โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช
ประวัติ

โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย  นครศรีธรรมราช ถือกำเนิดจาก “โรงเรียนลานสกาประชาสรรค์” เพื่อเพิ่มโอกาสการเข้าถึงการศึกษาระดับมัธยมศึกษาในอำเภอลานสกา ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาและพัฒนาการศึกษาในท้องถิ่น ซึ่งในระยะเริ่มต้นนั้นโรงเรียนยังไม่มีสถานที่ตั้งและอาคารเรียนถาวร จึงต้องอาศัยใช้สถานที่ชั่วคราว ณ อาคารเรียนของโรงเรียนวัดดินดอน รวมถึงโรงฉันของวัดดินดอน โดยได้เปิดทำการเรียนการสอนเป็นครั้งแรกในระดับชั้น ม.ศ.1 เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2516 มีนักเรียนเข้าศึกษารุ่นแรกจำนวน 90 คน โดยมี นายสถิต ไชยรัตน์ ครูตรีจากโรงเรียนเบญจมราชูทิศ ได้รับการแต่งตั้งให้มาดำรงตำแหน่งครูใหญ่ในขณะนั้นมาบริหารงานในช่วงแรก พร้อมด้วยครูประชาบาลมาช่วยสอนสองท่านคือ นายภิรมณ์ รอดสรี และ นายโสภณ จิราสิต ต่อมาได้รับอัตราครูประจำการเพิ่มอีก 4 อัตรา
วันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2516 กรมสามัญศึกษา ได้ประกาศจัดตั้งโรงเรียนอย่างเป็นทางการ ภายใต้ชื่อ “โรงเรียนลานสกาประชาสรรค์” ใช้สีเหลือง แดง เป็นสีประจำโรงเรียน โดยสีเหลือง แสดงถึง ศีลธรรม คุณธรรม และความสว่างไสว ซึ่งเชื่อมโยงกับการศึกษาและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของนักเรียน เป็นสีที่สะท้อนถึงปัญญาและความเจริญงอกงามทางจิตใจ สีแดง แสดงถึง ความเข้มแข็ง ความกล้าหาญ และความเสียสละ ซึ่งสื่อถึงจิตวิญญาณของนักเรียนและบุคลากรของโรงเรียนที่พร้อมจะเผชิญความท้าทาย ทำงานร่วมกันเพื่อความสำเร็จ พร้อมมีคติพจน์ประจำโรงเรียน ความว่า “เรียนดี ประพฤติดี สามัคคี มีวินัย” และ ปญญา วธเนน เสยโย (ปัญญาดีกว่าทรัพย์) เป็นปรัชญาประจำโรงเรียน
ในขณะที่ได้อาศัยเรียนอยู่ในพื้นที่วัดดินดอน นายพิณ สิงคีพงศ์ ศึกษาธิการอำเภอลานสกาในขณะนั้น ได้ประสานงานและระดมกำลังพัฒนาพื้นที่ซึ่งได้รับบริจาคเพื่อใช้เป็นสถานที่สร้างโรงเรียน โดยได้รับการบริจาคที่ดินจำนวน 37 ไร่ 3 งาน 69 ตารางวา จากผู้บริจาค 5 ราย ได้แก่ นายสีนวล ตรีกำจร จำนวน 21 ไร่ 2 งาน 75 ตารางวา  นายซุน ศรีใส จำนวน 13 ไร่ 2 งาน 24 ตารางวา  นางหนูเจียร สถานสัตย์ จำนวน 1 ไร่ 1 งาน 4  ตารางวา นายเลียบ ผกาศรี จำนวน 3 งาน 4 ตารางวา และนายแจ้ว ศรีใส จำนวน 2 งาน 62 ตารางวา
โดยที่ดินได้รับการบริจาคตั้งอยู่บริเวณเยื้องหน้าที่ว่าการอำเภอลานสกา ซึ่งในขณะนั้นอยู่ในพื้นที่หมู่ที่ 6 ตำบลกำโลน (ต่อมาในปี พ.ศ. 2545 ได้มีการแบ่งแยกพื้นที่ใหม่ โดยพื้นที่หมู่ที่ 6 เดิมถูกแบ่งออกเป็นสองหมู่บ้าน คือ หมู่ที่ 6 และหมู่ที่ 11 โดยที่ตั้งโรงเรียนลานสกาประชาสรรค์ในปัจจุบันอยู่ในเขตหมู่ที่ 11 ตำบลกำโลน) ในพื้นที่ใหม่นี้ได้มีการก่อสร้างอาคารเรียนชั่วคราวจำนวน 1 หลัง ขนาด 6 ห้องเรียน ซึ่งได้รับความร่วมมือร่วมใจจากผู้ปกครองนักเรียนและชาวบ้านในชุมชน ที่ช่วยกันบริจาควัสดุและแรงงาน นอกจากนี้ยังได้รับงบประมาณสำหรับการสร้างบ้านพักครูจำนวน 1 หลัง และส้วมอีก 1 หลัง ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของโรงเรียน
เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2519 ได้ย้ายสถานที่เรียนจากสถานที่ชั่วคราววัดดินดอน มายังที่ตั้งถาวรในปัจจุบันบริเวณเยื้องหน้าที่ว่าการอำเภอลานสกา และได้ขยายปริมาณเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วทั้งจำนวนนักเรียน บุคลการ อาคารเรียน และอาคารประกอบต่าง ๆ
เมื่อมีจำนวนนักเรียนเพิ่มมากขึ้น จึงมีความจำเป็นต้องขยายพื้นที่โรงเรียนออกไปอีก เพื่อให้เพียงพอกับการปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ นายสถิตย์ ไชยรัตน์ ผู้บริหารในขณะนั้นได้ร่วมกับคณาจารย์ หารายได้โดยการออกร้านจำหน่ายอาหาร ในงานเดือนสิบ และเงินบริจาคของคณะอาจารย์ นำไปจัดซื้อที่ดินขยายเพิ่มไปทางตะวันตก เมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2527 จำนวน 5 ไร่ เป็นเงิน 200,000 บาท ทำให้ปัจจุบันจึงมีที่ดินจำนวน 42 ไร่ 3 งาน 69 ตารางวา
โรงเรียนลานสกาประชาสรรค์ได้รับการวางรากฐานที่มั่นคงจากนายสถิตย์ ไชยรัตน์ ผู้บริหารคนแรก ซึ่งได้สร้างผังแม่บทที่มีภูมิทัศน์โดดเด่น สวยงาม และร่มรื่น พร้อมทั้งกำหนดวัฒนธรรมองค์กรและระบบการบริหารจัดการที่แข็งแกร่ง ผู้บริหารรุ่นต่อๆ มาได้สานต่อแนวทางนี้ โดยมุ่งเน้นการเสริมสร้างและพัฒนาวัตถุถาวร รวมถึงสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องในทุกปี ส่งผลให้โรงเรียนได้รับการยอมรับในด้านบรรยากาศสิ่งแวดล้อม อาคารสถานที่ และการบริหารจัดการ
ในปีการศึกษา 2537 โรงเรียนลานสกาประชาสรรค์ได้รับรางวัลพระราชทานประเภทโรงเรียนมัธยมขนาดกลาง และนางสาวสุนันทา เนาวกะ ได้รับรางวัลพระราชทานในฐานะนักเรียนดีเด่น เดือนกรกฎาคม 2546 โรงเรียนได้รับการคัดเลือกเข้าร่วมโครงการ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนในฝัน และได้รับการรับรองเป็นโรงเรียนต้นแบบของโครงการเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2549 ต่อมาในปีการศึกษา 2552 โรงเรียนได้รับรางวัลพระราชทานอีกครั้งในประเภทโรงเรียนมัธยมขนาดกลาง โดยมีนายณัฐพงศ์ สมพันธุ์ เป็นนักเรียนผู้ได้รับรางวัลพระราชทาน
นอกจากนี้ โรงเรียนยังประสบความสำเร็จในกิจกรรมต่าง ๆ เช่น ชมรม TO BE NUMBER ONE ที่ได้รับรางวัลชนะเลิศระดับประเทศและผ่านการประเมินเป็นโรงเรียนรักษามาตรฐานต้นแบบระดับเพชร โครงการรณรงค์รักษาสิ่งแวดล้อมที่ได้รับโล่รางวัลจากกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม รวมถึงการได้รับโล่เกียรติยศเป็นโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพดีเด่นและพัฒนาเข้าสู่ระดับเพชร
ในด้านคุณธรรมและจริยธรรม นายปฏิพันธ์ เจริญผล นักเรียนของโรงเรียนได้รับการยกย่อง เป็น “ต้นแบบคนดีศรีแผ่นดิน” จากกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ นายวัชรพงศ์ เชี่ยววิทย์ ได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติในฐานะผู้มีความประพฤติดีงามเนื่องในวันวิสาขบูชา ประจำปี 2553 และนางสาวณัฐกฤตา ทองพิจิตร ได้รับคัดเลือกไปร่วมงาน British Council Connecting Classrooms Expo ณ ประเทศไต้หวัน  ทั้งหมดนี้และในด้านอื่นๆที่สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของโรงเรียนลานสกาประชาสรรค์ในการพัฒนานักเรียนให้มีความเป็นเลิศทั้งด้านการศึกษา คุณธรรม และจริยธรรม พร้อมสร้างผลงานที่โดดเด่นในระดับประเทศและนานาชาติ  นักเรียน ครู ผู้ปกครอง ชุมชน องค์กรที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนชาวลานสกาทุกคนมีความภูมิใจในโรงเรียนและนักเรียน ทุกคนมีความมุ่งมั่น และร่วมมือกันพัฒนาโรงเรียนลานสกาประชาสรรค์มาโดยตลอด
จนกระทั่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ นายชินวรณ์ บุณยเกียรติ ในขณะนั้น มีดำริจะพัฒนาและสร้างโอกาสทางการศึกษา ในจังหวัดนครศรีธรรมราช ให้มีประสิทธิผลยิ่งขึ้น โดยมองจากทำเลที่ตั้ง คุณภาพงาน ความสำเร็จในอดีตและปัจจุบัน รวมทั้งระยะทาง เป็นข้อมูลให้มีการพิจารณา โดยคำนึงถึงจุดกระจายความเจริญ และพัฒนาการศึกษาในจังหวัดนครศรีธรรมราช ในรูปแบบพัฒนาโรงเรียนคุณภาพให้กระจายอยู่ในต่างอำเภอ เป็น จตุรทิศ คือ
โดยตามที่ ฯพณฯ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ ประธานองคมนตรี และรัฐบุรุษ มีประวัติอันโดดเด่นในฐานะบุตรชายของรองอำมาตย์โท หลวงวินิจทัณฑกรรม (บึ้ง ติณสูลานนท์) ผู้เป็นต้นตระกูล "ติณสูลานนท์" ซึ่งได้รับพระราชทานนามสกุลจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ท่านถือกำเนิด ณ บ้านหมู่ที่ 1 ตำบลท่าดี อำเภอเมือง (ภายหลังตำบลนี้ขึ้นกับอำเภอลานสกา) จังหวัดนครศรีธรรมราช บริเวณใกล้วัดปะธรรมาราม ต่อมา แม้ท่านต้องย้ายไปปฏิบัติราชการที่จังหวัดสงขลา แต่บารมีและเจตนารมณ์ที่ดีต่อประเทศชาติของท่านยังคงเป็นที่ประจักษ์ นอกจากนี้ ฯพณฯ พลเอกเปรม ยังเป็นศิษย์เก่าโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ซึ่งแสดงถึงความผูกพันที่ลึกซึ้งกับเครือข่ายการศึกษาที่ทรงคุณค่า
การพัฒนาคุณภาพทางการศึกษา สั่งสมคุณงามความดี เกียรติยศ และคุณค่าทางการศึกษา และเมื่อได้ร่วมพัฒนาอยู่ในเครือข่ายกับโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ความพร้อมและศักยภาพของโรงเรียนจึงถูกยกระดับขึ้นอีกขั้น ความร่วมมือในครั้งนี้จะนำไปสู่โอกาสทางการศึกษาและความสำเร็จที่ยั่งยืนสำหรับนักเรียนและชาวลานสกาประชาสรรค์ อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช รวมถึงส่งผลดีต่อสังคมการศึกษาในระดับท้องถิ่นในประเทศ การเปลี่ยนชื่อโรงเรียนจึงเป็นสัญลักษณ์แห่งความเชื่อมโยงและการยกย่องคุณค่าที่สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ของ ฯพณฯ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ และเครือข่ายสวนกุหลาบวิทยาลัย
วันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2554 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ นายชินวรณ์ บุณยเกียรติ ในขณะนั้น ได้ประกาศเปลี่ยนชื่อ โรงเรียนลานสกาประชาสรรค์ เป็นโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช  เพื่อให้เป็นโรงเรียนร่วมพัฒนากับโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย กรุงเทพมหานคร  ในวันเดียวกันนี้โรงเรียนได้วางศิลาฤกษ์ป้ายนามโรงเรียนใหม่บริเวณด้านหน้าโรงเรียน โดยแนวความคิดการก่อสร้างป้ายโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช ได้รับแรงบันดาลใจจากเทือกเขาหลวงนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นสัญลักษณ์สำคัญและเป็นแหล่งกำเนิดของความอุดมสมบูรณ์ ความงดงามทางธรรมชาติของจังหวัด รูปทรงของป้ายได้รับการออกแบบให้สะท้อนถึงความสง่างามและความยิ่งใหญ่ของเทือกเขาหลวง ด้วยเส้นสายที่โค้งมนและลาดเอียงเหมือนแนวสันเขา ผสมผสานกับความหนักแน่นของฐานที่สื่อถึงความมั่นคง เปรียบเสมือนรากฐานที่แข็งแกร่งทางการศึกษาของโรงเรียน และไม่เพียงทำหน้าที่แสดงเอกลักษณ์ของโรงเรียน แต่ยังสะท้อนถึงความภาคภูมิใจในมรดกทางธรรมชาติและวัฒนธรรมของนครศรีธรรมราชอย่างกลมกลืนและทรงคุณค่า พร้อมกันนี้หากมองไปด้านหลังของป้ายจะเห็นเทือกเขาหลวงนครศรีธรรมราชอยู่ด้านหลัง
วันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 โรงเรียนได้มีพิธีวางศิลาฤกษ์ ก่อสร้างแท่นประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์ และประกอบพิธีเททอง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) โดยมี ฯพณฯ พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ องคมนตรี เป็นประธานในพิธี ต่อมา วันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2562 ฯพณฯ พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ องคมนตรีได้เข้าเยี่ยมโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช เป็นการส่วนตัว โดยมีคณะผู้บริหาร คณาจารย์ ตัวแทนนักเรียนให้การต้อนรับ
19 กันยายน พ.ศ. 2559 เมื่อได้จัดสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 แล้วเสร็จ โรงเรียนจึงได้อัญเชิญจาก มทบ.41 ค่ายวชิราวุธ (อัญเชิญมาจากกรุงเทพฯมาแล้วนำมาพักที่ มทบ.41 ค่ายวชิราวุธ) มายังโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นครศรีธรรมราช โดยในภาคกลางคืนมีงานสมโภชองค์พระรูป ร.5 และสมโภชกฐิน และในเช้าของวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2559 โรงเรียนได้ประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์ ลงบนแท่นประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5
วันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 โรงเรียนได้ทำพิธีเปิดโรงอาหารใหม่ ขนาด 500 ที่นั่ง โดยมีนายอำเภอลานสกาเป็นประธานในพิธีเปิด นอกจากนี้โรงเรียนก็ได้รับงบประมาณปรับปรุงเรื่อยมาในด้านต่างๆ