stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
โรงเรียนหาดใหญ่รัฐประชาสรรค์
รางวัลเกียรติยศ > ปี พ.ศ. 2567

รางวัลชนะเลิศการรแข่งขันตอบปัญหากฎหมายระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ในโครงการ “ไกล่เกลี่ยก่อนฟ้อง ที่พึ่งแรกของประชาชน” ประจำปี พ.ศ. 2567 จัดโดยศาลอุทธรณ์ภาค 9
ทีม YRS New Gen พลังคนรุ่นใหม่สร้างสรรค์สื่อ ได้รับรางวัลชนะเลิศอันดับ 3 การประกวดโครงงาน "เท่ได้ต้องไม่บูลลี่"
รอบชิงชนะเลิศ 10 ทีม ระดับชั้น ม.ปลาย ครั้งที่ 51 ประจำปี 2566 วันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2567 ณ ห้องออดิธอเรียม ทีเอ็มบีธนชาต สำนักงานใหญ่
รางวัลเกียรติยศ > ปี พ.ศ. 2566

ทีม YRS New Gen พลังคนรุ่นใหม่สร้างสรรค์สื่อ ได้รับรางวัลชมเชย โครงการ “สื่อสร้างสรรค์ สานฝันเยาวชน” ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ประจำปี 2566 ณ โรงแรม Southern view Hotel Pattani จังหวัดปัตตานี"
รางวัลเกียรติยศ > ปี พ.ศ. 2565

รางวัลครูดีเด่น สหวิทยาเขต "นครหาดใหญ่"ประจำปี 2565 สพม.สงขลา สตูล วันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2565
รางวัลเกียรติยศ > ปี พ.ศ. 2564

วันจันทร์ที่ 10 มกราคม 2565 ช่วงเช้า นางสาวตรีนุช เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมโรงเรียนหาดใหญ่รัฐประชาสรรค์พร้อมใช้สถานที่เพื่อร่วมงานเสวนา “โอมิครอนร้ายจริงหรือ? ถึงต้องปิดโรงเรียน” ถ่ายทอดสดผ่าน Obec Channel เวลา 10.30 น.
รางวัลเกียรติยศ > ปี พ.ศ. 2563

รางวัลพฤหัสบดี 2563 รางวัลคุรุสดุดี 2563
รางวัลเกียรติยศ > ปี พ.ศ. 2561

ครบรอบ 40 ปี วันก่อนตั้งโรงเรียน 21 มิถุนายน 2561
รางวัลเกียรติยศ > ปี พ.ศ. 2560

ผ่านการคัดเลือกหลักสูตรคูปองพัฒนาครู 2560 สำนักพัฒนาครูและบุคลากรการศึกษาขั้นพื้นฐาน หน่วยอบรม หลักสูตรการพัฒนาเว็บไซต์ประกอบการเรียนการสอนระบบออนไลน์ จำนวน 5 รุ่น ณ โรงเรียนหาดใหญ่รัฐประชาสรรค์
ประธานหลักสูตร นายวิรัช ทองแกมแก้ว คณะวิทยากร ดร. สธน เสนาสวัสดิ์, นายสรรค์ชัย ไชยภักดี, ว่าที่ ร.ต.สุทธิพงศ์ โหดหมาน
รางวัลชนะเลิศระดับชาติ "เครือข่ายครูดีของแผ่นดิน เจริญรอยตามเบื้องพระยุคลบาท ปีที่ 1" มีกลุ่มครูดีของแผ่นดินเข้าร่วมโครงการกว่า 400 กลุ่ม ซึ่งคณะกรรมการฯ ได้คัดเลือกกลุ่มที่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน และลงพื้นที่เยี่ยมสภาพจริง โดยมีกลุ่มที่ได้รับรางวัลชนะเลิศระดับชาติ จำนวน 4 กลุ่ม คือ
กลุ่มครูดีเพชรลำสนธิ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 5 จังหวัดลพบุรี
กลุ่มทำดีเพื่อแผ่นดิน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3 จังหวัดอุดรธานี
กลุ่มบึงทับจั่นศิวิไลซ์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต 2 จังหวัดพิจิตร
กลุ่มพะยอมชูช่อ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 16 จังหวัดสงขลา
รางวัลชนะเลิศ เหรียญทอง การแข่งขัน “การผลิตสื่อโทรทัศน์เทิดพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี องค์เอกอัครราชูปถัมภก มรดกใต้มรดกไทย : วันอนุรักษ์มรดกไทย” 2 เมษายน 2560 ถ้วยรางวัลเกียรติยศ ผู้ช่วยอธิการบดี วิทยาเขตสงขลา ทีมหาดใหญ่รัฐประชาสรรค์
นางสาวเด่นนภา ผิวผ่อง
นางสาวธิดารัตน์ คงสม
ครูที่ปรึกษา ว่าที่ ร.ต.สุทธิพงศ์ โหดหมาน
รางวัลชนะเลิศ ถ้วยรางวัลเกียรติยศพร้อมเงินรางวัล ระดับจังหวัด การประกวดภาพยนตร์สั้น ระดับมัธยมศึกษา ในหัวข้อ “เล่าโกงสู่กันฟัง ตอน แบบนี้ก็เรียกว่าโกง” จัดขึ้นเมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2560 โดย สภานิสิต มหาวิทยาลัยทักษิณ สงขลา โดย
นายสรวิศ ประพันธ์วงศ์
นางสาวธิดารัตน์ คงสม
นางสาวเด่นนภา ผิวผ่อง
ครูที่ปรึกษา ว่าที่ ร.ต.สุทธิพงศ์ โหดหมาน
รางวัลเกียรติยศ > ปี พ.ศ. 2559

รางวัลชมเชย  ถ้วยรางวัลเกียรติยศพร้อมเงินรางวัล ระดับประเทศ การประกวดศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น ในหัวข้อ “รักษ์...วัฒนธรรมไทย รักเมืองไทย” ตอน ประชารัฐรวมใจ ลูกทุ่งไทยเพื่อแผ่นดิน โดยทีมลูกทุ่งร่มพะยอม โรงเรียนหาดใหญ่รัฐประชาสรรค์ จังหวัดสงขลา
รางวัลเหรียญทองแดง  การแข่งขันกีฬาเยาวชนแห่งชาติ ครั้งที่ 32 "สุพรรณบุรีเกมส์" ณ จังหวัดสุพรรณบุรี นางสาวรัศมี ศตะรัต การแข่งขันกีฬายูโด รุ่นน้ำหนักเกิน 48 กก. ถึง 52 กก. (หญิง)
รางวัลเหรียญทอง ระดับชาติ นายเกียรติวงศ์ แก้วประถม นายธีระวัตน์ วิไลพงศ์ ครูผู้สอน การแข่งขันขับร้องเพลงไทยลูกทุ่ง ประเภทชาย ม.4-ม.6 งานศิลปหัตถกรรมนักเรียน ระดับชาติ ครั้งที่ 65 ประจำปีการศึกษา 2558 ระหว่าง วันที่ 29-31 เดือน มกราคม พ.ศ. 2559
รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 2 การแข่งขันกีฬานักศึกษาแห่งชาติ ครั้งที่ 37 นครศรีธรรมราชเกมส์ ระหว่างวันที่ 23-31 มกราคม 2559 นางสาวรัศมี ศตะรัต การแข่งขันกีฬายูโด รุ่นน้ำหนักไม่เกิน 52 กก.หญิง
รางวัลชนะเลิศ การประกวดวงดนตรีลูกทุ่ง ประเภท ข งานวันอนุรักษ์มรดกไทย ปี 2559 วันที่ 1 เมษายน 2559 ณ องค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา
รางวัลเกียรติยศ > ปี พ.ศ. 2558

รางวัลชมเชย MCOT AWARDS 2015 ระดับประเทศ โครงการ ปั่นความรู้ สื่อสร้างสรรค์ สู่โรงเรียน
รางวัลชนะเลิศ การประกวดโครงการ CA Got Talent ครั้งที่ 5 ตอน "MC on Stage"
รางวัลเหรียญทอง การแข่งขันกีฬาเยาวชนแห่งชาติ ครั้งที่ 31 จันทบูรเกมส์ 2558 ระหว่างวันที่ 16-27 มี.ค. 2558 นายมนพพร นิมะละ การแข่งขันกีฬายูโด - เอ็กซตร้าไลท์เวทรุ่นน้ำหนักไม่เกิน 50 กก. บุคคลชาย
รางวัลเหรียญทอง ระดับชาติ 3 รางวัล งานศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติ ครั้งที่ 64 ประจำปีการศึกษา 2557 ระหว่าวันที่ 17-19 กุมภาพันธ์ 2558 ณ อิมแพคอารีนา
ศิลปะ-ทัศนศิลป์ การแข่งขัน "ศิลป์สร้างสรรค์" ม.1-ม.3 เด็กหญิงสหัสมณี สุวรรณชาตรี ครูวาสนา หมัดเส็น
ภาษาต่างประเทศ การแข่งขันกิจกรรม Spelling Bee ม.4-ม.6 นางสาวมานิตา อักษรสว่าง ครูฉันทนา พรหมรักษ์
ภาษาต่างประเทศ การแข่งขันละครสั้นภาษาอังกฤษ (Skit) ม.4-ม.6
เด็กชายจิรากร รักขา
นายพนัชกร ไชยถาวร
นางสาวมนตรา ชำนาญกิจ
นางสาววรัญญา รัตนพันธ์
นางสาวสิตานัน สวยงาม
ครูสิริเพ็ญ จันทรัศมีภัทรา
ครูธมนวรรณ เพชรเมือง
รางวัลเกียรติยศ > ปี พ.ศ. 2557

รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 1 จากการประกวดร้องเพลงลูกทุ่ง OTOP ในงาน "มหกรรม OTOP ทั่วไทย ชายแดนใต้ก้าวไกล สู่อาเซียน" ซึ่งจัดขึ้น ณ ศูนย์ประชุมนานาชาติ มอ.หาดใหญ่ ได้รับรางวัล ถ้วยเกียรติยศ และ เงินรางวัล 15,000 บาท
การแข่งขันกีฬาเยาวชนแห่งชาติ ครั้งที่ 30 ศรีสะเกษเกมส์
รองชนะเลิศอันดับที่ 2 นายสิรชญ์ ศรีจันทร์ การแข่งขันกีฬายูโด รุ่นไม่จำกัดน้ำหนัก (ชาย)
รองชนะเลิศอันดับที่ 2นายมนพพร นิมะละ  การแข่งขันกีฬายูโด รุ่นน้ำหนักไม่เกิน 50.00 กก. (ชาย)
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์โรงเรียนหาดใหญ่รัฐประชาสรรค์
เพจโรงเรียนหาดใหญ่รัฐประชาสรรค์
เพจศูนย์นวัตกรรมและเทคโนโลยี โรงเรียนหาดใหญ่รัฐประชาสรรค์
เพจคณะกรรมการสภานักเรียนโรงเรียนหาดใหญ่รัฐประชาสรรค์
Map YRS
ภาพป้ายหน้าโรงเรียน
ตราประจำโรงเรียนหาดใหญ่รัฐประชาสรรค์













รางวัลครูดีเด่น สหวิทยาเขต "นครหาดใหญ่" ประจำปี 2565
นางสาวตรีนุช เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมโรงเรียนหาดใหญ่รัฐประชาสรรค์
รางวัลคุรุสดุดี 2563
กลุ่มพะยอมชูช่อ


ทีมลูกทุ่งร่มพะยอม รางวัลชมเชย ถ้วยรางวัลเกียรติยศพร้อมเงินรางวัล ระดับประเทศ ประชารัฐรวมใจ ลูกทุ่งไทยเพื่อแผ่นดิน 2559
ความแพร่หลายของภาษาสเปน

ตัวระบุทางภูมิศาสตร์ของภาษาสเปน
  ประเทศหรือดินแดนที่ภาษาสเปนมีสถานะทางการ
  ประเทศหรือดินแดนที่ภาษาสเปนมีสถานะเป็นทางการร่วมกัน
  รัฐในสหรัฐอเมริกาที่ประชากรมากกว่าร้อยละ 20 ใช้ภาษาสเปน
ภาษาสเปนเป็นภาษาซึ่งใช้กันอย่างแพร่หลายทั่วโลก โดยเป็นภาษาราชการใน 21 ประเทศ องค์การระหว่างประเทศจำนวนหนึ่ง และมีผู้พูดราว 329-500 ล้านคน คิดเป็นอันดับ 2 หรือ 3 ของโลก
ทวีปอเมริกา > ประเทศในภูมิภาคลาตินอเมริกา

ปัจจุบันมีประเทศในภูมิภาคลาตินอเมริกา 13 แห่งที่ระบุให้ภาษาสเปนหรือภาษาคาสตีล (การเรียกชื่อต่างกันในแต่ละประเทศ) เป็นภาษาราชการอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร ได้แก่ ประเทศโบลิเวีย (ตามรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่ผ่านความเห็นชอบเมื่อปี ค.ศ. 2007 หมวด 1 บทที่ 1 มาตรา 5 วรรคหนึ่ง โดยมีสถานะเป็นภาษาราชการร่วมกับ "ภาษาของเชื้อชาติและชนพื้นเมืองต่าง ๆ ในเขตชนบททุกภาษา" เช่น ภาษาไอย์มารา ภาษากาบีเนญา ภาษากายูบาบา ภาษากวารานี ภาษากวาราซูเว ภาษาเกชัว ภาษาอูรู-ชีปายา และภาษาซามูโก), โคลอมเบีย (ร่วมกับภาษาและภาษาถิ่นของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ในพื้นที่ของกลุ่มนั้น ๆ), คอสตาริกา, คิวบา, เอกวาดอร์, เอลซัลวาดอร์, กัวเตมาลา, ฮอนดูรัส, นิการากัว (รัฐธรรมนูญของประเทศ หมวด 2 มาตรา 12 ได้ระบุเพิ่มไว้ว่า "ภาษาของชุมชนต่าง ๆ ที่อยู่ริมฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติกของนิการากัวจะมีฐานะเป็นภาษาราชการเช่นกันในกรณีต่าง ๆ ตามแต่กฎหมายจะกำหนด"), ปานามา, ปารากวัย (เป็นภาษาราชการร่วมกับภาษากวารานี), เปรู (เป็นภาษาราชการร่วมกับภาษาเกชัว ภาษาไอย์มารา และภาษาของชนพื้นเมืองอื่น ๆ ในพื้นที่ที่ชนกลุ่มนั้นอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก) และเวเนซุเอลา (รัฐธรรมนูญของประเทศได้ระบุเพิ่มไว้ว่า "ภาษาพื้นเมืองต่าง ๆ จะมีสถานะทางการสำหรับชนพื้นเมืองเหล่านั้นด้วย และภาษาเหล่านั้นต้องได้รับความเคารพในทั่วทุกพื้นที่ของสาธารณรัฐ ทั้งนี้เพื่อเสริมสร้างมรดกทางวัฒนธรรมของชาติและของมนุษยชาติ") ส่วนประเทศและดินแดนในภูมิภาคลาตินอเมริกาอีก 6 แห่งที่ไม่ได้ระบุให้ภาษานี้เป็นภาษาราชการอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร แม้จะใช้ภาษาสเปนเป็นภาษาหลักเช่นกัน ได้แก่ อาร์เจนตินา, ชิลี, สาธารณรัฐโดมินิกัน, อุรุกวัย, เม็กซิโก (เป็นภาษาราชการโดยพฤตินัย) และปวยร์โตรีโก ซึ่งเป็นดินแดนของสหรัฐอเมริกา
ภาษาสเปนกลับมามีความสำคัญอีกครั้งในประเทศบราซิล เนื่องจากความใกล้ชิดและการค้าที่ขยายตัวขึ้นระหว่างบราซิลกับประเทศเพื่อนบ้านที่ใช้ภาษาสเปน เช่น ในฐานะสมาชิกตลาดร่วมอเมริกาใต้ตอนล่าง ในปี ค.ศ. 2005 รัฐสภาบราซิลได้ผ่านร่างกฎหมายที่กำหนดให้มีการสอนภาษาสเปนเป็นภาษาต่างประเทศในโรงเรียนมัธยมศึกษาทั้งของรัฐบาลและของเอกชน
นอกจากนี้ ตามเมืองและหมู่บ้านตามชายแดนหลายแห่งของประเทศ โดยเฉพาะชายแดนที่ติดกับอุรุกวัยและอาร์เจนตินา ยังมีผู้ใช้ภาษาผสมระหว่างภาษาสเปนกับภาษาโปรตุเกสซึ่งเรียกว่า "ปอร์ตูญอล" (portuñol)
ส่วนในประเทศเฮติซึ่งตั้งอยู่ทางภาคตะวันออกของเกาะฮิสปันโยลา ภาษาฝรั่งเศส และภาษาครีโอลเฮติ (เป็นภาษาผสมที่ได้รับอิทธิพลบางส่วนจากภาษาสเปน) เป็นเพียงสองภาษาที่มีฐานะเป็นภาษาราชการของประเทศ แต่ผู้คนในบริเวณเขตติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้านบนเกาะเดียวกัน (คือสาธารณรัฐโดมินิกัน) จะเข้าใจภาษาสเปนในระดับพื้นฐานและนำมาใช้สนทนากันได้อย่างไม่เป็นทางการ
ทวีปยุโรป

ภาษาสเปนเป็นภาษาราชการของประเทศสเปน และยังใช้กันในยิบรอลตาร์ อันดอร์รา (ภาษาสเปนเป็นภาษาแม่ของประชากรจำนวนมากในประเทศนี้เนื่องจากชาวสเปนจำนวนมากย้ายเข้าไปตั้งรกรากที่นั่น แต่ก็ไม่มีฐานะเป็นภาษาราชการเหมือนภาษากาตาลา) รวมไปถึงในชุมชนขนาดเล็กในประเทศอื่น ๆ ในทวีปยุโรป โดยเฉพาะในสหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส เยอรมนี และสวิตเซอร์แลนด์ (ภาษาสเปนเป็นภาษาแม่ของชาวสวิสร้อยละ 1.7 นับเป็นภาษาของชนกลุ่มน้อยที่ใช้กันมากที่สุดในประเทศรองจากภาษาราชการทั้งสี่ภาษา)
ในยิบรอลตาร์ บรรษัทแพร่ภาพกระจายเสียงยิบรอลตาร์ (GBC) ออกอากาศผ่านทางโทรทัศน์และวิทยุเป็นภาษาสเปนและภาษาอังกฤษ ล่าสุดในประเทศรัสเซียกำลังจะเปิดสถานีโทรทัศน์ 24 ชั่วโมงเป็นภาษาสเปน โดยใช้ชื่อว่า Rusia Hoy ("รัสเซียวันนี้")
นอกจากนี้ ภาษาสเปนยังเป็นหนึ่งในภาษาราชการ 23 ภาษาของสหภาพยุโรปอีกด้วย ประชากรในสหภาพยุโรป (นอกเหนือจากชาวสเปน) ที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไปเกือบ 19 ล้านคนสามารถพูดภาษาสเปนได้ (นับรวมผู้ที่เรียนภาษาสเปนเป็นภาษาต่างประเทศมาอย่างถูกต้องด้วย)
ทวีปแอฟริกา

ภาษาสเปนเป็นภาษาราชการร่วมกับภาษาฝรั่งเศสและเป็นภาษาที่มีผู้ใช้มากที่สุดในประเทศอิเควทอเรียลกินี นอกจากนี้ยังมีผู้ใช้ภาษานี้ในเมืองต่าง ๆ ของประเทศสเปนริมชายฝั่งแอฟริกาเหนือ (เซวตาและเมลียา) รวมทั้งในกานาเรียสซึ่งเป็นดินแดนของประเทศสเปนในมหาสมุทรแอตแลนติก
ในเมืองทินดูฟ ประเทศแอลจีเรีย มีผู้อพยพลี้ภัยชาวเวสเทิร์นสะฮาราประมาณ 200,000 คนที่สามารถอ่านและเขียนภาษาสเปนได้ หลายพันคนจากจำนวนนี้ยังได้รับความช่วยเหลือให้ศึกษาต่อจนถึงระดับอุดมศึกษาในต่างประเทศ (ส่วนใหญ่เป็นคิวบาและสเปน) ส่วนทางภาคเหนือของประเทศโมร็อกโกซึ่งเป็นอดีตรัฐในอารักขาของสเปนและมีความใกล้ชิดทางภูมิศาสตร์กับสเปนด้วยนั้น มีประชากรเกือบ 20,000 คนที่ใช้ภาษาสเปนเป็นภาษาแม่ สถานที่อื่นที่มีชุมชนผู้ใช้ภาษาสเปนอาศัยอยู่ได้แก่เมืองลูเอนาในประเทศแองโกลา อันเป็นผลจากการที่ทหารคิวบาจำนวนมากเข้าไปประจำการที่นั่นในช่วงสงครามเย็น
เมื่อไม่นานมานี้ โกโกบีช เมืองท่องเที่ยวบริเวณชายแดนของประเทศกาบองได้ทำข้อตกลงกับอิเควทอเรียลกินี ส่งผลให้เมืองนี้กลายเป็นเมืองสองประเทศ ดังนั้น ภาษาสเปนจึงมีสถานะเป็นภาษาราชการของเมืองไปด้วย (นอกเหนือจากภาษาฝรั่งเศส) นอกจากนี้ ภาษาสเปนยังใช้กันในหมู่ชาวอิเควทอเรียลกินีซึ่งหลบหนีออกจากประเทศในช่วงที่ประธานาธิบดีฟรันซิสโก มาซีอัส อึงกูเอมาขึ้นครองอำนาจ ทุกวันนี้พวกเขายังคงอาศัยอยู่ในประเทศเพื่อนบ้านอย่างกาบอง แคเมอรูน และไนจีเรีย
ทวีปเอเชีย

แม้ว่าภาษาสเปนจะเคยเป็นภาษาราชการของประเทศฟิลิปปินส์อยู่เป็นเวลากว่าสี่ศตวรรษ แต่ความสำคัญของภาษานี้กลับลดลงในช่วงครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 20 เมื่อสหรัฐอเมริกาได้เข้าครอบครองและบริหารหมู่เกาะแห่งนี้ต่อจากสเปน หลังได้รับเอกราช การนำภาษาอังกฤษมาใช้ในหน่วยงานต่าง ๆ ของฟิลิปปินส์ได้นำจุดสิ้นสุดในการเป็นภาษาราชการมาสู่ภาษาสเปนเมื่อปี ค.ศ. 1987 ซึ่งเป็นช่วงที่นางโกราซอน อากีโนดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของประเทศ ปัจจุบันฟิลิปปินส์ใช้ภาษาอังกฤษและภาษาตากาล็อกเป็นภาษาราชการ จากการสำรวจสำมะโนประชากรในปี ค.ศ. 1990 พบว่ามีชาวพื้นเมือง 2,658 คนที่พูดภาษาสเปน นอกจากนี้ยังมีชาวพื้นเมืองในเมืองกาวีเตและเมืองซัมโบวังกาที่พูดภาษาชาบากาโน (Chavacano) ซึ่งเป็นภาษาครีโอล (ภาษาลูกผสม) ที่มีรากมาจากภาษาสเปนโดยตรง
อย่างไรก็ตาม ประธานาธิบดีกลอเรีย มากาปากัล-อาร์โรโยของฟิลิปปินส์ได้กล่าวในระหว่างการเยือนสเปนอย่างเป็นทางการเมื่อปลายปี ค.ศ. 2007 ว่า วิชาภาษาสเปนจะกลับมาเป็นวิชาบังคับในหลักสูตรการศึกษาของประเทศอีกครั้งหนึ่ง และรัฐบาลฟิลิปปินส์ยืนยันว่าจะบรรจุวิชาภาษาสเปนเข้าไว้ในการเรียนการสอนระดับมัธยมศึกษาตั้งแต่กลางปี ค.ศ. 2009 เป็นต้นไป
ในประเทศจีน สถานีโทรทัศน์กลางแห่งชาติ (CCTV) เริ่มแพร่ภาพออกอากาศทางช่อง CCTV-E เป็นภาษาสเปนตลอด 24 ชั่วโมงเมื่อเดือนตุลาคม ค.ศ. 2007
เขตโอเชียเนีย

ในบรรดาประเทศและดินแดนต่าง ๆ ในเขตโอเชียเนีย มีผู้ใช้ภาษาสเปนอยู่มากในเกาะอีสเตอร์ซึ่งเป็นดินแดนในมหาสมุทรแปซิฟิกของประเทศชิลี
นอกจากนี้ในประเทศออสเตรเลีย จากผลการสำรวจสำมะโนประชากรในปี ค.ศ. 2001 พบว่ามีผู้พูดภาษาสเปน 93,593 คน และเพิ่มขึ้นเป็น 98,001 คนจากผลการสำรวจในปี ค.ศ. 2006 ส่วนใหญ่ในจำนวนนี้เป็นผู้ตั้งถิ่นฐานอยู่ในเมืองซิดนีย์
ส่วนประเทศนิวซีแลนด์ จากผลการสำรวจสำมะโนประชากรในปี ค.ศ. 2001 พบว่ามีผู้ใช้ภาษาสเปนทั้งหมด 14,676 คน
และจากผลการสำรวจในปี ค.ศ. 2006 ตัวเลขได้เพิ่มขึ้นเป็น 21,645 คน
ในเกาะกวม หมู่เกาะปาเลา หมู่เกาะนอร์เทิร์นมาเรียนา หมู่เกาะมาร์แชลล์ และหมู่เกาะไมโครนีเซียเคยมีผู้ใช้ภาษาสเปนเช่นกัน เนื่องจากในอดีต หมู่เกาะมาเรียนาและหมู่เกาะคาโรไลน์อยู่ภายใต้ครอบครองของสเปน จนกระทั่งถึงปี ค.ศ. 1898 เมื่อสเปนเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ในสงครามกับสหรัฐอเมริกา ภาษาสเปนจึงเริ่มหายไปจากดินแดนเหล่านี้นับแต่นั้น
ภาษาสเปนในสหรัฐอเมริกา:
สีน้ำเงินเข้ม: ประชากรในรัฐมากกว่าร้อยละ 28 พูดภาษาสเปนที่บ้านของตน
สีน้ำเงิน: ประชากรในรัฐมากกว่าร้อยละ 12.2 พูดภาษาสเปนที่บ้านของตน (ค่าเฉลี่ยของสหรัฐอเมริกา)
สีฟ้า: ประชากรในรัฐมากกว่าร้อยละ 3 พูดภาษาสเปนที่บ้านของตน
อัตราการรู้ภาษาสเปนของประเทศต่าง ๆ ในสหภาพยุโรป
จอน เบิร์นธัล

| จอน เบิร์นธัล |
| --- | --- |
Bernthal at the 2017 San Diego Comic-Con International
เกิด: โจเนตัน เอ็ดเวิร์ด เบิร์นธัล  (1976-09-20) 20 กันยายน ค.ศ. 1976 (48 ปี) วอชิงตัน ดึ.ซี., สหรัฐอเมริกา
การศึกษา: Skidmore College Harvard University (GrDip)
อาชีพ: นักแสดง
ปีปฏิบัติงาน: 2002–ปัจจุบัน
คู่สมรส: Erin Angle (สมรส 2010)
บุตร: 3
ญาติ: Murray Bernthal (paternal grandfather) Adam Schlesinger (first cousin)
โจเนตัน เอ็ดเวิร์ด เบิร์นธัล  (เกิด 20 กันยายน 1976)  เป็นนักแสดงชาวอเมริกัน เขาเริ่มอาชีพของเขาในบทบาทตัวประกอบใน บรอดเวย์ บทรองตามซีรีส์ต่างๆ และเป็นแขกรับเชิญในรายการโทรทัศน์หลายรายการด้วยกัน ในปี 2010 เขาได้รับบทเป็น เชน วอลช์ ในซีรี่ส์เรื่อง The Walking Dead ซึ่งได้รับคำวิจารณ์ในแง่บวกและฉายแววโดดเด่น หลังจากนั้นเขาได้แสดงในบทรองและบทนำในภาพยนตร์ที่ได้รับการวิจารณ์มากมายทุกแง่ เช่น The Wolf of Wall Street ,มหึมาพิพิธภัณฑ์ ดับเบิ้ลมันส์ทะลุโลก, Baby Driver, Wind River และ Widows
ในปี 2015 เขาได้รับเลือกให้เป็น Frank Castle / Punisher ในซีรีย์เว็บ Netflix MCU ปรากฏตัวครั้งแรกในแดร์เดวิล ก่อนที่จะนำแสดงใน The Punisher (2017-2019) ซึ่งเป็นซีรีส์ของตัวเอง
สายเบเคอร์ลู

สายเบเคอร์ลู เป็นเส้นทางหนึ่งของรถไฟใต้ดินลอนดอน จากสถานีแฮร์โรวแอนด์เวลด์สโตนไปสถานีเอเลแฟนต์แอนด์แคสเสิล โดยเป็นเส้นทางวงกลม สีประจำเส้นทางคือสีน้ำตาล มีระยะทาง 14.5-ไมล์ (23.3-กิโลเมตร) 25 สถานี
คริสเปอร์

คริสเปอร์/แคสไนน์ (CRISPR/Cas9)
แผนภาพกลไกของคริสเปอร์เป็นการป้องกันตัวจากไวรัสในโพรแคริโอต
คริสเปอร์ (อังกฤษ: CRISPR) เป็นวงศ์ของลำดับดีเอ็นเอในแบคทีเรีย ซึ่งในลำดับมีส่วนของดีเอ็นเอ (DNA snippets) จากไวรัสที่เคยโจมตีแบคทีเรียนั้น แบคทีเรียใช้ส่วนเหล่านี้ในการตรวจหาและทำลายดีเอ็นเอจากไวรัสที่คล้ายกันในการโจมตีครั้งถัดไป ลำดับเหล่านี้ทำหน้าที่สำคัญในระบบภูมิคุ้มกันของแบคทีเรีย และเป็นพื้นฐานของเทคโนโลยีที่เรียกว่า คริสเปอร์/แคสไนน์ (อังกฤษ: CRISPR/Cas9) ที่สามารถใช้เปลี่ยนยีนภายในสิ่งมีชีวิต
ระบบคริสเปอร์/แคสเป็นระบบภูมิคุ้มกันโพรแคริโอตที่ช่วยในการต่อต้านส่วนประกอบทางพันธุกรรมแปลกปลอม เช่นเดียวกับที่อยู่ในพลาสมิด (plasmid) และ เฟจ (phages) ซึ่งเป็นภูมิคุ้มกันที่เกิดขึ้นภายหลัง (acquired immunity) อาร์เอ็นที่มีลำดับสเปสเซอร์ (spacer sequence) ช่วยโปรตีนแคส (CRISPR-associated, Cas) ในการจำแนกและตัดดีเอ็นเอจากภายนอก ขณะที่โปรตีนแคสอื่นที่นำโดยอาร์เอ็นเอตัดอาร์เอ็นเอจากภายนอก คริสเปอร์ถูกพบในประมาณ 40% ของจีโนมแบคทีเรียและใน 90% ของอาร์เคียที่ถูกหาลำดับดีเอ็นเอแล้ว
CRISPR ย่อมาจาก Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats ชื่อถูกตั้งก่อนจะรู้ที่มาและหน้าที่ของลำดับย่อยอินเตอร์สเปส (interspacing subsequence) ณ ตอนนั้น คริสเปอร์ถูกมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของดีเอ็นเอโพรแคริโอตที่มีลำดับเบสสั้น ๆ ที่เรียงตัวซ้ำ ๆ ลำดับซ้ำพาลินโดรม (palindromic repeat) เป็นลำดับนิวคลีโอไทด์ที่เหมือนกันเมื่ออ่านจากทั้งสองด้าน การซ้ำแต่ละครั้งตามด้วยดีเอ็นเอสเปสเซอร์จากการพบกับดีเอ็นเอภายนอกครั้งก่อน (เช่น ไวรัส หรือ พลาสมิด) ต่อจากลำดับคริสเปอร์ก็มีกลุ่มเล็ก ๆ ของยีนแคส (CRISPR-associated system, cas)
ระบบคริสเปอร์/แคสแบบง่ายที่เรียกว่าคริสเปอร์/แคสไนน์ถูกปรับแต่งเพื่อแก้ไขจีโนม จีโนมสามารถถูกตัดในตำแหน่งที่ต้องการ โดยการส่งแคสไนน์นิวคลีเอส (Cas9 nuclease) ประกอบกับไกด์อาร์เอ็นเอ (guide RNA, gRNA) เข้าไปในเซลล์ ทำให้สามารถกำจัดยีนที่มีอยู่หรือเพิ่มยีนใหม่เข้าไปได้ กลุ่มรวม Cas9-gRNA ทำหน้าที่เหมือน กลุ่มรวม CAS III crRNA บนแผนภาพด้านข้าง
เทคนิคการแก้ไขจีโนมคริสเปอร์/แคสมีศักยภาพในการนำไปประยุกต์ใช้ในหลายด้าน  รวมถึงทางการแพทย์ และทางการปรุงแต่งเมล็ดพืชทางเกษตร การใช้กลุ่มรวม CRISPR/Cas9-gRNA เพื่อแก้ไขจีโจม ถูกเลือกโดยสมาคมเพื่อความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์อเมริกัน (AAA) ให้เป็นการค้นพบครั้งใหญ่ใน พ.ศ. 2558 ข้อกังวลด้านชีวจริยธรรมถูกกล่าวถึงเกี่ยวกับความเป็นไปได้ในการใช้เทคนิคนี้เพื่อแก้ไขเซลล์สืบพันธุ์
ประวัติ

การค้นพบของกลุ่มดีเอ็นเอลำดับซ้ำเกิดขึ้นโดยอิสระในสามส่วนของโลก หนึ่งในการค้นพบครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ.​ 2530 ณ มหาวิทยาลัยโอซะกะในประเทศญี่ปุ่น นักวิจัย โยชิซุมิ อิชิโนะ (Yoshizumi Ishino) และคณะเผยแพร่ผลการทดลองเกี่ยวกับลำดับของยีนชื่อว่า "iap" และความเกี่ยวข้องกับ E. coli ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1990 ทำให้พวกเขาสามารถดำเนินงานวิจัยต่อและเพิ่มความเร็วของการหาลำดับด้วยเทคนิคที่เรียกว่าเมตาจีโนมิกส์ (metagenomics) พวกเขาสามารถเก็บตัวอย่างน้ำทะเลหรือดินและหาลำดับดีเอ็นเอในตัวอย่างนั้น
กลไก

ภูมิคุ้มกันคริสเปอร์-แคสเป็นกระบวนการทางธรรมชาติของแบคทีเรียและอาร์เคีย คริสเปอร์-แคสป้องกันการติดเชื้อเฟจ, คอนจูเกชัน (conjugation) และการแปลงพันธุ์ทางธรรมชาติ โดยการทำลายกรดนิวคลีอิกจากภายนอกที่เข้ามาในเซลล์
กลไก > การได้มาซึ่งสเปสเซอร์

เมื่อจุลินทรีย์ถูกบุกรุกโดยไวรัส ขั้นแรกของการตอบสนองของภูมิคุ้มกันคือการจับดีเอ็นเอของไวรัสและใส่เข้าไปในโลคัสคริสเปอร์ในรูปแบบของสเปสเซอร์ การที่ Cas1 และ Cas2 อยู่ในระบบภูมิคุ้มกันคริสเปอร์-แคสทั้งสองแบบ ชี้ว่าพวกมันมีส่วนในการได้มาซึ่งสเปสเซอร์ งานวิจัยการกลายพันธุ์ยืนยันสมมติฐานนี้ และแสดงว่าการนำยีน cas1 หรือ cas2 ออกทำให้ไม่สามารถจัดหาสเปสเซอร์ได้ ในขณะที่ไม่ส่งผลกระทบต่อการตอบสนองของภูมิคุ้มกันคริสเปอร์
โปรตีน Cas1 หลายโปรตีนถูกศึกษาลักษณะเฉพาะและหาโครงสร้าง โปรตีน Cas1 มีลำดับกรดอะมิโนหลากหลาย อย่างไรก็ตาม โครงสร้างผลึกมีลักษณะคล้ายกัน และโปรตีน Cas1 ที่ถูกทำให้บริสุทธิ์ทั้งหมดเป็นนิวคลีเอส/อินทีเกรสที่ต้องพึ่งธาตุโลหะ และจับกับดีเอ็นเอโดยไม่พึ่งกับลำดับ โปรตีน Cas2 ที่ถูกเลือกได้รับการศึกษาลักษณะเฉพาะ และพบว่าพวกมันแสดงกิจกรรมเอนโดริโบนิวคลีเอสเฉพาะต่อ ssRNA (สายเดี่ยว) หรือ dsDNA (สายคู่)
ในระบบไอ-อี ของ E. coli Cas1 และ Cas 2 จับกันเป็นกลุ่มรวมโดยสองส่วน (dimer) ของ Cas2 จับเข้ากับสองส่วนของ Cas1 ในกลุ่มรวมนี้ Cas2 มีหน้าที่เป็นโครงสร้างแบบไม่ใช้เอนไซม์ และจับกับชิ้นสายคู่ของดีเอ็นเอจากภายนอก ขณะที่ Cas1 จับกับด้านข้างของดีเอ็เอส่วนสายเดี่ยวและช่วยเร่งในการรวมเข้ากับแถวลำดับคริสเปอร์ สเปสเซอร์ใหม่ถูกเพิ่มในส่วนเริ่มของคริสเปอร์ต่อจากลำดับนำ (leader sequence) ทำให้เป็นการบันทึกการติดเชื้อไวรัสตามลำดับเวลา
กลไก > การได้มาซึ่งสเปสเซอร์ > โมทีฟติดกับโปรโตสเปสเซอร์

การวิเคราะห์ทางชีวสารสนเทศศาสตร์บริเวณจีโนมเฟจที่ถูกตัดเป็นสเปสเซอร์ (เรียกว่าโปรโตสเปสเซอร์, protospacer) ชี้ว่าไม่ได้เป็นการเลือกอย่างสุ่ม ทว่าถูกพบติดกับลำดับดีเอ็นเอสั้น ๆ (3 – 5 คู่เบส) ที่เรียกว่า protospacer adjacent motifs หรือ แพม (PAM) การวิเคราะห์ของระบบคริสเปอร์-แคสแสดงว่าลำดับแพมมีความสำคัญสำหรับระบบแบบที่ 1 (type I) และแบบที่ 2 (type II) ทว่าไม่สำคัญในแบบที่ 3 (type III) ระหว่างการได้มาซึ่งสเปสเซอร์ ในระบบแบบที่ 1 และ 2 โปรโตสเปสเซอร์ถูกตัดบนตำแหน่งติดกับลำดับแพม โดยอีกด้านหนึ่งของสเปสเซอร์ถูกตัดโดย ruler mechanism ทำให้ขนาดของสเปสเซอร์ใกล้เคียงกันในแถวลำดับคริสเปอร์ การอนุรักษ์ลำดับแพมแตกต่างกันไปในคริสเปอร์-แคสแต่ละระบบและอาจเชื่อมโยงกับ Cas1 และลำดับนำ (leader sequence)
สเปสเซอร์ใหม่ถูกเพิ่มเข้าไปในแถวลำดับคริสเปอร์โดยมีทิศทางที่แน่นอน มักเลือกที่จะ แต่ไม่เพียงแต่ ติดกับลำดับนำ การวิเคราห์ของระบบไอ-อีจาก E. coli แสดงว่าลำดับซ้ำแรกติดกับลำดับนำถูกคัดลอก โดยมี สเปสเซอร์ใหม่ที่พึ่งได้มาแทรกระหว่างลำดับซ้ำแรกและสอง
ลำดับแพมน่าจะมีความสำคัญระหว่างการแทรกสเปสเซอร์ในระบบไอ-อี ลำดับนั้นมีส่วนประกอบของนิวคลีโอไทด์ท้ายที่ถูกคงไว้ติดกับนิวคลีโอไทด์แรกของโปรโตสเปสเซอร์ นิวครีโอไทด์นี้กลายเป็นเบสสุดท้ายของลำดับซ้ำโดยตรง (direct repeat) ชิ้นแรก สิ่งนี้ชี้ว่ากลไกการได้มาซึ่งสเปสเซอร์ทำให้เกิดส่วนยื่นสายเดี่ยวในตำแหน่งรองท้ายของลำดับซ้ำโดยตรงและลำดับแพมระหว่างการแทรกสเปสเซอร์ อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกแบบของคริสเปอร์-แคสจะใช้กลไกนี้ ด้วยความที่แพมในสิ่งมีชีวิตอื่นไม่แสดงการคงไว้ของตำแหน่งสุดท้ายในระดับเท่ากัน เป็นไปได้ว่าระบบเหล่านี้ทำให้เกิดปลายทู่ที่ไม่มีส่วนยื่นออกมาตรงส่วนท้ายของลำดับซ้ำโดยตรงและโปรโตสเปสเซอร์ระหว่างการได้มาซี่งสเปสเซอร์
การประยุกต์

ภายใน พ.ศ. 2557 มีงานวิจัยกว่า 1,000 งานที่กล่าวถึงคริสเปอร์ถูกตีพิมพ์ เทคโนโลยีถูกใช้เพื่อหยุดยั้งการปฏิบัติงานของยีนในเซลล์ไลน์มนุษย์และในเซลล์, เพื่อศึกษา Candida albicans, เพื่อปรับแต่งยีสต์เพื่อผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพ และเพื่อปรับแต่งพันธุกรรมของสายพันธุ์พืช คริสเปอร์ยังสามารถถูกใช้เพื่อเปลี่ยนยุงให้ไม่สามารถถ่ายทอดโรค เช่น มาลาเรีย
การประเมินคำอ้างใหม่สำหรับความสัมพันธ์ระหว่างยีนกับโรคบนฐานของคริสเปอร์นำไปสู้การค้นพบความผิดปกติที่อาจมีความสำคัญ
การประยุกต์ > พันธุวิศวกรรม

การแก้ไขจีโนมโดยคริสเปอร์/แคสไนน์ใช้ระบบคริสเปอร์แบบที่ 2 โดยใช้ Cas9, crRNA, tracrRNA และอาจใช้ร่วมกับส่วนของต้นแบบการซ่อมแซมดีเอ็นเอเพื่อช่วยในการเชื่อมต่อชิ้นส่วนโครโมโซมที่ไม่ใช่คู่ของมันเอง (non-homologous end joining, NHEJ) หรือ homology directed repair (HDR) ในการแก้ไขจีโนม
การประยุกต์ > พันธุวิศวกรรม > ส่วนประกอบหลัก

| ส่วรประกอบ | หน้าที่ |
| --- | --- |
crRNA: มีไกด์อาร์เอ็นเอซึ่งหาที่ตั้งของดีเอ็นเอของโฮสต์พร้อมกับตำแหน่ที่จับกับ tracrRNA (มักอยู่ในรูปห่วง, hairpin loop) เกิดเป็นกลุ่มรวมพร้อมปฏิบัติการ
tracrRNA: จับกับ crRNA และเกิดเป็นกลุ่มรวมพร้อมปฏิบัติการ
sgRNA: ย่อมาจาก Single guide RNAs เป็นการรวมกันของอาร์เอ็นเอประกอบด้วย tracrRNA และ crRNA อย่างน้อยหนึ่งชิ้น
Cas9: โปรตีนที่รูปแบบพร้อมปฏิบัติการสามารถปรับแต่งดีเอ็นเอได้ มีหลายรูปแบบที่มีหน้าที่แตกต่างกัน (เช่น การตัดสายเดี่ยว การตัดสายคู่ การจับกับดีเอ็นเอ) เป็นผลจากหน้าที่ของ Cas9 ในการรู้จำตำแหน่งดีเอ็นเอ
ต้นแบบการซ่อมแซม (repair template): ดีเอ็นเอที่นำกระบวนการซ่อมแซมเซลทำให้สามารถแทรกลำดับดีเอ็นเอเฉพาะได้
คริสเปอร์/แคสไนน์มักใช้พลาสมิดเพื่อบุกรุก (transfect) เซลล์เป้าหมาย ส่วนประกอบหลักของพลาสมิดแสดงอยู่ในรูปทางขวา เริ่มจากการออกแบบ crRNA สำหรับการประยุกต์ใช้แต่ละครั้งด้วยความที่สิ่งนี้เป็นลำดับที่ Cas9 ใช้เพื่อระบุและจับโดยตรงกับดีเอ็นเอของเซลล์ crDNA ต้องจับกับที่ซึ่งต้องการแก้ไขเท่านั้น ต้นแบบการซ่อมแซมถูกออกแบบสำหรับการใช้แต่ละครั้งด้วยความที่ต้องทับซ้อนกับด้านใดด้านหนึ่งที่ถูกตัดและต้องเป็นรหัสสำหรับการแทรกลำดับ
crRNAs และ tracrRNA หลายชิ้นสามารถบรรจุเข้าด้วยกันเพื่อสร้าง single-guide RNA (sgRNA)  โดยสามารถนำ sgRNA นี้ไปต่อกับยีน Cas9 ในพลาสมิดเพื่อบุกรุกเข้าสู่เซลล์