stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย
อภิเษกสมรส > พระราชสกุล

สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงอยู่ในราชวงศ์ฮันโนเฟอร์ แม้บางคนจะให้ราชสกุล d'Este หรือ Welf กับพระองค์ แต่ก็มิทรงจำเป็นต้องใช้ราชสกุลเหล่านี้ (เชื้อสายพระองค์อื่นในราชวงศ์ฮันโนเฟอร์ได้ใช้ราชสกุลฮันโนเฟอร์ในประเทศอังกฤษ) ส่วนพระราชสวามีของพระองค์ทรงอยู่ในราชวงศ์ซัคเซิน-โคบวร์คและโกทาและหลังจากการเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย ราชวงศ์นี้ได้ครองราชสมบัติอังกฤษด้วยตัวบุคคลคือ พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 พระราชโอรสและรัชทายาทในราชบัลลังก์ ตามธรรมเนียมปฏิบัติของพวกผู้ดีและเชื้อพระวงศ์ ภรรยาจะไม่ได้รับการเป็นสมาชิกในบ้านของสามี แต่ยังคงเป็นของบ้านตนเองอยู่ ดังนั้นสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียจึงมิได้ทรงอยู่ในราชวงศ์ซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา ในฐานะทรงเป็นสตรีสมรสแล้ว นักวงศ์วานวิทยาได้กำหนดราชสกุลของพระองค์เป็น ฟอน เว็ตติน (von Wettin) ซึ่งอิงหลักฐานจากสำนักงานตราประจำราชตระกูลแห่งอังกฤษ (College of Arms) ดังนั้นบางครั้งพระองค์ทรงเป็นรู้จักว่า อเล็กซานดรินา วิกตอเรีย ฟอน เว็ตติน ราชสกุลเดิม ฮันโนเฟอร์
ขณะที่เจ้าชายทรงอยู่ในราชวงศ์ซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา ราชวงศ์เยอรมันได้สืบเชื้อสายมาจากนสาขาของเจ้าชายเออร์เนสแห่งราชวงศ์เว็ตติน สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงขอให้เจ้าพนักงานกำหนดหาสาขาของเจ้าชายอัลเบิร์ตและราชสกุลในการอภิเษกของพระองค์เองว่าเป็นอันใด หลังจากการตวจสอบบันทึกต่าง ๆ จากจดหมายเหตุในราชวงศ์ซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา พวกเขารายงานว่าราชสกุลส่วนพระองค์ของพระราชสวามี ในฐานะที่เป็นเรื่องเกี่ยวกับสมาชิกพระองค์อื่นทั้งในสาขาของเจ้าชายเออร์เนสและเจ้าชายอัลเบิร์ต นั่นคือ เว็ตติน (หรือ ฟอน เว็ตติน) เอกสารต่าง ๆ ของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียยังบันทึกถึงการไม่โปรดชื่อของราชสกุลนี้ไว้อีกด้วย
สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 5 พระราชนัดดาของพระองค์ทรงศึกษาถึงประเด็นดังกล่าวอย่างถี่ถ้วนอีกครั้งเมื่อทรงเปลี่ยนชื่อราชสกุลและราชวงศ์เป็นวินด์เซอร์ในปีค.ศ. 1917 สำนักงานตราประจำราชตระกูลได้แจ้งพระองค์ทรงทราบว่าราชสกุลเดิมก่อนการเปลี่ยนแปลงคือ เว็ตติน ในปี ค.ศ. 1958 พระราชโองการตามคำแนะนำของคณะองคมนตรีได้ปรับเปลี่ยนการตัดสินใจในปีค.ศ. 1917 โดยการให้เชื้อสายในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 บางพระองค์ใช้ชื่อราชสกุลเป็น เม้านท์แบ็ตเต็น-วินด์เซอร์ การให้ใช้ชื่อราชสกุลนี้ไม่ได้นำมาใช้กับเจ้าชายชาลส์ เจ้าชายแห่งเวลส์และพระโอรสทั้งสองพระองค์ แต่แค่ใช้กับเชื้อสายพระองค์อื่นของสมเด็จพระราชินีนาถกับเจ้าชายฟิลิปที่ไม่ได้ขึ้นครองราชสมบัติเพียงเท่านั้น ตามตัวบทกฎหมายแล้ว องค์พระประมุขที่ครองราชย์"ทุกพระองค์"ตั้งแต่ปีค.ศ. 1917 เป็นต้นไปมีพระราชสกุล "วินด์เซอร์" แม้ว่าจะเสด็จพระราชสมภพในพระราชวงศ์หรือไม่ก็ตาม
การเมืองในยุควิกตอเรียตอนต้น

คณะรัฐมนตรีของพีลต้องเผชิญกับวิกฤตการณ์อย่างหนึ่งซึ่งเกี่ยวกับการเลิกล้มกฎหมายข้าวโพด (ภาษีสินค้านำเข้าพวกธัญพืช) พวกพรรคทอรีหลาย ๆ คน (ตอนนั้นก็เป็นที่รู้จักว่า พวกอนุรักษนิยม) คัดค้านการล้มเลิกกฎหมายดังกล่าว แต่ว่าพวกพรรคทอรี (หรือ "พวกพีลไลท์") และพวกพรรดวิกโดยส่วนมากสนับสนุนกฎหมายนี้ พีลได้ลาออกเมื่อปีค.ศ. 1846 หลังจากการเลิกล้มกฎหมายได้ผ่านความเห็นชอบไปอย่างหวุดหวิด และลอร์ด จอห์น รัสเซลล์ได้เข้ามาทำหน้าที่แทน ถึงแม้ว่าคณะรัฐมนตรีของรัสเซลล์เป็นพวกวิกแต่ก็ไม่เป็นที่โปรดปรานต่อสมเด็จพระราชินีนาถ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ก้าวร้าวต่อพระองค์คือ พาลเมอร์สตัน รัฐมนตรีต่างประเทศ ซึ่งทำการใด ๆ โดยไม่ปรึกษาคณะรัฐมนตรี นายกรัฐมนตรีและสมเด็จพระราชินีนาถอยู่บ่อยครั้ง
ในปีค.ศ. 1849 สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงฝากคำติเตียนกับลอร์ดรัสเซลล์ โดยทรงอ้างว่าพาล์มเมอร์สตันได้ส่งแถลงการณ์ทางราชการต่าง ๆ ไปยังประมุขต่างประเทศโดยที่พระองค์ไม่ทรงรับรู้ด้วย พระองค์ทรงเน้นย้ำถึงการคัดค้านอยู่หลายครั้งในปี ค.ศ. 1850 แต่ไม่ประสบผลสำเร็จ เมื่อถึงปีค.ศ. 1851 ลอร์ดพาล์มเมอร์สตันได้ถูกปลดออกจากตำแหน่ง โดยในตอนนั้นเขาได้ประกาศความเห็นชอบของรัฐบาลอังกฤษต่อการก่อรัฐประหารของประธานาธิบดีหลุยส์-นโปเลียน โบนาปาร์ตในประเทศฝรั่งเศสโดยไม่ได้ปรึกษากับนายกรัฐมนตรีมาก่อนล่วงหน้า
ในช่วงเวลาที่รัสเซลล์เป็นนายกรัฐมนตรียังได้เห็นถึงการทำให้สมเด็จพระราชินีนาถทรงทุกข์โดยส่วนตัว ในปีค.ศ. 1849 ก็มีผู้ชายชาวไอริชที่ตกงานและอารมณ์หงุดหงิดที่ชื่อว่า วิลเลียม แฮมิลตัน พยายามทำให้สมเด็จพระราชินีนาถทรงตกพระทัยโดยการยิงปืนบรรจุดินปืนขณะที่รถม้าพระที่นั่งดำเนินไปตามถนน Constitution Hill ในกรุงลอนดอน แฮมิลตันมีโทษตามพระราชบัญญัติปี ค.ศ. 1842 โดยยอมรับว่าได้กระทำผิดและรับโทษสูงสุดด้วยการถูกเนรเทศออกนอกประเทศเป็นเวลาเจ็ดปี
ในปีค.ศ. 1850 สมเด็จพระราชินีทรงได้รับการบาดเจ็บเมื่อพระองค์ทรงถูกจู่โจมจากโรเบิร์ต เพท ที่คาดว่าเป็นอดีตทหารในกองทัพที่วิกลจริต ในขณะที่สมเด็จพระราชินีนาถทรงประทับมาในรถม้าพระที่นั่ง เขาตีพระองค์ด้วยปืน ทำให้พระมาลาหลุดกระเด็นออกมาและทำให้พระองค์มีอาการฟกช้ำ ต่อมาเพทได้ถูกสอบสวนพิจารณาคดี เขาได้รับการพิสูจน์ว่าไม่มีความวิกลจริตเลยและได้รับโทษเช่นเดียวกับแฮมิลตัน
ไอร์แลนด์

สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียในวัยดรุณีทรงตกหลุมรักเเคว้นไอร์แลนด์ โดยทรงเลือกที่จะเสด็จไปพักผ่อนที่เมืองคิลลาร์เนย์ ในมณฑลเคอร์รี่ ที่อยู่ในระหว่างกระบวนการที่ทำให้เป็นเมืองท่องเที่ยวชั้นแนวหน้าเมืองหนึ่งของศตวรรษที่ 19 ความรักในเกาะไอร์แลนด์ของพระองค์เข้ากันได้กับควาบอบอุ่นแบบไอริชช่วงแรกต่อสมเด็จพระราชินีนาถในวัยดรุณี เมื่อปีค.ศ. 1845 ไอร์แลนด์ประสบกับปัญหามันฝรั่งเหี่ยวแห้งที่ทำให้ชาวไอริชเสียชีวิตไปจำนวนหนึ่งล้านคนมากกว่าสี่ปีและอีกล้านคนได้อพยพออกนอกประเทศไป ในการตอบสนองปัญหาที่ต่อมาได้เรียกว่า "ความอดอยากมันฝรั่งในไอร์แลนด์" (Irish Potato Famine) พระนางทรงบริจาคเงินส่วนพระองค์ (จำนวน 5,000 ปอนด์สเตอร์ลิง) ให้กับชาวไอริชที่หิวโหย
นโยบายต่าง ๆ ของลอร์ดรัสเซลล์ได้รับการตำหนิอยู่บ่อยครั้งในเรื่องการทำให้ความอดอยากอย่างรุนแรงเลวร้ายมากขึ้นไปอีก ทำให้ชาวไอริชหนึ่งล้านคนต้องเสียชีวิต ซึ่งส่งผลกระทบในด้านลบต่อชื่อเสียงของสมเด็จพระราชินีนาถในประเทศไอร์แลนด์
สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงเป็นผู้สนับสนุนเข้มแข็งต่อชาวไอริช พระองค์ทรงสนับสนุนความแย้ง Maynooth Grant และได้ทรงทำให้เกิดเรื่องใหญ่ขณะเสด็จเยือนเเคว้นไอร์แลนด์ด้วยการเสด็จไปเยี่ยมโรงเรียนสอนศาสนา
การเสด็จเยือนไอร์แลนด์อย่างเป็นทางการครั้งแรกของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียในปีค.ศ. 1849 ได้จัดขึ้นอย่างเป็นเฉพาะกิจโดยลอร์ดคลาเร็นดอน ซึ่งเป็นผู้ว่าราชแห่งไอร์แลนด์ หัวหน้ากลุ่มบริหารของบริติชที่พยายามจะดึงความสนใจจากเรื่องความอดอยากและทำให้นักการเมืองบริติชตื่นตัวกับเรื่องความตึงเครียดของวิกฤติดังกล่าวในไอร์แลนด์โดยผ่านการเสด็จมาของสมเด็จพระราชินีนาถ ถึงแม้จะมีผลกระทบด้านลบในเรื่องความอดอยากต่อชื่อเสียงของสมเด็จพระราชินีนาถ พระองค์ก็ยังทรงเป็นที่นิยมชมชอบอย่างเพียงพอสำหรับพวกชาตินิยมในการจบการประชุมพรรคด้วยการร้องเพลง ก็อดเซฟเดอะควีน
อย่างไรก็ตาม ในช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1870 และ 1880 ความชื่นชอบในระบอบกษัตริย์ได้เสื่อมถอยลงอย่างมาก โดยส่วนหนึ่งมาจากสมเด็จพระราชินีนาถทรงปฏิเสธที่จะเสด็จเยือนไอร์แลนด์เพื่อไปในการคัดค้านการตัดสินใจของเทศบาลเมืองดับลินที่จะไม่ร่วมแสดงความยินดีกับการอภิเษกสมรสของเจ้าชายแห่งเวลส์กับเจ้าหญิงอเล็กซานดราแห่งเดนมาร์ก และการประสูติของเจ้าชายอัลเบิร์ต วิกเตอร์ พระโอรสองค์โตของทั้งสองพระองค์
สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงปฏิเสธความกดดันอันซ้ำซากจากนายกรัฐมนตรี ผู้ว่าราชการไอร์แลนด์และแม้แต่สมาชิกในพระราชวงศ์ต่าง ๆ มากมายในการสร้างพระราชฐานในประเทศไอร์แลนด์ ลอร์ดมิเดิลตัน อดีตหัวหน้าพรรคสหภาพแรงงานของไอร์แลนด์ ซึ่งเขียนบันทึกความทรงจำในปี ค.ศ. 1930 เรื่อง Ireland: Dupe or Heroine? (ไอร์แลนด์: การหลอกลวงหรือวีรสตรี) โดยบรรยายว่าการตัดสินใจดังกล่าวของพระองค์ถึงว่าเป็นหายนะแก่ระบอบกษัตริย์และการปกครองของอังกฤษในประเทศไอร์แลนด์
สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียเสด็จเยือนประเทศไอร์แลนด์เป็นครั้งสุดท้ายในปี ค.ศ. 1900 เพื่อทรงขอให้ชายชาวไอริชเข้าร่วมในกองทัพบกอังกฤษและสู้รบในสงครามบัวร์ครั้งที่สอง พวกฝ่ายค้านชาตินิยมต่อการเสด็จมาเยือนไอร์แลนด์ของพระองค์นำโดยอาร์เธอร์ กริฟฟิธ ที่ได้ก่อตั้งองค์กรหนึ่งที่ชื่อว่า Cumann na nGaedheal (ภาษาไอร์แลนด์: สมาคมแห่งชาวเกลส์) เพื่อรวมตัวกันคัดค้าน ในอีกห้าปีต่อมา กริฟฟิธได้ใช้ความคุ้นเคยต่าง ๆ ที่สร้างในช่วงการรณรงค์ต่อต้านการเสด็จเยือนไอร์แลนด์ของสมเด็จพระราชินีนาถเพื่อสร้างความเคลื่อนไหวทางการเมืองแบบใหม่ที่เรียกว่า ซินน์ ไฟน์ (Sinn Fein)
การเป็นหม้าย

เจ้าชายพระราชสวามีสิ้นพระชนม์ด้วยโรคไทฟอยด์อย่างที่สงสัยกันเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม ค.ศ. 1861 ได้สร้างความโทมนัสอย่างแสนสาหัสให้กับสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียซึ่งได้ทรงตกอยู่ในสภาพการไว้ทุกข์กึ่งถาวรและฉลองพระองค์เป็นสีดำตลอดพระชนม์ชีพที่เหลือ พระองค์ทรงหลีกเลี่ยงการปรากฏองค์ในที่สาธารณะและไม่ค่อยเสด็จเข้ากรุงลอนดอนในอีกหลายปีต่อมา การหลบพระองค์จากสาธารณชนทำให้มีพระนามเรียกเล่น ๆ ว่า "แม่หม้ายแห่งวินด์เซอร์" พระองค์ทรงเห็นเจ้าชายเอ็ดเวิร์ด เจ้าชายแห่งเวลส์ที่ทรงใช้ชีวิตวัยเยาว์อย่างไม่รอบคอบและเหลวไหลไร้สาระ เป็นต้นเหตุของการสิ้นพระชนม์ของพระชนก
สมเด็จพระราชินีนาถทรงพึ่งพามหาดเล็กชาวสกอตชื่อ จอห์น บราวน์ เพิ่มมากขึ้น ถึงกับได้มีการกล่าวอ้างว่าทรงมีความสัมพันธ์แบบชู้สาวหรือการอภิเษกสมรสแบบเงียบ ๆ เกิดขึ้น แต่ทั้งสองข้อหาเป็นเพียงแค่การทำให้เสียชื่อเสียง ย่อหน้าหนึ่งในบทความของเปโตรเนลลา ไวแอ็ต ในหนังสือพิมพ์เดลีเมล์ (ฉบับวันที่ 2 พฤศจิกายน ค.ศ. 2549) กล่าวว่า วูดโรว์ ไวแอ็ต ซึ่งเป็นบิดาของเธอได้พบกับเอลิซาเบธ โบวส์-ลีออน พระราชชนนีในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ในทศวรรษที่ 1980 และเสด็จมาที่บ้านเพื่อรับประทานพระกระยาหารกลางวันและค่ำอยู่เป็นประจำ ครั้งหนึ่งของการรับประทานอาหารการสนทนาดำเนินมาถึงเรื่องของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียกับจอห์น บราวน์ พระราชชนนีก็ทรงอ้างว่าพระองค์ทรงพบเอกสารในหอจดหมายเหตุของพระราชวงศ์ที่ปราสาทวินด์เซอร์ ซึ่งในนั้นเขียนไว้ว่าทั้งสองคนได้อภิเษกกัน เมื่อทรงถามพระองค์ว่าทรงทำเช่นไรกับการค้นพบเอกสารฉบับนั้น พระองค์ตรัสตอบว่าพระองค์ได้ทรงเผามันทิ้งไป
สมุดบันทึกเล่มหนึ่งที่ถูกค้นพบเมื่อไม่นานมานี้บันทึกคำสารภาพที่คิดเอาเองขณะมีอาการตรีทูตของบาทหลวงประจำพระองค์สมเด็จพระราชินีนาถ ซึ่งเขาได้ยอมรับกับนักการเมืองคนหนึ่งว่าเขาได้เป็นประธานในการอภิเษกสมรสอย่างลับ ๆ ระหว่างสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียกับจอห์น บราวน์ นักประวัติศาสตร์แค่เพียงบางคนก็เชื่อความน่าเชื่อถือของสมุดบันทึกเล่มนี้ อย่างไรก็ดี พระศพของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียได้วางลงอยู่ในพระศพ โดยมีของที่ระลึกสองชุดวางไว้บนพระศพตามความต้องการของพระองค์ ขวามือของพระองค์จะมีเสื้อคลุมของเจ้าชายอัลเบิร์ตตัวหนึ่งวางอยู่ ส่วนทางซ้ายมือจะเป็นเส้นผมของบราวน์วางไว้คู่กับรูปภาพของเขา ข่าวลือเกี่ยวกับความสัมพันธ์และการอภิเษกสมรสทำให้พระองค์มีพระนามเรียกเล่น ๆ อีกอย่างหนึ่งว่า "นางบราวน์"
การปลีกพระองค์อยู่โดดเดี่ยวจากสาธารณชนทำให้ความนิยมในระบอบกษัตริย์เสื่อมถอยลงอย่างมาก และแม้กระทั่งผลักดันให้เกิดความเคลื่อนไหวของพวกสนับสนุนการเป็นสาธารณรัฐเพิ่มขึ้นไปด้วย แม้ว่าพระองค์จะทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจมากมาย แต่ก็มิได้ทรงมีบทบาทในการปกครองมากเท่าใดนัก ยังคงหลบซ่อนพระองค์อยู่ในพระราชฐานอย่างปราสาทบัลมอรัลในสกอตแลนด์ หรือ ตำหนักออสบอร์น บนเกาะไวท์ ในขณะนั้นรัฐสภาก็ได้การผ่านกฎหมายฉบับหนึ่งที่สำคัญที่สุดในศตวรรษที่ 19 คือ พระราชบัญญัติการปฏิรูป ค.ศ. 1867 (Reform Act 1867) ออกมา ลอร์ดพาล์มเมอร์สตันค้ดค้านการปฏิรูปการเลือกตั้งอย่างชนิดหัวชนฝา แต่สมัยการเป็นนายกรัฐมนตรีของเขาหมดลงหลังจากถึงแก่กรรมในปีค.ศ. 1865 ซึ่งเอิร์ลรัสเซลล์ (ซึ่งเป็นลอร์ด จอห์น รัสเซลล์ ในอดีต) ได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแทน จากนั้นก็เป็นลอร์ดดาร์บี้ ซึ่งในสมัยการเป็นนายกรัฐมนตรีของเขาก็ได้ผ่านพระราชบัญญัติการปฏิรูปออกมาเป็นผลสำเร็จ
ปลายพระชนม์ชีพ

ค.ศ. 1887 สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ก็ได้จัดงานพระราชพิธีกาญจนาภิเษกให้กับสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย พระองค์ทรงครองราชสมบัติครบรอบปีที่ห้าสิบในวันที่ 20 มิถุนายน ค.ศ. 1887 โดยมีการจัดงานเลี้ยงพระกระยาหารซึ่งกษัตริย์และเจ้าชายจากราชวงศ์ในยุโรป 50 พระองค์ทรงได้รับเชิญมา แม้ว่าพระองค์จะมิทรงตระหนักถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้น แต่ก็มีการวางแผนไว้อย่างเปิดเผยโดยพวกต่อสู้เพื่ออิสรภาพชาวไอริชที่จะระเบิดมหาวิหารเวสต์มินส์เตอร์ขณะที่สมเด็จพระราชินีนาถเสด็จไปร่วมในงานขอบคุณพระเจ้า การลอบปลงพระชนม์ครั้งนี้เป็นที่รู้จักกันว่า "The Jubilee Plot" (แผนลอบสังหารในงานกาญจนาภิเษก) วันต่อมาพระองค์ทรงประทับในขบวนเสด็จ ซึ่งมาร์ค ทเวนได้กล่าวไว้ว่า "ทอดยาวไปสุดสายตาตลอดสองข้างฝั่ง" ในช่วงเวลานั้นสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงเป็นองค์พระมุขอังกฤษที่เป็นที่นิยมอย่างสูงสุด
สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียก็ต้องทรงอดทนกับสมัยการเป็นนายกรัฐมนตรีของวิลเลียม เอวาร์ต แกลดสโตนอีกครั้งหนึ่งในปี ค.ศ. 1892 หลังจากพระราชบัญญัติปกครองตนเองของไอร์แลนด์ของเขาไม่ได้รับคะแนนเสียง เขาจึงลาออกไปในปีค.ศ. 1894 แล้วมีผู้มารับหน้าที่แทนคือ ลอร์ดโรสเบรี ซึ่งสังกัดพรรคเสรีนิยมที่สนับสนุนลัทธิจักรวรรดินิยม แล้วมีผู้สืบทอดตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคือ ลอร์ดซอลสบรี ซึ่งดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจวบจนกระทั่งสิ้นรัชกาลของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย
22 กันยายน ค.ศ. 1896 สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงแซงหน้าสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 3 ในฐานะที่เป็นพระประมุขที่ทรงครองราชสมบัติยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์อังกฤษ สกอตแลนด์ และสหราชอาณาจักร พระองค์จึงทรงประสงค์ให้เลื่อนการเฉลิมฉลองของประชาชนแบบพิเศษต่าง ๆ ออกไปถึงปีค.ศ. 1897 พร้อมพระราชพิธีพัชราภิเษกของพระองค์ นายโจเซฟ แชมเบอร์เลน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอาณานิคมได้เสนอว่าพระราชพิธีพัชราภิเษกควรจะจัดให้เป็นการเฉลิมฉลองทั่วจักรวรรดิอังกฤษ
ดังนั้นนายกรัฐมนตรีของอาณานิคมที่ปกครองตนเองต่าง ๆ พร้อมกับครอบครัวได้รับเชิญให้มาร่วมในงานฉลอง ในขบวนเสด็จที่สมเด็จพระราชินีนาถทรงเข้าร่วมประกอบด้วยกองทหารจากอาณานิคมและดินแดนในปกครองอังกฤษแต่ละแห่ง พร้อมกับทารที่ส่งมาจากเจ้าครองรัฐหรือหัวหน้าดินแดนของอินเดีย (ซึ่งขึ้นกับสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย จักรพรรดินีนาถแห่งอินเดีย) การเฉลิมฉลองพระราชพิธีพัชราภิเษกก็ได้เป็นโอกาสที่แสดงถึงความรักอันท่วมท้นอย่างมากต่อสมเด็จพระราชินีนาถในวัย 70 พรรษาเศษ ซึ่งในขณะนั้นได้ประทับอยู่บนรถเข็น
นักประวัติศาสตร์บางคนคิดว่าสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงฉลองพระองค์สีขาวในพระราชพิธีพัชราภิเษกเพียงเท่านั้น ถึงแม้จะมิทรงสีดำอย่างที่ทรงฉลองพระองค์มาตลอดเวลาตั้งแต่การสิ้นพระชนม์ของพระราชสวามี
ช่วงปลายพระชนม์ชีพของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย สหราชอาณาจักรได้เข้าไปเกี่ยวข้องกับสงครามบัวร์ครั้งที่สอง ซึ่งได้รับการสนับสนุนอย่างกระตือรือร้นจากพระองค์ ชีวิตส่วนพระองค์ก็ทรงพบกับความโทมนัสอยู่หลายครั้ง รวมถึงการสิ้นพระชนม์ของพระราชโอรสทั้งสองพระองค์คือ เจ้าชายอัลเฟรด ดยุกแห่งซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา (ซึ่งก็คือ ดยุกแห่งเอดินบะระ) และเจ้าชายเลโอโพลด์ ดยุกแห่งออลบานี และพระราชธิดาคือ เจ้าหญิงอลิซ (ต่อมาคือ แกรนด์ดัชเชสพระชายาแห่งเฮสส์) และพระราชนัดดาสามพระองค์คือ เจ้าชายอัลเบิร์ต วิกเตอร์ ดยุกแห่งคลาเรนซ์ เจ้าชายอัลเฟรดแห่งเอดินบะระและซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา และเจ้าชายคริสเตียน วิกเตอร์แห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ การปฏิบัติพระราชกรณียกิจในด้านพิธีการต่อประชาชนครั้งสุดท้ายเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1899 เมื่อเสด็จไปในการวางฐานหินสำหรับอาคารหลังใหม่ของพิพิธภัณฑ์เซาท์เค็นชิงตัน ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในปัจจุบันคือ พิพิธภัณฑ์วิกตอเรียและอัลเบิร์ต
สวรรคต

ตามธรรมเนียมที่ได้ทรงปฏิบัติมาตลอดตั้งแต่การเป็นหม้าย สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงใช้เวลาในวันคริสต์มาสที่ตำหนักออสบอร์น (เจ้าชายอัลเบิร์ต ทรงออกแบบไว้) อยู่บนเกาะไวท์ พระองค์เสด็จสวรรคตในที่แห่งนั้นด้วยอาการเส้นพระโลหิตในพระสมอง​แตกในสมองเมื่อวันที่ 22 มกราคม ค.ศ. 1901 สิริพระชนมพรรษา 81 พรรษา ขณะใกล้สวรรคตได้มีพระราชโอรส ซึ่งจะขึ้นครองราชสมบัติเป็นกษัตริย์องค์ต่อไปและจักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี พระราชนัดดาพระองค์ใหญ่เสด็จมาเฝ้าฯ พระราชโอรสของพระองค์ได้ยกพระบรมศพลงในหีบพระบรมศพ ซึ่งทรงฉลองพระองค์สีขาวและผ้าคลุมพระพักตร์อภิเษกสมรสอย่างที่มีพระประสงค์เอาไว้ งานพระราชพิธีพระบรมศพมีขึ้นในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ และหลังจากประดิษฐานพระบรมศพไว้ให้ประชาชนเคารพเป็นเวลาสองวัน พระบรมศพของพระองค์ถูกฝังลงเคียงข้างเจ้าชายอัลเบิร์ตในสุสานหลวงฟร็อกมอร์ ปราสาทวินด์เซอร์ เนื่องจากสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียมิโปรดงานพิธีศพสีดำ กรุงลอนดอนจึงประดับประดาด้วยระย้าที่เป็นสีม่วงและสีขาว ที่จริงแล้วเมื่อพระบรมศพฝังลงในสุสานหลวงฟร็อกมอร์แล้ว หิมะก็เริ่มตกลงมาทำให้พื้นดินกลายเป็นสีขาว ซึ่งทำให้แนวคิดเรื่องงานพระราชพิธีพระบรมศพของพระองค์สมบูรณ์แบบ สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงครองสิริราชสมบัติรวมทั้งสิ้น 63 ปี 7 เดือน 2 วัน ซึ่งเป็นรัชกาลที่ยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์อังกฤษ ณ ขณะนั้น สถิตินี้ยังคงอยู่อีกหลายทศวรรษ จนกระทั่งสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ทรงครองราชย์นานทำลายสถิติของพระองค์ได้ในปี ค.ศ. 2015
เจ้าชายแห่งเวลส์ พระราชโอรสองค์โตในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียทรงสืบราชสมบัติเป็นสมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 การเสด็จสวรรคตของพระองค์ทำให้การปกครองของราชวงศ์ฮันโนเฟอร์สิ้นสุดลงในสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ ส่วนพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 ทรงอยู่ในราชวงศ์ซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา ซึ่งสืบทอดมาจากพระชนกคือ เจ้าชายอัลเบิร์ต
พระราชอิสริยยศ

| ธรรมเนียมพระยศของ สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย |
| --- | --- |
พระราชลัญจกร
ตราประจำพระองค์
การทูล: เฮอร์มาเจสตี (ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท)
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: ยัวร์มาเจสตี (พระพุทธเจ้าข้า/เพคะ)
24 พฤษภาคม ค.ศ. 1819 - 20 มิถุนายน ค.ศ. 1837: เจ้าหญิงอเล็กซานดรินา วิกตอเรียแห่งเคนต์ (Her Royal Highness Princess Alexandrina Victoria of Kent)
20 มิถุนายน ค.ศ. 1837 - 22 มกราคม ค.ศ. 1901 : สมเด็จพระราชินีนาถแห่งสหราชอาณาจักร (Her Majesty The Queen of the United Kingdom)
1 พฤษภาคม ค.ศ. 1876 - 22 มกราคม ค.ศ. 1901: สมเด็จพระจักรพรรดินีนาถแห่งอินเดีย (Her Imperial Majesty The Queen-Empress)
|  |
| --- | --- |
ตราอาร์ม (นอกสกอตแลนด์): ตราอาร์ม (ในสกอตแลนด์)
พระราชอิสริยยศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2423 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
พ.ศ. 2430 –  เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ (ม.จ.ก.) (ฝ่ายใน)
เหตุเรือล่มในจังหวัดภูเก็ต พ.ศ. 2561

| --- | --- |
ซากของเรือลำที่เกิดอุบัติเหตุ
วันที่: 5 กรกฎาคม ค.ศ. 2018 (2018-07-05)
ที่ตั้ง: ใกล้จังหวัดภูเก็ต ประเทศไทย
ชื่ออื่น: เรือเดินสมุทรฟีนิกซ์ และเรือเดินสมุทรเซเรนิตา ล่ม
สาเหตุ: พายุ
เสียชีวิต: 47 ราย
บาดเจ็บไม่ถึงตาย: 37 ราย
เมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2561 เรือท่องเที่ยวสามลำล่มและจมในบริเวณ เกาะเฮ ใกล้จังหวัดภูเก็ต ประเทศไทย ในช่วงที่เกิดพายุฉับพลัน มีผู้เสียชีวิตสี่สิบเจ็ดราย และสามรายสูญหายไป ทุกคนอยู่บนเรือสองชั้นฟีนิกซ์ พีซี ไดวฟ์วิง ซึ่งมีผู้คน 105 คน ประกอบด้วยนักท่องเที่ยว 93 คน (ทั้งหมดเป็นชาวจีนยกเว้นเพียง 2 คนเป็นชาวยุโรป)  และมีไกด์นำเที่ยวลงเรือไปด้วยอีก 12 คน เรือลำดังกล่าวกำลังเดินทางจากเกาะราชากลับท่าเรืออ่าวฉลอง กำหนดการออกเดินทาง 16.30 น. มี นาย สมจริง บุญธรรม เป็น กัปตันเรือ
เรือลำที่สองที่ล่มในวันดังกล่าวได้แก่ เรือยอซท์ ชื่อเรือ เซเรนิตา  ได้ล่มลง บริเวณเกาะไม้ท่อน ผู้โดยสาร 42 คน ซึ่งได้รับการช่วยเหลือ รอดชีวิตทั้งหมด กัปตันเรือลำเรือได้แก่ นาย เมธา หลิมสกุล
เรือลำที่สามที่ล่มในวันดังกล่าว ได้แก่ เรือเจ็ตสกีของนักท่องเที่ยวชาวรัสเซียล่ม มีผู้โดยสาร 2 คน ล่มบริเวณเกาะราชา ได้รับการช่วยเหลือทั้งสองคน ผู้ประสบภัยเรือล่มในวันนั้นรวม 149 ราย
การค้นหาและกู้ภัย

มีเรือประมงลำหนึ่งที่อยู่ใกล้ ๆ มาถึงที่เกิดเหตุและสามารถช่วยเหลือผู้โดยสาร 48 คนขึ้นมาจากน้ำ ส่วนผู้หญิงอีกคนหนึ่งได้รับการช่วยเหลือในบริเวณห่างจากเรือหลายไมล์ อย่างไรก็ตาม ได้พบว่าบุคคลรายอื่น ๆ ที่อยู่กับเธอนั้นเสียชีวิตทั้งหมด ในขณะที่ผู้บาดเจ็บสามสิบเจ็ดรายได้รับการส่งไปยังโรงพยาบาลในจังหวัดภูเก็ตเพื่อรับการรักษา
หน่วยงานรัฐจังหวัดภูเก็ตจัดภารกิจการค้นหาและกู้ภัยโดยเฮลิคอปเตอร์, ตำรวจ และเรือประมง ตั้งแต่วันที่ 6 กรกฎาคม มีการพบศพ 33 ราย และผู้คน 23 รายสูญหาย ซึ่งทั้งหมดเป็นชาวจีน ผู้โดยสารที่พบส่วนใหญ่สวมเสื้อชูชีพ
นักการทูตจากสถานกงสุลจีนและสถานทูตในกรุงเทพฯเดินทางมายังภูเก็ตเพื่อเข้าเยี่ยมผู้รอดชีวิตและช่วยการค้นหาและกู้ภัย ส่วนนักดำน้ำชาวจีนที่เคยไปทางเหนือของประเทศไทยเพื่อช่วยเหลือในปฏิบัติการค้นหาและกู้ภัยถ้ำหลวงก็เดินทางไปจังหวัดภูเก็ตเพื่อค้นหาผู้รอดชีวิตจากเหตุเรือล่มเช่นกัน ซึ่งเชื่อกันว่าเรืออยู่ใต้น้ำลึกลงไป 120 ฟุต (37 เมตร)
ภายหลังเหตุการณ์

พลเอก ประวิตร วงษ์สุวรรณ ได้ให้สัมภาษณ์ตอนหนึ่ง เกี่ยวกับเหตุเรือล่มว่า "เรื่องนี้เป็นเรื่องที่คนจีนทำนักท่องเที่ยวจีนเอง สร้างเรือเอง ไม่ทำตามกฎของเรา แล้วจะให้เราเรียกอะไร ก็มันเป็นเรื่องของเขา" ภายหลังการให้สัมภาษณ์คนจีนจำนวนมากแสดงความไม่พอใจต่อการสัมภาษณ์ในครั้งนี้ จน พลเอก ประวิตร ได้ออกมาขอโทษคนจีนในท้ายที่สุด โดย พลเอก ประวิตร อ้างว่าได้รับรายงานมาเช่นนั้น
หลังเกิดเหตุการณ์พบว่านักท่องเที่ยวชาวจีนนั้นได้ลดลงเป็นจำนวนมาก ทั้งคนไทยและคนจีนต่างวิจารณ์เพราะโศกนาฏกรรมดังกล่าวเกิดขึ้นในเวลา 16.00 น. ของวันที่ 5 ก.ค. แต่กว่าจะมีทีมค้นหาจะออกไปค้นหาก็ 06.00 น. ของวันรุ่งขึ้น
ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิได้ออกมาตรฐานเพิ่มการอำนวยความสะดวกให้คนจีนโดยเพิ่มช่องทางพิเศษสำหรับผู้ที่ถือหนังสือตรวจคนเข้าเมืองของประเทศจีนโดยเฉพาะเพื่อเป็นการเอาใจนักท่องเที่ยวจากประเทศจีน
ต่อมาวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2561 นาย นิพัฒน์ กลัดนาค อายุ 37 ปี นักประดาน้ำของ บริษัท สปิท เทค จำกัด ได้เสียชีวิตลงที่โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต ภายหลังปฏิบัติหน้าที่กู้เรือจนได้รับบาดเจ็บเข้าโรงพยาบาลตั้งแต่วันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2561
สื่อมวลชนของประเทศไทยได้เสนอข่าวอุบัติเหตุทางน้ำที่ร้ายแรงที่สุดของประเทศไทย ซึ่งเป็นอุบัติเหตุเรือชนกัน เกิดเมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2535 มีผู้เสียชีวิต 119 ราย โดยเป็นเหตุเรือบรรทุกน้ำมัน กัปตันเรือ ปรีชา เพชรชู ขับเรือชนเรือโดยสาร 2 ชั้น ชื่อเรือ นาวาประทีป 111 กัปตันเรือ ประยูร ย๊ะกบ ที่อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี โดยผลการสอบสวนระบุว่า นาย ประยูร ย๊ะกบ เร่งความเร็วเรือโดยหวังว่าจะพ้น ทำให้เรือนาวาประทีป 111 ได้จมลง รวมถึงข่าวเรือบรรทุกสินค้าชนเรือประมง ที่ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี เหตุเกิดเมื่อวันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2561 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 4 รายซึ่งเป็นอุบัติเหตุเรือชนกันครั้งร้ายแรงรองลงมาของประเทศไทย
เหตุเรือล่มที่มีผู้เสียชีวิตรองลงมาได้แก่ เหตุเรือล่มที่เขื่อนอุบลรัตน์ เมื่อวันที่ 23 กันยายน พ.ศ. 2533 มีผู้เสียชีวิต 39 ราย และเหตุการณ์เรือล่มที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เมื่อวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2559 มีผู้เสียชีวิต 28 ราย และเหตุเรือขนส่งแรงงานต่างด้าวล่ม เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ที่จังหวัดระนอง มีผู้เสียชีวิต 22 ราย
อติรุจ กิตติพัฒนะ

| อติรุจ กิตติพัฒนะ |
| --- | --- |
เกิด: 8 มิถุนายน พ.ศ. 2534 (33 ปี) จังหวัดสุโขทัย ประเทศไทย
การศึกษา: คณะการสื่อสารมวลชน สาขาการประชาสัมพันธ์และการโฆษณา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อาชีพ:  นักร้อง  นักแสดง  พิธีกร  ผู้ประกาศข่าว  นักจัดรายการวิทยุ  ยูทูบเบอร์ 
ปีปฏิบัติงาน: พ.ศ. 2555–ปัจจุบัน
องค์การ: (อดีต) เดอะ วัน เอ็นเตอร์ไพรส์ (2555–2562)  (ปัจจุบัน) ช่อง 3 เอชดี (2562–ปัจจุบัน)   นักแสดงอิสระ (2567 - ปัจจุบัน)
มีชื่อเสียงจาก: เดอะสตาร์ ค้นฟ้าคว้าดาว ข่าววันใหม่ โหนกระแส
คู่สมรส: พ.ญ.ศิดลยา สุทธิพงษ์เกียรติ
อติรุจ กิตติพัฒนะ ชื่อเล่น แคน (เกิด 8 มิถุนายน พ.ศ. 2534) เป็นที่รู้จักกันจากการแข่งขันรายการ เดอะสตาร์ ค้นฟ้าคว้าดาว ปี 8 เป็นอดีตนักร้อง,นักแสดง,พิธีกรและผู้ประกาศข่าวสังกัด เดอะ วัน เอ็นเตอร์ไพรส์ และพิธีกรข่าวรายการ โหนกระแส ซึ่งมาทำหน้าที่แทน กรรชัย กำเนิดพลอย ปัจจุบันเป็นผู้ประกาศข่าวช่อง 3 เอชดี, ดีเจกรีนเวฟ และนักแสดงอิสระ
ประวัติ

อติรุจ กิตติพัฒนะ เกิดที่ตำบลเมืองสวรรคโลก อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย ด้านการศึกษา จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนสวรรค์อนันต์วิทยา และระดับปริญญาตรี คณะการสื่อสารมวลชน สาขาการประชาสัมพันธ์และการโฆษณา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ด้านวงการบันเทิง

อติรุจ เคยเข้าประกวดในรายการเดอะสตาร์ ค้นฟ้าคว้าดาว มาแล้ว 2 ครั้ง คือ ปี 6 และปี 7 ทั้ง 2 ครั้งเขาผ่านเข้ารอบได้มากที่สุดเพียงรอบ 20 คนสุดท้ายเท่านั้น จนกระทั่งตัดสินใจมาประกวด เดอะสตาร์ ค้นฟ้าคว้าดาว ปี 8 อีกครั้ง จนได้รับตำแหน่งรองชนะเลิศอันดับ 3 ต่อมาได้เข้าสู่วงการบันเทิงอย่างเต็มตัว โดยมีทั้งผลงานเพลง และงานแสดง แต่ก็ไม่ได้รับความนิยมมากมายนัก อติรุจจึงผันตัวมาเป็นพิธีกรรายการ เรื่องของเรื่อง และได้เป็นผู้ประกาศข่าวของช่องวัน 31 อย่างเต็มตัว โดยการชักชวนของ ภาคภูมิ พันธุ์สถิตย์ (ซึ่งก่อนหน้านี้ อติรุจเคยสอบเข้าเป็นผู้ประกาศข่าวของสำนักข่าวไทย ทางโมเดิร์นไนน์ทีวี ได้สำเร็จ แต่ติดปัญหาการเรียนที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จึงขอถอนตัว และมุ่งหน้าเรียนให้จบ) ก่อนที่ในปลายปี พ.ศ. 2562 อติรุจจะย้ายมาเป็นผู้ประกาศข่าวทางช่อง 3 เอชดี และเริ่มรายการข่าวครั้งแรก คือ ข่าววันใหม่ โดยเริ่มดำเนินรายการตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2563 ต่อมา วันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2564 ได้เข้ามาเป็น 1 ในทีมผู้ประกาศข่าวของรายการ เรื่องเล่าหน้าหนึ่ง และเริ่มดำเนินรายการในวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2564 เป็นต้นไป นอกจากนั้น แคน อติรุจ ยังได้เป็นผู้ประกาศข่าวในช่วงวันเสาร์และอาทิตย์ เช่น ข่าว 3 ยามเช้า เสาร์ - อาทิตย์, ขันข่าวเช้าตรู่ เสาร์ - อาทิตย์ และ เรื่องเด่นเย็นนี้ เสาร์ - อาทิตย์ จากนั้น วันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2566 แคน อติรุจ ได้รับการติดต่อจาก กรรชัย กำเนิดพลอย ให้มาดำเนินรายการ โหนกระแส แทน 1 วัน และเมื่อดำเนินรายการแล้ว ก็ได้รับความนิยม และได้รับคำชื่นชมจากผู้ชมในชาวเน็ตเป็นจำนวนมาก จนได้รับหมอบหมายให้เป็นผู้ดำเนินรายการสำรองอีก 1 คน เมื่อผู้ดำเนินรายการหลักติดภารกิจ (โดยสลับกับ อริสรา กำธรเจริญ และภาษิต อภิญญาวาท ในบางครั้ง) นอกจากตอนนี้จะเป็นผู้ประกาศข่าวช่อง 3 แล้วเขายังเป็นดีเจกรีนเวฟ และนักแสดงอิสระโดยเขารับงานแสดงได้ทุกช่อง
ด้านชีวิตส่วนตัว

อติรุจ สมรสกับแฟนสาวนอกวงการ เป็นจักษุแพทย์ทำงานอยู่ที่ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย คือ พ.ญ.ศิดลยา สุทธิพงษ์เกียรติ หรือ หมอใบชา เมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2568 ที่ผ่านมา หลังจากที่คบหาดูใจกันมา 4 ปี ซึ่งได้จัดพิธีสมรสที่โรงแรม The Athenee Hotel Bangkok