stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เมืองขึ้น
ตัวอย่างในประวัติศาสตร์ > เปอร์เซียอะคีเมนิด

บทความหลัก: เซแทร็ป
เปอร์เซียใช้เซแทร็ป (ระบบข้าหลวงเปอร์เซีย) แทนการใช้ผู้ปกครองเมืองขึ้นสำหรับดินแดนในปกครอง แต่ก็มีบางกรณีที่การใช้ระบบเมืองขึ้นเช่นกัน เฮอรอโดทัสบันทึกว่า กษัตริย์ Amyntas I แห่งมาซิโดเนียเจรจากับเปอร์เซียหลังจากถูกฝ่ายอะคีเมนิดปราบปรามในปี 513 ปีก่อนคริสตกาล มาซิโดเนียมีความเชื่อมโยงกับเปอร์เซียมากขึ้นเมื่อ Amyntas ให้มีการอภิเษกสมรสกับพระธิดาของพระองค์กับขุนนางชาวเปอร์เซีย (Hdt 5.21.)  มาซิโดเนียภายใต้การปกครองดาไรอัสที่ 1 ถูกจัดให้เป็นเขตที่ต้องเสียภาษีเป็นประจำของจักรวรรดิ (Hdt 6.44.) การควบคุมของเปอร์เซียเหนือมาซิโดเนียได้รับการยืนยันจากจารึก DNa  ที่ Naqsh-I-Rustam อเล็กซานเดอร์ที่ 1 พระโอรสของ Amyntas สนับสนุนเซิร์กซีสที่ 1 ระหว่างที่เปอร์เซียรุกรานกรีก ในปี 479 ปีก่อนคริสตกาล กองทัพอะคีเมนิดพ่ายแพ้ต่อชาวกรีก นครรัฐอื่นๆ ไม่ถือว่ามาซิโดเนียเป็นฝ่ายกรีกอีกต่อไป
ดินแดนอื่นที่จัดว่าเป็นเมืองขึ้นมากกว่าเป็นเซแทร็ปคือ อาหรับ บันทึกของเฮอรอโดทัสระบุว่า อาหรับได้ให้ความช่วยเหลือแคมไบซีสที่ 2 ในการรุกรานอียิปต์ (525 ปีก่อนคริสตกาล) ด้วยเหตุนี้อาหรับจึงไม่ต้องเป็นเซแทร็ปและได้รับการยกเว้นจากบรรณาการประจำปี แต่จารึกเบฮิสตูนและแผ่นจารึกป้อมปราการเปอร์เซโปลิสระบุว่า อาหรับยังคงถวายกำยานเป็นปริมาณ 1,000 ทาเลนต์ต่อปี ในการรุกรานกรีกในรัชสมัยเซิร์กซีส เฮอรอโดทัสได้กล่าวถึงชาวอาหรับในส่วนต่างๆ ของกองทัพเปอร์เซียซึ่งนำโดย Arsamenes โอรสในดาไรอัสที่ 1
แม้ว่าจักรวรรดิอะคีเมนิดจะมีพื้นที่กว้างใหญ่ แต่ก็ได้วางระบบการสื่อสารและการเชื่อมต่อระหว่างภูมิภาคต่างๆ ที่มีประสิทธิภาพ นั่นคือ เส้นทางหลวง ซึ่งทอดผ่านพื้นที่ส่วนใหญ่ในจักรวรรดิ ทำให้สามารถขนส่งและกระจายสินค้า วัฒนธรรม และมโนคติระหว่างข้าหลวงของรอะคีเมนิดและเมืองขึ้นได้
ตัวอย่างในประวัติศาสตร์ > จีนโบราณ

ในสมัย ราชวงศ์โจว (1,046–770 ปีก่อนคริสตกาล) จนถึง ราชวงศ์ฮั่น (206 ปีก่อนคริสตกาล–ค.ศ. 220) มีรัฐเมืองขึ้นจำนวนมากก่อตั้งขึ้นในดินแดนจีน
รัฐเหล่านี้มีขนาดตั้งแต่นครรัฐขนาดเล็ก ไปจนถึงรัฐที่สามารถควบคุมดินแดนได้เป็นบริเวณกว้าง เช่น รัฐฉู่ และ รัฐฉี ต่อมาหนึ่งในรัฐเหล่านี้สามารถพิชิตรัฐอื่นๆ ลงและรวมอาณาจักรเป็นหนึ่งภายใต้จักรพรรดิองค์แรก นั่นคือ จิ๋นซีฮ่องเต้
ตัวอย่างในประวัติศาสตร์ > จีนโบราณ > ข้อถกเถียงเกี่ยวกับสถานะของโชซอน

ราชวงศ์ชิงของจีนมองว่า ราชวงศ์โชซอนของเกาหลีเป็นเมืองขึ้นที่ปกครองตนเอง ราชวงศ์โชซอนมีอำนาจปกครองตนเองในทั้งกิจการภายในและภายนอก ดังนั้นจึงไม่จัดว่า เป็นอาณานิคมหรือเมืองขึ้นของจีน อย่างไรก็ตาม จีนได้เลิกใช้นโยบายดั้งเดิมซึ่งผ่อนปรนและไม่แทรกแซงกิจการของเกาหลี และเปลี่ยนมาใช้นโยบายแทรกแซงอย่างหนักในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ยฺเหวียน ชื่อไข่โต้แย้งว่าเกาหลีเป็น "เมืองขึ้น" ที่อยู่ภายใต้การปกครองของจีน โอเวน เอ็น. เดนนี่โต้แย้งว่าเกาหลีเป็น "รัฐบรรณาการ" ที่เป็นอิสระ วิลเลียม ดับเบิลยู ร็อกฮิลล์กล่าวว่า การเรียกเกาหลีว่าเป็นเมืองขึ้นนั้น "เป็นการชี้ชวนให้เข้าใจผิด" ร็อกฮิลล์ยังกล่าวว่า “บรรณาการที่ส่งไปยังปักกิ่งโดย ‘เมืองขึ้น’ ทั้งหมด รวมถึงทิเบตและชนเผ่าพื้นเมืองในจีนตะวันตก เป็นเพียงสิ่งแลกเปลี่ยน (ละติน: quid pro quo) เพื่อแลกกับสิทธิในการค้าขายกับจีนภายใต้สถานะที่เป็นมิตรอย่างยิ่งเท่านั้น” ร็อกฮิลล์โต้แย้งว่า เกาหลีไม่ได้มองจีนเป็นเจ้าผู้ปกครองแต่เป็นเสมือนหัวหน้าครอบครัว เกาหลีเปรียบเทียบราชวงศ์หมิงเป็นบิดาและราชวงศ์ชิงเป็นพี่ชาย และร็อกฮิลล์กล่าวอีกว่า “สำหรับธรรมเนียมที่กษัตริย์จะรายงานต่อจักรพรรดิถึงการเลือกรัชทายาทหรือสนม หรือแจ้งให้ทราบถึงการสิ้นพระชนม์ของพระชนนี หรือพระมเหสี เป็นต้น เราสามารถมองว่าเป็นเพียงความสัมพันธ์เชิงพิธีการเท่านั้น ไม่ได้เกี่ยวข้องกับเรื่องอำนาจการปกครอง”
ตัวอย่างในประวัติศาสตร์ > จักรวรรดิออตโตมัน

จักรวรรดิออตโตมัน (ค.ศ. 1299–1923) ปกครองรัฐบรรณาการหรือรัฐเมืองขึ้นจำนวนหนึ่งในพื้นที่รอบนอกของดินแดนของตน ระบบเมืองขึ้นมีหลายรูปแบบที่แตกต่างกันออกไป โดยบางรัฐได้รับอนุญาตให้เลือกผู้นำของตนเองได้ ในขณะที่รัฐอื่นๆ ต้องส่งบรรณาการสำหรับดินแดนของตน
ในช่วงศตวรรษที่ 18 จักรวรรดิออตโตมันควบคุมเมืองขึ้นและรัฐบรรณาการหลายแห่ง เช่น รัฐวอลเลเกีย, มอลเดเวีย และไครเมีย
ดูเพิ่ม

เขตพื้นที่ที่ปกครองตนเอง – designation for an administrative territorial entityPages displaying wikidata descriptions as a fallback
Autonomous republic
ดินแดนในภาวะพึ่งพิง – territory that does not possess full political independence as a sovereign statePages displaying wikidata descriptions as a fallback
มณฑล (แบบจำลองทางรัฐศาสตร์)
Periphery countries
Protectorate (imperial China)
รัฐหุ่นเชิด – state that is supposedly independent but is in fact dependent upon an outside powerPages displaying wikidata descriptions as a fallback
สงครามโรมัน-เปอร์เซีย (ช่วงที่รัฐเมืองขึ้นมีบทบาทสำคัญ)
Indirect rule
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Vassal states
แผนที่ดินแดนของฮิตไทต์และเมืองขึ้นเมื่อประมาณ 1300 ปีก่อนคริสตกาล
แผนที่ดินแดนของอัสซีเรียใหม่ ในช่วง 824 ปีก่อนคริสตกาล และ 671 ปีก่อนคริสตกาล
เมืองขึ้นและรัฐบรรณาการของจักรวรรดิออตโตมัน ในปี ค.ศ. 1590
สามรูปรจนา

สามรูปรจนาเขียนอักษรคำว่า พุทธะ ในรูปพระพุทธเจ้า โดย ซาเยด โมฮัมเหม็ด อันเวร์ (Syed Mohammed Anwer)
สามรูปรจนา (อักษรโรมัน: Samrup Rachna) เป็นชุดงานศิลปะอักษรวิจิตร 60 ชิ้น ที่สร้างขึ้นด้วยรูปแบบ apni boli ซึ่งประกอบทั้งอักษรเทวนาครีของภาษาฮินดีและอักษรนัสตะลีกของภาษาอูรดูเข้าด้วยกัน สร้างสรรค์โดยศิลปินชาวปากีสถาน ไซเยด โมฮัมเมด อานเวร์ (Syed Mohammed Anwer) คำว่า สามรูป เป็นคำสันสกฤตแปลว่าความสอดคล้องกัน ส่วน รจนา แปลว่า "งานสร้างสรรค์" ในภาษาฮินดูสถานนั้น สามารถเขียนได้ด้วยสองอักษร
อักษรวิจิตรนี้ผสมผสานอักษรเทวนาครีกับนัสตะลีกเข้าด้วยกัน โดยศิลปินเรียกรูปแบบการผสมผสานนี้ว่า apni boli เขาเรียนรู้การเขียนอักษรเทวนาครีจากมารดา ผู้สอนเขาว่าทั้งภาษาฮินดีและอูรดูนั้นเหมือนกัน เพียงแค่เขียนด้วยคนละอักษรกัน อักษรวิจิตรของเขาจะสร้างขึ้นโดยให้มีรูปเหมือนภาพหรือสัญลักษณ์ตามคำนั้น ๆ เช่นคำว่า surahi (สุรหี; แปลว่า "เหยือกน้ำ") เขียนออกมาในรูปที่ดูคล้าย
ไคเอ็นไต

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ไคเอ็นไต (แก้ความกำกวม)
ธงของไคเอ็นไต
ไคเอ็นไต (ญี่ปุ่น: 海援隊; โรมาจิ: kaientai) เป็นบริษัทเดินเรือและพาณิชย์นาวีแห่งแรกของประเทศญี่ปุ่น ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1865 ที่ นางาซากิ โดย ซากาโมโตะ เรียวมะ โดยพัฒนามาจาก กลุ่มการค้าคาเมยามะ (亀山社中 - คาเมยามะชาชู) ซึ่งมีจุดประสงค์ทางการเมืองแอบแฝงคือการโค่นล้มระบอบโชกุน นอกจากไคเอ็นไตจะทำการค้าและเดินเรือแล้ว ก็ยังมีบทบาททางการเมืองอยู่เช่นเดิม ซึ่งแหล่งเงินทุนของบริษัทก็ได้มาจากแคว้นศักดินาซัตสึมะ แคว้นศักดินาโทซะ รวมทั้งกลุ่มนักธุรกิจและเศรษฐีในนะงะซะกิ
หลังจากเรียวมะเสียชีวิตลงในปี ค.ศ. 1867 ไคเอ็นไตก็ยังมีผู้บริหารกิจการสืบต่อมาจนปิดกิจการลงในปี ค.ศ. 1868
สมาชิกของไคเอ็นไต

รายชื่อสมาชิกของไคเอ็นไต จำแนกตามภูมิลำเนามีดังนี้
สมาชิกของไคเอ็นไต > แคว้นโทซะ

ซะกะโมะโตะ เรียวมะ – หัวหน้ากลุ่มไคเอ็นไต
ซะวะมุระ โซโนะโจ
ซาซากิ ทากายูกิ – หัวหน้ากลุ่มไคเอ็นไตคนที่สอง หลังการเสียชีวิตของเรียวมะ
นะงะโอะกะ เค็นคิชิ
อิชิดะ เอคิชิ
ซากาโมโตะ นาโอะ (ทากามัตสึ ทาโร) – บุตรบุญธรรมของเรียวมะ
ซุงะโนะ คะคุเบ
จิงงู อุมะโนะซุเกะ
อิเคะ คุระตะ
ยาสุโอกะ คาเนะโมโตะ
โนะมุระ โคะเระอะกิ
นะกะจิมะ โนะบุยุกิ
คนโด โจจิโร - สมุหบัญชีของกลุ่ม
โยะชิอิ เก็มมะ (吉井源馬)
ยะมะโมะโตะ ฟุกุซุเกะ
ซะกะโมะโตะ เซจิโร
สมาชิกของไคเอ็นไต > แคว้นเอะชิเซ็น

เซะกิ โยะชิโอะมิ
วะตะนะเบะ โกะอุฮะชิ
มิกะมิ ทะโร
โอะดะนิ โคโซ
腰越次郎
ซะซะกิ ซะกะเอะ
สมาชิกของไคเอ็นไต > แคว้นเอะชิโงะ

ชิระมิเนะ ชุมมะ
ฮะชิโมะโตะ คีวดะยู
สมาชิกของไคเอ็นไต > แคว้นซะนุกิ

ซะนะงิ โคจิ
สมาชิกของไคเอ็นไต > แคว้นคิชู

มุสึ มุเนะมิสึ
สมาชิกของไคเอ็นไต > เมืองชิโมะโนะเซะกิ (แคว้นโจชู)

อิโต ซุเกะดะยู
สมาชิกของไคเอ็นไต > นักธุรกิจในนะงะซะกิ

โคะโสะเนะ อิชิโร
โออุระ เค
นะกะเอะ โชมิง
อิวะซะกิ ยะตะโร - ดูแลด้านการเงินและจัดหาเรือสินค้า (ตามการมอบหมายของแคว้นโทซะ)
ซะกะโมะโตะ เรียวมะ
ซะวะมุระ โซโนะโจ
ซะซะกิ ทะกะยุกิ
นะงะโอะกะ เค็นคิชิ
อิชิดะ เอคิชิ
ซะกะโมะโตะ นะโอะ (ทะกะมะสึ ทะโร)
คนโด โจจิโร
มุสึ มุเนะมิสึ
โออุระ เค
นะกะเอะ โชมิง
อิวะซะกิ ยะตะโร
แหล่งข้อมูลอื่น

Nagasaki Kameyamashachū  Memorial Museum เก็บถาวร 2011-07-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ญี่ปุ่น)
ส่วนหนึ่งของสมาชิกกลุ่มไคเอ็นไต ถ่ายเมื่อราวเดือนมกราคม ค.ศ. 1867 (จากซ้าย) นะงะโอะกะ เค็นคิชิ, มิโซะบุชิ ฮิโระโนะโจ, ซะกะโมะโตะ เรียวมะ, ยะมะโมะโตะ โคโด, ซุงะโนะ คะคุเบ, ชิระมิเนะ ชุมเมะ
ที่ตั้งของสำนักงานบริษัทคะเมะยะมะชาชู ซึ่งเป็นรากฐานของกลุ่มไคเอ็นไต (ปัจจุบันเป็นพิพิธภัณฑ์)
Wikisource
การตัด

กรรไกรประเภทต่าง ๆ – สำหรับเย็บผ้า (ซ้าย), สำหรับกระดาษ (กลาง), สำหรับครัว (ขวา)
เครื่องตัดกระจก แสดงล้อเหล็กกล้าแข็ง (ซ้ายสุด), ร่องสำหรับหักกระจก, และลูกบอล (ที่ปลายด้ามจับ) สำหรับเคาะ
การตัด คือการแยกหรือเปิดวัตถุทางกายภาพออกเป็นสองส่วนหรือมากกว่านั้น โดยการใช้แรงที่มีทิศทางที่เฉียบคม
เครื่องมือที่ใช้ในการตัดอย่างแพร่หลาย ได้แก่ มีด และ เลื่อย หรือในทางการแพทย์และวิทยาศาสตร์ใช้ มีดผ่าตัด และ เครื่องตัดละเอียด อย่างไรก็ตาม วัตถุที่มีความคมเพียงพอก็สามารถใช้ในการตัดได้ หากมีความแข็งมากกว่าวัตถุที่ถูกตัดและถูกใช้ด้วยแรงที่เพียงพอ แม้แต่ของเหลวก็สามารถใช้ในการตัดได้เมื่อถูกใช้ด้วยแรงที่เพียงพอ (ดู เครื่องตัดด้วยน้ำ).
การตัดเป็นปรากฏการณ์ของการอัดตัวและการเฉือน และจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อความเค้นทั้งหมดที่เกิดจากเครื่องมือตัดเกินกว่าความแข็งแรงของวัสดุของวัตถุที่ถูกตัด สมการง่ายที่สุดที่ใช้ได้คือ:
{\text{stress}}={{\text{force}} \over {\text{area}}} หรือ  \tau ={\frac {F}{A}}
ความเค้นที่เกิดจากเครื่องมือตัดเป็นสัดส่วนโดยตรงกับแรงที่ใช้และเป็นสัดส่วนผกผันกับพื้นที่สัมผัส ดังนั้น พื้นที่ยิ่งน้อย (เช่น คมมีดที่คมกว่า) จะต้องการแรงในการตัดที่น้อยลง มักจะเห็นว่าขอบมีดที่ใช้ในการตัดวัสดุนุ่มจะบางกว่าและขอบมีดที่ใช้ตัดวัสดุแข็งจะหนากว่า การเปลี่ยนแปลงนี้เห็นได้จาก มีดครัว ไปจนถึง ขวาน ซึ่งเป็นการปรับสมดุลระหว่างการตัดง่ายของใบมีดบางและความแข็งแรงและความทนทานของขอบมีดที่หนาขึ้น
การตัดโลหะ

การตัดเป็นแกนหลักของการผลิตมาตลอดประวัติศาสตร์ สำหรับโลหะมีวิธีการต่าง ๆ มากมายที่ใช้และสามารถแบ่งกลุ่มตามปรากฏการณ์ทางกายภาพที่ใช้ การตัดโลหะเป็นกระบวนการผลิตชิ้นงานโดยการกำจัดวัสดุที่ไม่ต้องการออกจากก้อนโลหะในรูปแบบของเศษโลหะ
การสร้างเศษโลหะ (กระบวนการกำจัดวัสดุ) – การเลื่อย, การเจาะ, การกัด, การกลึง เป็นต้น
การเฉือน – การเจาะ, การปั๊ม, การตัดด้วยกรรไกร, การตัดแบบ Blanking
การขัด – การเจียร, การขัดละเอียด, การขัดเงา, การตัดด้วยน้ำ
ความร้อน – การตัดด้วยเปลวไฟ, การตัดด้วยพลาสม่า, การตัดด้วยเลเซอร์
อิเล็กโทรเคมิคอล – การกัดกรด, การตัดด้วยกระแสไฟฟ้า (EDM), การตัดด้วยอิเล็กโทรเคมิคอล (ECM)
ทุกวิธีมีข้อจำกัดในเรื่องความแม่นยำ, ต้นทุน, และผลกระทบต่อวัสดุ ตัวอย่างเช่น ความร้อนอาจทำลายคุณภาพของโลหะที่ผ่านการอบความร้อน และการตัดด้วยเลเซอร์ไม่เหมาะสมสำหรับวัสดุที่สะท้อนแสงสูง เช่น อะลูมิเนียม การตัดโลหะแผ่นด้วยเลเซอร์ทำให้เกิดชิ้นส่วนแบนและแกะสลักส่วนต่าง ๆ จากการออกแบบที่ซับซ้อนหรือเรียบง่าย โดยใช้วิธีนี้แทนการตัดแบบอื่น ๆ เนื่องจากกระบวนการที่รวดเร็วและความสามารถในการปรับแต่งได้
ดูเพิ่ม

การฉีก
การตัดเฉือน
การลับมีด
การตัดด้วยเลเซอร์
การตัดด้วยน้ำ
แหล่งข้อมูลอื่น

Atkins, Tony (2006). "Optimum blade configurations for the cutting of soft solids". Engineering Fracture Mechanics. 73 (16): 2523–2531. doi:10.1016/j.engfracmech.2006.06.006.
How stuff works – Handsaws
Etching vs. traditional metal machining
อำเภอป่าแดด

| อำเภอป่าแดด |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Pa Daet
คำขวัญ: ป่าแดดข้าวหอม ธาตุจอมสูงสง่า  ถ้ำผาแหล่งธรรม งามล้ำผ้าไหม
แผนที่จังหวัดเชียงราย เน้นอำเภอป่าแดด
พิกัด: 19°30′12″N 99°59′36″E﻿ / ﻿19.50333°N 99.99333°E﻿ / 19.50333; 99.99333
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: เชียงราย
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 333.3 ตร.กม. (128.7 ตร.ไมล์)
ประชากร (2564)
 • ทั้งหมด: 25,709 คน
 • ความหนาแน่น: 77.14 คน/ตร.กม. (199.8 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 57190
รหัสภูมิศาสตร์: 5706
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอป่าแดด ถนนพาน-ป่าแดด ตำบลป่าแดด อำเภอป่าแดด จังหวัดเชียงราย 57190
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
ป่าแดด (ไทยถิ่นเหนือ: ) เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงราย เดิมเป็นตำบลหนึ่งในอำเภอพาน ตั้งอยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 52 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งสิ้น 333.300 ตารางกิโลเมตร
ที่ตั้งและอาณาเขต

ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพาน อำเภอเมืองเชียงราย และอำเภอเทิง
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเทิง และอำเภอจุน (จังหวัดพะเยา)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอจุน อำเภอดอกคำใต้ อำเภอภูกามยาว อำเภอเมืองพะเยา และอำเภอแม่ใจ (จังหวัดพะเยา)
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอพาน
ประวัติ

อำเภอป่าแดดเดิมเป็นตำบลหนึ่งของอำเภอพาน ชื่อว่า ตำบลป่าแดด เป็นท้องที่ทุรกันดารและตั้งอยู่ห่างไกลจากตัวอำเภอพาน การเดินทางไปมาเพื่อติดต่อราชการกับที่ว่าการอำเภอพานแต่ละครั้งต้องเดินเท้า เนื่องจากไม่มียานพาหนะใด ๆ และด้วยระยะทางไกลทำให้ต้องมีการพักค้างแรมระหว่างการเดินทาง ส่วนสัมภาระต่าง ๆ ก็ต้องใช้คนแบกหาม และด้วยราษฎรส่วนใหญ่ไม่ได้รับความสะดวกในการเดินทาง นายสง่า ไชยพันธ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายในสมัยนั้นได้รายงานต่อกระทรวงมหาดไทย ขอตั้งเป็นกิ่งอำเภอ กระทรวงมหาดไทยจึงมีประกาศเมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2512 ให้ยกฐานะตำบลป่าแดดขึ้นเป็น กิ่งอำเภอป่าแดด และให้ขึ้นอยู่ในเขตการปกครองของอำเภอพาน จังหวัดเชียงราย ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2512  และในวันที่ 23 มิถุนายน ของปีเดียวกัน ได้มีการประกอบพิธีเปิดที่ว่าการกิ่งอำเภอป่าแดด
ต่อมากิ่งอำเภอป่าแดดเป็นชุมชนที่หนาแน่นขึ้นและมีสภาพเจริญขึ้นกว่าเดิมมาก หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช นายกรัฐมนตรีในสมัยนั้นจึงอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 192 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย และมาตรา 56 วรรค 2 แห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 218 ลงวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2515 ตราพระราชกฤษฎีกาตั้งกิ่งอำเภอป่าแดด อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย เป็น อำเภอป่าแดด ขึ้นกับจังหวัดเชียงรายเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2518 ในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 92 ตอนที่ 166 ลงวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2518
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอป่าแดดแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 5 ตำบล 58 หมู่บ้าน ได้แก่
| ที่ | ชื่อตำบล | ตัวเมือง | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนครัวเรือน | จำนวนประชากร |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | ป่าแดด |  | Pa Daet | 12 | 2,140 | 6,486 |
| 2. | ป่าแงะ |  | Pa Ngae | 18 | 2,630 | 7,927 |
| 3. | สันมะค่า |  | San Makha | 8 | 1,411 | 5,144 |
| 4. | โรงช้าง |  | Rong Chang | 12 | 1,519 | 4,789 |
| 5. | ศรีโพธิ์เงิน |  | Si Pho Ngoen | 8 | 616 | 2,016 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอป่าแดดประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลป่าแงะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าแงะทั้งตำบล
เทศบาลตำบลป่าแดด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าแดดทั้งตำบล
เทศบาลตำบลสันมะค่า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันมะค่าทั้งตำบล
เทศบาลตำบลศรีโพธิ์เงิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีโพธิ์เงินทั้งตำบล
เทศบาลตำบลโรงช้าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโรงช้างทั้งตำบล
ภูมิศาสตร์ > ภูมิประเทศ

อำเภอป่าแดดมีภูเขาและป่าไม้ล้อมรอบทั้งสี่ด้าน ทางด้านทิศตะวันออกส่วนใหญ่เป็นภูเขาและป่าไม้ ทางราชการได้กำหนดเป็นป่าสงวนแห่งชาติขึ้นเรียกว่า "ป่าแม่พุง" ทางทิศตะวันตกเป็นป่าสงวนแห่งชาติอีกป่าหนึ่ง เรียกว่า "ป่าแม่ปืม" สภาพพื้นที่ทั่วไปของอำเภอป่าแดด เป็นที่ราบลุ่ม มีแม่น้ำพุงไหลผ่านจากทิศตะวันตกจากตำบลป่าแงะ ผ่านบ้านแม่พุง ตำบลป่าแดด ผ่านบ้านวังผา ตำบลสันมะค่า อำเภอป่าแดด และมีภูเขาสำคัญชื่อ "ดอยงาม" ซึ่งเป็นเขตกั้นระหว่างอำเภอพานกับอำเภอป่าแดด
ภูมิศาสตร์ > ภูมิอากาศ

เป็นแบบมรสุมเมืองร้อน มี 3 ฤดู คือ
ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์-เดือนพฤษภาคม
ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่เดือนมิถุนายน-เดือนกันยายน
ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่เดือนตุลาคม-เดือนมกราคม
ประชากร

ตามสถิติข้อมูลอำเภอป่าแดด สำรวจเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2557 ดังนี้
ประชากรชาย 13,095 คน
ประชากรหญิง 13,181 คน
รวมทั้งสิ้น 26,276 คน
จำนวนครัวเรือนทั้งหมด 7,544 ครัวเรือน
จำนวนหลังคาบ้านทั้งหมด 7,544 หลังคาบ้าน
พื้นที่ทำการเกษตรทั้งหมด 123,571 ไร่
จำนวนครัวเรือนที่ทำเกษตร 6,737 ครัวเรือน
จำนวนผู้นำเกษตรกร 58 คน
ทรัพยากรธรรมชาติ

แหล่งทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญในอำเภอป่าแดด ประกอบด้วย
ทรัพยากรธรรมชาติ > ป่าไม้

อำเภอป่าแดดมีพื้นที่ป่าไม้คิดเป็นร้อยละ 5 ของพื้นที่ มีพื้นที่ป่าไม้ที่สำคัญ ได้แก่ ป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่ปืม แม่พุง ทางด้านทิศตะวันตก และป่าแม่ลอยไร่ ป่าสักลอ และป่าแม่พุงทางทิศตะวันออก
ทรัพยากรธรรมชาติ > แหล่งน้ำ

แหล่งน้ำสำคัญในอำเภอป่าแดด ประกอบด้วย
แม่น้ำพุง มีต้นกำเนิดในเขตอำเภอพาน ไหลผ่านตำบลป่าแงะ ตำบลป่าแดด ตำบลสันมะค่า และไหลไปบรรจบกับน้ำแม่อิงบริเวณตำบลสันมะค่า ระยะทางประมาณ 20 กิโลเมตร
น้ำแม่อิง มีต้นกำเนิดในเขตอำเภอเมืองพะเยา จังหวัดพะเยา ไหลผ่านอำเภอป่าแดดที่บริเวณบ้านสันบัวคำ บ้านวังผา บ้านวังศิลา ตำบลสันมะค่า และเป็นเส้นแบ่งแนวเขตการปกครองระหว่างอำเภอป่าแดดกับอำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา ทางทิศใต้
โครงการชลประทานขนาดเล็ก เป็นฝายกั้นลำน้ำพุง จำนวน 2 แห่ง ได้แก่ ฝายร่องเปาและฝายวังเคียน นอกจากนี้ยังมีฝายประชาอาสาและฝายน้ำล้นอื่น ๆ อีกจำนวน 19 แห่ง และอ่างเก็บน้ำขนาดเล็กจำนวน 2 แห่ง
หน่วยงานราชการ

สำนักงานสาธารณสุขตำบล มีประจำทุกตำบล จำนวน 6 แห่ง
โรงพยาบาลขนาด 30 เตียง จำนวน 1 แห่ง
สถานีตำรวจภูธร จำนวน 1 แห่ง
หน่วยบริการใช้ไฟฟ้าย่อย จำนวน 1 แห่ง
ที่ทำการไปรษณีย์โทรเลขอำเภอ จำนวน 1 แห่ง
ธนาคารพาณิชย์ จำนวน 1 แห่ง
ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์ สาขาป่าแดด จำนวน 1 แห่ง
สำนักงานที่ดินจังหวัดเชียงราย สาขาพาน ส่วนแยกป่าแดด 1 แห่ง
สถานศึกษา

สถานศึกษาจำนวน 18 แห่ง
ระดับประถมศึกษา-มัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 15 แห่ง
ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น-ตอนปลาย จำนวน 1 แห่ง
ระดับก่อนประถม (โรงเรียนเอกชน) จำนวน 1 แห่ง
ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น (โรงเรียนพระปริยัติฯ) จำนวน 1 แห่ง
ตำบลป่าแงะ
| --- | --- |
 ตำบลป่าแดด โรงเรียนป่าแดดวิทยาคม  โรงเรียนเทศบาล 1 (ป่าแดด)  โรงเรียนอนุบาลลูกรัก (ป่าแดด)  โรงเรียนบ้านแม่พุง  โรงเรียนบ้านสักพัฒนา(ร้าง)  โรงเรียนบ้านใหม่ใต้(ร้าง)  โรงเรียนพุทธศาสตร์ศึกษา วัดท่าน้ำ (พระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา) ตำบลป่าแงะ โรงเรียนป่าแงะวิทยา  โรงเรียนบ้านป่าเส้า(ร้าง)  โรงเรียนบ้านใหม่พัฒนา(ร้าง)  โรงเรียนเทศบาล ๒ (สามัคคีราษฏร์รังสรรค์)[ลิงก์เสีย]  โรงเรียนบ้านร่องเปา (ร้าง)  โรงเรียนเทศบาล 1 สันติสุข  โรงเรียนห้วยลึกผาลาดสามัคคี (ร้าง):  ตำบลโรงช้าง โรงเรียนโรงช้างวิทยา  โรงเรียนบ้านโป่ง  โรงเรียนอนุบาลคริสเตียนสันกอง ตำบลสันมะค่า โรงเรียนชุมชนบ้านสันมะค่า  โรงเรียนบ้านวังวิทยา ตำบลศรีโพธิ์เงิน โรงเรียนศรีโพธิ์เงินวิทยา
การประกอบอาชีพและการอุตสาหกรรม

ประชากรส่วนใหญ่ของอำเภอป่าแดดประกอบอาชีพทางการเกษตร อาทิ ทำนา ทำไร่ ทำสวน พืชหลักที่ทำรายได้ให้แก่เกษตรกรในพื้นที่ คือ ข้าว ข้าวโพด ถั่วลิสง ลำไย มะม่วง ถั่วเหลือง ขิง ลิ้นจี่ และผักต่าง ๆ ประชากรส่วนหนึ่งจะประกอบอาชีพทางการค้าขายซึ่งกำลังขยายตัวอยู่ในขณะนี้
การประกอบอาชีพและการอุตสาหกรรม > โรงงานอุตสาหกรรมขนาดย่อม

โรงงานผลิตน้ำดื่ม 12 แห่ง
โรงสีข้าวขนาดใหญ่ 3 แห่ง
โรงสีข้าวขนาดเล็ก 63 แห่ง
โรงบ่มใบยาสูบ - แห่ง
โรงงานผลิตซีเมนต์บล็อก 4 แห่ง
โรงโม่หิน 1 แห่ง
การคมนาคม

จากตำบลป่าแงะถึงตัวอำเภอป่าแดด ระยะทาง 6 กิโลเมตร
จากตำบลสันมะค่าถึงตัวอำเภอป่าแดด ระยะทาง 11 กิโลเมตร
จากตำบลโรงช้างถึงตัวอำเภอป่าแดด ระยะทาง 3 กิโลเมตร
จากตำบลศรีโพธิ์เงินถึงตัวอำเภอป่าแดด ระยะทาง 15 กิโลเมตร
จากตัวอำเภอถึงจังหวัดเชียงราย ระยะทาง 52 กิโลเมตร
ศาสนสถาน > พระพุทธศาสนา

วัดภายในอำเภอป่าแดดที่ได้รับการตั้งวัดหรือได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาแล้วมีจำนวนทั้งหมด 15 แห่ง สำนักสงฆ์และที่พักสงฆ์ที่ยังไม่ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาอีก 14 แห่ง โดยกระจายอยู่ตามหมู่บ้านและตำบลต่าง ๆ ดังนี้
| --- | --- |
 ตำบลป่าแดด วัดศรีชุมประชา  วัดใหม่ใต้  วัดป่าสัก  วัดท่าน้ำ (สันเจริญ)  วัดแม่พุง  ที่พักสงฆ์สันโค้ง (หนองบัวคำ)  วัดพระธาตุจอมคีรี ตำบลป่าแงะ วัดป่าแงะเมืองชุม  วัดศรีบุญเกิด  วัดป่าเส้าดอนชัย  วัดถ้ำผาจรุย (ธรรมยุต)  สำนักสงฆ์ใหม่พัฒนา  ที่พักสงฆ์ใหม่สันเจริญ  ที่พักสงฆ์ห้วยลึก (คีรีพัฒนา)  ที่พักสงฆ์ร่องเปา (ศรีจอมทอง)  ที่พักสงฆ์พระธาตุจอมรุ้ง:  ตำบลโรงช้าง วัดศรีดอนแก้ว  วัดศรีบังวัน  วัดศรีบุญยืน  สำนักสงฆ์สันกู่ (โป่งสลี-ร้าง)  สำนักสงฆ์สันกองพัฒนาราม ตำบลสันมะค่า วัดสันมะค่า  วัดวังผาศิลาราม  ที่พักสงฆ์วังอวน  ที่พักสงฆ์เขาวงมหาวัน (ธรรมยุต)  ที่พักสงฆ์ป่าอรัญบรรพต (ธรรมยุต)  ที่พักสงฆ์ อาโยนาราม  ที่พักสงฆ์ อรหันต์ตา ตำบลศรีโพธิ์เงิน วัดศรีดอนมูล
ศาสนสถาน > คริสต์ศาสนา

โบสถ์คริสต์คริสตจักรสันกอง สถานที่ตั้งตำบลโรงช้าง
โบสถ์คริสต์คริสตจักรสันเจริญ สถานที่ตั้งตำบลป่าแงะ
แหล่งท่องเที่ยว

| --- | --- |
 ตำบลป่าแดด พระธาตุจอมคีรี  พระธาตุม่อนผ้าขาว  วัดถ้ำพระภิรมย์  หลวงพ่อหนุ่ม ตำบลป่าแงะ วัดถ้ำผาจรุย  ฝายน้ำพุง  ฝายน้ำล้นร่องเปา  อ่างเก็บน้ำหนองเชียงใหม่  วัดพระธาตุจอมรุ่ง ตำบลศรีโพธิ์เงิน อ่างเก็บน้ำหนองเพิงนาค   ตั้งอยู่บริเวณตำบลศรีโพธิ์เงิน:  ตำบลโรงช้าง อ่างเก็บน้ำห้วยแดด  วัดม่อนแก้ว  วัดพระธาตุน้ำดอกบัวตอง 12 ราศี  วัดโป่งสลี  อุทยานแห่งชาติแม่ปืม  วัดพระธาตุโป่งดหิม (โบราณสถาน)  วัดสันกองพัฒนาราม ตำบลสันมะค่า วัดสันมะค่า  วัดป่าอรัญบรรพต  หมู่บ้าน 4 วังประกอบไปด้วย  บ้านวังผา วังศิลา วังอวน วังน้อย
ประเพณีและวันสำคัญ

ประเพณีการแห่ผ้าห่มขึ้นพระธาตุจอมคีรีและการสงน้ำพระธาตุจอมคีรี (ทอผ้าขึ้นธาตุ ตักบาตรพระอุปครุฑ บูชาพระพุทธบรสวรรค์)
ประเพณีทานก๋วยสลากภัทของหมู่บ้าน ตำบล และอำเภอ
ประเพณียี่เป็ง (ลอยกระทงและปล่อยโคมลอย)
ประเพณีปี๋ใหม่เมือง ขนทรายเข้าวัด แห่ตุงหื้อตาน
ประเพณีรดน้ำดำหัวคนเฒ่า
ประเพณีการแข่งเรือของตำบลป่าแงะ
งานประจำปี [ลิงก์เสีย]
เทศกาลชิมลำไยหวาน ชมดอกไม้บาน ที่อำเภอป่าแดด
งานข้าวหอมของดีอำเภอป่าแดด
ภาษา

ภาษา ในปัจจุบันนอกจากภาษาไทยกลางซึ่งเป็นภาษาทางการแล้ว กำเมือง (คำเมือง) หรือภาษาล้านนา ยังเป็นภาษาถิ่นที่นิยมอยู่อย่างกว้างขวาง โดยพบเห็นได้ในงานประเพณีสำคัญและป้ายสุภาษิตสอนใจที่ติดตามต้นไม้ตามโรงเรียนหรือไม่ก็ที่อื่น ๆ ซึงปัจจุบันทางราชการและหน่วยงานต่าง ๆ ได้ร่วมมือกันเพื่อรณรงค์อนุรักษ์ภาษาคำเมืองให้คงอยู่กับอำเภอป่าแดด โดยสนับสนุนให้ตามโรงเรียนเปิดสอนวิชาเลือกเสรี สอนภาษาเมืองให้แก่นักเรียน เนื่องจากอำเภอป่าแดดเป็นที่อยู่อาศัยของกลุ่มชนหลากหลายเผ่าพันพันธ์ไม่ว่าจะเป็นไทยวน (คนเมือง) ไทลื้อ ไทยอง ลาว มอญ ดังนั้นแม้ปัจจุบันชาวอำเภอป่าแดดส่วนมากจะใช้คำเมืองในการสื่อสารพูดคุยกัน แต่เมื่อได้ฟังหรือศึกษากันอย่างลึกซึ้งจะสังเกตได้ว่าสำเนียงที่พูดกันนั้นมีสำเนียงที่แตกต่างกันไป ภาษาของอำเภอป่าแดดอาจแบ่งออกได้ดังนี้
ภาษาไทยวน (คำเมือง) โดยส่วนมากชาวอำเภอป่าแดดใช้ในการพูดสื่อสารกันมากที่สุด และคนส่วนมากคิดว่าเป็นภาษาที่ชาวอำเภอป่าแดดใช้สื่อสารกันทั้งหมด
ภาษายอง  ตัวอย่างเช่น ตี่บ้านมีโงกี่โต๋ (ที่บ้านมีวัวกี่ตัว) เอาเมื้องเอาเก๋อมาโอม (เอาเมี่ยงเอาเกลือมาอม) จะไปปิ๊กเต่อ (อย่าพึ่งกลับ)เป็นต้นนอกจากนั้นจะเป็นสำเนียงออกเหน่อ ๆ บางครังฟังแล้ดู้คล่ายภาษาลาวบ้าง มีคำพูดที่คนยองมักติดปาเช่น "คนยองก่มีเต้าอี้ขอหมู่อี้ปี้จะไป๋ได่ขัดเคือง" "ขะหนมซิ่นอยู่ตู่กั๊บเค้าสูเขาก่ไปกิ๋นเหอ"
อาจพบได้มากบริเวณบ้านถิ่นเจริญ ตำบลป่าแงะ คนป่าแงะเรียกคนที่นั้นว่า "ยองบ้านถิ่น" หรือ"ลื้อบ้านถิ่น" เพราะคนบริเวณนั้นอพยพมาจากบ้านถิ่น จังหวัดแพร่
ภาษาลื้อ มีความคล้านคลึงกับภาษายองแต่แข็งกว่าสังเกตได้ว่าเมื่อพูดจบทุกประโยคจะมีคำว่า "เฮ่อ" "ส่า" หรือ "หย่า" ลงท้ายเสมอ เช่น ไปตางไหนมาเฮ่อ (ไปไหนมา) กิ๋นเข้ากับอะหยังส่า (กินข้าวกับอะไร) จะไปนอนแล้วหย่า (จะไปนอนแล้ว)กิ๋นเค้าแล้วส่า(กินข้าวหรือยัง) เป็นต้น
ภาษาอีสาน เป็นภาษาที่เหมือน ๆ กับภาษาอีสานทั่ว ๆ ไปที่ใช้พูดในบริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย  พบได้มากบริเวณหมู่บ้างวังผา หมู่บ้านวังน้อย หมู่บ้านวังอวน  หมู่บ้านวังศิลา ตำบลสันมะค่า ซึ่งเป็นชุมชนชาวอีสาน อพยพมาจากภาคอีสานของไทยมีอยู่ที่อำเภอป่าแดด เกือบ 100 ปี ที่ผ่านมาแต่ยังคงเอกลักษณ์ของตนเองไว้ได้เป็นอย่างดี
ฟูจิวาระ โนะ ทากาอิโกะ

| ฟูจิวาระ โนะ ทากาอิโกะ |
| --- | --- |

พระราชมารดาของจักรพรรดิองค์ที่ 57
พระพันปีหลวง: 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 1425

ประสูติ: ปี โจวะ ที่ 9 (พ.ศ. 1385)
สิ้นพระชนม์: 6 พฤษภาคม พ.ศ. 1453 
ตระกูล: ตระกูลฟูจิวาระ
พระสวามี: จักรพรรดิเซวะ
พระบุตร: จักรพรรดิโยเซ
ด ค ก
ฟูจิวาระ โนะ ทากาอิโกะ (ญี่ปุ่น: 藤原高子; โรมาจิ: Fujiwara no Takaiko ; 1385 – 6 พฤษภาคม 1453) พระสนมและพระราชชนนีในจักรพรรดิญี่ปุ่นโดยเป็นพระสนมใน จักรพรรดิเซวะ จักรพรรดิองค์ที่ 56 และเป็นพระราชมารดาใน จักรพรรดิโยเซ จักรพรรดิองค์ที่ 57
เมื่อจักรพรรดิโยเซขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อจากจักรพรรดิเซวะเมื่อ พ.ศ. 1419 ก็ได้สถาปนาพระราชมารดาให้มีสถานะเทียบเท่าพระราชชนนี
ศาสนาพุทธในประเทศรัสเซีย

วัดพุทธเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก
วัดแห่งหนึ่งในแคว้นอัสตราฮันที่ได้รับการฟื้นฟูใหม่
ศาสนาพุทธในประเทศรัสเซีย เป็นหนึ่งในศาสนาดั้งเดิมและเป็นมรดกทางประวัติศาสตร์ตามกฎหมายของประเทศรัสเซีย ประดิษฐานครั้งแรกช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 ในแถบไซบีเรีย เดิมเป็นศาสนาพื้นเมืองหลักในสาธารณรัฐคัลมืยคียา, บูเรียตียา และตูวา แต่ปัจจุบันได้แพร่หลายไปทั่วประเทศรัสเซีย สามารถพบชาวรัสเซียเข้ารีตพุทธมากขึ้น
ศาสนาพุทธในประเทศรัสเซียส่วนใหญ่เป็นนิกายเกลุกหรือนิกายหมวกเหลือง ซึ่งเป็นศาสนาพุทธแบบทิเบต ส่วนนิกายอื่น ๆ เป็นชนกลุ่มน้อย ศาสนาพุทธแบบทิเบตนี้แพร่หลายมาจากดินแดนทิเบต เข้าสู่ดินแดนมองโกเลีย ไซบีเรีย ก่อนกระจายเข้าสู่รัสเซียในเวลาต่อมา ปัจจุบันมีพุทธศาสนิกชนจำนวน 700,000–1.5 ล้านคนทั่วรัสเซีย โดยมากอาศัยอยู่ในสาธารณรัฐคัลมืยคียา, บูเรียตียา และตูวา
ประวัติ > ยุคฟื้นฟู

หลังการล่มสลายของสหภาพโซเวียต ศาสนาพุทธได้รับการฟื้นฟูอีกครั้ง พร้อมกับการเลือกตั้งประธานาธิบดีคีร์ซัน อิลูย์มซีนอฟของสาธารณรัฐคัลมืยคียา และมีการฟื้นฟูศาสนาพุทธในบูเรียตียาและตูวา ผู้คนหวนกลับไปนับถือศาสนาดั้งเดิมของบรรพบุรุษ ก่อนแพร่หลายสู่ชาวรัสเซียในพื้นที่อื่น
ค.ศ. 1992 ทะไลลามะที่ 14 ประมุขของศาสนาพุทธนิกายเกลุก เสด็จเยือนสาธารณรัฐตูวาเป็นครั้งแรก
ปัจจุบันมีการก่อตั้งอารามและมหาวิทยาลัยสงฆ์หรือที่เรียกว่าดาซันทั่วไปในประเทศ และลามะต้องใช้ความเพียรพยายามอย่างหนักเพื่อฟื้นฟูประเพณีและตำราทางศาสนาขึ้นใหม่
ประเทศไทยมีการส่งพระธรรมทูตเพื่อเผยแผ่ศาสนาพุทธนิกายเถรวาทตั้งแต่ ค.ศ. 1997 เป็นต้นมา โดยมีศูนย์กลางที่วัดอภิธรรมพุทธวิหาร เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก