stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ปรีชญา พงษ์ธนานิกร
ผลงาน > ละครโทรทัศน์

| พ> ศ. | เรื่อง | บทบาท | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2558 | น้ำตากามเทพ | ไพลิน อมราภรณ์ / ไพโรจน์ | จีเอ็มเอ็ม 25 |
| 2559 | แก๊สโซฮัก รักเต็มถัง | อีฟ | จีเอ็มเอ็ม 25 ไลน์ทีวี |
| 2560 | เล่ห์ลับสลับร่าง | มยุรา(นกยูง) | ช่อง 3 HD |
| 2560 | รักกันพัลวัน | ตุลญาณา(ตุล) | ช่อง 3 HD |
| 2563 | พยากรณ์ซ่อนรัก | โรสิตา ถิระอังกูร (โรส) | ช่อง 3 HD |
| 2564 | มายาเสน่หา | มนสิชา ปัจจาโรจน์ (มน) | ช่อง 3 HD |
| 2564 | รักนิรันดร์จันทรา | แม่อิ่ม (อดีต) / ต้องจันทร์ บุศยรังสี (จันทร์) (ปัจจุบัน) / ศศิ (อนาคต) | ช่อง 3 HD |
| 2567 | ศึกเสน่หาไกรทอง-ชาละวัน | ตะเภาทอง | ช่อง 8 |
| 2568 | ชะตา ชาตะ | เพชรแท้ | โมโนแม็กซ์,โมโน 29 |
ผลงาน > ภาพยนตร์

| พ> ศ. | เรื่อง | บทบาท |
| --- | --- | --- |
| 2555 | ATM เออรัก เออเร่อ | จิ๊บ,อรจิรา |
| 2555 | รัก 7 ปี ดี 7 หน ตอน 21/28 | ไอซ์ (รับเชิญ) นางเอก ภ.รักติดเกาะ 2 |
| 2556 | สาวนักช้อป  ภาพยนตร์สั้นในโครงการ 10 เรื่องสั้น โตไปไม่โกง  | ไอซ์ |
| 2557 | ไอฟาย..แต๊งกิ้ว..เลิฟยู้ | ติวเตอร์เพลง |
| 2564 | บอสฉันขยันเชือด (My Boss is a Serial Killer) | โบกี้ |
ผลงาน > ซิทคอม

| พ> ศ. | เรื่อง | บทบาท | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2555–2556 | หมวดโอภาส เดอะซีรีส์ ปี 2 | รตท.เพ็ญแพร พงษ์ธนานิกร (หมวดแพร) | ช่อง 9 |
| 2556–2557 | ATM 2 คู่เวอร์ เออเร่อ เออรัก | จิ๊บ | จีทีเอชออนแอร์ |
ผลงาน > ซีรีส์

| ปี | เรื่อง | ตอน | บทบาท | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2555 | Club Friday The Series 1  | ตอน แฟนเก่า | ทิพย์ | Green Channel |
| 2556 | Club Friday The Series 3  | ตอน รักระยะทดลอง | หนุ่ย,บุษบา | Green Channel |
| 2558 | Club Friday The Series 6 ความรักไม่ผิด | ตอนผิดที่...รักไม่ได้  | ปุ่น | จีเอ็มเอ็ม 25 |
| 2559 | Love Songs Love Stories  | เพลง กวีบทเก่า | น้ำค้าง | จีเอ็มเอ็ม 25 |
| 2560 | 30 กำลังแจ๋ว The Series | – | จ๋า | ช่องวัน 31 |
ผลงาน > เพลง

ลูกอม (เพลงประกอบละครซิทคอม ATM 2 คู่เว่อ..เออเร่อ..เออรัก)
ABC ชักกระตุก (เพลงประกอบภาพยนตร์ ไอฟาย..แต๊งกิ้ว..เลิฟยู้)
ยานอนหลับ (เพลงประกอบซีรีส์ แก๊สโซฮัก..รักเต็มถัง)
ทำไมต้องรักเธอ (เพลงประกอบซีรีส์ 30 กำลังแจ๋ว The Series)
เหรอ Feat กวาง AB Normal
เรารักกันได้หรือเปล่า (เพลงประกอบละคร รัก นิรันดร์ จันทรา)
ผลงาน > มิวสิกวิดีโอ

เพลง คำถามของความไว้ใจ ศิลปิน บี้ สุกฤษฎิ์
เพลง อยากรักต้องไม่กลัวคำว่าเสียใจ ศิลปิน ดา เอ็นโดรฟิน
เพลง บ่ฮักบ่ต้องสงสาร ศิลปิน ต่าย อรทัย
เพลง พักผ่อนไม่เพียงพอ ศิลปิน No More Tear
เพลง ขออนุญาต...ห่วงใย ศิลปิน โดม จารุวัฒน์
เพลง หูทวนลม ศิลปิน ศักดิ์สิทธิ์ แท่งทอง
เพลง รักเท่าไหร่ก็ไม่เอา ศิลปิน นรารักษ์ ใจบำรุง
เพลง รอ ศิลปิน Basketband
เพลง ควันเหงา ศิลปิน โอปอ ประพุทธ์
เพลง เมร่อน ศิลปิน เอแคลร์ จือปาก ft. จ๊ะ นงผณี
ผลงาน > คอนเสิร์ต

คอนเสิร์ต GTH Day : Play It Forward (2556)
7 Wonders Concert คอนเสิร์ต 7 มหัศจรรย์ (2558)
STAR THEQUE GTH 11 ปีแสงคอนเสิร์ต (2558)
ผลงาน > ประกวดร้องเพลง

รายการ The Mask Singer หน้ากากนักร้อง ซีซั่นที่ 2 ในนามของ หน้ากากหมอนข้าง แข่งใน Group D ชนะให้กับ หน้ากากเห็ด แพ้ให้กับ หน้ากากซูโม่
ผลงาน > พิธีกร

รายการ Face Confidence ร่วมกับ สุมณทิพย์ ชี ทาง Line TV
รายการ ทาง YouTube:Ice preechaya (ยังไม่เริ่ม)
ผลงาน > พรีเซ็นเตอร์โฆษณา

ครีมอาบน้ำ Shokubutsu Monogatari สูตร Advanced Moisture
แบรนด์ วีต้า พรุนพลัส
รองเท้า Monobo
7-Eleven
ชุดชั้นใน Sabina
AIS 1-2 Call
Cute Press
รางวัล

รางวัลสมาคมผู้สื่อข่าวบันเทิงแห่งประเทศไทย ประจำปี พ.ศ. 2555 สาขานักแสดงดาวรุ่งหญิงดีเด่น จาก ATM เออรัก เออเร่อ
รางวัลภาพยนตร์ไทย สมามาคมผู้กำกับภาพยนตร์ ครั้งที่ 5 สาขาผู้แสดงนำหญิงยอดเยี่ยม จาก ไอฟาย..แต๊งกิ้ว..เลิฟยู้
รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี สาขาผู้แสดงนำหญิงยอดเยี่ยม จาก ไอฟาย..แต๊งกิ้ว..เลิฟยู้
สยามดารา สตาร์ส อวอร์ดส์ 2015 สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม จาก ไอฟาย..แต๊งกิ้ว..เลิฟยู้
Daradaily The Great Award ครั้งที่ 4 2014 สาขานักแสดงหญิงที่สุดแห่งปีสาขาภาพยนตร์ จากไอฟาย..แต๊งกิ้ว..เลิฟยู้
รางวัล > เข้าชิงรางวัล

รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ ครั้งที่ 22 สาขาผู้แสดงนำหญิงยอดเยี่ยม จาก ATM เออรัก เออเร่อ
รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ ครั้งที่ 24 สาขาผู้แสดงนำหญิงยอดเยี่ยม จาก ไอฟาย..แต๊งกิ้ว..เลิฟยู้
รางวัลภาพยนตร์ไทย ชมรมวิจารณ์บันเทิง ครั้งที่ 23 สาขาผู้แสดงนำหญิงยอดเยี่ยม จาก ไอฟาย..แต๊งกิ้ว..เลิฟยู้
รางวัล OSAKA FILM FEST AWARD สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม จาก ไอฟาย..แต้งกิ้ว..เลิฟยู้ว
แหล่งข้อมูลอื่น

Facebook.com/ICE.Preechaya
ปรีชญา พงษ์ธนานิกร ที่อินสตาแกรม
เปิดวาร์ปไอซ์ปรีชญา เก็บถาวร 2023-08-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ที่ Warp-Wow.com
| ด ค กรางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม |
| --- | --- |
2500–2525:  วิไลวรรณ วัฒนพานิช (2500)  อมรา อัศวนนท์ (2501)  รัตนาภรณ์ อินทรกำแหง (2502)  สมจิตต์ ทรัพย์สำรวย (2503)  เมตตา รุ่งรัตน์ (2505)  พิศมัย วิไลศักดิ์ (2506)  เพชรา เชาวราษฎร์ (2507)  เนาวรัตน์ วัชรา (2508)  ภัทราวดี ศรีไตรรัตน์ (2517)  บุปผารัตน์ ญาณประสิทธิกุล (2519)  มยุรฉัตร เหมือนประสิทธิเวช (2520)  จันทรา ชัยนาม (2522)  เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์ (2524)  จารุณี สุขสวัสดิ์ (2525) 
2525–2550:  จารุณี สุขสวัสดิ์ (2526)  สินจัย หงษ์ไทย (2527)  สิริวิมล เจริญปุระ (2528)  นาถยา แดงบุหงา (2529)  พิม วัฒนพานิช (2530)  จินตหรา สุขพัฒน์ (2531)  ภัสสร บุญยเกียรติ (2532)  ภัสสร บุญยเกียรติ (2533)  จินตหรา สุขพัฒน์ (2534)  ธิดา ธีรรัตน์ (2535)  ธิดา ธีรรัตน์ (2536)  สินจัย หงษ์ไทย (2537)  สุทธิดา เกษมสันต์ ณ อยุธยา (2538)  ศิริลักษณ์ ผ่องโชค (2539)  กุลสตรี ศิริพงษ์ปรีดา (2540)  เมทินี กิ่งโพยม (2541)  ลลิตา ปัญโญภาส (2542)  ฌัชฌา รุจินานนท์ (2543)  คาร่า พลสิทธิ์ (2544)  สิริยากร พุกกะเวส (2545)  แอน ทองประสม (2547)  จินตหรา สุขพัฒน์ (2549) 
2551-2575:  เพ็ญพักตร์ ศิริกุล (2555)  ปรีชญา พงษ์ธนานิกร (2557)  ชุติมณฑน์ จึงเจริญสุขยิ่ง (2560)
จังหวัดพิษณุโลก

"พิษณุโลก" เปลี่ยนทางมาที่นี่ สำหรับความหมายอื่น ดูที่ พิษณุโลก (แก้ความกำกวม)
| จังหวัดพิษณุโลก |
| --- | --- |
จังหวัด
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Changwat Phitsanulok
จากซ้ายไปขวา บนลงล่าง:  พระพุทธชินราช  ลานหินปุ่ม ภูหินร่องกล้า  น้ำตกชาติตระการ  ศาลหลักเมืองพิษณุโลก  ทุ่งแสลงหลวง  มหาวิทยาลัยนเรศวร 
   ธง ตรา
คำขวัญ: พระพุทธชินราชงามเลิศ ถิ่นกำเนิดพระนเรศวร สองฝั่งน่านล้วนเรือนแพ หวานฉ่ำแท้กล้วยตาก ถ้ำและน้ำตกหลากตระการตา
แผนที่ประเทศไทย จังหวัดพิษณุโลกเน้นสีแดงแผนที่ประเทศไทย จังหวัดพิษณุโลกเน้นสีแดง
ประเทศ:  ไทย
การปกครอง
 • ผู้ว่าราชการ : ทวี เสริมภักดีกุล   (ตั้งแต่ พ.ศ. 2567) 
 • นายก อบจ. : มนต์ชัย วิวัฒน์ธนาฒย์   (ตั้งแต่ พ.ศ. 2555) 
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 10,815.854 ตร.กม. (4,176.025 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: อันดับที่ 16
ประชากร (พ.ศ. 2566)
 • ทั้งหมด: 841,729 คน
 • อันดับ: อันดับที่ 27
 • ความหนาแน่น: 77.82 คน/ตร.กม. (201.6 คน/ตร.ไมล์)
 • อันดับความหนาแน่น: อันดับที่ 62
รหัส ISO 3166: TH-65 
ชื่อไทยอื่น ๆ: นครพระพิษณุโลกสองแคว, สระหลวงสองแคว, สรลวงสองแคว, สองแคว, สองคญี, โอฆะบุรี, จันทบูร, ชัยนาท (ชื่อโบราณ), ไทวยนที, ทวิสาขะนคร, พิดสีโลก
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
 • ต้นไม้: ปีบ
 • ดอกไม้: นนทรี
 • สัตว์น้ำ: ปลากดคัง
ศาลากลางจังหวัด
 • ที่ตั้ง: ถนนวังจันทน์ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก 65000
 • โทรศัพท์: 0 5525 8947
 • โทรสาร: 0 5525 8559
เว็บไซต์: www.phitsanulok.go.th
 
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
พิษณุโลก เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ในภาคกลางของประเทศไทย มีประชากรในปี พ.ศ. 2561 จำนวน 866,891 คน มีพื้นที่ 10,815.854 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองส่วนภูมิภาคออกเป็น 9 อำเภอ มีเทศบาลนครพิษณุโลกเป็นเขตเมืองศูนย์กลางของจังหวัดและเป็นที่ตั้งศาลากลางจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับแขวงไชยบุรี ประเทศลาว ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด เป็นจังหวัดเดียวของภาคกลางที่มีอาณาเขตติดต่อกับประเทศลาว
ศัพทมูลวิทยา

ระวังสับสนกับ วิษณุโลก
ชื่อของจังหวัดมาจากคำว่า พิษณุ หมายถึง "พระวิษณุ" เทพตามความเชื่อของชาวฮินดู รวมกับคำว่า โลก ทำให้มีความหมายเป็น "โลกแห่งพระวิษณุ" ในสมัยที่ยังปกครองด้วยระบบมณฑลเทศาภิบาล ชื่อของจังหวัดนั้นสะกดว่า พิศณุโลก ชื่อ เมืองพิษณุโลก มาจากเรื่องการสร้างเมืองพิษณุโลกในพงศาวดารเหนือว่าเมืองฝั่งตะวันออกและชื่อ จันทบูร เป็นเมืองฝั่งตะวันตก หรือมาจากแผนที่เก่าบางฉบับสมัยรัชกาลสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 ซึ่งเขียนชื่อเมืองสองแควว่า พิดสีโลก ส่วนสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงสันนิษฐานว่าชื่อเมืองพิษณุโลกเปลี่ยนมาจากเมืองสองแควสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถเสด็จขึ้นไปเสวยราชย์ ณ เมืองพิษณุโลก
ชื่อ เมืองสองแคว เป็นชื่อเก่าแก่ที่สุดของจังหวัดพิษณุโลก พบในศิลาจารึกสมัยสุโขทัยหลักที่ ๑ (จารึกพ่อขุนรามคำแหง) และศิลาจารึกสมัยสุโขทัยหลักที่ ๘ (จารึกวัดเขาสุมนกูฏ) ส่วนชื่อ สรลวงสองแคว โดยคำ "สรลวง" (ไม่ใช่สระหลวง) มาจากคำเขมรว่า "ชฺรลวง" แปลว่า "ลำน้ำ" รวมกันจึงมีความหมายว่า "ลำน้ำสองแคว" หรือ "ลำน้ำสองกระแส" สอดคล้องกับชื่อในภาษาบาลีว่า "ไทวยนทีศรียมนา" แปลว่า "ลำน้ำอันเป็นสิริที่มีสองสาย" ส่วนจิตร ภูมิศักดิ์ เข้าใจว่า "สรลวง" คือคำว่า "สรวง" ที่แปลว่าสวรรค์ ในพระราชพงศาวดารพม่าและพงศาวดารไทยใหญ่ พระนิพนธ์ของกรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ปรากฏชื่อเมืองพิษณุโลกว่า เมืองสองคญี และพระอิสริยยศ เจ้าฟ้าสรวงคญี คำว่า "คญี"  พม่าแปลว่า "มหา" จึงเขียนว่า "เจ้าฟ้ามหาสรวง" กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ทรงดำริอีกว่า "สหายข้าพเจ้าแนะว่าน่าจะเป็นเจ้าฟ้าสองแคว เพราะสองแควเป็นนามเมืองพิศณุโลก ดังปรากฏในตำนานพระแก่นจันทร์" หมายถึง พระมหาธรรมราชา เจ้าผู้ครองเมืองพิษณุโลก
ชื่อ เมืองทวิสาขะนคร และชื่อ เมืองไทวยนที เป็นชื่อเมืองสองแควในภาษาบาลีแปลมาจากภาษามคธในพงศาวดารเหนือมาจากสภาพภูมิศาสตร์เดิมของจังหวัดพิษณุโลกซึ่งพระโพธิรังสีได้นำชื่อเมืองพิษณุโลกไปแปลว่า ทวิสาขะ และแปลชื่อเมืองสรลวงว่า โอฆบุรี พบในสิหิงคนิทาน ชื่อ เมืองชัยนาทบุรี พบในหลักศิลาจารึกหลักที่ ๑๒ หลักศิลาจารึกหลักที่ ๙๗ ศิลาจารึกวัดพระบรมธาตุวรวิหารจังหวัดชัยนาท ลิลิตยวนพ่าย บทที่ ๖๖ และชินกาลมาลีปกรณ์ ซึ่ง ศ.ดร.ประเสริฐ ณ นคร ได้ชี้หลักฐานให้เห็นจนเป็นที่ยอมรับว่าเมืองชัยนาทบุรีคือชื่อหนึ่งของเมืองพิษณุโลก ชื่อ เมืองอกแตก เป็นชื่อเรียกเมืองที่มีแนวลำน้ำไหลผ่านกำแพงเมืองเมืองซึ่งเดิมตั้งอยู่ที่วัดจุฬามณี (จังหวัดพิษณุโลก) สันนิฐานว่าเดิมเป็นคลองขุดจากแม่น้ำน่านเพื่อชักน้ำเข้าเมือง แต่ภายหลังน้ำเซาะคลองกว้างออกกลายเป็นลำแม่น้ำเป็นเหตุให้แม่น้ำเก่าตื้นเขิน เมืองพิษณุโลกจึงมีสภาพภูมิศาสตร์เป็นเมืองอกแตก
ประวัติศาสตร์

พบแหล่งโบราณคดีในยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่จังหวัดพิษณุโลก ได้แก่ภาพสลักบนหินที่ถ้ำกาและผาขีดเขาภูขัด อำเภอนครไทย และภาพสลักหินที่ผากระดานเลข อำเภอชาติตระการ ซึ่งภาพสลักหินเหล่านี้อยู่ในยุคโลหะมีอายุประมาณสี่พันปีก่อน
จดหมายเหตุลาลูแบร์กล่าวถึงพระเจ้าพนมไชยศิริอพยพผู้คนมาตั้งถิ่นฐานที่นครไทย อาจหมายถึงพระเจ้าชัยศิริแห่งอาณาจักรโยนกเชียงแสนซึ่งเผชิญกับการรุกรานของอาณาจักรสุธรรมวดีอพยพลงมาทางใต้ (ตำนานสิงหนวัติกล่าวว่าอพยพไปกำแพงเพชร) แหล่งโบราณคดีนครไทยเป็นชุมชนที่ตั้งอยู่ก่อนสมัยอาณาจักรสุโขทัย ในสมัยขอมโบราณมีชุมชนตั้งอยู่ทางทิศใต้ของเมืองพิษณุโลกในปัจจุบันบริเวณวัดจุฬามณีคือเมืองสองแควเดิม พระปรางค์วัดจุฬามณีสร้างขึ้นในสมัยขอม ต่อมาพ่อขุนศรีอินทราทิตย์แห่งเมืองบางยางร่วมมือกับพ่อขุนผาเมืองแห่งเมืองราดขับไล่ขอมสบาดโขลญลำพงออกไปจากภูมิภาคนำไปสู่การกำเนิดอาณาจักรสุโขทัย สันนิษฐานว่าเมืองบางยางคือเมืองนครไทย
บันทึกเรื่อง ประวัติศาสตร์ธรรมชาติและการเมืองแห่งราชอาณาจักรสยาม (Histoire Naturelle et Politique du Royaume de Siam) ของนิโกลาส์ แชร์แวส ชาวฝรั่งเศสที่เดินทางเข้ามายังกรุงศรีอยุธยาเมื่อปี พ.ศ. 2224–29 รัชกาลสมเด็จพระนารายณ์มหาราช กล่าวถึงเมืองพิษณุโลกว่า :-
"La ſeconde Ville du Royaume s’appelle communément Porſelouc, ou Pet-ſe-lou-louc, ce qui fignifie en langage du Païs Perle, ou Diamant enchaſſé; elle eſt plus Septentrionale que Juthia d’environ cent lieuës, ſon climat eſt plus temperé, & ſon terroir plus fertile : Elle fut bâtie par Chaou Meüang Hâng, qui regnoit environ 250 ans avant Chaou Thông Fondateur de la Capitale ; [...] Cette Ville eſtoit autrefois le fejour ordinaire des Rois de Siam, & on y voit encore aujourd’huy un de leursanciens Palais ; ..."
(คำแปล): "เมืองอันเป็นอันดับสองของราชอาณาจักร เรียกกันโดยทั่ว ๆ ไปว่า พิษโลก (Porselouc) หรือ พิษณุโลก (Pet-se-lou-louc) ซึ่งมีความหมายในภาษาพื้นเมืองว่าไข่มุก หรือ ฝังเพชร อยู่ทางทิศเหนือของยุธยาประมาณ ๑๐๐ ลี้ ภูมิอากาศอบอุ่นปานกลางและพื้นดินอุดมกว่าอยุธยา สร้างขึ้นโดยเจ้าเมืองหาง (Chaou Meüang Hâng) ซึ่งครองราชสมบัติอยู่ราว ๒๕๐ ปี ก่อนที่พระเจ้าอู่ทองจะมาสร้างพระนครหลวงขึ้น [...] เมืองนี้แต่ก่อนนี้เป็นที่ประทับแปรพระราชฐานของพระเจ้าแผ่นดิน."
บันทึกของปีแยร์ บรีโก มิชชันนารีชาวฝรั่งเศสในกรุงศรีอยุธยามีกล่าวถึงเมืองพิษณุโลก ต่อมาฟร็องซัว-อ็องรี ตูร์แป็งได้นำมาเผยแพร่ ความว่า :-
เมืองพิษณุโลก (Porcelon) ซึ่งชาวโปรตุเกสเรียกเพี้ยนว่า ปอร์ซาลุก (Porsalouc) นั้น แต่ก่อนขึ้นแก่พวกเจ้าที่เป็นทายาทสืบต่อกันมา และในปัจจุบันเราก็ยังชำระคดีในนามเจ้านายเก่าของเมืองนี้และในวังของเขาอันว่า เมืองนี้ ซึ่งมั่นคงด้วยป้อมสิบสี่ป้อมที่สร้างโดยวิศวกรชาวฝรั่งเศสนั้นเป็นเมืองที่ร่ำรวยและค้าขาย เป็นต้นว่า งาช้าง นอแรด หนังสัตว์ป่า น้ำตาล ยาสูบ หัวหอม ขี้ผึ้งและน้ำผึ้ง ที่จังหวัดพิษณุโลก มีคนทำไต้ที่ทำด้วยน้ำมันดินกับน้ำมัน และมีคนทำยางแดง (Gomme rouge) ที่ใช้ทำครั่งประทับตรา (cire d' Eapagne) นอกจากนั้นยังมีคนทำไม้สำหรับสร้างบ้านและย้อมสีมาก พื้นดินเมืองพิษณุโลกผลิตดีบุก และอำพันสีเทาด้วย
ประวัติศาสตร์ > สมัยสุโขทัย

เมืองพิษณุโลกเดิมมีชื่อต่าง ๆ กัน ปรากฏชื่อเมือง "สองแคว" ในจารึกวัดศรีชุม "พระมหาเถรศรีศรัทธาเกิดในนครสรลวงสองแคว" ชื่อเมืองสองแควหมายถึงเมืองซึ่งอยู่ระหว่างแม่น้ำน่านและแม่น้ำแควน้อย ในช่วงต้นสมัยสุโขทัยเมืองสองแควอยู่ในการปกครองของพระยาคำแหงพระรามแห่งราชวงศ์ศรีนาวนำถุมจนกระทั่งรัชกาลพ่อขุนรามคำแหงมหาราชเมืองสองแควเข้ามาอยู่ในการปกครองของสุโขทัยราชวงศ์พระร่วงดังที่ระบุไว้ในจารึกพ่อขุนรามคำแหง
ในพงศาวดารเหนือระบุว่า "พระเจ้าศรีธรรมปิฎก"หรือพระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไท) ทรงสร้างเมืองสองแควขึ้นใหม่ที่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำน่านบริเวณเมืองพิษณุโลกในปัจจุบัน พระมหาธรรมราชาลิไททรงสร้างวัดต่างๆขึ้นเป็นจำนวนมากได้แก่ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร (วัดใหญ่) วัดเจดีย์ยอดทอง วัดอรัญญิก และบูรณะวัดวัดราชบูรณะ ทรงให้หล่อพระพุทธชินราช พระพุทธชินศรี และพระศรีศาสดาขึ้นประดิษฐานไว้ที่วัดพระศรีรัตนมหาธาตุหรือวัดใหญ่ พระพุทธชินราชซึ่งประดิษฐานอยู่ที่วัดพระศรีรัตนมหาธาตุใช้เป็นตราประจำจังหวัดพิษณุโลกในปัจจุบัน นอกจากนี้พระมหาธรรมราชาที่ 1ยังทรงสร้างพระราชวังจันทน์ เมืองสองแควพัฒนาขึ้นกลายเป็นเมืองสำคัญของอาณาจักรสุโขทัยทางทิศตะวันออก
นอกจากนี้เมืองสองแควยังมีอีกชื่อหนึ่งว่า "เมืองชัยนาท"หมายถึงเมืองฝั่งตะวันตกของแม่น้ำน่านบริเวณพระราชวังจันทน์ สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1ยกทัพอยุธยาขึ้นมายึดเมืองชัยนาทได้สำเร็จ จนพระมหาธรรมราชาที่ 1จำต้องเจรจากับสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 เพื่อขอเมืองชัยนาทคืน ทำให้พระมหาธรรมราชาที่ 1ต้องเสด็จย้ายมาประทับที่เมืองสองแควหรือเมืองชัยนาทอยู่เป็นเวลาเจ็ดปี พระมหาธรรมราชาที่ 3 (ไสลือไท) ครองราชสมบัติอยู่ที่เมืองสองแคว ทำให้เมืองสองแควกลายเป็นราชธานีของอาณาจักรสุโขทัย เมื่อพระมหาธรรมราชาที่ 3 (ไสลือไท) สวรรคตในพ.ศ. 1962 เกิดการจลาจลแย่งชิงราชสมบัติระหว่างพระยารามและพระยาบาลเมือง สมเด็จพระอินทราชาแห่งกรุงศรีอยุธยาเสด็จขึ้นมาไกล่เกลี่ย ให้พระยารามครองเมืองสุโขทัยในขณะที่พระยาบาลเมืองขึ้นเป็นพระมหาธรรมราชาที่ 4 แห่งสองแคว ทำให้เมืองสองแควแยกตัวจากสุโขทัยและเป็นประเทศราชของอยุธยา เมืองสองแควทวีความสำคัญขึ้นมามากกว่าสุโขทัย
เมื่อพระมหาธรรมราชาที่ 4 สวรรคตในพ.ศ. 1981 สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 ทรงส่งพระโอรสคือพระราเมศวรซึ่งมีพระราชมารดาเป็นพระธิดาของพระมหาธรรมราชาที่ 3 ไปครองเมืองสองแควประทับที่พระราชวังจันทน์เมื่อพระราเมศวรต่อมาขึ้นครองราชสมบัติเป็นสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ เมืองสองแควจึงได้รวมกับอาณาจักรอยุธยา
ประวัติศาสตร์ > สมัยธนบุรี

หลังการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สองเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ตั้งตนขึ้นเป็นเจ้าชุมนุมพิษณุโลกมีอาณาเขตตั้งแต่เมืองพิชัยลงมาจนถึงเมืองนครสวรรค์และปากน้ำโพ ใน พ.ศ. 2311 เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ราชาภิเษกขึ้นเป็นพระเจ้าพิษณุโลกพระเจ้าแผ่นดินกรุงศรีอยุธยาแล้วสถาปนาเมืองพิษณุโลกขึ้นเป็นเมืองหลวง รัฐเอกราชแห่งใหม่ของกรุงศรีอยุธยามีนามว่า กรุงพระพิศณุโลกย์ราชธานีศรีอยุทธยามหานคร เจ้าพระฝางยกทัพมาตีกรุงพิษณุโลกแต่ไม่แพ้ไม่ชนะกัน เมื่อปลายปีสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรียกทัพมาตีชุมนุมพิษณุโลกแต่พ่ายแพ้ต้องยกทัพกลับไปยังกรุงธนบุรี พระเจ้าพิษณุโลกครองกรุงพิษณุโลกได้ 7 วัน หรือ 6 เดือนจึงเสด็จสวรรคต (คาดว่าน่าจะ 6 เดือนมากกว่า) พระอินทร์อากร (จัน) น้องชายของเจ้าพระยาพิษณุโลกขึ้นเป็นผู้นำชุมนุมพิษณุโลกต่อมา แต่ชุมนุมเจ้าพระฝางเข้ายึดชุมนุมพิษณุโลกประหารชีวิตพระอินทร์อากรและกวาดต้อนทรัพย์สินผู้คนไปยังเมืองสวางคบุรี เมืองพิษณุโลกอยู่ภายใต้การปกครองของชุมนุมเจ้าพระฝางจนกระทั่งเมื่อสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีและเจ้าพระยายมราช (บุญมา) ซึ่งต่อมาคือสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาทยกทัพขึ้นมายึดเมืองพิษณุโลกได้สำเร็จในพ.ศ. 2313 ทำให้พิษณุโลกเข้ามาอยู่การปกครองของธนบุรีและสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงแต่งตั้งให้เจ้าพระยายมราช (บุญมา) เป็น "เจ้าพระยาสุรสีห์พิษณุวาธิราชฯ" ปกครองเมืองพิษณุโลก
ใน พ.ศ. 2318 ในขณะที่เจ้าพระยาจักรี (ทองด้วง) ซึ่งต่อมาคือพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชและเจ้าพระยาสุรสีหพิษณวาธิราช (บุญมา) ซึ่งต่อมาคือสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท กำลังทำศึกที่เมืองเชียงแสนนั้น แม่ทัพพม่าอะแซหวุ่นกี้ยกทัพเข้ามาผ่านด่านแม่ละเมาแขวงเมืองตากเข้ารุกรานเมืองพิษณุโลก เจ้าพระยาจักรีและเจ้าพระยาสุรสีห์เร่งทัพลงมาป้องกันเมืองพิษณุโลก อะแซหวุ่นกี้นำทัพพม่าเข้าล้อมเมืองพิษณุโลกอยู่นานสี่เดือนและตัดเส้นทางเสบียงทำให้เมืองพิษณุโลกขาดแคลนอาหาร อะแซหวุ่นกี้ขอดูตัวพระเจ้าพระยาจักรีที่เนินดินซึ่งเชื่อว่าปัจจุบันอยู่ที่หน้าสำนักงานเทศบาลนครพิษณุโลกเดิมซึ่งประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์ฯ เจ้าพระยาจักรีและเจ้าพระยาสุรสีห์พิจารณาว่าศึกครั้งนี้ไม่สามารถต้านได้จึงฝ่าวงล้อมของศัตรูออกไปตั้งมั่นที่เพชรบูรณ์ อะแซหวุ่นกี้นำทัพพม่าเข้าปล้นสะดมเผาทำลายเมืองพิษณุโลก เมืองพิษณุโลกถูกทำลายลงโดยส่วนใหญ่ ทำลายพระราชวังจันทน์ เหลือเพียงพระปรางค์วัดพระศรีรัตนมหาธาตุซึ่งไม่ถูกทำลาย
ประวัติศาสตร์ > สมัยรัตนโกสินทร์

เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชเสด็จเถลิงถวัลย์ราชสมบัติเมื่อพ.ศ. 2325 จึงมีพระราชโองการแต่งตั้งให้ "หลวงนรา" เป็น "พระยาพิษณุโลก" ในพ.ศ. 2328 สงครามเก้าทัพ แม่ทัพพม่าเนเมียวสีหซุยยกทัพจากลำปางลงมารุกรานหัวเมืองเหนือ หลวงนราพระยาพิษณุโลกเห็นว่าข้าศึกมีกำลังมากฝ่ายหัวเมืองเหนือมีกำลังน้อยจากการสูญเสียกำลังพลไปมากในสงครามอะแซหวุ่นกี้ จึงสละเมืองพิษณุโลกหลบหนีเข้าป่าไม่ได้ต่อสู้ต้านทานการรุกรานของพม่า ทัพพม่าจึงเดินทัพผ่านหัวเมืองเหนือลงไปยังนครสวรรค์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงให้รื้อกำแพงเมืองพิษณุโลกลงเพื่อป้องกันไม่ให้ข้าศึกใช้เป็นที่มั่น เมืองพิษณุโลกซึ่งเผชิญกับศึกสงครามอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลาประมาณยี่สิบปีอยู่ในสภาวะทรุดโทรมและขาดการทำนุบำรุง ในพ.ศ. 2372 สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพทรงอัญเชิญพระพุทธชินสีห์จากวัดพระศรีรัตนมหาธาตุไปประดิษฐานที่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร และเจ้าอาวาสวัดบางอ้อยช้าง จังหวัดนนทบุรี ได้อัญเชิญพระศรีศาสดาไปยังวัดบางอ้อยช้าง (ซึ่งต่อมาพระศรีศาสดาได้ไปประดิษฐานที่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร)
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงยกย่องพระพุทธชินราชว่า "...จะหาพระพุทธรูปองค์ใดให้งามเสมอพระพุทธชินราชนั้นไม่มีแล้ว" มีพระราชดำริอัญเชิญพระพุทธชินราชลงไปเป็นองค์ประธานของวัดเบญจมบพิตร ปรากฏเรื่องเล่ามุขปาฐะว่าในการอัญเชิญพระพุทธชินราชนั้นเกิดเหตุอัศจรรย์ไม่สามารถนำพระพุทธชินราชลงแพได้ หรือเมื่อเข็นลงแพแล้วแพหยุดนิ่งไม่เคลื่อนไหว จึงไม่สามารถอัญเชิญพระพุทธชินราชลงไปยังกรุงเทพได้และประดิษฐานในเมืองพิษณุโลกดังเดิม มีการจัดตั้งมณฑลเทศาภิบาลมณฑลพิษณุโลกขึ้นในพ.ศ. 2437 โดยมีเมืองพิษณุโลกเป็นศูนย์กลางการปกครองประกอบด้วยห้าเมืองได้แก่เมืองพิษณุโลก เมืองพิชัย เมืองสุโขทัย เมืองพิจิตร และเมืองสวรรคโลก ต่อมารวมมณฑลเพชรบูรณ์เข้าร่วมด้วย โดยมีเจ้าพระยาสุรสีห์วิสิษฐศักดิ์ (เชย กัลยาณมิตร) เป็นข้าหลวงคนแรก พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อครั้งดำรงพระยศเป็นสยามมกุฏราชกุมารเสด็จประพาสเมืองพิษณุโลกในพ.ศ. 2450 ทรงพระราชนิพนธ์เรื่องเที่ยวเมืองพระร่วง ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อมีการตรา"พระราชบัญญัติการบริหารราชการส่วนภูมิภาค พุทธศักราช 2476" ขึ้น มณฑลเทศาภิบาลสิ้นสุดลงนำไปสู่การจัดตั้งจังหวัดพิษณุโลกในปัจจุบัน
ครั้งเมื่อสงครามโลกครั้งที่สอง สะพานข้ามแม่น้ำน่านหน้าวัดใหญ่ก็ถูกทิ้งระเบิด แต่ทิ้งเท่าไหร่ก็ไม่ถูกเป้าหมาย[ต้องการอ้างอิง] ทั้ง ๆ ที่ในอดีต เป็นสะพานไม้ที่ใหญ่ที่สุดของจังหวัดพิษณุโลก[ต้องการอ้างอิง]
ภูมิศาสตร์ > ที่ตั้งและอาณาเขต

จังหวัดพิษณุโลกมีที่ตั้งอยู่ในภูมิภาคที่แตกต่างกันตามการแบ่งแบบต่าง ๆ หากแบ่งเขตตามการพยากรณ์อากาศ และสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ จะจัดอยู่ในภาคเหนือตอนล่าง สำหรับเกณฑ์การแบ่งภาคอย่างเป็นทางการของราชบัณฑิตยสภา จะจัดอยู่ในภาคกลาง โดยอยู่ทางตอนบนของภาค ห่างจากกรุงเทพมหานคร 377 กิโลเมตร มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 10,815 ตารางกิโลเมตร หรือ 6,759,909 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียงดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพิชัย อำเภอทองแสนขัน และอำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์, แขวงไชยบุรี ประเทศลาว
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ อำเภอเขาค้อ อำเภอวังโป่ง อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์, อำเภอด่านซ้าย และ อำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองพิจิตร อำเภอวชิรบารมี อำเภอสามง่าม และอำเภอสากเหล็ก จังหวัดพิจิตร
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอกงไกรลาศ อำเภอศรีสำโรง อำเภอคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย, อำเภอลานกระบือ จังหวัดกำแพงเพชร
ภูมิศาสตร์ > ภูมิประเทศ

ทางตอนเหนือและตอนกลางเป็นเขตเทือกเขาสูงและที่ราบสูง โดยมีเขตภูเขาสูงด้านตะวันออกเฉียงเหนือซึ่งอยู่ในเขตอำเภอวังทอง อำเภอวัดโบสถ์ อำเภอเนินมะปราง อำเภอนครไทย และอำเภอชาติตระการจุดสูงสุด​คือภู​สอยดาว​2,102 เมตร​ ​เป็นยอดเขาปันเขตแดนไทย-ลาว​ พื้นที่ตอนกลางมาทางใต้เป็นที่ราบ และตอนใต้เป็นที่ราบลุ่ม โดยเฉพาะบริเวณลุ่มแม่น้ำน่านและแม่น้ำยม ซึ่งเป็นแหล่งการเกษตรที่สำคัญที่สุดของจังหวัดพิษณุโลก อยู่ในเขตอำเภอบางระกำ อำเภอเมืองพิษณุโลก อำเภอพรหมพิราม อำเภอเนินมะปราง และบางส่วนของอำเภอวังทอง
ภูมิศาสตร์ > ภูมิอากาศ

จังหวัดพิษณุโลกมีลมมรสุมพัดผ่านจากทะเลจีนใต้และมหาสมุทรอินเดีย และแบ่งฤดูกาลออกได้เป็น 3 ฤดู
ฤดูร้อน ประมาณเดือนกุมภาพันธ์-เมษายน อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 32 องศาเซลเซียส
ฤดูฝน จะเริ่มประมาณเดือนพฤษภาคม-ตุลาคม ปริมาณน้ำฝน เฉลี่ยประมาณปีละ 1,375 มิลลิเมตร
ฤดูหนาว ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน-มกราคม อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 19 องศาเซลเซีย
| ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดพิษณุโลก> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดที่เคยบันทึก °C (°F) | 36.3 (97.3) | 38.0 (100.4) | 40.3 (104.5) | 41.8 (107.2) | 42.0 (107.6) | 38.7 (101.7) | 38.4 (101.1) | 36.7 (98.1) | 36.6 (97.9) | 35.3 (95.5) | 35.7 (96.3) | 35.6 (96.1) | 42 (107.6) |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 31.6 (88.9) | 33.9 (93) | 35.9 (96.6) | 37.4 (99.3) | 35.6 (96.1) | 33.6 (92.5) | 32.8 (91) | 32.3 (90.1) | 32.3 (90.1) | 32.3 (90.1) | 31.7 (89.1) | 30.9 (87.6) | 33.36 (92.05) |
| อุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน °C (°F) | 24.1 (75.4) | 26.7 (80.1) | 29.0 (84.2) | 30.6 (87.1) | 29.6 (85.3) | 28.5 (83.3) | 28.1 (82.6) | 27.8 (82) | 27.8 (82) | 27.6 (81.7) | 26.1 (79) | 24.0 (75.2) | 27.49 (81.49) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 18.0 (64.4) | 20.8 (69.4) | 23.5 (74.3) | 25.3 (77.5) | 25.2 (77.4) | 24.8 (76.6) | 24.6 (76.3) | 24.5 (76.1) | 24.5 (76.1) | 24.0 (75.2) | 21.6 (70.9) | 18.3 (64.9) | 22.93 (73.27) |
| อุณหภูมิต่ำสุดที่เคยบันทึก °C (°F) | 8.9 (48) | 13.2 (55.8) | 12.7 (54.9) | 19.1 (66.4) | 20.4 (68.7) | 21.8 (71.2) | 21.6 (70.9) | 22.2 (72) | 21.5 (70.7) | 17.6 (63.7) | 12.1 (53.8) | 9.4 (48.9) | 8.9 (48) |
| หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) | 7 (0.28) | 12 (0.47) | 29 (1.14) | 51 (2.01) | 188 (7.4) | 183 (7.2) | 190 (7.48) | 257 (10.12) | 241 (9.49) | 157 (6.18) | 31 (1.22) | 6 (0.24) | 1,352 (53.23) |
| วันที่มีหยาดน้ำฟ้าโดยเฉลี่ย (≥ 1.0 mm) | 1 | 1 | 2 | 4 | 12 | 13 | 14 | 17 | 15 | 9 | 3 | 1 | 92 |
แหล่งที่มา: NOAA (2504-2533)
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด

ตราประจำจังหวัด: พระพุทธชินราช
ธงประจำจังหวัด: ธงพื้นสีม่วง กลางธงเป็นตราประจำจังหวัดคือรูปพระพุทธชินราชในวงกลม
คำขวัญประจำจังหวัด: พระพุทธชินราชงามเลิศ ถิ่นกำเนิดพระนเรศวร สองฝั่งน่านล้วนเรือนแพ หวานฉ่ำแท้กล้วยตาก ถ้ำและน้ำตกหลากตระการตา
ต้นไม้ประจำจังหวัด: ปีบ (Millingtonia hortensis)
ดอกไม้ประจำจังหวัด: ดอกนนทรี (Peltophorum pterocarpum)
ธงประจำจังหวัดพิษณุโลก
ตราประจำจังหวัดพิษณุโลก
ต้นปีบ ต้นไม้ประจำจังหวัดพิษณุโลก
ดอกนนทรี ดอกไม้ประจำจังหวัดพิษณุโลก
ตราผ้าผูกคอลูกเสือประจำจังหวัดพิษณุโลก
การเมืองการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

จังหวัดพิษณุโลกแบ่งการปกครองออกเป็น 9 อำเภอ 93 ตำบล 1,032 หมู่บ้าน ซึ่งอำเภอทั้ง 9 อำเภอมีดังนี้
อำเภอเมืองพิษณุโลก
อำเภอนครไทย
อำเภอชาติตระการ
อำเภอบางระกำ
อำเภอบางกระทุ่ม
อำเภอพรหมพิราม
อำเภอวัดโบสถ์
อำเภอวังทอง
อำเภอเนินมะปราง