stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ปิโตรเลียม
การค้นพบปิโตรเลียม

นักโบราณคดีเชื่อว่าประมาณ 2,500 ปีก่อนคริสตกาล อารยธรรมบาบิโลเนีย เป็นกลุ่มแรกที่มีการใช้น้ำมันเป็นเชื้อเพลิงแทนไม้ และเมื่อประมาณ 1,000 ปีก่อนคริสตกาล ชาวจีนเป็นชาติแรกที่มีการทำเหมืองถ่านหินและขุดเจาะบ่อแก๊สธรรมชาติลึกเป็นระยะร้อยเมตรได้
ซามูเอล เอ็ม เกียร์ (Samuel M. Kier)  เป็นบุคคลแรกที่ถือได้ว่าขุดพบน้ำมัน โดยในปี พ.ศ. 2391 เขาได้ขุดพบน้ำมันโดยบังเอิญจากบ่อที่เขาขุดขึ้นบนฝั่งแม่น้ำอัลเลเกนี (Allegheny) ในรัฐเพ็นน์ซิลวาเนีย (Pennsylvania) และตั้งชื่อน้ำมันดังกล่าวว่า น้ำมันซีนีกา (Seneca oil)  ซึ่งเป็นชื่อพื้นเมืองอเมริกัน ต่อมาเมื่อเกิดภาวะขาดแคลนน้ำมันปลาวาฬ ซึ่งขณะนั้นนิยมใช้เป็นเชื้อเพลิงให้แสงสว่าง และใช้เป็นน้ำมันหล่อลื่นสำหรับเครื่องยนต์ต่าง ๆ กันอย่างแพร่หลาย จึงเป็นแรงผลักดันให้มีการแสวงหาปิโตรเลียมมาใช้ทดแทน และนำไปสู่การจัดตั้งบริษัทเจาะหาน้ำมันชื่อ บริษัทซีนีกาออยส์ จำกัด (Seneca Oil Company)  ขึ้นมา
ในช่วงปี พ.ศ. 2402 เป็นช่วงของ ยุคตื่นน้ำมัน ซึ่งเริ่มจากการที่ เอ็ดวิน แอล เดรก (Edwin L. Drake)  ถูกส่งไปเจาะสำรวจหาน้ำมันที่เมืองทิทัสวิลล์ (Titusville) ในรัฐเพ็นน์ซิลวาเนีย (Pennsylvania) และเขาได้ขุดพบน้ำมันที่ระดับความลึก 69.5 ฟุต โดยมีน้ำมันไหลออกมาด้วยอัตรา 10 บาเรลต่อวัน จึงถือเป็นการเริ่มต้นธุรกิจน้ำมันในเชิงพาณิชย์ของโลกนับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
สำหรับประเทศไทยนั้นมีหลักฐานปรากฏนับเป็นเวลามากกว่าร้อยปีมาแล้วว่า เจ้าหลวงเชียงใหม่ได้รับรายงานว่ามีการไหลซึมออกมาของปิโตรเลียมที่ฝาง และชาวบ้านในบริเวณนั้นได้ใช้น้ำมันดิบนี้เป็นยาทาแก้โรคผิวหนัง เจ้าหลวงเชียงใหม่จึงได้รับสั่งให้มีการขุดบ่อตื้นขึ้น เพื่อกักเก็บน้ำมันดิบที่ไหลซึมออกมานี้ไว้ และเป็นที่เรียกขานกันในเวลาต่อมาว่า "บ่อหลวง" ต่อมาในปี พ.ศ. 2464 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพ็ชรอัครโยธิน เมื่อครั้งทรงดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการรถไฟ ได้ทรงริเริ่มนำเข้าเครื่องเจาะมาเพื่อทำการเจาะสำรวจหาน้ำมันดิบ ในบริเวณที่มีผู้พบน้ำมันดิบไหลขึ้นมาบนผิวดินที่บ่อหลวง และยังทรงว่าจ้างนักธรณีวิทยาชาวอเมริกันเข้ามาสำรวจหาน้ำมันดิบ และถ่านหินในประเทศไทยอีกด้วย
การสำรวจหาแหล่งปิโตรเลียม

การสำรวจหาแหล่งปิโตรเลียม เป็นการหาพื้นที่ซึ่งอาจมีชั้นหินกักเก็บปิโตรเลียมอยู่ โดยสามารถแบ่งขั้นตอนได้เป็นดังนี้
การสำรวจหาแหล่งปิโตรเลียม > ขั้นตอนการสำรวจหาข้อมูล (Exploration)

ในการสำรวจหาแหล่งปิโตรเลียม นักธรณีวิทยาจะใช้วิธีการสำรวจอยู่หลายวิธีด้วยกัน ดังนี้
การขุดเจาะหลุมเพื่อเก็บตัวอย่างหิน (Core Drilling) เป็นวิธีการที่อาศัยการขุดเจาะและเก็บตัวอย่างหินในหลุมเจาะขึ้นมาจากหลุมเจาะหลาย ๆ หลุมในบริเวณที่ทำการศึกษา และอาศัยการศึกษาตัวอย่างของหินจากหลุมเจาะ รวมทั้งระดับที่แน่นอนของตัวอย่างหิน ก็จะสามารถเปรียบเทียบชนิดของชั้นหิน และโครงสร้างของชั้นหินในบริเวณที่ศึกษาได้
การสำรวจโดยคลื่นสั่นสะเทือน (Seismic Prospecting) เป็นวิธีการที่อาศัยความรู้และหลักการของคลื่นไหวสะเทือนโดยอาศัยวัตถุระเบิด สำรวจโดยการขุดเจาะหลุมตื้นประมาณ 50 เมตร เพื่อใช้เป็นจุดระเบิด เมื่อจุดระเบิดขึ้น จะก่อให้เกิดคลื่นไหวสะเทือนวิ่งผ่านลงไปในชั้นหินและเกิดการสะท้อนกลับขึ้นมาสู่ผิวดิน และคำนวณหาความลึกที่คลื่นไหวสะเทือนนี้เดินทางได้ จากนั้นก็จะสามารถทราบโครงสร้างทางธรณีข้างล่างได้
การสำรวจโดยความโน้มถ่วง (Gravity Prospecting) เป็นวิธีการที่อาศัยความแตกต่างกันของค่าความถ่วงจำเพาะของหินชนิดต่าง ๆ ภายใต้เปลือกโลก ถ้าชั้นหินวางตัวอยู่ในแนวระนาบ จะสามารถวัดค่าความโน้มถ่วงที่คงที่ได้ แต่หากชั้นหินการเอียงเท ค่าของความโน้มถ่วงที่วัดได้จะแปรผันไปกับการวางตัวหรือโครงสร้างของชั้นหินนั้น ซึ่งก็จะทำให้ทราบลักษณะการวางตัวและโครงสร้างของชั้นหินนั้นได้จากการแปลผลข้อมูลที่ได้มา
ทั้งนี้ วิธีการทั้ง 3 วิธีการดังกล่าวข้างต้นนี้ ทำให้ทราบได้ว่าโครงสร้างที่พบนั้นมีความเหมาะสมแก่การเป็นแหล่งกักเก็บน้ำมันมากน้อยเพียงใด แต่ไม่ได้บ่งชี้ชัดเจนว่าชั้นหินนั้นจะเป็นชั้นหินกักเก็บน้ำมันหรือไม่ โดยการสำรวจมีวิธีแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับลักษณะภูมิประเทศ หลังจากได้ข้อมูลการสำรวจแล้วจะกำหนดแผนการเจาะเพื่อพิสูจน์การมีการสะสมของปิโตรเลียมต่อไป
การสำรวจหาแหล่งปิโตรเลียม > ขั้นตอนการขุดเจาะ (Drilling)

เป็นการขุดเจาะหลุมเพื่อการผลิต โดยหลังจากที่ทำการสำรวจทางธรณีวิทยา จนทราบว่าน่าจะมีปิโตรเลียมอยู่ในบริเวณใดบ้าง ก็จะต้องทำการเจาะหลุมสำรวจ (Exploration Well) โดยใช้วิธีสุ่มเจาะ เพื่อสำรวจหาปิโตรเลียมในบริเวณที่ยังไม่เคยมีการเจาะพิสูจน์มาก่อน จากนั้นก็จะมีการประเมินคุณค่าทางเศรษฐกิจและหาขอบเขตของแหล่งกักเก็บนั้น เพื่อให้แน่ใจว่าแหล่งกักเก็บนี้มีปริมาณมากพอในเชิงพาณิชย์ จึงจะทำการเจาะหลุมเจาะเพื่อนำปิโตรเลียมที่สะสมตัวอยู่นั้นขึ้นมาใช้ประโยชน์ต่อไป
หลังจากที่สำรวจทางธรณีวิทยาและธรณีฟิสิกส์ด้วยการวัดคลื่นความไหวสะเทือน (Seismic Survey) และแปลความหมายเพื่อหาแหล่งกักเก็บปิโตรเลียมอยู่ตรงส่วนใดบ้างใต้พื้นดินและกำหนดจุดเพื่อทำการเจาะสำรวจ คราวนี้ก็เป็นหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ฝ่ายขุดเจาะที่ต้องทำการเจาะ "หลุมสำรวจ" (Exploration Well) โดยใช้วิธีเจาะสุ่มซึ่งเราจะเรียกหลุมชนิดนี้ว่า ‘หลุมแรกสำรวจ’ (Wildcat Well) เพื่อสำรวจหาปิโตรเลียมในบริเวณที่ยังไม่เคยมีการเจาะพิสูจน์เลย จากนั้นเมื่อถึงขั้นตอนของการประเมินคุณค่าทางเศรษฐกิจและหาขอบเขตของแหล่งกักเก็บปิโตรเลียม เราจะเจาะหลุมที่เรียกว่า "หลุมประเมินผล" (Delineation Well) และหลังจากที่เราแน่ใจแล้วว่ามีแหล่งกักเก็บปิโตรเลียมในปริมาณที่มากพอในเชิงพาณิชย์ เราจึงเจาะ "หลุมเพื่อการผลิตปิโตรเลียม" (Development Well) เพื่อนำปิโตรเลียมที่สะสมตัวอยู่ใต้พื้นดินขึ้นมาใช้ประโยชน์ต่อไป
การขุดเจาะหลุมเพื่อสำรวจและผลิตปิโตรเลียมนั้นเป็นงานที่ท้าทายและมีความสำคัญอย่างยิ่งเนื่องจากเราต้องขุดไปที่ความลึกประมาณ 3-4 กิโลเมตรใต้พื้นทะเล ในสมัยก่อนการขุดเจาะหลุม 1 หลุมนั้นต้องใช้เวลากว่า 60 วัน โดยใช้งบประมาณกว่า 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ต่อหลุม [ต้องการอ้างอิง]ซึ่งถือว่าเป็นการลงทุนที่สูงและมีความเสี่ยงมาก เพราะหากเราขุดไปแล้วพบปริมาณน้ำมันหรือแก๊สธรรมชาติที่ไม่คุ้มค่าในเชิงพาณิชย์ การลงทุนนั้นก็สูญเปล่า แต่ในปัจจุบัน ด้วยเทคโนโลยีที่พัฒนาและทันสมัยมากยิ่งขึ้น ระยะเวลาในการขุดเจาะลดลงเหลือเพียง 4-5 วันต่อ 1 หลุม และใช้งบประมาณน้อยลงกว่าเดิม
การสำรวจหาแหล่งปิโตรเลียม > ขั้นตอนการผลิต (Production)

หลังจากที่มีการขุดเจาะเอาปิโตรเลียมขึ้นมาแล้ว ปิโตรเลียมที่ได้ก็จะผ่านเข้าสู่กระบวนการต่าง ๆ บนแท่นเพื่อแยกเอา น้ำ แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ และสารปนเปื้อนอื่น ๆ ออกจากน้ำมันดิบและแก๊สธรรมชาตินั้น เพื่อนำเอาน้ำมันดิบและแก๊สธรรมชาติไปใช้ในการผลิต
การสำรวจหาแหล่งปิโตรเลียม > ขั้นตอนการสละหลุม (Abandonment)

ในกรณีที่ของหลุมที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์แล้ว จะมีการอัดซีเมนต์ลงไปตามท่อผลิต เพื่อป้องกันไม่ให้ของไหลที่มีอยู่ในชั้นหินไหลไปสู่ชั้นหินอื่น ซึ่งอาจไปทำลายชั้นหินกักเก็บปิโตรเลียมใกล้เคียง หรือเข้าไปปนเปื้อนกับชั้นน้ำใต้ดินได้
การผลิตปิโตรเลียม

เมื่อแยกเอา น้ำ แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ และสารปนเปื้อนอื่น ๆ ออกจากน้ำมันดิบและแก๊สธรรมชาติ น้ำมันดิบจะถูกส่งผ่านไปยังสถานีแยกปิโตรเลียมเพื่อแปรสภาพให้เป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปชนิดต่าง ๆ ที่เหมาะสมต่อการใช้ประโยชน์ในรูปแบบต่าง ๆ
การผลิตปิโตรเลียม > การแยก (Separation)

โดยส่วนใหญ่จะแยกโดยวิธีการกลั่นลำดับส่วน (Fractional Distillation)  โดยอาศัยความแตกต่างของจุดเดือดของสารประกอบไฮโดรคาร์บอนแต่ละชนิดที่รวมอยู่ในน้ำมันดิบ โดยนำน้ำมันมาให้ความร้อนที่อุณหภูมิ 368-385 องศาเซลเซียส แล้วผ่านเข้าไปในหอกลั่น น้ำมันที่ร้อนจะกลายเป็นไอลอยขึ้นไปยอด และควบแน่นเป็นของเหลวตกลงบนถาดรองรับในแต่ละช่วงของผลิตภัณฑ์ที่ต้องการ จากนั้นของไหลในถาดก็จะไหลออกมาตามท่อเพื่อน้ำไปเก็บแยกตามประเภท และนำไปใช้ต่อไป
การผลิตปิโตรเลียม > การเปลี่ยนโครงสร้าง (Conversion)

เนื่องจากผลิตภัณฑ์ที่ได้อาจมีคุณภาพที่ไม่ดีพอ จึงต้องใช้วิธีทางเคมีเพื่อเปลี่ยนโครงสร้างของน้ำมัน ให้น้ำมันที่ได้มีคุณภาพที่ดี เหมาะแก่การนำไปใช้ประโยชน์ในรูปแบบต่าง ๆ
การผลิตปิโตรเลียม > การปรับคุณภาพ (Treating)

เป็นการกำจัดสิ่งแปลกปลอมออกจากน้ำมันน้ำมันที่ได้มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างแล้ว ซึ่งสิ่งแปลกปลอมที่สำคัญจะเป็นสารจำพวกกำมะถัน ซึ่งจะใช้วิธีการฟอกด้วยไฮโดรเจน หรือฟอกด้วยโซดาไฟเพื่อเป็นการกำจัดสารนั้นออก
การผลิตปิโตรเลียม > การผสม (Blending)

คือการนำผลิตภัณฑ์ที่ได้มาเติมหรือผสมสารที่เหมาะสม เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปตามที่ต้องการ เช่น การผสมน้ำมันเบนซินเพื่อเพิ่มเลขออกเทน หรือผสมน้ำมันเตาเพื่อให้ได้ความหนืดตามที่ต้องการ
อุตสาหกรรมปิโตรเคมีภัณฑ์

อุตสาหกรรมปิโตรเคมี คืออุตสาหกรรมที่นำสารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่ได้จากการกลั่นน้ำมันดิบและจากการแยกแก๊สธรรมชาติมาใช้เป็นวัตถุดิบเพื่อผลิตเคมีภัณฑ์ต่าง ๆ แบ่งได้ดังนี้
1. อุตสาหกรรมปิโตรเคมีภัณฑ์ขั้นต้น (Upstream petrochemical industry)
2. อุตสาหกรรมปิโตรเคมีภัณฑ์ขั้นกลาง (Intermediate petrochemical industry)
3. อุตสาหกรรมปิโตรเคมีภัณฑ์ขั้นปลาย (Downstream petrochemical industry)
1. อุตสาหกรรมปิโตรเคมีภัณฑ์ขั้นต้น (Upstream petrochemical industry) 
เป็นการนำสารประกอบไฮโดรคาร์บอนที่ได้จากแก๊สธรรมชาติหรือน้ำมันดิบ เช่น เมทานอล เอทิลีน และเบนซีน มาผลิตเป็นสารโมเลกุลขนาดเล็ก เรียกว่า มอนอเมอร์ (monomer) เป็นวัตถุดิบตั้งต้นในอุตสาหกรรมปิโตรเคมีขั้นต่อไป
2. อุตสาหกรรมปิโตรเคมีภัณฑ์ขั้นกลาง (Intermediate petrochemical industry) 
เป็นการนำผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากปิโตรเคมีขั้นต้นมาใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตเคมีภัณฑ์ขั้นกลาง เช่น ฟอร์มอลดีไฮด์ เอทิลีนออกไซด์ เอทิลเบนซีน เพื่อป้อนให้กับอุตสาหกรรมขั้นปลาย
เป็นการนำมอนอเมอร์จากอุตสาหกรรมปิโตรเคมีภัณฑ์ขั้นต้นมาผลิตพอลิเมอร์ที่มีขนาดโมเลกุลใหญ่ขึ้น ผลิตภัณฑ์ในขั้นนี้อาจอยู่ในรูปของพลาสติก วัตถุดิบที่ใช้ผลิตเส้นใยสังเคราะห์ ยางสังเคราะห์ สารซักล้าง สารเคลือบผิว และตัวทำละลาย ผลิตภัณฑ์จากอุตสาหกรรมขั้นต่อเนื่องอาจนำไปใช้เป็นสารตั้งต้นในอุตสาหกรรมต่าง ๆ
3. อุตสาหกรรมปิโตรเคมีภัณฑ์ขั้นปลาย (Downstream petrochemical industry) 
เป็นการนำผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากปิโตรเคมีขั้นต้นหรือขั้นกลางไปผ่านกระบวนการต่าง ๆ เพื่อผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ขั้นปลาย ผลิตภัณฑ์ที่ได้ในขั้นนี้อาจอยู่ในรูปของพลาสติก วัตถุดิบที่ใช้ผลิตเส้นใยสังเคราะห์ ยางสังเคราะห์ สารซักล้าง สารเคลือบผิวและตัวทำละลาย ผลิตภัณฑ์จากอุตสาหกรรมขั้นปลายนี้ อาจนำไปใช้เป็นสารตั้งต้นในอุตสาหกรรมต่าง ๆ
เป็นการนำมอนอเมอร์จากอุตสาหกรรมปิโตรเคมีภัณฑ์ขั้นต้นมาผลิตพอลิเมอร์ที่มีขนาดโมเลกุลใหญ่ขึ้น ผลิตภัณฑ์ในขั้นนี้อาจอยู่ในรูปของพลาสติก วัตถุดิบที่ใช้ผลิตเส้นใยสังเคราะห์ ยางสังเคราะห์ สารซักล้าง สารเคลือบผิว และตัวทำละลาย ผลิตภัณฑ์จากอุตสาหกรรมขั้นต่อเนื่องอาจนำไปใช้เป็นสารตั้งต้นในอุตสาหกรรมต่าง ๆ
ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม

ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี คือ ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้ โดยมีวัตถุดิบหลักมาจากการปิโตรเลียม ซึ่งมีหลากหลายประเภทมาก ตั้งแต่พลังงานต่าง ๆ เช่นน้ำมัน หรือ แก๊ส แล้ว อีกทั้งใช้เป็นวัตถุดิบตั้งต้นในโรงงานอุตสาหกรรม เช่น ก๊าซต่าง ๆ ไปจนกระทั่งเม็ดพลาสติก เส้นใยสังเคราะห์ อะไรก็แล้วแต่ที่มีต้นกำเนิดมาจาก ปิโตรเลียม อาจกล่าวได้ว่าเป็น ผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมี ทั้งสิ้น

เชื้อเพลิงปิโตรเลียม มีหลายรูปแบบ กล่าวคือ
แก๊สธรรมชาติและแก๊สหุงต้ม (LPG)  เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีจุดเดือดต่ำมาก มีสถานะเป็นก๊าซที่อุณหภูมิห้องดังนั้น ในการเก็บรักษาต้องเพิ่มความดัน หรือลดอุณหภูมิให้ก๊าซเปลี่ยนสภาพเป็นของเหลว เมื่อลุกไหม้จะให้ความร้อนสูง และมีเปลวที่สะอาด ไม่มีสี ประโยชน์ ใช้เป็นแก๊สหุงต้ม เป็นเชื้อเพลิงสำหรับรถยนต์ รวมทั้งเตาเผา เตาอบต่าง ๆ
เชื้อเพลิงเหลว แบ่งเป็น
น้ำมันเบนซิน (gasoline)  เป็นเชื้อเพลิงที่ใช้กับเครื่องยนต์มาก โดยใช้จุดระเบิดที่หัวเทียน น้ำมันเบนซินที่มีเลขออกเทนต่ำ จะมีราคาถูก เพราะการเผาไหม้เชื้อเพลิงไม่ดี จึงมีการเติมสารจำพวกเตตระเอธิลเลต หรือสารเมทิลเทอร์เธียรีบิวทิลอีเธน (MTBE) ลงไปเพื่อให้เบนซินมีคุณภาพดีขึ้น ใกล้เคียงกับเบนซินที่มีเลขออกเทนสูง
น้ำมันก๊าด (kerosene)  เป็นผลิตภัณฑ์หลักของอุตสาหกรรมปิโตรเลียมในระยะแรก เดิมใช้สำหรับจุดตะเกียงเท่านั้น แต่ปัจจุบัน มีการใช้ประโยชน์อย่างอื่นได้หลายทาง เช่น ใช้เป็นส่วนผสมในยาฆ่าแมลง สีทาบ้าน น้ำมันขัดเงา และน้ำยาทำความสะอาด ใช้เป็นเชื่อเพลิงสำหรับรถแทรกเตอร์ และเป็นเชื้อเพลิงในการเผาเครื่องเคลือบดินเผา
น้ำมันดีเซล (Diesel)  ใช้กับเครื่องยนต์ที่มีการทำงานแตกต่างจากเครื่องยนต์เบนซิน เพราะต้องการความร้อนในลูกสูบที่เกิดจากการอัดอากาศสูง มักใช้กับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า รถแทรกเตอร์ หัวจักรรถไฟ รถบรรทุก รถโดยสาร และเรือประมง
น้ำมันเตา (fuel oils)  เป็นเชื้อเพลิงสำหรับเตาหม้อน้ำ เตาเผา หรือเตาหลอมในโรงงานอุตสาหกรรม ใช้กับเครื่องยนต์เรือเดินสมุทร เครื่องกำเนิดไฟฟ้าขนาดใหญ่
ปิโตรเลียมในโลก

แสงการปล่อยคาร์บอนของเชื้อเพลิงชนิดต่าง ๆ ระหว่างปี พ.ศ. 2343 - 2550
อัตราการใช้พลังงานของโลก ระหว่างปี พ.ศ. 2513 - 2553
การบริโภคน้ำมันรายวัน ระหว่าง พ.ศ. 2523 - 2549
การใช้น้ำมันโดยรวมของภูมิภาคต่าง : 'แดง=สหรัฐอเมริกา, น้ำเงิน=ยุโรป, เหลือง=เอเชีย
การใช้น้ำมันรายภูมิภาค ระหว่างปี พ.ศ. 2523 - 2550
การบริโภคน้ำมัน

จากข้อมูลสารสนเทศด้านพลังงานของประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ประมาณการใช้ปิโตรเลียมในปี 2554 มากว่า 87.41 ล้านบาร์เรลในแต่ละวัน
ตารางนี้สั่งปริมาณปิโตรเลียมที่บริโภคในปี 2554
ดูเพิ่ม

น้ำมันเชื้อเพลิง
วิศวกรรมปิโตรเลียม
รายชื่อกลุ่มธุรกิจปิโตรเลียม
แหล่งข้อมูลอื่น

คลังปัญญาไทย : ปิโตรเลียม เก็บถาวร 2010-02-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
บริษัท เชฟรอนประเทศไทยสำรวจและผลิต จำกัด : รอบรู้เรื่องพลังงาน
พลังงานปิโตรเลียม เก็บถาวร 2010-02-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
การเจาะหลุมปิโตรเลียมในประเทศไทย เก็บถาวร 2022-05-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
โลกแห่งปิโตรเลียม เก็บถาวร 2010-01-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
น้ำมันส่วนใหญ่ของโลกไม่ใช่แบบธรรมดา (unconventional oil)
โครงสร้างของสารประกอบวานาเดียมพอร์ไฟรินซึ่งแยกจากปิโตรเลียม ซึ่งมีโครงสร้างคล้ายคลึงกับโมเลกุลของคลอโรฟิลล์เอ
ปริมาณการใช้น้ำมันต่อคน (สีเข้มแทนการบริโภคมากขึ้น, สีเทาหมายถึงไม่มีข้อมูล)).
แอริน ยุกตะทัต

| แอริน ยุกตะทัต |
| --- | --- |
เกิด: สิรีภรณ์ ขจรบุญ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2532 (35 ปี) กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
ชื่ออื่น: สิรีภรณ์ ยุกตะทัต, แอริน ยุกตะทัต
การศึกษา: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
อาชีพ:  นักแสดง  พิธีกร 
ปีปฏิบัติงาน: พ.ศ. 2551–ปัจจุบัน
ส่วนสูง: 165 cm (5 ft 5 in)
คู่สมรส: เบญจ เบญจรงคกุล (2565–ปัจจุบัน)
บุตร: 1 คน
อาฒยา เบญจรงคกุล (เกิด 22 มิถุนายน พ.ศ. 2532) ชื่อเล่น แอริน เป็นที่รู้จักในชื่อ แอริน ยุกตะทัต เป็นนักแสดง นางแบบ และพิธีกรชาวไทย เข้าสู่วงการบันเทิงจากบทนางร้ายในละครเรื่องแรกที่เธอแสดงเรื่อง แก้วล้อมเพชร จากบทบาทนี้ทำให้เธอมีชื่อเสียงและเป็นที่รู้จัก
ประวัติ

แอรินเกิดเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2532 เป็นบุตรคนที่สองจากทั้งหมดสามคนของศิรวีย์ ยุกตะทัต ซึ่งเป็นแม่เลี้ยงเดี่ยวหลังการหย่าร้างกับสามี ส่วนบิดาของเธอชื่อนันทพล ขจรบุญ เสียชีวิตเมื่อเธออายุได้ 17 ปี[ต้องการอ้างอิง] แอรินมีพี่ชายต่างบิดาชื่อณพวัชร คชาชีวะ เป็นนักดนตรีวงเรโทรสเปกต์ และน้องชายร่วมบิดามารดาชื่อนนทพันธ์ ขจรบุญ เป็นนักบินของการบินไทย จบการศึกษาระดับปริญญาตรี คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ภาคภาษาอังกฤษ และจบhigh school จาก ISB หรือ International School Bangkok
ปี พ.ศ. 2549 แอรินเป็นศิลปินเกิร์ลกรุป ภายใต้ชื่อวง  FOXY ออกอัลบั้มจำนวน 1 ชุด ในชื่อ “FOXY LOOK@ME” สังกัดจีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ มีเพลงเปิดตัว ได้แก่เพลง Foxy Ladies , พลังดึงดูด
ใน พ.ศ. 2551 แอรินมีผลงานสร้างชื่อจากการรับบทร้ายในละครเรื่องแรกของเธอ เรื่อง แก้วล้อมเพชร ทางช่อง 5
แอรินสมรสกับเบญจ เบญจรงคกุล เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2565 กระทั่งวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2567 แอรินได้ออกมาประกาศผ่านทางอินสตาแกรมส่วนตัวว่า กำลังตั้งครรภ์ลูกคนแรก มีกำหนดคลอดภายในเดือนกันยายนปีเดียวกัน
ในวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2567 แอรินได้ให้กำเนิดลูกชายชื่อ น้องคิณ ด.ช. อคิณ เบญจรงคกุล
ผลงานการแสดง > ละครโทรทัศน์

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | บทบาท | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2551 | แก้วล้อมเพชร | แก้วเก้า กิจจากรณ์ (นางร้าย) | ช่อง 5 |
| 2552 | ฮีโร่ 1000 รัก | แคท / พลอย | ช่อง 5 |
| 2552 | ชิงชัง | กานดา / กิ่ง | ช่อง 5 |
| 2553 | ระบำดวงดาว | รมมี่ | ช่อง 3 |
| 2553 | สองปรารถนา | วรรณวลี | ช่อง 5 |
| 2554 | ตลาดอารมณ์ | ชลาธาร ลีลาทิพย์ | ช่อง 5 |
| 2554 | เรือนแพ | นกเอี้ยง | ช่อง 5 |
| 2554 | คนเถื่อน | บานชื่น (นางร้าย) | ช่อง 5 |
| 2555 | ดอกโศก | เพ็ญตระการ รัตนชาติพัลลภ (อุ๊) (นางร้าย) | ช่อง 5 |
| 2556 | มารกามเทพ | อลิส (นางร้าย) | ช่อง 5 |
| 2556 | วุ่นนักรักหรือหลอก | จิราภา / จู๋จี๋ | ช่อง 5 |
| 2557 | ฝันเฟื่อง | อิงอร | ช่องวัน |
| 2558 | ร้อยเล่ห์เสน่ห์ร้าย | เจนนี่ | ช่องวัน |
| 2559 | เงาอโศก | วิภาวรรณ หิรัญวัตถุ์ (วรรณ) | ช่องวัน |
| 2561 | กาหลมหรทึก | นางเรือน | ช่องวัน |
| 2561 | พยัคฆา | รุ้งลดา (นางร้าย) | ช่อง 8 |
| 2561 | ปาก | ตรูตา | GMM 25 |
| 2561 | พรหมไม่ได้ลิขิต | คริซซี่ (คริซ) | ช่องวัน 31 |
| 2562 | กรงกรรม | สายทอง (รับเชิญ) | ช่อง 3 |
| 2562 | ไลลาธิดายักษ์ | พินธุมาร (นางร้าย) | ช่องวัน 31 |
| 2562 | ลูกกรุง | พรรณี | ช่องวัน 31 |
| 2562 | เล่ห์รัญจวน | ดวงยิหวา (นางร้าย) | ช่อง 8 |
| 2563 | รักแลกภพ | จรุงจิต (นางร้าย) | ช่องวัน 31 |
| 2563 | คดีรักข้ามภพ | ดวง (นางร้าย) | ช่องวัน 31 |
| 2564 | แก้วลืมคอน | ขันทอง (นางร้าย) | ช่องวัน 31 |
| 2564 | เรือนร่มงิ้ว | บุหงา | ช่อง 8 |
| 2565 | วิวาห์ฟ้าแลบ | ฟาง | ช่องวัน 31 |
| 2566 | เรือนชฎานาง | พัดชา ดิเรกนราทิพ (พัด) | ช่อง 8 |
ผลงานการแสดง > ซิตคอม

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | รับบทเป็น | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2552 | เป็นต่อ ตอน หลอก | ขนม | ช่อง 3 |
| 2559 | บ้านนี้มีรัก ตอน คนข้างกาย | ส้ม | ช่องวัน 31 |
| 2559 - 2560 | รักแท้แม่ไม่ปลื้ม | บุ๋ม | ช่องวัน 31 |
| 2561 | สุภาพบุรุษสุดซอย ตอน ดีนี่บรึ๋ย ตอน ดีนี่มาซารางเฮ  | ดีนี่ | ช่องวัน 31 |
| 2562 | สุภาพบุรุษสุดซอย ตอน คนอวดแฟนกับแผนไล่ดีนี่ | ดีนี่ | ช่องวัน 31 |
| 2563 | สุภาพบุรุษสุดซอย ตอน วิวาห์ป่วนกับก๊วนลิปซิงค์ | ดีนี่ | ช่องวัน 31 |
| 2562 | เสือ ชะนี เก้ง 2019 ตอน นางงามสายสมุนไพร  | เคธี่ | ช่องวัน 31 |
| 2563 | เสือ ชะนี เก้ง 2020 ตอน Miss Rainbow | เคธี่ | ช่องวัน 31 |
ผลงานการแสดง > ซีรีส์

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | รับบทเป็น | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2555 | เซน...สื่อรักสื่อวิญญาณ ตอน พลีกายชำระแค้น | ปอย | ช่อง 5 |
| 2559 | ไดอารี่ตุ๊ดซี่ส์ เดอะซีรีส์ | แพร์รี่ | จีเอ็มเอ็ม 25 |
| 2559 | GUARDIAN หักเหลี่ยมมัจจุราช | นักแสดงสาวชื่อดัง | โมโน 29 |
| 2559 | โสด Stories | อนุศรา อนินทรกุล (อุ๋มอิ๋ม) | ช่องวัน 31 |
| 2560 | Bangkok รัก Stories ตอน เก็บรัก  | แพต | จีเอ็มเอ็ม 25 |
| 2561 | Club Friday the Series 9 รักครั้งหนึ่ง ที่ไม่ถึงตาย ตอน รักที่หลุดลอย  | น้ำผึ้ง | จีเอ็มเอ็ม 25 |
| 2561 | เมืองมายา Live ตอน เกมกลมายา | แพร | ช่องวัน 31 |
| 2563 | เสน่หาสตอรี่ ตอน เสน่หาเกมร้าย |  | AIS PLAY |
| 2565 | โดโนวานที่รัก My Dear Donovan | เจสสิก้า | จีเอ็มเอ็ม 25 |
ผลงานการแสดง > ภาพยนตร์

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | บทบาท |
| --- | --- | --- |
| 2562 | รักไม่เป็นภาษา | เพ็ญ |
รางวัล

1 ใน 5 รางวัลดาวรุ่งหญิงยอดเยี่ยมจากละครเรื่อง แก้วล้อมเพชร จากงาน Top Awards 2008
1 ใน 5 รางวัลดาวรุ่งมาแรงหญิงจากงานสยามดารา ปาร์ตี้ 2009
1 ใน 5 รางวัลนางร้าย Hot แห่งปีจากงาน T.V.inside Hot awards 2009
1 ใน 5 รางวัลดาราสมทบหญิงยอดเยี่ยมจากละครเรื่อง ระบำดวงดาว จากงาน Top Awards 2010
แหล่งข้อมูลอื่น

เฟซบุ๊กแฟนเพจ ที่เฟซบุ๊ก
แอริน ยุกตะทัต ที่อินสตาแกรม
แอริน ยุกตะทัต ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
ปอแก้ว

พืชที่ให้เส้นใย
| ปอแก้ว Kenaf |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
อาณาจักร:: พืช Plantae
เคลด:: พืชมีท่อลำเลียง Tracheophyta
เคลด:: พืชดอก Angiosperms
เคลด:: พืชใบเลี้ยงคู่แท้ Eudicots
เคลด:: โรสิด Rosids
อันดับ:: ชบา 
วงศ์:: ชบา 
สกุล:: สกุลชบา  L.
สปีชีส์:: Hibiscus cannabinus
ชื่อทวินาม
Hibiscus cannabinus L.

ชื่อพ้อง
   Abelmoschus congener Walp.  Abelmoschus verrucosus Walp.  Furcaria cannabina Ulbr.  Furcaria cavanillesii Kostel.  Hibiscus malangensis Baker f.  Hibiscus vanderystii De Wild.  Hibiscus vitifolius Mill. no. illeg. 
ปอแก้ว (ชื่อวิทยาศาสตร์: Hibiscus cannabinus; อังกฤษ: Kenaf)  เป็นพืชในวงศ์ชบา (Malvaceae) มีชื่อสามัญภาษาอังกฤษอื่น ๆ เช่น Deccan hemp, Java jute เป็นต้น โดย H. cannabinus อยู่ในสกุล Hibiscus มีถิ่นกำเนิดในเอเชียใต้ แม้ว่าจะไม่ทราบที่มาที่แน่นอน คำว่า Kenaf ถูกใช้กับเส้นใยที่ได้จากพืชชนิดนี้ เป็นหนึ่งในเส้นใยที่ใช้ร่วมกับปอกระเจาซึ่งมีลักษณะที่คล้ายคลึงกัน
ชื่อสามัญ

ปอแก้วมีชื่อสามัญในภาษาต่าง ๆ มากกว่า 129 ชื่อ  ตัวอย่างเช่น
ฝรั่งเศส: chanvre de Bombay, chanvre de roselle, jute de Java, jute de Siam; เยอรมัน: Javajute, Kenaf, Rosellahanf, Roselle, Siamjute; โปรตุเกส: cânhamo rosella, juta-de-java, juta-do-sião, quenafe; สเปน: cáñamo Rosella, pavona encendida, yute de Java, yute de Siam
มราฐี: अंबाडी, อักษรโรมัน: Ambaadi; เตลูกู: గోంగూర, อักษรโรมัน: Gongura; เปอร์เซีย: کنف, อักษรโรมัน: Kanaf; จีน: 红麻; พินอิน: hóng má (เปลี่ยนอย่างเป็นทางการจาก 洋麻; yáng má ระหว่างการปฏิวัติวัฒนธรรม)
ลักษณะ

เป็นไม้ล้มลุกอายุปีเดียวหรือสองปี (ส่วนน้อยเป็นไม้ยืนต้นอายุสั้น) สูง 1.5–3.5 เมตร โคนต้นมีเนื้อไม้ ลำต้นมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 1–2 เซนติเมตร มักไม่แตกแขนง ใบมีความยาว 10–15 เซนติเมตร มีรูปร่างหลายแบบ โดยใบใกล้โคนก้านจะเว้าลึกเป็น 3–7 แฉก ส่วนใบใกล้ยอดลำต้นจะเป็นรูปใบหอกตื้นหรือไม่มีแฉก ดอกมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 8–15 เซนติเมตร สีขาว, สีเหลือง หรือสีม่วง โดยดอกที่มีสีขาวหรือสีเหลืองตรงกลางจะเป็นสีม่วงเข้ม ผลเป็นกระเปาะเส้นผ่านศูนย์กลาง 2 เซนติเมตร ภายในมีหลายเมล็ด
ลักษณะ > เส้นใย

เส้นใยในปอแก้วพบในเปลือก (bast) และแก่น (เนื้อไม้) ส่วนเปลือกคิดเป็น 40% ของต้น "เส้นใยดิบ" ที่แยกจากเปลือกเป็นแบบหลายเซลล์ ประกอบด้วยเซลล์หลายเซลล์ติดกัน เซลล์เส้นใยแต่ละเซลล์มีรูปร่างเรียวความยาวประมาณ 2–6 มิลลิเมตร ผนังเซลล์หนา (6.3 ไมโครเมตร) แก่นคิดเป็นประมาณ 60% ของต้น และมีเซลล์เส้นใยหนา (ประมาณ 38 ไมโครเมตร) แต่สั้น (0.5 มิลลิเมตร) และผนังเซลล์บาง (3 ไมโครเมตร) เยื่อกระดาษผลิตจากทั้งก้าน จึงมีเส้นใยสองประเภท ทั้งจากเปลือกและแก่น คุณภาพของเยื่อจะใกล้เคียงกับของไม้เนื้อแข็ง
การใช้ประโยชน์

ปอแก้วปลูกเพื่อเก็บเกี่ยวเส้นใยในประเทศอินเดีย, บังกลาเทศ, สหรัฐ, อินโดนีเซีย, มาเลเซีย, แอฟริกาใต้, เวียดนาม, ไทย, บางส่วนของแอฟริกา และมีพื้นที่ปลูกเล็กน้อยทางตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปยุโรป ลำต้นผลิตเส้นใยสองประเภท: เส้นใยหยาบบริเวณเปลือกนอก (bast) และเส้นใยที่ละเอียดกว่าในแกนกลาง เส้นใยส่วนเปลือกใช้ทำเชือก ต้นปอแก้วครบกำหนดเก็บเกี่ยวใน 100 ถึง 200 วัน มีการปลูกเป็นครั้งแรกในอียิปต์เมื่อ 3,000 ปีที่แล้ว ใบของต้นปอแก้วเป็นส่วนประกอบของอาหารทั้งของมนุษย์และสัตว์ ในขณะที่เส้นใยส่วนเปลือกใช้ทำกระสอบ, เชือก และใบเรือสำหรับเรือใบอียิปต์ พืชไร่ชนิดนี้ถูกนำเข้าสู่ยุโรปตอนใต้ไม่เร็วกว่าช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1900 ทุกวันนี้พื้นที่เพาะปลูกหลักคือประเทศจีนและอินเดีย และยีงพบการปลูกในสหรัฐ, เม็กซิโก และเซเนกัล
เส้นใยจากปอแก้วใช้ทำเชือก, ผ้าดิบ (คล้ายกับปอกระเจา) และกระดาษ ในรัฐมิสซิสซิปปี, ลุยเซียนา, เท็กซัส และแคลิฟอร์เนีย มีการปลูกปอแก้วรวม 12,000 เอเคอร์ (48.5 ตารางกิโลเมตร)  ซึ่งส่วนใหญ่ใช้เป็นอาหารและปูรองนอนสำหรับปศุสัตว์
เส้นใยปอแก้วใช้ทำไม้เทียม, ฉนวนกันความร้อน, ผ้าแบบสำหรับตัดเสื้อ, ส่วนผสมของภาชนะปลูกแบบไม่ใช้ดิน, ที่นอนสัตว์, บรรจุภัณฑ์ และวัสดุที่ใช้ดูดซับน้ำมันและของเหลว นอกจากนี้ยังใช้ประโยชนโดยการตัดเส้นใยส่วนเปลือกผสมกับเรซินในการทำพลาสติกคอมโพสิต, เป็นสารป้องกันการสูญเสียน้ำโคลนขุดเจาะสำหรับการขุดเจาะน้ำมัน และส่วนผสมในสารสำหรับการควบคุมการกัดเซาะหน้าดินแบบมีเมล็ดพืชคลุมดิน (hydromulch) ปอแก้วสามารถทำเป็นวัสดุปูพื้นเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมได้หลายประเภท เช่น แผ่นปูหญ้าที่มีเมล็ดพันธุ์สำหรับสนามหญ้าสำเร็จรูป และแผ่นขึ้นรูปสำหรับชิ้นส่วนการผลิตและบรรจุภัณฑ์ บริษัทพานาโซนิก ได้จัดตั้งโรงงานในประเทศมาเลเซียเพื่อผลิตแผ่นกระดานที่ใช้เส้นใยปอแก้วและส่งออกไปยังประเทศญี่ปุ่น
ฟอร์ดและบีเอ็มดับเบิลยู กำลังพัฒนาวัสดุสำหรับตัวถังรถจากเส้นใยปอแก้ว โดยเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามในการทำให้ยานพาหนะมีความยั่งยืนมากขึ้น ซึ่งนำมาใช้ครั้งแรกในรถยนต์ฟอร์ดรุ่น Escape (2013) ส่วนบีเอ็มดับเบิลยู i3 ใช้เส้นใยปอแก้วในคิ้วสีดำรอบคัน
การใช้ปอแก้วคาดว่าจะสามารถชดเชยวัสดุเรซินที่ผลิตจากปิโตรเลียมคิดเป็นน้ำหนัก 300,000 ปอนด์ต่อปี สำหรับโรงงานผลิตในทวีปอเมริกาเหนือ และควรลดน้ำหนักของวัสดุหุ้มประตูรถลงร้อยละ 25
รายงานในปี ค.ศ. 2021 บริษัท Kenaf Ventures ซึ่งเป็นบริษัทของอิสราเอลกำลังพัฒนาและผลิตวัตถุดิบที่ยั่งยืนซึ่งทำจากปอแก้ว ด้วยความพยายามที่จะลดการปล่อยคาร์บอนในภาคการก่อสร้างโดยไม่ลดคุณภาพของผลิตภัณฑ์
การใช้ประโยชน์ > น้ำมันเมล็ดปอแก้ว

เมล็ดปอแก้วให้ผลผลิตน้ำมันพืชที่รับประทานได้ น้ำมันยังใช้สำหรับทำเครื่องสำอาง, สารหล่อลื่นสำหรับอุตสาหกรรม และการผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพ น้ำมันปอแก้วมีกรดไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อน (PUFAs) สูง ประกอบด้วยกรดลิโนเลอิก (โอเมก้า-6) เป็นส่วนใหญ่ โดยรวมประกอบด้วยกรดลิโนเลอิก (C18:2) ตามด้วยกรดโอเลอิก (C18:1) และกรดลิโนเลนิกอัลฟา (C18:3) มีปริมาณร้อยละ 2 ถึง 4
น้ำมันเมล็ดปอแก้วมีน้ำหนัก 20.4% ของน้ำหนักเมล็ดทั้งหมด ประกอบด้วย:
กรดปาลมิติก: 19.1%
กรดโอเลอิก: 28.0% (โอเมก้า-9)
กรดลิโนเลอิก: 45% (โอเมก้า-6)
กรดสเตียริก: 3.0%
กรดลิโนเลนิกอัลฟา: 3% (โอเมก้า-3)