stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พระเจ้าอลองพญา
พระราชประวัติ

พระเจ้าอลองพญากำเนิดเป็นสามัญชนธรรมดา นามว่า อองเซยะ (အောင်ဇေယျ) ที่หมู่บ้านเล็ก ๆ ชื่อ "มุกโชโบ" หรือ "ชเวโบ" หมู่บ้านไม่กี่ร้อยหลังคาเรือนในเขตแม่น้ำมู่ ซึ่งอยู่ห่างออกไปราว 60 ไมล์ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอังวะ ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1714 โดยถือกำเนิดในครอบครัวผู้ดีซึ่งเคยปกครองหุบเขามู่มาหลายชั่วอายุคน บิดาเป็นผู้นำหมู่บ้านมุกโชโบสืบต่อจากบรรพบุรุษ และลุงซีตามี่นจี้ (စည်သာမင်းကြီး) เป็นขุนนางในเขตหุบเขามู่ ด้วยพระองค์อ้างว่าสืบเชื้อสายมาจากผู้บังคับบัญชาทหารม้าสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 15 พระอนุชาของพระเจ้าโม่ญี่นตะโด้ ซึ่งหมายถึงว่าพระองค์สืบเชื้อสายมาจากราชวงศ์พุกามด้วยพระองค์มาจากครอบครัวใหญ่ และมีความเกี่ยวข้องทางสายเลือดและการแต่งงานกับครอบครัวผู้ดีอื่น ๆ อีกมากในพื้นที่หุบเขานั้น ในปี ค.ศ. 1730 อองเซยะแต่งงานกับยู่นซาน (ယွန်းစံ) ลูกสาวหัวหน้าหมู่บ้านที่อยู่ใกล้เคียง ทั้งสองมีลูกชาย 6 คน และลูกสาว 3 คน โดยลูกสาวคนที่ 4 เสียชีวิตไปตั้งแต่ยังเล็ก
อองเซยะปฏิบัติกิจที่สำคัญ คือ ปราบปรามมอญที่ขึ้นมามีอิทธิพลแทนที่ชนชาวพม่าหลังการล่มสลายของราชวงศ์ตองอู จนได้รับชัยชนะเด็ดขาดในปี ค.ศ. 1757 โดยใช้เวลา 8 ปี และตั้งพระนาม "อลองพญา" เสมือนพระองค์เป็นพระโพธิสัตว์เสด็จมาปราบยุคเข็ญ และยังได้สถาปนาศูนย์กลางของอาณาจักรพม่าขึ้นใหม่ที่เมืองชเวโบ ก่อนที่จะย้ายมาที่อังวะในยุคหลัง โดยมีเมืองอื่น ๆ รายล้อม เช่น อมรปุระ มณีปุระ ซะไกง์ เป็นต้น อีกทั้งพระองค์ยังเป็นผู้พัฒนาเมืองย่างกุ้งและพระราชทานชื่อเมืองนี้ใหม่เป็นภาษาพม่า จากเดิมที่เป็นเพียงหมู่บ้านชาวประมงเล็ก ๆ รัชสมัยของพระองค์มักมีการเปลี่ยนชื่อเมืองและสถานที่สำคัญโดยมีเลตเว นอระธาเป็นมหากวีที่ปรึกษาแก่พระองค์ ตามความเชื่อด้านโหราศาสตร์ เพื่อเป็นสิริมงคลเสริมพระบารมีและสร้างความชอบธรรมในการปกครองด้วย เนื่องจากภูมิหลังของพระองค์ไม่ได้มีเชื้อสายกษัตริย์ แต่สามารถต่อสู้ศัตรูแล้วจึงปราบดาภิเษก
นอกจากนี้แล้วในทางพุทธศาสนา นอกจากพระองค์จะใช้พระนามที่ให้เชื่อว่าพระองค์เป็นเสมือนพระโพธิสัตว์เสด็จมาปราบยุคเข็ญแล้ว พระองค์ยังเป็นองค์ศาสนูปถัมภกที่สำคัญ โดยสนับสนุนศาสนามีพระจริยวัตรที่ธรรมะธัมโม สนับสนุนให้ราษฎรไม่ทำผิดศีล เป็นต้น
พระเจ้าอลองพญาเสด็จสวรรคตระหว่างทางกลับจากการทำสงครามกับอยุธยารัชสมัยสมเด็จพระเจ้าเอกทัศ ก่อนจะมาสงคราม พระองค์ส่งพระราชสาสน์ถึงสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 2 แห่งบริเตนใหญ่เพื่อแจ้งเหตุสงครามครั้งนี้ โดยอ้างสิทธิ์ของพม่าเหนืออยุธยาแต่ครั้งพระเจ้าบุเรงนอง และอ้างว่าพระองค์เป็นพระเจ้าช้างเผือกหรือพระเจ้าจักรพรรดิ ตามพงศาวดารไทยระบุว่า พระองค์สวรรคตเพราะปืนใหญ่แตกที่วัดหน้าพระเมรุ แต่ทางพงศาวดารพม่าระบุว่าสวรรคตเพราะประชวร
พระเจ้าอลองพญาทรงครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 1752–1760
ในวัฒนธรรมสมัยนิยม

มีนักแสดงผู้รับบท พระเจ้าอลองพญา ได้แก่
ทักษิณ บุญพงษา จากละครเรื่อง ฟ้าใหม่ (2547)
มนัส สะการะพันธ์ทิพย์ จากภาพยนตร์เรื่อง ขุนรองปลัดชู (2554)
ทิน โชคกมลกิจ จากละครเรื่อง ศรีอโยธยา (2560)
ดูเพิ่ม

การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2
สึเกโมโนะ

รำข้าวดอง
มะเขือยาวดอง
ขึ้นฉ่ายดอง
สึเกโมโนะ (ญี่ปุ่น: 漬物; โรมาจิ: tsukemono) เป็นอาหารที่ทำโดยการดองส่วนผสมต่าง ๆ ด้วยส่วนผสมสำหรับการดอง เช่น เกลือ น้ำส้มสายชู และ กากสาเก เพื่อปรับปรุงการเก็บรักษาและทำให้สุกเพื่อปรับปรุงรสชาติ วัสดุดองเหล่านี้มีผลต่อการสร้าง ความดันออสโมซิส สูง ลดค่า pH หรือปิดกั้นอากาศ ขึ้นอยู่กับชนิดของผักดอง การหมัก เช่น การหมักกรดแล็กติก มีส่วนเกี่ยวข้องซึ่งช่วยเพิ่มความสามารถในการเก็บรักษาและรสชาติ
ประเภทของผักดองที่เกี่ยวข้องกับการหมักจะถูกหมักโดย แบคทีเรียกรดแลกติก ที่ติดอยู่ตามธรรมชาติกับส่วนผสมและ น้ำตาล ที่มีอยู่ในส่วนผสม ส่งผลให้การเก็บ รักษา และรสชาติดีขึ้น เอนไซม์ ที่มีอยู่ในนั้นอาจกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาของเอนไซม์ที่ปรับปรุงรสชาติ ในขณะเดียวกัน ในความเป็นจริง มีผักดองมากมายที่ไม่เกี่ยวข้องกับการหมักในการผลิต เช่น อาซาซึเกะ, เซ็มไมซึเกะ, มัตสึมาเอะซึเกะ และ ซาโตซึเกะ
การดองสึเกโมโนะ โดยทั่วไปจะใช้ ถังดอง แต่ก็ยังอาจใช้ภาชนะสำหรับปรุงอาหารต่าง ๆ ที่มีการกดทับด้วยของหนัก หรือ ฝาเกลียว
ยุน โบ-มี

| ยุน โบ-มี |
| --- | --- |
ยุน โบ-มีในเดือนมกราคม 2020
เกิด:  (1993-08-13) 13 สิงหาคม ค.ศ. 1993 (31 ปี) ซูว็อน จังหวัดคย็องกี เกาหลีใต้
อาชีพ: นักร้อง นักแสดง
อาชีพทางดนตรี
แนวเพลง: เคป็อป
เครื่องดนตรี: เสียงร้อง
ช่วงปี: 2011–ปัจจุบัน
ค่ายเพลง: ไอเอสที
สมาชิกของ: เอพิงก์
 นักดนตรี

ชื่อเกาหลี
ฮันกึล: 윤보미
ฮันจา: 尹普美
อาร์อาร์: Yun Bo-mi 
เอ็มอาร์: Yun Pomi 
 
ยุน โบ-มี (อักษรโรมัน: Yoon Bomi; เกิด 13 สิงหาคม ค.ศ. 1993) หรือชื่อในการแสดง โบมี เป็นนักร้อง นักแต่งเพลง นักแสดงชาวเกาหลีใต้ เป็นที่รู้จักในฐานะสมาชิกของเอพิงก์
ประวัติ

โบมี เกิดเมื่อวันที่ 13 สิงหาคม 2536 ที่เมืองซูวอน จังหวัดคย็องกี ประเทศเกาหลีใต้ เธอได้รับการฝึกฝนในศิลปะการต่อสู้เทควันโดตั้งแต่อายุห้าขวบและได้รับลำดับสายดำ ระดับที่สาม เธอเริ่มเข้าเรียนในโรงเรียนมัธยมปลายหญิงล้วนยงชิน และย้ายไปยังโรงเรียนศิลปะการแสดงแห่งกรุงโซล โดยเธอจบการศึกษา ณ วันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2012  โบมีเป็นลูกสาวคนกลางโดยมีพี่สาว 1 คนและน้องชาย 1 คน
อาชีพ > เปิดตัววง เอพิงก์

ในวันที่ 16 เมษายน 2011 โบมีได้เปิดตัวพร้อมกับสมนชิกวงเอพิ้งค์ในรายการ  M! Countdown และซิงเกิล I Don't Know. ซึ่งพร้อมกับการเปิดตัวอัพี Seven Springs of Apink ของพวกเธอ
อาชีพ > งานเดี่ยว

โบมีได้แสดงมิวสิกวิดีโอของวง บีสต์ในเพลง  "Beautiful".
เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2556 เมื่อโบมีได้รับเชิญเข้าร่วมการแสดงละครทางช่อง tvN ในเรื่อง "Reply 1997". โบมีเธอรับบทเป็นแม่ของยุนแจในวัยสาว ด้วยการแสดงของเธอจึงต้องฝึกพูดสำเนียงปูซาน
ผลงาน > ละคร

| ปี | ชื่อละคร | เล่นเป็น | สถานีโทรทัศน์ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2555 | ย้อนรอยรัก 1997 | มุน จ็อง-มี (วัยรุ่น) | tvN (ทีวีเอ็น) |
| 2558 | Love Detective Sherlock K | ยูนา | เคบีเอส เนเวอร์ |
| 2560 | Because This Is My First Life | ยุน โบ-มี | tvN (ทีวีเอ็น) |
| 2567 | ราชินีแห่งน้ำตา | Secretary na | ทีวีเอ็น |
ผลงาน > วารตี้โชว์

| ปี | รายการ | บทบาท |
| --- | --- | --- |
| 2554 | A Pink News (Season 1) | ตัวเอง |
| 2554 | Challenge 1000 Song | ตัวเอง |
| 2554 | Oh My School | ตัวเอง |
| 2554 | Strong Heart (Ep. 117, 118) | ตัวเอง |
| 2554 | Chuseok Idol Athletic Championship | ตัวเอง |
| 2554-55 | A Pink News (Season 2) | ตัวเอง |
| 2554-55 | Birth Of Family (Season 1) | ตัวเอง |
| 2555 | Weekly Idol | ตัวเอง |
| 2555 | KBS 100 Points Out Of 100 | ตัวเอง |
| 2555 | Idol Premiere Quiz Show | ตัวเอง |
| 2555 | A Pink News (Season 3) | ตัวเอง |
| 2555 | KBS Sponge Zero (Ep. 432) | ตัวเอง |
| 2555 | Weekly Idol | ตัวเอง |
| 2555 | MBC Idol Star Games | ตัวเอง |
| 2555 | KBS Escape The Crisis Number 1 EP336 | ตัวเอง |
| 2555 | KBS 1 vs. 100 | ตัวเอง |
| 2555 | SBS Star King (Ep. 272) | ตัวเอง |
| 2556- ปัจจุบัน | Weekly Idol | ตัวเอง และ MC |
| 2556 | MBC Idol Sports Championship | ตัวเอง |
| 2556 | KBS Mamma Mia | ตัวเอง และ  แม่ |
| 2556 | SBS Star King | ตัวเอง |
| 2556 | Y-Star God of Cookery Road | ตัวเอง |
| 2556 | Challenge 1000 Song | ตัวเอง |
| 2556 | 2013 Idol Star Athletics Championship | ตัวเอง |
| 2556 | MBC Quiz To Change The World | ตัวเอง |
| 2556 | KBS 1 Night 2 Days | ตัวเอง |
| 2556 | รันนิ่งแมน | ตัวเอง |
| 2557 | MBC Idol Sports Championship | ตัวเอง |
|-2558 ||MBC Idol Sports Championship ||ตัวเอง
ผลงาน > มิวสิกวิดีโอ

| ปี | ชื่อเพลง | ศิลปิน | เล่นเป็น |
| --- | --- | --- | --- |
| 2553 | "Beautiful" | บีสต์ | ตัวเอง |
| 2556 | "Marry Me" | K-HUNTER | ตัวเอง |
| 2560 | Let’s eat together | Yoon hyung sang | ตัวเอง |
แหล่งข้อมูลอื่น

(เกาหลี) ยุน โบมี (ทวิดเตอร์โบมี)
พระอินทราชา (พระนครอินทร์)

| พระอินทราชา (พระนครอินทร์)> พระมหากษัตริย์เมืองนครหลวง |
| --- | --- |
ครองราชย์: พ.ศ.1974 - 1987
รัชกาลก่อนหน้า: พระธรรมาโศกราช
รัชกาลถัดไป: พระบรมราชา (เจ้าพระยาญาติ)
สวรรคต: พ.ศ.1987
ราชวงศ์: ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
พระราชบิดา: สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2
พระอินทราชา (พระนครอินทร์) เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 (เจ้าสามพระยา) เมื่อ พ.ศ. 1974 สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 ได้เสด็จยกทัพไปตีเมืองนครหลวง (นครธม) ในรัชสมัยพระธรรมาโศกราช หลังจากนั้นสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 โปรดให้พระอินทราชา (พระนครอินทร์) ขึ้นเสวยราชสมบัติที่เมืองนครหลวง แต่พระอินทราชาปกครองเขมรได้​ 12​ ปีก็ประชวรและเสด็จสวรรคต สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 จึงโปรดให้พญาแพรก พระราชโอรสอีกพระองค์หนึ่งขึ้นครองเขมร แต่ปกครองได้ 1 ปี พญาแพรกก็ถูกปลงพระชนม์โดยเจ้าพระยาญาติ (พญาคามยาต) (เรื่องราวสอดคล้องกับพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาฉบับปลีก)
แต่หลักฐานอย่างพงศาวดารของกัมพูชาทุกฉบับ ให้ข้อมูลว่า พระอินทราชา กับ พญาแพรก คือพระองค์เดียวกัน เช่น พงศาวดารเมืองละแวก จ.ศ. 1158 ให้รายละเอียดว่า “จึ่งให้เจ้าพญาแพรด (พญาแพรก) ผู้เป็นราชบุตรอยู่ครองเมืองพระนครหลวง ทรงพระนามชื่อ พระอินทราชา แล้วกวาดครัวอพยพได้ประมาณ 4 หมื่นยกกลับไปพระนครศรีอยุทธยา ฝ่ายพญาคามยาต (เจ้าพระยาญาติ) ขณะเมื่อเสียเมืองนั้น หนีไปอาศัยอยู่ ณ บ้านตันหัก แลนายบ้านนั้นชื่อ ขุนพลาไชย พาพรรคพวกมาพิทักษ์รักษาพญาคามยาต ครั้นอยู่มาปีหนึ่ง พญาคามยาตแต่งกลอุบายเอาดาบใส่ในแง (ภาชนะใส่เหล้า) สุราผนึกปลอมเข้าไปกับของทั้งปวงเข้าไปถวายพระอินทราชาๆ ให้เปิดแงออก ผู้ซึ่งเอาของนั้นก็ชักเอาดาบในแงเข้าฟันพระอินทราชาตาย”
ส่วนพงศาวดารกัมพูชาฉบับอื่น ๆ ให้รายละเอียดต่างกันไว้ว่า “เจ้าพระยาญาติใช้ให้มหาดเล็กทั้งสองไปลอบฆ่าพระอินทราชา” แม้จะสรุปไม่ได้ว่าพระอินทราชา กับ พญาแพรก เป็นพระองค์เดียวกันหรือไม่ แต่ข้อมูลหลังจากนั้นกล่าวไปในทิศทางเดียวกันว่า เจ้าพระยาญาติ (พญาคามยาต) ได้ขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์แห่งจักรวรรดิเขมรพระองค์สุดท้าย ทรงพระนามว่า พระบาทสมเด็จเสด็จพระราชโองการ พระบรมราชาธิราชารามาธิบดี พระศรีสุริโยพรรณ ธรรมิกมหาราชาธิราชบรมบพิตร
รัฐกวาริโก

| รัฐกวาริโก Estado Guárico |
| --- | --- |
รัฐ
   ธง ตราอาร์ม
คำขวัญ: Si amas la libertad, ven a mis pampas  (สเปน: If you love liberty, come to my plains)
เพลง: เพลงชาติรัฐกวาริโก
ที่ตั้งในประเทศเวเนซุเอลา
ประเทศ:  เวเนซุเอลา
ก่อตั้ง: 1900
เมืองหลวง: ซานฮวนเดโลสโมร์โรส
การปกครอง
 • ผู้ว่าการรัฐ: Willian Lara (2008–present)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 64,986 ตร.กม. (25,091 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: 4
 : 7.1% ของเวเนซุเอลา
ประชากร (2007)
 • ทั้งหมด: 745,100 คน
 • อันดับ: 16
 : 2.85% ของเวเนซุเอลา
เขตเวลา: UTC-4:30
รหัส ISO 3166: VE-J
พืชสัญลักษณ์: Palma llanera (Copernicia tectorum)
เว็บไซต์: เว็บไซต์ทางการ
กวาริโก (สเปน: Guárico) เป็นหนึ่งใน 23 รัฐของประเทศเวเนซุเอลา มีเมืองหลวงรัฐคือซานฮวนเดโลสโมร์โรส รัฐกวาริโกมีพื้นที่  64 986  ตร.กม. และในปี 2008 มีประชากรตกราว 745,100 คน
รัฐซูเลีย

| รัฐซูเลีย Estado Zulia |
| --- | --- |
รัฐ
   ธง ตราอาร์ม
เพลง: เพลงชาติรัฐซูเลีย
ที่ตั้งในประเทศเวเนซุเอลา
ประเทศ:  เวเนซุเอลา
ก่อตั้ง: 1864
เมืองหลวง: มาราไกโบ
การปกครอง
 • ผู้ว่าการรัฐ: Pablo Pérez Álvarez (2008–2012)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 63,100 ตร.กม. (24,400 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: 5
 : 6.92% ของเวเนซุเอลา
ประชากร (2007)
 • ทั้งหมด: 3,887,171 คน
 • อันดับ: 1
 : 13.87% ของเวเนซุเอลา
เขตเวลา: UTC-4:30
รหัส ISO 3166: VE-V
พืชสัญลักษณ์: มะพร้าว (Cocos nucifera)
เว็บไซต์: เว็บไซต์ทางการ
ซูเลีย (สเปน: Zulia) เป็นหนึ่งใน 23 รัฐของประเทศเวเนซุเอลา มีเมืองหลวงคือมาราไกโบ ในปี 2007 มีประชากรราว 3,620,200 คน ทำให้เป็นรัฐที่มีประชากรมากที่สุดาของรัฐในเวเนซุเอลา เป็นรัฐที่ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศ ตั้งอยู่รอบทะเลสาบมาราไกโบ ทะเลสาบที่ใหญ่ที่สุดในละตินอเมริกาและเป็นแหล่งน้ำมันและแก๊สที่ใหญ่ที่สุด ที่แจกจ่ายให้กับซีกโลกตะวันตก
ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคใต้

| ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคใต้ |
| --- | --- |
เขตเศรษฐกิจพิเศษ
ประเทศ: ไทย
ภูมิภาค: ภาคใต้
จังหวัด:  4 จังหวัด  ชุมพร   ระนอง  สุราษฎร์ธานี   นครศรีธรรมราช  
การปกครอง
 • ประเภท: เขตเศรษฐกิจพิเศษ
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 32,141 ตร.กม. (12,410 ตร.ไมล์)
ประชากร (2019)
 • ทั้งหมด: 3,334,611 คน
เขตเวลา: UTC+7 (ICT)
ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคใต้ (อังกฤษ: Southern Economic Corridor) เป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษที่ตั้งอยู่บริเวณตอนบนของภาคใต้ของประเทศไทย ครอบคลุม 4 จังหวัด ได้แก่ชุมพร ระนอง สุราษฎร์ธานี และนครศรีธรรมราช ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคใต้เป็นส่วนหนึ่งของแผนใหญ่ในการเชื่อมโยงทะเลอันดามันและอ่าวไทยทางบก อากาศ และน้ำ โดยเชื่อมระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคใต้เข้ากับเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) โครงการมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนในภาคใต้ของประเทศไทย โดยมุ่งเน้นไปที่การเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและการเชื่อมโยงกับประเทศเพื่อนบ้านรวมถึงประเทศสมาชิกบิมสเทค
ประวัติ

ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคใต้ (SEC) ได้รับการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีไทยเมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2561 เพื่อเป็นโครงการที่มุ่งเชื่อมโยงระบบคมนาคมขนส่งระหว่างอ่าวไทยและทะเลอันดามัน ส่งผลให้เกิดการเชื่อมต่อด้านคมนาคมและการสื่อสารที่สมบูรณ์แบบ ช่วยเพิ่มศักยภาพในการรองรับปริมาณการขนส่งสินค้าจาก "เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC)" เพื่อส่งออก-นำเข้าสินค้าไปยัง/จากประเทศในกลุ่ม "บิมสเทค" ตลอดจนตะวันออกกลางและยุโรปได้โดยตรง
โครงสร้างพื้นฐาน

โครงการระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคใต้รวมถึงโครงการสะพานเศรษฐกิจเชื่อมทะเลอ่าวไทย-อันดามัน หรือแลนด์บริดจ์ มีเป้าหมายหลักในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคมขนส่งให้เชื่อมต่ออ่าวไทยและทะเลอันดามันอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น นอกจากนี้ ยังมุ่งเน้นการพัฒนาเมืองให้เป็นเมืองสีเขียว เมืองที่มีวัฒนธรรม เมืองอัจฉริยะ และเมืองที่น่าอยู่ รวมถึงยังขยายและปรับปรุงสนามบินสำคัญในภูมิภาค เช่นท่าอากาศยานนานาชาตินครศรีธรรมราช ท่าอากาศยานระนอง และท่าอากาศยานนานาชาติสุราษฎร์ธานี
รัฐซูเกร

| รัฐซูเกร Estado Sucre |
| --- | --- |
รัฐ
หาดเมดีนาในรัฐซูเกร
   ธง ตราอาร์ม
เพลง: เพลงชาติรัฐซูเกร
ที่ตั้งในประเทศเวเนซุเอลา
ประเทศ:  เวเนซุเอลา
ก่อตั้ง: 1909
เมืองหลวง: กูมานา
การปกครอง
 • ผู้ว่าการรัฐ: Enrique Maestre (2008–ปัจจุบัน)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 11,800 ตร.กม. (4,600 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: 14
 : 1.29% ของเวเนซุเอลา
ประชากร (2007)
 • ทั้งหมด: 916,600 คน
 • อันดับ: 10
 : 3.34% ของเวเนซุเอลา
เขตเวลา: UTC-4:30
รหัส ISO 3166: VE-R
พืชสัญลักษณ์: Roble (Platymiscium diadelphum)
เว็บไซต์: เว็บไซต์ทางการ
ซูเกร (สเปน: Sucre) เป็น 1 ใน 23 รัฐของประเทศเวเนซุเอลา มีเมืองหลวงของรัฐคือเมืองกูมานา รัฐซูเกรมีพื้นที่ครอบคลุม 11,800 ตร.กม. และในปี 2007 มีประชากรราว 916,600 คน เมืองกูมานานั้นนอกจากเป็นเมืองหลวงแล้วยังมีชื่อเสียงด้านชายหาดและยังเป็นเมืองที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์
รัฐตรูฮิโย

| รัฐตรูฮิโย Estado Trujillo |
| --- | --- |
รัฐ
   ธง ตราอาร์ม
เพลง: เพลงชาติรัฐตรูฮิโย
ที่ตั้งในประเทศเวเนซุเอลา
ประเทศ:  เวเนซุเอลา
ก่อตั้ง: 1899
เมืองหลวง: ตรูฮิโย
การปกครอง
 • ผู้ว่าการรัฐ: Hugo Cabezas (2008–ปัจจุบัน)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 7,400 ตร.กม. (2,900 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: 18
 : 0.81% ของเวเนซุเอลา
ประชากร (2007 est.)
 • ทั้งหมด: 711,400 คน
 • อันดับ: 17
 : 2.58% ของเวเนซุเอลา
เขตเวลา: UTC-4:30
รหัส ISO 3166: VE-T
พืชสัญลักษณ์: ทองหลางนํ้า (Erythrina fusca)
เว็บไซต์: เว็บไซต์ทางการ
ตรูฮิโย (สเปน: Trujillo) เป็น 1 ใน 23 รัฐของประเทศเวเนซุเอลา มีเมืองหลวงของรัฐคือตรูฮิโย มีพื้นที่ครอบคลุม 7,400 ตร.กม. จากข้อมูลในปี 2007 มีประชากรราว 711,400 คน
รัฐตาชิรา

| รัฐตาชิรา Estado Táchira |
| --- | --- |
รัฐ
   ธง ตราอาร์ม
เพลง: เพลงชาติรัฐตาชิรา
ที่ตั้งในประเทศเวเนซุเอลา
ประเทศ:  เวเนซุเอลา
ก่อตั้ง: 1899
เมืองหลวง: ซานกริสโตบัล
การปกครอง
 • ผู้ว่าการรัฐ: César Pérez Vivas (2008–2012)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 11,100 ตร.กม. (4,300 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: 16
 : 1.2% ของเวเนซุเอลา
ประชากร (2007 est.)
 • ทั้งหมด: 1,177,300 คน
 • อันดับ: 9
 : 4.5% ของเวเนซุเอลา
เขตเวลา: UTC-4:30
รหัส ISO 3166: VE-S
พืชสัญลักษณ์: Pino Criollo, or Laso (Prumnopitys montana)
เว็บไซต์: เว็บไซต์ทางการ
ตาชิรา (สเปน: Táchira) เป็น 1 ใน 23 รัฐของประเทศเวเนซุเอลา มีเมืองหลวงของรัฐคือเมืองซานกริสโตบัล
รัฐตาชิรามีพื้นที่ครอบคลุม 11,100 ตร.กม. (4,290 ตร.ไมล์) และในปี 2007 มีประชากรราว 1,177,300 คน ในปลายศตวรรษที่ 19 มีการขุดค้นพบน้ำมันที่รัฐนี้ ได้มีการขุดเจาะอยู่หลายปี ปัจจุบันด้านเศรษฐกิจ รายได้หลักของรัฐมาจากผลิตภัณฑ์อย่างกาแฟและสับปะรด และยังมีกิจกรรมด้านปศุสัตว์และเกษตรกรรมที่มีบทบาทสำคัญของเศรษฐกิจรัฐตาชิรา และยังมีในส่วนอุตสาหกรรมที่เน้นด้านการผลิตมะเขือเทศ น้ำตาล นมและชีส รวมถึงผลิตภัณฑ์สิ่งทอ
รัฐตาชิราติดกับรัฐซูเลียด้านทิศใต้, ติดกับรัฐบารีนัสและรัฐเมรีดาทางตะวันตก, ติดกับรัฐอาปูเรและรัฐบารีนัสทางใต้ และติดกับประเทศโคลอมเบียทางตะวันตก
อาริสโตเติล

| อาริสโตเติล |
| --- | --- |
สำเนาหินอ่อนแบบโรมันของรูปปั้นครึ่งตัวบรอนซ์แบบกรีกรูปอาริสโตเติลโดย Lysippos ประมาณ 330 ปีก่อน ค.ศ. พร้อมทั้งผ้าคลุมหินอะลาบาสเตอร์สมัยใหม่
เกิด: 384 ปีก่อนคริสตกาล สตะไยระ สันนิบาติแคลซิเดียน
เสียชีวิต: 322 ปีก่อนคริสตกาล (อายุประมาณ 62 ปี) เกาะยูบีอา จักรวรรดิมาเกโดนีอา

ยุค: ปรัชญากรีกโบราณ
แนวทาง: ปรัชญาตะวันตก
สำนัก: สำนักปรัชญาเพริพาเททิก ขนบอาริสโตเติล
ความสนใจหลัก: ชีววิทยา สัตววิทยา จิตวิทยา ฟิสิกส์ อภิปรัชญา ตรรกศาสตร์ จริยศาสตร์ วาทศาสตร์ สุนทรียศาสตร์ ดนตรี บทกวี เศรษฐศาสตร์ การเมือง การปกครอง
แนวคิดเด่น: ปรัชญาอาริสโตเติล ตรรกบท ทฤษฎีว่าด้วยวิญญาณ จริยศาสตร์คุณธรรม
 ได้รับอิทธิพลจาก เพลโต 
 เป็นอิทธิพลต่อ นักปรัชญาตะวันตก ปรัชญาอิสลาม ปรัชญาคริสต์ และวิทยาศาสตร์ก่อนยุคเรืองปัญญาในเวลาต่อมาแทบทุกคน 
 
อาริสโตเตแลส (กรีก: Ἀριστοτέλης, Aristotélēs, [a.ris.to.té.lɛːs]) หรือเป็นที่รู้จักในชื่อภาษาอังกฤษว่า อาริสโตเติล (อังกฤษ: Aristotle, 384–322 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นนักปรัชญาและผู้รู้รอบด้านชาวกรีกระหว่างสมัยคลาสสิกในกรีซโบราณ เป็นศิษย์ของเพลโต ผู้ก่อตั้งไลเซียม, สำนักปรัชญาเพริพาเททิก และขนบอาริสโตเติล งานนิพนธ์ของเขาครอบคลุมหลายสาขาวิชารวมทั้งฟิสิกส์ ชีววิทยา สัตววิทยา อภิปรัชญา ตรรกศาสตร์ จริยศาสตร์ สุนทรียศาสตร์ บทกวี การละคร ดนตรี วาทศาสตร์ จิตวิทยา ภาษาศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ การเมืองและการปกครอง อาริสโตเติลเป็นผู้สังเคราะห์อย่างซับซ้อนซึ่งปรัชญาต่าง ๆ ที่มีอยู่ก่อนหน้าเขา เหนืออื่นใดโลกตะวันตกได้รับเอาศัพทานุกรมทางปัญญาจากคำสอน ตลอดจนปัญหาและวิธีการสอบสวนของเขา ผลทำให้ปรัชญาของเขาส่งอิทธิพลเป็นเอกลักษณ์ต่อความรู้แทบทุกแบบในโลกตะวันตก และยังเป็นหัวข้อการอภิปรายทางปรัชญาร่วมสมัย
ทั้งนี้ ชีวิตของเขาไม่ค่อยเป็นที่ทราบเท่าใดนัก อาริสโตเติลเกิดในนครสตะไยระ (Stagira) ในภาคเหนือของกรีซ บิดาเขาเสียชีวิตตั้งแต่ยังเยาว์ และผู้ปกครองเป็นผู้เลี้ยงดูเขาต่อมา ครั้นอายุได้ 17 หรือ 18 ปี เขาเข้าร่วมอะคาเดมีของเพลโตในเอเธนส์และอยู่ที่นั่นจนอายุได้ 37 ปี (ประมาณ 347 ปีก่อน ค.ศ.) ไม่นานหลังเพลโตเสียชีวิต อาริสโตเติลออกจากเอเธนส์ และเป็นพระอาจารย์ให้แก่อเล็กซานเดอร์มหาราชเริ่มตั้งแต่ 343 ปีก่อน ค.ศ. โดยคำขอของพีลิปโปสที่ 2 แห่งมาเกโดนีอา เขาตั้งห้องสมุดในไลเซียมซึ่งช่วยให้เขาเขียนหนังสือหลายร้อยเล่มบนม้วนกระดาษปาปิรุส อาริสโตเติลเขียนศาสตร์นิพนธ์และบทสนทนาอันสละสลวยจำนวนมากสำหรับเผยแพร่ แต่มีผลงานดั้งเดิมเพียงประมาณหนึ่งในสามเท่านั้นที่เหลือรอดสืบมา ซึ่งเขาไม่ได้ตั้งใจเผยแพร่ทั้งสิ้น
ทัศนะต่อวิทยาศาสตร์กายภาพของอาริสโตเติลมีผลให้เกิดวิชาการสมัยกลางอย่างลึกซึ้ง อิทธิพลจากทัศนะของอาริสโตเติลคงอยู่ตั้งแต่สมัยโบราณตอนปลายจนถึงสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา จนกระทั่งในยุคเรืองปัญญา ทฤษฎีอย่างกลศาสตร์ดั้งเดิมเข้าแทนที่ทัศนะของอาริสโตเติลอย่างเป็นระบบ คนไม่เชื่อถือข้อสังเกตทางสัตววิทยาบางประการของอาริสโตเติลพบในผลงานชีววิทยาของเขาจนกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 19 เช่น เรื่องแขนสืบพันธุ์ของหมึก ผลงานของเขามีการศึกษาตรรกศาสตร์รูปนัยเก่าแก่ที่สุด ซึ่งมีอิทธิพลมาจนคริสต์ศตวรรษที่ 19 เช่นกัน เขายังมีอิทธิพลต่อความคิดของอิสลามในสมัยกลาง ตลอดจนเทววิทยาศาสนาคริสต์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคตินิยมแบบเพลโตใหม่ (Neoplatonism) ในคริสตจักรสมัยต้น และขนบลัทธิอัสมาจารย์ของโรมันคาทอลิก อาริสโตเติลได้รับการยกย่องในหมู่นักวิชาการอิสลามสมัยกลางว่าเป็น "ปฐมครู" และในหมู่คริสต์ศาสนิกชนสมัยกลางอย่างทอมัส อไควนัสว่าเป็น "นักปรัชญาหนึ่งเดียว" จริยศาสตร์ของเขาได้รับความสนใจใหม่เมื่อมีการริเริ่มจริยศาสตร์คุณธรรมสมัยใหม่
ประวัติ

อาริสโตเติล หรือเกิดเมื่อประมาณ 384 หรือ 383 ปีก่อนคริสตกาลที่เมืองสตากิรา (Stagira) ในแคว้นมาเซโดเนีย (Macedonia) ซึ่งเป็นแคว้นที่แห้งแล้งทางตอนเหนือสุดของทะเลอีเจียน (Aegean Sea) ของประเทศกรีก เป็นบุตรชายของนายนิโคมาคัส (Nicomachus) ซึ่งมีอาชีพทางการแพทย์ประจำอยู่ที่เมืองสตาราเกีย และยังเป็นแพทย์ประจำพระองค์ของพระเจ้าอมินตัสที่ 2 (King Amyntas II) แห่งมาซิโดเนีย
ในวัยเด็กนั้นผู้ที่ให้การศึกษาแก่อาริสโตเติลคือบิดาของเขานั้นเองซึ่งเน้นหนักไปในด้านธรรมชาติวิทยา เมื่อเขาอายุได้ 18 ปีก็ได้เดินทางไปศึกษาต่อกับปรัชญาเมธีผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดในยุคนั้นคือ เพลโต ในกรุงเอเธนส์ (Athens) ในระหว่างการศึกษาอยู่กับเพลโต 20 ปีนั้นทำให้อาริสโตเติลเป็นนักปราชญ์ที่ลือนามต่อมาจากเพลโต ต่อมาเมื่อเพลโตถึงแก่กรรมในปี 347 ปีก่อนคริสต์ศักราช อาริสโตเติลจึงเดินทางไปรับตำแหน่งเป็นพระอาจารย์ของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ ในปี 343 - 342 ก่อนคริสต์ศักราช ต่อมาในปี 336 ก่อนคริสต์ศักราช พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ได้ขึ้นครองราชสมบัติต่อจากพระเจ้าฟิลิป พระองค์จึงได้พระราชทานทุนให้แก่อาริสโตเติลเพื่อจัดตั้งโรงเรียนที่สตากิราชื่อไลเซียม (Lyceum)
ในการทำการศึกษาและค้นคว้าของอาริสโตเติลทำให้เขาเป็นผู้รอบรู้สรรพวิชา และได้เขียนหนังสือไว้มากมายประมาณ 400 - 1000 เล่ม ซึ่งงานต่าง ๆ ที่ได้เขียนขึ้นมานั้น ได้มีอิทธิพลต่อความเชื่อในศาสนาคริสต์จวบจนกระทั่งยุคกลางหรือยุคมืด ซึ่งมีเวลาประมาณ 1,500 ปีเป็นอย่างน้อย
ปรัชญาทฤษฎี > ตรรกศาสตร์พจน์

อาริสโตเติลเป็นผู้เขียน Prior Analytics ซึ่งได้รับยกย่องว่าเป็นงานศึกษาตรรกศาสตร์รูปนัยที่มีอายุมากที่สุด และมโนทัศน์ตรรกศาสตร์ของเขาเป็นตรรกศาสตร์ตะวันตกรูปที่ครอบงำจนมีความก้าวหน้าในคณิตตรรกศาสตร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 19
ปรัชญาทฤษฎี > ออร์กานอน

| คำ | พจน์ | สมการ |
| --- | --- | --- |
|     บุรุษทุกคนต้องตาย      กรีกทุกคนเป็นบุรุษ  ∴ กรีกทุกคนต้องตาย | M a P  S a M  S a P |  |
สิ่งที่ปัจจุบันเรียก ตรรกศาสตร์แบบอาริสโตเติลและตรรกบทประเภทต่าง ๆ (วิธีการให้เหตุผลเชิงตรรกะ) อาริสโตเติลเองเรียกว่า ศาสตร์การวิเคราะห์ (analytics) คำว่า "logic" นั้นเขาสงวนไว้หมายถึงวิภาษวิธี งานส่วนใหญ่ของอาริสโตเติลอาจไม่อยู่ในรูปดั้งเดิม เพราะน่าจะมีการแก้ไขโดยนักเรียนและผู้สอนในภายหลัง งานเชิงตรรกะของอาริสโตเติลมีการรวบรวมเป็นหนังสือหกเล่มชื่อ ออร์กานอน เมื่อประมาณ 40 ปีก่อน ค.ศ.
การวิเคราะห์งานเขียนของอาริสโตเติลเริ่มจากพื้นฐาน คือ การวิเคราะห์พจน์อย่างง่าย, การวิเคราะห์ประพจน์และความสัมพันธ์มูลฐาน, การศึกษาตรรกบทและวิภาษวิธี
ปรัชญาทฤษฎี > อภิปรัชญา > สาระ

อาริสโตเติลพิจารณามโนทัศน์ของสาระ (ousia) และสารัตถะ (to ti ên einai) ในหนังสือ Metaphysics (Book VII) เขาสรุปว่าสสารหนึ่งเป็นสสาร (matter) และรูป (form) ประกอบกัน เป็นทฤษฎีปรัชญาชื่อ สสารรูปนิยม (hylomorphism) ใน Book VIII เขาแยกแยะสสารของสาระเป็น substratum หรือสิ่งที่ประกอบเป็นสสาร ตัวอย่างเช่น สสารของบ้านคือ อิฐ หิน ไม้ ฯลฯ หรือสิ่งอื่นที่ประกอบเป็นบ้าน ส่วนรูปของสสารคือบ้านที่แท้จริง กล่าวคือ "สิ่งที่คุ้มร่างกายและทรัพย์" หรือ differentia อื่นที่ทำให้นิยามสิ่งหนึ่งว่าบ้าน สูตรซึ่งให้ส่วนประกอบเป็น account ของสสาร และสูตรที่ให้ differentia เป็น account ของรูป
ปรัชญาทฤษฎี > อภิปรัชญา > สัจนิยมภายใน

ปรัชญาของอาริสโตเติลมุ่งที่ระดับสากล (universal) เช่นเดียวกับครูเพลโตของเขา ภววิทยาของอาริสโตเติลวางระดับสากล (katholou) ในรายละเอียด (kath' hekaston) สิ่งที่อยู่ในโลก ในขณะที่สำหรับเพลโตแล้ว ภาวะสากลเป็นรูปที่มีอยู่แยกกันซึ่งสิ่งที่แท้จริงเลียนแบบ แต่สำหรับอาริสโตเติล "รูป" เป็นภาพนิ่งซึ่งเป็นพื้นฐานของปรากฏการณ์ แต่เป็น "ตัวอย่างประกอบ" (instantiated) ในสสารหนึ่ง ๆ
เพลโตให้เหตุผลว่าทุกสิ่งมีรูปสากล ซึ่งอาจเป็นคุณสมบัติหรือความสัมพันธ์กับสิ่งอื่น ตัวอย่างเช่น เมื่อเราดูลูกแอปเปิ้ล เราเห็นแอปเปิ้ล และเราสามารถวิเคราะห์รูปของแอปเปิ้ลได้ด้วย ในลักษณะนี้ มีแอปเปิ้ลเฉพาะรายและรูปสากลของแอปเปิ้ล ยิ่งไปกว่านั้น เราสามารถวางแอปเปิ้ลไว้ข้างหนังสือ เพื่อที่เราสามารถพูดถึงทั้งหนังสือและแอปเปิ้ลว่าอยู่ข้างกัน เพลโตให้เหตุผลว่ามีรูปสากลบางอย่างซึ่งไม่ใช่ส่วนหนึ่งของสิ่งเฉพาะ ตัวอย่างเช่น มีความเป็นไปได้ว่าไม่มีความดีเฉพาะส่วนอยู่ แต่ "ความดี" ยังเป็นรูปสากลแท้ อาริสโตเติลไม่เห็นด้วยกับเพลโตในข้อนี้ โดยให้เหตุผลว่าระดับสากลทั้งหมดเป็นตัวอย่างที่อยู่ในบางช่วงเวลา และไม่มีระดับสากลใดที่ไม่ยึดโยงกับสิ่งที่มีอยู่แล้ว นอกจากนี้ อาริสโตเติลยังไม่เห็นด้วยกับเพลโตเกี่ยวกับตำแหน่งของระดับสากล เมื่อเพลโตพูดถึงโลกของรูป ซึ่งเป็นสถานที่ที่มีรูปสากลทั้งหมดอยู่ อาริสโตเติลยืนยนัว่าระดับสากลนั้นมีอยู่ในทุกสิ่งซึ่งระดับสากลเป็นภาคแสดง (predicated) ฉะนั้น อาริสโตเติลจึงว่า รูปของแอปเปิ้ลมีอยู่ในทุกลูก มากกว่าในโลกของรูป