stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สมเด็จพระอุไทยราชาธิราชรามาธิบดี

| สมเด็จพระอุไทยราชาธิราชรามาธิบดี |
| --- | --- |
 นักองค์จัน สมเด็จพระอุไทยราชาธิราชรามาธิบดี ศรีสุริโยพันธุ์ บรมสุรินทรามหาจักรดิพรรดิราช บรมนารถบพิตร สถิตย์เป็นอิศวรกำพูล รัษฐราชโอภาสชาติวรวงษ ดำรงกรุงกัมพูชาธิบดีศรีโสธร นครอินทปัต กุรุราชบุรีรมย์ อุดมมหาสถาน เจ้ากรุงกัมพูชา
พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรกัมพูชา
ครองราชย์: พ.ศ. 2345 (หรือ พ.ศ. 2349) – 2378
รัชกาลก่อนหน้า: สมเด็จพระนารายณ์รามาธิบดีศรีสุริโยพรรณ
รัชกาลถัดไป: พระองค์เม็ญ
ประสูติ: พ.ศ. 2334 อาณาจักรรัตนโกสินทร์
สวรรคต: พ.ศ. 2378   (44 พรรษา)
พระราชบุตร: นักองค์แบน พระองค์เม็ญ นักองค์เภา นักองค์สงวน
สมเด็จพระอุไทยราชาธิราชรามาธิบดี ศรีสุริโยพันธุ์ บรมสุรินทรามหาจักรดิพรรดิราช บรมนารถบพิตร สถิตย์เป็นอิศวรกำพูล รัษฐราชโอภาสชาติวรวงษ ดำรงกรุงกัมพูชาธิบดีศรีโสธร นครอินทปัต กุรุราชบุรีรมย์ อุดมมหาสถาน เจ้ากรุงกัมพูชา
ราชวงศ์: ตรอซ็อกผแอม
พระราชบิดา: สมเด็จพระนารายณ์รามาธิบดีศรีสุริโยพรรณ
พระราชมารดา: นักนางโอด
สมเด็จพระอุไทยราชาธิราชรามาธิบดี หรือพระนามเดิมว่า นักองค์จัน หรือ นักองค์จันทร์ ทรงเป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 106 แห่งกัมพูชาในช่วงอาณาจักรเขมรอุดง
พระองค์เสด็จขึ้นครองราชย์แทนสมเด็จพระนารายณ์รามาธิบดีศรีสุริโยพรรณ (นักองค์เอง) พระราชบิดาเมื่อปี พ.ศ. 2349  ทรงเป็นกษัตริย์กัมพูชาระหว่างที่ประเทศชาติกำลังวุ่นวายด้วยความขัดแย้งระหว่างสยามและเวียดนาม
พระประวัติ

สมเด็จพระอุไทยราชาธิราชรามาธิบดีเป็นพระราชโอรสพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระนารายณ์รามาธิบดีศรีสุริโยพรรณ (นักองค์เอง) กับนักนางโอง หรือ นักนางโอด พระสนมชั้นแม่นาง ประสูติที่กรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2334 และได้ตามเสด็จพระบิดากลับไปกัมพูชาเมื่อพระบิดาได้ขึ้นครองราชสมบัติ และพระองค์มีพระชนมายุเพียง 5 พรรษาเท่านั้นเมื่อพระบิดาสวรรคต พระองค์ได้รับการสนับสนุนจากสยาม ให้ขึ้นครองราชย์สมบัติเมื่อ พ.ศ. 2345 เมื่อพระชนมายุได้ 11 ชันษา และได้รับการเฉลิมพระนามว่า "สมเด็จพระอุไทยราชาธิราชรามาธิบดี ศรีสุริโยพันธุ์ บรมสุรินทรามหาจักรดิพรรดิราช บรมนารถบพิตร สถิตย์เป็นอิศวรกำพูล รัษฐราชโอภาสชาติวรวงษ ดำรงกรุงกัมพูชาธิบดีศรีโสธร นครอินทปัต กุรุราชบุรีรมย์ อุดมมหาสถาน เจ้ากรุงกัมพูชา"
ในเวลาเดียวกันนี้จักรพรรดิซา ล็องได้รวบรวมเวียดนามให้เป็นปึกแผ่นสำเร็จองค์จันทร์จึงหันไปดำเนินนโยบายใกล้ชิดกับราชสำนักเว้หลังจากที่พระองค์มีข้อบาดหมางกับราชสำนักสยามเมื่อรัชกาลที่ 1 เสด็จสวรรคตตัวแทนราชสำนักกัมพูชาที่มาร่วมงานพระบรมศพแสดงความฝักใฝ่ต่อสยาม 2 คน จึงถูกประหารชีวิต และยังจัดตั้งกองกำลังรักษาพระองค์เป็นชาวกัมพูชาเชื้อสายเวียดนาม ระหว่าง พ.ศ. 2354 – 2355 เกิดความขัดแย้งระหว่างตัวแทนสยามกับเวียดนามในกัมพูชา ฝ่ายสยามสนับสนุนอนุชาขององค์จันทร์เมื่อความขัดแย้งสิ้นสุดลง พระอนุชา 3 คนหนีไปสยาม ทำให้นักองค์จันทร์หันไปนิยมเวียดนามมากขึ้น มีการเกณฑ์แรงงานชาวกัมพูชาไปทำงานให้เวียดนาม เช่น การเกณฑ์แรงงานไปขุดคลองวิญเทในเวียดนามภาคใต้ ทำให้ชาวกัมพูชาเริ่มไม่พอใจ
หลังจากที่เวียดนามสนับสนุนการก่อกบฏของเจ้าอนุวงศ์ใน พ.ศ. 2367 – 2368 รวมทั้งนโยบายของจักรพรรดิมิญ หมั่งที่ต้องการรวมกัมพูชาเป็นส่วนหนึ่งของเวียดนามอย่างเปิดเผย ทำให้ความขัดแย้งระหว่างสยามกับเวียดนามรุนแรงขึ้น เมื่อเกิดกบฏต่อต้านราชสำนักเว้ในกัมพูชารัชกาลที่ 3 จึงทรงตัดสินพระทัยส่งทหารเข้าไปในกัมพูชาเพื่อสนับสนุนฝ่ายกบฏและนำอนุชาขององค์จันทร์ไปเป็นกษัตริย์กัมพูชาระหว่าง พ.ศ. 2363 – 2364 ในช่วงแรก สยามเป็นฝ่ายได้เปรียบในการรบจนเวียดนามต้องนำนักองค์จันทร์หนีไปเวียดนาม แต่ในช่วงท้าย การประสานระหว่างทัพบกและทัพเรือไม่ดี จึงยึดชายฝั่งเวียดนามตามแผนไม่ได้  รวมทั้งกองทัพเรือของเวียดนามก็ตีโต้แข็งแรง รวมทั้งชาวกัมพูชาไม่สนับสนุนนักองค์อิ่มและสมเด็จพระหริรักษ์รามมหาอิศรารามาธิบดีเท่าที่ควรฝ่ายไทยจึงถอยทัพกลับใน พ.ศ. 2367 เวียดนามจึงนำนักองค์จันทร์กลับมาครองกัมพูชาอีก และควบคุมกัมพูชาอย่างเข้มงวดกว่าเดิม
หลังจากที่ถอยทัพกลับไป สยามพยายามสร้างอิทธิพลในกัมพูชา โดยให้นักองค์ด้วงมาครองพระตะบองและเสียมราฐ ในขณะเดียวกัน เวียดนามก็เพิ่มระดับการแทรกแซงกัมพูชามากขึ้น จนนักองค์จันทร์แทบจะไม่มีอำนาจที่แท้จริงจนกระทั่งสิ้นพระชนม์ใน พ.ศ. 2378 รวมพระชนม์ได้ 44 พรรษา พระองค์ไม่มีพระโอรส มีแต่พระธิดาที่เวียดนามได้สนับสนุนให้เป็นกษัตริย์ต่อจากพระองค์
พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565

| พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ> ศ. 2565 |
| --- | --- |

รัฐสภาไทย
ผู้พิจารณา: รัฐสภาไทย
วันตรา: 24 ตุลาคม 2565
ผู้ลงนาม: พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
วันลงนาม: 24 ตุลาคม 2565
ผู้ลงนามรับรอง: พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา
วันประกาศ: 25 ตุลาคม 2565
วันเริ่มใช้: 22 กุมภาพันธ์ 2566 (ใช้มาตรา 10 โดยอนุโลม)
ท้องที่ใช้: ประเทศไทย
ผู้รักษาการ: รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
การร่าง
ผู้เสนอ: คณะรัฐมนตรี
การยกร่างในชั้นสภาล่าง
วาระที่หนึ่ง: 15 กันยายน 2563
วาระที่สอง: 23 กุมภาพันธ์ 2564
วาระที่สาม: 23 กุมภาพันธ์ 2564
การยกร่างในชั้นสภาสูง
วาระที่หนึ่ง: 28 กุมภาพันธ์ 2565
วาระที่สอง: 9 สิงหาคม 2565
วาระที่สาม: 9 สิงหาคม 2565
การพิจารณาในสภานิติบัญญัติ
การแก้ไขเพิ่มเติม
การยกเลิก
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
สถานะ: ยังใช้บังคับ
พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 เป็นกฎหมายไทยระดับพระราชบัญญัติ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการป้องกันบุคคลจากการทรมานและการทำให้บุคคลสูญหายโดยเจ้าหน้าที่รัฐ เผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2565
วันที่ 6 มกราคม 2566 สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (สตช.) ทำหนังสือถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมเพื่อขอขยายเวลาการบังคับใช้กฎหมายออกไปโดยอ้างว่ามีความไม่พร้อมทางด้านงบประมาณ ความพร้อมของบุคลากรและปัญหาขัดข้องในการดำเนินงาน
กระบวนการยกร่างกฎหมาย

มีการเสนอร่างกฎหมายจำนวน 4 ฉบับ โดยคณะรัฐมนตรี, สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) พรรคประชาชาติ, ส.ส. พรรคประชาธิปัตย์ และคณะกรรมาธิการกฎหมาย การยุติธรรม และสิทธิมนุษยชน (กมธ. กฎหมาย) ของสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งมีความแตกต่างกันในสัดส่วนของประชาชนในคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย อำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการฯ ผู้มีสิทธิดำเนินคดี และสิทธิของผู้ถูกควบคุมตัว
ร่างกฎหมายดังกล่าวผ่านสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2564 ด้วยเสียง 359–0 งดออกเสียง 1 ไม่ลงคะแนนเสียง 2 โดยมีเนื้อหานำร่างฯ ของ กมธ. กฎหมายมาร่วมด้วยของคณะรัฐมนตรี เช่น เพิ่มโทษ การขยายอายุความ การตัดอำนาจของศาลทหารและวางหลักเกณฑ์การควบคุมตัวของเจ้าหน้าที่
วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2565 วุฒิสภาผ่านร่างกฎหมายดังกล่าวในวาระแรกด้วยคะแนนเสียง 197–2 งดออกเสียง 4 โดยคำนูณ สิทธิสมาน ตั้งคำถามว่า ร่างกฎหมายถูกปรับแก้ไปจนต่างจากร่างเดิมที่เสนอโดย ครม. มาก แล้วครม. เห็นด้วยหรือไม่กับการแก้ไขของ ส.ส. มีการตั้งกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างกฎหมายดังกล่าวโดยมีการเชิญเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานราชการต่าง ๆ มาให้ความเห็น ซึ่งส่วนใหญ่ให้ความเห็นว่าควรกลับไปใช้ร่างฯ ของคณะรัฐมนตรี
เนื้อหาร่างฯ ของกรรมาธิการวิสามัญของวุฒิสภามีประเด็นคือ ตัดมาตรากำหนดความผิดฐานกระทำการที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือย่ำยีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์, ตัดข้อห้ามนิรโทษกรรมผู้กระทำผิด, ตัดผู้แทนผู้เสียหายในคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการซ้อมทรมานฯ, ตัดข้อบังคับให้ต้องบันทึกวีดีโอระหว่างควบคุมตัว และลดอายุความจาก 40 ปีเหลือ 20 ปี วันที่ 9 สิงหาคม 2565 ที่ประชุมวุฒิสภามีมติในวาระสองและสามให้แก้ไขร่างฯ ด้วยคะแนนเสียง 121–8 งดออกเสียง 6 ส่งกลับไปให้ ส.ส. ลงมติ
จนวันที่ 24 สิงหาคม 2565 สภาผู้แทนราษฎรมีมติเห็นชอบร่างฯ ที่สมาชิกวุฒิสภาแก้ไขแล้วด้วยคะแนนเสียง 287–1 งดออกเสียง 1 โดยรังสิมันต์ โรม อภิปรายว่า วันนี้ตนจะยอมรับว่าต้องกลืนเลือด เนื่องจากเวลาของสภานี้เหลือไม่มากแล้ว สิ่งที่เราทำได้คือต้องคงร่างที่ ส.ว. ส่งมา เราจึงต้องให้กฎหมายนี้ผ่าน
เชิงอรรถ

↑  ประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 25 และวุฒิสภาไทย ชุดที่ 12
↑  ประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 25 และวุฒิสภาไทย ชุดที่ 12
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิซอร์ซมีงานที่เกี่ยวข้องกับ พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565
พระนารายน์ราชารามาธิบดี

สมเด็จพระนารายน์ราชารามาธิบดี หรือ นักองค์ตน ทรงเป็นพระมหากษัตริย์กัมพูชารัชกาลที่ 103 และเป็นพระโอรสของนักองค์โสร์ ผู้เป็นพระโอรสของสมเด็จพระรามาธิบดี (นักองค์ทอง)ประสูติประมาณ พ.ศ. 2282
ในช่วงปลายรัชกาลของสมเด็จพระรามาธิบดี (นักองค์ทอง)เกิดการแย่งชิงอำนาจกันขึ้นในราชสำนักกัมพูชา สมเด็จพระนารายณ์รามาธิบดีศรีสุริโยพรรณผู้เป็นพระอนุชาของสมเด็จพระศรีไชยเชษฐ (นักองค์สงวน)พระมหากษัตริย์พระองค์ก่อนที่สิ้นพระชนม์ไป นำสมัครพรรคพวกไปล้อมจับบนักองค์ตน นักองค์ตนได้หนีไปพึงสมเด็จพระโสร์ทศที่เมืองเปียม สมเด็จพระโสร์ทศจึงเกณฑ์กองทัพมาตีทัพของนักองค์หิงแตกไป นักองค์หิงถูกจับประหารชีวิต พระแก้วฟ้า (นักองค์ด้วง) อนุชาของนักองค์หิงหนีไปบวชแต่ก็ถูกจับสึกและถูกประหารชีวิตเช่นกัน นักองค์โนนและนักองค์ชี พระโอรสของพระศรีไชยเชษบ์และเป็นหลานของนักองค์หิงหนีไปบวช ชายาของนักองค์หิงได้ร่วมมือกับเจ้าฟ้าทะละหะ (เภา) และออกญาวงษาธิราช (โสม) จะจับนักองค์ตนฆ่า แต่นักองค์ตนรู้พระองค์ก่อน จึงรวบรวมทหารปราบพวกกบฏแตกพ่ายไปเมืองโพธิสัตว์ นักองค์โนนและนักองค์ชีได้หนีไปกับกลุ่มกบฏนี้ด้วย
ต่อมา ใน พ.ศ. 2300สมเด็จพระรามาธิบดี (นักองค์ทอง)สิ้นพระชนม์นักองค์ตนได้ถวายพระเพลิงพระบรมศพพระอัยกาแล้วจึงรวบรวมทหารไปตีฝ่ายของสมเด็จพระศรีไชยเชษฐ (นักองค์สงวน)ที่ตั้งมั่นอยู่ที่เมืองโพธิสัตว์ให้เด็ดขาด ฝ่ายนักองค์ตนเป็นฝ่ายชนะจับเชื้อสายของสมเด็จพระศรีไชยเชษฐ (นักองค์สงวน)ประหารชีวิตหมดสิ้น รวมทั้งนักองค์ชี ส่วนนักองค์โนนมีผู้มาช่วยพาหนีไปกรุงศรีอยุธยาได้สำเร็จ จากนั้น นักองค์ตนจึงขึ้นครองราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์แห่งกัมพูชา
พระองค์ดำเนินนโยบายต่างประเทศแบบนิยมเวียดนาม และขอกำลังทหารเวียดนามมาช่วยเมื่อเกิดความขัดแย้งกับไทย ซึ่งในรัชกาลของพระองค์ เกิดสงครามกับสยามในแผ่นดินสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีถึงสองครั้ง ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2312 สยามยกทัพไปตีบันทายเพชรทางบกแต่ไม่ทันสำเร็จมีข่าวว่าสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีสด็จสวรรคตจึงเลิกทัพกลับมาก่อน อีกครั้งหนึ่งใน พ.ศ. 2314 ซึ่งหลักฐานทางฝ่ายไทยกล่าวว่าตีได้เมืองบันทายเพชร นักองค์ตนหนีไปเวียดนาม จึงอภิเษกให้นักองค์โนนขึ้นเป็นกษัตริย์กัมพูชา แต่หลักฐานทางกัมพูชากล่าวว่า สยามตีเมืองบันทายเพชรไม่สำเร็จ จึงให้นักองค์โนนประทับอยู่ที่เมืองกำปอต จน พ.ศ. 2318 เวียดนามที่สนับสนุนนักองค์ตนอ่อนแอลง นักองค์ตนจึงถวายราชสมบัติแก่นักองค์โนน พระองค์นั้นดำรงตำแหน่งพระมหาอุปโยราช จนสิ้นพระชนม์ใน พ.ศ. 2320
หลังการสิ้นพระชนม์ของพระองค์ เกิดการจลาจลในกัมพูชาเพื่อต่อต้านนักองค์โนน จนนักองค์โนนถูกสำเร็จโทษ พระโอรสของพระองค์คือนักองค์เองได้ครองราชสมบัติต่อมา
กรุณา บัวคำศรี

| กรุณา บัวคำศรี |
| --- | --- |
กรุณา บัวคำศรี ในปี พ.ศ. 2553
เกิด: กรุณา บัวคำศรี 18 เมษายน พ.ศ. 2514 (53 ปี) อำเภออรัญประเทศ จังหวัดปราจีนบุรี   (จังหวัดสระแก้ว)
ชื่ออื่น: นา
การศึกษา: University of Sussex
อาชีพ: ผู้ประกาศข่าว, ยูทูบเบอร์
ผลงานเด่น: เที่ยงวันทันเหตุการณ์ กรุณา Talk To Me รอบโลก Daily
คู่สมรส: อเล็กซานเดอร์ กอร์น (2557-ปัจจุบัน)
กรุณา บัวคำศรี เกิดวันที่ 18 เมษายน พ.ศ. 2514 ชื่อเล่น นา เคยเป็นผู้ประกาศข่าวรายการ "เที่ยงวันทันเหตุการณ์" ทางช่อง 3 และเคยเป็นพิธีกรรายการ "กรุณา Talk to me" ทางช่อง 3 SD และ"รอบโลก Daily" ทางช่องพีพีทีวี ปัจจุบันกรุณาเป็นผู้ผลิตรายการให้ไทยพีบีเอส และสื่อมวลชนอิสระ
กรุณา จบการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และปริญญาโทจาก University of Sussex ประเทศอังกฤษ
กรุณาสมรสกับ อเล็กซานเดอร์ กอร์น ซึ่งเป็นชาวเยอรมัน เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557
ผลงาน > ปัจจุบัน

ตัวต่อตัว กับ กรุณา บัวคำศรี ยูทูบ ช่องเล่าเรื่องรอบโลก by Karuna Buakamsri
ผลงาน > อดีต

รายการ กรุณา Talk to me ทุกวันจันทร์–ศุกร์ เวลา 23.00–23.30 น. ทางช่อง 3SD
รายการ เที่ยงวันทันเหตุการณ์ ร่วมกับมินดา นิตยวรรธนะ และขวัญชนก เจริญพะกุไพศาล ทุกวันจันทร์–ศุกร์ เวลา 11.05–13.30 น.
รายการ เรื่องเล่าเช้านี้ ช่วง วิเคราะห์เกาะติดเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา "ทำเนียบขาว 2012"
ทำสกู๊ปข่าวพิเศษ และรายงานข่าวนอกสถานที่ ไทยทีวีสีช่อง 3
รายการ เชื่อมั่นประเทศไทยกับนายกฯ อภิสิทธิ์ (ออกอากาศวันที่ 15 พฤศจิกายน 2552 และ 4 เมษายน 2553)
รายการ ที่นี่..ทีวีไทย (ช่วงตอบโจทย์)
รายการ เรื่องเด่นเย็นนี้ ช่วงเจาะข่าวเด่น ทำหน้าที่แทน สรยุทธ สุทัศนะจินดา (ออกอากาศวันที่ 23 เมษายน 2556)
รายการ ทันข่าวเช้านี้ ทาง NBT ร่วมกับอดิศักดิ์ ศรีสม และอภิญญา ศิริชนะ
รายการ The World with KARUNA ร่วมกับพิชาพัฒน์ รัตนกุล เสรีเริงฤทธิ์ ทุกวันพุธ–ศุกร์ เวลา 22:00–22:30 น. ทางช่องพีพีทีวี
รายการ รอบโลกกับกรุณา บัวคำศรี ทุกวันพฤหัสบดี เวลา 21:20 - 21:50 น. ทางช่องพีพีทีวี
รายการ Did You Know…? คุณรู้หรือไม่ ทุกวันจันทร์–ศุกร์ เวลา 04:55–05:00 น. ทางช่องพีพีทีวี
รายการ รอบโลกกับกรุณา ออกอากาศทาง ส.ทร. 106 วิทยุครอบครัวข่าว
รอบโลก Daily ทางช่องพีพีทีวี
โชว์ข่าวเช้านี้ (เฉพาะกิจ) ทางช่องพีพีทีวี
ผลงาน > ละคร

เหนือเมฆ 2 ตอน มือปราบจอมขมังเวทย์ (พ.ศ. 2555) (รับเชิญเป็นผู้ประกาศข่าว)
รางวัล

รางวัลนาฏราช ครั้งที่ 5 ประจำปี พ.ศ. 2556 ประเภท รายการวิทยุ สาขา ผู้จัดรายการข่าวและสาระยอดเยี่ยม จากรายการ "รอบโลกกับกรุณา" ออกอากาศทาง ส.ทร. 106 วิทยุครอบครัวข่าว
รางวัลโทรทัศน์ทองคำ ครั้งที่ 29 ประจำปี พ.ศ. 2557 สาขา ผู้สื่อข่าวดีเด่น
รางวัลผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น พ.ศ. 2563 มอบโดยกระทรวงวัฒนธรรม
รางวัลนาฏราช ครั้งที่ 13 ประจำปี พ.ศ. 2564 สาขา ผู้ประกาศข่าวหญิงยอดเยี่ยม จากรายการ "รอบโลก Daily" ออกอากาศทาง พีพีทีวี
สมเด็จพระนารายณ์รามาธิบดีศรีสุริโยพรรณ

สมเด็จพระนารายณ์รามาธิบดีศรีสุริโยพรรณ (พ.ศ. 2316–2340) หรือ นักองค์เอง ทรงเป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 105 แห่งกัมพูชา
พระราชสมภพเมื่อ พ.ศ. 2316 ตรงกับในสมัยอาณาจักรธนบุรีทรงครองราชย์ขณะมีพระชนมายุเพียง 4 พรรษา ทรงราชาภิเษกเมื่อปี พ.ศ. 2337 และเสด็จสวรรคตเมื่อปี พ.ศ. 2340 หลังจากที่พระองค์ลี้ภัยในกรุงเทพฯ นาน 11 ปี
พระราชประวัติ

พระองค์เป็นพระราชโอรสของพระนารายน์ราชารามาธิบดีหรือนักองค์ตน พระมารดาคือนักนางไชย ประสูติเมื่อ พ.ศ. 2316 พระบิดาของพระองค์ดำเนินนโยบายต่างประเทศแบบนิยมเวียดนาม และขอกำลังทหารเวียดนามมาช่วยเมื่อเกิดความขัดแย้งกับไทย แต่เมื่อถึงปลายรัชกาล เวียดนามอ่อนแอลง นักองค์ตนจึงยอมอ่อนน้อมต่อพระเจ้าตากสินมหาราช และมอบราชสมบัติให้นักองค์โนน ซึ่งนิยมไทยและพระเจ้าตากสินทรงให้การสนับสนุน พระบิดาของนักองค์เองทรงดำรงตำแหน่งอุปราชจนสิ้นพระชนม์ใน พ.ศ. 2320 ขณะนั้น นักองค์เองมีพระชนม์เพียง 4 พรรษา
ต่อมาใน พ.ศ. 2322 เกิดจลาจลในกัมพูชาเมื่อขุนนางไม่พอใจสมเด็จพระรามราชาหรือนักองค์โนน ผลสุดท้าย นักองค์โนนและพระโอรสถูกจับประหารชีวิต เจ้าฟ้าทะละหะ (มู) ได้ยกนักองค์เองขึ้นครองราชย์เมื่อ พ.ศ. 2323 ขณะมีพระชนม์ได้ 7 พรรษา ใน พ.ศ. 2325 ออกญายมราช (แบน) ร่วมกับออกญากลาโหม (สู) ฆ่าเจ้าฟ้าทะละหะ (มู) เสีย แต่ภายหลังเกิดแตกคอกันเอง ออกญายมราช (แบน) จึงฆ่าออกญากลาโหม (สู) เสีย แล้วตั้งตัวเป็นเจ้าฟ้าทะละหะ ต่อมา ใน พ.ศ. 2326 เจ้าฟ้าทะละหะ (แบน) แพ้ออกญามหาเทพเจ้าเมืองตโบงฆนุมที่นำทัพชาวจามเข้ามาตีพนมเปญ จึงพานักองค์เองหนีมากรุงเทพฯ ขณะที่พระชนม์ได้ 10 พรรษา ซึ่งรัชกาลที่ 1 โปรดรับนักองค์เองเป็นราชบุตรบุญธรรม ให้สร้างตำหนักถวายที่ตำบลคอกกระบือ ส่วนออกญายมราช (แบน) ได้เป็นเจ้าพระยาอภัยภูเบศร์
ในขณะที่นักองค์เองลี้ภัยอยู่ที่กรุงเทพฯ เวียดนามเข้าไปมีอำนาจในกัมพูชา จัดให้ขุนนางเวียดนามมาปกครอง รัชกาลที่ 1 จึงโปรดให้เจ้าพระยาอภัยภูเบศร์เป็นผู้สำเร็จราชการเมืองเขมร ที่พระตะบอง รบกับเวียดนามจนได้รับชัยชนะ ตั้งเมืองหลวงที่เมืองอุดงค์มีชัยหรือเมืองบันทายเพชรได้ใน พ.ศ. 2333 ซึ่งเป็นปีเดียวกับที่องเชียงสือปราบกบฏไตเซินสำเร็จ
ต่อมาใน พ.ศ. 2337 รัชกาลที่ 1 โปรดให้นักองค์เองผนวช เมื่อลาสิกขาแล้วจึงให้ออกไปครองกรุงกัมพูชา เฉลิมพระนามว่า "สมเด็จพระนารายน์รามาธิบดี ศรีสุริโยพรรณ บรมสุรินทรามหาจักรพรรดิราช บรมนาถบพิตร เจ้ากรุงกัมพูชา"โดยให้ออกญากลาโหม (ปก) พระพี่เลี้ยงเป็นเจ้าฟ้าทะละหะ (ปก) ส่วนเจ้าพระยาอภัยภูเบศร์ให้ครองพระตะบองและเสียมราฐขึ้นตรงต่อสยาม การขึ้นครองราชย์อีกครั้งของนักองค์เองทำให้ชาวกัมพูชาปลาบปลื้มหลังจากว่างกษัตริย์มานาน พระองค์โปรดให้สร้างพระราชวัง เชิญเชื้อพระวงศ์กัมพูชาที่อยู่ในกรุงเทพฯให้กลับออกไป และจัดระบบราชการให้เรียบร้อย แต่พระองค์ครองราชย์ได้ไม่นาน ประชวรสิ้นพระชนม์ใน พ.ศ. 2339 รวมพระชนม์เพียง 23 พรรษา พระโอรสของพระองค์คือนักองค์จันทร์ได้ขึ้นครองราชสมบัติต่อมา
พระราชบุตร

สมเด็จพระนารายณ์รามาธิบดีศรีสุริโยพรรณ มีพระราชบุตรประสูติแต่นักนางโอด หรือนักนางโอง พระสนมชั้นพระแม่นาง ได้แก่ สมเด็จพระอุไทยราชาธิราชรามาธิบดี (หรือนักองค์จัน) และสมเด็จพระไชยเชษฐา มหาอุปโยราช (หรือ นักองค์สงวน) ประสูติแต่นักนางแก พระสนมชั้นพระแม่นาง ชื่อนักองค์พิมพ์ และประสูติแต่นักนางรศ พระสนมชั้นพระแม่นาง ชื่อสมเด็จศรีไชยเชฐ พระมหาอุปราช (หรือนักองค์อิ่ม) และสมเด็จพระหริรักษ์รามมหาอิศราธิบดี (หรือนักองค์ด้วง)
นักองค์เองเสด็จออกจากกรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2337 เพื่อไปเป็นพระเจ้าแผ่นดินกัมพูชาพระองค์ใหม่ ภาพวาดโดย เหม เวชกร
นาจา 2

| นาจา 2 |
| --- | --- |
ใบปิดภาพยนตร์

อักษรจีนตัวเต็ม: 哪吒之魔童鬧海
อักษรจีนตัวย่อ: 哪吒之魔童闹海

ฮั่นยฺหวี่พินอิน: Nézhā zhī Mótóng Nàohǎi
 
 
กำกับ: เจี่ยวจือ
บทภาพยนตร์: เจี่ยวจือ
สร้างจาก: ห้องสิน โดย สฺวี่ จ้งหลิน
อำนวยการสร้าง:   หลิว เหวินจาง  หวาง จิง 
นักแสดงนำ: หลู่ หยานถิง
ดนตรีประกอบ:   รอก เฉิน  รุ่ย หยาง  วัน ปิน ชู 
บริษัทผู้สร้าง:   เฉิงตูโกโกการ์ตูน  ปักกิ่งเอ็นไลต์มีเดีย  ปักกิ่งเอ็นไลต์พิกเชอส์  เฉิงตูซิไซจิงเจี๋ยคัลเชอร์มีเดีย  ปักกิ่งคัลเลอรูมเทคโนโลยี  
ผู้จัดจำหน่าย: ปักกิ่งเอ็นไลต์พิกเชอส์ (จีน) วอร์เนอร์บราเธอส์พิกเชอส์, อังคอร์ฟิล์มส์ (ไทย)
วันฉาย:   29 มกราคม ค.ศ. 2025 (2025-01-29) (จีน)  13 มีนาคม ค.ศ. 2025 (2025-03-13) (ไทย) 
ความยาว: 144 นาที
ประเทศ: จีน
ภาษา: จีนกลาง
ทุนสร้าง: 80 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
ทำเงิน: 2.085 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
นาจา 2 (จีน: 哪吒之魔童闹海; พินอิน: Nézhā zhī Mótóng Nàohǎi; หรือรู้จักในชื่อ 哪吒2; Nézhā Èr) เป็นภาพยนตร์แอนิเมชันจีนแนวผจญภัย และแฟนตาซี ฉายใน ค.ศ. 2025 เขียนบทและกำกับโดย เจี่ยวจือ ดัดแปลงบางส่วนจากเรื่องเล่าตำนานจีนและนวนิยายจีนเรื่อง ห้องสิน นาจา 2 เป็นภาพยนตร์ภาคต่อของ นาจา (2019) และภาพยนตร์เรื่องที่สามในจักรวาล ห้องสิน ของเอ็นไลต์พิกเชอส์ ต่อจาก เจียง จื่อหยา (2020)
ภาพยนตร์เข้าฉายในโรงภาพยนตร์ทั่วประเทศจีนเมื่อวันที่ 29 มกราคม ค.ศ. 2025 ซึ่งตรงกับวันแรกของตรุษจีน ภาพยนตร์ได้รับการตอบรับที่ดีมากจากนักวิจารณ์ โดยทำเงินมากกว่า 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ จากทุนสร้าง 80 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ภาพยนตร์ทำลายสถิติบ็อกซ์ออฟฟิศหลายรายการทั้งภายในและภายนอกประเทศจีน โดยกลายเป็นภาพยนตร์เรื่องแรกที่ทำเงินสูงสุดจากพื้นที่บ็อกซ์ออฟฟิศเดียวจากตลาดภายในประเทศจีน ส่วนในระดับโลก นาจา 2 เป็นภาพยนตร์แอนิเมชันที่ทำเงินสูงสุด, ภาพยนตร์ที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษที่ทำเงินสูงสุด, ภาพยนตร์ที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษเรื่องแรกที่ทำเงินมากกว่า 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และ 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ, ภาพยนตร์แอนิเมชันเรื่องแรกในประวัติศาสตร์ที่ทำเงินถึง 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ, ภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดใน ค.ศ. 2025 และภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดอันดับที่ห้า
เรื่องย่อ

หลังนาจา และอ่าว ปิง เสียสละตนเองโดยใช้พลังของไข่มุกพลังวัตร ร่างกายของพวกเขาถูกทำลาย ในขณะที่วิญญาณของพวกเขายังคงอยู่ ไท่ยี่ เจิ้นเหริน พยายามใช้ดอกบัวเจ็ดสีเพื่อสร้างร่างกายของพวกเขา แต่ก็พบกับความยากลำบากมากมาย ในขณะเดียวกัน เฉิน กงเปา ได้ปลดปล่อยพญามังกรสี่ตัวที่ถูกจองจำอยู่ในทะเลลึกมาเป็นเวลานาน พร้อมกับ อ่าว กวง ซึ่งเป็นพญามังกรแห่งทะเลตะวันออก และประกาศว่าจะทำลายเฉินถังกวนให้สิ้นซาก นาจาต้องต่อสู้กับพวกเขาเพื่อปกป้องบ้านของเขา
ผู้ให้เสียง

หลู่ หยานถิง เป็น เด็กนาจา, เกิดจากโอสถปีศาจ และลูกชายของหลี่จิ้ง และหยิน ฟู่เหริน
โจเซฟ เฉา (囧森瑟夫) เป็น นาจาวัยรุ่น
ฮัน โม เป็น อ่าว ปิง, เกิดจากไข่มุกสวรรค์ และลูกชายคนที่สามของอ่าว กวง, พญามังกรแห่งทะเลตะวันออก
ลู่ ฉี เป็น หยิน ฟู่เหริน, แม่ของนาจา และหัวหน้าเผ่าที่ปกครองช่องเขาเฉินถังร่วมกับสามีของเธอ
จาง เจียหมิง เป็น ไท่ยี่ เจิ้นเหริน,  อาจารย์ของนาจา เซียนลัทธิเต๋า ผู้ซึ่งอาศัยอยู่บนภูเขาคุนหลุน
หวัง เต๋อซุ่น เป็น อาจารย์ เซียน อู่เหลียง
หลี่ หนาน เป็น อ่าว กวง, พญามังกรแห่งทะเลตะวันออก
หยู เฉิน เป็น อ่าว กวงในร่างมนุษย์
โจว หย่งซี เป็น อ่าว รัน, พญามังกรแห่งทะเลตะวันตก
หยาง เหว่ย เป็น เฉิน กงเปา, พี่ชายร่วมรบของไท่ยี่ และอาจารย์ของอ้าว ปิง
การสร้าง

ก่อนภาพยนตร์เรื่อง นาจา (2019) จะฉาย เจี่ยวจือ ผู้กำกับกล่าวว่า ทีมงานผู้สร้างตั้งใจที่จะพัฒนาภาคต่อ หากว่าภาพยนตร์ทำเงินได้ดีในบ็อกซ์ออฟฟิศ นาจา ประสบความสำเร็จในบ็อกซ์ออฟฟิศ หลังฉายเพียงห้าวัน ทีมงานผู้สร้างก็เริ่มพัฒนาภาคต่อตามที่วางแผนไว้ โดยภาคต่อใช้ชื่อว่า "นาจา: เด็กปีศาจผู้สร้างความหายนะในท้องทะเล" หรือเรียกสั้น ๆ ว่า นาจา 2 โดยมีทุนสร้างเพิ่มขึ้นเป็น 600 ล้านหยวน กลายเป็นภาพยนตร์แอนิเมชันจีนที่มีทุนสร้างแพงที่สุด ทำลายสถิติภาพยนตร์เรื่อง ดีปซี (2023) ที่มีทุนสร้าง 200 ล้านหยวน ภาพยนตร์ได้รับการสนับสนุนจากกองทุนของมณฑลเสฉวนสำหรับโครงการทางวัฒนธรรมที่สำคัญ ซึ่งมีงบประมาณประจำปี 300 ล้านหยวน
ทั้ง นาจา และ นาจา 2 ใช้เวลาสร้างห้าปี โดยมีผู้คนมากกว่า 4,000 คนจากบริษัทแอนิเมชัน 138 แห่งร่วมสร้างภาพยนตร์ นาจา 2 ซึ่งมากกว่าภาพยนตร์เรื่องแรกที่ใช้ 1,600 คน หลิว เหวินจาง ผู้อำนวยการสร้างกล่าวว่า จำนวนตัวละครในภาพยนตร์เพิ่มขึ้นสามเท่าจากภาพยนตร์เรื่องแรกโดยภาพยนตร์เรื่องแรกมีการถ่ายทำมากกว่า 1,800 ช็อต ในขณะที่ภาพยนตร์เรื่องนี้ถ่ายทำมากกว่า 2,400 ช็อต รวมถึงช็อตเอฟเฟกต์พิเศษมากกว่า 1,900 ช็อต
การตลาด

ตัวอย่างภาพยนตร์แรกเผยแพร่เมื่อวันที่ 7 มกราคม ค.ศ. 2025 ตัวอย่างภาพยนตร์ที่สองเผยแพร่เมื่อวันที่ 26 มกราคม ค.ศ. 2025
การฉาย

ภาพยนตร์ฉายในจีนแผ่นดินใหญ่เมื่อวันที่ 29 มกราคม ค.ศ. 2025 (วันแรกของตรุษจีน) ในระบบสองมิติ, สามมิติ, ไอแมกซ์, ซินิตี, ซีจีเอส, ดอลบีซีนะมา และอื่น ๆ ภาพยนตร์ฉายในออสเตรเลีย, นิวซีแลนด์ และประเทศอื่น ๆ เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2025, ฉายในสหรัฐ และแคนาดา เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์, ฉายในฮ่องกง และมาเก๊า เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ และฉายในไทยวันที่ 13 มีนาคม
การตอบรับ > บ็อกซ์ออฟฟิศ

หลังภาพยนตร์ฉายในประเทศจีนได้สามวัน ภาพยนตร์ก็ทำเงินในบ็อกซ์ออฟฟิศสูงถึง 1.1 พันล้านหยวน กลายเป็นภาพยนตร์เรื่องแรกที่ทำเงินจากบ็อกซ์ออฟฟิศถึง 1 พันล้านหยวน (137 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ในช่วงตรุษจีน ค.ศ. 2025 ภาพยนตร์ทำเงินเกิน 2 พันล้านหยวน ในวันที่สี่,  ทำเงินเกิน 3 พันล้านหยวน ในวันที่ห้า, ทำเงินเกิน 4 พันล้านหยวน ในวันที่หก กลายเป็นภาพยนตร์เรื่องแรกที่ทำเงินถึง 4 พันล้านหยวนได้ไวที่สุด แทนที่ แก๊งม่วนป่วนโตเกียว ที่ทำสถิติไว้ใน ค.ศ. 2021 ซึ่งใช้เวลา 9 วัน และ 9 ชั่วโมง ภาพยนตร์ทำเงินในบ็อกซ์ออฟฟิศเกิน 5 พันล้านหยวน (684 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ในวันที่แปด กลายเป็นภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดในจีนแผ่นดินใหญ่แทนที่ ยุทธการยึดสมรภูมิเดือด เมื่อ ค.ศ. 2021 ซึ่งใช้เวลา 19 วัน และ 9 ชั่วโมง และกลายเป็นภาพยนตร์แอนิเมชันที่ทำเงินสูงสุดในจีนแผ่นดินใหญ่แทนที่ นาจา ทำให้ภาพยนตร์ชุด นาจา กลายเป็นภาพยนตร์ชุดที่สองที่ทำเงินเกิน 1 หมื่นล้านหยวน (1.37 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ด้วยภาพยนตร์เพียงสองเรื่อง นาจา 2 ทำเงินในบ็อกซ์ออฟฟิศเกิน 6 พันล้านหยวน ในวันที่เก้าของการฉาย
ณ วันที่ 8 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2025 นาจา 2 ทำเงินในบ็อกซ์ออฟฟิศเกิน 7.2 พันล้านหยวน กลายเป็นภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดในช่วงตรุษจีน แซงหน้า กองพันหมาป่า (2017) และ ยุทธการยึดสมรภูมิเดือด (2021) กลายเป็นภาพยนตร์จีนที่ทำเงินสูงสุด กลายเป็นภาพยนตร์เรื่องที่ 63 ที่ทำเงินเกิน 7 พันล้านหยวน (958 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ทั่วโลก และเป็นภาพยนตร์ที่ไม่ใช่ของฮอลลีวูดเรื่องแรกที่ทำได้ และยังทำลายสถิติภาพยนตร์ที่ทำเงินจากบ็อกซ์ออฟฟิศในพื้นที่เดียวของ สตาร์ วอร์ส: อุบัติการณ์แห่งพลัง (2015) ที่เคยทำไว้ 936.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งใช้เวลา 11 วัน นาจา 2 กลายเป็นภาพยนตร์แอนิเมชันที่ทำเงินสูงสุด แซงหน้า มหัศจรรย์อารมณ์อลเวง 2 (2024) โดยใช้เวลาเพียงสามสัปดาห์หลังเข้าฉาย ถือเป็นครั้งแรกที่ภาพยนตร์แอนิเมชันที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษและไม่ใช่ของอเมริกาที่ประสบความสำเร็จถึงขั้นนี้ และเป็นภาพยนตร์แอนิเมชันที่ไม่ใช่ของดิสนีย์เรื่องที่สองต่อจาก เชร็ค 2 (2004) ที่ทำเงินสูงสุดในปีที่เข้าฉาย นาจา 2 กลายเป็นภาพยนตร์แอนิเมชันเรื่องแรก และภาพยนตร์เรื่องที่เจ็ดที่ทำเงินเกิน 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐเมื่อวันที่ 9 มีนาคม ค.ศ. 2025
ภาพยนตร์ฉายรอบปฐมทัศน์ที่โรงละครแกรมแมนส์ไชนิสในลอสแอนเจลิสเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2025 โดยตั๋วขายหมดในทันที ภาพยนตร์ทำเงิน 7.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในช่วงเปิดตัวสุดสัปดาห์ในสหรัฐ เมื่อเทียบกับภาพยนตร์เรื่องแรกที่ทำเงิน 1.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในช่วงเปิดตัวสุดสัปดาห์
การตอบรับ > นักวิจารณ์

นาจา 2 ได้รับการตอบรับที่ดีจากนักวิจารณ์ โต้วป้านมูฟวีส์ให้คะแนนภาพยนตร์ 8.5/10 และได้รับคะแนนเฉลี่ย 9.7 จาก 10 คะแนนบนเหมาหยาน และ 9.8 จาก 10 บนเถาเปียวเปียว เรดสตาร์นิวส์ ชื่นชมภาพยนตร์ในเรื่องเทคนิคพิเศษ บทภาพยนตร์ และแนวคิด พร้อมทั้งกล่าวว่า "ใช้บทภาพยนตร์ที่มั่นคงและแสดงคุณค่าออกมาได้อย่างถูกต้อง พิสูจน์ให้เห็นว่า 'การเคารพผู้ชม' คือรหัสลับในการทำเงินอย่างแท้จริง" ซางกวนนิวส์ ชื่นชมภาพยนตร์ที่ยังคงรูปแบบและจังหวะของภาพยนตร์เรื่องแรก รวมไปถึงการปรับปรุงฉากต่อสู้และเทคนิคพิเศษให้ดีขึ้น แต่ก็วิพากษ์วิจารณ์เรื่องการขาดความระทึกขวัญในเนื้อเรื่อง