วัดมงคลชัยพัฒนา
ประวัติ

วัดมงคลชัยพัฒนา เดิมชื่อ วัดมงคล สร้างขึ้นมาแต่ปลายรัชกาลที่ 4 นับแต่สร้างเป็นวัดแล้ว ชาวบ้าน ชาววัด ได้ร่วมมือกันทะนุบำรุงวัดมงคลชัยพัฒนาด้วยดีตลอดมา จนเมื่อ พ.ศ. 2524 วัดมงคลชัยพัฒนา ได้สร้างพระอุโบสถใหม่ขึ้นแทนหลังเดิมที่ทรุดโทรมลงไปตามกาลเวลา เมื่อได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งที่สองแล้ว วัดมงคลชัยพัฒนา ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จมาทรงตัดหวายลูกนิมิตในพระอุโบสถ ในวันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2533
ต่อมาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ได้พระราชทานแนวพระราชดำริ "บ้าน วัด โรงเรียน" หรือ "บวร" เมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2524 ให้แก่ส่วนราชการ และภาครัฐต่าง ๆ นำไปแก้ไขปัญหาสังคมในปัจจุบัน และในอนาคต ให้เกิดความสุขสงบตลอดไป อีกทั้งยังถือว่าเป็นแนวทางในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และทรงมีพระราชประสงค์ที่จะให้วัดเป็นศูนย์รวมจิตใจ และศรัทธาในการประสานงานพัฒนา ทั้งทางด้านวัตถุ และจิตใจ พร้อมกับเป็นสถานที่ให้ความรู้ อบรม แลกเปลี่ยนทางวิทยาการด้านเกษตรกรรม เพื่อให้ประชาชนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น เพียบพร้อมด้วยความขยัน และชื่อสัตย์ มีความจงรักภักตีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ จึงมีพระราชดำรัสให้จัดตั้ง "โครงการพัฒนาพื้นที่บริเวณวัดมงคลชัยพัฒนา อันเนื่องมาจากพระราชดำริ" ขึ้น ณ บริเวณวัดมงคลชัยพัฒนา จังหวัดสระบุรี
ดังนั้นการพัฒนาอาชีพด้านเกษตรกรรม จึงได้กำเนิดขึ้น ณ สถานที่บริเวณวัดมงคลชัยพัฒนา ตามที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช มหาราช ทรงมีจินตนาการเกี่ยวกับการพัฒนาวัด และสภาพที่ดินทำกินที่แห้งแล้ง ราษฎรมีฐานะยากจน ประสบปัญหาการขาดแคลนน้ำเพื่อการเกษตร ต่อจากนั้นทรงพบว่ามีวัดแห่งหนึ่งในจังหวัดสระบุรี ที่มีความยากจนดั่งที่ทรงจินตนาการไว้ จึงมีพระราชดำริเมื่อปี พ.ศ. 2531 ให้เจ้าหน้าที่มูลนิธิชัยพัฒนาไปจัดหา และซื้อที่ดินติดกับวัดมงคลชัยพัฒนา ตำบลห้วยบง อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี เพื่อดำเนินการพัฒนาด้านการเกษตรตามแนว "ทฤษฎีใหม่" ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฯ รัชกาลที่ 9 พระราชทานให้แก่เกษตรกรในการทดลองทำเป็นตัวอย่างให้เห็นเป็นรูปธรรม เป็นแห่งแรกของประเทศไทย ต่อมาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช มหาราช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ พระราชทานนามจากวัดมงคล เป็น วัดมงคลชัยพัฒนา เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2534 ณ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ จังหวัดนราธิวาส กับนายสุเมธ ตันติเวชกุล เลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา นับจากนั้นมาถึงปัจจุบัน
เมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2536 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช มหาราช ได้เสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรการดำเนินงาน "โครงการพัฒนาพื้นที่บริเวณวัดมงคลชัยพัฒนา อันเนื่องมาจากพระราชดำริ" ได้บำเพ็ญพระราชกุศลถวายสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ณ พระอุโบสถวัดมงคลชัยพัฒนา และได้พระราชทานพระบรมรูปหล่อโลหะสมเด็จพระนเรศวรมหาราช มีลักษณะเต็มพระองค์ ประทับนั่งบัลลังก์ แก่ พระศรีญาณวงศ์ เจ้าอาวาสวัดมงคลชัยพัฒนาในขณะนั้นเก็บรักษาไว้
จากนั้นสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ทรงมีแนวพระราชดำริในการพัฒนาเด็กเล็ก ให้มีความพร้อมทุกด้านในการศึกษาสำหรับอนาคต "ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กสิรินธร วัดมงคลชัยพัฒนา" จึงได้รับพระมหากรุณาธิคุณจัดตั้งขึ้น โดยได้รับพระราชทานพระนามาภิไธย "สิรินธร" เป็นชื่อของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก นับเป็นมงคลนามสูงสุดอีกด้วย พร้อมทั้งพระองค์ยังได้เสด็จมาเปิดการดำเนินการในวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2538 และได้ดำเนินการเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน
และในวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2563 สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินเป็นการส่วนพระองค์ ไปทอดพระเนตรการดำเนินงาน “โครงการพัฒนาพื้นที่บริเวณวัดมงคลชัยพัฒนา อันเนื่องมาจากพระราชดำริ”  จังหวัดสระบุรี