stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษาเขมรสมัยกลาง

Khmer
| ภาษาเขมรสมัยกลาง |
| --- | --- |
รูปตัวอย่าง ศิลาจารึก เขียนเป็น ภาษาเขมรสมัยกลาง
ภูมิภาค: ประเทศกัมพูชา บางส่วนใน ประเทศไทย ประเทศลาว และ ประเทศเวียดนาม
ยุค: พัฒนาไปเป็น ภาษาเขมร, ภาษาเขมรเหนือ ภาษาเขมรตะวันตก และ ภาษาเขมรกรอม ในคริสต์ศตวรรษที่ 18
ตระกูลภาษา: ออสโตรเอเชียติก  ภาษาเขมรสมัยกลาง
รูปแบบก่อนหน้า: ภาษาเขมรเก่า ภาษาเขมรสมัยกลาง 
รหัสภาษา
ISO 639-3: xhm
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
ภาษาเขมรสมัยกลาง หรือ ภาษาเขมรสมัยหลังพระนคร เป็นชื่อที่ใช้เรียกภาษาเขมรในช่วงระหว่างคริสตศตวรรษที่ 14 ถึงคริสตศตวรรษที่ 18 ซึ่งเอาไว้แบ่งคั่นระหว่างยุคของภาษาเขมรเก่าและภาษาเขมรสมัยใหม่ พัฒนาการและการสื่อสารของภาษาเขมรสมัยกลางเกิดขึ้นพร้อม ๆ กับการล่มสลายของอาณาจักรพระนคร ร่วมสมัยกับการขยายอิทธิพลของอาณาจักรอยุธยา ยุคดังกล่าวถูกเรียกว่ายุคหลังพระนคร ภาษาเขมรสมัยกลางเป็นช่วงที่มีการเปลี่ยนแปลงทางด้านสัทวิทยาของตัวภาษาไปจากเดิมอย่างมาก โดยได้วิวัฒนาการไปเป็นภาษาเขมรสมัยใหม่ ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1777 ในรัชสมัยของนักองค์เอง พระราชบิดาของนักองด้วง เป็นต้นมา
ชาวเขมรได้หยิบยืมตระกูลอักษรพราหมีมาใช้เขียนภาษาของตน ตั้งแต่ภาษาเขมรเก่า ในคริสต์ศตวรรษที่ 6–7 การเปลี่ยนแปลงของภาษาเขมรสมัยกลางต่างก็ได้ทิ้งร่องรอยที่เป็นลายลักษณ์อักษรเหลือไว้เป็นจำนวนมาก ทําให้ภาษาเขมรสมัยกลางได้รับการสืบสร้างและถูกนำมาศึกษาใหม่อีกครั้ง ในยุคดังกล่าวตัวภาษามีพัฒนาการเปลี่ยนแปลงหน่วยเสียงต่าง ๆ ในกลุ่มฐานเสียงพยัญชนะหยุด ซึ่งมีความแตกต่างไปจากภาษาเขมรเก่า ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของระบบสระเพื่อชดเชยความแตกต่างในวิธีการสะกดตามมา โดยสระที่ตามหลังกลุ่มฐานเสียงพยัญชนะระเบิด โฆษะ โดยส่วนใหญ่จะไม่มีการเปลี่ยนแปลงของหน่วยเสียงสระไปจากเดิมมากนัก ขณะที่สระชุดเดียวกันซึ่งตามหลังด้วยกลุ่มฐานเสียงพยัญชนะระเบิด อโฆษะ ก็ได้เกิดกระบวนการเลื่อนสระไปเป็นหน่วยเสียงที่แตกต่างกันไปอย่างเป็นระบบ แน่นอนว่าการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวครอบคลุมทั้งสระเดี่ยวและสระประสม นอกจากนี้การสูญเสียหน่วยเสียง /r/ ในตัวสะกด "រ" และการควบรวมหน่วยเสียง /s/ ไปเป็น /h/ ในตัวสะกด "ស" ดังที่ปรากฎภาษาเขมรสมัยใหม่ ทั้งหมดล้วนเกิดขึ้นในยุคของภาษาสมัยเขมรกลางทั้งสิ้น
ภาษาเขมรสมัยกลางมีหลักฐานชั้นต้นปรากฏอยู่ในรูปแบบของเอกสารหรือจารึกอยู่เป็นจำนวนมาก ในปัจจุบันภาษาเขมรสมัยกลางได้พัฒนาไปเป็นภาษาสมัยใหม่ถึงสามภาษา ได้แก่ ภาษาเขมรเหนือ ภาษาเขมรตะวันตก สำเนียงถิ่นต่าง ๆ ในภาษาเขมรกลาง รวมถึงภาษาเขมรสำเนียงมาตรฐานและภาษาเขมรกรอม
ความเป็นมา

"ภาษาเขมรเก่า" เป็นชื่อที่ใช้เรียกภาษาเขมรในยุคก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 14 ที่สืบทอดมาจากสามอาณาจักรที่สืบต่อกันมาในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ อาณาจักรฟูนาน อาณาจักรเจนละ และอาณาจักรเขมร (พระนคร) เมื่ออาณาจักรดังกล่าวสามารถขยายอำนาจการปกครองเข้าสู่พื้นที่ส่วนใหญ่ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งแต่ทิศตะวันตกสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงไปจนถึงทะเลอันดามัน และจากทางตอนเหนือของอ่าวไทยจรดไปจนถึงประเทศจีน ภาษาเขมรเก่าของชาวเขมรก็ได้กลายเป็นภาษาหลักและกลายเป็นภาษาราชการที่มีอิทธิพลครอบคลุมทั่วทั้งจักรวรรดิ แต่หลังจากที่อาณาจักรอยุธยาของชาวสยามได้เข้ามายึดเมืองพระนครในคริสตศตวรรษที่ 14 จักรวรรดิเขมรก็สูญเสียสิทธิทั้งในเชิงอำนาจและอิทธิพลลงอย่างต่อเนื่อง เช่นดินแดนทางตอนเหนือของทิวเขาพนมดงรักได้ตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของอาณาจักรล้านช้าง ขณะที่ดินแดนทางตะวันตกและทางตะวันตกเฉียงเหนือก็ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรอยุธยา ส่วนดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงก็ถูกผนวกกลายเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรเวียดนาม ศูนย์กลางทางวัฒนธรรมของชาวเขมรถูกถอยร่นไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้และในที่สุดก็ถูกลดทอนลงกลายเป็นวัฒนธรรมกันชนคั่นกลางระหว่างอาณาจักรรอบข้างที่ทรงอำนาจอย่างสยามและเวียดนาม ซึ่งมหาอำนาจทั้งสองต่างก็ต้องการที่จะแผ่อิทธิพลขยายอำนาจของตนเข้ามาปกครองอาณาจักรของชาวเขมรในฐานะรัฐบริวาร
ภายใต้บริบทดังกล่าวนี้เอง การล่มสลายของจักรวรรดิเขมรได้ส่งผลให้ภาษาเขมรเก่าเกิดพัฒนาการขึ้นอย่างรวดเร็วจนกลายเป็นภาษาเขมรกลาง สำเนียงถิ่นต่าง ๆ ทั้งหมดในภาษาเขมรสมัยใหม่ล้วนแต่เป็นผลลัพธ์จาก "การแตกแยกทางภาษาในแต่ละชุมชน" ที่เกิดขึ้นในภาษาเขมรสมัยกลางโดยตรง วิธีการเปรียบเทียบทางภาษาคือการใช้ภาษาเขมรสมัยใหม่ควบคู่ไปกับจารึกหรืองานเขียนของภาษาเขมรสมัยกลาง วิธีการดังกล่าวทำให้นักภาษาศาสตร์สามารถที่จะวิจัยและสืบย้อนถึงร่องรอยและคุณลักษณะที่สำคัญของภาษาเขมรสมัยกลางได้ อย่างไรก็ตามเนื่องจากไม่มีหลักฐานที่มาจากภาษาเขมรสมัยเก่าโดยตรงหลงเหลืออยู่มากนัก ส่งผลให้นักภาษาศาสตร์จำเป็นที่จะต้องอาศัยการวิเคราะห์จารึกภาษาเขมรสมัยกลางผ่านระบบการเขียนของภาษาเขมรสมัยใหม่ เพื่อที่จะประดิษฐ์ภาษาเขมรเก่าขึ้นใหม่เป็นการเฉพาะ แม้ว่ากระบวนการดังกล่าวสามารถที่จะทำให้นักภาษาศาสตร์สามารถทำความเข้าใจเกี่ยวกับอิทธิพลและความสำคัญของภาษาเขมรสมัยกลางได้มากขึ้น แต่ก็กระทบกับกระบวนการสืบย้อนและประดิษฐ์ภาษาเขมรเดิมขึ้นใหม่อยู่พอสมควร
ความเป็นมา > ภาษาเขมรสมัยกลางช่วงปลาย

ภาษาเขมรสมัยกลางช่วงปลายเป็นช่วงที่มีหลักฐานชั้นต้นปรากฏอยู่ในรูปแบบของเอกสารหรือจารึกมากที่สุด นอกจากจารึกแล้ว ยังมีต้นฉบับคัมภีร์ใบลานจากหลาย ๆ สถานที่หรือหลาย ๆ สาขา ที่ปรากฎในรูปแบบ พงศาวดาร วรรณกรรม บทความทางจริยธรรม และ คู่มือปฏิบัติงาน และในช่วงเวลาดังกล่าวนี้เอง ที่กลุ่มฐานเสียงพยัญชนะอโฆษะได้ลดความก้องของหน่วยเสียงลงมา พร้อม ๆ กับหน่วยเสียงสระต่าง ๆ ที่เกิดการเปลี่ยนแปลงแตกต่างกันไปอย่างเป็นระบบ
สัทวิทยา

ภาษาเขมรสมัยกลางซึ่งเป็นชื่อที่ใช้เรียกภาษาเขมรในช่วงเวลากึ่งกลางระหว่างยุคของภาษาเขมรเก่าและภาษาเขมรสมัยใหม่ ภาษาเขมรสมัยกลางถือว่าเป็นภาษาที่มีสัทวิทยาค่อนข้างใกล้เคียงกับภาษาเขมรสมัยใหม่เป็นอย่างมาก ๆ ทั้งในด้านของหน่วยเสียงพยัญชนะและสระ
สัทวิทยา > เสียงพยัญชนะ

|  |  | ริมฝีปาก | ริมฝีปาก | ปุ่มเหงือก | ปุ่มเหงือก | เพดานแข็ง | เพดานแข็ง | เพดานอ่อน | เพดานอ่อน | เส้นเสียง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| หยุด | พ่นลม | pʰ | pʰ | tʰ | tʰ | cʰ | cʰ | kʰ | kʰ |  |
| หยุด | ไม่ก้อง | p | p | t | t | c | c | k | k | ʔ |
| หยุด | ก้อง | ɓ | b | ɗ | d | ɟ | ɟ | ɡ | ɡ |  |
| นาสิก | ก้อง | m | m | n | n | ɲ | ɲ | ŋ | ŋ |  |
| เสียดแทรก | ไม่ก้อง |  |  | s | s |  |  |  |  | h |
| เปิด | ก้อง |  |  | l | l | j | j | w | w |  |
| รัว | ก้อง |  |  | r | r |  |  |  |  |  |
สัทวิทยา > เสียงสระ

|  | หน้า> สั้น | หน้า> ยาว | กลาง> สั้น | กลาง> ยาว | หลัง> สั้น | หลัง> ยาว |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ปิด | i | iː | ɨ | ɨː | u | uː |
| กึ่งกลาง | (e) | eː | ə | əː | (o) | oː |
| กึ่งเปิด | (ɛ) | ɛː |  |  |  |  |
| เปิด |  |  | a | aː | ɔ | ɔː |
ดูเพิ่ม

ประเทศกัมพูชา
ประวัติศาสตร์กัมพูชา
ภาษาเขมร
อักษรเขมร
อ่านเพิ่ม

Bauer, Christian (1989). "Recovering extracted infixes in Middle Khmer" (PDF). Mon-Khmer Studies. 15 (155–164).
Jacob, Judith M (1965). "Notes on the numerals and numeral coefficients in Old, Middle and Modern Khmer" (PDF). Lingua. 15: 143–162. doi:10.1016/0024-3841(65)90011-2.
Jacob, Judith M (1976). Affixation in Middle Khmer with Old and Modern Comparisons (PDF). Oceanic Linguistics Special Publications. pp. 591–623.
Jenner, Philip N (1974). "The value of 'au' and 'ai' in Middle Khmer" (PDF). Southeast Asian Linguistic Studies. 1: 157–173.
Jenner, Philip N (1977). "The value of i, ī, u and ū in Middle Khmer" (PDF). Mon-Khmer Studies. 5: 101–133.
Miyake, Marc. 2012. Khmer Cʔ-lusters.
Wayland, Ratree; Jongman, Allard (2003). "Acoustic correlates of breathy and clear vowels: the case of Khmer". Journal of Phonetics. 31 (2): 181–201. CiteSeerX 10.1.1.576.8853. doi:10.1016/s0095-4470(02)00086-4.
แหล่งข้อมูลอื่น

Dictionary of Old Khmer (SEAlang)
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  อิสราเอล
มอธแมน

ภาพวาดมอธแมน
มอธแมน  หรือ มอธแมนแห่งพอยต์เพลสเซนต์ หรือ เบิร์ดแมน (อังกฤษ: Mothman, The Mothman
of Point Pleasant, Birdman) เป็นสิ่งมีชีวิตลึกลับที่มีผู้อ้างว่าพบเห็นที่เมืองพอยต์เพลสเซนต์ ในรัฐเวสต์เวอร์จิเนีย สหรัฐอเมริกา ระหว่างวันที่ 12 พฤศจิกายน ค.ศ. 1966 ถึงวันที่ 15 ธันวาคม ค.ศ. 1967 โดยมอธแมนนั้นแปลว่า "มนุษย์ผีเสื้อกลางคืน" อ้างอิงตามลักษณะของผู้ที่อ้างว่าพบเห็น
ลักษณะ

มอธแมนกล่าวว่ารูปร่างคล้ายมนุษย์ที่มีความสูงกว่า 6 ฟุต มีตาสีแดงสว่างไสวในความมืด มีปีกขนาดใหญ่ 2 ปีก มีคอสั้นมาก ศีรษะใหญ่ มอธแมนบินโฉบไปมาในหลายสถานที่บริเวณนั้นเพียง 2–3 วัน แต่จากนั้นมาก็ได้มีผู้ที่อ้างว่าพบเห็นมอธแมนนับกว่า 100 ราย โดยเฉพาะพื้นที่ป่าสงวนที่เรียกว่า "พื้นที่ทีเอ็นที" (TNT area) ซึ่งอยู่นอกตัวเมือง ซึ่งเคยเป็นโรงงานผลิตอาวุธยุทโธปกรณ์แห่งชาติในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง และมีทฤษฎีสมคบคิดว่ามอธแมนอาจจะเกี่ยวข้องกับจานบินและมนุษย์ต่างดาวด้วย รวมถึงมีผู้อ้างว่าพบเห็นชายในชุดดำด้วย เนื่องจากที่พอยต์เพลสเซนต์มีรายงานการพบจานบินอยู่บ่อยครั้งในช่วงเวลานั้น
นอกจากนี้แล้ว ยังเชื่อว่า มอธแมนปรากฏตัวคล้ายกับจะมาเตือนถึงภัยพิบัติที่จะมาถึงล่วงหน้า คล้ายกับร็อด (Rods) เนื่องจากในตอนเย็นของวันที่ 15 ธันวาคม ค.ศ. 1967 สะพานซิลเวอร์ ซึ่งเป็นสะพานเหล็กความยาว 700 ฟุต ที่เชื่อมต่อระหว่างพอยต์เพลสเซนต์ กับรัฐโอไฮโอ พังถล่มลงมาในขณะที่แบกรับการจราจรคับคั่งเอาไว้ ภัยพิบัติดังกล่าวทำให้ มีผู้เสียชีวิต 46 คนและสร้างความเสียหายให้รถจำนวนมากที่สัญจรอยู่ ชาวเมืองโทษว่ามอธแมนเป็นตัวการทำให้เกิดเหตุร้ายครั้งนี้ และหลังจากนั้นก็ไม่มีใครพบเห็นมอธแมนอีกเลย จนกระทั่งอีกหลายปีต่อมา
วัฒนธรรมร่วมสมัย

เรื่องของมอธแมนกลายเป็นที่รู้จักกว้างขวางมากขึ้น เมื่อนักเขียนคนหนึ่งชื่อ จอห์น คีล ได้เดินทางมายังพอยต์เพลสเซนต์ เพื่อหาข้อมูลเกี่ยวกับมอธแมน เขาได้แต่งหนังสือชื่อ The Mothman Prophecies ขึ้นในปี ค.ศ. 1975 ซึ่งหนังสือเล่มนี้กลายเป็นหนังสือที่ขายดีเล่มหนึ่ง ต่อมาทางฮอลลีวู้ดก็ได้สร้างภาพยนตร์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับมอธแมนขึ้นด้วยในปี ค.ศ. 2002 ในชื่อเดียวกัน (ในชื่อภาษาไทยใช้ชื่อว่า ลางหลอน ทูตมรณะ) โดยบทภาพยนตร์ดัดแปลงมาจากหนังสือเล่มนี้ นำแสดงโดย ริชาร์ด เกียร์ และลอร่า ลินนีย์ กำกับการแสดงโดย มาร์ก เพลลิงตัน โดยริชาร์ด เกียร์ รับบทเป็น จอห์น ไคลน์ (ดัดแปลงชื่อจาก จอห์น คีล)
นอกจากนี้แล้วยังถูกกล่าวถึง ในปี ค.ศ. 2009 สารคดีของดิสคัฟเวอรี่ แชนนอลชุด Lost Tapes (ในประเทศไทยออกอากาศทางทรูวิชั่นส์ในกลางปีเดียวกัน) รวมถึงในสารคดีชุด The Unexplained Files ในปี ค.ศ. 2013–14 ทางช่องเดียวกัน (ในประเทศไทยออกอากาศทางพีพีทีวีในเดือนเมษายน ค.ศ. 2018) เป็นต้น
ดูเพิ่ม

ร็อด
มนุษย์นกฮูก
สัตว์ประหลาดแฟลทวูดส์
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์มอธแมน (อังกฤษ)
สารคดี Lost Tapes ตอน Mothman (1) จากyoutube
สารคดี Lost Tapes ตอน Mothman (2) จากyoutube
มาสค์ไรเดอร์ × มาสค์ไรเดอร์ ไกมุ & วิซาร์ด MOVIE ระเบิดศึกสงครามซามูไร

| มาสค์ไรเดอร์ × มาสค์ไรเดอร์ ไกมุ & วิซาร์ด MOVIE ระเบิดศึกสงครามซามูไร |
| --- | --- |
กำกับ: Ryuta Tasaki
เขียนบท: Nobuhiro Mouri (Gaim, Sengoku Movie Battle) Junko Kōmura (Wizard)
อำนวยการสร้าง: Ishimori Productions Toei
นักแสดงนำ: Gaku Sano Yutaka Kobayashi Mahiro Takasugi Yuumi Shida Yuki Kubota Shunya Shiraishi Makoto Okunaka Tasuku Nagase Junki Tozuka Yuko Takayama
กำกับภาพ: Koji Kurata
ตัดต่อ: Naoki Osada
ดนตรีประกอบ: Kousuke Yamashita Kōtarō Nakagawa
บริษัทผู้สร้าง: โตเอะ 
ผู้จัดจำหน่าย: โตเอะ
วันฉาย:   14 ธันวาคม ค.ศ. 2013 (2013-12-14) 
ความยาว: 92 นาที
ประเทศ: ญี่ปุ่น
ภาษา: ญี่ปุ่น
ทำเงิน: US$9.4 ล้าน
มาสค์ไรเดอร์ × มาสค์ไรเดอร์ ไกมุ & วิซาร์ด MOVIE ระเบิดศึกสงครามซามูไร (ญี่ปุ่น: 仮面ライダー×仮面ライダー 鎧武&ウィザード 天下分け目の戦国MOVIE大合戦; โรมาจิ: Kamen Raidā × Kamen Raidā Gaimu Ando Wizādo Tenkawakeme no Sengoku Mūbī Daigassen; Kamen Rider × Kamen Rider Gaim & Wizard: The Fateful Sengoku Movie Battle) เป็นภาพยนตร์แนวโทคุซัทสึข้ามฝั่ง ที่เป็นการเจอกันระหว่าง มาสค์ไรเดอร์ไกมุ และมาสค์ไรเดอร์วิซาร์ด โดยเป็นการเฉลิมฉลองครบรอบ 15 ปีของมาสค์ไรเดอร์ในยุคเฮย์เซย์ ออกฉายครั้งแรกในวันที่ 14 ธันวาคม ค.ศ. 2013
ในประเทศไทย ได้มีลิขสิทธิ์ในการจัดจำหน่ายคือ บริษัท ดรีม เอกซ์เพรส (เดกซ์) จำกัด
เพลงประกอบ

"TEPPEN STAR"
คำร้อง: Shoko Fujibayashi
ทำนอง: JIN, junchi, Shuhei Naruse
เรียบเรียง: JIN
ศิลปิน: hitomi
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
Website for Toei
มณฑลเสฉวน

| มณฑลเสฉวน 四川省 |
| --- | --- |
มณฑล
(ตามเข็มนาฬิกาจากด้านบน) ทะเลสาบแรดในจิ่วไจ้โกว  สะพานอานชุ่น  แพนด้ายักษ์  ภูเขาเอ๋อเหมย์  พระพุทธรูปเล่อชาน  
แผนที่แสดงที่ตั้งของมณฑลเสฉวน
พิกัด: 30°08′N 102°56′E﻿ / ﻿30.133°N 102.933°E﻿ / 30.133; 102.933
เมืองหลวง (และเมืองใหญ่สุด): เฉิงตู
จำนวนเขตการปกครอง: 21 จังหวัด, 181 อำเภอ, 5,011 ตำบล
การปกครอง
 • เลขาธิการพรรค: เผิง ชิงฮฺหวา (彭清华)
 • ผู้ว่าการ: หยิ่น ลี่ (尹力)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 485,000 ตร.กม. (187,000 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: อันดับที่ 5
ความสูงจุดสูงสุด: 7,556 เมตร (24,790 ฟุต)
ประชากร (ค.ศ. 2013)
 • ทั้งหมด: 81,100,000 คน
 • อันดับ: อันดับที่ 4
 • ความหนาแน่น: 170 คน/ตร.กม. (430 คน/ตร.ไมล์)
 • อันดับความหนาแน่น: อันดับที่ 22
ประชากรศาสตร์
 • องค์ประกอบทางชาติพันธุ์: ฮั่น – 95%   อี๋ – 2.6%   ทิเบต – 1.5%   เชียง – 0.4%   อื่น ๆ - 0.5%
 • ภาษาและภาษาถิ่น: ภาษาจีนกลางตะวันตกเฉียงใต้ (สำเนียงเสฉวน), ภาษาทิเบตคาม, ภาษาแคะ
รหัส ISO 3166: CN-SC
GDP (ค.ศ. 2017): 3.70 ล้านล้านเหรินหมินปี้ 547.71 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 6)
 • ต่อหัว: 44,651 เหรินหมินปี้ 6,613 ดอลลาร์สหรัฐ (อับดับที่ 22)
HDI (ค.ศ. 2018): 0.716 (สูง) (อันดับที่ 26)
เว็บไซต์: www.sc.gov.cn
เสฉวน หรือ ซื่อชวน (จีน: 四川ไฟล์:Sichuan.ogg; พินอิน: Sìchuān) เป็นมณฑลหนึ่งทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ของสาธารณรัฐประชาชนจีน กินพื้นที่ส่วนใหญ่ของแอ่งเสฉวนและพื้นที่ทางตะวันออกสุดของที่ราบสูงทิเบต ตั้งอยู่ระหว่างแม่น้ำจินชาทางตะวันตก ภูเขาต้าปาทางเหนือ และที่ราบสูงยูนนาน–กุ้ยโจวทางทิศใต้ เมืองหลวงของเสฉวนคือ เฉิงตู มีประชากรในเสฉวนอยู่ที่ 81 ล้านคน
ในสมัยโบราณ เสฉวนเป็นที่ตั้งของรัฐปาและรัฐสู่ ต่อมาได้ถูกพิชิตโดยรัฐฉิน ซึ่งทำให้รัฐฉินแข็งแกร่งขึ้นและปูทางไปสู่การรวมจีนของจิ๋นซีฮ่องเต้กลายเป็นราชวงศ์ฉิน ในยุคสามก๊ก ก๊กสู่ฮั่นของเล่าปี่มีที่ตั้งอยู่ในเสฉวน ในศตวรรษที่ 17 พื้นที่แห่งนี้ได้รับความเสียหายจากการก่อกบฏของจางเซี่ยนจง และถูกปราบโดยแมนจูในเวลาต่อมา แต่ก็ได้รับการฟื้นฟูจนกลายเป็นพื้นที่ที่มีประสิทธิผลมากที่สุดแห่งหนึ่งของจีนในศตวรรษที่ 19 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ฉงชิ่งเคยเป็นเมืองหลวงชั่วคราวของสาธารณรัฐจีน ทำให้ที่นี่เป็นจุดสนใจในการทิ้งระเบิดของญี่ปุ่น เป็นหนึ่งในพื้นที่สุดท้ายในจีนแผ่นดินใหญ่ที่กองทัพปลดปล่อยประชาชนยึดได้ในช่วงสงครามกลางเมืองจีน และถูกแบ่งออกเป็นสี่ส่วนตั้งแต่ปี 1949 ถึง 1952 โดยฉงชิ่งได้รับการบูรณะในอีกสองปีต่อมา เสฉวนได้ประสบกับทุพภิกขภัยครั้งใหญ่ในจีนในปี 1959 ถึง 1961 แต่ก็ยังคงเป็นมณฑลที่มีประชากรมากที่สุดของจีนจนกระทั่งมีการแยกฉงชิ่งเพื่อตั้งขึ้นเป็นนครปกครองโดยตรงในปี 1997
ชาวจีนฮั่นในเสฉวนพูดภาษาจีนกลางด้วยสำเนียงท้องถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งเป็นรูปเป็นร่างขึ้นในช่วงที่มีการขยายตัวของประชากรในพื้นที่ในสมัยราชวงศ์หมิง ปัจจุบันกลุ่มภาษาถิ่นนี้มีผู้พูดประมาณ 120 ล้านคน ซึ่งทำให้ภาษานี้เป็นภาษาที่มีคนพูดมากที่สุดเป็นอันดับ 10 ของโลกหากนับแยกกัน ด้วยสภาพอากาศที่ชื้นและอบอุ่นในพื้นที่ทำให้อาหารเสฉวนเป็นอาหารที่มีรสชาติเผ็ดมาช้านาน โดยเฉพาะรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ของพริกไทยเสฉวนที่กลายเป็นวัตถุดิบหลักของอาหารจีนทั่วโลก เช่น ไก่กังเปา หมาผัวโต้วฟู
ในปี 1950 มณฑลซีคังถูกยุบและต่อมาถูกแยกไปรวมกับเขตปกครองตนเองทิเบตที่ก่อตั้งขึ้นใหม่และมณฑลเสฉวน ทำให้พื้นที่ทางตะวันตกและตะวันเฉียงเหนือของเสฉวนประกอบด้วยเขตปกครองตนเองของชนชาติทิเบตและชนชาติเชียง
ชื่อ

ชื่อ "เสฉวน" มีความหมายว่า "แม่น้ำสี่สาย" เพราะมณฑลเสฉวนตั้งอยู่บนพื้นที่ของแม่น้ำ 3 สายมาบรรจบกัน คือ แม่น้ำแยงซีเกียง แม่น้ำหลินเจียง และแม่น้ำจินซางเจียง มีชื่อย่อคือ ชวน (川）หรือ สู่（蜀, จ๊ก)
ประวัติศาสตร์

ในทางประวัติศาสตร์เคยเป็นราชธานีก๊กสู่ฮั่นของเล่าปี่และขงเบ้งในสมัยสามก๊ก ปลายราชวงศ์ฮั่น ขงเบ้งได้เลือกเอาเสฉวนเป็นราชธานีของก๊กสู่ เพื่อหมายฟื้นฟูราชวงศ์ฮั่น
ภูมิศาสตร์

มณฑลเสฉวนมีพื้นที่ติดต่อดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับ มณฑลชิงไห่ มณฑลกานซู และมณฑลฉ่านซี ประเทศจีน
ทิศใต้ ติดต่อกับ มณฑลยูนนาน และมณฑลกุ้ยโจว ประเทศจีน
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ มณฑลหูเป่ย์ และมณฑลหูหนาน ประเทศจีน
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ เขตปกครองตนเองทิเบต
มณฑลเสฉวนมีภูมิประเทศสวยงามหลายรูปแบบทั้งภูเขาหิมะที่ราบสูงแม่น้ำ และมีมรดกโลกได้แก่
อุทยานแห่งชาติจิ่วไจ้โกว-หวงหลง
พระพุทธรูปเล่อซานและเขาง้อไบ๊
เขื่อนตูเจียงเอี้ยน
ถ้ำผาหินสลักต้าจู๋
วัดเต๋าชิงเฉงซัน
สภาพอากาศเป็นแบบกึ่งร้อนชื้น สภาพโดยทั่วไปจะมีความชื้นในอากาศสูง สภาพอากาศจึงค่อนข้างครึ้มไม่ค่อยมีแสงแดด โดยในรอบสัปดาห์จะมีแสงแดดหรือเห็นพระอาทิตย์เพียงไม่กี่วัน แต่จะมีหมอกปกคลุมเป็นปกติ จนได้รับฉายาว่า "เมืองในหมอก" หรือ "หมาเห่าพระอาทิตย์"
เศรษฐกิจ

ในมลฑลเสฉวนมีการลงทุนภาคอุตสาหกรรมหนัก โดยเฉพาะอุตสาหกรรมรถยนต์ โดย First Automotive Works (FAW) ผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่ของจีน ลงทุนร่วมกับโตโยต้า และมีศูนย์กลางการผลิตแม่พิมพ์เหล็กสำหรับรถยนต์ที่เมืองฉางเฟย
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ มณฑลเสฉวน
เว็บไซต์ทางการ
| ด ค ก เขตการปกครองระดับมณฑลของประเทศจีน |
| --- | --- | --- |
| มณฑล |  กวางตุ้ง  กานซู่  กุ้ยโจว  จี๋หลิน  เจ้อเจียง  เจียงซี  เจียงซู  ฉ่านซี  ชานซี  ชานตง  ชิงไห่  ไต้หวัน*  ฝูเจี้ยน  ยูนนาน  เสฉวน  หูเป่ย์  หูหนาน  เหลียวหนิง  เหอเป่ย์  เหอหนาน  ไหหลำ  อานฮุย  เฮย์หลงเจียง  |  |
| เขตปกครองตนเอง |  กว่างซี  ซินเจียง  ทิเบต  มองโกเลียใน  หนิงเซี่ย  |  |
| นครปกครองโดยตรง |  ฉงชิ่ง  เซี่ยงไฮ้  เทียนจิน  ปักกิ่ง  |  |
| เขตบริหารพิเศษ |  มาเก๊า  ฮ่องกง  |  |
*หมายเหตุ: ไต้หวันถูกอ้างสิทธิ์โดยสาธารณรัฐประชาชนจีน แต่บริหารโดยสาธารณรัฐจีน
ฟุตบอลหญิงชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน 2016

| รายละเอียดการแข่งขัน |
| --- | --- |
ประเทศเจ้าภาพ:  พม่า
วันที่: 26 กรกฎาคม–4 สิงหาคม
ทีม: 8
สถานที่: 1 (ใน 1 เมืองเจ้าภาพ)
อันดับเมื่อสิ้นสุดการแข่งขัน
ชนะเลิศ:  ไทย (สมัยที่ 3rd)
รองชนะเลิศ:  เวียดนาม
อันดับที่ 3:  พม่า
อันดับที่ 4:  ออสเตรเลีย ยู-20
สถิติการแข่งขัน
จำนวนนัดที่แข่งขัน: 16
จำนวนประตู: 105 (6.56 ประตูต่อนัด)
ผู้ทำประตูสูงสุด:  Win Theingi Tun (9 ประตู)
← 2015 2018 → 
การแข่งขัน ฟุตบอลหญิงชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน 2016 เป็นการจัดแข่งขันขึ้นเป็นครั้งที่ 9 ของฟุตบอลหญิงชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน, เป็นการแข่งขันฟุตบอลหญิงระดับนานาชาติจัดโดย สหพันธ์ฟุตบอลอาเซียน (เอเอฟเอฟ). ทัวร์นาเมนต์นี้ได้จัดขึ้นที่ มัณฑะเลย์, ประเทศเมียนมาร์ ระหว่างวันที่ 26 กรกฎาคม–4 สิงหาคม พ.ศ. 2559.
ทีมที่เข้าร่วม

8 ทีมได้ถูกกำหนดให้มีส่วนร่วมในทัวร์นาเมนต์ใน มัณฑะเลย์, ประเทศเมียนมาร์. อินโดนีเซียได้ถูกลงโทษห้ามแข่งขันโดยฟีฟ่าในช่วงเวลาที่กลุ่มมีการประกาศออกมา. ออสเตรเลียได้ส่งทีมอายุไม่เกิน 20 ปีของพวกเขา. ญี่ปุ่น, จีนไทเป และ เกาหลีใต้ ได้ถูกรับเชิญที่จะมีส่วนร่วมเป็นแปดทีมในทัวร์นาเมนต์. อย่างไรก็ตามทั้งสามทีมก็ไม่มีการรับประกันได้ว่าการมีส่วนร่วมและติมอร์ เลสเตได้มีชื่อในแปดทีมของทัวร์นาเมนต์.
ออสเตรเลีย ยู20
พม่า (เจ้าภาพ)
มาเลเซีย
ฟิลิปปินส์
สิงคโปร์
ไทย (แชมป์เก่า)
เวียดนาม
ติมอร์-เลสเต
ทัวร์นาเมนต์ > รอบแบ่งกลุ่ม

เวลาทั้งหมดเป็น เวลามาตรฐานเมียนมาร์ (UTC+06:30)
ทัวร์นาเมนต์ > รอบแบ่งกลุ่ม > กลุ่ม เอ

| อันดับ | ทีม | เล่น | ชนะ | เสมอ | แพ้ | ได้ | เสีย | ต่าง | คะแนน | การผ่านเข้ารอบ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  เวียดนาม | 3 | 3 | 0 | 0 | 20 | 0 | +20 | 9 | ผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออก |
| 2 |  ไทย | 3 | 2 | 0 | 1 | 12 | 2 | +10 | 6 | ผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออก |
| 3 |  ฟิลิปปินส์ | 3 | 1 | 0 | 2 | 2 | 8 | −6 | 3 |  |
| 4 |  สิงคโปร์ | 3 | 0 | 0 | 3 | 0 | 24 | −24 | 0 |  |
แหล่งที่มา: 
กฎการจัดอันดับ:
26 กรกฎาคม พ.ศ. 2559
15:00
| ไทย  | 4 – 0 |  ฟิลิปปินส์ |
| --- | --- | --- |
| พิสมัย  21', 31' กาญจนา  49' รัตติกาล  67' | รายงาน |  |
ผู้ตัดสิน: Oh Hyeon Jeong (เกาหลีใต้)
26 กรกฎาคม พ.ศ. 2559
18:00
| เวียดนาม  | 14 – 0 |  สิงคโปร์ |
| --- | --- | --- |
| Xuyến  4' Liễu  8', 80' Muôn  10', 45+1', 47', 53', 59', 61' Tuyết Dung  17', 50' Minh Nguyệt  25' Nur Izyani  36' (เข้าประตูตัวเอง) Yến  67' | รายงาน |  |
ผู้ตัดสิน: Law Bik Chi (ฮ่องกง)
28 กรกฎาคม พ.ศ. 2559
15:00
| ฟิลิปปินส์  | 0–4 |  เวียดนาม |
| --- | --- | --- |
|  | รายงาน | Hòa  7' Tuyết Dung  30', 71' Minh Nguyệt  80' |
28 กรกฎาคม พ.ศ. 2559
18:00
| สิงคโปร์  | 0–8 |  ไทย |
| --- | --- | --- |
|  | รายงาน | อนุชศรา  27', 85', 88' อลิษา  30' ธนัสถา  58' อรทัย  70' ธนีกาญจน์  74' นิสา  74' |
30 กรกฎาคม พ.ศ. 2559
15:00
| ฟิลิปปินส์  | 2–0 |  สิงคโปร์ |
| --- | --- | --- |
| De Los Reyes  5' Wilson  50' | รายงาน |  |
30 กรกฎาคม พ.ศ. 2559
18:00
| เวียดนาม  | 2–0 |  ไทย |
| --- | --- | --- |
| Huỳnh Như  85' Thị Nguyệt  90+4' | รายงาน |  |
ทัวร์นาเมนต์ > รอบแบ่งกลุ่ม > กลุ่ม บี

| อันดับ | ทีม | เล่น | ชนะ | เสมอ | แพ้ | ได้ | เสีย | ต่าง | คะแนน | การผ่านเข้ารอบ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  ออสเตรเลีย ยู-20 | 3 | 2 | 1 | 0 | 25 | 1 | +24 | 7 | ผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออก |
| 2 |  พม่า (H) | 3 | 2 | 1 | 0 | 20 | 2 | +18 | 7 | ผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออก |
| 3 |  มาเลเซีย | 3 | 1 | 0 | 2 | 14 | 6 | +8 | 3 |  |
| 4 |  ติมอร์-เลสเต | 3 | 0 | 0 | 3 | 0 | 50 | −50 | 0 |  |
แหล่งที่มา: 
กฎการจัดอันดับ: 
 เจ้าภาพ.
27 กรกฎาคม พ.ศ. 2559
15:00
| ออสเตรเลีย ยู-20  | 4–0 |  มาเลเซีย |
| --- | --- | --- |
| Vine  13', 43' Maher  88' Chidiac  89' | รายงาน |  |
ผู้ตัดสิน: Bùi Thị Thu Trang (เวียดนาม)
27 กรกฎาคม พ.ศ. 2559
18:00
| พม่า  | 17–0 |  ติมอร์-เลสเต |
| --- | --- | --- |
| Win Theingi Tun  3', 13', 19', 45+1', 75' Khin Marlar Tun  7', 33' Yee Yee Oo  21', 29', 39' May Thu Kyaw  22', 54', 59' Khin Mo Mo Tun  31' Hlayin Win  65' Wai Wai Aung  71', 90+2' | รายงาน |  |
ผู้ตัดสิน: Lee Yi-Chi (จีนไทเป)
29 กรกฎาคม พ.ศ. 2559
15:00
| ติมอร์-เลสเต  | 0–20 |  ออสเตรเลีย ยู-20 |
| --- | --- | --- |
|  | รายงาน | Barbieri  2', 10', 24' Nenadovic  9' Condon  16', 40', 55' Wheeler  23' Ellis  34', 51' Ammendolia  37', 42', 50' Ayres  45', 45+1', 59' Lefevre  65' Green  53', 87', 90+1' |
29 กรกฎาคม พ.ศ. 2559
18:00
| มาเลเซีย  | 1–2 |  พม่า |
| --- | --- | --- |
| Dadree  18' | รายงาน | Khin Moe Wai  45+2' (ลูกโทษ) Win Theingi Tun  78' |
ผู้ชม: 15,000 คน
31 กรกฎาคม พ.ศ. 2559
15:00
| ติมอร์-เลสเต  | 0–13 |  มาเลเซีย |
| --- | --- | --- |
|  | รายงาน | Sarmento  4' (เข้าประตูตัวเอง) Elly Pius  8', 12', 76', 82', 85' Sa'arani  17', 32', 35', 89' Nordin  27', 45' Marques  68' (เข้าประตูตัวเอง) |
ผู้ตัดสิน: พันนิภา คำนึง (ไทย)
31 กรกฎาคม พ.ศ. 2559
18:00
| พม่า  | 1–1 |  ออสเตรเลีย ยู-20 |
| --- | --- | --- |
| Khin Moe Wai  41' | รายงาน | Vine  77' |
ผู้ชม: 22,500 คน
ผู้ตัดสิน: Law Bik Chi (ฮ่องกง)
ทัวร์นาเมนต์ > รอบแพ้คัดออก > รอบรองชนะเลิศ

2 สิงหาคม พ.ศ. 2559
15:00
| ออสเตรเลีย ยู-20  | 1–2 |  ไทย |
| --- | --- | --- |
| Maher  11' | รายงาน | กาญจนา  29' อนุชศรา  39' (ลูกโทษ) |
ผู้ตัดสิน: Law Bik Chi ฮ่องกง
2 สิงหาคม พ.ศ. 2559
18:00
| เวียดนาม  | 3–3 (ต่อเวลาพิเศษ) |  พม่า |
| --- | --- | --- |
| Huỳnh Như  15' Tuyết Dung  17' Minh Nguyệt  90+4' (ลูกโทษ) | รายงาน | Win Theingi Tun  59', 90+1' (ลูกโทษ) May Thu Kyaw  76' |
ลูกโทษ
| Kiều  Minh Nguyệt  Tuyết Dung  Xuyến  Thùy  | 5–4 |  Win Theingi Tun  Le Le Hlaing  Khin Marlar Tun  Khin Than Wai  Khin Moe Wai |
ผู้ตัดสิน: Oh Hyeon-jeong (เกาหลีใต้)
ทัวร์นาเมนต์ > รอบแพ้คัดออก > นัดชิงอันดับที่สาม

4 สิงหาคม พ.ศ. 2559
15:00
| พม่า  | 1–0 |  ออสเตรเลีย ยู-20 |
| --- | --- | --- |
| Win Theingi Tun  20' | รายงาน |  |
ผู้ชม: 1,500 คน
ทัวร์นาเมนต์ > รอบแพ้คัดออก > รอบชิงชนะเลิศ

4 สิงหาคม พ.ศ. 2559
18:00
| เวียดนาม  | 1–1 (ต่อเวลาพิเศษ) |  ไทย |
| --- | --- | --- |
| Minh Nguyệt  85' | รายงาน | รัตติกาล  7' |
ลูกโทษ
| Minh Nguyệt  Tuyết Dung  Thị Muôn  Thị Xuyến  Kiều  Liễu  Thị Nguyệt  Thúy An  Châu  | 5–6 |  อนุชศรา  สุนิสา  กาญจนา  นภัทร  นิภาวรรณ  รัตติกาล  พิกุล  ดวงนภา  ณัฐกานต์ |
ผู้ทำประตูสูงสุด

Win Theingi Tun
Nguyễn Thị Muôn
Shereilynn Elly Pius
Nguyễn Thị Tuyết Dung
Nur Haniza Sa'arani
May Thu Kyaw
อนุชศรา หมายเจริญ
Nguyễn Thị Minh Nguyệt
Eliza Ammendolia
Melina Ayres
Melinda Barbieri
Emily Condon
Ally Green
Yee Yee Oo
Olivia Ellis
Grace Maher
Cortnee Vine
Malini Nordin
Khin Marlar Tun
Khin Moe Wai
Wai Wai Aung
กาญจนา สังข์เงิน
พิสมัย สอนไสย์
รัตติกาล ทองสมบัติ
Huỳnh Như
Nguyễn Thị Liễu
Alex Chidiac
Ashleigh Lefevre
Sophie Nenadovic
Georgia Plessas
Clare Wheeler
Dadree Rofinus
Hlayin Win
Khin Mo Mo Tun
Christina de los Reyes
Camille Wilson
อลิษา รักพินิจ
นิสา ร่มเย็น
อรทัย ศรีมณี
ธนีกาญจน์ แดงดา
ธนัสถา ชาวงษ์
Nguyễn Thị Hòa
Nguyễn Thị Nguyệt
Nguyễn Thị Xuyến
Phạm Hải Yến
Nur Izyani Noorghani (ในนัดที่พบกับ เวียดนาม)
Luisa Marques (ในนัดที่พบกับ มาเลเซีย)
Natacha Sarmento (ในนัดที่พบกับ มาเลเซีย)
สิทธิการออกอากาศ

สำหรับรายการถ่ายทอดสดอาเซียนฟุตบอลหญิงแชมเปียนชิพ 2016 ในประเทศไทย มีดังนี้
| วันที่    | ทีม   | เวลา   | ช่อง |
| --- | --- | --- | --- |
รอบแบ่งกลุ่ม
| 26 กรกฎาคม |  ไทย พบ  ฟิลิปปินส์ | 15:15-17:30 | ช่อง 3 SD 28 |
| 28 กรกฎาคม |  สิงคโปร์ พบ  ไทย | 18:15-20:30 | ช่อง 3 SD 28 |
| 30 กรกฎาคม |  ไทย พบ  เวียดนาม | 18:15-20:30 | ช่อง 3 SD 28 |
รอบรองชนะเลิศ
| 2 สิงหาคม |  ออสเตรเลีย ยู-20 พบ  ไทย | 15:15-17:30 | ช่อง 3 SD 28 |
รอบชิงชนะเลิศ
| 4 สิงหาคม |  เวียดนาม พบ  ไทย | 18:25-22:05 | ช่อง 3 SD 28 |

หมายเหตุ รายการถ่ายทอดสดตรงกับเวลาในประเทศไทยอาจจะมีคลาดเคลื่อนเพียงเล็กน้อยเท่านั้น