stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การพิสูจน์ตัวจริงด้วยปัจจัยหลายอย่าง
ปัจจัยต่าง ๆ

การพิสูจน์ตัวผู้ใช้จะเริ่มเมื่อพยายามจะลงชื่อเข้าใช้บัญชีคอมพิวเตอร์ (เช่น เครือข่ายคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์ หรือแอป)
ซึ่งอาจกำหนดให้ระบุข้อมูลบุคคลที่บริการนั้นรู้จัก บวกกับข้อมูลพิสูจน์ว่าเป็นผู้ใช้นั้นจริง ๆ 
ข้อมูลพิสูจน์ธรรมดาจะมีแค่ปัจจัยเดียว ซึ่งทั่วไปก็คือรหัสผ่าน
แต่เพื่อเพิ่มความปลอดภัย บริการนั้นอาจบังคับให้มีปัจจัยยิ่งกว่าหนึ่งอย่าง เพื่อพิสูจน์ตัวผู้ใช้ด้วยปัจจัยหลายอย่าง หรือด้วยสองอย่างถ้าต้องให้หลักฐานสองอย่าง
การใช้ปัจจัยหลายอย่างเพื่อพิสูจนตัวมีแนวคิดว่า ผู้ไม่ได้รับอนุญาตไม่น่าจะแสดงปัจจัยต่าง ๆ ที่ใช้เพื่อลงชื่อเข้าบัญชีได้
เพราะถึงแม้จะมีปัจจัยหนึ่งอย่าง แต่ถ้าไม่มีปัจจัยที่เหลือ ก็ยังไม่สามารถเข้าบัญชีที่ป้องกันความปลอดภัยด้วยวิธีนี้ได้
ปัจจัยที่ใช้อาจรวม
สิ่งที่ผู้ใช้มี คือสิ่งของที่ผู้ใช้มี เช่น โทเค็นความปลอดภัย (security token เช่น ยูเอสบีแฟลชไดรฟ์) บัตรเอทีเอ็ม หรือกุญแจความปลอดภัย (security hardware key)
สิ่งที่ผู้ใช้รู้ คืออะไรบางอย่างที่ผู้ใช้เท่านั้นรู้ เช่น รหัสผ่าน, รหัส PIN
สิ่งที่ผู้ใช้เป็น คือลักษณะทางชีวมิติของผู้ใช้ เช่น ลายนิ้วมือ ลายม่านตา เสียงพูด ลักษณะการพิมพ์คีย์บอร์ด
ตัวอย่างของการพิสูจน์ผู้ใช้ด้วยปัจจัยสองอย่างก็คือการถอนเงินจากตู้เอทีเอ็ม
ต่อเมื่อมีทั้งบัตรเอทีเอ็มที่ถูกต้อง (สิ่งที่ผู้ใช้มี) และรหัส PIN (สิ่งที่ผู้ใช้รู้) จึงจะสามารถทำธุรกรรมได้
ตัวอย่างอื่น ๆ ที่บูรณาการความปลอดภัยการใช้รหัสผ่านก็คือ รหัสผ่านใช้ครั้งเดียว (OTP, one-time password) หรือเลขรหัสที่แอปออเทนทิเคเทอร์ได้รับหรือระบุ (เช่นที่พบในโทเค็นความปลอดภัยหรือสมาร์ทโฟน) ซึ่งเป็นวัตถุที่ผู้ใช้เท่านั้นมี
ส่วนแอปออเทนทิเคเทอร์ของบริษัท/บุคคลที่สามปกติจะแสดงเลขรหัสสุ่มที่เปลี่ยนไปเรื่อย ๆ 
โดยไม่ได้ส่งมาทางข้อความเอสเอ็มเอสหรือวิธีอื่น ๆ และผู้ใช้สามารถลงบันทึกเลขนั้นเพื่อพิสูจน์ตัวได้
ข้อดียิ่งของแอปชนิดนี้ก็คือทำงานได้โดยไม่ต้องมีอินเทอร์เน็ต
ตัวอย่างแอปรวมทั้ง Google Authenticator, Authy และ Microsoft Authenticator
ตัวจัดการรหัสผ่านบางแอป เช่น บิตวอร์เดน ก็มีบริการนี้เช่นกัน
ปัจจัยต่าง ๆ > สิ่งที่รู้

สิ่งที่รู้ก็สามารถเป็นปัจจัยเพื่อพิสูจน์ผู้ใช้เช่นกัน
คือต้องรู้ความลับอะไรบางอย่างเป็นการพิสูจน์
รหัสผ่านเป็นคำลับหรือเป็นชุดอักษรที่ใช้พิสูจน์ตัวจริงได้
นี่เป็นปัจจัยพิสูจน์ตนที่มีใช้อย่างสามัญที่สุด
การพิสูจน์ตัวผู้ใช้ด้วยปัจจัยหลายอย่างอาจใช้รหัสลับเป็นปัจจัยอย่างหนึ่งเพื่อพิสูจน์
รหัสผ่านแบบยาวรูปแบบหนึ่งก็คือการใช้คำหลาย ๆ คำหรือพาสเฟรซ หรือรูปแบบสั้นอย่างหนึ่งก็คือรหัสเป็นเลขล้วนเช่น รหัส PIN ซึ่งใช้กับเครื่องเอทีเอ็ม
ทั่วไปแล้ว ผู้ใช้จะต้องจำรหัสผ่าน แต่ก็อาจเขียนไว้ในกระดาษหรือไฟล์ที่ซ่อนไว้
ปัจจัยต่าง ๆ > สิ่งที่มี

ปัจจัยคือสิ่งที่ผู้ใช้มี ได้ใช้เป็นเครื่องพิสูจน์ตนเป็นศตวรรษ ๆ แล้ว ในรูปแบบของลูกกุญแจที่ใช้ไขตัวกุญแจ
หลักก็คือลูกกุญแจจะมีความลับร่วมกันกับตัวกุญแจ เป็นหลักเดียวกันที่ใช้พิสูจน์ตัวผู้ใช้ในระบบคอมพิวเตอร์
โทเค็นความปลอดภัย (security token ในภาพ) เป็นตัวอย่างปัจจัยคือสิ่งที่มี
โทเค็นแบบไม่เชื่อม (disconnected token) เป็นโทเค็นความปลอดภัยที่ไม่ต่อกับระบบรับบริการ
ปกติจะมีจอในตัวเพื่อแสดงเลขสรหัสพิสูจน์ผู้ใช้ที่สร้างขึ้น โดยผู้ใช้จะลงบันทึกรหัสในระบบรับบริการ
โทเค็นชนิดนี้มักแสดง OTP คือรหัสผ่านที่ใช้ได้ครั้งเดียว
โทเค็นแบบเชื่อม (connected token) เป็นอุปกรณ์ที่ต้องต่อกับคอมพิวเตอร์เมื่อใช้การ
โดยโทเค็นจะเป็นตัวส่งข้อมูลเอง ผู้ใช้ไม่ต้องลงบันทึกรหัสใด ๆ
มีโทเค็นรูปแบบอื่น ๆ อีกรวมทั้ง โทเค็นยูเอสบี สมาร์ตการ์ด และแบบคลื่นวิทยุ
เริ่มตั้งแต่ปี 2015 เว็บบราวเซอร์หลัก ๆ ได้เริ่มสนับสนุนมาตรฐานโทเค็น WebAuthn ซึ่งโปรโหมตโดยสมาคมไฟโดอัลไลอานซ์ (FIDO Alliance) และเวิลด์ไวด์เว็บคอนซอร์เทียม (W3C)
อนึ่ง โทเค็นแบบซอฟต์แวร์ ก็ใช้พิสูจน์ตัวผู้ใช้ด้วยปัจจัย 2 อย่างได้เหมือนกัน
โดยข้อมูลลับที่ใช้สร้างโทเค็นจะเก็บไว้ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทั่วไป เช่น คอมพิวเตอร์แบบตั้งโต๊ะ แล็ปท็อป โทรศัพท์เคลื่อนที่ หรือสมาร์ทโฟน ดังนั้น อาจถูกก๊อปเอาไปได้
นี่เทียบกับโทเค็นแบบฮาร์ดแวร์ซึ่งเก็บความลับไว้ในอุปกรณ์โดยเฉพาะ ๆ และดังนั้น จึงก๊อปข้อมูลลับเอาไปไม่ได้ ยกเว้นจะเปิดทำลายอุปกรณ์เพื่อก๊อปข้อมูล
การพิสูจน์ตัวผู้ใช้ด้วยปัจจัยหลายอย่างก็ใช้รักษาความปลอดภัยทั่วไปได้เช่นกัน
ซึ่งปกติมักเอาสิ่งที่ผู้ใช้มี เช่น การ์ดกุญแจ และสิ่งที่ผู้ใช้เป็น เช่น ลักษณะใบหน้า หรือม่านตา
ตัวอย่างการใช้อย่างหนึ่งก็คือเอาไว้เปิดประตูที่ล็อกไม่ให้คนอื่นเข้า
ปัจจัยต่าง ๆ > สิ่งที่เป็น

ปัจจัยนี้เป็นสิ่งที่ผู้ใช้มีหรือเป็นตามธรรมชาติ ซึ่งปกติก็คือลักษณะทางชีวมิติรวมทั้งลายนิ้วมือ ใบหน้า
เสียงพูด หรือลายม่านตา
พฤติกรรมที่มีลักษณะเฉพาะ ๆ เช่น ลักษณะการพิมพ์คีย์บอร์ด ก็อาจใช้ได้เหมือนกัน
ปัจจัยต่าง ๆ > ตำแหน่งที่ตั้ง

ตำแหน่งที่อยู่ของผู้ใช้ปัจจุบัน ก็ใช้เป็นปัจจัยพิสูจน์ตัวจริงเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
เช่น เมื่อกำลังใช้เครือข่ายคอมพิวเตอร์ของบริษัทอยู่ ผู้ใช้อาจสามารถลงชื่อเข้าใช้ด้วยเพียงแค่รหัส PIN
แต่ถ้าใช้เครือข่ายอื่นอยู่ ก็อาจต้องใส่โค๊ดจากโทเค็นซอฟต์แวร์เพิ่มขึ้นอีกด้วย
นี่อาจเป็นส่วนของมาตรฐานที่บริษัท/องค์กรต้องประพฤติตามในการเข้าถึงทรัพยากรต่าง ๆ ที่ควบคุมการเข้าถึง[ต้องการอ้างอิง]
กฎหมายและกฎบังคับ

มาตรฐานความปลอดภัยข้อมูลของสมาคมอุตสาหกรรมบัตรจ่ายเงิน (Payment Card Industry Data Security Standard) บังคับว่า บุคคลผู้จะเข้าถึงข้อมูลบัตรจ่ายเงินจากเครือข่ายนอกระบบ จะต้องพิสูจน์ตัวด้วยปัจจัยหลายอย่าง
แต่ถ้าเข้าถึงข้อมูลโดยความเป็นแอดมิน ก็จะต้องใช้ปัจจัยหลายอย่างเพื่อพิสูจน์ตนทุกครั้งแม้จะใช้เครือข่ายในระบบ
กฎหมายและกฎบังคับ > สหภาพยุโรป

คำสั่งการบริการจ่ายเงิน (Payment Services Directive) ของสหภาพยุโรปที่มีผลเป็นกฎหมายในปลายปี 2019 
บังคับให้ผู้ใช้ต้องพิสูจน์ตนด้วยปัจจัยหลายอย่างสำหรับการจ่ายเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ในเขตเศรษฐกิจยุโรป
กฎหมายและกฎบังคับ > อินเดีย

ในประเทศอินเดีย ธนาคารทุนสำรองอินเดียบังคับให้ใช้การพิสูจน์ตัวผู้ใช้ด้วยปัจจัยสองอย่าง (2FA) 
สำหรับธุรกรรมออนไลน์ที่ใช้บัตรจ่ายเงินโดยต้องเพิ่มรหัสผ่านหรือเพิ่มรหัสใช้ครั้งเดียวที่ส่งไปทางเอสเอ็มเอส
แม้จะเลิกบังคับใช้ในปี 2016 สำหรับการจ่ายเงินไม่เกิน 2,000 รูปีอินเดีย เมื่อการเลิกใช้ธนบัตรบางมูลค่าได้สร้างปัญหาทางเศรษฐกิจ
บริษัทต่าง ๆ เช่น อูเบอร์ ก็ถูกบังคับให้เปลี่ยนระบบจัดการทางการเงินเพื่อทำตามกฎแม้บริษัทจะเชื่อว่ามีผลเสียต่อผู้บริโภคและต่อธุรกิจ
กฎหมายและกฎบังคับ > สหรัฐ

มีคำสั่งประธานาธิบดีสหรัฐในปี 2018 ซึ่งกำหนดการใช้วิธีพิสูจน์ตนสำหรับเจ้าหน้าที่ทั้งแบบบรรจุและแบบชั่วคราวของรัฐบาลกลาง
มาตรฐานสำหรับการเข้าถึงระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่สำคัญของรัฐบาลกลางสหรัฐ บังคับให้ใช้การพิสูจน์ตัวจริงด้วยปัจจัยหลายอย่าง เช่น เมื่อลงชื่อเข้าใช้อุปกรณ์เครือข่ายเพื่อทำกิจของแอดมิน
และเมื่อใช้คอมพิวเตอร์ที่ลงชื่อเข้าใช้แบบมีสิทธิพิเศษ
สถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งชาติสหรัฐ (NIST) ได้เผยแพร่เอกสาร "Special Publication 800-63-3" ที่ระบุการพิสูจน์ตัวจริงด้วยปัจจัยสองอย่าง (2FA) 
แล้วแนะนำการใช้ในธุรกรรมที่ต้องมีความปลอดภัยในระดับต่าง ๆ
ในปี 2005 คณะกรรมการตรวจสอบสถาบันการเงินของรัฐบาลกลาง (FFIEC) ได้แนะนำสถาบันทางการเงินให้ประเมินความปลอดภัยตามความเสี่ยง 
ให้เช็คโปรแกรมสำรวจความเข้าใจของลูกค้า 
แล้วใช้วิธีพิสูจน์ลูกค้าที่ลงชื่อเข้าใช้บริการทางการเงินทางไกลให้ได้ความแน่นอน 
โดยแนะนำอย่างเป็นทางการให้ใช้วิธีพิสูจน์ตัวผู้ใช้ด้วยปัจจัยยิ่งกว่าหนึ่งอย่าง (คือสิ่งที่ผู้ใช้รู้ มี หรือเป็น)
เพราะการเผยแพร่นี้ บริษัทที่ให้บริการพิสูจน์ตัวจริงเป็นจำนวนมากจึงเริ่มมีวิธีการพิสูจน์ตัวผู้ใช้โดยใช้คำถาม หรือภาพลับ หรือความรู้อะไร ๆ อย่างอื่นโดยอ้างว่า เป็นวิธีพิสูจน์ตัวด้วย "ปัจจัยหลายอย่าง"
เพราะความสับสนเช่นนี้ และการนำวิธีดังที่ว่าไปใช้อย่างกว้างขวาง ปีต่อมาองค์กรจึงเผยแพร่แนวทางเสริม
ซึ่งระบุว่า โดยนิยามแล้ว ระบบพิสูจน์ตัวด้วยปัจจัยหลายอย่าง "ของแท้" จะต้องใช้ปัจจัยสามชนิดที่ได้กำหนดแล้ว (คือสิ่งที่ผู้ใช้รู้ ที่มี หรือที่เป็น) ร่วมกัน ไม่ใช่การใช้ปัจจัยชนิดเดียวหลายรูปแบบหรือหลายครั้ง
ความปลอดภัย

ตามผู้สนับสนุน การพิสูจน์ตัวจริงด้วยปัจจัยหลายอย่างสามารถลดจำนวนการปลอมบุคคลและการฉ้อฉลทางออนไลน์อื่น ๆ 
เพราะรหัสผ่านของเหยื่ออย่างเดียวไม่พอให้ผู้ร้ายสามารถเชิดบัญชีไปได้
แต่วิธีการพิสูจน์ตัวจริงเช่นนี้หลายอย่างก็ยังมีปัญหาด้านฟิชชิง
หรือการโจมตีแบบอื่น ๆ รวมทั้งม้าโทรจันที่เป็นมัลแวร์ในบราวเซอร์ และการแทรกตัวระหว่างกลางแบบ man-in-the-middle attack
การพิสูจน์ตัวจริงด้วยปัจจัยสองอย่าง (2FA) สำหรับเว็บแอปมีปัญหาด้านฟิชชิงเป็นพิเศษ โดยเฉพาะเมื่อส่งโค๊ดทางเอสเอ็มเอสหรืออีเมล ดังนั้น ผู้เชี่ยวชาญจึงแนะนำไม่ให้ผู้ใช้แชร์โค๊ดที่ได้รับกับใคร ๆ
โดยผู้ให้บริการยังอาจระบุข้อความไม่ให้แชร์โค๊ดไว้ในอีเมลและเอสเอ็มเอสที่ส่งโค๊ดด้วย
การพิสูจน์ตัวจริงด้วยปัจจัยหลายอย่างอาจไม่ได้ผล
ต่อวิธีการฉ้อฉลที่ใช้ในปัจจุบันรวมทั้งเครื่องสกิมเมอร์ที่ตู้เอทีเอ็ม ฟิชชิง และมัลแวร์
ในปี 2017 บริษัทมือถือเยอรมัน O2 Telefónica รายงานว่าคนร้ายได้ใช้จุดอ่อนของโพรโทรคอลระบบโทรศัพท์ SS7 
เพื่อหลีกเลี่ยงวิธีการพิสูจน์ตัวด้วยปัจจัยสองอย่างซึ่งใช้ข้อความเอสเอ็มเอส แล้วถอนเงินบัญชีธนาคารของผู้ใช้ได้
โดยต้องมีการตั้งมัลแวร์ม้าโทรจันบนคอมพ์ของผู้ใช้เพื่อขโมยข้อมูลเข้าบัญชีธนาคารและเบอร์โทรศัพท์ของผู้ใช้ไว้ก่อน
แล้วซื้อบริการจากผู้ให้บริการโทรศัพท์ปลอม เปลี่ยนให้ส่งข้อความไปยังมือถือของตน
ในที่สุดแล้ว ก็จะลงชื่อเข้าใช้บัญชีธนาคารของผู้ใช้ทางออน์ไลน์ได้ แล้วโอนเงินไปยังบัญชีของตน
เพราะรหัสใช้ครั้งเดียวได้ส่งไปยังมือถือของคนร้าย จึงสามารถลงชื่อเข้าบัญชีและโอนเงินได้
ความปลอดภัย > ปัญหาเบื่อเอ็มเอฟเอ

กลวิธีหนึ่งในการแฮ็กระบบเอ็มเอฟเอที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในปัจจุบันก็คือ 
การส่งคำขอให้ยอมรับการพิสูจน์ตัวจริงไปอย่างซ้ำ ๆ จนกระทั่งผู้ใช้เบื่อจนยอมรับ
การทำให้เกิดผล

ระบบเอ็มเอฟเอบางอย่างบังคับให้ผู้ใช้ต้องมีซอฟต์แวร์รับบริการเพื่อให้ใช้การได้
บางระบบมีซอฟต์แวร์ติดตั้งต่าง ๆ กันสำหรับการลงชื่อเข้าใช้เครือข่าย เข้าใช้เว็บ และใช้เครือข่ายส่วนตัวเสมือน
สำหรับผลิตภัณฑ์เช่นนี้ จึงอาจต้องติดตั้งซอฟต์แวร์ถึง 4-5 ระบบบนคอมพิวเตอร์แบบตั้งโต๊ะ เพื่อให้ใช้โทเค็นความปลอดภัยหรือสมาร์ตการ์ดได้
จึงเป็นซอฟต์แวร์ 4-5 อย่างที่ต้องติดตามรุ่นต่าง ๆ และที่ต้องเช็คดูว่ามีปัญหากับซอฟต์แวร์ที่จำเป็นอื่น ๆ ด้วยหรือเปล่า
แต่ถ้าสามารถเข้าถึงสิ่งที่ต้องทำโดยผ่านหน้าเว็บเท่านั้น ก็อาจต้องมีแอปที่ว่าอย่างเดียวเท่านั้น
หรือถ้าใช้เทคโนโลยีพิสูจน์ตัวอื่น ๆ เช่น โทเค็นฮาร์ดแวร์ ผู้ใช้ก็อาจไม่ต้องติดตั้งซอฟต์แวร์ใด ๆ เลย
มีข้อเสียในระบบเอ็มเอฟเอหลายอย่างที่ทำให้ไม่มีการติดตั้งแล้วใช้อย่างแพร่หลาย
ผู้ใช้บางส่วนอาจมีปัญหาการเก็บโทเค็นฮาร์ดแวร์หรืออุปกรณ์ยูเอสบี
บางส่วนอาจไม่สามารถติดตั้งระบบบริการด้วยตนเอง
โดยทั่วไปแล้ว จะต้องลงทุนเพื่อทำให้เกิดผล และมีค่าใช้จ่ายเพื่อทะนุบำรุง
ระบบที่ใช้โทเค็นฮาร์ดแวร์โดยมากเป็นกรรมสิทธิ์ของบริษัทผู้ผลิต ซึ่งอาจคิดค่าธรรมเนียมต่อผู้ใช้ทุกปี
การกระจายให้ใช้โทเค็นฮาร์ดแวร์ยังลำบากทางโลจิสติกส์อีกด้วย
เพราะโทเค็นฮาร์ดแวร์อาจเสียหาย การแจกจ่ายโทเค็นในอุตสาหกรรมใหญ่ ๆ เช่น ธนาคาร หรือบริษัทใหญ่ ๆ ก็จะต้องบริหารอย่างเข้มงวด
นอกจากค่าใช้จ่ายเพื่อกระจายให้ใช้ ยังมีค่าใช้จ่ายเพื่อช่วยเหลือผู้ใช้อีกด้วย
งานวิจัยเกี่ยวกับการนำเทคโนโลยีนี้ไปใช้
พบว่า องค์กรประเภทต่าง ๆ ยอมรับเทคโนโลยีเอ็มเอฟเอต่าง ๆ ได้ไม่เหมือนกัน
ตัวอย่างเช่น รัฐบาลกลางสหรัฐมักใช้ระบบโทเค็นฮาร์ดแวร์ที่ซับซ้อนซึ่งก็เป็นระบบที่รับรองด้วยการเข้ารหัสแบบกุญแจอสมมาตร 
และเช่นธนาคารซึ่งมักนิยมระบบเอ็มเอฟเอที่ใช้ง่ายกว่าและมีค่าใช้จ่ายน้อยกว่า เช่น ใช้แอปที่ติดตั้งในสมาร์ทโฟนของลูกค้าเอง
แต่ถึงจะต่างกันอย่างนี้ เมื่อติดตั้งและใช้ระบบแล้ว ก็จะกลายเป็นปกติ โดยผู้ใช้เองก็จะรู้สึกคุ้นกับระบบแล้วยอมรับได้ว่าเป็นเรื่องธรรมดาเพื่อให้ลงชื่อเข้าใช้บัญชีที่จำเป็นได้
แม้จะดูเหมือนว่า ระบบเอ็มเอฟเอจะให้ความปลอดภัยได้อย่างบริบูรณ์
นักวิจารณ์ก็ยังระบุว่า ถ้าไม่ทำให้เกิดผลหรือติดตั้งอย่างสมบูรณ์ ก็ยังถูกแฮ็กได้
สิทธิบัตร

ในปี 2013 นักประกอบการชาวฟินแลนด์-เยอรมัน คิม ด็อตคอม อ้างว่าได้ประดิษฐ์การพิสูจน์ตัวจริงด้วยปัจจัยสองอย่างตามสิทธิบัตรที่จดในปี 2000
แล้วจึงสามารถขู่ฟ้องศาลผู้บริการเว็บรายใหญ่ ๆ ได้ทั้งหมดเป็นระยะเวลาสั้น ๆ
แต่ต่อมาสำนักงานสิทธิบัตรยุโรปได้ยกเลิกสิทธิบัตรนี้
เพราะบริษัทเอทีแอนด์ทีได้จดสิทธิบัตรเยี่ยงนี้ตั้งแต่ปี 1998 แล้ว
ดูเพิ่ม

เว็บออเทน เป็นโพรโทรคอลการให้บริการพิสูจน์ตัวผู้ใช้ด้วยปัจจัยหลายอย่าง
แหล่งข้อมูลอื่น

Brandom, Russell (2017-07-10). "Two-factor authentication is a mess". The Verge. สืบค้นเมื่อ 2017-07-10.
Attackers breached the servers of RSA and stole information that could be used to compromise the security of two-factor authentication tokens used by 40 million employees (register.com, 18 Mar 2011)
Banks to Use Two-factor Authentication by End of 2006, (slashdot.org, 20 Oct 2005)
Microsoft to abandon passwords, Microsoft preparing to dump passwords in favour of two-factor authentication in forthcoming versions of Windows (vnunet.com, 14 Mar 2005)
RSA SecurID token เป็นตัวอย่างโทเค็นฮาร์ดแวร์ที่ไม่ต้องต่อกับอินเทอร์เน็ต
โทเค็นความปลอดภัยแบบยูเอสบี ยี่ห้อ ยูบิคีย์
การเกลื่อนคำ

การเกลื่อนคำ, คำรื่นหู หรือ เสาวพจน์ (อังกฤษ: euphemism) เป็นคำหรือสำนวนที่ไม่เป็นพิษเป็นภัย ใช้แทนคำหรือสำนวนที่ถือว่าหยาบคาย หรือสื่อถึงสิ่งที่ไม่พึงประสงค์ การเกลื่อนคำบางคำมีจุดประสงค์เพื่อความบันเทิง ในขณะที่บางคำก็ใช้คำศัพท์ที่ไม่น่าสนใจและไม่เป็นพิษเป็นภัยสำหรับแนวคิดที่ผู้ใช้ต้องการลดความสำคัญลง การเกลื่อนคำมีไว้เพื่อหลีกเลี่ยงความหยาบคายหรืออ้างอิงถึง หัวข้อที่บางคนถือเป็นเรื่องต้องห้าม เช่น ความพิการทางร่างกาย การมีเพศสัมพันธ์ การขับถ่ายของร่างกาย ความเจ็บปวด ความรุนแรง ความเจ็บป่วย หรือความตายในลักษณะสุภาพ
การุณยฆาต

สถานะทางกฎหมายของการุณยฆาตทั่วโลก:[ต้องการการอัปเดต]


  การุณยฆาตเชิงรุก (active euthanasia) – ถูกกฎหมาย
  การฆ่าตัวตายภายใต้การช่วยเหลือจากแพทย์ (physician-assisted suicide) – ถูกกฎหมาย
  การุณยฆาตเชิงรับ (passive euthanasia) – ถูกกฎหมาย
  การุณยฆาต – ผิดกฎหมาย
  ไม่ทราบสถานะ
การุณยฆาต (อังกฤษ: euthanasia) เป็นการยุติชีวิตโดยเจตนาเพื่อให้พ้นจากความเจ็บปวดทรมาน
กฎหมายเกี่ยวกับการุณยฆาตนั้นแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ ในสหราชอาณาจักร คณะกรรมาธิการวิสามัญว่าด้วยจริยธรรมทางการแพทย์ ของสภาขุนนาง นิยามการุณยฆาตไว้ว่า เป็น "การเข้าแทรกแซงโดยไตร่ตรองไว้ก่อน โดยมีเจตนาอย่างชัดแจ้งเป็นการยุติชีวิตชีวิตหนึ่ง เพื่อระงับความทรมานที่ไม่อาจเยียวยาได้" ในเนเธอร์แลนด์และเบลเยียม การุณยฆาตเป็นที่เข้าใจว่าหมายถึง "การที่แพทย์ยุติชีวิต[ของผู้ป่วย]ตามคำร้องขอของผู้ป่วย" แต่ในกฎหมายเองไม่ปรากฏการใช้คำว่า "การุณยฆาต" หากแต่รับแนวคิดเรื่องนี้ไว้ภายใต้นิยามอย่างกว้าง ๆ ว่า หมายถึง "การสงเคราะห์ให้ฆ่าตัวตาย และการยุติชีวิตตามคำร้องขอ"
การุณยฆาตแบ่งออกเป็นหลายประเภท คือ โดยสมัครใจ (voluntary), โดยไม่สมัครใจ (non-voluntary), และโดยขัดกับความประสงค์ (involuntary)
การุณยฆาตโดยสมัครใจ เป็นการกระทำที่ถูกกฎหมายในบางประเทศ
การุณยฆาตโดยไม่สมัครใจ (เช่น กรณีที่ไม่สามารถแสวงหาความยินยอมของผู้ป่วยได้) เป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายในทุกประเทศ
การุณยฆาตโดยขัดกับความประสงค์ (เช่น ไม่สอบถามความยินยอมหรือโดยขัดกับความต้องการของผู้ป่วย) เป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายในทุกประเทศ และมักถือว่าเป็นการฆ่า
นับแต่ ค.ศ. 2006 การุณยฆาตเป็นหัวเรื่องทางชีวจริยธรรมที่ได้รับการวิจัยถี่ที่สุด และในบางประเทศ การุณยฆาตก่อให้เกิดการโต้แย้งสาธารณะอย่างแบ่งฝักฝ่ายในประเด็นทางศีลธรรม จริยธรรม และกฎหมาย หลาย ๆ ประเทศอนุญาตให้กระทำการุณยฆาตเชิงรับ (passive euthanasia) เช่น ตัดการรักษา ได้ในบางพฤติการณ์ ส่วนการุณยฆาตเชิงรุก (active euthanasia) เช่น เร่งความตาย เป็นการกระทำที่ถูกกฎหมายหรือยอมรับให้ถูกกฎหมายในไม่กี่ประเทศ ในจำนวนนี้ได้แก่ เบลเยียม แคนาดา และสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งกำหนดเงื่อนไขโดยเจาะจงและกำหนดให้ต้องได้รับอนุญาตจากผู้เชี่ยวชาญ นอกจากนี้ ในบางประเทศ เช่น ไนจีเรีย ซาอุดีอาระเบีย และปากีสถาน แทบไม่มีผู้สนับสนุนการุณยฆาตเชิงรุก
การเกิด

บทความนี้เกี่ยวกับชีววิทยา สำหรับความหมายอื่น ดูที่ การเกิด (แก้ความกำกวม)
การเกิด หรือการคลอด (อังกฤษ: parturition) เป็นการหรือกระบวนการมีหรือออกลูก ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม กระบวนการนี้เริ่มโดยฮอร์โมนซึ่งทำให้ผนังกล้ามเนื้อมดลูกหดและขับลูกในท้อง (fetus) ที่ระยะการเจริญเมื่อพร้อมที่จะกินอาหารและหายใจ ในบางสปีชีส์ลูกเจริญก่อนวัยและสามารถเคลื่อนไหวแทบทันทีหลังเกิดแต่ในบางสปีชีส์ลูกช่วยเหลือตัวเองไม่ได้และต้องพึ่งพาพ่อแม่ทั้งหมด ในสัตว์มีกระเป๋าหน้าท้อง (marsupial) ลูกในท้องเกิดที่ระยะที่ยังไม่เจริญมากหลังมีอายุครรภ์สั้น ๆ และเจริญต่อในกระเป๋าของแม่
ไม่เฉพาะสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเท่านั้นที่เกิดลูก สัตว์เลื้อยคลาน สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก ปลาและสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังก็มีตัวอ่อนที่กำลังเจริญอยู่ในตัวเช่นกัน บางชนิดฟักไข่ในตัว (ovoviviparous) บางชนิดตกลูกเป็นตัว (viviparous) โดยมีตัวอ่อน (embryo) เจริญอยู่ในร่างกายแม่ เช่น สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
การเกิดสัณฐาน

การเกิดสัณฐาน (อังกฤษ: morphogenesis) หรือการเกิดรูปร่าง เป็นกระบวนการทางชีววิทยาที่ทำให้สิ่งมีชีวิตเกิดเป็นรูปร่างดังที่เป็นอยู่ได้ ถือเป็นพื้นฐานอย่างหนึ่งในพื้นฐานสำคัญที่สุดทั้ง 3 ของชีววิทยาพัฒนาการ (อีก 2 อย่าง คือ การเจริญของเซลล์แบบควบคุม และการแยกประเภทของเซลล์)
กระบวนการนี้ทำให้เซลล์ที่แบ่งแล้วสามารถจัดระเบียบในพื้นที่ทางกายภาพได้ในช่วงการเจริญระยะตัวอ่อนของสิ่งมีชีวิต นอกจากนี้ยังอาจพบได้ในสิ่งมีชีวิตที่เจริญเต็มที่แล้ว ในการเพาะเลี้ยงเซลล์ และในเนื้องอก นอกจากนี้คำนี้ยังอาจหมายถึงการเจริญของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวที่วงจรชีวิตไม่มีระยะเอมบริโอ หรือกระบวนการวิวัฒนาการของส่วนของร่างกายก็ได้
กระบวนการการเกิดสัณฐานเป็นผลตอบสนองที่อาจเกิดจากฮอร์โมน จากสารเคมีแวดล้อม เช่นจากสิ่งมีชีวิตอื่น จากสารพิษ จากสารรังสีปนเปื้อน หรือจากแรงกดดันทางกล (mechanical stress) ที่เกิดแบบแผนการจัดเรียงตัวทางกายภาพของเซลล์
การออกกำลังกายไม่ใช้ออกซิเจน

สูตรฟ็อกซ์และแฮสเคล
การออกกำลังกายไม่ใช้ออกซิเจน (อังกฤษ: anaerobic exercise) เป็นการออกกำลังกายที่หนักพอให้เกิดแลกเตต นักกีฬาใช้การออกกำลังกายดังกล่าวในกีฬาที่ไม่ใช้ความทนทาน (non-endurance sport) เพื่อส่งเสริมความแข็งแรง ความเร็วและพละกำลัง และนักเพาะกายใช้เพื่อสร้างมวลกล้ามเนื้อ ระบบพลังงานกล้ามเนื้อที่ฝึกโดยใช้การออกกำลังกายไม่ใช้ออกซิเจนพัฒนาขึ้นแตกต่างจากการออกกำลังกายใช้ออกซิเจน นำไปสู่สมรรถภาพที่เพิ่มขึ้นในระยะสั้น กิจกรรมที่มีความหนักสูง ซึ่งกินเวลาหลักวินาทีจนถึง 2 นาที
เมแทบอลิซึม

เมแทบอลิซึมไม่ใช้ออกซิเจนเป็นส่วนตามธรรมชาติของการใช้พลังงานเมแทบอลิซึมทั้งร่างกายอย่างหนึ่ง กล้ามเนื้อกระตุกเร็ว (แยกกับกล้ามเนื้อกระตุกช้า) ทำงานโดยใช้ระบบเมแทบอลิซึมไม่ใช้ออกซิเจน ทำให้การเรียกใช้เส้นใยกล้ามเนื้อแบบกระตุกเร็วนำไปสู่การใช้พลังงานไม่ใช้ออกซิเจนเพิ่มขึ้น การออกกำลังกายหนักที่กินเวลาตั้งแต่ 4 นาทีขึ้นไป (เช่น การวิ่ง 1 ไมล์) อาจมีองค์ประกอบการใช้พลังงานไม่ใช้ออกซิเจนอยู่ สำหรับการฝึกแบบคาบความเข้มสูง แม้ยึดการออกกำลังการใช้ออกซิเจนอย่างการวิ่ง ปั่นจักรยานและพายเรือ แต่ที่สุดแล้วจะกลายเป็นไม่ใช้ออกซิเจนเมื่อออกกำลังกายขณะมีอัตราหัวใจเต้นเกิน 90% ของอัตราหัวใจเต้นสูงสุด การใช้พลังงานไม่ใช้ออกซิเจนสามารถบอกปริมาณได้แม่นยำยาก แม้มีวิธีการที่สมเหตุผลหลายวิธีคะเนองค์ประกอบไม่ใช้ออกซิเจนเพื่อออกกำลังกายอยู่
ในทางกลับกัน การออกกำลังกายใช้ออกซิเจนได้แก่กิจกรรมความหนักน้อยกว่าที่ออกเป็นระยะเวลานาน กิจกรรมอย่างการเดิน จ็อกกิง พายเรือและปั่นจักรยานต้องอาศัยออกซิเจนปริมาณมากเพื่อก่อกำเนิดพลังงานที่จำเป็นต่อการออกกำลังกายเป็นเวลานาน (คือ การใช้พลังงานใช้ออกซิเจน) ในกีฬาที่ต้องอาศัยการออกกำลังกายปล่อยพลังสั้นซ้ำ ๆ ระบบไม่ใช้ออกซิเจนจะทำให้กล้ามเนื้อฟื้นตัวสำหรับการปล่อยพลังครั้งถัดไป ฉะนั้น การฝึกสำหรับกีฬาหลายชนิดจึงต้องการให้มีการพัฬนาระบบการผลิตพลังงานทั้งสองแบบ
ระบบพลังงานไม่ใช้ออกซิเจนสองประเภท ได้แก่ 1) ฟอสเฟตพลังงานสูง อะดีโนซีนไตรฟอสเฟต และครีเอตีนฟอสเฟต และ 2) ไกลโคไลซิสไม่ใช้ออกซิเจน อย่างแรกเรียก ไม่ใช้ออกซิเจนแบบไม่มีแล็กติก (alactic anaerobic) และอย่างหลังเรียก ไม่ใช้ออกซิเจนแบบมีแลคติก (lactic anaerobic) ฟอสเฟตพลังงานสูงถูกเก็บไว้ปริมาณจำกัดภายในเซลล์กล้ามเนื้อ ไกลโคไลซิสไม่ใช้ออกซิเจนใช้กลูโคส (และ ไกลโคเจน) อย่างเดียวเป็นเชื้อเพลิงในกรณีที่ไม่มีออกซิเจนหรือโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อต้องการ ATP ในอัตราสูงกว่าเมแทบอลิซึมใช้ออกซิเจน ผลของการสลายกลูโคสอย่างรวดเร็วได้แก่การเกิดกรดแล็กติก (หรือจะกล่าวให้เหมาะสมมากขึ้น เป็นแลกเตต คู่เบสของกรดแล็กติก ที่ระดับ pH ชีวภาพ) การออกกำลังกายที่กินเวลาถึงประมาณ 30 วินาทีอาศัยระบบฟอสฟาเจน ATP-CP แบบแรก เกินจากนี้ระบบเมแทบอลิซึมที่อาศัยไกลโคไลซิสทั้งแบบใช้ออกซิเจนและไม่ใช้ออกซิเจนจะมีบทบาทนำ
แล็กเตต ผลพลอยได้จากไกลโคไลซิสไม่ใช้ออกซิเจน เดิมคิดกันว่ามีผลเสียต่อการทำหน้าที่ของกล้ามเนื้อ แต่ผลดูเหมือนน่าจะเกิดขึ้นเฉพาะเมื่อระดับแล็กเตตสูงมากเท่านั้น ระดับแล็กเตตที่สูงเป็นเพียงการเปลี่ยนแปลงหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงหลาย ๆ อย่างที่เกิดขึ้นในและรอบเซลล์กล้ามเนื้อระหว่างการออกกำลังกายอย่างหนักซึ่งสามารถนำไปสู่อาการล้าได้ อาการล้า ซึ่งเป็นกล้ามเนื้อล้มเหลว เป็นหัวข้อที่ซับซ้อน ความเข้มข้นของแล็กเตตในกล้ามเนื้อและเลือดที่สูงเป็นผลลัพธ์ตามธรรมชาติของการออกแรงทุกอย่าง ประสิทธิภาพของกิจกรรมไม่ใช้ออกซิเจนสามารถพัฒนาได้ด้วยการฝึก
ดูเพิ่ม

การออกกำลังกายใช้ออกซิเจน
การเกิดอารมณ์เพศจากเครื่องแบบ

การเกิดอารมณ์เพศจากเครื่องแบบ (อังกฤษ: uniform fetishism) เป็นการเกิดอารมณ์เพศจากสิ่งเฉพาะ (sexual fetishism) ซึ่งบุคคลย้ำคิดและยึดติดกับผู้อื่นหรือตนสวมเครื่องแบบ
การเกิดอารมณ์เพศจากเครื่องแบบที่พบมากที่สุด คือ การเกิดอารมณ์เพศจากเครื่องแบบของพนักงานตำรวจ ทหาร นักเรียนหญิง นางพยาบาล เมดฝรั่งเศส บริกรหญิง ผู้นำเชียร์และกระต่ายเพลย์บอย บางคนยังเรียกเสื้อผ้าแม่ชีหรือแม้แต่ผ้ากันเปื้อนเป็นเครื่องแบบด้วย เครื่องแบบนั้นอาจสมจริง หรืออาจทำขึ้นให้เกี่ยวกับเพศมากขึ้นผ่านการใช้มินิสเกิร์ตที่สั้นมาก กระโปรงรัดก้นหรือเสื้อรัดทรงที่ยาวมาก ผ่านการใช้ถุงน่อง เสื้อรัดรูปร่างแห หรือส้นสูง หรือโดยทำจากหนังหรือลาเทกซ์ตามความชอบ บางครั้ใช้เครื่องแบบตามกิจกรรมที่กำลังทำ เช่น บางคนอาจสวมเครื่องแบบนางพยาบาลเพื่อสวนทวารหรือเครื่องแบบตำรวจเพื่อใส่กุญแจมือและขังบุคคล เป็นต้น สองคนอาจแต่งเป็นผู้ถูกกักขังสำหรับกิจกรรมนักโทษกับนักโทษในฉากเรือนจำหรือจำนนต่อผู้สวมบทบาทคนที่สาม (ผู้คุมเรือนจำ) ซึ่งอาจเพิ่มสัมผัสความสมจริงให้กับการเล่น นักระบำเปลื้องผ้าสวมเป็นพนักงานตำรวจเป็นที่นิยมในงานสังสรรค์วันเกิดหรือชายโสด หญิงนั้นเริ่มด้วย "การจับ" แขกหลอก ๆ มักด้วยกุญแจมือ ก่อนเริ่มเต้นประจำ
การเขียนข่าวแทบลอยด์

การเขียนข่าวแทบลอยด์ (อังกฤษ: tabloid journalism) เป็นแนวการเขียนข่าวที่เน้นเรื่องราวด้านอาชญากรรมที่ดึงดูดใจ, การเขียนคอลัมน์กอสซิป เกี่ยวกับบุคคลมีชื่อเสียงและนักกีฬาดัง, ข่าวอาหารขยะและการดูดวง ถึงแม้ว่าจะเกี่ยวข้องกับหนังสือพิมพ์แท็บลอยด์ แต่ไม่ใช่ว่าหนังสือพิมพ์ที่เขียนข่าวแนวนี้ทุกเล่มจะมีขนาดเท่าหนังสือพิมพ์แทบลอยด์ และไม่ใชว่าหนังสือพิมพ์ที่มีขนาดเท่าแทบลอยด์จะเป็นหนังสือพิมพ์แทบลอยด์
การเขียนข่าวแทบลอยด์มักมุ่งประเด็นไปที่ชีวิตส่วนตัวของคนดัง อย่างกิจกรรมทางเพศ การใช้ยาเสพติด ในหลายกรณี ผู้มีชื่อเสียงจะฟ้องร้องการใส่ร้าย ที่ให้เนื้อหาทำลายชื่อเสียง
การาจเฮาส์

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ดนตรีการาจ
| การาจ |
| --- | --- |
แหล่งกำเนิดทางรูปแบบ: ดิสโก้ โซล อาร์แอนด์บี กอสเปล
แหล่งกำเนิดทางวัฒนธรรม: ต้นทศวรรษที่ 1980 ในนครนิวยอร์กและนิวเจอร์ซีย์
เครื่องบรรเลงสามัญ: เครื่องสังเคราะห์เสียง คีย์บอร์ด ซีเควนเซอร์ ดรัมแมชชีน ซามเพลอ เสียงร้อง
การาจเฮาส์ (อังกฤษ: garage house) หรือ ดนตรีการาจ (garage music) เป็นแนวดนตรีแดนซ์ที่ได้รับการพัฒนาคู่กับดนตรีเฮาส์ ซึ่งเพื่มดนตรีอาร์แอนด์บีเข้ามาที่ถูกพัฒนาขึ้นในพาราไดซ์การาจ (Paradise Garage) ไนต์คลับในนิวยอร์กซิตีและคลับแซนซิบาร์ในนิวเจอร์ซีย์ ในช่วงต้นถึงกลางยุค 1980 โดยมักจะเกี่ยวข้องกับดนตรีเฮาส์ยุคแรก ถึงแม้ว่าสองแนวดนตรีจะแตกต่างกันอย่างมาก แต่ชิคาโกเฮาส์ได้ถูกการพัฒนาหน้านี้และตามที่ AllMusic ได้อธิบายว่า ค่อนข้างทีความใกล้ชิดกับดิสโก้มากกว่าแนวเพลงแดนช์อื่นๆ ในขณะที่ชิคาโกเฮาส์ได้รับความนิยมทั่วโลก ดนตรีการาจดิสโก้ได้ถูกจำแนกกับดนตรีเฮาส์
แหล่งข้อมูลอื่น

http://www.disco-disco.com/clubs/paradise.shtml
การหาร

แบ่งเป็นส่วนเท่ากัน แต่ล่ะส่วนคือการหาร
การหาร (อังกฤษ: division) ในทางคณิตศาสตร์ คือ การดำเนินการเลขคณิตที่เป็นการดำเนินการผันกลับของการคูณ (เช่น200÷20=20×___=200)และบางครั้งอาจกล่าวได้ว่าเป็นการทำซ้ำการลบ คือการแบ่งออกหรือเอาออกเท่า ๆ กัน จนกระทั่งตัวตั้งเหลือศูนย์ (หารลงตัว) เช่น a÷b=c (โดยbไม่ใช่ 0)
ถ้า
เมื่อ b ไม่เท่ากับ 0 แล้ว
(อ่านว่า "c หารด้วย b") ตัวอย่างเช่น 6 ÷ 3 = 2 เพราะว่า 2 × 3 = 6
ในนิพจน์ข้างบน a คือ ผลหาร, b คือ ตัวหาร และ c คือ ตัวตั้งหาร
นิพจน์ c ÷ b มักเขียนแทนด้วย  \textstyle {\frac {c}{b}} (เศษส่วน) โดยเฉพาะในคณิตศาสตร์ขั้นสูง (รวมถึงการประยุกต์ในวิทยาศาสตร์และวิศวกรรม) และในภาษาโปรแกรม การเขียนแบบนี้ มักใช้แทนเศษส่วน ซึ่งยังไม่ต้องการหาค่า
ในภาษาอื่น ๆ ที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษ c ÷ b มักเขียนว่า c : b ซึ่งในภาษาอังกฤษ จะใช้เครื่องหมายทวิภาค (:) เมื่อมันเกี่ยวข้องกับสัดส่วน
สำหรับการหารด้วยศูนย์นั้น ไม่นิยาม
ขั้นตอนการหาร

บทความหลัก: วิธีหารแบบยุคลิด
วิธีหารแบบยุคลิดคือทฤษฎีบทคณิตศาสตร์ที่กล่าวถึงผลลัพธ์จากการหารของจำนวนเต็มปกติไว้อย่างเที่ยงตรง ที่สำคัญทฤษฎีนี้ยืนยันว่าจำนวนเต็มที่เรียกว่าผลลัพธ์ q และเศษ r มีอยู่เสมอและมีเพียงค่าเดียวสำหรับตัวตั้ง a และตัวหาร d โดยที่ d ≠ 0 ทฤษฎีอย่างเป็นรูปนัยกล่าวไว้ดังนี้: มีจำนวนเต็ม q และ r เพียงคู่เดียวที่ a = qd + r และ 0 ≤ r < | d | โดยที่ | d | แทนค่าสัมบูรณ์ของ d
การหารจำนวนจริง

การหารจำนวนจริงสองจำนวน จะให้ผลลัพธ์เป็นจำนวนจริง เมื่อตัวหารไม่เท่ากับ 0. นิยามว่า  \textstyle {\frac {a}{b}} = c ก็ต่อเมื่อ a = cb และ b ≠ 0
ดูเพิ่ม

การหารยาว