อำเภอด่านช้าง
ประวัติ

อำเภอด่านช้าง พบว่าเป็นแหล่งพื้นที่ที่มีการอยู่อาศัยของมนุษย์มาตั้งแต่สมัยดึกดำบรรพ์ โดยมีการค้นพบแหล่งโบราณคดีในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ตั้งแต่สมัยหินใหม่ลงมาจนถึงสมัยประวัติศาสตร์ บริเวณพื้นที่เชิงเขาซึ่งมีลำห้วยไหลผ่าน โดยได้พบเครื่องมือหินจำนวนมาก อาทิ ขวานหินขัด หินกะเทาะ ที่ทำจากหินตระกูลเชิร์ต ภาชนะดินเผาสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ขวานสำริด และกระดิ่งสำริด สันนิษฐานว่าบริเวณดังกล่าวน่าจะเป็นแหล่งผลิตเครื่องมือหินกะเทาะในสมัยหินใหม่ นอกจากนั้นได้มีการค้นพบโครงกระดูกมนุษย์ฝังบรรจุอยู่ในภาชนะดินเผาเคลือบสี่หู พบตะกรันแร่ และก้อนดินไฟที่เป็นโครงสร้างเตาถลุงเหล็ก สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นแหล่งถลุงโลหะในสมัยอยุธยา
ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น พบว่ามีการอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานของชาวกะเหรี่ยงซึ่งเข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่บนภูเขาทางด้านทิศตะวันตก และมีชาวลาวครั่งอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณพื้นที่ราบเชิงเขาและพื้นที่ราบลุ่มทางด้านทิศตะวันออก ซึ่งกลุ่มชนดังกล่าวถือเป็นประชากรดั้งเดิมในเขตอำเภอด่านช้างปัจจุบัน
อำเภอด่านช้างมีต้นกำเนิดที่มาของชื่อจาก บ้านด่านช้าง ซึ่งเป็นหมู่บ้านเก่าแก่ของชาวลาวครั่งที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณใกล้ลำห้วยกระเสียว เมื่อ 140 ปีที่ผ่านมา เดิมพื้นที่แถบนี้มีลักษณะเป็นป่าไม้อุดมสมบูรณ์มีสัตว์ป่าน้อยใหญ่หลากหลายชนิดชุกชุม โดยเฉพาะช้างซึ่งมักจะลงมากินน้ำในลำห้วยกระเสียวจนเกิดเป็นลักษณะทางเดินโขลงช้างต่อมาเมื่อมีชาวลาวครั่งอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานบ้านเรือนบริเวณนี้จึงเรียกว่า ด่านช้าง และถือกำเนิดเป็นชื่อหมู่บ้านด่านช้างขึ้นนับแต่นั้นจนถึงปัจจุบัน ต่อมาบ้านด่านช้างได้รับการยกสถานะขึ้นเป็น ตำบลด่านช้าง อำเภอเดิมบาง จังหวัดสุพรรณบุรี มณฑลนครไชยศรี ตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 
เดิมตำบลด่านช้างขึ้นอยู่ในเขตปกครองของอำเภอเดิมบาง หรือ อำเภอเดิมบางนางบวช ในปัจจุบัน ต่อมาทางราชการได้พิจารณาว่าอำเภอเดิมบางนางบวชในขณะนั้นมีพื้นที่กว้างใหญ่ราษฎรในเขตที่เป็นอำเภอด่านช้างในปัจจุบันติดต่อราชการไม่สะดวก ประกอบกับมีดำริโครงการก่อสร้างเขื่อนกระเสียวขึ้นในเขตท้องที่ตำบลด่านช้างและตำบลห้วยขมิ้น จึงควรที่จะมีการพัฒนาพื้นที่บริเวณนี้ขึ้นเป็นเมืองแห่งใหม่รองรับความเจริญในอนาคต จึงแยกตำบลด่านช้าง ตำบลห้วยขมิ้น และตำบลองค์พระ ตั้งเป็นกิ่งอำเภอด่านช้าง อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2517 โดยมี นายธีระศักดิ์ เทศศิริ ดำรงตำแหน่งปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอคนแรก ต่อมาได้มีประกาศเพิ่มเติมเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2518 ให้โอนตำบลหนองมะค่าโมง อำเภอเดิมบางนางบวช ซึ่งเป็นตำบลที่ตั้งขึ้นใหม่มาขึ้นการปกครองกับกิ่งอำเภอด่านช้างอีกตำบลหนึ่ง รวมเป็น 4 ตำบล คิดเป็นพื้นที่รวม 745,625 ไร่ ซึ่งขณะนั้นกิ่งอำเภอด่านช้าง ยังเป็นพื้นที่ที่อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติเกือบทั้งหมด
ดำริการพัฒนาพื้นที่กิ่งอำเภอด่านช้างนั้น เริ่มขึ้นตั้งแต่ประมาณปี พ.ศ. 2509 โดย นายพัฒน์ บุญยรัตพันธ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดสุพรรณบุรี ในขณะนั้นได้พิจารณาเห็นว่าบริเวณพื้นที่รกร้างไม่ไกลสถานที่ ที่จะมีโครงการก่อสร้างเขื่อนกระเสียว ห่างจากหมู่บ้านด่านช้างไปทางทิศเหนือประมาณ 1 กิโลเมตร มีความเหมาะสมที่จะสร้างเป็นเมืองใหม่เพื่อรองรับความเจริญในอนาคต จึงได้ดำเนินการวางผังเมืองกำหนดพื้นที่ส่วนราชการ สถานศึกษา วัด ที่อยู่อาศัย ตลาดย่านการค้าในอนาคต และตัดถนนเป็นซอยตาราง ส่งผลให้เวลาต่อมาพื้นที่ดังกล่าวเมื่อมีการตั้งกิ่งอำเภอด่านช้างขึ้นในปี พ.ศ. 2517 จึงพัฒนากลายเป็นชุมชนแห่งใหม่ที่มีผังเมืองที่มีความเหมาะสมและสวยงาม การพัฒนาของชุมชนแห่งใหม่ดังกล่าวได้เริ่มก่อตัวขึ้นในช่วงประมาณปี พ.ศ. 2514 โดยทางราชการได้ตัดถนนชลประทานเชื่อมต่อทางหลวงสายท่าช้าง-สระบัวก่ำ เดิมจากบ้านสระบัวก่ำ อ.เดิมบางนางบวช ในขณะนั้นขึ้นมาถึงโครงการก่อสร้างเขื่อนกระเสียว ปัจจุบันคือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3350 เมื่อการคมนาคมถูกพัฒนาจึงทำให้การเดินทางเข้าสู่ด่านช้างสะดวกขึ้น จึงเริ่มมีการย้ายถิ่นฐานของประชากรจากพื้นที่ต่างๆเข้ามาในด่านช้าง โดยส่งผลให้พื้นที่ของทางราชการที่ได้จัดสรรและวางผังเมืองไว้ซึ่งอยู่บริเวณที่กำหนดเป็นหลักกิโลเมตรที่สองของทางหลวงดังกล่าวเริ่มพัฒนาและเจริญขึ้นกลายเป็น บ้านกิโลสอง ชุมชนแห่งใหม่ซึ่งเป็นที่ตั้งศูนย์กลางการปกครองของกิ่งอำเภอด่านช้าง และตลาดย่านเศรษฐกิจที่สำคัญ 
ต่อมากิ่งอำเภอด่านช้างได้พัฒนาขึ้นอย่างก้าวกระโดดอีกครั้งเมื่อทางราชการทำการตัดทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 333 สายอู่ทอง-ด่านช้าง-บ้านไร่ ต่อจากอำเภออู่ทอง ขึ้นมาถึงกิ่งอำเภอด่านช้างทำให้มีการย้ายถิ่นฐานของประชากรเข้ามาจับจองพื้นที่ทำการค้าและอยู่อาศัยมากยิ่งขึ้น ส่งผลทำให้เกิดการขยายตัวของชุมชนมากขึ้นจนพัฒนากลายเป็น ตลาดกิโลสอง หรือ ตลาดด่านช้าง ในเวลาต่อมา
เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2524 กิ่งอำเภอด่านช้าง ได้พัฒนาความเจริญขึ้นมาเป็นลำดับทั้งในด้านเศรษฐกิจและสังคม กระทรวงมหาดไทยจึงได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี โดยมี ว่าที่ ร.ต.กฤษณ์ สังขพันธ์ ดำรงตำแหน่งนายอำเภอเป็นคนแรก ต่อมาในปี พ.ศ. 2525 กระทรวงมหาดไทยจึงได้ประกาศจัดตั้งสุขาภิบาล องค์กรปกครองท้องถิ่นแห่งแรกของอำเภอ โดยได้รวมพื้นที่บางส่วนของตำบลด่านช้างและตำบลหนองมะค่าโมง คือหมู่ที่ 1 บ้านด่านช้าง ตำบลด่านช้าง และหมู่ที่ 5 บ้านกิโลสอง ตำบลหนองมะค่าโมง รวมพื้นที่ 4.4 ตารางกิโลเมตร เป็นสุขาภิบาลด่านช้าง ซึ่งต่อมาวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 จึงได้พัฒนายกฐานะขึ้นเป็น เทศบาลตำบลด่านช้าง ทำหน้าที่ดูแลและพัฒนาตลาดกิโลสอง หรือ ตลาดด่านช้าง ย่านเศรษฐกิจของอำเภอด่านช้างในปัจจุบัน
อำเภอด่านช้างเป็นอำเภอลำดับที่ 9 ใน 10 อำเภอของจังหวัดสุพรรณบุรี ซึ่งมีความสำคัญทางด้านสังคมวัฒนธรรมและเศรษฐกิจ รวมทั้งการท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ซึ่งมีแหล่งต้นน้ำที่สำคัญ ปัจจุบันถือเป็นหนึ่งในอำเภอขนาดใหญ่ที่มีการบริหารงานที่สลับซับซ้อน เมื่อปี พ.ศ. 2554 กระทรวงมหาดไทยจึงได้ปรับปรุงตำแหน่งนายอำเภอด่านช้างให้เป็นระดับผู้อำนวยการระดับสูง