stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ยูพอร์น

| --- | --- |
ประเภท: วิดีโอแชริง
ภาษาที่ใช้ได้: ภาษาอังกฤษ
เจ้าของ: Midstream Media
ยูอาร์แอล: youporn.com
ลงทะเบียน: ไม่ต้องสมัคร
ยูพอร์น (อังกฤษ: YouPorn) เป็นเว็บโป๊ฟรีในอินเทอร์เน็ต ที่มีลักษณะคล้าย ๆ กับยูทูบ เริ่มเปิดบริการเมื่อเดือน สิงหาคม ค.ศ. 2006 เป็นหนึ่งในเว็บโป๊ที่นิยมมากที่สุดในโลก เคยมีการแข่งขันกันระหว่างเว็บ พอร์โนทูบ (PornoTube) ซึ่งเป็นเว็บโป๊ที่มีมาก่อนยูพอร์น ที่เริ่มต้นเมื่อเดือน กรกฎาคม ค.ศ. 2006 กับเว็บยูพอร์น ผลปรากฏว่ายูพอร์นเป็นเว็บโซท์ได้รับความนิยมมาก ตามที่เว็บอเล็กซา รายงาน เป็นเว็บที่อยู่ในอันดับที่ 31 ของโลก และได้รับความนิยมมากจากประเทศเยอรมนี ต่อมาได้มีเว็บโป๊อีกจำนวนมากที่เลียนแบบเว็บไซต์ยูพอร์น
ยูดิธตัดศีรษะโฮโลเฟอร์เนส (การาวัจโจ)

ภาพจิตรกรรมโดยการาวัจโจ
| ยูดิธตัดศีรษะโฮโลเฟอร์เนส |
| --- | --- |
Italian: Giuditta e Oloferne

ศิลปิน: การาวัจโจ
ปี: ราว ค.ศ. 1598–1599 หรือ 1602
สื่อ: จิตรกรรมสีน้ำมันบนผ้าใบ
มิติ: 145 cm × 195 cm (57 นิ้ว × 77 นิ้ว)
สถานที่: หอศิลป์โบราณแห่งชาติ ที่วังบาร์เบรีนี โรม
พิกัด: 41°54′12.65″N 12°29′24.75″E﻿ / ﻿41.9035139°N 12.4902083°E﻿ / 41.9035139; 12.4902083
ยูดิธตัดศีรษะโฮโลเฟอร์เนส (อังกฤษ: Judith Beheading Holofernes) เป็นภาพจิตรกรรมจากตอนในคัมภีร์ไบเบิล วาดโดยการาวัจโจเมื่อราว ค.ศ. 1598–1599 หรือ 1602 ภาพจิตรกรรมแสดงเหตุกาณ์ที่หญิงม่ายยูดิธอยู่กับโฮโลเฟอร์เนสแม่ทัพชาวอัสซีเรียในกระโจมหลังงานเลี้ยง แล้วยูดิธจึงตัดศีรษะของโฮโลเฟอร์เนสหลังจากที่โฮโลเฟอร์เนสเมาเหล้าองุ่นจนหมดสติ ภาพจิตรกรรมถูกค้นพบใหม่ในปี ค.ศ. 1950 และเป็นส่วนหนึ่งในของสะสมของหอศิลป์โบราณแห่งชาติ (Galleria Nazionale d'Arte Antica) ในกรุงโรม นิทรรศการ 'Dentro Caravaggio' Palazzo Reale ที่มิลาน (กันยายน ค.ศ. 2017 - มกราคม ค.ศ. 2018) ให้ข้อมูลว่าภาพวาดขึ้นในปี ค.ศ. 1602 เนื่องจากมีการร่างภาพเบา ๆ อยู่ด้านหลังซึ่งไม่ปรากฏในผลงานช่วงต้น ๆ ของการาวัจโจ แต่เป็นลักษณะเฉพาะของผลงานในช่วงหลัง ๆ ของเขา หนังสือรายการของนิทรรศการ (Skira, 2018, p88) ยังอ้างถิงถึงบันทึกของโจวันนี บาลยีโอเนจิตรกรผู้เขียนชีวประวัติของการาวัจโจว่าภาพจิตรกรรมนี้เป็นผลงานจากการมอบหมายงานโดยออตตาวีโอ กอสตา (Ottavio Costa) นายธนาคารในเจโนวา
ภาพจิตรกรรมชิ้นที่ 2 ของเรื่องราวเดียวกัน ระบุปีที่วาดเป็น ค.ศ. 1607 ถือว่าเป็นผลงานของการาวัจโจโยโดยผู้เชี่ยวชาญหลายคนแต่ยังคงเป็นที่โต้แย้งโดยคนอื่น ๆ ภาพนี้ถูกค้นพบใหม่โดยบังเอิญในปี ค.ศ. 2014 และนำขายในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2019 โดยชื่อภาพว่า "ยูดิธและโฮโลเฟอร์เนส" (Judith and Holofernes)
ยูคาลิปตัส

| ยูคาลิปตัส   Eucalyptus |
| --- | --- |

Eucalyptus melliodora foliage and flowers

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Plantae
หมวด:: Magnoliophyta
ชั้น:: Magnoliopsida
อันดับ:: Myrtales
วงศ์:: Myrtaceae
สกุล:: Eucalyptus L'Hér.

Species
 About 700; see the List of Eucalyptus species

natural range
ยูคาลิปตัส (อังกฤษ: Eucalyptus) เป็นพรรณไม้มีถิ่นกำเนิดในทวีปออสเตรเลีย เกาะแทสเมเนีย มีการกระจายพันธุ์ตั้งแต่หมู่เกาะมินดาเนา เซลีเบส ปาปัวนิวกินี ในพื้นที่ชุ่มที่มีน้ำขังในเขตร้อน มีมากกว่า 700 ชนิด
ในประเทศไทยเริ่มมีการนำเข้ามาปลูกครั้งแรกที่ พระที่นั่งวิมานเมฆ สมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อปีพ.ศ. 2444
โครงสร้างของต้นยูคาลิปตัส

โครงสร้างของต้นยูคาลิปตัสซึ่งประกอบด้วย  เปลือกไม้ซึ่งอยู่ด้านนอกสุดและเนื้อไม้ที่ซ่อนอยู่ด้านใน  โดยในส่วนของเนื้อไม้แบ่งออกเป็น 2 ส่วน
ส่วนแรก คือ “กระพี้” หรือเนื้อไม้ด้านนอกซึ่งอยู่ติดกับเปลือกไม้และเป็นที่อยู่ของท่อลำเลียงน้ำ (xylem) จำนวนมาก
ส่วนที่สอง คือ “แก่น” หรือเนื้อไม้ด้านในสุดซึ่งถูกห่อหุ้มด้วยกระพี้
เมื่อต้นยูคาลิปตัสเติบโตเต็มที่พื้นที่ของกระพี้ก็จะเพิ่มขึ้นพร้อมกับการสร้างท่อลำเลียงน้ำใหม่  ซึ่งท่อลำเลียงน้ำอันเก่าหลังจากใช้งานมานานก็จะมีการสะสมของสารต่างๆ ภายในเซลล์ จนเกิดการอุดตันจนกลายเป็นแก่นที่ไม่สามารถลำเลียงน้ำได้อีก  ซึ่งยูคาลิปตัสนั้นจะมีแก่นก็ต่อเมื่ออายุเกิน 15 ปีขึ้นไป
ยูคาลิปตัสเป็นไม้ที่มีพื้นที่ของกระพี้มากจึงหมายถึงการมีพื้นที่ลำเลียงน้ำขึ้นสู่เรือนยอดมากตามไปด้วย  เนื่องจากแนวโน้มการดูดน้ำของต้นไม้แต่ละต้นมากน้อยนั้นขึ้นอยู่กับพื้นที่ของกระพี้ในลำต้นเป็นสำคัญ
เนื่องจากยูคาลิปตัสจะมีระบบรากที่แผ่ขยายเร็วและสามารถหยั่งลงไปในดินได้ในระดับลึก  จึงมีประสิทธิภาพในการเสาะแสวงหาแหล่งน้ำใต้ดินได้มากกว่าพืชชนิดอื่น
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม

Bennett, Brett. (2010, Dec.). The El Dorado of Forestry: The Eucalyptus in India, South Africa, and Thailand, 1850–2000. International Review of Social History. 55(s18): 27–50.
ยูคาลิปทอล

Chemical compound
ยูคาลิปทอล (อังกฤษ: eucalyptol) หรือ ซิเนออล (cineol, cineole) เป็นสารประกอบอินทรีย์ประเภทมอโนเทอร์พีนและอีเทอร์วงแหวน มีสูตรเคมีคือ C10H18O เป็นของเหลวไม่มีสีถึงเหลืองอ่อน มีกลิ่นคล้ายการบูร รสเผ็ด ไม่ละลายน้ำ แต่ผสมเข้ากันได้กับเอทานอล, อีเทอร์และคลอโรฟอร์ม ในปี ค.ศ. 1870 เอฟ. เอส. โคลซจำแนกสารสำคัญในน้ำมันยูคาลิปตัสและตั้งชื่อว่ายูคาลิปทอล นอกจากจะพบในต้นโกฐจุฬารศ ยูคาลิปทอลยังพบในพืชหลายชนิด เช่น ต้นการบูร, ใบกระวาน, โรสแมรีและกระวาน
ยูคาลิปทอลใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม ขนมและเครื่องสำอาง นอกจากนี้ยังใช้เป็นยาฆ่าแมลงและสารไล่แมลง ในทางการแพทย์ใช้ผสมในน้ำยาบ้วนปาก ยาแก้ไอและยาคลายกล้ามเนื้อ
ยูคาลิปทอลมีความเป็นพิษหากใช้เกินขนาด มีค่า LD50 ทางปาก (หนู) เท่ากับ 2480 มิลลิกรัม/กิโลกรัม
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ยูคาลิปทอล
"Eucalyptol - MSDS". Science Lab. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-08-29. สืบค้นเมื่อ 2016-10-26.
Bhowal, Mridul. "Eucalyptol: Safety and Pharmacological Profile" (PDF). RGUHS Journal of Pharmaceutical Sciences. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2022-06-30. สืบค้นเมื่อ 2016-10-26. {{cite web}}: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ |coauthors= ถูกละเว้น แนะนำ (|author=) (help)
| ด ค กผลผลิตจากป่าที่ไม่ใช่เนื้อไม้ |
| --- | --- |
ผลผลิตจากสัตว์:  การล่าสัตว์ป่า [en]  ขนสัตว์  น้ำผึ้ง 
เบอร์รี ผลไม้:  กล้วย  ขนุน  จูนิเปอร์เบอร์รี [en]  ทุเรียน  บลูเบอร์รี  บิลเบอร์รี [en]  แบล็กเบอร์รี  มะขาม  มะพร้าว  เมล็ดโกโก้ [en]  ราสป์เบอร์รี  ลินกอนเบอร์รี [en]  สตรอว์เบอร์รี  ส้มแขก [en]  สาเก  ฮัคเคิลเบอร์รี [en] 
ใบพืช รากพืช:  ซาสซาฟราส [en] กัมโบ ฟิเล [en]  รูตเบียร์  ปาล์มเลื้อย  ใบพลู  เฟิร์นฟิเดิลเฮด [en] ผักกูด  มะธูกะ [en]  ยอดปาล์ม [en] ยอดมะพร้าวอ่อน  สาคู ปรงทะเล [en]  โสม [en]  หอมใหญ่ 
เห็ด:  Bare-toothed russula  Bay bolete  Birch bolete  พอร์ชินี  Chanterelle  Honey mushroom  หลินจือ  มัตสึตาเกะ  Meadow mushroom  Morel  นางรม  Parasol mushroom  Red cap  Saffron milk cap  Slippery jack  ทรัฟเฟิล  Yellow knight 
ถั่ว เครื่องเทศ:  กานพลู  จันทน์เทศ  บราซิลนัต  ใบกระวาน  พริกไทย  เมล็ดสน [en]  ลูกสำรอง [en]  วานิลลา  หมาก [en]  อบเชย  ออลสไปซ์  เฮเซลนัต 
น้ำมันพืช ไข:  คาร์นอบา  Chaulmoogra (Hydnocarpus wightiana)  เนยโกโก้  ยูคาลิปทอล  น้ำมันยูคาลิปตัส  Japan wax  Kokum  Kusum  Mahuwa  Nagkesar  น้ำมันปาล์ม (kernel)  Pongamia  Phulwara  Pilu  Sal-seed (Shorea robusta)  น้ำมันจันทน์  เนยเชีย  Tea-seed  Tea-tree  Vateria indica 
ยางไม้:  Benzoin  Birch-tar  การบูร  Creosote  กำยาน  รง  Kauri  แลคเกอร์  แมสติก  มดยอบ  Pine tar  Pitch  ยางสน  น้ำมันสน  ครั่ง  ยางรัก 
น้ำเลี้ยง / ยาง และอื่น ๆ:  Birch syrup  หมากฝรั่ง  น้ำตาลจาก  น้ำตาลมะพร้าว  น้ำตาลอินทผลัม  น้ำเชื่อมผลไม้  Gum arabic  Gutta-percha  Kino  น้ำยาง  น้ำเชื่อมเมเปิล  น้ำตาลปึก  Palm wine (akpeteshie  ogogoro)  ยาง  Spruce gum 
อื่น ๆ:  ไผ่ (หน่อไม้)  Birch bark  Birch beer  ไม้ก๊อก  เฟิร์น  Forage  Gambier  มอสส์  สีธรรมชาติ (เทียนกิ่งขาว)  พีต  ควินิน  หวาย  เชลแล็ก  Tanbark (แทนนิน)  Thatching  Tendu leaves  Willow bark
ยูดาอัครทูต

| ยูดาอัครทูต |
| --- | --- |
“นักบุญยูดาอัครทูต” โดย จอร์จ เดอ ลา ทัวร์ ราว  ค.ศ. 1615-1620
อัครทูต
เกิด: ราวก่อนคริสต์ศตวรรษ หรือ คริสต์ศตวรรษที่ 1
เสียชีวิต: คริสต์ศตวรรษที่ 1 เปอร์เชีย
นิกาย: โรมันคาทอลิก  แองกลิคัน  ออร์ทอดอกซ์  ออเรียนทัลออร์ทอดอกซ์  คอปติกออร์โธด็อกซ์
วันฉลอง: 28 ตุลาคม, 19 มิถุนายน
สัญลักษณ์: ขวาน, ตระบอง, เรือ, พาย, เหรียญ
องค์อุปถัมภ์: สถานะการณ์ร้าย, โรงพยาบาล, รวมทั้งเมืองและประเทศต่างๆ
นักบุญยูดาอัครทูต (อังกฤษ: Jude the Apostle) หรือนักบุญยูดาสอัครทูต เป็นนักบุญและมรณสักขีในคริสต์ศาสนา เกิดราวก่อนคริสต์ศตวรรษหรือคริสต์ศตวรรษที่ 1 และเสียชีวิตคริสต์ศตวรรษที่ 1 ที่เปอร์เชีย เป็นหนึ่งในอัครทูตของพระเยซู เชื่อกันว่าเป็นองค์เดียวกับยูดา น้องชายของพระเยซู
นักบุญยูดาอัครทูตบางครั้งรู้จักกันในนาม “นักบุญยูดาแห่งยากอบ” หรือ “ธัดเดอัส” ในพันธสัญญาใหม่ หรือบางที่ก็เรียกกันว่า “เลบเบอัส” (Lebbaeus) หรือ “ยูดาส ธัดเดอัส” แม้ว่านักบุญยูดอัครทูตจะมีใช้ชื่อตัวชื่อเดียวกับยูดาส อิสคาริโอทผู้เป็นอัครทูตอีกองค์หนึ่งที่ต่อมาทรยศต่อพระเยซู แต่เป็นนักบุญคนละองค์ชื่อยูดาสเป็นชื่อแบบกรีกที่มาจาก “ยูดาห์” (Judah) ซึ่งเป็นชื่อที่นิยมตั้งกันในบรรดาชาวยิวในสมัยนั้น
คริสตจักรอโพสโตลิกอาร์มีเนียนถือว่านักบุญยูดอัครทูตและนักบุญบาร์โทโลมิวเป็นนักบุญองค์อุปถัมภ์ประจำคริสตจักร ในคริสตจักรโรมันคาทอลิกนักบุญยูดาเป็นนักบุญองค์อุปถัมภ์สถานการณ์ที่หมดหวังและการต่อสู้ที่ไม่มีทางชนะ
สัญลักษณ์ที่ใช้สำหรับนักบุญยูดาคือตระบอง บางครั้งก็จะเป็นรูปชายที่มีเปลวไฟรอบศีรษะ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ว่าได้มาปรากฏตัวในเทศกาลเพนเทคอสต์ (Pentecost) ซึ่งเป็นวันที่ห้าสิบหลังเทศกาลอีสเตอร์เมื่อนักบุญยูดาได้รับพระวิญญาณบริสุทธิ์พร้อมกับอัครทูตองค์อื่น ๆ บางครั้งก็จะสัญลักษณ์ขวาน หรือขวานกึ่งหอก (halberd) ซึ่งเป็นอาวุธที่ใช้สังหารนักบุญยูดา หรือบางครั้งก็จะสัญลักษณ์ม้วนหนังสือหรือหนังสือ (พระธรรมยูดา) หรือถือเครื่องมือช่างไม้
ดูเพิ่ม

นักบุญ
อัครสาวกสิบสององค์
มรณสักขีของคริสเตียน
| ด ค กสิบสองอัครทูตของพระเยซู |
| --- | --- |
อัครทูต:  ซีโมนเปโตร  ซีโมนพรรคชาตินิยม  โธมัส  บารโธโลมิว นาธานาเอล  ฟีลิป  มัทธิว  ยอห์น สาวกที่พระเยซูทรงรัก  ผู้นิพนธ์พระวรสาร  ปัทมอส  ยากอบบุตรอัลเฟอัส น้อย  ยากอบบุตรเศเบดี  ยูดาสธัดเดอัส  ยูดาสอิสคาริโอท  อันดรูว์ 
อัครทูตในภายหลัง:  บารนาบัส  เปาโล การกลับใจ  มัทธีอัส  ยากอบผู้ชอบธรรม  สาวกเจ็ดสิบคน 
เกี่ยวข้อง:  การแต่งตั้งให้อัครสาวกสิบสองคน การทรงเรียกสาวก  การทรงเรียกมัทธิว  คำสอนเรื่องพันธกิจ  การข่มเหงที่จะมาถึง  เครือญาติศักดิ์สิทธิ์  อาหารค่ำมื้อสุดท้าย คำสอนอำลา  พระมหาบัญชา ยุคอัครทูต  สำนักอัครทูต  กิจการของอัครทูต เพนเทคอสต์  พระวิญญาณบริสุทธิ์  การแพร่ไป  จดหมายของเปาโล  เรลิกและสถานที่ฝังศพ  การสืบตำแหน่งอัครทูต  หลักข้อเชื่อของอัครทูต
ภาษาไทดั้งเดิม

ภาษาไทดั้งเดิม (อังกฤษ: Proto-Tai language) เป็นภาษาดั้งเดิม (proto-language) หรือภาษาบรรพบุรุษที่ได้รับการสืบสร้างขึ้นของกลุ่มภาษาไททั้งมวล ซึ่งได้แก่ ภาษาไทย ภาษาลาว ภาษาคำเมือง ภาษาไทใหญ่ ภาษาไทลื้อ ภาษาไทดำ เป็นต้น ทั้งนี้ ภาษาไทดั้งเดิมมิได้ปรากฏเป็นหลักฐานในเอกสารใด ๆ ที่หลงเหลืออยู่โดยตรง แต่ได้รับการสืบสร้างตามระเบียบวิธีเปรียบเทียบ (comparative method) โดยนักภาษาศาสตร์หลี่ ฟางกุ้ย ใน พ.ศ. 2520 และพิทยาวัฒน์ พิทยาภรณ์ ใน พ.ศ. 2552
ระบบเสียง

ภาษาไทดั้งเดิมมีหน่วยเสียงพยัญชนะที่หลากหลายกว่าภาษาตระกูลไทในปัจจุบัน แต่มีเสียงวรรณยุกต์ที่น้อยกว่าภาษาปัจจุบัน
ระบบเสียง > พยัญชนะควบ

หลี่ ฟางกุ้ย (1977) ได้สืบสร้างพยัญชนะต้นควบต่อไปนี้
|  | Labial | Labial | Alveolar | Alveolar | Velar | Velar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Unvoiced Stop | pr-, pl- | pr-, pl- | tr-, tl- | tr-, tl- | kr-, kl-, kw- | kr-, kl-, kw- |
| Aspirated unvoiced stop | pʰr-, pʰl- | pʰr-, pʰl- | tʰr-, tʰl- | tʰr-, tʰl- | kʰr-, kʰl-, kʰw- | kʰr-, kʰl-, kʰw- |
| Voiced Stop | br-, bl- | br-, bl- | dr-, dl- | dr-, dl- | ɡr-, ɡl-, ɡw- | ɡr-, ɡl-, ɡw- |
| Implosive | ˀbr-, ˀbl- | ˀbr-, ˀbl- | ˀdr-, ˀdl- | ˀdr-, ˀdl- |  |  |
| Voiceless Fricative | fr- | fr- |  |  | xr-, xw- | xr-, xw- |
| Voiced Fricative | vr-, vl- | vr-, vl- |  |  |  |  |
| Nasal | mr-, ml- | mr-, ml- | nr-, nl- | nr-, nl- | ŋr-, ŋl-, ŋw- | ŋr-, ŋl-, ŋw- |
Liquid: 
การสืบสร้างภาษาไทดั้งเดิมของหลี่ ฟางกุ้ย ยังมีปัญหาที่อธิบายไม่ได้หลายประการ หนึ่งในนั้นคือความไม่สอดคล้องกันระหว่างการแปรเสียงพยัญชนะต้น เช่น คำว่า (มีด)พร้า /phra:C2/ ซึ่งร่วมเชื้อสายกับคำว่า /tha:C2/ ในภาษาแสกซึ่งหลี่ ฟางกุ้ย เคยสืบสร้างให้ขึ้นต้นด้วย *vr- นอกจากนี้ยังมีคำอื่น ๆ พิทยาวัฒน์ พิทยาภรณ์ (2009) เห็นว่าการแปรเสียงดังกล่าวไม่สามารถอธิบายได้จากการสืบสร้างเดิม แต่จะอธิบายได้ถ้าให้ภาษาไทดั้งเดิมมีพยางค์ย่อย (sesquisyllable หรือ minor syllable) ที่นอกเหนือจากพยางหลักด้วย จากนั้นจึงอธิบายการแปรเสียงดังกล่าวได้ว่าเป็นการกร่อนของพยัญชนะควบทั้งพยางค์หลักและย่อยที่คนละตำแหน่งกัน ดังนั้นจึงแบ่งพยัญชนะควบออกได้เป็น
ควบพยางค์เดี่ยว (Tautosyllabic clusters) – พิจารณาเป็นพยางค์เดียว
ควบพยางค์ครึ่ง (Sesquisyllabic clusters) – ประกอบด้วยพยางค์ย่อย (อาจมองว่าเป็น "ครึ่งพยางค์") และพยางค์หลัก
พยัญชนะควบกล้ำพยางค์ครึ่งเป็นลักษณะที่พบได้ในภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติกส่วนใหญ่ เช่นภาษาเขมร แต่ในภาษาตระกูลไทในปัจจุบันไม่พบว่ามีพยัญชนะควบกล้ำพยางค์ครึ่งหลงเหลืออยู่เลย ได้สันนิษฐานว่าภาษาไทดั้งเดิมเพิ่งเข้าสู่ระยะ "ควบกล้ำพยางค์ครึ่ง" (sesquisyllabic stage) เท่านั้น (ซึ่งกร่อนมาจาก ภาษาขร้าไทดั้งเดิม ที่สันนิษฐานว่ามีสองพยางค์เป็นอย่างต่ำ) ซึ่งกำลังจะเข้าสู่ระยะ "พยางค์เดียว" (monosyllabic stage) ต่อไป ดังที่พบในภาษาตระกูลไททุกภาษา
ตารางด้านล่างนี้แสดงพยัญชนะควบกล้ำพยางค์เดี่ยว ซึ่งสืบสร้างโดย พิทยาวัฒน์ พิทยาภรณ์ (2009)
|  | Labial | Labial | Alveolar | Alveolar | Palatal | Palatal | Velar | Velar | Uvular | Uvular |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Unvoiced Stop | pr-, pl-, pw- | pr-, pl-, pw- | tr-, tw- | tr-, tw- | cr- | cr- | kr-, kl-, kw- | kr-, kl-, kw- | qr-, qw- | qr-, qw- |
| Implosive | br-, bl-, bw- | br-, bl-, bw- |  |  |  |  | ɡr-, (ɡl-) | ɡr-, (ɡl-) | ɢw- | ɢw- |
| Fricative |  |  | sw- | sw- |  |  | xw-, ɣw- | xw-, ɣw- |  |  |
| Nasal | ʰmw- | ʰmw- | nw- | nw- | ɲw- | ɲw- | ŋw- | ŋw- |  |  |
| Liquid |  |  | ʰrw-, rw- | ʰrw-, rw- |  |  |  |  |  |  |
ด้านล่างนี้เป็นตัวอย่างของกลุ่มพยัญชนะควบพยางค์ครึ่ง
*p.t-
*k.t-
*p.q-
*q.p-
*C̥.b-
*C̥.d-
*C̬.t-
*C̬.k-
*C̬.q-
*k.r-
*p.r-
*C̥.w-
*m.l-
*C̬.r-
*C̬.l-
*t.n-
*C̬.n-
พยัญชนะควบอื่น ๆ  ได้แก่ *r.t-, *t.h-, *q.s-, *m.p-, *s.c-, *z.ɟ-, *g.r-, *m.n-; *gm̩.r-, *ɟm̩ .r-, *c.pl-, *g.lw-; etc.
ระบบเสียง > สระ

หลี่ ฟางกุ้ย (1977) ได้สืบสร้างสระเดี่ยว จำนวน 9 เสียง โดยมีลักษณะสมมาตรทั้งสระส่วนหน้าและสระส่วนหลัง โดยสระส่วนหลังมีการแยกระหว่างปากห่อ (rounded) กับปากเหยียด (unrounded) ด้วย ซึ่งคล้ายคลึงกับระบบสระของภาษาตระกูลไทในปัจจุบัน แต่กลับไม่มีการแยกระหว่างความสั้น-ยาว ดังตารางด้านล่าง
|  | Front> unrounded | Back> unrounded | Back> rounded |
| --- | --- | --- | --- |
| Close | i  | ɯ  | u  |
| Mid | e  | ɤ  | o  |
| Open | ɛ  | a  | ɔ  |
พิทยาวัฒน์ พิทยาภรณ์ (2009) ได้ปรับปรุงแก้ไขระบบเสียงสระใหม่ โดยตัดสระ /ɛ/ และ /ɔ/ ออก และเพิ่มความแตกต่างระหว่างความสั้น-ยาว ของสระ ดังตารางด้านล่าง
|  | Front> unrounded.short | Front> unrounded.long | Back> unrounded.short | Back> unrounded.long | Back> rounded.short | Back> rounded.long |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Close | /i/  | /iː/  | /ɯ/  | /ɯː/  | /u/  | /uː/  |
| Mid | /e/  | /eː/  | /ɤ/  | /ɤː/  | /o/  | /oː/  |
| Open |  |  | /a/  | /aː/  |  |  |
สระประสม (diphthong) โดย พิทยาวัฒน์ พิทยาภรณ์ (2009) ได้แก่:
สูงขึ้น: */iə/, */ɯə/, */uə/
ต่ำลง: */ɤɰ/, */aɰ/
ระบบเสียง > โครงสร้างพยางค์

แต่เดิมมีความเข้าใจว่าภาษาไทดั้งเดิมเป็นภาษาพยางค์เดียวเช่นเดียวกับภาษาตระกูลไทปัจจุบัน ตามการสืบสร้างของ หลี่ ฟางกุ้ย (1977) ต่อมาพิทยาวัฒน์ พิทยาภรณ์ (2009) เสนอว่าภาษาไทดั้งเดิมเป็นภาษาพยางค์ครึ่ง ที่อนุญาตให้มีคำทั้งพยางค์เดียว และพยางค์ครึ่งอยู่ภายในภาษา ต่อมาคำพยางค์ครึ่งเหล่านั้นได้กร่อนเป็นคำพยางค์เดียวในภาษาตระกูลไทปัจจุบัน
|  | พยางค์เปิด | พยางค์ปิด |
| --- | --- | --- |
| พยางค์เดียว | *C(C)(C)V:T | *C(C)(C)V(:)CT |
| พยางค์ครึ่ง | *C(C).C(C)(C)V:T | *C(C).C(C)(C)V(:)CT |
สัญลักษณ์ย่อ:
C = พยัญชนะ
V = สระเสียงสั้น
V: = สระเสียงยาว
T = วรรณยุกต์
(...) = มีหรือไม่มีก็ได้
สระในพยางค์เปิดสามารถเป็นสระเสียงยาวได้อย่างเดียว ไม่สามารถเป็นสระเสียงสั้นได้
ภาษาในตระกูลไทปัจจุบันได้พัฒนาเป็นภาษาพยางค์เดียวโดยสมบูรณ์ โดยผ่านกระบวนการดังนี้
การอ่อนเสียงลง (weakening)
การแปรเป็นเสียงกักเส้นเสียงลมเข้า (implosivization)
การสลับลำดับของเสียง (metathesis)
การกลืนเสียง (assimilation)
การกร่อนเสียง (simplification) - พยัญชนะควบกล้ำในพยางค์กร่อนลงเหลือพยัญชนะเดี่ยว
สัณฐานวิทยา

หลี่ ฟางกุ้ย (1977) เสนอว่าภาษาไทดั้งเดิมอาจมีการแปรเสียงพยัญชนะต้นระหว่างเสียงก้องและไม่ก้อง (voicing alternation) เพื่อแสดงหน้าที่ทางไวยากรณ์บางอย่าง แต่ยังไม่ทราบหน้าที่ทางไวยากรณ์ชัดเจน โดยยกตัวอย่างคำว่า เขี้ยว /khiəwC1/ ซึ่งสืบสร้างพยัญชนะต้นได้เป็น *kh- ในภาษาไทดั้งเดิม และคำว่า เคี้ยว /khiəwC2/ ซึ่งสืบสร้างพยัญชนะต้นได้เป็น *g- โดยมองว่าทั้งสองคำนี้ แท้จริงมีรากเดียวกันแต่มีการแปรระหว่างเสียงก้องและไม่ก้อง (*kh- และ *g-) เพื่อเปลี่ยนจากคำนามเป็นคำกริยา พิทยาวัฒน์ พิทยาภรณ์ (2009) ไม่สนับสนุนทฤษฎีนี้
ไวยากรณ์

การศึกษาไวยากรณ์และสัณฐานวิทยาของภาษาไทดั้งเดิมยังมีไม่มากนัก
ไวยากรณ์ > วากยสัมพันธ์

ภาษาไทดั้งเดิมมีเรียงคำแบบ ประธาน-กริยา-กรรม
ไวยากรณ์ > การปฏิเสธ

ภาษาไทดั้งเดิมมีการแยกการณ์ลักษณะในการปฏิเสธ โดยแยกระหว่างการปฏิเสธแบบสมบูรณ์ (perfect) และไม่สมบูรณ์ (non-perfect) และอาจมีการแบ่งเป็นแบบเน้น (emphatic) และแบบไม่เน้น (non-emphatic) โดยมีคำปฏิเสธที่ได้รับการสืบสร้างต่อไปนี้
| คำ | ความหมาย | ภาษาไทย | เทียบอังกฤษ |
| --- | --- | --- | --- |
| *pajB | ปฏิเสธสมบูรณ์ | ไป่ | not yet |
| *ɓawB | ปฏิเสธไม่สมบูรณ์ (เน้น) | บ่ | not |
| *mi:A | ปฏิเสธไม่สมบูรณ์ | มิ หรือ ไม่ (ไม่เน้น) | not |
ความแตกต่างระหว่าง *ɓawB และ *mi:A ยังไม่ชัดเจน อาจเป็นไปได้ว่ามีความแตกต่างระหว่างความเน้นกับความไม่เน้น ในลิลิตพระลอ  พบว่ามีการใช้คำว่า บ่ ในการปฏิเสธแบบเน้น และใช้ มิ ในการปฏิเสธแบบไม่เน้น ดังนั้นเป็นไปได้ว่า *ɓawB เป็นคำปฏิเสธแบบเน้นในภาษาไทดั้งเดิม และ *mi:A เป็นคำปฏิเสธแบบไม่เน้น ในภาษาตระกูลไทปัจจุบันพบว่าเส้นแบ่งระหว่างปฏิเสธแบบสมบูรณ์กับไม่สมบูรณ์ค่อย ๆ จางลง มีเพียงบางภาษาเท่านั้นที่ยังรักษาความแตกต่างระหว่างสองแบบนี้
หน่วยคำ > สรรพนาม

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| บุคคล | พจน์ | ไทดั้งเดิม | อักษรไทย |
| ที่ 1 | เอกพจน์ | *ku | กู |
| ที่ 1 | ทวิพจน์ | *ra | รา |
| ที่ 1 | พหูพจน์ | *rau, *tu | เรา, ตู |
| ที่ 2 | เอกพจน์ | *mɯŋ | มึง |
| ที่ 2 | พหูพจน์ | *su | สู |
| ที่ 3 | เอกพจน์ | *man | มัน |
| ที่ 3 | พหูพจน์ | *khau | เขา |
อ่านเพิ่ม

Akharawatthanakun, Phinnarat. (2010). Phonological Variation in Phuan. MANUSYA: Journal of Humanities, 13(2), 50-87.
Brown, J. Marvin. From Ancient Thai to Modern Dialects. Bangkok: Social Science Association Press of Thailand, 1965.
Ferlus, Michel. 1990. "Remarques sur le consonantisme de Proto Thai-Yay (Révision du pro tai de Li Fangkuei)." Paper presented at the 23 rd International Conference on Sino-Tibetan Languages and Linguistics. University of Texas at Arlington
Gedney, William J. 1989. "Future directions in Comparative Tai Linguistics." Selected papers on Comparative Tai Studies, ed. by Robert J. Bickner, John Hartmann, Thomas John Hudak and Patcharin Peyasantiwong, 7-116. Ann Arbor: Center for Southeast Asian Studies, University of Michigan.
Li, Fang-kuei. 1977. Handbook of Comparative Tai. Honolulu, Hawaii: University of Hawaiʼi Press.
Miyake, Marc. 2014. What the *-hɛːk is going on?
Miyake, Marc. 2014. Proto-Tai *j-, *ˀj-, or *ʄ-?.
Miyake, Marc. 2014. Is Thai yuan 'Vietnamese' a loanword from Lao?
Miyake, Marc. 2014. Tone codes: XK'G- + -vqhslc.
Miyake, Marc. 2014. Black and white evidence for Vietnamese phonological history.
Miyake, Marc. 2014. D-ou-b-led letters in Tai Viet.
Miyake, Marc. 2014. *(C).r-usters in Black Tai and Bao Yen.
Miyake, Marc. 2014. S-implificaition in Black Tai and Bao Yen.
Miyake, Marc. 2013. Dyeing in the south: evidence for earlier Southern Chinese *-om.
Miyake, Marc. 2013. Saek.
Miyake, Marc. 2013. The other Kra-Dai numerals (Parts 1, 2).
Miyake, Marc. 2012. Pondering over water.
Miyake, Marc. 2012. 3itting on fire.
Miyake, Marc. 2012. Speaking of heaven in Zhuang.
Miyake, Marc. 2011. Can Proto-Tai live without *ʔy-(uu)?
Miyake, Marc. 2011. From 'you' to 'yuu'.
Miyake, Marc. 2011. The roots of rawness.
Miyake, Marc. 2011. Sawgun stratography?
Miyake, Marc. 2010. Brown's (1979) "Vowel length in Thai".
Miyake, Marc. 2010. Was there a *krp-orate cluster in 'cloth'?
Miyake, Marc. 2010. Lao x ex ... ?
Miyake, Marc. 2008. Proto-Tai 'nine': evidence for unexpected emphasis?
Miyake, Marc. 2008. Li Fang-kuei's Proto-Tai diphthongs.
Miyake, Marc. 2008. 布央 Cloth center consonants.
Miyake, Marc. 2008. A fiery theory.
Miyake, Marc. 2008. ƧЗЧƼƄ
Ostapirat, Weera. (2009). Proto-Tai and Kra-Dai Finals *-l and *-c. Journal of Language and Culture, 28(2), 41-56.
Ostapirat, Weera. (2013). The Rime System of Proto-Tai. Bulletin of Chinese Linguistics, 7(1), 189-227.
Pittayaporn, Pittayawat. 2008. "Proto-Southwestern Tai: A New Reconstruction". Paper presented at the 18th Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society. Universiti Kebangsaan Malaysia, Bangi.
Puttachart, P. & Thananan, T. (1998). The position of Tak Bai in Tai dialects. In S. Burusphat (Ed.), Proceedings of the International Conference on Tai Studies (pp. 313–322).
Sarawit, Mary. 1973. The Proto-Tai Vowel System. University of Michigan, Department of Linguistics: PhD dissertation.
แหล่งข้อมูลอื่น

ABVD: Proto-Tai word list
ABVD: Proto-Southwestern Tai word list
ABVD: word lists of Kra-Dai languages เก็บถาวร 2020-10-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
พจนานุกรม
Database query to Tai-Kadai etymology (อังกฤษ)
Thai Lexicography Resources (อังกฤษ)
กระบวนการแยกของเสียงวรรณยุกต์ร่วมกับการแปรเสียงพยัญชนะต้น (จาก พิทยาวัฒน์ พิทยาภรณ์ 2009)
ยูซีเอฟ เซ็นเตอร์ฟอร์อีเมอร์จิงมีเดีย

28°32′48″N 81°23′06″W﻿ / ﻿28.54670°N 81.38506°W﻿ / 28.54670; -81.38506
| --- | --- |

ประเภท: รัฐ
สถาปนา: ค.ศ. 2008
อธิบดี: ริชาร์ด กรูลา
ที่ตั้ง: ออร์แลนโด,  รัฐฟลอริดา,  สหรัฐ
เว็บไซต์: Official Site
ยูซีเอฟ เซ็นเตอร์ฟอร์อีเมอร์จิงมีเดีย (อังกฤษ: UCF Center for Emerging Media; อักษรย่อ: CEM) เป็นโรงเรียนของวิทยาลัยศิลปศาสตร์และมนุษยศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยเซ็นทรัลฟลอริดา ซึ่งตั้งอยู่ใน ออร์แลนโด รัฐฟลอริดา สหรัฐอเมริกา และมีผู้อำนวยการโรงเรียนคือ ริชาร์ด กรูลา
ทางศูนย์ได้ทำการขยายโปรแกรมที่นำเสนอโดยมหาวิทยาลัย โดยเพิ่มการเข้าถึงและโอกาสสำหรับนักศึกษาปริญญาตรีระดับบน กับนักเรียนด้านสื่อใหม่ที่สำเร็จการศึกษาแล้วในเซ็นทรัลฟลอริดา และจะรวมถึง "ซิตี-แล็ป ออร์แลนโด" ด้วยความร่วมมือระหว่าง ยูซีเอฟ กับคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ของมหาวิทยาลัยฟลอริดา พันธมิตรศูนย์พร้อมด้วย ยูซีเอฟ คอลเลจออฟเมดิซีน ในโครงการ เช่น ทางการแพทย์ หรือการศึกษาวิดีโอเกม และพร้อมด้วยสถาบันของยูซีเอฟสำหรับการจำลองและการฝึกอบรมในเซ็นทรัลฟลอริดารีเสิร์ชพาร์คที่อยู่ติดกับวิทยาเขตหลักของมหาวิทยาลัย
ภาควิชา

สถาบันเซ็นเตอร์ฟอร์อีเมอร์จิงมีเดียแบ่งออกเป็นแปดแผนก:
ซิตี-แล็ป ออร์แลนโด
ศูนย์การวิจัยด้านการศึกษา, ศิลปะ, เทคโนโลยี และความบันเทิง (CREATE)
ฟลอริดาอินเตอร์แอ็คทีฟเอนเตอร์เทนเมนท์อะคาเดมี (FIEA)
ฟลายอิงฮอร์สอิดิชันส์
สตูดิโอ 500
ยูซีเอฟ ฟิล์มดีพาร์ทเมนท์ส เอ็มเอฟเอ โปรดักชันวิง
วิคอนเฮาส์ออฟมูฟ
วิฌวลแลงเกวจ
แหล่งข้อมูลอื่น

University of Central Florida
UCF Film Department เก็บถาวร 2012-03-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
UCF Digital Media Department เก็บถาวร 2012-05-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Florida Interactive Entertainment Academy
ยูนิซัน (วิดีโอ)

บทความนี้เกี่ยวกับวีดิทัศน์ของเซลีน ดิออน สำหรับอัลบั้มเพลงในชื่อเรียกเดียวกันนี้ ดูที่ ยูนิซัน
ยูนิซัน (อังกฤษ: Unison) เป็นวิดีโอแรกของเซลีน ดิออน ในรูปแบบ วิดีโอ ออกจำหน่าย 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2534 ซึ่งรวมสื่อวิดิทัศน์เพลงในอัลบั้มภาษาอังกฤษแรกของเธอ ยูนิซัน
"Unison" (ปี พ.ศ. 2533) เป็นการรวบรวมสื่อวิดิทัศน์ของเธออย่าง " Calling You","Where Does My Heart Beat Now รวมไปถึงส่วนพิเศษของเซลีน ดิออน ที่บ้านของเธอ
3 วิดีโอ: "Délivre-moi," "Have a Heart," และ "Calling You"บันทึกภาพขณะทัวร์คอนเสิร์ต Unison ใน Winter Garden Theatre, Toronto, ประเทศแคนาดา
ในสหรัฐอเมริกา "(If There Was) Any Other Way" ปี พ.ศ. 2534 รวมอยู่ด้วย ในแคนาดา ฉบับแคนาดา ปี พ.ศ. 2533
"ยูนิซัน" ได้รับการรับรองสถานะทองคำ ในแคนาดาสำหรับยอดขายกว่า 50,000 แผ่น
รายชื่อเพลง

"Where Does My Heart Beat Now" (special version)
"(If There Was) Any Other Way"
"The Last to Know"
"Délivre-moi" (live)
"Have a Heart" (live)
"Calling You" (live)
"Unison" (single mix featuring Frankie Fudge)
ยุทธการที่แอนตีแทม

ยุทธการแอนตีแทม (อังกฤษ: Battle of Antietam) รู้จักกันในอีกชื่อว่า ยุทธการที่ชาร์ปสเบิร์ก (โดยเฉพาะในทางใต้ของสหรัฐ) เป็นส่วนหนึ่งของสงครามกลางเมืองอเมริกา และเป็นการเผชิญหน้ากันในระดับกองทัพสนามครั้งแรกในเขตสงครามตะวันออกของสงครามกลางเมืองอเมริกา ที่อุบัติขึ้นในดินแดนฝั่งสหภาพ การต่อสู้กินเวลาตลอดทั้งวันของวันที่ 17 กันยายน ค.ศ. 1862 และเป็นหนึ่งวันของสมรภูมิรบที่นองเลือด และมีความสูญเสียมากที่สุดในประวัติศาสตร์ของสหรัฐอเมริกา โดยมียอดผู้เคราะห์ร้าย (ตาย, บาดเจ็บ, และหายสาปสูญ) ถึง 22,717 คน ชัยชนะของฝ่ายสหภาพที่แอนตีแทม ถือเป็นจุดเปลี่ยนของสงครามเพราะไม่เพียงเป็นการยับยั้งแผนการยกทัพขึ้นรุกรานทางเหนือของนายพลลีเอาไว้ได้ แต่ยังเปิดโอกาสให้ประธานาธิบดีลินคอล์นใช้โมเมนตัมของชัยชนะประกาศเลิกทาส