stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พ.ศ. 2414

| --- | --- |
ศตวรรษ::  18  19  20
ปี::  2411  2412  2413  2414  2415  2416  2417
| --- | --- |
ปฏิทินสุริยคติไทย: 2414
ปฏิทินกริกอเรียน: 1871 MDCCCLXXI
Ab urbe condita: 2624
ปฏิทินอาร์มีเนีย: 1320 ԹՎ ՌՅԻ
ปฏิทินอัสซีเรีย: 6621
ปฏิทินบาไฮ: 27–28
ปฏิทินเบงกอล: 1278
ปฏิทินเบอร์เบอร์: 2821
ปีในรัชกาลอังกฤษ: 34 Vict. 1 – 35 Vict. 1
พุทธศักราช: 2415
ปฏิทินพม่า: 1233
ปฏิทินไบแซนไทน์: 7379–7380
ปฏิทินจีน: 庚午年 (มะเมียธาตุโลหะ) 4567 หรือ 4507     — ถึง — 辛未年 (มะแมธาตุโลหะ) 4568 หรือ 4508
ปฏิทินคอปติก: 1587–1588
ปฏิทินดิสคอร์เดีย: 3037
ปฏิทินเอธิโอเปีย: 1863–1864
ปฏิทินฮีบรู: 5631–5632
ปฏิทินฮินดู: 
 - วิกรมสมวัต: 1927–1928
 - ศกสมวัต: 1793–1794
 - กลียุค: 4972–4973
ปฏิทินโฮโลซีน: 11871
ปฏิทินอิกโบ: 871–872
ปฏิทินอิหร่าน: 1249–1250
ปฏิทินอิสลาม: 1287–1288
ปฏิทินญี่ปุ่น: ศักราชเมจิ 4 (明治４年)
ปฏิทินจูเช: N/A
ปฏิทินจูเลียน: กริกอเรียนลบ 12 วัน
ปฏิทินเกาหลี: 4204
ปฏิทินหมินกั๋ว: 41 ก่อน ROC 民前41年
กล่องนี้:  ดู คุย แก้
พุทธศักราช 2414 ตรงกับ
21 มีนาคม ค.ศ. 1871 - 9 มีนาคม ค.ศ. 1872 (นับวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 5 เป็นวันขึ้นปีใหม่)
ค.ศ. 1871 เป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันอาทิตย์ตามปฏิทินเกรกอเรียน
ค.ศ. 1872 เป็นปีอธิกสุรทินที่วันแรกเป็นวันจันทร์ตามปฏิทินเกรกอเรียน
ปีมะแม ตรีศก จุลศักราช 1233 (วันที่ 14 เมษายน เป็นวันเถลิงศก)
มหาศักราช 1793
รัตนโกสินทรศก 90
ผู้นำ

พระมหากษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 - 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
เจ้าประเทศราช:
เจ้าผู้ครองนครลำพูน: เจ้าไชยลังกาพิศาลโสภาคย์คุณ
เจ้าผู้ครองนครลำปาง: เจ้าวรญาณรังษี
เจ้าผู้ครองนครน่าน: เจ้าอนันตวรฤทธิเดช
เจ้าผู้ครองนครแพร่: พระยาพิมพิสารราชา
เหตุการณ์

26 มีนาคม - ฝรั่งเศสก่อตั้งหน่วยการปกครองท้องถิ่นปารีส
10 พฤษภาคม - ฝรั่งเศสยอมจำนนในสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย
28 มิถุนายน - สุริยุปราคาวงแหวน (ตะวันออกเฉียงใต้ของมหาสมุทรอินเดีย เกาะนิวกินี และตะวันตกของมหาสมุทรแปซิฟิก)
2 กรกฎาคม - จันทรุปราคาบางส่วน (มองเห็นได้ในสยาม)
8 ตุลาคม - เกิดอัคคีภัยครั้งใหญ่ตามฝั่งทะเลสาบมิชิแกน ทำให้มีผู้ไร้ที่อยู่อาศัยเกือบ 100,000 คน
12 ธันวาคม - สุริยุปราคาเต็มดวง (ประเทศอินเดีย มหาสมุทรอินเดีย ตอนเหนือของออสเตรเลีย และตะวันตกของมหาสมุทรแปซิฟิก)
1 มีนาคม (ค.ศ. 1872) - ก่อตั้งอุทยานแห่งชาติเยลโลว์สโตน (Yellowstone National Park) ในสหรัฐอเมริกา เป็นอุทยานแห่งชาติที่แรกของโลก
เหตุการณ์ > ไม่ทราบวัน

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสประเทศอินเดีย โดยแวะที่สิงคโปร์ ปีนัง ย่างกุ้ง และกัลกัตตา
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้ตั้งโรงเรียนหลวงแห่งแรกขึ้นในพระบรมมหาราชวัง คือโรงเรียนนายทหารมหาดเล็ก ต่อมาได้ย้ายไปยังพระตำหนักสวนกุหลาบ จึงเปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ
เริ่มการก่อสร้าง วัดมังกรกมลาวาส ใช้เวลาก่อสร้างประมาณ 8 ปี จึงเสร็จสมบูรณ์
วันเกิด

6 กรกฎาคม - พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภัททาวดีศรีราชธิดา (สิ้นพระชนม์ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2442)
17 กรกฎาคม - ไลโอเนล ไฟนิงเกอร์ จิตรกรชาวอเมริกัน-เยอรมัน (ถึงแก่กรรม 13 มกราคม พ.ศ. 2499)
19 สิงหาคม - ออวิลล์ ไรต์ นักประดิษฐ์ชาวอเมริกัน (ถึงแก่กรรม 30 มกราคม พ.ศ. 2491)
30 สิงหาคม - เออร์เนสต์ รูเทอร์ฟอร์ด นักฟิสิกส์ชาวนิวซีแลนด์ (ถึงแก่กรรม 19 ตุลาคม พ.ศ. 2480)
25 กันยายน - พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นกวีพจน์สุปรีชา (สิ้นพระชนม์ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2470)
23 ตุลาคม - พระยาอนุศาสน์จิตรกร จิตกรและช่างภาพประจำราชสำนัก (ถึงแก่อสัญกรรม 10 ตุลาคม พ.ศ. 2492)
1 พฤศจิกายน - สตีเฟน เครน นักเขียนชาวอเมริกัน (ถึงแก่กรรม 5 มิถุนายน พ.ศ. 2443)
3 พฤศจิกายน - พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าคำรบ อดีตอธิบดีกรมตำรวจ (สิ้นพระชนม์ 7 สิงหาคม พ.ศ. 2482)
25 พฤศจิกายน - พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธิดาจำรัสแสงศรี (สิ้นพระชนม์ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2440)
17 ธันวาคม - พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าฉายรัศมีหิรัญพรรณ (สิ้นพระชนม์ 9 เมษายน พ.ศ. 2471)
วันถึงแก่กรรม

11 พฤษภาคม - จอห์น เฮอร์เชล นักคณิตศาสตร์และนักดาราศาสตร์ชาวอังกฤษ (เกิด 7 มีนาคม พ.ศ. 2334)
18 ตุลาคม - ชาลส์ แบบเบจ นักคณิตศาสตร์และนักประดิษฐ์ชาวอังกฤษ (เกิด 26 ธันวาคม พ.ศ. 2334)
เจ้าไชยลังกาพิศาลโสภาคย์คุณ
พิชัย (แก้ความกำกวม)

พิชัย อาจหมายถึง
สถานที่

เทศบาลเมืองพิชัย
อำเภอพิชัย
สถานีรถไฟพิชัย
เครื่องราชกกุธภัณฑ์

พระมหาพิชัยมงกุฎ
บุคคล

พระยาพิชัยดาบหัก
เจ้าพระยาพิชัยญาติ (ดั่น บุนนาค)
เจ้าพระยาพิชัยราชา
พิชัย นริพทะพันธุ์
พิชัย รัตตกุล
พิชัย วาศนาส่ง
พิชัย สายโยธา
พิชัย เกียรติวินัยสกุล
มุเกศ อัมพานี

| มุเกศ อัมพานี |
| --- | --- |

เกิด: มุเกศ ธิรุภาอี อัมพานี  (1957-04-19) 19 เมษายน ค.ศ. 1957 (67 ปี) เอเดน, อาณานิคมเอเดน (เยเมน ในปัจจุบัน)
สัญชาติ:  อินเดีย
ศิษย์เก่า: Institute of Chemical Technology (วิศวกรรมศาสตร์บัณฑิต)
อาชีพ: ประธานและผู้อำนวยการจัดการบริษัทรีไลแอนซ์อินดัสตรีส์
คู่สมรส: นิตา อัมบานี (สมรส 1985)
บุตร: 3
บิดามารดา: ธีรุไทย อัมบานี
ญาติ: อนิล อัมบานี (น้องชาย)
มุเกศ ธิรุภาอี อัมพานี (อักษรโรมัน: Mukesh Dhirubhai Ambani) เกิดเมื่อวันที่ 19 เมษายน ค.ศ. 1957 เป็นนักธุรกิจชาวอินเดีย เป็นประธาน ผู้อำนวยการจัดการ และผู้ถือหุ้นใหญ่ของบริษัทรีไลแอนซ์อิสดัสตรีส์ (RIL) ได้รับการจัดอันดับให้เป็นบุคคลที่ร่ำรวยที่สุดอันดับ 4 ของโลก จากการจัดอันดับของนิตยสารฟอบส์ในปี ค.ศ. 2010 ด้วยมูลค่าทรัพย์สินสุทธิ 29.0 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
มุฮัมมัด แอดเมียร์ (นักคริกเกต)

มุฮัมมัด แอดเมียร์ (นักคริกเกต)
ข้อมูลอย่างเป็นทางการ
:
มุฮัมมัด แอดเมียร์ เกิดเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน ค.ศ. 1998 เป็นนักคริกเกตชายชาวปากีสถาน ซึ่งเริ่มเล่นตั้งแต่ปี ค.ศ. 2016 ในตำแหน่งแบทส์แมน ของทีมลาฮอร์
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน

| พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน |
| --- | --- |
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 2 พระองค์เจ้าชั้นเอก

ประสูติ: 15 ธันวาคม พ.ศ. 2366
สิ้นพระชนม์: 28 กันยายน พ.ศ. 2456 (89 ปี)
ราชวงศ์: จักรี
พระบิดา: พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
พระมารดา: เจ้าจอมมารดาลูกจันทน์เล็ก ในรัชกาลที่ 2
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน (15 ธันวาคม พ.ศ. 2366 — 28 กันยายน พ.ศ. 2456) พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาลูกจันทน์เล็ก สตรีเชื้อสายเจ้าจากหลวงพระบาง
พระประวัติ

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน ประสูติเมื่อวันจันทร์ เดือนอ้าย ขึ้น 13 ค่ำ ปีมะแม เบญจศก จ.ศ. 1185 ตรงกับวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2366 เป็นพระราชธิดาลำดับที่ 72 ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาลูกจันทน์เล็ก ธิดาเจ้าสุกเมืองหลวงพระบาง
พระองค์เจ้าแม้นเขียนทรงดำรงตำแหน่งเป็นองค์กุลเชษฐ์แห่งพระบรมวงศานุวงศ์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นเวลายาวนานเกือบ 15 ปี ตั้งแต่วันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2441 ต่อจากพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิเวศน์ ตราบจนสิ้นพระชนม์
ในปัจฉิมวัยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียนทรงพระประชวรหนัก สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงเสด็จมาเฝ้าพระอาการ กระทั่งพระองค์เจ้าแม้นเขียนสิ้นพระชนม์เมื่อวันอาทิตย์ เดือน 10 แรม 14 ค่ำ ปีฉลู เบญจศก จ.ศ. 1275 ตรงกับวันที่ 28 กันยายน พ.ศ. 2456 สิริพระชันษา 89 ปี นับเป็นพระราชบุตรในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยที่มีพระชันษาสูงที่สุดและมีพระชนม์ชีพเป็นพระองค์สุดท้าย ทรงดำรงพระชนม์ชีพยาวนานถึง 5 รัชกาล มีพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2457 ณ พระเมรุ วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร
พระจริยวัตร

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน เป็นที่เคารพนับถือของพระบรมวงศานุวงศ์โดยทั่วไป ด้วยพระจริยวัตรงดงามและทรงคุณูปการกับพระเจ้าลูกเธอในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวหลายพระองค์
ในคราวที่พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน มีพระชนมายุครบ 80 ปี พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จพระราชดำเนินไปที่พระตำหนักของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน ในพระบรมมหาราชวัง พระราชทานพระราชหัตถเลขาพระราชทานพร แลต้นไม้ทอง ต้นไม้เงิน กับเงิน 1,600 บาท เป็นส่วนทรงแสดงวุฒาปัจจายนกรรม ในการที่พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน มีพระชนมายุเจริญมา
นอกจากนี้พระองค์ทรงศรัทธาในพระพุทธศาสนา ทรงสร้างวัดขึ้นบริเวณทุ่งบางกะปิชื่อวัดบ้านทุ่งกระแจะแม้นเขียน และประทานชื่อหมู่บ้านแม้นเขียนเพื่อเป็นอนุสรณ์ ด้วยมุ่งหมายให้พุทธศาสนิกชนเชื้อลาวในพื้นที่มีสถานที่ปฏิบัติศาสนกิจ ครั้นหลังการเลิกทาสผู้คนจำนวนไม่น้อยเริ่มโยกย้ายจากแหล่งเดิมจึงทำให้มีศาสนิกชนน้อย พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียนทรงทราบถึงความยากลำบากของวัดจึงประทานเบี้ยแก่พระสงฆ์และสามเณรรูปละ 1 ตำลึงต่อเดือน ปัจจุบันวัดที่ทรงสร้างไว้เปลี่ยนนามเป็นวัดบ้านทุ่งเสรี โดยสร้างขึ้นใหม่และตั้งชื่อตามหมู่บ้านจัดสรร ปัจจุบันตั้งอยู่ในเขตสวนหลวง
พระเกียรติยศ

| ธรรมเนียมพระยศของ พระองค์เจ้าแม้นเขียน |
| --- | --- |
ธงประจำพระอิสริยยศ
การทูล: ใต้ฝ่าพระบาท
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: พ่ะย่ะค่ะ/เพคะ
พระเกียรติยศ > พระอิสริยยศ

15 ธันวาคม พ.ศ. 2366 — 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367 : พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน
21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367 — 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2411 : พระเจ้าน้องนางเธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน
11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2411 — 28 กันยายน พ.ศ. 2456 : พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2425 –  เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ (ม.จ.ก.) (ฝ่ายใน)
พ.ศ. 2436 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้า (ป.จ.) (ฝ่ายใน)
พ.ศ. 2447 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 4 ชั้นที่ 2 (ม.ป.ร.2)
พระเกียรติยศ > สถานที่อันเนื่องจากพระนาม

ตำหนักพระองค์เจ้าแม้นเขียน เขตพระราชฐานชั้นใน (พระบรมมหาราชวัง)
ซอยแม้นเขียน เขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร
วัดบ้านทุ่งกระแจะแม้นเขียน (ปัจจุบันคือวัดบ้านทุ่งเสรี) เขตสวนหลวง กรุงเทพมหานคร
พีดับเบิลยูจี เวิลด์แชมเปียนชิป

แชมป์โลก PWG เป็นตำแหน่งแชมป์โลกของสมาคม Pro Wrestling Guerrilla (PWG) ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม ค.ศ. 2003
สถิติการครองแชมป์

As of ตุลาคม 6, 2024.
| --- | --- |
†: Indicates the current champion
| Rank | Wrestler | No>  of reigns | Combined defenses | Combined days |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Bandido, Bandido | 1 | 3 | 863 |
| 2 | Cole, AdamAdam Cole | 1 | 7 | 538 |
| 3 | Sabre Jr., ZackZack Sabre Jr. | 1 | 5 | 489 |
| 4 | Steen, KevinKevin Steen | 3 | 10 | 469 |
| 5 | Strong, RoderickRoderick Strong | 1 | 7 | 449 |
| 6 | Cobb, JeffJeff Cobb | 1 | 3 | 427 |
| 7 | Hero, ChrisChris Hero | 1 | 10 | 425 |
| 8 | Ryan, JoeyJoey Ryan | 1 | 19 | 406 |
| 9 | Generico, ElEl Generico | 2 | 9 | 302 |
| 9 | Kazarian, FrankieFrankie Kazarian | 2 | 7 | 302 |
| 11 | Castagnoli, ClaudioClaudio Castagnoli | 1 | 6 | 287 |
| 12 | O'Reilly, KyleKyle O'Reilly | 1 | 3 | 203 |
| 13 | Richards, DaveyDavey Richards | 1 | 2 | 198 |
| 14 | Walter, Walter | 1 | 2 | 181 |
| 15 | Taylor, ChuckChuck Taylor | 2 | 1 | 176 |
| 16 | Tornado, HumanHuman Tornado | 2 | 4 | 175 |
| 17 | Danielson, BryanBryan Danielson | 2 | 5 | 160 |
| 18 | Daniel Garcia, Daniel Garcia † | 1 | 1 | 889+ |

| 19 | Dragon, SuperSuper Dragon | 1 | 8 | 140 |
| 20 | Pearce, AdamAdam Pearce | 1 | 3 | 139 |
| 21 | Styles, A.J.A.J. Styles | 1 | 4 | 126 |
| 22 | Omega, KennyKenny Omega | 1 | 0 | 98 |
| 23 | Ricochet, Ricochet | 1 | 1 | 83 |
| 24 | Ki, LowLow Ki | 1 | 1 | 32 |
| 25 | Lee, KeithKeith Lee | 1 | 0 | 29 |
แหล่งข้อมูลอื่น

Pro Wrestling Guerrilla.com
| ด ค กรายชื่อแชมป์โลก PWG |
| --- | --- |
2000s:  Frankie Kazarian  อดัม เพียร์ซ  Super Dragon  เอเจ สไตลส์  เควิน สตีน  Joey Ryan  Human Tornado  เอล เจเนริโก  ไบรอัน แดเนียลสัน  โลว์ กิ  คริส ฮีโร  เคนนี โอเมกา 
2010s:  Davey Richards  เกลาดีโอ กัสตัญโญลี  อดัม โคล  ไคล์ โอไรล์ลี  รอดริก สตรอง  Zack Sabre Jr.  Chuck Taylor  ริโคเชต์  คีธ ลี  วอลเตอร์  Jeff Cobb  Bandido 
2020s:  แดเนียล การ์เซีย (ปัจจุบัน)
ฟาโรห์เนบมาอัตเร

เนบมาอัตเร เป็นพระนามครองพระราชบัลลังก์ของฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณที่มีความคลุมเครือในหลักฐานยืนยันในสมัยปลายช่วงระหว่างกลางครั้งที่ 2 พระองค์อาจจะเป็นหนึ่งในสมาชิกราชวงศ์ในช่วงต้นราชวงศ์ที่สิบเจ็ดแห่งอียิปต์ และด้วยเหตุนี้จึงทำให้พระองค์ได้ครองราชย์เหนือพื้นที่เมืองธีบส์ อีกข้อสันนิษฐานหนึ่ง เยอร์เกน ฟอน เบ็คเคอราธ เชื่อว่า พระองค์เป็นฟาโรห์ที่ขึ้นมาปกครองในช่วงปลายของราชวงศ์ที่สิบหกแห่งอียิปต์
หลักฐานยืนยัน

พระนามครองพระราชบัลลังก์ เนบมาอัตเร ปรากฏอยู่บนหัวขวานทองสัมฤทธิ์ ซึ่งค้นพบในหลุมฝังศพที่อัสยูฏในอียิปต์กลาง และปัจจุบันอยู่ในพิพิธภัณฑ์บริติช แค็ตตาล็อกหมายเลข BM EA 63224 นอกจากนี้ยังพบพระนามดังกล่าวเดียวกันนี้จารึกไว้บนเครื่องรางหินสีดำรูปสิงโตที่ไม่ทราบที่มา และปัจจุบันอยู่ในพิพิธภัณฑ์เพตรี แค็ตตาล็อกหมายเลข 11587 ระดับความไม่แน่นอนส่งผลต่อความเป็นเจ้าของวัตถุโบราณเหล่านี้ เนื่องจากฟาโรห์อเมนโฮเทปที่ 3 ก็ทรงใช้พระนาม เนบมาอัตเร เช่นกัน อย่างไรก็ตาม หัวขวานสามารถระบุช่วงเวลาได้ถึงช่วงปลายของสมัยช่วงระหว่างกลางครั้งที่ 2 โดยพิจารณาจากรูปแบบของวัตถุโบราณและที่มา ในขณะที่ฟลินเดอร์ส เพตรี ระบุว่า เครื่องรางดังกล่าวถูกสร้างด้วยฝีมือหยาบเกินกว่าจะเป็นของฟาโรห์อเมนโฮเทปที่ 3 ได้ เพตรีได้เสนอความเห็นว่า เครื่องรางชิ้นนี้ถูกสร้างขึ้นในช่วงรัชสมัยฟาโรห์ไอบิ ซึ่งเป็นผู้ปกครองที่คลุมเครือในช่วงปลายของราชวงศ์ที่สิบสามแห่งอียิปต์ ซึ่งพระนามครองพระราชบัลลังก์บางส่วนยังคงหลงเหลืออยู่ในบันทึกพระนามแห่งตูรินในพระนาม "[...]มาอัตเร" อย่างไรก็ตาม การศึกษาล่าสุดของคิม รีฮอล์ตเกี่ยวกับบันทึกพระนามแห่งตูรินได้โต้แย้งข้อสันนิษฐานนี้ว่า เส้นขีดแนวตั้งในส่วนที่เสียหายของบันทึกก่อนหน้า "มาอัตเร" ได้ขีดทับอักษรอียิปต์โบราณ "เนบ"
ตำแหน่งตามลำดับเวลา

ตำแหน่งตามลำดับเวลาของฟาโรห์เนบมาอัตเรในสมัยช่วงระหว่างกลางครั้งที่ 2 นั้นไม่แน่นอนอย่างมาก เยอร์เกน ฟอน เบ็คเคอราธ นักไอย์คุปต์วิทยา ได้เสนอความเห็นว่า พระองค์เป็นผู้ปกครองที่มาจากราชวงศ์ที่สิบห้าหรือสิบหก ซึ่งเขาเห็นว่าราชวงศ์ที่เป็นเชื้อสายของฟาโรห์ชาวฮิกซอสทั้งหมด อีกข้อสันนิษฐานหนึ่ง คิม รีฮอล์ตได้ตั้งสมมติฐานว่า พระองค์เป็นฟาโรห์แห่งราชวงศ์ที่สิบเจ็ด ถึงแม้ว่าพระองค์จะปรากฏตำแหน่งในราชวงศ์โดยไม่ระบุรายละเอียดก็ตาม ข้อสันนิษฐานของรีฮอล์ตอ้างอิงมาจากกับการสังเกตว่าพระนาม เนบมาอัตเร ที่ปรากฏอยู่บนหัวขวานถูกพบในหลุมฝังศพเกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมการฝังศพหลุมทรงกลม (Pan-grave) โดยส่วนใหญ่วัฒนธรรมการฝังศพดังกล่าวจะเป็นของทหารรับจ้างชาวนิวเบียที่ว่าจ้างโดยผู้ปกครองของราชวงศ์ที่สิบเจ็ดในการต่อสู้กับศัตรูชาวฮิกซอส ดาร์เรล เบเฟอร์ นักไอยคุปต์วิทยา ชี้ให้เห็นว่าผู้ปกครองแห่งธีบส์ในช่วงเวลานั้นอาจจะจัดหาอาวุธดังกล่าวให้กับทหารรับจ้างจริงๆ
ภาษามากูวา

| Makuva |
| --- | --- |
Maku'a, Lóvaia
ประเทศที่มีการพูด: ติมอร์-เลสเต
จำนวนผู้พูด: สูญตั้งแต่ทศวรรศที่ 1950 ไปเป็น 56  (2010 census)
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  มาลาโย-โพลีเนเซีย (MP)นิวเคลียร์ MP(กลาง-ตะวันออก)ติมอร์-บาบาร์Luangic–Kisaric?Makuva
รหัสภาษา
ISO 639-3: lva
การใช้ในติมอร์ตะวันออก
Makuva, Maku'a หรือ Lóvaia เป็นภาษาในตระกูลภาษาออสโตรนีเซียนพูดในทางตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะติมอร์ ใกล้กับเมือง Tutuala มีผู้พูดแค่ 50 คนใน 1981 และได้รับอิทธิพลของภาษาข้างเคียงอย่างมาก คนรุ่นหลังมักเลือกใช้ภาษาฟาตาลูกูแทน
ฟาโรห์เนบคา

เนบคา (แปลว่า "เจ้าแห่งดวงวิญญาณ") เป็นพระนามครองราชย์ของฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณจากราชวงศ์ที่สามในสมัยราชอาณาจักรเก่าในช่วงศตวรรษที่ 27 ก่อนคริสตกาล พระองค์ทรงถูกคิดว่าเป็นฟาโรห์พระองค์เดียวกันกับฟาโรห์ที่ทรงมีพระนามภาษากรีกว่า Νεχέρωχις (เนเคอร์โอคริส Necherôchis หรือ เนเคอร์โอเฟรส Necherôphes) ที่บันทึกโดยนักบวชชาวอียิปต์นามว่า แมนิโธ ในช่วงเวลาต่อมาในสมัยราชอาณาจักรปโตเลมี
พระนามของฟาโรห์เนบคาได้บันทึกไว้เป็นพระนามอื่นจากหลุมฝังศพของนักบวชในลัทธิของพระองค์และในคาร์ทูชที่เป็นไปได้ว่าจะเกี่ยวข้องกับพระองค์จากเบอิต คัลลัฟ ซึ่งปรากฏอยู่ในบันทึกพระนามจากช่วงสมัยรามเสสของราชอาณาจักรใหม่ที่บันทึกขึ้นในช่วงเวลาภายหลังและภายในเนื้อความของบันทึกปาปิรุสเวสต์คาร์ ถ้าหากรอยตราประทับจากเบอิต คัลลัฟเป็นภาพพระนามของฟาโรห์เบคาจริง จะทำให้พระองค์ทรงเป็นฟาโรห์พระองค์แรกสุดท้ายที่ทรงบันทึกพระนามครองราชย์ด้วยวิธีดังกล่าว มิฉะนั้น การประทับตราดังกล่าวก็ถือว่าเกี่ยวข้องกับฟาโรห์ฮูนิได้
นักไอยคุปต์วิทยาส่วนใหญ่เชื่อว่า เนบคา เป็นพระนามครองราชย์ของฟาโรห์ซานัคต์ ซึ่งเป็นผู้ปกครองพระองค์ที่สามหรือสี่ของราชวงศ์ที่สาม ซึ่งปรากฏหลักฐานทางโบราณคดีที่สามารถยืนยันเล็กน้อยและทรงต้องครองราชย์เป็นระยะเวลาสั้น ๆ โดยข้อสมมติฐานที่เก่ากว่านั้นเป็นไปตามแหล่งข้อมูลจากสมัยราชอาณาจักรใหม่ ข้อมูลทั้งสองแหล่งได้ระบุว่าฟาโรห์เนบคาทรงเกี่ยวข้องกับการสถาปนาราชวงศ์ที่สาม ซึ่งเป็นข้อมูลที่ในปัจจุบันเชื่อว่าขัดแย้งกับหลักฐานทางโบราณคดี หลุมฝังพระบรมศพของฟาโรห์เนบคาไม่ได้ระบุตำแหน่งที่แน่นอนและมีการเสนอข้อสันนิษฐานสถานที่ฝังพระบรมศพอยู่สามแห่ง คือ มาสตาบาที่เบอิต คัลลัฟ ซึ่งฟาโรห์ซานัคต์ทรงโปรดให้สร้างขึ้นจากจอห์น การ์สแตง, โครงสร้างอิฐโคลนในอาบู ราวาช ซึ่งเชื่อว่าเป็นหลุมฝังพระบรมศพของฟาโรห์เนบคาจากสเวลิมและด็อดสัน และพีระมิดซาวเยต อัล'อัรยันเหนือที่ยังสร้างไม่แล้วเสร็จ
บรรณานุกรม

Wilkinson, Toby A. H. (1999). Early Dynastic Egypt. Strategies, Society and Security. London: Routledge. ISBN 978-0-415-18633-9.
Schneider, Thomas (2002). Lexikon der Pharaonen (ภาษาเยอรมัน). Düsseldorf: Albatros Verlag. ISBN 978-3-49-196053-4.
Leprohon, Ronald J. (2013). The great name: ancient Egyptian royal titulary. Writings from the ancient world, no. 33. Atlanta: Society of Biblical Literature. ISBN 978-1-58983-736-2.
ภาษามาราเนา

| ภาษามาราเนา |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: ฟิลิปปินส์
ภูมิภาค: มินดาเนากลาง
จำนวนผู้พูด: 1.15 ล้านคน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  ภาษากลุ่มมาลาโย-โพลีเนเซียภาษากลุ่มบอร์เนียว-ฟิลิปปินส์ภาษากลุ่มดาเนาภาษามาราเนา
สถานภาพทางการ
ผู้วางระเบียบ: Komisyon sa Wikang Filipino (คณะกรรมการภาษาฟิลิปิโน)
รหัสภาษา
ISO 639-2: phi
ISO 639-3: mrw
ของวิกิพีเดีย ที่วิกิมีเดีย อินคิวเบเตอร์
ภาษามาราเนา เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียน ใช้พูดในจังหวัดลาเนา เดล นอริเต และ ลาเนา เดล ซุร ในฟิลิปปินส์
ม้าบ้อง

ม้าบ้อง เป็นผีชนิดหนึ่งตามคติความเชื่อของชาวไทยวน เป็นผีจำพวกผีจะกละ หรือผีป่า ม้าบ้องมีรูปลักษณ์ท่อนบนลำตัวเป็นมนุษย์ส่วนมากเป็นหญิงสาวสวย แต่ท่อนล่างเป็นม้า
ม้าบ้อง โดยปกติจะไม่เห็นตัว แต่อาจจะได้ยินเสียงม้าหรือปรากฏบนรอยเท้าม้าตามพื้นดิน ม้าบ้องจะออกล่อลวงเหยื่อที่เป็นผู้ชาย โดยเฉพาะหนุ่มละอ่อนที่ไม่ประสีประสาในเรื่องทางเพศให้ตามเข้าไปถึงถิ่นที่อาศัยของมัน แล้วฆ่าทิ้งเสีย ซึ่งความเชื่อเรื่องม้าบ้องละม้ายคล้ายกับ เคลพี ของสกอตแลนด์, สคิลลา และเซนทอร์ ในเทพปกรณัมกรีก
ฟาโรห์เนบิไรรอที่สอง

เนบอิร์อาวที่ 2 (หรือเรียกอย่างอื่นว่า เนบอิร์อาอูที่ 2, เนบอิร์เอราเวทที่ 2) เป็นฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณจากราชวงศ์ที่สิบหก ซึ่งปกครองที่เมืองธีบส์ในสมัยช่วงระหว่างกลางครั้งที่สอง และสันนิษฐานว่าพระองค์อาจจะเป็นพระราชโอรสของฟาโรห์เนบอิร์อาวที่ 1 หลังจากการพระองค์สวรรคต ฟาโรห์เซเมนเร ซึ่งเป็นฟาโรห์ที่มีความคลุมเครือในหลักฐานยืนยันตัวตน ขึ้นมาครองพระราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์
การระบุตัวตน

โดยทั่วไปแล้วพระองค์ถูกสันนิษฐานโดยนักไอยคุปต์วิทยาบางคนว่าเป็นพระราชโอรสของผู้ปกครองก่อนหน้าของพระองค์นามว่า เนบอิร์อาวที่ 1 เนื่องจากพระนาม เนบอิร์อาว ปรากฏน้อยมากในแหล่งข้อมูลทางประวัติศาสตร์อียิปต์โบราณ ซึ่งแตกต่างจากพระราชบิดาที่สันนิษฐานว่าปกครองอียิปต์บนเป็นเวลา 26 ปี พระองค์เป็นฟาโรห์ที่มีคลุมเครืออย่างมาก เนื่องจากขาดแหล่งข้อมูลทางโบราณคดีร่วมสมัย
ปรากฏเพียงหลักฐานยืนยันตัวตนที่ไม่ได้ถูกสร้างร่วมสมัยกับพระองค์สองชิ้น คือ การกล่าวถึงพระนามส่วนพระองค์ในบันทึกพระนามแห่งตูริน ซึ่งบันทึกขึ้นในช่วงสมัยฟาโรห์แรเมซีสที่ 2  (ตำแหน่งคอลัมน์ที่ 13 บรรทัดที่ 5, พระนามครองพระราชบัลลังก์สูญหาย) และรูปหล่อทองสัมฤทธิ์เทพฮาร์โปเครติส (Cairo 38189) บนฐานทั้งสี่ด้านของรูปหล่อมีการสลักพระนามลงในคาร์ทูช ได้แก่ "บินปุ", "อาโมส", "เทพเซวัดจ์เอนเร ผู้ล่วงลับ" และ "เทพเนเฟอร์คาเร ผู้ล่วงลับ" ตามลำดับ สองพระนามแรกน่าจะเป็นเจ้าชายสองพระองค์จากราชวงศ์ที่สิบเจ็ดแห่งอียิปต์ ซึ่งจะเข้ามาแทนที่ราชวงศ์ที่สิบหกหลังจากนั้นไม่นาน พระนาม เซวัดจ์เอนเร เป็นพระนามครองพระราชบัลลังก์ของฟาโรห์เนบอิร์อาวที่ 1 และก็เชื่อกันว่า พระนาม เนเฟอร์คาเร เป็นพระนามครองพระราชบัลลังก์ของฟาโรห์เนบอิร์อาวที่ 2 ที่ยังไม่มีการพิสูจน์ การค้นพบนี้ยังเป็นเรื่องแปลกมาก เนื่องจากลัทธิการบูชาเทพฮาร์โพเครตีสและรูปหล่อดังกล่าว มีอายุย้อนไปถึงแค่สมัยราชวงศ์ปโตเลมี กล่าวคือ ประมาณ 1,500 ปีหลังจากที่บุคคลที่ปรากฏพระนามอยู่บนรูปหล่อนั้นทรงมีพระชนม์ชีพอยู่
ต่อมาฟาโรห์ที่มีคลุมเครือเหมือนกันพระนามว่า เซเมนเร ได้ขึ้นมาครองพระราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์  ซึ่งปรากฏหลักฐานยืนยันเพีงชิ้นเดียวคือ ขวานที่จารึกพระนามครองพระราชบัลลังก์ของพระองค์ หลังจากรัชสมัยของฟาโรห์เซเมนเร ฟาโรห์ผู้มีพระนามว่า เบบิอังค์ ก็ทรงขึ้นครองพระราชบัลลังก์ต่อ โดยปกครองเป็นระยะเวลา 12 ตามที่ระบุในบันทึกพระนามแห่งตูริน
ภาษามาซิโดเนีย

| มาซิโดเนีย |
| --- | --- |
македонски - มาแกดันสกี
ประเทศที่มีการพูด: นอร์ทมาซิโดเนีย แอลเบเนีย กรีซ เซอร์เบีย
จำนวนผู้พูด: ประมาณ 1.7 ล้านคน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: อินโด-ยูโรเปียน  สลาวิกสลาวิกใต้สลาวิกตะวันออกเฉียงใต้มาซิโดเนีย
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ: นอร์ทมาซิโดเนีย
รหัสภาษา
ISO 639-1: mk
ISO 639-2: mac (B) mkd (T)
ISO 639-3: mkd

ภาษามาซิโดเนีย
ภาษามาซิโดเนีย เป็นภาษาราชการของประเทศนอร์ทมาซิโดเนีย จัดอยู่ในกลุ่มภาษาสลาฟ
พัวเจี้ยง

| พัวเจี้ยง |
| --- | --- |
潘璋

ขุนพลฝ่ายขวา (右將軍)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 223 (223) – ค.ศ. 234 (234)
กษัตริย์: ซุนกวน
ขุนพลที่สงบทางเหนือ (平北將軍)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 222 (222) – ค.ศ. 223 (223)
กษัตริย์: ซุนกวน
เจ้าเมืองซงหยง (襄陽太守)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 222 (222) – ค.ศ. 223 (223)
กษัตริย์: ซุนกวน
ขุนพลเดชขจร (振威將軍)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 219 (219) – ค.ศ. 222 (222)
เจ้าเมืองกู้หลิง (固陵太守)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 219 (219) – ค.ศ. 222 (222)
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ไม่ทราบ เทศมณฑลกว้าน มณฑลชานตง
เสียชีวิต: ค.ศ. 234
บุตร: Pan Ping
อาชีพ: ขุนศึก
ชื่อรอง: เหวินกุ่ย (文珪)
ตำแหน่ง: ลี่หยางโหฺว (溧陽侯)

พัวเจี้ยง (จีน: 潘璋; พินอิน: Pān Zhāng; ถึงแก่กรรม ค.ศ. 234) เป็นขุนพลรับใช้ภายใต้ขุนศึก ซุนกวน ในช่วงปลาย ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก เขายังคงรับใช้ในรัฐง่อก๊ก (ก่อตั้งโดยซุนกวน) ในสมัยสามก๊กจนเขาถึงแก่กรรม
ความชอบครั้งสำคัญคือ การรบที่ซอกเขาเจาสัน  ซึ่งพัวเจี้ยงได่ขุดหลุมพลางไว้และจับกวนอูได้ที่นั่นพร้อมด้วยกวนเป๋ง (บุตรบุญธรรม) พัวเจี้ยงได้เอาง้าวของกวนอูมาเป็นอาวุธของตน เป็นผู้ออกรบลวงฮองตง ทหารเอกของพระเจ้าเล่าปี่ให้ตกเข้าไปในที่ล้อมหน้าเมืองอิเหลง แล้วให้ทหารระดมยิงเกาทัณฑ์ ถูกซอกคอฮองตงกลับไปตายที่ทัพหลวง ในที่สุดได้รบพุ่งกับกวนหินบุตรกวนอูตัวต่อตัว ถูกกวนหินฟันตาย กวนหินได้ง้าวของกวนอูจากพัวเจี้ยงคืนไป ตำแหน่งสุดท้ายของพัวเจี้ยง เป็นเจ้าเมืองเซียงหยัง (ซงหยง) และมียศทหารเป็นอิ้วเจียงจวิน (นายพล)
ม้าต๋ง

| ม้าต๋ง> ขุนนางแห่งง่อก๊กแห่งง่อก๊ก |
| --- | --- |
ยุคในประวัติศาสตร์: ยุคสามก๊ก
ม้าต๋ง เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กที่มีตัวจริง
เดิม ม้าต๋งเป็นนายทหารเล่าเจี้ยง ต่อมาเข้ากับซุนกวน ร่วมรบในศึกกวนอู และเป็นคนสั่งยิงธนูให้ฮองตงเสียชีวิต ซุนกวนเคยจะให้ม้าเซ็กเธาว์ของกวนอูให้ดูแลแต่ถูกปฏิเสธ ภายหลังถูกบิฮอง และเปาสูหยินลอบสังหาร เพื่อต้องการนำหัวกลับมาเข้าจ๊กก๊กเหมือนเดิม
ตามประวัติศาสตร์ไม่พบว่าถูกสังหาร แต่พบว่าได้รับใช้ง่อก๊กจนจบชีวิต
ภาษาอาข่า

| ภาษาอาข่า |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: พม่า, จีน, ลาว, ไทย, เวียดนาม
ชาติพันธุ์: ชาวอาข่า
จำนวนผู้พูด: ประมาณ 600,000 คน  (2007)
ตระกูลภาษา: จีน-ทิเบต  (ทิเบต-พม่า)โลโล–พม่าโลโลใต้ฮานอยด์ภาษาอาข่า
ภาษาถิ่น: Ako Asong                  
รหัสภาษา
ISO 639-3: ahk
ภาษาอาข่า เป็นภาษาที่ชาวอาข่าใช้พูดในภาคใต้ของจีน (มณฑลยูนนาน), ภาคตะวันออกของพม่า (รัฐฉาน), ภาคเหนือของลาว และภาคเหนือของไทย
นักวิชาการตะวันตกจัดให้ภาษาอาข่า ภาษาฮานี และภาษาโฮนีอยู่ในภาษากลุ่มฮานี โดยถือว่าทั้งสามภาษานี้เป็นภาษาที่ไม่สามารถเข้าใจซึ่งกันและกันได้ แต่ใกล้ชิดกันอย่างมาก กลุ่มภาษาฮานีจัดอยู่ในกลุ่มย่อยโลโลใต้ของกลุ่มโลโล ส่วนนักภาษาศาสตร์ชาวจีนจัดให้ภาษากลุ่มฮานีทั้งหมด (ซึ่งรวมถึงภาษาอาข่า) เป็นภาษาถิ่นของภาษาเดียวกันตามรายงานการจำแนกกลุ่มชาติพันธุ์อย่างเป็นทางการของจีนที่จัดผู้พูดภาษากลุ่มฮานีทั้งหมดให้เป็นกลุ่มชาติพันธุ์เดียวกัน
ผู้พูดภาษาอาข่าอาศัยอยู่ในพื้นที่ภูเขาห่างไกลที่ซึ่งภาษาอาข่าได้พัฒนาเป็นแนวต่อเนื่องภาษาถิ่นที่มีขอบเขตกว้างขวาง ภาษาถิ่นจากหมู่บ้านที่ตั้งอยู่ห่างกันเพียง 10 กิโลเมตรอาจมีความแตกต่างกันอย่างเด่นชัด ความโดดเดี่ยวของชุมชนอาข่าก็ทำให้หลายหมู่บ้านแตกแขนงภาษาถิ่นออกไป วิธภาษาที่อยู่ตรงปลายทั้งสองด้านของแนวต่อเนื่องภาษาถิ่นจึงไม่สามารถเข้าใจซึ่งกันและกันได้
อ่านเพิ่ม

Hansson, Inga-Lill (2003). "Akha".  ใน Graham Thurgood and Randy J. LaPolla (บ.ก.). The Sino-Tibetan Languages. Routledge Language Family Series. London &New York: Routledge. pp. 236–252.
Lewis, Paul (1968). "Akha phonology". Anthropological Linguistics. 10 (2): 8–18. JSTOR 30029167.
Lewis, Paul (1973). "Tone in the Akha language". Anthropological Linguistics. 15 (4): 183–188. JSTOR 30029534.
Nishida Tatsuo 西田 龍雄 (1966).  アカ語の音素体系: タイ国北部における山地民アカ族の言語の記述的研究 [A Preliminary Report on the Akha Language ―A Language of a Hill Tribe in Northern Thailand]. 音声科学研究 Studia phonologica (ภาษาญี่ปุ่น). 4 (1): 1–36. hdl:2433/52611.
แหล่งข้อมูลอื่น

ELAR archive of Archaic Akha language documentation materials
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  อิสราเอล