stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
บีเอ็ม-21 แกรด

BM-21 ของกองทัพโซเวียต ติดตั้งบนรถบรรทุก Ural-375D
เครื่องยิงจรวดบีเอ็ม-21 (รัสเซีย: БМ-21 "Град"; อังกฤษ: BM-21 "Grad" launch vehicle; BM ย่อมาจาก boyevaya mashina หรือ ‘combat vehicle’) เป็นเครื่องยิงจรวดหลายลำกล้องแบบติดตั้งท้ายรถบรรทุกของสหภาพโซเวียต ใช้กับจรวด M-21OF ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 122 ม.ม.
ระบบจรวดแบบนี้ได้รับการพัฒนาในช่วงต้นทศวรรษ 1960 เพื่อแทนที่เครื่องยิงจรวดบีเอ็ม-14 ขนาด 140 ม.ม. รุ่นก่อนหน้า โดยพัฒนามาจากเครื่องยิงจรวดคัตยูชา (บีเอ็ม-13) ที่ใช้งานมาตั้งแต่ยุคสงครามโลกครั้งที่สอง เริ่มประจำการครั้งแรกในปี ค.ศ. 1963  ปัจจุบันเครื่องยิงจรวดรุ่นนี้มีประจำการในหลายสิบประเทศในกลุ่มประเทศสนธิสัญญาวอร์ซอ  และได้รับการพัฒนาเพิ่มเติมเพื่อผลิตขึ้นใช้เองสำหรับกองทัพเบลารุส ยูเครน จีน เชโกสโลวาเกีย อียิปต์ เกาหลีเหนือ อิหร่าน ปากีสถาน โรมาเนีย และแอฟริกาใต้
ระบบยิงจรวดแบบนี้ ประกอบด้วยเครื่องยิงจรวดจำนวน 40 ลำกล้อง (4 แถวๆละ 10 ลำกล้อง) ติดตั้งบนรถบรรทุก 6 ล้อ และรถบรรทุกจรวดจำนวน 60 ลูก สำหรับบรรจุจรวดใหม่ ในหนึ่งหน่วยใช้ทหารประจำการ 5 นาย สามารถยิงจรวดทั้งหมด 40 ลูกได้ภายใน 20 วินาที และบรรจุใหม่ได้ใน 10 นาที จรวดแต่ละลูกมีความยาว 2.87 เมตร (9 ฟุต 5 นิ้ว) มีพิสัยยิง 20-30 กิโลเมตร น้ำหนักหัวรบ 20 กิโลกรัม
บูร์โซล

| บูร์โซล |
| --- | --- |
นิคม
บูร์โซล
พิกัด:  53°09′N 78°26′E﻿ / ﻿53.150°N 78.433°E﻿ / 53.150; 78.433
ประเทศ: รัสเซีย
หน่วย: ดินแดนอัลไต
อำเภอ: สลาฟโกรอด
เขตเวลา: UTC+7:00
บูร์โซล (รัสเซีย: Бурсо́ль) เป็นนิคมชนบทแห่งหนึ่งในเมืองสลาฟโกรอด ดินแดนอัลไต ประเทศรัสเซีย ใน ค.ศ. 2013 นิคมนี้มีประชากร 654 คน
ธีโอฟาน (คิม)

| อาร์ชบิชอปธีโอฟาน |
| --- | --- |
ธีโอฟาน ในปี พ.ศ. 2560

อาร์ชบิชอปแห่งเกาหลี
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  4 เมษายน พ.ศ. 2562
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 19 มกราคม พ.ศ. 2519 (48 ปี) ยุจโน-ซาฮาลินสค์ แคว้นซาฮาลิน สหภาพโซเวียต
เชื้อชาติ: รัสเซีย
ศาสนา: คริสตจักรรัสเซียออร์ทอดอกซ์

อาร์ชบิชอปธีโอฟาน (รัสเซีย: Архиепископ Феофан) หรือฆราวาสนาม อะเลคเซย์ อิลลารีโอโนวิช คิม (รัสเซีย: Алексей Илларионович Ким; เกิด 19 มกราคม พ.ศ. 2519) เป็นบิชอปแห่งคริสตจักรรัสเซียออร์ทอดอกซ์ เป็นอาร์ชบิชอปแห่งมุขมณฑลออร์ทอดอกซ์แห่งเกาหลี
เขาเป็นอาร์ชบิชอปของนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์คนแรกที่มีเชื้อสายเกาหลี
ประวัติ > ชีวิตช่วงต้น

อาร์ชบิชอปธีโอฟาน เกิดเมื่อวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2519 ที่เมืองยุจโน-ซาฮาลินสค์ แคว้นซาฮาลิน สหภาพโซเวียต ในครอบครัวเชื้อสายเกาหลีซาฮาลิน สำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยวอสโตชนึยย์เมื่อ พ.ศ. 2536 และสำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยพาณิชย์มอสโก สาขายุจโน-ซาฮาลินสต์ เมื่อ พ.ศ. 2540
พฤษภาคม พ.ศ. 2538 เขาเข้ารับบัพติศมาเป็นคริสต์ศาสนิกชนนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ ก่อนเข้าเป็นนักร้องในคณะร้องเพลงประสานเสียงประจำโบสถ์นักบุญอินโนเซนต์แห่งอีร์คุตค์ ต่อมาได้ย้ายไปประจำที่อาสนวิหารคืนพระชนม์ในยุจโน-ซาฮาลินสค์
ประวัติ > ชีวิตในอาราม

อะเลคเซย์ได้รับการแต่งตั้งเข้าเป็นภราดาโดยบิชอปโยนาธาน (ซเวตคอฟ) แห่งยุจโน-ซาฮาลินสค์ และหมู่เกาะคูริล เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2540 โดยใช้ศาสนนามว่า ธีโอฟาน ตามนามนักบุญธีโอฟานธรรมสักขี บิชอปแห่งไนเซีย ต่อมาบิชอปโยนาธันได้แต่งตั้งให้ท่านธีโอฟานขึ้นเป็นสังฆานุกร เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2540 ก่อนเข้ารับศีลเป็นบาทหลวงในวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2540 ช่วงปี พ.ศ. 2540–2541 ท่านรับศีลเป็นบาทหลวงประจำอาสนวิหารคืนพระชนม์ในยุจโน-ซาฮาลินสค์ ได้ดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการคณะร้องประสานเสียงประจำอาสนวิหาร และเป็นบรรณาธิการของหนังสือพิมพ์ประจำมุขมณฑล
พ.ศ. 2541 ธีโอฟานได้เข้าศึกษาต่อที่วิทยาลัยเทววิทยาสโมเลนสค์ และได้รับมอบหมายให้ไปประจำอยู่อาสนวิหารอัสสัมชัญในสโมเลนสค์ จนกระทั่งสำเร็จการศึกษาใน พ.ศ. 2543 ท่านธีโอฟานจึงได้รับการแต่งตั้งให้เป็นนักพรตประจำมุขมณฑลอะบาคันและคืยซิล
ต่อมาบิชอปโซตีริโอส (ตรามบาส) แห่งเซลอน ได้ขอให้ท่านทำหน้าที่เป็นศิษยาภิบาลดูแลคริสต์ศาสนิกชนอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ที่พูดภาษารัสเซียในประเทศเกาหลีใต้ เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2543 และได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติงานในแผนกความสัมพันธ์นอกคริสตจักรมุขมณฑลมอสโกและบาทหลวงในเขตมหานครนิวซีแลนด์ของคริสตจักรคอนสแตนติโนเปิล ในการเฉลิมฉลองศาสนบริการของคริสตจักรสลาวอนิกคริสตจักร ท่านได้รับมอบโบสถ์น้อยแห่งหนึ่งในโซล ซึ่งสร้างอุทิศแห่งนักบุญมักซีมุสชาวกรีก เบื้องต้นท่านพูดภาษาเกาหลีไม่ได้ ท่านจึงลงเรียนภาษาเกาหลีที่มหาวิทยาลัยย็อนเซทุกวันเป็นระยะเวลาสองปี
ธีโอฟานได้รับแต่งตั้งให้เป็นพลเมืองกิตติมศักดิ์ของโซลเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 เขาได้รับประกาศนียบัตรจากอี มย็อง-บัก ผู้ว่าราชการกรุงโซลในขณะนั้น
ตรันซาเอโร

ตรันซาเอโร (รัสเซีย: Трансаэро; อังกฤษ: Transaero) เป็นอดีตสายการบินสัญชาติรัสเซียที่ให้บริการเที่ยวบินตามกำหนดการและเช่าเหมาลำสู่จุดหมายปลายทางในประเทศและต่างประเทศกว่า 150 แห่ง สายการบินมีฐานการบินหลักที่ท่าอากาศยานวนูคาวาในมอสโกและท่าอากาศยานปุลโคโวในเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กรวมถึงฐานการบินรองอื่นๆ ทั่วรัสเซีย ตลอดการดำเนินงานสำนักงานใหญ่ของตรังซาเอโรตั้งอยู่ที่ท่าอากาศยานนานาชาติโดโมเดโดโว ก่อนที่จะย้ายมาเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กในช่วงท้ายการดำเนินงาน
ตรันซาเอโรยื่นฟ้องล้มละลายเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 2015 และประกาศว่าจะยุติการดำเนินงานทั้งหมดภายในวันที่ 15 ธันวาคมของปีเดียวกัน อย่างไรก็ตาม ทางการรัสเซียได้เพิกถอนใบอนุญาตการดำเนินงานเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม
ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2021 ศาลพาณิชย์มอสโกได้ขยายระยะเวลาการล้มละลายทางธุรกิจของตรันซาเอโรจนถึงเดือนมีนาคม ค.ศ. 2022 ตามคำร้องของอเล็กเซย์ เบโลโคปีต ผู้ควบคุมดูแลการล้มละลายของสายการบิน
จุดหมายปลายทาง > ข้อตกลงการบินร่วม

ก่อนเลิกดำเนินงานตรันซาเอโรมีข้อตกลงการบินร่วมกับสายการบินต่างๆ ดังต่อไปนี้:
| --- | --- |
 แอร์ลิงกัส  แอกเลอาซูร์  แอร์บอลติก  ออสเตรียนแอร์ไลน์  เบลาเวีย:  ไชนาแอร์ไลน์  อีซี่ย์เจ็ต  สิงคโปร์แอร์ไลน์  อูย์เตร์  เวอร์จินแอตแลนติก
ฝูงบิน > ฝูงบินสุดท้าย

ก่อนเลิกดำเนินงานตรันซาเอโรมีเครื่องบินประจำการอยู่ในฝูงบินดังนี้:
| เครื่องบิน | ประจำการ | คำสั่งซื้อ | ผู้โดยสาร> F | ผู้โดยสาร> C | ผู้โดยสาร> W | ผู้โดยสาร> Y | ผู้โดยสาร> รวม | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| แอร์บัส เอ320นีโอ | — | 8 | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | เดิมจะทดแทนโบอิง 737 คลสสิก |
| แอร์บัส เอ321-200 | — | 6 | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | สองลำแรกถูกจัดเก็บโดยผู้ให้เช่าเนื่องจากการล้มละลายของสายการบิน |
| แอร์บัส เอ330-300 | — | 8 | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ |  |
| แอร์บัส เอ330-900 | — | 12 | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ |  |
| แอร์บัส เอ380-800 | — | 4 | 12 | 24 | — | 616 | 652 | เดิมจะส่งมอบในปี 2016 |
| โบอิง 737-300 | 2 | — | — | 8 | 42 | 72 | 122 | เดิมจะถูกทดแทนด้วยแอร์บัส เอ320นีโอ |
| โบอิง 737-400 | 4 | — | — | 8 | 60 | 72 | 140 | เดิมจะถูกทดแทนด้วยแอร์บัส เอ320นีโอ |
| โบอิง 737-500 | 10 | — | — | 8 | 42 | 51 | 101 | สามลำติดตั้งอุปกรณ์ปลายปีก |
| โบอิง 737-800 | 12 | 10 | — | 8 | 60 | 96 | 164 | 12 ลำติดตั้งอุปกรณ์ปลายปีก หนึ่งลำสวมลวดลายใหม่ (EI-RUR) |
| โบอิง 747-400 | 9 | — | 9 | 26 | — | 409 | 447 | มีแผนจะทดแทนด้วยแอร์บัส เอ380-800 และโบอิง 747-8ไอ |
| โบอิง 747-400 | 9 | — | 10 | 12 | — | 439 | 461 | มีแผนจะทดแทนด้วยแอร์บัส เอ380-800 และโบอิง 747-8ไอ |
| โบอิง 747-400 | 9 | — | — | 12 | — | 510 | 522 | มีแผนจะทดแทนด้วยแอร์บัส เอ380-800 และโบอิง 747-8ไอ |
| โบอิง 747-8ไอ | — | 4 | 8 | 32 | — | 424 | 464 | เดิมจะทดแทนโบอิง 747-400. เครื่องบินที่สั่งซื้อและสร้างเสร็จสมบูรณ์สองลำถูกจัดเก็บในรัฐแคลิฟอร์เนียและขายให้กับกองทัพอากาศสหรัฐในเวลาต่อมา จะถูกดัดแปลงเป็นวีซี-25บีสำหรับอากาศยานประจำตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐ |
| โบอิง 767-200อีอาร์ | 2 | — | — | 16 | — | 214 | 230 |  |
| โบอิง 767-300อีอาร์ | 8 | — | — | 8 | 117 | 106 | 235 |  |
| โบอิง 767-300อีอาร์ | 8 | — | — | 26 | 98 | 92 | 216 |  |
| โบอิง 777-200 | 2 | — | 12 | 14 | 167 | 113 | 306 |  |
| โบอิง 777-200อีอาร์ | 6 | — | 12 | 14 | 167 | 113 | 306 |  |
| โบอิง 777-300 | 4 | — | 4 | 14 | 131 | 222 | 371 |  |
| ซุคฮอย ซูเปอร์เจ็ต 100 | — | 6 | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ |  |
| ตูโปเลฟ ตู-204 | 3 | — | — | 8 | — | 174 | 182 |  |
| เอียร์ครุต เอ็มเอส-21-300 | — | 6 | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ | รอประกาศ |  |
| รวม | 62 | 64 |  |  |  |  |  |  |
ฝูงบิน > ฝูงบินในอดีต

ตรันซาเอโรเคยให้บริการเครื่องบินดังต่อไปนี้:
| เครื่องบิน | เริ่มประจำการ | ปลดประจำการ | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| แอร์บัส เอ310-300 | 2000 | 2004 |  |
| แอร์บัส เอ321-200 | 2015 | 2015 |  |
| อานโตนอฟ อาน-12 | 1993 | 1998 |  |
| อานโตนอฟ อาน-124 | 1993 | 1995 |  |
| โบอิง 737-200 | 1996 | 2001 |  |
| โบอิง 737-300 | 2002 | 2015 |  |
| โบอิง 737-400 | 2003 | 2015 |  |
| โบอิง 737-500 | 2006 | 2015 |  |
| โบอิง 737-700 | 1998 | 2015 |  |
| โบอิง 737-800 | 2009 | 2015 |  |
| โบอิง 747-200 | 2005 | 2011 |  |
| โบอิง 747-300 | 2005 | 2013 |  |
| โบอิง 747-400 | 2007 | 2015 |  |
| โบอิง 757-200 | 1994 | 1999 |  |
| โบอิง 767-200อีอาร์ | 2002 | 2015 |  |
| โบอิง 767-300อีอาร์ | 2003 | 2015 |  |
| โบอิง 777-200 | 2008 | 2015 |  |
| โบอิง 777-200อีอาร์ | 2009 | 2015 |  |
| โบอิง 777-300 | 2011 | 2015 |  |
| อิลยูชิน อิล-76 | 1992 | 1999 |  |
| อิลยูชิน อิล-86 | 1992 | 2000 |  |
| แมคดอนเนลล์ดักลาส ดีซี-10 | 1996 | 1999 |  |
| มิล มิ-8 | 1992 | 1993 |  |
| ตูโปเลฟ ตู-134 | 1996 | 2003 |  |
| ตูโปเลฟ ตู-154 | 1990 | 1994 |  |
| ตูโปเลฟ ตู-214 | 2007 | 2015 |  |
| ยาโกเลฟ ยัค-40 | 1994 | 2002 |  |
| ยาโกเลฟ ยัค-42 | 1998 | 2002 |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ตรันซาเอโร
เว็บไซต์ทางการ
แอร์บัส เอ321 ของตรันซาเอโร
โบอิง 737-800 ของตรันซาเอโร
โบอิง 747-400 ของตรันซาเอโรในลวดลายพิเศษเสือโคร่งไซบีเรีย
โบอิง 777-300 ของตรันซาเอโร
ตูโปเลฟ ตู-214 ของตรันซาเอโร
นาปูตีวะเบียร์ลิน

| นาปูตีวะเบียร์ลิน |
| --- | --- |

กำกับ: มีฮาอิล เยียร์ชอฟ
เขียนบท: โบริส วาซีเลียฟ คีริลล์ ราโปปอร์ต ยูรีย์ ชูว์ลูย์คิน
นักแสดงนำ: วาซีลีย์ ครัสนอฟ   นีโคไล โตรฟีมอฟ เซียร์เกย์ คาร์โนวิช-วาลูอา  สเตปัน ครืยลอฟ นีโคไล เฟดอร์ตซอฟ อันโตนีนา ชูราโนวา
กำกับภาพ: นีโคไล จีลิน วิคตอร์ คาราซอฟ
ดนตรีประกอบ: เวนีอามิน บัสเนียร์
บริษัทผู้สร้าง: เลนฟิล์ม 
วันฉาย: 14 กรกฎาคม 1969
ความยาว: 92 นาที
ประเทศ: สหภาพโซเวียต
ภาษา: รัสเซีย
นาปูตีวะเบียร์ลิน (รัสเซีย: На пути в Берлин) เป็นภาพยนตร์แนวชีวิตและสงครามของสหภาพโซเวียต มีเนื้อหาเกี่ยวกับยุทธการที่เบอร์ลิน กำกับการแสดงโดยมีฮาอิล เยียร์ชอฟ ออกฉายในวันที่ 14 กรกฎาคม ค.ศ. 1969
นักแสดง

วาซีลีย์ ครัสนอฟ  รับบท พันเอก อะเลคเซย์ อีวาโนวิช เปตรอฟ
นีโคไล โตรฟีมอฟ รับบท ร้อยโท อีวาน เอโกรึช ไซซิฟ
เกนนาดี คาร์โนวิช-วาลูอา รับบท ผู้บัญชาการเซียร์เกย์ คอนสตันตีโนวิช โคโนวารอฟ
สเตปัน ครืยลอฟ รับบท นายพลคนหนึ่ง
ยูรี ฟีเซนโค รับบท โตเลียแห่งตัมบอฟ
เซียร์เกย์ ดโวเรตสกีย์ รับบท ร้อยเอก โวโลเดีย ครัฟเชนโค พลรถถัง
เกลีย์ ซืยโซเอฟ รับบท ครูตีคอฟ
นีโคไล คุซมิน รับบท กาบีดุลลิน
ปาเวล เปียร์วูชิน รับบท ปิออตร์ ลูคิช
มีฮาอิล เยคาเตรีนินสกี รับบท เลโอนิด เซียร์เกเยวิช
นีโคไล เฟดอร์ตซอฟ รับบท ร้อยเอกคนหนึ่ง
อันโตนีนา ชูราโนวา รับบท หมอตัตยานา มีไฮลอฟนา
อะเลคซันดร์ ซาฮารอฟ รับบท นายพล ฮันส์ เครบส์
แหล่งข้อมูลอื่น

นาปูตีวะเบียร์ลิน ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
บ้านกลมแห่งมอสโก

บ้านกลมที่ถนนเนฮินสกายา (Nezhinskaya) มอสโก
บ้านกลม (รัสเซีย: Круглые дома; The Round Houses) ในมอสโกตะวันตก หมายถึงหมู่อาคารที่อยู่อาศัยขนาดเก้าชั้นที่สร้างเป็นรูปวงกลม เริ่มสร้างในปี 1970 ตามผลงานออกแบบของสถาปนิกเยฟเกนี สตาโม และ วิศวกร อะเล็กซันเดอร์ มาร์เกลอฟ (Aleksandr Markelov) บ้านกลมเหล่านี้สร้างขึ้นมาแตกต่างจากฮรูชอฟคาลักษณะ "เป็นบล็อกเป็นแผง" ที่นิยมสร้างในยุคนั้น
เส้นผ่านศูนย์กลางของอาคารอยู่ที่ 155 เมตร ในหนึ่งอาคารประกอบด้วยทางเข้า 26 ทาง, อะพาร์ทเมนต์ 913 ห้อง และทางเดินที่มีหลังคาขนาดใหญ่จำนวน 6 ทางเพื่อเข้าไปยังสวนตรงกลางของอาคาร ชั้นล่างสุดของอาคารมีร้านขายยา, ร้านค้า, ร้านทำผม, ร้านซักรีด, ร้านตัดเสื้อ, ที่เล่นสำหรับเด็ก และห้องสมุด สวนส่วนกลางของอาคารยังมีสนามเด็กเล่น และเนื่องจากถูกปิดล้อมด้วยตัวอาคาร ทำให้เกิดความรู้สึกเหมือนได้ตัดขาดออกจากเมืองภายนอก ห้องต่าง ๆ ในอาคารมีแปลนห้องเป็นรูปออกสี่เหลี่ยมคางหมูแทนที่จะเป็นสี่เหลี่ยมมุมฉาก ทำให้การจัดวางเฟอร์นิเจอร์ในห้องยากกว่าปกติ นอกจากนี้ สวนส่วนกลางตรงกลางอาคารยังมีปัญหาเรื่องเสียงสะท้อน เสียงพูดคุยหรือเสียงใดก็ตามในสวนจะสะท้อนไปทั่ว ทำให้ตอนกลางคืนมีเสียงดังรบกวนหากมีอะไรก็ตามเกิดขึ้นในสวนส่วนกลาง ปัญหานี้รวมกับปัญหาอื่น ๆ ทำให้โครงการก่อสร้างหยุดชะงักลงหลังสร้างไปได้เพียงจำนวนหนึ่งเท่านั้น
ถึงแม้รูปแบบอาคารนี้จะมีข้อด้อยอยู่ แต่ราวครึ่งศตวรรษให้หลัง นักวิชาการด้านสถาปัตยกรรมเรียกขานโรงการนี้ว่า "ล้ำหน้ากว่ายุค" และยังชี้ให้เห็นว่ามีลักษณะที่คล้ายกันอย่างมากในการออกแบบของแอปเปิลพาร์ค สำนักงานใหญ่ของบริษัทแอปเปิลในรัฐแคลิฟอร์เนีย ของสหรัฐ ที่สร้างขึ้นในภายหลัง
ภาษาทมิฬ

| ภาษาทมิฬ |
| --- | --- |
Tamiḻ
தமிழ்
ศัพท์ "ทมิฬ" ในอักษรทมิฬ
ออกเสียง: [t̪amiɻ]; ออกเสียงไฟล์:Ta-தமிழ்.oga
ประเทศที่มีการพูด: อินเดียและศรีลังกา
ภูมิภาค: รัฐทมิฬนาฑู (อินเดีย) จังหวัดตอนเหนือและตะวันออก (ศรีลังกา)
ชาติพันธุ์: ชาวทมิฬ
จำนวนผู้พูด: 75 ล้านคน  (2011–2019) ผู้พูดภาษาที่สอง: 8 ล้านคน (2011)
ตระกูลภาษา: ดราวิเดียน  ใต้ทมิฬ-กันนาดาทมิฬ-โคดากูทมิฬ-มลยาฬัมทมิฬภาษาทมิฬ
รูปแบบก่อนหน้า: ทมิฬเก่า ทมิฬกลางภาษาทมิฬ 
ระบบการเขียน: ทมิฬ (อักษรพราหมี) ทมิฬ-พราหมี (อดีต) ครันถะ (อดีต) วัตเตลุตตุ (อดีต) ปัลลวะ (อดีต) Kolezhuthu (อดีต) อาร์วี (อักษรไร้สระ) อักษรเบรลล์ทมิฬ (Bharati) ละติน (ไม่ทางการ)
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ:  อินเดีย  รัฐทมิฬนาฑู  ปุฑุเจรี  ศรีลังกา  สิงคโปร์  องค์กร   อาเซียน 
ภาษาชนกลุ่มน้อยที่รับรองใน:  มาเลเซีย  แอฟริกาใต้
รหัสภาษา
ISO 639-1: ta
ISO 639-2: tam
ISO 639-3: อย่างใดอย่างหนึ่ง: tam – Modern Tamil oty – Old Tamil
นักภาษาศาสตร์: oty Old Tamil
Linguasphere: 49-EBE-a

บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
ภาษาทมิฬ (ทมิฬ: தமிழ், Tamiḻ, [t̪amiɻ], ออกเสียงไฟล์:Ta-தமிழ்.oga) เป็นภาษาดราวิเดียนคลาสสิกที่พูดโดยชาวทมิฬในอนุทวีปอินเดีย และชาวมัวร์ศรีลังกา ภาษาทมิฬเป็นภาษาราชการในรัฐทมิฬนาฑูของประเทศอินเดีย ศรีลังกา และสิงคโปร์ และในดินแดนสหภาพปุฑุเจรี ภาษานี้ยังเป็นภาษาชนกลุ่มน้อยในรัฐอินเดียตอนใต้ 4 รัฐ คือ รัฐเกรละ, รัฐกรณาฏกะ, รัฐอานธรประเทศ และรัฐเตลังคานา กับดินแดนสหภาพหมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ นอกจากนี้ ยังมีผู้พูดเป็นชาวทมิฬพลัดถิ่นในหลายประเทศ เช่น มาเลเซีย, พม่า, แอฟริกาใต้, สหราชอาณาจักร, สหรัฐ, แคนาดา, ออสเตรเลีย และมอริเชียส ภาษานี้ได้รับการบรรจุลงในหนึ่ง 22 ภาษาในกำหนดของรัฐธรรมนูญอินเดีย ภาษาทมิฬเป็นภาษาแรกที่ได้รับการจัดประเภทเป็นภาษาคลาสสิกของอินเดีย
ภาษาทมิฬเป็นหนึ่งในภาษาคลาสสิกที่คงอยู่นานที่สุดในโลก A. K. Ramanujan กล่าวถึงภาษานี้เป็น "ภาษาเดียวในอินเดียสมัยใหม่ที่สืบต่ออย่างต่อเนื่องจากอดีต" รูปแบบและคุณภาพของวรรณกรรมทมิฬคลาสสิกทำให้มีการกล่าวถึงเป็น "หนึ่งในธรรมเนียมและวรรณกรรมคลาสสิกที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลก" โดยมีการบันทึกวรรณกรรมทมิฬมากกว่า 2000 ปี Sangam literature วรรณกรรมภาษาทมิฬยุคแรกสุด มีอายุ ป. 300 ปีก่อนคริสตศักราชถึง ค.ศ. 300 มีวรรณกรรมที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังหลงเหลืออยู่ในตระกูลภาษาดราวิเดียน บันทึกคำจารึกแรกสุดที่พบบนศิลาจารึกและศิลาวีรบุรุษ สืบต้นตอประมาณศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช กรมสำรวจโบราณคดีแห่งอินเดียระบุว่าจากจารึกที่พบ 100,000 อัน มี 6,000 อันอยู่ในรัฐทมิฬนาฑู และในจำนวนนั้นส่วนใหญเขียนด้วยภาษาทมิฬ โดยมีภาษาอื่น ๆ เพียงประมาณ 5% นอกจากนี้ ยังมีผู้พบจารึกภาษาทมิฬที่เขียนด้วยอักษรพราหมีในประเทศศรีลังกา และในสินค้าที่ประเทศไทยและอียิปต์ เอกสารตัวเขียนแรกสุดสองอันจากอินเดีย ที่ทางความทรงจำแห่งโลกของยูเนสโกให้การยอมรับและบรรจุใน ค.ศ. 1997 และ 2005 เขียนด้วยภาษาทมิฬ
ใน ค.ศ. 1578 มิชชันนารีชาวโปรตุเกสตีพิมพ์ Thambiran Vanakkam หนังสือสวดมนต์ภาษาทมิฬในอักษรทมิฬเก่า ทำให้ภาษาทมิฬเป็นภาษาอินเดียภาษาแรกที่มีการพิมพ์และตีพิมพ์ Tamil Lexicon ที่ตีพิมพ์โดยมหาวิทยาลัยมัทราส เป็นหนึ่งในพจนานุกรมรุ่นแรกในบรรดาภาษาอินเดีย ตามรายงานจากการสำราจใน ค.ศ. 2001 มีหนังสือพิมพ์ 1,863 ฉบับที่ตีพิมพ์ในภาษาทมิฬ ในจำนวนนี้มี 353 ฉบับที่ตีพิมพ์ทุกวัน
การจัดอันดับ

บทความหลัก: ตระกูลภาษาดราวิเดียน
ภาษาทมิฬอยู่ในสาขาทางใต้ของตระกูลภาษาดราวิเดียน เป็นตระกูลที่มีภาษาประมาณ 26 ภาษาในอนุทวีปอินเดีย และยังจัดเป็นส่วนหนึ่งของภาษากลุ่มทมิฬ เนื่องจากเป็นภาษาของกลุ่มชาติพันธุ์-ภาษาประมาณ 35 กลุ่ม เช่น Irula และ Yerukula (ดู SIL Ethnologue)
ญาติหลักที่ใกล้ชิดที่สุดของภาษาทมิฬคือภาษามลยาฬัม โดยสองภาษานี้เริ่มแยกจากกันประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 9 ถึงแม้ว่าความแตกต่างหลายอย่างระหว่างภาษาทมิฬและมลยาฬัมแสดงให้เห็นถึงการแยกในอดีตของภาษาย่อยตะวันตก ภาษามลยาฬัมยังไม่เป็นภาษาของตนเองจนกระทั่งในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 13 หรือ 14
ประวัติ

Bhadriraju Krishnamurti รายงานว่า ภาษาทมิฬสืบทอดจากภาษาดราวิเดียนดั้งเดิม จากการฟื้นฟูทางภาษาศาสตร์ (Linguistic reconstruction) กล่าวแนะว่าภาษาดราวิเดียนดั้งเดิมมีผู้พูดประมาณสหัสวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราชในภูมิภาครอบ ๆ ลุ่มแม่น้ำโคทาวรีตอนล่างในคาบสมุทรอินเดีย พยานวัตถุในบริเวณนั้นกล่าวแนะว่าผู้พูดภาษาดราวิเดียนดั้งเดิมมีวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงกับยุคหินใหม่ในอินเดียตอนใต้ บันทึกแรกสุดในภาษาทมิฬเก่าคือจารึกสั้นใน 905 ถึง 696 ปีก่อนคริสต์ศักราชที่ Adichanallur
ในบรรดาภาษาอินเดีย ภาษาทมิฬมีวรรณคดีอินเดียที่ไม่ใช่ภาษาสันสกฤตที่เก่าแก่ที่สุด นักวิชาการแบ่งประวัติภาษานี้ออกเป็นสามช่วง: ทมิฬเก่า (600 ปีก่อนคริสต์ศักราช – ค.ศ. 700), ทมิฬกลาง (ค.ศ. 700 – 1600) และทมิฬใหม่ (ค.ศ. 1600 – ปัจจุบัน) ใยเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2007 จากการขุดค้นที่ Quseir-al-Qadim เผยให้เห็นเครื่องปั้นดินเผาอียิปต์ที่มีจารึกภาษาทมิฬพราหมีที่สืบต้นกำเนิดถึงศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสต์ศักราช มีจำนวนคำยืมภาษาทมิฬในภาษาฮีบรูไบเบิลปรากฎอย่างชัดเจนที่สืบถึงก่อน 500 ปีก่อนคริสต์ศักราช ซึ่งเป็นการรับรองภาษาที่เก่าแก่ที่สุด จอห์น กายกล่าวว่า ภาษาทมิฬเคยเป็นภาษากลางของนักเดินเรือจากอินเดียช่วงแรก
ในช่วง ค.ศ. 2017 ถึง 2018 มีการพบโบราณวัตถุ 5,820 ชิ่นที่ Keezhadi โดยมีการส่งโบราณวัตถุไปยัง Beta Analytic ที่ไมแอมี รัฐฟลอริดา เพื่อหาปีที่ผลิตด้วย Accelerator Mass Spectrometry (AMS) ตัวอย่างหนึ่งมีจารึกภาษาทมิฬ-พราหมีที่อ้างว่าสร้างขึ้นประมาณ 580 ปีก่อนคริสต์ศักราช
ประวัติ > ตำนาน

รายงานจากตำนานฮินดู พระศิวะทรงสร้างชาวทมิฬ หรือในบุคลาธิษฐานของ Tamil Thāi (มารดาทมิฬ) พระมุรุกันได้รับการยกย่องเป็นเทพของชาวทมิฬ กับฤๅษี Agastya นำภาษานี้ให้กับประชาชน
ประวัติ > ภาษาทมิฬโบราณ

จารึกภาษาทมิฬที่เก่าที่สุดพบราว พ.ศ. 243 เขียนด้วยอักษรทมิฬ-พราหมีที่พัฒนามาจากอักษรพราหมี ไวยากรณ์ที่เก่าที่สุดคือ โตลกาปปิยัม (Tolkāppiyam) ซึ่งบรรยายเกี่ยวกับกวีและไวยากรณ์ ซึ่งแสดงให้เห็นว่ายุคคลาสสิกของภาษานี้อยู่ระหว่าง พ.ศ. 243 – 1043 วรรณคดีในยุคสันคัม พบบทกวีกว่า 50,000 บรรทัด เขียนโดยกวี 473 คน รวมทั้งกวีที่เป็นสตรีด้วย ส่วนใหญ่ใช้ในการขับร้อง
ภาษาทมิฬโบราณหลังยุคสันคัม มีวรรณคดีที่สำคัญอยู่ 5 เรื่อง ได้แก่ สิลิปปติการัม มนิเมกาลัย สีวกจินตามนิ วลัยยปฐี และกุนทลเกสิ ซึ่งถือเป็นงานที่ยิ่งใหญ่
ประวัติ > ภาษาทมิฬยุคกลาง

ยุคนี้เป็นยุคภักติ วรรณกรรมสำคัญคือรามายณะภาคภาษาทมิฬในชื่อ กัมพะ รามายณัม (พุทธศตวรรษที่ 17) ในช่วงท้ายของยุคนี้ ราวพุทธศตวรรษที่ 19–21 ภาษาทมิฬถูกทำให้เป็นสันสกฤตมากขึ้น เกิดภาษาผสมขึ้นมา
ประวัติ > ภาษาทมิฬยุคใหม่

ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 25 เกิดขบวนการทมิฬบริสุทธิ์เรียกร้องให้นำส่วนที่มาจากภาษาสันสกฤตและภาษาอื่น ๆ ออกไปจากภาษาทมิฬ แนวคิดนี้ได้รับการสนับสนุนจากพรรคดราวิเดียนและนักชาตินิยมที่เรียกร้องเอกราชของทมิฬ มีการแทนที่คำยืมจากภาษาสันสกฤตด้วยคำจากภาษาทมิฬที่มีความหมายเหมือนกัน
การแพร่กระจายทางภูมิศาสตร์

ภาษาทมิฬเป็นภาษาหลักในรัฐทมิฬนาฑูของอินเดียและจังหวัดตะวันออกเฉียงเหนือของศรีลังกา และใช้พูดโดยชนกลุ่มเล็ก ๆ ในพื้นที่อื่น ๆ ของทั้งสองประเทศนี้ เช่น รัฐกรณาฏกะ รัฐเกรละ รัฐอานธรประเทศ และรัฐมหาราษฏระของอินเดีย รวมทั้งโคลอมโบและทางตะวันออกของศรีลังกา
จากการอพยพของสมัยอาณานิคมทำให้ปัจจุบันมีผู้พูดภาษาทมิฬกระจายไปในหลายประเทศ เช่น อินโดนีเซีย ไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ พม่า เวียดนาม แอฟริกาใต้ และมอริเชียส นอกจากนั้นยังพบบ้างในกายอานา ฟีจี ซูรินาม ตรินิแดดและโตเบโก คนเหล่านี้เป็นคนที่พูดภาษาทมิฬมาก่อน แต่ปัจจุบันเริ่มหันไปพูดภาษาอื่น และยังมีผู้อพยพจากอินเดียและศรีลังกาไปอยู่ที่แคนาดา สหรัฐ ออสเตรเลีย ตะวันออกกลาง และยุโรปตะวันตก
สถานะทางกฎหมาย

ภาษาทมิฬเป็นภาษาราชการของรัฐทมิฬนาฑู และเป็นหนึ่งใน 22 ภาษาในกำหนดรายการที่แปดของรัฐธรรมนูญอินเดีย ภาษานี้เป็นภาษาราชการร่วมในดินแดนสหภาพปุฑุเจรีและหมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ ภาษาทมิฬยังเป็นหนึ่งในภาษาทางการของประเทศสิงคโปร์ เป็นหนึ่งในภาษาราชการของประเทศศรีลังการ่วมกับภาษาสิงหล ภาษาทมิฬเคยมีสถานะทางการในรัฐหรยาณา ถึงแม้ว่าจะไม่มีผู้พูดภาษาทมิฬในรัฐนี้ ภายหลังเปลี่ยนไปใช้ภาษาปัญจาบใน ค.ศ. 2010 ในประเทศมาเลเซีย มีโรงเรียนประถมศึกษาของรัฐบาล 543 แห่งสอนเป็นภาษาทมิฬ
นอกจากนี้ หลังการจัดตั้งสถานะทางกฎหมายสำหรับภาษาคลาสสิกโดยรัฐบาลอินเดียในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2004 และหลังการรณรงค์ทางการเมืองที่สมาคมทมิฬบางส่วนสนับสนุน ภาษาทมิฬกลายเป็นภาษาแรกที่ได้รับการยอมรับเป็นภาษาคลาสสิกตามกฎหมายของอินเดีย ซึ่งประกาศโดยอับดุล กลาม ประธานาธิบดีอินเดียที่มีชาวทมิฬเอง ในวันที่ 6 มิถุนายน ค.ศ. 2004
สำเนียง > ความแปรผันของคำยืม

สำเนียงของภาษาทมิฬในรัฐเกรละมีคำยืมจากภาษามลยาฬัมมาก และได้รับอิทธิพลจากการเรียงประโยคของภาษามลยาฬัม สำเนียงของกลุ่มผู้นับถือนิกายไวษณพ ซึ่งอพยพไปอยู่รัฐกรณาฏกะได้พัฒนาสำเนียงเป็นของตนเอง ภาษาทมิฬในศรีลังกามีคำยืมจากภาษาอังกฤษ ภาษาโปรตุเกสและภาษาดัตช์ด้วย
สำเนียง > ความผันแปรของท้องถิ่น

ความแตกต่างของภาษาทมิฬขึ้นกับการเปลี่ยยนแปลงการออกเสียงที่ต่างไปจากภาษาทมิฬโบราณ เช่นคำว่า ที่นี่ (iṅku) ในสำเนียงคลาสสิกกลายเป็น iṅkū ในสำเนียงโกนคู inga ในสำเนียงธันชวูร์ และ iṅkai ในบางสำเนียงของศรีลังกา คำว่า iṅkaṇ ในภาษาทมิฬโบราณเป็นแหล่งที่มาของ iṅkane ในสำเนียงติรูเนลเวลี ภาษาทมิฬโบราณ iṅkaṭṭu เป็นที่มาของ iṅkuṭṭu ในสำเนียงมาดูไร และ iṅkaṭe ในสำเนียงทางเหนืออื่น ๆ แม้ว่าปัจจุบันในโจอิมบาตอเรจะเป็นปกติที่จะได้ยิน akkaṭṭa ซึ่งหมายถึงสถานที่นี้ สำเนียงของภาษาทมิฬไม่ได้ต่างกันทางด้านคำศัพท์มากนัก สำเนียงในศรีลังกายังคงรักษาคำศัพท์และรูปแบบไวยากรณ์ที่ไม่พบในการพูดในชีวิตประจำวันในอินเดียและใช้คำบางคำต่างไปบ้าง
ความแตกต่างระหว่างภาษาพูดและภาษาเขียน

ภาษาทมิฬมีรูปแบบที่แตกต่างกันหลายแบบ เช่น รูปแบบวรรณคดีคลาสสิกที่มาจากภาษายุคโบราณ (สันกัตตามิฬ) รูปแบบการเขียนสมัยใหม่และเป็นทางการ (เจนตามิฬ) และรูปแบบสมัยใหม่สำหรับการพูด (โกฎูนตามิฬ) แต่ละรูปแบบอาจมีลักษณะร่วมกัน เช่น เป็นไปได้ที่จะเขียนแบบเจนตามิฬโดยใช้รูปศัพท์ที่ต่ำกว่า เรียกเจญกัตตามิฬ หรือใช้รูปแบบที่เกี่ยวข้องกับสำเนียงใดสำเนียงหนึ่งกับโกฎูนตามิฬ
ในปัจจุบัน เจนตามิฬเป็นรูปแบบที่ใช้ทั่วไปในการเขียนและพูดอย่างเป็นทางการและเป็นภาษาในตำรา โกฎูนตามิฬเป็นภาษาที่ใช้ในชีวิตประจำวัน และเริ่มนำมาใช้ในภาพยนตร์และการหาเสียงของนักการเมืองทำให้เกิดการพูดแบบมาตรฐานที่ไม่เป็นทางการขึ้น ในอินเดีย มาตรฐานของโกฎูนตามิฬขึ้นกับการพูดของผู้ที่ไม่ใช่พราหมณ์และระดับการศึกษา แต่ได้รับอิทธิพลจากสำเนียงธันชวูร์และมาดูไร ส่วนในศรีลังกามาตรฐานขึ้นกับสำเนียงจาฟนา
ระบบการเขียน

บทความหลัก: อักษรทมิฬ
อักษรทมิฬมีสระ 12 ตัว พยัญชนะ 18 ตัวและเครื่องหมายพิเศษคืออายตัม สระและพยัญชนะประสมกันได้รูปแบบผสม 216 แบบ ทำให้มีทั้งหมด 247 แบบ พยัญชนะทุกตัวมีพื้นเสียงเป็น /อะ/ ซึ่งเอาออกได้โดยเติมปุลลิซึ่งเป็นจุดอยู่ใต้พยัญชนะ ไม่มีการแยกเสียงโฆษะและอโฆษะ
นอกจากอักษรมาตรฐานแล้ว ยังมีอักษรอีก 6 ตัวมาจากอักษรครันถ์ซึ่งเคยใช้เขียนภาษาสันสกฤตในหมู่ชาวทมิฬ และใช้แสดงเสียงที่ไม่ใช่เสียงพื้นฐานของภาษาทมิฬ ซึ่งเป็นคำยืมจากภาษาสันสกฤต ภาษาปรากฤต และภาษาอื่น ๆ
ระบบการเขียน > สระ

สระในภาษาทมิฬเรียกอูยิเรฬุตตุ แบ่งเป็นสระเสียงสั้น (กุริล) 5 เสียง เสียงยาว 5 เสียงและสระประสม (/ไอ/และ/เอา/) และสระที่ถูกทำให้สั้น (กุรริยัล) 3 เสียง สระเสียงยาว (เนฏิล) มีเสียงยาวเป็นสองเท่าของสระเสียงสั้น สระประสมออกเสียงเป็น 1.5 เท่าของสระเสียงสั้น แต่ในตำราไวยากรณ์มักเอาไปรวมกับสระเสียงยาว
|  | Short> Front | Short> Central | Short> Back | Long> Front | Long> Central | Long> Back |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Close | i |  | u | iː |  | uː |
| Close | இ |  | உ | ஈ |  | ஊ |
| Mid | e |  | o | eː |  | oː |
| Mid | எ |  | ஒ | ஏ |  | ஓ |
| Open |  | a |  | (ai) | aː | (aw) |
| Open |  | அ |  | ஐ | ஆ | ஒள |
ระบบการเขียน > พยัญชนะ

พยัญชนะในภาษาทมิฬเรียกว่าเมยเยฬุตตุ แบ่งเป็นสามหมวดคือ เสียงหนัก (วาลิณัม) เสียงเบาหรือเสียงนาสิก (เมลลิณัม) และเสียงกลาง (อิฏายิณัม) ภาษาทมิฬต่างจากภาษาอื่นๆในอินเดียที่ไม่แยกเสียงมีลมและไม่มีลม เสียงนาสิกส่วนมากเป็นเสียงโฆษะ ภาษาทมิฬมีเสียงม้วนลิ้น (ฬ) ซึ่งในตระกูลภาษาดราวิเดียนด้วยกันพบในภาษามลยาฬัม หายไปจากการออกเสียงภาษากันนาดาเมื่อราว พ.ศ. 1543 แต่ยังมีอักษรใช้อยู่ และไม่พบในภาษาเตลูกู
|  | Labial | Dental | Alveolar | Retroflex | Palatal | Velar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Plosives | p (b) | t̪ (d̪) |  | ʈ (ɖ) | tʃ (dʒ) | k (ɡ) |
| Plosives | ப | த |  | ட | ச | க |
| Nasals | m | n̪ | n | ɳ | ɲ | ŋ |
| Nasals | ம | ந | ன | ண | ஞ | ங |
| Tap |  | ɾ̪ |  |  |  |  |
| Tap |  | ர |  |  |  |  |
| Trill |  |  | r |  |  |  |
| Trill |  |  | ற |  |  |  |
| Central approximants | ʋ |  |  | ɻ | j |  |
| Central approximants | வ |  |  | ழ | ய |  |
| Lateral approximants |  | l̪ |  | ɭ |  |  |
| Lateral approximants |  | ல |  | ள |  |  |
ระบบการเขียน > อายตัม

ในภาษาทมิฬคลาสสิก มีหน่วยเสียงอายตัม เขียนเป็น ‘ஃ' ซึ่งไวยากรณ์ในยุคนั้นแยกเป็นหน่วยเสียงหนึ่ง แต่พบน้อยในภาษาทมิฬสมัยใหม่ ในตำราไวยากรณ์ยุคคลาสสิกกล่าวว่าอายตัมเปลี่ยนเสียงที่เข้ารวมด้วยให้เป็นเสียงจากเส้นเสียงหรือใช้เปลี่ยนเสียงพยัญชนะ ส่วนในภาษาทมิฬสมัยใหม่ ใช้เปลี่ยน pa เป็น fa เมื่อเขียนภาษาอังกฤษด้วยอักษรทมิฬ
ระบบการเขียน > ตัวเลขและเครื่องหมายอื่น ๆ

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 100 | 1000 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| ௦ | ௧ | ௨ | ௩ | ௪ | ௫ | ௬ | ௭ | ௮ | ௯ | ௰ | ௱ | ௲ |

| วัน | เดือน | ปี | debit | credit | เหมือนข้างบน | รูปี | numeral |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| ௳ | ௴ | ௵ | ௶ | ௷ | ௸ | ௹ | ௺ |