stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จังหวัดลำพูนในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2544
ผลการเลือกตั้งแบบแบ่งเขต > เขตเลือกตั้งที่ 2

ประกอบไปด้วยอำเภอบ้านธิ อำเภอป่าซาง อำเภอแม่ทา และอำเภอเมืองลำพูน (เฉพาะตำบลมะเขือแจ้)
| ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 2 จังหวัดลำพูน> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 2 จังหวัดลำพูน> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 2 จังหวัดลำพูน> ผู้สมัคร | ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 2 จังหวัดลำพูน> คะแนนเสียง | ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 2 จังหวัดลำพูน> % | ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 2 จังหวัดลำพูน> ± |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | ไทยรักไทย   | สงวน พงษ์มณี (7) | 31,796 | 43.66 |  |
|  | ชาติพัฒนา (พ.ศ. 2535)   | อนุสรณ์ วงศ์วรรณ (21)* | 23,366 | 32.09 |  |
|  | ประชาธิปัตย์   | สัมพันธ์ รัตนบุรี (16) | 15,186 | 20.85 |  |
|  | ถิ่นไทย   | นงนุช วงศ์สุ (11) | 1,419 | 1.95 |  |
|  | ชาติไทย  | บวร เมืองสุวรรณ (9) | 857 | 1.18 |  |
|  | ไทยมหารัฐ | จุไรรัตน์ อุครานันท์ (28) | 196 | 0.27 |  |
| ผลรวม | ผลรวม | ผลรวม | 72,820 | 100.00 | — |

| บัตรดี | บัตรดี | บัตรดี | 72,820 | 84.72 | – |
| ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | 2,675 | 3.11 | – |
| บัตรเสีย | บัตรเสีย | บัตรเสีย | 10,459 | 12.17 | – |
| ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | 85,954 | 84.11 | – |
| ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | 102,193 | 100.00 | — |
: ไทยรักไทย   ได้ที่นั่งจาก ชาติพัฒนา (พ.ศ. 2535)
ผลการเลือกตั้งแบบแบ่งเขต > เขตเลือกตั้งที่ 3

ประกอบไปด้วยอำเภอลี้ อำเภอทุ่งหัวช้าง อำเภอบ้านโฮ่ง และกิ่งอำเภอเวียงหนองล่อง
| ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 3 จังหวัดลำพูน> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 3 จังหวัดลำพูน> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 3 จังหวัดลำพูน> ผู้สมัคร | ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 3 จังหวัดลำพูน> คะแนนเสียง | ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 3 จังหวัดลำพูน> % | ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขต 3 จังหวัดลำพูน> ± |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | ประชาธิปัตย์   | ทรงชัย วงศ์สวัสดิ์ (16) | 32,964 | 42.99 |  |
|  | ไทยรักไทย   | วิรุณ คำภิโล (7) | 31,730 | 41.38 |  |
|  | ชาติพัฒนา (พ.ศ. 2535)   | สุพจน์ ปัญโญนันท์ (21) | 5,863 | 7.65 |  |
|  | ความหวังใหม่  | ธัญ การวัฒนาศิริกุล (5)* | 3,020 | 3.94 |  |
|  | ราษฎร  | ศรีกาย วงศ์รักษ์ (13) | 2,174 | 2.84 |  |
|  | ชาติไทย  | วัลลา บุณยานันท์ (9) | 931 | 1.21 |  |
| ผลรวม | ผลรวม | ผลรวม | 76,682 | 100.00 | — |

| บัตรดี | บัตรดี | บัตรดี | 76,682 | 83.48 | – |
| ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | 1,864 | 2.03 | – |
| บัตรเสีย | บัตรเสีย | บัตรเสีย | 13,309 | 14.49 | – |
| ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | 91,864 | 83.32 | – |
| ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | 110,257 | 100.00 | — |
: ประชาธิปัตย์   ได้ที่นั่งจาก ความหวังใหม่
ดูเพิ่ม

จังหวัดลำพูนในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2539
จังหวัดลำพูนในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2548
การปรับตาดูใกล้ไกล

การปรับตาดูไกลและใกล้ 
Lens = เลนส์ตาหรือแก้วตา 
Retina = จอตา
การปรับตาดูใกล้ไกล
(อังกฤษ: Accommodation ตัวย่อ Acc)
เป็นกระบวนการที่ตาของสัตว์มีกระดูกสันหลังเปลี่ยนการหักเหของแสงเพื่อรักษาภาพที่มองเห็นให้ชัด หรือเพื่อรักษาโฟกัสให้อยู่ที่วัตถุเป้าหมายเมื่อความใกล้ไกลเปลี่ยนไป
แม้การปรับตาเช่นนี้จะทำงานเหมือนกับรีเฟล็กซ์ แต่ก็อยู่ใต้อำนาจจิตใจด้วย
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม นก และสัตว์เลื้อยคลาน จะเปลี่ยนการหักเหของแสงโดยเปลี่ยนรูปร่างของเลนส์ (แก้วตา) ที่ยืดหยุ่นได้ด้วยระบบ ciliary body (อันรวมเอ็นและกล้ามเนื้อ) ซึ่งในมนุษย์สามารถเปลี่ยนได้ถึง 15 ไดออปเตอร์
ส่วนปลาและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก จะควบคุมการหักเหของแสงโดยเปลี่ยนระยะระหว่างเลนส์ที่แข็งกับจอตาด้วยกล้ามเนื้อ
เยาวชนสามารถเปลี่ยนโฟกัสของตาจากระยะไกลที่สุด (อนันต์) มาที่ 7 ซม. วัดจากตา โดยใช้เวลาแค่ 350 มิลลิวินาที
นี่เป็นการเปลี่ยนโฟกัสของตาที่น่าทึ่ง โดยต่างกันเกือบ 13 ไดออปเตอร์ และเกิดเมื่อเอ็นขึงแก้วตา (Zonule of Zinn) ซึ่งยึดอยู่กับเลนส์ตา ลดความตึงเนื่องจากการหดเกร็งของกล้ามเนื้อยึดเลนส์ตา
สมรรถภาพการปรับตาดูใกล้ไกลจะลดลงตามอายุ
ในช่วงอายุ 50 จะลดไปจนกระทั่งโฟกัสที่ใกล้สุด จะไกลกว่าระยะที่อ่านหนังสือโดยปกติ
กลายเป็นสายตาแบบของผู้สูงอายุ (presbyopic)
และเมื่อเกิดขึ้นแล้ว ผู้ที่สายตาปกติ (emmetropic) ซึ่งธรรมดาไม่จำเป็นต้องใส่แว่นเพื่อมองไกล ก็จะต้องใช้แว่นเพื่อมองใกล้ ๆ
ส่วนผู้ที่สายตาสั้นและปกติต้องใช้แว่นเพื่อมองไกล ก็จะปรากฏกว่า เห็นระยะใกล้ได้ดีกว่าถ้าไม่ใส่แว่นมองไกล
ส่วนผู้ที่สายตายาวก็จะพบว่า ต้องใส่แว่นทั้งเมื่อมองใกล้และไกล
ในประชากรทั้งหมด การปรับตาจะลดลงจนเหลือน้อยกว่า 2 ไดออปเตอร์เมื่อถึงอายุ 45-50 ปี ซึ่งเมื่อถึงอายุช่วงนี้ ทั้งหมดจะสังเกตว่า มองใกล้ได้แย่ลง และต้องใช้แว่นตาสำหรับอ่านหนังสือหรือต้องใส่แว่นสองชั้น
การปรับตาใกล้ไกลจะเหลือเท่ากับ 0 ไดออปเตอร์เมื่อถึงอายุ 70 ปี
กลไกตามทฤษฎีต่าง ๆ > Helmholtz

เป็นทฤษฎีที่ยอมรับกันมากที่สุด ซึ่งเสนอโดยแฮร์มันน์ ฟอน เฮล์มโฮลทซ์ ในปี พ.ศ. 2398 คือเมื่อมองไกล กล้ามเนื้อยึดแก้วตาที่ล้อมเลนส์ตาเป็นวงกลม จะคลายตัวโดยมีผลให้เอ็นขึงแก้วตาดึงเลนส์แล้วทำให้แบน แรงดึงจะมาจากแรงดันของวุ้นตาและสารน้ำในลูกตาที่ดันออกที่ตาขาว (sclera) เทียบกับเมื่อมองวัตถุใกล้ ๆ ที่กล้ามเนื้อยึดเลนส์ตาจะหดเกร็ง (ต้านแรงดันที่ตาขาว) ทำให้เอ็นขึงแก้วตาคลายตัว แล้วทำให้เลนส์กลับนูนหนาขึ้น
กลไกตามทฤษฎีต่าง ๆ > Schachar

นักวิชาการอีกผู้หนึ่งเสนอทฤษฎีอีกทฤษฎีหนึ่งซึ่งแสดงว่า เลนส์ตาของมนุษย์เพิ่มกำลังโฟกัสโดยสัมพันธ์กับแรงดึงเลนส์ที่เพิ่มขึ้น ผ่านเอ็นขึงแก้วตาซึ่งยึดอยู่ที่ใกล้แนวกลาง (equatorial) ของเลนส์ และเมื่อกล้ามเนื้อยึดเลนส์ตาหดเกร็ง เอ็นขึงแก้วตาที่จุดนั้นก็จะตึงเพิ่มขึ้น ทำให้ตรงกลางของเลนส์นูนขึ้น เลนส์ตรงกลางจะหนาขึ้นคือเพิ่มเส้นผ่านศูนย์กลางจากหน้าไปหลัง โดยผิวส่วนรอบ ๆ เลนส์จะบางลง และในขณะที่แรงดึงของเอ็นขึงแก้วตาส่วนแนวกลางเพิ่มขึ้นเมื่อปรับตา เอ็นขึงแก้วตาส่วนหน้า (anterior) และหลัง (posterior) จะคลายลงพร้อม ๆ กัน
การเปลี่ยนรูปเลนส์ในมนุษย์จึงมีผลเพิ่มกำลังโฟกัสของเลนส์ส่วนตรงกลาง โดยความคลาดทรงกลมของเลนส์จะเปลี่ยนไปในทางลบยิ่งขึ้น แต่เพราะแรงดึงที่เพิ่มขึ้นของเอ็นขึงแก้วตาส่วนศูนย์กลางเมื่อปรับตา แคปซูลของเลนส์ก็จะได้รับแรงดันเพิ่มขึ้น และดังนั้น จึงยังสามารถคงที่โดยไม่ได้รับผลจากแรงโน้มถ่วง
การเปลี่ยนรูปเหมือนกับเลนส์เมื่อตาปรับดูใกล้ไกล ก็เห็นได้ในวัตถุนูนสองข้างทุกอย่างที่ได้แรงดึงผ่านศูนย์กลาง ถ้าเป็นวัตถุที่หุ้มวัสดุที่บีบอัดได้เล็กน้อย (โดยปริมาตรจะเปลี่ยนได้น้อยกว่าประมาณ 3%) และเป็นรูปวงรีที่มีอ้ตรากว้าง/ยาวน้อยกว่า 0.6 เพราะแรงดึงที่เส้นผ่านศูนย์กลาง (Equatorial) จะมีประสิทธิภาพมากเมื่อใช้กับวัตถุนูนสองข้าง ที่มีอัตรากว้าง/ยาวน้อยกว่า 0.6 คือแม้แรงดึงที่เพิ่มเส้นผ่านศูนย์กลางเล็กน้อย ก็จะเป็นเหตุให้แนวโค้งตรงกลางเพิ่มขึ้นอย่างมาก
ปรากฏการณ์นี้อธิบายว่า ทำไมอัตราความกว้าง/ยาวของเลนส์ตาของสัตว์มีกระดูกสันหลัง จึงสามารถใช้พยากรณ์ขนาดการปรับตาดูใกล้ไกลในเชิงคุณภาพได้ คือ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีเลนส์ซึ่งมีอัตรากว้าง/ยาวน้อยกว่า 0.6 จะสามารถปรับตาดูใกล้ไกลได้ในระดับสูง สัตว์ตัวอย่างก็คือไพรเมตและเหยี่ยว ในขณะที่สัตว์มีกระดูกสันหลังที่มีอัตรากว้าง/ยาวของเลนส์มากกว่า 0.6 จะสามารถปรับตาดูใกล้ไกลได้น้อย สัตว์ตัวอย่างก็คือ นกเค้าและแอนทิโลป
การปรับตาดูใกล้ไกลได้ที่ลดลง ก็เป็นอาการปรากฏของสายตาผู้สูงอายุ (presbyopia) ด้วย 
เมื่อสูงอายุขึ้น ขนาดผ่านศูนย์กลาง (equatorial) ของเลนส์จะใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ และแรงดึงพื้นฐานของเอ็นขึงแก้วตาก็จะลดลงเรื่อย ๆ ด้วย โดยทั้งสองจะมีผลทำให้กล้ามเนื้อยึดเลนส์ตาสั้นลงและทำให้มีกำลังปรับเลนส์ตาน้อยลง นี้เป็นสมุฏฐานของการปรับตาดูใกล้ไกลที่ลดสมรรถภาพลงดังที่พบในสายตาผู้สูงอายุ
กลไกตามทฤษฎีต่าง ๆ > Catenary

มีนักวิชาการอีกท่านหนึ่งที่เสนอว่า แก้วตา เอ็นขึงแก้วตา และเยื่อ anterior hyaloid membrane รวมกันทำหน้าที่เป็นไดอะแฟรมระหว่างห้องหน้า (anterior chamber) และห้องวุ้นตา (vitreous chamber) ด้านหลังของตา
การเกร็งของกล้ามเนื้อยึดเลนส์ตาจะสร้างแรงดันที่ระหว่างห้องทั้งสอง เป็นแรงดันซึ่งคงสภาพรูปร่างของเลนส์ที่โค้งนูนมากออกด้านหน้า (anterior) ตรงกลาง โดยตามขอบจะแบนกว่า และถ้ามองตามหน้าตัด ผิวเลนส์ด้านหลัง (posterior) จะอยู่ในรูปเส้นโค้งแคทีนารี
แคปซูลเลนส์และเอ็นยึดเลนส์รวมกัน จะมีรูปร่างเหมือนผิวเตียงผ้าใบหรือเปลญวนที่ทำให้เกิดได้ขึ้นอยู่กับความกลมรีของส่วนรอบ ๆ 
คือขึ้นอยู่กับเส้นผ่าศูนยกลางผ่าน ciliary body/Müeller’s muscle
ด้งนั้น ciliary body จึงเป็นตัวกำหนดรูปร่างของเลนส์คล้ายกับเสาของสะพานแขวนกำหนดความโค้งของสายเคเบิล แต่ไม่จำเป็นต้องสร้างแรงดึงที่เอ็นยึดเลนส์ส่วนเส้นผ่านศูนย์กลาง (equatorial) เพื่อทำเลนส์ให้แบน
กลไกตามทฤษฎีต่าง ๆ > ผลที่เกิดเนื่องจากการปรับตา

เมื่อมนุษย์ปรับตาเพื่อดูใกล้ ๆ ก็จะเบนตาทั้งสองเข้าและลดขนาดรูม่านตาด้วย 
แต่การลดรูม่านตาก็ไม่ได้เป็นส่วนของการปรับเลนส์ตาเพื่อดูใกล้ไกล
การขยับตาสามอย่างร่วมกันรวมทั้งการปรับตาดูใกล้ไกล การเบนตาเข้า และรูม่าตาหด (miosis) อยู่ใต้การควบคุมของนิวเคลียสประสาท Edinger-Westphal nucleus และเรียกรวม ๆ กันในภาษาอังกฤษว่า near triad หรือ accommodation reflex (รีเฟล็กซ์ปรับตาดูใกล้ไกล)
แม้จะเข้าใจดีแล้วว่า การเบนตาเข้าจำเป็นเพื่อไม่ให้เห็นภาพซ้อน หน้าที่/เป้าหมายของการลดรูม่านตาก็ยังไม่ชัดเจน
อาจเป็นไปได้ว่า การลดรูรับแสงอาจเพิ่มช่วงความชัด แล้วลดการปรับตาที่จำเป็นเพื่อให้ภาพโฟกัสที่จอตา
มีอัตราที่ชัดเจนว่า การปรับตาดูใกล้ไกลจะทำให้ตาเบนเข้าเท่าไร 
และค่าที่ผิดปกติอาจทำให้เกิดปัญหาการเห็นเป็นภาพเดียวด้วยสองตา[ต้องการอ้างอิง]
ความผิดปกติ

นักวิชาการได้จัดหมวดหมู่ต่าง ๆ ของความผิดปกติในการปรับตาดูใกล้ไกล โดยแบ่งเป็น
Accommodative insufficiency - การปรับตาไม่พอ เด็ก 80% ที่วินิจฉัยว่าเบนตาเข้ามากเกินไป (convergence excess) ก็จะมีอาการนี้ด้วย
Ill-sustained accommodation
Accommodative infacility - การปรับตาได้ไม่เร็วหรือไม่แม่นยำพอ
Paralysis of accommodation
Spasm of accommodation - กล้ามเนื้อยึดเลนส์ตาหดเกร็งตลอด ทำให้มองวัตถุที่ไกล ๆ ไม่ได้
ดูเพิ่ม

สายตาสั้น
แหล่งข้อมูลอื่น

pupilEyes—Learn about accommodation of the eye เก็บถาวร 2011-07-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
oph/723 จาก eMedicine—"Presbyopia: Cause and Treatment"
Ocular Accommodation ในหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติอเมริกัน สำหรับหัวข้อเนื้อหาทางการแพทย์ (MeSH)
โซ่ที่ห้อยจากเสาจะมีรูปร่างเป็นเส้นโค้งแคทีนารี ในสาขาฟิสิกส์และเรขาคณิต แคทีนารี (catenary) หมายถึงรูปเส้นโค้งที่โซ่หรือสายเคเบิลที่ห้อยอยู่โดยยึดอยู่กับเสาที่ด้านทั้งสองจะมีรูปร่าง
นาโชน

ผู้นำเผ่ายูดาห์
โค้งพระจันทร์ครึ่งซีกของโบสถ์น้อยซิสทีนแสดงภาพนาโชน
ในคัมภีร์ฮีบรู นาโชน (อังกฤษ: Nahshon; ฮีบรู: נַחְשׁוֹן Naḥšon) เป็นผู้นำชนเผ่าของเผ่ายูดาห์ในช่วงการเดินทางเร่ร่อนในถิ่นทุรกันดารตามที่ระบุในหนังสือกันดารวิถี ในฉบับพระเจ้าเจมส์ ชื่อของนาโชนสะกดว่า Naashon และมักถ่ายอักษรเป็น Nachshon
ตามบันทึกในมิดราชของชาวยิว นาโชนเป็นผู้ที่เริ่มการเดินทางข้ามทะเลแดงของชาวฮีบรู โดยการเดินลงทะเลไปถึงความลึกระดับศีรษะจนกระทั่งทะเลแยกออก
ในงานศิลปะ

นาโชนได้รับการแสดงภาพในบรรพบุรุษคนหนึ่งของพระคริสต์ในโค้งพระจันทร์ครึ่งซีกของโบสถ์น้อยซิสทีน ซึ่งแสดงภาพนาโชนในวัยหนุ่มสวมเสื้อคลุมสีแดงกำลังอ่านหนังสืออยู่
ดูเพิ่ม

โทราห์
คัมภีร์ฮีบรู
ม้วนหนังสือพระวิหาร

หนังสือศาสนายูดาห์โบราณ
ส่วนหนึ่งของม้วนหนังสือพระวิหาร
ม้วนหนังสือพระวิหาร (อังกฤษ: Temple Scroll; ฮีบรู: מגילת המקדש) เป็นม้วนหนังสือที่ยาวที่สุดในกลุ่มม้วนหนังสือเดดซี ในบรรดาสิ่งที่ค้นพบที่คุมราน ม้วนหนังสือนี้ได้รับกำหนดด้วยตัวระบุว่า 11QTemple Scrolla (11Q19 [11QTa]) ในม้วนหนังสือบรรยายถึงพระวิหารในศาสนายูดาห์ พร้อมด้วยข้อกำหนดโดยละเอียดเกี่ยวกับการถวายเครื่องบูชาและวัตรปฏิบัติในพระวิหาร เอกสารเขียนในรูปการเปิดเผยจากพระเจ้าถึงโมเสส จึงมีสื่อความหมายว่านี่เป็นพระวิหารที่เหมาะสมมากกว่าที่เผยแก่โมเสส และคำสั่งของโมเสสถูกลืมเลือนหรือถูกละเลยไปเมื่อซาโลมอนทรงสร้างพระวิหารแรกในเยรูซาเล็ม กล่าวอีกนัยหนึ่งคือตามความคิดของผู้เขียนม้วนหนังสือแล้ว "จริง ๆ ซาโลมอนควรสร้างพระวิหารแรกตามที่บรรบายในม้วนหนังสือพระวิหารนี้"
แหล่งข้อมูลอื่น

The Temple Scroll Online at the Israel Museum
11QT, the Leon Levy Dead Sea Scrolls Digital Library
COJS Dead Sea Scrolls: Ideology
กบฏผู้มีบุญ

กบฏผู้มีบุญ หรือ กบฏผีบุญ หรือ กบฏผีบ้าผีบุญ (ฝรั่งเศส: Révolte des Bolovens "กบฏบ่อละเวน") เป็นเหตุการณ์ความไม่สงบในประเทศสยามและลาวในอารักขาของฝรั่งเศสซึ่งเกิดขึ้นระหว่างเดือนมีนาคม พ.ศ. 2444 ถึงเดือนมกราคม พ.ศ. 2479 มีจุดเริ่มจากที่ผู้สนับสนุนของขบวนการทางศาสนาของ "ผู้มีบุญ" ทำการกบฏติดอาวุธสู้กับอินโดจีนของฝรั่งเศสและสยาม เพื่อสถาปนาผู้นำนาม "องค์แก้ว" ผู้อ้างตนเป็นพระยาธรรมิกราช ขึ้นเป็นผู้นำของโลก เหตุกระด้างกระเดื่องดังกล่าวในสยามได้ถูกปราบปรามลงจนสงบในปี พ.ศ. 2445 แต่ยังคงดำเนินต่อไปในอินโดจีนของฝรั่งเศสจนกระทั่งถึงเดือนมกราคม พ.ศ. 2479 จึงถูกกำราบลงได้อย่างเด็ดขาด
เบื้องหลัง

ก่อนที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจะทรงเปลี่ยนแปลงการบริหารราชการแผ่นดินส่วนภูมิภาคเป็นมณฑลเทศาภิบาล สยามยังคงจัดการปกครองแบบหัวเมืองโดยแบ่งเขตการปกครองเป็น 4 ระดับ ได้แก่ ราชธานีและเมืองปริมณฑล หัวเมืองชั้นใน หัวเมืองชั้นนอก และเมืองประเทศราช ในช่วงปี พ.ศ. 2369 - พ.ศ. 2371 สยามปราบกบฏเจ้าอนุวงศ์ จึงเข้าปกครองลาวใต้และรวบรวมอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์มาเป็นส่วนหนึ่งของการปกครอง ส่วนขุนนางชาวลาวที่ได้รับความไว้วางพระทัยจากพระเจ้ากรุงสยามก็จะทำหน้าที่ดูแลประชาชนลาว รวมถึงกลุ่มชาวลาวเทิง เช่น ชาวอาลัก และชาวละเวน ซึ่งถูกคนลาวเรียกเหมารวมในเชิงดูถูกว่า "ข่า" (ตรงกับคำว่า "ข้า" ในภาษาไทย) กลุ่มชาติพันธุ์ลาวลุ่มที่มีจำนวนมากกว่ามักโจมตีชนกลุ่มน้อยที่อ่อนแอกว่า (เรียกว่า "การตีข่า") เพื่อลักพาตัวไปขายเป็นทาสที่เมืองจำปาศักดิ์ และทาสเหล่านี้จะถูกส่งไปที่เมืองพนมเปญกับกรุงเทพ โดยผู้ขายทาสกับพ่อค้าคนกลางสามารถสร้างกำไรได้มหาศาล
เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ตราพระราชบัญญัติพิกัดเกษียณลูกทาสลูกไทย ลงวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2417 เพื่อแก้ไขพิกัดค่าตัวทาสใหม่ โดยให้ลดค่าตัวทาสลงตั้งแต่อายุ 8 ขวบ จนกระทั่งหมดค่าตัวเมื่ออายุได้ 20 ปี เมื่ออายุได้ 21 ปี ผู้นั้นก็จะเป็นอิสระ มีผลกับทาสที่เกิดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2411 เป็นต้นมา และห้ามมิให้มีการซื้อขายบุคคลที่มีอายุมากกว่า 20 ปีเป็นทาสอีก ทำให้แหล่งค้าทาสได้รับผลกระทบจากกฎหมายดังกล่าวในทันที
ในปี พ.ศ. 2426 ฝรั่งเศสได้พยายามขยายอาณานิคมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จึงใช้สนธิสัญญาเว้อ้างสิทธิ์ในดินแดนเวียดนามทั้งหมด โดยทหารฝรั่งเศสค่อย ๆ ยึดที่ราบสูงกองตุ้ม และขับไล่ชาวสยามออกจากลาวหลังเกิดวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 ก่อให้เกิดพื้นที่กันชนแห่งใหม่ตามแนวฝั่งขวา (ฝั่งตะวันตก) ของแม่น้ำโขง ซึ่งตามสนธิสัญญาสยาม–ฝรั่งเศส ร.ศ. 112 กำหนดให้พื้นที่ในระยะ 25 กิโลเมตรของแม่น้ำโขงฝั่งขวาเป็นเขตปลอดทหาร พวกคนนอกกฎหมายในท้องถิ่นจึงใช้พื้นที่ดังกล่าวเป็นที่หลบภัยได้สะดวก
ครั้นถึงปี พ.ศ. 2442 รัฐบาลสยามได้ยกเลิกการเรียกบรรณาการจากหัวเมืองประเทศราช และเปลี่ยนมาใช้ระบบการจัดเก็บเงินรัชชูปการและภาษีอากรต่างๆ เข้าเป็นรายได้แผ่นดินส่วนกลางโดยตรง ทำให้ข้าราชการท้องถิ่นชาวลาวสูญเสียอำนาจและผลประโยชน์แบบเดิมอย่างสิ้นเชิง การเปลี่ยนแปลงระบบภาษีกอปรกับผลกระทบจากกฎหมายเลิกทาสจึงนำไปสู่การก่อกบฏของคนลาวและพวกข่าอย่างเปิดเผยในที่สุด
ดูเพิ่ม

กบฏเจ้าอนุวงศ์
สงครามปราบฮ่อ (2408–2433)
วิกฤตการณ์ปากน้ำ (2436)
แหล่งข้อมูลอื่น > งานศึกษาที่เกี่ยวข้อง

ฉลอง สุนทราวาณิชย์. (2527). ความเชื่อในเรื่องพระศรีอาริย์และกบฏในภาคอีสาน ข้อสังเกตเบื้องต้นเกี่ยวกับอุดมการณและผู้นำ. ใน “ความเชื่อพระศรีอาริย์” และ “กบฏผู้มีบุญ” ในสังคมไทย. บรรณาธิการโดย พรเพ็ญ ฮั่นตระกูล และอัจฉราพร กมุทพิสมัย. หน้า 22-32. กรุงเทพฯ: สร้างสรรค์.
สุมิตรา อำนวยศิริสุข. (2524). กบฏผู้มีบุญในมณฑลอีสาน พ.ศ. 2444-2445. สารนิพนธ์ ศศ.บ. (มานุษยวิทยา). กรุงเทพฯ: ภาควิชามานุษยวิทยา คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.
Baird, I. G. (2013, June). Millenarian movements in southern Laos and North Eastern Siam (Thailand) at the turn of the twentieth century: Reconsidering the involvement of the Champassak house royal. South East Asia Research. 21(2): 257-279.
แหล่งข้อมูลอื่น > เว็บไซต์

กบฏผู้มีบุญอีสาน ผู้นำตั้งตนเป็นผู้วิเศษ-พระศรีอริยเมตไตรย สู่จดหมายลูกโซ่ยุคแรกในไทย ศิลปวัฒนธรรม 18 มีนาคม 2564
(อังกฤษ) (ฝรั่งเศส) The Colonization of Indochina, from around 1892
(อังกฤษ) (ฝรั่งเศส) Indochina, a tourism book published in 1910
21°02′00″N 105°51′00″E﻿ / ﻿21.0333°N 105.8500°E﻿ / 21.0333; 105.8500
พระราชกิจของพระเยซู

การทรงเรียกอัครทูต (ค.ศ. 1481) โดยโดเมนีโก กีร์ลันดาโย
พระราชกิจของพระเยซู (อังกฤษ: ministry of Jesus) ในพระวรสารในสารบบ เริ่มต้นด้วยการทรงรับบัพติศมาของพระองค์ใกล้แม่น้ำจอร์แดนโดยยอห์นผู้ให้บัพติศมา และสิ้นสุดลงในนครเยรูซาเล็มในแคว้นยูเดีย หลังอาหารค่ำมื้อสุดท้ายกับเหล่าสาวกของพระองค์ พระวรสารนักบุญลูกา (ลูกา 3:23 ) ระบุว่าพระเยซู "มีพระชนมายุประมาณสามสิบพรรษา" เริ่มทรงเริ่มพระราชกิจ ลำดับเหตุการณ์ของพระเยซูโดยทั่วไปกำหนดวันที่เริ่มพระราชกิจเป็นในช่วงปี ค.ศ. 27–29 และสิ้นสุดในช่วงปี ค.ศ. 30–36
พระราชกิจช่วงต้นของพระเยซูเริ่มต้นหลังพระองค์ทรงรับบัพติศมา พระองค์เสด็จกลับไปกาลิลีหลังการทดลองพระองค์ในทะเลทรายยูเดีย ในช่วงต้นนี้ พระองค์ทรงเทศนาทั่วกาลิลีและทรงรับสาวกกลุ่มแรกที่เริ่มเดินทางติดตามพระองค์และในที่สุดเป็นกลุ่มบุคคลหลักของคริสตจักรในยุคแรก พระราชกิจหลักในกาลิลีเริ่มต้นในมัทธิว 8 รวมถึงการแต่งตั้งให้อัครสาวกสิบสองคน และครอบคลุมพระราชกิจส่วนใหญ่ของพระเยซูในกาลิลี พระราชกิจสุดท้ายในกาลิลีเริ่มต้นหลังเหตุการณ์การตัดศีรษะยอห์นผู้ให้บัพติศมา เมื่อพระเยซูทรงเตรียมจะเสด็จไปเยรูซาเล็ม
ในพระราชกิจในยูเดียในเวลาต่อมา พระเยซูทรงเริ่มการเดินทางครั้งสุดท้ายของพระองค์ไปยังเยรูซาเล็มผ่านยูเดีย ระหว่างที่พระเยซูเสด็จไปยังเยซูซาเล็ม ในพระราชกิจในเปเรอาซึ่งเกิดขึ้นในช่วงระยะทางหนึ่งในสามของเส้นทางจากทะเลกาลิลี (แท้จริงแล้วเป็นทะเลสาบน้ำจืด) ไปตามแม่น้ำจอร์แดน พระองค์ทรงกลับมาถึงพื้นที่ที่พระองค์ทรงรับบัพติศมา
พระราชกิจสุดท้ายในเยรูซาเล็มบางครั้งเรียกว่าสัปดาห์แห่งพระทรมาน เริ่มต้นด้วยการเสด็จเข้าเยรูซาเล็มอย่างผู้พิชิตของพระเยซู พระวรสารให้รายละเอียดเกี่ยวกับพระราชกิจสุดท้ายมากกว่าช่วงเวลาอื่น ๆ โดยอุทิศเนื้อหาถึงหนึ่งในสามให้กับสัปดาห์สุดท้ายในชีวิตของพระเยซูในเยรูซาเล็ม
ดูเพิ่ม

ชีวิตของพระเยซู
การอัศจรรย์ของพระเยซู
อุปมาของพระเยซู
พัน จั่นเล่อ

พัน จั่นเล่อ (จีน: 潘展乐; อังกฤษ: Pan Zhanle, เกิด 4 สิงหาคม 2004) เป็นนักว่ายน้ำท่าฟรีสไตล์ชาวจีน ชนะเลิศโอลิมปิก และผู้ครองสถิติโลกประเภทท่าฟรีสไตล์ 100 เมตรในปัจจุบันของการแข่งขันท่าฟรีสไตล์ 100 เมตร ในปี ค.ศ. 2023 พานกลายเป็นนักว่ายน้ำคนแรกในประวัติศาสตร์ที่ประสบความสำเร็จครบทั้ง 3 รายการ ได้แก่ ว่ายน้ำฟรีสไตล์ 50 เมตรในเวลาต่ำกว่า 22 วินาที ว่ายน้ำฟรีสไตล์ 100 เมตรในเวลาต่ำกว่า 47 วินาที และว่ายน้ำฟรีสไตล์ 200 เมตรในเวลาต่ำกว่า 1:45 นาที ในโอลิมปิกฤดูร้อน 2024 เขาคว้าเหรียญทองในการแข่งขันว่ายน้ำท่าฟรีสไตล์ 100 เมตร โดยทำลายสถิติโลกของตัวเองไปด้วย
แหล่งข้อมูลอื่น

Pan Zhanle ที่ World Aquatics (ในภาษาอังกฤษ)
Pan Zhanle ที่ SwimRankings.net (ในภาษาอังกฤษ)
Pan Zhanle ที่ Olympics.com (ในภาษาอังกฤษ)
潘展乐 at Weibo
Pan Zhanle at instagram
| ด ค กผู้ชนะว่ายผลัดท่าผสม 4 × 100 เมตร ทีมชาย ในโอลิมปิกฤดูร้อน |
| --- | --- |
 1960:  แฟรงค์ แม็กคินนีย์, พอล เฮต, แลนซ์ ลาร์สัน, เจฟฟ์ ฟาร์เรล (USA)  1964:  ทอมป์สัน แมนน์, บิล เครก, เฟร็ด ชมิดท์, สตีฟ คลาร์ก (USA)  1968:  Charlie Hickcox, Don McKenzie, Doug Russell, Ken Walsh (USA)  1972:  Mike Stamm, Tom Bruce, Mark Spitz, Jerry Heidenreich (USA)  1976:  John Naber, John Hencken, Matt Vogel, Jim Montgomery (USA)  1980:  Mark Kerry, Peter Evans, Mark Tonelli, Neil Brooks (AUS)  1984:  Rick Carey, Steve Lundquist, Pablo Morales, Rowdy Gaines (USA)  1988:  David Berkoff, Richard Schroeder, Matt Biondi, Chris Jacobs (USA)  1992:  Jeff Rouse, Nelson Diebel, Pablo Morales, Jon Olsen, David Berkoff, Hans Dersch, Melvin Stewart, Matt Biondi (USA)  1996:  Jeff Rouse, Jeremy Linn, Mark Henderson, Gary Hall Jr., Josh Davis, Kurt Grote, John Hargis, Tripp Schwenk (USA)  2000:  Lenny Krayzelburg, Ed Moses, Ian Crocker, Gary Hall Jr., Neil Walker, Tommy Hannan, Jason Lezak (USA)  2004:  Aaron Peirsol, Brendan Hansen, Ian Crocker, Jason Lezak, Lenny Krayzelburg, Mark Gangloff, Michael Phelps, Neil Walker (USA)  2008:  Aaron Peirsol, Brendan Hansen, Michael Phelps, Jason Lezak, Matt Grevers, Mark Gangloff, Ian Crocker, Garrett Weber-Gale (USA)  2012:  Matt Grevers, Brendan Hansen, Michael Phelps, Nathan Adrian, Nick Thoman, Eric Shanteau, Tyler McGill, Cullen Jones (USA)  2016:  Ryan Murphy, Cody Miller, Michael Phelps, Nathan Adrian, David Plummer, Kevin Cordes, Tom Shields, Caeleb Dressel (USA)  2020:  Ryan Murphy, Michael Andrew, Caeleb Dressel, Zach Apple, Hunter Armstrong, Andrew Wilson, Tom Shields, Blake Pieroni (USA)  2024:  สฺวี เจียยฺหวี, ฉิน ไห่หยาง, ซุน เจียจวิน, พาน จั้น-เล่อ, หวัง ฉางหาว* (CHN)
สารหน่วงการติดไฟประเภทโบรมีน

ประเภทของสารประกอบเคมี
สารหน่วงการติดไฟประเภทโบรมีน (อังกฤษ: brominated flame retardants, BFRs) คือสารประกอบออร์กาโนโบรมีนที่มีฤทธิ์ยับยั้งปฏิกิริยาเคมีจากการเผาไหม้และมักลดความไวไฟของผลิตภัณฑ์ที่มีสารดังกล่าว สารหน่วงการติดไฟประเภทโบรมีนที่วางจำหน่ายในเชิงพาณิชย์มีส่วนแบ่งการตลาดประมาณร้อยละ 19.7 สารเหล่านี้มีประสิทธิภาพในการใช้กับพลาสติกและสิ่งทอ เช่น อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เสื้อผ้า และเฟอร์นิเจอร์
ประเภทของสารประกอบ

สารหน่วงไฟประเภทโบรมีนหลายชนิดถูกสังเคราะห์ขึ้นโดยมีคุณสมบัติทางเคมีที่แตกต่างกันมาก ซึ่งมีหลายกลุ่มดังนี้
โพลีโบรมีนไดฟีนิลอีเทอร์ (PBDE): DecaBDE, OctaBDE (ไม่มีการผลิตอีกต่อไป), PentaBDE (ไม่มีการผลิตอีกต่อไป เป็นสารหน่วงไฟประเภทโบรมีนตัวแรกที่วางจำหน่ายในเชิงพาณิชย์ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950)
โพลีโบรมีนไบฟีนิล (PBB) ไม่มีการผลิตอีกต่อไป
ไซโคลไฮโดรคาร์บอนโบรมีน
สารหน่วงไฟประเภทโบรมีนอื่น ๆ ที่มีคุณสมบัติและกลไกที่แตกต่างกัน
เดคาโบรโมไดฟีนิลอีเทอร์ (decabromodiphenyl ether, Deca-BDE หรือ DeBDE) - ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2012 เจ้าหน้าที่ของสหราชอาณาจักรได้เสนอให้เดคาโบรโมไดฟีนิลอีเทอร์ (Deca-BDE หรือ DeBDE) เป็นสารที่ต้องได้รับการอนุมัติภายใต้ระเบียบของสหภาพยุโรปที่ควบคุมการผลิตและนำเข้าสารเคมี (REACH) เมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 2013 สำนักงานสารเคมีแห่งยุโรป (ECHA) ได้ถอน Deca-BDE ออกจากรายการสารที่จำเป็นต้องขออนุญาตภายใต้ REACH จึงทำให้การปรึกษาหารือสาธารณะต้องยุติลง เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2014 ECHA ได้ยื่นข้อเสนอข้อจำกัดของ Deca-BDE โดยจำกัดในการผลิต การใช้ และการวางจำหน่ายในตลาดของสารดังกล่าวและของส่วนผสมและสิ่งของที่ประกอบด้วยสารดังกล่าว เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2014 ECHA ได้ยื่นรายงานข้อจำกัดซึ่งถือเป็นการเริ่มต้นการปรึกษาหารือสาธารณะเป็นเวลาหกเดือน เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2017 คณะกรรมาธิการยุโรปได้นำระเบียบข้อบังคับ EU 2017/227 มาใช้ โดยข้อ 1 ของข้อบังคับนี้ระบุว่าข้อบังคับ (EC) หมายเลข 1907/2006 ได้รับการแก้ไขเพื่อรวมถึงการห้ามใช้ decaBDE ในปริมาณมากกว่า 0.1% โดยน้ำหนัก โดยจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 2 มีนาคม 2019 ผลิตภัณฑ์ที่วางจำหน่ายก่อนวันที่ 2 มีนาคม 2019 จะได้รับการยกเว้น นอกจากนี้ การใช้ decaBDE ในเครื่องบินยังได้รับอนุญาตจนถึงวันที่ 2 มีนาคม 2027
เฮกซาโบรโมไซโคลโดเดคเคน (HBCD หรือ HBCDD) เป็นสารที่มีโครงร่างเป็นวงซึ่งประกอบด้วยอะตอมคาร์บอน 12 อะตอม โดยมีอะตอมโบรมีน 6 อะตอมเชื่อมกับวงแหวน HBCD ที่ใช้ในเชิงพาณิชย์นั้นเป็นส่วนผสมของไอโซเมอร์ที่แตกต่างกัน HBCD เป็นพิษต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ อนุสัญญาสตอกโฮล์มของโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) ได้ระบุ HBCD ในรายการที่ต้องถูกยกเลิกการใช้ แต่ยกเว้นให้มีการใช้ชั่วคราวในโฟมฉนวนโพลีสไตรีนในอาคารได้
เตตระโบรโมบิสฟีนอลเอ (Tetrabromobisphenol A, TBBPA หรือ TBBP-A) จากการทดลองในปลาม้าลาย (Danio rerio) พบว่าในระยะการเจริญ TBBPA อาจเป็นพิษมากกว่าบิสฟีนอลเอ (BPA) หรือสารประกอบเตตระโบรโมบิสฟีนอลเอไดเมทิลอีเทอร์ (TBBPA dimethyl ether) ที่ได้จากการสลายตัว สารนี้ส่วนใหญ่ใช้ในแผงวงจรพิมพ์โดยเป็นสารหน่วงการติดไฟแบบทำปฏิกิริยา จากที่ TBBPA มีการจับยึดทางเคมีกับเรซินของแผงวงจรพิมพ์ จึงถูกปล่อยออกได้น้อยกว่าที่เป็นของผสมแบบง่าย ๆ ที่นำมาใช้ในโฟม ดังนั้นการประเมินความเสี่ยงของสหภาพยุโรปในปี 2005 จึงสรุปว่า TBBPA ไม่ก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพของมนุษย์ในการใช้งานดังกล่าว นอกจากนี้ TBBPA ยังใช้เป็นสารเติมแต่งในอะคริโลไนไตรล์-บิวทาไดอีน-สไตรีน (ABS) อีกด้วย
ส่วนประกอบในพลาสติก

ส่วนประกอบของสารหน่วงการติดไฟโบรมีนในพอลิเมอร์ประเภทต่าง ๆ:
| พอลิเมอร์ | ส่วนประกอบ [%] | สารหน่วงไฟประเภทโบรมีน |
| --- | --- | --- |
| โฟมพอลิสไตรีน | 0.8–4 | HBCD |
| พอลิสไตรีนทนแรงกระแทกสูง | 11–15 | DecaBDE, พอลิสไตรีนโบรมีน |
| เรซินอีพอกซี | 0-0.1 | TBBPA |
| พอลิเอไมด์ | 13–16 | DecaBDE, พอลิสไตรีนโบรมีน |
| พอลิโอเลฟิน | 5–8 | DecaBDE, โพรพิลีนไดโบรโมสไตรีน |
| พอลิยูรีเทน | ไม่ปรากฏ | ไม่มีสารหน่วงไฟประเภทโบรมีน |
| พอลิเทเรฟทาเลต | 8–11 | พอลิสไตรีนโบรมีน |
| พอลิเอสเทอร์ไม่อิ่มตัว | 13–28 | TBBPA |
| พอลิคาร์บอเนต | 4–6 | พอลิสไตรีนโบรมีน |
| สไตรีนโคพอลิเมอร์ | 12–15 | พอลิสไตรีนโบรมีน |
การผลิต

ในปี ค.ศ. 2011 มีการขายสารหน่วงการติดไฟประเภทโบรมีนจำนวน 390,000 ตัน ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 19.7 ของตลาดสารหน่วงการติดไฟ
ประเภทของการใช้งาน

อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์มีการใช้สารหน่วงการติดไฟประเภทโบรมีนมากที่สุด ในอุตสาหกรรมเครื่องคอมพิวเตอร์จะใช้ในส่วนประกอบหลักสี่ประการ ได้แก่ ในแผงวงจรพิมพ์ ในชิ้นส่วนต่าง ๆ เช่น ขั้วต่อ ในฝาครอบพลาสติก และในสายไฟฟ้า สารหน่วงการติดไฟประเภทโบรมีนยังใช้ในผลิตภัณฑ์อื่นมากมาย รวมถึงบางส่วนของฝาครอบพลาสติกของโทรทัศน์ พรม หมอน สี เบาะ และเครื่องใช้ในครัวเรือน