stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
ประวัติ

สำนักวิชาแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารีได้ริเริ่มโครงการจัดตั้งระบบวิทยาศาสตร์สุขภาพในเดือนมกราคม พ.ศ. 2538 ประกอบด้วย สำนักวิชาแพทยศาสตร์ สำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ สำนักวิชาเภสัชศาสตร์ สำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ และศูนย์การแพทย์(โรงพยาบาลมหาวิทยาลัย) โดยในระยะแรกจะจัดตั้งสำนักวิชาแพทยศาสตร์ สำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ และศูนย์การแพทย์ เพื่อผลิตแพทย์ พยาบาล และเทคนิคการแพทย์ ซึ่งเป็นบุคลากรอุดมศึกษาที่ขาดแคลนมาก
ต่อมาในปี 2540 ประเทศไทยประสบปัญหาภาวะเศรษฐกิจ จึงให้ชะลอโครงการดังกล่าวไว้ก่อน โดยในปี 2541 สำนักวิชาแพทยศาสตร์ ได้พัฒนาหลักสูตรการศึกษาระดับปริญญาตรี จำนวน 5 หลักสูตร ซึ่งสภาวิชาการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ในการประชุมครั้งที่ 8/2541 วันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2541 ได้ให้ความเห็นชอบ ดังนี้
หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาอนามัยสิ่งแวดล้อม (หลักสูตรใหม่ พ.ศ. 2541)
หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย (หลักสูตรใหม่ พ.ศ. 2541)
หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาเทคนิคการแพทย์ (หลักสูตรใหม่ พ.ศ. 2541)
หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ (หลักสูตรใหม่ พ.ศ. 2541)
หลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2541)
ต่อมาในปี 2557 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ได้เสนอหลักสูตรทันตแพทยศาสตรบัณฑิตระดับปริญญาตรีต่อทันตแพทยสภา และได้รับการอนุมัติในวันที่ 9 เมษายน 2558 จึงได้จัดตั้ง“สำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี”ขึ้นและใช้ชื่อภาษาอังกฤษว่า “Institute of Dentistry, Suranaree University of Technology” เป็นโรงเรียนทันตแพทย์แห่งที่ 11 ของรัฐและแห่งที่ 13 ของประเทศไทย และได้รับการรับรองจากทันตแพทยสภาแล้ว
สำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี มีอาจารย์ในระยะเริ่มแรกจำนวน 5 คน ในปีการศึกษา 2558 ได้เปิดรับนักศึกษาทันตแพทย์รุ่นแรกจำนวน 30 คน โดยยังไม่ได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐบาล เนื่องจากยังอยู่ในระหว่างการพิจารณาของรัฐบาล โดยเน้นรับสมัครนักศึกษาจากจังหวัดต่าง ๆ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยเฉพาะอย่างยิ่งได้ให้โอกาสแก่ผู้ที่มีภูมิลำเนาอยู่ในจังหวัดนครราชสีมา ชัยภูมิ บุรีรัมย์และสุรินทร์ เป็นลำดับแรก และภาคอื่น ๆ ของประเทศไทยในลำดับรองลงมา พร้อมทั้งมีนโยบายที่จะรับผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีในสาขาวิทยาศาสตร์ หรือวิทยาศาสตร์สุขภาพเพิ่มเติม โดยจะได้รับการยกเว้นการเรียนรายวิชาในหมวดวิชาศึกษาทั่วไปซึ่งศึกษาในชั้นปีที่ 1 ให้เข้ารับการศึกษาในปลายชั้นปีที่ 1 เพื่อศึกษาวิชาที่ต้องเรียนต่อเนื่องในชั้นปีที่ 2 สำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี เป็นสถาบันผลิตทันตแพทย์ในกำกับของรัฐแห่งที่ 11 และเป็นลำดับที่ 13 ของประเทศไทย
หน่วยงานภายใน

หน่วยงานภายในสำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี มีดังนี้
สำนักงานคณบดีสำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์
สาขาวิชาสุขภาพช่องปากครอบครัวและชุมชน (เทียบเท่าภาควิชา)
สาขาวิชาสุขภาพช่องปากเด็ก (เทียบเท่าภาควิชา)
สาขาวิชาสุขภาพช่องปากวัยรุ่น (เทียบเท่าภาควิชา)
สาขาวิชาสุขภาพช่องปากผู้ใหญ่ (เทียบเท่าภาควิชา)
สาขาวิชาสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ (เทียบเท่าภาควิชา)
สถานทันตแพทยศาสตรศึกษา
สถานวิจัยสำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์
หลักสูตร

| หลักสูตรที่เปิดสอนในสำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี> กลุ่มวิชา/ภาควิชา/สาขาวิชา | หลักสูตรที่เปิดสอนในสำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี> ระดับปริญญาตรี | หลักสูตรที่เปิดสอนในสำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี> ระดับปริญญาโท | หลักสูตรที่เปิดสอนในสำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี> ระดับปริญญาเอก |
| --- | --- | --- | --- |
| รวมทุกภาควิชา | หลักสูตรทันตแพทยศาสตรบัณฑิต (ทพ.บ.) สาขาวิชาทันตแพทยศาสตร์ |  |  |
ทำเนียบคณบดี

รายนามคณบดีคณะ มหาวิทยาลัย ตั้งแต่ก่อตั้งจนถึงปัจจุบันมีดังนี้
| ทำเนียบคณบดีสำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี> รายนามคณบดี | ทำเนียบคณบดีสำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี> วาระการดำรงตำแหน่ง | ทำเนียบคณบดีสำนักวิชาทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี>  |
| --- | --- | --- |
| 1. ผศ.ทพญ.ดร.ยุพิน ส่งไพศาล | พ.ศ. 2558 - 2563 |  |
| 2. ผศ.ทพ.ดร.ไพบูลย์ จิตประเสริฐวงศ์ | พ.ศ. 2564 - 2565 |  |
| 3.ศาสตราจารย์ ทันตแพทย์ ดร.พสุธา ธัญญะกิจไพศาล | พ.ศ. 2565 - ปัจุบัน |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
| ด ค กรายชื่อโรงเรียนทันตกรรมในประเทศไทย  |
| --- | --- | --- |
| สถาบันอุดมศึกษาของรัฐ | นเรศวร |  |
| สถาบันอุดมศึกษา  ในกำกับของรัฐ | ขอนแก่น • จุฬาลงกรณ์ • เชียงใหม่ • ธรรมศาสตร์ • พะเยา • มหิดล • แม่ฟ้าหลวง • ศรีนครินทรวิโรฒ • สงขลานครินทร์ • สุรนารี • วลัยลักษณ์ • ลาดกระบัง |  |
| สถาบันอุดมศึกษาเอกชน | รังสิต • เวสเทิร์น • กรุงเทพธนบุรี • สยาม |  |
รายชื่อ • หมวดหมู่ • โครงการ • สถานีย่อย
ฮาร์บิน

| ฮาร์บิน 哈尔滨市 , ᡥᠠᡵᠪᡳᠨ  |
| --- | --- |
นครระดับจังหวัด และนครระดับกิ่งมณฑล
สถานที่ต่าง ๆ ในนครฮาร์บิน
สมญา: เมืองน้ำแข็ง, ปารีสแห่งบูรพาทิศ, มอสโกแห่งบูรพาทิศ, ไข่มุกบนคอหงส์
ฮาร์บินที่ตั้งภายในประเทศจีน
พิกัด: 45°45′N 126°38′E﻿ / ﻿45.750°N 126.633°E﻿ / 45.750; 126.633
ประเทศ: จีน
มณฑล: เฮย์หลงเจียง
เขตการปกครอง: 18 เขต รวม 9 เมือง, 2 เขต และ 7 อำเภอ
ตั้งถิ่นฐาน: ก่อน ค.ศ. 1115
จัดตั้งเป็น  -เมือง:  ค.ศ. 1898
 -เขต: 31 ตุลาคม ค.ศ. 1905
 -เทศบาล: 5 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1921
การปกครอง
 • ผู้ว่าการ: ซ่ง ซีปิน (宋希斌)
พื้นที่
 • นครระดับจังหวัด และนครระดับกิ่งมณฑล: 53,068 ตร.กม. (20,490 ตร.ไมล์)
 • เขตเมือง: 4,640.4 ตร.กม. (1,791.7 ตร.ไมล์)
 • รวมปริมณฑล: 10,204.8 ตร.กม. (3,940.1 ตร.ไมล์)
ความสูง: 150 เมตร (488 ฟุต)
ประชากร (2010)
 • นครระดับจังหวัด และนครระดับกิ่งมณฑล: 10,635,971 คน
 • ความหนาแน่น: 200 คน/ตร.กม. (520 คน/ตร.ไมล์)
 • เขตเมือง: 5,282,083 คน
 • ความหนาแน่นเขตเมือง: 1,100 คน/ตร.กม. (2,900 คน/ตร.ไมล์)
 • รวมปริมณฑล: 6,704,573 คน
 • ความหนาแน่นรวมปริมณฑล: 660 คน/ตร.กม. (1,700 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+8 (เวลามาตรฐานจีน)
รหัสไปรษณีย์: 150000
รหัสพื้นที่: 451
ป้ายทะเบียนรถ: 黑A,黑L
GDP (2013): CNY 501 พันล้าน
 - เติบโต:  8.9%
 - ต่อหัว: CNY 49,565
GDP (PPP): 2013
 - รวม: US$117.99 พันล้าน
 - ต่อหัว: US$ 11,671
ดอกไม้ประจำนคร: ไลลัก
เว็บไซต์: www.harbin.gov.cn/english.htm
ฮาร์บิน (แมนจู: , ᡥᠠᡵᠪᡳᠨ ) หรือภาษาจีนกลางเป็นที่รู้จักว่า ฮาเอ่อร์ปิน (จีนตัวย่อ: 哈尔滨; จีนตัวเต็ม: 哈爾濱; พินอิน: Hā'ěrbīn) เป็นเมืองหลวงของมณฑลเฮย์หลงเจียง ทางตะวันออกเฉียงเหนือของสาธารณรัฐประชาชนจีน ตั้งอยู่ทางฝั่งใต้ของแม่น้ำซงหัว ฮาร์บินเป็นเมืองอุตสาหกรรมที่กำลังเติบโต และยังเป็นศูนย์กลางทางด้านการปกครอง เศรษฐกิจ วิทยาศาสตร์ วัฒนธรรม และการสื่อสารคมนาคมของภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน จึงถือได้ว่าเป็นเมืองสำคัญเมืองหนึ่งของจีนและของเอเชียด้านตะวันออกเฉียงเหนือ
คำว่า ฮาร์บิน เป็นคำในภาษาแมนจู มีความหมายว่า "สถานที่ตากแห (จับปลา)"
จำนวนประชากร: 9.54 ล้านคน อาศัยอยู่ในเขตเมือง 4.64 ล้านคน
พื้นที่: 53,775 ตารางกิโลเมตร เขตเมืองมีพื้นที่ 7,086 ตารางกิโลเมตร
GDP: 183.04 พันล้านหยวน (22.88 พันล้านเหรีญสหรัฐ) ใน พ.ศ. 2548
ฮาร์บินมีสมญานามว่า 'ไข่มุกบนคอหงส์' เนื่องจากสัญฐานของมณฑลเหยหลงเจียงมีลักษณะคล้ายหงส์ ส่วนสมญานามอื่น ๆ คือ 'มอสโกแห่งตะวันออก' หรือ 'ปารีสแห่งตะวันออก' เนื่องจากลักษณะสถาปัตยกรรมของอาคารบ้านเรือนในเมืองคล้ายกับในมอสโกหรือปารีส และฮาร์บินยังเป็นที่รู้จักในชื่อ 'เมืองแห่งน้ำแข็ง' เพราะมีฤดูหนาวที่ยาวนานและหนาวเย็นมาก
เขตการปกครองย่อย

8 เขต:
เขตเต้าหลี่ (道里区)
เขตหนานกั่ง (南岗区)
เขตเซียงฟัง (香坊区)
เขตเต้าว่าย (道外区)
เขตซงเป่ย (松北区)
เขตฮูหลาน (呼兰区)
เขตอาเฉิง (阿城区)
เขตต้งหลี้ (群力区)
3 นครระดับอำเภอ:
นครซั่งจื้อ (尚志市)
นครชวงเฉิง (双城市)
นครอู่ฉาง (五常市)
7 อำเภอ:
ฟางเจิ้ง (方正县)
ปิน (宾县)
อยีหลาน (依兰县)
ปาย่าน (巴彦县)
ทงเหอ (通河县)
มู่หลาน (木兰县)
หยานโช่ว (延寿县)
ประวัติศาสตร์

ประวัติการตั้งถิ่นฐานในบริเวณเมืองฮาร์บินสามารถย้อนหลังไปได้อย่างน้อยถึง 2,200 ปีก่อนคริสตกาล (ปลายยุคหิน) ในขณะนั้นบริเวณนี้มีชื่อเรียกว่า Pinkiang
ในปี พ.ศ. 2441 หมู่บ้านเล็กๆถูกพัฒนาและขยายเป็นเมืองสมัยใหม่ พร้อมกับการเริ่มต้นการสร้างทางรถไฟจีนสายตะวันออก (KWZhD) โดยรัสเซีย และการขยายเส้นทางรถไฟสายทรานส์-ไซบีเรีย ซึ่งช่วยย่นระยะทางไปสู่วลาดีวอสตอคและเชื่อมโตเส้นทางไปสู่เมืองท่า Dairen (Dalnii) และฐานทัพเรือรัสเซีย Port Arthur
หลังจากที่รัสเซียพ่ายแพ้ในสงครามกับญี่ปุ่น (2447-2448) อิทธิพลและอำนาจของรัสเซียก็เสื่อมถอยลง ทำให้มีผู้คนหลายพันเชื้อชาติจาก 33 ประเทศ ซึ่งมีสหรัฐอเมริกา เยอรมนี และฝรั่งเศสรวมอยู่ด้วย เดินทางเข้ามายังฮาร์บิน มี 16 ประเทศก่อตั้งสถานกงสุล และสร้างบริษัททางด้านอุตสาหกรรม การพาณิชย์ และการเงินหลายร้อยแห่งขึ้นในฮาร์บิน ทางจีนเองก็ได้ริเริ่มธุรกิจในอุตสาหกรรมด้านการผลิตเหล้า อาหาร และสิ่งทอ การเจริญเติบโตเช่นนี้ทำให้ฮาร์บินมีสถานะเป็นศูนย์กลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน และเป็นเมืองธุรกิจระดับนานาชาติ
ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2461 ระหว่างสงครามกลางเมืองรัสเซีย กองกำลัง White Guards ของรัสเซียซึ่งเป็นฝ่ายแพ้ ได้รวมตัวกับผู้ลี้ภัย หลบหนีมายังฮาร์บิน ทำให้ฮาร์บินเป็นศูนย์กลางของผู้ลี้ภัยรัสเซียฝ่ายขาว และกลายเป็นชุมชนชาวรัสเซียที่ใหญ่ที่สุดที่อยู่นอกอาณาเขตรัสเซีย ต่อมาชาวรัสเซียเชื้อสายยิวได้ก่อตั้งชุมชนชาวยิวขึ้นในฮาร์บิน และรับเอาชาวเยอรมันเชื้อสายยิวที่หลบหนีจากนาซีเยอรมันมารวมตัวด้วยเมื่อช่วงปี พ.ศ. 2478-2482 นอกจากนี้ ชาวรัสเซียในฮาร์บินยังได้วางระบบโรงเรียนตามแบบรัสเซียขึ้น และมีการตีพิมพ์หนังสือพิมพ์และนิตยสารภาษารัสเซียวางจำหน่ายอยู่ทั่วไปในเมือง
ในปี พ.ศ. 2478 หลังจากที่ทางรถไฟสาย KWZhD ถูกขายให้แก่ญี่ปุ่น ฮาร์บินได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของรัฐ แมนจูกัว ในอาณัติของญี่ปุ่น ต่อมาหลังปี พ.ศ. 2489 ฮาร์บินตกอยู่ภายใต้การควบคุมของสหภาพโซเวียต ซึ่งมีอำนาจเหนือภูมิภาคแถบนั้น ในช่วงปี พ.ศ. 2493-2497 กลุ่มชาวยุโรปที่อาศัยอยู่ในเมือง ซึ่งมีทั้งชาวรัสเซีย เยอรมัน โปแลนด์ กรีก และอื่น ๆ ได้อพยพออกจากเมืองไปยังออสเตรเลีย บราซิล และสหรัฐอเมริกา บางส่วนก็ถูกส่งตัวกลับประเทศเดิม ขณะที่ชาวรัสเซียอีกหลายพันคนที่หลบหนีจากกองกำลังคอมมิวนิสต์ก่อนเกิดสงครามได้ถูกสังหารโดยทหารโซเวียต และมีอีกจำนวนมากที่ถูกส่งตัวไปยังสหภาพโซเวียต จนถึงปี พ.ศ. 2531 ชุมชนชาวรัสเซียเดิมมีผู้อาศัยอยู่เพียง 30 คน ซึ่งล้วนแต่เป็นผู้สูงอายุทั้งสิ้น
ประวัติศาสตร์ > เหตุการณ์สารพิษรั่วไหลที่โรงงานผลิตเบนซีน

เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2548 โรงงานผลิตเบนซีนที่ตั้งอยู่ในเมืองจีหลิน ทางด้านต้นน้ำแม่น้ำซงหัว ได้เกิดระเบิดขึ้น ระดับของเบนซีนได้เพิ่มสูงขึ้นเป็น 100 เท่าของระดับปกติ ทำให้ทางหน่วยงานที่รับผิดชอบในฮาร์บินต้องปิดเส้นทางน้ำ ผู้อยู่อาศัยในเมืองบางส่วนได้อพยพออกจากเมือง ขณะที่อีกบางส่วนต้องรีบเร่งไปซื้อน้ำบรรจุขวดเก็บไว้สำหรับดื่ม ต่อมาอีก 2-3 วัน น้ำในแม่น้ำได้รับการชำระสารเคมีเรียบร้อย โดยระหว่างนั้นทางผู้บริหารเมืองฮาร์บินได้ให้เหตุผลในการปิดเส้นทางน้ำว่าเพื่อตรวจสอบระบบการกักเก็บและจ่ายน้ำ และยังได้ปฏิเสธรายงานการรั่วไหลของสารเคมี โดยอ้างว่าเป็นเพียงข่าวลือเท่านั้น
ลักษณะทางสถาปัตยกรรม

ฮาร์บินเป็นหนึ่งในเมืองที่สวยงามที่สุดของจีน โดยเฉพาะในด้านสถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลมาจากรัสเซียและยุโรป แต่มีลักษณะเด่นเฉพาะตัว
ถนนจงหยางเป็นถนนย่านธุรกิจสายหนึ่งในฮาร์บิน มีความยาว 1.4 กิโลเมตร ทอดตัวอยู่ในเขตเต้าหลี่ เป็นเสมือนพิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงสถาปัตยกรรมแบบยุโรป ทั้งลวดลายการตกแต่งอาคารแบบบารอคและไบแซนไทน์ อาคารสถาปัตยกรรมแบบยิว ร้านค้าเล็กๆแบบรัสเซีย บ้านเรือนแบบฝรั่งเศส ศูนย์อาหารแบบอเมริกัน และภัตตาคารญี่ปุ่น ในเขตเต้าหลี่นี้ยังเป็นที่ตั้งของวิหารเซนต์โซเฟีย ซึ่งเป็นโบสถ์คริสต์นิกายรัสเซียออร์ธอดอกซ์อีกด้วย
วิหารเซนต์โซเฟียใช้เวลาสร้างอยู่ 9 ปี แล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2475 ปัจจุบันได้ถูกปรับเปลี่ยนให้เป็นพิพิธภัณฑ์เพื่อจัดแสดงสถาปัตยกรรมอันหลากหลายของฮาร์บิน
อิทธิพลของรัสเซีย

ทุกวันนี้ฮาร์บินยังคงมีกลิ่นอายของวัฒนธรรมรัสเซียเหมือนเมื่อครั้งอดีต ในอดีตเคยเป็นเมืองภายใต้การควบคุมของรัสเซีย ปัจจุบันเป็นศูนย์กลางการติดต่อค้าขายกับรัสเซีย
อิทธิพลจากวัฒนธรรมของรัสเซียเริ่มเผยแพร่เข้ามาเมื่อครั้งสร้างทางรถไฟสายจีนตะวันออกไกล และการขยายเส้นทางรถไฟสายทรานส์-ไซบีเรียน ในครั้งนั้นฮาร์บินซึ่งเคยเป็นเพียงหมู่บ้านชาวประมง ได้เริ่มพัฒนาขึ้นจนเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและการค้าที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ
กิจกรรมในฤดูหนาว

ฮาร์บินเป็นเมืองหนึ่งที่มีวัฒนธรรมเกี่ยวกับหิมะและน้ำแข็ง โดยทางภูมิศาสตร์แล้ว ฮาร์บินตั้งอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน ในจุดที่ได้รับอิทธิพลจากลมหนาวในฤดูหนาวจากไซบีเรียโดยตรง ในฤดูร้อนจะมีอุณหภูมิเฉลี่ย 21.2 °C และในฤดูหนาวจะอยู่ที่ -16.8 °C บางครั้งอาจลดลงถึง -38.1 °C
เทศกาลงานแกะสลักหิมะและน้ำแข็งนานาชาติแห่งเมืองฮาร์บิน จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีมาตั้งแต่ พ.ศ. 2528 โดยจะเริ่มตั้งแต่วันที่ 5 มกราคม มีระยะเวลา 1 เดือน กิจกรรมในช่วงเวลาเทศกาลมีทั้งการแข่งขันสกี Yabuli Alpine การแข่งขันว่ายน้ำในแม่น้ำซงหัว และนิทรรศการโคมน้ำแข็งในสวนเจ้าหลิน
ตำแหน่งของเมืองฮาร์บิน
ถนนหัวเอ๋อในเขตเต้าหลี่
จัตุรัสหงโป๋
วิหารเซนต์โซเฟีย
ตามนุษย์

บทความนี้เกี่ยวกับตาของมนุษย์ สำหรับตาโดยทั่ว ๆ ไป ดูที่ ตา
| ตามนุษย์ |
| --- | --- |
ตาของมนุษย์ด้านขวาของใบหน้า แสดงตาขาวที่มีเส้นเลือดบางส่วน ม่านตาสีเขียว และรูม่านตาสีดำ
1. วุ้นตา 2. ora serrata 3. กล้ามเนื้อซิลิอารี 4. Zonule of Zinn 5. Schlemm's canal 6. รูม่านตา 7. ห้องหน้า 8. กระจกตา 9. ม่านตา 10. lens cortex 11. lens nucleus 12. ciliary process 13. เยื่อตา 14. กล้ามเนื้ออินฟีเรียร์ ออบลีก 15. กล้ามเนื้ออินฟีเรียร์ เรกตัส 16. กล้ามเนื้อมีเดียล เรกตัส 17. หลอดเลือดแดงและดำของจอตา 18. จานประสาทตา 19. เยื่อดูรา 20. central retinal artery 21. central retinal vein 22. เส้นประสาทตา 23. vorticose vein 24. bulbar sheath 25. จุดภาพชัด 26. รอยบุ๋มจอตา 27. sclera 28. choroid 29. กล้ามเนื้อซุพีเรียร์ เรกตัส 30. จอตา
รายละเอียด
ระบบ: ระบบการเห็น
ตัวระบุ
ภาษาละติน: Oculi Hominum
ภาษากรีก: ἀνθρώπινος ὀφθαλμός
MeSH: D005123
TA98: A01.1.00.007  A15.2.00.001
TA2: 113, 6734
FMA: 54448
อภิธานศัพท์กายวิภาคศาสตร์[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
ตามนุษย์ เป็นอวัยวะที่ตอบสนองต่อแสงและแรงดัน
ในฐานะเป็นอวัยวะรับความรู้สึก ตาของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทำให้สามารถเห็นได้
ช่วยให้เห็นภาพเคลื่อนไหวเป็น 3 มิติ และปกติเห็นเป็นสีในช่วงกลางวัน
เซลล์รูปแท่งและเซลล์รูปกรวยในจอตาทำให้สามารถรับรู้แสงและเห็น รวมทั้งแยกแยะสีและรับรู้ความใกล้ไกล
ตามนุษย์สามารถแยกแยะสีได้ประมาณ 10 ล้านสี
และอาจสามารถตรวจจับโฟตอนแม้เพียงอนุภาคเดียวได้
เหมือนกับตาของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่น ๆ เซลล์ปมประสาทไวแสง (photosensitive ganglion cell) ในจอตามนุษย์ซึ่งไม่ช่วยให้เห็นภาพ จะได้สัญญาณแสงซึ่งมีผลต่อการปรับขนาดรูม่านตา ควบคุมและระงับการหลั่งฮอร์โมนเมลาโทนิน และปรับตัวทางสรีรภาพและพฤติกรรมตามจังหวะรอบวัน (circadian rhythm)
โครงสร้าง

ตาไม่ได้กลมอย่างสมบูรณ์ เพราะเป็นส่วนสองส่วนที่เชื่อมเข้าด้วยกัน คือส่วนหน้า (anterior segment) และส่วนหลัง (posterior segment)
ส่วนหน้ามีกระจกตา รูม่านตา และแก้วตา/เลนส์ตา
กระจกตาจะโปร่งแสงและโค้งกว่า และจะเชื่อมเข้ากับส่วนหลังที่ใหญ่กว่า ซึ่งมีวุ้นตา จอตา คอรอยด์ (choroid) และเปลือกนอกคือส่วนตาขาว (sclera)
กระจกตาปกติจะมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 11.5 มม. และหนา 1/2 มม. ใกล้ ๆ ตรงกลาง
ส่วนหลังจะเป็นส่วน 5/6 ของตา
โดยมีเส้นผ่านศูนย์กลางปกติที่ 24 มม.
กระจกตาและตาขาวจะเชื่อมกันโดยส่วนที่เรียกว่า limbus
ส่วนม่านตาก็คือโครงสร้างรูปกลมมีสีซึ่งล้อมรอบส่วนกลางของตา คือ รูม่านตา ซึ่งปรากฏเป็นสีดำ
ขนาดรูม่านตา ซึ่งควบคุมปริมาณแสงที่เข้ามาในตา จะปรับโดยกล้ามเนื้อไอริส ไดเลเตอร์ และไอริส สฟิงคเตอร์
พลังงานแสงจะเข้ามาในตาผ่านกระจกตา ผ่านรูม่านตา และจึงผ่านแก้วตา (เลนส์ตา)
รูปร่างของแก้วตาจะเปลี่ยนไปเมื่อมองใกล้ ๆ ซึ่งควบคุมโดยกล้ามเนื้อซิลิอารี
โฟตอนของแสงซึ่งตกลงที่เซลล์ไวแสงของจอตา (คือ เซลล์รูปกรวยและเซลล์รูปแท่ง) จะเปลี่ยนเป็นสัญญาณไฟฟ้าที่ส่งไปยังสมองผ่านประสาทตา (optic nerve) แล้วแปลผลให้เป็นการเห็น
โครงสร้าง > ขนาด

ขนาดของตาจะต่าง ๆ กันระหว่างบุคคลเพียง 1-2 มม. โดยสม่ำเสมอมากแม้ข้ามกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ
ขนาดตามขวาง (transverse) ของตาผู้ใหญ่อยู่ที่ประมาณ 24.2 มม. ขนาดด้านตั้ง (sagittal) อยู่ที่ 23.7 มม. และขนาดจากข้างหน้าไปด้านหลัง (axial) อยู่ที่ 22.0-24.8 มม โดยไม่แตกต่างอย่างสำคัญระหว่างเพศ กลุ่มอายุต่าง ๆ และชาติพันธุ์ต่าง ๆ 
โดยมีปริมาตรที่ 6 ซม3
และหนัก 7.5 กรัม[ต้องการอ้างอิง]
ลูกตาจะโตเร็วมาก โดยเริ่มจาก 16-17 มม. เมื่อเกิด ไปเป็น 22.5-23 มม. เมื่อถึงอายุ 3 ขวบ
โดยอายุ 13 ปี ตาก็จะโตเต็มที่แล้ว
โครงสร้าง > องค์ประกอบ

ตาแบ่งออกเป็น 3 ชั้น ซึ่งล้อมรอบโครงสร้างทางกายวิภาคต่าง ๆ 
ชั้นนอกสุดเรียกว่า fibrous tunic ซึ่งประกอบด้วยกระจกตาและส่วนตาขาว (sclera)
ชั้นกลางเรียกว่า vascular tunic หรือ uvea ซึ่งประกอบด้วยคอรอยด์ (choroid), ซิลิอารีบอดี (ciliary body), iris pigment epithelium, และม่านตา (iris)
ชั้นในสุดคือจอตา ซึ่งได้ออกซิเจนจากหลอดเลือดของคอรอยด์ด้านหลังและจากเส้นเลือดจอตาด้านหน้า
ตาจะเต็มไปด้วยสารน้ำในลูกตา (aqueous humor) ในส่วนหน้าคือระหว่างกระจกตาและแก้วตา และเต็มไปด้วยวุ้นตา (vitreous body) ส่วนหลังแก้วตา คือเต็มส่วนหลังทั้งหมด
สารน้ำเป็นน้ำใส ๆ ที่เต็มบริเวณสองบริเวณในตา
คือห้องหน้า (anterior chamber) ระหว่างกระจกตาและม่านตา และห้องหลัง (posterior chamber) ระหว่างม่านตาและแก้วตา
แก้วตาจะแขวนอยู่กับซิลิอารีบอดีด้วยเอ็นแขวนที่เรียกว่า Zonule of Zinn
ซึ่งเป็นเส้นใยละเอียดโปร่งแสงเป็นพัน ๆ และส่งแรงจากกล้ามเนื้อเพื่อเปลี่ยนรูปร่างของแก้วตาเมื่อปรับตาดูใกล้ไกล
ส่วนวุ้นตาเป็นวัสดุใส ๆ ทำจากน้ำและโปรตีน ซึ่งทำให้เหมือนวุ้นเหนียว ๆ
การเห็น > ขอบเขตภาพ

ขอบเขตภาพ (field of view) ของตามนุษย์แต่ละคน 
จะขึ้นอยู่กับโครงสร้างของใบหน้า
แต่ปกติจะจำกัดอยู่ที่ 30° ด้านขึ้น (จำกัดโดยคิ้ว), 45° ด้านจมูก (จำกัดโดยจมูก), 70° ด้านล่าง, และ 100° ด้านขมับ
เมื่อรวมการเห็นของตาทั้งสอง ลานสายตาจะจำกัดโดย 135° ด้านตั้ง และ 200° ด้านขวาง
เมื่อมองจากด้านข้าง ๆ โดยมุมกว้าง ม่านตาและรูม่านตาอาจจะมองเห็น ซึ่งแสดงว่าบุคคลอาจมองเห็นรอบนอกได้ที่มุมนั้น
ประมาณ 15° ไปทางขมับ และ 1.5° ต่ำกว่าแนวนอน จะเป็นจุดบอด ซึ่งเกิดจากประสาทตาที่อยู่ทางด้านจมูก ซึ่งมีขนาดด้านตั้ง 7.5° และกว้าง 5.5°
การเห็น > พิสัยพลวัต

จอตามีอัตราความเปรียบต่างสถิต (static contrast ratio) ราว ๆ 100:1 (ประมาณ 6.5 f-stop)
ทันทีที่มันขยับไปอย่างรวดเร็ว (saccade) แล้วมองที่เป้าหมาย มันก็จะเปลี่ยนการเปิดรับแสงโดยปรับม่านตา ซึ่งเป็นตัวแปลงขนาดรูม่านตา
การปรับตัวต่อความมืดขั้นเบื้องต้นจะเกิดเมื่ออยู่ในที่มืดสนิทติดต่อกันประมาณ 4 วินาที
ส่วนการปรับตัวถึง 80% ของเซลล์รูปแท่งไวแสงในจอตาจะเกิดภายใน 30 นาที
โดยไม่ได้เกิดอย่างเชิงเส้นแต่มีลักษณะซับซ้อน และการขัดจังหวะรับแสงจะทำให้ต้องเริ่มกระบวนการปรับตัวอีก
การปรับตัวได้เต็มที่จะขึ้นอยู่กับการไหลเวียนเลือดที่ดี
ซึ่งอาจติดขัดเนื่องจากโรคจอตา การไหลเวียนเลือดที่ไม่ดี หรือการอยู่ในที่สูง[ต้องการอ้างอิง]
ตามนุษย์สามารถรับแสงสว่างในพิสัยถึง 1014 หรือหนึ่งร้อยล้านล้าน (100,000,000,000,000) ซึ่งเท่ากับ 46.5 f-stop คือตั้งแต่จาก 10−6 cd/m2 หรือ 0.000001 (หนึ่งในล้าน) แคนเดลาต่อตารางเมตร จนถึง 108 cd/m2 หรือร้อยล้าน (100,000,000) แคนเดลาต่อตารางเมตร
เป็นพิสัยที่ไม่รวมการมองพระอาทิตย์ในเวลาเที่ยง (109 cd/m2)
หรือฟ้าผ่า
ที่ล่างสุดของพิสัยเป็นระดับขีดเริ่มเปลี่ยนสัมบูรณ์ของการเห็นเมื่อมีแสงทั่วขอบเขตการเห็น เป็นแสงในระดับ 10−6 cd/m2
ที่บนสุดของพิสัยการเห็นปกติจะอยู่ที่ 108 cd/m2
ตามีเลนส์ (แก้วตา) เหมือนกับที่พบในอุปกรณ์แสงเช่นกล้องถ่ายรูป และอยู่ใต้หลักฟิสิกส์ที่เหมือนกัน
โดยรูม่านตาก็คือรูรับแสงของมัน
ส่วนม่านตาก็คือกลีบรูรับแสง/ไดอะแฟรมที่เป็นตัวเปิดปิดรูรับแสง
แต่การหักเหแสงที่กระจกตาจะมีผลทำให้ขนาดยังผลของรูรับแสงต่างจากเส้นผ่าศูนย์กลางของรูม่านตาจริง ๆ
รูม่านตาปกติจะมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 4 มม. แต่ก็อาจมีพิสัยระหว่าง 2 มม. (f/8.3) ในที่สว่าง
จนถึง 8 มม. (f/2.1) ในที่มืด
ค่าหลังนี่ยังลดลงช้า ๆ ตามอายุอีกด้วย
คือผู้สูงอายุบางครั้งจะไม่ขยายรูม่านตาเกินกว่า 5-6 มม. ในที่มืด และรูอาจเล็กถึง 1 มม. ในที่สว่าง
การเห็น > การเคลื่อนตา

ระบบการเห็นในสมองมนุษย์ช้าเกินที่จะประมวลข้อมูล ถ้าภาพวิ่งข้ามจอตาได้เร็วกว่าไม่กี่องศาต่อวินาที
ดังนั้น เพื่อให้มองเห็นเมื่อกำลังเคลื่อนไหว สมองจะต้องชดเชยการเคลื่อนไหวของศีรษะโดยกลอกตา
สัตว์ที่มีตาหันไปทางด้านหน้ามจะมีบริเวณเล็ก ๆ ส่วนหนึ่งในจอตาที่เห็นได้ชัดมาก คือ รอยบุ๋มจอตา
ซึ่งครอบคลุมมุมการมองเห็นประมาณ 2 องศาในมนุษย์
เพื่อจะให้เห็นได้ชัด สมองจะต้องกลอกตาให้ภาพของวัตถุเป้าหมายตกลงที่รอยบุ๋มจอตา
ความล้มเหลวในการเคลื่อนตาอย่างถูกต้อง อาจทำให้เห็นภาพได้ไม่ดี
การมีสองตาทำให้สมองสามารถรู้ความใกล้ไกลของวัตถุ และให้ความรู้สึกว่าภาพมี 3 มิติ
ทั้งสองตาจะต้องมองแม่นพอเพื่อให้วัตถุเป้าหมายตกลงที่จุดซึ่งสอดคล้องกันที่จอตาทั้งสองซึ่งทำให้เห็นเป็น 3 มิติ
ไม่เช่นนั้นแล้ว ก็อาจจะเห็นภาพซ้อน
คนที่มีตาเหล่แต่กำเนิดมักจะไม่สนใจสิ่งที่เห็นจากตาข้างหนึ่ง จึงไม่เห็นเป็นภาพซ้อน แต่ก็ไม่เห็นเป็น 3 มิติ
กล้ามเนื้อตา 6 มัดที่ติดอยู่กับตาแต่ละข้าง จะเป็นตัวควบคุมการเคลื่อนไของตา ซึ่งทำให้เหลือบตาขึ้นลง เหล่ตาเข้า เหล่ตาออก และหมุนตาได้
กล้ามเนื้อเหล่านี้ควบคุมโดยทั้งจิตใต้สำนึกและเหนือสำนึก เพื่อตามมองวัตถุและชดเชยการเคลื่อนไหวศีรษะไปพร้อม ๆ กัน
การเห็น > กล้ามเนื้อตา (extraocular muscles)

ตาแต่ละข้างมีกล้ามเนื้อหกมัดที่ควบคุมการเคลื่อนไหว คือ
กล้ามเนื้อ lateral rectus, medial rectus, inferior rectus, superior rectus, inferior oblique, และ superior oblique
เมื่อกล้ามเนื้อหดเกร็งต่าง ๆ กัน ก็จะเกิดทอร์ก/แรงบิดซึ่งหมุนลูกตา โดยเป็นการหมุนเกือบล้วน ๆ และเคลื่อนไปข้าง ๆ เพียงแค่ประมาณมิลลิเมตรเดียว
ดังนั้น จึงสามารถมองได้ว่าตาหมุนรอบจุด ๆ เดียวตรงกลาง
การเห็น > การเคลื่อนตาอย่างรวดเร็ว

การเคลื่อนตาอย่างรวดเร็ว (rapid eye movement, REM) ปกติจะหมายถึงระยะการนอนหลับที่ฝันอย่างชัดเจนที่สุด
ในระยะนี้ ตาจะเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว
แต่ก็ไม่ใช่การเคลื่อนไหวตาชนิดพิเศษ
การเห็น > Saccades

บทความหลัก: Saccade
Saccade เป็นการเคลื่อนไหวตาทั้งสองข้างอย่างรวดเร็วพร้อม ๆ กันในทิศทางเดียวกันซึ่งควบคุมโดยสมองกลีบหน้า
ยังมีการเบี่ยงตาเล็ก ๆ ที่ไม่ปกติ ซึ่งหมุนตาได้ถึง 1/10 องศา โดยน้อยกว่า saccade แต่มากกว่า microsaccade
การเห็น > Microsaccades

แม้เมื่อเพ่งมองที่จุด ๆ เดียว ตาก็จะเบี่ยงไปรอบ ๆ 
เพื่อให้เซลล์ไวแสงได้การกระตุ้นที่ต่าง ๆ กัน
เพราะถ้าไม่เปลี่ยนการกระตุ้น เซลล์เหล่านี้จะหยุดส่งสัญญาณ
microsaccade จะขยับตาไม่เกิน 0.2° ในมนุษย์ผู้ใหญ่
การเห็น > Vestibulo-ocular reflex

บทความหลัก: Vestibulo-ocular reflex
vestibulo-ocular reflex เป็นรีเฟล็กซ์การเคลื่อนไหวตาที่ทำภาพซึ่งตกลงที่จอตาให้เสถียรในช่วงการเคลื่อนไหวศีรษะ โดยขยับตาไปทางทิศตรงกันข้ามของการเคลื่อนไหวศีรษะ เป็นการตอบสนองต่อข้อมูลการเคลื่อนไหวที่ได้จาก vestibular system ในหูชั้นใน ทำให้สามารถดำรงภาพให้อยู่ที่กลางลานสายตาได้
ยกตัวอย่างเช่น เมื่อศีรษะขยับไปทางขวา ตาก็จะขยับไปทางซ้าย
โดยเป็นอย่างนี้ทั้งหมดเมื่อขยับศีรษะขึ้นลง ซ้ายขวา โดยทั้งหมดให้ข้อมูลแก่กล้ามเนื้อตาเพื่อดำรงความเสถียรของภาพ
การเห็น > Smooth pursuit movement

บทความหลัก: Smooth pursuit
ตายังสามารถมองตามวัตถุที่กำลังเคลื่อนที่
เป็นการตามที่ไม่แม่นเท่ากับ vestibulo-ocular reflex เพราะสมองต้องประมวลข้อมูลทางตาแล้วส่งข้อมูลป้อนกลับ
การมองตามวัตถุที่เคลื่อนไหวด้วยความเร็วคงที่ค่อนข้างง่าย แม้ตาอาจจะต้องขยับแบบ saccade ด้วยเพื่อให้ตามทัน
การเคลื่อนไหวแบบนี้สามารถขยับตาได้เร็วถึง 100°/วินาทีในผู้ใหญ่
การเห็น > Optokinetic reflex

รีเฟล็กซ์แบบ optokinetic reflex/optokinetic nystagmus จะทำให้ภาพบนจอตาเสถียรผ่านกระบวนการป้อนกลับของการเห็น
ซึ่งเกิดเมื่อภาพที่เห็นทั้งหมดเลื่อนข้ามจอตา ทำให้ตาหมุนไปในทางเดียวกันและเร็วพอที่จะลดการเคลื่อนที่ของภาพที่จอตาให้น้อยที่สุด
เมื่อสิ่งที่กำลังมองออกนอกการมองเห็นตรง ๆ มากเกินไป ก็จะเกิดการเคลื่อนไหวแบบ saccade ให้กลับมามองที่กลางลานสายตา
ยกตัวอย่างเช่น เมื่อมองนอกหน้าต่างที่รถไฟซึ่งกำลังวิ่งไป ตาสามารถโฟกัสที่รถไฟเคลื่อนที่ได้ระยะสั้น ๆ (โดยทำภาพให้เสถียรที่จอตา) จนกระทั่งรถไฟวิ่งออกนอกขอบเขตการเห็น
ที่จุดนี้ ตาจะกลับมามองที่จุดซึ่งเริ่มมองเห็นรถไฟด้วยการเคลื่อนที่แบบ saccade
การมองใกล้

การปรับตาให้เห็นใกล้ ๆ เป็นกระบวนการ 3 ขั้นตอนที่โฟกัสภาพลงที่จอตา
การมองใกล้ > การเบนคนละทิศ (Vergence movement)

บทความหลัก: การเบนคนละทิศ
เมื่อสัตว์ที่เห็นเป็นภาพเดียวด้วยสองตามองที่วัตถุหนึ่ง ๆ ตาจะต้องหมุนรอบแกนแนวตั้งเพื่อให้ภาพตกลงที่กลางจอตาทั้งสองข้าง
เพื่อดูวัตถุใกล้ ๆ ตาจะเบนเข้าหากัน แต่สำหรับวัตถุไกล ๆ ตาจะเบนออกจากกัน
การมองใกล้ > การหดรูม่านตา

เลนส์ไม่สามารถเบนแสงที่ขอบ ๆ ได้ดีเท่ากับส่วนตรงกลาง
ดังนั้น ภาพที่เกิดจากเลนส์ทุกอันจะค่อนข้างมัว ๆ ที่ใกล้ ๆ ขอบ (เป็นความพร่าเหตุขอบเลนส์)
ซึ่งลดได้ถ้ากันไม่มองแสงที่ขอบ ๆ โดยมองแต่ที่ตรงกลางซึ่งมีโฟกัสดีกว่า
ในตา รูม่านตาทำหน้าที่นี้โดยหดลงเมื่อตามองที่วัตถุใกล้ ๆ
รูรับแสงที่เล็กยังเพิ่มช่วงความชัด (depth of field) คือทำให้เห็นได้ชัดในช่วงใกล้ไกลที่มากกว่าอีกด้วย
ด้วยเหตุนี้ รูม่านตาจึงมีหน้าที่สองอย่างสำหรับการมองใกล้ คือลดความพร่าเหตุขอบเลนส์และเพิ่มช่วงความชัด
การมองใกล้ > การปรับเลนส์ดูใกล้ไกล

การเปลี่ยนความโค้งนูนของเลนส์เป็นหน้าที่ของกล้ามเนื้อซิลิอารีซึ่งอยู่รอบ ๆ เลนส์
เป็นกระบวนการที่เรียกว่า การปรับตาดูใกล้ไกล (accommodation)
ซึ่งลดเส้นผ่านศูนย์กลางส่วนในของกล้ามเนื้อซิลิอารี คลายใยเอ็นแขวน (suspensory ligament) ที่ยึดอยู่กับส่วนรอบ ๆ ของเลนส์ และคลายเลนส์ให้มีรูปนูนหรือกลมขึ้น
เลนส์ที่นูนกว่าจะเบนแสงได้มากกว่าและโฟกัสแสงแบบลู่ออกของวัตถุใกล้ ๆ ลงที่จอตา ทำให้วัตถุใกล้ ๆ มีโฟกัสที่ดีกว่า
การแพทย์ > ผู้ดูแลตา

ตามนุษย์ซับซ้อนพอจำเป็นให้มีการใส่ใจและการดูแลนอกเหนือจากที่ทำโดยแพทย์ทั่วไป
ผู้ชำนาญในเรื่องตา หรือผู้มีวิชาชีพดูแลตา จะทำหน้าที่ต่าง ๆ กันในประเทศต่าง ๆ
และอาจมีสิ่งที่ทำเหลื่อมกันเมื่อดูแลคนไข้ เช่น ทั้งจักษุแพทย์และนักตรวจปรับสายตา (optometrist) สามารถวินิจฉัยโรคตาและวัดสายตาเพื่อทำแว่นตา
แต่ปกติแล้ว จักษุแพทย์มีใบอนุญาตให้ผ่าตัดและปฏิบัติการที่ซับซ้อนอื่น ๆ เพื่อรักษาโรค
สาขาวิชาชีพที่ดูแลตาต่าง ๆ รวมทั้ง
จักษุวิทยา
ทัศนมาตรศาสตร์
Orthoptics
นักประกอบแว่น (Optician)