stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ล้านนาไท 57 เมือง
ยุคประเทศราชของรัตนโกสินทร์ > หัวเมืองขึ้นชั้นที่สาม

หัวเมืองขึ้นชั้นที่สาม หมายถึง หัวเมืองระดับต่ำสุดสยามไม่ได้เข้ามาเกี่ยวข้อง และเจ้าเมืองในหัวเมืองชั้นนี้ก็ไม่ได้เกี่ยวพันเป็นพระญาติวงศ์กับเจ้าผู้ครองนครถือว่าเป็น “ไพร่ผู้น้อย” ที่เจ้าผู้ครองนครจะทรงแต่งตั้งให้มีสมศักดิ์นามศักดิ์ครองเมืองเป็น “พ่อเมือง” แต่ภายในหัวเมืองขึ้นชั้นที่สามนี้ บางเมืองที่เป็นหัวเมืองขนาดใหญ่ หรือมีการสืบสกุลวงศ์ปกครองภายในบ้านเมืองตนเองมาหลายชั้นชั่วอายุคน ก็ถือว่าตนเป็น “เจ้าเมือง” และชาวเมืองก็ถือว่าเป็น เจ้า จึงนิยมเรียกเจ้าเมืองว่า เจ้าพญา หรือ พ่อเจ้า หัวเมืองขึ้นชั้นนี้มีเป็นร้อยหัวเมือง เดิมล้านนามี 57 หัวเมือง แต่ได้ขยายเพิ่มขึ้นอีกมาก
หัวเมืองขึ้นกับนครเชียงใหม่ ประกอบด้วย 22 เมือง ได้แก่
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |  เมืองเชียงดาว  เมืองพร้าว  เมืองฮอด  เมืองแจ่ม  เมืองงาย  เมืองป๋อน  เมืองยวม  เมืองแหง |   |   เมืองสาด   เมืองแจ๊ะ   เมืองหนองขวาง  เมืองใหม่   เมืองทา   เมืองจวด   เมืองหาง   เมืองต่วน  |   |   เมืองยอน   เมืองตูม   เมืองกวาน   เมืองไฮ   เมืองฮ่องลึก   เมืองโก     |
หัวเมืองขึ้นกับนครลำปาง ประกอบด้วย 16 เมือง ได้แก่
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |  เมืองปาน  เมืองเมาะ  เมืองตีบ  เมืองวัง  เมืองวังเหนือ  เมืองวังใต้ |   |   เมืองแจ้ห่ม  เมืองจาง  เมืองเสริม  เมืองแจ้ซ้อน  เมืองลอง  เมืองต้า  |   |   เมืองเตาะ  เมืองเสริมซ้าย  เมืองยาว  เมืองมาย     |
หัวเมืองขึ้นกับนครลำพูน ประกอบด้วย 2 เมือง ได้แก่
| --- | --- |
 :  เมืองพาน  เมืองลี้
หัวเมืองขึ้นกับนครน่าน ประกอบด้วย 41 เมือง ได้แก่
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |  เมืองไชยพรหม  เมืองริม  เมืองแงง  เมืองเชียงคาน  เมืองเชียงกลาง  เมืองและ  เมืองเปือ  เมืองงอบ  เมืองบ่อ  เมืองปอน  เมืองปัว  เมืองย่าง  เมืองยม  เมืองอวน |   |   เมืองพง  เมืองบ่อว้า  เมืองควร  เมืองเชียงฮ่อน  เมืองเชียงลม  เมืองคอบ  เมืองสวด  เมืองเชียงม่วน  เมืองเชียงแรง  เมืองเชียงเคี่ยน  เมืองสะเอียบ  เมืองสระ  เมืองปง  เมืองออย  |   |   เมืองงิม  เมืองมิน  เมืองยอด  เมืองสะเกิน  เมืองลอย  เมืองลี  เมืองศรีษะเกษ  เมืองหิน  เมืองท่าแฝก  เมืองหาดล้า  เมืองจะลิม  เมืองท่าปลา  เมืองผาเลือด     |
อนุวัฒน์ ชูเชิดรัตนา

| อนุวัฒน์ ชูเชิดรัตนา |
| --- | --- |
ชื่อเกิด: อนุวัฒน์ ชูเชิดรัตนา
เกิด: 7 ธันวาคม พ.ศ. 2528 (39 ปี)  จังหวัดสิงห์บุรี ประเทศไทย
ส่วนสูง: 180 เซนติเมตร
คู่สมรส: ปิยวดี เตมียะประดิษฐ์ (2566–ปัจจุบัน)
อาชีพ: นักแสดง พิธีกร นักธุรกิจ
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2551–ปัจจุบัน
สังกัด: สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 (2553–2561)
พิฆเนศวร: นักแสดงนำชายดีเด่น  พ.ศ. 2565 - เรือนร่มงิ้ว
อนุวัฒน์ ชูเชิดรัตนา (เกิด 7 ธันวาคม พ.ศ. 2528) ชื่อเล่น กอล์ฟ เป็นนักแสดงและพิธีกรชาวไทย ได้ตำแหน่งรองชนะเลิศจากการประกวดโครงการ "สู่ฝันปั้นดาว" ของสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 เคยเป็นนักแสดงสังกัดช่อง 7 และเป็นพิธีกรรายการ 07 โชว์ ปัจจุบันเป็นนักแสดงอิสระ โดยละครเรื่องสุดท้ายที่เค้าได้เล่นไว้ให้กับทางช่อง 7 คือละครเรื่อง สายโลหิต
ประวัติ

อนุวัฒน์ ชูเชิดรัตนา เกิดเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2528 ภูมิลำเนาอยู่ที่จังหวัดสิงห์บุรี สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนสิงห์บุรี และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน สาขาวิชาเทคโนโลยีการถ่ายภาพและภาพยนตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
ผลงาน > ละครโทรทัศน์

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | บทบาท | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2553 | สวรรค์สร้าง | จอมทัพ | ช่อง 7 |
| 2553 | ตำรวจเหล็ก | สุพจน์ | ช่อง 7 |
| 2554 | โบ๊เบ๊ | แทนไท (ต้น) | ช่อง 7 |
| 2554 | ดอกแก้ว | เติบ | ช่อง 7 |
| 2554 | หมู่บ้านสำราญรัก (ละครซิทคอม) | เจ๋ง | ช่อง 7 |
| 2555 | เกิดเป็นหงส์ | หม่อมราชวงศ์ธีรพล กฤตยา | ช่อง 7 |
| 2555 | เกมกำมะลอ | เมธี | ช่อง 7 |
| 2555 | พริกกับเกลือ | ยอดชาย | ช่อง 7 |
| 2555 | สี่สหายสบายดี (ละครซิตคอม) | เจต | ช่อง 7 |
| 2556 |  รักร้อยล้าน | เศรษฐี | ช่อง 7 |
| 2556 | วันนี้ที่รอคอย | เจ้าชายศิขรนโรดม | ช่อง 7 |
| 2556 | ยมบาลเจ้าขา | อรุณพงศ์ | ช่อง 7 |
| 2556 |  พรมแดนหัวใจ  | ยศ | ช่อง 7 |
| 2557 | คู่ปรับตำรับเฮี้ยน | คิม / อาคิ้ม | ช่อง 7 |
| 2557 |  วีรบุรุษกองขยะ | ชาติกล้า | ช่อง 7 |
| 2557 |  ลูกผู้ชายพันธุ์ดี | สกล (รับเชิญ) | ช่อง 7 |
| 2557 |  หลานสาวนิรนาม  | กีรติ (หมอติ) | ช่อง 7 |
| 2558 | แหวนสวาท  | ภาณุ | ช่อง 7 |
| 2559 | ทอง 10 | คิน | ช่อง 7 |
| 2559 | ยมบาลเจ้าขา ปี 2 (ละครชุด) | นายแพทย์มังกร สืบบุญ | ช่อง 7 |
| 2559 | รักสลับหน้า | เพทาย พินธุสุวรรณ (ปานเทพ / ปาน) | ช่อง 7 |
| 2560 | คิวปิด ตัวกวนป่วนรัก | รักษิต | ช่อง 7 |
| 2560 |  เพลิงพระนาง  | เจ้าครองภพ | ช่อง 7 |
| 2561 | เขยผู้ใหญ่ สะใภ้กำนัน  | ผู้ใหญ่พันแสง | ช่อง 7 |
| 2561 | สัมผัสรัตติกาล | ร.ต.อ.นณณ์ เรืองยุทธ | ช่องจีเอ็มเอ็ม 25 |
| 2561 | สายโลหิต | หลวงเทพฤทธิ์อริศัตรูพ่าย | ช่อง 7 |
| 2562 | คู่ซ่าคดีป่วน | เสรี | ไทยพีบีเอส |
| 2562 | สางนางพราย | ภาคิไนย (อดีต) / เรือเอกประสุต (ปัจจุบัน) | ช่อง 8 |
| 2563 | เนื้อใน | สกุล | ช่องจีเอ็มเอ็ม 25 |
| 2564 | เรือนร่มงิ้ว | เดช / ดนัย | ช่อง 8 |
| 2565 | มัจฉาอันดา | ขุนนเรน | ช่อง 8 |
| 2565 | เพลงบินใบงิ้ว | จอมทอง | อมรินทร์ทีวี |
| 2565 | เล่ห์ลุนตยา | องครักษ์พระราชาพิณยาวะดี (รับเชิญ) | ช่อง 8 |
| 2566 | ตะนาวศรี | ชยา | ช่อง 8 |
| 2566 | ปาฏิหาริย์กาลเวลา | ชวิน วรางกูร (วิน) | พีพีทีวี |
| 2566 | ชะนีปีชง | เซฟ | ช่องเวิร์คพอยท์ |
| 2567 | ศึกเสน่หาไกรทอง-ชาละวัน | ไกรทอง | ช่อง 8 |
| 2567 | Time หมุนเวลาตาย | ไม้เมือง | ช่องวัน 31 |
| 2568 | ปราการแสงจันทร์ | บอดี้การ์ด | อมรินทร์ทีวี |
ผลงาน > ละครเฉลิมพระเกียรติ

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | บทบาท | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2559 | ละครเฉลิมพระเกียรติชุด "ใต้ร่มพระบารมี" เรื่อง "จงรักภักดี | ชาติ | ช่อง 7 |
ผลงาน > ซีรี่ส์ชุด

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | ตอน | บทบาท |
| --- | --- | --- | --- |
| 2561 | Club Friday the Series 10 รักนอกใจ | รักที่ไม่อยากเลือก | เดียว |
| 2561 | เสน่หาสตอรี่ | น้ำหนึ่ง | ดอน |
| 2563 | Club Friday The Series 12 รักซ่อนเร้น | รักซับซ้อน  | วศิน / สิน |
| 2565 | Club Friday The Series Love & Belief ความรักกับความเชื่อ | มือที่สาม | ทิว |
ผลงาน > ภาพยนตร์

| ปี | เรื่อง | บทบาท | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2561 | ตุ๊ดตู่กู้ชาติ | นายพลลอง |  |
| 2565 | ขุนแหย | นายพลลอง | รับเชิญ |
ผลงาน > พิธีกร

รายการ 07 โชว์ (2551–2553)
ผลงานเพลง > เพลงประกอบละคร

เพลงประกอบละคร "รักร้อยล้าน"
เพลง รักร้อยล้าน ร้องคู่กับ แซมมี่ เคาวเวลล์
เพลงประกอบละคร "วีรบุรุษกองขยะ"
เพลง ยอมพลีเพื่อเธอ
เพลงประกอบละคร "รักสลับหน้า"
เพลง ชีวิตดี๊ดี
ผลงานเพลง > รางวัล

Star Media international Awards 2022 นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม จาก เรือนร่มงิ้ว
Global Star Media Awards 2023 นักแสดงสร้างสรรค์ผลงานละครดีเด่นแห่งปี จาก ตะนาวศรี
แหล่งข้อมูลอื่น

อินสตาแกรมกอล์ฟ อนุวัฒน์
อินสตาแกรมแฟนคลับกอล์ฟ อนุวัฒน์
เฟซบุ๊คแฟนเพจกอล์ฟ อนุวัฒน์
↑  ประวัติ กอล์ฟ อนุวัฒน์
อาณาจักรพริบพรี

อาณาจักรพริบพรี (เพชรบุรี)  อาณาจักรแคว้นหนึ่งของประเทศไทยที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์อยุธยาโดยตรง ทั้งนี้มีกษัตริย์ปกครองราชอาณาจักร ภายหลังเกิดโรคระบาดจึงได้มีการย้ายการตั้งถิ่น ความสำคัญของทฤษฎีหนึ่งของนักประวัติศาสตร์ให้ความสำคัญถึงที่มาของกษัตริย์ผู้สถาปนากรุงศรีอยุธยา ก็คือ พระเจ้าอู่ทอง ซึ่งมีที่มาจากการกล่าวอ้างในหนังสือลาร์ลูแบร์ และคำให้การของคนกรุงเก่า มีหลักฐานการตั้งถิ่นฐานอยู่ในสองฝั่งของแม่น้ำเพชรบุรี
ประวัติ

บทความหลัก: ประวัติศาสตร์เพชรบุรี
“เสียน” ในความรับรู้ของราชสำนักจีน หมายถึงชาวสยามแห่งลุ่มน้ำยม (สุโขทัย) ลุ่มน้ำสุพรรณบุรี (วงศ์สุพรรณบุรี) ลุ่มน้ำเพชรบุรี (นครรัฐเพชรบุรี) และชาวสยามแห่งนครศรีธรรมราช
ประวัติ > ปี้ ฉา ปู้ หลี่ พ.ศ. 1837

พริบพรี (เป็นภาษามอญ ยังไม่ทราบความหมาย ปัจจุบันคือ เพชรบุรี) เป็นเมืองหรือนครรัฐขนาดย่อม ที่รุ่งเรืองขึ้นมาภายใต้อาณาจักรทวารวดี เมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 12 – 16 จนเมื่ออิทธิพลทางการเมืองของขอมแผ่เข้ามาครอบงำหลังพุทธศตวรรษที่ 16 จึงปรากฏนาม พัชรปุระ หรือ วัชรปุระ ตามจารึกของขอมหลายแห่ง และยังปรากฏอีกนามหนึ่ง “ชัยวัชรปุระ” เมื่อชัยวรรมันเทพที่ 7 ขึ้นมาเป็นกษัตริย์ปกครองอาณาจักรขอมเมื่อ พ.ศ. 1724–1763
ตามบันทึกของราชวงศ์หยวนระบุว่า พ.ศ. 1837 “ก่าน มู่ ติง” จากเมือง “ปี้ ฉา ปู้ หลี่” ส่งทูตไปเยือนราชสำนักจีนพร้อมกับบรรณาการ ศ.ยอร์จ เซเดซ์ ถ่ายทอดความหมายของ “ก่าน มู่ ติง” ว่าหมายถึง กัมรเดง อันเป็นตำแหน่งขุนนางในภาษาขอม เทียบเท่ายศเจ้าเมือง ขณะที่ “ปี้ ฉา ปู้ หลี่” หมายถึง เพชรบุรี นั่นแสดงว่า สถานะของ “เพชรบุรี” ในห้วงปี พ.ศ. 1837 เป็นเพียงนครรัฐของชาวสยาม (เสียน) ที่ทำมาค้าขายกับชาวจีน มิใช่สถานะ “รัฐ” ดั่งเช่น หลอหู หรือ เสียน (สุโขทัย)
จากตำนานเมืองนครศรีธรรมราช

กล่าวไว้ว่าขุนล่ามจีนเข้าเฝ้า ขุนล่ามได้ถวายเครื่องราชบรรณาการแก่กษัตริย์เมืองเพชรบุรี ขุนล่ามจีนได้ขอฝาง ทางเมืองเพชรบุรีได้มอบฝางให้จนเต็มเรือ เมื่อเรือกลับถึงเมืองจีน พระเจ้ากรุงจีนทรงทราบจึงโปรดพระราชทานบุตรีชื่อ พระนางจันทรเทวีศรีบาทราชบุตรีทองสมุทร ซึ่งประสูติแต่นางจันทรเมาลีศรีบาทนาถสุรวงศ์พระธิดาเจ้าเมืองจำปาได้ถวายแก่พระเจ้ากรุงจีน พระพนมทะเลศรีมเหสวัสดิทราธิราชทรงมี พระราชบุตรหลายพระองค์ องค์หนึ่งพระนามว่าพระพนมวังมีมเหสีทรงพระนามว่าพระนาง สะเดียงทอง พระพนมทะเลโปรดให้ไปสร้างเมืองนครดอนพระ พร้อมด้วยพระเจ้าศรีราชา พระราชทานคนเจ็ดร้อยคน แขกห้าร้อยคน ช้างสามร้อยเชือก ม้าสองร้อยตัว เมื่อไปถึงเมืองและสร้างพระธาตุ จากตำนานเรื่องนี้แสดงว่า เมืองเพชรบุรีได้เจริญรุ่งเรืองและเป็นเมืองหลวง เป็นเมืองสำคัญเมืองหนึ่ง พระโอรสของกษัตริย์เมืองนี้ได้ไปสร้างเมืองศิริธรรมนครหรือนครศรีธรรมราชและสร้างพระบรมธาตุเมืองนครด้วยา พระพนมทะเลศรีมเหสวัสดิทราธิราชพระบวรเชษฐพระราชกุมาร อันเป็นพระราชนัดดา ได้ลาพระเจ้าปู่พระเจ้าย่ามาตั้งบ้านเมืองอยู่ ณ เพชรบุรี โดยได้นำคนมาสามหมื่นสามพันคน ช้างพังทลายห้าร้อยเชือก ม้าเจ็ดร้อยตัว สร้างพระราชวังและบ้านเรือนอยู่หน้าพระลาน ให้คนเหล่านั้นทำนาเกลือ ครองราชย์อยู่กรุงเพชรบุรีไม่นานนัก มีสำเภาจีนลำหนึ่งถูกพายุมาเกยฝั่ง ชาวเพชรบุรีได้นำ
จากคำให้การของชาวกรุงเก่า

ได้กล่าวถึงพระเจ้าอู่ทองสร้างเมืองเพชรบุรีไว้ว่า พระอินทราชาซึ่งเป็นเชื้อพระวงศ์ของพระเจ้าชาติราชาได้ครองเมืองสิงห์บุรี พระอินทราชาไม่มีโอรส จึงทรงมอบราชสมบัติให้พระราชอนุชาครองราชสมบัติแทน พระนามว่าพระเจ้าอู่ทอง ส่วน พระองค์ได้เสด็จไปซ่อมแปลงเมืองเพชรบุรีเป็นเมืองหลวง บ้างก็กล่าวว่าพระองค์ถูกพระอนุชาและพระมเหสีคบคิดกันจะลอบปลงพระชนม์ พระองค์จึงหนีไปสร้างเมืองเพชรบุรี ต่อมาทรงได้พระราชโอรสองค์หนึ่งทรงพระนามว่า พระอู่ทอง ตามชื่อพระเจ้าอา พระโอรสองค์นี้ประสูติแต่พระมเหสีชื่อ มณีมาลา เมื่อพระอู่ทองมีพระชนม์ได้ 16 พรรษา พระอินทราชาสวรรคต พระองค์จึงได้ขึ้นครองราชย์ ทรงพระนามว่า พระเจ้าอู่ทอง มเหสีทรงพระนามว่า พระนางภูมมาวดีเทวี
แบ่งแยกอาณาเขต

ในศักราช 1196 พระเจ้าอู่ทองได้ทรงแบ่งเขตแดนกับพระเจ้าศรีธรรมโศกราช เจ้าเมืองศิริธรรมนคร โดยใช้แท่นหินเป็นเครื่องหมาย ทางเหนือเป็นของพระเจ้าอู่ทอง ทางใต้เป็นของพระเจ้าศรีธรรมโศกราช และทั้งสองประเทศจะเป็นไมตรีเสมอญาติกัน หากพระเจ้าศรีธรรมโศกราชสิ้นพระชนม์เมื่อใด ก็ขอฝากนางพญาศรีธรรมโศกราช พญาจันทรภานุและพญาพงศ์สุราหะพระอนุชาด้วยทั้งสองฝ่ายได้แลกเปลี่ยนสินค้ากัน โดยทางฝ่ายเพชรบุรีส่งเกลือไปให้ ทางเมืองนครศรีธรรมราชส่งหวาย แซ่ม้าเชือก เป็นต้น มาให้พระเจ้าศรีธรรมโศกราชฯ ให้ซ่อมแปลงพระธาตุและส่งเครื่องราชบรรณาการและพระราชสาส์นมายังพระเจ้าอู่ทอง พระองค์โปรดฯ ให้นำเครื่องไทยทานไปยังเมืองนครศรีธรรมราช
ต่อมาเมืองเพชรบุรีเกิดข้าวยากหมากแพง ราษฎรอดอยาก เกิดโรคภัยไข้เจ็บ พระเจ้าอู่ทองจึงทรงหาที่ตั้งเมืองใหม่ โดยทรงตกลงสร้างเมืองขึ้น ณ ตำบลหนองโสน ซึ่งตรงกับสมัยพระเจ้าปทุมสุริยวงศ์ทรงสร้างนครอินทปัตย์ เมื่อ พ.ศ. 1111 เมื่อสร้างเมืองเสร็จแล้วทรง ตั้งชื่อว่ากรุงเทพมหานครบวรทวารวดีศรีอยุธยา มหาดิลกบวรรัตนราชธานีบุรีรมย์ และทรงสถาปนาพระองค์ใหม่ว่าพระเจ้ารามาธิบดีสุริยประทุมสุริยวงศ์
ตำนานเพชรบุรี

ตำนานเพ็ชรบุรี ฉบับราชบุรี พ.ศ. 2368 กล่าวว่าแต่ในกาลปางก่อนดึกดำบรรพ์โพ้น
พระนครเพชรบุรี เป็นเมืองมีกษัตริย์สมมุติราช ครอบครองมาเป็นลำดับ ๆ เป็นเมืองเกษมสารพร้อมสรรพด้วยความสนุกสำราญรื่นรมย์ ทุกประการ มั่งคั่งด้วยคุณสมบัติและทรัพย์ศฤงคาร ทั้งมีปาโมชอาจารย์เป็นประทานทิศ สั่งสอนสานุศิษย์บรรลุศิลปวิทยาคาถา อาคม เวททางค์ศาสตร์สำเร็จ อิทธิฤทธิ์เป็นเมืองมีเกียรติยศไพศาลแผ่เผยเดชานุภาพความมั่งคั่งสมบูรณ์ไปในนา ๆ ชาติทั้งหลายปราศจากภัยอันตรายศัตรู หมู่ปรปักษ์เสี้ยนหนามชาวเมืองเกษมสำราญบานใจไพร่ฟ้าหน้าใสทั่วหน้ามีฝูงชนกล่นเกลือนล้นหลามไปทั่วทุกภูมิลำเนามากมาย ด้วยชาวเจ้าและพวกพ่อค้านานาชนิดแขกเมืองมาพึ่งพาค้าขายสินค้าใหญ่ที่เป็นประธานทรัพย์นับว่าขึ้นชื่อ ฤๅชา คือ ป่าตาล ดงตาล มีอยู่ทั่วอาณาเขตต์ มีโคตรเพ็ชร์อันเตร็ด ตรัด จำรัสศรี เพลากลางราตรี ส่องแสงสว่างพราวราวกับดาวประดับเขา บังเกิดมีปรากฏขึ้นเป็นเดิม ณ ยอดเขาใหญ่ด้านดินแดน ได้อาศัย แสงเพ็ชร์ พลอยแห่งภูเขานั้นเป็นเหตุภูเขานั้น จึงได้สมญาพิเศษเรียกว่า เขาแด่น คือแลดูด่างพร้อย เพราะเหตุเพ็ชร์พลอย ปรากฏแล้ว ณ ยอดภูเขา นั้นท่านโบราณกษัตริย์ ทั้งหลาย ผู้เป็นต้น ก่น สร้างพระนคร จึงขนานนามกรเมืองนั้นว่า เมืองเพ็ชรบุรี กระนี้แล
จากบันทึกของลาลูแบร์

ได้กล่าวถึงกษัตริย์เมืองเพชรบุรีไว้ว่า ปฐมกษัตริย์สยามทรงพระนามว่าพระปฐมสุริยเทพนรไทยสุวรรณบพิตร ครองนครไชยาบุรี พ.ศ. 1300 สืบราชสันติวงศ์มาสิบชั่วกษัตริย์ องค์สุดท้ายทรงพระนามว่าพญาสุนทรเทพมหาเทพราช โปรดฯ ให้ย้ายเมืองหลวงตั้งชื่อใหม่ว่าธาตุนครหลวง (Tasoo Nocorn Louang) ในปี พ.ศ. 1731 กษัตริย์องค์ที่ 12 สืบต่อมาจากพญาสุนทรฯ ทรงพระนามว่าพระพนมไชยศิริ พระองค์โปรดฯ ให้ราษฎรไปอยู่ ณ เมืองนครไทยทางตอนเหนือของเมืองพิษณุโลก ส่วนพระองค์เองไปสร้างเมืองใหม่ชื่อพิบพลี (Pipeli) ตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำสายหนึ่งอยู่ทางทิศตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา มีพระมหากษัตริย์สืบต่อมา 4 ชั่วกษัตริย์จนถึงองค์สุดท้ายทรงพระนามว่า รามาธิบดี ได้สร้างเมืองสยามขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1894 จากบันทึกนี้กับตำนานเมืองนครศรีธรรมราชมีส่วนคล้ายคลึงกันมาก เพียงแต่เพี้ยนนามเท่านั้น คือ พระพนมทะเลศรีมเหสวัสดิทราธิราชกับพระพนมไชยศิริ ส่วนองค์ที่สร้างกรุงศรีอยุธยานั้นพระนามตรงกัน
อย่างไรก็ตาม เรื่องพระพนมไชยศิรินี้ บางตำนานได้กล่าวไว้ว่า เป็นเจ้าเมืองเวียงไชยปราการได้หนีข้าศึกมาจากเมืองสุธรรมวดี (สะเทิม) เมื่อ พ.ศ. 1547 ในตอนแรกจะอพยพครอบครัวไปทางทิศตะวันตกของแม่น้ำกก แต่ในขณะนั้นในแม่น้ำมีมาก จึงล่องใต้มายังตำบลหนึ่งแล้ว จึงสร้างเมืองขึ้นให้ชื่อว่า กำแพงเพชร และที่เมืองสุโขทัยยังมีเมือง ๆ หนึ่งชื่อ เมืองเพชรบุรี อยู่ที่อำเภอคีรีมาศริมฝั่งคลองสาระบบ ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าศึกษาอย่างยิ่ง
พระนามกษัตริย์

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงให้ข้อคิดเห็นว่า "เดิมเมื่อประมาณพันปีเศษมาแล้ว เมืองเพชรบุรีมีกษัตริย์ปกครองเช่นเดียวกับเมืองนครศรีธรรมราช มาจนถึงสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นใหญ่ อำนาจของเมืองทั้งสองจึงอยู่ภายใต้การปกครองของกรุงศรีอยุธยา" อย่างไรก็ตาม ถ้าหากจะรวบรวมพระนามกษัตริย์อาณาจักรเพชรบุรีที่ปรากฏมีดังนี้
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ลำดับ | พระนาม/นาม | ตำแหน่ง | ราชวงศ์ | ช่วงเวลา |
| 1 | พระพนมทะเลศรีมเหนทราชาธิราช | กษัตริย์เพชรบุรี | - | ไม่ทราบปี |
1: {{{6}}}
| 2 | พระพนมไชยศิริ | กษัตริย์เพชรบุรี | - | ไม่ทราบปี |
2: {{{6}}}
| 3 | พระกฤติสาร | กษัตริย์เพชรบุรี | - | ไม่ทราบปี |
3: {{{6}}}
| 4 | พระอินทราชา  | กษัตริย์เพชรบุรี | - | ไม่ทราบปี |
4: {{{6}}}
| 5 | พระเจ้าอู่ทอง | กษัตริย์เพชรบุรี | - | ไม่ทราบปี - พ.ศ. 1748 |
5: เพชรบุรี: ไม่ทราบปี - พ.ศ. 1748; อโยธยา:พ.ศ. 1748 - 1796
| 6 | เจ้าสาม | กษัตริย์เพชรบุรี | - | พ.ศ. 1748 - ไม่ทราบปี |
6: {{{6}}}
-
-: {{{6}}}
| - | เจ้าวรเชษฐ์ | กษัตริย์เพชรบุรี | สายน้ำผึ้ง | หลัง พ.ศ. 1868 - 1887 |
-: เพชรบุรี: หลัง พ.ศ. 1868 - 1887; อโยธยา: พ.ศ. 1887 - 1893; อยุธยา: พ.ศ. 1893 - 1912
ต้นวงศ์ของกษัตริย์เพชรบุรีคือ พระพนมทะเลศรีมเหนทราชาธิราช ผู้เป็นเชื้อสายของพระเจ้าพรหมแห่งเวียงไชยปราการ ราชวงศ์นี้ได้ครองเมืองเพชรบุรีมาจนถึงสมัยพระเจ้าอู่ทอง เพชรบุรีเกิดข้าวยากหมากแพง ราษฎรอดอยาก เกิดโรคภัยไข้เจ็บ พระเจ้าอู่ทองจึงได้เสด็จไปสถาปนากรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี   อาณาจักรเพชรบุรีจึงขึ้นตรงกับกรุงศรีอยุธยา ความสำคัญของอาณาจักรจึงเป็นเพียงเมืองหนึ่งของอยุธยา
นอกจากนี้ยังสามารถศึกษา ศิลปกรรมเมืองเพชร ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่โดดเด่นอย่างลงตัวแสดงความรุ่งเรืองมาก่อนในอดีตกาล
แผนที่ที่ตั้งเมืองเพชรบุรี
ปุนเถ่ากง

ศาลเจ้าปุนเถ้ากง ณ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร
ปึงเถ่ากง หรือบางครั้งสะกดว่า ปุนเถ่ากง หรือ เปิ่นโถวกง (จีน: 本頭公; พินอิน: Běn tóu gōng) หรือ เล่าปุนเถ้ากง (จีน: 老本頭公; พินอิน: Lǎo běn tóu gōng; literally: "ผู้เป็นใหญ่ หรือผู้นำในเขตนั้นๆ ") เป็นเทพเจ้าจีนได้รับความเคารพอย่างสูงและได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางจากชาวจีนโพ้นทะเล แต่ไม่ปรากฏในประเทศจีน เทพองค์นี้มีความเกี่ยวข้องและคล้ายคลึงกับตี่จู๋เอี๊ยะ คติความเชื่อและศาลเจ้าของเทพองค์นี้มีปรากฏอยู่ในบางประเทศ เช่น ไทย มาเลเซีย เวียดนาม กัมพูชา สิงคโปร์
ศาลเจ้าปึงเถ้าม่า ประเทศไทย ถนนนบางรัก ติดกับวัดยานนาวา
บางครั้งเทพองค์นี้เป็นที่รู้จักในชื่อ ปึงเถ่าม่า หรือบางครั้งสะกดว่า ปุนเถ่าม่า หรือ เปิ่นโถวม่า(จีน: 本頭媽; พินอิน: Běn tóu mā) ซึ่งเป็นเทพสตรีและได้รับการเคารพอย่างสูงและได้รับการยกย่องเป็นเอกเทศ โดยมีศาลเจ้าของเทพีองค์นี้กระจายตัวกันไปในสถานที่ต่างๆมากมายหลายที่ดังเช่น ปุนเถ่ากง เช่นกัน ซึ่งบางครั้งก็มีการบูชาเทพทั้งสองแห่งพร้อมกันตามลักษณะของหลักหยินหยาง
ดูเพิ่ม

ตี่จู๋เอี๊ยะ
ถู่ตี้มา
วันเดมาตรัม

| --- | --- |
วันเดมาตรัมเขียนโดยบันกิม จันทระ จัตโตรจีในแบบ Raag Desh ตามทำนองใน All India Radio
เพลงของ อินเดีย
เนื้อร้อง: บันกิม จันทระ จัตโตรจี, อานันทมฐะ (1882)
ทำนอง: Jadunath Bhattacharya (ต้นฉบับ)  Hemanta Mukherjee (ฉบับภาพยนตร์)
รับไปใช้: 24 มกราคม 1950; 75 ปีก่อน (1950-01-24)

ตัวอย่างเสียง
ไฟล์ ช่วยเหลือ
 
วันเดมาตรัม (อักษรเทวนาครี: वंदे मातरम्; เบงกอล: বন্দে মাতরম্‌, Bônde Mātôrôm; แปลว่า ข้าสรรเสริญเจ้า มาตุภูมิ) เป็นบทกวีที่นำมาใช้เป็นเพลงชาติสาธารณรัฐอินเดียใน ค.ศ. 1950 เขียนด้วยภาษาเบงกอลที่แผลงเป็นสันสกฤต โดยบันกิม จันทระ จัตโตรจีในคริสต์ทศวรรษ 1870 และตีพิมพ์ครั้งแรกใน ค.ศ. 1882 เป็นส่วนหนึ่งใน อานันทมฐะ วรรณกรรมเบงกอลของจัตโตรจี
บทกวีนี้มีบทบาทสำคัญต่อขบวนการเอกราชอินเดีย โดยเริ่มมีความสำคัญทางการเมืองเมื่อรพินทรนาถ ฐากุรอ่านในที่ประชุมคองเกรสเมื่อ ค.ศ. 1896 ใน ค.ศ. 1905 เพลงดังกล่าวได้รับความนิยมในหมู่ผู้เคลื่อนไหวทางการเมืองและนักต่อสู้เพื่ออิสรภาพในฐานะเพลงเดินขบวน คองเกรสนำสองท่อนแรกของเพลงนี้ใช้เป็นเพลงชาติอินเดียในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1937 เพลงนี้กับ อานันทมฐะ ถูกแบนในสมัยอาณานิคมอังกฤษภายใต้การคุกคามด้วยการจำคุก ทำให้การใช้เพลงนี้เป็นการปฏิวัติ รัฐบาลอินเดียยกเลิกการแบนนี้หลังเป็นเอกราชใน ค.ศ. 1947
เมื่อวันที่ 24 มกราคม ค.ศ. 1950 Constituent Assembly of India นำเพลง วันเดมาตรัม เป็นเพลงชาติสาธารณรัฐ ราเชนทระ ปรสาท ประธานาธิบดีอินเดีย กล่าวว่าเพลงนี้ควรได้รับเกียรติเทียบเท่ากับชนะ คณะ มนะ เพลงชาติอินเดีย แม้ว่ารัฐธรรมนูญอินเดียไม่ได้ระบุอ้างอิงถึง "เพลงชาติ" รัฐบาลทำหนังสือรับรองที่ศาลสูงเดลีในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2022 โดยระบุว่า ชนะ คณะ มนะ และ วันเดมาตรัม ควร “ตั้งอยู่บนระดับเดียวกัน” และพลเมืองควรแสดงความเคารพต่อทั้งสองเพลงอย่างเท่าเทียม
สองท่อนแรกของเพลงนี้มีการอ้างถึง "มารดา" และ "มาตุภูมิ" ในเชิงนามธรรม โดยไม่มีนัยทางศาสนาใด ๆ อย่างไรก็ตาม สองท่อนหลังมีการกล่าวถึงเทพีฮินดูอย่างพระแม่ทุรคา
ไม่มีกฎเกณฑ์ใดๆ ที่ต้องปฏิบัติตามเมื่ออ่าน "วันเดมาตรัม" ซึ่งต่างจากกรณีเพลงชาติ
ชาวอินเดียที่นับถือศาสนาอิสลามและซิกข์คัดค้านการร้องเพลงวันเดมาตรัม เนื่องจากในศาสนาอิสลามและศาสนาซิกข์ มาตุภูมิไม่สามารถถือเป็นเทพีได้
เนื้อร้อง

วันเดมาตรัมสองบทแรกที่นำไปใช้เป็น "เพลงชาติ" ระบุตามนี้:
| อักษรเบงกอล | ถอดเสียงแบบหน่วยเสียงเบงกอล           | อักษรเทวนาครี | ทับศัพท์แบบ IAST |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| বন্দে মাতরম্৷  সুজলাং সুফলাং  মলয়জশীতলাম্  শস্যশ্যামলাং  মাতরম্!  বন্দে মাতরম্৷.    শুভ্র-জ্যোৎস্না  পুলকিত-যামিনীম্  ফুল্লকুসুমিত  দ্রুমদলশোভিনীম্,  সুহাসিনীং  সুমধুরভাষিণীম্  সুখদাং বরদাং  মাতরম্৷৷  বন্দে মাতরম্৷ |  Bônde mātôrôm  sujôlāng suphôlāng  môlôyôjôshītôlām  shôsyô shyāmôlāng  mātôrôm  bônde mātôrôm    shubhrô jyotsnā  pulôkitô jāminīm  phullô kusumitô  drumôdôlôshobhinīm  suhāsinīng  sumôdhurôbhāshinī  sukhôdāng bôrôdāng  mātôrôm  bônde mātôrôm |  वन्दे मातरम्।  सुजलाम् सुफलाम्  मलयजशीतलाम्  शस्यश्यामलाम् मातरम्।  वन्दे मातरम्।    शुभ्रज्योत्स्नाम्  पुलकितयामिनीम्  फुल्लकुसुमित  द्रुमदलशोभिनीम्  सुहासिनीम्  सुमधुर भाषिणीम्  सुखदाम् वरदाम्  मातरम्॥  वन्दे मातरम्। |  vande mātaram  sujalāṃ suphalāṃ  malayajaśītalām  śasyaśyāmalāṃ  mātaram  vande mātaram    śubhrajyotsnām  pulakitayāminīm  phullakusumita   drumadalaśobhinīm  suhāsinīṃ  sumadhura bhāṣhiṇīm  sukhadāṃ varadāṃ  mātaram  vande mātaram |  |
เนื้อร้อง > เนื้อร้อง

เนื้อร้องต้นฉบับสมบูรณ์ของวันเดมาตรัมปรากฏใน Vande Mataram  – โดยทาง Wikisource.
| বন্দে মাতরম্ (อักษรเบงกอล) | ทับศัพท์อักษรละติน (IAST) | वन्दे मातरम् (ทับศัพท์อักษรเทวนาครี) |
| --- | --- | --- |
|  বন্দে মাতরম্ ৷  সুজলাং সুফলাং  মলয়জশীতলাম্  শস্যশ্যামলাং  মাতরম্ !    শুভ্রজ্যোৎস্না-পুলকিতযামিনীম্  ফুল্লকুসুমিত-দ্রুমদলশোভিনীম্,  সুহাসিনীং সুমধুরভাষিণীম্  সুখদাং বরদাং মাতরম্ ৷৷    সপ্তকোটীকণ্ঠ-কলকল-নিনাদকরালে,  দ্বিসপ্তকোটীভুজৈর্ধৃতখরকরবালে,  অবলা কেন মা এত বলে !  বহুবলধারিণীং  নমামি তারিণীং  রিপুদলবারিণীং  মাতরম্ ৷    তুমি বিদ্যা তুমি ধর্ম্ম  তুমি হৃদি তুমি মর্ম্ম  ত্বং হি প্রাণাঃ শরীরে ৷  বাহুতে তুমি মা শক্তি,  হৃদয়ে তুমি মা ভক্তি,  তোমারই প্রতিমা গড়ি মন্দিরে মন্দিরে ৷    ত্বং হি দুর্গা দশপ্রহরণধারিণী  কমলা কমল-দলবিহারিণী  বাণী বিদ্যাদায়িণী  নমামি ত্বাং  নমামি কমলাম্  অমলাং অতুলাম্,  সুজলাং সুফলাং  মাতরম্    বন্দে মাতরম্  শ্যামলাং সরলাং  সুস্মিতাং ভূষিতাম্  ধরণীং ভরণীম্  মাতরম্ ৷ |  Bande Mātaram.  Sujalāṃ suphalām  Malayajaśītalām  Śasyaśyāmalām  Mātaram.    Śubhra-jyotsnā-pulakita-yāminī  Phullakusumita-drumadalaśobhinī,  Suhāsinīṃ sumadhurabhāṣinīm  Sukhadāṃ baradāṃ Mātaram.    Saptakoṭīkanṭha-kala-kala-ninādakarāle  Dbisaptakoṭībhujaidhṛtakharakarabāle,  Abalā kena mā eta bale!  Bahubaladhārinīṃ  Namāmi tarinīṃ  Ripudalabārinīṃ  Mātaram.    Tumi bidyā tumi dharma  Tumi hrṛdi tumi marma  Tbaṃ hi prānāḥ śarīre.  Bāhute tumi mā śakti,  Hṛdaye tumi mā bhakti,  Tomārai pratimā gaṛi mandire mandire.    Tbaṃ hi Durgā daśapraharanadhārinī  Kamalā kamala-dalabihārinī  Bānī bidyādāyinī  Namāmi tbaṃ  Namāmi kamalām  Amalāṃ atulām,  Sujalāṃ suphalām  Mātaram    Bande Mātaram  Śyāmalām saralām  Susmitām bhūṣitām  Dharanīṃ bharanīṃ  Mātaram. |  वन्दे मातरम्  सुजलां सुफलाम्  मलयजशीतलाम्  शस्यश्यामलाम्  मातरम्।    शुभ्रज्योत्स्नापुलकितयामिनीम्  फुल्लकुसुमितद्रुमदलशोभिनीम्  सुहासिनीं सुमधुर भाषिणीम्  सुखदां वरदां मातरम्॥    सप्त-कोटि-कण्ठ-कल-कल-निनाद-कराले  द्विसप्त-कोटि-भुजैर्धृत-खरकरवाले,  अवला केन मा एत वले  वहुवलधारिणीं  नमामि तारिणीं  रिपुदलवारिणीं  मातरम्॥    तुमि विद्या, तुमि धर्म  तुमि हृदि, तुमि मर्म  त्वम् हि प्राणा: शरीरे  बाहुते तुमि मा शक्ति,  हृदये तुमि मा भक्ति,  तोमारई प्रतिमा गडी मन्दिरे-मन्दिरे॥    त्वम् हि दुर्गा दशप्रहरणधारिणी  कमला कमलदलविहारिणी  वाणी विद्यादायिनी,  नमामि त्वाम्  नमामि कमलाम्  अमलां अतुलाम्  सुजलां सुफलाम्  मातरम्॥    वन्दे मातरम्  श्यामलाम् सरलाम्  सुस्मिताम् भूषिताम्  धरणीं भरणीं  मातरम्॥ |
ดูเพิ่ม

ชนะ คณะ มนะ
อ่านเพิ่ม

Tagore, Sir Rabindranath (1919) [1916]. The Home and the World. Trans. from Bengali by Surendranath Tagore. London: MacMillan & Co. OCLC 228705970. Bande (with a B rather than a V) Mataram plays a great part in this novel about a Bengali family.
"Vande Mataram : Biography of a Song" by Sabyasachi Bhattacharya, Publisher:Penguin, ISBN 9780143030553
แหล่งข้อมูลอื่น

เสียง
Vande Mataram Hemant Kumar & Lata Mangeshkar in Anand Math(1951).
Hemant Kumar from the film Anand Math(1951) Original Version.
Vande Mataram, Lata Mangeshkar in Anand Math (4:57 minutes)
Vande Mataram, Amruta Suresh and Abhirami Suresh (4:36 minutes)
Vande Mataram, Group song (1:09 minutes)
Debate
"National Song" section, Official Portal of the Indian Government
How Secular is Vande Mataram?, AG Noorani, Frontline
Boycott threat over Indian song, BBC
1937 Congress Resolution on validity of Muslim objection to this song, Outlook India
ภาพวาดหายากเกี่ยวกับเพลงชาติอินเดีย วันเดมาตรัม ตีพิมพ์ใน ค.ศ. 1923
ธนาคารศรีนคร

| --- | --- |
เมียคือศรีบ้าน ธนาคารคือศรีนคร (2493-2530) บริการเพื่อท่าน สร้างสรรค์เพื่อสังคม (2530-2545)
ชื่อเดิม: ธนาคารสิงขร
เลขทะเบียน: 0105493000546
ทุนจดทะเบียน: 5,943 ล้านบาท
ประเภท: ธนาคารพาณิชย์
อุตสาหกรรม: การเงินและการประกันภัย
ก่อตั้ง: 21 สิงหาคม พ.ศ. 2493
เลิกกิจการ: 1 เมษายน พ.ศ. 2545
สาเหตุ: แปรสภาพรวมกับธนาคารนครหลวงไทย (ปัจจุบันคือธนาคารทหารไทยธนชาต)
สำนักงานใหญ่: 2 ถนนเฉลิมเขตร์ 4 แขวงวัดเทพศิรินทร์ เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร
ธนาคารศรีนคร เป็นธนาคารพาณิชย์ เปิดดำเนินกิจการเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2493 ในอดีตใช้ชื่อว่า ธนาคารสิงขร โดยมีจอมพล ป.พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น เป็นประธานในพิธีเปิด ณ อาคารเลขที่ 84 ถนนยุคล 2 ตำบลจักรวรรดิ อำเภอสัมพันธวงศ์ จังหวัดพระนคร
คณะผู้ก่อตั้งประกอบด้วย พระยาโทณวณิกมนตรี (วิสุทธิ์ โทณวณิก) นายอื้อจือเหลียง นายอุเทน เตชะไพบูลย์ พระยาจินดารักษ์ (จำลอง สวัสดิ์-ชูโต) นายเกียรติ ศรีเฟื่องฟุ้ง และสำนักงานรัฐมนตรี โดยมีวัตถุประสงค์เบื้องต้น  เพื่อส่งเสริมการออมทรัพย์ของประชาชนให้เป็นปึกแผ่น และนำเงินออมเหล่านั้นมาพัฒนาให้เกิดประโยชน์สร้างสรรค์ เป็นต้นว่า ให้กู้ยืมแก่กิจการอุตสาหกรรม, พาณิชยกรรมทั้งในและต่างประเทศ, ภาคเกษตรกรรม และวิสาหกิจอื่น ๆ
คณะกรรมการชุดแรก

พระยาโทณวณิกมนตรี (วิสุทธิ์ โทณวณิก)	ประธานกรรมการ
นายอื้อจือเหลียง				รองประธานกรรมการ
นายอุเทน    เตชะไพบูลย์			กรรมการผู้จัดการ
พระยาจินดารักษ์				กรรมการ
นายเกียรติ     ศรีเฟื่องฟุ้ง			กรรมการ
นายโชวกุงเคียม				กรรมการ
ขุนเศรษฐภักดี				กรรมการ
นายแต้คายซิว				กรรมการ
นายเหียเจี๊ยะเซ็ง				กรรมการ