stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รุไบยาตของโอมาร์ คัยยาม

| --- | --- |
ปกหนังสือรุ่นแรกในสหรัฐ (ค.ศ.1878)
ผู้ประพันธ์: โอมาร์ คัยยาม
ผู้แปล: เอ็ดเวิร์ด ฟิตซ์เจอรัลด์
ประเภท: กวีนิพนธ์
สำนักพิมพ์: Bernard Quaritch
วันที่พิมพ์: ค.ศ.1859
รุไบยาตของโอมาร์ คัยยาม  (อังกฤษ: Rubaiyat of Omar Khayyam) เป็นบทกวีภาษาเปอร์เซีย ที่เรียกว่า รุไบยาต แต่งโดย โอมาร์ คัยยาม (Omar Khayyam, ค.ศ. 1048 – ค.ศ. 1131) กวีและนักปราชญ์ชาวเปอร์เซีย (อิหร่าน)  เป็นบทกวีที่มีลีลาอันไพเราะ เปรียบเปรยศาสนาของผู้นับถือในยุคสมัยนั้น และเชิญชวนมนุษย์ทั้งหลายให้รีบหาความสนุกสบายต่าง ๆ ในโลก ด้วยการเสพสุขจากรูป รส กลิ่น เสียง และสัมผัส นอกจากจะเป็นบทกวีที่มีความไพเราะแล้ว ยังแสดงคุณค่าทางปรัชญาชีวิตอันลึกซึ้ง
การแปล

รุไบยาต เป็นโศลกมีความยาวกว่า 500 บาท ได้รับการแปลเป็นภาษาต่างๆ มากมาย
ฉบับภาษาอังกฤษที่มีชื่อเสียงมากเป็นของเอ็ดเวิร์ด ฟิตซ์เจอรัลด์ (Edward Fitzgerald, ค.ศ. 1809 - ค.ศ. 1883) ตีพิมพ์ครั้งเมื่อปี ค.ศ. 1859 (พ.ศ. 2402)  ฟิตซ์เจอรัลด์แปลแบบ  “เก็บความ”  บางทีก็รวมเอาหลายบทเข้ามาเป็นบทเดียว  เขาแปล รุไบยาต  เป็นภาษาอังกฤษถึง  5  ครั้ง  (ครั้งที่  2 ในปี ค.ศ. 1868 ครั้งที่ 3 ในปี ค.ศ. 1872 ครั้งที่ 4 ในปี ค.ศ. 1879 และครั้งที่ 5 ในปี ค.ศ. 1889) แต่ละครั้งแตกต่างกันออกไปทั้งเนื้อหาและจำนวนบท  การแปลครั้งหลังสุดมี  101  บท รุไบยาตฉบับแปลโดยฟิตซ์เจอรัลด์กลายเป็นหนังสือที่มีอิทธิพลต่อวงการกวีของอังกฤษมากที่สุด ตัวอย่างบทกวีฉบับแปลโดยฟิตซ์เจอรัลด์ ฉบับพิมพ์ครั้งแรก
ต่อมาโรเบิร์ต เกรฟส์ (Robert Graves) และโอมาร์ อาลีชาห์ (Omar Ali-Shah) ได้ตีพิมพ์ฉบับแปลเป็นภาษาอังกฤษในปี ค.ค. 1967 โดยอาศัยการตีความบทแปลของฟิตซ์เจอรัลด์ใหม่ตามบทวิเคราะห์ของเอ็ดเวิร์ด เฮรอน อัลเลน (Edward Heron Allen) ซึ่งให้เนื้อหาและอารมณ์ที่แตกต่างกันมากกับของฟิตซ์เจอรัลด์ ตัวอย่างบทกวีฉบับแปลโดยโรเบิร์ต เกรฟ และโอมาร์ อาลีชาห์
การแปลเป็นภาษาไทย

สำหรับฉบับแปลเป็นภาษาไทย ที่แปลจากฉบับของเอ็ดเวิร์ด ฟิตซ์เจอรัลด์ ครั้งแรกโดย กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ทรงแปลเป็นกาพย์และโคลงสี่สุภาพจำนวน 204 บท พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2457 หลังจากนั้นมีผู้แปลอีกหลายคน เช่น แคน สังคีต (พ.ศ. 2508) และ สุริยฉัตร ชัยมงคล (พ.ศ. 2528) เป็นต้น
ส่วนฉบับที่แปลจากสำนวนแปลภาษาอังกฤษของ โรเบิร์ต เกรฟส์ และ โอมาร์ อาลีชาห์ได้แก่สำนวนของวีนัส กิติรังษี (นามปากกาของ ไรน่าน อรุณรังษี) แปลจากพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2521 ต่อมามีการแก้ไขปรับปรุงและตีพิมพ์ใหม่ในนามของ น่าน กิติรังษี เมื่อ พ.ศ. 2536  และตีพิมพ์อีกครั้งในนาม ไรน่าน กิติรังษี เมื่อ พ.ศ. 2546 นอกจากนี้ยังมีสำนวนแปลของมนตรี อุมะวิชนี โดยชมรมการประชุมสภากวีโลกเมื่อ พ.ศ. 2546
การแปลเป็นภาษาไทย > สำนวนแปลโดยกรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์

กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ (20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2504 - 11 ตุลาคม พ.ศ. 2474) ทรงแปลเป็นกาพย์และโคลงสี่สุภาพรวมจำนวน 204 บท พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2457 หลังสุดพิมพ์ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2513 โดยสำนักพิมพ์คลังวิทยา
ตัวอย่างบทกวี
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ๏ ตื่นเถิด, อุทัยเจิดเล้า |  | รัตยา  ผยองเอย |
| ดาวเจิ่ง, เวิ้งสวรรค์ลา |  | ลิบแล้ว |
| พรานบูรพ์, ทอดบ่วงถา |  | โถมคร่อม  คล้องแฮ |
| ปราสาท, ซุ่ลต่านแพร้ว |  | พรื่อสร้านฉานแสง ๚ะ |
หรือ
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ๏ เป็นโตเป็นใหญ่พ้น |  | ภยันตราย ไฉนรา |
| ยศหยิ่งศฤงคารคาย |  | คุ่มได้ |
| กรุณานุเคราะห์ขยาย |  | คุณยืด ยงนอ |
| อย่าสนิทอย่าห่างไว้ |  | ศักดิ์ละม้ายสายกลาง ดีแล ๚ะ |
บทที่เป็นที่รู้จักกันทั่วไปได้แก่
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ดูหนังดูละคร แล้วย้อนดูตัว |  | ขำอุราน่าหัว เต้นยั่วอย่างฝัน |
| ดอกเอ๋ยดอกเจ้า ดอกทานตะวัน |  | ละครคนละคนขัน ประชันกันสนุกเอย |
การแปลเป็นภาษาไทย > สำนวนแปลโดยแคน สังคีต

แคน สังคีต (พิมาน แจ่มจรัส) แปลรุไบยาตของโอมาร์ คัยยัม โดยใช้ชื่อว่า รุไบยาท เรียบเรียงเป็นกลอนจำนวน 101 บท พิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2508 พิมพ์ครั้งที่ 4 เมื่อ พ.ศ. 2550 โดยสำนักพิมพ์แสงดาว แคน สังคีต ไม่ได้แปลโดยตรงแต่ใช้วิธี “แปร”  คือเขียนขึ้นใหม่เกือบทั้งหมด  เก็บเอาศรัทธาและอารมณ์ของ  โอมาร์  คัยยัม  มาร้อยกรองด้วยความรู้สึกนึกคิดของตัวเอง  กล่าวได้ว่า  เป็นการนำแนวความคิดเปอร์เซียมาแต่งใหม่ด้วยบรรยากาศไทย จัดเป็นการสร้างสรรค์ใหม่บนพื้นฐานเดิม
ตัวอย่างบทกวี
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ตื่นขึ้นเถิดเพื่อรับแสงแห่งสูรย์ส่อง |  | เมื่อดาวล่องเดือนลับไปกลับฝัน |
| ขับราตรีหนีเตลิดเพื่อเปิดวัน |  | เชิญร่วมกันฟังดนตรีแห่งชีวา |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| จำเพื่อลืมดื่มเพื่อเมาเหล้าเพื่อโลก |  | สุขเพื่อโศกหนาวเพื่อร้อนนอนเพื่อฝัน |
| ชีวิตนี้มีค่านักควรรักกัน |  | รวมความฝันกับความจริงเป็นสิ่งเดียว |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ชีวิตนี้มีสองแพร่งแย้งกันอยู่ |  | หนีหรือสู้คดหรือซื่อร้อนหรือหนาว |
| ไหวหรือนิ่งจริงหรือฝันสั้นหรือยาว |  | ดำหรือขาวดีหรือเลวเร็วหรือนาน |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| แขนทั้งสองของเจ้าจงเฝ้าสู้ |  | ขาทั้งคู่ย่างไปไม่ยอมหยุด |
| แขนจะล้าขาจะล้มไม่ซมทรุด |  | สู้ให้สุดศักดิ์ศรีของชีวิต |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| แด่พธูผู้ผ่านไปในอดีต |  | แด่สังคีตแห่งสินธูและภูเขา |
| แด่ความฝันอันลำพองของพวกเรา |  | ดื่มหมดแล้วเหลือแก้วเปล่า เอ้า! คว่ำลง... |
การแปลเป็นภาษาไทย > สำนวนแปลโดยสุริยฉัตร ชัยมงคล

สุริยฉัตร ชัยมงคล แปลรุไบยาต ของ โอมาร์ คัยยัม ฉบับแปลของเอ็ดเวิร์ด ฟิตซ์เจอรัลด์ โดยเก็บเนื้อความให้ตรงต้นฉบับมากที่สุด เป็นกลอนจำนวน 75 บท พิมพ์ครั้งแรกเมื่อพฤศจิกายน พ.ศ. 2528 โดยสำนักพิมพ์เคล็ดไทย พิมพ์ครั้งที่ 2 พ.ศ. 2536 โดย สนพ.ทานตะวัน
ตัวอย่างบทกวี
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ท่านจักยุรยาตรบาทแพรวแสง |  | ผ่านประกายแห่งดาวเยือนระยับหญ้า |
| โดยเปรมปรีดิ์สู่จุดที่ข้าล่วงมา |  | ก่อนคว่ำแก้วแล้วลาจากจรดล |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| โอ้กุหลาบโรยลับกับคิมหันต์ |  | หวานวารวันวัยเยาว์ก็วูบหาย |
| นกเพรียกเพลงเพียงฝันพรรณราย |  | เมื่อวางวายแล้วไปไหนไม่รู้เลย |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| โอ้รักกับข้าเองและเพรงกรรม |  | หากเราทำลายแผนเศร้าแห่งฟ้าได้ |
| ก็จะเหยียบให้มันแหลกมลายไป |  | แล้วหลอมใหม่ให้รื่นรมย์สมทรวงปอง |
การแปลเป็นภาษาไทย > สำนวนแปลโดยไรน่าน อรุณรังษี

ไรน่าน อรุณรังษี  แปลจากสำนวนแปลภาษาอังกฤษของ โรเบิร์ต เกรฟส์ และ โอมาร์ อาลีชาห์  ในนามปากกา วีนัส กิติรังษี พิมพ์ครั้งแรกโดย สำนักพิมพ์การเวก เมื่อ พ.ศ. 2521 ต่อมาได้มีการแก้ไขปรับปรุงและตีพิมพ์ใหม่ในนามของ น่าน กิติรังษี โดยสำนักพิมพ์ประดู่ลาย พ.ศ. 2536  และตีพิมพ์อีกครั้งในนาม ไรน่าน กิติรังษี โดยศูนย์วัฒนธรรม สถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐอิสลามแห่งอิหร่าน ร่วมกับองค์การยูเนสโกและหนังสือพิมพ์มุสลิมนิวส์ เมื่อ พ.ศ. 2546
ตัวอย่างบทกวี โดย วีนัส กิติรังษี (ไรน่าน อรุณรังษี)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ยามอรุณเบิกฟ้า |  | ทูตทิวาเยี่ยมเยือน |
| เตือนภพแผ่นฟากฟ้า |  | ยื่นหัตถาอวยชัย |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ให้แด่ผืนปฐพี |  | ที่เพิ่งสร่างนิทรา |
| ด้วยคำว่า “แด่ไวน์” |  | สุรีย์ไขแสงส่อง |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| สีทองทาบอาบหล้า |  | โพ้นหลังคานครคาม |
| ยามเจ้าภาพทรงศักดิ์ |  | ผู้พิทักษ์ทิวาวาร |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ประทานประจุเหยือกแก้ว |  | ของเขาแล้วเต็มเปี่ยม |

ตัวอย่างบทกวี โดย น่าน กิติรังษี (ไรน่าน อรุณรังษี)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| อรุณฤกษ์เบิกฟ้าเวหาสวรรค์ |  | ทูตทิพาจะรังสรรค์พลันแผ่หา |
| ย่องเยื้องเยือนเตือนพิภพจบนภา |  | ยื่นหัตถาอ้าอำนวยอวยพรชัย |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| วิงวอนช่วยอวยสวัสดิ์พิพัฒน์ผล |  | มิ่งมงคลยลยามตามพิสัย |
| ปฐพีเพิ่งสร่างซานิทราลัย |  | ด้วยคำแท้แด่ไวน์วิวาห์วาร |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| สุรีย์บทสดใสไขแสงส่อง |  | สาดสีทองอ่องอาบทาบสุขศานต์ |
| โพ้นหลังคานาครคามงามตระการ |  | เจ้าภาพผ่านชาญศักดิ์พิทักษ์ทิวา |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ประทานเหยือกเลือกสรรอันเลิศแล้ว |  | ประจุแก้วเขาเปี่ยมเยี่ยมหนักหนา... |

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ดื่ม ก่อนเถิด ! ดื่มให้ |  | วัยมนพ |
| แด่ชีวิตมิรู้จบ |  | แห่งเหล้า |
| มาลีร่ำเรณูอบ |  | หอมมิตร ภาพแฮ |
| ดื่มแด่ความสุขเจ้า |  | ที่เย้ายวนชม ฯ |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| หากขนม (ปัง) กึ่งก้อนอิ่ม |  | อาจหา |
| ร้อนอากาศอาจนิทรา |  | ร่มไม้ |
| ใช่ทาส - อีกทาสา |  | หาไป่ มีแฮ |
| สุขแน่ ! โลกนี้ไซร้ |  | สุขไร้ไหนเสมือน ฯ |
อิทธิพลต่อวงวรรณกรรมไทย

วิมานทะลาย  ของ  หม่อมเจ้าอากาศดำเกิง  ได้กล่าวถึงรุไบยาตว่า  “ปราชญ์โอมา  ไคยามได้กล่าวไว้ว่า  ดูหนังดูละครแล้วย้อนดูตัว  ยิ้มเยาะเล่นหัว  เต้นยั่วเหมือนฝัน  เป็นความจริงที่จับใจข้าพเจ้ายิ่งนัก  ยิ่งกว่านั้น  ข้าพเจ้ายังรู้สึกว่า  โอมา  ไคยาม  เขียนบทนี้ในเวลาที่จิตใจปลอดโปร่งเป็นสุข  ด้วยวิจารณญาณอันประเสริฐ  สามารถแลเห็นความจริง  ความฝัน  ความทุกข์  ความสุขแห่งมนุษย์ได้โดยถ่องแท้  ละคร…ละครแห่งชีวิต  ละครแห่งโลก”
เพลง โลกนี้คือละคร มีเนื้อร้องเริ่มต้นว่า "โลกนี้ยิ่งดูยิ่งดูยอกย้อน เปรียบเหมือนละคร ทุกบททุกตอนเร้าใจ"
บรมครูทางละครร้องของไทย จวงจันทร์ จันทร์คณา  ได้อ่านรุไบยาต ประทับใจ คำว่า “พรานบูรพ์”  ซึ่งหมายถึง  พรานแห่งทิศบูรพา หรือพระอาทิตย์ จึงใช้นามปากกาว่า “พรานบูรพ์” ตาม
หน้าปกของ 'รุไบยาตของโอมาร์ คัยยาม' ฉบับภาษาอังกฤษ
กองทัพลู่ที่แปด

| กองทัพลู่ที่แปด |
| --- | --- |
八路军 ปาลู่จฺวิน
กองทัพลู่ที่แปดกำลังสู้รบบนกำแพงฝูถูยฺวี่ อำเภอไหลยฺเหวียน มณฑลเหอเป่ย์ ใน ค.ศ. 1938 ภาพถ่ายโดยชา เฟย์
ประจำการ: ค.ศ. 1937–1947
ประเทศ:  จีน
ขึ้นต่อ:  พรรคคอมมิวนิสต์จีน
เหล่า:  กองทัพปฏิวัติแห่งชาติจีน
รูปแบบ: กองทัพลู่ (Route Army)
บทบาท: ทหารราบ
กำลังรบ: 600,000
ขึ้นกับ: คณะกรรมการการทหารส่วนกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน รัฐบาลชาตินิยม คณะกรรมการกิจการทหาร
กองบัญชาการ: มณฑลชานซี และฉ่านซี
สีหน่วย: สีเทาและสีขาว
เพลงหน่วย: เพลงกองทัพลู่ที่แปด
ปฏิบัติการสำคัญ: สงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่สอง, สงครามกลางเมืองจีน
ผู้บังคับบัญชา
ผู้บัญชาการ: จู เต๋อ
รองผู้บัญชาการ: เผิง เต๋อหวย
เครื่องหมายสังกัด
เครื่องหมายบนแขนกองทัพลู่ที่แปด: 
เครื่องหมายบนแขนกลุ่มทัพที่ 18: 
ธงกลุ่มทัพที่ 18: 
ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1937 คณะผู้บริหารสูงสุดของคณะกรรมการการทหารกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีน ได้ออกคำสั่งให้กองทัพแดงจีนปรับโครงสร้างใหม่เป็นกองทัพปฏิวัติแห่งชาติ และเตรียมพร้อมสำหรับแนวรบต่อต้านญี่ปุ่น
อดีตที่ตั้งสำนักงานกองทัพลู่ที่แปดในกุ้ยหลิน
กองทัพลู่ที่แปด (จีนตัวย่อ: 八路军; จีนตัวเต็ม: 八路軍; พินอิน: Bālù-Jūn) หรือชื่ออย่างเป็นทางการว่า กลุ่มทัพที่ 18 แห่งกองทัพปฏิวัติแห่งชาติสาธารณรัฐจีน เป็นกลุ่มทัพที่อยู่ภายใต้การบัญชาการพรรคคอมมิวนิสต์จีน โดยอยู่ในโครงสร้างของกองทัพจีนภายใต้การนำของพรรคชาตินิยมจีนในช่วงสงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่สอง
กองทัพลู่ที่แปดก่อตั้งขึ้นจากกองทัพแดงจีนเมื่อวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 1938 ในช่วงที่ฝ่ายคอมมิวนิสต์และชาตินิยมจีนร่วมกันก่อตั้งแนวร่วมที่สองเพื่อต่อต้านการรุกรานของญี่ปุ่น อันเป็นจุดเริ่มต้นของสงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่สอง หรือที่รู้จักกันในนาม สงครามโลกครั้งที่สองในสมรภูมิจีน กองทัพลู่ที่แปดร่วมกับกองทัพใหม่ที่สี่ได้ก่อตั้งเป็นกำลังรบหลักของฝ่ายคอมมิวนิสต์ในช่วงสงคราม และอยู่ภายใต้การบัญชาการของเหมา เจ๋อตง ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์ และนายพลจู เต๋อ แม้ว่าฝ่ายชาตินิยมจะกำหนดหน่วยนี้อย่างเป็นทางการว่าเป็นกลุ่มทัพที่ 18 แต่ฝ่ายคอมมิวนิสต์จีนและกองทัพญี่ปุ่นกลับเรียกหน่วยนี้ว่าเป็นกองทัพลู่ที่แปด กองทัพลู่ที่แปดสวมเครื่องแบบชาตินิยม ใช้ธงชาติสาธารณรัฐจีน ส่วนใหญ่ทำสงครามกองโจรกับกองทัพญี่ปุ่น กองทัพพันธมิตรญี่ปุ่น และในช่วงหลังของสงครามได้ต่อสู้กับกองกำลังชาตินิยมฝ่ายอื่นด้วย หน่วยทหารนี้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็นกองทัพปลดปล่อยประชาชนใน ค.ศ. 1947 หลังจากสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลง เนื่องจากฝ่ายคอมมิวนิสต์และชาตินิยมได้กลับมาทำสงครามกลางเมืองกันอีกครั้ง
ดูเพิ่ม

การสงครามกองโจร
กองทัพปฏิวัติแห่งชาติจีน
กองทัพปลดปล่อยประชาชน
บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร

| --- | --- |
Graduate School Naresuan University

สถาปนา: 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2533; 34 ปีก่อน (2533-07-29)
คณบดี: รศ.ดร.ภญ.กรองกาญจน์ ชูทิพย์
ที่อยู่: 99 หมู่ 9 ถนนพิษณุโลก-นครสวรรค์ ตำบลท่าโพธิ์ อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก 65000
มาสคอต: ตรามหาวิทยาลัยรูป “ช้างศึก” กำกับด้วยชื่อบัณฑิตวิทยาลัย
เว็บไซต์: graduate.nu.ac.th
บัณฑิตวิทยาลัย อาคารมหาธรรมราชา มหาวิทยาลัยนเรศวร
บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร ดำเนินการจัดตั้งโดยมีภารกิจหน้าที่ในการกำกับดูแลและควบคุมมาตรฐานการศึกษา การจัดการเรียนการสอนในระดับบัณฑิตศึกษา (ระดับปริญญาโท และปริญญาเอก) ร่วมกับคณะ / วิทยาลัยต่างๆ ของมหาวิทยาลัยนเรศวร
ประวัติของบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร

วันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2510 บัณฑิตวิทยาลัย เริ่มต้นจากการเป็นหน่วยงานในสังกัดวิทยาลัยวิชาการศึกษาพิษณุโลก ตามพระราชบัญญัติวิทยาลัยวิชาการศึกษา
วันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2517 บัณฑิตวิทยาลัย สังกัดมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตพิษณุโลก ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2517 โดยนามมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เป็นนามพระราชทาน จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
วันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2532 บัณฑิตวิทยาลัย สังกัดมหาวิทยาลัยนเรศวร ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนเรศวร โดยนาม “มหาวิทยาลัยนเรศวร” เป็นนามพระราชทานจาก พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ได้ทรงพระกรุณา โปรดเกล้าฯ
วันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2533 วันสถาปนามหาวิทยาลัยนเรศวร เป็นวันครบรอบ 400 ปี ของการเสด็จขึ้นครองราชย์ของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช พระมหากษัตริย์ผู้ทรงคุณูปการ อันใหญ่หลวงแก่แผ่นดินไทย อีกทั้งยังทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่ทรงมีประสูติกาล และจำเริญวัยที่เมืองพิษณุโลก
บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร เป็นหน่วยงานเทียบเท่าคณะ ที่มีการเริ่มก่อตั้งในสมัยเป็นวิทยาลัยวิชาการศึกษาพิษณุโลก และวิทยาลัยวิชาการศึกษา ได้ปรับเปลี่ยนสถานะเป็นมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตพิษณุโลก
ต่อมาเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2533 มหาวิทยาลัยได้รับการสถาปนาเป็นมหาวิทยาลัยนเรศวร ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนเรศวรและได้ตราพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนเรศวร ประกาศในราชกิจจานุเบกษา บัณฑิตวิทยาลัย จึงเป็นหน่วยงานในสังกัดมหาวิทยาลัยนเรศวร จนถึงปัจจุบัน
บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร มีหน้าที่ในการกำกับมาตรฐานการจัดการศึกษาในระดับบัณฑิตศึกษา เพื่อให้หลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา คณาจารย์บัณฑิตศึกษาและนิสิตบัณฑิตศึกษามีคุณภาพตามมาตรฐานระดับอุดมศึกษาและตามนโยบายที่มหาวิทยาลัยนเรศวรกำหนด
รวมทั้งสนับสนุนการจัดการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา และให้บริการด้านต่างๆ ในระดับบัณฑิตศึกษา ตั้งแต่การรับเข้าศึกษาจนสำเร็จการศึกษา โดยมีคณบดีบัณฑิตวิทยาลัยเป็นหัวหน้าหน่วยงาน มีรองคณบดีทำหน้าที่กำกับดูแลและบริหารงานตามภารกิจที่ได้รับมอบหมาย
มีสำนักงานเลขานุการบัณฑิตวิทยาลัยที่มีหน่วยงานย่อย จำนวน 5 งาน ภายใต้การกำกับดูแลของหัวหน้าสำนักงานเลขานุการบัณฑิตวิทยาลัย ประกอบด้วย งานอำนวยการ งานวิชาการ งานแผนและสารสนเทศ งานวิจัยและวิเทศสัมพันธ์ และสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร
สำนักงานเลขานุการบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร ตั้งอยู่ที่ชั้น 1 อาคารมหาธรรมราชา มหาวิทยาลัยนเรศวร 99 หมู่ 9 ตำบลท่าโพธิ์  อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก 65000
หลักสูตรการศึกษา

หลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาของมหาวิทยาลัยนเรศวร แบ่งเป็น
1. หลักสูตรปกติ
2. หลักสูตรนานาชาติ
3. หลักสูตรบูรณาการ
รวมทั้งสิ้น 154 หลักสูตร ดังนี้
1. หลักสูตรระดับปริญญาโท 88 หลักสูตร
2. หลักสูตรระดับปริญญาเอก 63 หลักสูตร
3. หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต 3 หลักสูตร
หลักสูตรเด่นระดับบัณฑิตศึกษา

วิดีโอแนะนำหลักสูตรเด่นระดับบัณฑิตศึกษาของมหาวิทยาลัยนเรศวร
1. หลักสูตรวิศวกรรมชีวเวช (พหุวิทยาการ)
คณะวิศวกรรมศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ คณะสหเวชศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์การแพทย์  คณะทันตแพทยศาสตร์ คณะเภสัชศาสตร์
2. หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์
คณะวิทยาศาสตร์
3. หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรดุษฎีบัณฑิต
คณะสาธารณสุขศาสตร์
4. หลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา
คณะศึกษาศาสตร์
5. หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต  สาขาวิชาสมาร์ตกริดเทคโนโลยี
วิทยาลัยพลังงานทดแทนและสมาร์ตกริดเทคโนโลยี
6. หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาศาสตร์
คณะมนุษยศาสตร์
7. หลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต
คณะบริหารธุรกิจเศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร
8. หลักสูตรสถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ศิลปะและการออกแบบ
9. หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสถาปัตยกรรม
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ศิลปะและการออกแบบ
10. หลักสูตรศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการการท่องเที่ยวและจิตบริการ
คณะบริหารธุรกิจ เศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร
11. หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนาสังคม
คณะสังคมศาสตร์
12. หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต และหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาชีวเวชศาสตร์
คณะสหเวชศาสตร์
13. หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (การบริหารธุรกิจ)
คณะบริหารธุรกิจเศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร
14. หลักสูตรศิลปศาสตร มหาบัณฑิตและหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาคติชนวิทยา
คณะมนุษยศาสตร์
15. หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาฟิสิกส์การแพทย์
คณะสหเวชศาสตร์
16. หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต
คณะสาธารณสุขศาสตร์
17. หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชากายภาพบำบัด
คณะสหเวชศาสตร์
18. หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเทคนิคการแพทย์
คณะสหเวชศาสตร์
การรับบุคคลเข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัย > ระดับปริญญาโท

มหาวิทยาลัยนเรศวรได้กำหนดวิธีการรับบุคคล  เข้าศึกษาในระดับปริญญาโท ดังนี้ (คู่มือนิสิตระดับบัณฑิตศึกษา)
การสอบคัดเลือก เป็นการสอบคัดเลือกผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี เพื่อเข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาโทในสาขาวิชาต่าง ๆ ทั้งภาคปกติ และภาคพิเศษ โดยมหาวิทยาลัยจะดำเนินการจัดสอบเอง
การคัดเลือก เป็นการคัดเลือกครูประจำการที่สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี เพื่อเข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาโทสาขาวิชาต่าง ๆ โดยมหาวิทยาลัยจะดำเนินการจัดการเรียนการสอนในภาคฤดูร้อน
การรับบุคคลเข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัย > ระดับปริญญาเอก

มหาวิทยาลัยนเรศวรได้กำหนดวิธีการรับบุคคลเข้าศึกษาในระดับปริญญาเอก โดยคัดเลือกผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท เพื่อเข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาเอกสาขาวิชาต่าง ๆ โดยการพิจารณาของมหาวิทยาลัย
หรือสามารถสมัครสอบผ่านทางเว็บไซต์ได้ (รับเข้าศึกษา บัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยนเรศวร)
คณบดีบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร

| รายนามคณบดี | วาระการดำรงตำแหน่ง |
| --- | --- |
รศ.ดร.ประจักษ์ สายแสง  : พ.ศ. 2535 - 2539
รศ.ดร.สมบัติ นพรัก: พ.ศ. 2539 - 2547
ผศ.ดร.คนึงนิจ ภู่พัฒน์วิบูลย์: พ.ศ. 2547 – 2551 และ พ.ศ. 2552 - 2555
ศ.ดร.รัตนะ บัวสนธ์: พ.ศ. 2556 – 2560
ศ.ดร.ไพศาล มุณีสว่าง: พ.ศ. 2560 - 2564
รศ.ดร.กรองกาญจน์ ชูทิพย์: พ.ศ. 2564 - ปัจจุบัน
หน่วยงานภายใน

งานอำนวยการ - หน่วยสารบรรณ - หน่วยการเงินและบัญชี - หน่วยพัสดุ - หน่วยบริหารงานบุคคล - หน่วยจัดการทั่วไป
งานวิชาการ - หน่วยกำกับมาตรฐาน - หน่วยติดตามและตรวจสอบ - หน่วยบริการวิชาการ - หน่วยรับเข้าศึกษา
งานแผนและสารสนเทศ - หน่วยนโยบายและแผน - หน่วยสารสนเทศ - หน่วยประกันคุณภาพการศึกษา
งานวิจัยและวิเทศสัมพันธ์ - หน่วยสนับสนุนการวิจัย - หน่วยวิเทศสัมพันธ์ (เว็บไซต์) - หน่วยวารสาร (เว็บไซต์) - หน่วยส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนานิสิต (เว็บไซต์) - หน่วยประชาสัมพันธ์ (รายการบัณฑิตวิทยาลัย มอนิเตอร์ และสถานีวิทยุมหาวิทยาลัยนเรศวร)
สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร (เว็บไซต์) - หน่วยบรรณาธิการ - หน่วยผลิตและเผยแพร่ - หน่วยจัดจำหน่าย
แหล่งข้อมูลอื่น

มหาวิทยาลัยนเรศวร
บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร เก็บถาวร 2008-02-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
สโมสรนิสิตบัณฑิตศึกษา เก็บถาวร 2008-04-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ช่องทางการสื่อสาร Online ของบัณฑิตวิทยาลัย (เว็บไซต์)

ประกอบด้วย
1. Graduate School Website
2. Facebook
3. Soft Skills Unit Website
4. Instagram
5. Tiktok
6. Twitter
7. Outstanding Graduate Program (Youtube Video)
8. Graduate School Youtube
9. Soft Skills Unit (Youtube Video)

รศ.ดร.กรองกาญจน์ ชูทิพย์ ดำรงตำแหน่ง พ.ศ. 2564 - ปัจจุบัน
ความเยื้องศูนย์กลางของวงโคจร

สำหรับความเยื้องศูนย์กลางในความหมายอื่น ดูที่ ความเยื้องศูนย์กลาง
ตัวอย่างค่าความเยื้องศูนย์กลางของวงโคจร
ในทางฟิสิกส์ดาราศาสตร์ ความเยื้องศูนย์กลางของวงโคจร (อังกฤษ: Orbital eccentricity) เป็นหนึ่งในองค์ประกอบของวงโคจร มีความหมายถึงความเบี่ยงเบนไปจากวงกลมของวงโคจรของวัตถุนั้น คำนวณโดยลักษณะเดียวกับความเยื้องศูนย์กลางของภาคตัดกรวย โดยวงโคจรของวัตถุจะมีค่าความเยื้องศูนย์กลาง ( e\,\!) ดังนี้
วงโคจรเป็นวงกลม:  e=0\,\!
วงโคจรเป็นวงรี:  0<e<1\,\!
วงโคจรเป็นพาราโบลา:  e=1\,\!
วงโคจรเป็นไฮเพอร์โบลา:  e>1\,\!
เรีย

| เรีย |
| --- | --- |
ไททันแห่งการเจริญพันธุ์ของเพศหญิง, การเลี้ยงบุตร และชั่วอายุคน
ส่วนหนึ่งของ ไททัน
เรียแสดงหินที่ซ่อนใต้ผ้าต่อหน้าโครนัส
สัตว์: สิงโต
สัญลักษณ์: เกวียน, แทมโบรีน, มงกุฎ, กรวยแห่งความอุดมสมบูรณ์
ต้นไม้: ต้นเฟอร์เงิน
ข้อมูลส่วนบุคคล
คู่ครอง: โครนัส
บุตร - ธิดา: ซุส, เฮรา, โพไซดอน, เฮเดส, เฮสเตีย, ดิมีเทอร์, ไครอน
บิดา-มารดา: ยูเรนัสกับไกอา
พี่น้อง:  ไททัน  คริอุส   เคอุส   ไฮเปอเรียน   เอียเพตุส   เนโมไซน์   โอเชียนุส   โฟเบ   เรีย   ทีธิส   ธีอา   ธีมิส    เฮกาตอนเคเรส  ไบรอาเรโอส    คอตตุส    ไกเกส    ไซคลอปส์  อาร์เจส   บรอนเตส    สเตโรเพส    อื่น ๆ  ไกกันเตส   เอรินเยส (พวกฟูรี)   เมไลแอ    ลูกครึ่ง  แอโฟรไดที   ไทฟอน   ไฟทอน   ยูเรนัส  
เทพที่เทียบเท่าในความเชื่ออื่น
เทียบเท่าในโรมัน: โอปส์, มักนา มาเตอร์
เรีย
เรีย หรือ เรอา (อังกฤษ: Rhea, เสียงอ่านภาษาอังกฤษ: /rɪə, ˈriːə/) เป็นเทพีไททัน ซึ่งเป็นธิดาของเทพยูเรนัสกับเทพีไกอา พระนางแต่งงานกับโครนัส เทพไททันผู้เป็นน้องชาย และได้รับการขนานนามว่า "เทพมารดา" รูปเคารพของเทพีเรียมักอยู่คู่กับสิงโตอยู่เสมอ พระนางเป็นมารดาของเทพโอลิมเปียทั้ง 6 องค์จาก 12 องค์
การกำเนิดของเรีย

ตามตำนานกรีกกล่าวว่าเรียเป็นธิดาของเทพีไกอาและเทพยูเรนัส เป็นหนึ่งในเหล่าเทพไททันที่ถูกเทพยูเรนัสผู้เป็นบิดาโยนลงไปในทาทะรัสพร้อมกับเหล่าอสุรกาย และได้กลับขึ้นมาบนพื้นพิภพอีกครั้งเมื่อโครนัส ไททันองค์สุดท้องอาสาปราบยูเรนัสและยึดอำนาจของยูเรนัสมาเป็นของเหล่าไททัน
ส่วนในตำนานของชาวเพลาสกันได้กล่าวว่ายูริโนมี เทพีองค์แรกได้ถือกำเนิดขึ้นและสร้างเหล่าไททันขึ้น เรียเป็นหนึ่งในไททัน มีหน้าที่ดูแลดาวเสาร์ร่วมกับโครนัสผู้เป็นสามี
เรียและโครนัส

ภายหลังจากการกอบกู้เหล่าไททันของโครนอส โครนัสก็ได้แต่งตั้งให้เรียเป็นชายา และเป็นราชินีของเทพทั้งปวง แต่เนื่องจากหลังจากโครนัสได้กำจัดยูเรนัสลงแล้ว ไม่ได้ช่วยเหลือเหล่าอสุรกายผู้เป็นบุตรของไกอาดังที่สัญญากับไกอาไว้ ไกอาจึงสาปให้บุตรของโครนอสที่เกิดจากเรียช่วงชิงบัลลังก์ของโครนอส เช่นเดียวกับที่โครนอสได้ช่วงชิงบัลลังก์จากยูเรนัส
บุตรของเรีย

เนื่องจากคำสาปของไกอา โครนอสจึงหวาดระแวงอยู่ตลอดเวลาและเมื่อเรียคลอดบุตรออกมา โครนอสก็กลืนเทพที่ถือกำเนิดขึ้นมานั้นลงไปทั้งตัว เรียได้แต่เคียดแค้น จนเมื่อบุตรองค์สุดท้องของเรียถือกำเนิดขึ้น นางก็ได้นำเทพองค์นั้น หรือซุส ไปซ่อนไว้ที่ภูเขาไอดา โดยฝากให้ไกอาเป็นผู้ดูแล และฝึกฝนซุสให้กลับไปแก้แค้นโครนัสผู้เป็นบิดา และช่วยเหลือเหล่าเทพโอลิมเปียนบุตรของนางออกมาจากท้องของโครนอส
เทพโอลิมเปีย

บุตรของเรีย หรือซึ่งเป็นเทพโอลิมเปียนมี 6 องค์ ดังนี้
1.เทพีเฮสเทีย หรือ เทพีเวสตา เทพีแห่งเตาผิงและครัวเรือน
2.เทพีดีมิเตอร์ หรือ เทพีเซเรส เทพีแห่งธัญหารและการเกษตร
3.เทพีเฮรา หรือ เทพีจูโน เทพีแห่งสตรีและการสมรส
4.เทพฮาเดส หรือ เทพพลูโต เทพแห่งยมโลก
5.เทพโพไซดอน หรือ เทพเนปจูน เทพแห่งมหาสมุทร
6.เทพซุส หรือ เทพจูปิเตอร์ เทพแห่งสายฟ้า ผู้เป็นใหญ่เหนือเทพโอลิมเปียน
| ด ค กเทพปกรณัมกรีก |
| --- | --- |
ปฐมเทพ:  เคออส  อะแนงคี  โครนอส  เอียรอส  ไกอา  ยูเรนัส  ทาร์ทารัส  อีเธอร์  เฮเมรา  เอระบัส  นิกซ์  โอฟิออน  มอยเร 
เทพไททัน:  โครนัส  โอเชียนัส  เรีย  ทีมิส  แอตลัส  ซีอัส  ครีอัส  ไฮพีเรียน  ธีอา  เทธิส  นิมอซินี  ฟีบี  โพรมีเทียส  เอพิมีเทียส  ไออาเพทัส  เมโนเอเทียส 
สิบสองเทพเจ้าโอลิมปัส:  ซูส  ฮีรา  โพไซดอน  ดิมีเทอร์  อะธีนา  อะพอลโล  อาร์ทิมิส  แอรีส  แอโฟรไดที  ฮิฟีสตัส  เฮอร์มีส  ไดอะไนซัสหรือเฮสเตีย 
เทพเจ้าหลักอื่น:  แอซคลีเปียส  ฮีลิออส  อีออส  เฮดีส  ฮีบี  เฮคะที  แพน  เพอร์เซฟะนี  เซลีนี 
กลุ่ม:  แอมะซอน  เซนทอร์  คเธาะนิค  ไซคลอปส์  มังกร  อิรินีอีซ  ยักษ์  ฮาร์พี  เฮคะท็องคะรีซ  มอยเร  พระเจ้าไมซีเนียน  มนุษย์  มิวส์  นิมฟ์  เซเทอร์  สมุทรเทพ 
วีรบุรุษ:  เฮราคลีสกับงานของเขา  อคิลลีสกับสงครามกรุงทรอย  โอดิสเซียสกับโอดิสซีย์  เจสันกับลูกเรืออาร์โก  เพอร์ซิอัสกับเมดูซา  อีดิปัสกับธีบส์  ธีซีอัสกับมินะทอร์  บิลเลโรฟอนกับคิเมียรา 
สถานที่ศักดิ์สิทธิ์:  เดลฟี  ดอโดนา  ดีลอส  โอลิมเปีย  โอลิมปัส
สภาพให้ซึมผ่านได้ทางแม่เหล็ก

สภาพให้ซึมผ่านได้ (permeability) ในทางทฤษฎีแม่เหล็กไฟฟ้า เป็นค่าที่บอกถึงระดับของความเหนี่ยวนำแม่เหล็กของวัสดุจากการตอบสนองเชิงเส้นกับสนามแม่เหล็ก มักจะแสดงด้วยตัวอักษรกรีก μ สูตรการแสดงสนามแม่เหล็กโดยใช้ค่านี้ถูกสร้างขึ้นในเดือนกันยายน 1885 โดยโอลิเวอร์ เฮวิไซด์
หน่วยเอสไอของสภาพให้ซึมผ่านได้คือ เฮนรีต่อเมตร (H·m-1) หรือนิวตันต่อแอมแปร์กำลังสอง (N·A-2)
ค่าคงที่  \mu _{0} คือค่าสภาพให้ซึมผ่านได้ของสุญญากาศ ซึ่งยังถูกเรียกว่า ค่าคงตัวแม่เหล็ก ซึ่งถูกนิยามไว้อย่างแน่ชัดมีค่าเป็น  \mu _{0} = 4π×10−7 N·A−2