stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เหยี่ยวออสเปร
สถานะการอนุรักษ์

เหยี่ยวออสเปรมีการกระจายพันธุ์กว้างกินพื้นที่ถึง 9,670,000 กม.2 แค่ในแอฟริกาและอเมริกา คาดกันว่าทั่วโลกมีประชากรเหยี่ยวออสเปรถึง 460,000 ตัว ถึงแม้ว่าจำนวนประชากรทั่วโลกจะไม่มีการระบุบแน่ชัด แต่ก็เชื่อว่ายังไม่เข้าเกณฑ์การลดลงของจำนวนประชากรของบัญชีแดงของสหภาพเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (การลดลงของจำนวนประชากรต้องมากกว่า 30% ใน 10 ปีหรือ 3 รุ่น) และด้วยเหตุนี้เหยี่ยวออสเปรจึงถูกจัดสถานะเป็นความเสี่ยงต่ำ มีหลักฐานการลดจำนวนลงในระดับภูมิภาคในรัฐเซาท์ออสเตรเลียซึ่งเป็นถิ่นอาศัยดั้งเดิมในอ่าวสเพนเซอร์ (Spencer Gulf) และตามแม่น้ำมูร์เรย์ (Murray River) ช่วงล่างซึ่งไม่พบเหยี่ยวมาหลายทศวรรษแล้ว
ในตอนปลายของคริสต์ศตวรรษที่ 19 และตอนต้นของคริสต์ศตวรรษที่ 20 การคุกคามต่อประชากรเหยี่ยวออสเปรหลักๆคือการเก็บกินไข่และการล่านกที่โตเต็มวัยโดยนกนักล่าชนิดอื่น แต่การลดลงอย่างรุนแรงของจำนวนประชากรในหลายพื้นที่ในช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1950 และ 1960 บางส่วนนั้นเกิดจากผลกระทบที่เกิดขึ้นในระบบสืบพันธุ์จากยาฆ่าแมลง เช่น DDT ยาฆ่าแมลงส่งผลต่อกระบวนการเผาผลาญแคลเซียมของนกเป็นผลให้เปลือกไข่บาง แตกง่าย หรือ ไข่ฝ่อไม่เป็นตัว เพราะการห้ามใช้ DDT ในหลายประเทศในตอนต้นของคริสต์ทศวรรษที่ 1970 และการรบกวนที่ลดลง ทำให้เหยี่ยวออสเปรและนกล่าเหยื่อชนิดอื่นที่ได้รับผลกระทบเพิ่มจำนวนขึ้น  ในรัฐเซาท์ออสเตรเลีย สถานที่ทำรังบนคาบสมุทรไอร์ (Eyre Peninsula) และเกาะจิงโจ้กำลังเสี่ยงต่อการคุกคามจากสันทนาการชายหาดที่ไม่มีการจัดการและการพัฒนาเมืองที่รุกล้ำเข้ามา
ในเชิงวัฒนธรรม

นีซอส (Nisos) กษัตริย์แห่งเมการา (Megara) ในตำนานเทพเจ้ากรีกได้กลายร่างเป็นอินทรีทะเลหรือเหยี่ยวออสเปรและเข้าจิกตีพระธิดาของตนหลังจากทราบว่าพระธิดาได้ตกหลุมรักไมนอส (Minos) กษัตริย์แห่งครีต
พลินิผู้อาวุโส นักเขียนชาวโรมันได้บันทึกว่าพ่อแม่ของเหยี่ยวออสเปรจะให้ลูกบินถึงอาทิตย์เพื่อทำการทดสอบ ซึ่งไม่เป็นความจริง
อีกตำนานหนึ่งที่กล่าวถึงเหยี่ยวออสเปร มาจากงานเขียนของอัลเบอร์ตัส แม็กนัสและบันทึกใน Holinshed's Chronicles ซึ่งเขียนว่านกมีเท้าข้างหนึ่งเป็นพังผืดและอีกข้างเป็นกรงเล็บ
มีความเชื่อในสมัยยุคกลางกันว่าปลานั้นถูกสะกดโดยเหยี่ยวออสเปร ทำให้ปลาหงายท้องยอมให้จับแต่โดยดี ซึ่งความเชื่อนี้ได้รับการอ้างอิงโดยเชกสเปียร์ในองก์ที่ 4 ฉากที่ 5 ของ Coriolanus:
I think he'll be to Rome
As is the osprey to the fish, who takes it
By sovereignty of nature.
กวีชาวไอริช วิลเลียม บัสเลอร์ เยตส์ (William Butler Yeats) ได้ใช้เหยี่ยวออสเปรพเนจรสีเทาเป็นตัวแทนของความเสียใจใน The Wanderings of Oisin and Other Poems (1889)
ในมุทราศาสตร์ เหยี่ยวออสเปรวาดแสดงในรูปนกอินทรีสีขาว และเมื่อไม่นานมานี้ นกได้กลายเป็นสัญลักษณ์ของการตอบสนองในเชิงบวกต่อธรรมชาติ และเป็นรูปที่ปรากฏบนแสตมป์มากกว่า 50 ดวง ถูกใช้เป็นชื่อตราสินค้าหลายชนิด ชื่อทีมกีฬา (เช่น ทีมออสเปร (Ospreys) กีฬารักบี้ ทีมมิสซูลา ออสเปร (Missoula Osprey) กีฬาเบสบอล ทีมซีแอตเทิล ซีฮอว์ก (Seattle Seahawks) กีฬาอเมริกันฟุตบอล และ นอร์ท ฟลอริดา ออสเปร (North Florida Ospreys) ทีมกีฬามหาวิทยาลัย) หรือเป็นตัวนำโชค (เช่น ทีมสกีเมืองเจอราลด์ตัน (Geraldton) ในประเทศออสเตรเลีย มหาวิทยาลัยนอร์ท ฟลอริดา (University of North Florida) มหาวิทยาลัย ซาลี เรกกินา (Salve Regina University) วิทยาลัยวากเนอร์ (Wagner College) มหาวิทยาลัยนอร์ท แคโรไลนา (University of North Carolina) ที่วิลมิงตัน และวิทยาลัยริชาร์ด สตอกตัน (Richard Stockton College)
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อความเต็มของ The Fish Hawk, or Osprey by John James Audubon ที่วิกิซอร์ซ
แม่แบบ:EBirdSpecies
เหยี่ยวออสเปร photo gallery at VIREO (Drexel University)
แม่แบบ:NeotropicalBirds
UK Osprey Information Royal Society for the Protection of Birds
แม่แบบ:ARKive
Osprey species text in The Atlas of Southern African Birds
Osprey – Pandion haliaetus – USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
Osprey Info Animal Diversity Web
USDA Forest Service osprey data
Osprey Nest Monitoring Program at OspreyWatch
Ospreys Rebound, Rely On Help From Humans เก็บถาวร 5 กุมภาพันธ์ 2015 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน  Documentary produced by Oregon Field Guide
Hellgate Ospreys Bird Cam Montana Osprey Project, hosted by the Cornell Lab
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q25332  Wikispecies: Pandion haliaetus  ABA: osprey  ADW: Pandion_haliaetus  Avibase: 5BCF1891777ED3D3  BioLib: 8540  BirdLife: 22694938  BOLD: 12487  BTO: OSPRE  eBird: osprey  EoL: 45509079  EPPO: PNDNHA  Fauna Europaea: 96736  Fossilworks: 368439  GBIF: 2480726  IBC: osprey-pandion-haliaetus  iNaturalist: 116999  IRMNG: 11334237  ITIS: 175590  IUCN: 22694938  NBN: NBNSYS0000000292  NCBI: 56262  Species+: 10360  WoRMS: 159377  Xeno-canto: Pandion-haliaetus 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ 
อื่น ๆ:  NARA 
ชนิดย่อยอเมริกัน
ชนิดย่อยออสเตรเลียเป็นชนิดย่อยที่มีความแตกต่างมากที่สุด

ขณะบินพร้อมปลาที่จับได้ในรัฐเท็กซัส สหรัฐอเมริกา
คู่นกที่รังเทียมในรัฐออริกอน สหรัฐอเมริกา
Pandion haliaetus
ขณะบิน
ลักษณะการพุ่งโฉบ จับเหยื่อ และโผบินขึ้นไปพร้อมเหยื่อของเหยี่ยวออสเปรในประเทศอินเดีย
นกวัยอ่อนบนรังเทียม
แฟมิลี่มาร์ท

| --- | --- |

ชื่อท้องถิ่น: 株式会社ファミリーマート
ชื่อโรมัน: Kabushiki gaisha FamirīMāto
ประเภท: บริษัทย่อย
ISIN: JP3802600001 
อุตสาหกรรม: ร้านสะดวกซื้อ
ก่อตั้ง: กันยายน 1973; 51 ปีที่แล้ว (1973-09) ที่ซายามะ ประเทศญี่ปุ่น (รวมบริษัทในวันที่ 1 กันยายน 1981; 43 ปีก่อน (1981-09-01))
ผู้ก่อตั้ง: Seibu Retailing Group
สำนักงานใหญ่: ชิบาอูระ มินาโตะ, โตเกียว, ประเทศญี่ปุ่น
จำนวนที่ตั้ง: 24,941 (กรกฎาคม 2564)
พื้นที่ให้บริการ: ญี่ปุ่น ไต้หวัน จีนแผ่นดินใหญ่ ฟิลิปปินส์ ไทย เวียดนาม อินโดนีเซีย มาเลเซีย
บุคลากรหลัก:   โคจิ ทากายานางิ (กรรมการและประธานกรรมการ  เค็นซูเกะ โฮโซมิ (ผู้แทนกรรมการและประธาน) 
ผลิตภัณฑ์: โอมูซูบิ ของว่างร้อน อาหารแช่เย็น โอเด้ง กาแฟและเครื่องดื่มปั่น
รายได้: 477.5 พันล้านเยน (2560)
รายได้จากการดำเนินงาน: 42.8 พันล้านเยน (2560)
รายได้สุทธิ: 21.9 พันล้านเยน (2560)
สินทรัพย์: 730.3 พันล้านเยน (2559)
ส่วนของผู้ถือหุ้น: 295.2 พันล้านเยน (2559)
พนักงาน: 16,601 (2560)
บริษัทแม่:   Seibu Retailing Group (1973–2006)  FamilyMart UNY Holdings Co., Ltd. (2017–2020)  อิโตจู (2020–ปัจจุบัน) 
บริษัทในเครือ: ฟามิมะ!!
เว็บไซต์: www.family.co.jp
| --- | --- |

ประเภท: สาขา
ISIN: JP3802600001 
อุตสาหกรรม: ร้านสะดวกซื้อ
รูปแบบ: บริษัทมหาชน
ก่อตั้ง: พ.ศ. 2535 (ประเทศไทย)
ผู้ก่อตั้ง: เซยูกรุป 
เลิกกิจการ: พ.ศ. 2566 (ประเทศไทย)
สำนักงานใหญ่: 99,99/99 หมู่ที่ 2 ถนนแจ้งวัฒนะ ตำบลบางตลาด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี 11120 
เจ้าของ: เซ็นทรัล ฟู้ด รีเทล
เว็บไซต์: https://www.familymart.co.th/
ร้านแฟมิลี่มาร์ท ในเมืองโอซาก้า ประเทศญี่ปุ่น
แฟมิลี่มาร์ท (อังกฤษ: FamilyMart; ญี่ปุ่น: ファミリーマート; โรมาจิ: Famirīmāto) เป็นกิจการค้าปลีกลักษณะร้านสะดวกซื้อ (Convenience Store) ที่ดำเนินธุรกิจจัดจำหน่ายสินค้าอุปโภค บริโภค ที่เปิดบริการตลอด 24 ชั่วโมง จึงอำนวยความสะดวกสำหรับลูกค้าทั้งในด้านเวลา สถานที่ และสินค้าที่มีให้เลือกอย่างครบครัน
แฟมิลี่มาร์ทเป็นกิจการร้านค้าที่มีกำเนิดมาจากประเทศญี่ปุ่น ในเครือเซซันกรุ๊ป ซึ่งเป็นเจ้าของกิจการห้างสรรพสินค้าเซบุ และร้านซูปเปอร์สโตร์เซยู โดยเริ่มมีแนวคิดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2516 และเปิดสาขาแรกในปี พ.ศ. 2518 จากนั้นได้เปิดสาขาในต่างประเทศ รวมถึงประเทศไทย
ร้านค้าที่ต่างประเทศ > ประเทศไทย

ร้านแฟมิลี่มาร์ทในประเทศไทยเป็นธุรกิจที่ร่วมลงทุนระหว่างคนไทย และญี่ปุ่นโดย บริษัท สยามแฟมิลี่มาร์ท โฮลดิ้ง จำกัด, บริษัท แฟมิลี่มาร์ท ประเทศญี่ปุ่น ในเครือเซซัน กรุ๊ป, บริษัท อิโตชู ซึ่งเป็นบริษัทการค้าระหว่างประเทศรายใหญ่อันดับ 1 ประเทศญี่ปุ่น และ บริษัท ห้างสรรพสินค้าโรบินสัน จำกัด (มหาชน) ได้เซ็นสัญญา ซื้อสิทธิ์ประกอบกิจการค้าปลีกจากบริษัท แฟมิลี่มาร์ทโดยใช้ชื่อว่า “บริษัท สยามแฟมิลี่มาร์ท จำกัด” ด้วยทุนจดทะเบียน 800,000,000 บาท เมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2535 และเปิดสาขาแรกที่ย่านพระโขนงในปีถัดมา
โดยเมื่อวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2555 เซ็นทรัล รีเทล คอร์ปอเรชั่น บริษัทในกลุ่มเซ็นทรัล ได้ลงนามในสัญญาเข้าซื้อหุ้นของ บริษัท สยามแฟมิลี่มาร์ท จำกัด ในจำนวน 50.29% จึงทำให้กลุ่มเซ็นทรัลกลายเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ในบริษัทฯ และยังทำให้กลุ่มเซ็นทรัลกลายเป็นผู้บริหารร้านสะดวกซื้อแฟมิลี่มาร์ทในประเทศไทย ซึ่งจากการลงนามในครั้งนี้ ทำให้กลุ่มเซ็นทรัลได้จัดวิธีการบริหารใหม่ทั้งหมด โดยในปีต่อมาได้เปลี่ยนชื่อ บริษัท สยามแฟมิลี่มาร์ท จำกัด เป็น บริษัท เซ็นทรัล แฟมิลี่มาร์ท จำกัด จัดรูปแบบร้านค้าต้นแบบเพื่อกำหนดรูปแบบของสาขาแฟมิลี่มาร์ทหลังจากนี้ และเริ่มนำสินค้าประเภทอาหารสดจากร้านค้าที่บริหารโดยเซ็นทรัลเรสเทอรองค์กรุ๊ปเข้ามาขาย เช่นข้าวกล่องจากร้าน เดอะเทอเรซ โดนัทจากมิสเตอร์โดนัท เป็นต้น รวมถึงนำแฟมิลี่มาร์ทเข้าร่วมเป็นหนึ่งในร้านค้าพันธมิตรของเครือข่ายบัตร "เดอะ วัน การ์ด" ทำให้สมาชิกเดอะ วัน การ์ด สามารถสะสมและแลกคะแนนที่ร้านได้ทุกสาขา
ในปี พ.ศ. 2560 ได้มีการเปิดและปรับโฉมสาขาต่าง ๆ เช่น สาขาโรงแรมฮอลิเดย์ อินน์ สีลม โดยเพิ่มอาหารและเครื่องดื่ม ร้านกาแฟเซกาเฟรโด ซาเนตติ บาร์เครื่องดื่มเบียร์สดแบบเติมไม่อั้น ตู้แช่ไวน์ อาหารกล่องจากภัตตาคารสีฟ้า บริการเดลิเวอรี่ ส่งพัสดุ เพื่อรองรับกลุ่มเป้าหมายคนทำงานและนักท่องเที่ยว, สาขาสุขุมวิท 33 ที่เพิ่มอาหารพร้อมรับประทาน มุมกาแฟ เบเกอรี พร้อมจุดนัดพบเพื่อพักผ่อน ทำงาน พบปะสังสรรค์ รองรับคนทำงาน คนรุ่นใหม่ในย่านนั้น, สาขาเซ็นทรัล ชิดลม ซึ่งร่วมมือกับ ไทยยามาซากิ และเบทาโกร ทำเมนูแซนด์วิชหลากหลายชนิดให้เลือก ตอบโจทย์ชีวิตคนทำงานในย่านนั้น โดยสาขานี้เป็นต้นแบบที่ใช้ในการเปิดภายในศูนย์การค้าเซ็นทรัลสาขาอื่น ๆ ทั่วประเทศ และสาขาหาดป่าตอง ที่มีจุดถ่ายรูปพร้อมอุปกรณ์ชายหาด รองรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ
ต่อมาในวันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 บริษัท เซ็นทรัล ฟู้ด รีเทล จำกัด บริษัทย่อยของ บมจ. เซ็นทรัล รีเทล คอร์ปอเรชั่น ได้เข้าซื้อหุ้นของ บริษัท เซ็นทรัลแฟมิลี่มาร์ท จำกัด ในอีก 49.00% ที่เหลืออยู่จาก แฟมิลี่มาร์ท ประเทศญี่ปุ่น ทำให้แฟมิลี่มาร์ทในไทยเหลือสถานะเพียงแฟรนไชส์ของแฟมิลี่มาร์ทญี่ปุ่น สอดคล้องกับแผนถอนทุนในประเทศไทยของแฟมิลี่มาร์ท และในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2566 แฟมิลี่มาร์ทญี่ปุ่นได้ประกาศยุติการดำเนินธุรกิจในประเทศไทย หลังหมดสัญญาบริหารแฟรนไชส์กับกลุ่มเซ็นทรัลตั้งแต่เดือนพฤษภาคม โดยก่อนหน้านั้น เซ็นทรัลรีเทลได้เปลี่ยนชื่อ บจก. เซ็นทรัล แฟมิลี่มาร์ท เป็น บจก. เซ็นทรัล ฟู้ด มินิ มาร์เก็ต และทะยอยรีแบรนด์ร้านแฟมิลี่มาร์ทที่เหลือทั้งหมดเป็น ท็อปส์ เดลี่ ซึ่งกำหนดดำเนินการแล้วเสร็จภายในช่วงปลายปีดังกล่าว
อนึ่ง ผลประกอบการของแฟมิลี่มาร์ทในช่วง 4 ปีหลังสุดก่อนยุติกิจการในไทย ขาดทุนมาโดยตลอด โดยในปี พ.ศ. 2564 มีรายได้ 7,481.8 ล้านบาท ขาดทุน 1,049 ล้านบาท
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ (ในภาษาอังกฤษ)
เว็บไซต์ทางการ (ในภาษาญี่ปุ่น)
แฟมิลี่มาร์ทประเทศไทย เก็บถาวร 2007-03-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กกลุ่มเซ็นทรัล |
| --- | --- |
ธุรกิจของบริษัท:  เซ็นทรัลพัฒนา เซ็นทรัลเวิลด์  ลาดพร้าว  โคราช  ภูเก็ต  นครปฐม  เวสต์เกต  วิลเลจ  เวสต์วิลล์  ดุสิต เซ็นทรัล พาร์ค  เซ็นทรัล เอ็มบาสซี  ดิ เอสพละนาด  แกรนด์ คาแนล แลนด์ เซ็นทรัลแกรนด์  เบย์วอเตอร์  สยามฟิวเจอร์ ดีเวลอปเมนท์ เมกาซิตี้ บางนา  เซ็นทรัล รีเทล คอร์ปอเรชั่น สรรพสินค้าเซ็นทรัล เซ็นทรัล ชิดลม  ห้างสรรพสินค้าโรบินสัน  ท็อปส์  รินาเชนเต  ซีโอแอล  โรงแรมเซ็นทรัลพลาซา 
ดูเพิ่ม:  รายชื่อศูนย์การค้าและห้างสรรพสินค้า  ตระกูลจิราธิวัฒน์ 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 2  3 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  ญี่ปุ่น 2  3 
วิชาการ:  CiNii 2  3 
ร้านแฟมิลี่มาร์ท ในเมืองพัทยา ประเทศไทย
ยุทธนาวีที่เมดิเตอร์เรเนียน

ยุทธนาวีที่เมดิเตอร์เรเนียนเป็นชื่อที่ได้มอบให้แก่การทัพทางเรือที่สู้รบกันในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง,ตั้งแต่วันที่ 10 มิถุนายน ปี 1940 - วันที่ 2 พฤษภาคม 1945
ส่วนใหญ่, การทัพครั้งนี้เป็นการสู้รบระหว่างกองทัพเรืออิตาลี(Regia Marina), ได้รับการสนับสนุนจากกองเรือและกองทัพอากาศของประเทศอื่นๆในฝ่ายอักษะ และราชนาวีของบริติช ได้รับการสนับสนุนจากกองเรือประเทศอื่นๆ ในฝ่ายสัมพันธมิตร เช่น ออสเตรเลีย เนเธอร์แลนด์ โปแลนด์ และกรีซ กองทัพอากาศและกองทัพเรือของอเมริกันได้เข้าร่วมกับฝ่ายสัมพันธมิตรในปี ค.ศ. 1942
แต่ละฝ่ายต่างมีวัตถุประสงค์โดยรวมถึงสามประการในการสู้รบครั้งนี้ ประการแรกคือการโจมตีเส้นทางขนส่งเสบียงของอีกฝ่าย ประการที่สองคือการเปิดเส้นทางขนส่งเสบียงไปให้แก่กองทัพของฝ่ายตนในแอฟริกาเหนือ ประการที่สามคือทำลายความสามารถของกองทัพเรือฝ่ายข้าศึกที่ต้องการทำสงครามในทะเล ด้านนอกเขตสงครามแปซิฟิก ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนได้แสดงให้เห็นการทำสงครามทางเรือที่ใหญ่ที่สุดในช่วงความขัดแย้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กองทัพฝ่ายสัมพันธมิตรพยายามต่อสู้เพื่อปกป้องเสบียงและรักษาฐานทัพเรือและฐานทัพอากาศที่สำคัญบนเกาะมอลตา
ในช่วงเวลาของเดือนกันยายน ค.ศ. 1943 การสงบศึกระหว่างอิตาลีและฝ่ายสัมพันธมิตร เรือและเครื่องบินอิตาลีได้จมเรือรบผิวน้ำของฝ่ายสัมพันธมิตรรวมทั้งหมด 145,800 ตัน ในขณะที่เยอรมันได้จมไปทั้งหมด 169,700 ตัน รวมเป็นทั้งหมด 315,500 ตัน ในฝ่ายสัมพันธมิตรทั้งหมดสูญเสียเรือรบ 76 ลำ และเรือดำน้ำ 46 ลำ ฝ่ายสัมพันธมิตรจมเรือรบฝ่ายอิตาลี รวมทั้งหมด 195,100 ตัน(161,200 ตันโดยเครือจักรภพและ 33,900 ตันโดยอเมริกัน) และเรือดำน้ำ 83 ลำ เยอรมันพ่ายแพ้ในเมดิเตอร์เรเนียนจากจุดเริ่มต้นการทัพถึงจุดสิ้นสุด ได้จมเรือรบ 17 ลำ และเรือดำน้ำ 68 ลำ
บรรณานุกรม

Blitzer, Wolf; Garibaldi, Luciano (2001). Century of War. Friedman/Fairfax Publishers. New York. ISBN 1-58663-342-2
Barnett, Corelli. Engage the Enemy More Closely: The Royal Navy in the Second World War (1991)
Bragadin,A, Italian Navy in World War II,1st Ed, US Naval Institute, Annapolis, 1957. ISBN 087021327X
Caravaggio, Angelo.N, 'The attack at Taranto: tactical success, operational failure', Naval War College Review, Summer 2006, Vol. 59, No. 3.
Mollo, Andrew (1981). The Armed Forces of World War II. New York: Crown. ISBN 0-517-54478-4.
Morison, Samuel E. Operations in North African Wars 1942 - June 1943 (Boston: Little Brown, 1984). on the U.S. Navy
O'Hara, Vincent P. Struggle for the Middle Sea: the Great Navies at War in the Mediterranean 1940 - 1945 (London: Conway, 2009)
O'Hara, Vincent P. The German Fleet at War, 1939-1945 (Naval Institute Press, 2004)
Paterson, Lawrence. U-boats in the Mediterranean, 1941-1944. (Naval Institute Press, 2007)
Roskill,  S. W. War at Sea 1939–1945, Volume 1: The Defensive London: HMSO, 1954; War at Sea 1939–1945, Volume 2: The Period of Balance, 1956; War at Sea 1939–1945, Volume 3: The Offensive, Part 1, 1960; War at Sea 1939–1945, Volume 3: The Offensive, Part 2, 1961. online vol 1; online vol 2
ร็อกเซลานา

| ฮิวร์เรม ซุลตาน |
| --- | --- |

ฮาเซคีซุลตานแห่งออตโตมัน
ครองราชย์: พ.ศ. 2076/2077 – 15 เมษายน พ.ศ. 2101
ถัดไป: นูร์บานู ซุลตาน

ประสูติ: ราว พ.ศ. 2045-2047 โรฮาตึน อาณาจักรโปแลนด์
สิ้นพระชนม์: 15 เมษายน พ.ศ. 2101 (ราว 53–56 ปี) พระราชวังโทพคาปึ คอนสแตนติโนเปิล จักรวรรดิออตโตมัน
ฝังพระศพ: มัสยิดซิวเลย์มานีเย คอนสแตนติโนเปิล
พระสวามี: สุลัยมานผู้เกรียงไกร
พระบุตร: เจ้าชายเชห์ซาเด เมห์เมด เจ้าหญิงมีห์รีมาห์ ซุลตาน เจ้าชายเชห์ซาเด อับดุลลาห์ สุลต่านเซลิมที่ 2 เจ้าชายเชห์ซาเด บาเยซิด เจ้าชายเชห์ซาเด จีฮันกี
ราชวงศ์: ออตโตมัน
พระบิดา: ฮัฟรือโล ลิซอฟสกี
ศาสนา: อิสลาม (เดิมอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์)
ฮิวร์เรม ซุลตาน (ตุรกีออตโตมัน: خُرَّم سلطان; เสียงอ่านภาษาตุรกี: [hyɾˈɾem suɫˈtaːn]) หรือเป็นที่รู้จักในพระนามว่า ร็อกเซลานา (อักษรโรมัน: Roxelana; ราว พ.ศ. 2045 – 15 เมษายน พ.ศ. 2101) เป็นพระชายาเอกในสุลต่านสุลัยมานแห่งจักรวรรดิออตโตมัน
พระองค์เป็นที่รู้จักในฐานะพระชายาเอกในองค์สุลต่าน (ตุรกีออตโตมัน: خاصکي سلطان‎ Haseki Sultan) ที่ทรงพระราชอำนาจทางการเมืองผ่านพระราชสวามี และทรงบทบาทสำคัญยิ่งต่อกิจการของรัฐ
พระนาม

พระองค์เป็นที่รู้จักในหมู่ชาวออตโตมันว่า ฮาเซคี ฮืร์เรม ซุลตาน (Haseki Hürrem Sultan) หรือ ฮืร์เรม ฮาเซคี ซุลตาน (Hürrem Haseki Sultan) อันมีความหมายว่า "พระชายาเอกฮิวร์เรม" โดยคำว่า "ฮิวร์เรม" มาจากคำเปอร์เซียยุคกลางว่า "คูร์ราม" (เปอร์เซีย: خرم; "ผู้ให้ความสุข") บ้างก็ว่ามาจากคำอาหรับว่า "กะรีมะฮ์" (อาหรับ: كريمة; "ผู้มีใจเอื้ออารี")
ส่วนร็อกเซลานา (อักษรโรมัน: Roxelana) บางแห่งอาจสะกดเป็น ร็อกโซเลนา (อักษรโรมัน: Roxolena), ร็อกโซลานา (อักษรโรมัน: Roxolana), ร็อกเซลาเน (อักษรโรมัน: Roxelane), โรซซา (อักษรโรมัน: Rossa) หรือรูชีจา (อักษรโรมัน: Ružica) ล้วนเป็นพระสมัญญานามที่กินความหมายไปถึงเชื้อสายรูทีเนีย หรือ รูซึน (อักษรโรมัน: Rusyn) ของพระองค์ ซึ่งคำดังกล่าวเป็นชื่อหนึ่งของชาวยูเครนช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 15 ที่เรียกตามชื่อชาวร็อกโซลานี (อักษรโรมัน: Roxolani) ชาติพันธุ์โบราณที่เคยตั้งถิ่นฐานบริเวณนั้นมาก่อน ดังนั้นพระสมัญญานามดังกล่าวจึงมีความหมายว่า "หญิงชาวรูทีเนีย"
พระประวัติ > พระชนม์ชีพช่วงต้น

จากการศึกษาในปัจจุบัน ข้อมูลของร็อกเซลานาขณะทรงพระเยาว์มีน้อยนัก ไม่ว่าจะเป็นพื้นเพของพระองค์ว่ามีเชื้อสายอะไร หรือการกล่าวถึงในอาณาจักรโปแลนด์อันเป็นมาตุภูมิ มีการสันนิษฐานว่าร็อกเซลานามีพระนามเดิมว่า อะเลคซันดรา (อักษรโรมัน: Aleksandra) หรือ อะนัสตาซียา ลีซอฟสกา (อักษรโรมัน: Anastasia Lisowska) จากหลักฐานของมีฮาลอน ลึทวึน (Mikhalon Lytvyn) ทูตของแกรนด์ดัชชีลิทัวเนียประจำรัฐข่านไครเมีย ช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 16 โดยในเอกสาร "เกี่ยวกับประเพณีของตาตาร์, ลิทัวเนีย และมอสโก" (ละติน: De moribus tartarorum, lituanorum et moscorum) ซึ่งในส่วนการค้าเขาระบุว่า "[...] พระชายาผู้เป็นที่รักของจักรพรรดิตุรกีพระองค์ปัจจุบัน พระชนนีของผู้สืบสันดานในพระองค์ [พระราชโอรส] นางผู้อยู่ในการปกครองของพระองค์หลังนิราศไปจากแดนดินของเรา"
ส่วนหลักฐานช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16 และต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 เช่นจากหลักฐานของซามูเอล ทวาร์โดฟสกี (Samuel Twardowski) กวีโปแลนด์ผู้ค้นคว้าศึกษาเกี่ยวกับตุรกี ได้ระบุว่าร็อกเซลานามีพระชนกเป็นนักบวชอีสเติร์นออร์โธด็อกซ์ชาวยูเครน พระองค์ประสูติที่เมืองโรฮาตึน (Rohatyn) 68 กิโลเมตรทางตะวันออกเฉียงใต้ของเมืองลวอฟ (Lwów) ซึ่งเป็นเมืองหลักของรูทีเนีย (Ruthenia Voivodeship) ที่ขณะนั้นเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรโปแลนด์ (ปัจจุบันอยู่ทางตะวันตกของประเทศยูเครน) ล่วงมาในช่วงปี พ.ศ. 2063 ร็อกเซลานาถูกชาวตาตาร์ไครเมียจับไปเป็นทาสหลังการบุกปล้นครั้งหนึ่งจากหลาย ๆ ครั้งในบริเวณดังกล่าว เบื้องต้นเชื่อว่าพระองค์คงถูกนำไปไว้ที่เมืองคัฟฟาในไครเมีย ซึ่งเป็นศูนย์กลางการค้าทาส ก่อนส่งต่อไปยังเมืองคอนสแตนติโนเปิล แล้วทรงถูกคัดเลือกให้ไปประจำในฮาเร็มของสุลต่านสุลัยมาน
พระประวัติ > สิ้นพระชนม์

ร็อกเซลานา สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2101 พระศพถูกฝังในสุสานหลวงในมัสยิดซิวเลย์มานีเย ที่มีลักษณะเป็นรูปโดมภายในตกแต่งด้วยกระเบื้องจากอิซนิค มีภาพวาดสวนบนสรวงสวรรค์เพื่อสดุดีพระจริยวัตรของพระองค์ โดยสุสานหลวงของพระองค์ตั้งอยู่ในกับสุสานหลวงของพระสวามีที่แยกต่างหาก
พระราชกรณียกิจ

นอกเหนือจากบทบาททางการเมืองที่โดดเด่นแล้ว ร็อกเซลานาทรงมีส่วนร่วมในการก่อสร้างอาคารสาธารณะจำนวนหลายแห่งตั้งแต่มักกะฮ์จนถึงเยรูซาเลม ที่เป็นเสมือนมูลนิธิการกุศลทำนองเดียวกับซูไบดะฮ์ ภริยาของเคาะลีฟะฮ์ฮารูนาลรอชิดเคยทำไว้ เบื้องต้นพระองค์ทรงอุปถัมภ์โรงเรียนสอนพระคัมภีร์อัลกุรอานจำนวนสองแห่ง มีการให้สร้างบ่อน้ำพุ และโรงพยาบาลสำหรับสตรีที่ตั้งอยู่ใกล้ตลาดนางทาสในคอนสแตนติโนเปิลเพื่อเป็นสาธารณประโยชน์ มีการก่อสร้างโรงอาบน้ำฮาเซคีฮิวร์เรมซุลตานฮามามึ (Haseki Hürrem Sultan Hamamı) เพื่อรองรับอิสลามิกชนที่มาปฏิบัติศาสนกิจที่มัสยิดอายาโซเฟีย และโปรดให้ก่อสร้างโรงทานฮาเซคีซุลตานอีมาเรต (Haseki Sultan Imaret) เพื่อบริจาคซุปแก่ราษฎรผู้ยากไร้ ที่ในหนึ่งวันสามารถเลี้ยงคนได้ 500 คนต่อสองมื้อ
พระอนุสรณ์

ร็อกเซลานา เป็นที่รู้จักทั้งในตุรกีและโลกตะวันตก ที่ส่วนมากเป็นจะปรากฏในรูปแบบของงานศิลป์จำนวนมาก ในปี พ.ศ. 2104 สามปีหลังการสิ้นพระชนม์ กาบรีแยล บูแน็ง (Gabriel Bounin) นักเขียนชาวฝรั่งเศส ได้แต่งบทประพันธ์โศกเรื่อง ลาโซลตาน (La Soltane) ที่ร็อกเซลานามีบทบาทสำคัญในการสิ้นพระชนม์ของเจ้าชายมุสตาฟา ถือเป็นละครเวทีเรื่องแรกของฝรั่งเศสที่เกี่ยวกับออตโตมัน นอกจากจะเป็นแรงบันดาลใจสำหรับจิตรกรแล้ว พระองค์ยังเป็นแรงบันดาลใจแก่โจเซฟ ไฮเดิน (Joseph Haydn) ในการแต่งซิมโฟนีหมายเลข 63 เพื่อใช้สำหรับละครเวทีที่มีร็อกเซลานาเป็นตัวละครของเรื่อง
ในสเปน ร็อกเซลานามักปรากฏในงานเขียนของเกเบโด (Quevedo) และโดยเฉพาะผลงานของโลเป เด เบกา (Lope de Vega) นักเขียนบทละคร ที่เขียนเรื่อง สันนิบาตอันศักดิ์สิทธิ์ (The Holy League) ที่มีทิเชียนเป็นตัวละครไปปรากฏตัวในสภาสูงของเวนิส เบื้องต้นได้กล่าวว่าเขาเพียงแค่ไปเยือนองค์สุลต่าน และแสดงพระรูปร็อกเซลานาที่เขาวาด
ในยูเครน ชาวมุสลิมในเมืองมารีอูปัล ได้เปิดมัสยิดที่สร้างขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติร็อกเซลานา เมื่อปี พ.ศ. 2550
ในตุรกี ได้มีละครอิงประวัติศาสตร์ช่วงรัชกาลสุลต่านสุลัยมานที่ร็อกเซลานามีบทบาทสำคัญ ได้แก่ ฮิวร์เรม ซุลตาน (Hürrem Sultan; ปี พ.ศ. 2546) และซีรีส์เรื่อง   ศตวรรษแห่งความเกรียงไกร หรือ มูห์เตแชม ยิวซ์ยีล (Muhteşem Yüzyıl; ปี พ.ศ. 2554–2558)
อ่านเพิ่ม

Peirce, Leslie (1993). Empress of the East: How a European Slave Girl Became Queen of the Ottoman Empire. New York Basic Books. ISBN 978-0-465-03251-8..
Peirce, Leslie P. The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire (Oxford University Press, 1993)
There are many historical novels in English about Roxelana: P.J. Parker's Roxelana and Suleyman (2012; Revised 2016); Barbara Chase Riboud's Valide (1986); Alum Bati's Harem Secrets (2008); Colin Falconer, Aileen Crawley (1981-83), and Louis Gardel (2003); Pawn in Frankincense, the fourth book of the Lymond Chronicles by Dorothy Dunnett; and pulp fiction author Robert E. Howard in The Shadow of the Vulture imagined Roxelana to be sister to its fiery-tempered female protagonist, Red Sonya.
David Chataignier, "Roxelane on the French Tragic Stage (1561-1681)" in Fortune and Fatality: Performing the Tragic in Early Modern France, ed. Desmond Hosford and Charles Wrightington (Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, 2008), 95–117.
Parker, P. J. Roxelana and Suleyman (Raider Publishing International, 2011).
Thomas M. Prymak, "Roxolana: Wife of Suleiman the Magnificent," Nashe zhyttia/Our Life, LII, 10 (New York, 1995), 15-20. An illustrated popular-style article in English with a bibliography.
Galina Yermolenko, "Roxolana: The Greatest Empresse of the East," The Muslim World, 95, 2 (2005), 231-48. Makes good use of European, especially Italian, sources and is familiar with the literature in Ukrainian and Polish.
Galina Yermolenko (ed.), Roxolana in European Literature, History and Culture (Farmham, UK: Ashgate, 2010). 318 pp. Illustrated. Contains important articles by Oleksander Halenko and others, as well as several translations of works about Roxelana from various European literatures, and an extensive bibliography.
For Ukrainian language novels, see Osyp Nazaruk (1930) (English translation is available), Mykola Lazorsky (1965), Serhii Plachynda (1968), and Pavlo Zahrebelnyi (1980).
There have been novels written in other languages: in French, a fictionalized biography by Willy Sperco (1972); in German, a novel by Johannes Tralow (1944, reprinted many times); a very detailed novel in Serbo-Croatian by Radovan Samardzic (1987); one in Turkish by Ulku Cahit (2001).
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ร็อกเซลานา
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF 2  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เนเธอร์แลนด์  โปแลนด์ 
ประชาชน:  Deutsche Biographie 
อื่น ๆ:  IdRef  İslâm Ansiklopedisi 
ร็อกเซลานาในตราไปรษณียากรยูเครน พ.ศ. 2540
สาธารณรัฐโนลี

สาธารณรัฐโนลี (อิตาลี: Repubblica di Noli; ลีกูรา: Nöi) เป็นสาธารณรัฐพาณิชยนาวี (Maritime republic) ขนาดเล็กแห่งหนึ่งในยุโรป มีเอกราชช่วงปี ค.ศ. 1192 ถึง ค.ศ. 1797 ถือเป็นจุลรัฐในที่อยู่มารอดยาวนานถึง 605 ปี ก่อนถูกนโปเลียน โบนาปาร์ตทรงรุกราน ทำให้อธิปไตยของโนลีสิ้นสุดลง
ปัจจุบันพื้นที่ของสาธารณรัฐโนลีเป็นส่วนหนึ่งของเมืองโนลี จังหวัดซาโวนา แคว้นลีกูเรีย ประเทศอิตาลี
ประวัติ

โนลีในปัจจุบัน
สาธารณรัฐโนลีก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม ค.ศ. 1192 ตามพระบรมราชโองการในจักรพรรดิไฮน์ริชที่ 6 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
แม้ประเทศนี้จะมีขนาดเล็ก แต่กลับมีภูมิประเทศอันเหมาะสมสำหรับการค้าทางทะเลด้วยมีท่าเรือและอู่ต่อเรืออย่างดี ทำให้ที่นี่เป็นย่านการค้าที่สำคัญแห่งหนึ่ง ทั้งมีความสัมพันธ์อันดีกับสาธารณรัฐเจนัว สังเกตได้จากพ่อค้าเมืองโนลีจะจ่ายภาษีเพียงเหรียญเดียวเพื่ออนุญาตทำการค้าในเจนัว ขณะที่พ่อค้าสเปนที่จะเข้าไปค้าขายในเจนัวต้องจ่ายภาษีถึง 60 เหรียญ และจากการที่โนลีมีอู่ต่อเรือชั้นดี ก็ยิ่งอำนวยให้โนลีมีทัพเรือที่ยิ่งใหญ่แม้จะประเทศจะเล็กก็ตาม ทั้งนี้โนลีได้รับการคุ้มครองจากเจนัว เนื่องจากชาวเรือจากเจนัวมักจอดเรือพักที่ท่าเรือโนลี ทั้งนี้โนลีเคยมีกรณีพิพาทกับซาโวนา (Savona) หลายครั้ง อาทิ การแย่งชิงเมืองสโปตอร์โน (Spotorno) ในปี ค.ศ. 1227 โนลีจึงพยายามเป็นพันธมิตรของเจนัวตั้งแต่ปี ค.ศ. 1202 และยังคงความเป็นพันธมิตรกับเจนัวจนกระทั่งโนลีล่มสลายในปี ค.ศ. 1797
สาธารณรัฐโนลีถูกนโปเลียน โบนาปาร์ตทรงรุกรานเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1797
ธงชาติ

สาธารณรัฐโนลีมีธงชาติมาตั้งต่คริสต์ศตวรรษที่ 13 โดยเป็นธงรูปกางเขนสีขาวพื้นสีแดง ตรงข้ามกับธงของสาธารณรัฐเจนัวที่มีกางเขนสีแดงกับพื้นธงสีขาว กระนั้นเรือเดินสมุทรหลายลำของโนลีมักชักธงเจนัวเสียมากกว่า เนื่องจากได้รับความเคารพมากกว่า
บรรณานุกรม

Epstein, Steven A. (2001). Genoa & the Genoese, 958-1528. Chapel Hill: The University of North Carolina Press. ISBN 9780807849927.
Facaros, Dana; Pauls, Michael (2006). Italian Riviera & Piemonte. London: Cadogan Guides. ISBN 9781860113086.
Finley, Amy (2001). Adventure guide the Italian Riviera San Remo, Portofino, Genoa. Edison, New Jersey: Hunter Publishing, Inc. ISBN 9781588435774.
Whitehouse, Rosie (2016). Liguria. Bradt Travel Guides. ISBN 9781784770105.
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ โนลี
อาหารโอกินาวะ

ชุดอาหารโอกินาวะ ประกอบด้วยโซบะแบบโอกินาวะ, จัมปุรูมะระ และเบียร์โอริออน
ราฟูเต หรือสตูหมูโชยุ
ฮิรายาชี ลักษณะคล้ายกับโอโกโนมิยากิของญี่ปุ่นแผ่นดินใหญ่
อาหารโอกินาวะ (ญี่ปุ่น: 沖縄料理; โรมาจิ: Okinawa ryōri) คืออาหารพื้นเมืองของจังหวัดโอกินาวะซึ่งเป็นจังหวัดภาคใต้ของประเทศญี่ปุ่น บ้างเรียกว่า อาหารรีวกีว (ญี่ปุ่น: 琉球料理; โรมาจิ: Ryūkyū ryōri) ตามนามอดีตอาณาจักรรีวกีวซึ่งเคยตั้งอยู่ ณ บริเวณดังกล่าว เนื่องจากความแตกต่างทางวัฒนธรรม, ประวัติศาสตร์การติดต่อค้าขายกับต่างชาติ, ภูมิอากาศ, พืชพรรณ และวัตถุดิบอื่น ๆ ทำให้อาหารโอกินาวะแตกต่างไปจากอาหารญี่ปุ่นในแผ่นดินใหญ่