เรือเดินสมุทร
ประวัติศาสตร์ > คริสต์ศตวรรษที่ 19

ในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 การปฏิวัติอุตสาหกรรมและการค้าระหว่างทวีปทำให้การพัฒนาการเชื่อมโยงที่ปลอดภัยระหว่างทวีปต่างกลายเป็นเรื่องจำเป็น ในฐานะมหาอำนาจอาณานิคมอันดับหนึ่ง สหราชอาณาจักรมีความจำเป็นต้องมีเส้นทางเดินเรือที่มั่นคงเพื่อเชื่อมโยงดินแดนต่าง ๆ ในจักรวรรดิของตน อาทิ ตะวันออกไกล อินเดีย ออสเตรเลีย เป็นต้น การกำเนิดแนวคิดน่านน้ำสากล และการไม่มีการอ้างสิทธิ์ใด ๆ ในน่านน้ำดังกล่าวทำให้การเดินเรือง่ายขึ้น ใน ค.ศ. 1818 บริษัทแบล็กบอลไลน์ (Black Ball Line) ซึ่งมีเรือใบเป็นกองเรือ ได้ให้บริการเดินเรือโดยสารประจำเป็นครั้งแรกโดยเน้นความสะดวกสบายของผู้โดยสาร จากประเทศอังกฤษไปยังสหรัฐอเมริกา
ใน ค.ศ. 1897 รอเบิร์ต ฟุลตัน ประสบความสำเร็จในการนำเครื่องจักรไอน้ำมาใช้กับเรือ เขาได้สร้างเรือลำแรกที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีนี้ นั่นก็คือเรือเคลอร์มอนต์ (Clermont) ซึ่งประสบความสำเร็จในการเดินทางระหว่างนครนิวยอร์กและออลบานี รัฐนิวยอร์ก ภายในเวลา 30 ชั่วโมงก่อนจะเริ่มให้บริการเดินเรือประจำระหว่างสองเมืองนี้ หลังจากนั้นไม่นาน เรือลำอื่น ๆ ก็ถูกสร้างขึ้นโดยใช้นวัตกรรมนี้ ใน ค.ศ. 1816 เรือเอลีส (Élise) กลายเป็นเรือจักรไอน้ำลำแรกที่ข้ามช่องแคบอังกฤษ ความก้าวหน้าที่สำคัญอีกครั้งเกิดขึ้นใน ค.ศ. 1819 เมื่อเรือเอสเอส ซาวันนาห์ (SS Savannah) กลายเป็นเรือจักรไอน้ำลำแรกที่ข้ามมหาสมุทรแอตแลนติก เรือลำนี้ออกจากเมืองที่มีชื่อเดียวกันในสหรัฐและเดินทางถึงลิเวอร์พูล ประเทศอังกฤษ ภายในเวลา 27 วัน ระยะทางส่วนใหญ่ของการเดินทางนั้นใช้ใบเรือเป็นหลัก พลังไอน้ำไม่ได้ถูกนำมาใช้เกินกว่า 72 ชั่วโมงตลอดการเดินทาง ความกระตือรือร้นของสาธารณชนต่อเทคโนโลยีใหม่นั้นไม่สูงนัก เพราะไม่มีผู้ใดเลยในจำนวน 32 คนที่จองที่นั่งไว้ กล้าขึ้นเรือในการเดินทางครั้งประวัติศาสตร์นี้ แม้ซาวันนาห์จะพิสูจน์แล้วว่าเรือจักรไอน้ำสามารถข้ามมหาสมุทรได้ แต่สาธารณชนก็ยังไม่ไว้วางใจวิธีการเดินทางดังกล่าวในทะเลเปิด และใน ค.ศ. 1820 เครื่องจักรไอน้ำจึงถูกถอดออกจากเรือลำนี้
การพัฒนาเทคโนโลยีนี้ดำเนินต่อไป และมีการก้าวกระโดดครั้งสำคัญใน ค.ศ. 1833 เมื่อเรือรอยัลวิลเลียม (Royal Willam) สามารถข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกโดยใช้พลังไอน้ำเป็นหลักตลอดการเดินทางได้สำเร็จ ยกเว้นช่วงที่ต้องทำความสะอาดหม้อไอน้ำจึงใช้ใบเรือช่วย ยังคงมีผู้ที่ไม่เชื่ออยู่มากมาย และใน ค.ศ. 1836 ไดโอไนซัส ลาร์ดเนอร์ นักเขียนแนววิทยาศาสตร์ ได้ประกาศว่า:
เมื่อพิจารณาโครงการเดินทางโดยตรงจากนิวยอร์กไปลิเวอร์พูลแล้ว มันเป็นความคิดที่เพ้อฝันอย่างสิ้นเชิง เปรียบเหมือนการพูดถึงการเดินทางจากนิวยอร์กไปดวงจันทร์
ก้าวสุดท้ายสู่การเดินทางระยะไกลโดยใช้พลังไอน้ำเกิดขึ้นใน ค.ศ. 1837 เมื่อเรือเอสเอส ซีเรียส (SS Sirius) ออกเดินทางจากลิเวอร์พูลในวันที่ 4 เมษายน และถึงนิวยอร์กในอีก 18 วันต่อมาในวันที่ 22 เมษายน หลังจากข้ามทะเลอันปั่นป่วน มีการเตรียมถ่านหินสำหรับการเดินทางน้อยเกินไป ทำให้ลูกเรือจำต้องเผาเฟอร์นิเจอร์ในห้องโดยสารเพื่อให้การเดินทางดำเนินต่อไป การเดินทางครั้งนี้ดำเนินไปด้วยความเร็ว 8.03 นอต การเดินทางครั้งนี้เป็นไปได้ด้วยการใช้เครื่องควบแน่น ซึ่งส่งน้ำจืดเข้าสู่หม้อไอน้ำ ทำให้ไม่จำเป็นต้องหยุดการทำงานของหม้อไอน้ำเป็นระยะเพื่อกำจัดเกลือ ทว่า พัฒนาการอันน่าทึ่งนี้มีอายุสั้น ในวันรุ่งขึ้น เมื่อเรือเอสเอส เกรตเวสเทิร์น (SS Great Western) ที่ออกแบบโดยอิซัมบาร์ด คิงดอม บรูเนล วิศวกรรถไฟ เดินทางถึงนิวยอร์ก เรือลำนี้ออกเดินทางจากลิเวอร์พูลในวันที่ 8 เมษายน และทำลายสถิติความเร็วของซีเรียสด้วยความเร็วเฉลี่ย 8.66 นอต การแข่งขันเพื่อความเร็วได้เริ่มต้นขึ้น และพร้อมกันนี้ก็ได้ถือกำเนิดประเพณีของบลูริบบันด์ (Blue Riband)
ด้วยเกรตเวสเทิร์น บรูเนลได้วางรากฐานสำหรับเทคนิคการต่อเรือแบบใหม่ เขาตระหนักว่าความสามารถในการบรรทุกของเรือจะเพิ่มขึ้นตามปริมาตรลูกบาศก์ของขนาดเรือ ขณะที่แรงต้านของน้ำจะเพิ่มขึ้นเพียงปริมาตรกำลังสองของขนาดเรือเท่านั้น นั่นหมายความว่าเรือขนาดใหญ่จะประหยัดเชื้อเพลิงมากกว่า ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญมากสำหรับการเดินทางข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกที่กินระยะเวลานาน การสร้างเรือขนาดใหญ่จึงมีกำไรมากกว่า นอกจากนี้ การอพยพไปยังทวีปอเมริกายังเพิ่มขึ้นอย่างมาก การเคลื่อนย้ายประชากรครั้งใหญ่เหล่านี้กลายเป็นลาภทางการเงินมหาศาลสำหรับบริษัทเดินเรือ ซึ่งบริษัทเดินเรือขนาดใหญ่หลายแห่งก็ก่อตั้งขึ้นในช่วงเวลานี้ ตัวอย่างเช่น บริษัทพีแอนด์โอ (P&O) ของสหราชอาณาจักรใน ค.ศ. 1822 และบริษัทเฌเนราลทร็องซัตล็องติก (Compagnie Générale Transatlantique) ของประเทศฝรั่งเศสใน ค.ศ. 1855
เครื่องจักรไอน้ำยังช่วยให้เรือสามารถให้บริการเดินเรือประจำโดยไม่ต้องพึ่งพาใบเรือ แง่มุมนี้น่าสนใจเป็นพิเศษสำหรับบริษัทไปรษณีย์ ซึ่งได้เช่าบริการของเรือเพื่อให้บริการลูกค้าที่อยู่ห่างออกไปจากมหาสมุทร ใน ค.ศ. 1839 ซามูเอล คูนาร์ด ได้ก่อตั้งบริษัทคูนาร์ดไลน์ (Cunard Line) และเป็นบุคคลแรกที่อุทิศกิจการเดินเรือของตนให้กับการขนส่งไปรษณีย์ ทำให้มีการให้บริการประจำตามตารางเวลา เรือของบริษัทดังกล่าวทำการเดินเรือบนเส้นทางระหว่างสหราชอาณาจักรและสหรัฐ เมื่อเวลาผ่านไป ล้อพาย (paddle wheel) ซึ่งไม่สามารถใช้งานได้จริงบน ทะเลหลวงก็ถูกละทิ้งไป และแทนที่ด้วยใบจักร (propeller) ใน ค.ศ. 1840 คูนาร์ดไลน์ได้ส่งเรืออาร์เอ็มเอส บริแทนเนีย (RMS Britannia) ออกเดินทางเป็นครั้งแรกเพื่อให้บริการเรือโดยสารและสินค้าประจำด้วยเรือจักรไอน้ำจากลิเวอร์พูลไปยังบอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์
เมื่อขนาดเรือเพิ่มขึ้น ตัวเรือที่สร้างจากไม้ก็มีความเปราะบางลง การเริ่มใช้ตัวเรือสร้างจากเหล็กใน ค.ศ. 1845 และต่อมาคือตัวเรือสร้างจากเหล็กกล้า จึงเป็นการช่วยแก้ปัญหานี้ เรือลำแรกที่ตัวเรือทั้งลำทำจากเหล็กและติดตั้งใบจักรแบบสกรู (screw propeller) คือ เอสเอส เกรตบริเตน (SS Great Britain) ผลงานการสร้างของบรูเนล แต่เรือลำนี้ประสบความสำเร็จไม่ดีนักและมีอายุการใช้งานสั้น เรือลำนี้ถูกเกยตื้นและทิ้งที่อ่าวดันดรัมใน ค.ศ. 1846 ใน ค.ศ. 1884 เรือลำนี้ถูกปลดระวางและส่งไปยังหมู่เกาะฟอล์กแลนด์ โดยถูกใช้งานเป็นโกดังเก็บของ เรือควบคุมโรค และเรือบรรทุกถ่านหิน จนกระทั่งถูกจมโดยตั้งใจใน ค.ศ. 1937 บริษัทคอลลินส์ไลน์ (Collins Line) ของสหรัฐได้นำแนวทางที่ต่างออกไปมาใช้ คือการติดตั้งห้องเย็น ระบบทำความร้อน และนวัตกรรมอื่น ๆ อีกมากมายให้กับเรือของตน แต่การดำเนินการดังกล่าวมีความสิ้นเปลืองมาก การอับปางของเรือสองลำของบริษัทเป็นผลกระทบรุนแรงต่อบริษัทจนนำไปสู่การเลิกกิจการใน ค.ศ. 1858
ใน ค.ศ. 1858 บรูเนลได้สร้างเรือยักษ์ลำที่สามและลำสุดท้ายของเขาคือ เอสเอส เกรตอีสเทิร์น (SS Great Eastern) เรือลำนี้ครองตำแหน่งเรือโดยสารที่ใหญ่ที่สุดในโลกเป็นเวลา 43 ปี และมีความจุในการบรรทุกผู้โดยสารถึง 4,000 คน ช่วงชีวิตของเรือลำนี้เต็มไปด้วยความล้มเหลวและอุบัติเหตุมากมาย หนึ่งในนั้นคือการระเบิดบนเรือระหว่างการเดินทางครั้งแรก ในเวลานั้นมีเรือจำนวนมากที่เป็นของบริษัทเยอรมัน เช่น ฮัมบวร์คอเมริกาไลน์ (Hamburg America Line) และนอร์ทด็อยท์เชอร์ล็อยท์ (Norddeutscher Lloyd) เดินเรือออกจากท่าเรือสำคัญของเยอรมัน เช่น ฮัมบวร์ค และเบรเมิน มุ่งหน้าไปยังสหรัฐ ปีเดียวกันนี้ยังเป็นปีที่เกิดอุบัติเหตุครั้งใหญ่คือการอับปางของเรือเอสเอส ออสเตรีย (SS Austria) เรือลำนี้ซึ่งสร้างขึ้นที่กรีน็อก เดินเรือระหว่างฮัมบวร์คและนิวยอร์กเดือนละสองครั้ง ได้ประสบเหตุเพลิงไหม้โดยบังเอิญนอกชายฝั่งนิวฟันด์แลนด์ และอับปางลงโดยมีผู้รอดชีวิตเพียง 89 คนจากทั้งหมด 542 คน
ในตลาดอังกฤษ บริษัทคูนาร์ดไลน์และไวต์สตาร์ไลน์ (White Star Line) (หลังถูกซื้อกิจการโดยทอมัส อิสเมย์ใน ค.ศ. 1868) ได้แข่งขันกันอย่างดุเดือดในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1860 การแข่งขันอันดุเดือดนี้สื่อถึงความสำเร็จที่เป็นที่ปรารถนาสูงสุด นั่นคือการคว้ารางวัลบลูริบบันด์ ซึ่งทั้งสองบริษัทสามารถทำได้หลายครั้งในปลายศตวรรษ ความหรูหราและเทคโนโลยีของเรือก็มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องเช่นกัน ใบเรือเสริมกลายเป็นสิ่งล้าสมัยและหายไปอย่างสิ้นเชิงในปลายศตวรรษ มีการคาดการณ์ถึงความเป็นไปได้ในการนำเรือโดยสารมาใช้ทางทหาร และใน ค.ศ. 1889 อาร์เอ็มเอส ทูโทนิก (RMS Teutonic) ได้กลายเป็นเรือลาดตระเวนเสริม (auxiliary cruiser) ลำแรกในประวัติศาสตร์ ในยามสงคราม เรือสามารถติดตั้งปืนใหญ่ได้อย่างง่ายดายและนำไปใช้ในกรณีขัดแย้ง ทูโทนิกประสบความสำเร็จในการสร้างความประทับใจแก่จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี ผู้ทรงปรารถนาจะเห็นประเทศของพระองค์มีกองเรือที่ทันสมัย
ใน ค.ศ. 1870 อาร์เอ็มเอส โอเชียนิก (RMS Oceanic) ของบริษัทไวต์สตาร์ไลน์ ได้สร้างมาตรฐานใหม่สำหรับการเดินทางในมหาสมุทรโดยมีห้องโดยสารชั้นหนึ่งตั้งอยู่ตรงกลางลำเรือ พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกที่เพิ่มขึ้น เช่น ช่องหน้าต่างขนาดใหญ่ ไฟฟ้า และระบบประปา ขนาดของเรือเดินสมุทรเพิ่มขึ้นตั้งแต่ ค.ศ.  1880 เพื่อตอบสนองความต้องการอพยพสู่สหรัฐและออสเตรเลีย
อาร์เอ็มเอส อัมเบรีย (RMS Umbria) และอาร์เอ็มเอส เอทรูเรีย (RMS Etruria) เรือคู่แฝด เป็นเรือโดยสารลำสุดท้ายของบริษัทคูนาร์ดในสมัยนั้นที่ติดตั้งใบเรือเสริม ทั้งสองลำถูกสร้างขึ้นโดยบริษัทจอห์น เอลเดอร์ แอนด์โค (John Elder & Co.) ในกลาสโกว์ ประเทศสกอตแลนด์ ใน ค.ศ. 1884 เรือเหล่านี้ทำลายสถิติเมื่อเทียบกับมาตรฐานสมัยนั้น และเป็นเรือโดยสารขนาดใหญ่ที่สุดที่ให้บริการบนเส้นทางจากลิเวอร์พูลไปนิวยอร์ก
เอสเอส โอฟีร์ (SS Ophir) เป็นเรือจักรไอน้ำขนาด 6,814 ตัน ของบริษัทโอเรียนต์สตีมชิป (Orient Steamship Co.) และติดตั้งอุปกรณ์ทำความเย็น เรือลำนี้แล่นผ่านคลองสุเอซจากอังกฤษไปออสเตรเลียในคริสต์ทศวรรษ 1890 จนถึงก่อนสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ซึ่งต่อมาถูกดัดแปลงให้เป็นเรือพาณิชย์ติดอาวุธ (armed merchant cruiser)
ใน ค.ศ. 1897 บริษัทนอร์ทด็อยท์เชอร์ล็อยท์ได้เปิดตัวเรือเอสเอส ไคเซอร์วิลเฮ็ล์มแดร์โกรเซอ (SS Kaiser Wilhelm der Grosse) ต่อมาอีกสามปีก็ได้มีเรือคู่แฝดอีกสามลำตามมา เรือลำนี้ทั้งหรูหราและรวดเร็ว สามารถชิงรางวัลบลูริบบันด์จากอังกฤษได้สำเร็จ เรือลำนี้ยังเป็นเรือลำแรกในบรรดาเรือเดินสมุทร 14 ลำที่มีปล่องไฟสี่ต้นที่ปรากฏขึ้นในประวัติศาสตร์การเดินเรือ เรือลำนี้ต้องการปล่องไฟเพียงสองต้นก็เพียงพอ แต่การมีปล่องไฟจำนวนมากทำให้ผู้โดยสารรู้สึกปลอดภัยและทรงพลัง ใน ค.ศ. 1900 บริษัทฮัมบวร์คอเมริกาไลน์ได้แข่งขันกับเรือปล่องไฟ 4 ต้นของตนเองคือ เอสเอส ด็อยทช์ลันท์ (SS Deutschland) เรือลำนี้สามารถคว้าบลูริบบันด์ให้แก่กับบริษัทของตนอย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ดี การแข่งขันเพื่อความเร็วครั้งนี้กลับส่งผลเสียต่อความสะดวกสบายของผู้โดยสารและก่อให้เกิดการสั่นสะเทือนอย่างรุนแรง ซึ่งทำให้เจ้าของเรือสูญเสียความสนใจในเรือลำนี้ไปหลังจากเสียบลูริบบนด์ให้แก่เรือลำอื่นของนอร์ทด็อยท์เชอร์ล็อยท์ เรือลำนี้ถูกใช้งานสำหรับข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกเพียง 10 ปีก่อนจะถูกดัดแปลงเป็นเรือสำราญ กระทั่งถึง ค.ศ. 1907 บลูริบบันด์ก็ยังคงครอบครองโดยเยอรมัน