stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รายชื่อความเอนเอียงทางประชาน
แหล่งข้อมูลอื่น

Baron, Jonathan (1994). Thinking and deciding (2nd ed.). Cambridge University Press. ISBN 0-521-43732-6.
Baron, Jonathan (2000). Thinking and deciding (3rd ed.). New York: Cambridge University Press. ISBN 0-521-65030-5.
Bishop, Michael A.; Trout, J. D. (2004). Epistemology and the Psychology of Human Judgment. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-516229-3.
Gilovich, Thomas (1993). "How We Know What Isn't So: The Fallibility of Human Reason in Everyday Life". New York: The Free Press. ISBN 0-02-911706-2. {{cite journal}}: Cite journal ต้องการ |journal= (help)
Gilovich, Thomas; Griffin, Dale; Kahneman, Daniel (2002). Heuristics and biases: The psychology of intuitive judgment. Cambridge, UK: Cambridge University Press. ISBN 0-521-79679-2.
Greenwald, A. (1980). "The Totalitarian Ego: Fabrication and Revision of Personal History" (PDF). American Psychologist. American Psychological Association. 35 (7). ISSN 0003-066X.
Hardman, David (2009). Judgment and decision making: psychological perspectives. Wiley-Blackwell. ISBN 978-1-4051-2398-3.
Kahneman, Daniel; Slovic, Paul; Tversky, Amos (1982). Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases. Cambridge, UK: Cambridge University Press. ISBN 0-521-28414-7.
Kahneman, Daniel; Knetsch, Jack L.; Thaler, Richard H. (1991). "Anomalies: The Endowment Effect, Loss Aversion, and Status Quo Bias" (PDF). The Journal of Economic Perspectives. American Economic Association. 5 (1): 193–206. doi:10.1257/jep.5.1.193. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ November 24, 2012. สืบค้นเมื่อ 2016-01-22.
Plous, Scott (1993). The Psychology of Judgment and Decision Making. New York: McGraw-Hill. ISBN 0-07-050477-6.
Schacter, Daniel L. (1999). "The Seven Sins of Memory: Insights From Psychology and Cognitive Neuroscience" (PDF). American Psychologist. American Psychological Association. 54 (3): 182–203. doi:10.1037/0003-066X.54.3.182. ISSN 0003-066X. PMID 10199218.
Sutherland, Stuart (2007). Irrationality. Pinter & Martin. ISBN 978-1-905177-07-3.
Tetlock, Philip E. (2005). Expert Political Judgment: how good is it? how can we know?. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-12302-8.
Virine, L.; Trumper, M. (2007). Project Decisions: The Art and Science. Vienna, VA: Management Concepts. ISBN 978-1-56726-217-9.
ซี-5 กาแลคซี

| ซี-5 กาแลคซี |
| --- | --- |

ข้อมูลทั่วไป
บทบาท: เครื่องบินลำเลียงทางยุทธวิธี
ชาติกำเนิด:  สหรัฐ
บริษัทผู้ผลิต: ล็อกฮีด
สถานะ: ประจำการ  พร้อมใช้งาน 33 ลำ  กำลังสำรอง 45 ลำ ยามชายฝั่ง 30 ลำ
ผู้ใช้งานหลัก: กองทัพอากาศสหรัฐ
จำนวนที่ผลิต: 131 ลำ (ซี-5เอ 81 ลำและซี-5บี 50 ลำ)
ประวัติ
สร้างเมื่อ: ซี-5เอ พ.ศ. 2511-2516 ซี-5บี พ.ศ. 2528-2532 ซี-5เอ็ม พ.ศ. 2549-ปัจจุบัน
เริ่มใช้งาน: มิถุนายน พ.ศ. 2513
เที่ยวบินแรก: 30 มิถุนายน พ.ศ. 2511
ซี-5 กาแลคซี (อังกฤษ: C-5 Galaxy) เป็นเครื่องบินลำเลียงทางทหารขนาดใหญ่ที่สร้างขึ้นโดยล็อกฮีด มันถูกออกแบบมาเพื่อให้การลำเลียงทางอากาศด้านยุทธศาสตร์เหนือพื้นที่อันห่างไกลและเพื่อลำเลียงสินค้าขนาดใหญ่กว่าปกติ ซี-5 กาแลคซีนั้นถูกใช้โดยกองทัพอากาศสหรัฐตั้งแต่ปีพ.ศ. 2512 และยังคงเป็นอากาศยานทางทหารที่ใหญ่ที่สุดในโลก
การพัฒนา > เบื้องหลัง

ในปีพ.ศ. 2504 บริษัทผลิตเครื่องบินมากมายได้เริ่มศึกษาการออกแบบเครื่องบินขนส่งพลังไอพ่นขนาดหนัก ซึ่งจะเข้ามาแทนที่ซี-133 และซี-141 สตาร์ลิฟเตอร์ นอกจากนี้ยังเพื่อเพิ่มขีดความสามารถทั้งหมดที่กองทัพอากาศสหรัฐต้องการโดยมันต้องมีห้องเก็บของที่ใหญ่กว่าของซี-141 มันนำไปสู่ซีเอ็กซ์-4 แต่ในปีพ.ศ. 2505 มันก็ถูกปฏิเสธเพราะว่ามันถูกมองว่าไม่มีประสิทธิภาพเทียบเท่าซี-141
ในปีพ.ศ. 2506 แบบต่อมาชื่อซีเอ็กซ์-เอ็กซ์ก็เกิดขึ้น มันมีสี่เครื่องยนต์แทนที่จะเป็นหกตามแบบเดิม ซีเอ็กซ์-เอ็กซ์มีน้ำหนัก 249,000 กิโลกรัม บรรทุกสินค้าได้ 81,600 กิโลกรัม และมีความเร็ว 0.75 มัค (805 กิโลเมตรต่อชั่วโมง) ในห้องเก็บสินค้ามีความกว้าง 5.24 เมตร สูง 4.11 เมตร และยาว 30.5 เมตร โดยมีประตูทั้งด้านหน้าและด้านหลัง เพื่อที่จะให้ได้กำลังและพิสัยเพียงพอในขณะที่มีเพียงสี่เครื่องยนต์ เครื่องยนต์ใหม่นี้จึงต้องมีการใช้เชื้อเพลิงที่ทรงประสิทธิภาพ
ในที่สุดก็มีการส่งคำร้องในเดือนเมษายน พ.ศ. 2507 สำหรับเครื่องบินลำเลียงขนาดหนัก ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2507 มีข้อเสนอจากโบอิง ดักลาส ล็อกฮีด และมาร์ติน มาเรียทต้า สำหรับเครื่องยนต์มีเจเนรัล อิเลคทริก เคอร์ติส-ไรท์ และแพรทท์ แอนด์ วิทนีย์ หลังจากที่มีการคัดเลือก โบอิง ดักลาส และล็อกฮีดก็ได้ทำสัญญาเพื่อศึกษาโครงสร้าง พร้อมกับเจเนรัล อิเลคทริกและแพรทท์ แอนด์ วิทนีย์สำหรับเครื่องยนต์
ทั้งสามแบบมีจุดเด่นที่เหมือนกันหลายจุด โดยเฉพาะทั้งสามแบบนั้นวางตำแหน่งห้องนักบินเหนือห้องเก็บสินค้าเพื่อที่ว่าเมื่อเครื่องบินตกลูกเรือจะได้รอดจากการถูกสินค้าทับเมื่อมันไหลไปด้านหน้า โบอิงและดักลาสทำแบบที่ใช้"กระเปาะ"ไว้ด้านบนของลำตัวเพื่อเป็นส่วนของห้องนักบิน ในขณะที่ล็อกฮีดขยายห้องนักบินตามแนวยาวของลำตัว ทำให้มันมีรูปทรงรี ทั้งหมดมีปีกแบบลู่และประตูทั้งหน้าและหลังสำหรับใส่สินค้า ทำให้มันขน-ถ่ายได้ในเวลาเดียวกัน แบบของล็อกฮีดมีจุดเด่นที่หางรูปตัว "T" ในขณะที่แบบที่เหลือใช้หางแบบธรรมดา
ในปีพ.ศ. 2508 เครื่องบินของล็อกฮีดและเครื่องยนต์ของเจเนรัล อิเลคทริกก็ถูกเลือก การปิดบังงบประมาณที่เกินและปัญหาทางเทคนิคทำให้มันถูกตรวจสอบโดยสภาคองเกรสเมื่อปีพ.ศ. 2511-2512
การพัฒนา > เข้าสู่การผลิต

ซี-5เอ กาแลกซีลำแรก (หมายเลข 66-8303) ปรากกฎตัวที่โรงก่อสร้างในมาเรียทตา รัฐจอร์เจีย เมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2511 ในวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2511 ล็อกฮีดสาขาจอร์เจียได้เริ่มการบินทดสอบซี-5เอลำใหม่
เมื่อทดสอบลำแรกสำเร็จ ซี-5เอก็ถูกย้ายไปยังฐานทดสอบการขนส่งที่ฐานทัพอากาศอัลตัสในรัฐโอกลาโฮมาในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2512 จากนั้นล็อกฮีดได้ส่งมอบกาแลกซีที่พร้อมปฏิบัติงานลำแรกให้กับฝูงบินลำเลียงที่ 437 ที่ฐานทัพอากาศชาร์ลสตันในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2513
ในทศวรรษที่ 2513 ซี-5 ถูกมองโดยนาซ่าว่าควรนำไปใช้ขนส่งกระสวยอวกาศให้กับศูนย์อวกาศเคเนดี แต่ก็ปฏิเสธและไปใช้โบอิง 747 แทน สหภาพโซเวียตนั้นใช้แอน-225 ในการขนย้ายกระสวยอวกาศ ซึ่งดัดแปลงมาจากแอน-124 ซึ่งคล้ายคลึงกับซี-5 ในด้านการออกแบบและการทำงาน
ในการทดสอบ รอบร้าวที่ปีกเกิดขึ้นก่อนที่มันจะทำสำเร็จทั้งกระบวนการ ซี-5เอทุกลำถูกกำหนดให้บรรทุกได้เต็มที่คือ 80% ของน้ำหนักสูงสุดที่ถูกออกแบบมา เพื่อลดน้ำหนักที่ปีกจะต้องรับ ระบบบรรเทาน้ำหนักจึงถูกใส่เข้าไป ในปีพ.ศ. 2523 มีการจำกัดน้ำหนักไว้ 23,000 กิโลกรัมสำหรับบรรทุกสินค้าทั่วไปในช่วงเวลาที่ไม่มีสงคราม เพื่อคืนความสามารถในการบรรทุกและอายุการใช้งานอย่างเต็มขีด โครงการคิดปีกแบบใหม่จึงเริ่มขึ้นในปีพ.ศ. 2519 ให้กับซี-5เอ 76 ลำ หลังจากการออกแบบและทดสอบปีกแบบใหม่ ซี-5เอก็ได้รับการติดตั้งปีกใหม่ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2523-2530
ซี-5บีลำแรกถูกส่งมอบให้กับฐานทัพอากาศอัลตัสในเดือนมกราคม พ.ศ. 2529 ต่อมาในเดือนเมษายน พ.ศ. 2532 ซี-5บีจำนวน 50 ลำสุดท้ายถูกส่งไปเสริมกับซี-5เออีก 77 ลำของกองทัพอากาศ ซี-5บีมีการพัฒนาของรุ่นเอทั้งหมดและมีระบบเพิ่มเติมจำนวนมากเพื่อให้มันไว้ใจได้และดูแลรักษาง่าย
ในปีพ.ศ. 2541 โครงการพัฒนาระบบอิเลคทรอนิกอากาศได้เริ่มทำการพัฒนาระบบอิเลคทรอนิกอากาศของซี-5 ซึ่งรวมทั้งห้องนักบิน อุปกรณ์นำร่อง และระบบนักบินอัตโนมัติ อีกส่วนหนึ่งคือการเสริมความน่าเชื่อถือและปรับแต่งเครื่องยนต์ โครงการจะแทนที่เครื่องยนต์เก่าด้วยเครื่องยนต์ที่ใหม่กว่าและทรงพลังกว่า ซี-5 สามลำถูกส่งเข้าโครงการเพื่อทดสอบแผนการผลิตอย่างเต็มรูปแบบซึ่งจะเริ่มในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2551
การออกแบบ

ซี-5 เป็นเครื่องบินส่งสินค้าขนาดใหญ่ที่มีปีกสูง มันมีจุดเด่นที่หางรูปตัว "T" ปีกลู่ทำมุม 25 องศา และเครื่องยนต์เทอร์โบแฟนทีเอฟ39 ทั้งสี่ ซี-5 นั้นคล้ายคลึงกับซี-141 สตาร์ลิฟเตอร์ในด้านรูปร่าง ซี-15 มีถังภายในปีก 12 ถังและติดตั้งระบบเติมเชื้อเพลิงทางอากาศ ทั้งประตูด้านหน้าและหลังมีไว้เพื่อขน-ถ่ายสินค้าได้ในเวลาเดียวกัน
ซี-5 มีจุดเด่นที่ห้องเก็ยวินค้าที่ยาว 37 เมตร สูง 4.1 เมตร และกว้าง 5.8 เมตร ซึ่งเป็นพื้นที่มากกว่า 880 ลูกบาศก์เมตร ประตูหัว-ท้ายนั้นจะเปิดเต็มที่เพื่อขน-ถ่ายสินค้าได้รวดเร็วและง่ายขึ้น ทางลาดนั้นจะมีกว้างเต็มพื้นที่เพื่อรองรับยานพาหนะ
ส่วนดาดฟ้าเหนือขึ้นไปเป็นที่นั่งของผู้โดยสาร 73 คน ผู้โดยสารจะหันหน้าเข้าหาด้านท้ายของเครื่องบิน ระยะทางในการบินขั้นและลงจอดพร้อมนน้ำหนักสูงสุดคือ 2,530 เมตรและ 1,490 เมตรตามลำดับ มันมีล้อทั้งหมด 28 ล้อเพื่อกระจายน้ำหนัก ระบบพับเก็บล้อนั้นจะสามารถลดตัวเครื่องบินลงได้เพื่อทำให้ขน-ถ่สยยานพาหนะได้ง่ายขึ้น
ซี-5 มีระบบตรวจหา ประเมิน และบันทึกความผิดพลาดหรือเอ็มเอดีเออาร์ (Malfunction Detection Analysis and Recording, MADAR) มันเป็นระบบซึ่งตะบันทึกและประเมินข้อมูลและตรวจหาความผิดพลาดมากกว่า 800 จุด ซี-5 ยังถูกเรียกว่า"เฟรด" (F***ing Ridiculous Economic/Environmental Disaster, FRED) โดยลูกเรือเพราะว่าการดูแลรักษา ความน่าเชื่อถือ และการกินน้ำมันของมัน ซี-5 ต้องได้รับการดูแลประมาณทุกๆ 16 ชั่วโมงสำหรับการบินหนึ่งชั่วโมงจากข้อมูลเมื่อปีพ.ศ. 2539
กาแลกซีสามารถบรรทุกอุปกรณ์ทางทหารของกองทัพได้เกือบทุกอย่าง รวมทั้งของใหญ่ๆ อย่างเอ็ม60เอ1 เอวีแอลบีขนาด 74 ตันไปที่ไหนก็ได้บนโลกใบนี้
ประวัติการใช้งาน

ซี-5เอถูกส่งมอบให้กับกองทัพอากาศสหรัฐเมื่อวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2512 ภารกิจแรกของมันเริ่มขึ้นในวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2513 ในสงครามเวียดนาม ตลอดสงครามซี-5 ถูกใช้เป็นพาหนะขนส่งทหารและอุปกรณ์ มันรวมทั้งรถถังและอากาศยานอีกมาย ซี-5 ยังได้ทำการส่งอาวุธและเสบียงให้กับอิสราเอลในปฏิบัติการนิกเกลกราสเมื่อปีพ.ศ. 2516 อีกด้วย
ในทษวรรษที่ 2523 ซี-5เอถูกปรับแต่งปีกใหม่เพื่อให้มีความจุสูงสุด กองทัพอากาศได้รับซี-5บีลำแรกในวันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2528 และลำสุดท้ายในเดือนเมษายน พ.ศ. 2532
ซี-5 เป็นเครื่องบินที่ใหญ่ที่สุดที่เคยปฏิบัติการในแอนตาร์กติกา มันทำการลงจอดที่นั่นเป็นครั้งแรกในปีพ.ศ. 2532
ซี-5เอ 14 ลำถูกปลดประจำการในปีพ.ศ. 2548 เครื่องบินหมายเลข 69-0004 เป็นลำแรกที่ถูกส่งไปืการแยกชิ้นส่วนเพื่อนำไปใช้เป็นอะไหล่ให้กับเครื่องบินลำที่เหลือ ซี-5เอ 13 ลำถูกส่งไปที่ศูนย์ดูแลรักษาเพื่อตรวจหาข้อบกพร่อง เครื่องหมายเลข 66-8306 ถูกส่งไปแยกชิ้นส่วนเหมือนกับหมายเลข 69-0004 ส่วนอีก 12 ลำที่เหลือถูกตรวจพบว่าชำรุด
แหล่งข้อมูลได้กล่าวว่ากองทัพอากาศอาจมองหาเครื่องบินรุ่นใหม่เข้ามาทำหน้าที่แทนและหาข้อมูลจากแอร์บัส เอ380 เพื่อดูว่ามันจะเข้ามาทำหน้าที่แทนซี-5 ได้หรือไม่
แบบต่างๆ > ซี-5เอ

ซี-5เอเป็นรุ่นดั้งเดิมของซี-5 ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2512-2516 ซี-5เอ 81 ลำถูกส่งให้กับกองทัพอากาศสหรัฐ เนื่องมาจากการพบรอยร้าวในปีกเมื่อปี 2513 จึงมีการกำหนดน้ำหนักขึ้นมา เพื่อให้เครื่องบินมีความสามารถดังเดิม โครงการติดตั้งปีกใหม่จึงเริ่มขึ้นในปีพ.ศ. 2524-2530 ปีกที่ออกแบบใหม่ใช้อะลูมิเนียมซึ่งไม่มีในช่วงที่รุ่นแรกทำการผลิต
แบบต่างๆ > ซี-5บี

ซี-5บีเป็นรุ่นพัฒนาของรุ่นเอ มันมีการดัดแปลงและการพัฒนาทั้งหมดจากซี-5เอรวมทั้งปีก เครื่องยนต์ทีเอฟ-39-จีอี-1ซี และระบบอิเลคทรอนิกอากาศใหม่ ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2529-2532 มีรุ่นบีถูกส่งให้กับกองทัพอากาศสหรัฐ 50 ลำ
แบบต่างๆ > ซี-5ซี

รุ่นซรเป็นรุ่นพิเศษสำหรับการขนส่งสินค้าขนาดใหญ่ มีซี-5 สองลำที่ถูกดัดแปลงให้มีขนาดห้องเก็บสินค้าที่ใหญ่ขึ้นซึ่งใช้โดยนาซ่า การดัดแปลงหลักคือการนำที่นั่งผู้โดยสารออก แยกส่วนกลางของประตูด้านหลังออก และติดตั้งส่วนท้ายเพิ่มเติม การดัดแปลงยังรวมทั้งการเพิ่มช่องลมที่สองสำหรับพลังงานพื้นดินซึ่งสามารถใช้เพื่อเติมกำลังให้อุปกรณ์ที่แยกจากสินค้า ซี-5ซีสองลำถูกใช้โดยกองทัพอากาศสหรัฐโดยครึ่งหนึ่งเป็นนาซ่า
แบบต่างๆ > ซี-5เอ็ม

มันมีพื้นฐานมาจากการศึกษาล่าสุดที่พบว่า 80% ของโครงสร้างของซี-5 เท่านั้นที่ยังเหลืออยู่สำหรับอายุการใช้งาน โครงการพัฒนาระบบอิเลคทรอนิกอากาศหรือเอเอ็มซีได้เริ่มขึ้นเพื่อพัฒนาซี-5บี ซี-5ซี และซี-5เอที่เหลือ โครงการพัฒนาระบบอิเลคทรอนิกอากาศเริ่มขึ้นในปีพ.ศ. 2541 โดยพัฒนาระบบการสื่อสาร จอแสดงผลแบบราบ ระบบนำร่อง อุปกรณ์นิรภัย และระบบนักบินอัตโนมัติแบบใหม่ มันทำการบินครั้งแรกในวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2545
อีกส่วนหนึ่งของแผนคือโครงการเสริมความน่าเชื่อถือและปรับแต่งเครื่องยนต์ ซึ่งใช้เครื่องยนซีเอฟ6-80ซี2 ของเจเนรัล อิเลคทริก โดยมีการพัฒนาพื้นผิว โครงสร้าง ล้อ ห้องนักบิน และระบบปรับแรงดัน เครื่องยนต์ซีเอฟ6 นั้นให้แรงขับเพิ่มอีก 22% เป็น 50,000 ปอนด์ในแต่ละเครื่อง ซึ่งมากกว่าแบบเก่า ทำให้มันใช้พื้นที่ในการขึ้น-ลงน้อยลงอีก 30% เพิ่มความจุ และพิสัยระหว่างการเติมเชื้อเพลิงที่มากขึ้น ซี-5 ที่ได้รับการพัฒนาทั้งหมดจะใช้ชื่อว่าซี-5เอ็ม ซูเปอร์กาแลกซี
ทั้งสองโครงการของซี-5เอ็มทำให้มันทำภารกิจได้มากขึ้นอย่างน้อย 75% ในอีก 40 ปีข้างหน้ากองทัพอากาศสหรัฐประมาณไว้ว่าซี-5เอ็มจะช่วยประหยัดงบประมาณไป 2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ การดัดแปลงของซี-5เอ็มสำเร็จครั้งแรกในวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 และทำการบินครั้งแรกในวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2549 ซี-5เอ็มได้ทำการบินทดสอบมาตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2549 สองจากสามลำจะมีสีที่ส่วนจมูก เพื่อรับผลทดสอบ
กองทัพอากาศสหรัฐได้ตัดสินใจดัดแปลงซี-5บีและซี-5ซีที่เหลือให้เป็นรุ่นเอ็มโดยพัฒนาระบบอิเลคทรอนิกอากาศและปรับแต่งเครื่องยนต์ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2551 ซี-5เอจะได้รับเพียงระบบอิเลคทรอนิกอากาศใหม่เท่านั้น การทดสอบทั้งสามของซี-5เอ็มประสบความสำเร็จอย่างสมบูรณ์ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2551 เครื่องบินทดสอบจะเริ่มทำการทดสอบความพร้อมในการปฏิบัติการในเดือนกันยายน พ.ศ. 2552 โครงการพัฒนาจะสฃเสร็จสมบูรณ์ในปีพ.ศ. 2559
ล็อกฮีด มาร์ตินได้ประกาศว่าการทดสอบซี-5เอ็มเมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2552 ได้ทำสถิติไป 41 สถิติ รุ่นเอ็มทำการบรรทุก 80,036 กิโลกรัมบนความสูง 41,100 ฟุตเป็นเวลา 23 นาที 59 วินาที มันทำสถิติการไต่ระดับไว้ 3 สถิติในการบรรทุกที่ต่างกันไป และทำลายสถิติโลกในการบรรทุกที่ความสูง 6,562 ฟุต เครื่องบินที่ใช้ในการบินทดสอบได้บรรทุกน้ำหนักทั้งหมด 649,680 ปอนด์ รวมทั้งสินค้า เชื้อเพลิง และลูกเรือ
แบบต่างๆ > ประเทศผู้ใช้งาน

สหรัฐ
กองทัพอากาศสหรัฐ
อุบัติเหตุ

มีซี-5 กาแลกซี 5 ลำที่เสียหาย มี 2 ลำเป็นรุ่นเอจากเพลิงไหม้และอีกหนึ่งลำได้รับความเสียหายตอนอยู่บนพื้นดิน มีซี-5 อย่างน้อย 2 ลำที่ตกเพราะความเสียหายทางด้านโครงสร้าง แต่ก็ได้รับการซ่อมแซมและกลับเข้าประจำการ
รายละเอียด ซี-5เอ็ม กาแลคซี

ลูกเรือ โดยปกติ 7 นาย (นักบิน นักบินมือหนึ่ง นักบินผู้ช่วย วิศวกรการบินสองนาย พลลำเลียงสามนาย) หรือ 4 นายเป็นอย่างน้อย (นักบิน นักบินผู้ช่วย วิศวกรการบินสองนาย)
ความจุ 122,470 กิโลกรัม
ความยาว 75.31 เมตร
ระยะระหว่างปลายปีกทั้งสอง 67.89 เมตร
ความสูง 19.84 เมตร
พื้นที่ปีก 576 ตารางเมตร
น้ำหนักเปล่า 172,370 กิโลกรัม
น้ำหนักพร้อมสินค้า 348,800 กิโลกรัม
น้ำหนักวิ่งขึ้นสูงสุด 381,000 กิโลกรัม
ขุมกำลัง เครื่องยนต์เทอร์โบแฟนเจเนรัล อิเลคทริก ซีเอฟ6-80ซี2 ให้กำลังเครื่องละ 51,000 ปอนด์
ความเร็วสูงสุด 0.8 มัค (930 กิโลเมตรต่อชั่วโมง)
เพดานบินใช้งาน 41,000 ฟุต
อัตราการไต่ระดับ 1,800 ฟุตต่อนาที
พิสัย 4,440 กิโลเมตรเมื่อบรรทุกสินค้า 263,200 ปอนด์
น้ำหนักบนปีก 610 กิโลกรัมต่อตารางเมตร
ระยะในการบินขึ้น 2,560 เมตร
ระยะในการลงจอด 1,097 เมตร
ความจุเชื้อเพลิง 51,150 แกลลอน
ดูเพิ่ม

แอร์บัส เอ380
แอนโตนอฟ แอน-124
แอนโตนอฟ แอน-225
โบอิง 747
ซี-17 โกลบมาสเตอร์ 3
แหล่งข้อมูลอื่น

ซี-5เอของกองทัพอากาศสหรัฐ
ซี-5 กาแลกซีใน LockheedMartin.com เก็บถาวร 2009-08-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ซี-5 กาแลกซี โดยเจ. ไพค์ใน GlobalSecurity.org
ซี-5 กาแลกซีในประวัติศาสตร์ของกองทัพอากาศสหรัฐ เก็บถาวร 2008-06-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ซี-5 กาแลกซีและสตาร์ลิฟเตอร์ เก็บถาวร 2012-04-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ซี-5 กาแลกซีใน Air-Attack.com เก็บถาวร 2012-08-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
"กองทัพอากาศสหรัฐจะใช้ซี-5เอ็ม ซูเปอร์กาแลกซีของล็อกฮีด มาร์ตินไปจนถึงปีพ.ศ. 2583", Jane's International Defence Review, July 2006.
การติดตั้งเครื่องยนต์ใหม่ของซี-5 กาแลกซี, IEEE Paper, Digital Avionics Systems Conference, 2005.
ซี-5เอ กาแลกซีลำที่สี่ (หมายเลข 66-8306)
พื้นที่ส่วนหน้าของซี-5 ที่เปิดออกเพื่อบรรทุกสินค้าที่ไม่ธรรมดาอย่างเฮลิคอปเตอร์ซีเอช-46 ถึงสามลำ
ซี-5 จากฐานทัพอากาศวอร์นเนอร์ โรบินส์
แผงควบคุมของซี-5เอ
แผงควบคุมใหม่ของซี-5 เมื่อผ่านโครงการพัฒนาระบบอิเลคทรอนิกอากาศ
ซี-5เอลงจอดที่ฐานทัพอากาศเชมยาในอลาสก้าเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2526
ที่เกิดเหตุของซี-5บีที่ตกในสนามบินโดเวอร์ในเดลาแวร์เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2549
ภาพของประตูสินค้าด้านหน้าของซี-5 เมื่อเปิดออก
เพียงความเคลื่อนไหว

เพียงความเคลื่อนไหวเป็นกวีนิพนธ์ของเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์  ตีพิมพ์ในนิตยสารต่าง ๆ ในช่วงปี พ.ศ. 2516 - 2522 และพิมพ์รวมเล่มครั้งแรก พ.ศ. 2517 เนื้อหากล่าวถึงเหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ซึ่งขบวนการนักศึกษาประชาชนได้เรียกร้องรัฐธรรมนูญ และขยายตัวเป็นการเคลื่อนไหวเพื่อความเป็นธรรมด้านต่าง ๆ ของสังคม เนาวรัตน์ได้เขียนบทกวีสนับสนุนการต่อสู้ครั้งนั้น ใจความตอนหนึ่งว่า
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| การเกิดต้องเจ็บปวด |  | ต้องร้าวรวดและทรมา |
| ในสายฝนมีสายฟ้า |  | ในผาทึบมีถ้ำทอง |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| มาเถิดมาทุกข์ยาก |  | มาบั่นบากกับเพื่อนพ้อง |
| อย่าหวังเลยรังรอง |  | จะเรืองไรในชีพนี้ |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ก้าวแรกที่เราย่าง |  | จะสร้างทางในทุกที่ |
| ป่าเถื่อนในปฐพี |  | ยังมีไว้รอให้เดิน |
— เพียงความเคลื่อนไหว, หน้า 108-109
ศรัทธา

ศรัทธา คือความเชื่อมั่นหรือไว้วางใจในตัว บุคคล สิ่งของ หรือแนวคิด ในบริบททางศาสนา ศรัทธาคือ " ความเชื่อในพระเจ้าหรือในหลักคำสอนหรือคำสั่งสอนของศาสนา" ตาม พจนานุกรมฉบับเมอร์เรียม-เว็บสเตอร์ ให้ความหมายของคำว่าศรัทธาไว้หลายนิยาม เช่น "สิ่งที่เชื่อกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้วยความเชื่อมั่นอย่างแรงกล้า", "ความไว้วางใจอย่างสมบูรณ์", "ความเชื่อและความไว้วางใจและความภักดีต่อพระเจ้า" รวมถึง "ความเชื่อมั่นอย่างมั่นคงในบางสิ่งบางอย่างซึ่งไม่มีหลักฐานพิสูจน์ได้"
ผู้เคร่งศาสนามักคิดว่าศรัทธาเป็นความเชื่อมั่นที่ขึ้นอยู่กับระดับของเหตุผลอันสมควรหรือพยานหลักฐานที่รับรู้ บ้างที่มีความคลางแคลงใจต่อศาสนา มีแนวโน้มที่จะคิดว่าศรัทธาเป็นเพียงความเชื่อที่ไม่มีหลักฐาน
เชลซี

เชลซี (Chelsea) อาจหมายถึง
เชลซี (ลอนดอน) เขตเมืองในลอนดอน
เชลซี (นิวยอร์ก) เขตเมืองในนิวยอร์ก
สโมสรฟุตบอลเชลซี สโมสรฟุตบอลในอังกฤษตั้งอยู่ในเขตเชลซี
เชลซี คลินตัน บุตรสาวของ บิล คลินตัน
สามัคคีเภทคำฉันท์

| สามัคคีเภทคำฉันท์ |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: -
กวี: ชิต บุรทัต
ประเภท: นิยายคำฉันท์
คำประพันธ์: คำฉันท์
ความยาว: 410 บท
ยุค: รัตนโกสินทร์
ปีที่แต่ง: พ.ศ. 2457
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมวรรณศิลป์
สามัคคีเภทคำฉันท์ เป็นนิยายคำฉันท์ขนาดสั้นไม่กี่สิบหน้ากระดาษเท่านั้น แต่ได้รับการยกย่องว่าแต่งดี มีความงดงามทางวรรณศิลป์ ทั้งยังได้รับการคัดเลือกเป็นหนังสือประกอบการเรียนการสอนในวิชาภาษาไทยด้วย
หนังสือ สามัคคีเภทคำฉันท์ (ฉบับกระทรวงศึกษาธิการจัดพิมพ์ เขียนเว้นวรรค เป็น "สามัคคีเภท คำฉันท์") นี้ นายชิต บุรทัต ได้แต่งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2457 ในสมัยรัชกาลที่ 6 นับเป็นผลงานที่มีชื่อเสียงอีกชิ้นหนึ่งของกวีผู้นี้
เนื้อเรื่อง

สามัคคีเภทคำฉันท์ดำเนินเรื่องโดยอิงประวัติศาสตร์ครั้งพุทธกาล ว่าด้วยการใช้เล่ห์อุบายทำลายความสามัคคีของเหล่ากษัตริย์ลิจฉวี กรุงเวสาลี แห่งแคว้นวัชชี เนื้อความนี้มีปรากฏในมหาปรินิพพานสูตร แห่งพระไตรปิฎก และอรรถกถาสุมังคลวิสาสินี โดยเล่าถึงกษัตริย์ในสมัยโบราณ ทรงพระนามว่า พระเจ้าอชาตศัตรู แห่งแคว้นมคธ ทรงมีอำมาตย์คนสนิทชื่อ วัสสการพราหมณ์ ทรงมีดำริจะปราบแคว้นวัชชี ซึ่งมีกษัตริย์ลิจฉวีครอบครอง แต่แคว้นวัชชีมีความเป็นปึกแผ่นและปกครองกันด้วยความสามัคคี
พระเจ้าอชาตศัตรูปรึกษากับวัสสการพราหมณ์เพื่อหาอุบายทำลายความสามัคคีของเหล่ากษัตริย์ลิจฉวี โดยการแสร้งเนรเทศวัสสการพราหมณ์ออกจากแคว้นมคธ เดินทางไปยังเมืองเวสาลี แล้วทำอุบายจนได้เข้าเฝ้ากษัตริย์ลิจฉวี และในที่สุดได้เป็นครูสอนภาษาและศิลปวิทยาแก่ราชกุมารทั้งหลาย ครั้นได้โอกาส ก็ทำอุบายให้ศิษย์แตกร้าวกัน จากความแตกร้าวของเหล่ากุมาร จึงมีการไปฟ้องร้องบิดาของตนซึ่งเป็นกษัตริย์ จึงเกิดการแตกร้าวระหว่างกษัตริย์ไปด้วย จนเกิดการวิวาท และเป็นเหตุให้ความสามัคคีในหมู่กษัตริย์ลิจฉวีถูกทำลายลง เมื่อนั้น พระเจ้าอชาตศัตรูจึงได้กรีธาทัพสู่เมืองเวสาลี สามารถปราบแคว้นวัชชีลงได้อย่างง่ายดาย โดยวัสสการพราหมณ์เป็นผู้มาเปิดประตูเมืองให้แก่พระเจ้าอชาตศัตรู
คำประพันธ์

แต่งเป็นบทร้อยกรอง ประกอบด้วย คำประพันธ์ประเภทฉันท์ 18 ชนิด กาพย์ 2 ชนิด คือ กาพย์ฉบัง 16 และ กาพย์สุรางคนางค์ 28
รัฐสภา

องค์กรนิติบัญญัติของรัฐบาล
สำหรับรัฐสภาของประเทศไทย ดูที่ รัฐสภาไทย
การจัดวางเบาะนั่งที่หันหน้าเข้าหากันในสภาสามัญชนสหราชอาณาจักร เชื่อกันว่าส่งเสริมรูปแบบการอภิปรายที่เป็นการโต้แย้งกัน
สภาผู้แทนราษฎรของออสเตรเลีย
สภาผู้แทนราษฎร ของ ญี่ปุ่น
รัฐสภา ของ สวิตเซอร์แลนด์
รัฐสภา (อังกฤษ: Parliament) ในทางรัฐศาสตร์ หมายถึง หน่วยงานฝ่ายนิติบัญญัติของรัฐบาล ทำหน้าที่หลัก 3 ประการ คือ การเป็นตัวแทนของประชาชน การออกกฎหมาย และ การตรวจสอบการทำงานของฝ่ายบริหาร ผ่านการจัดฟังความคิดเห็นและการไต่สวน โดยทั่วไปแล้ว รัฐสภาจะมีในประเทศที่ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตย
คำว่า "รัฐสภา" นั้นมีความใกล้เคียงกับคำว่า "วุฒิสภา" "ซิโนด" หรือ "สภาคองเกรส" มักถูกใช้เรียกกันทั่วไปในประเทศที่มีหรือเคยมีระบบกษัตริย์ แม้ว่าในบางบริบท คำว่า "รัฐสภา" อาจจะถูกใช้เฉพาะกับประเทศที่ปกครองด้วยระบบรัฐสภาเท่านั้น แต่คำนี้ยังถูกนำไปใช้เรียกฝ่ายนิติบัญญัติในบางประเทศที่ปกครองด้วยระบบประธานาธิบดี ด้วย เช่น รัฐสภาของประเทศกานา ทั้งนี้ แม้ชื่อเรียกอย่างเป็นทางการอาจจะต่างกันก็ตาม ตัวอย่างประเทศที่มีรัฐสภา เช่น สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส สเปน ญี่ปุ่น เป็นต้น
ตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์ รัฐสภาในยุคแรกมักประกอบด้วยสภาประเภทต่างๆ ที่ทำหน้าที่พิจารณา ให้คำปรึกษา และวินิจฉัยคดี ทั้งนี้กอร์เตสแห่งเลออน ค.ศ. 1188 (Cortes of Leon หรือ Decreta of Leon of 1188) ซึ่งจัดขึ้นใน ราชอาณาจักรเลออน (Kingdom of León) เมื่อปี ค.ศ. 1188 ถือว่าเป็นรัฐสภาสมัยใหม่แห่งแรก องค์การยูเนสโก (UNESCO) ยกย่อง กอร์เตสแห่งเลออน ว่าเป็นเอกสารแสดงหลักฐานเก่าแก่ที่สุดของระบบรัฐสภายุโรป นอกจากนี้ ยูเนสโกยังมอบตำแหน่ง “ความทรงจำแห่งโลก” (Memory of the World) ให้แก่สภาเลออน ค.ศ. 1188 ของกษัตริย์อัลฟองโซที่ 9 (Alfonso IX) และยกย่องให้เมืองเลออนเป็น “แหล่งกำเนิดระบบรัฐสภา” (Cradle of Parliamentarism) อีกด้วย
ศัพท์มูลวิทยา > ภาษาอังกฤษ

คำว่า "parliament" ในภาษาอังกฤษ มีที่มาจาก ภาษาแองโกล-นอร์มัน (Anglo-Norman language) ในช่วงศตวรรษที่ 14 ซึ่งเพี้ยนมาจากคำว่า "parlement" ในภาษาฝรั่งเศสโบราณ มีความหมายว่า "การอภิปราย ปาฐกถา" (discussion, discourse) ในศตวรรษที่ 11 คำนี้มีรากศัพท์มาจากคำว่า "parler" ในภาษาฝรั่งเศสโบราณเช่นกัน แปลว่า "พูด คุย" ความหมายของคำว่า "parliament" ได้เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา แต่เดิมหมายถึงการพูดคุย ประชุม หรือเจรจาใด ๆ ผ่านกลุ่มที่ปรึกษาหรือกลุ่มตุลาการรูปแบบต่าง ๆ ซึ่งมักถูกเรียกประชุมโดยพระมหากษัตริย์ ต่อมาในศตวรรษที่ 15 ในบริเตนใหญ่ คำนี้มีความหมายเฉพาะเจาะจงไปทางรัฐศาสตร์มากขึ้น
รัฐสภายุคแรก

ตั้งแต่สมัยโบราณ เมื่อสังคมยังเป็นแบบเผ่า จะมีสภาหรือหัวหน้าเผ่าที่การตัดสินใจจะได้รับการพิจารณาจากผู้อาวุโสของหมู่บ้าน ซึ่งระบบนี้เรียกว่า ภาวะชนเผ่า (tribalism) นักวิชาการบางกลุ่มเสนอว่า ใน เมโสโปเตเมีย (Mesopotamia) โบราณ อาจมีลักษณะการปกครองแบบประชาธิปไตยยุคแรก เนื่องจากกษัตริย์จะได้รับการตรวจสอบจากสภา ความคิดเห็นเดียวกันนี้ยังมีการกล่าวถึง อินเดียโบราณ เช่นเดียวกัน ที่มีการประชุมสภาในบางรูปแบบ ดังนั้นจึงอาจกล่าวได้ว่ามีลักษณะของ ประชาธิปไตย อยู่บ้าง อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอนี้ยังไม่ได้รับการยอมรับจากนักวิชาการกลุ่มอื่น ๆ ที่มองว่ารูปแบบการปกครองเหล่านี้เป็นเพียงระบอบคณาธิปไตย (oligarchy) เท่านั้น
เอเธนส์ยุคโบราณ ถือเป็นแหล่งกำเนิดของ ประชาธิปไตย การชุมนุมของชาวเอเธนส์ (หรือที่เรียกว่า เอคลีเซีย) เป็นสภานักวิชาการที่ถือเป็นสถาบันที่สำคัญที่สุด ประชาชนชายที่เป็นพลเมืองอิสระทุกคนสามารถเข้าร่วมการอภิปรายได้ ทาสและสตรีไม่สามารถเข้าร่วมได้ อย่างไรก็ตาม ประชาธิปไตยยุคเอเธนส์ ไม่ใช่ระบบตัวแทน แต่เป็นระบบโดยตรง ดังนั้น เอคลีเซีย จึงมีความแตกต่างจากระบบรัฐสภา
สาธารณรัฐโรมัน มี สภานิติบัญญัติ (legislative assemblies) ซึ่งมีอำนาจสูงสุดในการเลือกตั้งข้าราชการ การออก ธรรมนูญ (statutes) ใหม่ การดำเนินโทษประหารชีวิต การประกาศสงครามและสันติภาพ รวมถึงการสร้าง (หรือยุบ) พันธมิตร วุฒิสภาโรมัน (Roman Senate) มีอำนาจควบคุมคลัง ทรัพย์สิน การบริหาร และรายละเอียดของนโยบายต่างประเทศ
นักวิชาการมุสลิมบางกลุ่มโต้แย้งว่า ชูรอ (shura) (วิธีการตัดสินใจในสังคมอิสลาม) มีความคล้ายคลึงกับระบบรัฐสภา อย่างไรก็ตาม นักวิชาการกลุ่มอื่น ๆ (ดยเฉพาะอย่างยิ่งจาก ฮิซบุตตะห์รีร (Hizb ut-Tahrir) เน้นย้ำถึงความแตกต่างพื้นฐานระหว่างระบบชูรอและระบบรัฐสภา
รัฐสภายุคแรก > สหราชอาณาจักร

บทความหลัก: รัฐสภาอังกฤษ