คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
อาคารสถานที่ > อาคารวิศวกรรมศาสตร์ 1

อาคารวิศวกรรมศาสตร์ 1 ของคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นอาคารหลังแรกที่ก่อสร้างขึ้น ผู้ออกแบบคือ พระเจริญวิศวกรรม ซึ่งเป็นทั้งอาจารยและคณบดีของคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คาดว่าเริ่มก่อสร้างอาคารเมื่อประมาณ พ.ศ. 2473 แล้วเสร็จและเปิดใช้งานใน พ.ศ. 2477
ในตอนเริ่มแรกนั้นได้มีการออกแบบและดําเนินการก่อสร้างให้เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก 2 ชั้นมีดาดฟ้า จากข้อมูลที่รวบรวมได้น้ันไม่มีการระบุว่าใครเป็นผู้รับเหมาก่อสร้าง แต่คาดว่าท่านคุณพระเจริญวิศวกรรมเป็นผู้ควบคุมงาน
อาคารดังกล่าวสร้างบนพื้นที่ว่างด้านตะวันตกของตึกอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ด้านหลังอาคารวิศวกรรมศาสตร์ 1 ออกไปเป็นพื้นที่โล่ง เขตมหาวิทยาลัยทั้งหมดตั้งอยู่ในทุ่งพญาไท อาคารดังกล่าวมีลักษณะทั่วไป คือ เป็นอาคารโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กแบบมาตรฐาน มีบันไดทางขึ้นจากช้ัน 1 ไปชั้น 2 อยู่ 2 แห่ง โดยมี บันไดหลักอยู่บริเวณกลางอาคาร มีคานคอดินหนาลึกรองรับกําแพงอิฐ ซึ่งผนังอิฐที่ใช้เป็นอิฐรับแรง 2 ชั้น โดยที่ ผนังด้านนอกของตัวอาคารไม่ฉาบปูน เพราะต้องการโชว์ความงามทางด้านสถาปัตยกรรมให้เป็นปราสาทสีแดง และต้องการความสวยงามเป็นสีเลือดหมู
การออกแบบได้อิทธิพลมาจากสถาปัตยกรรมแบบตะวันตก มีความขลังของความเป็นสำนักสำหรับผลิตวิศวกรสมัยใหม่ ซึ่งไม่ขัดแย้งกับตึกอักษรศาสตร์ซึ่งเป็นแบบไทย เนื่องจากเว้นระยะห่างกันพอสมควร โดยอิฐที่ใช้นี้นําเข้ามาจากประเทศอังกฤษ มีขนาด 24 x 13 x 8 เซนติเมตร การเรียงอิฐเป็นการเรียงแบบสลับกัน และได้มีการยาแนวระหว่างอิฐ ซึ่งรอยยาแนวดังกล่าวมีลักษณะเป็นแนวนูนออกมา ปูนที่ใช้ในการก่อสร้างคาดว่าใช้ปูนที่ผลิตใน ประเทศไทย เนื่องจากมีข้อมูลว่าประเทศไทยเริ่มมีการผลิตปูนซีเมนต์ได้ ตั้งแต่ พ.ศ. 2456 ส่วนเหล็กเสริมที่ใช้กันในสมัยนั้นมีเพียงการใช้เหล็กเส้นกลมตันธรรมดา เนื่องจากยังไม่มีการผลิตหรือนำเข้ามาใช้ในประเทศ ในการก่อสร้างฐานรากนั้นใช้เป็นฐานรากแบบแผ่ เพราะในสมัยนั้นยังไม่มีการใช้เสาเข็ม และอาคารขนาด 2 ชั้น การใช้ฐานรากแผ่ก็เพียงพอแล้วโดยใช้ไม้สัก ซึ่งไม้ที่ใช้ก็เป็นท่อนซุงไม่ทราบขนาด จํานวนไม่น้อยกว่า 150 ตัน มาประกอบกันเป็นฐานราก การที่ฐานรากเป็นแบบแผ่นั้น ทําให้อาคารทรุดตัวได้มากกว่าฐานรากเสาเข็ม แต่อาคารดังกล่าวมีการทรุดตัวที่เท่ากัน จึงไม่ทำใหเกิดปัญหาต่อตัวโครงสร้าง การทรุดตัวจะสังเกตได้จากระยะห่างของพื้นอาคารและทางเท้าด้านข้าง จากการสํารวจเมื่อ พ.ศ. 2546 พบว่าระดับพื้นชั้นหนึ่งสูงจากพื้นถนนที่วัดได้โดยประมาณคือ 110 เซนติเมตร
ต่อมาใน พ.ศ. 2497 ได้ต่อเติมอาคารวิศวกรรมศาสตร์ 1 เพิ่มอีก 1 ชั้น เป็น 3 ชั้น และเปลี่ยนดาดฟ้าเป็นหลังคา โดยในสมัยนั้นท่าน ศ.อรุณ สรเทศน์ เป็นคณบดี มีงบประมาณในการต่อเติมอาคารประมาณ 1 ล้านบาท ส่วนของโครงหลังคาน้ันมีการออกแบบเป็นโครงถัก โดยวัสดุที่ใช้ทําเป็นไม้เต็ง การเลือกใช้โครงหลังคาเป็นไม้นั้นเนื่องจาก ในสมัยนั้นไม้หาได้ง่ายและมีราคาถูก ส่วนหลังคาอาคารใช้กระเบื้องที่ทำมาจากปูนซีเมนต์ที่เรียกว่า กระเบื้องวิบูลย์ศรี ซึ่งกระเบื้องดังกล่าวเป็นกระเบื้องคอนกรีตที่มีความสามารถในการรับแรงได้ประมาณ 100 กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร ต่อมาใน พ.ศ. 2528 ได้ซ่อมบำรุงหลังคา โดยเปลี่ยนจากกระเบื้องวิบูลย์ศรีมาใช้เป็นกระเบื้องซีแพคโมเนีย ซึ่งสามารถรับแรงได้ดีกว่า นอกจากนี้ได้เปลี่ยนไม้ระแนงโครงหลังคาทั้งหมดและเสริมจันทันอีกประมาณ 20% เนื่องจาก โครงหลังคาดังกล่าวชํารุดและรั่วซึม วัสดุที่ใช้เป็นไม้เต็งอาบนํ้ายาจากประเทศมาเลเซีย ลักษณะพื้นของอาคารวิศวกรรมศาสตร์ 1 ชั้น 1 และ 2 ในส่วนของห้องจะเป็นพื้นไม้ แต่ส่วนระเบียงทางเดินจะเป็นหินขัดแผ่นสี่เหลี่ยมจัตุรัส ขนาด 30 x 30 เซนติเมตร มาต่อกัน ส่วนพื้นของชั้น 3 จะใช้เป็นแผ่นคอนกรีตธรรมดาขนาด 30 x 30 เซนติเมตร สาเหตุที่พื้นชั้น 3 แตกต่างกับชั้น 1 และชั้น 2 เนื่องมาจากเคยเป็นดาดฟ้าของอาคารมาก่อน ข้อดีของการเลือกใช้กระเบื้องจัตุรัสมาต่อกันคือ จะไม่เกิดความเสียหายเนื่องมาจากการยืดหดตัวของพื้นอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ