คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
การค้นพบและนวัตกรรม > คิดค้นและพัฒนา

ผลงานการคิดค้นและพัฒนาของคณาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีอยู่หลายด้านด้วยกัน โดยผลงานการคิดค้นและพัฒนาที่โดดเด่นส่วนใหญ่จะเป็นการพัฒนาพันธุ์พืชเพื่อเกษตรกรสำหรับใช้ในการเพิ่มรายได้และผลผลิต ตลอดจนเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันให้กับประเทศ ผลงานการคิดค้นและพัฒนาที่โดดเด่น อาทิ
คิดค้นและพัฒนาพันธุ์ "สยามบลูฮาร์ดดี้" บัวฝรั่งดอกสีน้ำเงินลูกผสมต้นแรกของโลก บัวดังกล่าวเป็น​บัว​ลูกผสม​ระหว่าง​สกุล​ย่อย Nymphaea (บัว​ฝรั่ง) กับ​สกุล​ย่อย Brachyceras (บัว​ผัน) ต้นแรกของโลก ลักษณะ​เด่นคือส่วนด​อก​จะมีเฉด​สีน้ำเงิน (ม่วง-น้ำเงิน) ซึ่งคล้ายกับสีของ​บัว​ผัน
คิดค้นและพัฒนาพันธุ์ "เบญจมาศพันธุ์เกษตรศาสตร์ 60"  โดยดอกเบญจมาศพันธุ์ดังกล่าวได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อจากสายพันธุ์ Teihei และทำการฉายรังสีแกมมาแบบเฉียบพลัน โดยใช้ต้นกำเนิดรังสีและปริมาณที่แตกต่างกันออกไป ทำให้ได้เบญจมาศพันธุ์กลายที่มีศักยภาพในทางการค้า จำนวน 6 พันธุ์ ได้แก่ พันธุ์เกษตรศาสตร์ 60-1, 60-2, 60-3, 60-4, 60-5 และ 60-6 ซึ่งสายพันธุ์กลายดังกล่าวมีข้อดีในด้านความหลากหลายของสี ช่อดอกสวยงามและบานทน ลำต้นมีขนาดใหญ่และแข็งแรง เหมาะสำหรับใช้เป็นไม้ประดับ ทั้งนี้ เบญจมาศพันธุ์เกษตรศาสตร์ 60 ทั้ง 6 พันธุ์ เป็นผลงานการพัฒนาพันธุ์ของศาสตราจารย์ภาควิชารังสีประยุกต์และไอโซโทปซึ่งเป็นหัวหน้าคณะวิจัยและได้ขึ้นทะเบียนพันธุ์พืชของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ตลอดจนในราวเดือนมีนาคม พ.ศ. 2546 ทางมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้มอบให้กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้นำไปขยายพันธุ์และถ่ายทอดสู่เกษตรกรเพื่อปลูกเป็นการค้าต่อไป
คิดค้นและพัฒนาพันธุ์ "แพรเซี่ยงไฮ้"  โดยแพรเซี่ยงไฮ้พันธุ์ดังกล่าวได้จากการฉายรังสีแกมมาแบบเฉียบพลันผ่านกิ่งแพรเซี่ยงไฮ้ จำนวน 3 สายพันธุ์ โดยใช้ต้นกำเนิดรังสีซีเซียมในปริมาณที่แตกต่างกัน ทำการปลูกและตัดยอดซ้ำ ทำให้ได้แพรเซี่ยงไฮ้พันธุ์กลาย จำนวน 10 พันธุ์ ได้แก่ ชมพูประภารัจ, แพททิก, พิมชนก, อรุณี, ภัทรียา, เกษตรศาสตร์ 60, มก.1, มก.2, มก.3 และ ประทีป ซึ่งสายพันธุ์กลายดังกล่าวมีข้อดีในด้านรูปทรงของดอกและความหลากหลายของสี ทั้งนี้ แพรเซี่ยงไฮ้พันธุ์กลาย ทั้ง 10 พันธุ์ เป็นผลงานการพัฒนาพันธุ์ของศาสตราจารย์ภาควิชารังสีประยุกต์และไอโซโทปซึ่งเป็นหัวหน้าคณะวิจัยและได้ขึ้นทะเบียนพันธุ์พืชของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ตลอดจนได้ทำการเผยแพร่โดยการอบรมผ่านเจ้าหน้าที่กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รวมทั้งการอบรมเกษตรกรผู้ปลูกไม้ดอกและไม้ประดับเป็นอาชีพและบุคคลทั่วไปที่สนใจ
คิดค้นและพัฒนาพันธุ์ "พุทธรักษา"  โดยพุทธรักษาพันธุ์ดังกล่าวได้จากการฉายรังสีแกมมา ทั้งแบบฉายเฉียบพลัน โดยมีต้นกำเนิดรังสีเป็นซีเซียม-137 ในปริมาณต่าง ๆ และการฉายรังสีแกมมาแบบโครนิก โดยมีต้นกำเนิดรังสีเป็นโคบอลต์-60 ในปริมาณที่แตกต่างกัน ผ่านเมล็ด หน่อ เหง้า และต้นที่กำลังเจริญเติบโต ทำการปลูกและคัดเลือกพันธุ์ที่เหมาะสม ทำให้ได้พุทธรักษาพันธุ์กลาย จำนวน 37 พันธุ์ ได้แก่ ชมพูนีรนุช, นฤปวัจก์, ภัทรียา, วราภรณ์, ภัทรียา, แดงฤทธี, ไพโรจน์, สุมินทร์, นงพร, ปราโมทย์, วารุณี, ครีมประพันธ์พงษ์, นวลฉวี, นภาวรรณ, แดงวิโรจ, ชมพูพรรณี, พิมพ์เงิน, ส้มรังสี, อัญชุลี, เหลืองอรุณี, สุทธีรา, พิมพ์รังสี, นฤทุม, รังสิต, ส้มสิรนุช, วันวิสา, เพ็ญพิตร, อรวรรณ, จำลอง, แสงเทียน, รัชนีกร, อรจิต, เพ็ญศรี และ พิบูลศิลป์ ซึ่งสายพันธุ์กลายดังกล่าวมีข้อดีในด้านรูปทรงของดอก รูปร่างของใบ มีความหลากหลายของสีดอกและสีใบ รวมทั้งมีความหลากหลายของลักษณะทรงต้น ทั้งนี้ พุทธรักษาพันธุ์กลายทั้ง 37 พันธุ์ เป็นผลงานการพัฒนาพันธุ์ของศาสตราจารย์ภาควิชารังสีประยุกต์และไอโซโทปซึ่งเป็นหัวหน้าคณะวิจัยและได้ขึ้นทะเบียนพันธุ์พืชของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ตลอดจนได้ทำการเผยแพร่ผ่านการอบรมเกษตรกรผู้ปลูกไม้ดอกและไม้ประดับเป็นอาชีพและบุคคลทั่วไปที่สนใจ
คิดค้นและพัฒนาพันธุ์ "ชวนชม"  โดยชวนชมพันธุ์ดังกล่าวได้จากการฉายรังสีแกมมาแบบเฉียบพลันผ่านเมล็ดชวนชมสายพันธ์เดิม คือ สายพันธุ์ยักษ์ใบเรียว (Adenium somalense ver. somalense) โดยใช้ต้นกำเนิดรังสีซีเซียม-137 ในปริมาณ 200 เกรย์ ทำการปลูกและคัดเลือกพันธุ์ที่เหมาะสม ทำให้ได้ชวนชมพันธุ์กลายที่แปลกใหม่ จำนวน 2 พันธุ์ ได้แก่ พันธุ์ซุปเปอร์เรด (Super Red) และ พันธุ์ซุปเปอร์ไวท์ (Super White) ซึ่งสายพันธุ์กลายดังกล่าวมีข้อดีในด้านความหลากหลายของสีดอก ทั้งนี้ ชวนชมพันธุ์กลายทั้ง 2 พันธุ์ เป็นผลงานการพัฒนาพันธุ์ของศาสตราจารย์ภาควิชารังสีประยุกต์และไอโซโทปซึ่งเป็นหัวหน้าคณะวิจัยและในปี พ.ศ. 2548 ได้ขึ้นทะเบียนพันธุ์พืชรวมทั้งขึ้นทะเบียนรับรองพันธุ์พืชไว้กับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และกรมวิชาการเกษตรตามลำดับ นอกจากนี้ได้ทำการเผยแพร่สายพันธุ์กลายผ่านการอบรมเกษตรกรและโครงการอบรมบุคคลทั่วไปที่สนใจ
คิดค้นและพัฒนาพันธุ์ "ถั่วเหลืองพันธุ์ดอยคำ"  โดยถั่วเหลืองพันธุ์ดังกล่าวได้จากการฉายรังสีแกมมาผ่านเมล็ดถั่วเหลืองสายพันธุ์ สจ. 4 (SJ 4) โดยใช้ต้นกำเนิดรังสีซีเซียม-137 ในปริมาณ 150 เกรย์ ทำการปลูกและคัดเลือกพันธุ์ที่เหมาะสม ทำให้ได้ถั่วเหลืองพันธุ์กลาย คือ พันธุ์ 81-1-038 ที่มีคุณสมบัติทนทานต่อโรคราสนิมถั่วเหลือง ซึ่งมีสาเหตุมาจากเชื้อรา Pakopsora pachyrhizi Syd. พร้อมทั้งมีขนาดเมล็ดใหญ่กว่าและให้ผลผลิตที่มากกว่าสายพันธุ์เดิม ถั่วเหลืองพันธุ์กลายดังกล่าวได้มีการตั้งชื่อพันธุ์ใหม่ว่า "ดอยคำ" เพื่อเป็นเกียรติแก่โครงการหลวงที่ให้การสนับสนุนงานวิจัยมาโดยตลอด ทั้งนี้ ถั่วเหลืองพันธุ์ดอยคำเป็นผลงานการพัฒนาพันธุ์ของศาสตราจารย์ภาควิชารังสีประยุกต์และไอโซโทปซึ่งเป็นหัวหน้าคณะวิจัย มีการขึ้นทะเบียนพันธุ์พืชของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และมีการขยายพันธุ์แก่เกษตรกรที่ประสบปัญหาในเขตพื้นที่ภาคเหนือ รวมทั้งมอบเมล็ดพันธุ์ให้กับ กรมส่งเสริมการเกษตร, กรมวิชาการเกษตร, ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และสถาบันวิจัยพืชไร่แม่โจ้ เพื่อขยายพันธุ์ต่อไป
ประสบความสำเร็จในการ "ถอดรหัสพันธุกรรมปลากัดป่ามหาชัย" ครั้งแรกของโลก เป็นการถอดรหัสพันธุกรรมปลากัดป่ามหาชัยซึ่งเป็นปลาที่มีถิ่นกำเนิดเฉพาะในประเทศไทยเท่านั้นและเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ตามโครงการทรัพยากรชีวภาพปลากัดแห่งชาติ (National Betta Bioresource Project) ได้อย่างสำเร็จสมบูรณ์ โดยถอดรหัสฯ จากไมโตคอนเดรียและจีโนมของปลาฯ จีโนมไมโตคอนเดรียจากงานวิจัยจะถูกใช้เป็นข้อมูลสำหรับการพัฒนาวิธีการพิสูจน์เอกลักษณ์และการทำความเข้าใจกลไก วิวัฒนาการ ตลอดจนกำเนิดของปลากัดป่ามหาชัย ซึ่งเป็นการส่งเสริมและสนับสนุนงานด้านการอนุรักษ์ฯ และเพื่อการพัฒนาเป็นสัตว์เศรษฐกิจในอนาคต นอกจากนี้ยังได้รับความร่วมมือจาก สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และ สมาคมปลากัดแห่งประเทศไทย เก็บถาวร 2020-07-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ในการผลักดันในเชิงพาณิชย์ด้วย
ประสบความสำเร็จในการ "ถอดรหัสพันธุกรรมปลาบึก"  เป็นการถอดรหัสพันธุกรรมปลาบึกซึ่งเป็นปลาที่มีถิ่นกำเนิดเฉพาะแห่งและใกล้สูญพันธุ์ตามประกาศอนุสัญญา CITES ได้อย่างสำเร็จสมบูรณ์ โดยถอดรหัสฯ จากไมโตคอนเดรีย ดีเอ็นเอ และจีโนมของปลาบึก ลำดับนิวคลิโอไทด์จากงานวิจัยถูกเก็บไว้ในฐานข้อมูลสากลของธนาคารพันธุกรรม หรือ GenBank ประเทศสหรัฐอเมริกา เพื่อประโยชน์ในการนำไปใช้ต่อของนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลก
รางวัล "The King of Thailand Vetiver Awards" และ "TVNI Awards" ผลงานวิจัยเรื่อง "The Salt Tolerant Vetiver" : หญ้าแฝกทนเค็ม ในงาน The Sixth International Conference on Vetiver ณ ประเทศเวียดนาม