อาร์เอ็มเอส ลูซิเทเนีย
ซากเรือ > ความพยายามกู้ซากเรือของเกร็ก เบมิส

ใน ค.ศ. 1967 ซากเรือลูซิเทเนียถูกขายโดยสมาคมประกันภัยสงครามลิเวอร์พูลและลอนดอนให้แก่ จอห์น ไลต์ อดีตนักดำน้ำกองทัพเรือสหรัฐ (ค.ศ. 1932–1992) ในราคา 1,000 ปอนด์ เกร็ก เบมิส (ค.ศ. 1928–2020) นักลงทุนด้านธุรกิจเสี่ยงชาวอเมริกัน ได้เข้ามาเป็นเจ้าของร่วมของซากเรือดังกล่าวใน ค.ศ. 1968 และใน ค.ศ. 1982 เขาก็ได้ซื้อหุ้นส่วนคนอื่น ๆ จนกลายเป็นเจ้าของเพียงคนเดียว เกิดคดีความที่ซับซ้อนเมื่อพนักงานของเบมิสนำสิ่งของโบราณต่าง ๆ ขึ้นฝั่งในสหราชอาณาจักร โดยทุกฝ่ายตกลงยุติข้อพิพาทกันแล้ว ยกเว้นแต่กลุ่มผู้กู้เรือและรัฐบาลอังกฤษ ซึ่งอ้างสิทธิ์ในฐานะเจ้าของทรัพย์สินที่พบต่อสิ่งของที่กู้คืนมาได้ ในคดีเรือลูซิเทเนีย (The Lusitania, [1986] QB 384, [1986] 1 All ER 1011) ผู้พิพากษาตัดสินถึงที่สุดว่ารัฐบาลอังกฤษไม่มีสิทธิ์เหนือซากเรือที่อยู่ภายนอกน่านน้ำอังกฤษ แม้สิ่งของที่กู้ขึ้นมาจะถูกนำเข้าสหราชอาณาจักรในภายหลังก็ตาม ณ ค.ศ. 1998 คดีดังกล่าวก็ยังคงเป็นบรรทัดฐานทางกฎหมายที่สำคัญที่สุดในประเด็นนี้[ต้องการการอัปเดต]

อย่างไรก็ตามในคดีความต่อมาของสหรัฐ ซึ่งเบมิสพยายามยับยั้งผู้อื่นไม่ให้ดำน้ำสำรวจซากเรือ ศาลได้ตัดสินว่าเบมิสไม่มีสิทธิ์เป็นเจ้าของทรัพย์สินส่วนตัวและสินค้าที่บรรทุกอยู่บนเรือลำนั้น
ใน ค.ศ. 1993 เบมิสอนุญาตให้โรเบิร์ต บัลลาร์ด นักสำรวจซากเรือไททานิกดำเนินการสำรวจซากเรือลูซิเทเนีย บัลลาร์ดพยายามพิสูจน์ว่าเรือลำนี้จมลงเนื่องจากการระเบิดของวัตถุระเบิดที่ผิดกฎหมาย การสำรวจเป็นไปอย่างยากลำบาก เนื่องจากติดขัดด้วยเศษอวนจับปลาที่พันกันยุ่งเหยิง และมีระเบิดน้ำลึกที่ยังไม่ระเบิดตกค้างอยู่ ขณะที่เรือตะแคงไปทางกราบขวา ทำให้เขาไม่สามารถเข้าถึงบริเวณที่ถูกตอร์ปิโดได้ เขาสามารถใช้ยานใต้น้ำควบคุมจากระยะไกล (ROV) เพื่อตรวจสอบใต้หัวเรือ และพบว่าพื้นที่เปิดโล่งทั้งหมดของห้องเก็บสินค้า "ไม่มีความเสียหายอย่างเห็นได้ชัด" จึงสรุปได้ว่าไม่มีการระเบิดครั้งที่สองเกิดขึ้นที่นั่น และน่าจะเป็นการระเบิดของฝุ่นถ่านหินที่เป็นสาเหตุแทน เบมิสปฏิเสธผลการวิจัยของตนเองและยังคงศึกษาซากเรือต่อไป
ต่อมา เบมิสต้องเผชิญกับคดีความที่ร้ายแรงขึ้นเกี่ยวกับประเด็นการกู้คืนโบราณวัตถุที่เกิดขึ้นกับประเทศไอร์แลนด์ เหตุผลก็คือใน ค.ศ. 1995 รัฐบาลไอร์แลนด์ได้ประกาศให้ลูซิเทเนียเป็นมรดกทางวัฒนธรรมภายใต้พระราชบัญญัติอนุสรณ์สถานแห่งชาติ ซึ่งห้ามมิให้บุคคลใดเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับตัวเรือหรือสิ่งของภายในเรือโดยเด็ดขาด หลังการต่อสู้ทางกฎหมายที่ยืดเยื้อ ศาลฎีกากรุงดับลินได้พลิกคำตัดสินของกระทรวงศิลปะและมรดกทางวัฒนธรรมที่เคยปฏิเสธการออกใบอนุญาตสำรวจ 5 ปีให้แก่เบมิสใน ค.ศ. 2007 โดยศาลตัดสินว่ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงศิลปะและมรดกทางวัฒนธรรมในขณะนั้นตีความกฎหมายผิดพลาดเมื่อปฏิเสธคำร้องของเบมิสใน ค.ศ. 2001 เบมิสวางแผนที่จะดำน้ำเพื่อค้นหา กู้ และวิเคราะห์โบราณวัตถุและหลักฐานต่าง ๆ ที่อาจช่วยสร้างเรื่องราวของสิ่งที่เกิดขึ้นกับลูซิเทเนียขึ้นมาใหม่ เขากล่าวว่าวัตถุใด ๆ ที่พบจะถูกส่งมอบแก่พิพิธภัณฑ์หลังการวิเคราะห์ ผลงานวิจิตรศิลป์ใด ๆ ที่ถูกค้นพบเช่น ภาพเขียนของรือเบินส์, แร็มบรันต์ และมอแน รวมถึงศิลปินอื่น ๆ ที่เชื่อว่าอยู่ในความครอบครองของเซอร์ฮิวจ์ เลน ซึ่งเชื่อว่าได้บรรทุกภาพเหล่านี้ในท่อตะกั่วจะยังคงเป็นกรรมสิทธิ์ของรัฐบาลไอร์แลนด์
ในปลายเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2008 เบมิสได้รับใบอนุญาตถ่ายภาพจากกระทรวงสิ่งแวดล้อม ซึ่งอนุญาตให้เขาถ่ายภาพและบันทึกภาพวิดีโอของซากเรือทั้งลำ และจะอนุญาตให้เขาผลิตภาพความละเอียดสูงชุดแรกของเรือลำนี้ เบมิสวางแผนที่จะนำข้อมูลที่รวบรวมได้มาประเมินอัตราการเสื่อมสภาพของซากเรือ และวางแผนกลยุทธ์สำหรับการตรวจสอบซากเรืออย่างละเอียด เขาประเมินค่าใช้จ่ายเบื้องต้นไว้ที่ 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ บริษัท ออดีสซีย์ มารีน เอกซ์พลอเรชัน จำกัด (Odyssey Marine Exploration) จากรัฐฟลอริดา ได้รับการว่าจ้างจากเบมิสให้ดำเนินการสำรวจ กองโบราณคดีใต้น้ำของกระทรวงสิ่งแวดล้อมมีกำหนดจะเข้าร่วมกับคณะสำรวจเพื่อรับรองว่าการวิจัยจะดำเนินโดยไม่ทำลายแหล่งโบราณคดี และคณะถ่ายทำจากช่องดิสคัฟเวอรีก็จะอยู่ที่นั่นด้วย คณะดำน้ำจากสโมสรดำน้ำคอร์กซับอควาคลับ (Cork Sub Aqua Club) ซึ่งดำน้ำภายใต้ใบอนุญาตได้ค้นพบกระสุนปืนไรเฟิลขนาด .303 (7.7 × 56 มม. R) จำนวน 15,000 นัดบรรจุอยู่ในลัง ภายในหัวเรือลูซิเทเนีย สิ่งที่ค้นพบนั้นถูกบันทึกภาพไว้ แต่ยังคงอยู่ในตำแหน่งเดิมตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในใบอนุญาต
ผลการสำรวจจากการดำน้ำถูกส่งให้แก่นักวิจัยที่ห้องปฏิบัติการแห่งชาติลอว์เรนซ์ ลิเวอร์มอร์ ซึ่งใน ค.ศ. 2012 ได้สรุปว่าการจมของเรือเกิดขึ้นจากผลกระทบของตอร์ปิโดเป็นหลัก โดยการระเบิดครั้งที่สองนั้นเกิดขึ้นจากหม้อไอน้ำ แต่การระเบิดดังกล่าวไม่ได้ส่งผลกระทบต่อเหตุการณ์ที่ตามมาอย่างมีนัยสำคัญ เบมิสปฏิเสธผลการวิจัยเหล่านั้น
เพื่อหาหลักฐานเพิ่มเติมยืนยันการมีส่วนร่วมของอังกฤษ ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2016 อีออยน์ แมกแกร์รี เพื่อนร่วมดำน้ำของเบมิสได้พยายามกู้เครื่องสั่งจักรจากซากเรือ แต่ก็สูญเสียไป เหตุการณ์นี้ก่อให้เกิดความขัดแย้ง เนื่องจากการดำน้ำครั้งนี้ไม่มีผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณคดีคอยดูแล ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2018 เบมิสได้รับเชิญให้มาสัมภาษณ์สดทางวิทยุเกี่ยวกับลูซิเทเนียเป็นเวลา 1 ชั่วโมง โดยพูดถึงอุปสรรคด้านโลจิสติกส์ต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นในการสำรวจทางโบราณคดีใต้น้ำเพื่อเจาะเข้าไปในตัวเรือ เขาอ้างว่างานศิลปะต้นฉบับบางชิ้นที่คาดว่าสูญหายไปกับซากเรืออาจยังคงอยู่ และได้พูดคุยถึงความเชื่อที่ยังคงยืนยันของเขาว่าเชอร์ชิลเป็นผู้บงการให้จมเรือลำนั้น
เบมิสเสียชีวิตใน ค.ศ. 2020 แม้จะใช้เงินไปหลายล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่เขาก็ไม่สามารถหาหลักฐานมาสนับสนุนทฤษฎีของเขาได้เลย ปัจจุบันซากเรือลำนี้เป็นกรรมสิทธิ์ของพิพิธภัณฑ์คินเซล ประเทศไอร์แลนด์