มอร์ฟีน

| --- | --- |


ข้อมูลทางคลินิก
การอ่านออกเสียง: /ˈmɔːrfiːn/ 
ชื่อทางการค้า: Statex, MSContin, Oramorph, Sevredol และอื่น ๆ
AHFS/Drugs.com: โมโนกราฟ
ระดับความเสี่ยงต่อทารกในครรภ์:  AU: C   US: C (ยังไม่ชี้ขาด)   
Dependenceliability: สูง
Addictionliability: สูง
ช่องทางการรับยา: การสูดดม (การสูบบุหรี่), ยาพ่น (การสูด), ทางปาก (PO), ไส้ตรง, การฉีดยา (SC), การฉีดเข้ากล้ามเนื้อ (IM), การฉีดยาเข้าเส้นเลือดดำ (IV), การให้ยาทางช่องรอบเยื่อบุไขสันหลัง และการบริหารช่องไขสันหลัง (IT)
ประเภทยา: โอปิออยด์
รหัส ATC: N02AA01 (WHO) 
กฏหมาย
สถานะตามกฏหมาย:  AU: S8 (ควบคุม)   BR: Class A1 (สารเสพติด)   CA: Schedule I   DE: Anlage III (Special prescription form required)   NZ: Class B   UK: Class A   US: Schedule II / Schedule III: 50mg/100Ml Ref 9810.   UN: Narcotic Schedules I and III  
ข้อมูลเภสัชจลนศาสตร์
ชีวประสิทธิผล: 20–40% (ทางปาก), 36–71% (ไส้ตรง), 100% (IV/IM)
การจับกับโปรตีน: 30–40%
การเปลี่ยนแปลงยา: ตับ 90%
ระยะเริ่มออกฤทธิ์: 5 นาที (IV), 15 นาที (IM), 20 นาที (PO)
ครึ่งชีวิตทางชีวภาพ: 2–3 ชั่วโมง
ระยะเวลาออกฤทธิ์: 3–7 ชั่วโมง
การขับออก: ไต 90%, น้ำดี 10%
ตัวบ่งชี้
 ชื่อตามระบบ IUPAC (4R,4aR,7S,7aR,12bS) -3-Methyl-2,3,4,4a,7,7a-hexahydro-1H-4,12-methanobenzofuro[3,2-e]isoquinoline-7,9-diol 
เลขทะเบียน CAS: 57-27-2 Y  64-31-3 (ซัลเฟตปกติ), 52-26-6 (ไฮโดรคลอไรต์)
PubChem CID: 5288826
IUPHAR/BPS: 1627
DrugBank: DB00295 Y
ChemSpider: 4450907 Y
UNII: 76I7G6D29C
KEGG: D08233 Y
ChEBI: CHEBI:17303 Y
ChEMBL: CHEMBL70 Y
PDB ligand: MOI (PDBe, RCSB PDB)
ECHA InfoCard: 100.000.291 
ข้อมูลทางกายภาพและเคมี
สูตร: C17H19NO3
มวลต่อโมล: 285.343 g·mol−1
แบบจำลอง 3D (JSmol): Interactive image
การละลายในน้ำ: HCl & sulf.: 60 mg/mL (20 °C)
 SMILES CN1CC[C@]23C4=C5C=CC (O) =C4O[C@H]2[C@@H](O) C=C[C@H]3[C@H]1C5 
 InChI InChI=1S/C17H19NO3/c1-18-7-6-17-10-3-5-13 (20) 16 (17) 21-15-12 (19) 4-2-9 (14 (15) 17) 8-11 (10) 18/h2-5,10-11,13,16,19-20H,6-8H2,1H3/t10-,11+,13-,16-,17-/m0/s1 Y Key:BQJCRHHNABKAKU-KBQPJGBKSA-N Y 
  (verify)
 สารานุกรมเภสัชกรรม
มอร์ฟีน (อังกฤษ: morphine) ที่ขายภายใต้ชื่อการค้าหลายชื่อ เป็นยาระงับปวดชนิดยาเข้าฝิ่น ออกฤทธิ์โดยตรงต่อระบบประสาทส่วนกลางเพื่อลดความรู้สึกปวด ใช้ได้ทั้งกับอาการปวดเฉียบพลันและปวดเรื้อรัง มอร์ฟีนยังมักใช้กับอาการปวดจากกล้ามเนื้อหัวใจตายเหตุขาดเลือดและระหว่างการคลอด สามารถให้ทางปาก โดยฉีดเข้ากล้ามเนื้อ ฉีดใต้ผิวหนัง เข้าหลอดเลือดดำ เข้าช่องว่างระหว่างไขสันหลัง หรือทางทวารหนัก ฤทธิ์สูงสุดอยู่ประมาณ 20 นาทีเมื่อให้เข้าหลอดเลือดดำ และ 60 นาทีเมื่อให้ทางปาก ส่วนระยะออกฤทธิ์อยู่ระหว่าง 3 ถึง 7 ชั่วโมง นอกจากนี้ยังมีสูตรออกฤทธิ์ยาว
ผลข้างเคียงรุนแรงที่อาจเกิดได้มีความพยายามหายใจลดและความดันเลือดต่ำ มอร์ฟีนมีศักยะสูงสำหรับการติดยาและการใช้เป็นสารเสพติด หากลดขนาดหลังการใช้ระยะยาว อาจเกิดอาการถอนได้ ผลข้างเคียงทั่วไปมีซึม อาเจียนและท้องผูก แนะนำให้ระวังเมื่อใช้ระหว่างตั้งครรภ์หรือเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ เพราะมอร์ฟีนจะมีผลต่อทารก
ฟรีดริช แซร์ทัวร์เนอร์เป็นผู้แรกที่แยกมอร์ฟีนระหว่าง ค.ศ. 1803 ถึง 1805 โดยทั่วไปเชื่อว่าเป็นการแยกสารประกอบกัมมันต์จากพืชครั้งแรก แมร์คเริ่มขายเชิงพาณิชย์ครั้งแรกใน ค.ศ. 1827 มอร์ฟีนมีใช้กว้างขวางหลังการประดิษฐ์กระบอกฉีดยาชั้นใต้หนังใน ค.ศ. 1853–1855 แซร์ทัวร์เนอร์เดิมตั้งชื่อสารนี้ว่ามอร์เฟียมตามพระนามเทพเจ้าแห่งฝันของกรีก มอร์เฟียส สำหรับแนวโน้มที่จะทำให้หลับ
แหล่งมอร์ฟีนหลักคือการแยกจากฟางป๊อปปี (poppy straw) จากต้นฝิ่น ใน ค.ศ. 2013 มีการผลิตมอร์ฟีนประมาณ 523,000 กิโลกรัม มีการใช้ 45,000 กิโลกรัมโดยตรงสำหรับความปวด ซึ่งเพิ่มสี่เท่าในเวลายี่สิบปี การใช้เพื่อวัตถุประสงค์นี้ส่วนมากในประเทศพัฒนาแล้ว มอร์ฟีนประมาณ 70% ใช้ผลิตโอพิออยด์อื่น เช่น ไฮโดรมอร์โฟน อ็อกซีโคโดน เฮโรอีนและเมทาโดน เป็นยา Schedule II ในสหรัฐ Class A ในสหราชอาณาจักร และ Schedule I ในประเทศแคนาดา มอร์ฟีนอยู่ในรายการยาหลักของตัวแบบองค์การอนามัยโลก ยาสำคัญที่สุดที่จำเป็นในระบบสาธารณสุขพื้นฐาน