stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สมเด็จกรมพระสีสุวัตถิ์ มุนีเรศ

| สมเด็จกรมพระสีสุวัตถิ์ มุนีเรศ |
| --- | --- |
พระรูปใน ค.ศ. 1953
ประธานคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์กัมพูชา
ดำรงตำแหน่ง: 6 เมษายน – 13 มิถุนายน ค.ศ. 1960
ก่อนหน้า: จวบ แฮล (ในฐานะรักษาการประมุขแห่งรัฐ)
ถัดไป: จวบ แฮล (ในฐานะรักษาการประมุขแห่งรัฐ)
นายกรัฐมนตรี:  ดูรายชื่อ สมเด็จพระนโรดม สีหนุ โพธิ์ เพรือง 


นายกรัฐมนตรีกัมพูชา คนที่ 3
ดำรงตำแหน่ง 17 ตุลาคม ค.ศ. 1945 – 15 ธันวาคม ค.ศ. 1946
กษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ
ก่อนหน้า: เซิน หง็อก ถั่ญ
ถัดไป: นักองค์มจะสีสุวัตถิ์ ยุตติวงศ์
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม
ดำรงตำแหน่ง 6 เมษายน – 13 มิถุนายน ค.ศ. 1960
นายกรัฐมนตรี:  ดูรายชื่อ สมเด็จพระนโรดม สีหนุ โพธิ์ เพรือง 
รัฐมนตรีว่าการ: สัก สุตสคาน
 

 

ประสูติ: 25 พฤศจิกายน ค.ศ. 1909(1909-11-25) พนมเปญ ราชอาณาจักรกัมพูชา อินโดจีนของฝรั่งเศส
สิ้นพระชนม์: กันยายน ค.ศ. 1975 (65 ปี) พนมเปญ กัมพูชา
พระชายา: ปก รอเซตเต วานิ
พระบุตร: นักองค์มจะสีสุวัตถิ์ รัตนะ นักองค์มจะสีสุวัตถิ์ รักษ์มณี นักองค์มจะสีสุวัตถิ์ มุนีโสวัตถิ์ นักองค์มจะสีสุวัตถิ์ พงษ์มณี
ราชวงศ์: ตรอซ็อกผแอม
ราชสกุล: สีสุวัตถิ์
พระราชบิดา: พระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ มุนีวงศ์
พระราชมารดา: สมเด็จพระอัครมเหสี มหากษัตรีย์ นโรดม กานวิมาน นรลักข์เทวี
ศาสนา: พุทธเถรวาท
อาชีพ: ทหาร นักการเมือง

พรรคการเมือง: สังคมราษฎรนิยม (ค.ศ. 1955–1970)

ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
แผนก/สังกัด:  กองทัพฝรั่งเศส    กองทัพกัมพูชา
ชั้นยศ: พลเอก
การยุทธ์: สงครามโลกครั้งที่สอง
 
 
สมเด็จกรมพระสีสุวัตถิ์ มุนีเรศ (เขมร: ស៊ីសុវត្ថិ មុន្នីរ៉េត; อังกฤษ: Sisowath Monireth) ประสูติเมื่อ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2452 เป็นนายกรัฐมนตรีของกัมพูชาระหว่างที่อยู่ภายใต้การปกครองของฝรั่งเศสระหว่าง 17 ตุลาคม พ.ศ. 2488 ถึง 15 ธันวาคม พ.ศ. 2489 พระองค์เป็นเชื้อพระวงศ์ในราชสกุลสีสุวัตถิ์ผู้มีสิทธิในการสืบราชบัลลังก์ต่อจากพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ มุนีวงศ์ แต่ฝรั่งเศสเลือกนักองค์ราชวงศ์ นโรดม สีหนุ พระภาคิไนย ให้ขึ้นครองราชย์สมบัติแทน
พระองค์เสด็จไปเรียนวิชาทหารที่ประเทศฝรั่งเศส และทรงอาสาเข้าร่วมรบกับกองทัพฝรั่งเศสในสงครามโลกครั้งที่ 2 จนกระทั่งเยอรมันยึดฝรั่งเศสได้ พระองค์จึงเดินทางกลับกัมพูชา กลุ่มลูกเสือระยะเริ่มต้นในกัมพูชาที่เรียกว่า "องค์การเขมรกายาฤทธิ์" (เขมร: អង្គការខេមរកាយារិទ្ធិ Ankar Khemarak Kayarith) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2477 โดยสมเด็จกรมพระสีสุวัตถิ์ มุนีเรศ ทรงเป็นผู้นำควบคู่กับเตม อิม และปก เทียม ในช่วงแรกนี้ กิจการลูกเสือได้แพร่หลายไปยังหลายจังหวัด
เมื่อฝรั่งเศสกลับมายังกัมพูชาอีกครั้งเมื่อสงครามโลกสิ้นสุดลง พระองค์อยู่ในฝ่ายที่เห็นว่าควรจะยอมฝรั่งเศสโดยไม่ต้องต่อต้าน พระองค์ได้ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีและได้จัดตั้งกองทัพกัมพูชาตามแบบการทหารสมัยใหม่ ภายใต้ความยินยอมของฝรั่งเศสที่กลับเข้ามายึดครองกัมพูชาอีกครั้ง ต่อมาจึงเป็นกองกำลังผสมฝรั่งเศส-เขมรในวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2489 พระองค์มีส่วนเกี่ยวข้องการเหตุการณ์รัฐประหารต่อต้านสถาบันกษัตริย์ใน พ.ศ. 2488 สมเด็จพระนโรดม สีหนุจึงขอให้พระองค์ลดบทบาททางการเมืองลง หลังจากพ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี พระองค์ได้เป็นประมุขรัฐในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ระหว่าง 6 เมษายน ถึง 13 มิถุนายน พ.ศ. 2503
พระองค์เป็นที่ปรึกษาทางทหารให้แก่สมเด็จพระนโรดม สีหนุระหว่าง พ.ศ. 2506-2513 หลังรัฐประหาร ใน พ.ศ. 2513 พระองค์ถูกฝ่ายของลน นล คุมขังระหว่างเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม พ.ศ. 2516 ในเหตุการณ์พนมเปญแตกเมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2518 พระองค์เสด็จมาถึงสถานทูตฝรั่งเศสเพื่อขอลี้ภัยแต่ถูกปฏิเสธ พระองค์ถูกเขมรแดงประหารชีวิตในเดือนกันยายน พ.ศ. 2518
สนามกีฬานานาชาติจาการ์ตา

| --- | --- |

th
ชื่อเดิม: จาการ์ตาบีเอ็มดับเบิลยูสเตเดียม (ระยะวางแผน)
ที่ตั้ง: ตันจุงปรียก จาการ์ตาตอนเหนือ ประเทศอินโดนีเซีย
พิกัด: 6°7′30.3″S 106°51′39.4″E﻿ / ﻿6.125083°S 106.860944°E﻿ / -6.125083; 106.860944
เจ้าของ: รัฐบาลจาการ์ตา
ผู้ดำเนินการ: PT Jakarta Propertindo (JAKPRO)
ความจุ: 82,000 ที่นั่ง
พื้นผิว: หญ้าผสม
การก่อสร้าง
ลงเสาเข็ม: 14 มีนาคม 2019; 5 ปีก่อน (2019-03-14)
ก่อสร้าง: กันยายน 2019 – เมษายน 2022
เปิดใช้สนาม: 13 เมษายน 2022; 2 ปีก่อน (2022-04-13) (เปิดสนาม)   24 กรกฎาคม 2022; 2 ปีก่อน (2022-07-24) (เปิดอย่างเป็นทางการ)
งบประมาณในการก่อสร้าง: 4.5 ล้านล้านรูเปียะฮ์ (312 ล้านดอลลาร์สหรัฐ)
สถาปนิก: PDW Architects
ผู้รับเหมาหลัก: ด้วยความร่วมมือกับ PT WIKA Gedung, PT PP (Pembangunan Perumahan) และ PT Jaya Konstruksi
การใช้งาน
เปอร์ซีจาจาการ์ตา (2022–ปัจจุบัน)   ฟุตบอลทีมชาติอินโดนีเซีย (บางนัด)
สนามกีฬานานาชาติจาการ์ตา (อินโดนีเซีย: Stadion Internasional Jakarta) เป็นสนามฟุตบอลที่มีหลังคาพับเก็บได้ในตันจุงปรียก ประเทศอินโดนีเซีย โดยเป็นสนามหลักของเปอร์ซีจาจาการ์ตาหลังย้ายจากสนามกีฬาหลักเกอโลราบุงการ์โน และฟุตบอลทีมชาติอินโดนีเซียในบางนัด ซึ่งมีการทำข้อตกลงใช้งานสนามระหว่าง PSSI กับ PT JAKPRO สนามกีฬานี้มี 82,000 ที่นั่ง ทำให้เป็นสนามกีฬาที่ใหญ่ที่สุดของประเทศอินโดนีเซียและสนามฟุตบอลโดยเฉพาะที่ใหญ่ที่สุดในทวีปเอเชีย การก่อสร้างสนามกีฬามีความล่าช้าเนื่องจากปัญหาที่ดินและคดีฟ้องร้องจากอดีตผู้จองพื้นที่ที่บ้านของตนถูกทำลายเพื่อสร้างสนามกีฬา ทำให้การก่อสร้างจึงเริ่มขึ้นในเดือนกันยายน ค.ศ. 2019 และแล้วเสร็จในเดือนเมษายน ค.ศ. 2022 หลังมีความล่าช้าและการเตรียมการหลายครั้ง สนามกีฬานี้จึงเปิดใช้บริการอย่างเป็นทางการในวันที่ 24 กรกฎาคม ค.ศ. 2022
พื้นที่สนามกีฬาสร้างบนที่ดินขนาด 22 เฮกตาร์และอาคารสนามกีฬากินพื้นที่ 375.7 m2 (4,044 sq ft)
แหล่งข้อมูลอื่น

Stadium information เก็บถาวร 2009-08-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Stadium information
สะพานเนียกเลิง

| สะพานเนียกเลิง |
| --- | --- |
ស្ពានអ្នកលឿង (Spean Neak Loeung)
สะพานในปี ค.ศ.  2015
ข้าม: แม่น้ำโขง
ที่ตั้ง: เนียกเลิง จังหวัดไพรแวง ประเทศกัมพูชา
ข้อมูลจำเพาะ
ความยาว: 2250 เมตร
ช่วงยาวที่สุด: 320 เมตร
ประวัติ
วันเริ่มสร้าง: 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2011
วันเปิด: 6 เมษายน ค.ศ. 2015 
ที่ตั้ง

สะพานสึบาสา (เขมร: ស្ពានត្សឹបាសា สฺพานตฺสึบาสา) หรือ สะพานเนียกเลิง (ស្ពានអ្នកលឿង สฺพานอฺนกเลือง) เป็นสะพานถนนที่เชื่อมระหว่างจังหวัดกันดาลและจังหวัดไพรแวง ประเทศกัมพูชา เป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงพนมเปญ-โฮจิมินห์ เป็นสะพานขึงยาว 2.2 กิโลเมตร และเป็นสะพานข้ามแม่น้ำโขงที่ยาวที่สุดในกัมพูชา ซึ่งยาวกว่าสะพานเกาะกงอยู่ 300 เมตร การก่อสร้างได้รับเงินทุนและความช่วยเหลือจากรัฐบาลญี่ปุ่น สะพานนี้ยังปรากฏบนธนบัตรห้าร้อยเรียลอีกด้วย
ราชวงศ์เกาฑิณยะ

| --- | --- |
ภาษาเขมร: រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យ
พระราชอิสริยยศ: พระมหากษัตริย์แห่งฟูนัน
ปกครอง: อาณาจักรฟูนัน
บรรพบุรุษ: พราหมณ์เกาฑิณยะ
สาขา: หริหระ  ไวษณพนิกาย
เชื้อพระวงศ์ที่สำคัญ: พระเจ้าเกาฑิณยะที่ 1  พระเจ้าเกาฑิณยะที่ 2  พระเจ้าเกาฑิณยะที่ 3
ประมุขพระองค์แรก: พระเจ้าเกาฑิณยะ
ประมุขพระองค์สุดท้าย: พระเจ้านฤปตินทรวรมัน
สถาปนา: ค.ศ. 802
ล่มสลาย: ค.ศ. 1113
เชื้อชาติ: ฟูนัน
ด ค ก
ราชวงศ์เกาฑิณยะ (เขมร: រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យ, อักษรโรมัน: Kaundinya Dynasty; เรียจฺตระกูลเกาฑิณยะ) หรือ ราชวงศ์เกาฑิณยะ-จันทรวงศ์ สถาปนาโดย พระเจ้าเกาฑิณยะ พระมหากษัตริย์แห่งเจนละตามหลักฐานพบว่าต้นวงศ์ของพระองค์ทรงสืบสายราชวงศ์มาจาก พราหมณ์เกาฑิณยะ และ พระนางโสมา ทรงร่วมกันก่อตั้งราชวงศ์เกาฑิณยะ-จันทรวงศ์ของกัมพูชา ในราวคริสตศตวรรษที่ 1 พราหมณ์เกาฑิณยะเป็นบรรพบุรุษของชาวฟูนันมีต้นกำเนิดในอินเดียตอนใต้
ราชวงศ์นี้ได้ปกครองอาณาจักรฟูนัน โดยเฉพาะช่วงการครองราชย์ของพระเจ้าเกาฑิณยะชัยวรมันที่ 3 แห่งราชวงศ์เกาฑิณยะ-จันทรวงศ์ พระองค์สามารถขยายดินแดน นำไปสู่การเจริญรุ่งเรืองถึงขีดสุดของอาณาจักรฟูนัน ต่อมามีการขยายดินแดนของอาณาจักรเจนละเข้าไปครอบคลุมจรดดินแดนของฟูนันเดิมทั้งหมด โดยการโจมตีของราชวงศ์กัมโพชแห่งเจนละ เป็นสาเหตุการล่มสลายของอาณาจักรฟูนัน ทำให้เกิดการรวมกันของอาณาจักรเจนละและอาณาจักรฟูนัน
จนกระทั่งอาณาจักรเจนละได้แตกออกเป็นสองอาณาจักรคือเจนละน้ำปกครองโดยราชวงศ์เกาฑิณยะ-จันทรวงศ์ และเจนละบกปกครองโดยราชวงศ์กัมโพช-สุริยวงศ์ ต่อมาราชวงศ์เกาฑิณยะได้ล่มสลายลงเมื่อพระเจ้าชัยวรมันที่ 6 เชื้อพระวงศ์พระองค์หนึ่งของราชวงศ์กัมโพช-สุริยวงศ์ ทรงแย่งชิงราชสมบัติจากพระเจ้านฤปตินทรวรมัน
พระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์เกาฑิณยะ

| ปกครอง | พระนาม | ครองราชสมบัติ | นคร/ราชสกุล | เหตุการณ์สำคัญในรัชสมัย |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| อาณาจักรฟูนัน | พระเจ้าเกาฑิณยะวรมันเทวะ | คริสต์ศตวรรษที่ 1 | ไพรนคร |  |

| อาณาจักรฟูนัน | พระเจ้าเกาฑิณยะที่ 2 | ราว ค.ศ. 420 | วยาธปุระ |  |

| อาณาจักรฟูนัน | พระเจ้าศรินทรวรมัน | ค.ศ. 430 – 440 | วยาธปุระ |  |

| อาณาจักรฟูนัน | พระเจ้าเกาฑิณยะชัยวรมัน | ค.ศ. 484 – 514 | วยาธปุระ |  |

| อาณาจักรฟูนัน | พระเจ้ารุทรวรมัน | ค.ศ. 514 – 540 | วยาธปุระ | กษัตริย์ฟูนันพระองค์สุดท้าย |

| อาณาจักรฟูนัน | พระนางกุลประภาวดี | ค.ศ. 514 – 517 | วยาธปุระ | อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์ ค.ศ. 540 - 550 |

| อาณาจักรฟูนัน | พระเจ้าปวีรักษ์วรมัน | ค.ศ. 550 – 600 | วยาธปุระ |  |

| อาณาจักรฟูนัน | พระเจ้ามเหนทรชัยวรมัน | ค.ศ. 600 – 615 | วยาธปุระ |  |

| อาณาจักรฟูนัน | พระเจ้านเรนทรวรมัน | ค.ศ. 615 – 627 | วยาธปุระ |  |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าชัยวรมันที่ 2 | ค.ศ. 802 – 835 | หริหราลัย | ปฐมกษัตริย์แห่งจักรวรรดิเขมร |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าชัยวรมันที่ 3 | ค.ศ. 835 – 877 | หริหราลัย |  |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าอินทรวรมันที่ 1 | ค.ศ. 877 – 889 | หริหราลัย |  |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้ายโศวรมันที่ 1 | ค.ศ. 889 – 910 | ยโศธรปุระ | สถาปนาเมืองยโศธรปุระ |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าหรรษวรมันที่ 1 | ค.ศ. 910 – 923 | ยโศธรปุระ |  |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าอิศานวรมันที่ 2 | ค.ศ. 923 – 928 | ยโศธรปุระ |  |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าชัยวรมันที่ 4 | ค.ศ. 928 – 941 | เกาะแกร์ |  |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าหรรษวรมันที่ 2 | ค.ศ 941 – 944 | เกาะแกร์ |  |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าราเชนทรวรมันที่ 2 | ค.ศ. 944 – 968 | ยโศธรปุระ |  |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าชัยวรมันที่ 5 | ค.ศ. 968 – 1001 | ยโศธรปุระ |  |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 1 | ค.ศ. 1001 – 1002 | ยโศธรปุระ |  |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าชยวีรวรมัน | ค.ศ. 1002 – 1010 | ยโศธรปุระ | ถูกราชวงศ์ไศเลนทร์แย่งชิงราชสมบัติ |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 2 | ค.ศ. 1050 – 1066 | ยโศธรปุระ |  |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้าหรรษวรมันที่ 3 | ค.ศ. 1066 – 1080 | ยโศธรปุระ |  |

| จักรวรรดิเขมร | พระเจ้านฤปตินทรวรมัน | ค.ศ. 1080 – 1113 | ยโศธรปุระ | ถูกราชสกุลมหิธรปุระแย่งชิงราชสมบัติ |
ลากูนาเดบัย

| ลากูนาเดบัย |
| --- | --- |
ทิวทัศน์ของทะเลสาบจากบัย
ลากูนาเดบัยสถานที่ตั้งในลูซอน
ที่ตั้ง: คาลาบาร์โซน เมโทรมะนิลา
พิกัด: 14°23′00″N 121°15′00″E﻿ / ﻿14.38333°N 121.25000°E﻿ / 14.38333; 121.25000
ชนิด: ทะเลสาบหลุมปล่องภูเขาไฟ (ทฤษฎี)/ ทะเลสาบธรณีแปรสัณฐาน
แหล่งน้ำไหลเข้าหลัก: 21 ลำน้ำสาขา
แหล่งน้ำไหลออก: แม่น้ำปาซิก
ประเทศในลุ่มน้ำ: ฟิลิปปินส์

ช่วงยาวที่สุด: 47.3 km (29.4 mi) (E-W)
ช่วงกว้างที่สุด: 40.5 km (25.2 mi) (N-S)
พื้นที่พื้นน้ำ: 911–949 km² (352–366 sq mi)
ความลึกโดยเฉลี่ย: 2.5 m (8 ft 2 in)
ความลึกสูงสุด: 20 m (66 ft)
ความยาวชายฝั่ง1: 285 km (177 mi)
ความสูงของพื้นที่: น้อยกว่า 2 m (6 ft 7 in)

เกาะ: เกาะตาลิม
1 ความยาวแนวชายฝั่งไม่ได้ถูกวัดอย่างละเอียด
ลากูนาเดบัย (สเปน: Laguna de Bay, แปลว่า "ลากูนแห่งบัย"; ตากาล็อก: Lawa ng Bay; [baɪ]) หรือเรียกว่า ทะเลสาบลากูนา (อังกฤษ: Laguna Lake) เป็นทะเลสาบที่ใหญ่ที่สุดในประเทศฟิลิปปินส์  ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเมโทรมะนิลา ระหว่างจังหวัดลากูนาทางใต้และรีซัลทางเหนือ เป็นทะเลสาบน้ำจืด มีพื้นที่ผิว 911–949 ตารางกิโลเมตร (352–366 ตารางไมล์) โดยมีความลึกเฉลี่ยประมาณ 2.8 เมตร (9 ฟุต 2 นิ้ว) และมีระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณหนึ่งเมตร ทะเลสาบมีรูปร่างเหมือนตีนกา มีคาบสมุทรสองแห่งยื่นออกมาจากชายฝั่งทางเหนือ ระหว่างคาบสมุทรเหล่านี้ส่วนตรงกลางจะปกคลุมแอ่งภูเขาไฟลากูนาขนาดใหญ่
กลางทะเลสาบมีเกาะตาลิมขนาดใหญ่ ซึ่งอยู่ภายใต้เขตเทศบาลบินังโกนัน และคาร์โดโน
ทะเลสาบเป็นแหล่งปลาน้ำจืดหลักแหล่งหนึ่งในประเทศ น้ำของทะเลสาบไหลลงสู่อ่าวมะนิลาผ่านทางแม่น้ำปาซิก
รากศัพท์

ลากูนาเดบัย หมายถึง "ลากูนของ[เมือง]บัย" ซึ่งพูดถึงเมืองริมทะเลสาบบัย (ออกเสียง "Bä'ï") ซึ่งเป็นเมืองหลวงของจังหวัดลากูนาในอดีต การสะกดชื่อเมืองแบบอื่น ๆ ได้แก่ "Bae" หรือ "Ba-I" และในสมัยอาณานิคมตอนต้น "Bayi" หรือ "Vahi"  ดังนั้นทะเลสาบบางครั้งจึงสะกดว่า "Laguna de Bae" หรือ "Laguna de Ba-i" ส่วนใหญ่โดยชาวบ้าน ชื่อเมืองนี้เชื่อกันว่ามาจากคำภาษาตากาล็อกที่แปลว่า "นิคม" (ฺbahayan) และเกี่ยวข้องกับคำว่า "บ้าน" (bahay) "ชายฝั่ง" (baybayin) และ "เขตแดน" (baybay) และคำอื่น ๆ การนำภาษาอังกฤษมาใช้ในช่วงที่ชาวอเมริกันยึดครองฟิลิปปินส์ทำให้เกิดความสับสนเนื่องจากคำว่า "bay" (ออกเสียงเบย์) ที่แปลว่า "อ่าว" ในภาษาอังกฤษทำให้เกิดการออกเสียงผิด
ภูมิศาสตร์

ลากูนาเดบัย เป็นแหล่งน้ำจืดตื้นขนาดใหญ่ใจกลางเกาะลูซอน มีพื้นที่รวมประมาณ 911 ตารางกิโลเมตร (352 ตารางไมล์) และแนวชายฝั่ง 220 กิโลเมตร (140 ไมล์)  ถือเป็นแหล่งน้ำบนบกที่ใหญ่เป็นอันดับสามในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รองจากโตนเลสาบในประเทศกัมพูชา และทะเลสาบโตบาในเกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย ลากูนาเดบัยล้อมรอบด้วยจังหวัดลากูนาทางทิศตะวันออก ทิศตะวันตก และทิศตะวันตกเฉียงใต้ จังหวัดรีซัลทางทิศเหนือ และตะวันออกเฉียงเหนือ และเมโทรมะนิลาทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ทะเลสาบมีความลึกเฉลี่ย 2.8 เมตร (9 ฟุต 2 นิ้ว) และน้ำส่วนเกินจะถูกระบายออกทางแม่น้ำปาซิก
ทะเลสาบได้รับน้ำจากลุ่มน้ำขนาด 45,000 ตารางกิโลเมตร (17,000 ตารางไมล์) และแม่น้ำสาขาใหญ่ 21 แห่ง ในจำนวนนี้คือ แม่น้ำปักซันจันซึ่งเป็นแหล่งน้ำให้กับทะเลสาบ 35%, แม่น้ำซานตาครูซซึ่งเป็นแหล่งน้ำให้กับทะเลสาบ 15% และแม่น้ำอื่น ๆ
ส่วนตรงกลางของลากูนาเดบัยระหว่างภูเขาเซมบราโนและเกาะตาลิมคือแอ่งภูเขาไฟลากูนาที่เชื่อกันว่าเกิดจากการปะทุของภูเขาไฟครั้งใหญ่สองครั้ง เมื่อประมาณ 1 ล้านถึง 27,000–29,000 ปีก่อน ประวัติศาสตร์ภูเขาไฟสามารถเห็นได้จากการมีอยู่ของมาร์รอบพื้นที่
การใช้

ทะเลสาบเป็นทรัพยากรอเนกประสงค์ เพื่อลดน้ำท่วมในกรุงมะนิลาตามแนวแม่น้ำปาซิก ในช่วงที่มีฝนตกหนัก กระแสน้ำสูงสุดของแม่น้ำมาริกินาจะถูกเปลี่ยนเส้นทางผ่านทางน้ำท่วมมังกาฮันไปยังลากูนาเดบัย ซึ่งทำหน้าที่เป็นอ่างเก็บน้ำชั่วคราว กรณีระดับน้ำในทะเลสาบสูงกว่าแม่น้ำมาริกินา กระแสน้ำจะกลับทิศ น้ำจากทั้งแม่น้ำมาริกินาและทะเลสาบจะไหลผ่านแม่น้ำปาซิกไปยังอ่าวมะนิลา
ทะเลสาบถูกใช้เป็นช่องทางเดินเรือสำหรับเรือโดยสารตั้งแต่สมัยอาณานิคมของสเปน นอกจากนี้ยังใช้เป็นแหล่งน้ำสำหรับเขื่อนคาลิรายาในเมืองคาลายานในจังหวัดลากูนา การใช้งานอื่นๆ ได้แก่ การประมง การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ นันทนาการ การสนับสนุนอาหารสำหรับอุตสาหกรรมเป็ดที่กำลังเติบโต การชลประทาน และถังเก็บ "เสมือน" สำหรับน้ำทิ้งจากครัวเรือน การเกษตร และการทิ้งน้ำเสียอุตสาหกรรม Because of its importance in the development of the Laguna de Bay Region, unlike other lakes in the country, its water quality and general condition are closely monitored. เนื่องจากมีความสำคัญในการพัฒนาภูมิภาค ลากูนาเดบัยจึงมีการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำและสภาพทั่วไปอย่างใกล้ชิด แตกต่างจากทะเลสาบอื่น ๆ ในประเทศ แหล่งน้ำที่สำคัญนี้ได้รับผลกระทบอย่างมากจากแรงกดดันด้านการพัฒนา เช่น การเติบโตของประชากร การพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็ว และการจัดสรรทรัพยากร
แหล่งข้อมูลอื่น

ดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ ลากูนาเดบัย ที่โอเพินสตรีตแมป
หน่วยงานพัฒนาทะเลสาบลากูนา
กรมสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ประจำชาติ:  อิสราเอล  สหรัฐ 
อื่น ๆ:  NARA 
ทะเลสาบลากูนาที่ถูกล้อมรอบโดยจังหวัดลากูนา จังหวัดรีซัล และเมโทรมะนิลาล; สีแดงเน้นที่ตั้งของเมืองบัย
วิทยาสถานปัจเจกวิทยากัมพูชา

| --- | --- |
វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា

สถาปนา: ค.ศ. 1964
อธิการบดีมหาวิทยาลัย: ดร.รอมมี อม (Romny OM)
ที่ตั้ง: 86 ถนนสถานทูตรัสเซีย พนมเปญ,   กัมพูชา
เครือข่าย: GMSARN, AUN/SEED-net, AUF, CUD
เว็บไซต์: www.itc.edu.kh
วิทยาสถานปัจเจกวิทยากัมพูชา (เขมร: វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា วิทฺยาสฺถานบจฺเจกวิทฺยากมฺพุชา, ฝรั่งเศส: INSTITUT DE TECHNOLOGIE DU CAMBODGE , อังกฤษ: Institute of Technology of Cambodia; ITC) เป็นสถาบันอุดมศึกษาทางด้านเทคโนโลยีซึ่งตั้งในปี ค.ศ. 1964 ซึ่งเป็นผลจากความร่วมมือกันระหว่างกัมพูชาและสหภาพโซเวียต  ขณะนั้น ใช้ชื่อว่า วิทยาสถานปัจเจกเทศชั้นสูงมิตรภาพเขมรโซเวียต (เขมร: វិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសជាន់ខ្ពស់មិត្តភាពខ្មែរសូវៀត; ฝรั่งเศส: Institut Technique Suprieur de l' Amiti Khmero- Sovietique , อังกฤษ: Higher Technical Institute of Khmer Soviet Friendship)  จนถึงปัจจุบันผลิตบุคคลากรไปแล้วกว่าหนึ่งหมื่นคนแล้ว  ซึ่งโดยมากมักจะทำงานทางด้านเศรษฐกิจ และ โครงสร้างพื้นฐานทางสังคม
ในปี ค.ศ. 1993 หลังจากสหภาพโซเวียดล่มสลายแล้ว ทางสถาบันได้มีความร่วมมือกันกับรัฐบาลฝรั่งเศสแทนในการปรับปรุงสภาพของสถานบันใหม่ ทั้ง ระบบการบริหาร ระบบการเงิน การเรียนการสอน และการพัฒนาบุคคลกร ในปัจจุบันทางสถาบันได้มีความร่วมมือกับองค์กรต่าง ๆ ดังนี้คือ
ความร่วมมือฝรั่งเศส (French Cooperation)
Agence Universitaire de la Francophonie (AUF),
La communauté Française de Belgique (CUD),
เครือข่ายมหาวิทยาลัยอาเซียน (AUN/SEED-net)
เครือข่ายการศึกษาและการวิจัยแห่งลุ่มแม่น้ำโขง (GMSARN)
School of Internet network
คณะ

วิทยาสถานปัจเจกวิทยากัมพูชามีคณะทั้งหมด 5 คณะ ได้แก่
วิศวกรรมโยธา (civil engineering)
วิศวกรรมเพื่อการพัฒนาชนบท (rural engineering)
วิศวกรรมเคมี และการเกษตร (chemical and agricultural food engineering)
วิศวกรรมไฟฟ้าและพลังงาน (electrical and energetic engineering)
วิศวกรรมอุสาหการและเหมืองแร่ (industrial and mine engineering)
การวิจัย

ปัจจุบันทางสถาบันมีบุคคลากรในระดับปริญญาเอกประมาณ 20 คน  และทำการวิจัยในสาขาต่าง ๆ ดังนี้
น้ำและการบำบัดน้ำเสีย (Water and Wastewater treatment)
การแปรรูปอาหาร (Food Processing)
การสำรวจข้อมูลทางโภชนาการของผักและผลไม้พื้นถิ่นของกัมพูชา (Inventory of nutritional facts of indigenous fruits and vegetables in Cambodia)
ประเด็นทางสิ่งแวดล้อมที่รวมทั้งอากาศ การจัดการแหล่งน้ำผิวดิน (Environmental issues including air and surface water management and monitoring)
การจัดการแหล่งน้ำเพื่อการชลประทาน (Water resource management for irrigation)
ภาษาเขมรในการประยุกต์ใช้กับกระบวนการอัตโนมัติ (Khmer language automatic processing application)
ไบโอดีเซลจากสบู่ดำ (Biodiesel from Jatropha)
การพัฒนาโครงสร้างด้านไฟฟ้าในชนบท (Rural electrification)
การสำรวจวัสดุก่อสร้าง (Survey of construction materials)
ปรับปรุงผลผลิตทางการเกษตรและการปรับปรุงสภาพของเสีย (Upgrading agricultural product and waste materials)
เทคโนโลยีการกำจัดสารหนูออกจากน้ำดื่ม (Arsenic removal technology from drinking water)
ราชรัฏฐาภิบาลรวบรวมชาติกัมพูชา

ราชรัฏฐาภิบาลรวบรวมชาติกัมพูชา (เขมร: រាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា ราชรฎฺฐาภิบาลรัวบรัวมชาติกมฺพุชา; อังกฤษ: Royal Government of National Union of Kampuchea; ฝรั่งเศส: Gouvernement Royal d'Union Nationale du Kampuchéa: GRUNK) เป็นรัฐบาลพลัดถิ่นของกัมพูชา ตั้งขึ้นที่ปักกิ่ง คงอยู่ระหว่าง พ.ศ. 2513 – 2519 และมีอำนาจปกครองกัมพูชาในช่วงสั้น ๆ ระหว่าง พ.ศ. 2518 – 2519 มีพื้นฐานมาจากแนวร่วมสหภาพแห่งชาติเขมร (FUNK) ซึ่งเป็นความร่วมมือกันระหว่างพระนโรดม สีหนุ อดีตประมุขของรัฐที่ต้องลี้ภัยหลังการรัฐประหาร และสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชา (ที่ต่อมารู้จักกันในชื่อเขมรแดง) ก่อตั้งขึ้นโดยการสนับสนุนของประเทศจีน แม้ว่าเขมรแดงนี้จะเคยต่อต้านระบอบสังคมของสีหนุมาก่อน
การก่อตั้ง

ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2513 พระนโรดม สีหนุถูกรัฐประหารโดยกลุ่มฝ่ายขวาในรัฐบาลของพระองค์เองคือลน นลและพระสีสุวัตถิ์ สิริมตะและอิน ตัม พระนโรดม สีหนุในขณะที่อยู่ต่างประเทศได้ออกรายการวิทยุเรียกร้องให้มีการลุกฮือต่อต้านรัฐประหารที่กรุงปักกิ่งเมื่อ 23 มีนาคม พ.ศ. 2513 ในนามรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ
ความเห็นของพระนโรดม สีหนุในการก่อตั้งแนวร่วมมีความแตกต่างไปจากที่ประกาศโดยโฆษก เขากล่าวว่าเขาได้ตัดสินใจโดยกะทันหันเพื่อจัดตั้งรัฐบาลสหภาพแห่งชาติ ในขณะที่แผนของมอสโกและปักกิ่ง เขาได้รับข้อความหลังจากออกอากาศไปแล้ว 3 วัน ซึ่งได้รับผ่านทางผู้นำของเขมรแดง 3 คนที่เคยร่วมมือกับระบอบสังคมของพระองค์
จริง ๆ แล้ว ในขณะที่พระนโรดม สีหนุไปถึงปักกิ่งยังไม่แน่นอนว่าการเคลื่อนไหวจะเป็นไปในทิศทางใด และหลังจากการประชุมลับในวันที่ 21 มีนาคมกับนายกรัฐมนตรีของเวียดนามเหนือ ฝ่าม วันดงและโจว เอินไหล ซึ่งเป็นผู้สนับสนุนพระนโรดม สีหนุ การประชุมครั้งนี้เป็นการตกลงใจที่จะเข้าร่วมกับกลุ่มคอมมิวนิสต์ในกัมพูชาที่เขาเคยต่อต้านมาในอดีต จึงดูเหมือนว่าเป้นความต้องการของลน นลและอาจมีการสนับสนุนของสหรัฐในการตัดสินใจก่อรัฐประหาร สีหนุเคยให้สัมภาษณ์ว่าเขาต้องเลือกเพราะลน นลบังคับให้เขาเลือก
การประกาศจัดตั้งรัฐบาลพลัดถิ่นอย่างเป็นทางการเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2513 และได้รับการรับรองทันทีจากจีนแผ่นดินใหญ่ การจัดตั้งรัฐบาลพลัดถิ่นโดยพระนโรดม สีหนุเป็นผู้นำของเขมรแดง ทำให้เขมรแดงเป็นที่รู้จักในระดับนานาชาติ และได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มที่จงรักภักดีต่อพระนโรดม สีหนุและกลุ่มอนุรักษนิยมในการต่อต้านสาธารณรัฐเขมรของลน นล กองกำลังคอมมิวนิสต์เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็วในเขตชนบทของกัมพูชา ซึ่งเกิดจากความนิยมสีหนุและความโกรธแค้นจากการทิ้งระเบิดอย่างหนักของสหรัฐอเมริกา การได้รับการสนับสนุนจากฝ่ายคอมมิวนิสต์ทำให้พระนโรดม สีหนุยังคงมีอำนาจอยู่ และปลอดภัยภายใต้การสนับสนุนของจีนและเวียดนามเหนือ
องค์ประกอบ

รัฐบาลพลัดถิ่นนี้มีพระนโรดม สีหนุเป็นประมุข นายกรัฐมนตรีคือเพ็ญ โนต ซึ่งเป็นที่ปรึกษาของสีหนุตั้งแต่การเรียกร้องเอกราชจากฝรั่งเศสและระหว่างปกครองด้วยระบอบสังคม เขียว สัมพันเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมและผู้บัญชาการกองทัพ ซึ่งยังคงอยู่ในพื้นที่ปลดปล่อย และเป็นจุดที่ทำให้รัฐบาลสหภาพฯออกมากล่าวว่าพวกเขาไม่ได้เป็นรัฐบาลพลัดถิ่น ฮู ยวนเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสหกรณ์ ฮู นิม เป็นรัฐมนตรีกระทรวงสารสนเทศ ทั้งหมดนี้เป็นที่นิยมในเขตชนบทของกัมพูชา เนื่องจากเป็นนักพูดเกี่ยวกับสิทธิของชนบท
การควบคุมกองทัพที่แท้จริงอยู่ภายใต้การสั่งงานของพล พต ซึ่งเป็นผู้นำระดับสูงของเขมรแดง (ร่วมกับนวน เจีย ซอน เซนและเอียง ซารี) กองทัพของแนวร่วมในชื่อกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติประชาชนกัมพูชาในช่วงแรกมีขนาดเล็ก และการต่อสู้ในสงครามกลางเมืองกัมพูชาช่วงแรกได้รับการสนับสนุนจากเวียดนามเหนือ อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ระหว่างพระนโรดม สีหนุกับเขมรแดงไม่ค่อยราบรื่นนัก โดยเฉพาะพระองค์กับเอียง ซารี มีความขัดแย้งส่วนตัวอยู่ด้วย
การครอบงำของเขมรแดง

ความสำเร็จทางการทหารของเขมรแดงเริ่มขึ้นในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2516 สีหนุเดินทางเข้าเยี่ยมเยียนพื้นที่ปลดปล่อย และถ่ายรูปร่วมกับเขียว สัมพัน ฮู ยวน และฮู นิม เมื่อมีการนำภาพนั้นมาเผยแพร่ สหรัฐได้ออกมาให้ความเห็นว่าบุคคลในภาพเป็นเพียงปีศาจสามตนเพราะถูกตำรวจลับของสีหนุสังหารไปแล้ว ต่อมาเมื่อมีการเผยแพร่ภาพยนตร์ของการพบปะครั้งนี้ จึงเป็นข้อพิสูจน์ว่าบุคคลทั้งสามยังไม่ตาย
ระหว่าง พ.ศ. 2516 เจ้าหน้าที่ที่ภักดีกับพระนโรดม สีหนุและมีความเชื่อมโยงกับเวียดนามเหนือเริ่มถูกย้ายออกไปจากรัฐบาล และเริ่มมีการให้ภาพของพระนโรดม สีหนุว่าเป็นเจ้าขุนมูลนาย พื้นที่ปลดปล่อยเริ่มขยายตัวมากขึ้น โดยเฉพาะทางตะวันตก ซึ่งผู้กุมอำนาจเป็นกลุ่มของนักชาตินิยมที่ต่อต้านเวียดนาม คำว่าราชอาณาจักรถูกตัดออกจากชื่อรัฐบาล รัฐบาลสหรัฐปฏิเสธไม่ยอมรับพระนโรดม สีหนุและยังคงสนับสนุนรัฐบาลของลน นล โดยการทิ้งระเบิดในกัมพูชาต่อไป การที่สหรัฐไม่ยอมรับสีหนุ ทำให้จีนหันไปสนับสนุนเขมรแดงโดยตรงมากขึ้น
หลังพนมเปญแตก

เมื่อเขมรแดงยึดพนมเปญได้เมื่อ 17 เมษายน พ.ศ. 2518 กลุ่มคอมมิวนิสต์ได้เข้ามาควบคุมรัฐบาลพลัดถิ่นและการสื่อสารกับกัมพูชาถูกตัด พระนโรดม สีหนุไม่ได้รับรายงานโดยตรงว่าพนมเปญแตก เมื่อพระองค์เสด็จกลับพนมเปญ พระองค์รู้สึกช็อกกับสิ่งที่เกิดขึ้นในเมือง การเสียชีวิตของโจว เอินไหลในเดือนมกราคม พ.ศ. 2519 ทำให้สถานะของพระองค์อ่อนแอลง เมื่อพระองค์ทราบข่าวการละเมิดสิทธิมนุษยชน​ของเขมรแดงจากวิทยุต่างชาติ พระองค์จึงลาออกจากตำแหน่งประมุขรัฐเมื่อ เดือนเมษายน พ.ศ. 2519 เขมรแดงได้ส่งเอียง ซารีมาเกลี้ยกล่อมให้พระองค์อยู่ต่อไป แต่สีหนุปฏิเสธ ทำให้พระองค์ถูกกักบริเวณ เขียว สัมพันขึ้นเป็นประมุขรัฐแทน เพ็ญ โนตถูกปลดออก พล พตขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีแทน
ผู้ที่นิยมพระนโรดม สีหนุในรัฐบาลพลัดถิ่นถูกประหารชีวิต เช่นพระนโรดม ภูริสสระ ซึ่งถูกฆ่าในค่ายสัมมนาเมื่อพ.ศ. 2519 เจีย สัน อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมของรัฐบาลพลัดถิ่นถูกฆ่าในคุกตวล ซแลง มีแต่เพ็ญ โนตที่รอดมาได้ สมาชิกของเขมรแดงที่เข้าร่วมในรัฐบาลพลัดถิ่น ฮู ยวนสูญหายไปในปี พ.ศ. 2518 และเชื่อว่าเสียชีวิตแล้วใน พ.ศ. 2519 ฮู นิมและเจา เสงถูกประหารชีวิตที่คุกตวล ซแลงใน พ.ศ. 2520 มีเพียงเขียว สัมพันที่ยังคงเป็นผู้นำรัฐ
หลังการล่มสลายของกัมพูชาประชาธิปไตย

หลังจากการรุกรานของเวียดนาม พ.ศ. 2521 เขมรได้เป็นฝ่ายพ่ายแพ้ในต้นปี พ.ศ. 2522 ทำให้มีการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา เขมรแดงได้ติดต่อพระนโรดม สีหนุให้มาเป็นตัวแทนกัมพูชาประชาธิปไตยในสหประชาชาติ แต่พระองค์ปฏิเสธ เขมรแดงพยายามจัดตั้งองค์กรใหม่เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือของตนขึ้นมาอีก ต่อมาใน พ.ศ. 2525 พรรคฟุนซินเปกของพระนโรดม สีหนุได้เข้าร่วมกับเขมรแดงในการจัดตั้งแนวร่วมเขมรสามฝ่ายเพื่อรักษาที่นั่งในสหประชาชาติ
วัดเชียงทอง

| วัดเชียงทอง |
| --- | --- |
พระอุโบสถ

ที่ตั้ง: หลวงพระบาง  ประเทศลาว
ประเภท: วัด
จุดสนใจ: พระอุโบสถ(สิม)โรงเมี้ยนโกศ และหอไหว้ สถาปัตยกรรมล้านช้าง
 สถานีย่อยพระพุทธศาสนา
บานประตูแกะสลักที่วัดเชียงทอง
วัดเชียงทอง (ลาว: ວັດຊຽງທອງ วัดเซียงทอง) เป็นวัดหลวงประจำราชวงศ์ล้านช้าง ราชวงศ์หลวงพระบาง และราชวงศ์ลาว ตั้งอยู่ในนครหลวงพระบาง ประเทศลาว สร้างขึ้นราว พ.ศ. 2103 โดยสมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช กษัตริย์ผู้ปกครองราชอาณาจักรล้านช้าง ตั้งอยู่ใกล้แม่น้ำโขง เป็นวัดที่มีสถาปัตยกรรมแบบล้านช้างตอนเหนือที่งดงามมาก จนได้รับการขนานนามว่าเป็น "อัญมณีของศิลปะล้านช้าง"