stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รายชื่อละครโทรทัศน์ของดาราวีดีโอ
ละครสั้นปากกาทอง > ปี 2536

| ชื่อเรื่อง | นักแสดงนำ | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- |
| ปีใหม่ | สิรคุปต์ เมทะนี, สุวัจนี ไชยมุสิก |  |
| กลิ่นฟาง | มาฬิศร์ เชยโสภณ, รชนีกร พันธุ์มณี, วิทิต แลต |  |
| ระหว่างบ้านกับถนน | อภิชาติ หาลำเจียก, วชิรา เพิ่มสุริยา, ดวงดาว จารุจินดา |  |
| เรือเอย เรือแก้ว | เฉลิมพร พุ่มพันธ์วงศ์, เด่นนภา จันทร์ยงศ์ |  |
| ช่องว่างระหว่างแก้ว | อรุโณทัย จิตรีขันธ์, วรารัตน์ เทพโสธร |  |
คุณหญิงแสงแข: 
| ใบไม้ร่วงจากดวงดาว | เมทนี บูรณศิริ, สมฤทัย กล่อมน้อย |  |
พรานผู้ดี: 
ปลาไฟฟ้า: 
ผกากรองบนดอยมูเซอ: 
ชาละวัน: 
| ราตรีพิลาป | สิรคุปต์ เมทะนี, สุวนันท์ คงยิ่ง |  |
ระหว่างดวงจันทร์กับบาดาล: 
ลูกปีศาจ: 
กวางกระเจิงไพร: 
บนทางรถไฟสายมรณะ: 
| นรกในใจ | บิณฑ์ บรรลือฤทธิ์, รชนีกร พันธุ์มณี, เฉลิมพร พุ่มพันธ์วงศ์, ทม วิศวชาติ, บุญส่ง ดวงดารา, ทัศน์วรรณ เสนีย์วงศ์ ณ อยุธยา |  |
ม่านพรางตา: 
| อยัมทันตา | ธนา สินประสาสน์, จอย กิตติยา |  |
| เหมือนเดือนดับ | พลรัตน์ รอดรักษา, กมลชนก โกมลฐิติ |  |
| ลมต้นฤดูฝน | วีรยุทธ รสโอชา, ปัทมา ปานทอง |  |
| พ่อปู่ | พูนสวัสดิ์ ธีมากร, ด.ญ.สกุลรัตน์ ใจซื่อ |  |
| ลิขิตมาร | พลรัตน์ รอดรักษา, ชฎาพร รัตนากร |  |
| โซ่ตรวนใจ | นิพนธ์ ศศิธร, รัตนาภรณ์ อินทรกำแหง |  |
| ลบลายนางสิงห์ | ยุรนันท์ ภมรมนตรี, ธนาภรณ์ รัตนเสน, นารถวลี ศรีสกุล |  |
| เมียมาร | ชุติมา นัยนา |  |
| ร้ายนัก "ลัก" เสียเลย | ศตวรรษ ดุลยวิจิตร, สุวัจนี ไชยมุสิก |  |
| รางวัลชีวิต | รชนีกร พันธุ์มณี |  |
| วันที่พ่อกลับมา | บรรเจิดศรี ยมาภัย |  |
ละครสั้นปากกาทอง > ปี 2537

| ชื่อเรื่อง | นักแสดงนำ | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- |
| นาฬิกาที่หาย | สิงห์แก้ว ศรีวิลา, จีระศักดิ์ ปิ่นสุวรรณ |  |
| มนต์มาร | สุวัจนี ไชยมุสิก |  |
| เมียน้อยคนสุดท้าย | ภานุเดช วัฒนสุชาติ, เบญจมาภรณ์ เดชสุภา, ศิตา เมธาวี, กันตา ดานาว |  |
| เจ้าสาวซาตาน | พลรัตน์ รอดรักษา, มนฤดี ยมาภัย |  |
| เมื่อเธอจะต้องตาย | เวนย์ ฟอลโคเนอร์, ปิยะดา เพ็ญจินดา, ไชย ขุนศรีรักษา, สุรีย์พร เกียรตินาถ |  |
| กระต่ายต้องแร้ว | บรรเจิดศรี ยมาภัย |  |
| เพชฌฆาตสาว | ธิดา ธีรรัตน์ |  |
| ผิดฝา ผิดตัว | ธานินทร์ ทัพมงคล, นิสา วงวัฒน์ |  |
| สงครามชีวิต | พงษ์นภา ดัสกร, นีรนุช อติพร |  |
| พยาน | จารุณี สุขสวัสดิ์ |  |
| เพราะหล่อนเป็นนางร้าย | สุภาภรณ์ คำนวณศิลป์ |  |
| ดับไฟแค้น | อัจฉรา ทองเทพ |  |
| มะเมี๊ยะ | ศรราม เทพพิทักษ์, สุวนันท์ คงยิ่ง | 1, 8, 15, 22 พฤษภาคม 2537 |
| เด็กชายจากดาวอื่น | สุจินต์ วาจากิจ, น้ำฝน โกมลฐิติ | 29 พฤษภาคม - 19 มิถุนายน 2537 |
| จากฝันสู่นิรันดร | สัญญา คุณากร, กมลชนก โกมลฐิติ, รักษ์สุดา สินวัฒนา, วชิรา เพิ่มสุริยา | 26 มิถุนายน - 17 กรกฎาคม 2537 |
| ครูซ่อนกลิ่น | ภราดร ทวีวัฒนสมบูรณ์, พรชิตา ณ สงขลา, คลาวเดีย จักรพันธุ์, รชยา รักกสิกรณ์, จารุณี สุขสวัสดิ์, อรชุมา ธรรมกามี, ฉัตรมงคล บำเพ็ญ, อริชัย อรัญนารถ, ธิติยา นพพงษากิจ | 24 กรกฎาคม - 14 สิงหาคม 2537 |
| แฝดพี่ฝาดน้อง | ยุทธพิชัย ชาญเลขา, ธนาภรณ์ รัตนเสน, ดลยา อมรัฐเธียร, ดาเรศ อมลัฐเธียร, ปนัดดา โกมารทัต | 21 สิงหาคม - 18 กันยายน 2537 |
| คุณหญิงแข่งบุญ | เบน อิศรางกูร ณ อยุธยา, รชยา รักกสิกรณ์, รัญญา ศิยานนท์, พิศมัย วิไลศักดิ์ | 25 กันยายน - 23 ตุลาคม 2537 |
| บัวสีน้ำเงิน | ไพโรจน์ สังวริบุตร, พงษ์นภา ดัสกร, สุธี ศิริเจริญ, ปุณิกา โยคะกุล | 30 ตุลาคม - 11 ธันวาคม 2537 |
| เกวลีสอยดาว | บิณฑ์ บรรลือฤทธิ์, ชฎาพร รัตนากร, เฉลิมพร พุ่มพันธ์วงศ์, จามิน เหมพิพัฒน์ | 18 ธันวาคม 2537 - 19 กุมภาพันธ์ 2538 |
ละครสั้นปากกาทอง > ปี 2538

| ชื่อเรื่อง | นักแสดงนำ | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- |
| วิมานสลัม | เคิร์ก โรลลิ่ง, อัจฉรา ทองเทพ | 26 กุมภาพันธ์ - 2 เมษายน 2538 |
| ดอกโศก | ไพโรจน์ สังวริบุตร, รชยา รักกสิกรณ์, พิทยา ณ ระนอง, ปภัสรา เตชะไพบูลย์ | 9 เมษายน - 2 กรกฎาคม 2538 |
| ผู้ไม่พึงปรารถนา | ชลิต เฟื่องอารมย์, ดวงใจ หทัยกาญจน์, วันวิสาข์ ดำขำ, เฉลิมพร พุ่มพันธ์วงศ์ | 9 กรกฎาคม 2538 |
| ผ้าไหมผืนใหม่ | เพ็ญเพชร เพ็ญกุล, จารุณี สุขสวัสดิ์ | 6, 13 สิงหาคม 2538 |
| พรหมลิขิตจากนิ้วป้อมๆ | พร้อมพงศ์ นพฤทธิ์, ปภัสรา เตชะไพบูลย์, ด.ญ.อุษามณี ไวทยานนท์, พรพิมล รักธรรม | 20 สิงหาคม 2538 |
| เรื่องนี้พระเอกชื่ออ้ายเล็ก | ปริญญา ปุ่นสกุล, ณัฐริกา ธรรมปรีดานันท์ | 27 สิงหาคม, 3 กันยายน 2538 |
| ปราการพิศวาส | ศตวรรษ ดุลยวิจิตร, ชฎาพร รัตนากร | 10, 17 กันยายน 2538 |
| บัณฑิตขี้สงสัย | บดินทร์ ดุ๊ก, ชฎาพร รัตนากร | 24 กันยายน, 1 ตุลาคม 2538 |
| บุพเพสันนิวาส | อรรถชัย อนันตเมฆ, จารุณี สุขสวัสดิ์ | 8, 15 ตุลาคม 2538 |
| ความรักไม่มีกำแพง | บิณฑ์ บรรลือฤทธิ์, กมลชนก โกมลฐิติ | 22, 29 ตุลาคม 2538 |
| สุสานสวรรค์ | เพ็ญเพชร เพ็ญกุล, แอน ทองประสม | 5 พฤศจิกายน 2538 |
| สวมร่างสร้างรัก | พิทยา ณ ระนอง, สายธาร นิยมการณ์ | 12 พฤศจิกายน 2538 |
| พลอยต่างสี | พลรัตน์ รอดรักษา, สุวัจนี ไชยมุสิก | 19 พฤศจิกายน 2538 |
| เมฆครึ้มฝน | นุติ เขมะโยธิน, มณีรัตน์ วงศ์จีระศักดิ์, บรรเจิดศรี ยมาภัย | 26 พฤศจิกายน 2538 |
| พี่รักน้องเลี้ยง | เคิร์ก โรลลิ่ง, สโรชา วาทิตตพันธ์ | 3 ธันวาคม 2538 |
| ภาพปริศนา |  | 10 ธันวาคม 2538 |
| มือผี | ธรรมชาติ ฟาร์เน็ตต์, ทัดทรวง มณีจันทร์, นฤเบศร์ จินปิ่นเพชร | 17 ธันวาคม 2538 |
| ภูตกาลี | อรรถชัย อนันตเมฆ, โยโกะ ทาคาโน่ | 24 ธันวาคม 2538 |
| เตียงวิวาห์ | จารุณี สุขสวัสดิ์, ณัฏฐพล กรรณสูต, ฟร้อนท์ มอนโกเมอรี่, น้ำเงิน บุญหนัก | 31 ธันวาคม 2538 |
ละครสั้นปากกาทอง > ปี 2539

| ชื่อเรื่อง | นักแสดงนำ | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- |
| ไอ้เขี้ยวกาง | กุลสตรี ศิริพงษ์ปรีดา | 7, 14 มกราคม 2539 |
| กลัว | ปิยะ ตระกูลราษฎร์, สวิช เพชรวิเศษศิริ, พงษ์นภา ดัสกร, รชยา รักกสิกรณ์ | 21 มกราคม - 4 กุมภาพันธ์ 2539 |
| สาปวิญญาณ | เอกพันธ์ บรรลือฤทธิ์, กชกร นิมากรณ์ | 11, 18 กุมภาพันธ์ 2539 |
| ความสมหวังของแก้ว | บิณฑ์ บรรลือฤทธิ์, รชนีกร พันธุ์มณี, จามิน เหมพิพัฒน์, ฉันทนา กิติยาพันธ์, ด.ญ.สาวิกา ไชยเดช | 25 กุมภาพันธ์ - 10 มีนาคม 2539 |
| หอมกลิ่นความรัก | ธัญญรัตน์ กิ่งไทร, สุวนันท์ คงยิ่ง, สวิช เพชรวิเศษศิริ | 17 มีนาคม 2539 |
| ดรรชนีนาง | รัฐธรรมนูญ ศรีฤกษ์, สุวนันท์ คงยิ่ง | 3 , 10 , 17 , 24 พฤศจิกายน 2539 |
| สาวเครือฟ้า | นุติ เขมะโยธิน, กมลชนก โกมลฐิติ | 1 ธันวาคม 2539 - 5 มกราคม 2540 |
ละครสั้นปากกาทอง > ปี 2540

| ชื่อเรื่อง | นักแสดงนำ | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- |
| รอยไถ | เอกพันธ์ บรรลือฤทธิ์, อภิรดี ภวภูตานนท์, ธานินทร์ ทัพมงคล, เกวลิน คอตแลนด์ | 12 มกราคม - 9 มีนาคม 2540 |
| กระหังพยาบาท | วีรยุทธ รสโอชา, วาสิฏฐี ศรีโลฟุ้ง, ธิติยา นพพงษากิจ, อัสมา กฮาร์ | 16 มีนาคม - 18 พฤษภาคม 2540 |
ฟังก์ชันตรีโกณมิติ

ฟังก์ชันตรีโกณมิติ (อังกฤษ: Trigonometric function) คือ ฟังก์ชันของมุม ซึ่งมีความสำคัญในการศึกษารูปสามเหลี่ยมและปรากฏการณ์ในลักษณะเป็นคาบ ฟังก์ชันอาจนิยามด้วยอัตราส่วนของด้าน 2 ด้านของรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก หรืออัตราส่วนของพิกัดของจุดบนวงกลมหนึ่งหน่วย หรือนิยามในรูปทั่วไปเช่น อนุกรมอนันต์ หรือสมการเชิงอนุพันธ์ รูปสามเหลี่ยมที่นำมาใช้จะอยู่ในระนาบแบบยุคลิด ดังนั้น ผลรวมของมุมทุกมุมจึงเท่ากับ 180° เสมอ นอกเหนือจากการใช้งานทั่วไปในคณิตศาสตร์ ฟังก์ชันตรีโกณมิติยังถูกใช้งานอย่างกว้างขวางในสาขาวิชาเชิงปริมาณ ตัวอย่างเช่นฟิสิกส์หรือวิทยาการคอมพิวเตอร์
ในปัจจุบัน มีฟังก์ชันตรีโกณมิติอยู่ 6 ฟังก์ชันที่นิยมใช้กันดังตารางข้างล่าง (สี่ฟังก์ชันสุดท้ายนิยามด้วยความสัมพันธ์กับฟังก์ชันอื่น แต่ก็สามารถนิยามด้วยเรขาคณิตได้)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ฟังก์ชัน | ตัวย่อ | ความสัมพันธ์ |
| ไซน์ (Sine) | sin |  \sin \theta =\cos \left({\frac {\pi }{2}}-\theta \right)\, |
| โคไซน์ (Cosine) | cos |  \cos \theta =\sin \left({\frac {\pi }{2}}-\theta \right)\, |
| แทนเจนต์ (Tangent) | tan (หรือ tg) |  \tan \theta ={\frac {1}{\cot \theta }}={\frac {\sin \theta }{\cos \theta }}=\cot \left({\frac {\pi }{2}}-\theta \right)\, |
| โคแทนเจนต์ (Cotangent) | cot (หรือ ctg หรือ ctn) |  \cot \theta ={\frac {1}{\tan \theta }}={\frac {\cos \theta }{\sin \theta }}=\tan \left({\frac {\pi }{2}}-\theta \right)\, |
| ซีแคนต์ (Secant) | sec |  \sec \theta ={\frac {1}{\cos \theta }}=\csc \left({\frac {\pi }{2}}-\theta \right)\, |
| โคซีแคนต์ (Cosecant) | csc (หรือ cosec) |   \csc \theta ={\frac {1}{\sin \theta }}=\sec \left({\frac {\pi }{2}}-\theta \right)\, |
ความสัมพันธ์ระหว่างฟังก์ชันเหล่านี้ อยู่ในบทความเรื่อง เอกลักษณ์ตรีโกณมิติ
นิยามจากรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก

ในการนิยามฟังก์ชันตรีโกณมิติสำหรับมุม A เราจะกำหนดให้มุมใดมุมหนึ่งในรูปสามเหลี่ยมมุมฉากเป็นมุม A
เรียกชื่อด้านแต่ละด้านของรูปสามเหลี่ยมตามนี้
ด้านตรงข้ามมุมฉาก  (hypotenuse) คือด้านที่อยู่ตรงข้ามมุมฉาก หรือเป็นด้านที่ยาวที่สุดของรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก ในที่นี้คือ h
ด้านตรงข้าม (opposite side) คือด้านที่อยู่ตรงข้ามมุมที่เราสนใจ ในที่นี้คือ a
ด้านประชิด (adjacent side) คือด้านที่อยู่ติดกับมุมที่เราสนใจและมุมฉาก ในที่นี้คือ b
จะได้
ไซน์ ของมุม คือ อัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้าม ต่อความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก ในที่นี้คือ
sin(A) = ข้าม/ฉาก = a/h
โคไซน์ ของมุม คือ อัตราส่วนของความยาวด้านประชิด ต่อความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก ในที่นี้คือ
cos(A) = ชิด/ฉาก = b/h
แทนเจนต์ ของมุม คือ อัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้าม ต่อความยาวด้านประชิด ในที่นี้คือ
tan(A) = ข้าม/ชิด = a/b
โคซีแคนต์ csc(A) คือฟังก์ชันผกผันการคูณของ sin(A) นั่นคือ อัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก ต่อความยาวด้านตรงข้าม
csc(A) = ฉาก/ข้าม = h/a
ซีแคนต์ sec(A) คือฟังก์ชันผกผันการคูณของ cos(A) นั่นคือ อัตราส่วนของความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก ต่อความยาวด้านประชิด
sec(A) = ฉาก/ชิด = h/b
โคแทนเจนต์ cot(A) คือฟังก์ชันผกผันการคูณของ tan(A) นั่นคือ อัตราส่วนของความยาวด้านประชิด ต่อความยาวด้านตรงข้าม
cot(A) = ชิด/ข้าม = b/a
นิยามด้วยวงกลมหนึ่งหน่วย

ฟังก์ชันตรีโกณมิติทั้ง 6 ฟังก์ชัน สามารถนิยามด้วยวงกลมหนึ่งหน่วย ซึ่งเป็นวงกลมที่มีรัศมียาว 1 หน่วย และมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่จุดกำเนิด วงกลมหนึ่งหน่วยช่วยในการคำนวณ และหาค่าฟังก์ชันตรีโกณมิติสำหรับอาร์กิวเมนต์ที่เป็นบวกและลบได้ ไม่ใช่แค่ 0 ถึง π/2 เรเดียนเท่านั้น สมการของวงกลมหนึ่งหน่วยคือ:
จากรูป เราจะวัดมุมในหน่วยเรเดียน โดยให้มุมเป็นบวกในทิศทวนเข็มนาฬิกา และมุมเป็นลบในทิศตามเข็มนาฬิกา ลากเส้นให้ทำมุม θ กับแกน x ด้านบวก และตัดกับวงกลมหนึ่งหน่วย จะได้ว่าพิกัด x และ y ของจุดตัดนี้จะเท่ากับ cos θ และ sin θ ตามลำดับ เหตุผลเพราะว่ารูปสามเหลี่ยมที่เกิดขึ้นนั้น จะมีความยาวด้านตรงข้ามมุมฉาก ยาวเท่ากับรัศมีวงกลม นั่นคือยาวเท่ากับ 1 หน่วย เราจะได้ sin θ = y/1 และ cos θ = x/1 วงกลมหนึ่งหน่วยช่วยให้เราหากรณีที่สามเหลี่ยมมีความสูงเป็นอนันต์ (เช่น มุม π/2 เรเดียน) โดยการเปลี่ยนความยาวของด้านประกอบมุมฉาก แต่ด้านตรงข้ามมุมฉากยังยาวเท่ากับ 1 หน่วย เท่าเดิม
สำหรับมุมที่มากกว่า 2π หรือต่ำกว่า −2π เราสามารถวัดมุมได้ในวงกลม ด้วยวิธีนี้ ค่าไซน์และโคไซน์จึงเป็นฟังก์ชันเป็นคาบที่มีคาบเท่ากับ 2π:
เมื่อ θ เป็นมุมใด ๆ และ k เป็นจำนวนเต็มใด ๆ
คาบที่เป็นบวกที่เล็กที่สุดของฟังก์ชันเป็นคาบ เรียกว่า คาบปฐมฐานของฟังก์ชัน คาบปฐมฐานของไซน์, โคไซน์, ซีแคนต์ หรือโคซีแคนต์ จะเท่ากับวงกลมหนึ่งวง นั่นคือเท่ากับ 2π เรเดียน หรือ 360 องศา คาบปฐมฐานของแทนเจนต์ หรือโคแทนเจนต์ จะเท่ากับครึ่งวงกลม นั่นคือเท่ากับ π เรเดียน หรือ 180 องศา
จากข้างบนนี้ ค่าไซน์และโคไซน์ถูกนิยามจากวงกลมหนึ่งหน่วยโดยตรง แต่สี่ฟังก์ชันตรีโกณมิติที่เหลือจะถูกนิยามโดย
ฟังก์ชันตรีโกณมิติพื้นฐานทั้งหมด สามารถนิยามจากวงกลมหนึ่งหน่วยได้โดยใช้วงกลมหนึ่งหน่วย ที่จุดศูนย์กลางอยู่ที่จุด O (ตามรูปทางขวา) ซึ่งคล้ายกับการนิยามเชิงเรขาคณิตที่ใช้กันมาในสมัยก่อน ให้ AB เป็นคอร์ดของวงกลม ซึ่ง θ เป็นครึ่งหนึ่งของมุมที่รองรับคอร์ดนั้น จะได้
sin(θ) คือ ความยาว AC (ครึ่งหนึ่งของคอร์ด) นิยามนี้เริ่มใช้โดยชาวอินเดีย
cos(θ) คือระยะทางตามแนวนอน OC
versin(θ) = 1 − cos(θ) คือ ความยาว CD
tan(θ) คือ ความยาวของส่วน AE ของเส้นสัมผัสที่ลากผ่านจุด A จึงเป็นที่มาของคำว่าแทนเจนต์นั่นเอง (tangent = สัมผัส)
cot(θ) คือ ส่วนของเส้นสัมผัสที่เหลือ คือความยาว AF
sec(θ) = OE และ
csc(θ) = OF เป็นส่วนของเส้นซีแคนต์ (ตัดวงกลมที่จุดสองจุด) ซึ่งสามารถมองว่าเป็นภาพฉายของ OA ตามแนวเส้นสัมผัสที่จุด A ไปยังแกนนอนและแกนตั้ง ตามลำดับ
exsec(θ) = DE = sec(θ) − 1 (ส่วนของซีแคนต์ด้านนอก)
ด้วยวิธีสร้างเหล่านี้ ทำให้เห็นภาพฟังก์ชันซีแคนต์และแทนเจนต์ลู่ออก เมื่อ θ เข้าใกล้ π/2 (90 องศา) และโคซีแคนต์และโคแทนเจนต์ลู่ออก เมื่อ θ เข้าใกล้ศูนย์ (เราสามารถพิสูจน์เอกลักษณ์ตรีโกณมิติด้วยรูปภาพได้)
นิยามด้วยอนุกรม

โดยการใช้เรขาคณิตและคุณสมบัติของลิมิต เราแสดงได้ว่าอนุพันธ์ของไซน์คือโคไซน์ และอนุพันธ์ของโคไซน์คือค่าลบของไซน์ เราสามารถใช้อนุกรมเทย์เลอร์สำหรับแสดงเอกลักษณ์ต่อไปนี้สำหรับทุกจำนวนจริง x:
เอกลักษณ์เหล่านี้มักใช้เป็น นิยาม ของฟังก์ชันไซน์ และโคไซน์
ซึ่งนำไปใช้เป็นจุดเริ่มต้นแบบเข้มของฟังก์ชันตรีโกณมิติ และการประยุกต์ของมัน (เช่น อนุกรมฟูรีเย) เพราะว่ามันมีพื้นฐานอยู่บนระบบจำนวนจริง ไม่ขึ้นกับการตีความทางเรขาคณิตใด ๆ การหาอนุพันธ์ได้และความต่อเนื่องของฟังก์ชันก็มาจากนิยามนี้
ดูเพิ่ม

ฟังก์ชันไฮเพอร์โบลิก
ทฤษฎีบทพีทาโกรัส
เอกลักษณ์ตรีโกณมิติ
ประวัติ

ฟังก์ชันตรีโกณมิติ ที่ใช้ในปัจจุบันพัฒนามาจากยุคกลาง แต่การศึกษาตรีโกณมิติในยุคแรก ๆ
สามารถย้อนไปถึงคอร์ดฟังก์ชัน ที่ค้นพบโดย ฮิปปาร์คัส (180 - 125 ก่อนคริสตกาล) และ ปโตเลมี (ค.ศ. 90-165)
หนังสือฉบับแรกที่มีการใช้ 'sin' 'cos' 'tan' ปรากฏในศตวรรษที่ 16 โดยนักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศส อัลเบิรต์ จีลาด
ในฉบับที่พิมพ์ในปี ค.ศ. 1682 กอทท์ฟรีด วิลเฮล์ม ไลบ์นิซ ได้พิสูจน์ว่า sin x ไม่ใช่ ฟังก์ชันพีชคณิต ของ x
รูปสามเหลี่ยมมุมฉากจะมีมุมหนึ่งมีขนาด 90° (π/2 เรเดียน) ในที่นี้คือ C ส่วนมุม A กับ B นั้นเปลี่ยนแปลงได้ ฟังก์ชันตรีโกณมิติกำหนดความสัมพันธ์ระหว่างความยาวด้านและมุมภายในรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก
วงกลมหนึ่งหน่วย
ฟังก์ชัน f(x) = sin(x) และ f(x) = cos(x) ที่วาดบนระนาบคาร์ทีเซียน
ฟังก์ชันตรีโกณมิติพื้นฐานทั้งหมด สามารถนิยามจากวงกลมหนึ่งหน่วยได้โดยใช้วงกลมหนึ่งหน่วย ที่จุดศูนย์กลางอยู่ที่จุด O
ฟังก์ชันไซน์ (สีแดง) มีค่าใกล้เคียงกับพหุนามเทย์เลอร์ดีกรี 7 ของมัน (สีเขียว) สำหรับวงกลมที่อยู่บนจุดกำเนิด
นักพรต

นักพรต (อังกฤษ: monk)  คือผู้บำเพ็ญพรต หรือผู้ประพฤติตามข้อกำหนดการปฏิบัติทางศาสนาเพื่อข่มกาย ใจ ของตน นักพรตมีทั้งแบบที่อาศัยอยู่โดดเดี่ยวซึ่งเรียกว่าเฮอร์มิต (hermit) และอาศัยอยู่ร่วมกันเป็นหมู่คณะในอาราม (monastery) ลักษณะการดำรงชีวิตของนักพรตเรียกว่า ลัทธิพรตนิยม (monachism) หรือลัทธิอารามวาสี (monasticism)
ในวรรณกรรมไทยมักใช้คำว่า นักพรต ในความหมายเดียวกับฤๅษี มุนี นักสิทธิ์ และดาบส
นักพรตในพุทธศาสนา

บทความหลัก: อรัญวาสี และ วิปัสสนาธุระ
ในศาสนาพุทธมีทั้งนักพรตชาย (monk) และนักพรตหญิง (nun) นักพรตชายเรียกว่าภิกษุและสามเณร นักพรตหญิงเรียกว่าภิกษุณี สิกขมานา และสามเณรี นอกจากนี้ยังมีนักพรตในรูปแบบอื่น ๆ เช่น โยคี แม่ชี เป็นต้น
ภิกษุเกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อพระโคตมพุทธเจ้าประทานเอหิภิกขุอุปสัมปทาแก่ปัญจวัคคีย์ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน นับจากนั้นก็ทรงอุปสมบทกุลบุตรอื่น ๆ เรื่อยมา ทั้งยังทรงอนุญาตการบวชแบบ ติสรณคมณูปสัมปทา และ จตุตถกัมมอุปสัมปทา ซึ่งเป็นการบวชที่สาวกดำเนินการได้ด้วยตนเองโดยที่ไม่ต้องกราบทูลให้พระองค์ทราบ ติสรณคมณูปสัมปทาปัจจุบันใช้สำหรับการบวชสามเณร ส่วนจตุตถกัมมอุปสัมปทาใช้กับการบวชพระภิกษุ
ภิกษุณีเกิดขึ้นครั้งแรกหลังจากพระพุทธองค์ตรัสรู้ได้ 5 พรรษา โดยการประทานครุธรรมแปดประการแก่พระนางมหาปชาบดีโคตมีและเจ้าหญิงศากยะ 500 องค์ ณ เมืองเวสาลี การอุปสมบทแบบนี้เรียกว่า ครุธัมมปฏิคคหณูปสัมปทา ภายหลังทรงบัญญัติ อัฏฐวาจิกาอุปสัมปทา ขึ้นใช้ในแทน คือให้ผู้ขอบวชได้รับจตุตถกรรม 2 ครั้ง คือจากฝ่ายภิกษุณีสงฆ์ก่อน แล้วจึงรับจากภิกษุสงฆ์ เมื่อครบแล้วจึงจะเป็นภิกษุณีโดยสมบูรณ์
ตามพระวินัยปิฎกของพระไตรปิฎกภาษาบาลีกำหนดให้ภิกษุรักษาสิกขาบท 227 ข้อ ภิกษุณีรักษาสิกขาบท 311 ข้อ ส่วนสามเณรและสามเณรีต้องรักษาศีล 10 ข้อ รวมทั้งเสขิยวัตรอีก 75 ข้อ รวมเป็นสิกขาบท 85
ปัจจุบันภิกษุณีสงฆ์คงเหลืออยู่แต่ในนิกายมหายานและวัชรยาน เพราะในนิกายเถรวาทสายภิกษุณีสงฆ์ซึ่งมีเฉพาะที่ลังกาได้ขาดช่วงสืบทอดไปตั้งแต่สมัยถูกโปรตุเกสยึดครอง  ทำให้ไม่สามารถทำการบวชภิกษุณีให้ถูกต้องตามพระไตรปิฎกได้ อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันในประเทศไทยมีความพยายามรื้อฟื้นภิกษุณีสงฆ์ในเถรวาท แต่ยังไม่ได้รับการยอมรับจากมหาเถรสมาคม
นักพรตในคริสต์ศาสนา

บทความหลัก: ชีวิตอารามวาสีแบบศาสนาคริสต์
ในคริสตจักรโรมันคาทอลิก นักพรตหมายถึงนักบวช (religious) ไม่ว่าชายหรือหญิงที่อุทิศตนกับการอธิษฐาน การเข้าเงียบ การชดใช้บาป และการทำพลีกรรม
คำว่า monk ในภาษาอังกฤษ มาจากคำภาษากรีก  monachos ซึ่งแปลว่า ผู้อยู่โดดเดี่ยว แต่ต่อมาได้ใช้ในความหมายที่กว้างขึ้นคือหมายถึงนักพรตโดยรวม อาจอยู่โดดเดี่ยวในป่าซึ่งเรียกว่าเฮอร์มิต (hermit) หรืออยู่ร่วมกันเป็นกลุ่มในอาราม (monastic monk)
ในศาสนาคริสต์มีพื้นฐานแนวคิดแบบพรตนิยมมาตั้งแต่สมัยพระเยซู ดังปรากฏพระวจนะที่ตรัสกับชายหนุ่มคนหนึ่งว่า “...จงไปขายบรรดาสิ่งของซึ่งท่านมีอยู่แจกจ่ายให้คนอนาถา แล้วท่านจะมีทรัพย์สมบัติในสวรรค์”  (มธ. 19:21) แต่การดำเนินชีวิตแบบนักพรตเริ่มมีบทบาทอย่างชัดเจนในศตวรรษที่ 4 คือภายหลังสิ้นสุดการเบียดเบียนคริสตชน เพราะจักรพรรดิคอนสแตนตินประกาศกฤษฎีกาแห่งมิลาน (Edict of Milan) ในปี ค.ศ. 313 ให้ประชาชนมีเสรีภาพในการนับถือศาสนา
ในยุคที่คริสต์ศาสนาถูกเบียดเบียนจากภาครัฐ คริสตชนยุคนั้นได้แสดงออกถึงการติดตามพระเยซูด้วยการยืนยันความศรัทธา ยอมถูกทรมาน หลายคนต้องหนีไปอยู่ในถิ่นทุรกันดาร บางคนถูกประหารชีวิต ทำให้เกิดมรณสักขีในศาสนาคริสต์ขึ้นหลายท่านเป็นแบบอย่างของผู้อุทิศตนในเวลานั้น เมื่อศาสนาคริสต์ได้รับการยอมรับตามกฤษฎีกาแห่งมิลาน การเบียดเบียนคริสตชนก็สิ้นสุดลง ชาวคริสต์จำนวนหนึ่งจึงหันไปแสดงการอุทิศตนโดยใช้ชีวิตแบบสละทางโลก อาศัยอยู่โดดเดี่ยวในถิ่นทุรกันดารและป่าเขา อธิษฐานภาวนา การบำเพ็ญพรตในยุคนั้นจึงได้รับการยกย่องว่าเป็น “วีรกรรมใหม่”
ในคริสต์ศาสนานักพรตแบ่งได้ออกเป็น 3 ประเภท) คือ
นักพรตที่อยู่โดดเดี่ยว (eremite) หรือเฮอร์มิต (hermit) เช่น นักบุญแอนโทนีอธิการ
นักพรตที่อยู่กึ่งโดดเดี่ยว (semi-eremite) คือนักพรตแต่ละรูปอาศัยเดี่ยว แต่ในวันเสาร์และอาทิตย์จะมาประกอบพิธีบูชาขอบพระคุณ (Eucharistic celebration) และฟังเทศน์ด้วยกัน เช่น กลุ่มนักพรตของนักบุญอัมโมน
นักพรตที่อยู่เป็นคณะ (cenobite) นักพรตทุกรูปต้องปฏิบัติตามวินัยคณะ (rules) และเชื่อฟังอธิการอาราม (abbot) ซึ่งเป็นหัวหน้าอาราม นักพรตแบบนี้มีจุดเริ่มต้นมาจากนักบุญปาโคมีอุส (Pachomius) นักบุญบาซิลแห่งซีซาเรีย (Basyl of Caesarea)
จะเห็นว่าลัทธิอารามวาสีในคริสต์ศาสนาเริ่มจากคริสตจักรตะวันออกก่อน ฝ่ายคริสตจักรตะวันตกเริ่มพบการสนับสนุนลัทธิอารามวาสีในปลายศตวรรษที่ 4 จากการที่นักบุญอะทาเนเชียสแห่งอะเล็กซานเดรียได้แปลประวัตินักบุญแอนโทนีอธิการเป็นภาษาละตินซึ่งเป็นภาษาที่ใช้ในคริสตจักรตะวันตก เพื่อแผยแพร่วิถีอารามวาสีให้คริสตชนที่นั่น ที่มุขมณฑลแวร์เชลี (Vercelli) นักบุญเอวเซบีอุสซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งเป็นมุขนายกก็เป็นบุคคลแรกที่นำวิถีนักพรตมาใช้กับนักบวชในมุขมณฑลของตน ต่อมานักบุญหลายท่านก็ตั้งกลุ่มนักพรตของตนและวางวินัยเอาไว้เป็นหลักปฏิบัติซึ่งต่อมาได้พัฒนามาเป็นคณะนักบวชคาทอลิกรุ่นแรก เช่น นักบุญออกัสตินแห่งฮิปโปผู้ก่อตั้งคณะออกัสติเนียนในยุคแรก นักบุญเบเนดิกต์แห่งเนอร์เซียผู้วางรากฐานคณะเบเนดิกติน เป็นต้น
นักพรตในศาสนาเชน

ลัทธิพรตนิยมในศาสนาเชนเกิดขึ้นตั้งแต่สมัยศาสดาพระมหาวีระ นักพรตเชนแบ่งเป็น 2 นิกาย คือ
ทิคัมพร เป็นนักพรตเปลือย เพราะไม่ถือครองสมบัติใด ไม่กินอาหาร
เศวตัมพร (อ่านว่า สะ-เหฺว-ตำ-พอน) เป็นนักพรตนุ่งขาว
นักพรตเชนจะต้องถือข้อปฏิบัติที่เรียกว่า มหาพรต 5 ประการ   คือ
อหิงสา ไม่ทำลายแม้แต่ชีวิตเล็กน้อย ฉะนั้นจึงต้องมีผ้าปิดปากจมูกเพื่อกันสิ่งมีชีวิตเข้า มีไม้กวาด มีผ้ากรองน้ำไว้ป้องการกันฆ่าสัตว์โดยไม่เจตนา
สัตยะ การพูดแต่ความจริง
อัสเตยะ ไม่ลักขโมย
พรหมจรรยะ เว้นจากกามโดยสิ้นเชิง
อปริครหะ ไม่ละโมบ
ดูเพิ่ม

ภิกษุ
บาทหลวง
นักบวช
พระภิกษุฝ่ายอรัญวาสีในประเทศไทย
นักพรตคณะซิสเตอร์เชียนชาวเวียดนาม
อาจารย์ปุษปทันตสาคร นักพรตเชนนิกายทิคัมพร
เอลีซาเบ็ทแห่งบาวาเรีย-อิงก็อลชตัท

| เอลีซาเบ็ทแห่งบาวาเรีย-อิงก็อลชตัท |
| --- | --- |

สมเด็จพระราชินีแห่งฝรั่งเศส
ดำรงพระยศ: 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1385 – 21 ตุลาคม ค.ศ. 1422
ราชาภิเษก: 23 สิงหาคม ค.ศ. 1389  อาสนวิหารน็อทร์-ดามแห่งปารีส

พระราชสมภพ: ราว ค.ศ. 1370
สวรรคต: เดือนกันยายน ค.ศ. 1435 ปารีส ราชอาณาจักรฝรั่งเศส
คู่อภิเษก: พระเจ้าชาร์ลที่ 6 แห่งฝรั่งเศส
พระราชบุตร: อีซาแบล สมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ ฌาน ดัชเชสแห่งเบรอตาญ หลุยส์ โดแฟ็งแห่งฝรั่งเศส ฌ็อง โดแฟ็งแห่งฝรั่งเศส กาทรีน สมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ พระเจ้าชาร์ลที่ 7 แห่งฝรั่งเศส
ราชวงศ์: วิทเทิลส์บัค (พระราชสมภพ) วาลัว (เสกสมรส)
พระราชบิดา: ชเต็ฟฟันที่ 3 ดยุกแห่งบาวาเรีย
พระราชมารดา: ทัดดิอา วิสคอนติ
เอลีซาเบ็ทแห่งบาวาเรีย-อิงก็อลชตัท หรือ อีซาโบแห่งบาวาเรีย (อังกฤษ: Isabeau of Bavaria หรือ Elisabeth of Bavaria-Ingolstadt ; ฝรั่งเศส: Isabeau de Bavière ; เยอรมัน: Elisabeth von Bayern-Ingolstadt ; ค.ศ. 1370 - 24 กันยายน ค.ศ. 1435) เป็นสมเด็จพระราชินีแห่งฝรั่งเศส บุตรีของชเต็ฟฟันที่ 3 ดยุกแห่งบาวาเรีย และทัดดิอา (Taddea Visconti) ผู้มาจากตระกูลขุนนางวิสคอนติผู้ครองมิลาน เอลีซาเบ็ทแห่งบาวาเรียทรงเป็นพระมเหสีในพระเจ้าชาร์ลที่ 6 แห่งฝรั่งเศส หลังจากที่เสกสมรสเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1385 แล้วพระองค์ก็ทรงมีบทบาทสำคัญในทางการเมืองในปลายรัชสมัยอันมีวิกฤตการณ์ของพระสวามี เอลีซาเบ็ทแห่งบาวาเรียเป็นพระราชมารดาของพระเจ้าชาร์ลที่ 7 แห่งฝรั่งเศส และพระราชินีอังกฤษสองพระองค์ -- พระราชินีอีซาแบลในพระเจ้าริชาร์ดที่ 2 แห่งอังกฤษ และพระราชินีกาทรีนในพระเจ้าเฮนรีที่ 5 แห่งอังกฤษ
สายพระโลหิตและการเสกสมรส

เอลีซาเบ็ทแห่งบาวาเรียเสด็จพระราชสมภพในปี ค.ศ. 1370 ทรงเป็นบุตรสาวของชเต็ฟฟันที่ 3 ดยุกแห่งบาวาเรียกับทัดเดอา วิสกอนตี ทรงถูกหมายตาให้เป็นเจ้าสาวของพระเจ้าชาร์ลที่ 6 แห่งฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1385 พระองค์ถูกพาไปเจอกับพระเจ้าชาร์ลครั้งแรกในปี ค.ศ. 1385 แม้พระราชบิดาของพระองค์จะไม่ยอมให้พระองค์เปลือยกายระหว่างการตรวจสอบร่างกายตามธรรมเนียมปฏิบัติ พระเจ้าชาร์ลก็ทรงยินยอมแต่งงานกับพระองค์ ทั้งคู่แต่งงานกันในอีกสามวันต่อมา พระเจ้าชาร์ลพระราชทานของขวัญมากมายให้พระองค์ในช่วงปีใหม่ปีแรกของทั้งคู่ ในตอนที่พระเจ้าชาร์ลทรงกรีธาทัพไปสู้รบกับชาวอังกฤษ ในตอนแรกเอลีซาเบ็ทอยู่ที่เครยล์กับบล็องช์ ดัชเชสแห่งออร์เลอ็อง ต่อมาทรงย้ายไปประทับที่ชาโตเดอแว็งซ็องส์
สนธิสัญญาทรัวส์และบั้นปลายพระชนม์

ปี ค.ศ. 1419 หลายพื้นที่ของนอร์ม็องดีถูกพระเจ้าเฮนรีที่ 5 แห่งอังกฤษยึด ทรงเรียกร้องให้ชาวเมืองถวายคำสัตย์ว่าจะจงรักภักดี เมื่อไม่มีทายาทในบัลลังก์อย่างเป็นทางการ เอลีซาเบ็ทจึงไม่มีทางเลือกอื่นจำต้องยอมลงนามในสนธิสัญญาทรัวส์ ค.ศ. 1420 ที่ระบุให้พระเจ้าชาร์ลเป็นกษัตริย์แห่งฝรั่งเศสต่อไป แต่ผู้สืบทอดตำแหน่งของพระองค์คือพระเจ้าเฮนรีที่ 5 ที่แต่งงานกับกาทรีน พระธิดาของพระเจ้าชาร์ล เอลีซาเบ็ททรงเป็นม่ายในปี ค.ศ. 1422 แต่พระเจ้าเฮนรีที่ 5 สวรรคตไปในปีเดียวกัน กษัตริย์พระองค์ใหม่ของฝรั่งเศสตามสนธิสัญญาทรัวส์จึงเป็นพระเจ้าเฮนรีที่ 6 พระราชโอรสวัยทารกของกาทรีน พระราชนัดดาของเอลีซาเบ็ท
เอลีซาเบ็ทประทับอยู่ในปารีสที่อยู่ภายใต้การควบคุมของชาวอังกฤษ ทรงเกษียณพระองค์พร้อมกับกาทรีนแห่งอาล็องซง ภรรยาคนที่สองของพระเชษฐา เสด็จสวรรคตในอูเตลแซ็งต์ปอลในปี ค.ศ. 1435 ชื่อเสียงของพระองค์แย่มาก แต่ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 พระองค์พ้นความผิดในหลายข้อกล่าวหา
ดูเพิ่ม

พระเจ้าชาร์ลที่ 7 แห่งฝรั่งเศส
| ด ค กราชินีและจักรพรรดินีแห่งฝรั่งเศส |
| --- | --- |
 Adelaide of Aquitaine  โรซาลาแห่งอิตาลี  แบร์ตแห่งบูร์กอญ  กงส์ต็องส์แห่งอาร์ล  Matilda of Frisia  อานแห่งเคียฟ  แบร์ตาแห่งฮอลแลนด์  Bertrade de Montfort  Adelaide of Maurienne  อาลีเยนอร์แห่งอากีแตน  กอนส์ตันซาแห่งกัสติยา  อาแดลแห่งช็องปาญ  อิซาเบลลาแห่งเอโนลต์  อินเกเบิร์กแห่งเดนมาร์ก  Agnes of Merania  บลังกาแห่งกัสติยา  มาร์กาเร็ตแห่งโพรว็องซ์  อิซาเบลแห่งอารากอน  มาเรียแห่งบราบ็องต์  โจนที่ 1 แห่งนาวาร์  Margaret of Burgundy  Clementia of Hungary  Joan II of Burgundy  Blanche of Burgundy  มารีแห่งลักเซมเบิร์ก  ฌาน เดเวรอ  ฌานน์แห่งบูร์กอญ  บลานซ์แห่งนาวาร์  ฌานน์แห่งโอแวร์ญ  ฌานแห่งบูร์บง  อิสซาเบลลาแห่งบาวาเรีย  มารีแห่งอ็องฌู  ชาร์ล็อตต์แห่งซาวอย  แอนน์แห่งบริตานี  ฌานแห่งฝรั่งเศส  แมรี ทิวดอร์  โกลดแห่งฝรั่งเศส  เอเลนอร์แห่งออสเตรีย  แคทเธอรีน เดอ เมดีชี  แมรี สจวต  เอลิซาเบธแห่งออสเตรีย  หลุยส์แห่งลอแรน-โวเดมง  มาร์เกอริตแห่งวาลัว  มารี เดอ เมดีซิส  อานน์แห่งออสเตรีย  มาเรีย เทเรซาแห่งสเปน  มารี เลชชินสกา  มารี อ็องตัวแน็ต  มารีอา จูเซปปินาแห่งซาวอย*  โฌเซฟีน เดอ โบอาร์แน  มารี หลุยส์แห่งออสเตรีย  มารี-เตแรซแห่งฝรั่งเศส*  มารีอา อะเมเลียแห่งเนเปิลส์และซิซิลี  เออเฌนี เดอ มอนตีโค 
*เป็นที่ถกเถียง
จุลจิตรกรรมแสดงอาการช่วงแรกของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 ที่ทำร้ายอัศวินของพระองค์ในปี ค.ศ. 1392 จาพงศาวดารฟรัวส์ซาต์
จุลจิตรกรรมแสดงภาพขบวนแห่งพระบรมศพของเอลีซาเบ็ทในแม่น้ำแซน จากพงศาวดารของมาร์เซียล โดแวญ
ยุรนันท์ ภมรมนตรี

| ยุรนันท์ ภมรมนตรีป> ช., ป.ม. |
| --- | --- |
ยุรนันท์ เมื่อธันวาคม 2566
สารนิเทศภูมิหลัง
เกิด: 2 มกราคม พ.ศ. 2506 (62 ปี) จังหวัดพระนคร ประเทศไทย
บิดา: ประยูร ภมรมนตรี
มารดา: เรณู ภมรมนตรี
คู่สมรส: มาริษา สุจริตกุล (2537–ปัจจุบัน)
บุตร: 2 คน
อาชีพ:  นักแสดง  นักร้อง  พิธีกร  นายแบบ  นักธุรกิจ  นักการเมือง 
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2524–พ.ศ. 2567
อาชีพแสดง
ผลงานเด่น: คาวี – สวรรค์เบี่ยง (2531)  รุจ – เคหาสน์สีแดง (2532)  ลาน – สองฝั่งคลอง (2535)  ท่านชายวสวัตดีมาร – เงา (2543)
รางวัล
เมขลา: ผู้แสดงนำชายดีเด่น  พ.ศ. 2531 – สวรรค์เบี่ยง พ.ศ. 2535 – คนบาป พ.ศ. 2536 – คนละโลก พ.ศ. 2538 – ความรักสีดำ พ.ศ. 2539 – สาบนรสิงห์ พ.ศ. 2541 – ไฟริษยา
พิฆเนศวร: นักแสดงกิตติมศักดิ์ชายยอดเยี่ยม  พ.ศ.2566 – ฟ้า/ทาน/ตะวัน
 
ลายมือชื่อ: 
ยุรนันท์ ภมรมนตรี (เกิด 2 มกราคม พ.ศ. 2506) ชื่อเล่น แซม เป็นนักแสดง นายแบบ พิธีกร นักร้อง อดีตผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชาวไทย โดยมีผลงานการแสดงทั้งภาพยนตร์และละครโทรทัศน์ที่โดดเด่น เช่น ภาพยนตร์เรื่อง ปีกมาร (พ.ศ. 2530) แสดงคู่กับ นาถยา แดงบุหงา, ละครเรื่อง สวรรค์เบี่ยง (พ.ศ. 2531 ทางช่อง 7) แสดงคู่กับ มนฤดี ยมาภัย, ละครเรื่อง มายาตวัน (พ.ศ. 2538 ทางช่อง 7) แสดงคู่กับ ชฎาพร รัตนากร เป็นต้น
ประวัติ

ยุรนันท์ ภมรมนตรี (ชื่อเล่น: แซม) เกิดเมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2506 ที่จังหวัดพระนคร (กรุงเทพมหานครในปัจจุบัน) เป็นบุตรชายของ พลโท ประยูร ภมรมนตรี และเรณู ภมรมนตรี มีพี่ชายร่วมสายโลหิตคือ ยอดมนู ภมรมนตรี (ชื่อเล่น: ยอด)
ยุรนันท์ สมรสกับมาริษา ภมรมนตรี (ชื่อเล่น: มุก) มีบุตรชาย คือ ยุรการ ภมรมนตรี และบุตรสาว คือ ยุรริษา ภมรมนตรี ซึ่งยุรนันท์และมาริษา ได้นำชื่อจริงของทั้งบุตรชายและบุตรสาว มาตั้งเป็นชื่อบริษัทของทั้งสองคนด้วย