คากูเระคิริชิตัง
ประวัติ > การผสานความเชื่อ

ชาวคริสต์ที่ยังหลงเหลือในญี่ปุ่นถูกเรียกว่า "คริสตังใต้ดิน" (ญี่ปุ่น: 潜伏キリシタン; โรมาจิ: Sempuku Kirishitan) เพราะชนกลุ่มนี้ยังคงนับถือศาสนาคริสต์อย่างลับ ๆ โดยจะปฏิบัติศาสนกิจอยู่ในห้องลับภายในบ้านของตนเอง พร้อมกับอำพรางหรือแสร้งว่านับถือศาสนาพุทธหรือชินโต อาศัยอยู่กระจัดกระจายทั่วไปโดยเฉพาะในแถบภาคใต้ พวกเขาต้องเข้าร่วมพิธีเหยียบแผ่นฟูมิเอะ คือแผ่นจำลองรูปพระเยซูหรือแม่พระเพื่อพิสูจน์ศรัทธาว่าไม่ใช่คริสต์ศาสนิกชนเป็นประจำทุกปี รวมทั้งเข้าสู่ระบบดันกะ (檀家制度) ซึ่งสมาชิกในครอบครัวต้องลงทะเบียนขึ้นสังกัดกับวัดพุทธ พวกเขาต้องปฏิบัติตนเป็นพุทธศาสนิกชนไปพร้อม ๆ กับเข้าร่วมพิธีกรรมของลัทธิชินโต
เมื่อเวลาผ่านไป คริสตังลับที่ไม่ได้รับคำสอนจากมิชชันนารีและบาทหลวงมาเป็นระยะเวลายาวนาน จึงเริ่มดัดแปลงประเพณีขึ้นใหม่ในรูปแบบของตนเองจนมีเอกลักษณ์พิเศษ คือการผสมสานประเพณีพุทธ คริสต์ และชินโต เข้าด้วยกัน อย่างเช่น รูปเคารพของบรรดานักบุญในคริสต์ศาสนา ได้ถูกแปลงรูปให้คล้ายคลึงกับพระพุทธรูปและรูปของพระโพธิสัตว์ในพุทธศาสนา โดยเฉพาะพระแม่มารีย์ที่ถูกพรางให้เหมือนเจ้าแม่กวนอิม เรียกว่า มาริอะคันนง (ญี่ปุ่น: マリア観音; โรมาจิ: Maria-Kannon) มีการก่อสร้างศาลเจ้าคาเรมัตสึเพื่ออุทิศแก่บาทหลวงโปรตุเกสที่มรณภาพเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 17 มีการประกอบพิธีกรรมทางศาสนาทั้งพุทธ ชินโต และคริสตังลับ พวกเขานำตราสัญลักษณ์รูปคัมภีร์สองเล่มไขว้กันของศาลเจ้ากิอง มาดัดแปลงเป็นสัญลักษณ์ของตนเอง เพราะดูคล้ายกับไม้กางเขน สัญลักษณ์ของศาสนาคริสต์ พิธีกรรมสารภาพบาปหรือกิจกรรมใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับบาทหลวงถูกตัดทิ้งไป นอกจากนี้ยังมีการดัดแปลงคำสวดมนต์ของตนเองให้มีท่วงทำนองคล้ายกับบทสวดมนต์ในศาสนาพุทธ เรียกว่า โอราโช (おらしょ, มาจากคำละติน Oratio) ซึ่งยังคงรักษารูปคำเดิมที่ยังไม่แปลจากภาษาละติน ภาษาโปรตุเกส ภาษาสเปน ปะปนกับคำญี่ปุ่น ข้อความในคัมภีร์ไบเบิลถูกถ่ายทอดในลักษณะของมุขปาฐะเนื่องจากหวาดเกรงว่าทางการจะริบพระคัมภีร์ฉบับตีพิมพ์ไปเสีย การดำรงอยู่ของชุมชนชาวคริสต์ต้องขึ้นอยู่กับผู้นำที่เป็นที่พึงพาได้ เนื่องจากในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 17 นั้นมีการกวาดล้างนักบวชคาทอลิกอย่างกว้างขวาง คริสตังลับบนเกาะอิตสึกิสามารถสวดหรือขับร้องได้เต็มที่ ขณะที่คริสตังลับในซาโตเมะทำได้เพียงอธิษฐานอย่างเงียบ ๆ เพราะเกรงจะถูกจับได้ว่าเป็นคริสต์ อย่างเช่นบทสวดวันทามารีย์จะมีความแตกต่างจากภาษาละตินดังนี้
คริสตังลับจะมีการผสมผสานความเชื่อของพุทธและชินโตเข้ากับคริสต์มากขึ้น ในกรณีชาวคริสตังในซากิตสึจะนับถือเทพไดโกกูเต็ง (大黒天) หรือเอบิซุ (恵比須) เพราะคล้องกับคำว่า Deus ซึ่งแปลว่าพระเป็นเจ้า เพื่อขอให้จับปลาได้มาก ๆ พวกเขาบูชาลวดลายบนหอยนางรมและหอยอื่น ๆ เพราะมีลวดลายเหมือนพระแม่มารีย์ มีพิธีการถวายเนื้อปลาบนแท่นบูชาตามธรรมเนียมพุทธ และเมื่อไปศาลเจ้าชินโต ก็จะสวดภาวนาด้วยบท อาเม็งริยูซุ (あんめんりゆす, มาจาก Amen Deus หรือ Jesus) ในเรือนของคริสตังลับจะมีแท่นบูชาแบบพุทธและชินโต และจะมีห้องลับ เรียกว่า นันโดะ (納戸) สำหรับเก็บศาสนวัตถุที่เรียกว่า นันโดกามิ (納戸神) เพื่อเก็บศาสนวัตถุที่ศักดิ์สิทธิ์ทางศาสนาและดำเนินพิธีกรรมทางศาสนาอย่างลับ
ชาวคริสตังลับปรากฏอีกครั้งเมื่อเบอร์นาร์ด เพอตีฌ็อง (Bernard Petitjean) นักบวชคาทอลิกชาวฝรั่งเศส ได้ทำการก่อสร้างโบสถ์โออูระในนางาซากิเมื่อ ค.ศ. 1865 ชาวคริสต์บางส่วนได้ออกมาปฏิบัติศาสนกิจอย่างเปิดเผย และหลังปี ค.ศ. 1873 ซึ่งเป็นยุคฟื้นฟูเมจิได้ให้เสรีภาพในการนับถือศาสนา คริสตังลับถูกเรียกว่า "มูกาชิคิริชิตัง" (ญี่ปุ่น: 昔キリシタン; โรมาจิ: Mukashi Kirishitan) หรือ "คริสตังโบราณ" ซึ่งไม่เรียกเพียงแต่ชาวคริสต์พื้นเมืองแถบคีวชูเท่านั้น หากแต่รวมชาวคริสต์ชนบทจากภูมิภาคอื่น ๆ ในญี่ปุ่นด้วย
ชาวคริสต์ส่วนใหญ่ยอมรับแนวทางการปฏิบัติคริสต์ศาสนาแบบใหม่เหล่านี้เลิกหลบซ่อนตัวหลังจากที่ได้รับเสรีภาพในการนับถือศาสนา และได้เข้าร่วมกับศาสนจักรคาทอลิก หลังประกาศว่าแนวทางเดิมที่ตนนับถือมานั้นไม่ใช่แนวทางดั้งเดิมที่ถูกต้อง อย่างไรก็ตามยังคงมีชาวคริสต์บางส่วนที่ตัดสินใจไม่เข้าร่วมกับศาสนจักรคาทอลิก คนกลุ่มหลังนี้เป็นที่รู้จักในชื่อ "ฮานาเระคิริชิตัง" (ญี่ปุ่น: 離れキリシタン; โรมาจิ: Hanare Kirishitan) หรือ "คริสตังแปลกแยก" ซึ่งปัจจุบันศาสนิกชนแปลกแยกนี้ พบที่ย่านอูรากามิในเมืองนางาซากิ และหมู่เกาะโกโต โดยให้เหตุผลว่าต้องการรักษาศาสนาดั้งเดิมของบรรพชนไว้ แต่เพราะการปฏิบัติศาสนกิจและพิธีกรรมทางศาสนาที่ยุ่งยาก คริสตังลับบางส่วนก็เปลี่ยนไปนับถือศาสนาพุทธหรือชินโตแทน