stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เรือประจัญบานชั้นยามาโตะ
เรือในชั้น

ถึงแม้ว่าจะมีการวางแผนสร้างเรือประจัญบานชั้นยะมะโตะไว้ทั้งสิ้น 5 ลำใน ค.ศ. 1937 แต่ก็สร้างเสร็จสมบูรณ์เพียง 3 ลำโดยเป็นเรือประจัญบาน 2 ลำและเรือบรรทุกอากาศยาน 1 ลำ การสร้างเรือทั้งสามเป็นความลับสุดยอดเพื่อป้องกันไม่ให้เจ้าหน้าที่ข่าวกรองของอเมริการู้ถึงการดำรงอยู่และข้อมูลลักษณะของเรือ ในข้อเท็จจริงแล้ว สำนักข่าวกรองทหารเรือของสหรัฐอเมริการู้แต่เพียงชื่อของ ยะมะโตะ และ มูซาชิ ในตอนปลายของปี ค.ศ. 1942 ในช่วงแรกนี้สมมติฐานของสำนักข่าวกรองในลักษณะรายละเอียดของเรือค่อนข้างไกลจากความจริงมาก พวกเขาคาดเดาความยาวของเรือได้ถูกต้อง คาดคะเนความกว้างไว้ 110 ฟุต (กว้างจริง 127 ฟุต) และระวางขับน้ำ 40,000–57,000 ตัน (ความเป็นจริง 69,000 ตัน) นอกจากนี้ยังคาดว่าป้อมปืนหลักของเรือประจัญบานชั้นยะมะโตะทั้ง 9 กระบอกมีขนาด 16 นิ้วซึ่งกว่าจะรู้ถึงความจริงก็ถึงปลายเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1945 สี่เดือนหลังจากยะมะโตะอับปาง ทั้ง Jane's Fighting Ships และสื่อตะวันตกได้รายงานถึงลักษณะเรือผิดพลาด ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1944 Jane's Fighting Ships ได้ลงรายการระวางขับน้ำของยะมะโตะและมูซาชิเป็น 45,000 ตัน ทั้ง นิวยอร์กไทมส์ และ Associated Press ก็เหมือนกันรายงานว่าเรือทั้งสองมีระวางขับน้ำ 45,000 ตัน ความเร็ว 30 นอต แม้หลังเหตุการณ์การอับปางของยะมะโตะในเดือนเมษายน ค.ศ. 1945 เดอะไทมส์ ของกรุงลอนดอนยังคงให้ข้อมูลว่ามีระวางขับน้ำ 45,000 ตัน อย่างไรก็ตาม การดำรงอยู่ของเรือและสมมุติฐานของข้อมูลเรือมีอิทธิพลต่อวิศวกรของกองทัพเรืออเมริกาเป็นอย่างมากในการออกแบบเรือประจัญบานชั้นมอนทานาทั้ง 5 ลำซึ่งสร้างขึ้นเพื่อต่อต้านอำนาจการยิงของเรือประจัญบานชั้นยะมะโตะ
เรือในชั้น > ยามาโตะ

บทความหลัก: เรือประจัญบานยามาโตะ
ยามาโตะได้รับการสั่งต่อเรือในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1937 วางกระดูกงูเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1937 ปล่อยลงน้ำเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม ค.ศ. 1940 และขึ้นระวางในวันที่ 16 ธันวาคม ค.ศ. 1941 เรือได้ทำการฝึกซ้อมจนกระทั่ง 27 มีนาคม ค.ศ. 1942 เมื่อพลเรือเอก อิโซรกคุ ยามาโมโต้ เห็นสมควรว่าเรือสามารถเข้าปฏิบัติการได้แล้ว  โดยเข้าอยู่ในสังกัดหมวดเรือประจัญบานที่ 1 ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1942 ระหว่างยุทธนาวีมิดเวย์ยะมะโตะได้ทำหน้าที่เป็นเรือธงของกองเรือผสมแห่งกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่นแต่กลับไม่ได้เข้าร่วมต่อสู้กับกองกำลังข้าศึกเลยในระหว่างสงคราม สองปีต่อมา เรือยะมะโตะและเรือมูซาชิซึ่งเป็นเรือในชั้นเดียวกันได้ใช้เวลาส่วนมากจอดอยู่ที่ฐานทัพเรือทรูกและคุเระเป็นระยะ ๆ มูซาชิได้กลายเป็นเรือธงของกองเรือผสมแทนที่ยะมะโตะ ในระหว่างช่วงเวลานี้ ยะมะโตะซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของหมวดเรือประจัญบานที่ 1 ได้มีโอกาสหลายครั้งในการเข้าร่วมต่อต้านการโจมตีฐานทัพของญี่ปุ่นบนเกาะจากเรือบรรทุกอากาศยานสหรัฐฯ ในวันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 1943 เรือได้รับความเสียหายอย่างมากจากตอร์ปิโดด้วยฝีมือของเรือดำน้ำ ยูเอสเอส สเคท (USS Skate) ทำให้ต้องหันหัวกลับไปยังคุเระเพื่อซ่อมแซมและพัฒนาโครงสร้างให้ดีขึ้น
ในปี ค.ศ. 1944 หลังได้รับการติดตั้งปืนต่อสู้อากาศยานจำนวนมากและปรับปรุงหมู่ปืนรอง ยะมะโตะได้เข้าร่วมกองเรือที่ 2 ในยุทธนาวีทะเลฟิลิปปิน ทำหน้าที่คุ้มครองหมวดเรือบรรทุกอากาศยานของญี่ปุ่น ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1944 ที่ยุทธการอ่าวเลย์เต เรือได้ใช้ปืนใหญ่ประจำเรือกับศัตรูเป็นครั้งแรกและครั้งเดียว เรือสามารถช่วยจมเรือบรรทุกเครื่องบินคุ้มกัน ยูเอสเอส แกมเบียร์ เบย์ (USS Gambier Bay) และเรือพิฆาต ยูเอสเอส จอนห์ส์ตัน (USS Johnston) ก่อนที่กองกำลังภาคกลางจะถอนตัวจากการรบ  ความเสียหายเล็กน้อยที่คุเระในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1945 ทำให้เรือได้รับการปรับปรุงอาวุธต่อสู้อากาศยานใหม่ ยะมะโตะจมลงในวันที่ 7 เมษายน ค.ศ. 1945 โดยเครื่องบินจากเรือบรรทุกอากาศยานอเมริการะหว่างปฏิบัติการเท็งโง ถูกตอร์ปิโดทั้งหมด 10 ลูก ลูกระเบิด 7 ลูกก่อนที่จะจมลง ลูกเรือ 2,498 นายจาก 2,700 นายสูญหาย รวมถึงพลเรือโท เซอีชิ อิโต (Seiichi Itō) การอับปางของยะมะโตะถูกมองว่าเป็นชัยชนะที่สำคัญของชาวอเมริกัน และ ฮานสัน ดับเบิลยู. บาล์ดวิน (Hanson W. Baldwin) บรรณาธิการทางทหารของ นิวยอร์กไทมส์ เขียนไว้ว่า"การจมของยะมะโตะ เรือประจัญบานลำใหม่ของญี่ปุ่น ... เป็นข้อพิสูจน์ที่น่าประทับใจถึงความอ่อนแอของญี่ปุ่นทั้งในอากาศและในทะเล"
เรือในชั้น > มูซาชิ

บทความหลัก: เรือประจัญบานมูซาชิ
มูซาชิได้รับการสั่งต่อเรือในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1937 วางกระดูกงูเมื่อวันที่ 29 มีนาคม ค.ศ. 1938 ปล่อยลงน้ำเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1940 และขึ้นระวางในวันที่ 5 สิงหาคม ค.ศ. 1942 ระหว่างเดือนกันยายนถึงเดือนธันวาคม ค.ศ. 1942 เรือได้ทำการซ้อมรบผิวน้ำและต่อต้านอากาศยานที่ฮะชิระจิมะ (Hashirajima) ในวันที่ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1943 มูซาชิได้ขึ้นเป็นเรือธงของกองเรือผสมแทนที่ยะมะโตะซึ่งเป็นเรือในชั้นเดียวกัน  มูซาชิได้เคลื่อนย้ายไปมาตามฐานทัพเรือทรูก โยะโกะซุกะ บรูไน และคุเระ จนกระทั่งปี ค.ศ. 1944 ในวันที่ 29 มีนาคม ค.ศ. 1944 เรือประสบความเสียหายใกล้กับหัวเรือจากตอร์ปิโดที่ยิงจากเรือดำน้ำสหรัฐฯ ยูเอสเอส ทันนี (USS Tunny) หลังจากเข้าซ่อมแซมและปรับปรุงตลอดทั้งเดือนเมษายน ค.ศ. 1944 มูซาชิได้เข้าร่วมหมวดเรือประจัญบานที่ 1 ในโอะกินะวะ
ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1944 มูซาชิเข้าเป็นส่วนหนึ่งของกองเรือที่ 2 มีหน้าที่คุ้มกันเรือบรรทุกอากาศยานของญี่ปุ่นในระหว่างยุทธนาวีทะเลฟิลิปปิน ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1944 เรือได้ออกจากบรูไนไปกับกองกำลังภาคกลางของพลเรือเอก ทะเกะโอะ (Takeo Kurita) เข้าสู่ยุทธการอ่าวเลย์เต มูซาชิอับปางเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม ในระหว่างยุทธนาวีทะเลซิบูยัน จากระเบิด 17 ลูกและตอร์ปิโด 19 ลูก ลูกเรือตายและสูญหาย 1,023 นายจาก 2,399 นาย
เรือในชั้น > ชินะโนะ

บทความหลัก: เรือบรรทุกอากาศยานชินาโนะ
ชินะโนะแต่เดิมคือเรือรบหมายเลข 110 วางกระดูกงูเป็นลำที่ 3 ในชั้นเรือประจัญบานยะมะโตะ มีการปรับปรุงแบบเล็กน้อย ความหนาของเกราะลดลงเล็กน้อยจากแบบดั้งเดิมซึ่งประกอบไปด้วย เกราะข้างลำเรือ ดาดฟ้า และป้อมปืน การลดน้ำหนักของเรือนี้ทำให้สามารถปรับปรุงส่วนอื่น ๆ ได้เพิ่มขึ้น ไม่ว่าจะเป็นส่วนป้องกันของส่วนควบคุมการยิงและตำแหน่งเฝ้าระวัง นอกจากนี้ปืนใหญ่รองได้เปลี่ยนเป็นปืนชนิด 98 ขนาดลำกล้อง 10 ซม./65 (10 cm/65 caliber Type 98) แทนปืนขนาด 12.7 ซม. ที่ใช้บนเรือประจัญบานชั้นยะมะโตะที่สร้างขึ้น 2 ลำแรก แม้ว่าจะมีขนาดเล็กกว่า แต่ก็มีศักยภาพสูงกว่าปืน 127 มม. ในแง่ความเร็วปากลำกล้อง ระยะยิงสูงสุด เพดานยิงต่อต้านอากาศยาน และอัตราการยิงเป็นอย่างมาก
ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1942 หลังจากญี่ปุ่นพ่ายแพ้ที่มิดเวย์ การสร้างชินะโนะถูกระงับและได้มีการสร้างตัวเรือใหม่เป็นเรือบรรทุกอากาศยานทีละเล็กทีละน้อย เรือได้รับการออกแบบให้เป็นเรือสนับสนุนขนาด 64,800 ตันที่มีความสามารถในการขนส่ง ซ่อมแซม และเติมเชื้อเพลิงให้แก่กองบินของเรือบรรทุกอากาศยานลำอื่น แม้ว่าแต่เดิมจะมีกำหนดการให้เรือขึ้นระวางในตอนต้นปี ค.ศ. 1945 แต่การก่อสร้างได้ถูกเร่งให้เร็วขึ้นหลังยุทธการทะเลฟิลิปปิน ด้วยเหตุนี้ชินะโนะจึงได้ปล่อยลงน้ำเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1944 และขึ้นระวางในวันที่ 19 พฤศจิกายนซึ่งเป็นเวลาเพียงเดือนกว่าหลังจากมีการปล่อยลงน้ำ ชินะโนะออกเดินทางจากโยะโกะซุกะเพื่อไปคุเระ 9 วันต่อมา ในตอนเช้าของวันที่ 29 พฤศจิกายน ชินะโนะโดนโจมตีด้วยตอร์ปิโด 4 ลูกจากเรือดำน้ำ ยูเอสเอส อาร์เชอร์-ฟิช แม้จะดูเหมือนว่าความเสียหายที่เกิดขึ้นจะจัดการได้ แต่การควบคุมน้ำที่ท่วมในเรือกลับย่ำแย่เป็นเหตุให้เรือเอียงไปทางกราบขวา เพียงเวลาสั้น ๆ ก่อนเที่ยงวัน เรือก็พลิกคว่ำและอับปางลง นำเอาลูกเรือ 1,435 นายจาก 2,400 นายจมไปกับเรือด้วย จนถึงทุกวันนี้ ชินะโนะเป็นเรือรบขนาดใหญ่ที่สุดที่โดนโจมตีและจมลงโดยเรือดำน้ำ
เรือในชั้น > เรือรบหมายเลข 111 และ 797

เรือรบหมายเลข 111 เป็นเรือไม่มีชื่อ วางแผนสร้างเป็นลำที่ 4 ในเรือประจัญบานชั้นยะมะโตะและเป็นเรือลำที่ 2 ใช้แบบตามชินะโนะที่ได้รับการปรับปรุง เรือได้วางกระดูกงูหลังจากปล่อยยะมะโตะลงน้ำในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1940 และก่อสร้างไปจนกระทั่งเดือนธันวาคม ค.ศ. 1941 เมื่อญี่ปุ่นเริ่มมีคำถามถึงโครงการสร้างเรือหลวงที่มีความทะเยอทะยานนี้กับการมาถึงของสงคราม ทรัพยากรที่จำเป็นในการสร้างเรือจะกลายเป็นสิ่งที่ได้มายาก เป็นผลให้เรือลำที่ 4 ซึ่งสร้างเสร็จเพียง 30% ถูกแยกชิ้นส่วนในปี ค.ศ. 1942 วัสดุที่ได้นำไปปรับปรุงเรือประจัญบาน อิเซะ และ เฮียวกะ ไปเป็นเรือลูกผสมระหว่างเรือประจัญบานและเรือบรรทุกอากาศยาน
เรือลำที่ 5 เรือรบหมายเลข 797 มีแผนที่จะสร้างตามแบบของชินะโนะแต่ไม่ได้สร้าง ไม่เคยแม้แต่จะได้วางกระดูกงู นอกจากนี้ในแบบเรือ 797 ได้มีการปรับเปลี่ยนเอาปืนกราบเรือขนาด 155 มม. ออกและเพิ่มปืนขนาด 100 มม. ลงไปแทน ประมาณกันว่ามีปืนขนาดนี้ประมาณ 24 กระบอก ยะมะโตะที่ปรับปรุงท้ายสุดในปี ค.ศ. 1944 มีบางส่วนที่ปรับปรุงคล้ายกับแบบของเรือนี้
ลักษณะ > อาวุธยุทธภัณฑ์

แม้ว่าอาวุธยุทธภัณฑ์ของเรือประจัญบานชั้นยะมะโตะในแบบอย่างเป็นทางการแต่เดิมจะเป็นปืนขนาด 40 ซม./ลำกล้อง 45 (15.9 นิ้ว) แบบ 94 แต่ความเป็นจริงแล้วกลับเป็นปืนขนาด 46 ซม./ลำกล้อง 45 (18.1 นิ้ว) ซึ่งมีขนาดใหญ่ที่สุดที่สามารถติดตั้งในเรือรบได้ รวมทั้งสิ้นสามป้อม แต่ละป้อมหนัก 2,774 ตัน ปืนแต่ละกระบอกยาว 21.13 ม. (69.3 ฟุต) หนัก 147.3 เมตริกตัน (145.0 ตัน) กระสุนที่ใช้เป็นกระสุนเจาะเกราะระเบิดแรงสูงยิงได้ไกลถึง 42.0 กิโลเมตร (26.1 ไมล์) ที่อัตรายิง 1½ ถึง 2 นัดต่อนาที ปืนหลักยังสามารถยิงกระสุนต่อต้านอากาศยาน 3 ชิกิ สึโจะดัง ("Shiki tsûjôdan, Common Type 3 (กระสุนร่วมแบบ 3)") หนัก 1,360 kg (3,000 ปอนด์) ได้ สายชนวนถูกตั้งเวลาให้ระเบิดเมื่อยิงออกไปได้ไกลเพียงพอ (ทั่วไปจะตั้งไว้ที่ระยะห่าง 1,000 เมตร (1,100 หลา)) เมื่อระเบิด กระสุนจะแตกออกจะกลายเป็นชิ้นเหล็กจำนวนมาก และปล่อยหลอดที่บรรจุระเบิดเพลิงจำนวน 900 ชิ้น เป็นรูปทรงกรวยหันไปทางอากาศยานที่บินเข้ามา หลอดจะลุกไหม้เป็นเวลา 5 วินาทีที่อุณหภูมิ 3,000 °C (5,430 °F) ก่อนจะกระจายเป็นเปลวเพลิงไปรอบ ๆ ไกล 5 เมตร (16 ฟุต) แม้จะมีสัดส่วนถึง 40% ของกระสุนหลักบนเรือในปี ค.ศ. 1944 3 ชิกิ สึโจะดัง กลับไม่ค่อยได้ใช้เพื่อต่อต้านอากาศยานฝ่ายศัตรูนัก เพราะจะเกิดความเสียหายที่ลำกล้องปืนหลักเมื่อยิงด้วยกระสุนชนิดนี้ มีการระเบิดก่อนเวลาของกระสุนชนิดนี้และทำให้ปืนหลักกระบอกหนึ่งของเรือมูซาชิไม่สามารถใช้งานได้ระหว่างยุทธนาวีทะเลซิบูยัน กระสุนจะสร้างม่านเพลิงเพื่อให้อากาศยานที่เข้าโจมตีไม่สามารถบินผ่านได้ อย่างไรก็ตาม นักบินฝ่ายสหรัฐเห็นว่ามันเป็นดอกไม้ไฟมากกว่าอาวุธต่อต้านอากาศยาน
ในแบบทางวิศวกรรมเดิม ป้อมปืนรองของเรือประจัญบานชั้นยะมะโตะประกอบด้วยปืน 6.1 นิ้ว (15 ซม.) 12 กระบอก ติดตั้งในป้อมปืน 4 ป้อม ป้อมละ 3 กระบอก (หัวเรือ 1 กระบอก ท้ายเรือ 1 กระบอก และกลางลำเรือ 2 กระบอก) และปืนขนาด 5 นิ้ว (13 ซม.) 12 กระบอก ติดตั้งในป้อมปืน 6 ป้อม ป้อมละ 2 กระบอก (กลางลำเรือฝั่งละ 3 กระบอก) นอกจากนี้เรือประจัญบานชั้นยะมะโตะยังติดตั้งปืนต่อสู้อากาศยาน 1 นิ้ว (2.5 ซม.) 24 กระบอกกลางลำเรือ ในปี ค.ศ. 1944 เรือยะมะโตะได้รับการปรับปรุงปืนต่อสู้อากาศยานเพิ่มเติมเป็นพิเศษ โดยเปลี่ยนปืนรองเป็นปืน 6.1 นิ้ว (15 ซม.) 6 กระบอก ปืน 5 นิ้ว (13 ซม.) 24 กระบอก และปืนต่อสู้อากาศยาน 1 นิ้ว (2.5 ซม.) 162 กระบอก เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับปฏิบัติการในอ่าวเลย์เต
อาวุธยุทธภัณฑ์ของเรือชินะโนะต่างไปจากเรือในชั้นเนื่องจากเรือได้รับการดัดแปลง ในฐานะที่เป็นเรือบรรทุกอากาศยานที่ถูกออกแบบมาเพื่อรับบทบาทในการสนับสนุน จึงมีการติดตั้งปืนต่อสู้อากาศยานมากเป็นพิเศษ ปืนบนเรือประกอบด้วย ปืน 5 นิ้ว (13 ซม.) 16 กระบอก ปืนต่อสู้อากาศยานขนาด 1 นิ้ว (2.5 ซม.) 125 กระบอก และจรวดต่อสู้อากาศยาน 336 ลูกในฐานยิงจรวดลำกล้อง 5 นิ้ว (13 ซม.) 28 ลำกล้อง 12 ฐาน  ปืนเหล่านี้ไม่เคยได้ใช้ต่อสู้กับเรือหรืออากาศยานฝ่ายศัตรูเลย
ลักษณะ > เกราะ

จากการออกแบบเพื่อให้สามารถต่อสู้กับเรือประจัญบานฝ่ายข้าศึกได้พร้อมกันทีละหลายลำ ยะมะโตะจึงได้รับการติดตั้งเกราะโลหะหนาดังที่อธิบายโดยนักประวัติศาสตร์นาวี มาร์ค สทิลล์ (Mark Stille) ว่า "เป็นระดับการป้องกันที่ไม่มีใครเทียบเท่าในการต่อสู้กันซึ่งหน้า" เกราะหลักข้างลำเรือหนา 410 มม. และยังมีผนังกันหนา 355 มม.ถัดมาจากเกราะข้างลำเรือ นอกจากนี้ รูปร่างของตัวเรือด้านบนมีความก้าวหน้าในการออกแบบเป็นอย่างมาก ลักษณะที่โค้งไปด้านข้างของเกราะนั้นเป็นการป้องกันที่มีประสิทธิภาพสูงสุดและให้โครงสร้างที่แข็งแกร่งในขณะที่ได้น้ำหนักที่เหมาะสม เกราะของป้อมปืนหลักนั้นหนากว่าเกราะข้างลำเรือ ด้วยความหนาถึง 650 มม. แผนเกราะกราบเรือและป้อมปืนหลักทำจากเหล็กทำแข็งแบบวิกเกอส์ (Vickers) ซึ่งเป็นเกราะโลหะผิวหน้าแข็ง เกราะดาดฟ้าหนา 75 มม.ทำมาจากโลหะผสมนิกเกิล-โครเมียม-โมลิบดีนัม จากการทดสอบวิธีกระสุนที่สถานที่ทดลองในคะเมงะบุกิ (Kamegabuki) พิสูจน์ว่าดาดฟ้าที่เป็นโลหะผสมนั้นเหนือกว่าแผ่นโลหะวิกเกอส์เนื้อเดียว 10–15% และยังเพิ่มด้วยการออกแบบส่วนผสมระหว่างโครเมียมและนิกเกิลในโลหะผสม ปริมาณนิกเกิลที่สูงนั้นสามารถทำให้แผ่นโลหะสามารถม้วนงอโดยไม่เกิดการแตกหักขึ้น
มีการนำการเชื่อมโลหะแบบการเชื่อมอาร์คซึ่งเป็นการเชื่อมโลหะแบบใหม่ในสมัยนั้นมาใช้กับเรือในชั้น เพื่อเพิ่มความแข็งแรงทนทานให้กับเกราะชั้นนอก ด้วยเทคนิคนี้ เกราะข้างส่วนล่างจึงได้รับการเพิ่มเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของเรือซึ่งเป็นผลจากการศึกษาวิถีกระสุนของเรือประจัญบานชั้นโทะซะ (Tosa) และกระสุนชนิดใหม่แบบ 91 ของญี่ปุ่นที่สามารถเคลื่อนตัวไปในน้ำได้ไกล และยังใช้เสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับตัวเรือทั้งหมด เมื่อรวมแล้ว เรือชั้นยะมะโตะประกอบไปด้วยห้องผนึกน้ำ 1,147 ห้อง ซึ่ง 1,065 ห้องอยู่ใต้เกราะดาดฟ้าเรือ
อย่างไรก็ตาม เกราะของเรือชั้นยะมะโตะยังคงมีจุดอ่อนที่ร้ายแรงหลายจุด ซึ่งเป็นเหตุให้เรือในชั้นอับปางลงในปี ค.ศ. 1944–45 โดยเฉพาะอย่างยิ่ง จุดรอยต่อระหว่างกราบเรือล่างและกราบเรือบน ที่กลายมาเป็นจุดอ่อนใต้เส้นแนวน้ำที่อ่อนไหวต่อการโจมตีด้วยตอร์ปิโดจากเครื่องบิน นอกจากนี้เรือยังมีจุดอ่อนทางโครงสร้างบริเวณหัวเรือ ซึ่งมีเกราะบางกว่าปกติ ตัวเรือ ชินะโนะ มีโครงสร้างอ่อนแอที่สุด มีการติดตั้งเกราะน้อยและไม่มีห้องผนึกน้ำเมื่อเวลาเรืออับปาง
ลักษณะ > การขับเคลื่อน

เรือประจัญบานชั้นยะมะโตะติดตั้งหม้อน้ำแบบคัมปง 12 หม้อซึ่งจะไปขับกังหันไอน้ำ 4 กังหัน  แต่ละกังหันจะติดตั้งใบจักรที่มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 6 เมตร แหล่งกำลังนี้ทำให้เรือประจัญบานชั้นยะมะโตะมีความเร็วสูงสุด 27 นอต (50 กม./ชม.) ซึ่งแสดงเป็นกำลังได้ 147,948 แรงม้า (110,325 kW) ความสามารถทางความเร็วของเรือประจัญบานชั้นยะมะโตะทำให้การร่วมขบวนกับเรือบรรทุกอากาศยานเร็วนั้นมีขีดจำกัด นอกจากนี้อัตราการสิ้นเปลืองน้ำมันเชื้อเพลิงของเรือประจัญบานทั้งสองอยู่ในระดับสูงมาก  นี่คือเหตุผลหลักที่ไม่ได้ใช้เรือนี้ในรบระหว่างช่วงการทัพหมู่เกาะโซโลมอนหรือการรบในระหว่างช่วง "island hopping (กบกระโดด)" ในช่วงปี ค.ศ. 1943 ถึงตอนต้นของปี ค.ศ. 1944 ระบบขับเคลื่อนของชินะโนะมีการปรับปรุงให้ดีขึ้นเล็กน้อย โดยมีความเร็วสูงสุด 28 นอต (52 กม./ชม.)
เรือประจัญบานชั้น "ซูปเปอร์ยามาโตะ"

บทความหลัก: แบบเรือประจัญบาน เอ-150
มีการออกแบบเรือประจัญบานใหม่สองลำให้มีขนาดใหญ่กว่าเรือประจัญบานชั้นยะมะโตะเพื่อใช้ในแผนกองเรือ 1942 แบบเรือประจัญบานใหม่ดังกล่าวเรียกว่า เอ-150 เป็นแบบที่ใช้สร้างเรือรบหมายเลข 178 และเรือรบหมายเลข 179 แบบ เอ-150 ได้เริ่มออกแบบทันทีหลังแบบของเรือประจัญบานชั้นยะมะโตะเสร็จสิ้นราว ๆ ปี ค.ศ. 1938–39 สิ่งพื้นฐานในแบบทางวิศวกรรมได้รับการออกแบบเสร็จสิ้นในปี ค.ศ. 1941 แต่รูปแบบสงครามได้กลายเป็นการสู้รบบนเส้นขอบฟ้าแทน ทำให้การสร้างเรือประจัญบานหยุดชะงักลงเพื่อสร้างเรือรบที่เป็นที่ต้องการก่อน เช่น เรือบรรทุกอากาศยาน และเรือลาดตระเวน แต่การสูญเสียเรือบรรทุกอากาศยาน 4 ลำในยุทธนาวีมิดเวย์ (จาก 10 ลำของกองทัพเรือญี่ปุ่นในขณะนั้น) ทำให้การสร้างเรือหยุดลงอย่างถาวร ในหนังสือเล่มที่ 3 ของหนังสือชุด Battleships (เรือประจัญบาน) Axis and Neutral Battleships in World War II (เรือประจัญบานอักษะและฝ่ายเป็นกลางในสงครามโลกครั้งที่ 2) ผู้แต่ง วิลเลียม เอช. การ์ซคี (William H. Garzke) และ โรเบิร์ต โอ. ดับบลิน (Robert O. Dulin) ยืนยันว่าเรือนี้เป็น "เรือประจัญบานที่ทรงอำนาจมากที่สุดในประวัติศาสตร์" เพราะหมู่ปืนหลักมีขนาดใหญ่โตถึง 510 มม. (20 นิ้ว) และมีอาวุธต่อต้านอากาศยานจำนวนมาก
คล้ายกันกับกรณีเรือประจัญบานชั้นยะมะโตะ เอกสารส่วนมากและแบบทางวิศวกรรมทั้งหมดถูกทำลายเพื่อป้องกันการถูกยึดเมื่อสิ้นสุดสงคราม แต่ก็ยังมีข้อมูลหลงเหลือให้ทราบได้ว่าแบบสุดท้ายของเรือมีอำนาจการยิงเหนือกว่า และมีปืนกระบอกใหญ่กว่าเรือชั้นยะมะโตะ ด้วยหมู่ปืนหลักขนาด 500 มม. (20 นิ้ว) 6 กระบอก ในป้อมปืนแผด 3 ป้อม และปืนต่อต้านอากาศยานขนาด 100 มม. (3.9 นิ้ว) จำนวนมาก เรือกินน้ำลึกเท่ากับเรือยะมะโตะขณะที่มีเกราะข้างหนาถึง 460 มม. (18 นิ้ว)
อิทธิพลต่อศิลปวัฒนธรรม

จากเริ่มก่อสร้างจนถึงปัจจุบัน ยามาโตะ และ มูซาชิ ได้กลายเป็นสิ่งที่แสดงออกในเชิงวัฒนธรรมที่มีชื่อเสียงของญี่ปุ่น โดยเฉพาะยะมะโตะ เมื่อก่อสร้างเสร็จสิ้น เรือได้เป็นตัวแทนถึงความเป็นเลิศทางวิศวกรรมของกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น นอกจากนี้ทั้งจากขนาด ความเร็ว อำนาจการยิงของเรือทั้งสองลำแสดงถึงความมุ่งมั่นของประเทศญี่ปุ่นและความพร้อมที่จะปกป้องผลประโยชน์ของตนจากมหาอำนาจตะวันตกโดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศสหรัฐอเมริกาอย่างเป็นรูปธรรม ชิเงรุ ฟูกุโดมิ (Shigeru Fukudome) เสนาธิการประจำส่วนปฏิบัติการของกองเสนาธิการกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น บรรยายถึงเรือทั้งสองลำว่า "เป็นดั่งสัญลักษณ์ทางอำนาจของกองทัพเรือที่จัดเตรียมไว้ให้แก่ทหารและความเชื่อมั่นอย่างที่สุดในกองทัพเรือของพวกเขา"
เรื่องราวของยะมะโตะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องการอับปางของเรือ ได้ปรากฏบ่อยครั้งในศิลปวัฒนธรรมที่ได้รับความนิยมของญี่ปุ่น เช่น อนิเมะเรื่อง เรือรบอวกาศยามาโตะ ภาพยนตร์ในปี ค.ศ. 2005 เรื่อง ยามาโต้ พิฆาตยุทธการ  และภาพยนตร์ในปี ค.ศ. 2011 เรื่อง 2199 ยามาโต้กู้จักรวาล (Space Battleship Yamato) ภาพลักษณ์ในเชิงวัฒนธรรมที่ได้รับความนิยม โดยปกติแล้วจะแสดงในรูปแบบภารกิจสุดท้ายของเรือ ในเรื่องความกล้าหาญ ความเสียสละแต่ก็ไร้ประโยชน์ เป็นสัญลักษณ์ของความพยายามของทหารเรือชาวญี่ปุ่นที่จะปกป้องบ้านเกิดของพวกเขา เหตุผลหนึ่งที่อาจทำให้เรือรบนี้มีความสำคัญในวัฒนธรรมญี่ปุ่นคือชื่อ "ยะมะโตะ" นั้น บ่อยครั้งถูกใช้ในบทกวีเพื่อใช้แทนประเทศญี่ปุ่น ดังนั้นการอับปางของเรือประจัญบานเรือรบอวกาศยามาโตะสามารถอุปมาได้ถึงการสิ้นสุดของจักรวรรดิญี่ปุ่น
ดูเพิ่ม

เรือบรรทุกเครื่องบินชั้นโชกากุ
เรือลาดตระเวนประจัญบานชั้นคงโง
เรือลาดตระเวนชั้นทาคาโอะ
เรือประจัญบานชั้นนางาโตะ
เรือประจัญบานชั้นฟูโซ
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เรือประจัญบานชั้นยามาโตะ
เชิงอรรถ

↑  "ตัน" ในบทความนี้ไม่ใช่เมตริกตัน แต่เป็น Long ton ที่มีขนาดเท่ากับ 2,240 ปอนด์ (1,016 กก.)
↑  ย้อนกลับไปปี ค.ศ. 1933 นักบินแห่งกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น รวมถึงพลเรือเอก อิโซรกคุ ยามาโมโต้ เสนอว่าการป้องกันจากการโจมตีของเรือบรรทุกอากาศยานสหรัฐอเมริกาที่ดีที่สุด คือกองเรือบรรทุกอากาศยานไม่ใช่กองเรือประจัญบาน อย่างไรก็ตาม เมื่อการโต้แย้งอย่างรุนแรงได้เปิดฉาก พลเรือเอกอาวุโสฝ่ายอนุรักษนิยมยังคงเชื่อในความเชื่อดั่งเดิมอย่างแน่วแน่ในเรือประจัญบานว่าเป็นเรือรบหลักในกองเรือโดยสนับสนุนการสร้างของ "เรือประจัญบานชั้นยะมะโตะ" ดูเพิ่ม: Reynolds, pp. 5–6
↑  กระสุนมีชื่อเล่นว่า "The Beehive" (รวงผึ้ง) ดู: DiGiulian, Tony (23 April 2007). "Japanese 40 cm/45 (18.1") Type 94, 46 cm/45 (18.1") Type 94". Navweaps.com. สืบค้นเมื่อ 23 March 2009.
รายชื่อตัวละครในคินนิคุแมน รุ่นที่ 2

นี่คือ รายชื่อตัวละครในคินนิคุแมน รุ่นที่ 2 เป็นการรวบรวมรายชื่อตัวละครใน คินนิคุแมน รุ่นที่ 2 ตั้งแต่มังงะ, อนิเมะ, เกม, นิยาย ในส่วนตัวละครจากคินนิคุแมน ดูเพิ่มเติมที่รายชื่อตัวละครในคินนิคุแมน
เบิ้ล ปทุมราช

| เบิ้ล ปทุมราช |
| --- | --- |
ชื่อเกิด: อาทิตย์ สมน้อย
ฉายา: เบิ้ล ปทุมราช
เกิด: 30 มิถุนายน พ.ศ. 2539 (28 ปี) จังหวัดอำนาจเจริญ ประเทศไทย
แนวเพลง: เพลงลูกทุ่ง, เพื่อชีวิต, ป็อป
อาชีพ: นักร้อง นักดนตรี นักแต่งเพลง นักแสดง พิธีกร ยูทูบเบอร์
เครื่องดนตรี: เสียงร้อง, กีต้าร์
ช่วงปี: พ.ศ. 2558–ปัจจุบัน
ค่ายเพลง: อาร์สยาม (2558–2566) ศิลปินอิสระ (2566–ปัจจุบัน)
อาทิตย์ สมน้อย (เกิด 30 มิถุนายน พ.ศ. 2539) ชื่อเล่น เบิ้ล หรือที่รู้จักกันในชื่อ เบิ้ล ปทุมราช เป็นนักร้องเพลงลูกทุ่งและนักแสดงชาวไทย อดีตเคยอยู่ในสังกัดอาร์ สยาม เป็นนักร้องลูกทุ่งที่มีชื่อเสียงโด่งดังในปัจจุบันจากผลงานเพลง "อ้ายมีเหตุผล", "เฟสก็หายไลน์ก็เงียบ", "สื่อรักออนไลน์", "ให้น้องไปสา", "ความในใจ", "พังสลาย", "กูลืมเขาแล้ว", "กู๊ดไนท์ จุ๊บ จุ๊บ" และ "มีผัวอ้ายกะฮัก"
ประวัติ

อาทิตย์ สมน้อย เกิดเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2539 เป็นบุตรของทวี สมน้อย และเสาวนีย์ สมน้อย มีภูมิลำเนาอยู่ที่ตำบลนาป่าแซง อำเภอปทุมราชวงศา จังหวัดอำนาจเจริญ ศึกษาที่โรงเรียนปทุมราชวงศา จังหวัดอำนาจเจริญ ศึกษาระดับอุดมศึกษา คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต สาขาการตลาดดิจิทัล
ในวัย 17 ปี มาทำงานที่ราชบุรี ล้างเครื่องจักรยานยนต์ และส่งอะไหล่รถ จากนั้นได้ส่งคลิปเพื่อเข้าร่วมประกวดในโครงการ 20 ปี แกรมมี่ โกลด์ เมื่อต้นปี พ.ศ. 2558 โดยได้ติดอยู่ใน 1 ใน 75 หลังจากนั้นได้เข้ามาอยู่กับสังกัดอาร์สยาม ในเครืออาร์เอส ออกเพลงแรก คือ "อ้ายมีเหตุผล" มียอดชม 100 ล้าน จากนั้นออกเพลงแก้ชื่อ "เหตุผลของคนจะไป" ร้องร่วมกับธัญญ่า อาร์สยาม และมีผลงานเพลงเรื่อยมา เช่น  "เฟสก็หายไลน์ก็เงียบ", "สื่อรักออนไลน์", "คนดีพี่มาง้อ" ร้องเพลงประกอบละครเรื่อง เชลยศึก กับเพลง "สองสิ่งที่ยิ่งใหญ่" ร้องเพลงประกอบซีรีส์อินเดียเรื่อง หนุมาน สงครามมหาเทพ กับเพลง "ลมหายใจพลีให้เธอ"
เบิ้ล ปทุมราชยังมีผลงานแสดง เช่น ภาพยนตร์เรื่อง หลวงพี่แจ๊ส 5G และ ฮักแพง แสดงในซีรีส์เรื่อง 21 วัน ฉันรักนาย (21 Days)
ผลงาน > ซิงเกิ้ลa

| พ> ศ. | ชื่อเพลง | ค่าย | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2558 | "อ้ายมีเหตุผล" | อาร์สยาม, อาร์เอส | เพลงแต่งใหม่ |
| 2558 | "คำสอนของพ่อ" | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2559 | "เฟสก็หายไลน์ก็เงียบ" | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2559 | "คนดีพี่มาง้อ" feat. ธัญญ่า อาร์สยาม | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2560 | "สื่อรักออนไลน์" | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2560 | "กอดครั้งสุดท้าย" feat. ธัญญ่า อาร์สยาม | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2560 | "ให้น้องไปสา" | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2561 | "เฮ็ดทุกวิถีทาง" feat. ก้อง ห้วยไร่ | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2561 | "ความในใจ" | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2562 | "ขอโสด" feat. ก้อง ห้วยไร่ | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2562 | "ความฮัก" | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2562 | "กูลืมเขาแล้ว" | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2563 | "หน้าโหดโหมดคิตตี้" feat. แบม ไพลิน , ออย ธนวรรณ | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2563 | "พังสลาย" | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2563 | "กู๊ดไนท์ จุ๊บ จุ๊บ" | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2564 | "มีผัวอ้ายกะฮัก" | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2564 | "ถูกใจให้เบิ้ล" | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2564 | "ซอมทาง" | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2565 | "กาดำ" feat. ธัญญ่า อาร์สยาม | อาร์สยาม, อาร์เอส |  |
| 2567 | อ้ายกินดอง น้องลาบงัว ft.สแน็ก อัจฉรีย์ |  |  |
ผลงาน > เพลงประกอบละคร/ภาพยนตร์/ซีรีส์

"สองสิ่งที่ยิ่งใหญ่" (เพลงประกอบละคร เชลยศึก)
"ลมหายใจพลีให้เธอ" (เพลงประกอบซีรีส์อินเดีย หนุมาน สงครามมหาเทพ)
"ฮักแพง" ร่วมกับ ก้อง ห้วยไร่, แซ็ค ชุมแพ (เพลงประกอบภาพยนตร์ ฮักแพง)
"กุหลาบแดง" ร่วมกับ แซ็ค ชุมแพ (เพลงประกอบภาพยนตร์ ฮักแพง)
"เผาคนเป็น" (เพลงประกอบภาพยนตร์ ออนซอนเด)
"อะลาดิน" (เพลงประกอบซีรีส์ อะลาดิน)
"ชิมิ" ร่วมกับ ฑิฆัมพร ฤทธิ์ธาอภินันท์ (เพลงประกอบละคร กระสือลำซิ่ง)
"เทพีบ้านไพร" (เพลงประกอบละคร เพลงรักรอยแค้น)
"ไร่อ้อยคอยรัก" (เพลงประกอบละคร เพลงรักรอยแค้น)
"ปากหมา (แต่ว่าจริงใจ)" (เพลงประกอบละคร เพลงรักรอยแค้น)
"คนบ้านนอก" (เพลงประกอบละคร อีบัวกับไอ้ขวัญ)
ผลงาน > ละครโทรทัศน์

| พ> ศ. | ชื่อเรื่อง | รับบทเป็น | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2565 | กระสือลำซิ่ง | เบิ้ล | ช่อง 8 |
| 2566 | เพลงรักรอยแค้น | ปกรณ์ | ช่อง 8 |
| 2568 | ไอ้หนุ่มรถไถ | แคน | ช่อง 8 |
|  | ละครใหม่ (ยังไม่ทราบชื่อเรื่อง) | รอเปิดกล้อง เรื่องเดียวกับ นุชนันท์ วรรวิรา | ช่องวัน 31 |
ผลงาน > ผลงานซีรีส์

| พ> ศ. | ชื่อเรื่อง | รับบทเป็น | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2560 | 21 วัน ฉันรักนาย (21 Days)  | ดับเบิ้ล | ไลน์ทีวี |
| 2562 | ลิขิตชีวิต ตอน ลูกผู้ชาย | อ๊อด | ช่อง 8 |
| 2567 | ข้า ฆ่า ค่า | บื้อ | โมโน 29 |
ผลงาน > ซิทคอม

| พ> ศ. | ชื่อเรื่อง | รับบทเป็น | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2564 | เถิดเทิงม่วนคักฮักหลาย | โดดเดี่ยว | ช่องเวิร์คพอยท์ |
| 2567 | เป็นต่อ 2024 | ชาย | ช่องวัน 31 |
ผลงาน > ผลงานภาพยนตร์

| พ> ศ. | ชื่อเรื่อง | รับบทเป็น |
| --- | --- | --- |
| 2561 | หลวงพี่แจ๊ส 5G | เบิ้ล |
| 2561 | ฮักแพง | โต้น |
| 2562 | ออนซอนเด | ต่ง |
| 2563 | ฮักเถิดเทิง | พิณ เร็กเก้ |
| 2563 | หลวงพี่กะอีปอบ | บักกึ่ม |
| 2566 | ฮีโร่ต้มแซ่บ | นาก |
| 2567 | ปะฉะดะ | ห้าว หีบหินเหิน |
| 2567 | หลวงพี่เท่ง Comeback | คนขับรถ (รับเชิญ) |
| 2567 | ผีจิก | โดม |
ผลงาน > พิธีกร

โทรทัศน์
พ.ศ. 2563 : ลูกทุ่งไอดอล (2563-2564) พิธีกร ซีซั่นออลสตาร์ และ ซีซั่น4
ออนไลน์
พ.ศ. 2565 : น่ารักสัตว์สัตว์ EP.1 ทางช่อง YouTube:เบิ้ล ปทุมราช
ผลงาน > กรรมการ และ โค้ช

กรรมการและโค้ช เพชรตัดเพชร (รายการโทรทัศน์)
โค้ช ศึกวันดวลเพลงเสาร์ 5 เสือฟัดเสือ
โค้ช หมอลำไอดอล
เพลงพิเศษ

"รักพ่อ..ไม่มีวันพอเพียง" (2559) จัดทำขึ้นเพื่อขอรวมพลังถ่ายทอดบทเพลงนี้ แทนความรู้สึก สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้ ของ "พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช"
รางวัล

| ปี | รางวัล | สาขา | เสนอชื่อเข้าชิง | ผล |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2565 | Thailand Zocial Awards 2022 | Best Entertainment on Social Media สาขาศิลปินชาย | เบิ้ล ปทุมราช | เสนอชื่อเข้าชิง |
แหล่งข้อมูลอื่น

เบิ้ล ปทุมราช ที่อินสตาแกรม
เบิ้ล ปทุมราช ที่เฟซบุ๊ก
เบิ้ล ปทุมราช ที่ติ๊กต็อก
เบิ้ล ปทุมราช ที่ยูทูบ
เจ้าพระยาโกษาธิบดี (ปาน)

| เจ้าพระยาโกษาธิบดี  (ปาน) |
| --- | --- |
เจ้าพระยาโกษาธิบดี (ปาน) ครั้งเป็นออกพระวิสุทธสุนทร ราชทูต ภาพวาดฝีมือชาวฝรั่งเศสเมื่อ พ.ศ. 2227

คณะราชทูตอาณาจักรอยุธยาไปยังประเทศฝรั่งเศส
ดำรงตำแหน่ง มิถุนายน พ.ศ. 2229 – มีนาคม พ.ศ. 2230ดำรงตำแหน่งร่วมกับ ออกหลวงกัลยาราชไมตรี   ออกขุนศรีวิสารวาจา
แต่งตั้งโดย: พระยาวิไชเยนทร์ (คอนสแตนติน ฟอลคอน)
กษัตริย์: สมเด็จพระนารายณ์มหาราช
ก่อนหน้า: ขุนพิชัยวาลิต   ขุนพิจิตรไมตรี
ถัดไป: ออกขุนชำนาญใจจง   ออกขุนวิเศษภูบาล   ออกหมื่นพิพิธราชา
เจ้าพระยาโกษาธิบดี
ดำรงตำแหน่ง พ.ศ. 2231 – 2242
กษัตริย์: สมเด็จพระเพทราชา
ก่อนหน้า: ออกญาวัง
ถัดไป: ออกญามหาอำมาตย์
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ปาน พ.ศ. 2176  กรุงศรีอยุธยา อาณาจักรอยุธยา
เสียชีวิต: 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2242 (66 ปี) กรุงศรีอยุธยา อาณาจักรอยุธยา
เชื้อชาติ: ชาวไทยเชื้อสายมอญ
ศาสนา: เถรวาท
บุตร: 4 คน; รวมถึง เจ้าพระยาวรวงษาธิราช
บุพการี: เจ้าแม่วัดดุสิต (มารดา)
ญาติ: เจ้าพระยาโกษาธิบดี (เหล็ก) (พี่ชาย)

เจ้าพระยาโกษาธิบดี นามเดิม ปาน (พ.ศ. 2176 – 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2242) เป็นขุนนางในอาณาจักรอยุธยาสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เป็นเอกอัครราชทูตคนสำคัญที่เดินทางไปเจริญสัมพันธไมตรีกับราชสำนักฝรั่งเศสเมื่อ พ.ศ. 2229
ปานเป็นบุตรของเจ้าแม่วัดดุสิต พระนมชั้นเอกในสมเด็จพระนารายณ์มหาราช กับสามีเชื้อสายพระยาเกียรดิ์ พระยาราม เกิดในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง นอกจากนี้เขายังเป็นปู่ของพระยาราชนิกูล (ทองคำ) ซึ่งเป็นบิดาของสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก พระราชบิดาของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช