stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
หน้ากากเอ็น 95
การใช้

การทดสอบว่าหน้ากากพอดีกับใบหน้าเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่งเมื่อใช้หน้ากากที่ผนึกแน่น
สำนักงานสุขภาพและความปลอดภัยทางอาชีพสหรัฐ (Occupational Safety and Health Administration ตัวย่อ ตัวย่อ OSHA) บังคับให้มีการทดสอบก่อนใช้เพื่อระบุรุ่น, สไตล์ และขนาดที่พอดีกับคนใส่แต่ละคน บวกกับการทดสอบปีต่อปีเพื่อให้แน่ใจว่าหน้ากากปิดแน่นพอดี
อนึ่ง สำหรับหน้ากากที่ใส่ปิดแน่นชนิดต่าง ๆ รวมทั้งเอ็น 95 ผู้ใช้ต้องเช็คว่าหน้ากากปิดสนิทแต่ละครั้งที่ใส่หรือไม่
ขนใบหน้าที่บริเวณส่วนผนึกของหน้ากากจะทำให้มันรั่ว
แม้คนใส่แว่นหน้ากากก็อาจจะไม่แนบใบหน้า
อาจจำเป็นต้องให้แพทย์ตรวจก่อนใช้เพราะทำให้หายใจได้ยากขึ้น
โรคประจำตัวบางอย่างที่อาจกันไม่ให้ใช้หน้ากากรวมทั้งปัญหาหัวใจ โรคปอด และปัญหาทางจิตใจรวมทั้งโรคกลัวที่ปิดทึบ (claustrophobia)
สหรัฐบังคับให้แพทย์ตรวจครั้งหนึ่งก่อนการทดสอบว่ารุ่นไหนพอดีเป็นครั้งแรก แต่ก็อาจต้องซ้ำถ้ามีอาการไม่ดี
สำหรับผู้ที่ไม่สามารถใส่หน้ากากที่ไม่ใช้แรงดัน (negative-pressure) เพราะเหตุผลทางการแพทย์ หรือผู้ไม่สามารถผ่านการทดสอบว่าพอดีเพราะขนใบหน้าหรือเหตุผลอื่น ๆ ก็อาจใส่หน้ากากทำอากาศให้บริสุทธิ์โดยแรงยนต์ (powered air-purifying respirator ตัวย่อ PAPR) ได้
การใช้ > ในอุตสาหกรรม

หน้ากากเอ็น 95 ดั้งเดิมออกแบบให้ใช้ทางอุตสาหกรรมเช่น การทำเหมืองแร่ การก่อสร้าง และการทาสี
แต่ก็พบว่ามีประสิทธิผลต่ออนุภาคนาโนที่มนุษย์สร้างขึ้น
ตามวิธีการเลือกหน้ากากของ NIOSH หน้ากากที่มีตัวกรองแบบ N, R และ P แนะนำให้ใช้กับความเข้มข้นของละอองธุลีอันตรายที่มากกว่าขีดจำกัดที่องค์กรกำหนด แต่ยังน้อยกว่าระดับที่เป็นอันตรายต่อชีวิตและสุขภาพโดยพลันและน้อยกว่าที่ผู้ผลิตกำหนดไว้ โดยหน้ากากยังต้องมีค่าปัจจัยการป้องกัน (respirator assigned protection factors ตัวย่อ RAPF) ที่เพียงพออีกด้วย
ส่วนหน้ากากแบบเอ็น รวมทั้งหน้ากากเอ็น 95 จะมีประสิทธิผลก็ต่อเมื่อไร้ละอองธุลีที่เป็นสารหล่อลื่น เป็นน้ำยาสำหรับตัด (cutting fluid) หรือเป็นกลีเซอรีน (glycerine)
สำหรับสารที่เป็นอันตรายต่อตา แนะนำให้ใช้หน้ากากที่ปิดหน้าทั้งหมด หรือเป็นหมวก หรือหมวกคลุมศีรษะ
หน้ากากเอ็น 95 ไม่มีประสิทธิผลพอให้ใช้ในการดับเพลิง หรือในอากาศที่ออกซิเจนไม่พอ หรือในอากาศที่ไม่รู้ส่วนประกอบ
ในกรณีเยี่ยงนี้ ก็แนะนำเครื่องช่วยหายใจที่พร้อมมูลในตัว (คือมีถังอากาศ) แทน
หน้ากากเอ็น 95 ยังไม่มีประสิทธิผลต่อแก๊สหรือไออันตราย จึงแนะนำให้ใช้หน้ากากที่มีกล่องกรอง (cartridge) เปลี่ยนได้
ในทางอุตสาหกรรมที่ไม่ต้องห่วงโรคติดต่อ ผู้ใช้สามารถใช้หน้ากากไปได้เรื่อย ๆ จนกว่าจะเสีย เลอะ หรือทำให้หายใจได้ยากขึ้นอย่างสังเกตได้ ยกเว้นผู้ผลิตระบุระยะเวลาการใช้
แต่ในห้องปฏิบัติการที่มีระดับความปลอดภัยทางชีวภาพระดับ 2 หรือยิ่งกว่านั้น ก็แนะนำให้ทิ้งเป็นขยะอันตรายหลังจากใช้เพียงครั้งเดียว
หน้ากากเอ็น 95 สำหรับอุตสาหกรรมบางชนิดมีลิ้นระบายลมหายใจออกซึ่งช่วยให้ใส่สบายขึ้น เพราะหายใจออกง่ายขึ้น ช่วยลดการรั่วเมื่อหายใจออกหรือทำให้แว่นมัว
แต่หน้ากากเช่นนี้ไม่เหมาะสำหรับคุมโรค เช่น โควิด จากคนที่ใส่โดยไม่มีอาการแต่อาจติดโรค
ในสถานพยาบาล

หน้ากากที่ใช้ในสถานพยาบาลปกติจะมีรูปแบบโดยเฉพาะที่เรียกว่า หน้ากากอนามัย (surgical mask) ซึ่งในสหรัฐ จะได้อนุมัติจากทั้ง NIOSH ว่าเป็น respirator และองค์กรอาหารและยาว่าเป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่คล้ายกับหน้ากากอนามัยธรรมดา
ซึ่งอาจขึ้นป้ายว่าเป็น "Surgical N95", "medical respirator" หรือ "healthcare respirator"
กฎหมายโควิดสหรัฐฉบับหนึ่ง (Families First Coronavirus Response Act) ได้เปลี่ยนกฎการรับผิดของผู้ที่เกี่ยวข้องและกฎการรับรองผลิตภัณฑ์ เพื่อให้สามารถใช้หน้ากากอุตสาหกรรมในสถานพยาบาล เพราะขาดแคลนหน้ากากในระหว่างการระบาดทั่วของโควิด-19
ในสหรัฐ สำนักงานสุขภาพและความปลอดภัยทางอาชีพสหรัฐ (OSHA) บังคับบุคลากรทางการแพทย์ผู้ต้องช่วยเหลือคนไข้ที่สงสัยหรือยืนยันว่าติดโรคโควิดให้ป้องกันทางลมหายใจ เช่นใช้หน้ากากเอ็น 95
ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐ (CDC) แนะนำให้ใช้หน้ากากที่ได้การรับรองอย่างน้อยระดับเอ็น 95 เพื่อป้องกันผู้ใส่ไม่ให้หายใจอนุภาคติดเชื้อรวมทั้ง แบคทีเรีย Mycobacterium tuberculosis (วัณโรค) ไข้หวัดนก กลุ่มอาการทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง (SARS) ไข้หวัดใหญ่ที่ระบาดทั่ว และอีโบลา
ไม่เหมือนกับหน้ากากที่เป็น respirator หน้ากากอนามัยธรรมดา (surgical mask) ได้ออกแบบเพื่อป้องกันหยดสารคัดหลั่ง และไม่มีผนึกแน่นที่อากาศเข้าไม่ได้ ดังนั้น จึงไม่สามารถป้องกันผู้ใส่จากอนุภาคในอากาศเช่นไวรัส
ในสถานพยาบาล > การใช้ช่วงขาดแคลน

ในวิกฤติการณ์ที่ขาดแคลนหน้ากากเอ็น 95 เช่นการระบาดทั่วของโควิด-19 ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐ (CDC) ได้แนะนำวิธีใช้หน้ากากให้ได้ดีที่สุดในสถานพยาบาล
คือหน้ากากสามารถใช้เกินอายุคุณภาพสินค้าที่ผู้ผลิตกำหนด แต่ส่วนต่าง ๆ เช่นสายรัดและแถบคาดจมูกก็อาจเสื่อม การเช็คของผู้ใส่ว่าหน้ากากปิดสนิทหรือไม่จึงเป็นเรื่องสำคัญมาก
หน้ากากเอ็น 95 สามารถใช้ใหม่ได้เป็นจำนวนจำกัดหลังจากถอดแล้ว ตราบเท่าที่ไม่ได้ทำหัตถกรรมที่คนไข้สร้างละอองลอย และไม่เปื้อนสารคัดหลั่งของคนไข้ แต่นี่ก็ยังเพิ่มความเสี่ยงการเปื้อนเชื้อโรคที่ผิววัตถุต่าง ๆ
ผู้ผลิตอาจแนะนำให้จำกัดจำนวนใช้
ถ้าผู้ผลิตไม่ได้ให้แนวปฏิบัติ ข้อมูลเบื้องต้นแสดงว่าให้จำกัดใช้หน้ากากหนึ่ง ๆ เพียง 5 ครั้ง
ยังสามารถใช้หน้ากากที่ประเทศอื่น ๆ อนุมัติถ้าคล้ายกับหน้ากากเอ็น 95 รวมทั้งหน้ากาก FFP2 และ FFP3 ซึ่งควบคุมโดยสหภาพยุโรป
ตาม NIOSH หน้ากากยังสามารถใช้ในวิกฤติการณ์ถ้าการทดสอบว่าหน้ากากพอดีกับหน้าตามปกติไม่สามารถทำได้ เพราะหน้ากากเอ็น 95 ก็ยังดีกว่าหน้ากากอนามัยธรรมดาหรือว่าไม่ใส่หน้ากากเลย
ในกรณีเช่นนี้ แนวปฏิบัติที่ดีสุดเพื่อให้ได้การผนึกกับใบหน้าที่ดีรวมการทดลองใส่หน้ากากรุ่นและขนาดต่าง ๆ ใช้กระจก หรือขอให้เพื่อนตรวจดูว่าหน้ากากอยู่ติดกับใบหน้า และตรวจดูการผนึกใบหน้าหลาย ๆ ครั้ง
เพราะอุปกรณ์ป้องกันตัว (รวมเสื้อผ้า หมวก แว่นตาเป็นต้น) มีขายในตลาดโลกไม่พอในช่วงโรคระบาด องค์การอนามัยโลกจนถึงวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2020 ได้แนะนำให้ลดการใช้อุปกรณ์ด้วยโทรเวช
ด้วยเครื่องกั้นเช่นกระจกใส อนุญาตให้บุคคลที่ดูแลคนไข้โดยตรงเท่านั้นเข้าห้องคนไข้ที่ติดโควิด ใช้อุปกรณ์ที่จำเป็นในหัตถกรรมโดยเฉพาะ ๆ คงใช้หน้ากากเดียวกันโดยไม่ถอดมันเมื่อดูแลคนไข้หลายคนที่ได้การวินิจฉัยเดียวกัน ตรวจติดตามและประสานโซ่อุปาทานของอุปกรณ์ป้องกันตัว และสนับสนุนคนที่ไม่มีอาการให้ไม่ใช้หน้ากาก 
ควรเข้าใจว่าตามอัปเดตคำแนะนำจนถึงวันที่ 3 กรกฎาคม 2020 CDC และองค์การอนามัยโลกแนะนำให้บุคคลใส่หน้ากากซึ่งไม่จำเป็นต้องผลิตเพื่อการแพทย์ในที่สาธารณะซึ่งมีโอกาสติดต่อโรคสูงขึ้นเมื่อการเว้นระยะห่างทางสังคมทำได้ยาก
ประเทศและเขตปกครองมากมายสนับสนุนหรือบังคับให้ใช้หน้ากากซึ่งอาจเป็นหน้ากากผ้าในที่สาธารณะเพื่อจำกัดการแพร่ไวรัส
ข้อมูลเพิ่มเติม: การระบาดทั่วของไวรัสโคโรนา พ.ศ. 2562-2563 § อนามัยทางเดินหายใจ
ถ้าไม่สามารถให้บุคลากรทางการแพทย์ทุกคนใส่หน้ากากเอ็น 95 ได้เมื่อดูแลคนไข้โควิด CDC แนะนำให้จัดลำดับให้หน้ากากกับผู้ทำหัตถกรรมกับคนไข้ที่มีอาการซึ่งสร้างละอองลอย และกับผู้ที่อยู่ภายในระยะสามฟุตของผู้มีอาการและไม่ใส่หน้ากากก่อน
ในสถานการณ์เหล่านี้ การให้คนไข้ผู้มีอาการใส่หน้ากากอนามัยธรรมดาและการอยู่ห่าง ๆ คนไข้จึงสำคัญเป็นพิเศษเพื่อลดการติดต่อโรค
เมื่อไม่เหลือหน้ากากแล้ว เจ้าหน้าที่ผู้เสี่ยงป่วยเป็นโรครุนแรงสูงควรยกเว้นไม่ให้ดูแลคนไข้ และเจ้าหน้าที่ผู้ได้ฟื้นสภาพจากโรคโควิดแล้วควรเลือกให้ดูแลคนไข้
พัดลมเคลื่อนที่ซึ่งมีตัวกรองแบบ HEPA (high efficiency particulate air) อาจใช้เพื่อเพิ่มการถ่ายเทในห้องแยกคนไข้เมื่อใช้หน้ากากอนามัยธรรมดาแทนหน้ากากเอ็น 95
ถ้าไม่มีทั้งหน้ากากเอ็น 95 หรือหน้ากากอนามัยธรรมดา โดยเป็นทางเลือกสุดท้าย บุคลากรทางการแพทย์อาจใช้หน้ากากที่ไม่ได้ประเมินหรืออนุมัติโดย NIOSH หรือใช้หน้ากากทำเอง เช่น หน้ากากผ้า แต่ควรระวังให้ดีเมื่อใช้ทางเลือกนี้
ในสถานพยาบาล > การขจัดสิ่งปนเปื้อน

หน้าการกรองอากาศที่ทิ้งได้เช่น หน้ากากเอ็น 95 ไม่ได้อนุมัติให้ขจัดสิ่งปนเปื้อนตามธรรมดาเพื่อใช้สำหรับการดูแลรักษามาตรฐาน
แต่การขจัดสิ่งปนเปื้อนและการนำไปใช้ใหม่อาจจำเป็นโดยเป็นกลยุทธ์ให้มีใช้ในวิกฤติการณ์
มีงานศึกษาที่ประเมินวิธีการทำความสะอาดหน้ากากเมื่อขาดแคลนในภาวะฉุกเฉิน แม้นี่จะทำให้เป็นห่วงว่าอาจลดสมรรถนะของตัวกรอง หรือทำให้หน้ากากสวมได้ไม่สนิทเพราะเปลี่ยนรูปร่าง
นักวิจัยของมหาวิทยาลัยดุ๊กได้ตีพิมพ์วิธีการทำความสะอาดหน้ากากเอ็น 95 ซึ่งไม่ทำให้เสียหายโดยใช้ไอไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์เพื่อให้สามารถใช้ใหม่ได้แม้ก็ยังทำได้เป็นจำนวนจำกัด
องค์กรวิจัยไม่หวังผลกำไรสหรัฐคือ Battelle Memorial Institute ได้รับการอนุญาตเพื่อใช้ฉุกเฉินจากองค์การอาหารและยาสหรัฐสำหรับเทคโนโลยีที่ใช้ฆ่าเชื้อที่หน้ากากเอ็น 95
สำนักงานสุขภาพและความปลอดภัยทางอาชีพสหรัฐ (OSHA) ปัจจุบันไม่มีมาตรฐานฆ่าเชื้อหน้ากากเอ็น 95
แต่สถาบันอาชีวอนามัยและความปลอดภัยแห่งชาติสหรัฐ (NIOSH) ก็แนะนำว่า เมื่อเกิดขาดแคลน หน้ากากเอ็น 95 สามารถใช้ใหม่ได้ถึง 5 ครั้งโดยไม่ต้องทำความสะอาด ตราบเท่าที่ไม่ได้ทำหัตถกรรมที่เกิดละอองลอย และหน้ากากไม่ได้เปื้อนสารคัดหลั่งจากคนไข้
การเปื้อนอาจลดได้โดยใส่หน้ากากปิดทั้งหน้าซึ่งทำความสะอาดได้เหนือหน้ากากเอ็น 95 รวมทั้งใช้ถุงมือสะอาดเมื่อใส่และเช็คการปิดผนึกของหน้ากากเอ็น 95 ที่ใช้แล้ว แล้วทิ้งถุงมือทันทีหลังจากนั้น
ตาม CDC การฉายรังสีอัลตราไวโอเลต หรือการใช้ไอไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์ และการใช้ไอน้ำร้อน ดูดีที่สุดเพื่อใช้เป็นวิธีการขจัดสิ่งปนเปื้อนของหน้ากากเอ็น 95 และหน้ากากกรองอากาศประเภทอื่น ๆ
ในสถานพยาบาล > เปรียบเทียบกับหน้ากากอนามัยธรรมดา

หน้ากากอนามัยธรรมดาเป็นอุปกรณ์ที่ใส่หลวม ๆ และทิ้งได้ เป็นเครื่องกั้นปากและจมูกของคนใส่จากสิ่งปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อมใกล้ ๆ ตัว
ถ้าใส่อย่างถูกต้อง หน้ากากอนามัยจะช่วยกั้นหยดน้ำ การกระเด็น และฝอยน้ำที่อาจมีไวรัสหรือแบคทีเรีย
หน้ากากอนามัยยังอาจช่วยลดไม่ให้ผู้อื่นมาสัมผัสกับน้ำลายและสารคัดหลั่งของคนใส่
หน้ากากอนามัยธรรมดาไม่ได้ออกแบบให้กรองหรือกั้นอนุภาคในอากาศที่เล็กมากที่อาจติดต่อผ่านการไอ การจาม หรือหัตถกรรมทางการแพทย์บางอย่าง
ไม่ได้ช่วยป้องกันอย่างสมบูรณ์จากเชื้อโรคหรือสิ่งปนเปื้อนอื่น ๆ ในสิ่งแวดล้อมเพราะผิวหน้ากากไม่ได้ปิดผนึกกับผิวใบหน้า
ประสิทสิทธิภาพตัวกรองของหน้ากากอนามัยธรรมดาอยู่ในพิสัยระหว่างน้อยกว่าอัตราร้อยละ 10 จนถึงเกือบร้อยละ 90 ขึ้นอยู่กับผู้ผลิตเมื่อวัดโดยใช้พารามิเตอร์ของ NIOSH
แต่งานศึกษาหนึ่งก็พบว่า แม้จะได้หน้ากากอนามัยที่มีตัวกรองดี คนใส่อัตราร้อยละ 80-100 ก็ไม่ผ่านการทดสอบเชิงคุณภาพของ OSHA ว่าหน้ากากพอดีกับใบหน้า และการทดสอบเชิงปริมาณพบว่าหน้ากากรั่วในอัตราร้อยละ 12-25
ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐแนะนำให้ใช้หน้ากากอนามัยในหัตถกรรมที่ผู้ใส่อาจสร้างละอองลอยแล้วทำให้คนไข้ติดโรค
ประวัติ

หน้ากากเอ็น 95 มีบรรพบุรุษตามประวัติหลายรุ่น
รุ่นหนึ่งออกแบบเป็นหน้ากากผ้าโดย นพ. วูเหลียนเต๋ (จีน: 伍連德) ผู้ทำงานให้กับราชสำนักจีนในฤดูใบไม้ตกปี 1910 ระหว่างการระบาดของกาฬโรคแมนชู
เป็นหน้ากากแรกที่ป้องกันผู้ใช้จากแบคทีเรียโดยมีหลักฐานเชิงประสบการณ์ และเป็นแรงดลใจสร้างหน้ากากที่ใช้ในการระบาดทั่วของไข้หวัดใหญ่ ค.ศ. 1918
อีกรุ่นหนึ่งเป็นหน้ากากกันแก๊สพิษซึ่งพัฒนาในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 ซึ่งต่อมาผู้ทำเหมืองแร่ปรับไปใช้
เป็นหน้ากากที่ใช้แล้วใช้อีก แต่ก็เทอะทะไม่สบายเพราะมีตัวกรองที่เป็นไฟเบอร์กลาสส์และโครงสร้างที่เป็นยางหนา
ในคริสต์ทศวรรษ 1970 สำนักงานเหมืองแร่สหรัฐ (United States Bureau of Mines) และ NIOSH ได้พัฒนามาตรฐานของหน้ากากแบบใช้ครั้งเดียว บริษัท 3M ก็เป็นผู้ผลิตรายแรกแล้วได้รับอนุมัติในปี 1972 
3M ได้ใช้กระบวนการ melt blowing ซึ่งตนได้พัฒนาขึ้นเมื่อหลายทศวรรษก่อนแล้วใช้มาก่อนในผลิตภัณฑ์เช่นโบว์ริบบิ้นและคัพของยกทรง
แม้ดั้งเดิมจะออกแบบให้ใช้ทางอุตสาหกรรม
หน้ากากเอ็น 95 ได้กลายมาเป็นหน้ากากมาตรฐานของบุคลากรทางแพทย์หลังจากศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยเทนเนสซีได้ประดิษฐ์เทคโนโลยีกันไวรัสขึ้น
ซึ่งได้สิทธิบัตรในปี 1995
ซึ่งเดิมพัฒนาขึ้นเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อวัณโรคที่ดื้อยา
หลังจากเกิดการระบาดทั่วของโควิด-19 ศ. ผู้นี้ได้ออกจากเกษียณเพื่อช่วยบรรเทาการขาดแคลนโดยวิจัยวิธีการขจัดสิ่งปนเปื้อนออกจากหน้ากาก
บริษัทอเมริกันจำนวนมากได้หยุดผลิตหน้ากากเอ็น 95 ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 2000 เหตุค่าใช้จ่ายในการถูกฟ้องคดีและการแข่งขันของบริษัทต่างชาติ
ประวัติ > การระบาดทั่วของโควิด-19

วันที่ 24 มกราคม 2020 ไต้หวันประกาศห้ามอย่างชั่วคราวไม่ให้ส่งออกหน้ากากที่ผลิต
หน้ากากได้กลายเป็นสิ่งขาดแคลนและมีความต้องการสูงในช่วงการระบาดทั่วของโควิด-19 ทำให้โก่งราคาและตุนหน้ากาก จนเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องเข้ายึดในบางที่
การผลิตหน้ากากเอ็น 95 จำกัดเพราะการขาดแคลนผ้าพอลิโพรพิลีนแบบไม่ได้ทอ (nonwoven polypropylene fabric) ซึ่งใช้เป็นตัวกรองหลัก และการหยุดส่งออกของประเทศจีน
ประเทศจีนครองตลาดการผลิตหน้ากากทั่วโลกในอัตราร้อยละ 50 และเพราะมีปัญหาเกี่ยวกับโรคระบาดเอง จึงได้จำกัดหน้ากากที่ผลิตได้ทั้งหมดให้ใช้ภายในประเทศ และอนุญาตการส่งออกผ่านการช่วยเหลือทางมนุษยธรรมที่รัฐบาลกำหนดเท่านั้น
ในประเทศแคนาดา บริษัทเมืองควิเบกคือเอเอ็มดีเมดิคอมได้เริ่มผลิตหน้ากากในปี 1997 โดยมีข้อตกลงกับบริษัท United Medical Enterprises ในเมืองแอตแลนตา สหรัฐ
ต่อมาจึงได้สร้างโรงงานในนครเซี่ยงไฮ้ปี 2002, เมืองหยีหลาน ประเทศไต้หวันในปี 2010 และในประเทศฝรั่งเศสปี 2011[ลิงก์เสีย]
แต่เมื่อเหตุการณ์ระบาดทั่วแย่ลง ทุกประเทศต่างก็ห้ามการส่งออกหน้ากากแล้วเกณฑ์ไปให้ใช้ในประเทศเท่านั้น
รัฐบาลกลางแคนาดาจึงได้ตกลงกับเมดิคอมเพื่อซื้อหน้ากาก ๆ เป็นล้าน ๆ ชิ้นในทศวรรษต่อไป ทำให้เมดิคอมประกาศเปิดโรงงานใหม่ในเมืองมอนทรีออล
บริษัทโนโวเท็กซ์ไทลส์ในรัฐบริติชโคลัมเบียจึงได้สั่งซื้อเครื่องทำหน้ากากอนามัยธรรมดา แล้วประกาศแผนการซื้อเครื่องทำหน้ากากเอ็น 95 ด้วย
ในเดือนมีนาคม 2020 ประธานาธิบดีสหรัฐดอนัลด์ ทรัมป์ได้บังคับใช้กฎหมายการผลิตทางกลาโหมกับบริษัทอเมริกันคือ 3M เพื่อให้สำนักจัดการภาวะฉุกเฉินกลางสหรัฐสามารถซื้อหน้ากากเอ็น 95 จากบริษัทในจำนวนตามที่ต้องการ
ในต้นเดือนเมษายน 2020 นักการเมืองเมืองเบอร์ลินอ้างว่า หน้ากากเอ็น 95 สองแสนชิ้นที่เมืองได้สั่งจากผู้ผลิตอเมริกันคือ 3M จากโรงงานในจีนถูกสกัดในกรุงเทพมหานครแล้วส่งไปยังสหรัฐ
ส่วนประธานของตำรวจเบอร์ลินกล่าวว่า เธอเชื่อว่า "นี่เกี่ยวกับการห้ามส่งออกของรัฐบาลกลางสหรัฐ"
ต่อมาตำรวจเบอร์ลินได้แก้ข่าวแล้วยืนยันว่า สินค้าไม่ได้ถูกยึดโดยเจ้าหน้าที่สหรัฐ เพียงแต่ได้ขายไปในราคาที่ดีกว่า โดยเชื่อกันอย่างกว้างขวางว่า พ่อค้าชาวเยอรมันหรือประเทศจีนเป็นผู้ซื้อ
สิทธิบัตรคัดสรร

US patent 3333585, Robert J Barghini, Walter M Westberg, Patrick H Carey Jr, "Cold weather face mask", published 1967-08-01, issued 1967-08-01,  assigned to 3M Co
US patent 3971373A, David L. Braun, "Particle-loaded microfiber sheet product and respirators made therefrom", published 1976-07-27, issued 1976-07-27,  assigned to 3M Co
US patent 4215682A, Donald A. Kubik & Charles I. Davis, "Melt-blown fibrous electrets", published 1980-08-05, issued 1980-08-05,  assigned to 3M Co
US patent 4536440A, Harvey J. Berg, "Molded fibrous filtration products", published 1985-08-20, issued 1985-08-20,  assigned to 3M Co
US patent 4807619, James F. Dyrud, Harvey J. Berg, Alice C. Murray, "Resilient shape-retaining fibrous filtration face mask", published 1989-02-28, issued 1989-02-28,  assigned to 3M Co
US patent 4850347, Martin R. Skov, "Face mask", published 1989-07-25, issued 1989-07-25,  assigned to Moldex Metric Inc
US patent 4856509, Jerome H. Lemelson, "Face mask and method", published 1989-08-15, issued 1989-08-15
US patent 5307796A, Joseph P. Kronzer, Roger J. Stumo, James F. Dyrud, Harvey J. Berg, "Methods of forming fibrous filtration face masks", published 1994-05-03, issued 1994-05-03,  assigned to 3M Co
เชิงอรรถ

1 2  melt blowing เป็นกระบวนการผลิตผ้าไมโครและผ้านาโนที่ละลายพอลิเมอร์แล้วใช้แก๊สเป่าความเร็วสูงฉีดผ่านหัวฉีดเล็ก ๆ
เส้นใยที่ตกสั่งสมอย่างสุ่ม ๆ จะกลายเป็นแผ่น "ผ้า" ที่ไม่ได้ทอซึ่งสามารถใช้เป็นตัวกรอง ตัวซับ เป็นเสื้อผ้า และวิธีการส่งยา
ประโยชน์ของกระบวนการ melt blowing ก็คือง่าย, ได้ผลิตภัณฑ์ที่เฉพาะเจาะจงมาก และไม่ต้องใช้ตัวทำละลาย
↑  โทรเวช (telemedicine) เป็นการใช้เทคโนโลยีโทรคมนาคมและสารสนเทศเพื่อให้บริการทางการแพทย์จากระยะไกล
ซึ่งใช้แก้ปัญหาว่าคนไข้อยู่ไกลหมอ และเพื่อให้บริการทางการแพทย์ที่อาจไม่มีในชนบท
และยังใช้กับคนไข้อาการวิกฤติหรือในสถานการณ์ฉุกเฉิน
แหล่งข้อมูลอื่น

หน้ากากอนามัย
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ N95 (mask)
ภาพแสดงปัจจัย 3 อย่างที่ทำให้หน้ากากใช้ได้ผล (กดดูภาพขยาย) ภาพน้ำเงินแสดงการใส่อย่างถูกต้อง ภาพน้ำตาลแสดงการใส่ที่ไม่ถูกต้อง (1) หน้ากากต้องใส่อย่างถูกต้องเมื่อประสบกับสารที่ต้องการกรอง (2) หน้ากากต้องชิดกับหน้าของผู้ใส่เพื่อไม่ให้มีช่องระหว่างผิวหนังกับส่วนผนึกหน้ากากเลย (3) ตัวกรองในหน้ากากต้องจับละอองธุลีจากอากาศที่ผ่านมันในอัตราร้อยละ 95
แนวปฏิบัติสหรัฐสำหรับให้ผู้ใช้เช็คการปิดผนึกของหน้ากาก ซึ่งต้องทำทุกครั้งที่ใส่หน้ากาก
ทหารเรือสหรัฐใส่หน้ากากเอ็น 95 แบบศัลยกรรม
ตารางเปรียบเทียบคุณสมบัติ 8 อย่างของหน้ากากอนามัยธรรมดากับหน้ากากเอ็น 95
วิทยาลัยเพาะช่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์

| --- | --- |
Poh-Chang Academy of Arts, Rajamangala University of Technology Rattanakosin

สถาปนา: 7 มกราคม พ.ศ. 2456 (112 ปี)
ผู้อำนวยการ: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ บรรลุ วิริยาภรณ์ประภาส
ที่อยู่: เลขที่ 86 ถนนตรีเพชร แขวงวังบูรพาภิรมย์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 10200
สี:    สีแดง–สีดำ
มาสคอต: พระวิษณุกรรม
เว็บไซต์: www.pohchang.rmutr.ac.th
วิทยาลัยเพาะช่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ (อังกฤษ: Poh-Chang Academy of Arts, Rajamangala University of Technology Rattanakosin) เดิมคือ โรงเรียนเพาะช่าง ตั้งอยู่ที่ถนนตรีเพชร แขวงวังบูรพาภิรมย์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร มีสีแดง–สีดำ เป็นสัญลักษณ์ของสถาบัน โรงเรียนเพาะช่างเป็นสถาบันศิลปะและการช่างแห่งแรกของประเทศไทย ก่อตั้งขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยถือเอาวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2456 เป็นวันกำเนิดโรงเรียนเพาะช่าง ซึ่งเป็นวันชุมนุมศิษย์เก่าของทุกปี ปัจจุบันเพาะช่างมีชื่อเต็มคือ "วิทยาลัยเพาะช่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์"
คำว่า "เพาะช่าง"  ได้รับพระราชทานนามจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในวาระที่ได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิดโรงเรียนเมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2456 สืบเนื่องมาจากงานเฉลิมพระชนมพรรษา ในการที่โรงเรียนเพาะช่างได้รับพระราชทานกำเนิดจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวนั้น ก็เพราะพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งทรงห่วงใยในศิลปะการช่างของไทยจะถูกอิทธิพลของศิลปวัฒนธรรมต่างชาติ โดยเฉพาะศิลปวัฒนธรรมตะวันตกที่แพร่หลายเข้าครอบงำ อาจถึงคราวเสื่อมสูญได้ จึงมีพระราชประสงค์จะทำนุบำรุงศิลปะการช่างของไทยให้พัฒนาถาวรสืบไป ปัจจุบันเพาะช่างได้เปิดหลักสูตรการสอนในระดับปริญญาตรี 4 ปี ทั้งภาคปกติและภาคสมทบ มีทั้งหมด 4 กลุ่มวิชา คือ ศิลปประจำชาติ ศิลปหัตถกรรม วิจิตรศิลป์ และออกแบบ โดยสังกัดมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ ผู้อำนวยการวิทยาลัยเพาะช่างปัจจุบัน พ.ศ.2566 ผู้ช่วยศาสตราจารย์สุรัฐ บุญทรง  รองผู้อำนวยการวิทยาลัยเพาะช่างปัจจุบัน อาจารย์กลม ไตรปัญญา รองผู้อำนวยการฝ่ายบริหารและวางแผน ผู้ช่วยศาสตราจารย์สุชา ศิลปชัยศรี รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการและวิจัย และอาจารย์อุตสาห์ ไวยศรีแสง รองผู้อำนวยการฝ่ายกิจการนักศึกษา
สัญลักษณ์ประจำสถาบัน > ตราสัญลักษณ์ของวิทยาลัยเพาะช่าง

ใช้วงกลมเป็นสัญลักษณ์ และองค์พระวิษณุกรรมแสดงรัศมีสื่อถึงความรอบรู้และปัญญาของช่างศิลปะ
คำว่า โรงเรียนเพาะช่าง และ กำเนิด ๒๔๕๖
สัญลักษณ์ประจำสถาบัน > สีประจำสถาบัน

สีแดง–สีดำ
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจุฑาธุชธราดิลก กรมขุนเพ็ชรบูรณ์อินทราไชย ทรงดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการโรงเรียนเพาะช่างพระองค์แรก ทรงกำหนดสีประจำโรงเรียนเพาะช่าง คือ "สีแดง–สีดำ" โดยทรงให้เหตุผลว่า "สีแดง" หมายถึงเลือดของช่างที่สดใสอยู่เสมอ "สีดำ" หมายถึงสิ่งที่ตรงกันข้ามกับช่าง ฉะนั้นอย่าให้สีแดงเจือจางหรือหมองคล้ำจนกลายเป็นสีดำ
สัญลักษณ์ประจำสถาบัน > คำขวัญประจำสถาบัน

เพาะช่างได้นำสัญลักษณ์คำขวัญมาจากเสาทั้ง 6 ต้นของตึกอำนวยการ (ตึกกลาง) คือ ระเบียบ หน้าที่ ประเพณี สามัคคี อาวุโส จิตใจ
สัญลักษณ์ประจำสถาบัน > อาคารเรียนและสถาปัตยกรรมอันเป็นสัญลักษณ์

อาคารเรียนของเพาะช่าง โดยเฉพาะตึกอำนวยการ (ตึกกลาง) และเสา 6 ต้น (ออกแบบโดย ศาสตราจารย์ (พิเศษ) ประกิต บัวบุศย์) เป็นสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นแห่งนึงในสมัยรัตนโกสินทร์ยุคหลังที่สร้างภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งสามารถมองเห็นตึกกลางสีเขียวได้เด่นชัดจากภายนอกสถาบัน สัญลักษณ์อีกอย่างของเพาะช่างคือองค์พระวิษณุกรรมสีทอง 2 องค์ที่ตั้งอยู่ภายในสถาบัน ถือเป็นสิ่งที่ศิษย์เพาะช่างทุกคนเคารพและสักการะ
หลักสูตรที่เปิดสอน

เปิดการสอนในระดับปริญญาตรี 4 ปี ทั้งภาคปกติและภาคสบทบ (ในบางสาขาวิชา) โดยผู้ที่ประสงค์จะเข้าศึกษาจะต้องผ่านการสอบเข้าสถาบัน (สอบตรง) โดยผู้มีสิทธิ์สมัครสอบจะต้องจบหลักสูตรขั้นต่ำ คือมัธยมการศึกษาตอนปลายหรือประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) หรือวุฒิการศึกษาใกล้เคียง โดยการสอบจะเป็นข้อสอบวิชาสามัญและวิชาปฏิบัติ เช่น วิชาวาดเส้น ความถนัดในสาขาวิชาที่จะสอบ และการสอบสัมภาษณ์ ปัจจุบัน วิทยาลัยเพาะช่าง ได้แบ่งส่วนราชการออกเป็น 4 ภาควิชาได้แก่ ภาควิชาศิลปประจำชาติ ภาควิชานิเทศน์ศิลป์ ภาควิชาออกแบบ และภาควิชาศิลปสากล
ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง

เพาะช่างได้ผลิตศิลปินและบุคลากรด้านศิลปะ–วรรณกรรม–บันเทิง ให้กับประเทศมากมาย ด้านศิลปะเช่น เฟื้อ หริพิทักษ์, ประกิต บัวบุศย์, เฉลิม นาคีรักษ์, ถวัลย์ ดัชนี, เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ด้านวรรณกรรม เช่น อังคาร กัลยาณพงศ์, ชาติ กอบจิตติ, ศักดิ์สิริ มีสมสืบ, จุก เบี้ยวสกุล (จุลศักดิ์ อมรเวช), ราช เลอสรวง, โอม รัชเวทย์ ด้านทัศนศิลป์ พูน เกษจำรัส, กมล ทัศนาญชลี ด้านบันเทิง–ดนตรี–ภาพยนตร์ เช่น สุเทพ วงศ์กำแหง, ชาย เมืองสิงห์, เปี๊ยก โปสเตอร์, ปยุต เงากระจ่าง, โอฬาร พรหมใจ, วสันต์ โชติกุล, พิง ลำพระเพลิง, อุดม แต้พานิช ด้านการถ่ายภาพ อนุชัย ศรีจรูญพู่ทอง ด้านอื่น ๆ เช่น ปราจิน เอี่ยมลำเนา, ยอดกมล เรืองเดช ทั้งนี้มีศิษย์เก่าที่ได้รับเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ จำนวน 30 คน และกวีรางวัลซีไรต์ จำนวน 3 คน
ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง > ศิษย์เก่าที่ได้รับเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ

เฟื้อ หริพิทักษ์ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม ปี พ.ศ. 2528)
ไพฑูรย์ เมืองสมบูรณ์ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–ประติมากรรม ปี พ.ศ. 2529)
ประสงค์ ปัทมานุช (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม ปี พ.ศ. 2529)
ชิต เหรียญประชา (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–ประติมากรรม ปี พ.ศ. 2530)
โหมด ว่องสวัสดิ์ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม ปี พ.ศ. 2530)
เฉลิม นาคีรักษ์ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม ปี พ.ศ. 2531)
พูน เกษจำรัส (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–ศิลปะภาพถ่าย ปี พ.ศ. 2531)
พิมาน มูลประมุข (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–ประติมากรรม ปี พ.ศ. 2531)
สนิท ดิษฐพันธุ์ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม ปี พ.ศ. 2532)
อังคาร กัลยาณพงศ์ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ปี พ.ศ. 2532)
ทวี นันทขว้าง (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม ปี พ.ศ. 2533)
สุเทพ วงศ์กำแหง (ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง–เพลงไทยสากลขับร้อง ปี พ.ศ. 2533)
สวัสดิ์ สันติสุข (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม  ปี พ.ศ. 2534)
ประยูร อุลุชาฎะ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม  ปี พ.ศ. 2535)
ชาย เมืองสิงห์ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง นักร้อง–นักแต่งเพลงลูกทุ่ง ปี พ.ศ. 2538)
ชำเรือง วิเชียรเขตต์ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–ประติมากรรม ปี พ.ศ. 2539)
กมล ทัศนาญชลี (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรมและสื่อผสม ปี พ.ศ. 2540)
ประหยัด พงษ์ดำ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–ภาพพิมพ์  ปี พ.ศ. 2541)
ชลูด นิ่มเสมอ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–ประติมากรรม ปี พ.ศ. 2541)
แท้ ประกาศวุฒิสาร (ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง–ผู้สร้างภาพยนตร์ ปี พ.ศ. 2542)
มานิตย์ ภู่อารีย์ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–ภาพพิมพ์ ปี พ.ศ. 2542)
ดำรง วงศ์อุปราช (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม  ปี พ.ศ. 2542)
ถวัลย์ ดัชนี (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม ปี พ.ศ. 2544)
ประกิต บัวบุศย์ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม ปี พ.ศ. 2545)
ชาติ กอบจิตติ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ปี พ.ศ. 2547)
ทวี รัชนีกร (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม ปี พ.ศ. 2548)
เดชา วราชุน (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–ภาพพิมพ์ ปี พ.ศ. 2550)
ปรีชา เถาทอง (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม ปี พ.ศ. 2552)
ธงชัย รักประทุม (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม ปี พ.ศ. 2553)
เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ (ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์–จิตรกรรม ปี พ.ศ. 2554)
สมาคมศิษย์เก่าเพาะช่าง

ที่ทำการอยู่ภายในวิทยาลัยเพาะช่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ ติดกับหอศิลป์เพาะช่าง และตึกภาควิชาออกแบบ
หอศิลป์เพาะช่าง

มีการปรับปรุงหอศิลป์ครั้งล่าสุดเมื่อปี พ.ศ. 2561 โดยมีการย้ายจากใต้ตึกออกแบบไปอยู่ที่ อาคารอำนวยการ (ตึกกลาง) ข้างๆตึกภาควิชาออกแบบแทน พื้นที่จัดแสดงงานจะมีสองชั้น มีการจัดแสดงงานศิลปะอย่างต่อเนื่อง มีทั้งผลงานของศิษย์ปัจจุบัน คณะครูอาจารย์ ศิษย์เก่า และผลงานของบุคคลภายนอกในบางครั้ง ปัจจุบันพื้นที่ใต้ตึกออกแบบได้ปรับเปลี่ยนเป็นร้านค้าขายผลงานศิลปะของนักศึกษาและร้านอินทนิล คอฟฟี่
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยสถาบันอุดมศึกษาไทย
ดูเพิ่ม > หนังสือและบทความ

ชาตรี ประกิตนนทการ. (2560). ประวัติศาสตร์โรงเรียนสถาปัตยกรรมยุคแรก: การออกแบบสถานะและช่วงชั้นสถาปนิกในสังคมสมัยใหม่. ใน ความ(ไม่)เป็นสมัยใหม่: ความเปลี่ยนแปลงและย้อนแย้งของไทย. บรรณาธิการโดย ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ. น. 205-46. กรุงเทพฯ: สยามปริทัศน์.
ดูเพิ่ม > เว็บไซต์

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์
รายชื่อคณะศิลปกรรมศาสตร์ในประเทศไทย