช้: ราชวงศ์ชิง
ชั้นยศ: บิดาบุญธรรมของจักรพรรดิเจียชิ่ง   สภาองคมนตรี มหาบัณฑิต  เสนาบดีกรมกลาโหม  เสนาบดีสภาแห่งต้าชิง   ราชองครักษ์แห่งองค์รัชทายาท
หน่วย: กองธงเหลืองขลิบ
บังคับบัญชา: สงครามเสฉวน (พ.ศ. 2290-2297)  สงครามซินเจียงอุยกูร์ (พ.ศ. 2298-2300)   สงครามต้าชิง-พม่า (พ.ศ. 2311–2312)
ฟู่เหิง (จีน: 傅恒; พินอิน: Fùhéng;; พม่า: ဖူဟင်း;;), ยอดนักการทหารและนักปกครองแห่ง กองธงขลิบเหลือง (กองธงที่สำคัญที่สุดแห่งราชวงค์ชิง ขึ้นตรงต่อองค์จักรพรรดิ) โดยตัวฟู่เหิงยังมีอีกฐานะหนึ่งเป็นน้องชายของ จักรพรรดินีเสี้ยวเสียนฉุน จักรพรรดิเฉียนหลงทรงโปรดปรานฟู่เหิงผู้นี้มากทั้งเรื่องสติปัญญาและความรอบคอบในการทำงานโดยมักจะสอบถามความคิดเห็นจากเขาก่อนตัดสินใจในหลายๆเรื่อง ซึ่งฟู่เหิงเองก็ไม่ทำให้พระองค์ผิดหวังเลยไม่ว่าจะเรื่องการเมืองหรือการทหาร จักรพรรดิเฉียนหลงโปรดปรานเขาถึงขนาดยกย่องว่าเป็นเหมือนน้องชายอีกคนหนึ่ง อีกสิ่งที่แสดงถึงความใส่ใจในตัวฟู่เหิงคือการแต่งตั้งลูกชายของเขาอย่าง ฟู่คังอัน ให้มีบรรดาศักดิ์เป็นกู้ซานเป้ยจื่อเปรียบเสมือนโอรสบุญธรรมอีกคนของพระองค์
จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญในชีวิตของเขาคือ สงครามจีน-พม่า ซึ่งต้าชิงต้องพ่ายแพ้ไปแล้วถึง 3 ครั้งแถมยังต้องเสีย หมิงรุ่ย ยอดนักการทหารซึ่งมีศักดิ์เป็นหลานชายของเขาไปอีกคน ในครั้งนี้จักรพรรดิเฉียนหลงจึงได้ตัดสินใจระดมเสนาบดีครั้งใหญ่ที่สุดในยุคพระองค์ และยังส่งกองทัพที่ดีที่สุดของราชวงค์ชิงในยุคนั้นอย่างทัพแปดกองธงหวังพิชิตพระเจ้ามังระให้จงได้ โดยพระองค์ได้แต่งตั้งฟู่เหิงให้เป็นผู้นำทัพในศึกครั้งนี้ และทำพิธีส่งกองทัพนี้อย่างยิ่งใหญ่ต่อหน้าพระบรมวงศานุวงศ์แห่งต้าชิงด้วยพระองค์เอง