stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
แทรปพิสต์-1อี

| --- | --- |
  ภาพแทร็ปพิสต์-1อี โดยศิลปินใน ค.ศ. 2018
การค้นพบ
ค้นพบโดย:: Spitzer Space Telescope
ค้นพบเมื่อ:: 22 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2017
หลักการค้นพบ:: Transit
ลักษณะของวงโคจร
 ต้นยุคอ้างอิง 6.099043 (± 0.000015) d
ระยะจุดไกลดวงอาทิตย์ที่สุด:: 0.0294322±0.000017 AU
ระยะจุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด:: 0.0291335±0.000017 AU
กึ่งแกนเอก:: 0.02928285 (± 3.4e-07) AU
ความเยื้องศูนย์กลาง:: 0.00510±0.00058
ความเอียง:: 89.860
ดาวบริวารของ:: TRAPPIST-1
ลักษณะทางกายภาพ
รัศมีเฉลี่ย:: 0.910 แม่แบบ:Earth radius
มวล:: 0.772 M🜨
ความหนาแน่นเฉลี่ย:: 5.65 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร
อุณหภูมิ:: 246.1 ± 3.5 องศาเคลวิน   (−27.05 ± 3.50 °C; −16.69 ± 6.30 °F) 
ลักษณะของบรรยากาศ
ความดันบรรยากาศ ที่พื้นผิว:: 0.930 g
แทรปพิสต์-1อี (อังกฤษ: TRAPPIST-1e) รู้จักกันในชื่อ 2MASS J23062928-0502285 e เป็นดาวเคราะห์หินนอกระบบที่มีขนาดเกือบเท่าโลกโคจรในเขตอาศัยได้รอบดาวฤกษ์แคระเย็นสุดขั้วที่มีชื่อว่าแทรปพิสต์-1 ซึ่งห่างจากโลกไปประมาณ 40 ปีแสง (12.1 พาร์เซก หรือเกือบ 3.7336×1014 กิโลเมตร) ในกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ
มันเป็นหนึ่งในเจ็ดดาวเคราะห์นอกระบบใหม่ที่ถูกค้นพบโดยการส่องดูจาก Spitzer Space Telescope สามในเจ็ดดวง (อี, เอฟ และ จี) อยู่ในเขตอาศัยได้ แทรปพิสต์-1อี มีมวล รัศมี แรงโน้มถ่วง อุณหภูมิ และฟลักซ์การแผ่รังสีคล้ายกับโลก และยืนยันว่ามีชั้นบรรยากาศคล้ายกับดาวเคราะห์หินในระบบสุริยะ ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2018 นักวิจัยมั่นใจว่าดาวเคราะห์นอกระบบทั้งเจ็ดในระบบดาว แทรปพิสต์-1อี เป็นดาวเคราะห์มหาสมุทรที่ดูคล้ายโลกมากที่สุด และเป็นดาวที่มีโอกาสศึกษาเกี่ยวกับการอยู่อาศัยมากที่สุด รายงานจาก Planetary Habitability Catalogue แทรปพิสต์-1อี เป็นหนึ่งในดาวนอกระบบที่อาจเหมาะต่อการอยู่อาศัยมากที่สุดเท่าที่มีการค้นพบ
ดีดีที

Chemical compound
ดีดีที (DDT) ย่อมาจาก ไดคลอโรไดฟีนิลไตรคลอโรอีเทน (อังกฤษ: dichlorodiphenyltrichloroethane) เป็นยาฆ่าแมลงประเภทสารสังเคราะห์ออร์กาโนคลอรีน นิยมใช้มาตั้งแต่ช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง
ดีดีทีถูกสังเคราะห์ขึ้นเป็นครั้งแรกตั้งแต่ปี ค.ศ. 1874 โดยออตมาร์ ซีดเลอร์ นักเคมีชาวออสเตรีย  แต่นักวิทยาศาสตร์เพิ่งทราบคุณสมบัติในการกำจัดแมลง ในปี ค.ศ. 1939 จากการค้นพบโดยพอล แฮร์มันน์ มูลเลอร์ นักเคมีชาวสวิส  จากนั้นดีดีทีได้ถูกนำมาใช้ในการควบคุมโรคมาลาเรียและไข้รากสาดใหญ่ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง และนิยมใช้กำจัดแมลงศัตรูพืชและผลผลิตทางเกษตรกรรมในช่วงหลังสงคราม ประมาณการว่ามีการผลิตและใช้งานดีดีทีถึง 1.8 ล้านตัน
ในปี ค.ศ. 1962 นักชีววิทยาชาวอเมริกันชื่อ ราเชล คาร์สัน ได้ตีพิมพ์หนังสือชื่อ Silent Spring บรรยายถึงผลกระทบของดีดีทีต่อสิ่งแวดล้อม, การก่อให้เกิดมะเร็งในมนุษย์ และทำให้สัตว์ป่าหลายชนิดโดยเฉพาะนกเช่น อินทรีหัวขาว มีจำนวนลดลงจนเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์  ทำให้เกิดการศึกษาวิจัยสืบเนื่อง และรณรงค์ให้ยกเลิกการใช้ดีดีทีอย่างขนานใหญ่ในสหรัฐอเมริกา  จนมีการประกาศใช้กฎหมายห้ามใช้ดีดีทีในสหรัฐอเมริกา ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1972 และเกิดอนุสัญญาสต็อกโฮล์ม ห้ามการใช้ดีดีทีทั่วโลกมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 2001
ประตูพระบรมมหาราชวัง

ประตูพระบรมมหาราชวัง
ประตูชั้นใน

ประตูพระบรมมหาราชวังชั้นใน บางประตูถูกรื้อไปแล้ว
ประตูสุวรรณบริบาล  อยู่ทางด้านทิศเหนือ เป็นประตู 2 ชั้น ตรงเข้าสู่พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ปัจจุบัน เหลือเพียงประตูชั้นเดียว
ประตูพิมานไชยศรี  อยู่ทางด้านทิศเหนือ เป็นประตู 2 ชั้น เช่นเดียวกับประตูสุวรรณบริบาล ตั้งอยู่ตรงกับพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท ปัจจุบันประตูนี้มีความสำคัญอย่างมาก เพราะเป็นเส้นทางเสด็จพระราชดำเนินและเส้นทางสัญจรหลักเข้าสู่พระราชฐานชั้นกลาง
ประตูสีกรลีลาศ
ประตูเทวราชดำรงศร
ประตูอุดรสิงหรักษ์
ประตูจักรพรรดิ์ภิรมย์
ประตูกมลาสประเวศ
ประตูอมเรศร์สัญจร
ประตูสนามราชกิจ
ประตูดุสิตศาสดา
ประตูนางในไคลคลา
ประตูกัลยาวดี
ประตูศรีสุดาวงษ์
ประตูอนงคลีลา
ประตูยาตราสตรี
ประตูศรีสุนทร
ประตูพรหมศรีสวัสดิ์  สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเพื่อกั้นเขตพระราชฐานชั้นกลางและชั้นใน นอกจากนี้ ยังใช้เป็นประตูที่ใช้นำพระศพของเจ้านายมาตั้งที่หอภายในเขตพระราชฐานชั้นกลาง เช่น หอธรรมสังเวช
ประตูพรหมโกหด
ประตูแถลงราชกิจ
ประตูปริตประเวศ
ประตูราชสำราญ อยู่ทางด้านทิศตะวันออก เป็นประตูทางเข้าออกของพระราชฐานชั้นใน ปัจจุบันประตูนี้เปิดเฉพาะเป็นเส้นทางพระราชดำเนินในบางกรณี เช่น เสด็จออกรับพระราชสาส์นตราตั้งที่พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท
ประตูพิศาลทักษิณ
ดูเพิ่ม

ป้อมรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง
ประตูเมืองนครราชสีมา
ประตูท่าแพ จังหวัดเชียงใหม่
แหล่งข้อมูลอื่น

ประตูรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง
| ด ค กพระบรมมหาราชวัง |
| --- | --- | --- |
| วัดพระแก้ว |  กลุ่มพระอุโบสถ  กลุ่มฐานไพที (พระศรีรัตนเจดีย์  พระมณฑป  ปราสาทพระเทพบิดร)  กลุ่มอาคารประกอบ (พระเศวตกุฏาคารวิหารยอด  หอพระมณเฑียรธรรม  หอพระนาก  พระอัษฏามหาเจดีย์  หอระฆัง)  |  |
| กลุ่มสวนศิวาลัย |  พระที่นั่งศิวาลัยมหาปราสาท  พระที่นั่งบรมพิมาน  พระที่นั่งมหิศรปราสาท  พระที่นั่งสีตลาภิรมย์  พระพุทธรัตนสถาน  พระที่นั่งสุทไธสวรรยปราสาท  |  |
| หมู่พระมหามณเฑียร |  พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน  พระที่นั่งไพศาลทักษิณ  พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย  พระที่นั่งเทพสถานพิลาศและพระที่นั่งเทพอาสน์พิไล  พระที่นั่งดุสิตาภิรมย์  พระที่นั่งราชฤดี  พระที่นั่งสนามจันทร์  หอพระสุราลัยพิมาน  หอพระธาตุมณเฑียร  หอศาสตราคม  เก๋งนารายณ์  |  |
| หมู่พระที่นั่งจักรีฯ |  พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท  พระที่นั่งมูลสถานบรมอาสน์  พระที่นั่งสมมติเทวราชอุปบัติ  พระที่นั่งบรมราชสถิตยมโหฬาร  พระที่นั่งเทวารัณยสถาน  พระที่นั่งอมรพิมานมณี  พระที่นั่งสุทธาศรีอภิรมย์  พระที่นั่งนิพัทธพงศ์ถาวรวิจิตร  พระที่นั่งดำรงสวัสดิ์อนัญวงศ์  พระที่นั่งบรรณาคมสรณี  พระที่นั่งปรีดีราชวโรทัย  พระที่นั่งเทพดนัยนันทยากร  สวนสวรรค์  |  |
| หมู่พระมหาปราสาท |  พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท  พระที่นั่งพิมานรัตยา  พระที่นั่งอาภรณ์ภิโมกข์ปราสาท  พระที่นั่งราชกรัณยสภา  ศาลาอรรถวิจารณ์  พระปรัศว์  เรือนจันทร์  หอธรรมสังเวช  ศาลาราชการุณย์  |  |
| เขตพระราชฐานชั้นใน |  พระตำหนักสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า  พระตำหนักสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี  ตำหนักเจ้าดารารัศมี พระราชชายา  ตำหนักพระองค์เจ้าอัพภันตรีปชาและพระองค์เจ้าทิพยาลังการ  เรือนเจ้าจอมมารดาแส  เรือนเจ้าจอมก๊กออ  แถวเต๊ง  สระพระองค์อรไทยฯ  |  |
| สถานศึกษา |  โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ  โรงเรียนช่างฝีมือในวัง  |  |
| อาคารอื่น ๆ |  พิพิธภัณฑ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม  ศาลาเครื่องราชอิสริยยศ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ และเหรียญกษาปณ์  อาคารราชบัณฑิตยสถาน (เดิม)  ประตูพระบรมมหาราชวัง  ป้อมรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง  พระที่นั่งไชยชุมพล  หอแก้วศาลพระภูมิ  ศาลาสหทัยสมาคม  |  |
| สถานที่ในอดีต |  พระอภิเนาว์นิเวศน์  พระที่นั่งอมรินทราภิเษกมหาปราสาท  พระที่นั่งเย็น  พระที่นั่งทองในสวนขวา  เก๋งโรงละครหรือเก๋งโรงมหาสภา  พระที่นั่งรอบสกุณวัน  พระที่นั่งทรงผนวช  |  |
ประตูวิมานเทเวศร์ และประตูสุวรรณภิบาล (ข้างใน)
ประตูวิเศษไชยศรี และประตูพิมานไชยศรี (ข้างใน)
ประตูมณีนพรัตน์
ประตูสวัสดิโสภา
ประตูเทวาพิทักษ์
ประตูศักดิ์ไชยสิทธิ์
ประตูวิจิตรบรรจง
ประตูสุนทรทิศา
ประตูเทวาภิรมย์
ประตูพิมานไชยศรี
ประตูสนามราชกิจ
ปริศนารักสลักแค้นข้ามภพ

| --- | --- |
ปริศนารักสลักแค้นข้ามภพ
หน้าปกฉบับนวนิยายในประเทศไทย
裏切りは僕の名前を知っている
ชื่อภาษาอังกฤษ: Betrayal Knows My Name
แนว: ต่อสู้, เหนือธรรมชาติ, โชเน็นไอ
มังงะ
เขียนโดย: โอดะกิริ โฮตารุ
สำนักพิมพ์:  บงกชพับลิชชิ่ง
มังงะ
เขียนโดย: โอดะกิริ โฮตารุ
สำนักพิมพ์:  สำนักพิมพ์โคดันชะ
อนิเมะ
กำกับโดย: คะซุชิ ซะกะรุบิ
สตูดิโอ: เจ.ซี.สตาฟ
ปริศนารักสลักแค้นข้ามภพ (ญี่ปุ่น: 裏切りは僕の名前を知っている; โรมาจิ: Uragiri wa Boku no Namae wo Shitteiru) หรือที่รู้จักในชื่อ UraBoku เป็นเป็นมังงะ และ ภาพยนตร์การ์ตูนโทรทัศน์ของญี่ปุ่น ประเภท โชโจะ โดย โอดะกิริ โฮตารุ ออกอากาศทาง Chiba TV. ในปี พ.ศ. 2553 และตีพิมพ์เป็นนวนิยายในประเทศไทย ปัจจุบันออกมาทั้งหมด 6 เล่ม
เนื้อเรื่อง

ซากุราอิ ยูกิ เป็นนักเรียนม.ปลายที่อาศัยอยู่ในสถานรับเลี้ยงเด็กกำพร้าแห่งหนึ่งในอาซาฮิ มีพลังลึกลับที่สามารถอ่านความทรงจำของคนอื่นได้ ยูกิเติบโตมาพร้อมกับรุ่นพี่ในสถานรับเลี้ยงฯคนหนึ่ง ที่ชื่อว่า คานะตะ วากามิยะ ยูกิรักคานาตะมากเหมือนพี่ชายแท้ๆของตนเอง วันหนึ่งหลังจากกลับโรงเรียน ผอ.สถานเด็กกำพร้าเรียกตัวเขาไปพบ เขาได้พบชายที่ชื่อว่า กิโอ ทาคาชิโระ ซึ่งอ้างตัวว่าเป็นพี่ชายของเขา และต้องการรับเขาไปอยู่ด้วยที่โตเกียว ยูกิที่มักคิดว่าตนเองอยู่อย่างโดดเดี่ยว สับสนมาก และขอเวลาทาคาชิโระในการคิดทบทวน ที่โรงเรียนยูกิมักเป็นที่นิยมในหมู่สาวๆ ดังนั้นจึงเป็นที่อิจฉาของเพื่อนยูกิที่ชื่อว่า อุซึกิ ในวันที่จิตใจเขาตกต่ำ จากการเป็นที่อิจฉาของเพื่อนคนหนึ่งในห้อง ยูกิได้พบกับชายคนหนึ่ง ชื่อว่า เซส ทั้งๆที่เจอกันเป็นครั้งแรก แต่ยูกิกลับมีความคุ้นเคยกับชายคนนี้มาก เสมือนกับว่าเคยรู้จักกันมาก่อน
วันหนึ่ง ยูกิถูกโจมตีจากสัตว์ลึกลับ แต่เซสก็มาช่วยไว้ ทาคาชิโระ ได้ปรากฏตัว พร้อมกับ ซูคุโมะ และ โทโกะ คนที่เคยช่วยยูกิจากพวกอันธพาลมาครั้งหนึ่ง ทาคาชิโระกล่าวว่า พวกเขาเองก็มีพลังพิเศษเหมือนกับยูกิ และนั่นเป็นสิ่งชี้ชัดว่าเป็นคนในตระกูลเดียวกัน และชักชวนยูกิมาเป็นส่วนหนึ่ง ยูกิขอเวลาตัดสินใจเช่นเดิม เซสไปส่งยูกิที่สถานเด็กกำพร้า พร้อมบอกว่านั่นคือดิวรัส และยังกำชับยูกิ ว่าคืนพรุ่งนี้ห้ามออกไปไหน ถึงกระนั้น เย็นวันต่อมาแม่บ้านพบว่ามีเด็กในสถานเด็กกำพร้าหายไป และวานยูกิช่วยออกตามหา ยูกิซึ่งได้รับข้อความจากอุซึกิ ว่าเด็กๆอยู่ที่ดาดฟ้าของโรงเรียน ยูกิจึงรีบไปที่นั่น ณ ดาดฟ้าโรงเรียน ยูกิพบว่าอุซึกิโดนดิวรัสเข้าสิง และพยายามจะฆ่ายูกิ ซูคุโมะมาช่วยยูกิไว้ แต่ก็ได้รับบาดเจ็บมาก ตอนนั้นเองเซสมาช่วยยูกิ และจัดการกับดิวรัสอย่างง่ายดาย ตอนนั้นยูกิพบว่าตนเองมีพลังในการรักษาผู้คน และด้วยไม่อยากให้เด็กๆได้รับอันตรายอีก ยูกิจึงตัดสินใจ ไปโตเกียวในที่สุด
แก่นตะวัน

| แก่นตะวัน |
| --- | --- |

ลำต้นมีดอก

Jerusalem artichokes
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
อาณาจักร:: พืช 
เคลด:: พืชมีท่อลำเลียง 
เคลด:: พืชดอก 
เคลด:: พืชใบเลี้ยงคู่แท้ 
เคลด:: แอสเทอริด 
อันดับ:: อันดับทานตะวัน 
วงศ์:: วงศ์ทานตะวัน 
สกุล:: Helianthus  L.
สปีชีส์:: Helianthus tuberosus
ชื่อทวินาม
Helianthus tuberosus L.

ชื่อพ้อง
 Helianthus esculentus Warsz.   Helianthus serotinus Tausch   Helianthus tomentosus Michx.   Helianthus tuberosus var. subcanescens A.Gray  
แก่นตะวัน หรือ ทานตะวันหัว (อังกฤษ: Jerusalem artichoke หรือ sunchoke)   เป็นพืชดอกในตระกูลทานตะวัน มีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกาเหนือ ชาวอินเดียนแดงปลูกไว้รับประทานหัว โดยเชื่อว่ามีสรรพคุณช่วยทำให้เจริญอาหาร ต่อมาจึงแพร่หลายไปในสหรัฐอเมริกาและยุโรป
ลักษณะ

แก่นตะวัน เป็นพืชล้มลุก มีหัวสะสมอาหาร หัวเป็นตะปุ่มตะป่ำ ไม่เรียบ คล้ายหัวของขิงและข่า มีสีหลายสี เช่น สีขาว สีเหลือง สีแดง สีม่วง รับประทานได้ ผิวใบสาก  ใบรีรูปไข่ บางพันธุ์มีขอบใบหยักลักษณะต้น สูง 1.5-2.0 ม. มีขนตามกิ่งและใบ ดอก เป็นทรงกลมแบน สีเหลือง คล้ายดอกทานตะวัน หรือบัวตอง ออกดอกเป็นช่อ สีเหลืองคล้ายดอกทานตะวัน มีโครโมโซมเป็น hexaploid เป็นพืชวันสั้น ช่วงแสงวิกฤตน้อยกว่า 14 ชั่วโมง การเจริญเติบโตของแก่นตะวันมีสองช่วง ช่วงแรกนับตั้งแต่ปลูกจนถึงออกดอกครั้งแรก แก่นตะวันจะสะสมอาหารในใบและลำต้น ช่วงที่สองหลังจากดอกแรกบานจนถึงระยะเก็บเกี่ยว ใบจะหลุดร่วง อาหารสะสมที่ใบถูกส่งไปที่หัว
การเพาะปลูกและดูแล

สมุนไพรแก่นตะวัน เป็นพืชที่ปลูกง่าย ลักษณะปลูกคล้ายกับ ขมิ้นชัน เติบโตในดินร่วนปนทรายได้ดี และให้ผลผลิตดีด้วยดินร่วนปนทรายสามารถปลูกได้ทุกฤดู โดยเฉพาะช่วงฤดูฝนจะดีที่สุด แต่ระวังอย่าให้น้ำขัง เพราะจะทำให้หัวแก่นตะวันเน่าได้
การใช้ประโยชน์

หัวใช้รับประทานสดเป็นผัก ใช้ทำขนมหรือต้มรับประทาน  ภายในหัวมีน้ำ 80% และคาร์โบไฮเดรต ประมาณ 18% โดยคาร์โบไฮเดรตส่วนใหญ่เป็นอินนูลิน (Inulin) เป็นสารเยื่อใยอาหารที่ให้ความหวาน จะไม่ถูกย่อยในกระเพาะ และลำไส้เล็ก อยู่ในระบบทางเดินอาหารเป็นเวลานาน ทำให้ไม่รู้สึกหิว กินอาหารได้น้อย ช่วยลดความอ้วนและป้องกันโรคเบาหวาน ในเชิงอุตสาหกรรมใช้หัวแก่นตะวันเป็นวัตถุดิบสำหรับสกัดน้ำตาลอินนูลินได้
หัวแก่นตะวันใช้ปรุงอาหารแทนมันฝรั่งได้  โดยให้เนื้อสัมผัสเช่นเดียวกันแต่รสหวานกว่า เหมาะสำหรับใส่ในสลัด คาร์โบไฮเดรตในหัวจะนุ่มถ้าต้มสุก แต่จะคงสภาพได้ดีกว่านึ่ง แก่นตะวันมี โพแทสเซียม 650 mg ต่อ 150g มีเหล็กสูง และมีเส้นใย ไนอาซิน ไทอามีน ฟอสฟอรัส และทองแดง
ในเมนูอาหารไทย แก่นตะวันสามารถปรุงเป็นส้มตำได้
หัวแก่นตะวัน เป็นวัตถุดิบแปรรูปเป็นเอทานอลและสุราได้ ใน Baden-Württemberg ประเทศเยอรมัน หัวแก่นตะวันมากกว่า 90% ใช้ในการผลิตสุราเรียกว่า "Topi" หรือ "Rossler"
ลำต้นและใบใช้เป็นอาหารสัตว์ โดยมีสารอาหารที่ย่อยได้ทั้งหมดมากกว่าถั่วอัลฟัลฟา แต่มีโปรตีนน้อยกว่า  ลำต้นนำไปหมักทำเอทานอลได้เช่นเดียวกัน
| คุณค่าทางโภชนาการต่อ 100 กรัม (3> 5 ออนซ์) |
| --- | --- |
พลังงาน: 73 กิโลแคลอรี (310 กิโลจูล)

คาร์โบไฮเดรต: 17.44 g
น้ำตาล: 9.6 g
ใยอาหาร: 1.6 g
 

ไขมัน: 0.01 g
 

โปรตีน: 2.0 g
 

วิตามิน
วิตามินเอ: (0%) 1 μg
ไทอามีน (บี1): (17%) 0.2 มก.
ไรโบเฟลวิน (บี2): (5%) 0.06 มก.
ไนอาซิน (บี3): (9%) 1.3 มก.
วิตามินบี6: (6%) 0.077 มก.
โฟเลต (บี9): (3%) 13 μg
วิตามินซี: (5%) 4.0 มก.
 

แร่ธาตุ
แคลเซียม: (1%) 14 มก.
เหล็ก: (26%) 3.4 มก.
แมกนีเซียม: (5%) 17 มก.
ฟอสฟอรัส: (11%) 78 มก.
โพแทสเซียม: (9%) 429 มก.
สังกะสี: (1%) 0.12 มก.
 
 หน่วย  μg = ไมโครกรัม • mg = มิลลิกรัม  IU = หน่วยสากล 
ประมาณร้อยละคร่าว ๆ โดยใช้การแนะนำของสหรัฐสำหรับผู้ใหญ่  แหล่งที่มา: USDA FoodData Central
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ แก่นตะวัน
ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Helianthus tuberosus ที่วิกิสปีชีส์
Helianthus tuberosus – Plants for a Future database
Jerusalem artichoke – Ohio Perennial & Biennial Weed Guide
NutritionData, Complete nutritional info.
Purdue University Alternative Field Crops Manual: Jerusalem Artichoke
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q146190  Wikispecies: Helianthus tuberosus  APDB: 137756  BioLib: 41542  Calflora: 8486  EoL: 468029  EPPO: HELTU  FloraBase: 8010  FNA: 200024006  FoC: 200024006  GBIF: 3119175  GRIN: 27946  iNaturalist: 122970  IPNI: 329252-2  IRMNG: 10653029  ITIS: 36691  IUCN: 20694364  NBN: NBNSYS0000014697  NCBI: 4233  NZOR: 267c250b-4eaa-4c6b-82ff-da019acedd33  PalDat: Helianthus_tuberosus  PfaF: tuberosus Helianthus tuberosus  Plant List: gcc-4823  PLANTS: HETU  POWO: urn:lsid:ipni.org:names:329252-2  Tropicos: 2700862  VASCAN: 3207  WoRMS: 1083971 
หัวแก่นตะวัน
พระเจ้ากุสตาฟที่ 3 แห่งสวีเดน

| พระเจ้ากุสตาฟที่ 3 |
| --- | --- |
พระบรมสาทิสลักษณ์โดย Lorens Pasch, ค.ศ. 1777
พระมหากษัตริย์สวีเดน
ครองราชย์: 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1771 – 29 มีนาคม ค.ศ. 1792
ราชาภิเษก: 29 พฤษภาคม ค.ศ. 1772
ก่อนหน้า: อดอล์ฟ เฟรดริก
ถัดไป: กุสตาฟที่ 4 อดอล์ฟ

พระราชสมภพ: 24 มกราคม ค.ศ. 1746 สต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน
สวรรคต: 29 มีนาคม ค.ศ. 1792(1792-03-29) (46 ปี) พระราชวังสต็อกโฮล์ม สต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน
ฝังพระศพ: 14 พฤษภาคม ค.ศ. 1792 โบสถ์ริดดาร์โฮล์ม
คู่อภิเษก: โซฟี เมาดาลีเนอแห่งเดนมาร์ก (สมรส 1766)
พระราชบุตร: พระเจ้ากุสตาฟที่ 4 อดอล์ฟแห่งสวีเดน เจ้าชายคาร์ล กุสตาฟ ดยุกแห่งสมอลันด์
ราชวงศ์: ฮ็อลชไตน์-ก็อททอร์ป
พระราชบิดา: พระเจ้าอดอล์ฟ เฟรดริกแห่งสวีเดน
พระราชมารดา: ลูอีเซอ อุลรีเคอแห่งปรัสเซีย
ศาสนา: ลูเทอแรน
ลายพระอภิไธย: 
| ธรรมเนียมพระยศของ พระเจ้ากุสตาฟที่ 3 แห่งสวีเดน |
| --- | --- |
พระราชลัญจกร
ธงประจำพระอิสริยยศ
ตราประจำพระองค์
การทูล: His Majesty  (ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท)
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: your Majesty (พระพุทธเจ้าข้า/เพคะ)
พระเจ้ากุสตาฟที่ 3 แห่งสวีเดน (สวีเดน: Gustav III; 24 มกราคม [ตามปฎิทินเก่า: 13 มกราคม] ค.ศ. 1746 – 29 มีนาคม ค.ศ. 1792) มีอีกพระนามว่า กุสตาวุสที่ 3 (ละติน: Gustavus III) เป็นกษัตริย์แห่งสวีเดนระหว่าง ค.ศ. 1771 จนถูกลอบปลงพระชนม์ในใน ค.ศ. 1792 ทรงเป็นพระราชโอรสองค์ใหญ่ในพระเจ้าอดอล์ฟ เฟรดริกแห่งสวีเดน กับสมเด็จพระราชินีลูอีเซอ อุลรีเคอแห่งสวีเดน
กุสตาฟเป็นผู้คัดค้านอย่างเปิดเผยต่อสิ่งที่พระองค์เห็นว่าเป็นการละเมิดสิทธิพิเศษทางการเมืองที่ชนชั้นขุนนางยึดครองนับตั้งแต่การสรรคตของพระเจ้าคาร์ลที่ 12 ในมหาสงครามเหนือ การยึดอำนาจรัฐบาลผ่านรัฐประหารที่มีชื่อว่าการปฏิวัติสวีเดนใน ค.ศ. 1772 ซึ่งทำให้ยุคแห่งเสรีภาพสิ้นสุดลง
กุสตาฟในฐานะชื่นชมวอลแตร์ รับรองให้ชาวคาทอลิกและชาวยิวในสวีเดนเป็นเรื่องถูกกฎหมาย และทรงตั้งพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ครอบคลุมโดยกว้าง เพื่อมุ่งเป้าไปที่เสรีนิยมทางเศรษฐกิจ การปฏิรูปสังคม และการจำกัดการทรมานและโทษประหารชีวิตในหลายกรณี พ.ร.บ.เสรีภาพสื่อมวลชนใน ค.ศ. 1766 ที่ได้รับเสียงชื่นชม กลับถูกจำกัดอย่างรุนแรงด้วยการแก้ไขเพิ่มเติมใน ค.ศ. 1774 และ 1792 ที่มีผลให้สื่ออิสระดับสูญไป
ใน ค.ศ. 1777 กุสตาฟที่ 3 เป็นประมุขแห่งรัฐที่เป็นกลางอย่างเป็นทางการคนแรกของโลกที่ให้การรับรองสหรัฐ ในช่วงที่ทำสงครามประกาศเอกราชจากบริเตนใหญ่ กองทัพสวีเดนเข้าพัวพันกับฝ่ายอาณานิคมจำนวนพันกว่านาย ซึ่งส่วนใหญ่เข้าผ่านกองกำลังสำรวจฝรั่งเศส กุสตาฟฟื้นฟูอาณานิคมโพ้นทะเลของสวีเดนในทวีปอเมริกา (แม้เป็นเพียงเชิงสัญลักษณ์) ผ่านการเข้าซื้อกิจการในแซ็ง-บาร์เตเลมีเมื่อ ค.ศ. 1784 และมีกำไรส่วนพระองค์จากการค้าทาสข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกอย่างมหาศาล
พระราชอิสริยยศ

พระเจ้ากุสตาฟที่ 3 ทรงเป็นที่รู้จักในสวีเดนและต่างประเทศด้วยพระราชอิสริยยศ ดังนี้:
กุสตาฟ ด้วยพระคุณของพระเจ้า กษัตริย์แห่งชาวสวีเดน กอท และเวนด์, แกรด์พรินซ์แห่งฟินแลนด์, ดยุกแห่งพอเมอเรเนีย, เจ้าชายแห่งรือเกิน และลอร์ดแห่งวิสมาร์, รัชทายาทแห่งนอร์เวย์ และดยุกแห่งชเลสวิก-โฮลชไตน์, ชทอร์มาร์น และดิทมาร์เชิน, เคานต์แห่งโอลเดินบวร์คและเดลเมินฮอร์สต์, ฯลฯ
พระชนม์ชีพช่วงต้นและการศึกษา

กุสตาฟเสด็จพระราชสมภพที่สต็อกโฮล์ม โดยอยู่ภายใต้การคุ้มครองของ Hedvig Elisabet Strömfelt จนกระทั่งพระชนมพรรษา 5 พรรษา จากนั้นจึงศึกษาภายใต้การดูแลของผู้ว่าราชการสองคนที่ถือเป็นรัฐบุรุษชาวสวีเดนที่มีชื่อเสียงโด่งดังที่สุดในยุคนั้น คือ: Carl Gustaf Tessin และ Carl Fredrik Scheffer ถึงกระนั้น สิ่งที่หล่อหลอมพระองค์ในการศึกษาช่วงต้นอาจเป็นผลงานส่วนใหญ่ของ Olof von Dalin กวีและนักประวัติศาสตร์
ขึ้นครองราชย์และรัฐประหาร

ในช่วงขึ้นครองราชย์ รัฐสภาสวีเดนมีอำนาจมากกว่าพระมหากษัตริย์ แต่รัฐสภากลับแตกแยกกันอย่างรุนแรงระหว่างพรรคคู่แข่ง คือ ฝ่ายหมวก (Hats) และฝ่ายหมวกแก็ป (Caps) เมื่อกุสตาฟที่ 3 เสด็จกลับสวีเดน พระองค์พยายามไกล่เกลี่ยระหว่างสองกลุ่มแต่ไม่ประสบผลสำเร็จ จากนั้นในวันที่ 21 มิถุนายน ค.ศ. 1771 พระองค์ทรงเปิดรัฐสภาแรกในสมัยของพระองค์ด้วยสุนทรพจน์ที่กระตุ้นอารมณ์อันแรงกล้า นับเป็นครั้งแรกในรอบกว่าศตวรรษที่กษัตริย์สวีเดนตรัสปราศรัยต่อรัฐสภาสวีเดนในภาษาแม่ (แทนที่ภาษาฝรั่งเศส) ความพยายามของฝ่ายหมวกแก็ปที่จะลดพระองค์เป็น roi fainéant (กษัตริย์ไร้อำนาจ) ในภายหลังส่งเสริมให้พระองค์พิจารณาก่อรัฐประหาร
ระหว่างรัฐธรรมนูญนิยมและสมบูรณาญาสิทธิราช

พระเจ้ากุสตาฟทรงงานปฏิรูปในเส้นทางเดียวกันกับประมุขร่วมสมัยในยุคเรืองปัญญา กระบวนการยุติธรรมทางอาญามีความผ่อนปรนมากขึ้น การประหารชีวิตถูกจำกัดให้เหลือเพียงรายการอาชญากรรมที่ค่อนข้างสั้น (รวมทั้งการฆาตกรรม) และยกเลิกการทรมานเพื่อให้ได้คำรับสารภาพ แม้ว่า "โทษประหารชีวิตอันเข้มงวด" ที่มีการลงโทษทางกายคล้ายการทรมานก่อนการประหารชีวิตจะยังคงอยู่ก็ตาม
พระเจ้ากุสตาฟทรงมีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในธุรกิจทุกแผนก แต่พึ่งพาที่ปรึกษาภายนอกที่พระองค์เลือกเองอย่างมากแทนที่จะพึ่งสภาองคมนตรีสวีเดน ความพยายามในการแก้ไขการทุจริตคอร์รัปชันที่แพร่หลาย ซึ่งเฟื่องฟูภายใต้การปกครองของฝ่ายหมวกและหมวกแก็ปใช้เวลาไปมากพอสมควร และพระองค์ยังพบว่าจำเป็นต้องนำคดีทั้งหมดขึ้นพิจารณาคดีต่อทั้ง Göta Hovrätt ศาลยุติธรรมชั้นสูง  เยินเชอปิง
พระเจ้ากุสตาฟยังแนะนำนโยบายเศรษฐกิจแห่งชาติใหม่ โดยใน ค.ศ. 1775 มีดารส่งเสริมการค้าเสรีด้านธัญพืชและยกเลิกค่าธรรมเนียมการส่งออกที่กดขี่หลายรายการ มีการแก้ไขกฎหมายประชาสงเคราะห์และประกาศจำกัดเสรีภาพทางศาสนาแก่ชาวโรมันคาทอลิกและยิว พระเจ้ากุสตาฟยังออกแบบและเผยแพร่ชุดประจำชาติสวีเดนให้แพร่หลาย ซึ่งใช้กันทั่วไปในหมู่ชนชั้นสูงตั้งแต่ ค.ศ. 1778 จนกระทั่งพระองค์สวรรคต (และสตรีในราชสำนักยังคงสวมใส่ในโอกาสสำคัญ)
ข้อมูล

บทความนี้ ประกอบด้วยข้อความจากสิ่งพิมพ์ซึ่งปัจจุบันเป็นสาธารณสมบัติ: Bain, Robert Nisbet (1911). "Gustavus III." .  ใน Chisholm, Hugh (บ.ก.). สารานุกรมบริตานิกา ค.ศ. 1911. Vol. 12 (11 ed.). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์. pp. 736–738.
Bain, R. Nisbet (1894). Gustavus III and His Contemporaries, 2 vols.
Barton, H. Arnold (Autumn 1972). "Gustav III of Sweden and the Enlightenment". Eighteenth-Century Studies. American Society for Eighteenth Century Studies (ASECS). 6 (1): 1–34. doi:10.2307/3031560. JSTOR 3031560.
Barton, H. Arnold (1986). Scandinavia in the Revolutionary Era, 1760–1815. Minneapolis: University of Minnesota Press. ISBN 0-8166-1392-3.
Cronholm, Neander N. (1902). A History of Sweden from the Earliest Times to the Present Day. ch 37 pp 203–19
Hennings, Beth (1957). Gustav III.
Lönnroth, Erik (1986). Den stora rollen. Stockholm: Norstedt. ISBN 91-1-863652-7.
Stavenow, Ludvig (1925). Den gustavianska tiden 1772–1809.
Swedish High Court (1792). Protocoller hållne uti kongl. Maj:ts högste domstol eller justitie-revision med dertil hörande handlingar, rörande det å högstsalig hans May:t Konung Gustaf den III:dje, glorwyrdigst I åminnelse, föröfwade mord. Stockholm: Anders Zetterberg.
รายพระนามเจ้านายไทยที่ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์

รายพระนามพระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายใน ในราชวงศ์จักรี ที่ได้ขอพระราชทานกราบถวายบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์ เพื่อเสกสมรสกับสามัญชน หรือด้วยเหตุผลบางประการ และบางองค์ก็ถูกถอดออกจากฐานันดรศักดิ์ เนื่องจากทรงกระทำความผิด
ประวัติ

การอภิเษกสมรสของเจ้านายฝ่ายใน ในสมัยก่อนไม่เป็นที่นิยมมากนัก โดยหลายพระองค์มิได้อภิเษกสมรสตลอดพระชนม์ชีพ เพราะไม่อาจเลือกคู่ครองเองได้ และจะต้องอภิเษกสมรสกับผู้ที่มีฐานันดรศักดิ์สูงกว่า หรือเท่าเทียมกันเท่านั้น แต่ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เป็นระบอบประชาธิปไตย ซึ่งทำให้โครงสร้าง และระบบระเบียบด้านต่าง ๆ เปลี่ยนแปลงไป โดยเจ้านายฝ่ายในมีสิทธิในการเลือกคู่ครองได้ โดยส่วนมากเป็นหม่อมเจ้าหญิง ได้กราบบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งราชวงศ์ เพื่อสมรสกับสามัญชน ตามที่กฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสมรสพระราชวงศ์ แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช 2475 มาตรา 4 กล่าวว่า "เจ้าหญิงองค์ใด ถ้าจะทำการสมรสกับผู้อื่น ซึ่งมิใช่เจ้าในพระราชวงศ์ อันเป็นการไม่ต้องด้วยพระราชประเพณีนิยม ท่านว่าต้องกราบถวายบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์เสียก่อน"
เจ้านายฝ่ายในที่ถวายบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์

เจ้านายฝ่ายในในราชวงศ์จักรีที่ได้ขอพระราชทานกราบถวายบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์
ยังทรงพระชนม์
เจ้านายฝ่ายในที่ถวายบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์ > รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

| ลำดับ | พระยศเดิม | พระบิดา | พระมารดา | วันที่ลาออกจากฐานันดรศักดิ์ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | หม่อมเจ้าพรรณเพ็ญแข เพ็ญพัฒน์ | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นพิไชยมหินทโรดม | หม่อมเจ้าวรรณวิไลย เพ็ญพัฒน์ | 23 สิงหาคม พ.ศ. 2475 |  |
| 2 | หม่อมเจ้าฉวีวงศ์ รุจจวิชัย | พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารุจาวรฉวี | หม่อมน้อม รุจจวิชัย ณ อยุธยา | 23 สิงหาคม พ.ศ. 2475 |  |
| 3 | หม่อมเจ้าเกษรสุคนธ์ โตษะณีย์ | พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโตสินี | ไม่ทราบนามพระมารดา | 20 กันยายน พ.ศ. 2475 |  |
| 4 | หม่อมเจ้าสุพรรณโนภาศ กาญจนวิชัย | พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นชาญไชยบวรยศ | ไม่ทราบนามพระมารดา | 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2476 |  |
| 5 | หม่อมเจ้าศรีอักษร วรวุฒิ | พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรวุฒิอาภรณ์ | ไม่ทราบนามพระมารดา | 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2476 |  |
| 6 | หม่อมเจ้าจารุพัตรา อาภากร | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ | หม่อมกิม อาภากร ณ อยุธยา | 2 สิงหาคม พ.ศ. 2476 |  |
เจ้านายที่ถูกถอดออกจากฐานันดรศักดิ์

เจ้านายในราชวงศ์จักรี ที่ถูกถอดออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์
| ลำดับ | พระยศเดิม | พระบิดา | พระมารดา | วันที่ถูกถอดออกจากฐานันดรศักดิ์ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลำดวน | สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท | เจ้าจอมมารดาขะ | 17 มกราคม พ.ศ. 2347 |  |
| 2 | พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอินทปัต | สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท | เจ้าจอมมารดาตัน | 17 มกราคม พ.ศ. 2347 |  |
| 3 | สมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร กรมขุนกษัตรานุชิต | สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี | สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าฉิมใหญ่ | กันยายน พ.ศ. 2352 |  |
| 4 | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงรักษ์รณเรศ | พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช | เจ้าจอมมารดาน้อยแก้ว | สมัยรัชกาลที่ 3 |  |
| 5 | พระเจ้าพี่นางเธอ พระองค์เจ้ายิ่งเยาวลักษณ์ อรรคราชสุดา | พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | เจ้าจอมมารดาแพ | 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2429 |  |
| 6 | หม่อมเจ้าออน เรณุนันท์ | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเรณู | หม่อมราชวงศ์อิ่ม เรณุนันท์ | ราว พ.ศ. 2435 |  |
| 7 | หม่อมเจ้าแฝง นันทิศักดิ์ | พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเริงคนอง | ไม่ทราบนามพระมารดา | ราว พ.ศ. 2435 |  |
| 8 | หม่อมเจ้าอุบลพรรณี วรวรรณ | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ | หม่อมผัน วรวรรณ ณ อยุธยา | 2 สิงหาคม พ.ศ. 2477 |  |
| 9 | หม่อมเจ้าจันทร์เจริญ รัชนี | พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ | หม่อมพัฒน์ รัชนี ณ อยุธยา | 10 มิถุนายน พ.ศ. 2481 |  |
| 10 | พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนชัยนาทนเรนทร | พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว | เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์เนื่อง | 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2482 |  |
ดูเพิ่ม

พระยศเจ้านายไทย
การเฉลิมพระยศเจ้านาย
รายพระนามเจ้านายที่ได้รับการเฉลิมพระยศในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์
หนังสือสำหรับค้นคว้าเพิ่มเติม

กัลยาณิวัฒนา, สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เจ้าฟ้า. มหามกุฎราชสันตติวงศ์ พระนามพระราชโอรสธิดา พระราชนัดดา. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติง แอนด์ พับลิชชิ่ง, 2547.
กัลยาณิวัฒนา, สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เจ้าฟ้า. จุฬาลงกรณราชสันตติวงศ์ พระนามพระราชโอรส พระราชธิดา และพระราชนัดดา. กรุงเทพฯ : บรรณกิจ 1991, 2548.
ไฟน์สโตน, เจฟฟรีย์. จุฬาลงกรณราชสันตติวงศ์ พระบรมราชวงศ์แห่งประเทศไทย. กรุงเทพฯ : พิษณุโลกการพิมพ์, 2532.
วีระยุทธ ปีสาลี. "'แม่ค้าศักดินา' : การปรับตัวสู่การประกอบอาชีพของเจ้านายสตรีหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475," ศิลปวัฒนธรรม 36, 10 (สิงหาคม 2558), หน้า 72-89.
ศุภวัฒย์ เกษมศรี, พลตรี หม่อมราชวงศ์, และรัชนี ทรัพย์วิจิตร. พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี. พิมพ์ครั้งที่ 3, กรุงเทพ : บรรณกิจ 1991,   2549.