stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จักรพรรดิเรเซ
พระราชประวัติ

ก่อนขึ้นครองราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ เรเซมีพระนามส่วนพระองค์ (อิมินะ) ว่า โนริฮิระ-ชินโน (憲平親王)
โนริฮิระ-ชินโนเป็นพระราชโอรสองค์ที่ 2 ของจักรพรรดิมูรากามิกับจักรพรรดินียาซูโกะ ธิดาในฟูจิวาระ โนะ โมโรซูเกะ รัฐมนตรีฝ่ายขวา พระองค์ได้รับการแต่งตั้งเป็นมกุฎราชกุมารหลังเสด็จพระราชสมภพ แทนที่พระราชโอรสองค์แรกของจักรพรรดิกับธิดาในฟูจิวาระ โนะ โมโตกาตะ การตัดสินใจครั้งนี้น่าจะเกิดขึ้นภายใต้อิทธิพลของโมโรซูเกะกับฟูจิวาระ โนะ ซาเนโยริ พี่ชายของเขาที่ยึดอำนาจในราชสำนัก ไม่นานโมโตกาตะก็เสียชีวิตด้วยความสิ้นหวังที่สูญเสียโอกาสที่จะเป็นพระอัยกาของจักรพรรดิองค์ต่อไป มีการใส่ความว่าอิทธิพลอันชั่วร้ายจากวิญญาณอาฆาต (ญี่ปุ่น: 怨霊; โรมาจิ: onryō; ทับศัพท์: อนเรียว) ของโมโตกาตะเป็นสาเหตุที่ทำให้โนริฮิระ-ชินโนเกิดอาการป่วยทางจิต ซึ่งส่งผลให้ซาเนโยริต้องทำหน้าที่ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ตลอดระยะเวลาการครองราชย์อันสั้นของพระองค์
นอกจากนี้ พระองค์ยังเป็นต้นสายราชสกุลเรเซเก็งจิ ตระกูลย่อยสาขาหนึ่งของตระกูลมินาโมโตะ
เหตุการณ์ในพระชนมชีพของจักรพรรดิเรเซ

คำถามเกี่ยวกับอาการป่วยทางจิตทำให้การสืบครองตำแหน่งของโนริฮิระ-ชินโนค่อนข้างเป็นปัญหา
ใน ค.ศ. 967 มูรากามิ พระราชบิดา สวรรคต และเรเซขึ้นครองราชย์ตอนพระชนมพรษา 18 พรรษา
5 กรกฎาคม ค.ศ. 967 (ปีโคโฮที่ 4, วันที่ 25 เดือน 5): ในปีที่ 16 ของรัชสมัยจักรพรรดิมูรากามิ (村上天皇十六年) พระองค์เสด็จสวรรคต หลังจากนั้นไม่นาน เรเซขึ้นครองราชบัลลังก์
ค.ศ. 969 (ปีอันนะที่ 2): เรเซสละราชสมบัติ และพระองค์รับตำแหน่งเรเซ-อิงโจโก (Reizei-in Jōkō) รัชสมัยของพระองค์ดำรงอยู่เพียงสองปี และพระองค์ยังคงมีพระชนมชีพหลังสละราชสมบัติอีก 44 ปี
21 พฤศจิกายน ค.ศ. 1011 (ปีคังโกที่ 8, วันที่ 24 เดือน 10):  ไดโจ-เท็นโนเรเซ-อิงโจโกสวรรคตเมื่อพระชนมายุได้ 62 พรรษา
รัชสมัยของเรเซ

ปีในรัชสมัยเรเซมีมากกว่าหนึ่งชื่อศักราช (ญี่ปุ่น: 年号; โรมาจิ: nengō):
โคโฮ (964–968)
อันนะ (968–970)
พระมเหสีและพระราชโอรสธิดา

จักรพรรดินี (ชูงู): เจ้าหญิงมาซาโกะ (昌子内親王) ภายหลังเป็น คานงอิงไทโง (観音院太后) พระราชธิดาในจักรพรรดิซูซากุ
พระราชโอรสบุญธรรม: เจ้าชายนางาฮิระ (永平親王; 965–988)
พระมเหสี (เนียวโงะ): ฟูจิวาระ โนะ ไคชิ/ชิกาโกะ (藤原懐子, 945–975) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ โคเรตาดะ
พระราชธิดาองค์แรก: เจ้าหญิงโซชิ (宗子内親王; 964–986)
พระราชธิดาองค์ที่ 2: เจ้าหญิงซนชิ (尊子内親王; 966–985) ไซอิงที่ 15 แห่งศาลเจ้าคาโมะ (968–975) ภายหลังสมรสกับจักรพรรดิเอ็งยูใน ค.ศ. 980
พระราชโอรสองค์แรก: เจ้าชายโมโรซาดะ (師貞親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิคาซัง
พระมเหสี (เนียวโงะ): ฟูจิวาระ โนะ โชชิ/โทโกะ (藤原超子; เสียชีวิต ค.ศ. 982) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ คาเนอิเอะ
พระราชธิดาองค์ที่ 3: เจ้าหญิงมิตสึโกะ (光子内親王; 973–975)
พระราชโอรสองค์ที่ 2: เจ้าชายโอกิซาดะ (居貞親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิซันโจ
พระราชโอรสองค์ที่ 3: เจ้าชายทาเมตากะ (為尊親王; 977–1002)
พระราชโอรสองค์ที่ 4: เจ้าชายอัตสึมิจิ (敦道親王; 981–1007)
พระมเหสี (เนียวโงะ): ฟูจิวาระ โนะ ฟูชิ/โยชิโกะ (藤原怤子) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ โมโรซูเกะ
ดูเพิ่ม

รายพระนามจักรพรรดิญี่ปุ่น
จักรพรรดิญี่ปุ่น
จักรพรรดิโกะ-เรเซ
ข้อมูล

Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979). Gukanshō: The Future and the Past. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-03460-0; OCLC 251325323
Kitagawa, Hiroshi and Bruce T. Tsuchida. (1975). The Tale of the Heike. Tokyo: University of Tokyo Press. OCLC 262297615
Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). The Imperial House of Japan. Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Odai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon.  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
Varley, H. Paul. (1980). Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-04940-5; OCLC 59145842
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สหรัฐ  ญี่ปุ่น 
สุสานหลวงของจักรพรรดิเรเซที่เกียวโต (มุมมองหน้า)
หอย

หอยเบี้ย (Monetaria moneta) ที่มนุษย์ในสมัยก่อนใช้แทนเงินตรา
หอย เป็นชื่อสามัญในภาษาไทยของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในไฟลัมมอลลัสกา (Mollusca) อาศัยอยู่ได้ทั้งบนบกและในน้ำ มีจุดเด่น คือ มีเปลือกที่เป็นแคลเซียมแข็ง ใช้ห่อหุ้มลำตัว โดยปกติแล้ว สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 หรือ 3 จำพวกใหญ่ ๆ คือ
หอยเปลือกเดียว (Gastropoda)
หอยเปลือกคู่ (Bivalvia)
แต่ก็ยังมีสัตว์อีกบางจำพวก ที่ถูกเรียกว่า หอย อีกเช่นกัน ได้แก่ หอยงาช้าง (Scaphopoda), หอยงวงช้าง (Cephalopoda) หรือแม้แต่สัตว์ที่ไม่ได้อยู่ในไฟลัมมอลลัสกาบางประเภท ก็เรียกว่า หอย เช่นกัน เช่น หอยเม่น ที่อยู่ในไฟลัมอิคีเนอเดอร์เมอเทอ (Echinodermata), หอยปากเป็ด ที่อยู่ในไฟลัมบราคิโอโพดา (Brachiopoda) เป็นต้น
หอย ถือเป็นสัตว์ที่กำเนิดมาจากตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ถือเป็นสัตว์ที่ไม่มีกระดูกสันหลังที่หลากหลายมากที่สุดรองจากแมลง ปัจจุบันนี้พบแล้วไม่ต่ำกว่า 80,000 ชนิด   มีการพิสูจน์พบว่าเปลือกหอยสามารถคงรูปร่างอยู่ได้นานถึง 75 ล้านปี ในปัจจุบันมนุษย์ได้นำหอยมาใช้ในการศึกษาทั้งทางวิทยาศาสตร์, ภูมิศาสตร์, ประวัติศาสตร์ และโบราณคดี  เช่น ลวดลายของหม้อไหบ้านเชียงก็เชื่อว่าที่มาหรือแรงบันดาลใจจากก้นหอยโขงน้ำจืด หรือหอยขม เป็นต้น  เป็นสัตว์ที่มนุษย์โดยปกติแล้วใช้เนื้อมารับประทานเป็นอาหาร และใช้เปลือกในการใช้ประโยชน์ต่าง ๆ  โดยศาสตร์ที่ศึกษาเฉพาะทางด้านหอย เรียกว่า สังขวิทยา
โดยคำว่า "หอย" ในภาษาไทย สันนิษฐานว่าอาจเพี้ยนมาจากคำว่า "ไห่" (海)  ในภาษากวางตุ้ง ซึ่งแปลว่า "ทะเล"  เนื่องจากเป็นสัตว์มีความเกี่ยวโยงกับท้องทะเล
ดูเพิ่ม

มอลลัสกา
เปลือกหอย
สังขวิทยา
จักรพรรดิโองิมาจิ

จักรพรรดิโองิมาจิ (ญี่ปุ่น: 正親町天皇; โรมาจิ: Ōgimachi-tennō; 18 มิถุนายน ค.ศ. 1517 – 6 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1593) เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่นองค์ที่ 106 ตามลำดับการสืบราชบัลลังก์แบบดั้งเดิมพระองค์ครองราชย์ในวันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 1557 จนกระทั่งสละราชสมบัติในวันที่ 17 ธันวาคม ค.ศ. 1586 ตรงกับช่วงเปลี่ยนผ่านระหว่างยุคเซ็งโงกุในรัฐบาลโชกุนอาชิกางะกับช่วงต้นของยุคอาซูมิ–โมโมยามะ พระนามส่วนพระองค์คือมิจิฮิโตะ (方仁)
ลำดับวงศ์ตระกูล

โองิมาจิเป็นพระราชโอรสองค์แรกในจักรพรรดิโกะ-นาระ
นางกำนัล (ไนชิ-โนะ-ซูเกะ): มาเกโนโกจิ (ฟูจิวาระ) ฟูซาโกะ (万里小路 房子; สวรรคต ค.ศ. 1580) ภายหลังเป็นเซโกะ-อิง (清光院) ธิดาในมาเดโนโกจิ ฮิเดฟูซะ
พระราชธิดาองค์ที่ 2: เจ้าหญิงเอโก (1540–1551; 永高女王)
พระราชธิดาองค์ที่ 3 (พระราชสมภพ ค.ศ. 1543)
พระราชโอรสองค์โต: เจ้าชายมาซาฮิโตะ (ญี่ปุ่น: 誠仁親王; โรมาจิ: Masahito-shinnō; ทับศัพท์: 1552–1586) มีอีกพระนามว่า เจ้าชายซาเนฮิโตะและได้รับสมัญญานามหลังสวรรคตเป็นโยโกวอิงไดโจเท็นโน พระราชโอรสองค์โตของมาซาฮิโตะคือ เจ้าชายคาซูฮิโตะ (ญี่ปุ่น: 和仁親王; โรมาจิ: Kazuhito-shinnō; ค.ศ. 1572–1617) ผู้กลายเป็นจักรพรรดิโกะ-โยเซ
พระราชธิดา (1562–67, พระราชมารดายังอยู่ในการคาดคะเน)
นางกำนัล (ไนชิ-โนะ-ซูเกะ ): ธิดาในอาซูไก มาซัตสึนะ
พระราชธิดา: ??? (春齢女王; 1549–1569)
พระราชธิดา: เจ้าหญิงเอโชะ (永尊女王; 1563–1571)
นางกำนัล (ไนชิ-โนะ-ซูเกะ ): ได-ไนชิ (大典侍) ธิดาในมาเดโนโกจิ คาตาฟูซะ
พระราชธิดาองค์แรก (1539–1543)
พระราชประวัติ

เมื่อจักรพรรดิโกะ-นะระจักรพรรดิองค์ที่ 105 ผู้เป็นพระราชบิดาเสด็จสวรรคตในวันที่ 5 เดือน 9 ปี โคจิ ที่ 3 ตรงกับวันที่ 27 กันยายน ค.ศ. 1557 เจ้าชายมิชิฮิโตะที่รัชทายาทพระชนมายุ 40 พรรษาจึงขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็น จักรพรรดิโองิมะชิ หลังจากนั้นจึงได้มีการประกอบพระราชพิธีราชาภิเษกเมื่อวันที่ 27 เดือน 10 ปี โคจิ ที่ 3 ตรงกับวันที่ 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1557
ภายหลังจากการสิ้นพระชนม์ของ เจ้าชายมะซะฮิโตะ พระราชโอรสองค์ใหญ่ที่รัชทายาทเมื่อวันที่ 24 เดือน 7 ปี เท็นโช ที่ 14 ตรงกับวันที่ 7 กันยายน ค.ศ. 1586 จักรพรรดิโองิมะชิจึงได้สถาปนาเจ้าชายคะซุฮิโตะพระราชนัดดาพระโอรสในเจ้าชายมะซะฮิโตะขึ้นเป็นรัชทายาทและหลังจากนั้นไม่นานจักรพรรดิโองิมะชิได้สละราชบัลลังก์ให้กับเจ้าชายคะซุฮิโตะขึ้นเป็น จักรพรรดิโกะ-โยเซ เมื่อวันที่ 7 เดือน 11 ปี เท็นโช ที่ 14 ตรงกับวันที่ 17 ธันวาคม ค.ศ. 1586 และได้มีการประกอบพิธีราชาภิเษกจักรพรรดิโกะ-โยเซเมื่อวันที่ 25 เดือน 11 ปี เท็นโช ที่ 14 ตรงกับวันที่ 4 มกราคม ค.ศ. 1587
หลังจากสละราชบัลลังก์แล้วอดีตจักรพรรดิโองิมะชิได้เสด็จไปประทับยัง พระราชวังเซ็นโนะดะ จนกระทั่งเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 5 เดือน 1 ปี บุนโระคุ ที่ 2 ตรงกับวันที่ 6 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1593 ขณะพระชนมายุได้ 75 พรรษา
จักรพรรดิอันโตกุ

จักรพรรดิอันโตกุ (ญี่ปุ่น: 安徳天皇; โรมาจิ: Antoku-tennō; 22 ธันวาคม ค.ศ. 1178 – 25 เมษายน ค.ศ. 1185) เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่นองค์ที่ 81 ตามลำดับการสืบราชบัลลังก์แบบดั้งเดิม พระองค์ครองราชย์ใน ค.ศ. 1180 ถึง 1185 การสวรรคตของพระองค์ถือเป็นจุดสิ้นสุดของยุคเฮอังและเป็นจุดเริ่มต้นของยุคคามากูระ
พระราชประวัติ

จักรพรรดิอันโตะกุประสูติเมื่อ ค.ศ. 1178 เป็นพระราชโอรสในจักรพรรดิทะกะกุระที่ประสูติแต่ไทระ โนะ โทะกุโกะ ธิดาคนที่ 2 ของไทระ โนะ คิโยะโมะริ อัครมหาเสนาบดี ผู้ทรงอำนาจและอิทธิพลในปลายยุคเฮอัง และเป็นพระเชษฐาต่างพระราชมารดากับ จักรพรรดิโกะ-โทะบะ
จักรพรรดิอันโตะกุขึ้นครองราชย์เมื่อ ค.ศ. 1180 เนื่องจากการสละราชบัลลังก์ของจักรพรรดิทากากูระพระราชบิดาที่ถูกคิโยโมริผู้เป็นพระอัยกา (ตา) บังคับให้สละราชบัลลังก์ให้กับพระองค์
ในช่วงปลายรัชกาลเจ้าชายโมชิฮิโตะพระปิตุลา (ลุง) ได้ส่งจดหมายไปเชิญคนจากตระกูลมินะโมะโตะ ให้มาโค่นล้ม ตระกูลไทระ ซึ่งทั้งสองตระกูลก็ทำสงคราม ที่เรียกว่าสงครามเก็มเป จนในที่สุดตระกูลมินาโมะ โตะก็เป็นฝ่ายได้ชัยชนะตระกูลไทระจึงได้แล่นเรือหนีออกทะเล แต่ตระกูลมินาโมโตะก็ตามมาทันไทระ โนะ มุเนะโมะริ ผู้นำตระกูลจึงได้อุ้มจักรพรรดิอันโตกุกระโดดลงทะเลจมน้ำสวรรคตพร้อมกับสมาชิกของตระกูลไทระคนอื่นๆทำให้ตระกูลไทระหมดอำนาจลงในที่สุด
ศักราชในรัชสมัยอันโตกุ

ศักราชในรัชสมัยของอันโตกุมีดังนี้
จิโช  (1177–1181)
โยวะ  (1181–1182)
จูเอ       (1182–1184)
เก็นเรียกุ   (1184–1185)
บุนจิ      (1185–1190)
บรรณานุกรม

Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979). Gukanshō: The Future and the Past. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-03460-0; OCLC 251325323
Helmolt, Hans Ferdinand and James Bryce Bryce. (1907). The World's History: A Survey of Man's Progress. Vol. 2.  London: William Heinemann.OCLC 20279012
Kitagawa, Hiroshi and Bruce T. Tsuchida, ed. (1975). The Tale of the Heike. Tokyo: University of Tokyo Press. ISBN 0-86008-128-1 OCLC 164803926
Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). The Imperial House of Japan. Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Odai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon.  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
Varley, H. Paul. (1980). Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-04940-5; OCLC 59145842
According to Shimonoseki City Information: "In the Middle Age, the last battle between the Genji clan and the Heike clan broke out in Dannoura on 24 March 1185 and Yoshitsune won the battle by using the tides."
| ก่อนหน้า |  | จักรพรรดิอันโตกุ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| จักรพรรดิทะกะกุระ |  |   จักรพรรดิญี่ปุ่น  (1180-1185) |  | จักรพรรดิโกะ-โทะบะ |
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สหรัฐ  ญี่ปุ่น
ควร์ท ทังค์

| ควร์ท ทังค์ |
| --- | --- |

เกิด: 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1898 มณฑลโพเซิน จักรวรรดิเยอรมัน
เสียชีวิต: 5 มิถุนายน ค.ศ. 1983(1983-06-05) (85 ปี) มิวนิก เยอรมนีตะวันตก
สัญชาติ: เยอรมัน
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยเทคนิคเบอร์ลิน
อาชีพ: วิศวกรการบิน
ผลงานเด่น: ฟ็อคเคอ-วุล์ฟ เอ็ฟเว 190 ฟ็อคเคอ-วุล์ฟ เทอา 152 ฟ็อคเคอ-วุล์ฟ เอ็ฟเว 200 ฮัล เอชเอฟ-24 มารุต
ควร์ท วัลเดอมาร์ ทังค์ (เยอรมัน: Kurt Waldemar Tank) เป็นวิศวกรการบินและนักบินทดสอบชาวเยอรมัน เขาเป็นหัวหน้าแผนกออกแบบที่บริษัทฟ็อคเคอ-วุล์ฟระหว่าง ค.ศ. 1931–1945 เขามีส่วนในการออกแบบเครื่องบินรบที่สำคัญของลุฟท์วัฟเฟอในสงครามโลกครั้งที่สอง เช่น เครื่องบินขับไล่ เอ็ฟเว 190 และเครื่องบินขับไล่และสกัดกั้น เทอา 152 รวมทั้งเครื่องบินพาณิชย์ เอ็ฟเว 200
จักรพรรดิโกะ-มิซูโน

โคโตฮิโตะ (ญี่ปุ่น: 政仁; โรมาจิ: Kotohito; 29 มิถุนายน ค.ศ. 1596 – 11 กันยายน ค.ศ. 1680) ได้รับการยกพระเกียรติหลังสวรรคตเป็น จักรพรรดิโกะ-มิซูโน (ญี่ปุ่น: 後水尾天皇; โรมาจิ: Gomizunō Tennō) เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่นองค์ที่ 108 ตามกฎมณเทียรบาลดั้งเดิม รัชสมัยของจักรพรรดิโกะ-มิซูโนะอยู่ใน ค.ศ. 1611 ถึง 1629 และเป็นจักรพรรดิองค์แรกที่ครองสิริราชสมบัติอย่างสมบูรณ์ในยุคเอโดะ
พระนามของจักรพรรดิโกะ-มิซูโนนำมาจากพระนามของ จักรพรรดิเซวะ (ญี่ปุ่น: 清和天皇; โรมาจิ: Seiwa-tennō) จักรพรรดิองค์ที่ 56 ที่ปกครองในช่วง คริสต์ศตวรรษที่ 9 ที่มีอีกพระนามหนึ่งว่า จักรพรรดิมิซูโน เมื่อใส่คำว่า โกะ (後) เข้าไปทำให้พระนามของจักรพรรดิโกะ-มิซูโนมีความหมายว่า จักรพรรดิมิซูโนที่สอง หรือ จักรพรรดิมิซูโนยุคหลัง
ลำดับวงศ์ตระกูล

ก่อนที่จะเสด็จขึ้นสืบราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ พระองค์มีพระนามเดิม (อิมินะ) ว่า โคโตฮิโตะ (ญี่ปุ่น: 政仁; โรมาจิ: Kotohito) หรือ มาซาฮิโตะ พระองค์เป็นโอรสองค์ที่ 3 ของจักรพรรดิโกโยเซกับโคโนเอะ ซากิโกะ
พระองค์ประทับอยู่กับพระราชวงศ์ของพระองค์ใน ไดริ หรือ เขตพระราชฐานชั้นใน ของ พระราชวังหลวงเฮอัง โกะ-มิซูโนมีพระราชโอรสธิดา 33 พระองค์จากพระมเหสีกับพระสนมทั้งหมด 6 พระองค์
เหตุการณ์

เจ้าชายมาซาฮิโตะขึ้นเป็นจักรพรรดิหลังจากการสละราชสมบัติของจักรพรรดิโกโยเซพระราชบิดา หลังจากไม่นาน จักรพรรดิโกโยเซได้เสด็จขึ้นครองราชย์ ปีแห่งการครองราชย์ของจักรพรรดิโกะ-มิซูโนะสอดคล้องกับช่วงเวลาที่ โทกูงาวะ ฮิเดตาดะ และ โทกูงาวะ อิเอมิตสึ เป็นผู้นำของ รัฐบาลเอโดะ
29 มิถุนายน ค.ศ. 1596: การประสูติของเจ้าชายซึ่งจะเป็นที่รู้จักในพระนาม จักรพรรดิโกะ-มิซูโนะ
กุ้ง

| กุ้ง ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: Lower Jurassic–present  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |

Heterocarpus ensifer

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Arthropoda
ไฟลัมย่อย:: Crustacea
ชั้น:: Malacostraca
อันดับ:: Decapoda
อันดับย่อย:: Pleocyemata
อันดับฐาน:: Caridea Dana, 1852

Superfamilies
 Alpheoidea  Atyoidea  Bresilioidea  Campylonotoidea  Crangonoidea  Galatheacaridoidea  Nematocarcinoidea  Oplophoroidea  Palaemonoidea  Pandaloidea  Pasiphaeoidea  Physetocaridoidea  Processoidea  Psalidopodoidea  Stylodactyloidea
กุ้ง จัดอยู่ในไฟลัมสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง ชั้น Crustacea อันดับ Decapoda มีด้วยกันหลายวงศ์ กุ้งเป็นสัตว์น้ำ หายใจด้วยเหงือก ลำตัวยาว แบนหรือกลม แบ่งเป็นปล้อง ๆ เปลือกที่หุ้มท่อนหัวและอกคลุมมาถึงอกปล้องที่ 8 ส่วนใหญ่กรีมีลักษณะแบนข้าง ก้ามและขาอยู่ที่ส่วนหัวและอก มี 10 ขา มีทั้งในน้ำจืดและน้ำเค็ม โดยปกติชอบหลบซ่อนตัวอยูเงียบ ๆ ตามพื้นน้ำหรือในซอกมืด ๆ จะออกหากินในเวลากลางคืน กุ้งกินทั้งพืชและสัตว์เป็นอาหาร เช่น กิน กุ้งด้วยกันเอง ลูกปลา ไส้เดือน สัตว์หน้าดินขนาดเล็กชนิดต่าง ๆ ข้าว เนื้อมะพร้าวตลอดจนซากสัตว์ สามารถแบ่งออกได้หลายชนิด เช่น กุ้งกุลาดำ กุ้งก้ามกราม กุ้งนาง กุ้งหลวง กุ้งก้ามเกลี้ยง กุ้งตะกาด กุ้งตะเข็บ กุ้งฝอย กุ้งหัวแข็ง กุ้งหัวโขน กุ้งขาว กุ้งรู กุ้งหิน กุ้งดีดขัน กุ้งแชบ๊วย กุ้งเครย์ฟิช ส่วนประกอบของเปลือกกุ้งส่วนใหญ่เป็นไคติน รองลงมาก็เป็นจำพวกแร่ธาตุ โปรตีน ส่วนของไขมัน เป็นต้น
ดูเพิ่ม

สัตว์ขาปล้อง
กุ้ง-กั้ง-ปู
จักรพรรดิโทบะ

จักรพรรดิโทบะ (ญี่ปุ่น: 鳥羽天皇; โรมาจิ: Toba-tennō; 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1103 – 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1156) เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่นองค์ที่ 74 ตามลำดับการสืบราชสันตติวงศ์แบบดั้งเดิม
รัชสมัยของจักรพรรดิโทบะกินเวลาตั้งแต่ ค.ศ. 1107 ถึง 1123
พระราชวงศ์

ก่อนเสด็จขึ้นครองราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ โทบะมีพระนามส่วนพระองค์ (อิมินะ) ว่า เจ้าชายมูเนฮิโตะ (宗仁親王)
จักรพรรดิโทบะเป็นพระราชโอรสในจักรพรรดิโฮริกาวะกับพระนางฟูจิวาระ โนะ อิชิ (藤原苡子)
จักรพรรดิโทบะมีจักรพรรดินี 3 พระองค์ พระราชโอรสและพระราชธิดา 14 พระองค์
ชูงู : ฟูจิวาระ โนะ ทามาโกะ (藤原璋子) ภายหลังเป็น ไทเก็มมนอิง (待賢門院) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ คินซาเนะ
พระราชโอรสองค์แรก: เจ้าชายอากิฮิโตะ (顕仁親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิซูโตกุ
พระราชธิดาองค์แรก: เจ้าหญิงโยชิโกะ/คิชิ (禧子内親王; 1122–1133) – ไซอิงที่ศาลเจ้าคาโมะ
พระราชโอรสองค์ที่ 2: เจ้าชายมิจิฮิโตะ (通仁親王; 1124–1129)
พระราชโอรสองค์ที่ 3: เจ้าชายคิมิฮิโตะ (君仁親王; 1125–1143)
พระราชธิดาองค์ที่ 2: เจ้าหญิงมูเนโกะ (統子内親王) lภายหลังเป็น โจไซมนอิง (上西門院), – ไซอิงที่ศาลเจ้าคาโมะ
พระราชโอรสองค์ที่ 4: เจ้าชายมาซาฮิโตะ (雅仁親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิโกะ-ชิรากาวะ
พระราชโอรสองค์ที่ 5: เจ้าชายโมโตฮิโตะ? (本仁親王; 1129–1169) ภายหลังเป็น เจ้าชายนักบวชคากูโช (覚性法親王)
โคโง: ฟูจิวาระ โนะ ยาซูโกะ/ไทชิ (藤原泰子) ภายหลังเป็น โคโยอิง (高陽院) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ ทาดาซาเนะ
โคโง : ฟูจิวาระ โนะ นาริโกะ (藤原得子) ภายหลังเป็น บิฟูกูมนอิง (美福門院) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ นางาซาเนะ
พระราชธิดา: เจ้าหญิงโทชิโกะ/เอชิ (叡子内親王; 1135–1148)
พระราชธิดา: เจ้าหญิงอากิโกะ (暲子内親王; 1137–1211) ภายหลังเป็น ฮาจิโจอิง (八条院)
พระราชโอรสองค์ที่ 9: เจ้าชายนาริฮิโตะ (体仁親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิโคโนเอะ
พระราชธิดา: เจ้าหญิงโยชิโกะ/ชูชิ (姝子内親王) ภายหลังเป็น ทากามัตสึอิง (高松院) ชูงู (จักรพรรดินี) ในจักรพรรดินิโจ)
นางกำนัลคิ อิเอโกะ (紀家子), มิโนะ-โนะ-สึโบเนะ (美濃局) ธิดาในคิ โนะ มิตสึกิโยะ
พระราชโอรสองค์ที่ 6: เจ้าชายนักบวชโดเก (道恵法親王; 1132–1168)
พระราชโอรสองค์ที่ 7: เจ้าชายนักกบวชคากูไก (覚快法親王; 1134–1181)
พระราชธิดา: อายะ โกเซ็ง (阿夜御前; สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1195)
ซันโจ-โนะ-สึโบเนะ (三条局; สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1138) ธิดาในฟูจิวาระ โนะ อิเอมาซะ
พระราชธิดา: เจ้าหญิงเค็นชิ (妍子内親王; สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1161) โยชิดะ ไซงู (เจ้าหญิงที่รับใช้ในศาลเจ้าอิเซะ)
คาซูงะ-โนะ-สึโบเนะ (春日局) ธิดาในโทกูไดจิ ซาเนโยชิ
พระราชธิดาองค์ที่ 7: เจ้าหญิงโชชิ/โนบูโกะ (頌子内親王; 1145–1208)
ฟูจิตสึโบะ-เนียวโงะ (藤壺女御) ธิดาในทาจิบานะ โทชิตสึนะ
ชิน-โยะ? (真誉) – ภิกษุณี
โทซะ-โนะ-สึโบเนะ (土佐局) ธิดาในมินาโมโตะ โนะ มิตสึยาซุ
ธิดาในฟูจิวาระ โนะ ซาเนฮิระ
พระราชธิดา: เจ้าหญิงทากามัตสึ (高松宮) (ไม่มีความเกี่ยวข้องกับอาริซูงาวะ-โนะ-มิยะ ซึ่งเดิมมีนามว่าทากามัตสึ-โนะ-มิยะ)
ไม่ทราบ
เจ้าชายนักบวชไซจู (最忠法親王)
เจ้าชายโดกะ? (道果親王)
เหตุการณ์ในพระชนม์ชีพของจักรพรรดิโทบะ

เมื่อพระมารดาของพระองค์สิ้นพระชนม์ พระอัยกา (ปู่) ของพระองค์คืออดีตจักรพรรดิชิรากาวะดูแลและเลี้ยงดูพระองค์
9 สิงหาคม ค.ศ. 1107 (ปีคาโจที่ 2, วันที่ 19 เดือน 7): ปีที่ 21 ในรัชสมัยของจักรพรรดิโฮริกาวะ (堀河天皇21年) องค์จักรพรรดิสวรรคตอย่างกะทันหันเมื่อพระชนมายุเพียง 29 พรรษา; และสืบราชบัลลังก์โดยพระโอรสองค์เดียวของพระองค์ หลังจากนั้นไม่นาน เจ้าชายมูเนฮิโตะได้ขึ้นสืบราชบัลลังก์อย่างเป็นทางการ
ในช่วงปีแรก ๆ ของรัชสมัยของจักรพรรดิโทบะ พระราชอำนาจที่แท้จริงอยู่ที่พระอัยกาของพระองค์ ซึ่งก็คืออดีตจักรพรรดิชิรากาวะ ซึ่งว่าราชการในวัด
ค.ศ. 1110 (ปีเท็นเอที่ 3, เดือน 6): วัดมิอิเดระ (三井寺時) ถูกไฟไหม้เป็นครั้งที่สอง โดยครั้งแรกเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1081
25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1123 (ปีโฮอังที่ 4, วันที่ 28 เดือน 1): ปีที่ 17 ในรัชสมัยของจักรพรรดิโทบะ (鳥羽天皇17年) จักรพรรดิโทบะถูกบังคับให้สละราชบัลลังก์โดยพระอัยกาของพระองค์คือ อดีตจักรพรรดิชิรากาวะ จักรพรรดิโทบะสละราชบัลลังก์ให้กับเจ้าชายอากิฮิโตะ พระโอรสองค์โปรดของพระองค์ ซึ่งจะกลายเป็นจักรพรรดิซูโตกุ จักรพรรดิโทบะมีพระชนมายุเพียง 20 พรรษาเมื่อพระองค์สละราชบัลลังก์ และครองราชบัลลังก์มาแล้ว 16 ปี ในเวลานี้ อดีตจักรพรรดิโทบะได้รับพระอิสริยยศเป็นไดโจเท็นโน (太上天皇) และสืบราชบัลลังก์โดยพระราชโอรสของพระองค์  The succession (senso) was received by his son.
ค.ศ. 1123 (ปีโฮอังที่ 4, เดือน 2): จักรพรรดิซูโตกุขึ้นครองราชบัลลังก์อย่างเป็นทางการ
ค.ศ. 1129 (ปีไดจิที่ 4): "อดีต"จักรพรรดิชิรากาวะสวรรคต และโทบะเริ่มปกครองในฐานะไดโจโฮโอ (太上法皇) อดีตจักรพรรดิโทบะยังคงครองพระราชอำนาจต่อไปตลอดรัชสมัยของจักรพรรดิทั้งสามซึ่งเป็นพระราชโอรสและผู้สืบทอดราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์ ได้แก่ จักรพรรดิซูโตกุ จักรพรรดิโคโนเอะ และจักรพรรดิโกะ-ชิรากาวะ
ค.ศ. 1134 (ปีโชโชที่ 3): อดีตจักรพรรดิโทบะทำการแสวงบุญที่ศาลเจ้าคูมาโนะ โดยมีซาไดจิง ฮานาโซโนะ โนะ อาราฮิโตะ และอูไดจิง นากะ-โนะ-อิง มูเนตาดะ ร่วมเดินทาง
นามรัชสมัย

ในช่วงที่จักรพรรดิโทบะทรงราชย์ มีการตั้งชื่อรัชสมัยอยู่หลายชื่อด้วยกัน คือ
คาโจ (ค.ศ. 1106–1108)
เท็นนิง (ค.ศ. 1108–1110)
เท็นเอ (ค.ศ. 1110–1113)
เอกีว (ค.ศ. 1113–1118)
เก็นเอ (ค.ศ. 1118–1120)
โฮอัง (ค.ศ. 1120–1124)
ข้อมูล

Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979). Gukanshō: The Future and the Past. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-03460-0; OCLC 251325323
Kitagawa, Hiroshi and Bruce T. Tsuchida, ed. (1975). The Tale of the Heike. Tokyo: University of Tokyo Press. ISBN 0-86008-128-1 OCLC 164803926
Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). The Imperial House of Japan. Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Odai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon.  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
Varley, H. Paul. (1980). Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-04940-5; OCLC 59145842
| ก่อนหน้า |  | จักรพรรดิโทบะ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| จักรพรรดิโฮะริกะวะ |  |   จักรพรรดิแห่งญี่ปุ่น  (ค.ศ. 1107–1123) |  | จักรพรรดิซุโตะกุ |
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สหรัฐ  ญี่ปุ่น
ปฏิทินปักขคณนา

กระดานปักขคณนา ภายในอุโบสถวัดราชาธิวาสราชวรวิหาร
กระดานปักขคณนา ภาษาบาลี ด้วยอักษรขอม (อักษรเขมร) กำกับตัวเดินหมุด
ปักขคณนา หรือ ปักษคณนา เป็นปฏิทินจันทรคติไทยประเภทหนึ่ง ซึ่งใช้วิธีการคำนวณหาวันขึ้นแรมให้แม่นยำตรงตามการโคจรของดวงจันทร์เป็นสำคัญ โดยไม่ได้นับวันตามการขึ้นตกของดวงอาทิตย์ แต่ใช้วิธีการนับโดยการยึดหาวันเพ็ญ และ วันดับ แทน สำหรับการคำนวณวันที่จะใช้ กระดานปักขคณนา ในการช่วยคำนวณ ซึ่งจะซับซ้อนกว่าการนับปกติ สำหรับระบบปฏิทินจันทรคติแบบปักขคณนานี้ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงค้นคิดวิธีคำนวณขึ้นใช้ในพระสงฆ์คณะธรรมยุติ เพื่อใช้ในการทำศาสนกิจต่อไป
ศัพทมูล

ปักขคณนา เป็นคำที่เกิดคำว่า ปักขะ ซึ่งเป็นภาษาบาลี ที่แปลว่า ปักษ์ (ปักษฺ ใน ภาษาสันสกฤต) หรือครึ่งรอบเดือน ในความหมายอีกแง่หนึ่ง หมายถึง ปีกข้างใดข้างหนึ่ง ซึ่งก็คือ ข้าง ในแง่ ข้างขึ้น หรือข้างแรม   มารวมกับคำว่า คณนา ซึ่งแปลว่า การคำนวณ ดังนั้น ปักขคณนา จึงแปลว่า การนับปักษ์ หรือ วิธีคำนวณดิถีตามปักษ์ ใช้กำหนดวันธรรมสวนะของพระสงฆ์คณะธรรมยุติ
ปฏิทินปักขคณนา เป็นปฏิทินจันทรคติที่แบ่งเดือนเป็นสองส่วน ส่วนละครึ่งเดือน (ก่อน-หลังคืนเดือนเพ็ญ) อุปมาได้กับการบอกเวลาแบบนาฬิกาสิบสองชั่วโมง (AM-PM) (ซึ่งแบ่งวันเป็นสองส่วน ก่อน-หลังเที่ยง) มีใช้ในหมู่พระธรรมยุติกนิกาย เป็นคนละแบบกับปฏิทินหลวง ซึ่งเป็นรอบ 1 เดือน
ระบบปฏิทินปักขคณนานี้เป็นระบบปฏิทินจันทรคติ ที่มีความเที่ยงตรงต่อปรากฏการณ์บนท้องฟ้ากว่าปฏิทินหลวง ด้วยเหตุที่เป็นรอบครึ่งเดือน อีกทั้งสามารถเลือกทดวัน ได้ทุกเดือน[ต้องการคำอ้างอิงเพื่อยืนยัน]
มีข้อน่าสังเกตที่สำคัญมากประการหนึ่ง คือ ตัวเลขในระบบปฏิทินปักขคณนา โดยเฉลี่ยแล้ว มีค่าน้อยกว่า ตัวเลขค่ำในปฏิทินหลวงอยู่ 0.5 ในช่วงข้างขึ้น และน้อยกว่า 0.265 ในช่วงข้างแรม ดังเช่น วันเพ็ญในปฏิทินหลวงมีค่าเฉลี่ยเป็น 15.265 ค่ำ หรือ ขึ้น 15 ค่ำ ค่อนข้างไปทางแรม 1 ค่ำ ขณะที่วันเพ็ญในปฏิทินปักขคณนา มีค่าเฉลี่ยเป็น ปักข์ 14.765 หรือที่ขึ้น 15 ค่ำ ค่อนข้างมาทางขึ้น 14 ค่ำ
การคำนวณข้างขึ้นข้างแรม

ตามพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่อง "วิธีปักขคณนา" จากหนังสือ "ความรู้เรื่องปักขคณนา", มหามกุฏราชวิทยาลัย, หน้า 42 (ตัวสะกดรักษาตามต้นฉบับเดิม)  ได้กล่าวถึงที่มาและวิธีการคำนวณไว้ว่า
จะว่าด้วยกาลนับปักข์ตามมัชฌิมะคติให้ปริสัช ที่ไม่รู้ภาษามคธได้เข้าใจ ก็คำที่เรียกว่าปักข์นั้น คือแปลว่าปีกแห่งเดือน คือนับแต่พระจันทร์เพ็ญจนดับ ดับจนเพ็ญเรียกว่าปักข์หนึ่ง ๆ ก็ในปักข์หนึ่งนั้นบางทีมีวัน 14 15 ก็ในปักข์ 15 นั้น เรียกว่า ปักข์ถ้วน ในปักข์ 14 นั้น เรียกว่า ปักข์ขาด ก็ปักข์ถ้วนสาม ปักข์ขาดหนึ่งเรียกว่า จุละวัคค์ ปักข์ถ้วนสี่ ปักข์ขาดหนึ่ง เรียกว่า มหาวัคค์ จุละวัคค์สองที มหาวัคค์ทีหนึ่ง เรียกว่า จุลละสะมุหะ จุละวัคค์สามที มหาวัคค์ทีหนึ่ง เรียกว่ามหาสะมุหะ ในชั้นนี้ใช้มหาสะมุหะเป็นพื้น มหาสมุหะหกครั้ง จุลสะมุหะทีหนึ่ง เรียกมหาพยุหะ มหาสะมุหะห้าครั้ง จุละสะมุหะทีหนึ่ง เรียกว่า จุละพยุหะ ในชั้นนี้ใช้จุละพยุหะเป็นพื้น ฯ จุละพยุหะเก้าที มหาพยุหะทีหนึ่ง เรียก จุลสัมพยุหะ จุลพยุหะสิบที มหาพยุหะทีหนึ่ง เรียกว่า มหาสัมพยุหะ ในชั้นนี้ใช้มหาสัมพยุหะเป็นพื้น มหาสัมพยุหะมาได้สิบเจ็ดที จุละสัมพยุหะมาทีหนึ่ง เมื่อเป็นไปได้เท่านี้ คะติพระ 1, 2 ว่าจะได้เป็นเหมือน โดยมัชฌิมะคะติครั้งหนึ่ง ฯ
วัตถุประสงค์ของปักขคณนาก็เพื่อหาวันจันทร์เพ็ญ หรือ วันจันทร์ดับ และ วันจันทร์ครึ่งดวง ให้ใกล้เคียงกับปรากฏการณ์บนท้องฟ้า ซึ่งแต่ละปักข์จะมี 14-15 วัน ต้องตรวจดูเป็นปักษ์ ๆ ไป สำหรับปักข์ที่มี 15 วัน ใช้คำ ปักษ์ถ้วน หรือ ปักษ์เต็ม และ สำหรับปักข์ที่มี 14 วัน ใช้คำว่า ปักษ์ขาด
กระดานปักขคณนา

กระดานปักขคณนา เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ช่วยคำนวณปฏิทินจันทรคติแบบปักขคณนาวิธี โดยมีเป็นแผ่นกระดานรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า และใช้หมุดไม้ในการช่วยเดินปักษ์ โดยกระดานปักขคณนานี้  เชื่อกันว่าพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงคิดค้นขึ้นในขณะที่ผนวชอยู่ โดยอาศัยหลักตำราสารัมภ์มอญ ซึ่งใช้หลักการทดดิถีไปทีละวัน ๆ จึงเกิดเป็นรูปแบบกระดานปักขคณนาวิธีขึ้นมา ด้วยค่าระยะ 1 มาสที่ ทรงเลือกใช้ มีค่าเฉลี่ยปักข์ละ 14.7652967570875 วัน (หรือ 289577÷294180 x15) หรือ เดือนละ 29.530593514175 วัน ซึ่งใกล้เคียงกับค่า synodic month สมการของ Chapront-Touze and Chapront ได้คำนวณไว้ที่ราว 29.530589 สำหรับคริตศตวรรษที่ 21
การเดินหมุดในกระดานปักขคณนา > เลขใช้บอกปักข์

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| มหา | ๑ | ๒ | ๓ | ๔ | ๕ | ๖ | ๗ | ๘ | ๙ | ๐ |
| จุล | ก | ข | ฅ | จ | ห | ฉ | ษ | ฐ | ฬ | ฮ |
เลขใช้บอก สัมพยุหะ พยุหะ สมุหะ วรรค ปักข์ เช่น
มหาสัมพยุหะ 7 จุลพยุหะ 6 มหาสมุหะ 1 จุลวรรค 2 มหาปักข์ 2 เป็น ๗ฉ๑ข๒
มหาสัมพยุหะ 8 จุลพยุหะ 7 มหาสมุหะ 2 มหาวรรค 4 มหาปักข์ 2 เป็น ๘ษ๒๔๒