stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษาคัง

| ภาษากัง |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: ลาว จีน
จำนวนผู้พูด: 81,701 คน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ขร้า-ไท  กัม-ไทกัม-สุยภาษากัง
รหัสภาษา
ISO 639-3: kyp
ภาษากัง (อังกฤษ: Kang language) หรือ ภาษาไทกัง (Tay Khang language) มีผู้พูดทั้งหมด 81,701 คน พบในประเทศลาว 47,636 คน (พ.ศ. 2538) ในแขวงหัวพันและเชียงขวาง พบในประเทศจีน 34,065 คน (พ.ศ. 2536) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของมณฑลยูนนาน จัดอยู่ในตระกูลภาษาขร้า-ไท กลุ่มภาษากัม-ไท สาขากัม-สุย
ภาษาจ้วงจั่วเจียง

| ภาษาจ้วงจั่วเจียง |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: จีน, เวียดนาม
จำนวนผู้พูด: 1,840,000 คน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ขร้า-ไท  กัม-ไทเบ-ไทไท-แสกภาษาจ้วงภาษาจ้วงจั่วเจียง
รหัสภาษา
ISO 639-3: zzj
ภาษาจ้วงจั่วเจียง (อังกฤษ: Zuojiang Zhuang) มีผู้พูดทั้งหมด 1,840,000 คน อยู่ในประเทศจีน 1,500,000 คน (พ.ศ. 2543) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงและมณฑลยูนนาน มีผู้พูดในเวียดนาม 340,000 คน (พ.ศ. 2543) ใกล้เคียงกับภาษาจ้วงหยงหนาน ภาษาจ้วงหยาง ภาษาจ้วงหนง และกลุ่มภาษานุงอื่น ๆ มาก มีรากศัพท์ร่วมกันประมาณร้อยละ 70 จัดอยู่ในตระกูลภาษาขร้า-ไท กลุ่มกัม-ไท สาขาเบ-ไต สาขาย่อยไท-แสก ผู้พูดภาษานี้ในจีนจะพูดภาษาจีนกลาง เขียนด้วยอักษรฮันซี ชื่อของภาษานี้มาจากชื่อแม่น้ำจั่วเจียงที่ไหลผ่านบริเวณที่ผู้พูดภาษานี้ตั้งรกรากอยู่
ภาวะหูติดเชื้อรา

| ภาวะหูติดเชื้อรา |
| --- | --- |
สาขาวิชา: โรคติดเชื้อ (การแพทย์เฉพาะทาง)
ภาวะหูติดเชื้อรา (อังกฤษ: Otomycosis)
คือการติดเชื้อราส่วนผิว ๆ ของช่องหูภายนอก
เป็นภาวะที่เกิดในประเทศร้อนมากกว่า
อาจเป็นแบบกึ่งเฉียบพลัน (subacute) หรือเฉียบพลัน (acute) อาการรวมทั้งมีน้ำไหลออกเหม็น อักเสบ คัน หนังลอก และรำคาญมาก
หนองอาจเกิดเพราะติดเชื้อแบคทีเรียสกุล Pseudomonas และ Proteus เพิ่ม
เชื้อราจะทำให้อักเสบ เยื่อบุช่องหูลอก เกิดเศษที่มีใยรา หนองออก และเจ็บ
อาการ

เมื่อตรวจหู จะพบเศษหนา ๆ เป็นสีขาวเทา ๆ บ่อยครั้งที่สุด
เหตุ

พันธุ์เชื้อราที่ติดในหูมากที่สุดรวมทั้ง Aspergillus niger, Aspergillus fumigatus, Penicillium และ Candida albicans แต่ก็มีข้อยกเว้นบ้าง
การรักษา

ภาวะนี้รักษาด้วยการเอาเศษหนังตายออกจากหู ทายาต้านเชื้อรากลุ่ม azole
แล้วรักษาอาการด้วยสารต้านฮิสตามีน[ต้องการอ้างอิง] 
งานศึกษาในประเทศอิหร่านพบว่า กรดน้ำส้มเข้มข้น 2% ผสมกับ isopropyl alcohol 70% ก็ได้ผล
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  "Otomycosis". Medical Dictionary. TheFreeDictionary.
↑  "Otomycosis: a clinicomycologic study". 2000. PMID 10969470. {{cite journal}}: Cite journal ต้องการ |journal= (help)
1 2  "Ototopical antifungals and otomycosis: a review". 2008. doi:10.1016/j.ijporl.2007.12.005. {{cite journal}}: Cite journal ต้องการ |journal= (help)
↑  "Otomycosis: Diagnosis and treatment". 2010. PMID 20347664. {{cite journal}}: Cite journal ต้องการ |journal= (help)
↑  Asadi, MA; Yaganeh, Moghadam A; Mahmoudabadi A, Dehghani, R; Zarei, Mahmoudabadi A; Rayegan, F; Hooshyar, H; Khorshidi, A (2010). "Evaluating the effect of a mixture of alcohol and acetic acid for otomycosis therapy" (PDF). Jundishapur J Microbiol. 3 (2): 66–70. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2019-03-30. สืบค้นเมื่อ 2018-10-29.{{cite journal}}:  CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
ภาษากิออร์

| ภาษากิออร์ |
| --- | --- |
Kha Kior
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศลาว
จำนวนผู้พูด: ไม่ทราบ (2,400 อ้างถึง1985)
ตระกูลภาษา: ออสโตรเอเชียติก  คาซี–ปะหล่องปะหล่องละเม็ต?ภาษากิออร์
รหัสภาษา
ISO 639-3: xko – รหัสรวม รหัสเอกเทศ: cno – Con (ประดิษฐ์โดย Glottolog)
ภาษากิออร์ (อังกฤษ: Kiorr; Kha Kior) เป็นภาษากลุ่มปะหล่องในแขวงหลวงน้ำทา ประเทศลาว
Diffloth & Zide (1992) จัดรายชื่อ Con เป็นภาษาละเม็ต อย่างไรก็ตาม Sidwell (2010) จัดให้ภาษากิออร์เป็นภาษาย่อย กิออร์อาจเป็นชื่อของชาว Saamtaav ในอดีต
ภาษาจ้วงได

| ภาษาจ้วงไต |
| --- | --- |
Wen-Ma Southern Zhuang
บริเวณที่มีผู้พูดภาษาจ้วงได
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศจีน
ภูมิภาค: จังหวัดเหวินชาน
จำนวนผู้พูด: 100,000 คน  (2008)
ตระกูลภาษา: ขร้า-ไท  ไทไทกลางภาษาจ้วงไต
รหัสภาษา
ISO 639-3: อย่างใดอย่างหนึ่ง: zhd – Dai Zhuang tyl – Thu Lao (รหัสซ้ำ)

ภาษาจ้วงได (อังกฤษ: Dai Zhuang) มีผู้พูดทั้งหมด 120,200 คน พบในจีน 120,000 คน (พ.ศ. 2550) ทางตะวันออกเฉียงใต้ของมณฑลยูนนาน เขตปกครองตนเองของชาวจ้วงและชาวแม้วในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง พบในเวียดนาม 200 คน (พ.ศ. 2550) ในจังหวัดหล่าวกายทางภาคเหนือ จัดอยู่ในตระกูลภาษาขร้า-ไท กลุ่มกัม-ไท สาขาเบ-ไท สาขาย่อยไท-แสก จัดเป็นสำเนียงทางใต้ของภาษาจ้วง แต่ค่อนข้างต่างจากสำเนียงทางใต้อื่น ๆ ใกล้เคียงกับภาษาจ้วงนอง ผู้พูดภาษานี้ในจีนใช้ภาษาจีนกลางเป็นภาษาที่สอง
ภาวะไตเสื่อมมีน้ำคั่ง

| ภาวะไตเสื่อมมีน้ำคั่ง |
| --- | --- |

Renal ultrasonography of hydronephrosis caused by a left ureteral stone.
สาขาวิชา: วิทยาทางเดินปัสสาวะ, วักกวิทยา
ภาวะไตเสื่อมมีน้ำคั่ง (อังกฤษ: hydronephrosis) คือการที่มีการขยายขนาดของกรวยไต (pelvis) และกิ่งกรวยไต (calyx) ซึ่งมักเกิดจากการมีปัสสาวะคั่ง ที่เป็นผลจากการอุดตันของทางเดินปัสสาวะในส่วนปลาย (เช่น ท่อไต เป็นต้น) หากไม่ได้รับการรักษาจะทำให้เนื้อไตฝ่อ อาจเป็นกับไตข้างเดียวหรือทั้งสองข้างก็ได้ อาจเกิดร่วมกับการขยายของท่อไตก็ได้ โดยจะเรียกว่า ท่อไตมีน้ำคั่งร่วมกับไตเสื่อมมีน้ำคั่ง (hydroutereronephrosis)
แหล่งข้อมูลอื่น

Hydronephrosis Diagnosis and Treatment at SSM Health St. Louis Fetal Care Institute เก็บถาวร 2017-05-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Hydronephrosis symptoms, diagnosis, treatment and general information เก็บถาวร 2019-09-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: N13.0-N13.3 ICD-9-CM: 591 MeSH: D006869 DiseasesDB: 6145
ทรัพยากรภายนอก: MedlinePlus: 000506 eMedicine: med/548
ภาษาจ้วงหยาง

| ภาษาจ้วงหยาง |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: จีน เวียดนาม
จำนวนผู้พูด: 870,000 คน (พ.ศ. 2543)  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ขร้า-ไท  กัม-ไทเบ-ไทไท-แสกจ้วงภาษาจ้วงหยาง
รหัสภาษา
ISO 639-3: zyg
ภาษาจ้วงหยาง (อังกฤษ: Yang Zhuang language) มีผู้พูดทั้งหมด 870,000 คน (พ.ศ. 2543) ในประเทศจีน พบในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงและมณฑลยูนนาน มีในประเทศเวียดนามเช่นกัน แต่ไม่ทราบจำนวนแน่นอน อยู่ทางภาคเหนือบริเวณจังหวัดกาวบั่ง จัดอยู่ในตระกูลภาษาขร้า-ไท กลุ่มกัม-ไท สาขาเบ-ไท สาขาย่อยไท-แสก จัดเป็นสำเนียงทางใต้ของภาษาจ้วง ผู้พูดภาษานี้ในจีนจะพูดภาษาจีนกลาง ภาษาจีนผิง หรือภาษาจีนกวางตุ้งเป็นภาษาที่สอง
ภาษาซูมายา

| ภาษาซูมายา |
| --- | --- |
ภูมิภาค: แคเมอรูน
สูญแล้ว: เมื่อถึง ค.ศ. 2006
ตระกูลภาษา: แอโฟรเอชีแอติก  ชาดมาซาเหนือ?ภาษาซูมายา
รหัสภาษา
ISO 639-3: zuy
ภาษาซูมายา (อังกฤษ: Zumaya language) เป็นภาษาสูญแล้วในกลุ่มภาษาชาด คาดว่าอยู่ในกลุ่มย่อยมาซา เคยมีการพูดในแคเมอรูน มีคำอยู่บางคำที่ถูกบันทึกจากผู้พูดคนสุดท้าย
ปัจจุบันไม่มีผู้พูดที่รู้จัก คาดว่าผู้พูดภาษานี้ถูกแทนที่ด้วยภาษาฟูลา
ภาษาจีนมาตรฐาน

| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| --- | --- |
Modern Standard Mandarin
普通话 / 普通話 Pǔtōnghuà 国语 / 國語 Guóyǔ 华语 / 華語 Huáyǔ
ประเทศที่มีการพูด: จีน, สิงคโปร์
จำนวนผู้พูด: ไม่ทราบ (has begun acquiring native speakers อ้างถึง1988, 2014) L2 speakers:  7% of China (2014)
ตระกูลภาษา: จีน-ทิเบต  จีนแมนดารินBeijing dialectภาษาจีนมาตรฐาน
รูปแบบก่อนหน้า: Middle Mandarin ภาษาจีนมาตรฐาน 
ระบบการเขียน: Traditional Chinese Simplified Chinese Mainland Chinese Braille Taiwanese Braille Two-Cell Chinese Braille
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ:   จีน (as ผู่ทงฮฺว่า)  ฮ่องกง   มาเก๊า   สาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) (กว๋อ-ยฺหวี่)   สิงคโปร์ (as Huayu)   สหประชาชาติ  องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้   พม่า (รัฐว้า) 
ผู้วางระเบียบ: National Language Regulating Committee (China) National Languages Committee (Taiwan) Promote Mandarin Council (Singapore) Chinese Language Standardisation Council (Malaysia)
รหัสภาษา
ISO 639-3: –
ISO 639-6: goyu (Guoyu) huyu (Huayu) cosc (Putonghua)
ประเทศที่ใช้ภาษาจีนมาตรฐานเป็นภาษาราชการ
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
ภาษาจีนมาตรฐาน (อังกฤษ: Standard Chinese) หรือ ผู่ทงฮฺว่า (จีน: 普通话/普通話; พินอิน: Pǔtōnghuà; "ภาษาสามัญ") เป็นภาษามาตรฐานซึ่งเป็นภาษาราชการเพียงหนึ่งเดียวของทั้งประเทศจีนและประเทศไต้หวัน ทั้งยังเป็นหนึ่งในภาษาราชการทั้งสี่ของประเทศสิงคโปร์ ภาษาจีนมาตรฐานออกเสียงตามสำเนียงเป่ย์จิงหรือปักกิ่ง (北京話) ซึ่งเป็นสำเนียงจีนเหนือ ใช้คำศัพท์ตามสำเนียงกลาง และใช้ไวยากรณ์ตามภาษาจีนที่ใช้เขียนในชีวิตประจำวัน (written vernacular Chinese)
ภาษาจีนมาตรฐานมีวรรณยุกต์เช่นเดียวกับภาษาจีนแบบอื่น ๆ เมื่อเทียบกับภาษาจีนที่ใช้ในตอนใต้แล้ว ภาษาจีนมาตรฐานมีพยัญชนะต้นมากกว่า แต่มีสระ พยัญชนะท้าย และวรรณยุกต์ น้อยกว่า นอกจากนี้ ภาษาจีนมาตรฐานยังเน้นหัวเรื่อง (topic-prominent) และเรียงประโยคแบบประธาน-กริยา-กรรม
ภาษาจีนมาตรฐานนั้นใช้อักษรแบบเต็มหรือแบบย่อเขียนก็ได้ ส่วนการถอดเป็นอักษรโรมันนั้นใช้อักษรพินอินแบบฮั่น
ภาวะไม่มีแกมมาโกลบูลินในเลือดที่ถ่ายทอดทางโครโมโซมเพศ

| ไม่มีแกมมาโกลบูลินในเลือดที่ถ่ายทอดทางโครโมโซมเพศ |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: ไม่มีแกมมาโกลบูลินในเลือดที่ถ่ายทอดทางโครโมโซม X, ไม่มีแกมมาโกลบูลินในเลือดที่ถ่ายทอดทางโครโมโซมเพศแบบบรูตัน, โรคบรูตัน

โรคเกิดจากการมิวเทชั่นที่ยีนบรูตันไทโรซีนไคเนส (Btk) ในภาพแสดงโครงสร้างของไคเนสดังกล่าว
สาขาวิชา: วิทยาภูมิคุ้มกัน
ไม่มีแกมมาโกลบูลินในเลือดที่ถ่ายทอดทางโครโมโซม X (อังกฤษ: X-linked agammaglobulinemia; XLA) หรือ ไม่มีแกมมาโกลบูลินในเลือดที่ถ่ายทอดทางโครโมโซมเพศ (อังกฤษ: sex-linked agammaglobulinemia) หรือ ไม่มีแกมมาโกลบูลินในเลือดแบบบรูตัน (อังกฤษ: Bruton type agammaglobulinemia) เป็นโรคทางพันธุกรรมที่พบยาก ค้นพบครั้งแรกในปี 1952 โรคส่งผลให้ภูมิคุ้มกันของผู้ป่วยบกพร่องในการต่อสู้กับการติดเชื้อ โรคนี้เป็นภาวะไม่มีแกมมาโกลบูลินในเลือดชนิดถ่ายทอดทางโครโมโซม X จึงเป็นโรคที่พบได้มากในผู้ชาย ผู้ที่ป่วยด้วย XLA พบว่ากระบวนการสร้างเม็ดเลือดขาวไม่มีการผลิตบีเซลล์ที่โตเต็มวัย ส่งผลให้เกิดแกมมาโกลบูลินต่ำหรือไม่มีเลย แกมมาโกลบูลินนี้รสมถึงแอนติบอดี ปกติแล้ว บีเซลล์เป็นส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกันที่ผลิตแอนติบอดี (อิมมูโนโกลบูลิน) ซึ่งช่วยป้องกันร่างกายจากการติดเชื้อผ่านภูมิคุ้มกันแบบฮิวเมอรอล ผู้ป่วย XLA ที่ไม่ได้รับการรักษาจะมีแนวโน้มสูงที่จะติดเชื้อที่รุนแรงและอาจถึงชีวิต
โรคเกิดจากการมิวเทชั่นที่ยีนบรูตันไทโรซีนไคเนส (Btk) นำไปสู่การขัดขวางการพัฒนาของบีเซลล์ จากระยะพรีบีเซลล์เข้าสู่บีเซลล์ที่ยังไม่เจริญ ฉะนั้นจึงลดการผลิตอิมมูโนโกลบูลินในเลือด ผู้ป่วยมักมาพบแพทย์ในวัยเด็กด้วยการติดเชื้อซ้ำ ๆ โดยเฉพาะจากแบคทีเรียมีแคปซูลหุ้ม ชนิดนอกเซลล์ XLA เป็นโรคที่มีความชุกต่ำ สามารถพบได้ในทารกเกิดใหม่ 1 ใน 200,000 คน และอยู่ที่ 1 ต่อ 100,000 ในทารกเกิดใหม่เพศชาย โดยไม่มีพรีดิสพอซิชั่นในทางชาติพันธุ์
การรักษา XLA ใช้การถ่ายออนติบอดีเข้าร่างกายผู้ป่วย การรักษาด้วยแกมมาโกลบูลินนี้ไม่สามารถกู้คืนบีเซลล์ได้ แต่เพียงพอที่จะลดความรุนแรงของโรคและโอกาสติดเชื้อผ่านการให้ภูมิคุ้มกันรับมาจากแอนติบอดีที่ได้รับจากภายนอกร่างกาย
มิวเทชั่นที่ก่อโรค XLA อยู่บนโครโมโซม X (Xq21.3-q22) บนตำแหน่งยีนตัวเดียวที่ค้นพบในปี 1993 XLA มีการอธิบายไว้ครั้งแรกโดยออกเดิน บรูตัน ในงานวิจัยชิ้นสำคัญที่เผยแพร่ในปี 1952 อธิบายกรณีเด็กชายที่ไม่สามารพัฒนาภูมิคุ้มกันเพื่อรับมือกัยโรคติดเชื้อที่พบได้ทั่วไปในวัยเด็ก
แหล่งข้อมูลอื่น

| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: D80.0 ICD-9-CM: 279.04 OMIM: 300300 MeSH: C537409 C537409, C537409 DiseasesDB: 1728
ทรัพยากรภายนอก: MedlinePlus: 001307 eMedicine: ped/294 derm/858
GeneReviews/NCBI/NIH/UW entry on X-Linked Agammaglobulinemia
ภาษาครีโอล

ป้ายภาษาแอนทีเลียนครีโอลที่เขียนว่า Lévé pié aw / Ni ti moun ka joué la! หมายถึง "ขับช้า ๆ / มีเด็ก ๆ เล่นตรงนี้!"
ภาษาครีโอล (อังกฤษ: creole language) เป็นภาษาธรรมชาติที่พัฒนาหรือดัดแปลงมาจากการผสมกันของภาษาตั้งแต่สองภาษาขึ้นไป ซึ่งแตกต่างกับภาษาพิดจินที่มีความซับซ้อนของไวยากรณ์น้อยลงมากเมื่อเทียบกับภาษาที่นำมาดัดแปลง ภาษาครีโอลมีความซับซ้อนทางภาษามากกว่าภาษาต้นตอเพราะได้รับอิทธิพลจากทั้งสองภาษาทั้งยังมีระบบไวยากรณ์ที่คงที่ มีคำศัพท์จำนวนมาก และมีผู้พูดเป็นภาษาแม่ ซึ่งทำให้ภาษาครีโอลแตกต่างจากภาษาพิดจินพอสมควร
ดูเพิ่ม

ภาษาพิดจิน
ภาษาผสม
ภาษาที่สอง

ภาษาที่สอง (อังกฤษ: second language) หมายถึง ภาษาที่บุคคลเรียนรู้หลังจากภาษาแรก อาจจะเป็นภาษาที่ผู้พูดเรียนรู้และใช้งานในฐานะภาษาต่างประเทศ (foreign language) หรือเป็นภาษาที่ใช้ในประเทศบ้านเกิดแต่ไม่ใช่ภาษาแม่ของผู้พูดก็ได้ เช่น ภาษาอังกฤษในฐานะภาษาที่สองในประเทศอินเดีย ประเทศฟิลิปปินส์
ภาษาซูรีเกา

| ภาษาซูรีเกา |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด:  ฟิลิปปินส์
ภูมิภาค: จังหวัดซูรีเกาเดลนอร์เต, พื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดซูรีเกาเดลซูร์ และพื้นที่บางส่วนของจังหวัดคารากา (หมู่เกาะดีนากัต), อากูซันเดลนอร์เต, อากูซันเดลซูร์ และดาเบาโอรีเยนตัล
ชาติพันธุ์: ชาวซูรีเกา
จำนวนผู้พูด: 500,000 คน  (2009)
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  มาเลโย-พอลินีเชียนฟิลิปปินส์ฟิลิปปินส์กลางวิซายัสวิซายัสใต้ภาษาซูรีเกา
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ: ภาษาระดับภูมิภาคในฟิลิปปินส์
ผู้วางระเบียบ: คณะกรรมการว่าด้วยภาษาฟิลิปปินส์
รหัสภาษา
ISO 639-3: อย่างใดอย่างหนึ่ง: sgd – Surigaonon tgn – Tandaganon
พื้นที่ที่ใช้ภาษาซูรีเกา ตามข้อมูลของ Ethnologue
ภาษาซูรีเกา (ฟิลิปีโนและอังกฤษ: Surigaonon) เป็นภาษาท้องถิ่นในฟิลิปปินส์ ใช้พูดในจังหวัดซูรีเกาเดลนอร์เตและบางส่วนของจังหวัดอากูซันเดลนอร์เต ใกล้เคียงกับภาษาบูตัวนอนและภาษาเตาซุก
ภาวะเสียการอ่านเข้าใจ

| ภาวะเสียการอ่านเข้าใจ (Dyslexia) |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: Reading disorder, alexia

ลายมือของภาวะเสียการอ่านเข้าใจในภาษากรีก
สาขาวิชา: ประสาทวิทยา, กุมารเวชศาสตร์
อาการ: ปัญหาในการอ่าน
การตั้งต้น: วัยเรียน
ประเภท: Surface dyslexia
สาเหตุ: พันธุกรรม และ ปัจจัยแวดล้อม
ปัจจัยเสี่ยง: ประวัติครอบครัว, โรคซนสมาธิสั้น
วิธีวินิจฉัย: การทดสอบความจำ การสะกดคำ การมองเห็น และการอ่าน
โรคอื่นที่คล้ายกัน: ปัญหาการได้ยิน หรือ ปัญหาการมองเห็น, การสอนไม่เพียงพอ
การรักษา: การปรับวิธีการสอน
ความชุก: 3–7%
ภาวะเสียการอ่านเข้าใจ หรือ ภาวะเสียการอ่านรู้ความ หรือภาวะอ่านไม่เข้าใจ (อังกฤษ: dyslexia) เป็นความพิการทางการเรียนรู้รูปแบบหนึ่งที่ทำให้ผู้ป่วยมีปัญหาทั้งความคล่องแคล่วและความแม่นยำในการอ่าน การพูด และการสะกดคำ ซึ่งอาจแสดงอาการเป็นความยากลำบากในการรับรู้เสียง การถอดรหัสเสียง การเข้าใจตัวอักษร ความจำเสียงระยะสั้น และ/หรือการเรียกชื่อสิ่งของ ซึ่งไม่เหมือนกันกับภาวะอ่านลำบากที่เกิดจากสาเหตุอื่น เช่นความพิการทางตาหรือการได้ยินหรือจากการไม่ได้เรียนรู้วิธีอ่านหนังสือ เชื่อว่ามีผู้ที่มีภาวะอ่านไม่เข้าใจอยู่ 5-10% ของประชากรหนึ่งๆ แม้จะยังไม่มีการศึกษาวิจัยหาความชุกที่แท้จริงของภาวะนี้ก็ตาม
สาเหตุ

นับตั้งแต่มีการบรรยายภาวะนี้เอาไว้ครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 1881 มีนักวิทยาศาสตร์จำนวนมากที่พยายามหาสาเหตุพื้นฐานทางระบบชีวประสาทของภาวะเสียการอ่านเข้าใจ ตัวอย่างเช่น บางคนพยายามเชื่อมโยงภาวะที่ผู้ป่วยไม่สามารถมองเห็นตัวอักษรได้ชัดเจน (ซึ่งเป็นอาการที่พบบ่อยอย่างหนึ่งของภาวะเสียการอ่านเข้าใจ) เข้ากับความผิดปกติในการพัฒนาของเซลล์ประสาทที่ควบคุมการมองเห็นภาพ เป็นต้น
แหล่งข้อมูลอื่น

Dyslexia
Misunderstood Minds Experience (simulating what dyslexics experience)
| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: F81.0 (developmental), R48.0 ICD-9-CM: 315.02 OMIM: 127700 MeSH: D004410 DiseasesDB: 4016
ทรัพยากรภายนอก: MedlinePlus: 001406 eMedicine: article/1835801 Patient UK: ภาวะเสียการอ่านเข้าใจ
Inferior parietal lobule (superior view). Some dyslexics demonstrate less electrical activation in this area.
ภาวะเม็ดเลือดแดงหลากขนาด

| ภาวะเม็ดเลือดแดงหลากขนาด (Anisocytosis) |
| --- | --- |

เซลล์เม็ดเลือดแดงของมนุษย์จากผู้ป่วยที่มีภาวะเม็ดเลือดแดงหลากขนาด
ภาวะเม็ดเลือดแดงหลากขนาด (อังกฤษ: Anisocytosis) เป็นศัพท์ทางการแพทย์ หมายถึง เซลล์เม็ดเลือดแดงของผู้ป่วยมีขนาดไม่เท่ากัน มักพบในภาวะเลือดจางและภาวะเลือดอื่น ๆ อาจทำให้เกิดการวินิจฉัยผิดพลาดในการตรวจนับเม็ดเลือดอย่างสมบูรณ์ (CBC) ด้วยการพบค่าการตรวจนับเม็ดเลือดขาวที่สูงขึ้น, การพบการจับกลุ่มของเม็ดเลือดแดง, เศษของเม็ดเลือดแดง, เกล็ดเลือดยักษ์หรือการจับกลุ่มของเกล็ดเลือด นอกจากนี้ เม็ดเลือดแดงหลากขนาดยังเป็นลักษณะเฉพาะของเลือดวัว
ภาวะเม็ดเลือดแดงหลากขนาด วัดได้จากความกว้างของการกระจายขนาดเม็ดเลือดแดง (RDW) คำนวณโดยการนำค่าสัมประสิทธิ์การแปรผันของการกระจายปริมาตรเม็ดเลือดแดง หารด้วยปริมาตรของเม็ดเลือดแดงโดยเฉลี่ย (MCV)
ประเภท

ภาวะเม็ดเลือดแดงหลากขนาดสามารถระบุได้จากค่า RDW และจำแนกประเภทตามขนาดเม็ดเลือดแดงที่วัดโดยค่า MCV ดังนั้นจะแบ่งประเภทได้ดังนี้
เม็ดเลือดแดงหลากขนาด โดยมีเม็ดเลือดแดงเล็กกว่าปกติ (anisocytosis with microcytosis) – ภาวะขาดธาตุเหล็ก, โรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียว
เม็ดเลือดแดงหลากขนาด โดยมีเม็ดเลือดแดงใหญ่กว่าปกติ (anisocytosis with macrocytosis) – การขาดวิตามินบี12 หรือการขาดโฟเลต, ภาวะเม็ดเลือดแดงแตกจากภูมิต้านตนเอง (autoimmune hemolytic anemia), เคมีบำบัดที่เป็นพิษต่อเซลล์ (cytotoxic chemotherapy), โรคตับเรื้อรัง, กลุ่มอาการเอ็มดีเอส (myelodysplastic syndrome)
ค่า RDW ที่สูงขึ้น พบในภาวะเลือดจางจากการขาดธาตุเหล็ก และค่า RDW ที่ต่ำลงหรือปกติ พบในทาลัสซีเมียใหญ่ (thalassemia major) หรือคูลลีแอนิเมีย (Cooley's anemia), ทาลัสซีเมียกลาง (thalassemia intermedia)
เม็ดเลือดแดงหลากขนาด โดยมีเม็ดเลือดแดงขนาดปกติ – การขาดธาตุเหล็ก วิตามินบี12 หรือโฟเลต ในระยะเริ่มต้น, เลือดจางไดมอร์ฟิก (dimorphic anemia), โรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียว, โรคตับเรื้อรัง, กลุ่มอาการเอ็มดีเอส (myelodysplastic syndrome)
ศัพทมูล

มาจากภาษากรีกโบราณ โดย an- แปลว่า ไม่มี หรือคุณลักษณะในทางลบ, iso- แปลว่า เท่ากัน, cyt- แปลว่า เซลล์, -osis แปลว่า ภาวะ
ดูเพิ่ม

ภาวะเลือดมีเม็ดเลือดแดงผิดรูป (poikilocytosis)
แหล่งข้อมูลอื่น

| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: R71 ICD-9-CM: 790.09 DiseasesDB: 725
ภาวะไม่มีการสร้างของระบบท่อมุลเลอเรียน

| ภาวะไม่มีการสร้าง ของระบบท่อมุลเลอเรียน (Müllerian agenesis)> บัญชีจำแนกและลิงก์ไปภายนอก |
| --- | --- |
ICD-10: Q51.0, Q52.0
ICD-9: 626.0
OMIM: 158330
DiseasesDB: 8390
ภาวะไม่มีการสร้างของระบบท่อมุลเลอเรียน (อังกฤษ: Müllerian agenesis) เป็นความผิดปกติแต่กำเนิดชนิดหนึ่งซึ่งเกิดกับผู้หญิง ผู้ป่วยจะมีการเจริญของระบบท่อมุลเลอเรียนที่ไม่สมบูรณ์ ทำให้ไม่มีการเจริญของมดลูก ท่อนำไข่ และช่องคลอดส่วนบน โรคนี้เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดเป็นอันดับ 2 ของภาวะไม่มีประจำเดือนแบบปฐมภูมิ (ไม่เคยมีประจำเดือนเลยตั้งแต่แรก) รองจากภาวะต่อมเพศล้มเหลว (เช่นที่พบในกลุ่มอาการเทอร์เนอร์) ภาวะนี้เรียกอีกอย่างว่ากลุ่มอาการเมเยอร์-รอคิแทนสกี-คุสท์เนอร์-เฮาเซอร์ หรือ กลุ่มอาการ MRKH (อังกฤษ: MRKH or Mayer-Rokitansky-Küstner-Hauser Syndrome) ตามชื่อของ ออกัสต์ ฟรานซ์ โจเซฟ คาร์ล เมเยอร์, คาร์ล เฟรเฮอร์ ฟอน รอคิแทนสกี, เฮอร์มันน์ คุสท์เนอร์ และ จอร์จ อังเดร เฮาเซอร์
สาเหตุ

สาเหตุของภาวะนี้ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด มีการศึกษาเกี่ยวกับยีนหลายตัวเพื่อหาว่าโรคนี้อาจเป็นโรคทางพันธุกรรมหรือไม่ แต่ยังไม่พบปัจจัยโดดปัจจัยใดที่เป็นสาเหตุของโรคนี้ ทราบแต่เพียงว่าเกิดขึ้นที่ความผิดปกติการเจริญของระบบท่อมุลเลอเรียน ซึ่งจะเจริญเป็นท่อนำไข่ มดลูก และส่วนบนของช่องคลอด อวัยวะเหล่านี้เป็นอวัยวะที่พบในกลุ่มอาการ MRKH จึงทำให้เชื่อว่าความผิดปกติของการเจริญของระบบท่อมุลเลอเรียนเป็นสาเหตุของโรคนี้
แหล่งข้อมูลอื่น

Online 'Mendelian Inheritance in Man' (OMIM) 277000
MRKH Organization
MRKH UK เก็บถาวร 2021-03-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
The National Centre for Adolescent and Adult Females with Congenital Abnormalities of the Genital Tract (UK) เก็บถาวร 2013-01-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
MRKH Support เก็บถาวร 2011-07-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
MRKH Online Health Chat เก็บถาวร 2011-07-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
MRKH FAQ เก็บถาวร 2011-07-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ภาษาปาซี้

| ภาษาปาซี้ |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: จีน, เวียดนาม
จำนวนผู้พูด: unknown (undated figure of 1,300)
ตระกูลภาษา: ขร้า-ไท  ไทตะวันตกเฉียงใต้?ภาษาปาซี้
รหัสภาษา
ISO 639-3: pdi
ภาษาปาซี้ (อังกฤษ: Pa Di language, [pa31 zi31]) เป็นภาษากลุ่มไทตะวันตกเฉียงใต้ที่ชายแดนจีน–เวียดนาม โดยมีผู้พูดประมาณ 300 คนในอำเภอ Muong Khuong จังหวัดหล่าวกาย ประเทศเวียดนาม ซึ่งรัฐบาลเวียดนามจัดให้เป็นชาวTày เสียงวรรณยุกต์ภาษานี้มีความคล้ายกับภาษาไทย
Jerold Edmondson รายงานว่ามีผู้พูดประมาณ 300 คน อย่างไรก็ตาม Bùi Quốc Khánh (2013) รายงานผู้พูดภาษานี้ที่ 3,000 คนในหมู่บ้าน 19 แห่งใน Mường Khương, Tung Trung Phố และ Nậm Chảy
ภาษาปาห์ลาวานี

| ปาห์ลาวานี |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศอัฟกานิสถาน
ภูมิภาค: อำเภอแจคอนซูร์
สูญแล้ว: (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: อินโด-ยูโรเปียน  อินโด-อิเรเนียนอิหร่านตะวันตกตะวันตกเฉียงใต้เปอร์เซียปาห์ลาวานี
ระบบการเขียน: อักษรเปอร์เซีย
รหัสภาษา
ISO 639-3: phv
ปาห์ลาวานี (อังกฤษ: Pahlavani) เป็นหนึ่งในกลุ่มภาษาเปอร์เซียที่ไม่มีใครพูดแล้ว โดยเป็นภาษาที่เคยมีคนใช้ในประเทศอัฟกานิสถาน
ภาษาปูโก

| ภาษาปูโก |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: ลาว
จำนวนผู้พูด: ไม่แน่นอน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ขร้า-ไท  กัม-ไทเบ-ไทไท-แสกภาษาปูโก
รหัสภาษา
ISO 639-3: puk
ภาษาปูโก (อังกฤษ: Pu Ko language) หรือ ภาษาโปโก (Poko language) มีผู้พูดในประเทศลาวประมาณสองหมู่บ้าน ไม่ทราบจำนวนแน่นอน จัดอยู่ในตระกูลภาษาขร้า-ไท กลุ่มภาษากัม-ไท สาขาเบ-ไท สาขาย่อยไท-แสก
ภาวะไม่ทนต่อแล็กโทส

| ภาวะไม่ทนต่อแล็กโทส (Lactose intolerance) |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: Lactase deficiency, hypolactasia, alactasia, lactose challenged

น้ำตาลแล็กโทส ประกอบขึ้นจากน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวสองชนิด
สาขาวิชา: วิทยาทางเดินอาหาร
อาการ: ปวดท้อง, แน่นท้อง, ถ่ายเหลว, ท้องอืด, คลื่นไส้
ภาวะแทรกซ้อน: ไม่ทำความเสียหายให้กับระบบทางเดินอาหาร
การตั้งต้น: 30–120 นาที หลังกินผลิตภัณฑ์นม
สาเหตุ: การสูญเสียความสามารถในการย่อยแล็กโทส อาจมาจากพันธุกรรม หรือจากการบาดเจ็บต่อลำไส้เล็ก
วิธีวินิจฉัย: วินิจฉัยจากอาการ อาการดีขึ้นหลังงดกินแล็กโทส
โรคอื่นที่คล้ายกัน: กลุ่มอาการลำไส้ไวเกินต่อการกระตุ้น, โรคของซีลิแอ็ก, โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง, การแพ้โปรตีนนมวัว
การรักษา: ลดอาหารที่มีแล็กโทส, ผลิตภัณฑ์เสริมเอนไซม์แล็กเทส, รักษาที่ต้นเหตุ
ความชุก: ประมาณร้อยละ 65 ของประชากร (ในชาวยุโรปพบได้น้อยกว่า)
ระวังสับสนกับ การแพ้นมวัว
ภาวะไม่ทนต่อแล็กโทส (อังกฤษ: lactose intolerance) หรือนิยมเรียกแบบไม่เป็นทางการว่าการแพ้นม เป็นภาวะที่ร่างกายไม่สามารถสลายแล็กโทส เนื่องจากการขาดเอนไซม์แล็กเทสที่จำเป็นในระบบย่อยอาหาร มีการประมาณว่าผู้ใหญ่ทั่วโลกราว 75% มีการผลิตแล็กเทสลดลงในวัยผู้ใหญ่ ความถี่ของการลดการผลิตแล็กเทสมีแตกต่างกันตั้งแต่ 5% ในยุโรปเหนือ ไปจนถึง 71% ในซิซิลี และมากกว่า 90% ในบางประเทศทวีปแอฟริกาและเอเชีย
น้ำตาลโมเลกุลคู่ไม่สามารถถูกดูดซึมผ่านผนังของลำไส้เล็กเข้าไปยังกระแสเลือดได้ ดังนั้น ในการขาดแล็กเทส แล็กโทสซึ่งมีอยู่ในผลิตภัณฑ์นมที่ย่อยแล้วจะไม่ถูกทำให้แตกตัวและผ่านไปจนถึงลำไส้ใหญ่โดยไม่มีการย่อยสลาย  โอเปอร์รอนของแบคทีเรียในลำไส้จะเข้ามาสลายแล็กโทสอย่างรวดเร็ว และส่งผลให้เกิดการหมักภายในร่างกายสิ่งมีชีวิต และผลิตแก๊สออกมาในปริมาณมาก (ได้แก่ ไฮโดรเจน คาร์บอนไดออกไซด์ และมีเทนผสมกัน) ซึ่งอาจก่อให้เกิดอาการบริเวณท้องได้หลายอย่าง รวมทั้ง ท้องเป็นตะคริว คลื่นไส้ เรอบ่อย กรดไหลย้อน และผายลม นอกเหนือจากนั้น แล็กโทส เช่นเดียวกับน้ำตาลที่ไม่ถูกดูดซึมอื่น ๆ (อย่างเช่น ซอร์บิทอล แมนนิทอล และไซลิทอล) การมีของแล็กโทสและผลิตภัณฑ์จากการหมักจะเพิ่มแรงดันออสโมติกในลำไส้ใหญ่
เนื่องจากภาวะไม่ทนต่อแล็กโทสเกิดจากการที่ร่างกายย่อยแล็กโทสไม่ได้ จึงถือว่าไม่ได้เกิดจากกระบวนการภูมิแพ้ ไม่ถือเป็นโรคภูมิแพ้อาหาร และเป็นคนละโรคกับการแพ้โปรตีนนมวัว (cow's milk protein allergy)
ชีววิทยาแล็กเทส

สภาวะปกติของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมสำหรับตัวอ่อนของสปีชีส์เพื่อรับมือกับการผลิตแล็กเทสที่ลดลงในช่วงปลายระยะหย่านม (ซึ่งเป็นระยะเวลาที่แตกต่างกันไปในแต่ละสปีชีส์) ในมนุษย์ สังคมที่ไม่บริโภคนม การผลิตแล็กเทสมักจะลดลงถึง 90% ในช่วงสี่ปีแรกของชีวิต ถึงแม้ว่าค่าการลดลงที่แม่นยำมีความแตกต่างกันอย่างมาก
อย่างไรก็ตาม ประชากรมนุษย์บางส่วนมีการกลายพันธุ์บนโครโมโซม 2 ซึ่งกำจัดการปิดการผลิตแล็กเทส ทำให้สมาชิกของประชากรเหล่านี้สามารถบริโภคนมสดและผลิตภัณฑ์จากนมได้ตลอดชีวิตโดยไม่ประสบกับความยากลำบากต่อไปได้ ซึ่งเป็นการปรับตัวให้เข้ากับสมัยปัจจุบันที่มีการบริโภคนม และได้เกิดขึ้นแยกต่างหากในทั้งยุโรปเหนือและแอฟริกาตะวันออกในหมู่ประชากรที่เคยมีวิถีชีวิตด้วยการเลี้ยงปศุสัตว์ การผลิตแล็กเทสได้ตลอดชีวิต ทำให้การย่อยแล็กโทสสามารถดำเนินต่อไปได้จนกระทั่งเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ เป็นแอลลีลเด่น ทำให้ภาวะไม่ทนต่อแล็กโทสเป็นลักษณะพันธุกรรมด้อย
บางวัฒนธรรม อย่างเช่น ญี่ปุ่น ที่ซึ่งมีการบริโภคนมเพิ่มมากขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับรูปแบบการกินอาหารแต่เดิม แสดงให้เห็นว่าการแพ้แล็กโทสมีความชุกลดลง ถึงแม้ว่าจะมีความโน้มเอียงรับโรคตามพันธุกรรมก็ตาม
ภาวะไม่ทนต่อแล็กโทสในด้านพยาธิวิทยาสามารถเกิดได้จากการแพ้กลูเตน ซึ่งสร้างความเสียหายแก่วิลลัสในลำไส้เล็กซึ่งผลิตแล็กเทส ภาวะไม่ทนต่อแล็กโทสประเภทนี้จะเกิดขึ้นชั่วคราวเท่านั้น ภาวะไม่ทนต่อแล็กโทสที่เกิดขึ้นจากการแพ้กลูเตนจะหายจากอาการหลังจากผู้ป่วยงดรับประทานอาหารที่มีกลูเตนเป็นระยะเวลาเพียงพอให้วิลลิสฟื้นฟู
สำหรับบางคนซึ่งรายงานปัญหาเกี่ยวกับการบริโภคแล็กโทสไม่ได้มีภาวะไม่ทนต่อแล็กโทสอย่างแท้จริง ในการศึกษาผู้ใหญ่ชาวซิซิลี 323 คน พบว่ามีเพียง 4% ซึ่งมีทั้งภาวะไม่ทนต่อแล็กโทสและการย่อยแล็กโทสผิดปกติ ในขณะที่ 32.2% เป็นผู้ที่มีการย่อยแล็กโทสผิดปกติ แต่ไม่ได้มีผลสรุปออกมาว่าแพ้แล็กโทส อย่างไรก็ตามในอีกงานศึกษาหนึ่ง พบว่า 72% ของชาวซิซิลี 100 คน มีภาวะไม่ทนต่อแล็กโทส และชาวอิตาลีตอนเหนือ 106 คน จาก 208 คน (51%) มีภาวะไม่ทนต่อแล็กโทส
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ภาวะไม่ทนต่อแล็กโทส
| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: E73 ICD-9-CM: 271.3 OMIM: 223100 MeSH: D007787 DiseasesDB: 7238
ทรัพยากรภายนอก: MedlinePlus: 000276 eMedicine: med/3429 ped/1270 Patient UK: ภาวะไม่ทนต่อแล็กโทส
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย