stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ปลายาว

| ปลายาว> สถานะการอนุรักษ์ |
| --- | --- |
 ไม่มั่นคง  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Siluriformes
วงศ์:: Pangasiidae
สกุล:: Pangasius
สปีชีส์:: P.  krempfi
ชื่อทวินาม
Pangasius krempfi Fang & Chaux, 1949

ชื่อพ้อง
 Sinopangasius semicultratus Chang & Wu, 1965
ปลายาว (เวียดนาม: Cá bông lau; ชื่อวิทยาศาสตร์: Pangasius krempfi) เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง จัดอยู่ในวงศ์ปลาสวาย (Pangasiidae) มีลักษณะหัวเรียว ตาเล็ก ปากอยู่ด้านล่างของจะงอยปาก หนวดยาวถึงลูกตา รูปร่างเพรียวยาว ลำตัวค่อนข้างกลมและแบนข้างที่ด้านท้าย ตัวผู้มีปลายครีบหลังและครีบท้องยื่นเป็นเส้นสั้น ๆ ลำตัวมีสีเทาคล้ำอมฟ้า ข้างลำตัวสีจาง ครีบสีจาง ครีบหางมีสีเหลืองอ่อน ที่ขอบบนแฉกมีสีคล้ำจาง ๆ
มีขนาดประมาณ 40 เซนติเมตร พบใหญ่สุด 80 เซนติเมตร พบเฉพาะในแม่น้ำโขงตั้งแต่จังหวัดหนองคายถึงอุบลราชธานี เท่านั้น
เป็นปลาที่ตายง่ายมากหลังการจับจึงได้อีกชื่อจากชาวประมงที่จังหวัดหนองคายว่า "ปลาซวยเสาะ" แต่ที่จังหวัดนครพนมเรียกว่า "ปลายาว" บริโภคโดยการปรุงสด เนื้อมีรสชาติดี
ปลายาวที่มีขนาดเล็กจะพบเฉพาะบริเวณปากแม่น้ำโขง และชายฝั่งทะเลไปถึงเกาะไหหลำ ในประเทศจีน
แหล่งข้อมูลอื่น

การอพยพของปลาแม่น้ำโขง
นาซีโกเร็งปัตตายา

| --- | --- |
จานนาซีโกเร็งปัตตายาที่นีไล รัฐเนอเกอรีเซิมบีลัน ประเทศมาเลเซีย
ประเภท: ข้าวผัด
แหล่งกำเนิด: มาเลเซีย
ภูมิภาค: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ชาติที่มีอาหารประจำชาติที่เกี่ยวข้อง: อินโดนีเซีย, มาเลเซีย และสิงคโปร์
ส่วนผสมหลัก: ข้าว ไข่ ไก่ ซอสพริก และแตงกวา
 ตำราอาหาร: นาซีโกเร็งปัตตายา   สื่อ: นาซีโกเร็งปัตตายา
นาซีโกเร็งปัตตายา (มลายู: nasi goreng pattaya, "ข้าวผัดพัทยา") เรียกสั้น ๆ ว่า นาซีปัตตายา (nasi pattaya, "ข้าวพัทยา") เป็นข้าวผัดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ทำจากข้าวผัดไก่ที่นำไปห่อด้วยไข่เจียว[ต้องการอ้างอิง]มักเสิร์ฟพร้อมซอสพริก แตงกวา และข้าวเกรียบกุ้ง ถึงแม้ว่าจะมีชื่อนี้ เชื่อกันว่าอาหารจานนี้มีต้นกำเนิดในประเทศมาเลเซีย และปัจจุบันพบได้ทั่วไปในประเทศอินโดนีเซียและสิงคโปร์
นาซีโกเร็งปัตตายาแบบอินโดนีเซียที่เปอกันบารู เกาะสุมาตรา
ในประเทศอินโดนีเซีย นาซีโกเร็ง ประเภทนี้มักเรียกเป็น นาซีโกเร็งอัมปลป (อินโดนีเซีย: nasi goreng amplop, ข้าวผัดห่อ) เพราะนาซีโกเร็งประเภทนี้ มักห่อด้วยแผ่นไข่เจียวบาง อย่างไรก็ตาม เนื่องจากอิทธิพลจากเพื่อนบ้านและความใกล้ชิด ทำให้เริ่มมีผู้เรียกอาหารนี้เป็น นาซีโกเร็งปัตตายา
ศัพทมูลวิทยาและต้นกำเนิด

เชื่อว่าชื่ออาหารมีที่มาจากเมืองพัทยาในประเทศไทย อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่าจะมีชื่อเหมือนภาษาไทย อาหารจานนี้เป็นที่นิยมในประเทศมาเลเซียมากกว่าประเทศไทย และข้าวผัดพัทยาห่อไข่เจียวแทบไม่พบในตัวเมืองพัทยาเลย ทำให้มีความเป็นไปได้มากกว่าว่าอาหารนี้มีต้นกำเนิดในประเทศมาเลเซีย และชื่อที่คล้ายภาษาไทยน่าจะเป็นกลยุทธ์ทางการตลาดหรือความแปลกใหม่
จานคล้ายกัน

ส่วนในประเทศญี่ปุ่นมีอาหารที่คล้ายกันนี้เรียกว่าออมไรซ์ (โอมุไรซุ มาจากศัพท์ภาษาอังกฤษว่า omelette/omuretsu กับ rice) หรือข้าวห่อไข่ ซึ่งเป็นข้าวผัดไข่ห่อด้วยไข่เจียว และราดซอสมะเขือเทศแทน
อ่านเพิ่ม

Geetha Krishnan (29 July 2005). "More than just a decent meal". The Star Kuali. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 21 December 2007. สืบค้นเมื่อ 19 March 2018.
แหล่งข้อมูลอื่น

en:Cookbook:Pattaya fried rice ที่วิกิตำรา-ตำราอาหาร
บาเลร์ (จังหวัดเอาโรรา)

| เทศบาลบาเลร์ |
| --- | --- |
เทศบาล
ถนนสายหนึ่งในบาเลร์
ที่ตั้งในจังหวัดเอาโรรา
ประเทศ:  ฟิลิปปินส์
เขต: กิตนางลูโซน
จังหวัด: เอาโรรา
District: Lone District
ก่อตั้ง: 19 สิงหาคม ค.ศ. 1609
บารังไกย์:  รายการ 13 
การปกครอง
 • ประเภท: Sangguniang Bayan
 • นายกเทศมนตรี: Nelianto C. Bihasa
 • รองนายกเทศมนตรี: Pedro M. Ong, Jr.
 • ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง: 22,535 คน (ค.ศ. 2016)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 92.55 ตร.กม. (35.73 ตร.ไมล์)
ประชากร (ค.ศ. 2015) 
 • ทั้งหมด: 39,562 คน
 • ความหนาแน่น: 430 คน/ตร.กม. (1,100 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+8 (PST)
รหัสไปรษณีย์: 3200
PSGC: 037701000
ไอดีดี : รหัสโทรศัพท์ : +63 (0)42
ภูมิอากาศ: ป่าดิบชื้น
ระดับรายได้: ระดับที่ 3
เว็บไซต์: www.baler-aurora.gov.ph
เทศบาลบาเลร์ (ฟิลิปปินส์: Bayan ng Baler; อีโลกาโน: Ili ti Baler) เป็นเทศบาลและศูนย์กลางของจังหวัดเอาโรรา ประเทศฟิลิปปินส์ ในปี ค.ศ. 2015 มีประชากรประมาณ 39,562 คน
บาเลร์ตั้งอยู่ห่างจากมะนิลาไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ 231 กิโลเมตร (144 ไมล์) โดยมีเส้นทางผ่านภูเขา บาเลร์เป็นที่ตั้งของภูมิลักษณ์ที่น่าประทับใจและตั้งอยู่บนที่ราบใกล้กับอ่าวบาเลร์ ซึ่งเป็นเสี้ยวของทะเลฟิลิปปิน
บาเลร์ได้รับการสถาปนาเป็นเมืองหลักของจังหวัดเอาโรราในวันที่ 14 มิถุนายน ค.ศ. 1951 ภายใต้คำสั่ง Republic Act ที่ 648 ลงนามโดยประธานาธิบดีเอลปิดิโอ กีริโน ต่อมาได้กลายเป็นศูนย์กลางการปกครองของจังหวัดเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน ค.ศ. 1978 ภายใต้คำสั่ง Batas Pambansa Blg. 7 ลงนามโดยประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส
ระเบียงภาพ

ตลาดบาเลร์
ชายหาดลาบาซิน-ซาบัง
อ่าวบาเลร์ มองจากเนินเขาเอร์มิตา
เกาะแก่งหินที่อ่าวดิกีซิต
อ่าวเว้าดิคาซาลาริน
แหล่งข้อมูลอื่น

Batang Baler
Aurora, Philippines – Baler
ชาวจาม

บทความนี้เกี่ยวกับชาติพันธุ์ สำหรับความหมายอื่น ดูที่ จาม
| ꨂꨣꩃ ꨌꩌꨛꨩ Urang Campa |
| --- | --- |
การเต้นระบำจาม ที่วัดแห่งหนึ่งทางภาคใต้ของประเทศเวียดนาม
ประชากรทั้งหมด
~500,000 คน
ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ
 กัมพูชา: 317,000
 เวียดนาม: 127,000
 ลาว: 15,000
 มาเลเซีย: 10,000
 ไทย: 4,000
 สหรัฐ: 3,000
 ฝรั่งเศส: 1,000
ภาษา
จาม, มลายู, เขมร, เวียดนาม, ทมิฬ
ศาสนา
ส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลามซุนนี ส่วนน้อยนับถือศาสนาฮินดู และพุทธศาสนา
จาม (จาม: ꨂꨣꩃ ꨌꩌꨛꨩ, Urang Campa, อูรัง จัมปา; เวียดนาม: người Chăm, เหงื่อยจัม; người Chàm, เหงื่อยจ่าม; เขมร: ជនជាតិចាម) จัดอยู่ในตระกูลภาษามาลาโยโพลินีเชียน อาศัยอยู่บริเวณทางใต้ของเวียดนาม และเป็นกลุ่มชนมุสลิมเป็น 1 ใน 54 ชาติพันธุ์ของประเทศเวียดนาม
ในอดีตชนชาติจามตั้งอาณาจักรจามปาที่ยิ่งใหญ่ มีความเจริญรุ่งเรืองช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 2–15 ด้วยอาณาเขตติดทะเล ชาวจามจึงมีความสามารถเดินเรือและค้าขายไปตามหมู่เกาะ ไกลถึงแถบตะวันออกกลาง รวมถึงประเทศจีน ส่วนใหญ่เป็นผ้าไหม ไม้หอม เครื่องปั้นดินเผา ปัจจุบันคือบริเวณเมืองดานัง เมืองท่าในตอนกลางของเวียดนาม มีเมืองหลวงชื่อ วิชัย (ปัจจุบันคือเมืองบิญดิ่ญ) มีโบราณสถานกระจัดกระจายอยู่ตามภูเขาต่าง ๆ ในเวียดนาม
กระทั่งในปี ค.ศ. 1471 อาณาจักรจามปาสู้รบกับชนชาติเวียดนามเดิม ที่อยู่ทางตอนเหนือของประเทศ ทำให้อาณาจักรจามปาล่มสลาย ชาวจามส่วนใหญ่ต้องอพยพลงไปใต้ปัจจุบันมีชาวจามอาศัยอยู่ทางตอนกลางของเวียดนาม ที่เมืองนิงห์ถ่วง เมืองบินห์ถ่วง เตยนินห์ โฮจิมินห์ ส่วนทางใต้จะอาศัยอยู่เป็นจำนวนมากที่เมืองอันยาง
ประวัติศาสตร์

ชาวจามเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีภาษา ศาสนา และวัฒนธรรมใกล้เคียงกับกลุ่มชาติพันธุ์ในมาเลเซีย และอินโดนีเซีย โดยในอดีตชาวจามได้ก่อตั้งอาณาจักรจามปา ซึ่งในอดีตพื้นที่ของอาณาจักรจะครอบคลุมเมืองเว้ กว่างนาม ถัวเถียน ฟานซาง และญาจาง ของประเทศเวียดนามในปัจจุบัน
ราว พ.ศ. 989 กองทัพจีนยกทัพมาตีราชธานีวิชัย (เมืองบิญดิ่ญในปัจจุบัน) ได้สำเร็จช่วงนี้ชาวจีนที่มีชื่อ หม่าตวนหลิน (馬端臨) เข้ามาบันทึกเรื่องชาวหลินอี้ (ชาวจาม) ความว่า
...สร้างบ้านด้วยอิฐฉาบปูน หญิงและชายมีผ้าฝ้ายผืนเดียวห่อหุ้มร่างกาย ชอบเจาะหูและห้อยห่วงเล็ก ผู้ดีใส่รองเท้าหนัง ไพร่เดินเท้าเปล่า พระราชาสวมพระมาลาทรงสูง ทรงช้าง และล้อมรอบด้วยบริพารถือธงและกลดกั้น
อาณาจักรจามปา รุ่งเรืองสูงสุดช่วงพุทธศตวรรษที่ 14–15 แต่ช่วงปลายต้องกรำศึกสงครามกับอาณาจักรไดเวียดทางทิศเหนือ และอาณาจักรขอมโบราณกระหนาบทางทิศใต้อย่างต่อเนื่อง จนในปี พ.ศ. 1688 พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ผู้ที่สร้างนครวัด เข้ายึดครองเมืองหลวงได้ ต่อมา ชาวจามปารวมตัวกันติด จัดกองทัพยกมาตีเอาเมืองเมืองหลวงคืนได้ พ.ศ. 1692
ใน พ.ศ. 1720 กองทัพเรือจามปายังยกพลขึ้นบกเข้าโจมตีและปล้นสะดม เผาทำลายเมืองพระนครเสียหายยับเยิน อำนาจอาณาจักรนครหลวงเสื่อมไประยะหนึ่ง จนถึงสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พ.ศ. 1724–1763?) พระองค์ได้กระทำสงครามปราบกษัตริย์จามปาสำเร็จ โดยปรากฏมีภาพสลักยุทธนาวีกับกองทัพจาม ณ ปราสาทนครธมด้วย โดยได้ผนวกอาณาจักรจามปาเข้าเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรขอมโบราณถัดจากพระองค์นี้ อาณาจักรก็อ่อนแอลงเรื่อยมา
แม้ชาวอาณาจักรจามปาพยายามรวมตัวถือโอกาสปลดแอกจากอาณาจักรขอมได้สำเร็จ แต่ต่อมาก็ถูกอาณาจักรไดเวียด พ.ศ. 2014 กษัตริย์เลถั่นตองแห่งไดเวียดส่งทัพตีเมืองหลวงวิชัย ยึดสำเร็จ กระทั่ง พ.ศ. 2375 สมเด็จพระจักรพรรดิมิงห์หม่างจึงได้ผนวกดินแดนส่วนที่เหลือของจามปาเข้าเป็นส่วนหนึ่งของเวียดนาม และกลืนชาวจามจนกลายเป็นชนกลุ่มน้อย
ระหว่างสงครามทำลายล้างชาวจามของขอม และไดเวียดนั้น ชาวจามบางส่วนอพยพเข้าสู่ดินแดนสยามในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (พ.ศ. 2199–2231) จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 จึงได้มีผู้อพยพชาวจามเข้ามามากที่สุดอีกช่วงหนึ่ง คือเมื่อฝรั่งเศสเข้ายึดครองกัมพูชาเมื่อกว่า 100 ปีก่อน โดยได้บีบบังคับห้ามนับถือศาสนาอิสลาม ชาวจามจึงเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภารพระมหากษัตริย์ไทย[ต้องการอ้างอิง]
วัฒนธรรม

วัฒนธรรมของอาณาจักรจามปานั้น ได้รับอิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดู โดยเฉพาะอย่างยิ่งไศวนิกายมาตั้งแต่ต้น ศาสนาพุทธนิกายมหายานมีอิทธิพลเป็นระยะเวลาสั้น ๆ ในราวพุทธศตวรรษที่ 14 แต่หลังจากนั้นศาสนาฮินดูก็กลับมาเป็นศาสนาหลักอีกครั้ง
ส่วนศาสนาอิสลามเริ่มเข้าสู่อาณาจักรจามในพุทธศตวรรษที่ 15 จากการค้าขายกับชาวอาหรับ แต่ก็ไม่แพร่หลายมากนัก ศาสนาฮินดูยังคงเป็นศาสนาหลักอยู่ แต่ต่อมาหลังจากที่อาณาจักรจามแพ้เวียดนามในปี พ.ศ. 2014 ศาสนาอิสลามก็เริ่มแพร่หลายมากขึ้น จนกระทั่งในราวพุทธศตวรรษที่ 22 ราชวงศ์ของกษัตริย์แห่งจามปาก็ยอมรับนับถือศาสนาอิสลาม ซึ่งก็ยิ่งทำให้ประชาชนทั่วไปนับถือศาสนาอิสลามมากขึ้นตามไปด้วย
ปัจจุบันนี้ แม้ว่าคนที่สืบเชื้อสายจามส่วนใหญ่จะนับถือศาสนาอิสลาม แต่ทว่าอิทธิพลของวัฒนธรรมฮินดูนั้นก็ยังคงมีอยู่กับชาวจามอยู่ค่อนข้างมาก
ศาสนา

ชาวจามในอดีตนับถือศาสนาพราหมณ์-ฮินดูและพุทธมหายานได้ปรากฏในโบราณสถานต่าง ๆ ของชาวจาม แต่ต่อมาชาวมลายูได้มาเผยแพร่ศาสนาอิสลามแก่ชาวจาม โดยชาวจามที่แบ่งตามศาสนาสามารถแยกออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่
จามยัต หรือ จามฮารัต เป็นจามที่บริสุทธิ์ หรือจามดั้งเดิม ที่ยังไม่ได้รับอิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดู หรือศาสนาอิสลาม จามกลุ่มนี้เชื่อในเรื่องของเทวดานับถือเทพดิน น้ำ แม่น้ำ ต้นไม้ เมื่อเสียชีวิตจะใช้วิธีฝังศพ ปัจจุบันจามกลุ่มนี้เหลือเพียงไม่ถึง 2,000 คน อยู่ที่เมืองนิงห์ถ่วง
จามอาฮิเออร์ จามที่ยังไม่ได้เปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลาม แต่ได้รับอิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ไม่กินเนื้อวัว เมื่อเสียชีวิตจะทำการเผาศพ บูชาเทวดา พระศิวะ จามกลุ่มนี้ปัจจุบันอยู่ที่เมืองนิงห์ถ่วง และบินห์ถ่วง
จามเอาวัล หรือ บีนี หรือ บานี จามที่เปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลามเป็นกลุ่มแรก อาศัยอยู่ที่เมือนิงห์ถ่วง มีทั้งสิ้น 40,000 คน แต่เป็นจามมุสลิมที่ต่างจากชาวมุสลิมทั่วโลก เพราะมีวัฒนธรรมเป็นของตนเอง จะนับถือศาสนาอิสลาม คู่ไปกับการนับถือบรรพบุรุษดั้งเดิม โดยพวกเขานับถือและบูชาพระอัลเลาะห์ เทวดา และบรรพบุรุษ แต่จะไม่ท่องจำคัมภีร์อัลกุรอ่าน ไม่สวด ไม่ละหมาด ไม่ถือศีลอดในเดือนรอมฎอน มัสยิดจะเปิดเฉพาะในเดือนรอมฎอนเท่านั้น และไม่มีความสัมพันธ์กับมุสลิมทั่วโลก
จามอาซูแลม ได้รับอิทธิพลจากศาสนาอิสลามโดยตรง อาศัยอยู่มากที่เมืองอันยาง เมืองยางไซยอ เมืองเตยนินห์ เมืองนิงห์ถ่วง มีประมาณ 25,000 คน กลุ่มนี้ปฏิบัติตนเคร่งครัดตามหลักศาสนาอิสลาม ละหมาดวันละ 5 ครั้ง ถือศีลอดในเดือนรอมฎอน บริจาครายได้ (ซะกาต) แสวงบุญที่เมืองเมกกะ และมีความสัมพันธ์กับมุสลิมทั่วโลก
ชาวจามในไทย

บทความหลัก: ไทยเชื้อสายจาม
แขกจามในไทยสะสมมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ชาวจามเหล่านี้น่าจะถูกกวาดต้อนมาจากดินแดนของตัวเอง (เวียดนามปัจจุบัน) ตั้งแต่สมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 แล้วตั้งถิ่นฐานอยู่ในปริมณฑลของนครธม จนเมื่อถูกเจ้าสามพระยาโจมตีจึงเริ่มถูกกวาดต้อนมาอยู่อยุธยา ในช่วงสงครามคราวเสียกรุงครั้งที่สอง ชุมชนชาวจามนี้ก็เป็นกำลังส่วนหนึ่งในการสู้รบกับการรุกรานของพม่าด้วย แต่ภายหลังการหลังเสียกรุง ชาวจามที่เหลือรอดได้เข้าสวามิภักดิ์กับพระเจ้ากรุงธนบุรี และได้ตั้งถิ่นฐานที่บ้านครัว ในรัชกาลพระเจ้ากรุงธนบุรี มีการรุกรานเขมรและกวาดต้อนครัวจามมาเพิ่มเติมที่บ้านครัวเพิ่มอีก
ในสงคราม 9 ทัพ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชได้มีการเกณฑ์เชลยศึกกองทัพอาสาจามไปต่อสู้กับพม่าจนได้รับชนะ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานที่ดินผืนหนึ่ง เพื่อให้ทำมาหากินอยู่รวมกันเป็นหมู่นอกเขตพระนคร โดยมีต้นไม้ใหญ่เป็นแนวเขต และมีร่องน้ำลำกระโดงตามธรรมชาติไหลผ่านริมคลองมหานาคและคลองแสนแสบ คือชุมชนบ้านครัว เขตปทุมวันในปัจจุบัน
หลักฐานที่ปรากฏชัดเจนเกี่ยวกับชาวจามตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นต้นมา ที่บ้านครัวเป็นแหล่งที่อยู่
ของขุนนางและทหารเรือของกรมอาสาจาม ภายใต้การนำของ พระยาราชวังสัน (บัว) ชาวบ้านครัวมีวัฒนธรรมเป็นของตนเอง หญิงชาวจามมีความชำนาญในเรื่องการทอผ้าไหมมาก หญิงบ้านครัวจึงทอผ้าเป็นหัตถกรรมในระยะแรก เพราะตามประเพณีดั้งเดิมของชาวจามจะทอผ้าเอาไว้ใช้เองในครอบครัว
อีกกลุ่มหนึ่ง ลงเรือมาขึ้นปากอ่าวลำคลองท่าตะเภา และปากอ่าวคลองน้ำเชี่ยว อยู่ตำบลน้ำเชี่ยว อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด อีกกลุ่มขึ้นปากน้ำระยอง และกลุ่มที่สามไปถึงกรุงเทพฯ กลุ่มนี้ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  ได้พระราชทานที่ดินให้อยู่ที่บ้านครัว เขตปทุมวัน มาจนทุกวันนี้
ชาวจามที่มีชื่อเสียง

พระเจ้าเชบองงา - กษัตริย์องค์สุดท้ายของอาณาจักรจามปา
เช ลินห์ (Che Linh) - นักร้อง
อาหมัด โทนี่ (Ahmad Tony) - นักกีฬาสกูตเตอร์
ชอนนี จามี (Seany Chamy) - นักแสดงวัยรุ่นของสิงคโปร์
ดูเพิ่ม

อาณาจักรจามปา
ชาวไทยเชื้อสายจาม
แหล่งข้อมูลอื่น

"Cham people". Britannica.
"Research on Champa and its Evolution" (PDF). Proceedings of the Seminar on Champa. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 12 พฤษภาคม 2005.
Danny Wong Tze Ken (มีนาคม 2004). "Vietnam-Champa Relations and the Malay-Islam Regional Network in the 17th–19th Centuries". Kyoto Review of Southeast Asia. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 17 มิถุนายน 2004.
"Chamstudies". a new site on Chams.
"Radio Sapcham". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 23 ธันวาคม 2009.
| ด ค กกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย แยกตามตระกูลภาษา |
| --- | --- |
ออสโตรเอเชียติก:  กะซอง  กะเลิง  กันซิว  กินตัก  กูย (ส่วย)  ขมุ  เขมร  ชอง  ซะโอจ  ซำเร (สำเหร่)  โซ่ (ทะวึง)  ญวน (เวียดนาม)  ญัฮกุร (ชาวบน)  บรู  ปรัย  ปลัง  ปะหล่อง (ดาระอั้ง)  พะล็อก  มลาบรี (ผีตองเหลือง)  ม็อก  มอญ (รามัญ)  มัล  มานิ  เยอ  ลเวือะ  ละเม็ด  ลัวะ  โส้ 
ขร้า-ไท:  กาว  กุลา  เขิน  คำตี้  ซัมซัม  ญ้อ  ไทดำ (ไทโซ่ง)  ไทยใต้  ไทยเบิ้ง  ไทยสยาม  ไทยอีสาน  ไทหย่า  ไทเหนือ  ไทใหญ่ (เงี้ยว)  ผู้ไท  พวน  ยวน  ยอง  ยั้ง  โย้ย  ลาว เขมรลาวเดิม  ลาวกา  ลาวจิ่ว  ลาวเวียง  ลาวครั่ง  ลาวตี้  ลาวแง้ว  ลาวหล่ม  ลื้อ  แสก 
จีน-ทิเบต:  กระแซ  ก่อ (อึมปี้)  กฺ๋อง  กะชีน  กะยัน (กะเหรี่ยงคอยาว)  กะเหรี่ยง สะกอ  โป  กะยา  จีน กวางตุ้ง  แคะ  แต้จิ๋ว  เปอรานากัน  ไหหลำ  ฮกเกี้ยน  ฮ่อ  ทวาย  บีซู  ปะโอ  ผู้น้อย  พม่า  ลาหู่ (มูเซอ)  ลีซู (ลีซอ)  อ่าข่า (อีก้อ)  อาเค๊อะ 
ออสโตรนีเซียน:  จาม  ชวา  ฟิลิปปินส์  มลายู  มอแกน  มอแกลน  มักกะสัน  อูรักลาโวยจ 
ม้ง-เมี่ยน:  ม้ง (แม้ว)  อิ้วเมี่ยน (เย้า) 
อื่น ๆ:  เกาหลี  ญี่ปุ่น  เนปาล  ปากีสถาน  เปอร์เซีย  โปรตุเกส  ฝรั่ง  โรฮีนจา  ยิว  ออสเตรเลีย  อาหรับ  อินเดีย 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น 
รูปสลักในปราสาทบายนเป็นรูปชาวจามบนเรือ และซากศพศัตรูชาวขอมในน้ำ
ศาสนสถานฮินดูศิลปะจามปา ในจังหวัดฟานรัง
ชาวมุสลิมเชื้อสายจามในกัมพูชา
ผัดขิง

ระวังสับสนกับ ผัดพริกขิง
| --- | --- |
ไก่ผัดขิง
แหล่งกำเนิด: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ภูมิภาค: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ชาติที่มีอาหารประจำชาติที่เกี่ยวข้อง: ไทยและลาว
 ตำราอาหาร: ผัดขิง
ผัดขิง (ลาว: ຜັດຂີງ) เป็นอาหารเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ได้รับอิทธิพลจากประเทศจีนซึ่งเป็นที่นิยมในประเทศไทยและประเทศลาว
ในประเทศไทย การผัดขิง สันนิษฐานว่าเป็นอาหารที่รังสรรค์ขึ้นใหม่ในช่วงหลังเทศกาลวันไหว้ของประเทศจีน มักจะรับประทานกันไม่ทัน หรืออาจรู้สึกจำเจกับการรับประทานอาหารประเภทต้ม จึงได้ลองทำเป็นอาหารประเภทผัดโดยใส่ขิงที่เป็นเครื่องสมุนไพรผสมลงไป
การผัดขิงนิยมใช้วัตถุดิบ อาทิ ไก่และหมู โดยไก่ผัดขิง ประกอบด้วยไก่ผัดและผัก อาทิ เห็ดและพริก ส่วนประกอบสำคัญคือ ขิง ซึ่งทำให้อาหารมีรสชาติที่โดดเด่นมาก ส่วนประกอบสำคัญในจานนี้ อาทิ ซอสถั่วเหลืองและหัวหอม รับประทานพร้อมข้าว ในสองประเทศ บางครั้งกึ๋นไก่ก็สามารถใช้แทนไก่ได้
ทางด่วนย่างกุ้ง–มัณฑะเลย์

| ทางด่วนย่างกุ้ง–มัณฑะเลย์ |
| --- | --- |

ข้อมูลของเส้นทาง

ส่วนหนึ่งของ  
 
ความยาว: 586.7 กิโลเมตร (364.6 ไมล์)
มีขึ้นเมื่อ: ธันวาคม ค.ศ. 2010–ปัจจุบัน
ทางแยกที่สำคัญ
ปลายทางทิศใต้: ย่างกุ้ง
ปลายทางทิศเหนือ: มัณฑะเลย์
ตำแหน่งที่ตั้ง
เมืองสำคัญ: หงสาวดี, ตองอู, เนปยีดอ, เมะทีลา
 
ทางด่วนย่างกุ้ง–มัณฑะเลย์ (พม่า: ရန်ကုန်–မန္တလေး အမြန်လမ်း) เป็นทางด่วนในประเทศพม่าที่เชื่อมต่อระหว่างสามเมืองใหญ่ของประเทศ ได้แก่ เมืองที่ใหญ่ที่สุด ย่างกุ้ง, เมืองหลวง เนปยีดอ และเมืองที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 2 มัณฑะเลย์ เปิดใช้บริการเดือนธันวาคม ค.ศ. 2010 ระยะทางทั้งสิ้น 587 กิโลเมตร ทางด่วนสายนี้สามารถช่วยลดเวลาในการเดินทางจากย่างกุ้ง สู่มัณฑะเลย์ โดยใช้เวลาเพียง 7 ชั่วโมง ซึ่งเมื่อเดินทางโดยรถไฟจะใช้เวลา 13 ชั่วโมง และถ้าใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 ของพม่าจะใช้เวลาถึง 16 ชั่วโมง การออกแบบ การก่อสร้าง และความปลอดภัยของทางด่วนสายนี้ไม่เป็นไปตามมาตรฐานของนานาชาติ จะเห็นได้จากอุบัติเหตุจำนวนมากตั้งแต่เปิดให้บริการ และได้รับขนานนามว่า "ทางหลวงมรณะ"
ประวัติ

แผนระยะแรกในการสร้างทางหลวงระหว่างเมืองใหญ่ทั้งสองเมืองของประเทศ ได้จุดประเด็นเป็นแนวคิดในปี ค.ศ. 1954 เป็นส่วนหนึ่งในแผนของรัฐบาลสมัยนายกรัฐมนตรี อู นุ ต่อมาในปี ค.ศ. 1959 สหรัฐอเมริกาได้เสนอให้ความช่วยเหลือทางการเงินและการสำรวจทางวิศวกรรมของทางหลวงสายนี้ โดยได้รับความช่วยเหลือทางการเงินถึง 750,000 ดอลลาร์สหรัฐ เมื่อสำรวจเสร็จสิ้นในปี ค.ศ. 1960 รัฐบาลพม่าก็ได้ออกมาประท้วงเนื่องมาจากค่าใช้จ่ายที่สูงเกินไป ในปี ค.ศ. 1961 รัฐบาลสหรัฐได้ตกลงที่จะศึกษาทางเลือกอื่นที่ทำให้ประหยัดค่าใช้จ่าย และเริ่มงานสำรวจอีกครั้งในช่วงต้นปี ค.ศ. 1962 แต่ได้ถูกเลื่อนออกไป และเสร็จสิ้นในเดือนธันวาคม เนื่องจากมีการทำรัฐประหารในปี ค.ศ. 1962 โดยสภาปฏิวัติสหภาพในเดือนมีนาคม โดยในตอนแรก รัฐบาลทหารได้ตกลงที่จะนำไปเสนอใหม่ และได้รับอนุญาตให้ออกแบบทางหลวงสายย่างกุ้ง–หงสาวดีในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1963 ต่อมาในเดือนธันวาคมทางหลวงพร้อมที่จะได้รับการออกแบบ แต่ก็ไม่ได้ดำเนินการ ทำให้เกิดความสัมพันธ์ที่ทวีความรุนแรงขึ้นระหว่างสหรัฐและรัฐบาลพม่า
เส้นทางที่เสนอขึ้นมาจะพาดผ่านเส้นกึ่งกลางระหว่างทางหลวงย่างกุ้ง–มัณฑะเลย์สายเก่า กับเทือกเขาพะโค ซึ่งเป็นยุทธศาสตร์สำคัญของพรรคคอมมิวนิสต์พม่า หลังจากที่พรรคคอมมิวนิสต์ออกจากพื้นที่ในปี ค.ศ. 1973 พรรคโครงการสังคมนิยมพม่าได้วางแผนที่จะก่อสร้างทางด่วน รัฐบาลได้ให้โรงงานปูนซีเมนต์ในภาคอิรวดี ซึ่งก่อตั้งขึ้นโดยความช่วยเหลือจากประเทศญี่ปุ่นมามาการทำก่อสร้าง แต่เนื่องจากการขาดการแลกเปลี่ยนเงินตราระหว่างประเทศ ทำให้การก่อสร้างถูกยกเลิกไป
หลังจากการปฏิวัติการก่อการกำเริบ 8888 ระบอบการปกครองของทหารใหม่ได้ดำเนินการโครงการโครงสร้างพื้นฐาน ได้แก่ โรงงานปูนซีเมนต์ใหม่และโรงผลิตเหล็กที่สร้างขึ้นโดยบริษัทของรัฐและเอกชน เงินทุนที่รัฐบาลได้รับจากการส่งออกก๊าซไปยังประเทศไทย ทำให้เริ่มการก่อสร้างได้ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2005 และได้เปิดให้บริการอย่างเป็นทางการตลอดทั้งสายในวันที่ 29 ธันวาคม ค.ศ. 2010
ช่วงการก่อสร้าง

ทางด่วนสายนี้เปิดตัวโดยกระทรวงการก่อสร้างของพม่า และคณะกรรมการวิศวกรรมทหารของกระทรวงกลาโหมหรือกองทัพพม่า
ช่วงการก่อสร้าง > ย่างกุ้ง–เนปยีดอ

ระยะเวลาก่อสร้าง: ตุลาคม ค.ศ. 2005 – มีนาคม ค.ศ. 2009
เปิดให้บริการ: 25 มีนาคม ค.ศ. 2009
ระยะทาง: 202 ไมล์ (325 กิโลเมตร)
จำนวนสะพานยาวกว่า 60 เมตร: 40
ช่วงการก่อสร้าง > เนปยีดอ–มัณฑะเลย์

ระยะเวลาก่อสร้าง: ค.ศ. 2007 – ธันวาคม ค.ศ. 2010
เปิดให้บริการ: 29 มีนาคม ค.ศ. 2010
ระยะทาง: 150 ไมล์ (240 กิโลเมตร)
จำนวนสะพานยาวกว่า 60 เมตร: 32
ช่วงการก่อสร้าง > มัณฑะเลย์ (Saga-in) –มัณฑะเลย์ (อมรปุระ)

ระยะเวลาก่อสร้าง: ค.ศ. 2010 – ธันวาคม ค.ศ. 2011
เปิดให้บริการ: 30 ธันวาคม ค.ศ. 2011
ระยะทาง: 13.5 ไมล์ (21.7 กิโลเมตร)
จำนวนสะพานยาวกว่า 60 เมตร: ?
รายละเอียดของถนน

ถนนสายนี้เป็นทางด่วนขนาด 4 ช่องจราจร เป็นทางคู่ 2 ฝั่ง ฝั่งละ 2 ช่อง โดยแต่ละฝั่งกว้าง 7.62 เมตร และมีเกาะกลางกว้าง 9.14 เมตร ถนนสามารถรับน้ำหนักได้ 80 ตัน มีช่องระบายน้ำทั้งหมด 842 แห่ง สะพาน 1,396 แห่ง และทางลอด 116 แห่ง สามารถใช้ความเร็วสูงสุด 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
ด่านเก็บค่าผ่านทางมีทั้งหมด 5 ด่าน ได้แก่ ย่างกุ้ง ปยู เนปยีดอ เมะทีลา และมัณฑะเลย์ อัตราค่าผ่านทาง รถยนต์ 4,500 จัต รถโดยสาร 22,500 จัต ส่วนรถบรรทุกไม่อนุญาตให้วิ่งบนทางด่วน
ในปี ค.ศ. 2014 รัฐบาลได้วางแผนที่จะขยายถนน หลังจากมีอุบัติเหตุจำนวนมากบนทางด่วน รัฐบาลได้ขอความช่วยเหลือจาก USAID JICA และ KOICA ที่จะขยายถนนเป็น 8 ช่องจราจร
จุดพักรถบริเวณชุมทาง 115 ไมล์
หลักไมล์ที่ 355-2 บริเวณตอนใต้ของมัณฑะเลย์
ด้านเก็บค่าผ่านทางเนปยีดอ
พระเจ้าตาลูน

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ตะโดธรรมราชา (แก้ความกำกวม)
พระเจ้าตาลูน (พม่า: သာလွန်မင်း, ออกเสียง: [θàlʊ̀ɰ̃]; 17 มิถุนายน 2127 – 29 สิงหาคม 2191) เป็นกษัตริย์องค์ที่ 8 ของ ราชวงศ์ตองอู เป็นพระอนุชาของ พระเจ้าอะเนาะเพะลูน และเป็นพระโอรสของ พระเจ้าสีหสุธรรมราชา หรือ เจ้าญองยาน พระโอรสของพระเจ้าบุเรงนอง กล่าวคือพระองค์เองและพระเชษฐาธิราชต่างก็เป็นพระราชนัดดาในพระเจ้าชนะสิบทิศบุเรงนอง
พระเจ้าตาลูน ทรงครองราชย์ต่อจาก พระเจ้ามีนเยเดะบะ ผู้เป็นพระภาติยะของพระองค์ ทรงเป็นกษัตริย์ที่ได้รับการยกย่องมากองค์หนึ่งของพม่า โดยเฉพาะในด้านศาสนาและการปกครอง ทรงจัดสวัสดิการให้ประชาชน ปรับปรุงระเบียบการปกครอง ฟื้นฟูหลักพระธรรมศาสตร์ในสมัยพุกาม ทำนุบำรุงพุทธศาสนา ได้รับการยกย่องเป็นธรรมราชา
ด้านการทหาร ทรงสามารถเกณฑ์ไพร่พลเพิ่มจาก 20,000 เป็น 400,000 ได้ และต้านทานการรุกรานจากจีนได้ในปี พ.ศ. 2180 อาณาจักรของพระองค์ครอบคลุมพม่าในปัจจุบัน (ยกเว้นยะไข่) และล้านนาทั้งหมด (กล่าวกันว่ารวมถึงล้านช้างด้วย)
อย่างไรก็ดี สิ่งที่น่าสนใจคือ ที่กล่าวกันว่าพระองค์บำรุงพระศาสนานั้น อันที่จริงก็มีความเกี่ยวพันกับการเกณฑ์ทหารและแรงงาน กล่าวคือปี ค.ศ. 1636 พระองค์จัดสอบเพื่อวัดความรู้พระไตรปิฎกสำหรับพระและเณร ซึ่งไม่เคยมีมาก่อนในประวัติศาสตร์ ทั้งนี้พระองค์ต้องการคัดแยกคนที่มาบวชเป็นพระเพียงเพราะต้องการหนีการเกณฑ์ไพร่พลออกไปเสีย เพราะโดยทั่วไปพระสงฆ์จะได้รับการยกเว้นไม่ต้องไปเป็นทหารในระบบ ผู้สืบราชบัลลังก์ต่อจากพระเจ้าตาลูนมิได้บังคับให้พระต้องสอบวัดความรู้ แต่ยังคงควบคุมกระบวนการเข้าระบบสงฆ์
พระองค์ทรงย้ายเมืองหลวงจากหงสาวดี กลับไปอังวะ ในปี พ.ศ. 2178 ซึ่งเป็นฐานอำนาจเดิมของพระบิดาและพระเชษฐาเนื่องจากหงสาวดีทรุดโทรมมาก จากผลของการศึกสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช และถูกพวกยะไข่เผา และต้องการกลับไปยังอังวะซึ่งเป็นเมืองดั้งเดิมของชาวพม่า (หงสาวดีเดิมเป็นเมืองของชาวมอญก่อนถูกพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ตีแตกและย้ายเมืองหลวงมา) รัชสมัยของพระองค์เน้นการศาสนามาก จนละเลยหัวเมืองมอญ อันส่งผลให้หัวเมืองมอญกบฏในเวลาต่อมา และเมื่อปี พ.ศ. 2191 พระเจ้าตาลูนสิ้นพระชนม์ เหล่าขุนนางเลยอัญเชิญ พระเจ้าปีนดะเล พระราชโอรสของพระองค์ครองราชย์ต่อไป
ปลาเป้า

| ปลาเป้า |
| --- | --- |

ปลาปักเป้าจุดส้ม (P. abei) หรือในอดีตใช้ชื่อว่า Tetraodon abei

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Tetraodontiformes
วงศ์:: Tetraodontidae
สกุล:: Pao Kottelat, 2013

ชนิดต้นแบบ
Tetraodon leiurus Bleeker, 1850
ปลาเป้า (ลาว: ປາເປົ້າ) เป็นสกุลของปลาปักเป้าสกุลหนึ่ง ในวงศ์ปลาปักเป้าฟันสี่ซี่ (Tetraodontidae)
ใช้ชื่อสกุลว่า Pao (/เป้า/) ซึ่งหมายถึง "ถุง" หรือ "กระเป๋า" ในภาษาไทยหรือภาษาลาว โดยทั่วไปแล้วหมายถึง "ปลาปักเป้า" ทั้งในภาษาไทยและภาษาลาว ("เป้า" เป็นคำที่ใช้เรียก ปลาปักเป้าในภาษาอีสาน ) โดยปลาปักเป้าในสกุลนี้ เป็นปลาปักเป้าขนาดเล็กอาศัยอยู่ในน้ำจืดหรือน้ำกร่อยในบางชนิด พบมากในแหล่งน้ำต่าง ๆ โดยเฉพาะในภาคอีสานของไทยและลาว
ในช่วงฤดูวางไข่ ปลาจะดุร้ายก้าวร้าวมากเป็นพิเศษ เนื่องจากหวงแหนไข่ จะกัดหรือทำร้ายผู้ที่บุกรุกถิ่นที่อยู่หรือถิ่นวางไข่ ไม่เว้นแม้กระทั่งมนุษย์ โดยปลาขนาด 20 เซนติเมตร จะกัดด้วยฟันอันแหลมคมเป็นแผลกว้างประมาณ 1 เซนติเมตร
การจำแนก

มีทั้งสิ้น 13 ชนิด โดยแยกออกมาจากสกุล Tetraodon
Pao abei (Roberts, 1998) (ปลาปักเป้าจุดส้ม, ปลาปักเป้าจุดแดง)
Pao baileyi (Sontirat, 1989) (ปลาปักเป้าขน)
Pao bergii (Popta, 1905)
Pao brevirostris (Benl, 1957) (ปลาปักเป้าบึง, ปลาปักเป้าดำแม่น้ำโขง)
Pao cambodgiensis (Chabanaud, 1923) (ปลาปักเป้าปากยาว, ปลาปักเป้าปากขวด)
Pao cochinchinensis (Steindachner, 1866) (ปลาปักเป้าดำ)
Pao fangi (Pellegrin & Chevey, 1940)
Pao hilgendorfii (Popta, 1905)
Pao leiurus (Bleeker, 1850) (ปลาปักเป้าน้ำจืด)
Pao ocellaris (Klausewitz, 1957)
Pao palembangensis (Bleeker, 1852) (ปลาปักเป้าท้องตาข่าย)
Pao suvattii (Sontirat, 1989) (ปลาปักเป้าควาย, ปลาปักเป้าสุวัตถิ)
Pao turgidus (Kottelat, 2000)
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Pao ที่วิกิสปีชีส์
ปันเดซัล

| --- | --- |
 
ชื่ออื่น: Pan de sal
ประเภท: ขนมปัง
มื้อ: อาหารเช้า
แหล่งกำเนิด: ฟิลิปปินส์
ส่วนผสมหลัก: แป้ง, ยีสต์, น้ำตาล, น้ำมัน, เกลือ
 ตำราอาหาร: ปันเดซัล   สื่อ: ปันเดซัล
ปันเดซัล (ฟิลิปปินส์: pandesal, สเปน: pan de sal, แปลตรงตัว 'ขนมปังเกลือ') เป็นขนมปังและอาหารหลักในประเทศฟิลิปปินส์ที่มักรับประทานเป็นอาหารเช้า ทำมาจากแป้ง ยีสต์ น้ำตาล น้ำมัน และเกลือ
คำอธิบาย

ปันเดซัลเป็นขนมปังที่ทำฟูจากยีสต์ยอดนิยมในฟิลิปปินส์ เริ่มต้นด้วยการนวดแป้งเป็นแท่งยาว (bastón, คำภาษาสเปนที่แปลว่า "แท่ง") แล้วนำมานวดในเกล็ดขนมปังละเอียด จากนั้นจำทำการแบ่งส่วน พักให้ฟู และอบ
โดยทั่วไป ปันเดซัลจะเสิร์ฟในขณะร้อน และสามารถรับประทานเช่นนั้นโดยไม่เพิ่มเติมอะไร หรือจุ่มในกาแฟ ช็อคโกแลตร้อน หรือนม นอกจากนี้ยังสามารถเสริมด้วยการทาเนย มาการีน ชีส แยม เนยถั่ว ช็อกโกแลตทาขนมปัง หรือใส่ไส้อื่น ๆ เช่น ไข่ ปลาซาร์ดีน และเนื้อสัตว์
รสชาติและเนื้อสัมผัสปันเดซัลจะคล้าย ๆ กับ pan de agua ของปวยร์โตรีโก บาแก็ตของฝรั่งเศส และ bolillos ของเม็กซิโก ถึงแม้ชื่อจะหมายถึงขนมปังเกลือ แต่ในความจริงแล้วปันเดซัลมีรสหวานเล็กน้อย ร้านขนมปังส่วนใหญ่อบปันเดซัลในตอนเช้า เนื่องจากเป็นเวลาที่ผู้บริโภคส่วนใหญ่รับประทาน  อย่างไรก็ตามบางร้านก็อบปันเดซัลตลอดทั้งวัน