stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช
ชีวิตการงาน

เป็นผู้พิพากษาศาลแพ่ง
ผู้ช่วยกรรมการศาลฎีกาและ
ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ ตามลำดับ
ช่วงหลังของการรับราชการ ได้ย้ายไปกระทรวงการต่างประเทศ และไดัรับแต่งตั้งเป็นเอกอัครราชทูตไทยประจำสหรัฐอเมริกา  ในปี พ.ศ. 2484 เกิดสงครามโลกครั้งที่สอง ญี่ปุ่นยกพลขึ้นบกเข้าสู่ประเทศไทย หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช ได้ประกาศนโยบายเป็นอิสระ ไม่ขึ้นกับรัฐบาลในประเทศไทย จึงถูกตัดสัญชาติไทยจากรัฐบาล และได้รวบรวมคนไทยในต่างประเทศ จัดตั้งขบวนการเสรีไทยขึ้นเพื่อต่อต้านญี่ปุ่นอย่างลับ ๆ โดยปฏิบัติการติดต่อกับฝ่ายสัมพันธมิตร
เป็นอาจารย์สอนวิชากฎหมายในมหาวิทยาลัยหลายแห่ง เช่น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นต้น และเป็นอาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รวมทั้งเคยสอนวิชากฎหมายในคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ด้วย
รับราชการถวายและเล่นดนตรีร่วมกับพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ประจำทุกวันศุกร์ ในวงลายคราม
เป็นหัวหน้าทีมทนายความในคดีปราสาทเขาพระวิหาร พ.ศ. 2505 กับกัมพูชา ในศาลโลก
ก่อตั้งพรรคประชาธิปัตย์และหน้าที่ในการเมือง

หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช ดำเนินการจัดตั้งพรรคประชาธิปัตย์ ร่วมกับควง อภัยวงศ์ ขึ้นในวันศุกร์ที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2489 โดยชื่อ "ประชาธิปัตย์" นั้น ท่านเป็นผู้บัญญัติขึ้น โดยมีความหมายว่า "ผู้บำเพ็ญประชาธิปไตย" โดยมีจุดมุ่งหมายคือ ต่อต้านการกระทำอันเป็นเผด็จการไม่ว่าวิธีการใด ๆ โดยมีควง อภัยวงศ์ เป็นหัวหน้าพรรคคนแรก หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช เป็นรองหัวหน้าพรรค หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช ที่ยุบพรรคก้าวหน้ามารวมกับพรรคประชาธิปัตย์ เป็นเลขาธิการพรรค และชวลิต อภัยวงศ์ เป็นรองเลขาธิการพรรค
หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช เข้ารับตำแหน่งหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์สืบต่อจากควง อภัยวงศ์ ที่ถึงแก่อสัญกรรมไปในปี พ.ศ. 2511 หลังจากได้ยุติบทบาททางการเมืองของตนเองไปตั้งแต่ปี พ.ศ. 2494 หลังจากที่จอมพล แปลก พิบูลสงคราม ได้ยึดอำนาจตนเองเมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 โดยไม่ลงเลือกตั้งในการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2495 และการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 ระหว่างการเป็นหัวหน้าพรรคนั้น หม่อมราชวงศ์สนีย์ ปราโมช ได้ชื่อว่าเป็นนักการเมืองที่เป็นสุภาพบุรุษ เล่นการเมืองด้วยความบริสุทธิ์ โปร่งใส มาตลอด  แต่ หม่อมราชวงศ์เสนีย์ มักประสบปัญหาความวุ่นวายในพรรค เนื่องจากสมาชิกพรรคมักสร้างปัญหาโดยการต่อรองขอตำแหน่งทางการเมือง และบางส่วนก็จะออกจากพรรคไปตั้งพรรคใหม่ จนเกิดความวุ่นวาย ไม่สามารถควบคุมพรรคได้ จึงได้ฉายาจากสื่อมวลชนว่า "ฤๅษีเลี้ยงลิง" หรือ "พระเจ้าตา" เพราะถูกมองว่าอ่อนแอ ไม่สามารถควบคุมบริหารพรรคและรัฐบาลได้ จนเกิดเหตุการณ์ 6 ตุลา
ชีวิตหลังจากการปลดหน้าที่

หลังจากเหตุการณ์ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 แล้ว คณะปฏิรูปการปกครองที่นำโดย พลเรือเอก สงัด ชลออยู่ ต้องการจะให้ท่านดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีต่อไป แต่ท่านได้ปฏิเสธ หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช จึงได้วางมือจากการรับตำแหน่งทางการเมืองอย่างถาวร แต่ยังรักษาการหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ต่อไปอีกระยะ จนกระทั่งเมื่อปี พ.ศ. 2522 จึงได้หัวหน้าคนใหม่  (พันเอกพิเศษ ถนัด คอมันตร์) ชีวิตหลังจากนี้ หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช ใช้ชีวิตอยู่ที่บ้านเอกมัย ใช้เวลาไปกับการอ่านหนังสือ และรวบรวมงานประพันธ์ต่าง ๆ ที่เคยแต่งไว้ก่อนหน้านี้และแต่งเพิ่มเติม เช่น ประชุมสารนิพนธ์, แปลกวีนิพนธ์, ชีวลิขิต เป็นต้น  รวมทั้งการวาดรูป ทั้งรูปสีน้ำ สีน้ำมัน รูปสเก็ตซ์ เล่นดนตรี แต่งเพลงและปลูกไม้ดอก โดยเฉพาะกุหลาบ ซึ่งล้วนเป็นงานอดิเรกที่ทำเป็นประจำ และยังคงให้สัมภาษณ์แสดงความคิดเห็นต่อเหตุการณ์บ้านเมืองเป็นระยะ ๆ รวมทั้งยังให้คำปรึกษากับพรรคประชาธิปัตย์ ในฐานะที่เป็นปูชนียบุคคลสำคัญในพรรคด้วย ซึ่งในปี พ.ศ. 2548 อันเป็นวาระครบรอบ 100 ปี ของท่าน ทางพรรคได้ก่อตั้ง มูลนิธิ หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช ขึ้นตามเจตนารมณ์ของท่านและทายาท และให้ชื่ออาคารที่ทำการของพรรคหลังที่สองว่า อาคาร หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช
รางวัลและเกียรติยศ

ศาสตราจารย์พิเศษ หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช ได้รับพระราชทานยศกองอาสารักษาดินแดนเป็น นายกองใหญ่
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

ศาสตราจารย์พิเศษ หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ดังนี้
พ.ศ. 2519 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้า (ป.จ.) (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2503 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2518 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2527 –  เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา (ร.ด.ม.(ศ)) สาขานิติศาสตร์
พ.ศ. 2506 –  เหรียญราชการชายแดน (ช.ด.)
พ.ศ. 2520 –  เหรียญลูกเสือสดุดี ชั้นที่ 1
พ.ศ. 2489 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 8 ชั้นที่ 1 (อ.ป.ร.1)
พ.ศ. 2497 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 2 (ภ.ป.ร.2)
พ.ศ. 2503 –  เหรียญราชรุจิทอง รัชกาลที่ 9 (ร.จ.ท.9)
ดูเพิ่ม

ประเทศไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง
พรรคประชาธิปัตย์
เหตุการณ์ 6 ตุลา
แหล่งข้อมูลอื่น

งานแปลกวีนิพนธ์ของ ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช เก็บถาวร 2006-11-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เพลงพระราชนิพนธ์ ศุกร์สัญลักษณ์
ขบวนการเสรีไทยในอเมริกา
| ก่อนหน้า |  | หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ทวี บุณยเกตุ |  |   นายกรัฐมนตรีของประเทศไทย สมัยที่ 1   (17 กันยายน พ.ศ. 2488 – 31 มกราคม พ.ศ. 2489) |  | ควง อภัยวงศ์ |
| สัญญา ธรรมศักดิ์ |  |   นายกรัฐมนตรีของประเทศไทย สมัยที่ 2   (15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2518 – 14 มีนาคม พ.ศ. 2518) |  | หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช |
| หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช |  |   นายกรัฐมนตรีของประเทศไทย สมัยที่ 3   (20 เมษายน พ.ศ. 2519 – 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519) |  | ธานินทร์ กรัยวิเชียร |
| ทวี บุณยเกตุ |  |   รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ สมัยที่ 1   (19 กันยายน พ.ศ. 2488 – 31 มกราคม พ.ศ. 2489) |  | หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช |
| หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช |  |   รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ สมัยที่ 2   (2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2489 – 24 มีนาคม พ.ศ. 2489) |  | ดิเรก ชัยนาม |
| ถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ |  |   รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม  (24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490 – 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2491) |  | พระยาอรรถการีย์นิพนธ์ |
| พระยาศราภัยพิพัฒ |  |   รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ  (25 กุมภาพันธ พ.ศ. 2491 – 8 เมษายน พ.ศ. 2491) |  | มังกร พรหมโยธี |
| หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช |  |   รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย สมัยที่ 1   (20 เมษายน พ.ศ. 2519 – 23 กันยายน พ.ศ. 2519) |  | หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช |
| หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช |  |   รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย สมัยที่ 2   (5 ตุลาคม พ.ศ. 2519 – 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519) |  | สมัคร สุนทรเวช |
| ทวิช เสนีย์วงศ์ ณ อยุธยา |  |   รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม  (27 สิงหาคม พ.ศ. 2519 – 23 กันยายน พ.ศ. 2519) |  | สงัด ชลออยู่ |
| สถาปนาตำแหน่ง |  |   ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรไทย  (22 มีนาคม พ.ศ. 2518 – 12 มกราคม พ.ศ. 2519) |  | ประมาณ อดิเรกสาร |
| ควง อภัยวงศ์ |  |   หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์  (พ.ศ. 2511 – พ.ศ. 2522) |  | ถนัด คอมันตร์ |
| ด ค กนายกรัฐมนตรีไทย (รายชื่อ) |
| --- | --- | --- |
| รัชกาลที่ 7 |  พระยามโนปกรณ์นิติธาดา(1-3)  พระยาพหลพลพยุหเสนา(1-3)  |  |
| รัชกาลที่ 8 |  พระยาพหลพลพยุหเสนา(3-5)  แปลก พิบูลสงคราม(1-2)  ควง อภัยวงศ์(1)  ทวี บุณยเกตุ  เสนีย์ ปราโมช(1)  ควง อภัยวงศ์(2)  ปรีดี พนมยงค์(1-2)  |  |
| รัชกาลที่ 9 |  ปรีดี พนมยงค์(2-3)  ถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์(1-2)  ควง อภัยวงศ์(3-4)  แปลก พิบูลสงคราม(3-8)  พจน์ สารสิน  ถนอม กิตติขจร(1)  สฤษดิ์ ธนะรัชต์  ถนอม กิตติขจร(2-4)  สัญญา ธรรมศักดิ์(1-2)  เสนีย์ ปราโมช(2)  คึกฤทธิ์ ปราโมช  เสนีย์ ปราโมช(3-4)  ธานินทร์ กรัยวิเชียร  เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์(1-2)  เปรม ติณสูลานนท์(1-3)  ชาติชาย ชุณหะวัณ(1-2)  อานันท์ ปันยารชุน(1)  สุจินดา คราประยูร  อานันท์ ปันยารชุน(2)  ชวน หลีกภัย(1)  บรรหาร ศิลปอาชา  ชวลิต ยงใจยุทธ  ชวน หลีกภัย(2)  ทักษิณ ชินวัตร(1-2)  สุรยุทธ์ จุลานนท์  สมัคร สุนทรเวช  สมชาย วงศ์สวัสดิ์  อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ  ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร  ประยุทธ์ จันทร์โอชา(1)  |  |
| รัชกาลที่ 10 |  ประยุทธ์ จันทร์โอชา(1-2)  เศรษฐา ทวีสิน  แพทองธาร ชินวัตร  |  |
 ในวงเล็บ คือสมัยที่ดำรงตำแหน่ง กรณีที่ดำรงตำแหน่งมากกว่า 1 สมัย 
หุ่นขี้ผึ้ง ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช จัดแสดง ณ พิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งมาดามทุซโซต์ กรุงเทพฯ
เจ้าชายแบร์นฮาร์ทแห่งลิพเพอ-บีสเทอร์เฟ็ลท์

| ธรรมเนียมพระยศของ เจ้าชายแบร์นฮาร์ทแห่งลิพเพอ-บีสเทอร์เฟ็ลท์ |
| --- | --- |
ธงประจำพระอิสริยยศ
ตราประจำพระองค์
การทูล: His Royal Highness (ใต้ฝ่าละอองพระบาท)
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: Your Royal Highness  (พระพุทธเจ้าข้า/เพคะ)
เจ้าชายแบร์นฮาร์ทแห่งลิพเพอ-บีสเทอร์เฟ็ลท์ (29 มิถุนายน ค.ศ. 1911 - 1 ธันวาคม ค.ศ. 2004) ต่อมาคือ เจ้าชายแบร์นฮาร์ทแห่งเนเธอร์แลนด์ พระราชสวามี เป็นพระราชสวามีในสมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาแห่งเนเธอร์แลนด์ และเป็นพระราชบิดาของพระธิดา 4 พระองค์ รวมทั้งเจ้าหญิงเบียทริกซ์ อดีตสมเด็จพระราชินีนาถแห่งเนเธอร์แลนด์
พระประวัติ

เจ้าชายแบร์นฮาร์ทเป็นพระโอรสในเจ้าชายแบร์นฮาร์ทแห่งลิพเพอกับอาร์มการ์ด ฟอน แครม ประสูติเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน ค.ศ. 1911 ทรงเป็นสมาชิกราชวงศ์ลิพเพอ
อภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงยูเลียนาแห่งเนเธอร์แลนด์เมื่อวันที่ 8 กันยายน ค.ศ. 1936 มีพระธิดา 4 พระองค์คือ
เจ้าหญิงเบียทริกซ์ อดีตสมเด็จพระราชินีนาถแห่งเนเธอร์แลนด์ (เบียทริกซ์ วิลเฮลมินา อาร์มการ์ด; ประสูติ 31 มกราคม ค.ศ. 1938)
เสวยราชสมบัติเป็น สมเด็จพระราชินีนาถแห่งเนเธอร์แลนด์ เมื่อวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1980 ภายหลังจากการสละราชสมบัติของพระมารดา
ทรงอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 10 มีนาคม ค.ศ. 1956 ณ วิหารเวสเตอร์ กรุงอัมสเตอร์ดัม กับ เคลาส์ จอร์จ วิลเฮล์ม อ็อตโต ฟรีดริช แกร์ต ฟอน อัมส์แบร์ก (6 กันยายน ค.ศ. 1926 - 6 ตุลาคม ค.ศ. 2002)
เจ้าหญิงไอรีนแห่งเนเธอร์แลนด์ (ไอรีน เอ็มมา เอลิซาเบธ; ประสูติ 5 สิงหาคม ค.ศ. 1939)
ทรงอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 29 เมษายน ค.ศ. 1954 ณ กรุงโรม แต่ทรงหย่าร้างเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1981 กับ เจ้าชายชาร์ลส์ ฮิวจ์ ซาเวียร์ มารี ซิกส์ หลุยส์ โรแบรต์ ฌ็อง จอร์จ เบอร์นัวต์ มิเชลแห่งบูร์บง-ปาร์มา (ประสูติ 8 เมษายน ค.ศ. 1933)
เจ้าหญิงมาร์เกรียตแห่งเนเธอร์แลนด์ (มาร์เกรียต ฟรานซิสกา; ประสูติ 19 มกราคม ค.ศ. 1943)
ทรงอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 10 มกราคม ค.ศ. 1967 ณ โบสถ์เซ็นต์ยาค็อบ กรุงเฮก กับ ปีเตอร์ ฟาน โวลเล็นโฮเว็น (เกิด 30 เมษายน ค.ศ. 1939)
เจ้าหญิงคริสตินาแห่งเนเธอร์แลนด์ (มาเรีย คริสตินา หรือ เจ้าหญิงมาเร็ค ; ประสูติ 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1947 - สิ้นพระชนม์ 16 สิงหาคม ค.ศ. 2019)
ทรงอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1975 ณ เมืองอูเทร็คต์ แต่ทรงหย่าร้างในวันที่ 31 มีนาคม ค.ศ. 1995 กับ จอร์จ กิลเลอร์โม (เกิด 1 สิงหาคม ค.ศ. 1946)
นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงมีพระบุตรนอกสมรสอีก 2 คน ซึ่งเป็นพระธิดาทั้งสิ้น นั้นคือ
อลิเชีย เดอ บีสเตอร์เฟลด์
อเล็กเซีย กรินดา
เจ้าชายแบร์นฮาร์ทสิ้นพระชนม์ลงด้วยพระโรคมะเร็งเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ. 2004 พระบรมศพได้รับการฝังที่เมืองเดลฟท์
พระยศทางทหาร

กองทัพบกเนเธอร์แลนด์
ร้อยเอก (1936–1942)
พลตรี (1942–1943)
พลโท (1943–1945)
พลเอก (1945–1976)
กองทัพบกอินเดียตะวันออกของเนเธอร์แลนด์
ร้อยเอก (1940–1943)
พลโท (1943–1945)
พลเอก (1945–1950)
กองทัพอากาศเนเธอร์แลนด์
พลอากาศเอก (1953–1976)
กองทัพเรือเนเธอร์แลนด์
นาวาตรี (1936–1940)
นาวาเอก (1940–1942)
พลเรือตรี (1942–1943)
พลเรือโท (1943–1945)
พลเรือเอก (1945–1976)
กองทัพอากาศสหราชอาณาจักร
กิตติมศักดิ์ พลอากาศจัตวา (1941–1964)
กิตติมศักดิ์ พลอากาศโท (1964–2004)
กองทัพอากาศนิวซีแลนด์
กิตติมศักดิ์ พลอากาศจัตวา (1948–2004)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ในเนเธอร์แลนด์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ทหารแห่งวิลเลี่ยม ชั้นคอมเมนต์เดอร์ (Commander)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์สิงโตเนเธอร์แลนด์ ชั้นประถมาภรณ์ (Grand Cross)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ออเรนจ์-นัสเซา ชั้นประถมาภรณ์ (Grand Cross)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ในราชอาณาจักรไทย

เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ฝ่ายหน้า (ม.จ.ก.) (ประเทศไทย)
| ก่อนหน้า |  | เจ้าชายแบร์นฮาร์ทแห่งลิพเพอ-บีสเทอร์เฟ็ลท์ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ดยุกไฮน์ริชแห่งเมคเลินบวร์ค-ชเวรีน |  |   เจ้าชายพระราชสวามีแห่งราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์  (4 กันยายน ค.ศ. 1948 - 30 เมษายน ค.ศ. 1980) |  | เจ้าชายเคลาส์แห่งเนเธอร์แลนด์ |
สมเด็จพระราชินีมักซิมาแห่งเนเธอร์แลนด์

สมเด็จพระราชินีมักซิมาแห่งเนเธอร์แลนด์ (อังกฤษ: Her Majesty Queen Máxima of the Netherlands; พระนามเดิม: มักซิมา ซอร์เรกิเอตา; พระราชสมภพ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2514) เป็นพระอัครมเหสีใน สมเด็จพระราชาธิบดีวิลเลิม-อเล็กซานเดอร์แห่งเนเธอร์แลนด์ และเป็นสมเด็จพระราชินีพระองค์ปัจจุบันแห่ง ราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์
พระราชกรณียกิจ

พ.ศ. 2549 ขณะทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าหญิงแห่งออเรนจ์ พระวรชายา เคยเสด็จแทนพระองค์ สมเด็จพระราชินีนาถเบียทริกซ์แห่งเนเธอร์แลนด์ พร้อมด้วยสมเด็จพระราชาธิบดีวิลเลิม-อเล็กซานเดอร์แห่งเนเธอร์แลนด์ ขณะดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งออเรนจ์ มายังราชอาณาจักรไทย ในงานครองราชย์ครบ 60 ปี พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
พ.ศ. 2560 สมเด็จพระราชินีมักซิมาจะเสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ สมเด็จพระราชาธิบดีวิลเลิม-อเล็กซานเดอร์แห่งเนเธอร์แลนด์ มายังราชอาณาจักรไทยเพื่อทรงร่วมพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
พระราชประวัติ

สมเด็จพระราชินีมักซิมาเสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2514 ที่กรุงบัวโนสไอเรส ประเทศอาร์เจนตินา ทรงเป็นธิดาในฆอร์เฆ ซอร์เรกิเอตา รมว.เกษตรในสมัยเผด็จการทหารของฮอร์เก้ วิเดลา กับมาริอา เดล การ์เมน เซร์รูติ การ์ริการ์ต ภรรยาคนที่สอง พระองค์ทรงมีพี่ชายสองคน พี่สาวและน้องสาวต่างมารดาสามคน
อภิเษกสมรส

มักซิมา ซอร์เรกิเอตา ได้เข้าอภิเษกสมรสกับเจ้าชายวิลเลิม-อเล็กซานเดอร์ เจ้าชายแห่งออเรนจ์ เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2545
หลังการอภิเษกสมรส เธอ ได้รับพระอิสริยยศ เจ้าหญิงแห่งออเรนจ์ ซึ่งพระอิสริยยศดังกล่าว เทียบเท่ากับ มกุฎราชกุมารี มีพระราชธิดาร่วมกัน 3 พระองค์คือ
เจ้าหญิงกาตารีนา-อามาลียา เจ้าหญิงแห่งออเรนจ์ รัชทายาทอันดับที่ 1 ของราชวงศ์เนเธอร์แลนด์ ประสูติเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2546
เจ้าหญิงอะเลกซียาแห่งเนเธอร์แลนด์ประสูติเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2548
เจ้าหญิงอารียานแห่งเนเธอร์แลนด์ ประสูติเมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2550
สมเด็จพระราชินีแห่งเนเธอร์แลนด์

เมื่อวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2556 สมเด็จพระราชินีนาถเบียทริกซ์แห่งเนเธอร์แลนด์ ทรงประกาศว่า พระองค์จะสละราชสมบัติให้พระราชโอรสพระองค์โต นั้นคือ เจ้าชายวิลเลิม-อเล็กซานเดอร์ เจ้าชายแห่งออเรนจ์ เสด็จขึ้นครองราชย์ ทำให้พระองค์กลายเป็นสมเด็จพระราชาธิบดีพระองค์แรกในรอบ 120 ปี หลังการเสด็จขึ้นครองราชย์ของพระราชสวามี พระองค์จึงดำรงพระอิสริยยศ สมเด็จพระราชินีแห่งเนเธอร์แลนด์ ซึ่งพระองค์กลายเป็นสมเด็จพระราชินี (พระอัครมเหสี) พระองค์แรกในรอบ 120 ปี เช่นเดียวกัน
พระราชอิสริยยศ

| ธรรมเนียมพระยศของ สมเด็จพระราชินีมักซิมาแห่งเนเธอร์แลนด์ |
| --- | --- |
ตราประจำพระอิสริยยศ
ตราประจำพระองค์
การทูล: Her Majesty   (ใต้ฝ่าละอองพระบาท)
การขานรับ: Your Majesty   (พระพุทธเจ้าค่ะ/เพคะ)
ลำดับโปเจียม: 2
พ.ศ. 2514–2545 นางสาวมักซิมา ซอร์เรกิเอตา เซร์รูติ (Miss Máxima Zorreguieta Cerruti)
พ.ศ. 2545–2556  เฮอร์รอยัลไฮนีส เจ้าหญิงมักซิมา เจ้าหญิงแห่งออเรนจ์ (Her Royal Highness Princess Máxima of the Netherlands, Princess of Orange-Nassau)
พ.ศ. 2556–ปัจจุบัน เฮอร์มาเจสตี สมเด็จพระราชินีมักซิมาแห่งเนเธอร์แลนด์ (Her Majesty The Queen Máxima of the Netherlands)
| ก่อนหน้า |  | สมเด็จพระราชินีมักซิมาแห่งเนเธอร์แลนด์ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เจ้าชายเคลาส์แห่งเนเธอร์แลนด์ พระราชสวามี |  |   สมเด็จพระราชินีแห่งราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์  (30 เมษายน พ.ศ. 2556 – ปัจจุบัน) |  | ยังอยู่ในราชสมบัติ |
สมเด็จพระราชินีมักซิมาใน พ.ศ. 2514
จังหวัดพระตะบอง

| จังหวัดพระตะบอง ខេត្តបាត់ដំបង |
| --- | --- |
จังหวัด
บนลงล่าง ซ้ายไปขวา: อนุสาวรีย์ตาตัมบอง (พญาโคตรตะบอง), วัดถ้ำสังหาร พนมสำเภา, ปราสาทบานัน วัดบานัน, ทะเลสาบพระตะบอง,  วัดสังแก, วัดก็อนดึงในพระตะบอง, วัดกอร์ พระตะบอง
สมญา: ชามข้าวแห่งกัมพูชา
แผนที่แสดงที่ตั้งของจังหวัดพระตะบอง
ประเทศ:  กัมพูชา
ตั้งถิ่นฐาน: ก่อนพระนคร
ปกครองโดยไทย: คริสต์ศตวรรษที่ 18
ปกครองโดยฝรั่งเศส: 23 มีนาคม ค.ศ. 1907
ยึดครองโดยญี่ปุ่น: ค.ศ. 1941-1946
กลับคืนแก่กัมพูชา: กัมพูชาได้เอกราช
เมืองหลัก: พระตะบอง
การปกครอง
 • ผู้ว่าราชการ: ซก ลู (พรรคประชาชนกัมพูชา)
 • ที่นั่งรัฐสภาในพระราชอาณาจักร: 8 / 125 
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 11,702 ตร.กม. (4,518 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: อันดับที่ 5
ความสูง: 11.89 เมตร (39.01 ฟุต)
ประชากร (พ.ศ. 2551)
 • ทั้งหมด: 1,036,523 คน
 • อันดับ: อันดับที่ 4
 • ความหนาแน่น: 89 คน/ตร.กม. (230 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+07
รหัสโทรศัพท์: +855 (023)
อำเภอ: 14
ตำบล: 102
หมู่บ้าน: 799
เว็บไซต์: battambang.gov.kh
พระตะบอง หรือ บัตดอมบอง (เขมร: បាត់ដំបង แปลว่า "ตะบองหาย") เป็นจังหวัดหนึ่งของประเทศกัมพูชา อยู่ทางภาคตะวันตกของประเทศ มีเขตติดต่อกับจังหวัดสระแก้วและจังหวัดจันทบุรี ประเทศไทย พื้นที่นี้อดีตเคยเป็นจังหวัดพระตะบองในมณฑลบูรพาของสยาม
จังหวัดพระตะบองมีเมืองหลักคือ เมืองพระตะบอง
ประวัติ > ตำนานเมืองพระตะบอง

ชื่อของพระตะบองในภาษาเขมรคือ บัตฎ็อมบอง แปลว่ากระบองหาย มีที่มาจากนิทานพื้นบ้านว่าในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จสินธพอมรินทร์เป็นกษัตริย์ โหรได้ทำนายว่าเชื้อสายของราชวงศ์เก่าจะได้ครองราชย์สมบัติสืบต่อจากพระองค์ พระองค์จึงให้ทหารฆ่าเชื้อสายราชวงศ์เก่าให้หมด มีเพียงกุมารองค์เดียวที่ตากุเหเอาไปเลี้ยงไว้ ที่รอดชีวิตได้ ตากุเหพากุมารไปต้อนโคด้วยแล้วทำกระบองหายไปในลำห้วย หาเท่าใดก็ไม่พบ ที่ที่กระบองหายจึงเรียก "บัตฎ็อมบอง" ต่อมา กุมารนั้นได้ครองราชย์ที่พระนครหลวง มีนามว่าพระบาทสมเด็จพระกมรแดงอัญ
ประวัติ > สมัยอาณาจักรพระนคร (เขมรโบราณ)

จากจารึกวัดเอกพนม K.211 จารึกขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1570 ตรงกับ รัชสมัยของพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ในจารึกได้กล่าวถึง การถวายของจำนวนหนึ่งให้แก่เมืองที่ตั้งอยู่บริเวณใกล้เคียงปราสาทซึ่งประดิษฐานงพระกมรเตงอัญศิวลิงก์ เมืองนั้นชื่อว่าเมือง อโมฆะปุระ (Amoghapura) เอเตียน อายโมนิเยร์สันนิษฐานว่า พื้นที่ส่วนใหญ่ของพระตะบองปัจจุบัน น่าจะเคยเป็นเมือง อโมฆะปุระ ในสมัยเมืองพระนคร
ประวัติ > สมัยสยามปกครอง

ดูเพิ่ม: มณฑลบูรพา
พระตะบองเป็นหัวเมืองที่มีความสัมพันธ์กับสยามตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา มีบทบาทสำคัญเมื่อกษัตริย์กัมพูชายกทัพมาตีสยาม ซึ่งจะเดินทัพทางบกผ่านมาทางพระตะบอง ในสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เมื่อยกทัพไปตีกรุงละแวก ก็ได้ยึดพระตะบองไว้ด้วย ใน พ.ศ. 2312 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชได้ยกทัพไปตีเสียมราฐและพระตะบองและจัดให้อยู่ภายใต้การปกครองของไทยโดยตรง ในสมัยรัชกาลที่ 1 หลังจากที่สถาปนานักองค์เองขึ้นเป็นกษัตริย์กัมพูชาแล้ว ได้ให้เจ้าพระยาอภัยภูเบศร์ (แบน - ต้นสกุลอภัยวงศ์)  ปกครองพระตะบองขึ้นตรงต่อกรุงเทพฯและมีเจ้าเมืองในสกุลอภัยวงศ์สืบทอดต่อมาอีก 5 คน จนพระตะบองกลายเป็นส่วนหนึ่งของอินโดจีนฝรั่งเศส
ในสมัยนักองค์จันทร์ เวียดนามพยายามขยายอิทธิพลเข้ามาในกัมพูชา ขุนนางกัมพูชาที่นิยมไทยได้ลี้ภัยมายังพระตะบองและพาพระอนุชาของนักองค์จันทร์ คือนักองค์สงวน นักองค์อิ่ม และนักองค์ด้วงมาด้วย หลังจากที่นักองค์ด้วงได้ครองราชย์สมบัติในกัมพูชา พระตะบองยังคงอยู่ใต้อำนาจของไทย หลังจากที่ฝรั่งเศสเข้ามาปกครองกัมพูชาและบังคับให้สยามยอมรับว่ากัมพูชาเป็นรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส ฝรั่งเศสก็ยังยอมรับอำนาจของสยามเหนือเสียมราฐ พระตะบองและศรีโสภณ (ปัจจุบันคือจังหวัดพระตะบอง จังหวัดเสียมราฐ จังหวัดบันทายมีชัย และจังหวัดอุดรมีชัย) ที่เรียกว่าเขมรส่วนใน จนเมื่อสยามมีข้อพิพาทเกี่ยวกับเขตแดนกับฝรั่งเศส จึงยอมยกเขมรส่วนในให้ฝรั่งเศสแลกกับอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย จังหวัดตราด และให้ฝรั่งเศสผ่อนคลายสิทธิสภาพนอกอาณาเขตต่อสยาม ตามสนธิสัญญาไทย-ฝรั่งเศส ลงวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2449
ประวัติ > สมัยตกเป็นส่วนหนึ่งของกัมพูชาในอารักของฝรั่งเศส

ดูเพิ่ม: กัมพูชาในอารักขาของฝรั่งเศส
หลังจากนั้นในวันที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2450 พระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ ได้มีพระบรมราชโองการให้แบ่งเขตการปกครองของเมืองพระตะบองออกเป็น 3 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดพระตะบอง จังหวัดเสียมราฐ และจังหวัดศรีโสภณ ต่อมาจึงแบ่งเขตการปกครองใหม่อีกครั้งในปี พ.ศ. 2468 เป็น 2 เขต คือ จังหวัดพระตะบองและจังหวัดเสียมราฐ โดยจังหวัดพระตะบองมีเมือง (อำเภอ) ในความปกครอง 2 เมือง คือ เมืองพระตะบองกับเมืองศรีโสภณ ถึงปี พ.ศ. 2483 จังหวัดพระตะบองก็มีเมืองในความปกครองเพิ่มขึ้นเป็น 7 เมือง คือ เมืองพระตะบอง เมืองสังแก เมืองระสือ (โมงฤๅษี) เมืองตึกโช เมืองมงคลบุรี เมืองศรีโสภณ และเมือง Bei Thbaung
ประวัติ > ระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง

บทความหลัก: จังหวัดพระตะบอง (ประเทศไทย)
ตราประจำจังหวัดพระตะบอง (สมัยไทยปกครอง พ.ศ. 2484 - 2489)
แผนที่จังหวัดพระตะบอง (แสดงด้วยพื้นที่สีแดง)
ในปี พ.ศ. 2484 หลังสิ้นสุดกรณีพิพาทอินโดจีนไทย-ฝรั่งเศส ไทยได้ดินแดนส่วนที่เรียกว่าเขมรส่วนในและลาวฝั่งขวาของแม่น้ำโขงคืน จึงได้ประกาศจัดตั้งจังหวัดขึ้นใหม่ในดินแดนเหล่านี้ 4 จังหวัดคือ จังหวัดพระตะบอง, จังหวัดพิบูลสงคราม, จังหวัดนครจัมปาศักดิ์ และจังหวัดลานช้าง เฉพาะจังหวัดพระตะบองนั้นเมื่อแรกตั้งจังหวัดนั้น ได้แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ ตามประกาศเรื่องตั้งอำเภอ ลงวันที่ 23 กรกฎาคม พุทธศักราช 2484 ดังนี้
อำเภอเมืองพระตะบอง ตามเขตอำเภอพระตะบองเดิม
อำเภอพรหมโยธี ตามเขตอำเภอสังแกเดิม ตั้งชื่อตามพันเอก หลวงพรหมโยธี (มังกร พรหมโยธี ยศสุดท้ายเป็นที่พลเอก)
อำเภออธึกเทวเดช ตามเขตอำเภอระสือเดิม ตั้งชื่อตามพลอากาศโท หลวงอธึกเทวเดช (บุญเจียม โกมลมิศร์) แม่ทัพอากาศสนาม ภายหลังในเดือนเมษายน 2486 ได้เปลี่ยนชื่ออำเภออธึกเทวเดชเป็นอำเภอรณนภากาศ เนื่องจากแม่ทัพอากาศ/ผู้บัญชาการทหารอากาศ (พลอากาศโท หลวงอธึกเทวเดช) ได้ลาออกจากตำแหน่ง
อำเภอมงคลบุรี ตามเขตอำเภอมงคลบุรีเดิม
อำเภอศรีโสภณ ตามเขตอำเภอศรีโสภณเดิม
อำเภอสินธุสงครามชัย ตามเขตอำเภอตึกโชเดิม (ภายหลังโอนไปขึ้นกับจังหวัดพิบูลสงคราม) ตั้งชื่อตามพลเรือตรี หลวงสินธุสงครามชัย (สินธุ์ กมลนาวิน ยศสุดท้ายเป็นที่พลเรือเอก) ผู้บัญชาการทหารเรือและแม่ทัพเรือในขณะนั้น
อำเภอไพลิน ตามเขตอำเภอไพลินเดิม
อนึ่ง ชื่ออำเภอที่ไทยตั้งขึ้นใหม่ในทั้ง 4 จังหวัดที่ได้คืนมาจากฝรั่งเศสนั้น ส่วนหนึ่งตั้งชื่อตามบุคคลที่มีบทบาทอย่างสูงในการรบสงครามอินโดจีนในจังหวัดพระตะบอง มีชื่ออำเภอลักษณะดังกล่าว 3 อำเภอดังกล่าวข้างต้น ต่อมาทางการไทยได้ปรับปรุงเขตการปกครองจังหวัดพระตะบองเสียใหม่ โดยโอนท้องที่อำเภอศรีโสภณและอำเภอสินธุสงครามชัยไปขึ้นจังหวัดพิบูลสงครามแทนในเดือนธันวาคม ปีเดียวกัน จังหวัดพระตะบองจึงมีเขตการปกครองตลอดช่วงสงครามโลกครั้งที่สองตั้งแต่ พ.ศ. 2484 จนถึง พ.ศ. 2489 รวมทั้งสิ้น 5 อำเภอ คือ อำเภอเมืองพระตะบอง อำเภอพรหมโยธี อำเภออธึกเทวเดช อำเภอมงคลบุรี และอำเภอไพลิน
ในระหว่างที่จังหวัดนี้อยู่ในการปกครองของประเทศไทย ได้มีการจัดการเลือกตั้งขึ้น 2 ครั้ง ครั้งแรกเมื่อ 6 มกราคม พ.ศ. 2489 นายชวลิต อภัยวงศ์ได้เป็นส.ส. ของจังหวัดพระตะบอง และเมื่อเลือกตั้งเพิ่มเติมเมื่อ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2489 ได้นายสวาสดิ์ อภัยวงศ์ และพระพิเศษพาณิชย์เป็น ส.ส.จังหวัดพระตะบองเพิ่มเติม ก่อนจะคืนดินแดนดังกล่าวให้ฝรั่งเศส
สำหรับตราประจำจังหวัดนั้น กรมศิลปากรได้กำหนดให้จังหวัดพระตะบองใช้ตราประจำจังหวัด เป็นรูปพระยาโคตรตระบองยืนทำท่าจะขว้างตะบอง ตามตำนานในท้องถิ่นที่เล่าถึงที่มาของชื่อจังหวัด
ประวัติ > หลังสงครามโลกครั้งที่สองจนถึงปัจจุบัน

ไทยคืนดินแดนที่ได้มาเหล่านี้รวมทั้งพระตะบองให้ฝรั่งเศสหลังสงครามโลกครั้งที่สองและพระตะบองได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของกัมพูชาเมื่อได้รับเอกราช ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2496 ได้มีการจัดตั้งเขตบริหารปอยเปต (Poi Pet administration) โดยอยู่ภายใต้การปกครองของเมืองศรีโสภณ (เมืองนี้ได้ถูกแบ่งเป็น 2 เมืองในปีนั้น คือ เมืองศรีโสภณและเมืองบันทายฉมาร์) ต่อมาได้ยกฐานะขึ้นเป็นเมืองชื่อว่า เมืองโอวจเรา (O Chrov) ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2508 และในเดือนกรกฎาคมปีเดียวกัน ได้มีการแบ่งเขตการปกครองของเมืองระสือส่วนหนึ่งออกเป็นเขตการปกครองใหม่ คือ เขตบริหารกะห์กรอลอ (Kors Kralor) หลังจากนั้นในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2509 รัฐบาลกัมพูชาก็ได้ตั้งเมืองถมอปวก (Thmar Pouk) ขึ้นเป็นเมืองในความปกครองของจังหวัดพระตะบอง และได้แบ่งเมืองบันทายฉมาร์ไปขึ้นกับจังหวัดอุดรมีชัยซึ่งจัดตั้งขึ้นใหม่ในปีนั้น
แม้จะเป็นส่วนหนึ่งของกัมพูชาแล้ว แต่พระตะบองก็ยังมีความห่างเหินจากศูนย์กลางอำนาจที่พนมเปญ ในสมัยระบอบสังคม พระตะบองเป็นที่ตั้งของฝ่ายต่อต้านรัฐบาล รวมทั้งกลุ่มคอมมิวนิสต์ การลุกฮือที่สัมลวต พ.ศ. 2510 เป็นการลุกฮือครั้งใหญ่ของประชาชนที่ต่อต้านรัฐบาล สมเด็จพระประมุขรัฐ นโรดม สีหนุ ได้สั่งให้ลน นลปราบปรามฝ่ายต่อต้านอย่างรุนแรง  ในสมัยการปกครองของเขมรแดง ได้มีการอพยพประชาชนออกจากเมืองต่าง ๆ ไปอยู่ในชนบทเพื่อขยายผลผลิตทางการเกษตร จังหวัดพระตะบองกลายเป็นพื้นที่หนึ่งที่ได้ชื่อว่าทุ่งสังหาร อันเนื่องมาจากการปกครองที่เลวร้ายของเขมรแดง ในยุคนี้ เขมรแดงได้ตั้งเมืองขึ้นใหม่ในเขตจังหวัดพระตะบองอีก 2 เมือง คือ เมืองบานันและเมืองกรอลอ (Kors Lor)
จังหวัดพระตะบองได้รับการปลดปล่อยจากระบอบเขมรแดงในวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2522 และได้มีการจัดตั้งคณะกรมการเมืองขึ้นปกครองจังหวัดนี้จนกระทั่งมีการเลือกตั้งทั่วไปในปี พ.ศ. 2526 โดยในช่วงระยะเวลาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2522 - 2529 จังหวัดพระตะบองมีเมืองในปกครอง 9 เมือง และ 1 เขตการปกครอง ในปี พ.ศ. 2529 ตั้งมีการจัดตั้งเมืองบานัน เมืองโบเวล และเมืองเอกพนมขึ้น ทำให้จังหวัดพระตะบองมีเมืองในความปกครองรวม 12 เมือง แต่สองปีต่อมา ก็ได้แบ่งเอาเมือง 5 เมืองในความปกครอง ไปจัดตั้งขึ้นเป็นจังหวัดบันทายมีชัยหลังการเลือกตั้ง พ.ศ. 2536 พระตะบองยังเป็นที่ตั้งของกองกำลังติดอาวุธฝ่ายเขมรแดงจนกระทั่ง พล พตเสียชีวิตใน พ.ศ. 2541
ในปี พ.ศ. 2542 หลังจากการสลายตัวของเขมรแดงอย่างแท้จริงแล้ว ก็ได้มีการแบ่งอาณาเขตของจังหวัดพระตะบองไปจัดตั้งเป็นกรุงไพลิน และในปี พ.ศ. 2543 ก็ได้แบ่งเอาเขตเมืองระสือส่วนหนึ่งจัดตั้งขึ้นเป็นเมืองกะห์กรอลอ