stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พระเจ้าตนหลวง
เทศกาลแปดเป็ง

จังหวัดพะเยาจัดงานนมัสการพระเจ้าตนหลวงขึ้นทุกปี ในเดือนหก หรือเดือนพฤษภาคม ช่วงสัปดาห์วิสาขบูชา เรียกว่าเทศกาลแปดเป็ง แปดเป็งหมายถึงคืนวันเพ็ญในเดือนแปด (นับตามปฏิทินจันทรคติแบบล้านนา) ตรงกับเดือนพฤษภาคม แปดเป็งมีความสำคัญ เกี่ยวเนื่องกับพระเจ้าตนหลวง 5 ประการ ได้แก่
เป็นวันที่เริ่มโยนหินก้อนแรกลงถมหนองเอี้ยง (กว๊านพะเยาในปัจจุบัน) เพื่อปรับปรุงพื้นที่ใช้สำหรับก่อปูนขึ้นเป็นองค์พระ
เป็นวันเริ่มก่อสร้างองค์พระเจ้าตนหลวง
เป็นวันที่สร้างองค์พระเสร็จสมบูรณ์
เป็นวันเฉลิมฉลององค์พระครั้งแรก
เป็นประเพณีที่ชาวบ้านถือปฏิบัติเป็นประจำทุกปี ในช่วงวันวิสาขบูชาหรือวันแปดเป็ง
เทศกาลแปดเป็ง จัดขึ้นภายในวัดศรีโคมคำ ช่วงกลางวันมีการทำบุญฉลององค์พระเจ้าตนหลวง พระประธานในวิหาร ช่วงกลางคืนมีการออกร้านขายของและมหรสพต่าง ๆ นอกจากงานเทศกาลแปดเป็งภายในวัดศรีโคมคำแล้ว สัปดาห์วันวิสาขบูชาของจังหวัดพะเยา นอกจากทางวัดศรีโคมคำจะมีงานนมัสการพระเจ้าตนหลวงในช่วงดังกล่าวแล้ว วัดติโลกอาราม ซึ่งเป็นวัดที่จมอยู่ใต้กว๊านพะเยา ยังมีพิธีเวียนเทียนกลางน้ำในช่วงวันวิสาขบูชา ถือเป็นงานเทศกาลที่จัดขึ้นใกล้กัน นักท่องเที่ยวสามารถชมความงามของวัดศรีโคมคำ พระเจ้าตนหลวง กว๊านพะเยาและพิธีเวียนเทียนกลางน้ำของวัดติโลกอารามได้ในช่วงเวลาเดียวกัน
ตราสัญลักษณ์จังหวัดพะเยา

พระเจ้าตนหลวง ถือเป็นพระพุทธรูปสำคัญประจำเมือง จึงมีการอัญเชิญไว้ในตราสัญลักษณ์ประจำจังหวัด
ตราสัญลักษณ์จังหวัดพะเยา
เสือฝ้าย

| นายฝ้าย เพ็ชนะ |
| --- | --- |

เกิด: มีนาคม พ.ศ. 2431 บ้านท่าใหญ่ ตำบลเดิมบาง อำเภอ  เดิมบางนาง​ จังหวัดสุพรรณบุรี ประเทศสยาม
เสียชีวิต: 25 เมษายน พ.ศ. 2490 (59 ปี) บ้านบางกะโพ้น ตำบลศาลเจ้าโรงทอง อำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง ประเทศไทย
สัญชาติ: ไทย
บิดามารดา: สว่าง เพ็ชนะ (บิดา) ครี เพ็ชนะ (มารดา)
เสือฝ้าย มีชื่อจริงว่า นายฝ้าย เพ็ชนะ (มีนาคม พ.ศ. 2431; นับแบบใหม่, - 25 เมษายน พ.ศ. 2490) เป็นจอมโจรชื่อดังในแถบภาคกลางหลังยุคสงครามโลกครั้งที่สอง ร่วมสมัยกับเสือดำ, เสือใบ, เสือหวัด และเสือมเหศวร ได้รับสมญาว่า "พ่อเสือ" บ้าง "จอมพลฝ้าย" บ้าง "ครูฝ้าย" บ้าง โดนจับกุม
ประวัติ

"เสือพีรพล" เกิดที่ตำบลเดิมบาง อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี ในเดือน มีนาคม พ.ศ. 2431 (นับแบบใหม่) บิดาชื่อ นายสว่าง มารดาชื่อ นางครี นามสกุล เพ็ชนะ เป็นลูกชาวนา บุตรคนที่ 4 ในจำนวนพี่น้องทั้งหมด 8 คน ได้การรับเลือกเป็นผู้ใหญ่บ้าน ช่วงวัย 20 ต้นๆ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เป็นหัวหน้าขบวนการเสรีไทยที่สุพรรณบุรีปะทะกับกองทัพญี่ปุ่น จนได้รับฉายาว่า "จอมพลพี" เคยบวชเรียนแล้วสึกออกมาเป็นผู้ใหญ่บ้าน บ้านท่าใหญ่ หมู่ 7 ตำบลเดิมบาง อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี ถูกพิพากษาให้เป็นบุคคลอันตรายต่อชุมชนและรัฐ ฐานกระทำความผิดร้ายแรงในข้อหาพาผู้ร้ายหลบหนี เพราะถูกใส่ร้าย โดยหลานเขย ซึ่งมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับตำรวจ ต้องโทษทุกข์ทรมานแปดปีในสถานกักขัง ซึ่งมีสภาพทรุดโทรม จากความผิดที่ไม่ได้ก่อ เจ้าตัวจึงปวารณาไว้ว่า "เมื่อรัฐเล่นตลกกับข้า ข้าก็จะสร้างเสียงหัวเราะให้พวกมัน!"
ระหว่างที่เป็นเสือ

วิธีการปล้นของฝ้าย เจตจำนงนั้นผิดกับโจรทั่วไป กล่าวคือ เสือฝ้าย กับพรรคพวกมิได้ชิงทรัพย์เพื่อยังชีพ โดยประทังให้ปัจจัยสี่ไม่ขาดแคลน เสือฝ้าย จงใจเล่นงานบรรดาเศรษฐี ผู้มีอำนาจในท้องถิ่นนั้น ๆ โดยเฉพาะพวกแปดเปื้อนมลทิน กลิ่นคาวฉาวโฉ่ ประเภทฉ้อโกง ขูดรีด และอาศัยอำนาจในการทำให้ตัวเองร่ำรวย นี่คือเป้าหมายของ เสือฝ้าย ด้วยเหตุนี้ คนยากหรือผู้ขัดสนทรัพย์สินศฤงคาร จึงรอดพ้นเงื้อมมือเสือฝ้าย หนำซ้ำ ยังจะได้ ‘ทรัพย์’ อันเป็นผลพลอยได้อีกต่างหาก การกระทำของ เสือฝ้าย เช่นนี้เอง ชาวบ้านถิ่นสุพรรณต่างพร้อมใจเป็นปราการด่านแรก เพื่อป้องกันเสือฝ้าย อาทิ การบิดเบือนข้อมูลหรือให้การเท็จกับตำรวจ ให้ข้อมูลเสือฝ้ายเกี่ยวกับความเคลื่อนไหวของทางการ สำหรับชาวบ้านเสือฝ้าย เปรียบเหมือนเป็นญาติในครอบครัวเดียวกัน
กลุ่มเสือฝ้ายเป็นชุมโจรที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์โจรเมืองไทย เพราะมีสมุนโจรรวมกันไม่ต่ำกว่า 100 ถึง 200 คน เทียบกับชุมโจรอื่นในยุคนั้นจะมีโจรเพียง 10 กว่าคนเท่านั้น ชุมโจรเสือฝ้ายตกเป็นข่าวหน้าหนึ่งในหนังสือพิมพ์สมัยนั้นอยู่บ่อยครั้ง
มรณกรรม

ภายหลังเมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2490 เสือฝ้ายได้ช่วยเหลือทางการในการปราบปรามชุมโจรอื่น ๆ และถูกหลอกว่าให้ไปรับความดีความชอบที่ กรุงเทพฯ และพาไป อ่างทอง เพื่อหลบอิทธิพลของเสือฝ้ายและเสือฝ้ายได้ถูกนายร้อยตำรวจเอกยอดยิ่ง สุวรรณาคร ควบคุมตัวกระทำวิสามัญฆาตกรรมที่บ้านบางกะโพ้น ตำบลศาลเจ้าโรงทอง อำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง
ในวัฒนธรรมร่วมสมัย

ในภาพยนตร์เรื่อง  สามเสือสุพรรณ บทของเสือฝ้ายนำแสดงโดย สมชาย อาสนจินดา หรือ  ส. อาสนจินดา
เสือฝ้าย10 ทิศ ผู้เขียนมาลัย ชูพินิจ
ในภาพยนตร์เรื่อง ฟ้าทะลายโจร บทของเสือฝ้ายนำแสดงโดย สมบัติ เมทะนี
ในภาพยนตร์เรื่อง ขุนพันธ์ 2 บทของเสือฝ้ายนำแสดงโดย วันชนะ สวัสดี
ในละครเรื่อง ตะกรุดโทน บทของเสือฝ้ายนำแสดงโดย ปราปต์ปฎล สุวรรณบาง
ในภาพยนตร์ ขุนพันธ์ 3 เสือฝ้ายกลับมาอีกครั้งในรูปแบบของวิญญาณที่ขุนพันธ์เรียกออกมาพร้อมกับ อัลฮาวียะลู จอมโจรขมังเวทย์ ที่ถูกสังหารไปในภาคก่อนหน้า โดยวิญญาณของเสือฝ้ายมีความสามารถในการใช้คาถาตวาดฟ้าป่าหิมพานต์ได้ซึ่งจะทำให้การเคลื่อนที่ของศัตรูหยุดนิ่ง พร้อมกับปล่อยคลึ่นที่เป็นเสมือนกำแพงสะท้อนกลับพลังไปหากองทัพศัตรู
ดูเพิ่ม

ขุนพันธรักษ์ราชเดช (บุตร พันธรักษ์)
สโมสรฟุตบอลมอนเทอร์เรย์

สโมสรฟุตบอลมอนเทอร์เรย์รายาโดส (อังกฤษ: Club de Fútbol Monterrey Rayados) เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพของเม็กซิโกซึ่งตั้งอยู่ในเขตมหานครมอนเตร์เรย์ รัฐนวยโบเลออน ทีมนี้เล่นใน ลิกา เอเมเอกิส ซึ่งเป็นลีกระดับสูงสุดของฟุตบอลในเม็กซิโก ก่อตั้งเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1945 ถือเป็นทีมฟุตบอลอาชีพที่เก่าแก่ที่สุดในภาคเหนือของเม็กซิโกที่ยังคงดำเนินกิจการอยู่ ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1999 สโมสรแห่งนี้เป็นของ FEMSA ซึ่งเป็นบริษัทบรรจุขวดที่ใหญ่ที่สุดในละตินอเมริกา สนามเหย้าเล่นที่สนามกีฬาบีบีวีเอ ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2015 ฉายาของทีมคือ ราญาดอส (The Striped-Ones) มาจาก ชุดลายทางสีน้ำเงินกรมท่าแบบดั้งเดิมของสโมสร ชุดดังกล่าวสะท้อนอยู่ในตราสโมสรในปัจจุบัน ซึ่งประดับด้วยดาวเหนือตราสโมสรซึ่งแสดงถึงแชมป์ลีก และดาวด้านล่างซึ่งแสดงถึงแชมป์ระดับทวีป
มอนเทอร์เรย์ชนะเลิศลีก 5 สมัย แชมป์ถ้วยในประเทศ 3 สมัย และแชมป์ คอนคาเคฟแชมเปียนส์ลีก 5 สมัย (โดยเฉพาะอย่างยิ่ง 3 รายการติดต่อกันในปี 2011, 2012 และ 2013) ในปี ค.ศ. 2020 มอนเตร์เรย์กลายเป็นสโมสรแห่งที่ 2 ของเม็กซิโกที่คว้าแชมป์ เทรเบิลระดับทวีปได้สำเร็จ
คู่แข่งที่เก่าแก่ที่สุดของสโมสรคือ ทีเกรส ยูเอเอ็นแอล ของ มหาวิทยาลัยปกครองตนเองของนูเอโว เลออน ดาร์บี้ระหว่างทั้งสองซึ่งรู้จักกันในชื่อ คลาซิโก้ เรคิโอโมนตาโน ถือเป็นการแข่งขันที่ดุเดือดและเข้มข้นที่สุดรายการหนึ่งในฟุตบอลเม็กซิโก ทั้งสองทีมมีจำนวนผู้ชมเข้าร่วมสูงสุดอย่างต่อเนื่อง และมักได้รับการจัดอันดับทีมที่มีค่าใช้จ่ายสูงที่สุดในประเทศ
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ (ในภาษาสเปนและอังกฤษ)
ตำนานพระเจ้าเลียบโลก

ตำนานพระเจ้าเลียบโลก เป็นวรรณกรรมทางศาสนาพุทธ ที่แพร่หลายในภาคเหนือของไทย รัฐฉานของพม่า และสิบสองปันนา มีเนื้อหาเกี่ยวกับการเสด็จมาเยือนดินแดนล้านนาทางภาคเหนือของไทย สิบสองปันนา รัฐฉาน และล้านช้าง ตลอดถึงบางพื้นที่แถบภาคอีสาน เพื่อโปรดคนพื้นเมือง และทรงประทานสิ่งของสำหรับคนพื้นไว้สักการะบูชา เช่น พระเกศา หรือทรงประทับรอยพระบาท รอยพระหัตถ์ไว้ รวมถึงสิ่งของเครื่องใช้ของพระองค์ เช่น ไม้สีฟัน สถานที่ทรงตากจีวร ณ สถานที่ต่าง ๆ และต่อมาสถานที่เหล่ายนั้น มีการสร้างพระบรมธาตุ พระธาตุเจดีย์ หรือวัดที่ประดิษฐานรอยพระพุทธบาทเอาไว้ ตำนานพระเจ้าเลียบโลกจึงเป็นเสมือนตำนานเกี่ยวกับเจดียสถานสำคัญต่าง ๆ ในพื้นที่ภาคเหนือและพื้นที่โดยรอบ
ที่มา

หนังสือพุทธตำนานพระเจ้าเลียบโลก คัดลอกมาจากศิลจารึกในมหาเศลอาราม ประเทศศรีลังกา โดยพระเถระชาวมองที่มีนามว่า พระมหาสามีธรรมรส เมื่อ พ.ศ. 2050 จากนั้นท่านก็เดินทางไปนมัสการรอยพระพุทธบาท องค์พระธาตุเจดีย์ตามสถานที่ต่าง ๆ ตามที่ปรากฎเนื้อหาในศิลาจารึกนั้น ต่อในในปีก่าเม็ด (มะแม) จุลศักราช 885 หรือ พ.ศ. 2066  มาพระมหาโพธิสมภาร แห่งอาวาสท่าหัวเคียน ใกล้ดอยเกิ้ง ได้ขอคัดลอกต่อไว้เป็นภาษาล้านนามีความยาวถึง 12 ผูก หรือ 12 กัณฑ์ ส่วนในสิบสองปันนาสำรวจพบว่ามีมากถึง 22 ผูก
ในตอนท้ายของหนังสือพุทธตำนานพระเจ้าเลียบโลก ยังระบุนามและสถานที่อยู่ของบุคคลที่คัดลอกตำนานนี้ต่อ ๆ มา เช่นกล่าวว่า มีมหาเถรองค์หนึ่งชื่อว่า อรัญญิกวัตร ได้คัดลอกเอาจากสำนักพระมหาเถรโพธิสมภารในปีเบิกไส้ (มะเส็ง) จุลศักราชได้ 890 เดือน 7 แรม 8 ค่ำ วันเสาร์ไทยว่าวันกัดไส้ ต่อจากนั้นมาพระมหาสามีเชตวันคัดลอกอีก ต่อจากนั้นนั้นมา องค์พระอนุรุทธอยู่วัดมหาธาตุในเมืองหริภุญชัยนคร ได้คัดลอกเอาจากพระมหาสามีวัดป่าเชตวันในปีล้วงเหม้า (เถาะ) จุลศักราช 893 เดือน 4 ขึ้น 5 ค่ำ วันศุกร์ไทย ว่า วันยี เป็นต้น แล้วพรรณนาผู้คัดลอกเรื่อยมา จนสุดที่ต้นฉบับล่าสุด
เนื้อหา

ในเอกสารใบลานเรื่อง ตำนานพระเจ้าเลียบโลก ฉบับวัดกู่คำมีจำนวน 12 ผูก จำนวนหน้าลาน 470 หน้า ผูกที่ 1 ถึงผูกที่ 11 เป็นเนื้อหาของเรื่องพุทธตำนานหรือตำนานพระธาตุพระบาทโดยสมบูรณ์ ส่วนเนื้อหาผูกที่ 12 เป็นเรื่องย่อใจความในผูกที่ 1 ถึงผูกที่ 11
ผูกที่ 1 เสด็จเมืองลี้ ถึงท่าหัวเคียน เสด็จถึงอุจฉุบรรพต (ดอยสุเทพ) เสด็จไปยังเมืองลื้อ อาณาจักรสิบสองปันนา เสด็จต่อไปยังอุตรปัญจนคร (แสนหวี)  เสด็จยังเมืองวิเทหะ (หนองแส) เป็นต้น
ผูกที่ 2 กล่าวถึงพระธาตุเมืองระแหง ในเขตอาณาจักรทวารวดี กล่าวถึงการประดิษฐานพระเกศาบนดอยสิงกุตรในเขตเมืองหงสาวดี
ผูกที่ 3 เสด็จเข้าสู่เขตสุวรรณภูมิ สมัยอาณาจักรทวารวดีถึงเมืองเชียงของ จากนั้นเสด็จเมืองเชียงตุง  และเสด็จต่อไปยังดอยมหิยงค์ (เมืองยอง) เป็นต้น
ผูกที่ 4 เสด็จเมืองฮ่อ เขตยูนาน และย้อนกลับมาเมืองลื้อ เขตสิบสองปันนา เมืองอาฬวี (เมืองลา) เสด็จเมืองเชียงใต้ เชียงเหนือ เป็นต้น
ผูกที่ 5 เสด็จออกจากดอยผาแรม เมืองซางหลวง เมืองลา เมืองบาน บ้านลวงพันแข้ง บ่อแร่ (บ้านบ่อหลวง) บ่อเป็นล้างแต่ง เมืองลาใต้ ลาเหนือ เป็นต้น
ผูกที่ 6 เสด็จเมืองลวงใต้ ลวงเหนือ เมืองเสี้ยว (เชียงคา) เมืองงาด เมืองคราง เป็นต้น
ผูกที่ 7 เสด็จปราบอาฬวกยักษ์ เมืองอาฬวี และเสด็จเขตเขมรัฐ คือเมืองเชียงตุง เป็นต้น
ผูกที่ 8 เสด็จงแม่น้ำพยาก เมืองเพียะ เสด็จเข้าเมืองช้างแสน (เชียงแสน) เสด็จเมืองชีราย (เชียงราย) จากนั้นเสด็จเมืองพระยาว (พะเยา) จากนั้นเสด็จเมืองลัมพาง (ลำปาง) จากนั้นเสด็จเมืองแพร่ และท่าลอย  เสด็จต่อไปท่าทราย (เขตอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่)  จากนั้นเสด็จไปทางป่าทิศตะวันตกเฉียงเหนือของเมืองลี้ และ ดอยเกิ้ง (อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่)
ผูกที่ 9 เสด็จประทับดอยคำหลวง 1 คืน รุ่งเช้าเสด็จประทับรอยพระบาทบนหินใต้ต้นไม้ต้นหนึ่ง ทรงรำพึงในพระทัยว่าบริเวณที่นี้ต่อไปจะเป็นมหานคร คือเมืองเชียงใหม่ ภายหน้าพระพุทธศาสนาจักรุ่งเรืองจะเกิดมีมหาอาราม 8 แห่งได้แก่ บุปผาราม (วัดสวนดอก) เวฬุวันอาราม (วัดป่าหกหรือวัดป่าไผ่ได้แก่วัดกู่เต้า) วัดบุพพาราม อโศการาม (วัดป่าแดง) พีชอาราม (วัดหลวงศรีเกิด) สังฆาราม (วัดเชียงมั่น) นันทอาราม (วัดนันทา) และโชติอาราม (วัดเจดีย์หลวง) ในแต่ละแห่งพระองค์ได้ประทานเกศาธาตุเพื่อประดิษฐานแห่งละ 1 องค์ เป็นต้น
ผูกที่ 10 เนื้อเรื่องกล่าวถึงคำทำนายของพระพุทธองค์ต่อพระอินทร์ เกี่ยวกับความเจริญและความเสื่อมของพระพุทธศาสนาในช่วง 5,000 ปี
ผูกที่ 11 กล่าวถึงพุทธประวัติโดนย่อ และสถานที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุในดินแดนไทยและประเทศใกล้เคียง รวมถึงสรุปจำนวนรอยพระพุทธบาทในแต่ละเมือง
ผูกที่ 12  เป็นการกล่าวสรุปเรื่องราวในผูกที่ 1 - 11
ต้นฉบับ

ตำนานพระเจ้าเลียบโลก ฉบับวัดแม่วะหลวง เก็บถาวร 2018-10-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
(ตำนานพระเจ้าเลียบโลก) ฉบับวัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร[ลิงก์เสีย]
พุทธตำนานพระเจ้าเลียบโลก ฉบับชำระสะสาง[ลิงก์เสีย]
| ด ค กมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ สาขาวรรณกรรมพื้นบ้าน โดยกระทรวงวัฒนธรรม |
| --- | --- |
นิทานพื้นบ้าน:  ศรีธนญชัย  สังข์ทอง  ขุนช้างขุนแผน  ดาวลูกไก่  ปลาบู่ทอง  วรวงศ์  ตาม่องล่าย  พระสุธน มโนราห์  วันคาร  ยายกะตา  ปัญญาสชาดก  นายดัน 
ตำนานพื้นบ้าน:  พระแก้วมรกต  พระเจ้าห้าพระองค์  พระเจ้าเลียบโลก  พระบรมธาตุนครศรีธรรมราช  พระพุทธสิหิงค์  พญาคันคาก  จามเทวี  ผาแดงนางไอ่  แม่นากพระโขนง  นางเลือดขาว  พระร่วง  เจ้าหลวงคำแดง  พระธาตุดอยตุง  เจ้าแม่สองนาง  อุรังคธาตุ  หลวงปู่ทวด  นางโภควดี  สร้างโลกภาคใต้  ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่  เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว  เจ้าแม่เขาสามมุก  กบกินเดือน  พญากง พญาพาน  พันท้ายนรสิงห์  ชาละวัน  ปู่แสะย่าแสะ  ตำนานเขาสาปยา  ตำนานเมืองลพบุรี  ตำนานนางผมหอม  ตำนานหลวงพ่อพระใส 
บทสวดหรือบทกล่าวในพิธีกรรม:  บททำขวัญข้าว  บททำขวัญนาค  บททำขวัญควาย  บทเวนทาน  บททำขวัญช้าง 
ตำรา:  ตำราแมว  ตำราเลขยันต์  ปักขะทึนล้านนา  ตำราศาสตรา  ตำราพรหมชาติ  ตำราพิชัยสงคราม  ตำรานรลักษณ์ 
บทร้องพื้นบ้าน:  เพลงแห่นางแมว  กาพย์เซิ้งบั้งไฟ 
สำนวน ภาษิต: ผญาอีสาน
 ศิลปะการแสดง  ช่างฝีมือดั่งเดิม  วรรณกรรมพื้นบ้าน  กีฬาภูมิปัญญาไทย  แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรมและงานเทศกาล  ความรู้และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาล  ภาษา  มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม
จอม รุ่งสว่าง

| พลอากาศเอกจอม รุ่งสว่างม> ป.ช. ม.ว.ม. ท.จ.ว. ว.ป.ร. ๓ |
| --- | --- |

องคมนตรี
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  2 ตุลาคม พ.ศ. 2561
กษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
ผู้บัญชาการทหารอากาศ
ดำรงตำแหน่ง 1 ตุลาคม พ.ศ. 2559 – 30 กันยายน พ.ศ. 2561
ก่อนหน้า: พลอากาศเอก ตรีทศ สนแจ้ง
ถัดไป: พลอากาศเอก ชัยพฤกษ์ ดิษยะศริน
สภานิติบัญญัติแห่งชาติ
ดำรงตำแหน่ง 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2557 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2561
สมาชิกคณะรักษาความสงบแห่งชาติ
ดำรงตำแหน่ง 1 ตุลาคม พ.ศ. 2559 – 30 กันยายน พ.ศ. 2561
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2501 (66 ปี)
คู่สมรส: พลอากาศตรีหญิง กรนันท์ รุ่งสว่าง
ศิษย์เก่า: โรงเรียนเตรียมทหาร รุ่นที่ 16 (ตท.16)   โรงเรียนนายเรืออากาศญี่ปุ่น
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้:  ไทย
สังกัด: กองทัพอากาศไทย
ยศ:  พลอากาศเอก

พลอากาศเอก จอม รุ่งสว่าง (15 พฤษภาคม พ.ศ. 2501) เป็นนายทหารชาวไทย อดีตผู้บัญชาการทหารอากาศ ,ตุลาการศาลทหารสูงสุด ,อดีตผู้บัญชาการศูนย์บัญชาการแก้ไขปัญหาการบินพลเรือน และเป็นองคมนตรี
ประวัติ > ชีวิตส่วนตัว

พล.อ.อ. จอม หรือที่สื่อมวลชนสายทหารเรียกว่า บิ๊กจอม เกิดเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2501 เป็นบุตรของพล.อ.ท. สุรยุทธ กับนางรัมภา รัศมี รุ่งสว่าง พล.อ.อ. จอมสมรสกับ พล.อ.ต.หญิง กรนันท์ รุ่งสว่าง มีบุตร - ธิดา 3 คน
ประวัติ > การศึกษา

พล.อ.อ. จอม จบการศึกษาจากโรงเรียนเตรียมทหาร รุ่นที่ 16 (รุ่นเดียวกับ พล.อ. เฉลิมชัย สิทธิสาท, พล.อ. กัมปนาท รุดดิษฐ์ ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก พล.อ. ธวัช สุกปลั่ง ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพบก และ พล.ท. ภัทรพล รักษนคร อดีตผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพบก) จากนั้นจึงเดินทางไปศึกษาต่อที่สถาบันป้องกันประเทศแห่งชาติญี่ปุ่น จนกระทั่งศึกษาจบจึงเดินทางกลับประเทศไทย
การทำงาน > ราชการทหาร

หลังจากเดินทางกลับประเทศไทย พล.อ.อ. จอม ได้เข้ารับราชการที่กองทัพอากาศจนเจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน จนกระทั่งวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2557 พล.อ.ท. จอม (ยศในสมัยนั้น) และดำรงตำแหน่งรองเสนาธิการทหารอากาศได้รับโปรดเกล้า ฯ ให้ดำรงตำแหน่งเสนาธิการทหารอากาศสืบต่อจาก พล.อ.อ. ตรีทศ สนแจ้ง ที่ได้รับโปรดเกล้า ฯ ให้ดำรงตำแหน่ง ผู้บัญชาการทหารอากาศ โดยได้รับโปรดเกล้า ฯ พระราชทานยศ พลอากาศเอก ในวันเดียวกัน ในช่วงที่ปฏิบัติหน้าที่เสนาธิการทหารอากาศ
พล.อ.อ. จอม ได้รับผิดชอบในการกำกับดูแลการปรับปรุงยุทธศาสตร์กองทัพอากาศ ให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ 20 ปีของรัฐบาล จนเป็นยุทธศาสตร์กองทัพอากาศ ฉบับ 20 ปี พ.ศ. 2560 - 2579 โดยยุทธศาสตร์ฉบับดังกล่าวมีนโยบายด้านต่าง ๆ เพื่อเป้าหมายสู่วิสัยทัศน์ กองทัพอากาศชั้นนำในภูมิภาค ด้วยความสำเร็จด้านยุทธศาสตร์และการปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งเสนาธิการทหารอากาศ
พล.อ.อ. จอม ได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารอากาศ คนที่ 24 เมื่อ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2559 ตลอดระยะเวลาในการดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารอากาศ กองทัพอากาศได้มุ่งมั่นที่จะพัฒนาขีดความสามารถของกำลังทางอากาศ  ความเข้มแข็งของมิติทางไซเบอร์ ตลอดจนวางรากฐานการดำเนินงานในมิติด้านอวกาศ ด้วยแนวทางการ
"สาน" ต่อการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
"เสริม" ขีดความสามารถเดิมให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น
"สร้าง" ความแข้มแข็งในมิติทั้งสาม
โดยมีแนวคิดในการพัฒนาการปฏิบัติงานของกองทัพอากาศว่า "ทหารฉลาดอาวุธฉลาดกลยุทธ์ที่ฉลาดชนะ" ในช่วงเวลาดังกล่าว กองทัพอากาศมีการจัดหาอากาศยานที่มีความทันสมัยเพื่อตอบสนองต่อภารกิจด้านต่าง ๆ ทดแทนอากาศยานที่อายุการใช้งานมาก รวมทั้งการพัฒนาอากาศยานไร้คนขับ และดาวเทียมทางการทหาร ซึ่งเป็นรากฐานในการพัฒนากองทัพอากาศสู่อนาคต พล.อ.อ. จอม เกษียณอายุราชการเมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2561 และได้ส่งมอบการบังคับบัญชาต่อให้ พล.อ.อ. ชัยพฤกษ์ ดิษยะศริน ผู้บัญชาการทหารอากาศ ท่านต่อไป
การทำงาน > ราชการพิเศษ

กรรมการในคณะกรรมการต่อต้านการทุจริตแห่งชาติ ตามคำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 6/2559
สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
กรรมการในคณะกรรมการเพื่อเตรียมการเพื่อสร้างความสามัคคีปรองดอง รัฐบาล พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา
ราชองครักษ์เวร
กรรมการในคณะกรรมการเตรียมการด้านการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ
กรรมการในคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ
กรรมการในคณะกรรมการจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองครบรอบ 100 ปี การประกาศใช้ธงไตรรงค์เป็นธงชาติไทย ตามคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรีที่ 210/2559
ประธานที่ปรึกษากิตติมศักดิ์สโมสรฟุตบอล อินทรีทัพฟ้า แอร์ฟอร์ซ เซ็นทรัล เอฟซี
สมาชิกคณะรักษาความสงบแห่งชาติ กรรมการบริหาร มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
กรรมการในคณะกรรมการมูลนิธิโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช
อดีตกรรมการ บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน)
รางวัลที่ได้รับ

รางวัลเกียรติยศจักรดาว ปี 2560
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พลอากาศเอก จอม รุ่งสว่าง ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งไทยและต่างประเทศ ดังนี้
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

พ.ศ. 2558 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2555 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2567 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2536 –  เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2 (ส.ช.)
พ.ศ. 2534 –  เหรียญจักรมาลา (ร.จ.ม.)
พ.ศ. 2555 –  เหรียญลูกเสือสดุดี ชั้นที่ 1
พ.ศ. 2562 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 10 ชั้นที่ ๓ (ว.ป.ร.๓)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > ต่างประเทศ

สิงคโปร์ :
พ.ศ. 2561 –  เหรียญปิงกัต จาซา เกมิลัง (เท็นเทรา)
ญี่ปุ่น :
พ.ศ. 2561 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย ชั้นที่ 2
สหรัฐ :
พ.ศ. 2563 –  ลีเจียนออฟเมอริต ชั้นผู้บังคับบัญชา
กัมพูชาประชาธิปไตย

กัมพูชาประชาธิปไตย (เขมร: កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ กมฺพุชาบฺรชาธิบเตยฺย; อังกฤษ: Democratic Kampuchea) คือ ชื่อของประเทศกัมพูชาระหว่างปี พ.ศ. 2519 - พ.ศ. 2525 ซึ่งเกิดจากการโค่นล้มรัฐบาลสาธารณรัฐเขมรของนายพลลอลนอล และได้จัดปกครองในรูปแบบรัฐคอมมิวนิสต์โดยพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชาหรือเป็นที่เรียกกันทั่วไปว่า เขมรแดง (ในสมัยนี้องค์กรของรัฐบาลมักเรียก "องค์การเหนือ" (เขมร: អង្គការលើ องฺคการเลี) ส่วนพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชานั้น แกนนำของพรรคให้เรียกชื่อว่า "องค์การปฏิวัติ" (เขมร: អង្គការបដិវត្ត; องฺคการบฎิวตฺต) โดยผู้นำสูงสุดของประเทศที่ครองอำนาจยาวนานที่สุดคือนาย พล พต ซึ่งเป็นผู้นำสูงสุดของเขมรแดงในขณะนั้น และเป็นต้นตอของการฆ่าล้างเผ่าพันธ์ชาวเขมรกว่า 1.5-2 ล้านคนอีกด้วย
ในปี พ.ศ. 2522 กองกำลังพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชาภายใต้การนำของเฮง สัมริน และกองทัพเวียดนามได้รุกเข้ามาทางชายแดนตอนใต้ของกัมพูชาและสามารถโค่นล้มรัฐบาลกัมพูชาประชาธิปไตยได้สำเร็จ พร้อมทั้งได้จัดการปกครองประเทศใหม่ในชื่อ สาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชา กองทัพเขมรแดงจึงได้ถอยร่นไปตั้งมั่นในทางภาคเหนือของประเทศและยังคงจัดรูปแบบการปกครองตามระบบของกัมพูชาประชาธิปไตยเดิมต่อไป
ประวัติศาสตร์

ด้วยการสนับสนุนของชาวกัมพูชาในชนบท เขมรแดงจึงสามารถเข้าสู่กรุงพนมเปญได้เมื่อ 17 เมษายน พ.ศ. 2518 พวกเขายังให้กษัตริย์นโรดม สีหนุเป็นผู้นำประเทศแต่ในนามจนถึงวันที่2 เมษายน พ.ศ. 2519 หลังจากนั้นพระนโรดม สีหนุ ถูกกักบริเวณในพนมเปญ จนกระทั่งเกิดสงครามกับเวียดนาม พระองค์จึงลี้ภัยไปที่ประเทศจีน
ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2519 พรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชาได้ประกาศรัฐธรรมนูญของกัมพูชาประชาธิปไตยโดยกำหนดให้มีสภาตัวแทนประชาชนกัมพูชา การเลือกตั้งและการแต่งตั้งประธานาธิบดี ดำรงตำแหน่งคราวละ 5 ปี สภานี้มีการประชุมเพียงครั้งเดียวในเดือนเมษายน พ.ศ. 2519 สมาชิกของสภานี้ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง แต่มาจากการแต่งตั้งของคณะกรรมการกลางของพรรคคอมมิวนิสต์และเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐ  อำนาจของรัฐที่แท้จริงแล้วยังเป็นของคณะกรรมการกลางของพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชาซึ่งนำโดยเลขาธิการพรรคและนายกรัฐมนตรี คือ พล พต รองเลขาธิการพรรคคือนวน เจีย และคนอื่นๆอีก 7 คน สำนักงานตั้งอยู่ที่ สำนักงาน 870 ในกรุงพนมเปญ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในขณะนั้นว่า ศูนย์กลาง, องค์กร, หรืออังการ์
เขมรแดงได้ทำลายระบบกฎหมายและระบบศาลของสาธารณรัฐเขมร ไม่มีศาล​ ผู้พิพากษา​หรือกฎหมายใดๆ ในกัมพูชาประชาธิปไตย ศาลประชาชนที่มีระบุในหมวดที่ 9 ของรัฐธรรมนูญไม่เคยถูกตั้งขึ้น เจ้าหน้าที่ในระบบศาลเดิมถูกส่งตัวเข้าค่ายสัมมนาและสอบสวน ส่วนเจ้าหน้าที่รัฐและผู้สนับสนุนรัฐบาลเดิมถูกกักขังและประหารชีวิต
ทันทีที่พนมเปญแตก เขมรแดงสั่งให้อพยพประชาชนจำนวนมากออกจากเมืองโดยกล่าวอ้างว่าสหรัฐอเมริกาจะมาทิ้งระเบิด การอพยพประชาชนครั้งใหญ่เช่นนี้เกิดขึ้นในเมืองอื่นด้วยเช่น พระตะบอง กำปงจาม เสียมราฐ กำปงธม เขมรแดงจัดให้ประชาชนเหล่านี้ออกมาอยู่ในนิคมในชนบท ให้อาหารแต่เพียงพอรับประทาน ไม่มีระบบการขนส่ง บังคับให้ประชาชนทำการเกษตรเพื่อผลิตอาหารให้เพียงพอ เขมรแดงต้องการเปลี่ยนประเทศไปสู่ความบริสุทธิ์ที่ไม่มีการฉ้อราษฎร์บังหลวงและปรสิตในสังคมเมืองอย่างที่พวกเขาเชื่อ นิคมที่สร้างขึ้นบังคับให้ทั้งชายหญิงและเด็กออกไปทำงานในทุ่งนา ทำลายชีวิตครอบครัวดั้งเดิมซึ่งเขมรแดงกล่าวอ้างว่าเพื่อปลดแอกผู้หญิง
หลังจากได้ชัยชนะในสงครามกลางเมืองไม่นาน เกิดการปะทะระหว่างทหารเวียดนามกับทหารเขมรแดงเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2518 อีกไม่กี่เดือนต่อมา พล พตและเอียง ซารี เดินทางไปฮานอยทำให้ความขัดแย้งสงบลง ในขณะที่เขมรแดงครองอำนาจในกัมพูชา ผู้นำเวียดนามในยุคนั้นตัดสินใจสนับสนุนกลุ่มต่อต้านพล พตในกัมพูชาเมื่อต้นปี พ.ศ. 2521 ทำให้กัมพูชาตะวันออกเป็นเขตที่ได้รับการสนับสนุนจากเวียดนาม ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2521 เกิดการลุกฮือในกัมพูชาตะวันออกนำโดยโส พิม ทำให้มีการฆ่าชาวเวียดนามในกัมพูชาตะวันออกเป็นจำนวนมาก สถานีวิทยุพนมเปญประกาศว่าถ้าทหารกัมพูชา 1 คน ฆ่าทหารเวียดนามได้ 30 คน กำลังทหารเพียง 2 ล้านคนจะเพียงพอในการฆ่าชาวเวียดนาม 50 ล้านคน และยังแสดงความต้องการจะยึดดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงมาเป็นของกัมพูชา ในเดือนพฤศจิกายน วอน เว็ต พยายามก่อรัฐประหารแต่ล้มเหลว ทำให้มีชาวเวียดนามและชาวกัมพูชานับหมื่นคนอพยพเข้าสู่เวียดนาม ในวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2521 ทางสถานีวิทยุฮานอยของเวียดนามประกาศจัดตั้งแนวร่วมสามัคคีประชาชาติกู้ชาติกัมพูชา ซึ่งเป็นการรวมกลุ่มของกลุ่มต่อต้านพล พตทั้งที่นิยมและไม่นิยมคอมมิวนิสต์ โดยมีกองทัพเวียดนามหนุนหลัง เวียดนามเริ่มรุกรานกัมพูชาเพื่อโค่นล้มเขมรแดงตั้งแต่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2521 และสามารถเข้าสู่กรุงพนมเปญ ขับไล่เขมรแดงออกไปได้เมื่อ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2522 จัดตั้งสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชาขึ้นแทน
ประวัติศาสตร์ > แนวร่วมเขมรสามฝ่าย

สหประชาชาติยังคงให้กัมพูชาประชาธิปไตยมีที่นั่งในสหประชาชาติโดยตัวแทนคือเทือน ประสิทธิ์ และเอียง ซารีโดยใช้ชื่อกัมพูชาประชาธิปไตยจนถึง พ.ศ. 2525 จากนั้นจึงเปลี่ยนมาใช้ชื่อรัฐบาลผสมกัมพูชาประชาธิปไตยจนถึง พ.ศ. 2536 จีนและสหรัฐอเมริการวมทั้งชาติตะวันตกอื่นๆ ต่อต้านการขยายตัวของเวียดนามและโซเวียตเข้าไปในกัมพูชาและการจัดตั้งสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชา โดยกล่าวอ้างว่าเป็นรัฐหุ่นเชิดของเวียดนาม จีนสนับสนุนเขมรแดงจนถึง พ.ศ. 2532 ส่วนสหรัฐสนับสนุนกลุ่มที่ไม่ใช่คอมมิวนิสต์ในการต่อต้านรัฐบาลที่มีเวียดนามหนุนหลัง โดยให้ความช่วยเหลือแก่กลุ่มของซอน ซานและสีหนุ ในทางปฏิบัติ ความเข้มแข็งของกองทหารของกลุ่มที่ไม่ใช่เขมรแดงมีน้อยแม้จะได้รับความช่วยเหลือและสนับสนุนมากกว่า ในที่สุด ทั้งสามกลุ่มจึงรวมเป็นแนวร่วมเขมรสามฝ่ายหรือรัฐบาลผสมกัมพูชาประชาธิปไตยใน พ.ศ. 2525
จากการพยายามเจรจาสันติภาพเพื่อลดปัญหาความขัดแย้งในกัมพูชา ฝ่ายสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชายินดีเข้าร่วมแต่เขมรแดงปฏิเสธทำให้ถูกตัดออกไป เขมรแดงจึงเป็นกลุ่มเดียวในเขมรสามฝ่ายที่ยังคงสู้รบอยู่ กลุ่มของซอน ซานและสีหนุเข้าร่วมในแผนการสันติภาพและการเลือกตั้งใน พ.ศ. 2536 ต่อมาใน พ.ศ. 2540 พลพตสั่งฆ่าซอนเซน ซึ่งนายทหารคนสนิทในข้อหาพยายามเจรจาสันติภาพกับรัฐบาลกัมพูชา ใน พ.ศ. 2541 พลพตได้เสียชีวิต เขียว สัมพันและเอียง สารียอมมอบตัวกับทางรัฐบาล ตา มกยังคงหลบหนีจนถูกจับได้ใน พ.ศ. 2542 กลุ่มเขมรแดงจึงสิ้นสุดลง
องค์กร > การแบ่งเขตบริหาร

ใน พ.ศ. 2518 รัฐบาลเขมรแดงได้เปลี่ยนแปลงเขตการปกครองภายในประเทศโดยได้แบ่งตามเขตภูมิศาสตร์​แทนการแบ่งเป็นจังหวัด ซึ่งได้มาจากการแบ่งหน่วยของเขมรแดงในการต่อสู้กับสาธารณรัฐเขมร โดยแบ่งเป็น 7 เขต ได้แก่ เขตเหนือ ตะวันตกเฉียงเหนือ ตะวันออก ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตก ตะวันตกเฉียงใต้ และเขตกลาง และมีเขตพิเศษอีกสองเขตคือเขตพิเศษกระแจะหมายเลข 505 และเขตพิเศษเสียมราฐ​หมายเลข 106 (ก่อนกลางปี พ.ศ. 2520)
แต่ละเขตแบ่งย่อยลงไปอีกเป็นตำบล ซึ่งกำหนดเป็นตัวเลข ภายในหมู่บ้านแบ่งย่อยเป็นกลุ่มหรือกรม ประกอบด้วย 15 – 20 หลังคาเรือน โดยมีผู้นำเรียกแม่กรม รูปแบบการปกครองแบบนี้ ยังใช้อยู่หลังการรุกรานกัมพูชาของเวียดนามแต่ปัจจุบันเลิกใช้แล้ว
องค์กร > กองทัพ

ทหารประมาณ 68,000 คนของกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติประชาชนกัมพูชาได้กลายมาเป็นกองทัพของกัมพูชาประชาธิปไตยในเดือนเมษายน พ.ศ. 2518 และเปลี่ยนชื่อเป็นกองทัพปฏิวัติกัมพูชา รัฐมนตรีว่าการ​กระทรวงกลาโหมคือ ซอน เซน
การเมือง

หลังจากได้ชัยชนะในเดือนเมษายน พ.ศ. 2518 พล พตและผู้ใกล้ชิดได้ขึ้นสู่ตำแหน่งที่สำคัญของประเทศ เขียว ธีริทได้เป็นผู้ควบคุมกองกำลังเยาวชนของพรรค อย่างไรก็ตาม การเป็นผู้นำยังไม่สมบูรณ์เพราะยังมีส่วนย่อยของพรรคในภาคตะวันออก กลุ่มผู้นิยมเวียดนามและกลุ่มอดีตผู้นำเขมรอิสระยังเป็นเอกเทศภายในพรรค ตลอดที่ครองอำนาจ ได้เกิดความขัดแย้งภายในพรรคจนเกิดการกวาดล้างครั้งใหญ่ใน พ.ศ. 2520 และ 2521 ทำให้มีประชาชนและผู้นำพรรคถูกสังหารเป็นจำนวนมาก
สังคม > การศึกษาและสุขภาพ

ครูจำนวนมากที่สอนในกัมพูชาก่อน พ.ศ. 2518 ถูกจับและประหารชีวิต ไม่มีการสอนทักษะพื้นฐานคณิตศาสตร์และการอ่านออกเขียนได้ แต่จะสอนเกี่ยวกับทฤษฎีปฏิวัติให้กับเยาวชน ทำให้เกิดช่องว่างระหว่างคนวัยหนุ่มสาวกับวัยผู้ใหญ่ มีการจัดตั้งพันธมิตรเยาวชนคอมมิวนิสต์กัมพูชา ซึ่งพล พตเชื่อมั่นว่าเป็นกลุ่มที่จงรักภักดีต่อเขา เขียว ธีริต รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกิจกรรมสังคมเป็นผู้ควบคุมขบวนการเยาวชน
การดูแลสุขภาพของประชาชนในช่วง พ.ศ. 2518 – 2521 อยู่ในสภาพแย่ แพทย์ส่วนใหญ่ถูกประหารชีวิตมิเช่นนั้นก็ไม่แสดงตน เฉพาะคนในพรรคและทหารที่ได้รับการรักษาแบบตะวันตก ประชาชนส่วนใหญ่ต้องใช้หมอพื้นบ้านและสมุนไพร