stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ตำนานพระร่วง
เนื้อหาตำนาน

ในพงศาวดารเหนือกล่าวว่าพระร่วงเป็นต้นวงศ์ของกษัตริย์สุโขทัยมีอยู่ 2 เรื่องด้วยกัน ได้แก่ พระร่วงสวรรคโลก กล่าวถึงพระร่วงที่เป็นโอรสของกษัตริย์องค์หนึ่ง ซึ่งครองเมืองแล้วออกไปบำเพ็ญพรตอยู่ในป่าชื่อพระอภัยราชาคามณี เหตุเกิดที่เมืองสวรรคโลก บริเวณแก่งหลวงซึ่งอยู่ในเขตอำเภอหน้าอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย  เนื้อหาตอนหนึ่งเล่าว่าพระร่วง แห่งเมืองสวรรคโลกกับน้องชายคือ เจ้าฤทธิกุมาร ได้เสด็จไปเมืองจีน เพราะโกรธที่กรุงจีนไม่มาช่วงพระองค์ทำพิธีลบศักราช สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ สันนิษฐานว่าพระร่วง คือ พ่อขุนรามคำแหงและไปเอาช่างจีนเข้ามาทำถ้วยชามสังคโลกในครั้งนั้น ส่วนนักประวัติศาสตร์สมัยใหม่เชื่อว่าพระร่วงคือเจ้านครอินทร์ กษัตริย์เจ้าเมืองสุพรรณบุรี ซึ่งต่อมาจะย้ายมาครองราชย์เป็นสมเด็จพระนครินทราชา
อีกเรื่องคือ  พระร่วงชาวละโว้ผู้มีวาจาสิทธิ์ ซึ่งเป็นเป็นบุตรของนายคงเครา หัวหน้าชาวไทยที่ต้องส่งส่วยน้ำให้ขอม ครั้งต้องส่งส่วยน้ำโดยบรรจุในเครื่องดินเผาจากเมืองลพบุรีไปเมืองขอม แต่เครื่องดินเผานั้นหนัก พระร่วงจึงใช้วาจาสิทธิ์ขอให้ชะลอมสามารถใส่น้ำได้จึงทำให้การขนส่งน้ำมีน้ำหนักเบาและจัดส่งได้ทันเวลา พระเจ้าปทุมสุริยวงศ์กษัตริย์ขอมเกิดคิดอาฆาตพระร่วง ทำให้ต้องหนีไปบวชที่เมืองสุโขทัย กษัตริย์ขอมก็ส่งสายลับดำดินไปโผล่ที่ลานวัด พระร่วงจึงเอ่ยวาจาสิทธิ์ให้หยุดอยู่ตรงนั้นทำให้สายลับกลายเป็นหิน
นาม

การใช้คำว่าพระร่วงแทนพระนามของกษัตริย์สุโขทัยนั้น ปรากฏอยู่ในพงศาวดารเหนือในเหตุการณ์ที่กษัตริย์ 3 พระองค์ที่เป็นพระสหายร่วมสาบานชี้พื้นที่สำหรับสร้างนครพิงค์ ได้แก่ พญามังรายของล้านนา พญางำเมืองของรัฐพะเยา และพระร่วงของสุโขทัย ซึ่งหมายถึง พระยารามราช หรือพ่อขุนรามคำแหงมหาราช สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงมีสันนิษฐานว่า กษัตริย์ที่สืบเชื้อพระวงศ์ต่อจากพ่อขุนรามคำแหงมหาราชจะแทนด้วยคำว่าพระร่วงทั้งหมด แม้แต่ในสมัยอยุธยาก็ยังคงออกนามเชื้อพระวงศ์ที่สืบสายมาจากกษัตริย์สุโขทัยว่า วงศ์พระร่วง
คติความเชื่อ

คติความเชื่อในเรื่องพระร่วงที่ปรากฏในงานประติมากรรมประเภทพระพุทธรูปศิลปะสุโขทัย  ได้แก่ หลวงพ่อพระร่วง วัดมหรรณพาราม พระร่วงโรจนฤทธิ์ พระพุทธรูปประทับยืนที่ประดิษฐานอยู่ ณ วิหารเหนือของพระปฐมเจดีย์ ประติมากรรมพระร่วง-พระลือที่ประดิษฐานอยู่ที่กุฏิพระร่วงภายในวัดพระศรีรัตนมหาธาตุราชวรวิหาร สถานที่อันเกี่ยวข้องกับตำนาน ได้แก่ รอยอัณฑะพระร่วง น้ำพุร้อนพระร่วง วัดตระพังทองหลาง
นอกจากนั้นยังมีการเรียกชื่อสถานที่โบราณต่าง ๆ เช่น โซกพระร่วงลองพระขรรค์ และถนนพระร่วง เป็นต้น มีสิ่งที่ออกพระนามพระร่วงด้วยหลายสิ่ง เช่น ข้าวตอกพระร่วง ปลาพระร่วง ทำนบพระร่วง ไตรภูมิพระร่วง สุภาษิตพระร่วง ปากพระร่วง (ผู้มีวาจาสิทธิ์ว่าอะไรเป็นอย่างนั้น) และเรือรบของไทยลำหนึ่งก็ชื่อ เรือหลวงพระร่วง
ภาพวาดจาก พระราชนิพนธ์พระร่วง พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
นิล ปักษี

นิล ปักษี เป็นนักมวยเก่าซึ่งได้ต่อสู้อย่างโชกโชนมาแล้วในปักษ์ใต้  เป็นนักมวยฝีมือดีหาตัวจับยาก ตระกูลปักษี  นับได้ว่าเป็นตระกูลมวยในบ้านพุมเรียง  พ่อของนายนิลชื่อนายเพชรก็เป็นนักมวยไชยาชื่อดัง ได้เคยชกมวยกับนักมวยแขกตรังกานู  และแขกปัตตานี ฯลฯ ครั้งฉลองตราเจ้าเมืองไชยา
ประวัติ

นิลกำพร้าพ่อแต่ยังเด็ก นายนิลได้ฝึกหัดท่าร่ายรำมาบ้างเล็กน้อย  แต่เมื่อนายนิลเติบโตเป็นหนุ่มขึ้นภายใต้การอุปการะของแม่และปู่ ได้ฝึกมวยเพิ่มเติมจากครูนิน (บังเอิญชื่อพ้องกันแต่ครูนินสะกดด้วย น.)ซึ่งเคยเป็นครูมวยพ่อของนายเพชรอีกทีหนึ่ง เมื่อเป็นหนุ่มเต็มตัวได้เริ่มชกมวยครั้งแรกที่ศาลาเก้าห้อง (ศาลาพักคนเดินทาง ที่บิดาผู้เขียนสร้างให้เป็น สาธารณสมบัติ) ตำบลพุมเรียง ครั้งนั้นเป็นงานลากพระประจำปี  นายนิลได้คู่ชกกับนายแพน  บ้านปากท่อ ซึ่งเคยเข้ามาชกกับนักมวยนครราชสีมาถึงในกรุงเทพฯ รูปร่างนักมวยทั้งสองฝ่าย คือนายนิลและนายแพนพอฟัดพอเหวี่ยงกัน และเป็นการชกครั้งแรกด้วยกันทั้งคู่ การต่อสู้เป็นไปอย่างที่เรียกว่าถึงพริกถึงขิงเป็นที่สบอารมณ์คนดูอย่างยิ่ง ผลสุดท้ายปรากฏว่าเสมอกัน แต่เพื่อนฝูงต่างต้องประคองกันกลับบ้าน เพราะต่างนัยน์ตาปิดมองไม่ใคร่เห็นทางเดิน
นิล  ปักษี  ฝีมือทัดเทียมกับนายปล่อง  จำนงทอง ซึ่งต่อมาได้รับพระมหากรุณาคุณโปรดเกล้าจากสมเด็จพระปิยะมหาราช รัชกาลที่ 5 ให้เป็นหมื่นมวยมีชื่อ เพราะได้เป็นผู้พิชิตมวยฝีมือดีลูกศิษย์พระเหมสมาหาร จ้าเมืองโคราชหรือปรมาจารย์ใหญ่ ซึ่งได้ทำให้เมืองโคราชได้ชื่อว่า “เมืองมวย” ทางฝ่ายเหนือ แต่เจ้าเมืองไชยาไม่ได้นำนายนิล  ปักษี เข้ากรุงเทพฯพร้อมกับนายปล่อง จำนงทอง ด้วยเหตุที่ขาหนึ่งของนายนิลลีบเล็ก  บิดาของผู้เขียนเกรงจะถูกตำหนิว่าคนร่างกายสมประกอบทั้งเมืองไชยาไม่มีแล้วหรือ จึงได้นำนักมวยพิการมาชกหน้าพระที่นั่ง เหตุนี้ทำให้นายนิล  ปักษี น้อยเนื้อต่ำใจ และพยายามเข้ากรุงเทพฯ เพื่อชกมวยหน้าพระพักตร์พระเจ้าแผ่นดินโดยพละตนเอง แต่ทว่าเงิน 5 บาท ค่าโดยสาร เรือเมล์ไปกลับรวมค่าอาหาร 2 วัน 2 คืนไม่ได้ จึงพลาดโอกาสที่จะเป็นหมื่นเยี่ยงเพื่อนนักมวยที่มีฝีมือทัดเทียมกัน
ในบันทึกของสมเด็จพระพุทธาจารย์ (โสม ฉนฺโน) อดีตเจ้าอาวาสวัดสุทัศน์เทพวราราม กล่าวถึงนายนิล ปักษีว่า นายนิลครูมวยชาวไชยา ปะแป้งหน้านวลขาว นั่งขัดสมาธิบนครก (ตำข้าว) แล้วให้ลูกศิษย์เข้าชกพร้อมกันสามคน โดยครูนิลสามารถปิดป้องไม่ให้หมัดลูกศิษย์โดนหน้า และไม่เสียหลักตกจากครก (จากหนังสือแจกในงานพระราชทานเพลิงศพของสมเด็จองค์นั้น) นายนิล  ปักษี เป็นครูมวยฝ่ายไทยพุทธ  สมัยเดียวกันกับนายเผือก เป็นครูมวยฝ่ายไทยอิสลาม
ลูกชายของนายนิล ปักษีชื่อ นายเนียม ปักษี ได้เข้ามาชกมวยในกรุงเทพฯ ในสมัยสวนสนุกเป็นสนามสัมปทาน 10 ปี  ของพระยาคทาธรบดี นายเนียมได้มาพักอยู่ที่บ้านไชยาและขึ้นชกที่สนามสวนสนุก 2-3 ครั้ง เป็นที่พออกพอใจของผู้ที่ได้ชมฝีมือของมวยไชยาขนานแท้และดั้งเดิม  แต่นายเนียม  มีโรคประจำตัวอันเกิดจากไข้มาลาเรีย (ปักษ์ใต้เรียกว่าไข้ป้าง) ถึงขนาดม้ามย้อย เวลาต่อยรู้สึกเหนื่อยและหอบเร็วผิดปกติ จึงต้องรีบกลับไชยา  ทั้งๆที่ฝีมือเขายังฝังใจแฟนมวยทั่วไปของสนามมวยสวนสนุกแห่งนั้น นายนิลมีบุตรธิดาจากสองภรรยา รวม 6 คน
เจ้าหญิงมาร์กาเรต เคาน์เตสแห่งสโนว์ดอน

| ธรรมเนียมพระยศของ เจ้าหญิงมาร์กาเร็ต |
| --- | --- |
ตราประจำพระอิสริยยศ
ตราประจำพระองค์
การทูล: เฮอร์รอยัลไฮเนส (ใต้ฝ่าพระบาท)
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: ยัวร์รอยัลไฮเนส (พ่ะย่ะค่ะ/เพคะ)
เจ้าหญิงมาร์กาเรต เคานท์เตสแห่งสโนว์ดอน (มาร์กาเรต โรส; 21 สิงหาคม ค.ศ. 1930 – 9 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2002) พระราชธิดาพระองค์เล็กในสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 6 กับสมเด็จพระราชินีเอลิซาเบธ และพระขนิษฐาในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 พระประมุขแห่งอังกฤษ (1952–2022) พระองค์ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นเคานท์เตสแห่งสโนว์ดอนจากการอภิเษกสมรส
ชีวิตในวัยเยาว์

เจ้าหญิงมาร์กาเรตประสูติวันที่ 21 สิงหาคม ค.ศ. 1930 ณ ปราสาทกลามีส (Glamis Castle) ประเทศสกอตแลนด์ พระองค์ทรงเป็นรัชทายาทแห่งราชบัลลังก์อังกฤษพระองค์แรกที่ประสูติที่สกอตแลนด์ นับแต่ 300 ปีที่แล้ว พระบิดาและพระมารดาของพระองค์คือ ดยุกและดัชเชสแห่งยอร์ก (Their Royal Highnesses The Duke and Duchess of York) ในฐานะพระราชนัดดาของพระมหากษัตริย์ผ่านทางสายพระราชโอรส ทรงดำรงพระอิสริยยศเจ้าหญิงมาร์กาเรตแห่งยอร์ก มาตั้งแต่แรกเริ่มประสูติ พระองค์ทรงรับศีลล้างบาปที่พระราชวังบักกิงแฮม พ่อและแม่ทูนหัวของพระองค์คือ สมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 8 อิงกริดแห่งสวีเดน สมเด็จพระราชินีแห่งเดนมาร์ก เจ้าหญิงวิกตอเรียแห่งสหราชอาณาจักร โรส เลเวนสัน-โกเวอร์ เคาน์เตสแกรนด์วิลล์ และฮอนเนอเรเบิ้ลเดวิด โบวส์-ลีออน (พระราชอนุชาในสมเด็จพระราชินีเอลิซาเบธ พระราชชนนี)
เจ้าหญิงมาร์กาเรตมีพี่พระเชษฐภคินี 1 พระองค์ คือ สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักร
เจ้าหญิงมาร์กาเรตได้รับการศึกษาพร้อม ๆ กับพระเชษฐภคินี โดยมารีออน ครอว์ฟอร์ด (Marion Crawford) ใน ค.ศ. 1936 สมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 8 พระปิตุลา (ลุง) ของพระองค์สละราชสมบัติ พระราชบิดาเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 6 เจ้าหญิงมาร์กาเรตได้รับการเฉลิมพระอิสริยยศเลื่อนเป็นเจ้าฟ้า พระองค์ได้โดยเสด็จไปในพระราชพิธีราชาภิเษกของพระบิดาและพระมารดาในปี 1937
ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 มาร์กาเรตประทับอยู่ที่พระราชวังวินด์เซอร์ นอกกรุงลอนดอน ต่อมาใน ค.ศ. 1952 พระบิดาของพระองค์เสด็จสวรรคต พระเชษฐภคินีของพระองค์เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2
ชีวิตรักกับปีเตอร์ ทาวน์เซนด์

สองปีหลังจากพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของสมเด็จพระพี่นาง เจ้าหญิงมาร์กาเรตทรงกลายเป็นเป้าหมายของสื่อมวลชนและถูกจับจ้องทุกพระอิริยาบถ เหตุผลก็เพราะเจ้าหญิงทรงมีพระประสงค์ที่จะทรงเสกสมรสกับปีเตอร์ ทาวน์เซนด์ ผู้บัญชาการทหารอากาศและราชองครักษ์ประจำพระองค์สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 6 พระราชบิดา ปีเตอร์อายุมากกว่าเจ้าหญิงมาร์กาเรตถึง 16 ปี และเคยสมรสพร้อมกับหย่ามาแล้ว จึงเป็นผู้ที่ไม่สมควรจะเสกสมรสกับเจ้าหญิงแห่งสหราชอาณาจักร ในความเห็นของรัฐบาลและนิกายโบสถ์แห่งอังกฤษ
ถึงแม้ว่าเจ้าหญิงมาร์กาเรตจะไม่จำเป็นต้องขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตจากพระเชษฐภคินี หรือความเห็นชอบจากสภา เพราะขณะนั้นพระองค์ทรงบรรลุนิติภาวะแล้วและมีพระชนม์ 25 ปี จึงทรงมีอิสระที่จะทำทุกอย่างได้ตามพระทัย หากแต่การกระทำเช่นนั้นจะทำให้พระองค์ถูกตัดออกจากผู้มีสิทธิ์รับเงินปีในฐานะพระราชวงศ์ พระองค์จะต้องสูญเสียพระอิสริยยศเจ้าหญิงแห่งบริเตนใหญ่ สหราชอาณาจักรและทั้งหมด ทั้งนี้จะถูกตัดพระราชสิทธิ์ในการเสด็จขึ้นครองราชย์บัลลังก์อีกด้วย ท้ายที่สุดอาจถึงขั้นต้องเสด็จออกไปประทับที่ต่างประเทศ ด้วยพระสามัญสำนึกในฐานะเจ้าหญิงสมเด็จพระราชธิดา และคำแนะนำจากอาร์คบิชอป แห่งแคนเธอเบรี และนักการเมืองอาวุโสอีกหลายท่าน ในที่สุดเจ้าหญิงมาร์กาเรตทรงตัดสินพระทัยที่จะไม่เสกสมรสกับปีเตอร์ ทาวน์เซนด์ โดยมีพระดำรัสต่อหน้าสาธารณชนจำนวนมาก
"ข้าพเจ้าขอประกาศให้ท่านทั้งหลายทราบโดยทั่วกันว่า..ข้าพเจ้าได้ตัดสินใจที่จะไม่แต่งงานกับกัปตัน ปีเตอร์ ทาวน์เซนด์ เพราะเพื่อความถูกต้องแห่งกฎของพระศาสนา และด้วยภาระหน้าที่ที่ข้าพเจ้ามีต่อสหราชอาณาจักรที่ต้องมาก่อนสิ่งอื่นใด"
ตามความเป็นจริงแล้ว จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2547 ยืนยันว่าหากสมมติมาร์กาเรตทรงเสกสมรสกับปีเตอร์จริง พระองค์จะไม่ทรงถูกตัดออกจากเงินปี และจะไม่สูญเสียพระอิสริยยศใดๆ ด้วย สิ่งที่พอจะเป็นไปได้นั้นก็คือพระองค์จะเสียพระราชสิทธิ์ในการเสด็จขึ้นครองราชย์บัลลังก์ (ซึ่งไม่เป็นความจริง เพราะเจ้าฟ้าชายชาลส์เองก็ไม่สูญเสียพระราชสิทธิ์นี้ไป) เหตุการณ์นี้อาจเป็นไปได้เพราะว่านักการเมืองและประชาชนกำลังรู้สึกเกลียดและกลัวจากการทรงเสกสมรสของ สมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 8 กับนางวอลลิส ซิมป์สัน ซึ่งมีท่าทีว่าจะย้อนรอยมาเมื่อเจ้าหญิงมาร์กาเรตทรงพระประสงค์ที่เสกสมรสกับคนที่หย่าแล้วนั่นเอง
เสกสมรส

ภายหลังความรักอันไม่สมหวังกับปีเตอร์ ทาวน์เซนด์ เจ้าหญิงมาร์กาเรตทรงอภิเษกสมรสกับช่างถ่ายภาพนามว่า แอนโทนี่ ชาลส์ โรเบิร์ต อาร์มสตรอง-โจนส์ (Antony Charles Robert Amstrong-Jones, 7 พฤษภาคม ค.ศ. 1930) ณ มหาวิหารเวสมินสเตอร์ กรุงลอนดอน โดยแอนโทนี่ได้รับการสถาปนาเป็นเอิร์ลแห่งสโนว์ดอน (Earl of Snowdon) เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม ค.ศ. 1961 ดังนั้นมาร์กาเรตจึงทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นเคาน์เตสแห่งสโนว์ดอน แต่ได้ทรงหย่าร้างเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม ค.ศ. 1978 พระองค์มีพระโอรสและธิดา ดังนี้
เดอะไรท์ออเนเรเบิล เดวิด อัลเบิร์ต ชาลส์ อาร์มสตรอง-โจนส์ เอิร์ลที่ 2 แห่งสโนว์ดอน (The Right Honourable David Albert Charles Amstrong-Jones, Earl of Snowdon) เกิดเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน ค.ศ. 1961 ณ ตำหนักคลาเรนซ์ กรุงลอนดอน เป็นรัชทายาทสืบราชสมบัติลำดับที่ 25 แห่งพระราชวงศ์อังกฤษ สมรสกับเดอะออเนเรเบิล เซรีนา แอลลีน สแตนโฮป (The Honourable Serena Alleyne Stanhope, 1 มีนาคม ค.ศ. 1970) เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม ค.ศ. 1993 ณ กรุงลอนดอน มีบุตรและธิดา 2 คน คือ
ชาลส์ แพทริค อินิโก อาร์มสตรอง-โจนส์ ไวเคานท์ลินลีย์ (Charles Patrick Inigo Armstrong-Jones, Viscount Linley) เกิดเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2001 ณ โรงพยาบาลพอร์ตแลนด์ กรุงลอนดอน เป็นรัชทายาทสืบราชสมบัติลำดับที่ 26 แห่งพระราชวงศ์อังกฤษ
เลดีมาร์การิตา เอลิซาเบธ โรส แอลลีน อาร์มสตรอง-โจนส์ (Lady Margarita Elizabeth Rose Alleyne Armstrong-Jones) เกิดวันที่ 14 พฤษภาคม ค.ศ. 2002 ณ โรงพยาบาลพอร์ตแลนด์ กรุงลอนดอน เป็นรัชทายาทสืบราชสมบัติลำดับที่ 27 แห่งพระราชวงศ์อังกฤษ
เลดีซาราห์ ฟรานเซส เอลิซาเบธ อาร์มสตรอง-โจนส์ (Lady Sarah Frances Elizabeth Armstrong-Jones) หรือ เลดีซาราห์ แชตโต (Lady Sarah Chatto) เกิดเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 1964 ณ ตำหนักคลาเรนซ์ กรุงลอนดอน เป็นรัชทายาทสืบราชสมบัติลำดับที่ 28 แห่งพระราชวงศ์อังกฤษ สมรสกับแดเนียล แชตโต (Daniel Chatto, 22 เมษายน ค.ศ. 1957) เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม ค.ศ. 1994 ณ กรุงลอนดอน มีบุตรชายสองคน คือ
ซามูเอล เดวิด เบเนดิกต์ แชตโต (Samuel David Benedict Chatto) เกิดเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม ค.ศ. 1996 ณ โรงพยาบาลพอร์ตแลนด์ กรุงลอนดอน เป็นรัชทายาทสืบราชสมบัติลำดับที่ 29 แห่งพระราชวงศ์อังกฤษ
อาร์เธอร์ โรเบิร์ต นาธาเนียล แชตโต (Arthur Robert Nathaniel Chatto) เกิดวันที่ 5 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2001 ณ โรงพยาบาลพอร์ตแลนด์ กรุงลอนดอน เป็นรัชทายาทสืบราชสมบัติลำดับที่ 30 แห่งพระราชวงศ์อังกฤษ
พระอิสริยยศ

21 สิงหาคม ค.ศ. 1930 – 11 ธันวาคม ค.ศ. 1936: เจ้าหญิงมาร์กาเร็ตแห่งยอร์ก (Her Royal Highness Princess Margaret of York)
11 ธันวาคม ค.ศ. 1936 – 6 ตุลาคม ค.ศ. 1961: เจ้าหญิงมาร์กาเร็ต (Her Royal Highness The Princess Margaret)
6 ตุลาคม ค.ศ. 1961 – 9 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2002: เจ้าหญิงมาร์กาเร็ต เคาน์เตสแห่งสโนว์ดอน (Her Royal Highness The Princess Margaret, Countess of Snowdon)
สิ้นพระชนม์

เจ้าหญิงมาร์กาเรตสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2545 สิริพระชันษา 71 ปี หลังจากทรงทุกข์ทรมานจากโรคร้าย งานพระศพจัดขึ้น 50 ปีหลังจากงานพระบรมศพของสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 6 แห่งสหราชอาณาจักร และในงานพระราชพิธีกาญจนาภิเษก (ครองราชย์ครบ 50 ปี) ของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 งานพระศพจัดขึ้นโดยพระราชวงศ์ของพระองค์ ส่วนพระราชพิธีพระศพเริ่ม 1 สัปดาห์หลังจากนั้น พระราชพิธีนั้นเป็นครั้งสุดท้ายที่พสกนิกรได้เห็นสมเด็จพระราชินีเอลิซาเบธ พระราชชนนี
ทั้งนี้หลังการสิ้นพระชนม์​ของเจ้าหญิงมาร์กาเร็ต ปรากฎว่าสถานที่เก็บพระศพของราชวงศ์​ในช่วงเวลานั้นได้มีการเก็บพระศพของเจ้านายในราชวงศ์ที่สิ้นพระชนม์​ไปก่อนหน้านี้หลายพระองค์มาแล้วจนมีจำนวนเต็มสุสาน จึงไม่สามารถที่จะเก็บพระศพของเจ้าหญิงมาร์​กาเร็ต​เอาไว้ตามธรรมเนียมของราชสำนักอังกฤษได้ ดังนั้นสมเด็จพระราชินีนาถเอลิ​ซาเบธ​ที่ ​2​ จึงมีพระราชบัญชาให้สำนักพระราชวัง​ทำการถวายพระ​เพลิงพระศพของเจ้าหญิงมาร์กาเร็ต​แทนซึ่งเป็นครั้งแรกในรอบหลายร้อยปีที่ราชสำนักอังกฤษ​มีการใช้วิธีการเผาพระศพเป็นครั้งแรก ซึ่งหลังจากนั้นได้นำพระสรีรังคาร(เถ้ากระดูก)ของเจ้าหญิงมาร์กาเร็ต​ไปฝังไว้ ณ โบสถ์​น้อยเซนต์จอห์จสถานที่อันฝังพระบรมศพของพระเจ้า​จอร์จ​ที่ 6 และเป็นสถานที่ในครอบครัวของพระองค์​ ที่หลังจากนั้นก็ได้ฝังพระบรมศพของสมเด็จพระราชินีเอลิซาเบธ พระราชชนนี อีกทั้งเจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระในฐานะเจ้าชายพระราชสวามี และต่อมาในปี2022สถานที่แห่งนี้ก็ได้มีการฝังพระบรมศพของสมเด็จพระราชินี​นาถเอลิซาเบธที่ 2 จึงถือได้ว่าครอบครัวของพระเจ้าจอร์จ​ที่ 6 ได้เสด็จมาประทับร่วมกัน ณ ที่แห่งนี้อีกครั้งตราบชั่วนิรันดร์​
ไว้อาลัย

พระเจ้าชาลส์ที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักร พระภาคิไนย (หลานชาย) ขณะดำรงพระยศ เจ้าชายชาลส์ เจ้าชายแห่งเวลส์ ได้ทรงกล่าวไว้อาลัยถวายแก่เจ้าหญิงมาร์กาเรต ความตอนหนึ่งว่า
ดูเพิ่ม

รายพระนามสมาชิกในราชวงศ์อังกฤษ
| ด ค กเจ้าหญิงแห่งสหราชอาณาจักร |
| --- | --- |
เริ่มนับรุ่นจากพระราชวงศ์ที่สืบเชื้อสายจากพระเจ้าจอร์จที่ 1 ผู้ทรงริเริ่มการใช้ เจ้าชาย และ เจ้าหญิง อย่างเป็นทางการในพระราชวงศ์   ทั้งนี้ ระบุพระนามขณะที่ทรงดำรงพระอิสริยยศสูงสุด
รุ่นที่ 1:  โซเฟีย โดโรเธีย สมเด็จพระราชินีแห่งปรัสเซีย 
รุ่นที่ 2:  เจ้าหญิงแอนน์ พระราชกุมารีและเจ้าหญิงแห่งออเรนจ์  เจ้าหญิงอเมเลีย  เจ้าหญิงแคโรไลน์  เจ้าหญิงแมรี ลันด์เกรวีนแห่งเฮ็สเซิน-คัสเซิล  หลุยส์ สมเด็จพระราชินีแห่งเดนมาร์กและนอร์เวย์ 
รุ่นที่ 3:  เจ้าหญิงออกัสตา ดัชเชสแห่งบรันสวิก  เจ้าหญิงเอลิซาเบธแห่งเวลส์  เจ้าหญิงลูอิซาแห่งเวลส์  แคโรไลน์ มาทิลดา สมเด็จพระราชินีแห่งเดนมาร์กและนอร์เวย์ 
รุ่นที่ 4:  เจ้าหญิงชาร์ลอตต์ พระราชกุมารีและสมเด็จพระราชีนีแห่งเวือร์ทเทิมแบร์ค  เจ้าหญิงออกัสตา โซเฟีย  เจ้าหญิงเอลิซาเบธ ลันด์เกรวีนแห่งเฮ็สเซิน-ฮอมเบิร์ก  เจ้าหญิงแมรี ดัชเชสแห่งกลอสเตอร์และเอดินบะระ  เจ้าหญิงโซเฟีย  เจ้าหญิงอเมเลีย  เจ้าหญิงโซเฟียแห่งกลอสเตอร์  เจ้าหญิงแคโรไลน์แห่งกลอสเตอร์ 
รุ่นที่ 5:  เจ้าหญิงชาร์ลอตต์แห่งเวลส์ เจ้าหญิงเลโอโปลด์แห่งซัคเซิน-โคบูร์ก-ซาลเฟลด์  เจ้าหญิงเอลิซาเบธแห่งแคลเรนซ์  สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย  ออกัสตา แกรนด์ดัชเชสแห่งเม็คเล็นบูร์ก-สเตรลิตซ์  เจ้าหญิงแมรี อเดเลด ดัชเชสแห่งเท็ค 
รุ่นที่ 6:  เจ้าหญิงวิกตอเรีย พระราชกุมารีและจักรพรรดินีแห่งปรัสเซีย  อลิซ แกรนด์ดัชเชสแห่งเฮ็สเซินและริมไรน์  เจ้าหญิงเฮเลนา เจ้าหญิงคริสเตียนแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์   เจ้าหญิงลูอีส ดัชเชสแห่งอาร์กายล์  เจ้าหญิงเบียทริซ เจ้าหญิงเฮนรีแห่งบัทเทนแบร์ก  เจ้าหญิงเฟรเดริกา บารอเนส ฟอน พาเวล-แรมมิงเกน  เจ้าหญิงมารีแห่งฮันโนเฟอร์ 
รุ่นที่ 7:  เจ้าหญิงลูอีส พระราชกุมารีและดัชเชสแห่งไฟฟ์  เจ้าหญิงวิกตอเรีย  ม็อด สมเด็จพระราชินีแห่งนอร์เวย์  มารี สมเด็จพระราชินีแห่งโรมาเนีย  แกรนด์ดัชเชสวิกตอเรีย เฟโอโดรอฟนาแห่งรัสเซีย  เจ้าหญิงอเล็กซานดรา เจ้าหญิงแห่งโฮเอ็นโลเออ-ลังเงินบวร์ค  เจ้าหญิงเบียทริซ ดัชเชสแห่งกัลเลียรา  เจ้าหญิงมาร์กาเรต มกุฎราชกุมารีแห่งสวีเดน  เลดีแพทริเซีย แรมเซย์  เจ้าหญิงอลิซ เคาน์เตสแห่งแอธโลน  เจ้าหญิงมารี ลูอีส เจ้าหญิงมักซีมีเลียนแห่งบาเดิน  อเล็กซานดรา แกรนด์ดัชเชสแห่งเมคเลินบวร์ค-ชเวรีน  เจ้าหญิงโอลกาแห่งฮันโนเฟอร์ 
รุ่นที่ 8:  เจ้าหญิงแมรี พระราชกุมารีและเคาน์เตสแห่งแฮร์วุด  อเล็กซานดรา เจ้าหญิงอาร์เธอร์แห่งคอนน็อต และดัชเชสแห่งไฟฟ์  ม็อด คาร์เนกี เคาน์เตสแห่งเซาเธสค์  เจ้าหญิงซิบิลลา ดัชเชสแห่งเวสเตร์บ็อตเติน  เจ้าหญิงแคโรไลน์ มาทิลด์แห่งซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา  เฟรเดอริกา สมเด็จพระราชินีแห่งกรีซ 
รุ่นที่ 9:  สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2  เจ้าหญิงมาร์กาเรต เคาน์เตสแห่งสโนว์ดอน  เจ้าหญิงอเล็กซานดรา เดอะออนะระเบิล เลดีโอกิลวี 
รุ่นที่ 10:  เจ้าหญิงแอนน์ พระราชกุมารี 
รุ่นที่ 11:  เจ้าหญิงเบียทริซ นางเอโดอาร์โด มาเปลลี มอซซี  เจ้าหญิงยูเชนี นางแจ็ก บรุกส์แบงก์  เลดีลูอีส เมานต์แบ็ตเทน-วินด์เซอร์ 
รุ่นที่ 12:  เจ้าหญิงชาร์ลอตต์แห่งเวลส์  เจ้าหญิงลิลีเบ็ตแห่งซัสเซกซ์ 
ตัวเอียง คือ เจ้าหญิงแห่งสหราชอาณาจักรที่ถูกถอดพระอิสริยยศและผู้มีสิทธิที่ไม่ใช้พระอิสริยยศ
เจ้าหญิงมาร์กาเรตเมื่อทรงพระเยาว์และพระราชินีแมรี่ และ เจ้าหญิงเอลิซาเบธ
นิมฟ์

เฮรัสและนิมฟ์ โดย จอห์น วิลเลียม วอเทอร์เฮาส์, ค.ศ. 1896
ตามตำนานเทพปกรณัมกรีก นิมฟ์  (nymph) คือสตรีที่เป็นร่างตัวแทนของสิ่งต่าง ๆ ในธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นร่างที่ยึดติดกับสถานที่แห่งใดแห่งหนึ่ง หรือเป็นผู้ติดตามของเหล่าทวยเทพ ซึ่งโดยปกติแล้วมักจะตกเป็นเป้าหมายของเหล่าซาไทร์ (satyr) ตัณหาจัด
วอลเตอร์ เบอร์เคิร์ต (Walter Burkert) กล่าวว่า "ความคิดที่ว่าแม่น้ำคือเทพเจ้า และน้ำพุคือนิมฟ์นั้น ไม่ได้เป็นแค่ความนึกคิดของนักกวี หากแต่ยังเป็นถึงความเชื่อและพิธีกรรมอีกด้วย การบูชาเทพเจ้าเหล่านี้ถูกจำกัดอยู่เพียงสถานที่หนึ่งที่ใดที่พวกเขาไม่สามารถแยกออกจากสถานที่แห่งนั้นได้" นิมฟ์นับเป็นบุคคลาธิษฐานของการสรรสร้างของธรรมชาติ ซึ่งบ่อยครั้งมักใช้เป็นสัญลักษณ์ของน้ำพุ
ดูเพิ่ม

นางไม้
| ด ค กเทพปกรณัมกรีก |
| --- | --- |
ปฐมเทพ:  เคออส  อะแนงคี  โครนอส  เอียรอส  ไกอา  ยูเรนัส  ทาร์ทารัส  อีเธอร์  เฮเมรา  เอระบัส  นิกซ์  โอฟิออน  มอยเร 
เทพไททัน:  โครนัส  โอเชียนัส  เรีย  ทีมิส  แอตลัส  ซีอัส  ครีอัส  ไฮพีเรียน  ธีอา  เทธิส  นิมอซินี  ฟีบี  โพรมีเทียส  เอพิมีเทียส  ไออาเพทัส  เมโนเอเทียส 
สิบสองเทพเจ้าโอลิมปัส:  ซูส  ฮีรา  โพไซดอน  ดิมีเทอร์  อะธีนา  อะพอลโล  อาร์ทิมิส  แอรีส  แอโฟรไดที  ฮิฟีสตัส  เฮอร์มีส  ไดอะไนซัสหรือเฮสเตีย 
เทพเจ้าหลักอื่น:  แอซคลีเปียส  ฮีลิออส  อีออส  เฮดีส  ฮีบี  เฮคะที  แพน  เพอร์เซฟะนี  เซลีนี 
กลุ่ม:  แอมะซอน  เซนทอร์  คเธาะนิค  ไซคลอปส์  มังกร  อิรินีอีซ  ยักษ์  ฮาร์พี  เฮคะท็องคะรีซ  มอยเร  พระเจ้าไมซีเนียน  มนุษย์  มิวส์  นิมฟ์  เซเทอร์  สมุทรเทพ 
วีรบุรุษ:  เฮราคลีสกับงานของเขา  อคิลลีสกับสงครามกรุงทรอย  โอดิสเซียสกับโอดิสซีย์  เจสันกับลูกเรืออาร์โก  เพอร์ซิอัสกับเมดูซา  อีดิปัสกับธีบส์  ธีซีอัสกับมินะทอร์  บิลเลโรฟอนกับคิเมียรา 
สถานที่ศักดิ์สิทธิ์:  เดลฟี  ดอโดนา  ดีลอส  โอลิมเปีย  โอลิมปัส
ทุ่งเศรษฐี (ภาพยนตร์)

| ทุ่งเศรษฐี |
| --- | --- |
กำกับ: เหมบุตร
บทภาพยนตร์: ไพบูลย์ บุตรขัน
อำนวยการสร้าง: สมนึก เหมบุตร
นักแสดงนำ: ครรชิต ขวัญประชา เพชรา เชาวราษฎร์ ดวงใจ หทัยกาญจน์ รุ่งเพชร แหลมสิงห์ กิ่งดาว จันทร์สวัสดิ์
ถ่ายภาพ: วิเชียร วีระโชติ
ลำดับภาพ: วิเชียร วีระโชติ
เพลงประกอบ: ทุ่งเศรษฐี – รุ่งเพชร แหลมสิงห์ ขนมจีนน้ำยา – รุ่งเพชร แหลมสิงห์
บริษัทผู้สร้าง: สมนึกภาพยนตร์  
ผู้จัดจำหน่าย: จินตนาฟิล์ม กุหลาบทิพย์ภาพยนตร์
วันฉาย: 1 ตุลาคม 2514 (2514-10-01)
ประเทศ: ไทย
ภาษา: ไทย
ทุ่งเศรษฐี เป็นภาพยนตร์ไทยแนวเพลง โลดโผน สุขนาฏกรรม ปี 2514 จากการเขียนบทภาพยนตร์ของครูไพบูลย์ บุตรขัน ครูเพลงชื่อดัง นำแสดงโดยครรชิต ขวัญประชา, เพชรา เชาวราษฎร์, รุ่งเพชร แหลมสิงห์ และกิ่งดาว จันทร์สวัสดิ์ เข้าฉายครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2514 เดิมภาพยนตร์เรื่องนี้ได้วางตัวมิตร ชัยบัญชา เป็น ไพร พิมพ์กำแหง พระเอกของเรื่องแต่เนื่องจากมิตร ชัยบัญชา ได้ประสบอุบัติเหตุตกเฮลิคอปเตอร์เสียชีวิตเสียก่อน จึงได้ครรชิต ขวัญประชา พระเอกรุ่นน้องมารับบทแทน และภาพยนตร์เรื่องนี้ยังเป็นภาพยนตร์เรื่องแรกในชีวิตการแสดงของ อี๊ด ดวงใจ หทัยกาญจน์
เนื้อเรื่อง

ทุ่งเศรษฐี เรื่องราวของ ไพร พิมพ์กำแหง (ครรชิต ขวัญประชา) พ่อค้าขายแผ่นเสียงที่เดินทางกลับมายัง ทุ่งเศรษฐี บ้านเกิดของเขาพร้อมกับ รุ่ง เพลงรัก (รุ่งเพชร แหลมสิงห์) จนได้พบรักกับ ขวัญดาว โป่งดิน (เพชรา เชาวราษฎร์) ลูกสาวคนโตของ กำปั่น โป่งดิน (ฑัต เอกฑัต) นักเลงใหญ่ในหมู่บ้านทุ่งเศรษฐีเหนือ ทางด้านรุ่งก็ได้พบรักกับ ปูน้อย นาดี (กิ่งดาว จันทร์สวัสดิ์) เพื่อนรักของขวัญดาว และยังเป็นลูกสาวของ ครูมวยพุก นาดี (ประมินทร์ จารุจารีต) เพื่อนรักของกำปั่น
ขณะเดียวกัน ขวัญเดือน (ดวงใจ หทัยกาญจน์) ลูกสาวคนเล็กของกำปั่นและยังเป็นน้องสาวของขวัญดาวรวมถึง จันทรา นาดี (ศศิธร เพชรรุ่ง) ลูกสาวอีกคนของครูมวยพุก ก็แอบชอบไพรเช่นเดียวกัน ทำให้ ห้าว โพธิ์หัก (อดินันท์ สิงห์หิรัญ) อีกหนึ่งเพื่อนรักของกำปั่นไม่พอใจ เพราะหวังจะให้ หาญ โพธิ์หัก (เทิ่ง สติเฟื่อง) ลูกชายคนเดียวได้แต่งงานกับขวัญดาว ต่อมาไพรได้รู้ความจริงจาก เฉิ่ม ฉิ่งฉับ (ทักษิณ แจ่มผล) เพื่อนรักของ ผง พิมพ์กำแหง (พร้อมสิน สีบุญเรือง) พ่อของไพรว่ากำปั่นคือคนที่ฆ่าและเผาผงจนตายคากระท่อมเนื่องจากแค้นที่ถูกฉุดเจ้าสาว ไพรจึงจับกำปั่นมาหวังจะเผาให้ตายเหมือนกับพ่อของตัวเอง ถึงแม้ขวัญดาวจะมาขอร้องก็ไม่เป็นผล แต่แล้วเรื่องก็ยุติลงด้วยดีเมื่อ โมฬี ภุมรินทร์ (รัตนาภรณ์ อินทรกำแหง) แม่ของไพรหรือก็คือเจ้าสาวที่ถูกฉุดมาเตือนสติลูกให้รู้จักอภัย เลิกอาฆาตจองเวรต่อกัน
นักแสดง

| นักแสดงหลัก> ตัวละคร | นักแสดงหลัก> นักแสดง |
| --- | --- |
ไพร พิมพ์กำแหง: ครรชิต ขวัญประชา
ขวัญดาว โป่งดิน: เพชรา เชาวราษฎร์
ขวัญเดือน โป่งดิน: ดวงใจ หทัยกาญจน์
รุ่ง เพลงรัก: รุ่งเพชร แหลมสิงห์
ปูน้อย นาดี: กิ่งดาว จันทร์สวัสดิ์
กำปั่น โป่งดิน: ฑัต เอกฑัต
นักแสดงสมทบ
แหล่งข้อมูลอื่น

ทุ่งเศรษฐี ทางเว็บไซต์ ไทยบันเทิง
สุภาพสตรีและสุภาพบุรุษหมายเลขสองสหรัฐ

| สุภาพสตรีหมายเลขสองสหรัฐ |
| --- | --- |
ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน อุชา แวนซ์ ตั้งแต่ 20 มกราคม 2025
การเรียกขาน: มิสซิส แวนซ์ (Mrs. Vance) (ไม่เป็นทางการ)   ท่านสุภาพสตรีหมายเลขสอง (Madam Second Lady) (ทางการ)
จวน: บ้านเลขที่ 1 ออบเซอร์วาทอรี เซอร์เคิล
ผู้ประเดิมตำแหน่ง: แอบิเกล แอดัมส์
สถาปนา: 21 เมษายน 1789 (235 ปีก่อน) (1789-04-21)
เว็บไซต์: WhiteHouse.gov
สุภาพสตรีหมายเลขสองแห่งสหรัฐ (The Second Lady of the United States (SLOTUS)) เป็นตำแหน่งที่ไม่เป็นทางการที่ดำรงตำแหน่งโดยภรรยาของรองประธานาธิบดีสหรัฐ ซึ่งดำรงตำแหน่งพร้อมกันกับรองประธานาธิบดีที่เข้าสาบานตนแล้ว ตำแหน่งนี้พบในสื่อได้น้อยกว่าเมื่อเทียบกับตำแหน่งสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งของสหรัฐ ส่วนสุภาพบุรุษหมายเลขสองแห่งสหรัฐ (The Second Gentleman of the United States (SGOTUS)) ก็เช่นกัน แต่ดำรงตำแหน่งโดยสามีของรองประธานาธิบดีสหรัฐในกรณีที่ตำแหน่งนี้เป็นของผู้หญิง โดยเริ่มครั้งแรกในปี ค.ศ. 2021 ในสมัยของกมลา แฮร์ริสที่มีสามีคือดั๊ก เอ็มฮัฟฟ์
ตำแหน่ง "สุภาพสตรีหมายเลขสอง" เป็นคำประกาศเกียรติคุณ ซึ่งตรงกันข้ามกับตำแหน่งสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่ง (ที่เป็นส่วนใหญ่เป็นภริยาของประธานาธิบดีสหรัฐ) คาดว่าตำแหน่งนี้ถูกเรียกใช้ครั้งแรกโดย เจนนี่ ทัทเทิลท์ โฮบาร์ต (ซึ่ง แกเร็ท โฮบาร์ต เป็นรองประธานาธิบดีตั้งแต่ปี 1897 ถึง 1899) เพื่อกล่าวถึงตน
ต่อมา การเรียกขานตำแหน่งนี้ไม่ได้รับความนิยม แต่ได้มีการรื้อฟื้นมาในปี 1980 จนกระทั่งเสื่อมความนิยมอีกครั้งช่วงปี 1990 เป็นต้นมา  ภายหลังได้ฟื้นฟูการเรียกขานตำแหน่งนี้ในสมัยการบริหารของ บารัก โอบามาและยังดำเนินต่อในสมัยการบริหารของ ประธานาธิบดี ดอนัลด์ ทรัมป์แม้เขาเองจะกล่าวในระหว่างตำแหน่งประธานาธิบดีว่าเขาไม่เคยได้ยินคำนี้มาก่อนก็ตาม
อดีตสุภาพสตรีหมายเลขสอง 12 คน ได้ดำรงตำแหน่งสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่ง ได้แก่ แอบิเกล แอดัมส์, เลติเทีย ไทเลอร์, เอบิเกล ฟิวมอร์, เอลิซา จอห์นสัน, เอดิธ รูสเวลต์, เกรซ คูลิดจ์, เบสส์ ทรูแมน, แพต นิกสัน, เลดีเบิร์ด จอห์นสัน, เบ็ตตี ฟอร์ด, บาร์บารา บุช และจิล ไบเดิน
สุภาพสตรีหมายเลขสองคนปัจจุบัน คืออุชา ชิลูกุริ และมีอดีตสุภาพสตรีและบุรุษหมายเลขสองที่ยังมีชีวิตอยู่ 6 คน ได้แก่ มาริลิน เควล, ทิปเปอร์ กอร์, ลินน์ ชีนีย์, จิล ไบเดิน, คาเรน เพนซ์ และดั๊ก เอ็มฮัฟฟ์
เจ้าชายเอ็ดเวิร์ด ดยุกแห่งเอดินบะระ

เจ้าชายเอ็ดเวิร์ด ดยุกแห่งเอดินบะระ หรือพระนามเต็ม เอ็ดเวิร์ด แอนโทนี ริชาร์ด หลุยส์ (อังกฤษ: HRH The Prince Edward, Duke of Edinburgh; ประสูติ 10 มีนาคม ค.ศ. 1964) เป็นพระบรมวงศ์ในราชวงศ์อังกฤษ โดยพระองค์เป็นพระราชโอรสพระองค์เล็กในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักรและเจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระ พระองค์ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็น เอิร์ลแห่งเวสเซ็กซ์ มาตั้งแต่ ค.ศ. 1999 จนกระทั่ง ค.ศ. 2023 สมเด็จพระเจ้าชาลส์ที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักร พระเชษฐา ทรงสถาปนาพระองค์เป็น ดยุกแห่งเอดินบะระ และในปัจจุบันทรงอยู่ในอันดับที่สิบสี่ของลำดับการสืบราชบัลลังก์อังกฤษ
พระประวัติ

เจ้าชายเอ็ดเวิร์ดประสูติเมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2507 ณ พระราชวังบักกิงแฮม กรุงลอนดอน โดยมีพระมารดาคือสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2  อดีตสมเด็จพระราชินีนาถแห่งสหราชอาณาจักรและเครือจักรภพ พระราชธิดาพระองค์ใหญ่ใน สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 6 และ สมเด็จพระราชินีเอลิซาเบธ (ต่อมาภายหลังคือ สมเด็จพระราชชนนี) ส่วนพระบิดาคือเจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระ พระราชโอรสพระองค์เดียวใน เจ้าชายแอนดรูว์แห่งกรีซและเดนมาร์ก และ เจ้าหญิงอลิซแห่งบัทเทนแบร์ก เจ้าชายเอ็ดเวิร์ดมีพระเชษฐาและพระเชษฐภคินีร่วมพระอุทรคือ สมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3, เจ้าหญิงแอนน์ และ เจ้าชายแอนดรูว์ตามลำดับ