ทฤษฎีสมคบคิดเรื่องเรืออาร์เอ็มเอส ไททานิก
สมมติฐานรอยต่อขยาย

นักวิจัยเรือไททานิกยังคงอภิปรายกันถึงสาเหตุและกลไกการแตกของเรือ ตามหนังสือของเขาชื่อ A Night to Remember วอลเตอร์ ลอร์ด อธิบายว่าเรือไททานิกอยู่ในตำแหน่งตั้งฉากอย่างสมบูรณ์ก่อนที่จะจมลงในช่วงสุดท้าย มุมมองเช่นนี้ยังคงเป็นที่ยอมรับโดยทั่วไปแม้กระทั่งหลังจากที่โรเบิร์ต บัลลาร์ด ค้นพบซากเรือในปี ค.ศ. 1985 ซึ่งยืนยันว่าเรือไททานิกแตกออกเป็นสองส่วนที่ผิวน้ำหรือใกล้ผิวน้ำ ภาพวาดของเคน มาร์แชล ศิลปินทางทะเลชื่อดัง และภาพยนตร์ไททานิคที่กำกับโดยเจมส์ แคเมอรอน ต่างก็แสดงให้เห็นว่าเรือเอียงตัวในมุมชันก่อนจะแตกออก นักวิจัยส่วนใหญ่ยอมรับว่ารอยต่อขยายส่วนท้ายของเรือไททานิกที่ออกแบบมาเพื่อให้ตัวเรือมีความยืดหยุ่นในการเคลื่อนที่ในทะเลนั้นมีบทบาทน้อยมากหรือแทบไม่มีเลยในการแตกของเรือ  แม้ว่าจะมีการถกเถียงกันต่อไปว่าเรือแตกจากบนลงล่างหรือจากล่างขึ้นบน
ในปี ค.ศ. 2005 คณะสำรวจของช่องฮิสทรีแชนแนลได้ทำการตรวจสอบส่วนประกอบขนาดใหญ่สองส่วนของกระดูกงูเรือไททานิก ซึ่งเป็นส่วนล่างของตัวเรือที่อยู่ใต้บริเวณที่ตัวเรือแตกออกจากกันโดยตรง ด้วยความช่วยเหลือจากรอดเจอร์ ลอง นาวาสถาปนิก ทีมงานได้วิเคราะห์ซากเรือและพัฒนาทฤษฎีใหม่เกี่ยวกับการแตกของเรือ  ซึ่งได้เผยแพร่ในสารคดีทางโทรทัศน์เรื่อง Titanic's Final Moments: Missing Pieces ในปี ค.ศ.  2006 หนึ่งในหลักฐานสำคัญของทฤษฎีใหม่นี้คือการอ้างว่ามุมเอียงของเรือไททานิกในขณะแตกจากกันนั้นน้อยกว่าที่เคยเข้าใจกันมาก โดยลองระบุว่ามุมดังกล่าวไม่เกิน 11 องศา
ลองสันนิษฐานเพิ่มเติมว่าการแตกของเรือไททานิกอาจเริ่มต้นจากความล้มเหลวก่อนกำหนดของรอยต่อขยายส่วนท้ายของเรือ และท้ายที่สุดแล้วได้ยิ่งทำให้จำนวนผู้เสียชีวิตเพิ่มมากขึ้นเนื่องจากทำให้เรือไททานิกจมเร็วกว่าที่คาดการณ์ไว้ ในปี ค.ศ. 2006 ฮิสทรีแชนแนลได้ให้การสนับสนุนการดำน้ำสำรวจเรือบริแทนนิก ซึ่งเป็นเรือน้องของไททานิก การสำรวจครั้งนี้ยืนยันว่าการออกแบบรอยต่อขยายของเรือบริแทนนิกนั้นมีประสิทธิภาพเหนือกว่าการออกแบบรอยต่อขยายที่ใช้ในเรือไททานิก เพื่อศึกษาค้นคว้าทฤษฎีของลองให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ฮิสทรีได้มอบหมายให้บริษัท เจเอ็มเอส เอ็นจิเนียริง (JMS Engineering) สร้างแบบจำลองคอมพิวเตอร์ขึ้นมาใหม่ การจำลองสถานการณ์ ซึ่งผลลัพธ์ถูกนำเสนอในสารคดี Titanic's Achilles Heel ปี ค.ศ. 2007 ได้พิสูจน์ข้อสงสัยของลองบางส่วน โดยแสดงให้เห็นว่ารอยต่อขยายตัวของเรือไททานิกมีความแข็งแรงเพียงพอจะรับมือกับความเครียดทุกประเภทที่เรือคาดว่าจะเผชิญในระหว่างการให้บริการ และในระหว่างการจม รอยต่อเหล่านี้ยังทำงานได้ดีกว่าข้อกำหนดการออกแบบอีกด้วย แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือรอยต่อขยายเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างบน ซึ่งอยู่เหนือดาดฟ้าหลัก (ดาดฟ้า B) และด้วยเหตุนี้จึงอยู่เหนือส่วนบนสุดของคานโครงตัวเรือด้วย ดังนั้น รอยต่อขยายจึงไม่มีส่วนในการรับน้ำหนักของตัวเรือ และไม่ได้มีบทบาทใด ๆ ในการแตกของตัวเรือ แต่เพียงแค่เปิดออกและแยกจากกันเมื่อตัวเรือโค้งงอหรือแตกอยู่ด้านล่าง
หนังสือของแบรด แมตเซน ที่ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 2008 ชื่อ Titanic's Last Secrets ได้สนับสนุนทฤษฎีรอยต่อขยาย
ข้อผิดพลาดที่มักถูกมองข้ามประการหนึ่งคือการที่ปล่องไฟต้นแรกล้มในมุมที่ค่อนข้างตื้นเกิดขึ้นในขณะที่รอยต่อขยายด้านหน้า ซึ่งมีสายตรึงปล่องไฟหลายเส้นตัดผ่านอยู่นั้นเปิดออกเพราะตัวเรือเริ่มรับความเครียด การเปิดออกของรอยต่อนี้ทำให้สายตรึงยืดและขาดออกจากกัน แรงผลักไปข้างหน้าของเรือขณะที่เอียงไปข้างหน้าและลงอย่างฉับพลันทำให้ปล่องไฟที่ไม่ได้รับการรองรับล้มลงมาทับบนปีกสะพานด้านขวา
ทฤษฎีหนึ่งที่สนับสนุนการแตกของตัวเรือคือ เรือไททานิกอาจเกยหิ้งน้ำแข็งที่อยู่ใต้น้ำขณะชนกับภูเขาน้ำแข็ง ทำให้กระดูกงูและส่วนล่างของตัวเรือได้รับความเสียหาย ต่อมาในระหว่างการจม พบว่าห้องหม้อไอน้ำหมายเลข 4 ถูกน้ำท่วมจากด้านล่างของตะแกรงพื้นมากกว่าจะมาจากด้านบนของผนังกันน้ำ สิ่งนี้สอดคล้องกับความเสียหายเพิ่มเติมตามแนวกระดูกงูเรือ ซึ่งส่งผลให้โครงสร้างตัวเรืออ่อนแอลง