พรูอิตต์–ไอโก

| พรูอิตต์–ไอโก |
| --- | --- |
เวนเดลล์ โอ. พรูอิตต์ โฮมส์ (Wendell O. Pruitt Homes) และ วิลเลียม ไอโก อะพาร์ตเมนตส์ คอมเพล็กซ์ (William Igoe Apartments complex)
ข้อมูลทั่วไป
ที่ตั้ง: เซนต์ลุยส์ รัฐมิสซูรี สหรัฐ
พิกัด: 38°38′32.24″N 90°12′33.95″W﻿ / ﻿38.6422889°N 90.2094306°W﻿ / 38.6422889; -90.2094306
สถานะ: ทุบทำลาย
พื้นที่: 57 เอเคอร์ (23 เฮกตาร์)
จำนวนบล็อก: 33
จำนวนยูนิต: 2,870
ความหนาแน่น: 50 units per acre (120 per hectare)
การก่อสร้าง
ก่อสร้างเมื่อ: 1951–1955
สถาปนิก: มิโนรุ ยามาซากิ
สถาปัตยกรรม: อินเตอร์เนชันนัล, มอเดิร์น
ทำลาย: 1972–1976
เวนเดลล์ โอ. พรูอิตต์ โฮมส์ (อังกฤษ: Wendell O. Pruitt Homes) และ วิลเลียม ไอโก อะพาร์ตเมนส์ (อังกฤษ: William Igoe Apartments) หรือที่นิยมเรียกรวมกันว่า พรูอิตต์–ไอโก (อังกฤษ: Pruitt–Igoe) เป็นอดีตโครงการที่อยู่อาศัยชนิดรัฐสนับสนุนบางส่วน เริ่มมีผู้ย้ายเข้าอยู่อาศัยครั้งแรกใน ค.ศ. 1954 ตั้งอยู่ในนครเซนต์ลุยส์ รัฐมิสซูรี สหรัฐ โครงการประกอบด้วยอาคารสูงสิบเอ็ดชั้นจำนวน 33 หลังที่ออกแบบด้วยสถาปัตยกรรมมอเดิร์น โดยมิโนรุ ยามาซากิ ถือเป็นหนึ่งในโครงการพัฒนาที่อยู่อาศัยสาธารณะที่ใหญ่ที่สุดของสหรัฐ ก่อนสร้างขึ้นด้วยเงินทุนสนับสนุนจากระดับประเทศบนจุดที่เคยเป็นสลัมในฐานะส่วนหนึ่งของโครงการฟื้นฟูนคร แม้ว่าโครงการนี้จะไม่มีการแบ่งแยกสีผิว แต่ผู้อยู่อาศัยเกือบทั้งหมดเป็นชาวแอฟริกัน-อเมริกัน ชื่อโครงการตั้งตามชาวเซนต์หลุยส์สองคนคือ เวนเดิล โอ. พรูอิตต์ นักนับเครื่องบินรบชางแอฟริกัน-อเมริกันในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง กับวิลเลียม แอล. ไอโก อดีตคองเกรสแมน เริ่มแรกจะแบ่งจัดสรรเขตพรูอิตต์สำหรับคนดำ และเขตไอโกสำหรับคนขาว กระนั้นการแบ่งแยกสีผิวในที่อยู่อาศัยถูกยกเลิกในเซนต์หลุยส์ใน ค.ศ. 1955 ก่อนการเปิดตัวโครงการ
แม้ว่าในตอนแรก โครงการจะได้รับการยกย่องในฐานะการปรับปรุงสภาพความเป็นอยู่ของผู้คน แต่ไม่นานหลังเปิดให้เข้าพักอาศัย ความเป็นอยู่ในโครงการเริ่มเลวร้ายลง และภายในกลางคริสต์ทศวรรษ 1960 โครงการเต็มไปด้วยอาชญากรรมและมีปัญหาขาดการดูแล รวมถึงประสบปัญหาการทำลายทรัพย์สินและปัญหาอาชญากรรมเยาวชน หลังจากนั้นมามีการเสนอโครงการต่าง ๆ เพื่อปรับสภาพแต่ทั้งหมดล้วนไม่ประสบความสำเร็จ ใน ค.ศ. 1970 ผู้อยู่อาศัยย้ายออกจากโครงการ จนเหลือห้องว่างมากกว่าสองในสาม และท้ายที่สุดใน ค.ศ. 1972 จึงเริ่มต้นการทำลายอาคารในโครงการด้วยการระเบิดอาคารผ่านการถ่ายทอดทางโทรทัศน์ ผู้อยู่อาศัยทั้งหมดย้ายออกและโครงการถูกทำลายจนเสร็จสิ้นในสี่ปีต่อมา
พรูอิตต์–ไอโก กลายมาเป็นสัญลักษณ์ของความล้มเหลวในความพยายามเปลี่ยนสังคมด้วยสถาปัตยกรรมมอเดิร์น นักวิจารณ์ ชาลส์ เจิงส์ อธิบายการทุบทำลายโครงการนี้ว่าเป็น "วันที่สถาปัตยกรรมมอเดิร์นตายลง" ในการวิเคราะห์เหตุการณ์ในยุคหลัง ๆ เริ่มหันเหมาให้น้ำหนักกับปัญหาการลดลงของประชากรในนครเซนต์ลุยส์ และปัญหาการเงินขององค์การที่ดูแลที่อยู่อาศัยของท้องถิ่น อาร์คีเท็กชรอลรีวิว ระบุว่ามุมมองในสมัยใหม่ต่อโครงการนี้มองว่า "ต้องล้มเหลวเข้าในสักวันมาตั้งแต่แรก" ข้อมูลจาก ค.ศ. 2024 พื้นที่ที่ในอดีตเป็นโครงการพรูอิตต์–ไอโก ยังคงถูกทิ้งร้างเป็นส่วนใหญ่
มีการกล่าวถึงและบทวจารณ์เกี่ยวกับพรูอิตต์–ไอโกอยู่มากมายในวรรณกรรมด้านสถาปัตยกรรม สถาปนิก วิลเลียม แรมรอธ (William Ramroth) บรรยายว่าพรูอิตต์–ไอโก เป็น "ภัยพิบัติด้านที่อยู่อาศัยสาธารณะที่มีชื่อเสียงเลวร้ายที่สุดในประวัติศาสตร์อเมริกัน" และเป็น "ตัวแบบ" (poster child) สำหรับโครงการพัฒนาที่อยู่อาศัยสาธารณะ กระนั้นก็ดี เสียงตอบรับในระยะแรกต่อโครงการนี้เป็นไปในทางบวก แม้ว่าโครงการจะไม่เคยได้รับรางวัลใด ๆ ก็ตาม ใน ค.ศ. 1951 ก่อนที่จะก่อสร้างแล้วเสร็จ บทความบน อาร์คีเท็กชรอลฟอรัม เขียนสรรเสริญแผนเดิมของยามาซากิ และเชิดชูว่าเป็น "ชุมชนแนวตั้งสำหรับคนจน" ผู้เขียนชีวประวัติของยามาซากิน พอล คิดเดอร์ (Paul Kidder) ชื่นชมโครงการนี้ว่าเป็น "ความพยายามอันทะเยอทะยานอย่างน่าอัศจรรย์ ก่อนที่จะกลายมาเป็นความน่าอับอาย" ความล้มเหลวและการทุบทำลายโครงการนี้ส่งผลกระทบต่อชื่อเสียงของยามาซากิในฐานะสถาปนิก และเขาเองยังยอมรับว่าตนเองเสียใจที่ได้ออกแบบอาคารเหล่านี้