stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
วงศ์ปลาวูล์ฟฟิช

| วงศ์ปลาวูล์ฟฟิช |
| --- | --- |

ปลาวูล์ฟฟิชมาลาบริคัส หรือ ปลาวูล์ฟฟิชธรรมดา (Hoplias malabaricus)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Characiformes
วงศ์:: Erythrinidae

สกุล
 3 สกุล ดูในเนื้อหา
วงศ์ปลาวูล์ฟฟิช (อังกฤษ: Wolffishes; สเปน: Anjumara, Trahira) เป็นวงศ์ของปลาน้ำจืดวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Erythrinidae ในอันดับปลาคาราซิน (Characiformes)
ปลาวูล์ฟฟิช เป็นปลาคาราซินกินเนื้อ ที่มีรูปร่างทรงกระบอก หัวใหญ่ ปากกว้าง ในปากมีฟันแหลมคมขนาดใหญ่ซึ่งมีเดือยเชื่อมต่อ มีช่องว่างระหว่างซี่ฟันห่างพอสมควร มีแรงกัดอย่างรุนแรง เมื่อเปรียบเทียบกันแล้วยังถือว่าอันตรายกว่าปลาปิรันยาเสียด้วยซ้ำ
เป็นปลาที่พบกระจายพันธุ์ในแหล่งน้ำขนาดใหญ่ เช่น แม่น้ำโตกันตินส์, แม่น้ำซูรินาม, แม่น้ำโกรันไตน์, แม่น้ำเอสเซกวีโบ ในทวีปอเมริกาใต้ รวมถึงพบได้ในบางแหล่งน้ำ เช่น หนองน้ำหรือลำห้วย โดยปลาจะอยู่รวมกันเป็นฝูงหลาย ๆ ตัว
ปลาวูล์ฟฟิช เป็นปลาที่มีพฤติกรรมดุร้ายก้าวร้าวมาก มีรายงานว่า ในปลาขนาดใหญ่เคยกระโดดกัดแขนหรือเท้ามนุษย์ที่อยู่บนบก รวมถึงกระโจนขึ้นมาจากน้ำจับเอาสุนัขขนาดเล็กหรือลิงหรือนกลงไปกินเป็นอาหารมาแล้วในซูรินาม ในภาษาพื้นเมืองจะเรียกปลาในวงศ์นี้ว่า อันจูมาร่า (Anjumara) หรือ ตราฮิร่า (Trahira) ขนาดโตเต็มที่อาจยาวได้ถึง 90 เซนติเมตร (35 นิ้ว) ในปลาชนิดที่มีขนาดเล็กมีขนาดเล็กกว่าชนิดที่มีขนาดใหญ่ที่สุดได้ถึง 10 เท่า ในบางชนิดสามารถฮุบอากาศผ่านเข้าไปในร่างกายโดยไม่ต้องผ่านเหงือก จึงสามารถมีชีวิตอยู่ได้ในแหล่งน้ำที่มีออกซิเจนต่ำ รวมถึงสามารถคืบคลานบนบกไปหาแหล่งน้ำใหม่ได้ในช่วงฤดูแล้งอีกด้วย
เป็นปลาที่ใช้บริโภคกันในทวีปอเมริกาใต้ พบซื้อขายกันในตลาดสด รวมถึงมีการเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย รวมถึงมีการตกเป็นเกมกีฬา นับว่าเป็นปลาที่เมื่อเทียบกับปลาจำพวกอื่นแล้วตกง่ายมาก รวมถึงอาจตกได้ด้วยวิธีการใช้ธนูยิงแบบพื้นเมืองอีกด้วย โดยผู้จับจะเลียนเสียงนกเพื่อล่อปลาให้เข้ามาใกล้ตลิ่งซึ่งเป็นที่น้ำตื้น จึงสามารถจับได้ง่าย
การจำแนก

แบ่งออกได้เป็น 3 สกุล 16 ชนิด
Erythrinus
Hoplerythrinus
Hoplias - ปลาตราฮิร่ายักษ์
ฟันกรามซี่สุดท้าย

ฟันกรามซี่สุดท้าย (อังกฤษ: wisdom tooth) ในมนุษย์ หมายถึงฟันกรามซี่ที่สามจำนวนสี่ซี่ ฟันกรามซี่สุดท้ายนี้งอกระหว่างอายุ 17 ถึง 25 ปี ผู้ใหญ่ส่วนมากมีฟันกรามซี่สุดท้ายสี่ซี่ แต่เป็นไปได้ว่าจะมีน้อย (oligodontia) หรือมากกว่านี้ ซึ่งเรียกว่า ฟันเกิน (supernumerary teeth) โดยทั่วไปฟันกรามซี่สุดท้ายกระทบต่อฟันซี่อื่นขณะงอก คือ มักเกิดการคุดหรือ "มาในด้านข้าง" และจะมีการถอนฟันออกหลังเกิดกรณีดังกล่าวขึ้น ราว 35% ของประชากรไม่มีฟันกรามซี่สุดท้ายเลย
การคุด

การคุดของฟันกรามซี่สุดท้าย (หมายถึง ฟันที่ไม่สามารถขึ้นผ่านขอบเหงือก) สามารถจำแนกได้หลายชนิด
ฟันคุดชนิดล้มไปด้านหน้า (mesioangular impaction) เป็นกรณีพบมากที่สุด (44%) หมายถึง ฟันนั้นหักเป็นมุมไปด้านหน้า ไปทางด้านหน้าของปาก
ฟันคุดชนิดตั้งตรง (vertical impaction, 38%) หมายถึง ฟันงอกไม่พ้นขอบเหงือกทั้งหมด
ฟันคุดชนิดหันส่วนครอบฟันออก (distoangular impaction, 6%) หมายถึง ฟันงอไปข้างหลัง ไปทางด้านหลังของปาก
ฟันคุดชนิดวางตัวในแนวราบ (horizontal impaction) เป็นกรณีพบน้อยที่สุด (3%) หมายถึง ฟันกรามทำมุม 90 องศาไปด้านข้าง เข้าไปในรากของฟันกรามซี่ที่สอง
ฟันกรามซี่สุดท้ายที่คุดอาจจำแนกโดยใช้เกณฑ์ว่าฟันนั้นยังอยู่ในขากรรไกรทั้งหมดหรือไม่ หากฟันนั้นยังหุ้มในขากรรไกรสมบูรณ์อยู่ เรียกว่า ฟันคุดโดยต้องกรอกระดูกและฟัน (bony impaction) หากฟันนั้นงอกพ้นขากรรไกร แต่ยังไม่พ้นขอบเหงือก จะเรียกว่า ฟันคุดโดยไม่ต้องกรอกระดูกและฟัน (soft tissue impaction)
ในคนไข้ส่วนน้อย ซีสต์และเนื้องอกเกิดขึ้นรอบฟันกรามซี่สุดท้ายที่คุด ซึ่งต้องผ่าตัดออก ประเมินการเกิดขึ้นของซีสต์รอบฟันคุดนั้นมีหลากหลายตั้งแต่ 0.001% ถึง 11% โดยมีอัตราการเกิดสูงขึ้นในคนไข้สูงวัย โดยเสนอว่าโอกาสที่จะเกิดซีสต์หรือเนื้องอกนั้นเพิ่มขึ้นตามระยะเวลาที่มีฟันคุด มีกรณีฟันคุด 1-2% เท่านั้นที่ส่งผลให้เกิดเนื้อมะเร็ง
ฟันกรามซี่สุดท้ายคุดที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่ทราบเกิดในสตรีชาวยุโรปในสมัยแมกดาลีเนียน (18,000-10,000 ปีก่อนคริสตกาล)
ฟันกรามซี่สุดท้ายบนซ้าย (ขวามือของรูป) และบนขวา (ซ้ายมือของรูป) คุดชนิดหันส่วนครอบออก ฟันกรามซี่สุดท้ายล่างซ้ายคุดชนิดวางตัวในแนวราบ และฟันกรามซี่สุดท้ายล่างขวาคุดชนิดตั้งตรง
ชาร์ลี ออสติน

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 ออสตินกับการซ้อมให้กับเซาแทมป์ตัน ในปี ค.ศ. 2017
ข้อมูลส่วนตัว
ชื่อเต็ม:  ชาร์ลส์ ออสติน (Charles Austin)
วันเกิด:   (1989-07-05) 5 กรกฎาคม ค.ศ. 1989 (35 ปี)
สถานที่เกิด:  ฮังเกอร์ฟอร์ด, อังกฤษ
ส่วนสูง:  6 ft 2 in (1.88 m)
ตำแหน่ง:  กองหน้า
ข้อมูลสโมสร
สโมสรปัจจุบัน:  ควีนส์พาร์กเรนเจอส์
หมายเลข:  11
สโมสรเยาวชน
2005:  เรดิง
สโมสรอาชีพ*
| ปี |  ทีม |  ลงเล่น |  (ประตู) |
| 2006–2007 |  คินต์เบอรีเรนเจอส์ |  27 |  (20) |
| 2007–2008 |  ฮังเกอร์ฟอร์ดทาวน์ |  30 |  (5) |
| 2008 |  Thatcham Town |  0 |  (0) |
| 2008–2009 |  พูลทาวน์ |  42 |  (48) |
| 2009–2011 |  สวินดอนทาวน์ |  54 |  (31) |
| 2011–2013 |  เบิร์นลีย์ |  82 |  (41) |
| 2013–2016 |  ควีนส์พาร์กเรนเจอส์ |  82 |  (45) |
| 2016–2019 |  เซาแทมป์ตัน |  71 |  (16) |
| 2019–2021 |  เวสต์บรอมมิชอัลเบียน |  39 |  (10) |
| 2021 |  → ควีนส์พาร์กเรนเจอส์ (ยืมตัว) |  21 |  (8) |
| 2021– |  ควีนส์พาร์กเรนเจอส์ |  18 |  (3) |
 *นัดที่ลงเล่นและประตูที่ยิงให้แก่สโมสรเฉพาะลีกในประเทศเท่านั้น  ข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2021
ชาร์ลี ออสติน (อังกฤษ: Charlie Austin) นักฟุตบอลอาชีพชาวอังกฤษ ปัจจุบันเล่นในตำแหน่งกองหน้า ให้กับควีนส์พาร์กเรนเจอส์ ในอีเอฟแอลแชมเปียนชิป เคยเล่นในพรีเมียร์ลีกให้กับควีนส์พาร์กเรนเจอส์, เซาแทมป์ตัน และ เวสต์บรอมมิช อัลเบียน
ประวัติช่วงต้น

ชาร์ลี ออสติน มีชื่อจริงว่า ชาร์ลส์ ออสติน (Charles Austin) เกิดเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม ค.ศ. 1989 ที่เมืองฮังเกอร์ฟอร์ด ในมณฑลบาร์กเชอร์ ประเทศอังกฤษ เริ่มต้นหัดเล่นฟุตบอลกับทีมเยาวชนของเรดิง จากนั้นในวัย 14 ปี ได้ย้ายออกมา ด้วยเหตุผลที่มีรูปร่างเล็กเกินไป ออสตินจึงย้ายไปสังกัดคินต์เบอรีเรนเจอส์ และฮังเกอร์ฟอร์ดทาวน์ ซึ่งเป็นสโมสรท้องถิ่น ในปี ค.ศ. 2008 ด้วยวัย 19 ปี ออสตินได้เริ่มต้นใหม่กับแทตแชมทาวน์ แต่ทว่าไม่มีโอกาสได้ลงเล่นแม้แต่นัดเดียว เพราะครอบครัวได้ย้ายไปอาศัยยังเมืองบอร์นมัท ณ ที่นั่น ออสตินได้เลือกเล่นให้กับพูลทาวน์ ซึ่งเป็นสโมสรกึ่งอาชีพในระดับที่เทียบได้กับดิวิชัน 9 พร้อมกับควบคู่กับการทำงานเป็นช่างก่อสร้างไปด้วย และกับสโมสรนี้ออสตินยิงได้ถึง 48 ประตู ิในการเล่น 48 นัด เมื่อฤดูกาล 2008–09 ซึ่งเจ้าตัวบอกว่าในการเล่นให้กับสโมสรกึ่งอาชีพนั้น ทำไปด้วยความชื่นชอบส่วนตัว ไม่ได้มีการเซ็นสัญญาอย่างจริงจังแต่อย่างใด
ฟุตบอลอาชีพ > ฤดูกาล 2009–10

ต่อมาก่อนเริ่มฤดูกาล 2009–10 ชาร์ลี ออสติน ได้ถูกจับตาจากแมวมองของสวินดอนทาวน์ และได้ย้ายมาสังกัดเมื่อเดือนตุลาคม ค.ศ. 2009 ด้วยการลงเล่นในฟุตบอลโทรฟีในฐานะตัวสำรองในนาทีที่ 88 และจากนั้นจึงได้รับดอกาสในลีกในนาทีที่ 70 กับนัดที่ไปเยือนนอริชซิตี และในวันที่ 21 พฤศจิกายน ปีเดียวกัน ออสตินก็สามารถยิงประตูแรกในระดับการเล่นอาชีพได้สำเร็จในนาทีที่ 3 กับการเล่นกับคาร์ไลล์ยูไนเต็ด อีก 3 วันต่อมา ออสตินก็ได้รับโอกาสให้ลงเล่นเป็นตัวจริง และยิงประตูได้อีกในนาทีที่ 59 ซึ่งเป็นประตูที่ทำให้ต้นสังกัดชนะฮัดเดอส์ฟีลด์ทาวน์ไป 2-1 รวมทั้งหมดยิงไป 10 ประตู จากการลงสนามเล่นเป็นตัวจริง 11 นัด
ฟุตบอลอาชีพ > ฤดูกาล 2010–11, 2011–12, 2012–13

ในฤดูกาล 2010–11 แม้ออสตินจะได้รับบาดเจ็บจากอาการไหล่หลุดเมื่อเดือนกันยายน แต่ทว่าก็ยังยิงประตูได้ถึง 17 ลูก จากการลงเล่นทั้งหมด 27 นัด ต่อมาออสตินได้ย้ายไปสังกัดเบิร์นลีย์ จากการที่ได้รับการจับตามองจากหลายสโมสรในระดับแชมเปียนชิป ที่เบิร์นลีย์ ชาร์ลี ออสตินยิงในการลงเล่นถึง 8 นัดติดต่อกัน เป็นสถิติสูงสุดของสโมสรเท่ากับเรย์ พอยน์เตอร์ ที่ทำไว้ตั้งแต่ฤดูกาล 1958–59 และทำลายสถิติอีกด้วยการเป็นผู้เล่นที่ยิงประตูถึง 20 ประตูต่อฤดูกาลได้เร็วที่สุดในการลงเล่นเพียงนัดที่ 17 ของฤดูกาลเท่านั้น โดยสถิติเก่าเป็นของ เบรด ฟรีแมน ที่ทำไว้ตั้งแต่ฤดูกาล 1911–12 จนจบฤดูกาล ออสตินยิงไปทั้งสิ้น 20 ประตู จากการเล่นที่โดดเด่นเช่นนี้จึงได้รับการจับตามองจากหลายสโมสรในระดับพรีเมียร์ลีก และในเดือนกันยายน ค.ศ. 2013 เบิร์นลีย์ก็ได้ตัดสินใจขายตัวออสตินให้กับฮัลล์ซิตี แต่ทว่าการซื้อขายนี้ก็ไม่เกิดขึ้น เนื่องจากเจ้าตัวไม่ผ่านการตรวจร่างกาย หลังจากนั้นควีนส์พาร์กเรนเจอส์ ก็ได้ติดต่อมา จึงได้ย้ายไปสังกัดด้วยสัญญา 3 ปี กับค่าตัวที่ไม่เปิดเผย แต่คาดการณ์ว่าอยู่ที่ 4 ล้านปอนด์ และทำให้ควีนส์พาร์กเรนเจอส์ได้เลื่อนชั้นสู่พรีเมียร์ลีก ด้วยการยิงไปทั้งสิ้น 20 ประตู
ฟุตบอลอาชีพ > ฤดูกาล 2014–15

ในฤดูกาล 2014–15 ชาร์ลี ออสตินยังคงเล่นได้อย่างโดดเด่น ในปลายปี ค.ศ. 2014 ก่อนสิ้นปีไม่นาน ออสตินทำแฮตทริกให้กับสโมสร ในการพบกับเวสต์บรอมมิชอัลเบียน ทั้งที่ถูกนำไปก่อนถึง 0-2 กลับมาพลิกเอาชนะไปได้ ซึ่งนับเป็นสถิติการทำแฮตทริกครั้งแรกของสโมสรในรอบ 21 ปี จากครั้งสุดท้ายเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1993 และกลายเป็นผู้ยิงประตูในฤดูกาลนี้มากเป็นอันดับ 3 ก่อนสิ้นปี คือ ยิงได้ทั้งสิ้น 11 ประตู รองจากเซร์คีโอ อะกูเอโร ของแมนเชสเตอร์ซิตี และเดียโก โกสตา ของเชลซี ซึ่งเป็นสโมสรระดับยักษ์ใหญ่ และได้รับการคาดหมายว่าจะได้ติดทีมชาติอังกฤษชุดใหญ่ในอนาคตอันใกล้นี้
ฟุตบอลอาชีพ > ฤดูกาล 2015–16

แต่เมื่อจบฤดูกาลแล้ว ควีนส์พาร์กเรนเจอส์ต้องตกชั้นลงไปเล่นในแชมเปียนชิป จนกระทั่งในต้นปี ค.ศ. 2016 ออสตินได้ย้ายมาอยู่กับเซาแทมป์ตัน และลงเล่นนัดแรกในนัดที่ 23 ในฐานะตัวสำรองที่เปลี่ยนลงมาในนาทีที่ 79 ที่สนามโอลด์แทรฟฟอร์ด พบกับแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด  และเป็นผู้โหม่งนำชัยชนะมาให้เซาแทมป์ตันได้ 0-1 ในนาทีที่ 87
ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2016 ที่การซื้อขายตัวผู้เล่นได้เปิดอีกครั้ง ออสตินได้ย้ายมาอยู่กับเซาแทมป์ตันด้วยค่าตัวที่คาดว่า 4 ล้านปอนด์ ด้วยสัญญา 4 ปีครึ่ง
แหล่งข้อมูลอื่น

| ด ค กผู้เล่นชุดปัจจุบันของสโมสรฟุตบอลเวสต์บรอมมิชอัลเบียน  |
| --- | --- |
 1 จอห์นสตัน  2 Furlong  3 กิบส์  4 ร็อบสัน-คานู  5 Bartley  6 Ajayi  7 Krovinović  8 ลิเวอร์มอร์(c)  9 Zohore  10 Phillips  12 Pereira  13 Grosicki  14 Townsend  15 ออสติน  16 Harper  18 แบร์รี  19 Sawyers  20 Leko  21 Edwards  22 Peltier  23 Bond  25 อัลฮับซี  26 Hegazi  27 O'Shea  29 Diangana  31 Tulloch  32 Fitzwater  36 Ferguson  47 Robinson  ผู้จัดการ: อัลลาร์ไดซ์ 
| ด ค กสโมสรฟุตบอลควีนส์พาร์กเรนเจอส์ – ผู้เล่นยอดเยี่ยมแห่งปี |
| --- | --- |
 1966: Langley  1993: Impey  1994: Impey  1995: Impey  1998: Ready  1999: Maddix  2000: Wardley  2001: เคราช์  2002: Forbes  2003: Gallen  2004: Rowlands  2005: Furlong  2006: Shittu  2007: Cook  2008: Rowlands  2009: Stewart  2010: Faurlín  2011: เคนนี  2012: Hill  2013: Hill  2014: ออสติน  2015: ออสติน  2016: ฮอลล์  2017: Smithies  2018: ลูอองโก  2019: Freeman
ยุทธการที่เทอร์มอพิลี

ยุทธการที่เทอร์มอพิลี (อังกฤษ: Battle of Thermopylae; Greek: Μάχη τῶν Θερμοπυλῶν, มาแค ตอน แธมอปูลอน) เกิดขึ้นในปี 480 ปีก่อนคริสตกาล พันธมิตรรัฐกรีกตั้งรับการรุกรานของจักรวรรดิเปอร์เซีย ณ ช่องเขาเทอร์มอพิลีในกรีซตอนกลาง กองทัพกรีกเสียเปรียบด้านจำนวนอย่างมหาศาล แต่ก็ยังสามารถยันกองทัพเปอร์เซียได้เป็นเวลาสามวัน ยุทธการดังกล่าวเป็นหนึ่งในการรบจนตัวตายที่โด่งดังที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ กองทัพกรีกขนาดเล็กนำโดยกษัตริย์ลีออนิดัสที่ 1 แห่งสปาร์ตา ได้เข้าปิดช่องเขาเล็ก ๆ ซึ่งขัดขวางกองทัพมหึมาของจักรวรรดิเปอร์เซีย ภายใต้การนำของจักรพรรดิเซอร์ซีสที่ 1 ไว้ หลังจากการรบสามวัน เฮโรโดตุสเชื่อว่ามีคนทรยศที่บอกเส้นทางให้กับกองทัพเปอร์เซียซึ่งนำไปสู่ด้านหลังของกองทัพสปาร์ต้า และในวันที่สาม กองทัพกรีกได้ถอนตัวออกไปราว 2,300 นาย
หลังเที่ยงวันของวันที่สาม กองทัพเปอร์เซียสามารถเจาะผ่านแนวกรีกได้ แต่ก็ต้องประสบกับความสูญเสียอย่างมหาศาลเมื่อเทียบกับความสูญเสียของกองทัพกรีก การต้านทานอย่างบ้าระห่ำของกองทัพกรีกได้ซื้อเวลาอันหาค่ามิได้ในการเตรียมกองทัพเรือ ซึ่งอาจตัดสินผลแพ้ชนะของสงคราม ต่อมา ภายหลังชัยชนะของกองทัพเรือกรีกนำโดยนายพลเธมิสโตคลีส ในยุทธนาวีที่ซาลามิส ทำให้กองทัพเรือเปอร์เซียถูกทำลายสิ้น จักรพรรดิเซอร์ซีสสั่งถอนทัพกลับมายังทวีปเอเชีย เหลือเพียงกองทัพเปอร์เซียใต้การนำของมาร์โดนิอัสเพื่อทำสงครามต่อไป
ยุทธการดังกล่าวนั้นได้ถูกยกขึ้นมาเป็นตัวอย่างหลายครั้งโดยนักการทหาร ในการศึกษาทางด้านความได้เปรียบของการฝึกฝน อุปกรณ์เครื่องแต่งกายและภูมิประเทศที่เหมาะสม ว่าเป็นตัวคูณกำลังรบ รวมไปถึงสัญลักษณ์ของความกล้าหาญในการต่อสู้เพื่อแผ่นดินของตน
แหล่งข้อมูล

แหล่งข้อมูลหลักของสงครามกรีก-เปอร์เซีย (Greco-Persian Wars) นั้นมาจากเฮโรโดตุส ผู้ซึ่งได้รับการยกย่องเป็นบิดาแห่งประวัติศาสตร์ เขาเกิดเมื่อปี 484 ก่อนคริสตกาลในฮาลิคาร์นัสซุส ซึ่งอยู่ในเอเชียไมเนอร์ เขาเขียนงานประวัติศาสตร์ขึ้นในราวปี 440-430 ก่อนคริสตกาล โดยพยายามหาความจริงของเหตุการณ์สงครามกรีก-เปอร์เซีย ซึ่งยังเกี่ยวข้องกับช่วงเวลานั้น เพราะสงครามจบลงในปี 449 ก่อนคริสตกาล งานของเขาเป็นสิ่งที่แปลกใหม่ในขณะนั้น คือ เหมือนการเขียนประวัติศาสตร์ในปัจจุบัน การที่ในฮอลแลนด์มีการเขียนประวัติศาสตร์ขึ้นเป็นครั้งแรกผลักดันให้เขาเขียนประวัติศาสตร์ โดยที่เขาจะทำในเรื่องที่ไม่เกิดขึ้นนานเกินไป ซึ่งทำให้งานของเขาเป็นสิ่งที่ดีมาก ที่สำคัญเขาเขียนงานโดยไม่อิงเทพเจ้าใด ๆ และไม่สนองต่อความคาดหวังของใคร แต่เป็นการอธิบายสิ่งที่เขาพิสูจน์ด้วยตัวเอง
นักประวัติศาสตร์ยุคโบราณหลายคนแม้จะเจริญรอยตามเขา แต่ก็ดูถูกเขา เริ่มต้นด้วยทิวซิดิดีส (Thucydides) ที่แม้จะเริ่มต้นงานของเขาต่อจากเฮโรโดตุสในเรื่องสงครามกรีก-เปอร์เซียและรู้สึกว่างานของเฮโรโดตุสเป็นการเขียนที่มีเหตุผลก็ตาม ขณะที่พลูทาร์ก (Plutarch) วิจารณ์เฮโรโดตุสในงานเขียนชื่อ "On The Malignity of Herodotus" ว่าเป็น "Philobarbaros" (คนรักความเป็นอนารยะ) จากการที่เฮโรโดตุสไม่มีความเป็นกรีกพอ และเสนอแนะว่าน่าจะเขียนงานที่มีเหตุผลอย่างยุติธรรม ความคิดแง่ลบนี้ล่วงเลยไปถึงยุคเรอเนสซองค์ อย่างไรก็ตาม วันของเฮโรโดตุสก็มาถึง ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 การค้นคว้าทางโบราณคดีกลายเป็นสิ่งยืนยันความถูกต้องงานเขียนของเขา แม้ว่าในรายละเอียดปลีกย่อยบางอย่าง เช่น วัน เวลา หรือจำนวน จะต้องใช้การวิเคราะห์อย่างรอบคอบก่อนก็ตาม แม้กระนั้น นักประวัติศาสตร์บางคนก็ยังคงคิดว่างานจำนวนมากของเขาถูกสร้างขึ้น
ดูเพิ่ม

Barkworth, Peter R. (1993). "The Organization of Xerxes' Army" (PDF). Iranica Antiqua. XXVII: 149–167. สืบค้นเมื่อ 2007-10-18.
Pressfield, Steven (1998). Gates of Fire. Doubleday. ISBN 0-385-49251-0.
Morris, Ian Macgregor (2000). "To Make a New Thermopylae: Hellenism, Greek Liberation, and the Battle of Thermopylae". Greece & Rome. 47 (2): 211–230.
Bradford, Ernle (2004). Thermopylae: The Battle for the West. Da Capo Press. ISBN 0-306-81360-2.
Cartledge, Paul (2006). Thermopylae: The Battle That Changed the World. Woodstock, New York: The Overlook Press. ISBN 1-58567-566-0.
Matthews, Rupert (2006). The Battle of Thermopylae: A Campaign in Context. Stroud, Gloucestershire, UK: Tempus Publishing. ISBN 1-86227-325-1.
Holland, Tom (2006). 'Persian Fire: The First World Empire and the Battle for the West'. Doubleday. ISBN 0-385-51311-9.
300 ขุนศึกพันธุ์สะท้านโลก
แหล่งข้อมูลอื่น

Ctesias; Freese, J.H. (2002), "Persica",  ใน Photius; Pearse, Roger (บ.ก.), Bibliotheca (Myriobiblon): Codex LXXII, The Tertullian Project.
EDSITEment staff. "300 Spartans at the Battle of Thermopylae: Herodotus' Real History". National Endowment for the Humanities. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-10-11. สืบค้นเมื่อ 2007-12-18.
Lendering, Jona (1996–2007). "Herodotus' twenty-second logos: Thermopylae". Livius articles on ancient history. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (html)เมื่อ 2007-10-11. สืบค้นเมื่อ 2007-10-19.{{cite web}}:  CS1 maint: date format (ลิงก์)
Lendering, Jona; Marco Prins (2007). "Thermopylae (480 BCE)". Livius articles on ancient history. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (html)เมื่อ 2007-10-15. สืบค้นเมื่อ 2007-10-19.
Stecchini, Livio C. (2007). "The Persian Wars: the Size of the Persian Army" (html). Iran Chamber Society. สืบค้นเมื่อ 2007-10-19.
The Five Great Battles of Antiquity by David L. Smith, Symposion Lectures เก็บถาวร 2009-05-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, 30 June 2006.
โรคโปลิโอ

| โรคโปลิโอ (Poliomyelitis) |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: Poliomyelitis, infantile paralysis

ผู้ป่วยโปลิโอมีขาขวาฝ่อลีบ
การออกเสียง: /ˌpoʊlioʊˌmaɪəˈlaɪtɪs/ 
สาขาวิชา: ประสาทวิทยา, โรคติดเชื้อ
อาการ: กล้ามเนื้ออ่อนแรงทำให้เป็นอัมพาต
ภาวะแทรกซ้อน: กลุ่มอาการหลังเป็นโรคโปลิโอ
การตั้งต้น: ไม่กี่ชั่วโมงถึงหลายวัน
สาเหตุ: ไวรัสโปลิโอ แพร่กระจายทางอาหารและน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อ
วิธีวินิจฉัย: ตรวจหาไวรัสในอุจจาระ หรือตรวจหาแอนติบอดีในเลือด
การป้องกัน: วัคซีนโรคโปลิโอ
การรักษา: การรักษาตามอาการ
ความชุก: 136 คน (ค.ศ. 2018)
โรคโปลิโอ (อังกฤษ: poliomyelitis, polio, infantile paralysis) เป็นโรคติดเชื้อไวรัสเฉียบพลันซึ่งติดต่อจากคนสู่คนทางอุจจาระ-ปาก ชื่อนี้มาจากภาษากรีกว่า πολιός (poliós) หมายถึง สีเทา, µυελός (myelós) หมายถึงไขสันหลัง และคำปัจจัย -itis หมายถึงการอักเสบ
การติดเชื้อโปลิโอกว่า 90% จะไม่ทำให้เกิดอาการใด ๆ โดยผู้ติดเชื้ออาจมีอาการได้หลายอย่างหากได้รับไวรัสเข้ากระแสเลือด ผู้ป่วย 1% จะมีการติดเชื้อไวรัสเข้าสู่ระบบประสาทกลาง ทำให้เซลล์ประสาทสั่งการถูกทำลาย ทำให้เกิดกล้ามเนื้ออ่อนแรงและอัมพาตอ่อนเปียก ผู้ป่วยอาจมีอาการอ่อนแรงได้หลายรูปแบบขึ้นอยู่กับเส้นประสาทที่ถูกทำลาย รูปแบบที่พบบ่อยที่สุดคือโปลิโอไขสันหลัง ซึ่งทำให้มีอาการอ่อนแรงแบบไม่สมมาตรมักเป็นที่ขา โปลิโอก้านสมองส่วนท้ายทำให้เกิดการอัมพาตของกล้ามเนื้อที่เลี้ยงโดยเส้นประสาทสมอง โปลิโอไขสันหลังและก้านสมองส่วนท้ายจะทำให้มีอาการร่วมกันทั้งการอัมพาตก้านสมองส่วนท้ายและไขสันหลัง
โรคโปลิโอค้นพบครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 1840 โดย Jakob Heine ส่วนไวรัสโปลิโอซึ่งเป็นสาเหตุของโรคถูกค้นพบเมื่อ ค.ศ. 1908 โดยคาร์ล ลันท์ชไตเนอร์ แม้จะไม่มีบันทึกว่ามีการระบาดของโปลิโอก่อนปลายศตวรรษที่ 19 แต่โปลิโอก็เป็นโรคในเด็กที่ก่อปัญหาสาธารณสุขมากที่สุดในคริสต์ศตวรรษที่ 20 การระบาดของโปลิโอทำให้มีผู้พิการหลายพันคน ส่วนใหญ่เป็นเด็ก และเป็นโรคที่ทำให้เกิดความพิการและการเสียชีวิตมากที่สุดโรคหนึ่งในประวัติศาสตร์ โปลิโอระบาดในพื้นที่เล็ก ๆ มานับพันปี ก่อนที่จะมีการระบาดครั้งใหญ่ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1880 ในยุโรป และต่อมาจึงระบาดไปยังสหรัฐอเมริกา
ช่วง ค.ศ. 1910 จำนวนผู้ป่วยโปลิโอเพิ่มสูงขึ้นมาก มีการระบาดบ่อยครั้ง ส่วนใหญ่ในเขตชุมชนช่วงอากาศร้อน การระบาดเหล่านี้ทำให้มีผู้ป่วยอัมพาตเพิ่มขึ้นหลายพันคน จึงมีการกระตุ้นให้เกิด "การแข่งขันครั้งใหญ่" (The Great Race) เพื่อผลิตวัคซีนขึ้นมาให้ได้ จนสำเร็จในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950 วัคซีนโปลิโอที่ผลิตขึ้นมานี้ทำให้จำนวนผู้ป่วยโปลิโอทั่วโลกลดลงจากหลายแสนคนต่อปีเหลือไม่ถึงหนึ่งพันคนต่อปีในปัจจุบัน โรตารีสากล องค์การอนามัยโลก และ UNICEF กำลังดำเนินการเพื่อให้คนทั่วโลกได้มีโอกาสเข้าถึงวัคซีน เพื่อเป้าหมายสูงสุดคือกำจัดโปลิโอให้หมดไปจากโลก
การจำแนกประเภท

"โรคโปลิโอ" (poliomyelitis) เป็นคำที่ใช้ระบุถึงโรคที่เกิดจากไวรัสโปลิโอชนิดใดชนิดหนึ่งจาก 3 ซีโรทัยป์ มีการบรรยายแบบแผนของการติดเชื้อโปลิโอแบบทั่วไปเอาไว้สองรูปแบบ ได้แก่ โรคที่เป็นเล็กน้อย ซึ่งไม่ลุกลามเข้าถึงระบบประสาทส่วนกลาง แบบนี้บางครั้งเรียกว่า abortive poliomyelitis และโรคที่เป็นมาก ลุกลามเข้าถึงระบบประสาทส่วนกลาง ผู้ป่วยอาจมีอาการอัมพาตหรือไม่มีก็ได้ ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันเป็นปกติส่วนใหญ่เมื่อติดเชื้อโปลิโอจะไม่แสดงอาการ หรืออาจทำให้เกิดอาการเล็ก ๆ น้อย ๆ ได้ เช่น แสดงอาการเป็นการติดเชื้อในระบบหายใจส่วนบน (เช่น มีไข้ เจ็บคอ) มีอาการทางระบบทางเดินอาหาร (คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท้องผูก หรืออาจพบเป็นท้องร่วงได้ แต่น้อย) หรือมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ เป็นต้น
การระบาด

บทความหลัก: การกำจัดโรคโปลิโอ
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
ผู้ป่วยโปลิโอที่รายงานในปี 2561 
| ประเทศ | ผู้ป่วยจากธรรมชาติ | ผู้ป่วยจากวัคซีน | สถานภาพการระบาด | ชนิด |
|  อัฟกานิสถาน | 21 | 0 | ประจำถิ่น | WPV1 |
|  ปากีสถาน | 12 | 0 | ประจำถิ่น | WPV1 |
|  DRC | 0 | 20 | เฉพาะวัคซีน | cVDPV2 |
|  อินโดนีเซีย | 0 | 1 | เฉพาะวัคซีน | cVDPV1 |
|  โมซัมบิก | 0 | 1 | เฉพาะวัคซีน | cVDPV2 |
|  ไนเจอร์ | 0 | 10 | เฉพาะวัคซีน | cVDPV2 |
|  ไนจีเรีย | 0 | 34 | เฉพาะวัคซีน | cVDPV2 |
|  ปาปัวนิวกินี | 0 | 26 | เฉพาะวัคซีน | cVDPV1 |
|  โซมาเลีย | 0 | 12 | เฉพาะวัคซีน | cVDPV2/3 |
| รวม | 33 | 104 |  |  |
แม้ว่าปัจจุบันโรคโปลิโอจะพบน้อยในโลกตะวันตก แต่โรคโปลิโอยังพบประจำถิ่นในเอเชียใต้และทวีปแอฟริกา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศปากีสถานและไนจีเรียตามลำดับ นับแต่มีการใช้วัคซีนโปลิโอไวรัสอย่างกว้างขวางในกลางคริสต์ทศวรรษ 1950 อุบัติการณ์ของโรคโปลิโอลดลงอย่างมากในประเทศอุตสาหกรรมหลายประเทศ
ความพยายามในการกำจัดโปลิโอทั่วโลกเริ่มต้นใน ค.ศ. 1988 โดยมีองค์การอนามัยโลก ยูนิเซฟและมูลนิธิโรตารีเป็นผู้นำ ความพยายามเหล่านี้ลดจำนวนผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยต่อปีลง 99% จากผู้ป่วยที่ประเมิน 350,000 คนใน ค.ศ. 1988 เหลือเพียง 483 คนใน ค.ศ. 2001 ซึ่งหลังจากปีนั้น จำนวนผู้ป่วยยังคงที่อยู่ที่ระดับราว 1,000 คนต่อปี (1,606 คนใน ค.ศ. 2009) ใน ค.ศ. 2012 ผู้ป่วยลดลงเหลือ 223 คน  โปลิโอเป็นหนึ่งในสองโรคที่เป็นหัวข้อโครงการกำจัดทั่วโลกในปัจจุบัน อีกโรคหนึ่งคือ โรคพยาธิกินี จวบจนปัจจุบัน โรคสองชนิดที่ถูกมนุษย์กำจัดไปอย่างสมบูรณ์คือ โรคฝีดาษ ซึ่งหมดไปใน ค.ศ. 1979 และโรครินเดอร์เปสต์ ใน ค.ศ. 2010
ปัจจุบันหลายภูมิภาคในโลกได้รับการประกาศแล้วว่าปลอดโรคโปลิโอ ทวีปอเมริกาได้รับการประกาศใน ค.ศ. 1994 ใน ค.ศ. 2000 มีการประกาศว่าโปลิโอถูกกำจัดอย่างเป็นทางการในประเทศแปซิฟิกตะวันตก 37 ประเทศ รวมถึงประเทศจีนและออสเตรเลีย ทวีปยุโรปได้รับการประกาศว่าปลอดโปลิโอใน ค.ศ. 2002 ใน ค.ศ. 2013 โปลิโอยังประจำถิ่นในสามประเทศเท่านั้น คือ ไนจีเรีย ปากีสถานและอัฟกานิสถาน แม้ว่าจะยังก่อโรคระบาดทั่วในประเทศใกล้เคียงอื่นได้เนื่องจากการแพร่เชื้อแบบซ่อนหรือกลับมามีอีกครั้ง ตัวอย่างเช่น มีการยืนยันว่ามีการระบาดทั่วในประเทศจีนเมื่อเดือนกันยายน ค.ศ. 2011 แม้ว่าโรคโปลิโอในประเทศจีนจะถูกกำจัดหมดไปแล้วเมื่อสิบปีก่อน โดยสายพันธุ์โปลิโอที่ก่อโรคนั้นเป็นสายพันธุ์ที่พบในประเทศปากีสถานซึ่งเป็นประเทศเพื่อนบ้าน ไม่มีรายงานผู้ป่วยการติดเชื้อโรคโปลิโอจากธรรมชาติในประเทศอินเดียตั้งแต่เดือนมกราคม ค.ศ. 2011 และในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2012 ประเทศอินเดียถูกนำออกจากรายการประเทศซึ่งโปลิโอประจำถิ่นขององค์การอนามัยโลก
เมื่อวันที่ 27 มีนาคม ค.ศ. 2014 องค์การอนามัยโลกประกาศว่าโรคโปลิโอถูกกำจัดหมดไปจากภูมิภาคเอเชียตะวันออก เอเชียใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งประกอบด้วยสิบเอ็ดประเทศ ได้แก่ บังกลาเทศ ภูฏาน เกาหลีเหนือ อินเดีย อินโดนีเซีย มัลดีฟส์ พม่า เนปาล ศรีลังกา ไทย และติมอร์-เลสเต
แหล่งข้อมูลอื่น

A History of Polio (Poliomyelitis) โครงการประวัติวัคซีนโปลิโอโดยวิทยาลัยแพทย์ฟิลาเดลเฟีย
โรคโปลิโอ ที่เว็บไซต์ Curlie
Jennie Vásquez-Solís (1996), "Fermín: Making Polio History", Perspectives in Health, Pan American Health Organization, 1 (2), คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 10 สิงหาคม 2007 – ผู้ป่วยโปลิโอคนสุดท้ายในสหรัฐอเมริกา
"John Prestwich – 40 years a layabout". 2004 [เมษายน 1996]. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 24 กรกฎาคม 2011. – ผู้ป่วยโปลิโอชาวอังกฤษซึ่งรอดชีวิต
"Polio: A Virus' Struggle" (PDF), The Science Creative Quarterly, The University of British Columbia – หนังสือการ์ตูนสั้น
Polio-related photos จากนิตยสาร Life
| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: A80, B91, P35.8 ICD-9-CM: 045, 138 MeSH: D011051 DiseasesDB: 10209
ทรัพยากรภายนอก: MedlinePlus: 001402 eMedicine: ped/1843 pmr/6
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
อื่น ๆ:  NARA
เขตผู้ว่าราชการมอนเตเนโกรของอิตาลี

พื้นที่ยูโกสลาเวียที่ถูกอิตาลียึดครอง ค.ศ. 1941–1943
เขตผู้ว่าราชการมอนเตเนโกรของอิตาลี (อิตาลี: Governatorato del Montenegro) เป็นดินแดนยึดครองภายใต้รัฐบาลทหารของฟาสซิสต์อิตาลีในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ดำรงอยู่ระหว่างเดือนตุลาคม ค.ศ. 1941 ถึงเดือนกันยายน ค.ศ. 1943 แม้ว่าอิตาลีจะมีความปรารถนาที่จะจัดตั้งราชอาณาจักรมอนเตเนโกรในฐานกึ่งเอกราช แต่แผนการนี้ได้ยุติลงอย่างถาวรภายหลังการก่อการกำเริบของประชาชนในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1941 และหลังจากการยอมจำนนของอิตาลีในเดือนกันยายน ค.ศ. 1943 กองทัพเยอรมันจึงเข้ายึดครองมอนเตเนโกรจนกระทั่งถอนทัพออกไปในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1944
การบริหาร

ในช่วงแรกดินแดนอยู่ภายใต้การยึดครองทางทหาร ซึ่งความตั้งใจของอิตาลีในช่วงต้นนั้น คือการทำให้มอนเตเนโกรเป็นรัฐกึ่งเอกราชที่มีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับอิตาลี และได้มีการแต่งตั้งมัซโซลีนีเป็นกรรมาธิการเพื่อจัดการกิจการพลเรือน แต่หลังจากการประกาศเอกราชที่ล้มเหลวและการปราบปรามการจลาจลที่เกิดขึ้น บีโรลีจึงได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ว่าราชการดินแดน ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในชื่อ "เขตผู้ว่าราชการมอนเตเนโกร" (อิตาลี: Governatorato del Montenegro) บีโรลีและผู้สืบทอดตำแหน่งต่อมาอย่างเคานต์ กูรีโอ บาร์บาเซตตี ดี ปรุน มีอำนาจควบคุมทางทหารและพลเรือนของดินแดนอย่างเบ็ดเสร็จ และในส่วนของการบริหารราชการพลเรือน ยังคงมีการใช้ระบบเขตและเทศบาลที่ใช้มาตั้งแต่สมัยยูโกสลาเวีย เพื่อหลีกเลี่ยงความโกลาหลในการบริหาร โดยอิตาลีจะเข้ามามีอำนาจแทนที่ทางการของแคว้นนั้น ๆ
เมนต์มอร์ทาวเวอส์

| เมนต์มอร์ทาวเวอส์ |
| --- | --- |
เมนต์มอร์ทาวเวอส์
ประเภท: ฟื้นฟูเรอแนซ็องส์
พื้นที่: เมนต์มอร์, บักกิงแฮมเชอร์ สหราชอาณาจักร
ข้อมูล
เจ้าของ: บารอนเมเยอร์ อัมเชล เดอ รอทไชลด์
ประวัติศาสตร์
สร้าง: ค.ศ. 1852 - ค.ศ. 1854
สถาปนิก: โจเซฟ แพกซ์ตัน
เมนต์มอร์ทาวเวอส์ (อังกฤษ: Mentmore Towers) เป็นคฤหาสน์ชนบทขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่ที่เมนต์มอร์ในบักกิงแฮมเชอร์ในสหราชอาณาจักร "เมนต์มอร์ทาวเวอส์" ก่อสร้างเป็นครั้งแรกระหว่างปีค.ศ. 1852 ถึงปี ค.ศ. 1854 เป็นสถาปัตยกรรมฟื้นฟูเรอแนซ็องส์ ที่สร้างให้แก่บารอนเมเยอร์ อัมเชล เดอ รอทไชลด์ โดยมีโจเซฟ แพกซ์ตันเป็นสถาปนิก
ชื่อคฤหาสน์มาจากชื่อหมู่บ้านที่คฤหาสน์ตั้งอยู่และเพราะมียอดและหอตกแต่งมากมาย มักจะเรียกกันง่าย ๆ ว่า "เมนต์มอร์" โดยผู้พำนักอยู่ในบริเวณนั้นและผู้ที่ทำงานให้กับคฤหาสน์เช่นเดียวกับทริงพาร์ก (Tring Park) ที่ตั้งอยู่ไม่ไกลนัก เฮนรี พริมโรส เอิร์ลแห่งโรสบรีที่ 6 เจ้าของเดิมคนหนึ่งของเมนต์มอร์เปรยว่าชื่อคฤหาสน์ฟังแล้วเหมือนบ้านให้เช่าห้องถูก ๆ เมนต์มอร์ทาวเวอส์อยู่ในข่ายสิ่งก่อสร้างภายใต้การพิทักษ์ระดับ 1