แพลไมรา

| แพลไมรา * |
| --- | --- |
  แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก

ประเทศ: ซีเรีย
ภูมิภาค **: รัฐอาหรับ
ประเภท: วัฒนธรรม
เกณฑ์พิจารณา: i, ii, iv
อ้างอิง: 20
ประวัติการขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียน: พ.ศ. 2523 (ค.ศ. 1980) (คณะกรรมการสมัยที่ 4)
* ชื่อตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก ** ภูมิภาคที่จัดแบ่งโดยยูเนสโก
| --- | --- |
   تَدْمُر‎
ซากปรักหักพังแห่งแพลไมราในปีค.ศ.2010
แสดงที่ตั้งภายในประเทศซีเรีย
ชื่ออื่น: ตัดมุร
ที่ตั้ง: ตัดมุร, เขตการปกครองฮอมส์, ซีเรีย
ภูมิภาค: ทะเลทรายซีเรีย
พิกัด: 34°33′05″N 38°16′05″E﻿ / ﻿34.55139°N 38.26806°E﻿ / 34.55139; 38.26806
ประเภท: ที่อยู่อาศัย
ส่วนหนึ่งของ: จักรวรรดิพาลไมรีน
พื้นที่: 80 ha (200 เอเคอร์)
ความเป็นมา
สร้าง: สหัสวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล
ละทิ้ง: ค.ศ. 1932 (1932)
สมัย: ยุคสัมฤทธิ์ตอนกลาง จนถึงปัจจุบัน
วัฒนธรรม: แอราเมอิก, อาหรับ, กรีก-โรมัน
หมายเหตุเกี่ยวกับสถานที่
สภาพ: พังทลาย
ผู้ถือกรรมสิทธิ์: สาธารณะ
ผู้บริหารจัดการ: กระทรางวัฒนธรรมซีเรีย
การเปิดให้เข้าชม: ไม่สามารถเข้าถึง (ในเขตสงคราม)

 แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก
ชื่อที่ขึ้นทะเบียน: Site of Palmyra
ประเภท: วัฒนธรรม
เกณฑ์: i, ii, iv
ขึ้นเมื่อ: 1980 (4th Session)
เลขอ้างอิง: 23
Region: รัฐอาหรับ
เสี่ยง: ค.ศ. 2013 (2013)–ปัจจุบัน.
 
 
แพลไมรา (อังกฤษ: Palmyra, ออกเสียง: /ˌpælˈmaɪrə/) หรือ ตัดมุร (อาหรับ: تدمر, Tadmor) เป็นนครเซมิติกโบราณในเขตผู้ว่าราชการฮอมส์ ประเทศซีเรียปัจจุบัน การค้นพบทางโบราณคดีย้อนไปถึงยุคหินใหม่และมีบันทึกนครครั้งแรกในต้นสหัสวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล แพลไมราเปลี่ยนมือหลายโอกาสระหว่างจักรวรรดิต่าง ๆ ก่อนมาอยู่ในบังคับของจักรวรรดิโรมันในคริสต์ศตวรรษที่ 1
นครมีความมั่งคั่งจากคาราวานการค้า ชาวนครแพลไมรา ซึ่งเป็นพ่อค้าขึ้นชื่อ สถาปนาอาณานิคมตามเส้นทางสายไหมและดำเนินการทั่วจักรวรรดิโรมัน ความมั่งคั่งของแพลไมราทำให้สามารถสร้างโครงการมหึมาต่าง ๆ ได้ เช่น แนวเสาหินใหญ่ (Great Colonnade), วิหารเบล และสุสานหอคอยเด่น ชาวนครแพลไมราเป็นการผสมของชาวแอมะไรต์ (Amorites) แอมาเรียน (Arameans) และอาหรับ โครงสร้างสังคมของนครเป็นแบบชนเผ่า และผู้อยู่อาศัยพูดภาษาแพลไมรีน (ภาษาถิ่นของภาษาแอราเมอิก) ภาษากรีกใช้เพื่อความมุ่งหมายพาณิชย์และการทูต วัฒนธรรมของแพลไมราซึ่งได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมกรีก-โรมัน ผลิตศิลปะและสถาปัตยกรรมโดดเด่นซึ่งรวมประเพณีตะวันออกและตะวันตก ผู้อยู่อาศัยของนครบูชาเทพเจ้าท้องถิ่นและเทพเจ้าเมโสโปเตเมียและอาหรับ
เมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 3 แพลไมราเป็นศูนย์กลางภูมิภาครุ่งเรืองที่ถึงจุดสูงสุดของอำนาจในคริสต์ทศวรรษ 260 เมื่อพระมหากษัตริย์แพลไมรา โอเดนาธัส (Odaenathus) ทรงพิชิตจักรพรรดิเปอร์เซีย ซาปูร์ที่ 1 จากนั้นผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน พระราชินีเซโนเบีย (Zenobia) สืบราชบัลลังก์ ผู้กบฏต่อโรมและสถาปนาจักรวรรดิพาลไมรีน ใน ค.ศ. 273 จักรพรรดิโรมัน ออเรเลียน (Aurelian) ทรงทำลายนครและภายหลังมีการฟื้นฟูในรัชกาลไดโอคลีเชียน แต่มีขนาดเล็กลง ชาวแพลไมรีนเข้ารีตศาสนาคริสต์ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 4 และอิสลามในครึ่งหลังของคริสต์สหัสวรรษที่ 1 ซึ่งภาษาแพลไมรีนและกรีกถูกภาษาอาหรับเข้าแทนที่
ก่อน ค.ศ. 273 แพลไมรามีอัตตาณัติและขึ้นกับจังหวัดซีเรียของโรมัน โดยมีการจัดระเบียบการเมืองที่ได้รับอิทธิพลจากแบบจำลองนครรัฐกรีกระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 1–2 นครกลายเป็นโคโลเนียของโรมันระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 3 นำไปสู่การรวมสถาบันปกครองของโรมัน ก่อนกลายเป็นราชาธิปไตยใน ค.ศ. 260 ให้หลังการทำลายใน ค.ศ. 273 แพลไมรากลายเป็นศูนย์กลางขนาดเล็กภายใต้จักรวรรดิไบแซนไทน์และจักรวรรดิต่อ ๆ มา การถูกตีมูร์ทำลายใน ค.ศ. 1400 ลดขนาดลงเหลือหมู่บ้านเล็ก ๆ ภายใต้การปกครองของอาณัติฝรั่งเศส ใน ค.ศ. 1932 ผู้อยู่อาศัยถูกย้ายไปหมู่บ้านใหม่ ทัดมูร์ (Tadmur) และแหล่งโบราณสามารถขุดค้นได้ ใน ค.ศ. 2015 แพลไมราอยู่ในการควบคุมของรัฐอิสลามอิรักและลิแวนต์ (ISIL) ซึ่งต่อมาทำลายอาคารจำนวนหนึ่งของแหล่งนี้ ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2016 กำลังซีเรีย ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากการโจมตีทางอากาศของรัสเซีย ผลักเข้านครและยึดนครคืนจาก ISIL ได้สำเร็จ