stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รายชื่อวัดในจังหวัดลำปาง
ดูเพิ่ม

วัดไทย
| ด ค กรายชื่อวัดในประเทศไทยแบ่งตามจังหวัด |
| --- | --- |
 กรุงเทพมหานคร  กระบี่  กาญจนบุรี  กาฬสินธุ์  กำแพงเพชร  ขอนแก่น  จันทบุรี  ฉะเชิงเทรา  ชลบุรี  ชัยนาท  ชัยภูมิ  ชุมพร  เชียงราย  เชียงใหม่  ตรัง  ตราด  ตาก  นครนายก  นครปฐม  นครพนม  นครราชสีมา  นครศรีธรรมราช  นครสวรรค์  นนทบุรี  นราธิวาส  น่าน  บึงกาฬ  บุรีรัมย์  ปทุมธานี  ประจวบคีรีขันธ์  ปราจีนบุรี  ปัตตานี  พระนครศรีอยุธยา  พะเยา  พังงา  พัทลุง  พิจิตร  พิษณุโลก  เพชรบุรี  เพชรบูรณ์  แพร่  ภูเก็ต  มหาสารคาม  มุกดาหาร  แม่ฮ่องสอน  ยโสธร  ยะลา  ร้อยเอ็ด  ระนอง  ระยอง  ราชบุรี  ลพบุรี  ลำปาง  ลำพูน  เลย  ศรีสะเกษ  สกลนคร  สงขลา  สตูล  สมุทรปราการ  สมุทรสงคราม  สมุทรสาคร  สระแก้ว  สระบุรี  สิงห์บุรี  สุโขทัย  สุพรรณบุรี  สุราษฎร์ธานี  สุรินทร์  หนองคาย  หนองบัวลำภู  อ่างทอง  อำนาจเจริญ  อุดรธานี  อุตรดิตถ์  อุทัยธานี  อุบลราชธานี 
วัดพระธาตุลำปางหลวง
โมมองก้า

| --- | --- |
โมมองก้า
โมมองก้าจากวันพีซ
ชื่อภาษาญี่ปุ่น: モモンガ
ชื่อภาษาอังกฤษ : Momonga
ฉายา: 
นามแฝง: {{{alias}}}
สังกัด: กองทัพเรือ, G-1
ยศสูงสุด: พลเรือโท
ปรากฏตัวใน: ต้นฉบับหนังสือการ์ตูน
ปรากฏตัวครั้งแรก: หนังสือการ์ตูนตอนที่ 420 แอนิเมชัน ตอนที่ 302
วันเกิด: 6 มิถุนายน
เผ่าพันธุ์: มนุษย์
นักพากย์เสียง: ญี่ปุ่น   โอตะ ชินอิจิโร่ 
ตัวละครในเรื่อง วันพีซ
โมมองก้า เป็นตัวละครจากการ์ตูนญี่ปุ่นเรื่อง วันพีซ
พลเรือโท โมมองก้า (モモンガ中将, Momonga Chūjō) เป็นหนึ่งในห้าพลเรือโท ที่นำทัพบัสเตอร์คอลในการโจมตีที่เอนิเอสล๊อบบี้ เขาปรากฏตัวอีกครั้งโดยการเป็นตัวแทนของกองทัพเรือเพื่อมาเชิญโบอา แฮนค็อกหนึ่งในเจ็ดเทพโจรสลัดให้ไปรบกับหนวดขาวที่เกาะอเมซอน ลิลี่
ลักษณะภายนอก

โมมองก้าเป็นผู้ชายที่มีทรงผมโมฮอคและไว้หนวด เขาแต่งตัวเหมือนกับทหารเรือทั่วๆไป โดยเขาสวมเสื้อสูทลายแถบแนวตั้งสีน้ำเงินขาวและพาดเสื้อคลุมทหารเรือไว้ที่บ่า เมื่อเทียบโดยทั่วไปแล้วเขาไปคนที่มีความสูงระดับปกติอีกทั้งยังเป็นคนที่หุ่นดีอีกด้วย
บุคลิก

โมมองก้า เป็นคนที่จริงจังมาก มักที่จะปฏิบัติตามหน้าที่ที่ได้รับอย่างเคร่งครัด แต่ถึงขณะนี้ยังไม่รู้ว่าระดับความยุติธรรมของโมมองก้าอยู่ระดับไหน โมมองก้าเป็นคนที่ค่อนข้างใส่ใจลูกน้อง และยังเป็นคนที่ฉลาดอีกด้วย จากการที่สามราถหาวิธีแก้การโจมตีของ โบอา แฮนค็อก ได้ภายในเวลาชั่วอึดใจ
พลังและความสามารถ

จากยศของโมมองก้า ทำให้สามารถคาดเดาได้ว่าโมมองก้านั้นมีความสามรถทั้งทางด้านจิตใจและร่างกายที่แข็งแกร่ง ขณะตอนที่เขารอแฮนค็อกเพื่อพาไปศูนย์บัญชาการใหญ่ เขาจัดการจ้าวแห่งท้องทะเลจากข้างในได้ และยังสามารถปัดป้องพลังจากผลปิศาจของแฮนค็อกโดยการแทงเข้าที่มือตัวเองอีกด้วย ใช้ความเจ็บปวดเพื่อระงับอารมณ์ของตัวเองเพื่อไม่ให้กลายเป็นหิน แฮนค็อกยังพูดอีกว่าเพราะประสบการณ์ทำให้สามารถหลีกเลี่ยงการกลายเป็นหิน โมมองก้าเตือนแฮนค็อกกลับว่าถึงแม้ว่าเขาจะไร้ลูกน้องก็อย่าดูถูกความสามารถของเขานัก
เกร็ดเล็กน้อย

ชื่อของ โมมองก้า รวมไปถึงพลเรือโทที่ปรากฏตัวจากการเรียกของบัสเตอร์คอล นั้นบอกในหนังสือ One Piece Yellow
ชื่อของ โมมองก้า น่าจะมีที่มาจาก กระรอกบินของญี่ปุ่น, Pteromys momonga
แหล่งข้อมูลอื่น

One Piece Encyclopedia (อังกฤษ)
โรงเรียนหอวัง

| โรงเรียนหอวัง |
| --- | --- |
Horwang School

ที่ตั้ง

เลขที่ 16/9 ซอยวิภาวดี 28 ถนนพหลโยธิน แขวงจตุจักร เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร
พิกัด: 13°49′06″N 100°33′39″E﻿ / ﻿13.818378°N 100.560910°E﻿ / 13.818378; 100.560910
ข้อมูล
ชื่ออื่น: ห.ว. (HW)
ประเภท: โรงเรียนรัฐบาล โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ
คติพจน์: สุสฺสูสํ ลภเต ปญฺญํ (ผู้ฟังดีย่อมเกิดปัญญา)
สถาปนา: 9 มกราคม พ.ศ. 2509 (59 ปี)
หน่วยงานกำกับ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
รหัส: 1010230001
ผู้อำนวยการ: มานัส เวียงวิเศษ
ระดับปีที่จัดการศึกษา: ม.1 - ม.6
ภาษาที่ใช้เป็นสื่อการสอน:  ภาษาไทย  ภาษาญี่ปุ่น  ภาษาอังกฤษ  ภาษาจีน  ภาษาฝรั่งเศส  ภาษาเยอรมัน  ภาษาเกาหลี
สี:    น้ำตาล - เหลือง
เพลง: มาร์ชหอวัง
อัตลักษณ์: ลูกหอวัง เป็นลูกที่ดีของพ่อแม่ เป็นศิษย์ที่ดีของครู เป็นสมาชิกที่ดีของสังคม
เว็บไซต์: www.horwang.ac.th/
โรงเรียนหอวัง ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2509 เป็นโรงเรียนสหศึกษา เปิดสอนระดับมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ มีประวัติการก่อกำเนิดโรงเรียนเกี่ยวเนื่องกับ "โรงเรียนมัธยมหอวังแห่งจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย"
ประวัติ

หลังจากที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงยกเลิกตำแหน่งวังหน้าและตั้งมกุฎราชกุมารขึ้นมาแทน และทรงตั้งสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร ขึ้นมา ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระตำหนักขึ้นมาแห่งหนึ่ง ณ ทุ่งปทุมวัน ชื่อว่า "วังวินด์เซอร์" หรือเรียกกันโดยสามัญว่า "พระตำหนักหอวัง" เนื่องจากเป็นตึกมีหอสูง
หลังจากสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร ประชวรจนเสด็จสวรรคต ก็มิได้ใช้พระตำหนักหอวัง​ในการประทับ หากแต่ใช้เป็นโรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ประดิษฐานโรงเรียนข้าราชการพลเรือนฯ ขึ้นเป็นจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2459
โรงเรียนมัธยมหอวังแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2472 ภายหลังการก่อตั้ง แผนกฝึกหัดครูของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ปัจจุบัน คือ คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) ขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2472 เพื่อให้นิสิตแผนกฝึกหัดครู ใช้ฝึกความชำนาญในการสอน และได้ใช้อาคารวังวินด์เซอร์ เป็นอาคารเรียน เรียกว่า ตึกหอวัง
เมื่อ พ.ศ. 2478 กรมพลศึกษาได้ทำสัญญาเช่าที่ดินตำบลวังใหม่จากมหาวิทยาลัย และรื้อตึกหอวัง เพื่อสร้างสนามกีฬาแห่งชาติ โรงเรียนมัธยมหอวังแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จึงย้ายไปอยู่ที่อาคารเรียนสร้างใหม่ ริมถนนพญาไท จนถึง พ.ศ. 2481 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ยุบโรงเรียนมัธยมหอวังฯ ลง และจัดตั้ง โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา เพื่อให้สอดคล้องกับแผนการศึกษาของชาติในระยะนั้น
เมื่อ พ.ศ. 2509 ศิษย์เก่าจากโรงเรียนมัธยมหอวังแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้รวมตัวกันก่อตั้ง สมาคมนักเรียนเก่ามัธยมหอวังแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ขึ้น และมติในที่ประชุมคณะกรรมการบริหารสมาคมว่า ควรฟื้นฟูโรงเรียนขึ้นมาอีก ให้เป็นที่ชุมนุมของนักเรียนเก่า และได้พิจารณาสถานที่ตั้งของ โรงเรียนบางเขนวิทยา ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่  9 มกราคม พ.ศ. 2509
กระทรวงศึกษาธิการ ได้มีประกาศเรื่อง เปลี่ยนชื่อ "โรงเรียนบางเขนวิทยา" เป็น "โรงเรียนหอวัง" ประกาศ ณ วันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2511 ให้มีผลตั้งแต่วันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2510 โรงเรียนหอวังผ่านการประเมินรอบที่ 3 จากสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษาให้เป็น 1 ใน 8 โรงเรียนคุณภาพระดับพิเศษของกรุงเทพมหานครและ 1 ใน 16 โรงเรียนคุณภาพพิเศษของประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2554
รายนามผู้บริหาร

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
ทำเนียบผู้อำนวยการโรงเรียนหอวัง
| รายชื่อ | ระยะเวลาอยู่ในตำแหน่ง |  |
| 1. นายดุสิต   พูนพอน | พ.ศ. 2509 - พ.ศ. 2512 |  |
| 2. นายเจริญ  วงศ์พันธ์ | พ.ศ. 2512 - พ.ศ. 2523 |  |
| 3. นางลออศรี  ชุมวรชาติ | พ.ศ. 2523 - พ.ศ. 2532 |  |
| 4. นายสมพงศ์  ธรรมอุปกรณ์ | พ.ศ. 2532 - พ.ศ. 2540 |  |
| 5. นายณรงค์  รักเดช | พ.ศ. 2540 - พ.ศ. 2542 |  |
| 6. นายมนตรี  แสนวิเศษ | พ.ศ. 2542 - พ.ศ. 2545 |  |
| 7. นางพิศวาส  ยุติธรรมดำรง | พ.ศ. 2545 - พ.ศ. 2549 |  |
| 8. นางสาวสุกัญญา  สันติพัฒนาชัย | พ.ศ. 2549 - พ.ศ. 2550 |  |
| 9. นายปลองยุทธ  อินทพันธุ์ | พ.ศ. 2550 - พ.ศ. 2554 |  |
| 10. นายพชรพงศ์  ตรีเทพา | พ.ศ. 2554 - พ.ศ. 2555 |  |
| 11. นายธงชาติ วงษ์สวรรค์ | พ.ศ. 2555 - พ.ศ. 2556 |  |
| 12. นายสวัสดิ์  เพชรบูรณ์ | พ.ศ. 2556 - พ.ศ. 2561 |  |
| 13. นายเลิศศิลป์  รัตนมุสิก | พ.ศ. 2561 - พ.ศ. 2562 |  |
| 14. นายธรรมรงค์  เสนจันทร์ | พ.ศ. 2562 - พ.ศ. 2563 |  |
| 15. นายประวัติ  สุทธิประภา | พ.ศ. 2563 - พ.ศ. 2567 |  |
| 16. นายมานัส  เวียงวิเศษ | พ.ศ. 2567 - ปัจจุบัน |  |
กลุ่มโรงเรียนหอวัง

| ลำดับที่ | โรงเรียน | อักษรย่อ | จังหวัด | สถาปนา / ยกฐานะ | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | โรงเรียนหอวัง | ห.ว. / HW | กรุงเทพมหานคร | 9 มกราคม พ.ศ. 2509; 59 ปีก่อน (2509-01-09) |  |
| 2 | โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ หอวัง นนทบุรี | ห.ว.น. / HWN | นนทบุรี | 4 มีนาคม พ.ศ. 2535; 32 ปีก่อน (2535-03-04) | นอกจากนี้ยังเป็นโรงเรียนในเครือข่ายโรงเรียนนวมินทราชินูทิศร่วมกับอีก 8 โรงเรียน |
| 3 | โรงเรียนหอวัง ปทุมธานี | ห.ว.ป. / HWP | ปทุมธานี | 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550; 18 ปีก่อน (2550-02-08) | เดิมเป็นโรงเรียนในเครือข่ายโรงเรียนคณะราษฎร์บำรุง โดยใช้ชื่อว่า "โรงเรียนคณะราษฎร์บำรุง ปทุมธานี สาขาวัดบุญบางสิงห์" ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น "โรงเรียนสิงห์ปทุมราษฎร์วิทยา" ตามลำดับ |
การเดินทางมายังโรงเรียน

รถยนต์ส่วนบุคคล
รถโดยสารประจำทางสายต่าง ๆ เช่น ปอ.29, ปอ.510 ฯลฯ
รถเมล์ของทหารอากาศ
รถตู้
รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล (MRT) (สายสีน้ำเงิน) ให้ลงที่สถานีพหลโยธิน
รถไฟฟ้าเฉลิมพระเกียรติ ๖ รอบพระชนมพรรษา สาย 1 (รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท) ให้ลงที่สถานีห้าแยกลาดพร้าว
รายนามศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง

ดนัย จันทร์เจ้าฉาย คนไทยและคนเอเซียคนแรกที่ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งสูงสุดของ บริษัท เอ็มดีเค คอนซัลแทนส์ (ประเทศไทย) จำกัด บริษัทที่ปรึกษาด้านการตลาดและประชาสัมพันธ์ชั้นนำของโลก ด้วยวัยเพียง 28 ปี
ศิริพิชยา วิสิฐไวทยากุล นักแสดง
กาญจน์เกล้า ด้วยเศียรเกล้า นักแสดง , นักร้อง
กรณ์ภัสสร ด้วยเศียรเกล้า นักแสดง , นักร้อง (แกรนด์ เดอะสตาร์ 5)
รินลณี ศรีเพ็ญ นักแสดง
ศาสตราจารย์ ดร.วรเจตน์ ภาคีรัตน์ อาจารย์ประจำภาควิชากฎหมายมหาชน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
บุษกร วงศ์พัวพันธ์ นักแสดง
วิรากานต์ เสณีตันติกุล นักแสดง
ดนุพล แก้วกาญจน์ นักร้อง
สุรศักดิ์ วงษ์ไทย นักแสดง
อรวี สัจจานนท์ นักร้อง
ทฤษฎี ณ พัทลุง นักวาทยากร
พริม พรานพนัส นักร้อง (ทราย ฟาเรนไฮต์)
ธนวรรธน์ วรรธนะภูติ นักแสดง
ศิรินทรา นิยากร นักร้อง นักแสดง
สายฟ้า เศรษฐบุตร นักแสดง
ณัฐนันท์ คุณวัฒน์ นักแสดง
วชิรวิทย์ จีนเกิด ผู้ชนะรายการ The Voice Thailand คนที่ 6
ดาริน ดารากานต์ นักแสดง
อาภา ภาวิไล นักแสดง
ศิรินทร์ ปรีดียานนท์ นักแสดง
พลเอก ณัฐ อินทรเจริญ ปลัดกระทรวงกลาโหม
รุ่งโรจน์ ไทยนิยม นักกีฬาเทเบิลเทนนิสพาราทีมชาติไทย
เท่าพิภพ ลิ้มจิตรกร นักการเมือง
สหรัฐ เทียมปาน ผู้ชนะรายการ The Star Idol คนแรกของประเทศไทย
กันยากร นามบุญเรือง (หมิงหมิง) ศิลปิน T-POP วง MINDY
สถานที่ใกล้เคียง

เซ็นทรัล ลาดพร้าว
โลตัส สาขาลาดพร้าว
กองปราบปราม
ปตท. สำนักงานใหญ่
สถานีห้าแยกลาดพร้าว ของรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท
ดูเพิ่ม

พระเกี้ยว
กีฬา 5 พระเกี้ยว (การแข่งขันฟุตบอลของโรงเรียนที่ใช้สัญลักษณ์พระเกี้ยว)
แหล่งข้อมูลอื่น

โรงเรียนหอวัง
| ด ค กโครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ ระดับมัธยมศึกษา |
| --- | --- |
กรุงเทพมหานคร:  บดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี)  มัธยมวัดหนองแขม  บางปะกอกวิทยาคม  สุรศักดิ์มนตรี  หอวัง 
ภาคกลางตอนบน:  กรรณสูตศึกษาลัย  ชัยนาทพิทยาคม  ปทุมวิไล  หอวัง ปทุมธานี  อยุธยาวิทยาลัย  ชัยบาดาลวิทยา  สิงห์บุรี  แก่งคอย  อ่างทองปัทมโรจน์วิทยาคม  หนองฉางวิทยา 
ภาคกลางตอนล่าง:  สตรีสมุทรปราการ  สมุทรปราการ  วิสุทธรังษี  เตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ นนทบุรี  กาญจนาภิเษกวิทยาลัย นครปฐม  เตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ ปราณบุรี  เบญจมเทพอุทิศ  ราชโบริกานุเคราะห์  ถาวรานุกูล  สมุทรสาครวิทยาลัย 
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน:  ขอนแก่นวิทยายน  แก่นนครวิทยาลัย  อนุกูลนารี  ชัยภูมิภักดีชุมพล  ปากคาดพิทยาคม  ผดุงนารี  สุวรรณภูมิพิทยไพศาล  เสลภูมิพิทยาคม  ศรีสงครามวิทยา  สกลราชวิทยานุกูล  ชุมพลโพนพิสัย  หนองบัวพิทยาคาร  สตรีราชินูทิศ  อุดรพิทยานุกูล 
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง:  เบ็ญจะมะมหาราช  ม่วงสามสิบอัมพวันวิทยา  เตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ อุบลราชธานี  นครพนมวิทยาคม  ปากช่อง  พิมายวิทยา  ราชสีมาวิทยาลัย  นางรอง  บุรีรัมย์พิทยาคม  มุกดาหาร  เลิงนกทา  กันทรลักษ์วิทยา  สุรวิทยาคาร  อำนาจเจริญ 
ภาคเหนือตอนบน:  ยุพราชวิทยาลัย  ฝางชนูปถัมภ์  แม่จันวิทยาคม  พานพิทยาคม  สตรีศรีน่าน  พะเยาพิทยาคม  พิริยาลัย  ขุนยวมวิทยา  บุญวาทย์วิทยาลัย  จักรคำคณาทร 
ภาคเหนือตอนล่าง:  พิษณุโลกพิทยาคม  กำแพงเพชรพิทยาคม  ตากพิทยาคม  ตาคลีประชาสรรค์  พิจิตรพิทยาคม  เพชรพิทยาคม  สุโขทัยวิทยาคม  อุตรดิตถ์ 
ภาคตะวันออก:  ระยองวิทยาคม  ศรียานุสรณ์  เบญจมราชรังสฤษฎิ์  บ้านบึง "อุตสาหกรรมนุเคราะห์"  สตรีประเสริฐศิลป์  นครนายกวิทยาคม  ปราจีนกัลยาณี  วังน้ำเย็นวิทยาคม 
ภาคใต้ตอนบน:  เบญจมราชูทิศ  กัลยาณีศรีธรรมราช  อำมาตย์พานิชนุกูล  ศรียาภัย  ตะกั่วป่า “เสนานุกูล”  ภูเก็ตวิทยาลัย  พิชัยรัตนาคาร  สุราษฎร์ธานี  สุราษฎร์พิทยา 
ภาคใต้ตอนล่าง:  หาดใหญ่วิทยาลัย  วิเชียรมาตุ  นราธิวาส  เดชะปัตตนยานุกูล  พัทลุง  คณะราษฎรบำรุง จังหวัดยะลา  สตูลวิทยา 
| ด ค กกลุ่มโรงเรียนหอวัง |
| --- | --- | --- |
|  หอวัง  นวมินทราชินูทิศ หอวัง นนทบุรี  หอวัง ปทุมธานี  |  หอวัง  นวมินทราชินูทิศ หอวัง นนทบุรี  หอวัง ปทุมธานี  |  |
| ด ค กกลุ่มโรงเรียนสหวิทยาเขตรัชโยธิน |
| --- | --- | --- |
| หอวัง • เตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ รัชดา • สารวิทยา • ราชวินิตบางเขน • จันทร์หุ่นบำเพ็ญ | หอวัง • เตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ รัชดา • สารวิทยา • ราชวินิตบางเขน • จันทร์หุ่นบำเพ็ญ |  |
ปลวก

| ปลวก ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: Early Cretaceous–Recent  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |

ปลวกใต้ดิน Formosan (Coptotermes formosanus) ปลวกทหาร (หัวแดง)  ปลวกงาน (หัวขาว)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอตา Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์ขาปล้อง Arthropod
ชั้น:: แมลง Insecta
อันดับ:: แมลงสาบ 
อันดับฐาน:: ปลวก Isoptera Brullé, 1832

วงศ์
 † Cratomastotermitidae  Mastotermitidae  † Termopsidae  Archotermopsidae  Hodotermitidae  Stolotermitidae  Kalotermitidae  † Archeorhinotermitidae  Stylotermitidae  Rhinotermitidae  Serritermitidae  Termitidae
ปลวกเป็นแมลงสังคมชั้นสูง (eusocial insect) ที่ถูกจัดลำดับอนุกรมวิธานอยู่ในอันดับฐาน Isoptera หรือวงศ์ Terimitoidae ซึ่งอยู่ภายใต้อันดับแมลงสาบ Blattodea ปลวกเคยถูกจัดลำดับในอันดับแยกจากแมลงสาบแต่จากการศึกษาทางวงศ์วานวิวัฒนาการล่าสุดพบว่าปลวกวิวัฒนาการมาจากบรรพบุรุษร่วมกับแมลงสาบในยุคจูแรสสิกหรือไทรแอสซิก อย่างไรก็ตามปลวกตัวแรกอาจจะกำเนิดในยุคเพอร์เมียนหรือแม้กระทั่งยุคคาร์บอนิเฟอรัส ประมาณ 3106 สปีชีส์ได้ถูกศึกษาแล้วยังคงเหลืออีกประมาณไม่กี่ร้อยสปีชีส์ที่ยังไม่ได้รับการศึกษา
ปลวกมีการแบ่งวรรณะในลักษณะเดียวกับมดและผึ้งและตัวต่อบางชนิด โดยมีปลวกงานและปลวกทหารซึ่งมีทั้งตัวผู้และตัวเมียที่เป็นหมัน และ ราชาและราชินีปลวกซึ่งสามารถสืบพันธ์ได้ ในแต่ละรังจะมีราชินีปลวกหนึ่งตัวหรือมากกว่าและมีราชาปลวกหลายตัว ปลวกกินอาหารจากซากพืชและเซลลูโลสจากไม้, เศษใบไม้, ดิน หรือ มูลสัตว์ ปลวกนับว่าเป็นผู้บริโภคซากพืชซากสัตว์ที่สำคัญโดยเฉพาะในเขตร้อนและกึ่งเขตร้อน การย่อยสลายไม้และซากพืชของปลวกนั้นมีความสำคัญต่อระบบนิเวศน์อย่างมาก
ปลวกจัดว่าเป็นแมลงกลุ่มที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในโลกกลุ่มหนึ่งเพราะว่ากระจายอยู่ทุกพื้นดินในโลกยกเว้นแอนตาร์กติกา รังของมันมีขนาดตั้งแต่ไม่กี่ร้อยตัวจนถึงกลุ่มขนาดยักษ์ที่มีสมาชิกหลายล้านตัวเลยทีเดียว ราชินีปลวกมีอายุขัยยาวนานที่สุดในแมลงทุกชนิด บางตัวอยู่ได้ถึง 30-50 ปี  ปลวกแต่ละตัวจะมีการเปลี่ยนสัณฐาน (metamorphosis) แบบไม่สมบูรณ์ โดยเริ่มจากไข่ไปยังตัวอ่อนและตัวเต็มวัย รังของปลวกสามารถถูกเรียกว่าเป็นระบบมีชีวิตพิเศษ (superorganism) เพราะว่าในรังของปลวกนั้นมีระบบจัดการบริหารตัวเองและแบ่งหน้าที่เหมือนอวัยวะต่างๆ ทำงานร่วมกันเพื่อชีวิตที่ดำรงอยู่เป็นหนึ่งเดียว
ในบางวัฒนธรรมปลวกถูกบริโภคเป็นอาหารและยารักษาโรค ปลวกหลายร้อยชนิดเป็นสัตว์รังควาน สร้างความเสียหายให้กับสิ่งปลูกสร้างพืชไร่และสวน บางสปีชีส์เช่น ปลวกไม้แห้งอินเดียตะวันตก (Cryptotermes brevis) เป็นชนิดพันธุ์รุกราน (invasive species) อีกด้วย
ชื่อ

ชื่ออันดับฐาน Isoptera มาจากภาษากรีก iso (เท่ากัน) และ ptera (มีปีก) ซึ่งมาจากขนาดที่เท่ากันของปีกหน้าและปีกหลัง ส่วนคำภาษาอังกฤษ termite มาจากภาษาละติน termes (หนอนไม้, มดขาว)
อนุกรมวิธาน

ปลวกเคยถูกจัดอยู่ในอันดับ Isoptera โดยเป็นอันดับของปลวกอย่างเดียว ในปีค.ศ.1934 มีการเสนอว่าปลวกนั้นมีความใกล้เคียงกับพวกแมลงสาบกินไม้ (สกุล Cryptocercus) โดยดูจากการที่พวกมันต่างมีโปรตัวซัวย่อยไม้ในท้อง  ในปีค.ศ.1960 มีหลักฐานเพิ่มเติมสนับสนุนสมมิตฐานนี้โดยดูจากลักษณะทางสัณฐานวิทยาที่ใกล้เคียงกันของตัวอ่อนปลวกและแมลงสาบกินไม้ ในปีค.ศ.2008 ผลการศึกษาดีเอ็นเอสนับสนุนว่าปลวกมีความใกล้ชิดกับอันดับแมลงสาบ Blattodea โดยแมลงสาบกินไม้ Cryptocercus มีความใกล้เคียงทางพันธุกรรมกับปลวกมากที่สุด พวกมันมีความคล้ายคลึงกันทั้งทางสัณฐานและพฤติกรรมทางสังคม อาทิเช่น ในขณะแมลงสาบส่วนใหญ่จะไม่มีลักษณะทางสังคมแต่แมลงสาบกินไม้มีพฤติกรรมเลี้ยงดูตัวอ่อน, แลกเปลี่ยนสารเคมี และ ทำความสะอาดให้กัน ด้วยเหตุนี้จึงสันนิฐานว่าปลวกวิวัฒนาการมาจากแมลงสาบกินไม้ นักวิจัยบางกลุ่มได้เสนอให้จัดปลวกอยู่ในวงศ์ใหญ่ Termitoidae ภายใต้อันดับแมลงสาบอีกที เพื่อที่จะได้แบ่งแยกปลวกภายใต้วงศ์นี้ นอกจากนี้ปลวกยังได้ถูกยอมรับมานานแล้วให้อยู่ในอันดับใหญ่ Dictyoptera ซึ่งประกอบด้วยแมลงสาบและตั๊กแตนตำข้าวเนื่องจากความใกล้เคียงของพวกมัน
ฟอสซิลปลวกที่เก่าแก่ที่สุดนั้นมาจากยุกครีเตเชียสช่วงต้น แต่จากการที่ฟอสซิลปลวกที่พบในยุคนี้มีความหลากหลายมากและหลักฐานของภาวะการพึ่งพาอาศัยกันของจุลชีพและพวกมัน ทำให้คาดว่าปลวกน่าจะกำเนิดมาก่อนหน้านี้ในยุคจูแรสสิกหรือไทรแอสซิก หลักฐานอื่นที่ชี้ว่าปลวกกำเนิดในยุกจุแรสสิกมาจากสมมุติฐานของสิ่งมีชีวิตที่สูญพันธ์ไปในยุคจุแรสสิกที่เรียกว่า Fruitafossor นั้นน่าจะกินปลวก เนื่องด้วยมันมีลักษณะคล้ายสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่กินปลวกในยุคปัจจุบัน [23] รังปลวกที่เก่าแก่ที่สุดที่ค้นพบนั้นมาจากยุกครีเตเชียสตอนบนในเทกซัสตะวันตกซึ่งเป็นที่ที่ค้นพบมูลปลวกที่เก่าแก่ที่สุดอีก อย่างไรก็ตามยังมีแนวคิดที่ว่าปลวกกำเนิดมาก่อนยุคครีเตเชียส ตัวอย่างเช่น นักวิทยศาสตร์กล่าวว่าปลวกวงศ์ Mastotermitidae นั้นน่าจะมีมาตั้งแต่ 251 ล้านปีก่อน ในยุคเพอร์เมียน และฟอสซิลปีกที่ค้นพบในชั้นหินเพอร์เมียนนั้นยังมีความใกล้เคียงกับปีกของพวก Mastotermes ที่ยังมีชีวิตอยู่ ทำให้เชื่อว่ามีความเป็นไปได้ที่ปลวกกลุ่มแรกกำเนิดในยุกคาร์บอนิเฟอรัส นักวิทยาศาสตร์อีกกลุ่มกลับคิดว่าแมลงในยุคไทรแอสสิกและก่อนหน้าที่ถูกจัดว่าเป็นปลวกจริงๆแล้วไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกับปลวกและควรอยุ่คนละอันดับกับ Isoptera
ปลวกยักษ์เขตเหนือ (Mastotermes darwiniensis) มีลักษณะคล้ายแมลงสาบซึ่งไม่พบในปลวกชนิดอื่น อาทิเช่น การวางไข่เป็นแพ และ การมีกลับทวาร (anal lobe)ที่ปีก ในภาษาอังกฤษปลวกบางครั้งถูกเรียกว่ามดขาว (white ant) เนื่องจากมีลักษณะคล้ายมด และมีพฤติกรรมเป็นสัตว์สังคม แต่ลักษณะเหมือนที่ว่านั้นมาจากวิวัฒนาการแบบเบนเข้า (convergent evolution) โดยปลวกเป็นแมลงสังคมจำพวกแรกที่วิวัฒนาการระบบการแบ่งวรรณะมามากกวาา100ล้านปี ก่อนที่พวกมดจะวิวัฒนาการพฤติกรรมนี้ในภายหลัง จีโนมของปลวกนั้นมีขนาดใหญ่เทียบกับแมลงชนิดอื่น ปลวกสปีชีส์แรกที่ถูกลำดับดีเอ็นเอ Zootermopsis nevadensis มีจีโนมขนาด 500Mb ในขณะที่อีกสองสปีชีส์ที่ถูกลำดับดีเอ็นเอภายหลัง Macrotermes natalensis and Cryptotermes secundus มีจีโนมขนาดใหญ่กว่ามากประมาณ 1.3Gb
การกระจายและความหลากหลาย

ปลวกนั้นพบได้ทุกทวีปยกเว้นแอนตาร์กติกา ความหลากหลายของสปีชีส์ปลวกนั้นต่ำในทวีปอเมริกาเหนือและยุโรป (10 สปีชีส์ในยุโรป และ 50 สปีชีส์ในอเมริกาเหนือ) แต่สูงในอเมริกาใต้ประมาณ 400 สปีชีส์ได้ถูกค้นพบ  จากจำนวนทั้งหมด 3000 สปีชีส์นั้น ประมาณ 1000 สปีชีส์พบในแอฟริกาที่จอมปลวกนั้นพบได้ทั่วไปในบางพื้นที่ มีจอมปลวกประมาณ 1.1 ล้านที่ยังใช้งานอยู่สามารถพบได้ในอุทยานแห่งชาติครูเกอร์ ในเอเชียมี 435 สปีชีส์ซึ่งส่วยใหญ่กระจายทั่วไปในประเทศจีนที่ส่วนใหญ่อยู่ในเขตร้อนและกึ่งร้อนทางต้อนใต้ของแม่น้ำแยงซีเกียง ในทวีปออสเตรเลียมีปลวกทุกกลุ่ม (ไม้ชื้น, ไม้แห้ง, ใต้ดิน)  มีการจำแนกแล้วมากกว่า 360 สปีชีส์ เนื่องจากเปลือกของมันนิ่มปลวกไม่สามารถอยู่ในที่ที่อากาศหนาวเย็นได้ ปลวกมีสามประเภทตามระบบนิเวศน์ที่มันอยู่: ปลวกไม้ชื้น, ปลวกไม้แห้งและปลวกใต้ดิน ปลวกไม้ชื้นพบในเขตป่าสนในขณะที่ปลวกไม้แห้งพบในป่าไม้เนื้อแข็ง ปลวกใต้ดินอยู่ในหลากหลายพื้นที่ ตัวอย่างปลวกไม้แห้งได้แก่ปลวกไม้แห้งอินเดียตะวันตก (Cryptotermes brevis) ที่เป็นเป็นชนิดพันธุ์รุกรานในออสเตรเลีย
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | เอเชีย | แอฟริกา | อเมริกาเหนือ | อเมริกาใต้ | ยุโรป | ออสเตรเลีย |
| จำนวนสปีชีส์ | 435 | 1,000 | 50 | 400 | 10 | 360 |
ลักษณะ

ปลวกมักมีขนาดเล็ก ความยาวระหว่าง 4 ถึง 15 มิลลิเมตร ปลวกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดที่ยังไม่สูญพันธ์คือราชินีปลวกของสปีชีส์ Macrotermes bellicosus ที่มีความยาวถึง 10 เซนติเมตร ปลวกยักษ์อีกชนิดคือ Gyatermes styriensis ซึ่งสูญพันธ์ไปแล้ว พบในออสเตรียในสมัยไมโอซีน มีความยาวปีก 76 มิลลิเมตร และตัวยาว 25 มิลลิเมตร
ปลวกงานและปลวกทหารส่วนใหญ่นั้นไม่มีดวงตาทำให้ไม่สามารถมองเห็นได้ บางสปีชีส์ อาทิ Hodotermes mossambicus มีตาประกอบ (compound eye) ซึ่งพวกมันใช้ในการหาทิศทางและจำแนกแสงอาทิตย์จากแสงจันทร์ ในขณะที่พวกแมลงเม่า (ปลวกตัวผู้และตัวเมียที่มีปีกที่พร้อมสืบพันธ์) มีดวงตาแบบปกติ หนวดของปลวกมีหน้าที่หลายออยากเช่น รับรู้การสัมผัส, รสชาติ, กลิ่น, ความร้อน และการสั่นสะเทือน ส่วนอกของปลวกแบ่งเป็นสามปล้องเช่นเดียวกับแมลงชนิดอื่น แต่ละส่วนมีขาหนึ่งคู่ ในแมลงเม่าปีกจำอยู่ที่ปล้องที่สองและปล้องที่สามซึ่งมีเกราะแข็งที่พัฒนาเต็มที่ ในขณะที่ปล้องแรกนั้นมีเกราะขนาดเล็กกว่า
ในส่วนท้องประกอบด้วยสิบปล้องและแต่ละปล้องมีเปลือกสองซีก ซีกท้อง(tergites) และ ซีกหลัง(sternites) ปล้องท้องที่สิบมีเงี่ยง(cerci)สั้นหนึ่งคู่ เปลือกท้องทั้งสิบชิ้นนั้น เก้าชิ้นเป็นแบบกว้างในขณะที่ชิ้นที่สิบเป็นแบบยาว อวัยวะสืบพันธ์คล้ายกับของแมลงสาบแต่เรียบง่ายกว่า
วรรณะที่ไม่ได้สืบพันธ์ของปลวกนั้นไม่มีปีกและอาศัยขาทั้งหกข้างของพวกมันในการเคลื่อนที่ ในขณะที่วรรณะสืบพันธ์หรือแมลงเม่าบินได้ในระยะเวลาสั้นๆเท่านั้น ทำให้มันต้องพึ่งพาขาของมันเช่นกัน ขาของแต่ละวรรณะมีลักษณะเหมือนกัน แต่ปลวกทหารนั้นมีขาที่ใหญ่และหนักกว่า
ปีกหน้าและปีกหลังของแมลงเม่ามีขนาดเท่ากันซึ่งต่างจากพวกมด โดยทั่วไปแมลงเม่าเป็นนักบินที่ไม่เก่ง พวกมันมักจะกระโดดไปในอากาศและบินไปในทิศทางแบบสุ่ม งานวิจัยพบว่าปลวกพันธ์ขนาดเล็กบินได้สั้นกว่าปลวกพันธ์ขนาดใหญ่ เวลาแมลงเม่าบินปีกจะทำมุมตั้งฉากกับลำตัว ในขณะที่พักปีกจะขนานกับลำตัว
ลักษณะ > ระบบวรรณะ

วรรณะแรงงานมีหน้าที่เป็นแรงงานส่วนใหญ่ภายในรัง มีหน้าที่หาอาหาร เก็บอาหาร ดูแลซ่อมแซมไข่และรัง  ปลวกงานยังมีหน้าที่ย่อยเซลลูโลสในอาหารและจึงเป็นกลุ่มที่กินไม้ พฤติกรรมการนำอาหารที่ย่อยแล้วไปป้อนปลวกตัวอื่นในรัง มันทำให้ปลวกราชาและราชินีไม่ต้องหาอาหารให้ลูกๆ ทำให้รังสามารถเติบโตเป็นขนาดใหญ่ได้และทำให้จุลชีพที่มีส่วนในการย่อยไม้ในท้องปลวกสามารถส่งต่อสู่รุ่นลูกหลานได้ ปลวกบางสปีชีส์ไม่มีวรรณะแรงงานแต่อาศัยให้ตัวอ่อนมาเป็นแรงงาน
วรรณะทหารมีการเปลี่ยนแปลงทางกายวิภาคและพฤติกรรมไปเฉพาะทาง หน้าที่ของวรรณะนี่คือเพื่อปกป้องรังเท่านั้น ปลวกทหารมีหัวขนาดใหญ่ทีมีขากรรไกรอันทรงพลังที่ใหญ่มากจนมันไม่สามารถกินอาหารเองได้ มันจึงต้องอาศัยปลวกงานคอยป้อนอาหารมันเหมือนกับพวกตัวอ่อน[ ปลวกทหารในวงศ์ Rhinotermitidae มีลักษณะเฉพาะมีรูที่หัวที่สามารถหลั่งสารสำหรับป้องกันตัวเองได้ ลักษณะพิเศษที่แตกต่างกันของพวกปลวกทหารอาทิ ขนาดและสีของขากรรไกรและหัวมักถูกใช้ในการจำแนกสปีชีส์ ในบางชนิดปลวกทหารสามารถใช้หัวของมันปิดเส้นทางในรังได้ ปลวกทหารยังแบ่งประเภทได้อีกเป็นขนาดใหญ่ ขนาดเล็ก และประเภทที่มีจะงอยปาก ซึ่งใช้จะงอยปากในการพ่นสารพิษเหนียวใส่ศัตรู
วรรณะสืบพันธ์ของรังประกอบด้วยตัวผู้และตัวเมียที่เจริญพันธ์เรียกว่าราชาและราชินีปลวก ราชินีปลวกมีหน้าที่ในการผลิตไข่สำหรับสืบพันธ์ ราชาปลวกจะผสมพันธ์กับราชินีตลอดทั้งชีวิตของมัน ซึ่งต่างจากมดที่ตัวผู้จะผสมพันธ์แค่ครั้งเดียว ในบางสปีชีส์ส่วนท้องของราชินีปลวกขยายขนาดใหญ่มากเพื่อเพิ่มความเจริญพันธ์ ตามแต่ชนิดของปลวก ราชินีจะผลิตแมลงเม่าเป็นเวลาประจำในแต่ละปี และจะบินออกไปเป็นฝุงใหญ่เมื่อถึงเวลาผสมพันธ์ ซึ่งบางครั้งเป็นการดึกดูดนักล่าหลายชนิด
วัฏจักรชีวิต

ปลวกมักถูกเปรียบเทียบกับแมลงสังคมในอันดับแตน Hymenoptera (มด, ผึ้ง และ ตัวต่อ) แต่วิวัฒนาการที่ต่างกันทำให้วัฏจักรชีวิตนั้นแตกต่างออกไปด้วย ในพวกมด, ผึ้งและตัวต่อ วรรณะแรงงานจะประกอบด้วยตัวเมียทั้งหมด ตัวผู้จะมีโครโมโซมแค่ครึ่งเดียวและพัฒนามาจากไข่ที่ไม่ได้ปฏิสนธิ ในขณะที่ตัวเมียทั้งคนงานและนางพญามีโครโมโซมครบคู่และพัฒนามาจากไข่ที่ได้รับการปฏิสนธิ ในทางกลับกันปลวกงานมีโครโมโซมครบคู่ประกอบด้วยทั้งสองเพศและพัฒนามาจากไข่ที่ได้รับการปฏิสนธิ ในบางสปีชีส์ปลวกเพศผู้และเพศเมียอาจมีบทบาทต่างกันในรัง
วัฒจักรชีวิตของปลวกเริ่มจากไข่ แต่จะต่างจากพวกผึ่งหรือมดที่กระบวนการเมตามอร์ฟอซิสของปลวกนั้นไม่สมบูรณ์ ประกอบด้วยไข่ ตัวอ่อน และตัวเต็มวัย ตัวอ่อนมีลักษณะคล้ายตัวเต็มวัยและจะมีการลอกคราบหลายครั้งเมื่อเจริญเติบโต ในบางสปีชีส์ไข่จะมีการลอกคราบสี่ครั้งและตัวอ่อนจะลอกคราบสามครั้ง ตัวอ่อนจะลอกคราบไปเป็นปลวกงาน จากนั้นปลวกงานสามารถลอกคราบต่อไปเป็นปลวกทหารหรือแมลงเม่าได้ โดยจะเป็นแมลงเม่าได้ต้องลอกคราบไปเป็นตัวอ่อนแมลงเม่าก่อน
การพัฒนาจากตัวอ่อนไปเป็นตัวเต็มวัยสามารถใช้เวลาหลายเดือน ขึ้นอยู่กับปริมาณอาหาร, อุณหภูมิ และจำนวนประชากรปลวกในรัง เนื่องจากตัวอ่อนไม่สามารถหาอาหารเองได้ ปลวกงานต้องป้อนอาหารให้พวกมัน ระบบวรรณะในรังปลวกนั้นถูกควบคุมโดยฟีโรโมนซึ่งจะป้องกันไม่ให้ปลวกพัฒนาขึ้นมาเป็นราชินีปลวก
ราชินีปลวกของสปีชีส์ Reticulitermes speratus สามารถมีอายุขัยยืนยาวโดยไม่สุญเสียความเจริญพันธ์ ราชินีเหล่านี้มีอัตราการเสียหายจากอนุมูลอิสระในร่างกายและในโครงสร้างดีเอ็นเอ น้อยกว่าพวกปลวกงาน ทหาร และตัวอ่อน ซึ่งเกิดจากการหลั่งเอนไซม์ catalase ที่ปกป้องความเสียหายจากอนุมูลอิสระ