stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ทศศีล
ศีล 10 ข้อ

เว้นจากทำลายชีวิต
เว้นจากถือเอาของที่เขามิได้ให้
เว้นจากประพฤติผิดพรหมจรรย์ คือเว้นจากร่วมประเวณี
เว้นจากพูดเท็จ
เว้นจากของเมา คือ สุราเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท
เว้นจากบริโภคอาหารในเวลาวิกาล คือเวลาตั้งแต่เลยเที่ยงขึ้นไปจนถึงขึ้นเช้าวันใหม่
เว้นจากฟ้อนรำ ขับร้อง ฯลฯ
เว้นจากการทัดทรงดอกไม้ ฯลฯ
เว้นจากที่นอนอันสูงใหญ่ ฯลฯ
เว้นจากการรับทองและเงิน
ศีล 10 นี้ ประกอบด้วยศีล 5 ข้อแรกเป็นของฆราวาส   สำหรับผู้ครองเรือน ส่วนศีล 10 เป็นข้อปฏิบัติของสามเณร สามเณรี และสิกขมานา (ผู้ที่ขอบวชเป็นภิกษุณี ซึ่งต้องบวชเป็นสามเณรี และไม่ผิดศีลข้อ 1 2 3 4 5 6 เป็นเวลาถึง 2 ปีโดยไม่ขาดศีลทั้ง 6 ข้อโดยไม่ขาดเลย แต่ข้อ 7 8 9 10 ขาดได้บ้าง) รวมทั้งเป็นข้อปฏิบัติของ สมณะนักบวชนอกพระศาสนา (หนึ่งในเทวทูต 4) ก็ถือศีล 10 มาก่อน เป็นศีลขั้นต่ำของพระอรหันต์ เพราะพระอรหันต์ทั้งหลายมีปกติไม่ผิดศีลข้อ 1 ถึงข้อ 9 ตลอดชีวิต และมีปกติรักษาศีลข้อ 10 เป็นธรรมชาติ
ศีล

ศีล (สันสกฤต: शील, śīla) หรือ สีล (บาลี: सील, sīla) คือข้อปฏิบัติตนขั้นพื้นฐานในทางพระพุทธศาสนา เพื่อควบคุมความประพฤติทางกายและวาจาให้ตั้งอยู่ในความดีงามมีความปกติสุข เพื่อให้เป็นกติกาข้อห้ามที่ใช้แก้ปัญหาขั้นพื้นฐาน 5 ปัญหาหลัก  ซึ่งทำให้เกิดความสงบสุข และ ไม่มีการเบียดเบียนซึ่งกันและกันในสังคม
ประโยชน์ของศีลในขั้นพื้นฐานคือทำให้กาย วาจา ใจ  สงบไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น ทำให้สามารถที่จะทำให้จิตสงบได้ง่ายในการทำสมาธิ ในระดับของบรรพชิต ศีลจะมีจำนวนมาก เพื่อกำกับให้พระภิกษุสงฆ์สามเณรสามารถครองตนในสมณภาวะได้อย่างสมบูรณ์ และเอื้อต่อการประพฤติพรหมจรรย์ในขั้นสูงต่อไปได้
ความหมายของศีลนั้นแปลได้หลายความหมาย โดยศัพท์แปลว่า ความปกติของกายและวาจา กล่าวคือความปกติตามระเบียบวินัย, ปกติมารยาทที่สะอาดปราศจากโทษ, ข้อปฏิบัติในการเว้นจากความชั่ว, ข้อปฏิบัติในการฝึกหัดกายวาจาให้ดียิ่งขึ้น, ความสุจริตทางกายวาจาและอาชีพ และยังมักใช้เป็นคำเรียกอย่างง่ายสำหรับคำว่า "อธิศีลสิกขา" อันได้แก่ข้อปฏิบัติขั้นต้นเพื่อการฝึกตนในทางพระพุทธศาสนาด้วย
ระดับของศีลในทางพระพุทธศาสนา

ศีล แบ่งเป็น 3 ระดับ คือ จุลศีล (ศีลอย่างน้อย) ได้แก่ คหัฏฐศีลทั้ง 2 คือ ศีล 5 และอาชีวัฏฐมกศีล มัชฌิมศีล (ศีลอย่างกลาง) ได้แก่ บรรพชาศีลทั้ง 2 คือได้แก่อัฏฐศีล และทสศีล มหาศีล (ศีลอย่างสูง) ได้แก่ อุปสมบททั้ง 2 คือ ภิกษุณีวินัย และภิกษุวินัย
ปัญจศีล (ศีล 5) หรือเรียกว่า นิจจศีล (คือถือเนืองนิจ)
อาชีวัฏฐมกศีล
อัฏฐศีล (ศีล 8) หรือเรียกว่าอุโบสถศีล (ศีลอุโบสถ)
ทสศีล (ศีล 10)
ภิกษุณีวินัย (ศีล 311 ถ้าเป็นฝั่งมหายานอาจมี 348 ข้อ)
ภิกษุวินัย (ศีล 227 ถ้าเป็นฝั่งมหายานอาจถือ 250 ข้อ)
ระดับแห่งศีลที่ต่างกัน เพราะระดับของสัมมาอาชีวะต่างกัน กล่าวคือ ระดับของศีลคือระดับขั้นของการใช้ปัจจัยบริโภค เท่าที่จำเป็นในการดำเนินชีวิต
ศีล 5 คือเสพโดยไม่เบียดเบียน
อาชีวัฏฐมกศีล แสวงหาทรัพย์อย่างไม่เป็นเหตุให้ผู้อื่นเดือดร้อนจากการแสวงหาทรัพย์นั้น
อุโบสถศีล คือ การไม่เสพกามคุณ เพราะมนุษย์ไม่เสพกามคุณ ก็ไม่เสียชีวิตเพราะอดตาย
ทสศีล คือ การดำรงชีวิต อย่างนักบวชแท้จริง คือไม่สะสมลาภมีเงินและทอง ดุจฆราวาส แต่ดำรงชีวิตได้ด้วยการขอ อันเป็นเหตุให้ระวังการปฏิพฤติให้ดี ให้สมกับที่ชาวบ้านให้
ภิกษุณีวินัย และ ภิกษุวินัย คือการดำรงค์ชีวิตที่ประหยัด เหมาะสม คุ้มค่า ไม่เดือดร้อนทายกผู้ให้ รักษาปัจจัยที่ทายกให้แล้ว พอเพียงเท่าที่มี มีระเบียบที่ไม่หนักใจผู้ให้
ธุดงค์ แม้จะไม่จัดเป็นศีลหรือวินัย เพราะไม่ใช่สิ่งที่พระพุทธองค์ทรงบังคับให้ทำ แต่ก็ไม่ทรงห้าม เพราะเป็นสิ่งที่ปฏิบัติได้ยากและลำบาก ทรงสรรเสริญผู้ปฏิบัติ จัดเป็นการควบคุมการใช้ปัจจัยสี่งที่อุกฤตที่สุด
จำรัส เศวตาภรณ์

| จำรัส เศวตาภรณ์ |
| --- | --- |
รู้จักในชื่อ: จ๋าย
เกิด: 9 ธันวาคม พ.ศ. 2498 (68 ปี)
แนวเพลง: เพลงสตริง, เพลงประกอบภาพยนตร์, เพลงบำบัด
อาชีพ: นักแต่งเพลง นักดนตรี นักร้อง
เครื่องดนตรี: เปียโน, คีย์บอร์ด, กีตาร์
อดีตสมาชิก: แกรนด์เอ็กซ์

เว็บไซต์: เว็บไซต์กรีนมิวสิก
จำรัส เศวตาภรณ์ (ชื่อเล่น: จ๋าย, เกิด 9 ธันวาคม พ.ศ. 2498) เป็นนักดนตรี นักแต่งเพลงชาวไทย และอดีตสมาชิกวงแกรนด์เอ็กซ์ มีชื่อเสียงจากงานเพลงประกอบภาพยนตร์ไทย สารคดี และ พระราชพิธีเสด็จออกมหาสมาคม  เกิดเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2498 ที่ กรุงเทพมหานคร ฝั่งธนบุรี เรียนชั้นประถมที่ โรงเรียนดรุณวิทย์วิทยา (ปัจจุบันเลิกกิจการ) มัธยมที่ โรงเรียนอำนวยศิลป์พระนคร จบการศึกษาระดับปริญญาตรีจาก คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ประวัติ

จำรัส เริ่มเล่นดนตรีขณะเรียนในระดับมัธยมศึกษา โดยเล่นและร้องเพลงตามห้องอาหาร ไนท์คลับ จนกระทั่งเป็นสมาชิกวงแกรนด์เอ็กซ์ ในตำแหน่ง กีตาร์ และ นักร้องนำ จากการชักชวนของ ทนงศักดิ์ อาภรณ์ศิริโดยออกผลงานซิงเกิล "คู่นก" และอัลบั้ม ลูกทุ่งดิสโก้ ชุด 1-2 ก่อนจะเปลี่ยนให้ ดนุพล แก้วกาญจน์ ทำหน้าที่แทน
ภายหลังลาออกจากแกรนด์เอ็กซ์ จำรัสได้ร่วมงานกับวง เดอะ เรดิโอ โดยออกอัลบั้มเพลงชุด "นกเจ้าโผบิน" จนมีชื่อเสียงโด่งดัง กระทั่งในปี พ.ศ. 2528 ได้เริ่มเข้าสู่วงการภาพยนตร์ไทย โดยรับหน้าที่ทำดนตรีประกอบภาพยนตร์กว่าร้อยเรื่อง ของผู้กำกับภาพยนตร์ต่าง ๆ เช่น มานพ อุดมเดช, เชิด ทรงศรี, หม่อมหลวงพันธุ์เทวนพ เทวกุล โดยเฉพาะภาพยนตร์เรื่อง "นางนวล" ได้รับรางวัลดนตรีประกอบภาพยนตร์ยอดเยี่ยมเอเชียแปซิฟิก ประจำปี พ.ศ. 2530 และมีเพลงร้องที่เป็นที่รู้จักในช่วงทำดนตรีประกอบภาพยนตร์ คือ "น้ำเซาะทราย"
ต่อมา จำรัสเริ่มผลิตผลงานเพลงบรรเลงในลักษณะ "ดนตรีบำบัด" (Spa Music) ที่ได้ซึมซับเอาบรรยากาศความงดงามของชีวิต และปรัชญาแห่งสายน้ำมาตั้งแต่วัยเยาว์ มาถ่ายทอดเป็นบทเพลงต่างๆ โดยวางจำหน่ายตามห้างสรรพสินค้าชั้นนำทั่วไป และยังมีการทำเพลงส่งเสริมพระพุทธศาสนาอีกด้วย
ในปี พ.ศ. 2549 เพลงบรรเลง "การเดินทางของใจที่เที่ยงแท้" (Journey on the earth) ซึ่งอยู่ในอัลบั้ม "นิพพาน" (Nirvana) ได้ถูกใช้เป็นเพลงประกอบการถ่ายทอดสด พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ เสด็จออกมหาสมาคม ณ สีหบัญชร พระที่นั่งอนันตสมาคม พระราชวังดุสิตในโอกาสทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน โดย โทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย  และอีกครั้งหนึ่งในโอกาสทรงเจริญพระชนมพรรษา 85 พรรษา เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2555
ปัจจุบัน จำรัสยังคงทำงานด้านดนตรี โดยได้กลับมาทำดนตรีประกอบภาพยนตร์เรื่อง "ชั่วฟ้าดินสลาย" แต่ไม่ได้รับทำงานเพลงให้กับศิลปินนักร้องสังกัดค่ายเพลงใด ๆ เลย
ผลงาน > อัลบั้มเพลง

แกรนด์เอ็กซ์
Single คู่นก (2520)
ลูกทุ่งดิสโก้ ชุดที่ 1 (2522)
บันทึกการแสดงสดที่แมนฮัตตันคลับ (2523)
ลูกทุ่งดิสโก้ ชุดที่ 2 (2523)
เดอะเรดิโอ
“นกเจ้าโผบิน" (2525)
“หยาดฝน" (2526)
“บทเพลงและความฝัน" (2527)
จำรัส เศวตาภรณ์
ละครฝัน-น้ำเซาะทราย (2529)
แล้วแต่จะนึก..บันทึกไว้ด้วยใจ  (2531)
บันทึกหลังฉาก (2537)
เพลงบรรเลง
ในห้วงภวังค์
เช้าวันใหม่ Morning
ฤดูกาลแห่งชีวิต Season of life
เสียงเพรียกจากสายลม Whisper of the wind
เพลงใบไม้ Song of leaf
บทเพลงแห่งลุ่มน้ำเจ้าพระยา Music of the Chaophraya river
เปียโนในสวน Piano in the garden
เนรัญชรา The Naerunchara river
นิพพาน Nirvana
ฯลฯ
ผลงาน > เพลงประกอบภาพยนตร์

ซึมน้อยหน่อยกะล่อนมากหน่อย (2528)
ข้างหลังภาพ (2528)
หย่าเพราะมีชู้ (2528)
โปรดทราบคิดถึงมาก (2529)
น้ำเซาะทราย (2529)
ปลื้ม (2529)
เกมมหาโชค (2529)
ขบวนการคนใช้ (2529)
หัวใจเดียวกัน (2529)
คำมั่นสัญญา (2530)
เหยื่อ (2530)
พลอยทะเล (2530)
กว่าจะรู้เดียงสา (2530)
สายน้ำไม่ไหลกลับ (2530)
ฉันรักผัวเขา (2530)
นางนวล (2530)
ฉันผู้ชายนะยะ (2530)
พี่เลี้ยง (2531)
ครั้งเดียวก็เกินพอ (2531)
คู่กรรม (2531)
อุบัติโหด (2531)
ทองประกายแสด (2531)
กลิ่นสีและกาวแป้ง (2531)
เทวดาตกสวรรค์ (2532)
ปุกปุย (2533)
ทวิภพ (2533)
ความรักไม่มีชื่อ (2533)
ฉลุย โครงการ 2 (2533)
กะโหลกบางตายช้า กะโหลกหนาตายก่อน (2534)
แชะ แชะ แชะ เจอแจ๋วแหวว (2534)
นายซีอุย แซ่อึ้ง (2534)
สยึ๋มกึ๋ย (2534)
ไอ้คุณผี (2534)
เพียงเรามีเรา (2535)
ฝากฝันไว้เดี๋ยวจะเลี้ยวมาเอา (2535)
บุญตั้งไข่ (2535)
สะแด่วแห้ว (2535)
โตแล้วต้องโต๋ (2535)
สมศรี 422 อาร์ (2535)
โจ๋ไม่โจ๋หัวใจให้โจ๋(2535)
ปีหนึ่งเพื่อนกันและวันอัศจรรย์ของผม (2536)
สมศรี โปรแกรม B ปีนี้ 2 ขวบ (2536)
เพื่อนซื่อพาก๊อง (2536)
บันทึกจากลูกผู้ชาย (2537)
อำแดงเหมือนกับนายริด (2537)
ม.6/2 ห้องครูวารี (2537)
โลกทั้งใบให้นายคนเดียว (2538)
สมศรี 422 R โปรแกรม D ปีนี้มีน้อง (2538)
กึ๋ยทู สยึ๋มกึ๋ย 2 (2538)
บินแหลก (2538)
สติแตกสุดขั้วโลก (2538)
เพื่อนกันเฉพาะวันหยุด (2539)
ม.6/2 ห้องครูวารี เทอม 2 (2539)
ดอกไม้ ไนน์มา กับขาหมู (2539)
คู่กรรม 2 (2539)
เรือนมยุรา (2539)
ฝันติดไฟหัวใจติดดิน (2540)
เพื่อเพื่อน เพื่อฝัน เพื่อวันเกียรติยศ (2540)
ยุกยิกหัวใจหยิกกัน (2540)
แตก 4 รัก โลภ โกรธ เลว (2542)
ข้างหลังภาพ (2544)
โก๋หลังวัง (2545)
ชั่วฟ้าดินสลาย (2553)
ผลงาน > คอนเสิร์ต

คอนเสิร์ต GREEN CONCERT #18 THE LOST LOVE SONGS ร้อยเพลงรัก..ที่หายไป (29-30 สิงหาคม 2558)
คอนเสิร์ต รวมน้ำใจ เพื่อพี่ใหญ่ วงปะการัง (27 เมษายน 2560)
ผลงาน > หนังสือ

Memmory Song Book Vol.1
เพลงประทับใจ ฉบับที่2 รวมเพลงยอดนิยมยุค '70 - '90
เมโมรี่ ซองบุ๊ค ฉบับที่ 5
The Piano Vol.4
โน้ตคีย์บอร์ด สเปเชียล
ผลงาน > ผลงานแสดงภาพยนตร์

รักใคร่ (2530)
ข้างหลังภาพ (2544)
ลั่วเฉิน

จิตรกรรมเทพธิดาแห่งแม่น้ำลั่ว, รังสรรค์โดย จิตรกร เหรินจง (1823–1857)
ลั่วเฉิน (จีน: 洛神; แปลตรงตัว: "เจ้าแม่แห่งแม่น้ำลั่ว") เป็นเทพนารีผู้พิทักษ์และรักษาแม่น้ำลั่ว ซึ่งมีชื่อเสียงในวรรณคดีและนิทานพื้นบ้านของจีน นางเป็นเทพีที่มีชื่อเสียงอย่างมากจากบทกวี "ลั่วเฉินฟู่ [zh]" (Chinese: 洛神賦; pinyin: Luòshén fù, หมายถึง บทกวีแห่งเทพธิดาแม่น้ำลั่ว) ซึ่งประพันธ์โดยโจสิด กวีชื่อดังจากยุคสามก๊กของจีนโบราณ เทพปกรณัมเรื่องเทวสตรีแห่งแม่น้ำลั่วนี้ได้รับการดัดแปลงและเสริมจินตนาการในรูปแบบต่างๆต่างๆของศิลปะและวรรณกรรม ตามประวัติศาสตร์จีนเรื่อยมา และนางได้กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งความงามและความรักที่ไม่อาจบรรลุได้สมประสงค์ในวัฒนธรรมจีน
หิ่งห้อย

| หิ่งห้อย |
| --- | --- |

ชนิด Lampyris noctiluca

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Arthropoda
ชั้น:: Insecta
อันดับ:: Coleoptera
อันดับย่อย:: Polyphaga
อันดับฐาน:: Elateriformia
วงศ์ใหญ่:: Elateroidea
วงศ์:: Lampyridae Latreille, 1817

วงศ์ย่อย
 Amydetinae  Cyphonocerinae  Lampyrinae   Luciolinae    Ototretadilinae   Ototretinae   Photurinae  Pterotinae 
หิ่งห้อย หรือ ทิ้งถ่วง เป็นแมลงปีกแข็งหลายชนิดหลายสกุลในวงศ์ Lampyridae ในอันดับ Coleoptera ทั่วทั้งโลกมีหิ่งห้อยประมาณ 2,000 ชนิด หิ่งห้อยกะพริบแสงเพื่อการผสมพันธุ์และสื่อสารซึ่งกันและกัน หรือส่งสัญญาณการป้องกันตัวจากสัตว์นักล่า แสงที่หิ่งห้อยสร้างเป็น "แสงเย็น" โดยทั่วไปจากช่องท้องส่วนล่างอาจเป็นสีเหลืองสีเขียวหรือสีแดงซีด ตำแหน่งของอวัยวะแสงยังแตกต่างกันไปในแต่ละชนิด และเพศของหิ่งห้อยชนิดเดียวกัน
หิ่งห้อยพบได้ในเขตหนาว เขตอบอุ่นและเขตร้อน (ยกเว้นเขตขั้วโลกและกึ่งขั้วโลก) พบมากในหนองน้ำ ป่าโกงกาง หรือป่าริมธารน้ำ ซึ่งมีแหล่งอาหารมากมายสำหรับหิ่งห้อยระยะตัวอ่อน
ลักษณะทางชีววิทยา

หิ่งห้อยตัวเต็มวัยเพศผู้มีปีก ส่วนเพศเมียมีทั้งมีปีกและไม่มีปีก บางชนิดมีปีกสั้นมาก (Brachypterous) ชนิดที่ไม่มีปีกรูปร่างลักษณะคล้ายตัวหนอน หนอนของหิ่งห้อยเป็นตัวห้ำกินหอยฝาเดียว ไส้เดือน กิ้งกือ และแมลงตัวเล็ก ๆ เป็นอาหาร หิ่งห้อยมีลักษณะเด่น คือสามารถทำแสงได้ทั้งระยะหนอน ดักแด้ และตัวเต็มวัย ส่วนระยะไข่ทำแสงได้เฉพาะบางชนิดเท่านั้น
ขนาดของหิ่งห้อยนั้นมีลำตัวยาวตั้งแต่ 2–25 มิลลิเมตร ลำตัวเป็นรูปทรงกระบอก
หัว มีสีดำ หรือแถบสีอื่นปน เช่น เหลืองปนน้ำตาล และแดง มีตาโตสีดำ 1 คู่ หนวด 2 ข้างสีดำ
อก ส่วนใหญ่มีลักษณะกว้างออกทางด้านข้างเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า บางชนิดมีอกขยายใหญ่คลุมส่วนหัวเอาไว้มองไม่เห็นส่วนหัวเมื่อมองลงมาทางด้านบน
ปีก คลุมท้องมิด มองไม่เห็นอวัยวะส่วนท้อง ปีกของหิ่งห้อยมี 2 ปีก ปีกบนมีลักษณะ ทึบแสงและไม่แข็งมาก ปีกล่างมีลักษณะบางใสสีดำหรือสีชา สีของปีกมีลักษณะแตกต่างกันตามชนิด หิ่งห้อยตัวเมียบางชนิดมีลำตัวยาวคล้ายหนอนมีปีกสั้นมาก หรือไม่มี
ท้อง ปล้องท้องตัวผู้มีปล้องท้องจำนวน 6 ปล้อง โดยท้องปล้องที่ 5 และ 6 เป็นที่ตั้งอวัยวะทำแสง ตัวเมียมีปล้องท้อง 7 ปล้อง โดยท้องปล้องที่ 5 หรือ 5 - 7 เป็นที่ตั้งอวัยวะทำแสง อวัยวะทำแสงมีสีขาวหรือขาวครีม
ขา มี 6 ขา ขาเป็นข้อ 3 ข้อ ปลายขาของหิ่งห้อย จะเป็นขอเหนี่ยวไว้ยึดเกาะต้นไม้ใบไม้
วงจรชีวิต

หิ่งห้อยเป็นแมลงที่มีวัฏจักรชีวิตประกอบด้วย 4 ระยะ เมื่อผสมพันธุ์แล้วจะวางไข่ฟองเดี่ยวตามดิน หรือที่ชื้นแฉะ ใบพืชน้ำ ไข่ใช้เวลา 4–12 วัน จึงฟักเป็นตัว ซึ่งช่วงตัวหนอนใช้เวลานานถึง 4–5 เดือน จากนั้นเจริญเติบโตและผ่านการลอกคราบขณะที่เป็นตัวหนอน 6–8 ระยะ จนกระทั่งเข้าดักแด้ และลอกคราบออกเป็นตัวเต็มวัย ช่วงโตเต็มวัยมีอายุประมาณ 20–30 วันเท่านั้น ซึ่งช่วงเวลาสำคัญเพื่อหาคู่ผสมพันธุ์เท่านั้น
หิ่งห้อยมีรอบวงจรชีวิตอยู่ 3–12 เดือน แล้วแต่ละชนิด โดยทั่วไปเฉลี่ยประมาณ 5–6 เดือน หิ่งห้อยบกบางชนิดมีวงจรชีวิตนานถึง 1 ปี ในขณะที่หิ่งห้อยน้ำส่วนใหญ่มีวงจรชีวิตที่สั้นกว่า
นิเวศวิทยา

หิ่งห้อย มักจะออกหากินในเวลากลางคืน และหลบซ่อนตัวในเวลากลางวัน ส่วนใหญ่แบ่งเป็น 3 กลุ่มคือ หิ่งห้อยบกอาศัยอยู่ตามพุ่มไม้ หรือตามพื้นที่ชุ่มชื้นใกล้หนองน้ำ หิ่งห้อยน้ำจืด อาศัยตามแหล่งน้ำ หรือลำธารที่มีน้ำสะอาดและเป็นน้ำนิ่ง เช่น หนอง บ่อ ท้องร่องสวน คลอง และหิ่งห้อยน้ำกร่อยอาศัยตามบริเวณป่าชายเลน ชายฝั่งทะเล ปากแม่น้ำที่มีพื้นที่ชายเลน ในระยะตัวเต็มวัยหิ่งห้อยมักเกาะอยู่ตามต้นลำพู และต้นลำแพน โพทะเล ต้นจาก ต้นแสม ต้นสาคู และต้นเหงือกปลาหมอ โดยเฉพาะในป่าชายเลนที่มีแหล่งอาหารสมบูรณ์
หิ่งห้อย นับว่าเป็นแมลงที่มีคุณลักษณะพิเศษ คือสามารถบ่งชี้ถึงความอุดมสมบูรณ์และสมดุลของธรรมชาติได้ โดยเฉพาะมีคุณสมบัติที่สามารถใช้เป็น “ตัวห้ำ” ในการควบคุมศัตรูพืชตามหลักการทางชีวภาพ เป็นประโยชน์อย่างยิ่งแก่การเกษตรกรรม ซึ่งเป็นพื้นฐานวัฒนธรรมของคนไทย
หิ่งห้อยในระยะที่เป็นตัวหนอนจะกินหอยเล็ก ๆ เป็นอาหาร ซึ่งหอยเหล่านั้นเป็นพาหะนำโรคหลายชนิดมาสู่มนุษย์และสัตว์ เช่น โรคพยาธิใบไม้ในลำไส้ โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ เป็นต้น นอกจากนั้น หิ่งห้อย ยังเป็นตัวห้ำ ทำลายหอยเชอรี่ ซึ่งเป็นศัตรูสำคัญกัดกินทำลายต้นข้าวในระยะลงกล้าและระยะปักดำใหม่ ๆ หิ่งห้อยจึงเป็นแมลงที่มีความสำคัญทั้งในด้านการสาธารณสุขและการเกษตร
อาหารของหิ่งห้อยแตกต่างกันไปตามชนิดของหิ่งห้อยนอกจากกินหอยแล้ว ยังกินกิ้งกือ ไส้เดือน และตัวอ่อนแมลงตัวเล็ก ๆ เป็นอาหารอีกด้วย ส่วนในระยะโตเต็มวัยหิ่งห้อยจะอาศัยกินเฉพาะน้ำค้าง หรือน้ำหวานจากเกสรดอกไม้
นิเวศวิทยา > หิ่งห้อยกับต้นลำพู

การที่หิ่งห้อยชอบเกาะกับต้นลำพู สันนิษฐานว่าใบลำพูมีความอ่อนนุ่ม มีสีเขียวอ่อน และมีขนาดเล็ก ทำให้หิ่งห้อยตัวเมียมองเห็นแสงได้ง่าย แต่พันธุ์ไม้อื่น ๆ หิ่งห้อยก็เกาะเช่นเดียวกัน โดยเฉพาะต้นที่อยู่โดดเดี่ยวจะมาเกาะกันมาก เช่นบริเวณป่าชายเลนบ้านท่าสอน อ.ขลุง จ.จันทบุรี พบว่าหิ่งห้อยพากันมาเกาะบนต้นโกงกางใบเล็กจำนวนมาก
นอกจากนี้ยังมีผู้ตั้งข้อสังเกตว่า สาเหตุที่หิ่งห้อยชอบเกาะอยู่ตามต้นไม้ในป่าชายเลน อาจมีปัจจัยจาก มีหอยบางชนิดที่เป็นอาหารของหิ่งห้อยอาศัยอยู่บริเวณโคนต้นเหล่านี้เป็นจำนวนมาก และน้ำที่ค่อนข้างนิ่งจากรากต้นไม้ที่ยาวและซ้อนหลายชั้นช่วยการซับแรงคลื่น
หิ่งห้อยในประเทศไทย

หิ่งห้อยที่พบในประเทศไทยส่วนใหญ่เป็นหิ่งห้อย 2 ชนิด คือ Luciola brahmina ซึ่งตัวอ่อนอาศัยอยู่บริเวณน้ำจืด หรือเรียกว่าหิ่งห้อยบก และ Pteroptyx malaccae ซึ่งตัวอ่อนอาศัยอยู่บริเวณป่าชายเลน และฝั่งแม่น้ำที่น้ำทะเลท่วมถึง หรือเรียกว่าเป็นหิ่งห้อยน้ำกร่อย
สันนิษฐานว่าในอดีตกรุงเทพมหานครมีต้นลำพูอยู่มากริมแม่น้ำเจ้าพระยาไปจนถึงคลองบางกอกน้อย โดยเฉพาะย่านบางลำพูซึ่งเป็นที่ราบลุ่มต่ำเหมาะแก่การเติบโตของไม้ที่ทนน้ำท่วมขังอย่างต้นลำพู ต่อมาเมื่อขุดลอกคลองเพื่อขยายพระนครในปี พ.ศ. 2326 คลองบางลำพูจึงเป็นส่วนหนึ่งของ คลองรอบกรุงทางตอนเหนือ หิ่งห้อยและต้นลำพูที่เคยมีเป็นจำนวนมากบริเวณปากคลองบางลำพู ก็หมดไปเมื่อวิถีชีวิตของความเป็นเมืองขยายตัวเข้าสู่พื้นที่แถบนี้ ทั้งย่านการค้าทางน้ำและบ้านเรือนริมคลอง ต่อมาในปี พ.ศ. 2542 กรมศิลปากรร่วมกับกรุงเทพมหานครได้บูรณะป้อมพระสุเมรุและบริเวณจัดสร้างเป็นสวนสันติชัยปราการ และสร้างพระที่นั่งสันติชัยปราการ เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และเปิดให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวเข้าพักผ่อนหย่อนใจ โดยได้มีการปลูกต้นลำพูจำนวนหนึ่ง และเลี้ยงหิ่งห้อย เพื่อเป็นสัญลักษณ์ของการอนุรักษ์และขยายพันธุ์ เป็นการฟื้นฟูวิถีชีวิตบางลำพูในอดีตด้วย
สถานที่ชมหิ่งห้อยที่มีชื่อเสียงในปัจจุบัน เช่น ที่ริมคลองตลาดน้ำอัมพวา อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม เกาะลัด อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา นิคมสร้างตนเอง ตำบลอ่าวน้อย อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ คลองปากนคร ตำบลปากนคร อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยมีมากในช่วงฤดูฝน ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม - ตุลาคม เวลาที่เหมาะกับการชมคือ ในคืนเดือนมืด และเป็นช่วงพลบค่ำ เพราะเห็นแสงของหิ่งห้อยได้อย่างชัดเจน
ชนิดของหิ่งห้อยที่สำรวจและรวบรวมได้จากภาคกลางและภาคตะวันออกของประเทศไทย
| สกุล | จำนวนชนิด | แหล่งที่พบ |
| --- | --- | --- |
| Diaphanes | 2 | จันทบุรี (น้ำตกคลองนารายณ์) และฉะเชิงเทรา (เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า) |
| Lamprigera | 3 | นครนายก จันทบุรี ประจวบคีรีขันธ์ และลพบุรี (เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าซับลังกา) |
| Luciola | 38 | กรุงเทพฯ พระนครศรีอยุธยา นครปฐม ลพบุรี กาญจนบุรี  เพชรบุรี สระแก้ว ประจวบคีรีขันธ์ สระบุรี จันทบุรี อุทัยธานี ปทุมธานี สมุทรสาคร ฉะเชิงเทรา ชลบุรี นนทบุรี สมุทรสงคราม และนครสวรรค์ |
| Pteroptyx | 2 | สมุทรสาคร สมุทรสงคราม ชลบุรี จันทบุรี และตราด |
| Pyrocoelia | 7 | ประจวบคีรีขันธ์ กาญจนบุรี ราชบุรี ลพบุรี ชลบุรี  พระนครศรีอยุธยา เพชรบุรี และอุทัยธานี |
| Pyrophanes | 1 | จันทบุรี (เขาสอยดาว) |
| Rhagophthalmus | 1 | กรุงเทพฯ (บางเขน) และชลบุรี |
| Stenocladius | 1 | จันทบุรี (น้ำตกคลองนารายณ์) และอุทัยธานี (ห้วยขาแข้ง) |
การอนุรักษ์

ประชากรหิ่งห้อยกำลังลดลงทั่วโลกด้วยเหตุผลหลายประการ หิ่งห้อยเช่นเดียวกับสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ จำนวนมากได้รับผลกระทบโดยตรงจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน (เช่น การสูญเสียพื้นที่อาศัย และการเชื่อมต่อพื้นที่) ซึ่งถูกระบุว่าเป็นตัวขับเคลื่อนหลักของการเปลี่ยนแปลงความหลากหลายทางชีวภาพในระบบนิเวศบนบก นอกจากนี้สารกำจัดศัตรูพืชและยาฆ่าวัชพืชยังถูกระบุว่าเป็นสาเหตุของการลดลงของหิ่งห้อย และยังรวมถึงการท่องเที่ยวชมแสงหิ่งห้อยที่ไม่มีการจัดการที่ดี ซึ่งต้องการเน้นการให้ความรู้ที่เหมาะสมแก่นักท่องเที่ยว เช่น การใส่เสื้อผ้าแขนยาวขายาวในการชมหิ่งห้อยแทนการทายากันยุง ไม่ใช้ไฟฉายหรือมีแสงหรือเสียงรบกวนหิ่งห้อย เป็นต้น
การอนุรักษ์ > ความไวต่อมลภาวะทางแสง

หิ่งห้อยอาศัยแสงของมันเองในการแพร่พันธุ์ พวกมันจึงมีความไวต่อระดับแสงในสิ่งแวดล้อมมากและได้รับกระทบผลจากมลภาวะทางแสงด้วย จากรายงานการศึกษาหลายชิ้นที่ได้วิจัยเชิงลึกถึงผลกระทบของแสงไฟกลางคืนที่มีต่อหิ่งห้อย
หิ่งห้อยเป็นสัตว์ที่มีเสน่ห์ดึงดูด (ซึ่งเป็นคุณลักษณะที่หายากในหมู่แมลง) และพบเห็นได้ง่าย การอนุรักษ์อาจทำได้จัดหาหิ่งห้อยสายพันธุ์ที่ดีเพื่อดึงดูดความสนใจของสาธารณชน อีกทั้งการศึกษาในหิ่งห้อยยังสามารถเป็นตัวอย่าวที่ดีสำหรับผลกระทบของแสงที่มีต่อสัตว์ป่าออกหากินเวลากลางคืน
การมีความอ่อนไหวสูงตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม จากการทดลองของภาควิชากีฏวิทยา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พบว่าหิ่งห้อยที่อยู่ในห้องมืดสนิทจับคู่ผสมพันธุ์กันภายใน 30 นาที แต่หิ่งห้อยที่อยู่ในห้องมีแสงไฟเล็กน้อย กลับพบว่าตัวเมียไม่ยอมผสมพันธุ์ ส่วนตัวผู้ต้องใช้เวลาจับคู่นานถึง 5–7 ชั่วโมงกว่าจะผสมพันธุ์สำเร็จ ซึ่งอาจสรุปได้ว่า แสงไฟมีผลต่อพฤติกรรมการผสมพันธุ์ของหิ่งห้อย โดยความเข้มแสงเพียง 0.3 ลักซ์นั้น ถือเป็นแสงที่มีความสว่างน้อยมาก เมื่อเทียบกับหลอดไฟที่ใช้กันทั่วไป ซึ่งมีความเข้มแสงถึง 320–500 ลักซ์ ดังนั้นแสงไฟจากท้องถนน บ้านเรือน หรือแม้กระทั่งจากการนั่งเรือชมหิ่งห้อย ย่อมส่งผลกระทบต่อหิ่งห้อยอย่างมาก หิ่งห้อยจึงสามารถเป็นตัวชี้วัดทางธรรมชาติที่ดีสำหรับวัดปริมาณแสงในเวลากลางคืนที่มนุษย์สร้างขึ้น
วิวัฒนาการ

ผังวิวัฒนาการชาติพันธุ์ อ้างอิงจาก Martin et al. 2019
แหล่งข้อมูลอื่น

"NCBI taxonomy database".
ปถพีรดี (1 สิงหาคม 2000). "หิ่งห้อย". สกุลไทย. อักษรโสภณ. 46 (2389). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 26 กันยายน 2007.
"ททท. เชิญสัมผัสธรรมชาติริมคลองฤดูฝน ในการล่องเรือชมหิ่งห้อย จังหวัดสมุทรสงคราม". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 4 ตุลาคม 2008.
"ป่าชายเลนท่าสอน". องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-01-18. สืบค้นเมื่อ 2022-01-17.
"น่าทึ่ง.."หิ่งห้อย"แมลงจิ๋วเรืองแสง". คมชัดลึกออนไลน์. 13 สิงหาคม 2021.
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q25420  Wikispecies: Lampyridae  ADW: Lampyridae  BioLib: 9565  BOLD: 1104  BugGuide: 85  EoL: 7487  EPPO: 1LAMPF  Fauna Europaea: 11168  Fossilworks: 69371  GBIF: 4737  iNaturalist: 47731  IRMNG: 100845  ITIS: 113835  NBN: NHMSYS0001718684  NCBI: 7049  Plazi: B718293D-FFD2-F21B-FF0D-F94CBD8DF080  uBio: 4779675  WoRMS: 766414 
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  ญี่ปุ่น 
ภาพประกอบ หิ่งห้อยชนิดต่าง ๆ ในเอกสารของ Georgiy Jacobson ปี 1905
หนอนของหิ่งห้อยกินหอยฝาเดียวเป็นอาหาร
ภาพเคลื่อนไหวของการให้แสงของหิ่งห้อย
หิ่งห้อยในป่าใกล้เนือร์นแบร์ค (ภาพถ่ายเปิดรับแสง 30 วินาที)
ตัวอ่อนของหิ่งห้อย อวัยวะทำแสงทำหน้าที่เป็นสัญญาณเตือนถึงสัตว์นักล่า
หิ่งห้อยโฟโตริส (Photuris) ทางตะวันออกของแคนาดา - ภาพบนถ่ายด้วยแฟลช ภาพล่างมีเพียงแสงที่เปล่งออกมาเอง
Wikiquote
การประกาศสงครามต่อญี่ปุ่นของสหราชอาณาจักร

สหราชอาณาจักรประกาศสงครามต่อจักรวรรดิญี่ปุ่น ในวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 ภายหลังการโจมตีของญี่ปุ่นในบริติชมาลายา, สิงคโปร์, และฮ่องกง เมื่อวันก่อน (วันเดียวกันตามเวลาของมาลายาและฮ่องกง) รวมถึงการทิ้งระเบิดกองเรือสหรัฐที่เพิร์ลฮาร์เบอร์
ภูมิหลัง

สหราชอาณาจักรได้ทำการประกาศสงครามต่อนาซีเยอรมนี เมื่อวันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2482 สองวันหลังจากสงครามเริ่มปะทุในทวีปยุโรป โดยจักรวรรดิญี่ปุ่นและนาซีเยอรมนีได้ลงนามในกติกาสัญญาต่อต้านโคมินเทิร์น ในปี พ.ศ. 2479 เพื่อตอบโต้ต่อภัยคุกคามจากลัทธิคอมมิวนิสต์ของสหภาพโซเวียต ต่อมาในช่วงการเจรจากับฝ่ายบริหารของประธานาธิบดีสหรัฐ แฟรงคลิน ดี. โรเซอเวลต์ นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร วินสตัน เชอร์ชิล ได้สัญญาว่าจะประกาศสงคราม "ภายในหนึ่งชั่วโมง" หลังการโจมตีของญี่ปุ่นต่อสหรัฐ
เมื่อวันที่ 7/8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 ญี่ปุ่นได้ทำการโจมตีดินแดนของสหราชอาณาจักรและสหรัฐในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิกกลางด้วยการโจมตีแทบจะพร้อมกัน รวมถึงการโจมตีกองเรือสหรัฐที่เพิร์ลฮาร์เบอร์
การตัดสินใจและการสื่อสาร

สหราชอาณาจักรได้ประกาศสงครามต่อญี่ปุ่นก่อนสหรัฐเพียงเก้าชั่วโมง โดยการประกาศสงครามของสหราชอาณาจักรเกิดจากการที่ญี่ปุ่นโจมตีอาณานิคมของสหราชอาณาจักรในมาลายา, สิงคโปร์, และฮ่องกง และเนื่องจากความจริงที่ว่าสหราชอาณาจักรไม่ได้มีประเพณีทางรัฐธรรมนูญที่จะต้องได้รับความยินยอมจากรัฐสภาในการประกาศสงครามเหมือนอย่างรัฐสภาของสหรัฐ คณะรัฐมนตรีของสหราชอาณาจักรจึงสามารถประกาศสงครามได้โดยไม่ต้องปรึกษากับรัฐสภา ดังนั้นจึงสามารถดำเนินการได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
ดูเพิ่ม

การประกาศสงคราม
การประกาศสงครามโดยบริเตนใหญ่และสหราชอาณาจักร
การประกาศสงครามระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง
การประกาศสงครามต่อสหรัฐและจักรวรรดิบริติชของญี่ปุ่น
การประกาศสงครามต่อเยอรมนีของสหราชอาณาจักร (ค.ศ. 1939)
การประกาศสงครามต่อญี่ปุ่นของสหรัฐ
พญานาค

| พญานาค |
| --- | --- |
รูปปั้นพญานาคที่วัดทศาวตาร
ชื่อในอักษรเทวนาครี: नागराज
ชื่อในการทับศัพท์ภาษาสันสกฤต: Nāgarāja
ชื่อในการทับศัพท์แบบไวลี: Klu'i rgyal po
ส่วนเกี่ยวข้อง: นาค
ที่ประทับ: บาดาล
บิดา-มารดา: พระกัศยปมุนีและนางกัทรู
พญานาค หรือ นาคราช (สันสกฤต: नागराज นาคราช) หมายถึง นาคผู้เป็นใหญ่ นาคผู้เป็นหัวหน้า ตามความเชื่อในศาสนาแบบอินเดีย คล้ายกับพญามังกรตามคติศาสนาชาวบ้านจีน
ศาสนาพุทธ

พระไตรปิฎกภาษาบาลีกล่าวถึงพญานาคหลายตน เช่น
มณิกัณฐะ มีแก้วมณีประดับที่คอ อาศัยในแม่น้ำคงคา ศรัทธาฤๅษีตนหนึ่งจึงขึ้นมาขนดตัว 7 รอบแล้วแผ่พังพานใหญ่บนศีรษะฤๅษีนั้น
มุจลินท์ ได้ขนดตัว 7 รอบพระโคตมพุทธเจ้า แล้วแผ่พังพานใหญ่บนพระเศียรเพื่อปกป้องพระองค์จากสภาพอากาศและสัตว์ต่าง ๆ ระหว่างทรงเสวยวิมุตติสุขใต้ต้นจิกน้ำหลังตรัสรู้ เป็นที่มาของปางนาคปรก
สุปัสสะ ผู้กราบทูลพระพุทธเจ้าว่าบรรดาที่ไม่มีศรัทธาเลื่อมใสอาจทำร้ายภิกษุที่ฉันเนื้องู เมื่อพญานาคกลับจากพุทธสำนักแล้ว ก็ทรงบัญญัติสิกขาบทว่าภิกษุไม่พึงฉันเนื้องู รูปใดฉัน ต้องอาบัติทุกกฏ
ในอรรถกถา กล่าวถึงพญานาคอื่น ๆ เช่น
กาฬะ เมื่อพระโคดมลอยถาดทองที่แม่น้ำเนรัญชรา ถาดนั้นลอยทวนน้ำแล้วจมลงไปในนาคพิภพ แล้วซ้อนใต้ถาดของพระพุทธเจ้าสามพระองค์ กาฬนาคราชได้ยินเสียงนั้นแล้วจึงกล่าวว่า เมื่อวาน พระพุทธเจ้าบังเกิดขึ้นองค์หนึ่ง วันนี้บังเกิดขึ้นอีกหนึ่งองค์ แล้วลุกขึ้นกล่าวสรรเสริญด้วยบทหลายร้อยบท
ศาสนาฮินดู

ในศาสนาฮินดู มีนาค 3 ตนที่ได้ชื่อว่าพญานาค ได้แก่ เศษะ วาสุกี และ ตักษกะ ทั้งหมดเป็นบุตรของฤๅษีกัศยปะกับนางกัทรู
เศษะ หรือ อนันตนาคราช เป็นบุตรตนโตผู้อุทิศตนรับใช้พระวิษณุ เป็นพระแท่นบรรทมของพระองค์เมื่อทรงบำเพ็ญโยคนิทรา ซึ่งรู้จักในชื่อนารายณ์บรรทมสินธุ์
วาสุกี หรือ วาสุกรี เป็นบุตรตนรองผู้รับใช้พระศิวะ ให้ทรงใช้เป็นสังวาลห้อยพระศอ และเสียสละร่างกายเป็นเชือกกวนเกษียรสมุทรแก่เหล่าเทพและอสูร
ตักษกะ เป็นศัตรูของพระอรชุน ต่อมาพ่ายแพ้จึงถูกเนรเทศไปอยู่ตักศิลา
อาร์. บี. อัลเบิร์ตสัน

อาร์.บี. อัลเบิร์ตสัน ในปี ค.ศ. 1901
โรเบิร์ต บรูค อัลเบิร์ตสัน (เกิดเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม ค.ศ. 1859 ที่เมืองเฮิร์ตฟอร์ด รัฐนอร์ทแคโรไลนา สหรัฐอเมริกา – เสียชีวิตเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม ค.ศ. 1917 ที่เมืองซีตเติล รัฐวอชิงตัน สหรัฐอเมริกา) เป็นนักการเมืองจากสหรัฐอเมริกาจากรัฐวอชิงตัน สังกัดพรรคริพับลิกัน โรเบิร์ต อัลเบิร์ตสัน เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เขตที่ 42 จากรัฐวอชิงตัน ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1895 จนถึงปี ค.ศ. 1897 และในปี ค.ศ. 1901 จนถึงปี ค.ศ. 1903
อำเภอแม่เปิน

| อำเภอแม่เปิน |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Mae Poen
ป่าแม่วงก์-แม่เปินในอุทยานแห่งชาติแม่วงก์ ท้องที่อำเภอแม่วงก์ และอำเภอแม่เปิน จังหวัดนครสวรรค์และอำเภอปางศิลาทอง จังหวัดกำแพงเพชร  เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2528 เห็นชอบให้กำหนดพื้นที่ดังกล่าวเป็นอุทยานแห่งชาติ ซึ่งประกาศไว้ในราชกิจจานุเบกษาเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 55 ของประเทศ
คำขวัญ: น้ำผุดกลางไพร มะค่าใหญ่คู่บ้าน งามตระการน้ำตกแม่กะสี ถิ่นคนดีมีคุณธรรม
แผนที่จังหวัดนครสวรรค์ เน้นอำเภอแม่เปิน
พิกัด: 15°39′28″N 99°28′9″E﻿ / ﻿15.65778°N 99.46917°E﻿ / 15.65778; 99.46917
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: นครสวรรค์
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 260.20 ตร.กม. (100.46 ตร.ไมล์)
ประชากร (2564)
 • ทั้งหมด: 20,915 คน
 • ความหนาแน่น: 80.38 คน/ตร.กม. (208.2 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 60150
รหัสภูมิศาสตร์: 6014
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอแม่เปิน หมู่ที่ 14 ตำบลแม่เปิน อำเภอแม่เปิน จังหวัดนครสวรรค์ 60150
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
แม่เปิน เป็นอำเภอในจังหวัดนครสวรรค์ เป็น 1 ใน 2 อำเภอในประเทศไทยที่มีเขตการปกครองเพียงตำบลเดียว โดยมีที่มาของชื่ออำเภอตามคลองแม่เปิน (ปัจจุบันเรียกชื่อเป็นคลองโพธิ์) และพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติคลองแม่เปินที่จัดตั้งเป็นป่าสงวนแห่งชาติตั้งแต่ พ.ศ. 2489 และพ.ศ. 2501