stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
บีเลอเฟ็ลท์
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ บีเลอเฟ็ลท์
| ด ค กเมืองในประเทศเยอรมนี |
| --- | --- |
1,000,000+ คน:  โคโลญ  เบอร์ลิน  มิวนิก  ฮัมบวร์ค 
500,000+ คน:  ชตุทการ์ท  ดอร์ทมุนท์  ดึสเซิลดอร์ฟ  เดรสเดิน  เนือร์นแบร์ค  เบรเมิน  ไลพ์ซิช  แฟรงก์เฟิร์ต  เอ็สเซิน  ฮันโนเฟอร์ 
200,000+ คน:  เก็ลเซินเคียร์เชิน  คีล  เค็มนิทซ์  เครเฟ็ลท์  คาลส์รูเออ  ดืสบวร์ค  บ็อน  บีเลอเฟ็ลท์  เบราน์ชไวค์  โบคุม  ไฟรบวร์คอิมไบรส์เกา  มัคเดอบวร์ค  มันไฮม์  มึนส์เทอร์  เมินเชินกลัทบัค  ไมนทซ์  ร็อสท็อค  ลือเบ็ค  วีสบาเดิน  วุพเพอร์ทาล  อาเคิน  เอาคส์บวร์ค  แอร์ฟวร์ท  โอเบอร์เฮาเซิน  ฮัลเลอ (ซาเลอ) 
100,000+ คน:  เกิททิงเงิน  ค็อทบุส  คัสเซิล  โคเบล็นทซ์  ซัลทซ์กิทเทอร์  ซาร์บรึคเคิน  ซีเกิน  โซลิงเงิน  ดาร์มชตัท  เทรียร์  น็อยส์  บ็อทร็อพ  เบรเมอร์ฮาเฟิน  แบร์กิชกลัทบัค  พ็อทซ์ดัม  พาเดอร์บอร์น  ฟอทซ์ไฮม์  เฟือร์ท  มืลไฮม์  เมอส์  เยนา  ร็อยท์ลิงเงิน  เร็คลิงเฮาเซิน  เร็มไชท์  เรเกินส์บวร์ค  ลูทวิชส์ฮาเฟิน  เลเวอร์คูเซิน  ว็อลฟส์บวร์ค  เวือทซ์บวร์ค  อ็อฟเฟินบัคอัมไมน์  อ็อลเดินบวร์ค  อ็อสนาบรึค  อิงก็อลชตัท  อุล์ม  แอร์ลังเงิน  ฮัม  ฮาเกิน  ฮิลเดิสไฮม์  แฮร์เนอ  ไฮล์บร็อน  ไฮเดิลแบร์ค 
อื่น ๆ:  ชวาบัค  บัมแบร์ค 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่ 
อื่น ๆ:  สารานุกรมของยูเครนสมัยใหม่ 
คลองลุทเทอร์บาคขณะไหลผ่านตัวเมือง
ช่องบีเลอเฟ็ลท์
ป่าแห่งเมืองบีเลอเฟ็ลท์
แผนที่เขตปกครองของเมืองบีเลอเฟ็ลท์
พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 4 แห่งปรัสเซีย

| ฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 4 |
| --- | --- |
พระบรมฉายาลักษณ์ ฉายในปี ค.ศ. 1847
พระมหากษัตริย์แห่งปรัสเซีย
ครองราชย์: 7 มิถุนายน 1840 – 2 มกราคม 1861
ก่อนหน้า: พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 3
ถัดไป: พระเจ้าวิลเฮ็ล์มที่ 1

พระราชสมภพ: 15 ตุลาคม ค.ศ. 1795 กรุงเบอร์ลิน ราชอาณาจักรปรัสเซีย
สวรรคต: 2 มกราคม ค.ศ. 1861 (65 ชันษา) พ็อทซ์ดัม ราชอาณาจักรปรัสเซีย
คู่อภิเษก: เอลิซาเบธ ลูโดวิกา แห่งบาวาเรีย
ราชวงศ์: โฮเอ็นโซลเลิร์น
พระราชบิดา: พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 3
พระราชมารดา: ลูอีเซอแห่งเมคเลินบวร์ค-ชเตรลิทซ์
ศาสนา: ลูเทอแรน
ลายพระอภิไธย: 
พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 4 (เยอรมัน: Friedrich Wilhelm IV) ทรงเป็นกษัตริย์แห่งปรัสเซียระหว่างค.ศ. 1840 ถึง 1861 เป็นพระราชโอรสองค์โตในพระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 3 กับพระนางลูอีเซอแห่งเมคเลินบวร์ค-ชเตรลิทซ์ พระองค์เคยรับราชการทหารในกองทัพปรัสเซีย และเข้ามีส่วนร่วมในสงครามปลดแอกจากฝรั่งเศสในค.ศ. 1814
เมื่อพระราชบิดาสวรรคตในค.ศ. 1840 พระองค์ในฐานะมกุฎราชกุมารก็ขึ้นสืบราชสมบัติปรัสเซียต่อ และทรงได้ขึ้นชื่อว่าเป็นกษัตริย์ผู้ทรงศิลปะจินตนิยม ทรงมีความสนใจในด้านสถาปัตยกรรมและการจัดสวน ตลอดจนเป็นองค์อุปถัมภ์ของศิลปินมากชื่อเสียงอย่าง คาร์ล ฟรีดริช ชิงเคิล, เฟลิกซ์ เมนเดิลส์โซห์น เป็นต้น ในรัชสมัยของพระองค์ได้มีการก่อสร้างอาคารต่างๆมากมายในเบอร์ลินและพ็อทซ์ดัมจนแล้วเสร็จ อาทิ มหาวิหารโคโลญ เป็นต้น พระองค์ทรงเป็นนักปกครองที่มีหัวอนุรักษนิยม ในค.ศ. 1849 พระองค์ทรงปฏิเสธรับตำแหน่งจักรพรรดิเยอรมัน (เยอรมนีที่ไม่รวมออสเตรีย) ที่เสนอโดยสมัชชาแห่งชาติในนครแฟรงเฟิร์ต
พระองค์ประชวรด้วยโรคหลอดเลือดสมอง และเสด็จสวรรคตในค.ศ. 1861 โดยไร้พระราชบุตร ทำให้พระอนุชาของพระองค์ได้ขึ้นสืบราชสมบัติต่อเป็นพระเจ้าวิลเฮ็ล์มที่ 1 แห่งปรัสเซีย ซึ่งต่อมาพระอนุชาองค์นี้สามารถรวมชาติเยอรมันสำเร็จและขึ้นเป็นจักรพรรดิเยอรมัน
ฐานันดรและพระอิสริยยศ

| --- | --- |
:  15 ตุลาคม 1795 – 16 พฤศจิกายน 1797: เจ้าชายฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม แห่งปรัสเซีย  16 พฤศจิกายน 1797 – 7 มิถุนายน 1840: มกุฎราชกุมารแห่งปรัสเซีย  7 มิถุนายน 1840 – 2 มกราคม 1861: กษัตริย์แห่งปรัสเซีย
ธงพระยศกษัตริย์ปรัสเซีย:  15 ตุลาคม 1795 – 16 พฤศจิกายน 1797: เจ้าชายฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม แห่งปรัสเซีย  16 พฤศจิกายน 1797 – 7 มิถุนายน 1840: มกุฎราชกุมารแห่งปรัสเซีย  7 มิถุนายน 1840 – 2 มกราคม 1861: กษัตริย์แห่งปรัสเซีย
พระราชวังโฮฟบวร์ค

ปีกเนือนบวร์ค เบื้องหน้าคือพระราชานุสาวรีย์ เจ้าชายออยเกินแห่งซาวอย
พระราชวังโฮฟบวร์ค (เยอรมัน: Hofburg) เป็นอดีตพระราชวังหลวงใจกลางกรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย ส่วนหนึ่งของพระราชวังในปัจจุบันเป็นที่พำนักและทำเนียบของประธานาธิบดีออสเตรีย พระราชวังสร้างในศตวรรษที่ 13 และมีการต่อเติมขยายส่วนเรื่อยมา พระราชวังแห่งนี้เป็นเสมือนหนึ่งศูนย์รวมอำนาจการปกครองที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในยุโรปและประวัติศาสตร์ออสเตรีย โดยเฉพาะในยุคของราชวงศ์ฮาพส์บวร์คซึ่งปกครองจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์และจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี สมาชิกพระราชวงศ์มักจะพำนักที่พระราชวังแห่งนี้ในฤดูหนาว และพำนักที่พระราชวังเชินบรุนในฤดูร้อน
แผนผัง

| แผนที่ภายในพระราชวังโฮฟบวร์ค |
| --- | --- | --- |
|  |  1. ปีกสวิส (Swiss Wing)  2a. อาสนวิหารออกัสตีน  (Augustinian Church)  2b. อารามหลวงออกัสตีน (Augustinian Monastery)  3. ลานสตัลล์บูร์ก (Stallburg)  4. ลานอะมาเลียนบูร์ก (Amalienburg)  5. ปีกเลโอโปลด์ (Leopold Wing)  6. ปีกเรอดอเท็น (Redouten Wing)   7. อาชาวิทยาลัยฤดูหนาว  (Winter Riding School)  8. หอพระสมุดหลวง  (Imperial Library)   9. ปีกออกัสตีน (Augustinian Wing)   10. วังอาร์ชดยุกอัลเบรช์ท (Archduke Albrecht Palace)    11. ปีกสมุหนายก (Imperial Chancellory Wing)  12. ปีกท้องพระโรงเฟสซาล (Festsaal Hall Wing)   13. ปีกเซนต์มีคาเอล (St. Michael's Wing)  14. ปีกเนือนบูร์ก (Neue Burg Wing)  15. ประธานมณฑล  (Corps de Logis)   16. ทำเนียบต้นปาล์ม หรือ ทำเนียบผีเสื้อ  A. จัตุรัสชั้นใน (Internal Castle Square)  B. จัตุรัสราตรีสโมสร  (Ball House Square)  C. จัตุรัสเซนต์มีคาเอล (St. Michael's Square)   D. มณฑลสวิส (Swiss Court)   E. จัตุรัสโยเซฟ (Joseph Square)   F. จัตุรัสอัลเบิร์ต (Albertina Square)  G. ราชอุทยาน   H. เฮลเดนแพลนซ์ (Heldenplatz)     สร้างระหว่าง ศตวรรษที่ 13 ถึง 17   สร้างระหว่าง ศตวรรษที่ 18   สร้างระหว่าง ศตวรรษที่ 19 ถึง 20 |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ พระราชวังฮอฟบูร์ก
Hofburg Wien เก็บถาวร 2016-09-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน - official site, information on the Imperial Apartments, Sisi Museum, Silver Collection
Wien.info about Hofburg.
Website of HOFBURG Vienna (Hofburg Congress Center)
Website of the Vienna Hofburg Orchestra
พระเจ้าฟรีดริชที่ 1 แห่งปรัสเซีย

| ฟรีดริชที่ 1 |
| --- | --- |

พระมหากษัตริย์ในปรัสเซีย เจ้านครรัฐผู้คัดเลือกแห่งบรันเดินบวร์ค
ครองราชย์: 18 มกราคม 1701 – 25 กุมภาพันธ์ 1713
ราชาภิเษก: 18 มกราคม 1701, เคอนิชส์แบร์ค
ถัดไป: ฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 1
ดยุกแห่งปรัสเซีย เจ้านครรัฐผู้คัดเลือกแห่งบรันเดินบวร์ค
ครองราชย์: 29 เมษายน 1688 – 18 มกราคม 1701
ก่อนหน้า: ฟรีดริช วิลเฮล์ม

พระราชสมภพ: 11 กรกฎาคม ค.ศ. 1657(1657-07-11) เคอนิชส์แบร์ค, บรันเดินบวร์ค-ปรัสเซีย
สวรรคต: 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1713(1713-02-25) (55 ปี) เบอร์ลิน, ราชอาณาจักรปรัสเซีย
คู่อภิเษก: เอลีซาเบ็ท เฮนรีเอ็ททา แห่งเฮ็สเซิน โซฟี ชาร์ล็อทเทอ แห่งฮันโนเฟอร์ โซฟี ลูอีเซอ แห่งเมคเลินบวร์ค-ชเวรีน
พระราชบุตร: เจ้าหญิงลูอีเซอ โดโรเธีย แห่งปรัสเซีย เจ้าชายฟรีดริช เอากุสต์ พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 1
ราชวงศ์: โฮเอินท์ซ็อลเลิร์น
พระราชบิดา: ฟรีดริช วิลเฮล์ม ผู้คัดเลือกแห่งบรันเดินบวร์ค
พระราชมารดา: Louise Henriette of Orange-Nassau
ศาสนา: ลัทธิคาลวิน
ลายพระอภิไธย: 
พระเจ้าฟรีดริชที่ 1 แห่งปรัสเซีย (เยอรมัน: Friedrich I) หรือ ฟรีดริชที่ 3 ผู้คัดเลือกแห่งบรันเดินบวร์ค แห่งราชวงศ์โฮเอินท์ซ็อลเลิร์นเป็นเจ้านครรัฐผู้คัดเลือกของรัฐมาร์เกรฟบรันเดินบวร์คระหว่าง ค.ศ. 1688 จนถึง ค.ศ. 1713 และดยุกแห่งดัชชีปรัสเซียโดยการเป็นรัฐร่วมประมุข ตำแหน่งหลังได้รับการเลื่อนขึ้นเป็นราชอาณาจักรโดยฟรีดริชเป็นปฐมกษัตริย์ของราชอาณาจักรปรัสเซียระหว่าง ค.ศ. 1701 จนกระทั่งเสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 1713
พระเจ้าฟรีดริชที่ 1 เป็นพระโอรสองค์ที่สามของฟรีดริช วิลเฮล์ม ผู้คัดเลือกแห่งบรันเดินบวร์ค กับพระชายาองค์แรกหลุยส์ เฮนเรียตแห่งออเรนจ์-นาซอ พระธิดาองค์โตของเฟรเดอริค เฮนรี เจ้าชายแห่งออเรนจ์ และอมาเลียแห่งโซล์มส์-บราวน์เฟลส์ พระญาติสายพระมารดาคือสมเด็จพระเจ้าวิลเลียมที่ 3 แห่งอังกฤษ เมื่อฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 1 สวรรคตเมื่อวันที่ 29 เมษายน ค.ศ. 1688 ก็ทรงสืบทอดราชสมบัติต่อจากพระบิดาเป็น ฟรีดริชที่ 3 ผู้คัดเลือกแห่งบรันเดินบวร์ค
ดูเพิ่ม

ราชอาณาจักรปรัสเซีย
| ด ค กกษัตริย์แห่งปรัสเซีย |
| --- | --- | --- |
| ดัชชีปรัสเซีย | อัลเบร็คท์ (1525–1568) ·  อัลเบร็คท์ ฟรีดริช (1568–1618) ·  โยฮัน ซีกิสมุนท์ (1618–1619) ·  เกออร์ค วิลเฮ็ล์ม (1619–1640) ·  ฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม (1640–1688) ·  ฟรีดริช (1688–1701) |  |
| ราชอาณาจักรปรัสเซีย | ฟรีดริชที่ 1 (1701–1713) ·  ฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 1 (1713–1740) ·  ฟรีดริชที่ 2 (1740–1786) ·  ฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 2 (1786–1797) ·  ฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 3 (1797–1840) ·  ฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 4 (1840–1861) ·   วิลเฮ็ล์มที่ 1 (1861–1888) · ฟรีดริชที่ 3 (1888) ·  วิลเฮ็ล์มที่ 2 (1888–1918) |  |
| อ้างสิทธิ | วิลเฮ็ล์มที่ 2 (1918–1941) ·  วิลเฮ็ล์มที่ 3 (1941–1951) ·  ลุยส์ แฟร์ดีนันด์ (1951–1994) ·  เกออร์ค ฟรีดริช (ตั้งแต่ 1994) |  |
ราชอาณาจักรปรัสเซีย · พระมหากษัตริย์ปรัสเซีย · พระมหากษัตริย์เยอรมนี
พระเจ้าฟรีดริชที่ 1 แห่งเวือร์ทเทิมแบร์ค

| พระเจ้าฟรีดริชที่ 1 |
| --- | --- |

พระมหากษัตริย์แห่งเวือร์ทเทิมแบร์ค
ครองราชย์: 1 มกราคม 1806 – 30 ตุลาคม 1816
ราชาภิเษก: 1 มกราคม 1806
ถัดไป: วิลเฮ็ล์มที่ 1
เจ้านครรัฐผู้คัดเลือกแห่งเวือร์ทเทิมแบร์ค
ครองราชย์: 25 กุมภาพันธ์ 1803 – 6 สิงหาคม 1806
ดยุกแห่งเวือร์ทเทิมแบร์ค
ครองราชย์: 23 ธันวาคม 1797 – 30 ตุลาคม 1816
ก่อนหน้า: ฟรีดริช อ็อยเกิน

พระราชสมภพ: 6 พฤศจิกายน ค.ศ. 1754(1754-11-06) Treptow an der Rega ปรัสเซีย (ปัจจุบันคือ Trzabiatow ประเทศโปแลนด์)
สวรรคต: 30 ตุลาคม ค.ศ. 1816(1816-10-30) (61 ปี) ชตุทการ์ท ราชอาณาจักรเวือร์ทเทิมแบร์ค สมาพันธรัฐเยอรมัน
ฝังพระศพ: 1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1816 Schlosskirche ลูทวิชส์บวร์ค ประเทศเยอรมนี
คู่อภิเษก: ดัชเชสเอากุสเทอแห่งเบราชไวน์-โวลเฟนบึทเทิล (1780-88) เจ้าหญิงชาร์ลอตต์ พระราชกุมารี (1797-1816)
พระราชบุตร: 4 พระองค์
พระราชบิดา: ฟรีดริชที่ 2 อ็อยเกิน ดยุกแห่งเวือร์ทเทิมแบร์ค
พระราชมารดา: โซเฟีย โดโรธีอา แห่งบรันเดินบวร์ค-ชเวิดท์
ศาสนา: ลูเทอแรน
พระเจ้าฟรีดริชที่ 1 วิลเฮ็ล์ม คาร์ล (เยอรมัน: Friedrich I. Wilhelm Karl; 6 พฤศจิกายน ค.ศ. 1754 – 30 ตุลาคม ค.ศ. 1816) ทรงเป็นผู้ปกครองเวือร์ทเทิมแบร์คที่ครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 1797 จนเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม ค.ศ. 1816 โดยทรงเป็นดยุกแห่งเวือร์ทเทิมแบร์คพระองค์สุดท้าย ซึ่งครองราชย์ตั้งแต่ ค.ศ. 1797 - 1803 และทรงเป็นเจ้านครรัฐผู้คัดเลือกแห่งเวือร์ทเทิมแบร์คพระองค์แรกและพระองค์เดียว ซึ่งครองราชย์ตั้งแต่ ค.ศ. 1803 - 1806 และต่อมาเวือร์ทเทิมแบร์คได้รับการยกฐานะเป็นราชอาณาจักรโดยนโปเลียน ทำให้พระองค์ทรงดำรงพระบรมราชอิสริยยศเป็น พระมหากษัตริย์แห่งเวือร์ทเทิมแบร์ค พระองค์แรก พระเจ้าฟรีดริชเป็นพระโอรสของฟรีดริชที่ 2 อ็อยเกิน ดยุกแห่งเวือร์ทเทิมแบร์คและโซเฟีย โดโรเทีย แห่งบรานเดนบวร์ก-ชเวดท์ พระองค์ทรงมีชื่อว่ามีพระวรกายสูงใหญ่ (6 ฟุต 11 นิ้ว หรือ 2.11 เมตร) และทรงมีน้ำหนัก 200 กิโลกรัม
ข้อมูลเพิ่มเติม

ราชอาณาจักรเวือร์ทเทิมแบร์ค
| ด ค กกษัตริย์แห่งเวือร์ทเทิมแบร์ค |
| --- | --- | --- |
|  ฟรีดริชที่ 1 (1806–1816)  วิลเฮ็ล์มที่ 1 (1816–1864)  คาร์ลที่ 1 (1864–1891)  วิลเฮ็ล์มที่ 2 (1891–1918)  |  ฟรีดริชที่ 1 (1806–1816)  วิลเฮ็ล์มที่ 1 (1816–1864)  คาร์ลที่ 1 (1864–1891)  วิลเฮ็ล์มที่ 2 (1891–1918)  |  |
พอร์เชอ 918

| พอร์เชอ 918 ชปึแดร์ |
| --- | --- |

ภาพรวม
บริษัทผู้ผลิต: พอร์เชอ
เริ่มผลิตเมื่อ: กันยายน พ.ศ. 2556 – มิถุนายน พ.ศ. 2558 (918 คัน)
รุ่นปี: ค.ศ. 2013 – 2015
ผู้ออกแบบ: ไมเคิล เมาเออร์ (Michael Mauer)
ตัวถังและช่วงล่าง
ประเภท: รถยนต์นั่งสมรรถนะสูง (Sports car)
รูปแบบตัวถัง: 2 ประตู ทาร์ก้าท็อป โรดสเตอร์ (ชปึแดร์)  2 ประตู คูเป (RSR)
โครงสร้าง: เครื่องยนต์กลางลำหลัง ขับเคลื่อนทุกล้อ (M4) พร้อมกับล้อหมุนเลี้ยวทุกล้อ (All-wheel steering)
รุ่นที่คล้ายกัน: พอร์เชอ คาร์เรรา GT
ระบบส่งกำลัง
เครื่องยนต์: 4.6 L (4,593 cc) Porsche engineers MR6 V8
มอเตอร์ไฟฟ้า: 2 มอเตอร์ไฟฟ้าในเพลาหน้าและท้าย
ระบบเกียร์: เกียร์ดูโอคลัช PDK 7 จังหวะ
ระบบขับเคลื่อนรถไฮบริด: ปลั๊กอินไฮบริด
แบตเตอรี่: 6.8 kW·h liquid-cooled lithium-ion battery
ระยะทางที่วิ่งได้: 680 กิโลเมตร (420 ไมล์) (EPA)
ระยะทางที่รถไฟฟ้าวิ่งได้: 19 km (12 mi) (EPA)
มิติ
ระยะฐานล้อ: 2,730 mm (107.5 in)
ความยาว: 4,643 mm (182.8 in)
ความกว้าง: 1,940 mm (76.4 in)
ความสูง: 1,167 mm (45.9 in)
น้ำหนัก: 1,634–1,704 kg (3,600–3,760 lb)
ระยะเหตุการณ์
รุ่นก่อนหน้า: พอร์เชอ คาร์เรรา GT
รุ่นต่อไป: พอร์เชอ 917 ทริบิวต์
พอร์เชอ 918 ชปึแดร์ (เยอรมัน: Porsche 918 Spyder) เป็นรถยนต์นั่งปลั๊กอินไฮบริดเปิดประทุนสมรรถนะสูง เครื่องยนตร์กลางลำท้าย ขับเคลื่อนทุกล้อ (AWD) แบบล้อหมุนเลี้ยวทุกล้อ  2 ประตู 2 ที่นั่ง ผลิตโดยบริษัท พอร์เชอ เอจี จากเยอรมนี ระหว่างปี ค.ศ. 2013-2015 918 ชปึแดร์ ใช้เครื่องยนตร์ขนาด 4.6 ลิตร V8 สามารถกำลังได้ถึง 608 แรงม้า (453 kW) พร้อมกับมอเตอร์ไฟฟ้า 2 ตัวที่ให้พลังงานเพิ่มอีก 279 แรงม้า (208 kW) รวมเป็น 887 แรงม้า (661 kW) รถสามารถทำความเร็วสูงสุดได้ถึง 340 กม./ชม. (210 ไมล์/ชม.)
918 ชปึแดร์จัดเป็นรุ่นสูงสุดและจำกัดจำนวน (918 คันตามรหัสรุ่น) ของพอร์เชอพัฒนาต่อจาก คาร์เรรา GT ที่ได้หยุดสายการผลิตไปตั้งแต่ปี ค.ศ. 2007 918 ชปึแดร์ ได้เริ่มสายการผลิตตั้งแต่เดือนกันยายนปี ค.ศ. 2013 และเริ่มส่งจำหน่ายในช่วงเดือนธันวาคม 2013 918 ชปึแดร์แต่ละคันมีราคาสูงถึง 847,000 ดอลลาร์สหรัฐ ในปี ค.ศ. 2014 รถก็จำหน่ายหมด โดยประเทศสหรัฐอเมริกาสั่งซื้อมากที่สุดถึง 297 คัน และในปี 2015 พอร์เชอก็ได้ประกาศหยุดสายการผลิตรุ่นนี้ลง
918 ชปึแดร์เปิดเผยครั้งแรกในฐานะรถคอนเซปต์ที่งานเจนีวามอเตอร์โชว์ครั้งที่ 80 ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2010  และจำหน่ายในอีก 3 ปีต่อมาที่งานแฟรงเฟิร์ตมอเตอร์โชว์ ทางบริษัทพอร์เชอยังได้ออกโฉมรุ่นแข่งภายใต้ชื่อ อาร์เอสอาร์ (RSR) ในงานนอร์ทอเมริกาอินเตอร์เนชันแนลออโตโชว์ ปี ค.ศ. 2011 ซึ่งเป็นการรวมเอาเทคโนโลยีไฮบริดที่ใช้ครั้งแรกในรุ่น 997 GT3 อาร์ ไฮบริด (997 GT3 R Hybrid) กับตัวถังของ 918 ชปึแดร์
918 ชปึแดร์ยังถือเป็นรถรุ่นที่ 2 ของบริษัทที่ใช้เทคโนโลยีปลั๊กอินไฮบริด โดยคันแรกที่ใช้คือรุ่นพานาเมรา เอส อี-ไฮบริด (Panamera S E-Hybrid) ปี ค.ศ. 2014
90377 เซดนา

| --- | --- |
  เซดนาถ่ายจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล
การค้นพบ 
ค้นพบโดย:: ไมเคิล บราวน์ แชด ทรูจีโล ดาวิด ราบิโนวิตซ์
ค้นพบเมื่อ:: 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2546
ชื่อตามระบบ MPC:: (90377) เซดนา
ชื่ออื่น ๆ:: 2003 VB12 
ชนิดของดาวเคราะห์น้อย:: TNO  · ไกลออกไป เซดนอยด์ 
ลักษณะของวงโคจร 
 ต้นยุคอ้างอิง 13 มกราคม พ.ศ. 2559 (JD 2457400.5)
ระยะจุดไกลดวงอาทิตย์ที่สุด:: ≈ 936 AU (Q) 1.4×1011 km  5.4 วันแสง
ระยะจุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด:: 76.0917±0.0087 AU (q) 1.1423×1010 km
กึ่งแกนเอก:: 506.8 AU 7.573×1010 km
ความเยื้องศูนย์กลาง:: 0.85491±0.00029
คาบดาราคติ:: ≈ 11400 yr
อัตราเร็วเฉลี่ยในวงโคจร:: 1.04 กิโลเมตร/วินาที
มุมกวาดเฉลี่ย:: 358.163°±0.0054°
ความเอียง:: 11.92872° (i)
ลองจิจูดของจุดโหนดขึ้น:: 144.546° (Ω)
มุมของจุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด:: 311.29°±0.014° (ω)
ลักษณะทางกายภาพ
มิติ:: 995±80 km (แบบจำลองเทอร์โมฟิสิกส์) 1060±100 km (std. thermal model)
คาบการหมุนรอบตัวเอง:: 10.273 ชม. (0.4280 วัน) 10.3 h ± 30%(ซิเดอเรียล)
อัตราส่วนสะท้อน:: 0.32±0.06
อุณหภูมิ:: ≈ 12 K (see note)
ชนิดสเปกตรัม:: (แดง) B−V=1.24; V−R=0.78
โชติมาตรปรากฏ:: 21.1 20.5 (จุดที่ใกล้ที่สุด)
โชติมาตรสัมบูรณ์:: 1.83±0.05 1.6
เซดนา (การตั้งชื่อดาวเคราะห์น้อย: 90377 เซดนา; อังกฤษ: Sedna; สัญลักษณ์: ) เป็นดาวเคราะห์น้อยขนาดใหญ่ในบริเวณส่วนนอกของระบบสุริยะซึ่งในปี พ.ศ. 2558 อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ 86 หน่วยดาราศาสตร์ (AU) หรือ 1.29 × 1010 กิโลเมตร อยู่ห่างออกไปมากกว่าดาวเนปจูนเกือบสามเท่า กระบวนการสเปกโทรสโกปีเปิดเผยว่าพื้นผิวของเซดนามีองค์ประกอบคล้ายกับวัตถุพ้นดาวเนปจูนอื่น ๆ บางชิ้น โดยเป็นส่วนผสมของน้ำ มีเทน และไนโตรเจนแข็งกับโทลีนจำนวนมาก ผิวของเซดนาเป็นหนึ่งในผิวดาวที่มีสีแดงมากที่สุดท่ามกลางวัตถุอื่นในระบบสุริยะ เซดนาอาจเป็นดาวเคราะห์แคระ ในบรรดาวัตถุพ้นดาวเนปจูนทั้งแปดที่ใหญ่ที่สุด เซดนาเป็นวัตถุเดียวที่ไม่พบดาวบริวาร
วงโคจรส่วนใหญ่ของเซดนาอยู่ไกลออกจากดวงอาทิตย์ไปมากกว่าตำแหน่งปัจจุบัน ซึ่งคาดว่าตำแหน่งที่ไกลจากดวงอาทิตย์มากที่สุดจะอยู่ห่างออกไปถึง 937 AU (31 เท่าของระยะของดาวเนปจูน) ทำให้เซดนาเป็นวัตถุหนึ่งที่ไกลที่สุดในระบบสุริยะ นอกเหนือจากดาวหางคาบยาว
เซดนามีวงโคจรที่ยาวและยืดเป็นพิเศษ โดยใช้เวลาโคจรหนึ่งรอบประมาณ 11,400 ปี และมีจุดใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุดที่ 76 AU สิ่งนี้นำมาสู่ความคิดเกี่ยวกับต้นกำเนิดของเซดนา ศูนย์ดาวเคราะห์น้อยจัดเซดนาให้อยู่ในแถบหินกระจาย ซึ่งเป็นกลุ่มของวัตถุที่มีวงโคจรยืดยาวออกไปไกลเนื่องด้วยแรงโน้มถ่วงจากดาวเนปจูน การจัดให้เซดนาอยู่ในแถบหินกระจายนี้กลายเป็นข้อถกเถียง เพราะเซดนาไม่เคยเข้ามาใกล้ดาวเนปจูนมากพอที่จะเหวี่ยงกระจายเซดนาออกไปด้วยแรงโน้มถ่วงจากดาวเนปจูน ทำให้นักดาราศาสตร์บางคนเชื่อว่าเซดนาเป็นวัตถุหนึ่งในเมฆออร์ตชั้นใน แต่บางคนก็เชื่อว่าเซดนามีวงโคจรที่ยืดยาวแบบนี้เนื่องด้วยดาวฤกษ์ที่เฉียดผ่านเข้ามาใกล้ โดยอาจเป็นหนึ่งในดาวของกระจุกดาวของดวงอาทิตย์ตอนเกิด (กระจุกดาวเปิด) หรือระบบดาวเคราะห์อื่นอาจจับยึดไว้ สมมติฐานอีกอย่างหนึ่งเสนอว่าวงโคจรของเซดนาได้รับผลกระทบจากดาวเคราะห์ขนาดใหญ่ดวงหนึ่งที่พ้นวงโคจรดาวเนปจูน
ไมเคิล บราวน์ นักดาราศาสตร์ผู้ค้นพบเซดนาและดาวเคราะห์แคระอีริส เฮาเมอา และมาคีมาคี คิดว่าเซดนาเป็นวัตถุพ้นดาวเนปจูนในปัจจุบันที่สำคัญที่สุดในทางวิทยาศาสตร์ เพราะว่าการทำความเข้าใจในวงโคจรที่ไม่เสถียรนี้เป็นไปได้ที่จะให้ข้อมูลอันมีค่าเกี่ยวกับต้นกำเนิดและวิวัฒนาการของระบบสุริยะในช่วงแรก
ประวัติ > การค้นพบ

เซดนา (หรือในชื่อเก่า คือ 2003 VB12) ค้นพบโดย ไมเคิล อี. บราวน์ (สถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย) แชด ทรูจีโล (หอดูดาวเจมินี) และ เดวิด แรบิโนวิตซ์ (มหาวิทยาลัยเยล) เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2546 การค้นพบเป็นส่วนหนึ่งของการสำรวจซึ่งเริ่มขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2544 ด้วยกล้องโทรทรรศน์ซามูเอลออสชินที่หอดูดาวพาโลมาร์ ใกล้กับแซนดีเอโก รัฐแคลิฟอร์เนีย ใช้กล้องความชัด 160 เมกะพิกเซลของมหาวิทยาลัยเยล ในวันนั้นพบว่าวัตถุเคลื่อนที่ไป 4.6 ลิปดา โดยใช้เวลา 3.1 ชั่วโมงเมื่อเทียบกับดาวฤกษ์ ซึ่งทำให้ประมาณได้ว่าวัตถุนั้นอยู่ห่างออกไปประมาณ 100 AU การสำรวจต่อมามีขึ้นในช่วงเดือนพฤศจิกายน–ธันวาคม พ.ศ. 2546 โดยใช้กล้องโทรทรรศน์สมาร์ทที่หอดูดาวนานาชาติ-อเมริกันเซร์โรโตโลโล ในประเทศชิลี กล้องโทรทรรศน์เทเนกรา 4 ในโนกาเลส รัฐแอริโซนา และกล้องของหอดูดาวเคกบนภูเขาไฟเมานาเคอาที่ฮาวาย ประกอบกับการตรวจสอบผ่านภาพเก่า ๆ ที่ถ่ายจากกล้องโทรทรรศน์ซามูเอลออสชินในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2546 และภาพจากภารกิจตามหาดาวเคราะห์น้อยใกล้โลกในปี พ.ศ. 2544–2545 ทำให้การค้นหาวงโคจรมีความแม่นยำมากขึ้น การคำนวณแสดงให้เห็นว่าวัตถุนั้นเคลื่อนไปตามวงโคจรที่เยื้องมาก ๆ ที่ระยะทาง 90.3 AU จากดวงอาทิตย์ ซึ่งการค้นพบภาพก่อนการค้นพบนี้เกิดขึ้นภายหลังในบรรดาภาพการสำรวจท้องฟ้าของปาโลมาร์ย้อนกลับไปถึงวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2533
ประวัติ > การตั้งชื่อ

ในระยะแรก ไมก์ บราวน์ ตั้งชื่อเล่นให้กับเซดนาว่า "เดอะฟลายอิงดัตช์แมน" หรือแค่ "ดัตช์" ตามชื่อเรือผีสิงในตำนาน เนื่องด้วยการเคลื่อนที่ที่ช้าที่ทำให้ทีมงานรู้ว่าดาวนั้นมีตัวตนอยู่ สำหรับชื่ออย่างเป็นทางการ ไมก์ บราวน์ เลือกชื่อเซดนา ชื่อจากเทพปกรณัมอินุต ซึ่งบราวน์เลือกด้วยเหตุผลส่วนหนึ่งว่าอินุตเป็นกลุ่มชนขั้วโลกที่อยู่ใกล้บ้านของเขาที่สุดที่ปาซาเดนา และเหตุผลอีกส่วนหนึ่งว่าชื่อนั้นสะกดง่าย ไม่เหมือนกับควาอัวร์ บนเว็บไซต์ของเขา เขาเขียนว่า
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | วัตถุที่ค้นพบใหม่ของเรานั้นหนาวที่สุด อยู่ไกลที่สุดในระบบสุริยะ ดังนั้นเราจึงรู้สึกว่ามันเหมาะสมที่จะตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่เซดนา เทพีอินุตแห่งท้องทะเล ผู้ซึ่งเชื่อกันว่าอาศัยอยู่ ณ ก้นของมหาสมุทรอาร์กติกอันเยือกเย็น | ” |
ไมเคิล บราวน์ยังเสนอต่อศูนย์ดาวเคราะห์น้อยของสหพันธ์ดาราศาสตร์สากลว่าวัตถุใด ๆ ที่จะค้นพบในอนาคต ถ้าอยู่ในบริเวณเดียวกับเซดนา ควรตั้งชื่อตามสิ่งที่อยู่ในเทพปกรณัมอาร์กติก ทีมผู้ค้นพบตีพิมพ์ชื่อ "เซดนา" ก่อนการตั้งชื่ออย่างเป็นทางการ ไบรอัน มาร์สเดน ผู้อำนวยการศูนย์ดาวเคราะห์น้อย กล่าวว่าการทำเช่นนี้เป็นการละเมิดพิธีสารและอาจมีนักดาราศาสตร์ของสหพันธ์ดาราศาสตร์สากลโต้แย้ง ถึงกระนั้น ไม่มีข้อคัดค้านใด ๆ ต่อชื่อนี้เลย และไม่มีชื่ออื่นใดเสนอเข้ามา การประชุมของคณะกรรมการร่างชื่อวัตถุขนาดเล็กจึงยอมรับชื่อ "เซดนา" ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2547 และอนุญาตให้มีการตั้งชื่อก่อนที่จะได้รับชื่ออย่างเป็นทางการ สำหรับกรณีที่น่าสนใจเป็นพิเศษที่คล้ายกัน
วงโคจรและการโคจร

เซดนาเป็นวัตถุที่มีคาบการโคจรนานที่สุดเป็นลำดับที่สองของระบบสุริยะ ซึ่งคำนวณแล้วอยู่ที่ 11,400 ปี วงโคจรของเซดนามีความเยื้องสูงมาก ด้วยจุดไกลที่สุดจากดวงอาทิตย์อยู่ที่ 937 AU และจุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดอยู่ที่ 76 AU โดยตำแหน่งที่ใกล้ที่สุดของเซดนาอยู่ไกลกว่าของวัตถุอื่น ๆ ในระบบสุริยะจนกระทั่งค้นพบ 2012 VP113 ณ จุดไกลที่สุดนั้น เซดนาโคจรด้วยความเร็วเพียงแค่ 1.3% ของความเร็วที่โลกโคจร เมื่อมีการค้นพบเซดนาที่ระยะห่างจากดวงอาทิตย์ 89.6 AU ขณะเคลื่อนที่เข้าใกล้จุดใกล้ที่สุด เซดนากลายเป็นวัตถุที่ไกลที่สุดในระบบสุริยะ ภายหลังอีริสแซงเซดนาเมื่อตรวจพบอีริสโดยวิธีเดียวกันที่ระยะห่าง 97 AU จากดวงอาทิตย์ มีเพียงดาวหางคาบยาวบางดวงเท่านั้นที่มีคาบโคจรมากกว่าคาบของเซดนา ดาวหางเหล่านี้จางเกินไปที่จะสามารถค้นพบได้ เว้นแต่จะผ่านเข้ามาในระบบสุริยะชั้นใน ถึงแม้ว่าเซดนาจะอยู่ ณ จุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดในช่วงกลางปี พ.ศ. 2619 ดวงอาทิตย์ที่ปรากฏบนเซดนานั้นอาจมีขนาดเท่าปลายเข็มซึ่งสว่างกว่าดวงจันทร์ตอนเต็มดวง 100 เท่า (เมื่อเทียบกับโลกแล้ว ดวงอาทิตย์ที่เห็นบนโลกสว่างกว่าตอนดวงจันทร์เต็มดวง 400,000 เท่า) และดวงอาทิตย์อยู่ไกลเกินกว่าที่จะเห็นเป็นรูปร่าง
เมื่อค้นพบครั้งแรกนั้น คาดว่าเซดนามีคาบหมุนรอบตัวเองที่นานมาก ๆ (20 ถึง 50 วัน) ระยะแรกเชื่อกันว่าการหมุนรอบตัวเองของเซดนาที่ช้าเป็นผลมาจากแรงโน้มถ่วงจากดาวบริวารขนาดใหญ่ คล้ายกับแครอน ดาวบริวารของดาวพลูโต การค้นหาดาวบริวารดวงนั้นด้วยกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิลในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2547 ไม่พบอะไรเลย และจากผลการคำนวณจากกล้องโทรทรรศน์เอ็มเอ็มในเวลาต่อมาพบว่าเซดนาหมุนโดยใช้ระยะเวลาสั้นกว่าที่คาดไว้มาก ประมาณ 10 ชั่วโมง ซึ่งค่อนข้างปกติสำหรับดาวขนาดอย่างเซดนา
ลักษณะทางกายภาพ

เซดนามีความส่องสว่างสัมบูรณ์อยู่ที่ประมาณ 1.8 และอัตราส่วนสะท้อนอยู่ที่ประมาณ 0.32 จึงประมาณเส้นผ่านศูนย์กลางไว้ที่ 1,000 กิโลเมตร ณ เวลาที่ค้นพบเซดนานั้น ได้จัดให้เซดนาเป็นวัตถุที่ส่องสว่างภายในมากที่สุดในระบบสุริยะตั้งแต่ค้นพบดาวพลูโตในปี พ.ศ. 2473 ในปี พ.ศ. 2547 เหล่าผู้ค้นพบวางค่าสูงสุดของเส้นผ่านศูนย์กลางอยู่ที่ 1,800 กิโลเมตร แต่ในปี พ.ศ. 2550 ก็ลดลงมาต่ำกว่า 1,600 กิโลเมตร หลังจากที่สังเกตผ่านกล้องโทรทรรศน์อวกาศสปิตเซอร์ ในปี พ.ศ. 2555 การคำนวณจากหอดูดาวอวกาศเฮอร์เชลเสนอว่าเซดนามีเส้นผ่านศูนย์กลาง 995 ± 80 กิโลเมตร ซึ่งจะทำให้มีขนาดเล็กกว่าแครอน ดาวบริวารของดาวพลูโต เนื่องจากเซดนาไม่มีดาวบริวาร การหามวลโดยไม่ส่งยานอวกาศไปจึงเป็นไปไม่ได้และเซดนาก็เป็นวัตถุพ้นดาวเนปจูนที่ใหญ่ที่สุดที่ไม่มีดาวบริวารในปัจจุบัน มีความพยายามในการหาดาวบริวารนั้นเพียงครั้งเดียว และคาดการณ์กันว่ามีโอกาสที่ไม่พบดาวบริวารนั้นอยู่ 25%
การสังเกตจากกล้องโทรทรรศน์ SMARTS แสดงให้เห็นว่าในระยะแสงที่มองเห็นได้ เซดนาเป็นหนึ่งในวัตถุที่สีแดงที่สุดในระบบสุริยะ เกือบมีสีแดงเท่าดาวอังคาร แชด ทรูจีโลและเพื่อนร่วมงานของเขาเสนอว่าสีแดงเข้มของเซดนานั้นเกิดจากผิวของดาวนั้นปกคลุมไปด้วยตะกอนไฮโดรคาร์บอน หรือโทลีน ซึ่งเกิดจากสารประกอบอินทรีย์ขนาดเล็กกว่าที่สัมผัสกับรังสีอัลตราไวโอเล็ตยาวนาน ผิวของเซดนาเหมือนกันทั้งสีและสเปกตรัมทั่วทั้งดาว ซึ่งอาจเกิดจากการที่เซดนาไม่ค่อยปะทะกับวัตถุอื่นใด ไม่เหมือนกับวัตถุอื่น ๆ ที่ใกล้ดวงอาทิตย์กว่าที่มักจะปะทะกับวัตถุอื่น ซึ่งแสดงให้เห็นแถบน้ำแข็งสว่างที่มีเหมือนกับบน 8405 แอสโบลัส เซดนาและวัตถุที่อยู่ไกลมากสองชิ้น ได้แก่ 2006 SQ372 และ (87269) 2000 OO67 มีสีเดียวกันกับวัตถุดั้งเดิมในแถบไคเปอร์ชั้นนอกและเซนทอร์ 5145 โฟบัส วัตถุเหล่านี้อาจมีต้นกำเนิดในบริเวณเดียวกัน
ทรูจีโลและเพื่อนร่วมงานยังวางค่าสูงสุดขององค์ประกอบพื้นผิวของเซดนาอยู่ที่มีเทนแข็ง 60% และน้ำแข็ง 70% การมีอยู่ของมีเทนแข็งยังช่วยสนับสนุนถึงการมีอยู่ของโทลีนบนผิวเซดนา เนื่องด้วยโทลีนเหล่านี้เกิดจากการฉายรังสีของมีเทน บารุชชีและเพื่อนร่วมงานของเขาเปรียบเทียบสเปกตรัมของเซดนากับไทรทัน และตรวจพบแถบดูดซึมอย่างอ่อนของมีเทนและไนโตรเจนแข็ง จากการสังเกตเหล่านี้ พวกเขาจึงเสนอองค์ประกอบผิวดาวเป็นโทลีนชนิดไทรทัน 24% คาร์บอนอสัณฐาน 7% ไนโตรเจนแข็ง 10% เมทานอล  26% และมีเทน 33% และได้ยืนยันการตรวจพบมีเทนและน้ำแข็งในปี พ.ศ. 2549 โดยกล้องโทรทรรศน์อวกาศสปิตเซอร์ การมีอยู่ของไนโตรเจนบนผิวดาวเสนอว่าเซดนาอาจมีชั้นบรรยากาศบาง ๆ แม้เพียงระยะเวลาสั้น ระหว่าง 200 ปีใกล้กับจุดใกล้ที่สุด อุณหภูมิสูงสุดบนเซดนาควรเกิน 35.6 เคลวิน (-237.6 องศาเซลเซียส) การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิระหว่างไนโตรเจนแข็งระยะแอลฟากับระยะบีตาบนไทรทัน ที่ 38 เคลวิน ความดันไอของ N2 อาจอยู่ที่ 14 ไมโครบาร์ (1.4 ปาสกาล) ความชันสเปกตรัมสีแดงเข้มของเซดนาแสดงให้เห็นถึงการมีอยู่ของสารประกอบอินทรีย์จำนวนมากบนผิวดาว และแถบการดูดกลืนมีเทนจาง ๆ ชี้ว่ามีเทนบนผิวดาวนั้นมีอายุมาก สิ่งนี้หมายความว่าเซดนานั้นหนาวเกินกว่าที่มีเทนจะระเหยไปจากผิวดาวและตกกลับมาในรูปของหิมะ ซึ่งเกิดขึ้นบนไทรทันและอาจจะบนดาวพลูโตด้วย
แบบจำลองของความร้อนภายในดาวด้วยการสลายตัวกัมมันตรังสีเสนอว่าเซดนาอาจมีมหาสมุทรเป็นน้ำเหลวอยู่ใต้ผิวดาว