stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
กลุ่มภาษาปาปัว
แหล่งข้อมูลอื่น

TransNewGuinea.org - database of the languages of New Guinea (by Simon Greenhill)
2003 bibliography of languages (Papuan and Austronesian) of Indonesian Papua
Summer Institute of Linguistics site on languages (Papuan and Austronesian) of Papua New Guinea
Map of Papuan languages (formerly known as the East Papuan family) of island Melanesia
Bill Foley on Papuan languages เก็บถาวร 2010-04-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Dryer's Papuan Language Families and Genera
Endangered Languages of the Pacific Region
Timothy Usher's Newguineaworld site เก็บถาวร 2021-11-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  เยอรมนี  อิสราเอล  เช็กเกีย 
อื่น ๆ:  IdRef
ชาวบริติช

| --- | --- |
ธงชาติสหราชอาณาจักร
ประชากรทั้งหมด
  ชาวบริติช ป. 72 ล้านคน  ชาวบริติชพลัดถิ่น ป. 200 ล้านคน  
ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ
 สหราชอาณาจักร: 57,678,000
 สหรัฐ: 72,065,000 (2015)  678,000
 แคนาดา: 11,211,850 603,000
 ออสเตรเลีย: 10,764,870 1,300,000
 นิวซีแลนด์: 2,425,278 215,000
 แอฟริกาใต้: 1,603,575 212,000
 ชิลี: 700,000
 ฝรั่งเศส: 400,000
 สเปน: 297,229
 ไอร์แลนด์: 291,000
 อาร์เจนตินา: 250,000
 สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์: 240,000
 เยอรมนี: 115,000
 ปากีสถาน: 79,447
 ไซปรัส: 59,000
 ไทย: 51,000
 สิงคโปร์: 45,000
 สวิตเซอร์แลนด์: 45,000
 เนเธอร์แลนด์: 44,000
 อิสราเอล: 44,000
 โปรตุเกส: 41,000
 สวีเดน: 39,989
 อิตาลี: 26,000 39,177
 นอร์เวย์: 34,279
 ตุรกี: 34,000
 อินเดีย: 32,000
 เคนยา: 29,000
 เบลเยียม: 28,000
 บาร์เบโดส: 27,000
 ซาอุดีอาระเบีย: 26,000
 จาเมกา: 25,000
 ตรินิแดดและโตเบโก: 25,000
 ญี่ปุ่น: 23,000
 ฮ่องกง: 19,405 3,400,000 33,733
 เดนมาร์ก: 18,512
 กรีซ: 18,000
 ฟินแลนด์: 16,732
ภาษา
อังกฤษ  คอร์นวอลล์  เกิร์นซีย์  ไอริช  เจอร์ซีย์  ยานิโต  มันซ์  เวลส์  สกอต (รวมอัลสเตอร์-สกอตส์)  Scottish Gaelic 
ศาสนา
  ส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์ (แองกลิคัน, เพรสไบทีเรียน, โรมันคาทอลิก, เมโทดิสม์)  ดูเพิ่ม: ศาสนาในสหราชอาณาจักร 
 ↑  พลเมืองบริติชทุกเชื้อชาติหรือกลุ่มชาติพันธุ์  1 2 3 4 5 6 7 8 9  บุคคลที่ระบุตนเองว่ามีบรรพบุรุษเป็นชาวบริติชทั้งหมดหรือบางส่วนในประเทศนั้น  ↑  ใน ค.ศ. 2000 มีชาวอเมริกันกว่า 67 ล้านคนระบุตนเองว่ามีต้นตอจากบริติช ใน ค.ศ. 1980 มีชาวอเมริกันกว่า 61 ล้านคนระบุตนเองว่ามีต้นตอจากบริติช  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22  บุคคลที่เกิดในสหราชอาณาจักรซึ่งระบุตนเองว่ามีบรรพบุรุษเป็นชาวบริติชเท่านั้น  1 2 3 4 5 6 7 8 9  พลเมืองหรือสัญชาติบริติช  ↑  พลเมืองบริติชที่อาศัยอยู่ในดินแดนโพ้นทะเลของบริเตน อย่างไรก็ตาม ใช่ว่าทุกคนมีบรรพบุรุษจากสหราชอาณาจักร 
ชาวบริติช (อังกฤษ: British people) หรือ บริตัน (Britons) เป็นที่รู้จักในสำนวนภาษาปากว่า บริตส์ (Brits) เป็นชนชาติหรือคนพื้นเมืองของสหราชอาณาจักร ดินแดนโพ้นทะเลของสหราชอาณาจักร และดินแดนปกครองตนเองภายใต้อธิปไตยของสหราชอาณาจักร (คราวน์ดีเพนเดนซี) ตลอดจนผู้สืบเชื้อสายจากชนชาตินี้ กฎหมายสัญชาติสหราชอาณาจักรสมัยใหม่ หมายถึง พลเมืองและผู้ถือสัญชาติสหราชอาณาจักร แต่ในบริบททางประวัติศาสตร์จะหมายถึงชาวบริตัน ซึ่งเป็นชนพื้นเมืองของเกาะบริเตนใหญ่และแคว้นเบรอตาญ กลุ่มชนที่เหลือรอดในปัจจุบันคือชาวเวลส์, ชาวคอร์นิช และชาวเบรอตาญ คำนี้ยังสื่อถึงพลเมืองอดีตจักรวรรดิบริติชที่เคยอาศัยอยู่ในประเทศก่อน ค.ศ. 1973 และไม่ได้ถือสัญชาติหรือสิทธิพลเมืองสหราชอาณาจักร
ดูเพิ่ม

ความรู้สึกต่อต้านชาวบริติช
รายชื่อชาวบริติช
ชาวบริติชผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดหนึ่งร้อยลำดับ
อ่านเพิ่ม

Adams, Ian (1993). Political Ideology Today (2nd ed.). Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-3347-6.
Cunliffe, Barry (2005). Iron Age communities in Britain: an account of England, Scotland and Wales from the seventh century BC until the Roman conquest (4th ed.). Routledge. ISBN 978-0-415-34779-2.
Gottlieb, Julie V.; Linehan, Thomas P. (2004). The Culture of Fascism: Visions of the Far Right in Britain. I.B.Tauris. ISBN 978-1-86064-799-4.
McLean, Iain (2001). Rational Choice and British Politics. Oxford, Oxfordshire: Oxford University Press. ISBN 0-19-829529-4.
Oppenheimer, Stephen (2006). The Origins of the British: A Genetic Detective Story. Constable. ISBN 978-1-84529-158-7.
Sykes, Bryan (2006). Blood of the Isles. Bantam Press. ISBN 978-0-593-05652-3.
Tonge, Jonathan (2002). Northern Ireland: Conflict and Change (2nd ed.). Pearson Education. ISBN 978-0-582-42400-5.
Woodward, Kath (2000). Questioning Identity: Gender, Class and Nation. Routledge. ISBN 978-0-415-22287-7.
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ People of the United Kingdom
วิกิคำคม มีคำคมที่กล่าวโดย หรือเกี่ยวกับ ชาวบริติช
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  อิสราเอล  สหรัฐ  สวีเดน  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
อื่น ๆ:  NARA
จูชิง ไลเกอร์

| Jushin Liger |
| --- | --- |

ชื่อเกิด: Keiichi Yamada
เกิด:  (1964-11-10) 10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1964 (60 ปี) Hiroshima, Japan
ที่พัก: Fukuoka, Japan
ประวัติมวยปล้ำอาชีพ
ชื่อบนสังเวียน: C.T.U Ranger Yellow Fuji Yamada Jushin Liger Jushin Thunder Liger Keiichi Yamada Kishin Liger Liger
ส่วนสูง: 1.70 เมตร (5 ฟุต 7 นิ้ว)
น้ำหนัก: 95.1 กิโลกรัม (210 ปอนด์)
มาจาก: Tokyo, Japan
ฝึกหัดโดย: Kotetsu Yamamoto Tatsumi Fujinami Yoshiaki Fujiwara Stu Hart Tokyo Joe
เปิดตัว: March 3, 1984
รีไทร์: January 5, 2020
เคอิจิ ยามาดะ (ญี่ปุ่น: 山田恵一; โรมาจิ: Yamada Keiichi) หรือที่รู้จักกันดีว่า จูชิง ไลเกอร์ (ญี่ปุ่น: 獣神ライガー; โรมาจิ: Jūshin Raigā; อังกฤษ: Jushin Liger) หรือ จูชิง "ทันเดอร์" ไลเกอร์ (ญี่ปุ่น: 獣神サンダー・ライガー; โรมาจิ: Jūshin Sandā Raigā; อังกฤษ: Jushin "Thunder" Liger) เกิดวันที่ 10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1964 เป็นนักมวยปล้ำอาชีพสวมหน้ากากชาวญี่ปุ่น เคยไปปล้ำที่สหรัฐอเมริกาอยู่หลายสมาคม ทั้ง TNA ,ROH, WCW และ นิวเจแปนโปรเรสต์ลิง เป็นต้น
ผลงานแชมป์ความสำเร็จ

All Star Wrestling
World Heavy Middleweight Championship (2 times)
Consejo Mundial de Lucha Libre
CMLL Universal Championship (2010)
CMLL World Middleweight Championship (1 time)
CMLL World Tag Team Championship (1 time) – with Hiroshi Tanahashi
Dragon Gate
Open the Dream Gate Championship (1 time)
Jersey All Pro Wrestling
JAPW Light Heavyweight Championship (1 time)
Michinoku Pro Wrestling
British Commonwealth Junior Heavyweight Championship (2 times)
Super J-Cup (2000)
National Wrestling Alliance
NWA World Junior Heavyweight Championship (2 times)
New Japan Pro-Wrestling
IWGP Junior Heavyweight Championship (11 times)
IWGP Junior Heavyweight Tag Team Championship (6 times) – with The Great Sasuke (1), El Samurai (1), Minoru Tanaka, (1), Koji Kanemoto (1), Akira (1), and Tiger Mask (1)
J-Crown (1 time)
NWA World Welterweight Championship (1 time)
UWA World Junior Light Heavyweight Championship (1 time)
WWA World Junior Light Heavyweight Championship (1 time)
WWF Light Heavyweight Championship (1 time)1
WAR International Junior Heavyweight Championship (1 time)
Top/Best of the Super Juniors (1992, 1994, 2001)
G1 Climax Junior Heavyweight Tag League (2001) – with El Samurai
Naeba Prince Hotel Cup Tag Tournament (2001) – with Yuji Nagata
Young Lion Cup (1986)
Outstanding Performance Award (2000)
Tag Team Best Bout (2003) with Koji Kanemoto vs. Kotaro Suzuki and Naomichi Marufuji on June 10
IWGP Junior Heavyweight Title #1 Contendership Tournament (1990)
Osaka Pro Wrestling
Osaka Pro Wrestling Tag Team Championship (1 time) – with Takehiro Murahama
Pro Wrestling Illustrated
Ranked No. 8 of the top 500 singles wrestlers in the PWI 500 in 2000
Ranked No. 12 of the top 500 singles wrestlers of the "PWI Years" in 2003
Ranked No. 47 of the top 100 tag teams of the "PWI Years" with El Samurai in 2003
Pro Wrestling Noah
GHC Junior Heavyweight Championship (1 time)
GHC Junior Heavyweight Tag Team Championship (1 time) – Tiger Mask
NTV G+ Cup Junior Heavyweight Tag League (2013) – Tiger Mask
Revolution Pro Wrestling
British J Cup (2017)
Tokyo Sports
Newcomer Award (1985)
Outstanding Performance Award (1994)
Vendetta Pro Wrestling
Vendetty Award: Special Guest Star of the Year (2015)
World Championship Wrestling
WCW Light Heavyweight Championship (1 time)
WWE
WWE Hall of Fame (Class of 2020)
Wrestle Association R
WAR International Junior Heavyweight Tag Team Championship (1 time) – with El Samurai
Super J-Cup (1995)
Wrestling Observer Newsletter
Best Gimmick (1989)
Best Flying Wrestler (1989–1993)
Best Technical Wrestler (1989–1992)
Best Wrestling Maneuver (1987, 1988) Shooting star press
Match of the Year (1990) vs. Naoki Sano on January 31 in Osaka, Japan
Most Outstanding Wrestler (1990–1992)
Rookie of the Year (1984) tied with Tom Zenk
Wrestling Observer Newsletter Hall of Fame (Class of 1999)
1 The win and reign are not recognized by WWE. No reign with the championship is recognized by the company prior to December 1997.
ผลงานแชมป์ความสำเร็จ > แมตช์ที่มีสิ่งต่างๆเดิมพัน

ดูเพิ่ม: Luchas de Apuestas
| Winner (wager) | Loser (wager) | Location | Event | Date | Notes |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jushin Thunder Liger (mask) | Pegasus Kid (mask) | Fukuoka, Japan | Summer Struggle 1991 | 000000001991-07-04-00004 กรกฎาคม 1991 |  |
| Jushin Thunder Liger (mask) | Tiger Mask III (mask) | Tokyo, Japan | Battlefield | 000000001994-01-04-00004 มกราคม 1994 |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

Jushin Liger on YouTube
Jushin "Thunder" Liger ที่ WWE.com
สถิตินักต่อสู้แบบผสมของ จูชิง ไลเกอร์ จากเชอร์ด็อก
ศาสนากรีกโบราณ

ภาพเขียนสีแดงทีมิสกับเอจยูส บนถ้วยไคลิกซ์ศิลปะเอเธนส์ สมัย 440–430 ปีก่อนคริสตกาล
ศาสนาที่นับถือปฏิบัติในกรีซโบราณประกอบด้วยชุดความเชื่อ พิธีกรรมและประมวลเรื่องปรัมปรา เป็นความเชื่อแบบพหุเทวนิยม ชาวกรีกโบราณส่วนใหญ่รู้จักเทพเจ้าแห่งโอลิมปัส 12 องค์ ได้แก่ ซูส ฮีรา โพไซดอน ดิมีเทอร์ อะธีนา แอรีส แอโฟรไดที อะพอลโล อาร์เตมิส ฮิฟีสตัส เฮอร์มีส และเฮสเตียหรือไดอะไนซัส แม้ว่านักปรัชญาบางกลุ่มอย่างลัทธิสโตอิกและลัทธิเพลโตจะใช้ภาษาที่สื่อถึงเทพระดับอุตรภาพองค์เดียว การบูชาเทพโอลิมปัสและองค์อื่น ๆ พบได้ทั่วไปในอารยธรรมกรีกโบราณ โดยเทพเหล่านี้มักมีฉายาที่พรรณนาถึงคุณลักษณะ รวมถึงสะท้อนการรับเทพท้องถิ่นเข้ามาในวัฒนธรรมของตน
ศาสนากรีกโบราณไม่มีคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์หรือได้รับการถ่ายทอดจากพระเป็นเจ้า อย่างไรก็ตามวรรณกรรมกรีกโบราณที่เก่าแก่มาก เช่น อีเลียด และ โอดิสซีย์ ของโฮเมอร์ ธีออโกนี และ งานและวัน ของเฮสิโอด และศังสกานท์ของพินดาร์มีส่วนในการพัฒนาความเชื่อยุคหลัง ศาสนากรีกโบราณไม่มีตำนานกำเนิดจักรวาล แต่ละกลุ่มมีความเชื่อว่าโลกถูกสร้างขึ้นแตกต่างกันไป ตำนานหนึ่งบรรยายใน ธีออโกนี ว่าเดิมมีเพียงเทพดึกดำบรรพ์นามเคออส จากนั้นจึงเกิดเทพอย่างไกอา ทาร์ทารัส เอียรอส ซึ่งให้กำเนิดกลุ่มเทพไททัน และต่อมาเทพไททันให้กำเนิดกลุ่มเทพโอลิมปัส ศาสนากรีกโบราณมีประมวลเรื่องปรัมปราที่กว้างขวางและตำนานวีรบุรุษจำนวนมาก เช่น ภารกิจ 12 ประการของเฮราคลีส การเดินทางกลับบ้านของโอดิสเซียส การค้นหาขนแกะทองคำของเจสัน และธีซีอัสปราบมินะทอร์
ศาสนากรีกโบราณเชื่อในโลกหลังความตายที่เป็นที่อาศัยของวิญญาณ แนวคิดแรก ๆ (ใน อีเลียด และ โอดิสซีย์) เชื่อว่าเมื่อเสียชีวิต วิญญาณของผู้เสียชีวิตจะถูกส่งไปยังยมโลกโดยไม่แบ่งแยก ก่อนที่แนวคิดยุคหลัง (ปรัชญาลัทธิเพลโต) จะเสริมว่ามีการแยกวิญญาณผู้ทำดีและผู้ทำชั่วออกจากกัน ยมโลกเป็นพื้นที่มืดมิดปกครองโดยเฮดีส แตกต่างจากโลกมนุษย์ที่มีแสงอาทิตย์ และเขาโอลิมปัสที่อากาศสดใส นอกจากยมโลกแล้ว ยังมีทาร์ทารัสซึ่งเป็นเหวลึกสำหรับทรมานและลงโทษผู้ทำชั่ว และอีลิเซียมซึ่งเป็นสถานที่พักผ่อนของวิญญาณผู้ทำดี ปรัชญากรีกโบราณมีแนวคิดการกลับชาติมาเกิดที่เรียกว่า เมเตมไซโคซิส (metempsychosis) ซึ่งมีการสั่งสอนในลัทธิออร์ฟิสม์ ลัทธิพีทาโกรัส และลัทธิเพลโต
ทั้งนี้การใช้คำว่า "ศาสนา" ในการอธิบายความเชื่อสมัยโบราณอาจเป็นการผิดกาละ เนื่องจากชาวกรีกโบราณไม่มีคำว่า "ศาสนา" อย่างในความหมายสมัยใหม่ นอกจากนี้ไม่มีนักเขียนสมัยกรีกโบราณคนใดบรรยายการบูชาเทพหรือสิ่งเคารพว่าเป็นศาสนา ตัวอย่างเช่น เฮอรอโดทัสกล่าวว่าชาวกรีกมี "แท่นบูชาทั่วไปสำหรับเทพและการบูชายัญ และธรรมเนียมปฏิบัติที่คล้ายกัน"
การนับถือศาสนากรีกโบราณแผ่ขยายจากกรีซแผ่นดินใหญ่ไปถึงไอโอเนีย อานาโตเลีย มังนาไกรกิอาและมาร์แซย์ ศาสนาในอิตาลีช่วงต้นอย่างศาสนาอิทรัสคันได้รับอิทธิพลจากศาสนากรีกโบราณ ซึ่งส่งอิทธิพลต่อไปยังศาสนาโรมันโบราณ
กฎของเมอร์ฟี

กฎของเมอร์ฟี (อังกฤษ: Murphy's Law) เป็นภาษิตที่มีการกล่าวถึงการอย่างกว้างขวางว่า "ทุกสิ่งที่สามารถผิดพลาด จะผิดพลาด" (Anything that can go wrong, will go wrong)
ภาษิตดังกล่าวยังใช้ในความหมายประชดประชันว่า เหตุการณ์ทั้งหลายมักไม่เป็นไปดังหวังหรือเกิดผิดพลาด หรือหากเจาะจงกว่านั้น อาจเป็นการสะท้อนแนวคิดคณิตศาสตร์ที่ว่า ภายใต้เวลานานระดับหนึ่ง เหตุการณ์ซึ่งมีโอกาสเกิดขึ้นได้ยากยิ่งจะมีโอกาสเกิดขึ้นอย่างแน่นอน (เนื่องจากความน่าจะเป็นมีค่ามากกว่า 0) แม้ว่า ส่วนใหญ่มักใช้กับเหตุการณ์แง่ร้ายมากกว่าแง่ดี
ประวัติ

มีเหตุการณ์มากมายในจักรวาลที่มนุษย์เห็นว่าเป็นเหตุที่เกิดขึ้นโดยปราศจากเหตุผล อันเป็นสิ่งที่มนุษย์สนใจมายาวนานแล้ว พบเครื่องแสดงแนวคิดดังกล่าวก่อนหน้ากฎของเมอร์ฟี่ได้ไม่ยาก เช่น หนังสือพิมพ์แห่งหนึ่งในนอร์วอล์ก รัฐโอไฮโอ ใน ค.ศ. 1841 ตีพิมพ์กลอนบทหนึ่ง ซึ่งเป็นการล้อเลียนกลอนในหนังสือ Lalla-Rookh ของทอมัส มัวร์:
| --- | --- |
  I never had a slice of bread,   Particularly large and wide,   That did not fall upon the floor,   And always on the buttered side. :   ฉันไม่เคยกินขนมปังแผ่น  โดยเฉพาะที่ใหญ่และกว้าง  ซึ่งไม่ได้ตกลงบนพื้น  และหันเอาด้านทาเนยลงเสมอ   
จากการศึกษาใหม่ในของเขตดังกล่าว มักได้มาจากสมาชิกสมาคมภาษาถิ่นอเมริกัน (American Dialect Society) สมาชิกสมาคมคนหนึ่งชื่อ สตีเฟน โกเรนสัน พบอีกรูปแบบหนึ่งของกฎดังกล่าว แต่ขณะนั้นยังไม่พบใช้กันหรือชื่อเรียกทั่วไป ดังที่ปรากฏในการประชุมสมาคมวิศวกรรม ค.ศ. 1877 ซึ่งรายงานโดยอัลเฟรด ฮอลต์:
ค้นพบแล้วว่าเหตุผิดพลาดทุกอย่างซึ่งเกิดขึ้นได้ในทะเลมักเกิดขึ้นไม่ช้าก็เร็ว ฉะนั้น นั่นจึงไม่น่าแปลกใจเลยว่าเจ้าของมักมองความปลอดภัยไปในทางวิทยาศาสตร์มากกว่า... ความฉุกเฉินอันเกินขึ้นนั้นมักเด่นขึ้นจากความเรียบง่ายของมัน ไม่อาจละเลยปัจจัยของมนุษย์ได้ในการวางแผนเครื่องกลไก หากการพิจารณาถือเป็นการบรรลุได้ เครื่องจักรนั้นก็จำเป็นต้องมีวิศวกรเอาใจใส่มันอย่างดี
สมาชิกสมาคมอีกคนหนึ่ง บิล มัลลินส์ (Bill Mullins) พบอีกรูปแบบหนึ่งของกฎที่มีชื่อเสียงกว่าแบบแรกอยู่เล็กน้อย ซึ่งเป็นพังเพยที่พาดพิงการแสดงมายากล โดยนักมายากลชาวอังกฤษ เนวิลล์ มัสคีลีน (Nevil Maskelyne) ซึ่งเขียนไว้ใน ค.ศ. 1908 ว่า:
มันเป็นประสบการณ์สำหรับมนุษย์ทั่วไปที่จะพบว่า ในทุกโอกาส อย่างเช่น การแสดงปรากฏการณ์มายากลครั้งแรกในที่สาธารณะ หากสิ่งใดมีโอกาสผิดพลาด มันจะผิดพลาด เราต้องพยายามหาเหตุผลต่อความร้ายกาจจากสถานการณ์นี้ หรือความเลวทรามของสิ่งไม่มีชีวิตนี้ และแม้ว่าเหตุจากความตื่นเต้นนั้นจะมาจากความหิว ความวิตกกังวล หรืออาจมิใช่ก็ตาม ความจริงก็ยังไม่เปลี่ยนแปลงอยู่เช่นเดิม
กฎของเมอร์ฟีสมัยใหม่เกิดขึ้นก่อน ค.ศ. 1952 ในหนังสือปีนเขา ซึ่งเขียนขึ้นโดย แจ็ค แซ็ค ผู้ซึ่งอธิบายว่ากฎดังกล่าวเป็น "กฎการปีนเขานับตั้งแต่สมัยโบราณ" ว่า:
ทุกสิ่งที่ผิดได้ผิด (Anything that can possibly go wrong, does.)
เฟรด อาร์. ชาพีโร บรรณาธิการของ The Yale Book of Quotations ยังได้ปรากฏภาษิตนี้ในปี ค.ศ. 1952 ซึ่งได้ถูกเรียกว่า "กฎของเมอร์ฟี" ในหนังสือของแอน โรล์ (Anne Roe) ซึ่งอ้างคำพูดจากนักฟิสิกส์คนหนึ่งว่า:
รอบตัวเรามีเหตุการณ์อันน่ายินดีอย่างไม่ปกติอยู่เสมอ อย่างเช่น มีนักฟิสิกส์ผู้หนึ่งได้มาแนะนำให้รู้จักกับ "กฎ" ที่ผมชื่นชอบมาก ซึ่งเขาอธิบายว่ามันเป็น "กฎของเมอร์ฟี หรือกฎข้อที่สี่ของเทอร์โมไดนามิกส์ (ซึ่งอันที่จริงแล้ว ก่อนหน้านั้นผมเคยได้ยินมาแค่สาม) และมีใจความว่า "ถ้าทุกสิ่งผิดได้ จะเกิดขึ้น" (If anything can go wrong, it will.)
ทว่าชื่อ กฎของเมอร์ฟี นั้นมิได้เป็นชื่อเดียวที่ใช้กัน พบว่าจาก Astounding Science Fiction ของจอร์จ สไตน์ (George Harry Stine) ได้ให้ชื่อว่า "กฎของรีลลี" (Reilly's Law) ซึ่งกล่าวถึงความพยายามทางวิทยาศาสตร์หรือวิศวกรรมใด ๆ หากสิ่งใดมีโอกาสผิด มันจะผิด" หรือประธานคณะกรรมการพลังงานปรมาณู ลูอิส สแตรส (Lewis Strauss) ได้ยกคำพูดลงใน Chicago Daily Tribune เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1955 โดยระบุว่า "ผมหวังว่ากฎนี้จะชื่อว่ากฎของสแตรส ซึ่งมีใจความว่า: หากอะไรแย่ ๆ มีโอกาสเกิดขึ้น มันจะเกิดขึ้น"
เกี่ยวกับกฎของเมอร์ฟี

จากหนังสือ A History of Murphy's Law โดยผู้ประพันธ์ นิค ที. สปาร์ค ซึ่งกล่าวว่าเนื่องมีส่วนร่วมจำนวนมาก ทำให้การสืบหาตัวผู้เริ่มใช้คำว่า "กฎของเมอร์ฟี" จึงแทบเป็นไปไม่ได้ โดยชื่อดังกล่าวสันนิษฐานว่ามาจากความพยายามในการใช้อุปกรณ์ใหม่โดยเอ็ดเวิร์ด เมอร์ฟี ซึ่งเป็นคำที่เมอร์ฟีแต่งขึ้นจากปฏิกิริยาที่เมอร์ฟีแสดงออกมาเมื่อสิ่งประดิษฐ์ของเขาผิด และสื่อเปลี่ยนมาสู่รูปแบบปัจจุบันในอีกหลายเดือนต่อมา
หนังสืออ่านเพิ่มเติม

Nick T. Spark (2006-05-21). A History of Murphy's Law. Periscope Film. ISBN 0-9786388-9-1.
Paul Dickson (1981-05-18). "Murphy's Law". The Official Rules. Arrow Books. pp. 128–137. ISBN 0-09-926490-0.
Klipstein, D. L. (August 1967). "The Contributions of Edsel Murphy to the Understanding of the Behaviour of Inanimate Objects". EEE Magazine. 15.
Matthews, R A J (1995). "Tumbling toast, Murphy's Law and the Fundamental Constants". European Journal of Physics. 16: 172–176. doi:10.1088/0143-0807/16/4/005. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-02-19. สืบค้นเมื่อ 2009-07-05. — Why toasted bread lands buttered-side-down.
แหล่งข้อมูลอื่น

A collection of humorous Murphy's Laws
1952 proverb citation เก็บถาวร 2008-03-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
1955 term citation of phrase "Murphy's Law" เก็บถาวร 2009-01-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Examples of the mathematical formula for Murphy's Law เก็บถาวร 2012-04-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Murphy's Law entry in the Jargon File
Murphy's Law of Combat
Murphy's Laws Origin เก็บถาวร 2012-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Reference to 1941 citation of the proverb เก็บถาวร 2007-01-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
The Annals of Improbable Research tracks down the origins of Murphy's law เก็บถาวร 2009-10-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
พระราชวังมัณฑะเลย์

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ มัณฑะเลย์ (แก้ความกำกวม)
| พระราชวังมัณฑะเลย์ |
| --- | --- |
မန္တလေး နန်းတော်
บริเวณพระราชวังมัณฑะเลย์
ที่ตั้งในประเทศพม่า
ข้อมูลทั่วไป
ประเภท: พระราชวังหลวง
ที่ตั้ง: มัณฑะเลย์
ประเทศ:  พม่า
พิกัด:  21°59′34.59″N 96°5′45.28″E﻿ / ﻿21.9929417°N 96.0959111°E﻿ / 21.9929417; 96.0959111
เริ่มสร้าง: พ.ศ. 2400
แล้วเสร็จ: พ.ศ. 2402
เจ้าของ: รัฐบาลพม่า
พระราชวังมัณฑะเลย์ (พม่า: မန္တလေး နန်းတော်) เป็นพระราชวังหลวงในประเทศพม่า เป็นพระราชวังสุดท้ายแห่งระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ของอาณาจักรพม่า ถูกสร้างโดยพระเจ้ามินดง ระหว่างปี พ.ศ. 2400–2402 หลังการย้ายเมืองหลวงจากอมรปุระมายังมัณฑะเลย์ แผนผังของพระราชวังมัณฑะเลย์ส่วนใหญ่เป็นแบบพระราชวังพม่าโบราณ คือตั้งอยู่ในกำแพงมีป้อมปราการและคูเมืองล้อมรอบ มีพระราชวังอยู่ตรงกลางและหันหน้าไปทางทิศตะวันออก อาคารทั้งหมดในพระราชวังมีความสูงหนึ่งชั้น จำนวนยอดแหลมเหนืออาคารบ่งชี้ถึงความสำคัญของอาคารด้านล่าง
พระราชวังมัณฑะเลย์เป็นที่ประทับหลักของพระเจ้ามินดงและพระเจ้าสีป่อ ซึ่งเป็นกษัตริย์สององค์สุดท้ายของพม่า พระราชวังแห่งนี้ได้ยุติการเป็นที่ประทับและที่ทำการเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2428 ระหว่างสงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่สาม กองทหารของอังกฤษได้เข้ายึดพระราชวังและควบคุมราชวงศ์ อังกฤษเปลี่ยนบริเวณพระราชวังเป็นป้อมดัฟเฟรินซึ่งตั้งชื่อตามผู้สำเร็จราชการอินเดียในขณะนั้น ตลอดยุคอาณานิคมของอังกฤษชาวพม่ามองว่าพระราชวังแห่งนี้เป็นสัญลักษณ์หลักของอธิปไตยและอัตลักษณ์ บริเวณพระราชวังส่วนใหญ่ถูกทำลายในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองโดยการทิ้งระเบิดของฝ่ายสัมพันธมิตร มีเพียงโรงกษาปณ์และหอสังเกตการณ์เท่านั้นที่เหลือรอด พระราชวังจำลองถูกสร้างขึ้นใหม่ในช่วงพ.ศ. 2533 ด้วยวัสดุที่ทันสมัย
ปัจจุบันพระราชวังมัณฑะเลย์เป็นสัญลักษณ์หลักของมัณฑะเลย์และเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ
ชื่อ

ชื่อทางการของพระราชวังมัณฑะเลย์ในภาษาพม่าคือ เมียนน่านซานจอ (မြနန်းစံကျော်, [mja̰ nán sàn tɕɔ̀]; "พระราชวังมรกตลือเลื่อง") มีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า ชเวน่านดอจี้ (ရွှေနန်းတော်ကြီး, [ʃwè nán dɔ̀ dʑí]) อันหมายถึง "พระราชวังทองอันยิ่งใหญ่"
ประวัติศาสตร์

พระราชวังมัณฑะเลย์สร้างขึ้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการก่อตั้งเมืองหลวงมัณฑะเลย์ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2400 โดยพระราชวังสร้างใหม่จากพระราชวังเมืองอมรปุระที่ถูกย้ายไปยังมัณฑะเลย์ แผนผังเมืองแบ่งเป็นรูปตารางสี่เหลี่ยมจัตุรัส 144 บล็อก โดยพระราชวังมีขนาด 16 บล็อกอยู่ตรงกลางจากเขามัณฑะเลย์ พระราชวังกินบริเวณพื้นที่ 413 เฮกตาร์ (2,581 ไร่) ล้อมรอบด้วยกำแพงยาว 2 กิโลเมตร (6,666 ฟุต) ทั้งสี่ด้าน และคูเมืองกว้าง 64 เมตร (210 ฟุต) ลึก 4.5 เมตร (15 ฟุต) ตามกำแพงมีมุขป้อมที่มียอดแหลมทองคำตามช่วงระยะทาง 169 เมตร (555 ฟุต) กำแพงแต่ละด้านมีประตูสามบานรวมทั้งหมดสิบสองประตู แต่ละบานมีสัญลักษณ์จักรราศี ป้อมปราการมีสะพานห้าแห่งทอดข้ามคูเมือง
ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2400 เริ่มการก่อสร้างพระราชวัง หลังจากสงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่สอง ในปี พ.ศ. 2395 อาณาจักรพม่าที่เผชิญศึกมีทรัพยากรไม่มากนักในการสร้างวังอันโอ่อ่าแห่งใหม่ อดีตพระราชวังอมรปุระถูกรื้อถอนและย้ายโดยช้างไปยังตำแหน่งใหม่ที่เชิงเขามัณฑะเลย์ การก่อสร้างบริเวณพระราชวังเสร็จสมบูรณ์อย่างเป็นทางการในวันจันทร์ที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2402
ระหว่างช่วงสงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่สาม อังกฤษได้เข้ายึดและรื้อค้นพระราชวัง และเผาหอสมุดหลวงที่ซึ่งเคยเป็นสถานที่สำคัญที่ใช้เก็บต้นฉบับคัมภีร์ใบลานชั้นสูงภาษาบาลีและพม่าดั้งเดิมจำนวนมาก อีกทั้งเครื่องราชกกุธภัณฑ์ของพม่าถูกปล้นสะดมและไปปรากฏจัดแสดงเป็นหนึ่งในโบราณวัตถุของพิพิธภัณฑ์เซาท์เคนซิงตัน (ปัจจุบันกลายเป็นพิพิธภัณฑ์วิกตอเรียแอนด์อัลเบิร์ตลอนดอน) ในปี พ.ศ. 2507 เครื่องราชกกุธภัณฑ์ถูกส่งคืนกลับมาพม่าเพื่อแสดงไมตรีจิตร อังกฤษเปลี่ยนชื่อบริเวณพระราชวังเป็นป้อมปราการดัฟเฟอรินและใช้เป็นค่ายกองทหาร ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองพระราชวังได้กลายเป็นคลังพัสดุของจักรวรรดิญี่ปุ่น และถูกเผาราบจากการวางระเบิดของฝ่ายสัมพันธมิตร มีเพียงโรงกษาปณ์และหอนาฬิกาเท่านั้นที่เหลือรอดจากการทำลาย
ประวัติศาสตร์ > พ.ศ. 2532–ปัจจุบัน: การฟื้นฟูและการอนุรักษ์

การบูรณะพระราชวังเริ่มขึ้นในปี พ.ศ. 2532 โดยกรมโบราณคดี แต่ด้วยเงินทุนของรัฐบาลไม่เพียงพอ จึงมีการก่อตั้งคณะกรรมการฟื้นฟูพระราชวังมัณฑะเลย์ด้วยเงินทุนที่มาจากสภาสันติภาพและการพัฒนาแห่งรัฐซึ่งเป็นผู้สนับสนุนโครงการนี้ รัฐบาลระดับภูมิภาคของมัณฑะเลย์, มะกเว และซะไกง์ มีหน้าที่รับผิดชอบในการวางแผนสถาปัตยกรรมและสร้างส่วนต่าง ๆ ของพระราชวังขึ้นมาใหม่ โดยแบ่งออกเป็น:
แผนกมัณฑะเลย์: ตำหนักท้องพระโรงใหญ่, สีหาสนบัลลังก์
แผนกมะกเว: หอสังเกตการณ์, ปทุมาสนบัลลังก์
แผนกซะไกง์: หงสาสนบัลลังก์
ในขณะที่การออกแบบโดยรวมพยายามยึดถือตามแผน กระบวนการก่อสร้างได้รวมเทคนิคการก่อสร้างทั้งแบบดั้งเดิมและสมัยใหม่ มีการใช้แผ่นโลหะลูกฟูกสำหรับมุงหลังคาของอาคารส่วนใหญ่ ยังมีการใช้คอนกรีตเป็นส่วนมากของสถาปัตยกรรม (พระราชวังเดิมถูกสร้างขึ้นโดยใช้เพียงไม้สักเท่านั้น)
โดยหนึ่งในอาคารที่ถูกรื้อถอนในช่วงรัชสมัยของพระเจ้าสีป่อ และสร้างขึ้นใหม่เป็นวัดชเวน่านดอ เป็นโครงสร้างหลักเพียงแห่งเดียวของพระราชวังไม้แบบดั้งเดิมที่เหลืออยู่ในปัจจุบัน
ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2564 หลังรัฐประหารในประเทศพม่า พ.ศ. 2564 สภาบริหารแห่งรัฐได้เริ่มก่อสร้างสวนสาธารณะที่อยู่ติดกับกำแพงพระราชวังมัณฑะเลย์ ซึ่งเป็นการละเมิดกฎหมายว่าด้วยการอนุรักษ์และคุ้มครองอาคารโบราณ พ.ศ. 2558 ทำให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์จากนักอนุรักษ์ท้องถิ่น
ปราการ > กำแพง

กำแพงเมืองยาว 2 กิโลเมตรทั้งสี่ด้าน เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสที่สมบูรณ์แบบ พร้อมด้วยมุขป้อม 48 มุข ที่มียอดแหลมสีทองหรือ ปยะตะ ทุกช่วงระยะ 169 เมตร (555 ฟุต) และล้อมรอบด้วยคูเมืองกว้าง 64 เมตร (210 ฟุต) ลึก 4.5 เมตร (15 ฟุต) ผนังสร้างด้วยอิฐพม่าทั่วไปปูด้วยปูนโคลน หนา 3 เมตร (10 ฟุต) ที่ฐาน และ 1.47 เมตร (4 ฟุต 10 นิ้ว) ที่ด้านบน สูง 6.86 เมตร (22.5 ฟุต) ไม่รวมใบสอ และ 8.23 เมตร (27 ฟุต) เมื่อรวมใบสอ ช่องกำแพงกว้าง 0.84 เมตร (2 ฟุต 9 นิ้ว) เพื่อให้สามารถขึ้นเชิงเทินได้ในกรณีที่มีภัยและในเวลาเดียวกันเพื่อเสริมความแข็งแรงแก่กำแพง เนินดินที่มีความลาดเอียงปานกลางจึงถูกสร้างขึ้นด้านหลังกำแพง ยอดเนินกว้าง 1.83 เมตร (2 ฟุต) ปูด้วยอิฐและทอดยาวขนานไปกับด้านหลังช่องกำแพง
ปราการ > ประตู

ในแต่ละด้านของกำแพงมีประตูสามประตูอยู่ในระยะห่างเท่ากัน (508 เมตร; 1666.5 ฟุต) รวมทั้งหมดสิบสองประตู แต่ละประตูกว้าง 4.8 เมตร (15.75 ฟุต) และมีสัญลักษณ์จักรราศี ทั้งสองข้างขนาบด้วยป้อมซึ่งพื้นที่ครึ่งหนึ่งรองรับเสาซุ้มประตูหรือปยะตะที่อยู่เหนือประตู ปยะตะที่อยู่เหนือประตูกลางที่ราชวงศ์ใช้นั้นมีเจ็ดชั้น ส่วนที่เหลือมีเพียงห้าชั้น จากประตูทั้งสิบสองประตู ประตูหลักคือประตูกลางจากกำแพงทิศตะวันออก ซึ่งหันไปทางตำหนักท้องพระโรงใหญ่และสีหาสนบัลลังก์ในพระราชวัง
ป้อมประตูยื่นออกมาจากตัวกำแพง 7 เมตร (23 ฟุต) แต่ละข้างกว้าง 10.36 เมตร (34 ฟุต) ด้านนอกตกแต่งด้วยงานปั้นและงานแกะสลักปูนปลาสเตอร์แบบเรียบง่าย แต่พื้นผิวด้านในซึ่งเป็นส่วนติดตัวประตูนั้นจะเรียบโดยไม่มีฐานหรืองานปั้นจากระดับพื้นดิน มีบันไดสองข้างในแต่ละข้างของป้อมประตู ซึ่งทอดสู่ด้านบนของป้อมและกำแพง ประตูทางเข้าแต่ละประตูมีไม้หนาสองบาน ซึ่งถูกรื้อออกหลังจากการผนวกดินแดนของอังกฤษ
ปราการ > ป้อม

ทางเข้าประตูแต่ละประตูได้รับการป้องกันด้วยป้อมม่านหรือป้อมโล่ ที่สร้างขึ้นห่างจากคูเมืองด้านหน้าทางเข้าเพียงไม่กี่เมตร มีความยาว 17.5 เมตร (57 ฟุต 5 นิ้ว) หนา 5.2 เมตร (17 ฟุต) สูง 1.5 เมตร (1 ฟุต 8 นิ้ว) ยกสูงจากฐานด้านล่างเพื่อการโจมตีจากด้านบน บนนั้นมีเชิงเทินที่มีใบสอสามด้านเท่านั้น โดยด้านที่หันไปทางประตูเปิดโล่งไว้ การขึ้นด้านบนทำได้โดยใช้บันไดเท่านั้น โดยใช้เป็นงานป้องกันขั้นสูงซึ่งปกป้องทั้งประตูและสะพานที่อยู่ห่างออกไปเพียงไม่กี่เมตร ข้าง ๆ ป้อมนี้มีเสาไม้สักขนาดใหญ่อยู่บนฐานอิฐที่ยื่นออกมาทั้งสองด้าน และมีกระดานไม้สลักชื่อประตูไว้ใกล้ด้านบนพร้อมทั้งปีและวันที่ประตูนั้นถูกสร้างขึ้น
กำแพงทั้งสี่ด้านมีมุขป้อม 13 มุข รวมทั้งหมด 48 มุข มุขป้อมเหล่านี้ทั้งหมดมีซุ้มประตูห้าชั้นคลุมอยู่ด้านบน ซุ้มหลังคาหลายจั่วเหล่านี้ถูกปิดทับด้วยงานแกะสลัก