stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รัฐโนวาสโกเชีย

| โนวาสโกเชีย New Scotland (อังกฤษ)  Nouvelle-Écosse (ฝรั่งเศส) |
| --- | --- |
รัฐ
   ธง ตราอาร์ม
คำขวัญ: Munit Hæc et Altera Vincit (ละติน: One defends and the other conquers)
  BC AB SK MB ON QC NB PE NS NL YT NT NU  
พิกัด: 45°00′00″N 62°59′58″W﻿ / ﻿45.00000°N 62.99944°W﻿ / 45.00000; -62.99944
ประเทศ: แคนาดา
เข้าร่วมสมาพันธ์: 1 กรกฎาคม ค.ศ. 1867 (ลำดับที่ 1 พร้อมกับรัฐออนแทรีโอ รัฐเกแบ็ก และรัฐนิวบรันสวิก)
เมืองหลวง: แฮลิแฟกซ์
เมืองใหญ่สุด: แฮลิแฟกซ์ 
เขตมหานครใหญ่สุด: เทศมณฑลแฮลิแฟกซ์
 
การปกครอง
 • ประเภท: ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ
 • องค์กร: รัฐบาลโนวาสโกเชีย
 • Lieutenant Governor: Arthur LeBlanc
 • นายกเทศมนตรี: Iain Rankin (Liberal) 
Legislature: Nova Scotia House of Assembly
Federal representation: Parliament of Canada
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร: 11 จาก 338 (3.3%)
สมาชิกวุฒิสภา: 10 จาก 105 (9.5%)
 
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 55,284 ตร.กม. (21,345 ตร.ไมล์)
 • พื้นดิน: 52,942 ตร.กม. (20,441 ตร.ไมล์)
 • พื้นน้ำ: 2,342 ตร.กม. (904 ตร.ไมล์)  4.2%
อันดับพื้นที่: อันดับที่ 12
 : ร้อยละ 0.6 ของแคนาดา
ประชากร (2016)
 • ทั้งหมด: 923,598  คน
 • ประมาณ (2021 Q1): 979,449  คน
 • อันดับ: อันดับที่ 7
 • ความหนาแน่น: 17.45 คน/ตร.กม. (45.2 คน/ตร.ไมล์)
เดมะนิม: โนวาสโกเชียน, บลูโนเซอร์ 
ภาษาราชการ: อังกฤษ (โดยพฤตินัย)
 
ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ
 • อันดับ: 7
 • ทั้งหมด (2016): CA$42.715 พันล้าน
 • ต่อหัว: CA$44,931 (อันดับที่ 12)
ดัชนีการพัฒนามนุษย์
 • HDI (2018): 0.895 — สูงมาก (อันดับที่ 11)
เขตเวลา: UTC-04:00 (แอตแลนติก)
รหัสไปรษณีย์: NS
คำนำหน้ารหัสไปรษณีย์: B
รหัส ISO 3166: CA-NS
ดอกไม้: Mayflower
ต้นไม้: Red spruce
นก: เหยี่ยวออสเปร
* อันดับนับรวมทั้งรัฐและดินแดน
รัฐโนวาสโกเชีย (อังกฤษ: Nova Scotia) เป็นรัฐในแคนาดา ตั้งอยู่ทางชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของแคนาดา เป็นรัฐที่มีพลเมืองหนาแน่นที่สุดของแคนาดาทางฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก มีเมืองหลวงคือ แฮลิแฟกซ์ เป็นเมืองศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของรัฐ รัฐโนวาสโกเชียยังเป็นรัฐที่เล็กเป็นอันดับ 2 ของแคนาดา กับพื้นที่ 55,284 ตร. กม. (21,300 ตร. ไมล์) มีประชากร 939,531 คน ถือเป็นรัฐที่มีประชากรน้อยที่สุดเป็นอันดับ 4 ของประเทศ ถึงแม้จะมีประชากรหนาแน่นเป็นอันดับ 2
เศรษฐกิจของรัฐโนวาสโกเชีย โดยทั่วไปเป็นแหล่งทรัพยากรมาแต่เดิม แต่ก็มีความหลากหลายขึ้นตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 20 มีอุตสาหกรรมประมง การทำเหมืองแร่ การป่าไม้ และเกษตรกรรม ยังคงเป็นสิ่งสำคัญมาก และยังมีการท่องเที่ยว เทคโนโลยี ภาพยนตร์ ดนตรี และเป็นแหล่งเงินทุน
ราศีกุมภ์

| --- | --- |
ราศีกุมภ์

สัญลักษณ์: ผู้ชายแบกหม้อน้ำ
วันเกิด: แบบสายนะ : 21 มกราคม ถึง 19 กุมภาพันธ์  แบบนิรายนะ : 15 กุมภาพันธ์ ถึง 14 มีนาคม
อวัยวะ: หัวและระบบประสาท
ธาตุ: ธาตุลม
ดาวเคราะห์: ดาวยูเรนัส
กลุ่มราศี: กลุ่มราศีเพศชาย หรือราศีกลุ่มบวก
ลักษณะนิสัย: แบบจักรวาล
เครื่องหมาย: กระแสน้ำหรือกระแสลม


ราศีกุมภ์ (อังกฤษ: Aquarius จากละติน: aquārius แปลว่า "คนขนส่งน้ำ" (อาชีพในสมัยโบราณ)) เป็นราศีที่ 11 ตามตำราของโหราศาสตร์ตะวันตก อยู่ระหว่างราศีมกรกับราศีมีน มีสัญลักษณ์เป็นผู้ชายแบกหม้อน้ำ ช่วงวันที่ครอบคลุมของราศีกุมภ์นั้น ในแบบสายนะจะครอบคลุมระหว่างวันที่ 21 มกราคม ถึง 19 กุมภาพันธ์ ส่วนแบบนิรายนะจะครอบคลุมระหว่างวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ถึง 14 มีนาคม
มหาวิทยาลัยแคนซัส

| --- | --- |

ละติน: Universitatis Kansiensis
คติพจน์: Videbo visionem hanc magnam quare non comburatur rubus (ลาติน)
คติพจน์อังกฤษ: I will see this great sight in which the bush does not burn (Exodus 3:3)
ประเภท: มหาวิทยาลัยรัฐ
สถาปนา: พ.ศ. 2408
ทุนทรัพย์: 1.86 พันล้าน ดอลลาร์สหรัฐ (รวมทั้งระบบ)
อธิการบดี: Bernadette Gray-Little
ผู้เป็นประธาน: Jeffrey Vitter
President of the Board of Regents: Gary Sherrer
อาจารย์: 2,460 คน 
ผู้ศึกษา: 30,004 คน (ฤดูใบไม้ร่วง พ.ศ. 2552)
ปริญญาตรี: 21,066 คน (ฤดูใบไม้ร่วง พ.ศ. 2552)
บัณฑิตศึกษา: 8,173 คน  (ฤดูใบไม้ร่วง พ.ศ. 2552) นักศึกษาทางการแพทย์ 765 คน
ที่ตั้ง: เมืองลอว์เรนซ์, แคนซัส,  สหรัฐ 38°57′13″N 95°15′36″W﻿ / ﻿38.95361°N 95.26000°W﻿ / 38.95361; -95.26000
วิทยาเขต: เขตเมือง  1,100 เอเคอร์ (4,500,000 ตารางเมตร)
สี:   KU    KU
ฉายา: Jayhawks
เครือข่าย: AAU NASULGC EDUCAUSE
มาสคอต: Big Jay & Baby Jay
เว็บไซต์: ku.edu

อาคาร Lippincott Hall ตระหง่านอยู่เบื้องหลังรูปปั้นของ Jimmy Green คณบดีคนแรกของคณะนิติศาสตร์ ในอิริยาบถขณะกำลังยืนพูดคุยกับนักศึกษา
The Forum อาคารเรียนสตูดิโอ ซึ่งออกแบบและก่อสร้างเองโดยนักศึกษาของคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์
มหาวิทยาลัยแคนซัส (อังกฤษ: University of Kansas มักย่อว่า เคยู (KU) หรือ แคนซัส) เป็นมหาวิทยาลัยในสหรัฐอเมริกา ตั้งอยู่ที่เมืองลอว์เรนซ์ ในรัฐแคนซัส มหาวิทยาลัยก่อตั้งในปี ค.ศ. 1865 มหาวิทยาลัยมีคณาจารย์และนักวิจัยประมาณ 5,500 คน และนักศึกษาประมาณ 27,000 คน
น้ำพุหน้าไคโอเมกา
นอกจากวิทยาเขตหลักในเมืองลอว์เรนซ์แล้ว มหาวิทยาลัยมีศูนย์การแพทย์ (KU Medical Center) ซึ่งเป็นที่ตั้งของโรงพยาบาล (University of Kansas Hospital) ตั้งอยู่ที่เมืองแคนซัสซิตี   นอกจากนี้มหาวิทยาลัยแคนซัสเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกในสหรัฐอเมริกาที่ริเริ่มจัดให้มีการเรียนการสอนวิชาสังคมวิทยา (Sociology) เมื่อปี 1890
ทีมกีฬามหาวิทยาลัยมีชื่อว่า เจย์ฮอกส์ (Jayhawks) โดยมีสัญลักษณ์เป็นนกผสมระหว่างบลูเจย์และเหยี่ยวสแปร์โรว์ (สแปร์โรว์ฮอว์ก) ทีมบาสเกตบอลของมหาวิทยาลัยมีผลงานชนะการแข่งขันระดับประเทศใน NCAA เป็นจำนวน 3 ครั้ง ในปี 1952, 1988, 2008 และรองชนะเลิศ 6 ครั้งในปี 1940, 1953, 1957, 1991, 2003, 2012
บุคคลสำคัญจากมหาวิทยาลัยแคนซัส

ไคลด์ ทอมบอ (Clyde William Tombaugh) ผู้ค้นพบดาวพลูโต
เอลเมอร์ แมคคอลลัม (Elmer McCollum) ผู้ค้นพบวิตามินเอ
เวอร์นอน แอล สมิธ (Vernon L. Smith) ผู้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ในปี 2002
เชอร์วูด โรว์แลนด์ (F. Sherwood Rowland) ผู้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีในปี 1995, ผู้ค้นพบว่าสาร CFC ทำลายชั้นโอโซนของโลก
ฮวน มานูเอล ซานโตส (Juan Manuel Santos Calderon) ประธานาธิบดีโคลอมเบีย, ผู้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพในปี 2016
โรนัลด์ อีแวนส์ (Ronald Ellwin Evans) นักบินอวกาศนาซ่า (อพอลโล่ 17)  เป็น1ใน24 นักบินอวกาศที่ลงเหยียบบนดวงจันทร์
แคธลีน เซเบเลียส (Kathleen Sebelius) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสุขภาพและบริการมนุษย์สหรัฐ (2009 - 2014)
พอล รัด (Paul Rudd) นักแสดงผู้รับบท Ant-Man เขาถูกจารึกชื่อในฮอลลีวูดวอล์กออฟเฟม เมื่อปี 2015
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์มหาวิทยาลัยแคนซัส
| ด ค กมหาวิทยาลัยในกลุ่มบิ๊กทเวลฟ์ |
| --- | --- | --- |
|  แคนซัส  แคนซัสสเตต  โคโลราโด  เนแบรสกา  เบย์เลอร์  เท็กซัส  เท็กซัสเอแอนด์เอ็ม  เท็กซัสเทค  มิสซูรี  โอคลาโฮมา  โอคลาโฮมาสเตต  ไอโอวาสเตต  |  แคนซัส  แคนซัสสเตต  โคโลราโด  เนแบรสกา  เบย์เลอร์  เท็กซัส  เท็กซัสเอแอนด์เอ็ม  เท็กซัสเทค  มิสซูรี  โอคลาโฮมา  โอคลาโฮมาสเตต  ไอโอวาสเตต  |  |
ช่องว่างของกฎหมาย

| --- | --- |
อักษรย่อ: คำเต็ม
ฎ.: คำพิพากษาศาลฎีกา เก็บถาวร 2010-01-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ป.พ.พ.: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทย เก็บถาวร 2003-11-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ป.ร.ก.: ประมวลรัษฎากรของไทย[ลิงก์เสีย]
พ.ร.ฎ.: พระราชกฤษฎีกา
ม.: มาตรา
รธน.ไทย: รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
ว.: วรรค
การใช้อักษรย่อในนี้เพื่อมิให้บทความเยิ่นเย้อเท่านั้น แต่โดยปรกติแล้วควรเขียนด้วยคำเต็มไม่ควรย่อ เช่น "พ.ร.บ. ว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544" ควรเขียนว่า "พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544" มากกว่า
ช่องว่างของกฎหมาย (อังกฤษ: gap in the law) เป็นปัญหาของกฎหมายในระบบซีวิลลอว์อันเกิดขึ้นเป็นประจำและเลี่ยงไม่ได้ โดยเป็นกรณีที่ไม่อาจหากฎหมายลายลักษณ์อักษรมาปรับใช้แก่ข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นได้ จึงชื่อว่าเป็น "ช่องว่าง" ของกฎหมาย และหมายถึงช่องว่างของกฎหมายลายลักษณ์อักษรเท่านั้น ซึ่งวิธีการอุดช่องว่างของกฎหมายย่อมแตกต่างกันไปตามแต่ท้องถิ่น
นิยาม

ช่องว่างของกฎหมาย เป็นกรณีที่ไม่อาจหากฎหมายลายลักษณ์อักษรมาปรับใช้แก่ข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นได้
นอกจากนี้ ยังมีการพูดถึง ช่องโหว่ของกฎหมาย ซึ่ง วิษณุ เครืองาม ศาสตราภิชานประจำคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  อธิบายว่า ช่องโหว่ของกฎหมายนั้นย่อมต่างจากช่องว่างของกฎหมาย โดยช่องโหว่ของกฎหมายหมายถึง การที่กฎหมายสามารถตีความไปได้ต่าง ๆ นานาหลายแง่หลายมุมจนจับให้มั่นคั้นให้ตายมิได้ เป็นความลื่นไหลของผู้ตีความกฎหมายเอง ที่อาจกระทำเพื่อให้เป็นประโยชน์แก่ตัวหรืออย่างอื่นก็ดี ช่องโหว่จึงคล้าย ๆ กับรูโหว่ที่สามารถเล็ดลอดตอดหนีออกไปได้อีก แม้จะวางปราการไว้แน่นหนาแล้วก็ตาม
การเกิดขึ้นของช่องว่าง

กฎหมายอาจมีช่องว่างได้ในสองกรณีใหญ่ ๆ คือ
1.  ผู้ร่างกฎหมายไม่อาจคาดถึงช่องว่างแห่งกฎหมายได้ อาจเป็นเพราะด้วยข้อจำกัดด้านเทคโนโลยี หรือวิทยาการ เช่น ในอดีตสมัยที่ยังไม่มีไฟฟ้า ก็ยังไม่มีการบัญญัติให้การลักกระแสไฟฟ้าเป็นความผิดทางอาญา
2. ผู้ร่างตั้งใจให้มีช่องว่างแห่งกฎหมาย เนื่องประเด็นนั้นยังเป็นที่ถกเถียงกันในสังคม หากบัญญัติกฎหมายที่ตายตัวเอาไว้ อาจทำให้กฎหมายแข็งกระด้างเกินไป ไม่อาจปรับให้สอดคล้องกับทัศนคติของผู้ต้องปฏิบัติตาม
การอุดช่องว่างของกฎหมายแพ่ง

ในทางแพ่งนั้นย่อมเกิดช่องว่างของกฎหมายแพ่งได้ และย่อมต้องมีการอุดช่องว่างนี้ โดยกฎหมายไทยบัญญัติใน ม.134 ป.วิ.พ. ว่า "ไม่ว่าในกรณีใด ๆ ห้ามมิให้ศาลที่รับฟ้องคดีไว้ ปฏิเสธไม่ยอมพิพากษาหรือมีคำสั่งชี้ขาดคดี โดยอ้างว่าไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่จะใช้บังคับแก่คดี หรือว่าบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่จะใช้บังคับนั้นเคลือบคลุมหรือไม่บริบูรณ์"
สำหรับวิธีการอุดช่องว่างของกฎหมายลายลักษณ์อักษรนั้น กฎหมายไทยก็บัญญัติไว้ใน ม.4 ป.พ.พ. ว่า
"กฎหมายนั้นต้องใช้ในบรรดากรณีซึ่งต้องด้วยบทบัญญัติใด ๆ แห่งกฎหมายตามตัวอักษรหรือตามความมุ่งหมายของบทบัญญัตินั้น ๆ
เมื่อไม่มีบทกฎหมายที่จะยกมาปรับคดีได้ ให้วินิจฉัยคดีนั้นตามจารีตประเพณีแห่งท้องถิ่น ถ้าไม่มีจารีตประเพณีเช่นว่านั้น ให้วินิจฉัยคดีอาศัยเทียบบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่ง และถ้าบทกฎหมายเช่นนั้นก็ไม่มีด้วย ให้วินิจฉัยตามหลักกฎหมายทั่วไป"
ดังนั้น จึงสรุปได้สำหรับกฎหมายไทยว่า (1) ในกรณีที่ไม่อาจหากฎหมายลายลักษณ์อักษรมาใช้แก่ข้อเท็จจริงใด ๆ ที่เกิดขึ้นได้แล้ว (2) ให้นำกฎหมายที่ไม่เป็นลายลักษณ์อักษรคือจารีตประเพณีสำหรับท้องถิ่นนั้น ๆ มาใช้ (3) และถ้าไม่มีจารีตประเพณีที่จะใช้ได้อีก ก็ให้หันกลับไปหากฎหมายลายลักษณ์อักษรที่มีเนื้อหาสาระใกล้เคียงอย่างยิ่งกับข้อเท็จจริงนั้น และ (4) ถ้าไม่มีกฎหมายลายลักษณ์อักษรที่มีความใกล้เคียงอย่างว่าอีก ก็ให้ใช้หลักกฎหมายทั่วไป
การอุดช่องว่างของกฎหมายแพ่ง > การอุดด้วยจารีตประเพณี

จารีตประเพณีที่จะนำมาใช้ได้นั้นต้องมีลักษณะสำคัญ คือ เป็นจารีตประเพณีที่ผู้คนยึดถือปฏิบัติมานมนานและสม่ำเสมอโดยรู้สึกว่าเป็นสิ่งถูกต้องดีงามและมีความสำคัญ หาไม่แล้วจะนำมาใช้มิได้เลย
สำหรับการนำจารีตประเพณีมาใช้นั้น จะต้องใช้เพื่ออุดช่องว่างของกฎหมายลายลักษณ์อักษรเท่านั้น กรณีที่กฎหมายลายลักษณ์อักษรบัญญัติไว้อย่างชัดแจ้งแล้ว จะตีความโดยอาศัยจารีตประเพณีมิได้
ตัวอย่างการใช้จารีตประเพณีอุดช่องว่างของกฎหมายลายลักษณ์อักษร ดังนี้
ฎ. 104/2462 ประเพณีที่ยกขึ้นวินิจฉัยได้ต้องมีมานาน สมควร และมีกำหนดแน่นอน และไม่ขัดต่อกฎหมายลักษณ์อักษร ประเพณีที่ยอมให้ปิดทางน้ำไม่ให้สาธารณชนสามารถเดินเรือได้ทั้ง ๆ ที่มีสิทธิ ย่อมไม่เรียกว่าเป็นประเพณีที่สมควร
ฎ. 9/2501 ตามประเพณีการซื้อขายผลไม้สวนของทางภาคเหนือ เมื่อผลไม้ออกดอกจะมีผู้ซื้อมาดูต้นและตกลงซื้อขายกันขณะนั้นเลยทั้ง ๆ ที่ยังไม่ออกผล โดยจะจ่ายครึ่งหนึ่งก่อน อีกครึ่งไปจ่ายตอนออกผลแล้ว และแม้ต่อมาต้นนั้นจะไม่ให้ผลไม่ว่าเพราะเหตุใดก็ตาม ถือกันว่าผู้ขายไม่ต้องคืนเงินที่ได้รับครึ่งหนึ่งก่อนนั้น ส่วนผู้ซื้อก็จะได้ต้นไปจัดการเองตามแต่สมควร
สัญญาระหว่างโจทก์จำเลยรายนี้เป็นสัญญาซื้อขายลำไยซึ่งตกลงกันตามประเพณีของภาคเหนือแล้ว โดยโจทก์เป็นผู้ซื้อต้นลำไย และจำเลยเป็นผู้ขาย นับเป็นการเสี่ยงโชคโดยคำนวณราคาจากดอกลำไยเป็นหลัก และสุดแต่ดินฟ้าอากาศจะอำนวยให้เป็นผลสักเพียงใด ผลได้ผลเสียเป็นของผู้ซื้อ ถ้าเกิดผลเสียหายอย่างใดผู้ขายก็ไม่ต้องคืนเงิน ต่อมาได้มีพายุพัดแรงจัด ทำให้ลำไยสวนนี้หักเสียหายหมด โจทก์จะเรียกเงินคืนจากจำเลยไม่ได้ ต้องถือเอาตามที่ตกลงกันไว้ตามขนบธรรมเนียมประเพณีการซื้อขายนั้น
สำหรับกรณีตาม ฎ. 9/2501 นักนิติศาสตร์อธิบายว่า ในกรณีปรกติแล้ว ม. 458-460 ป.พ.พ. กำหนดว่า ถ้าในสัญญาซื้อขายไม่ได้ตกลงกันเป็นอื่น กรรมสิทธิ์จะโอนกันได้ก็ต่อเมื่อกำหนดตัวทรัพย์ที่จะซื้อขายกันแล้ว  แต่กรณีตาม ฎ. 9/2501 เป็นการซื้อขายทรัพย์ตั้งแต่ทรัพย์ยังไม่แน่นอน คือ เป็นการซื้อขายลำไยตั้งแต่ลำไยยังไม่เป็นผล ไม่อาจปรับเข้ากับกฎหมายข้างต้นได้ จึงเป็นไปตามจารีตประเพณีของทางภาคเหนือ
ฎ. 881/2510 สัญญาเช่าที่ไม่มีกำหนดเวลานั้น ป.พ.พ. บัญญัติว่า คู่สัญญาฝ่ายใดบอกเลิกสัญญาในขณะเมื่อสุดระยะเวลาอันเป็นกำหนดชำระค่าเช่าได้ทุกระยะ จำเลยจะนำสืบว่า การเช่าไม่มีกำหนดเวลารายนี้คู่สัญญาเข้าใจกันว่าหรือมีประเพณีว่าให้จำเลยมีสิทธิเช่าได้ตลอดไป หาได้ไม่ เพราะกฎหมายบัญญัติเรื่องนี้ไว้ชัดแจ้งแล้วการที่จะให้จำเลยนำสืบจึงไม่มีประโยชน์แก่คดี ศาลชอบที่จะตัดไม่ให้จำเลยสืบได้
การอุดช่องว่างของกฎหมายแพ่ง > การอุดด้วยบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่ง

การอุดช่องว่างของกฎหมายลายลักษณ์อักษรโดยใช้กฎหมายลายลักษณ์อักษรที่มีเนื้อหาสาระใกล้เคียงอย่างยิ่งกับข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น หรือที่กฎหมายไทยเรียก "บทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่ง" นั้น ตามกฎหมายไทยเป็นขั้นหลังจากที่ไม่อาจหากฎหมายลายลักษณ์อักษรและจารีตประเพณีมาใช้กับข้อเท็จจริงดังกล่าวได้แล้ว
การใช้บทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งนี้ เป็นการให้เหตุผลโดยอ้างความคล้ายคลึงกันของข้อเท็จจริง เป็นการเปรียบเทียบข้อเท็จจริงที่บัญญัติไว้ในกฎหมาย กับข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น แล้วพิจารณาว่าข้อเท็จจริงทั้งสองมีความคล้ายคลึงกันหรือไม่ หากใช่ ผลลัพธ์ของข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นจะเป็นไปตามที่บทกฎหมายอันใกล้เคียงนั้นบัญญัติไว้
วิธีการเช่นนี้ ทางวิชาการเรียกว่า "การใช้กฎหมายโดยการเทียบเคียง" (อังกฤษ: analogy)
ตัวอย่างการอุดช่องว่างของกฎหมายลายลักษณ์อักษรโดยใช้บทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่ง ดังนี้
ฎ. 1848/2512 ป.พ.พ. ว่า ผู้สร้างโรงเรือนรุกล้ำโดยสุจริตย่อมมีสิทธิในที่ดินที่ถูกรุกล้ำนั้นได้ โดยเจ้าของที่ดินที่ถูกรุกล้ำไม่มีสิทธิบังคับให้รื้อ แล้วไฉนถ้าจำเลยมิได้เป็นผู้สร้างรุกล้ำเอง แต่การที่สร้างนั้นเป็นการสร้างโดยชอบด้วยกฎหมายซึ่งยิ่งกว่าเป็นการสร้างโดยสุจริตเสียอีก แล้วกลับจะถูกบังคับให้รื้อถอนเสียเล่า กรณีดังกล่าวไม่มีบทกฎหมายที่จะยกมาปรับคดีได้ เมื่อเป็นช่องว่างแห่งกฎหมาย กรณีนี้ไม่มีจารีตประเพณีแห่งท้องถิ่นที่จะยกมาปรับคดีได้ จึงต้องอาศัยเทียบบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งก็คือ ป.พ.พ. ในบทบัญญัติดังกล่าวข้างต้น ดังนั้น จำเลยมีสิทธิใช้ส่วนแห่งแดนกรรมสิทธิ์ที่ดินของโจทก์เฉพาะที่กันสาดรุกล้ำเข้าไปนั้นได้ โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้จำเลยรื้อ
ฎ. 2643/2515 บัญชีที่ 1 หมวด 1 (4) ท้าย พ.ร.ฎ. ออกตามความใน ป.ร.ก. ว่าด้วยการลดอัตรารัษฎากร (ฉบับที่ 21) พ.ศ. 2509 ไม่ได้ให้นิยามคำว่า "ผลิตภัณฑ์อาหาร" ไว้เป็นการเฉพาะ ย่อมค้นหาความหมายได้โดยเปรียบเทียบจากบทบัญญัติที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งคือจากบทมาตราอื่น ๆ ของ ป.ร.ก. เอง โดยคำว่า "อาหาร" ใน ป.ร.ก. ถ้าใช้เป็นคำกลาง ๆ หมายถึง อาหารสำหรับคนเท่านั้น หามีความหมายถึงอาหารสัตว์ด้วยไม่ คำว่า "ผลิตภัณฑ์อาหาร" ตาม พ.ร.ฎ. ข้างต้น จึงหมายถึง อาหารคนแต่อย่างเดียว ถ้ากฎหมายประสงค์จะให้หมายถึงอาหารอย่างอื่น ก็จำเป็นจะต้องบัญญัติไว้ให้ชัดเป็นแห่ง ๆ ไปฉะนั้น อาหารสัตว์จึงไม่อยู่ในความหมายของคำว่า "ผลิตภัณฑ์อาหาร" นี้
ฎ. 563/2532 มูลคดีตามฟ้องเกิดขึ้นในประเทศไทย ต้องบังคับกันตามกฎหมายแห่งประเทศไทย ไม่อาจนำรัฐบัญญัติเกี่ยวกับการขนส่งสินค้าทางทะเล ค.ศ. 1936 ของสหรัฐอเมริกามาใช้บังคับเพื่อจำกัดความรับผิดของผู้ขนส่งได้ โดย ป.พ.พ. บัญญัติว่า รับขนของทางทะเล ท่านให้บังคับตามกฎหมายและกฎข้อบังคับว่าด้วยการนั้น แต่ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายว่าด้วยการรับขนของทางทะเลใช้บังคับ และไม่ปรากฏว่ามีประเพณีการขนส่งทางทะเลที่ถือปฏิบัติอยู่ จึงต้องนำบทบัญญัติแห่ง ป.พ.พ. ลักษณะรับขนในหมวดรับขนของ อันเป็นกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่งมาปรับแก่คดี
การอุดช่องว่างของกฎหมายแพ่ง > การอุดด้วยหลักกฎหมายทั่วไป

การอุดช่องว่างของกฎหมายลายลักษณ์อักษรโดยใช้หลักกฎหมายทั่วไปนั้น ตามกฎหมายไทยเป็นขั้นหลังจากที่ไม่อาจหากฎหมายลายลักษณ์อักษร จารีตประเพณี และกฎหมายลายลักษณ์อักษรที่มีความใกล้เคียงกับข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น มาใช้กับข้อเท็จจริงดังกล่าวได้แล้ว ซึ่งหลักกฎหมายทั่วไปนี้ สามารถเฟ้นหาได้จากอุดมคติของสังคมในเรื่องที่เกี่ยวข้อง
ตัวอย่างของการนำหลักกฎหมายทั่วไปมาอุดช่องว่างของกฎหมายลายลักษณ์อักษร ดังนี้
ฎ. 999/2496 กฎหมายทะเลของประเทศไทยในขณะเกิดเหตุยังไม่มี ทั้งจารีตประเพณีก็ไม่ปรากฏ เมื่อเกิดมีคดีขึ้น จึงควรเทียบวินิจฉัยตามหลักกฎหมายทั่วไป โดยสัญญาประกันภัยทางทะเลฉบับนี้ทำขึ้นเป็นภาษาอังกฤษ จึงควรถือกฎหมายว่าด้วยการประกันภัยทางทะเลของประเทศอังกฤษเป็นกฎหมายทั่วไปเพื่อเทียบเคียงวินิจฉัย
คำว่า "อันตรายทางทะเล" หรือ "ภยันตรายแห่งทะเล" ซึ่งตรงกับภาษาอังกฤษว่า "peril of the sea" ตามมารีนอินชอร์เรินส์แอกต์ ค.ศ. 1906 (อังกฤษ: Marine Insurance Act, 1906) นั้น ย่อมหมายถึงภยันตรายใด ๆ ที่เกิดขึ้นอันเป็นวิสัยที่ท้องทะเลจะบันดาลได้ หาจำจะต้องคำนึงถึงว่า ขณะนั้นทะเลเรียบร้อยอยู่หรือทะเลเป็นบ้าอย่างใดไม่ การที่เรือเกิดรั่วต้องอับปางลงในระหว่างเดินทางในทะเลโดยไม่ใช่ความผิดของใคร ย่อมเป็นอันตรายที่เรือนั้นจะต้องประสบโดยวิสัยในการเดินทางผ่านทะเลอยู่แล้ว เป็นอันตรายทางทะเลตามความหมายแห่งการประกันภัยทางทะเลแล้ว ตามที่ศาลอังกฤษถือตามกันมาก็ถืออันตรายที่เกิดขึ้นโดยโชคกรรมจากทะเลหรือเนื่องจากทะเล
โจทก์ได้ประกันภัยไว้กับจำเลยซึ่งปูนซิเมนต์จำนวนหนึ่งซึ่งบรรทุกลงเรือยนต์ชื่อ "ตรังกานู" ไปยังจังหวัดสงขลา ต่อมา เรือตรังกานูออกจากท่ากรุงเทพฯ จะไปจังหวัดสงขลา พ้นสันดอนปากน้ำเจ้าพระยาไปแล้วประมาณ 10 ไมล์เศษ เกิดมีคลื่นลมจัด เรือโคลงมาก และน้ำเข้าเรือมาก ถ้าไม่กลับเรือจะจมเรือตรังกานูจึงได้แล่นกลับ พยายามแก้ไขและวิดน้ำก็ไม่ดีขึ้น ในที่สุดน้ำท่วมเครื่องดับนายเรือให้สัญญาณบอกเหตุเรืออับปาง มีเรือยนต์อื่นมาช่วยถ่ายคนและลากเรือตรังกานูมาปล่อยไว้ที่กลางน้ำหน้าที่ทำการไปรษณีย์ปากน้ำแล้ว ได้จ้างเรือเล็กลากเข้าฝั่งเกยตื้นจมอยู่ที่ฝั่งป้อมผีเสื้อสมุทร ปูนซิเมนต์ถูกน้ำท่วมเสียหายสิ้นเชิงดังนี้ ถือได้ว่าเป็นความเสียหายที่เนื่องจากเรือได้สูญเสียสิ้นเชิงเนื่องจากอันตรายทางทะเลแล้ว บริษัทผู้รับประกันต้องรับผิดใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์
การอุดช่องว่างของกฎหมายอาญา

ในทางอาญานั้น หลักนิติศาสตร์ถือเป็นเคร่งครัดว่า การจะลงโทษผู้ใดต้องเป็นกรณีที่มีกฎหมายบัญญัติว่าการกระทำของคนผู้นั้นเป็นความผิดอันมีโทษ หาไม่แล้วจะลงโทษโดยที่ไม่มีกฎหมายกำหนดว่าเป็นความผิดอันมีโทษมิได้ ดังภาษิตกฎหมายว่า "ไม่มีโทษถ้าไม่มีกฎหมายกำหนด" (ละติน: nulla poena sine lege; อังกฤษ: no penalty without a law) ซึ่งกฎหมายไทยก็รับรองหลักดังกล่าวนี้ โดย  ม.29 ว.1 รธน.ไทย ฉบับปัจจุบัน (พ.ศ. 2560) ว่า
"บุคคลไม่ต้องรับโทษอาญา เว้นแต่ได้กระทำการอันกฎหมายที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทำนั้นบัญญัติเป็นความผิดและกำหนดโทษไว้และโทษที่จะลงแก่บุคคลนั้นจะหนักกว่าโทษที่กำหนดไว้ในกฎหมายที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทำความผิดมิได้"
แต่หากเกิดช่องว่างในกฎหมายที่กำหนดโทษอาญา ถ้าเป็นเรื่องเกี่ยวกับความผิดและโทษ ศาลย่อมจะอุดช่องว่างแห่งกฎหมายได้ แต่จะอุดช่องว่างในทางหนึ่งทางใดดังต่อไปนี้มิได้ ดังนี้
อุดช่องว่างแห่งกฎหมายให้เป็นการลงโทษบุคคลไม่ได้
อุดช่องว่างแห่งกฎหมายไปในทางที่จะลงโทษบุคคลให้หนักขึ้นไม่ได้
แต่จะอุดช่องว่างแห่งกฎหมายในทางที่เป็นผลดีแก่ผู้ต้องหาได้
เชิงอรรถ

↑  สมยศ เชื้อไทย, 2551 : 191.
1 2  หยุด แสงอุทัย, 2535 : 124.
↑  วิษณุ เครืองาม, 2530 : 82.
↑  หยุด แสงอุทัย, 2535 : 124-125.
↑  สมยศ เชื้อไทย, 2551 : 95.
↑  มานิตย์ จุมปา, 2551 : 67.
↑  ปนัดดา พงศ์สูรย์มาส, 2551 : 114.
↑  ปนัดดา พงศ์สูรย์มาส, 2551 : 115.
↑  ปรีดี เกษมทรัพย์, 2526 : 75.
↑  สมยศ เชื้อไทย, 2551 : 192.
ราศีพฤษภ

| --- | --- |
ราศีพฤษภ

สัญลักษณ์: วัว
วันเกิด: แบบสายนะ : 21 เมษายน ถึง 21 พฤษภาคม   แบบนิรายนะ : 16 พฤษภาคม ถึง 15 มิถุนายน
อวัยวะ: คอ
ธาตุ: ธาตุดิน
ดาวเคราะห์: ดาวศุกร์หรือโลก
กลุ่มราศี: กลุ่มราศีเพศหญิง  หรือราศีกลุ่มลบ
ลักษณะนิสัย: แบบส่วนตัว
เครื่องหมาย: หัววัว


ราศีพฤษภ [พฺรึ-สบ, พฺรึด-สบ] (อังกฤษ: Taurus จากละติน: taurus แปลว่า "วัวตัวผู้") เป็นราศีที่ 2 ตามตำราของโหราศาสตร์ตะวันตก อยู่ระหว่างราศีเมษกับราศีเมถุน มีสัญลักษณ์เป็นวัว ช่วงวันที่ครอบคลุมของราศีพฤษภนั้น ในแบบสายนะจะครอบคลุมระหว่างวันที่ 21 เมษายน ถึง 21 พฤษภาคม ส่วนแบบนิรายนะจะครอบคลุมระหว่างวันที่ 16 พฤษภาคม ถึง 15 มิถุนายน
ปรัชญาธรรมชาติ

ปรัชญาธรรมชาติ (อังกฤษ: Natural philosophy หรือ philosophy of nature; ละติน: philosophia naturalis) เป็นการศึกษาเกี่ยวกับปรัชญาของฟิสิกส์ ซึ่งก็คือธรรมชาติและจักรวาลทางกายภาพ ปรัชญาธรรมชาติเคยเป็นศาสตร์ที่มีความสำคัญเป็นอย่างมากในอดีต ก่อนที่ถูกแทนที่ด้วยสาขาวิชาที่ทันสมัยกว่าอย่างวิทยาศาสตร์สมัยใหม่
ในโลกยุคโบราณ (อย่างน้อยก็ตั้งแต่สมัยของอาริสโตเติล) จนถึงศตวรรษที่ 19 ปรัชญาธรรมชาติ เป็นคำศัพท์ทั่วไปที่หมายถึงการศึกษาธรรมชาติแบบกว้าง ๆ ในที่นี้รวมถึงสาขาวิชาแขนงต่าง ๆ อย่าง พฤกษศาสตร์ สัตววิทยา มานุษยวิทยา เคมี และ ฟิสิกส์ จนกระทั่งราวคริสตศตวรรษที่ 19 แนวคิดเรื่องวิทยาศาสตร์ก็ได้รับการปรับปรุงรูปแบบการศึกษาให้ทันสมัยมากยิ่งขึ้น ก่อให้เกิดเป็นสาขาวิชาแขนงต่าง ๆ ได้แก่ ดาราศาสตร์ ชีววิทยา และ ฟิสิกส์ สถาบันวิจัยหลายแห่งได้รับการก่อตั้งขึ้นเพื่อทำการศึกษาหรือวิจัยเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์โดยเฉพาะ คำว่า ปรัชญาธรรมชาติ ที่ปรากฎอยู่ใน หลักคณิตศาสตร์ของปรัชญาธรรมชาติ (Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica) ของ ไอแซก นิวตัน เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่ายังมีการใช้คำนี้อยู่จนถึงคริสตศตวรรษที่ 17 แม้แต่ผลงานหลาย ๆ ชิ้นที่ช่วยขยายขอบเขตการศึกษาฟิสิกส์สมัยใหม่ในคริสตศตวรรษที่ 19 ก็ยังมีชื่อเรียกว่า ความเรียงว่าด้วยปรัชญาธรรมชาติ (Treatise on Natural Philosophy)
ปรัชญาว่าด้วยธรรมชาติ (Naturphilosophie) เป็นหนึ่งในสาขาวิชาของปรัชญาเยอรมันในคริสตศตวรรษที่ 18 และ 19 มีความพยายามที่จะปฏิรูปขอบเขตการศึกษา แทนที่หลักอภิปรัชญาของอริสโตเติลด้วยระเบียบวิธีแบบวิทยาศาสตร์ เพื่อสร้างความเป็นมาตรฐานให้กับหลักการทดลองของธรรมชาติและจิตวิญญาณ ประกอบกับสนับสนุนแนวคิดเหตุผลนิยมแบบคานต์ นักปรัชญาชาวเยอรมันที่มีชื่อเสียงอยู่ในขบวนการนี้ ได้แก่ เกอเทอ เฮเกิล และ เช็ลลิง แนวคิดแบบ Naturphilosophie มีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อศิลปะจินตนิยม ซึ่งมีมุมมองต่อกลไกทางธรรมชาติของโลกว่าเปรียบเสมือนสิ่งมีชีวิตขนาดใหญ่ ตรงข้ามกับแนวทางเชิงปรัชญาของ จอห์น ล็อก และนักคิดคนอื่น ๆ ที่ยึดถือในหลักปรัชญาเครื่องกล ซึ่งมีมุมมองว่าโลกเปรียบเสมือนเป็นเครื่องจักรขนาดใหญ่เครื่องหนึ่ง
ที่มาและพัฒนาการของคำนี้

คำว่า ปรัชญาธรรมชาติ เป็นคำที่เกิดขึ้นมาก่อนคำว่า วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ (หรือที่เรียกว่า วิทยาศาสตร์เชิงประจักษ์) ซึ่งเป็นวิทยาศาสตร์สาขาหนึ่งที่พัฒนามาจากปรัชญา หรือเช่นนั้นก็ถูกจัดให้เป็นการศึกษาทางเลือกของปรัชญาธรรมชาติ ปรัชญาธรรมชาติในอดีตมีความหมายที่แตกต่างไปจากวิทยาศาสตร์สมัยใหม่หรือประวัติศาสตร์ธรรมชาติอย่างชัดเจน โดยที่ "ปรัชญาธรรมชาติ" เป็นการศึกษาโดยใช้ตรรกะเพื่ออธิบายเกี่ยวกับปรากฎการณ์ทางธรรมชาติ (รวมถึงการวิจัยเชิงปริมาณในสมัยหลังจากกาลิเลโอ) ขณะที่ "ประวัติศาสตร์ธรรมชาติ" เป็นการศึกษาที่มีพื้นฐานมาจากคุณสมบัติเชิงคุณภาพและเชิงพรรณา
ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 14 และ 15 ปรัชญาธรรมชาติถือว่าเป็นสาขาหนึ่งของวิชาปรัชญา แต่ก็มิได้เป็นสาขาที่โดดเด่นมากนัก บุคลากรท่านแรกที่ได้รับการยกย่องให้เป็นผู้เชี่ยวชาญในสาขาวิชาปรัชญาธรรมชาติคือ ยาโกโป ซาบาแรลลา แห่งมหาวิทยาลัยปาโดวา เมื่อ ค.ศ. 1577
คำว่า science และ scientists ตามนิยามความหมายแบบสมัยใหม่ พึ่งได้รับการบัญญัติขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยที่ความหมายดั้งเดิมของคำว่า science หมายถึง ความรู้ หรือ การศึกษา เพื่อให้สอดคล้องกับรากศัพท์ในภาษาละติน จนกระทั่งความหมายของคำ ๆ นี้ได้รับการบัญญัติขึ้นใหม่ เมื่อการทดลองทางวิทยาศาสตร์และระเบียบวิธีแบบวิทยาศาสตร์กลายเป็นสาขาวิชาที่สามารถแตกแขนงออกจากปรัชญาธรรมชาติได้อย่างชัดเจน โดยมีนักปรัชญาธรรมชาตินามว่า วิลเลียม ฮิวเวล จากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ได้เสนอคำว่า "scientist" ไว้ในปี ค.ศ. 1834 เพื่อแทนคำว่า "cultivators of science" และ "natural philosopher" ที่เคยใช้ก่อนหน้านี้
สาขาวิชา

สาขาวิชาปรัชญาธรรมชาติที่สำคัญ ได้แก่ ดาราศาสตร์ และ จักรวาลวิทยา การศึกษาธรรมชาติในวงกว้าง สาเหตุ การศึกษาสาเหตุ (ทั้งภายในและภายนอกในบางกรณี) การศึกษาเหตุภาพ ความน่าจะเป็น และ ความเป็นสุ่ม การศึกษาองค์ประกอบของธาตุ ความเป็นอนันต์และความไม่จำกัด (ทั้งเสมือนหรือจริง) การศึกษาสสาร กลศาสตร์ การเคลื่อนที่และการเปลี่ยนแปลง การศึกษาธรรมชาติหรือแหล่งการกระทำต่าง ๆ การศึกษาคุณสมบัติทางธรรมชาติ ปริมาณทางกายภาพ ความสัมพันธ์ระหว่างกายภาพ และ ปรัชญาของอวกาศและเวลา
ดูเพิ่ม

ปรัชญาสิ่งแวดล้อม
ประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์
สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ
อ่านเพิ่ม

Adler, Mortimer J. (1993). The Four Dimensions of Philosophy: Metaphysical, Moral, Objective, Categorical. Macmillan. ISBN 0-02-500574-X.
E.A. Burtt, Metaphysical Foundations of Modern Science (Garden City, NY: Doubleday and Company, 1954).
Philip Kitcher, Science, Truth, and Democracy. Oxford Studies in Philosophy of Science. Oxford; New York: Oxford University Press, 2001. LCCN:2001036144 ISBN 0-19-514583-6
Bertrand Russell, A History of Western Philosophy and Its Connection with Political and Social Circumstances from the Earliest Times to the Present Day (1945) Simon & Schuster, 1972.
Santayana, George (1923). Scepticism and Animal Faith. Dover Publications. pp. 27–41. ISBN 0-486-20236-4.
David Snoke, Natural Philosophy: A Survey of Physics and Western Thought. Access Research Network, 2003. ISBN 1-931796-25-4.Natural Philosophy: A Survey of Physics and Western Thought Welcome to The Old Schoolhouse® Magazine
Nancy R. Pearcey and Charles B. Thaxton, The Soul of Science: Christian Faith and Natural Philosophy (Crossway Books, 1994, ISBN 0891077669).
Alfred N. Whitehead, Process and Reality, The Macmillan Company, 1929.
René Thom, Modèles mathématiques de la morphogenèse, Christian Bourgois, 1980.
Claude Paul Bruter, Topologie et perception, Maloine, 3 vols. 1974/1976/1986.
Jean Largeault, Principes classiques d'interprétation de la nature, Vrin, 1988.
Moritz Schlick, Philosophy of Nature, Philosophical Library, New York, 1949.
Andrew G. Van Melsen, The Philosophy of Nature, Duquesne University, Pittsburgh 1954.
Miguel Espinoza, A Theory of Intelligibility. A Contribution to the Revival of the Philosophy of Nature, Thombooks Press, Toronto, ON, 2020.
Miguel Espinoza, La matière éternelle et ses harmonies éphémères, L'Harmattan, Paris, 2017.
Thagard, Paul (2019). Natural Philosophy: From Social Brains to Knowledge, Reality, Morality, and Beauty. New York: Oxford University Press. ISBN 9780190686444.