stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
วิตกจริต
จิตพยาธิวิทยา

งานวิจัยพบว่า ความผิดปกติทางจิตมากมายสัมพันธ์กับระดับวิตกจริตที่สูงขึ้น เมื่อเทียบกับกลุ่มประชากรทั่วไป
รวมทั้งความผิดปกติทางอารมณ์ (mood disorder) ต่าง ๆ เช่น โรคซึมเศร้า โรคอารมณ์สองขั้ว โรควิตกกังวล ความผิดปกติเกี่ยวกับการรับประทาน (eating disorder) และโรคจิตเภท, และความผิดปกติอื่น ๆ รวมทั้ง schizoaffective disorder, dissociative identity disorder, และ hypochondriasis
แต่ความผิดปกติทางอารมณ์ (mood) สัมพันธ์กับระดับวิตกจริต สูงกว่าความผิดปกติอย่างอื่น ๆ
ความผิดปกติทางบุคลิกภาพ (Personality disorder) ดังที่มีรายชื่ออยู่ใน DSM-IV โดยทั่วไปสัมพันธ์กับระดับวิตกจริต ที่สูงขึ้น
งานวิเคราะห์อภิมานหนึ่งพบว่าความผิดปกติทางบุคลิกภาพต่าง ๆ รวมทั้งแบบก้ำกึ่ง แบบหวาดระแวง (paranoid) แบบจิตเภท (schizotypal) แบบหลีกเลี่ยง (avoidant) และแบบพึ่งพา (dependent) ล้วนแต่สัมพันธ์กับระดับวิตกจริตอย่างมีนัยสำคัญ (คือมีระดับสหสัมพันธ์ระหว่าง .28-.49)
ส่วนความผิดปกติทางบุคลิกภาพที่เหลือ คือ แบบหลงตัวเอง (narcissistic) และแบบ histrionic มีสหสัมพันธ์น้อยหรือไม่สำคัญกับระดับวิตกจริต
จิตวิทยาประสาท

ระดับวิตกจริต ดูเหมือนจะเกี่ยวข้องกับความแตกต่างทางกายภาพของสมอง
ศ.จิตวิทยาทรงอิทธิพล ดร. ไอเซ็งก์ ตั้งทฤษฎีว่า วิตกจริต เป็นหน้าที่การงานของระบบลิมบิก และงานวิจัยของเขาบอกเป็นนัยว่า บุคคลที่มีคะแนนสูงทางวิตกจริต จะมีระบบประสาทซิมพาเทติกที่ไวปฏิกิริยา และดังนั้น บุคคลนั้นจะไวต่อสิ่งเร้าของสิ่งแวดล้อมมากกว่า
ส่วนนักวิจัยทางพันธุศาสตร์พฤติกรรมพบว่า ระดับต่าง ๆ กันของวิตกจริต ส่วนหนึ่งมีเหตุมาจากปัจจัยทางพันธุกรรม
งานศึกษาปี 2007 ที่สร้างภาพสมองโดยใช้ PET พบว่า บุคคลปกติ (ที่ไม่เป็นโรคจิต) ที่ได้คะแนนสูงทางวิตกจริต (วัดโดย Revised NEO Personality Inventory) มีการยึดเหนี่ยวกับสารประกอบ altanserin ที่บริเวณด้านหน้าของระบบลิมบิก (frontolimbic region) ในระดับสูงกว่าคนอื่น ซึ่งเป็นตัวชี้ว่าบุคคลเหล่านี้มีหน่วยรับความรู้สึกประเภท 5-HT2A มากกว่าในบริเวณสมองนั้น
และงานวิจัยปี 1996 ก็แสดงว่า คนฆ่าตัวตายและคนไข้โรคซึมเศร้ามีหน่วยรับความรู้สึกประเภท 5-HT2A มากกว่าคนไข้อื่น ซึ่งบอกเป็นนัยว่า การมีหน่วยรับความรู้สึกประเภทนี้มากเกินไปอาจจะเกี่ยวข้องกับพยาธิกำเนิดของโรคซึมเศร้า
ส่วนงานศึกษาอีกงานหนึ่งที่สร้างภาพสมองโดยใช้สารประกอบ DASB ที่ประกอบกับคาร์บอนกัมมันตรังสี (carbon-11)
พบว่า บุคคลปกติ (ไม่มีโรคซึมเศร้า) ที่มีระดับวิตกจริต สูงมักจะมีการยึดเหนี่ยวกับ DASB ในบริเวณทาลามัส (ซึ่งมีส่วนของระบบลิมบิก) ในระดับที่สูงกว่า
สาร DASB เป็นลิแกนด์ที่ยึดเหนี่ยวกับโปรตีนขนส่งเซโรโทนิน (serotonin transporter protein) อย่างเฉพาะเจาะจง ดังนั้นจึงเป็นตัวชี้ว่า บุคคลปกติที่มีระดับวิตกจริต สูง มีโปรตีนขนส่งเซโรโทนินในทาลามัสในระดับที่สูงกว่า และโอกาสความเสี่ยงต่ออารมณ์เชิงลบอาจเกิดสัมพันธ์กันกับการทำงานในทาลามัส
งานศึกษาปี 2001 ที่สร้างภาพสมองด้วย MRI เพื่อวัดปริมาตรสมองพบว่า ปริมาตรสมองมีสหสัมพันธ์เชิงลบกับค่า วิตกจริต (วัดโดย Revised NEO Personality Inventory) แม้ว่าจะได้ควบคุมแก้ผลที่อาจมาจากปริมาตรของกะโหลกศีรษะ จากเพศ และจากอายุ
ส่วนงานศึกษาในปี 2009 พบว่า ระดับวิตกจริต ที่สูงกว่าสัมพันธ์กับการสูญเสียปริมาตรของสมองที่สูงกว่าเมื่อสูงวัยขึ้น
มีงานศึกษาอื่น ๆ ที่สัมพันธ์ วิตกจริต กับความแตกต่างกันทางพันธุกรรม เช่น กับ 5-HTTLPR ซึ่งเป็นยีนที่มีภาวะพหุสัณฐาน โดยมีหน้าที่เข้ารหัสโปรตีนขนส่งเซโรโทนิน ซึ่งเป็นโปรตีนเป้าหมายของยา selective serotonin reuptake inhibitor ที่ใช้สำหรับคนไข้โรคเศร้าซึมอย่างรุนแรง
แต่ว่า ก็ยังมีงานศึกษาอื่น ๆ ที่ไม่พบความสัมพันธ์เช่นนี้
งานศึกษา GWA study หนึ่ง ได้สัมพันธ์นิวคลีโอไทด์เดียวที่มีภาวะพหุสัณฐาน (single-nucleotide polymorphism) ในยีน MDGA2 กับความวิตกจริต
แต่ขนาดผลต่าง (effect size) ที่พบค่อนข้างจะน้อย
งานศึกษา GWA study อีกงานหนึ่งให้หลักฐานเป็นบางส่วนว่า ภาวะพหุสัณฐานของ rs362584 ในยีน SNAP25 สัมพันธ์กับระดับวิตกจริต
งานทดลองปี 2008 ตรวจสอบการตอบสนองทางประสาทต่อสถานการณ์ที่ไม่แน่นอน (ที่บุคคลที่มีคะแนนสูงทางวิตกจริต จะไม่ชอบ)
มีการให้ผู้ร่วมการทดลองข้อมูลป้อนกลับแบบเชิงบวก แบบเชิงลบ และแบบไม่แน่นอน เกี่ยวกับงานที่ทำ และวัด feedback-related negativity (FRN) ซึ่งเป็นสัญญาณทางประสาทที่เกิดขึ้นประมาณ 250 มิลลิวินาทีหลังจากที่ได้รับข้อมูลป้อนกลับ
สำหรับผู้ร่วมการทดลองทุกคน FRN หลังจากการได้ข้อมูลป้อนกลับเชิงลบจะมากกว่าหลังจากที่ได้ข้อมูลเชิงบวก
แต่ว่า สำหรับผู้ร่วมการทดลองที่มีความวิตกจริต ในระดับสูง ข้อมูลแบบไม่แน่นอนทำให้เกิดปฏิกิริยาสูงกว่าข้อมูลเชิงลบ
ทฤษฎีสัญญาณรบกวนทางใจ (Mental-noise hypothesis)

งานวิจัยต่าง ๆ พบว่า เวลาตอบสนองมัชฌิมของบุคคลที่มีความวิตกจริต ในระดับสูงจะไม่ต่างกับบุคคลที่มีในระดับต่ำ
แต่ว่า คนที่มีความวิตกจริต ในระดับสูงจะมีค่าความผันแปร (variability) ของการตอบสนองในระหว่างการทดสอบมากกว่า  โดยสะท้อนให้เห็นในค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานของเวลาการตอบสนอง
กล่าวอีกอย่างก็คือ ในการทดสอบบางคราว คนที่มีอารมณ์ไม่เสถียร จะตอบสนองเร็วกว่าค่ามัชฌิมมาก แต่ในการทดสอบอื่น ๆ ก็จะช้ากว่ามาก
นักจิตวิทยาได้เสนอว่า ความผันแปรเช่นนี้สะท้อนให้เห็นถึงสัญญาณรบกวน (noise) ในระบบประมวลข้อมูลของบุคคล หรือถึงความไม่เสถียรของการทำงานทางประชานขั้นพื้นฐานเช่นในระบบควบคุม และสัญญาณรบกวนเช่นนี้มีแหล่งเกิด 2 แหล่ง คือ การมีใจหมกหมุ่น (preoccupation) และกระบวนการไวตอบสนองต่าง ๆ (reactivity process)
งานปี 2007 ศึกษาสัญญาณรบกวนในพฤติกรรมชีวิตประจำวันโดยใช้แบบคำถามวัดความขัดข้องทางประชาน (Cognitive Failures Questionnaire) ซึ่งเป็นการวัดแบบแจ้งเองของความถี่ที่เกิดการ "slip" (ผิด) และ "lapse" (พลาด) ของการใส่ใจ (และทั้งสองเป็นความขัดข้องทางประชาน)
โดยการ "ผิด" เป็นการทำผิด และการ "พลาด" เป็นการไม่ได้ทำ
แล้วตรวจสอบว่ามีสหสัมพันธ์กับระดับวิตกจริต วัดโดย BIS/BAS scales และ Eysenck Personality Questionnaire หรือไม่
นักวิจัยพบว่า คะแนนส่วน CFQ-UA (Cognitive Failures Questionnaire-Unintended Activation) ที่แสดงการทำงานที่ไม่ได้ตั้งใจ มีระดับสหสัมพันธ์สูงสุดกับความวิตกจริต (r = .40) เทียบกับค่าสหสัมพันธ์กับ CFQ โดยรวม (r = .26) ที่อยู่ในระดับสำคัญ หรือเทียบกับส่วนย่อยของ CFQ อื่น ๆ
นักวิจัยเสนอว่า ผลที่พบ บอกเป็นนัยถึงความเป็นธรรมชาติจำกัดเฉพาะพิเศษของสัญญาณรบกวน ที่สัมพันธ์มากที่สุดกับการ "ผิด" ของการใส่ใจ ลั่นไกภายในโดยระบบความจำเชื่อมโยง (associative memory)
หรือกล่าวอีกอย่างก็คือ อาจจะบอกเป็นนัยว่า สัญญาณรบกวนทางใจ โดยมากเป็นการทำงานทางประชานที่ไม่เกี่ยวกับสิ่งที่กำลังทำ เช่น ความกังวลใจหรือการมีใจหมกหมุ่น
ความแตกต่างทางเพศ

งานศึกษาหนึ่งพบว่า โดยเฉลี่ย หญิงมีความวิตกจริต ในระดับสูงกว่าชายพอสมควร (moderate)
นี่เป็นงานที่ศึกษาความแตกต่างระหว่างเพศ เกี่ยวกับลักษณะบุคลิกภาพใหญ่ 5 อย่าง (Big Five personality traits) ในประเทศ 55 ประเทศ
แล้วพบว่า เมื่อรวมกันทุกประเทศ ความแตกต่างระหว่างเพศที่ชัดที่สุดก็คือระดับวิตกจริต
โดยมีค่าวัดแบ่งระดับเป็นมาก (large, d > .80) พอสมควร (moderate, d = .50-.80 ) น้อย (small, d = .20-.50) และไม่สำคัญ (negligible, d < .20)
ในบรรดา 55 ประเทศ ไม่มีประเทศไหนเลยที่ชายมีระดับวิตกจริต สูงกว่าหญิงอย่างสำคัญ แต่หญิงมีระดับสูงกว่าชายอย่างสำคัญใน 48 ประเทศ
โดย 2 ประเทศแตกต่างอย่างมาก (ประเทศอิสราเอลและโมร็อกโก), 17 ประเทศแตกต่างอย่างพอสมควร, 29 ประเทศแตกต่างกันน้อย, และ 7 ประเทศแตกต่างอย่างไม่สำคัญ (ประเทศบังกลาเทศ แทนซาเนีย เอธิโอเปีย กรีซ ญี่ปุ่น บอตสวานา และอินโดนีเซีย)
คนแอฟริกา เอเชีย และเอเชียใต้ มักจะมีความแตกต่างระหว่างเพศที่น้อยกว่าโดยทั่วไปเทียบกับประเทศตะวันตก (คือยุโรป อเมริกาเหนือและอเมริกาใต้)
แต่ผู้หญิงมักจะมีระดับวิตกจริต คล้าย ๆ กันในทุก ๆ เขตที่ศึกษา
แต่ระดับของผู้ชายแตกต่างกันมาก คือ ชายในประเทศตะวันตกมักจะมีระดับวิตกจริต ที่ต่ำกว่า เทียบกับคนแอฟริกาและคนเอเชีย
และโดยมากในประเทศที่มีระดับการพัฒนามนุษย์ที่ดี (ยกเว้นกรีซกับญี่ปุ่น) ผู้ชายจะมีระดับวิตกจริต ที่ต่ำกว่าอย่างสำคัญ
สหรัฐอเมริกา

มีการสร้างแผนที่ระดับวิตกจริต และลักษณะบุคลิกภาพใหญ่ 5 อย่างอื่น ๆ ในประเทศสหรัฐอเมริกา
คนในรัฐด้านทิศตะวันออกเช่นรัฐนิวยอร์ก นิวเจอร์ซีย์ เวสต์เวอร์จิเนีย และมิสซิสซิปปี มักจะมีระดับวิตกจริต ที่สูงกว่า ในขณะที่คนในรัฐทิศตะวันตกเช่นยูทาห์ โคโลราโด เซาท์ดาโคตา ออริกอน และแอริโซนามักจะมีระดับต่ำกว่าโดยเฉลี่ย
โดยที่บุคคลในรัฐที่มีระดับวิตกจริต สูงกว่ามักจะมีโรคระบบหัวใจหลอดเลือดในอัตราที่สูงกว่า และมีอายุขัยเฉลี่ยที่ต่ำกว่า
จิตวิทยาวิวัฒนาการ

ทฤษฎีหนึ่งในทฤษฎีทางวิวัฒนาการต่าง ๆ เกี่ยวกับความซึมเศร้าพุ่งความสนใจมาที่ความวิตกจริต
คือ ความวิตกจริต ในระดับพอสมควรอาจมีประโยชน์ เช่นเพิ่มความมุ่งมั่นและประสิทธิผลในการทำงาน เพราะว่าไวต่อผลลบมากกว่า
แต่ถ้ามีมากเกินไป ก็อาจจะลดระดับความเหมาะสม (fitness) เช่นเพราะทำให้เกิดความซึมเศร้าซ้ำ ๆ
ดังนั้น กระบวนการวิวัฒนาการจะเลือกระดับที่เหมาะสมที่สุด และคนโดยมากจะมีความวิตกจริต ใกล้ ๆ ระดับนี้
แต่ว่า เพราะว่า ค่าวัดระดับวิตกจริต น่าจะกระจายเป็นแบบการแจกแจงปกติในประชากร ดังนั้น จะมีคนส่วนน้อยที่มีระดับวิตกจริต สูง
ใน Core self-evaluations

วิตกจริต เป็นมิติหนึ่งในสี่มิติของการประเมินตัวเองหลัก (core self-evaluations) ซึ่งรวม locus of control (ที่ตั้งการควบคุม), self-efficacy (ประสิทธิศักย์ของตน), และ self-esteem (การเคารพตน)
มีการศึกษาแนวคิดเช่นนี้เป็นครั้งแรกในปี 1997 และตั้งแต่นั้นมากก็ได้พบหลักฐานว่า เป็นแนวคิดที่สามารถพยากรณ์ผลต่าง ๆ เกี่ยวกับการทำงานในอาชีพได้ โดยเฉพาะก็คือ พยากรณ์ความพอใจในงานและประสิทธิภาพการทำงาน
ดูเพิ่ม

ลักษณะบุคลิกภาพใหญ่ 5 อย่าง
ความผิดปกติทางบุคลิกภาพ
การทัพของฝรั่งเศสในอียิปต์และซีเรีย

การทัพของฝรั่งเศสในอียิปต์และซีเรีย (อังกฤษ: French campaign in Egypt and Syria; ค.ศ. 1798–1801) เป็นการทัพของนโปเลียน โบนาปาร์ตในพื้นที่ดินแดนออตโตมันซึ่งประกอบไปด้วยอียิปต์และซีเรีย เพื่อปกป้องผลประโยชน์ทางการค้าของฝรั่งเศสและจัดตั้งองค์กรทางวิทยาศาสตร์ในภูมิภาค  การทัพนี้ยังเป็นอีกหนึ่งของจุดประสงค์หลักของการเกิดการทัพเมดิเตอร์เรเนียน ค.ศ. 1798 ซึ่งเป็นการยุทธวิธีทางการทัพเรือรวมถึงการยึดเกาะมอลตาและเกาะครีตของกรีก ต่อมาถึงท่าเรืออเล็กซานเดรีย การทัพจบลงด้วยความพ่ายแพ้ของนโปเลียนซึ่งนำไปสู่การถอนทหารฝรั่งเศสออกจากภูมิภาค
ในด้านวิทยาศาสตร์ การสำรวจนำไปสู่การค้นพบศิลาโรเซตตา ทำให้เกิดสาขาอียิปต์วิทยา แม้จะได้รับชัยชนะและการเดินทางสู่ซีเรียที่ประสบความสำเร็จในขั้นต้น แต่ในที่สุดนโปเลียนและกองทัพของเขาก็พ่ายแพ้และถูกบังคับให้ถอนกำลัง โดยเฉพาะหลังจากกองเรือฝรั่งเศสประสบกับความพ่ายแพ้ในยุทธการที่แม่น้ำไนล์
บรรณานุกรม

Napoleon Was Here! An interactive journey following Napoleon's expedition to Egypt, The National Library of Israel
Burleigh, Nina. Mirage. Harper, New York, 2007. ISBN 978-0-06-059767-2
Cherfils, Christian (1914). Bonaparte et l'Islam d'après les documents français & arabes. Pedone. OCLC 253080866.
Cole, Juan (2007). Napoleon's Egypt: Invading the Middle East. Palgrave Macmillan. ISBN 1-4039-6431-9.
Herold, J. Christopher. Bonaparte in Egypt. Hamish Hamilton, London, 1962.
Jourquin, Jacques, Journal du capitaine François dit 'le dromadaire d'Égypte', 2 vol., introduction critique et annexes par Jacques Jourquin, éditions Tallandier (couronné par l'Académie française), 1984, new edition, 2003.
Mackesy, Piers. British Victory in Egypt, 1801: The End of Napoleon's Conquest. Routledge, 2013. ISBN 9781134953578
Miot, Jacques. Narrative of the French expedition in Egypt, and the operations in Syria. Translated from the French. (1816)
Miot, Jacques-François. Mémoires pour servir à l’histoire des expéditions en Égypte et en Syrie. Deuxième édition. (1814).
"Review of Mémoires pour servir à l'Histoire des Expéditions en Égypte et en Syrie by J. Miot". The Quarterly Review. 13: 1–55. April 1815.
Rickard, J French Invasion of Egypt, 1798-1801, (2006)
Strathern, Paul. Napoleon in Egypt: The Greatest Glory. Jonathan Cape, Random House, London, 2007. ISBN 978-0-224-07681-4
Melanie Ulz: Auf dem Schlachtfeld des Empire. Männlichkeitskonzepte in der Bildproduktion zu Napoleons Ägyptenfeldzug (Marburg: Jonas Verlag 2008), ISBN 978-3-89445-396-1.
Napoleonic Egypt Digital Collection; Rare Books and Special Collections Library; the American University in Cairo
รุ่นวัยที่เด็กเกิดมาก

รุ่นวัยที่เด็กเกิดมาก หรือ เบบีบูมเมอร์ (อังกฤษ: baby boomers) มักเรียกสั้น ๆ ว่า บูมเมอร์ เป็นกลุ่มประชากรที่เกิดหลังรุ่นวัยสงบเงียบ และรุ่นที่ตามหลังเบบีบูมเมอร์คือ คนรุ่นเอกซ์ รุ่นนี้มักจะหมายถึงคนที่เกิดระหว่าง ค.ศ. 1946 ถึง 1964 ในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 ซึ่งเป็นช่วงที่เกิดกันมาก เวลา บริบทประชากร และตัวระบุทางวัฒนธรรมอาจแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ  คนที่เกิดช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สองส่วนใหญ่เป็นลูกหลานของคนรุ่นยิ่งใหญ่ที่สุด (Greatest Generation) หรือคนรุ่นวัยสงบเงียบ และมักเป็นพ่อแม่ของคนรุ่นมิลเลนเนียล
ในโลกตะวันตก วัยเด็กของคนรุ่นเบบีบูมเมอร์ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950 และ 1960 มีการปฏิรูปการศึกษาครั้งสำคัญ ทั้งในส่วนของการอยู่ในอุดมการณ์ที่เรียกว่า สงครามเย็น และในช่วงความต่อเนื่องของช่วงระหว่างสงคราม ช่วงเวลาของพวกเขาเป็นยุคที่เศรษฐกิจรุ่งเรืองและมีความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 และ 1970 ซึ่งเป็นช่วงที่วัยรุ่นและวัยผู้ใหญ่ตอนต้นมีจำนวนมากพอสมควร โดยคนโตสุดอายุครบ 18 ปี ในปี 1964 พวกเขาและผู้คนรอบข้างที่ต่างก็สร้างวาทกรรม เฉพาะเจาะจงเกี่ยวกับกลุ่มคนรุ่นเดียวกัน และการเคลื่อนไหวทางสังคมที่เกิดขึ้นจากจำนวนคนในกลุ่ม เช่น วัฒนธรรมต่อต้านกระแสหลักในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 และการตอบโต้
ชาลส์ ดาร์วิน
ประวัติ > การเดินทางกับเรือบีเกิล

การเดินทางเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 27 ธันวาคม ค.ศ. 1831 และใช้เวลาเดินทางรวมทั้งสิ้น 5 ปี ขณะที่เรือหลวงบีเกิลทำการสำรวจและทำแผนที่ชายฝั่งอเมริกาใต้นั้น ดาร์วินใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่บนฝั่งเพื่อสำรวจด้านธรณีวิทยาและเก็บสะสมตัวอย่างสำหรับการศึกษาประวัติศาสตร์ สมดังที่ที่ฟิตซ์รอยตั้งใจไว้ เขาเขียนบันทึกผลการสังเกตการณ์และการคาดเดาทางทฤษฎีอย่างละเอียด ระหว่างช่วงหยุดพัก ดาร์วินส่งของตัวอย่างกลับไปยังเคมบริดจ์ พร้อมกับจดหมายซึ่งมีสำเนาบันทึกงานเขียน การเดินทางของบีเกิล (The Voyage of the Beagle) ไปให้ครอบครัวด้วย ดาร์วินค่อนข้างเชี่ยวชาญด้านธรณีวิทยา รวมถึงการสะสมเต่าทอง และการผ่าตัดศึกษาสัตว์ทะเล แต่ในสาขาอื่นๆ แล้วเขาแทบไม่รู้อะไรเลย และเก็บตัวอย่างเอาไว้เพื่อส่งต่อไปให้ผู้เชี่ยวชาญอื่นตรวจสอบ ดาร์วินเมาคลื่นมาก แต่กระนั้นก็ยังเขียนหนังสือมากมายขณะอยู่ในเรือ งานเขียนเชิงสัตววิทยาส่วนใหญ่เกี่ยวกับสัตว์ทะเลที่ไม่มีกระดูกสันหลัง เริ่มจากแพลงตอนซึ่งเก็บได้ระหว่างช่วงทะเลสงบ
เมื่อเรือหยุดพักครั้งแรกที่ St. Jago ดาร์วินพบว่าแถบสีขาวที่อยู่ด้านบนหินภูเขาไฟนั้นมีเปลือกหอยอยู่ด้วย ฟิตซ์รอยมอบหนังสือเล่มแรกในชุด Principles of Geology ของ Charles Lyell ให้เขาเพื่อศึกษาแนวคิดหลักความเป็นเอกภาพ (Uniformitarianism) ของผืนดินที่ค่อยๆ ดันตัวขึ้นหรือถล่มลงหลังจากเวลาผ่านไปนานๆ ดาร์วินเห็นเช่นเดียวกับ Lyell และได้เริ่มทฤษฎีและคิดจะเขียนหนังสือเกี่ยวกับธรณีวิทยา  ดาร์วินดีใจมากที่พบป่าเขตร้อนที่บราซิล แต่ก็ไม่ชอบใจที่พบเห็นการใช้งานทาสที่นั่น
ที่ Punta Alta ใน Patagonia เขาได้ค้นพบครั้งใหญ่คือกระดูกฟอสซิลของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ที่สูญพันธุ์ไปแล้วในหุบเขา ข้างกันกับเปลือกหอยใหม่ๆ ซึ่งบ่งชี้ว่าเป็นการสูญพันธุ์เมื่อไม่นานมานี้โดยที่ไม่มีร่องรอยการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศหรือหายนะภัยใดๆ เลย เขาแยกแยะว่าซากนั้นคือ Megatherium โดยดูจากฟันและความสัมพันธ์ของโครงกระดูกซึ่งในตอนแรกเขาคิดว่าดูเหมือน armadillo ในท้องถิ่นที่มีขนาดยักษ์ การค้นพบนี้กลายเป็นจุดสนใจอย่างมากเมื่อพวกเขากลับไปยังอังกฤษ ขณะขี่ม้าไปกับพวกกอโช (gaucho) สู่ด้านในแผ่นดินเพื่อสำรวจทางธรณีวิทยาและเก็บรวบรวมฟอสซิลเพิ่มขึ้น เขาได้รับมุมมองด้านสังคม การเมือง และมานุษยวิทยา ในหมู่ชนพื้นเมืองกับชาวอาณานิคมในยุคของการปฏิวัติ และได้เรียนรู้ว่านก rhea สองชนิดนั้นอยู่แยกกันแต่มีอาณาเขตที่คาบเกี่ยวกัน ยิ่งสำรวจไกลลงไปทางใต้ เขาแลเห็นที่ราบลดหลั่นกันเป็นชั้น เต็มไปด้วยกรวดและเปลือกหอยเหมือนกับชายหาดที่ยกตัวขึ้นมา  เขาอ่านหนังสือเล่มที่ 2 ของ Lyell และยอมรับมุมมองว่าด้วย "ศูนย์กลางการสร้างสรรค์" ของสปีชีส์ แต่การค้นพบของเขากับทฤษฎีที่คิดขึ้นมานั้นท้าทายต่อแนวคิดของ Lyell ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องราบรื่น กับการสูญพันธุ์ของบางสปีชีส์
ประวัติ > การริเริ่มทฤษฎีวิวัฒนาการ

ทฤษฎีวิวัฒนาการ คือแนวคิดของนักวิทยาศาสตร์ที่พยายามจะอธิบายว่าวิวัฒนาการมีจริงและเกิดขึ้น ได้อย่างไรโดยอาศัยหลักฐานทางด้านต่างๆประกอบและยืนยันแนวโน้มของวิวัฒนาการมีดังนี้
1. เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ไปข้างหน้าไม่ย้อนกลับ มีแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงจากแบบ ง่าย ๆ เป็นซับซ้อนจากแบบโบราณเป็นแบบก้าวหน้าและจากแบบทั่วไปเป็นแบบจำเพาะเจาะจงเช่น การลดจำนวนของกระดูก ก้นกบหรือการเชื่อมของ กลีบดอกเป็นต้น
2. ลักษณะทางพันธุกรรมที่ไม่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมจะถูกกำจัด หรือสูญหายไป
ทฤษฎีวิวัฒนาการของนักวิทยาศาสตร์ที่สำคัญ ๆ ได้แก่
1. ทฤษฏีของลามาร์ค (Jean Lamarck)
2. ทฤษฎีของ ชาร์ลส์ ดาร์วิน ( Charles Darwin)
3. ทฤษฏีของดาร์วิน และ วอลเลช (Alfred Russel Wallace)
ประวัติ > ช่วงสุดท้ายของชีวิต

หนังสือเล่มสุดท้ายก่อนที่ดาร์วินจะเสียชีวิตในวันที่ 19 เมษายน ค.ศ. 1882 ศพของเขาถูกฝังอยู่ที่วิหารเวสต์มินสเตอร์ ผลงานหนังสือที่ตีพิมพ์ของดาร์วินเป็นผลงานที่มีประโยชน์อย่างมากทั้งทางชีววิทยา และมานุษยวิทยา โดยเฉพาะทฤษฎีวิวัฒนาการถือได้ว่าเป็นก้าวสำคัญในวงการชีววิทยา
เจ้าชายทากานางะ

เจ้าชายทากานางะ (ญี่ปุ่น: 尊良親王; โรมาจิ: Takanaga shinnō; 1310-1337) เป็นพระราชโอรสองค์ที่ 2 ของ จักรพรรดิโกไดโงะ ของญี่ปุ่น พระองค์ต่อสู้เพื่อพระบิดาของพระองค์ในสงคราม ยุคราชสำนักเหนือ-ใต้
พระองค์ได้รับการแต่งตั้งเป็น เซอิโตโชกุน (Seitō Shōgun; ผู้บัญชาการทหารป้องกันภาคตะวันออก) ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1335 พระองค์ร่วมมือกับ นิตตะ โยชิซาดะ ในการกวาดล้างผู้นำของ ราชสำนักเหนือ อาชิกางะ ทากาอูจิ และ อาชิกางะ ทาดาโยชิ
พระองค์ต่อสู้ในหลายศึกเคียงข้างนิตตะและนำกองทัพของพระองค์เข้าปิดล้อม นครหลวงเคียวโตะ ในปี ค.ศ. 1336
เจ้าชายทากานางะพร้อมกับพระอนุชาต่างพระมารดาของพระองค์ เจ้าชายสึเนนางะ ซึ่งถูกคุ้มกันโดยโยชิซาดะเพื่อหนีไปยัง แคว้นเอชิเซ็น ตามราชโองการขององค์จักรพรรดิ เพื่อหลบหนีจากการโจมตีของ ตระกูลอาชิกางะ โดยพวกเขาได้สร้างฐานที่มั่นขึ้นที่ ปราสาทคานางาซากิ ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1337 ปราสาทคานางาซากิถูกปิดล้อม และในเดือนเมษายนภายในปราสาทขาดแคลนเสบียงอาหารถึงขั้นต้องฆ่าม้าและกินเนื้อทหารเพื่อประทังชีวิต ก่อนจะยอมแพ้ เจ้าชายทากานางะและบุตรชายของโยชิซาดะคือ นิตตะ โยชิอากิ ได้กระทำ เซ็ปปูกุ เมื่อปราสาทแตก
หนูผีนากยักษ์
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Potamogale velox ที่วิกิสปีชีส์
อำเภอองครักษ์

| อำเภอองครักษ์ |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Ongkharak
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ องครักษ์
แผนที่จังหวัดนครนายก เน้นอำเภอองครักษ์
พิกัด: 14°7′17″N 101°0′14″E﻿ / ﻿14.12139°N 101.00389°E﻿ / 14.12139; 101.00389
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: นครนายก
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 486.4 ตร.กม. (187.8 ตร.ไมล์)
ประชากร (2564)
 • ทั้งหมด: 65,129 คน
 • ความหนาแน่น: 133.90 คน/ตร.กม. (346.8 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 26120
รหัสภูมิศาสตร์: 2604
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอองครักษ์ หมู่ที่ 1  ถนนสุขาภิบาล 10 ตำบลองครักษ์ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก 26120
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
องครักษ์ เป็นหนึ่งในจำนวนสี่อำเภอของจังหวัดนครนายก  ในเขตภาคกลางของประเทศไทย
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอองครักษ์ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอหนองเสือ (จังหวัดปทุมธานี) และอำเภอบ้านนา
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบ้านนาและอำเภอเมืองนครนายก
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบ้านสร้าง (จังหวัดปราจีนบุรี) และอำเภอบางน้ำเปรี้ยว (จังหวัดฉะเชิงเทรา)
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอลำลูกกา อำเภอธัญบุรี และอำเภอหนองเสือ (จังหวัดปทุมธานี)
ประวัติ

ที่มาของชื่ออำเภอองครักษ์มีตำนานว่า เมื่อครั้งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จประพาสต้นแถบนี้ และได้พักประทับแรม ณ บริเวณริมแม่น้ำนครนายกซึ่งเป็นที่ตั้งของศาลเจ้าพ่อองครักษ์ในปัจจุบัน ระหว่างประทับแรมอยู่นั้นนายทหารราชองครักษ์ได้ป่วยและเสียชีวิตลง จึงโปรดฯ ให้ตั้งศาลขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์ อำเภอแห่งนี้จึงได้รับการเรียนขานว่า อำเภอองครักษ์
เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2432 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระบรมราชานุญาตพิเศษให้แก่บริษัทขุดคลองแลคูนาสยามซึ่งมีหม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์  เป็นผู้รับมอบ ให้จัดการขุดคลองซอยตัดท้องทุ่งระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยากับแม่น้ำนครนายก โดยให้สิทธิ์แก่บริษัทฯ ในการขายที่ดินทั้งสองฝั่งคลองเพื่อจัดเป็นที่นาได้ บริษัทฯ ได้ขุดคลองสายกลางขึ้นสายหนึ่งจากแม่น้ำเจ้าพระยาไปทะลุแม่น้ำนครนายกพร้อมตัดคลองซอยจากทั้งสองฝั่งคลองสายกลางนี้ โดยได้รับพระราชทานนามว่า "คลองรังสิตประยูรศักดิ์" ประตูน้ำปิด-เปิดด้านแม่น้ำเจ้าพระยาได้พระราชทานนามว่า "ประตูน้ำจุฬาลงกรณ์" ส่วนประตูน้ำทางด้านแม่น้ำนครนายกนั้นพระราชทานนามว่า "ประตูน้ำเสาวภาผ่องศรี"
วันที่ 3 มีนาคม 2449 ยุบรวมตำบล และเปลี่ยนชื่อตำบลใหม่ โดยยุบรวมตำบลคลองสิบสี่ และตำบลคลองสิบห้า และเรียกชื่อว่า ตำบลบึงศาล และเปลี่ยนชื่อตำบลคลองหกวา เป็นตำบลพระอาจารย์
วันที่ 7 มกราคม 2500 จัดตั้งสุขาภิบาลองครักษ์ ในท้องที่บางส่วนของตำบลองครักษ์ และตำบลทรายมูล
วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2504 เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอองครักษ์ โดย ตำบลองครักษ์ รับพื้นที่บางส่วนของหมู่ที่ 4,5 ของตำบลทรายมูล มารวมกับหมู่ที่ 1,2,8 ตำบลองครักษ์ รับพื้นที่บางส่วนของหมู่ที่ 1 ของตำบลบางปลากด มารวมกับหมู่ที่ 4 ตำบลองครักษ์ รับพื้นที่บางส่วนของหมู่ที่ 5 ของตำบลศีรษะกระบือ มารวมกับหมู่ที่ 9 ตำบลองค์รักษ์ ตำบลศีรษะกระบือ รับพื้นที่หมู่ที่ 4,5,7,8 ของตำบลพระอาจารย์ มาตั้งเป็นหมู่ที่ 1,2,3,5 ตำบลศีรษะกระบือ รับพื้นที่บางส่วนของหมู่ที่ 8 ของตำบลองครักษ์ และบางส่วนของหมู่ที่ 5 ของตำบลศีรษะกระบือ มารวมกับหมู่ที่ 7 ตำบลศีรษะกระบือ รับพื้นที่บางส่วนของหมู่ที่ 2 ของตำบลองครักษ์ มารวมกับหมู่ที่ 10 ตำบลศีรษะกระบือ ตำบลพระอาจารย์ รับพื้นที่หมู่ที่ 1,2,3,6,7,10,11 ของตำบลศีรษะกระบือ มาตั้งเป็นหมู่ที่ 3,4,5,7,10,11 ตำบลพระอาจารย์
วันที่ 2 เมษายน 2511 ตั้งตำบลโพธิ์แทน แยกออกจากตำบลบางปลากด
วันที่ 17 มิถุนายน 2512 ตั้งตำบลบางสมบูรณ์ แยกออกจากตำบลบางลูกเสือ
วันที่ 11 กันยายน 2527 ตั้งตำบลชุมพล แยกออกจากตำบลบึงศาล
วันที่ 4 ตุลาคม 2533 ตั้งตำบลคลองใหญ่ แยกออกจากตำบลองครักษ์
วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลองครักษ์ เป็นเทศบาลตำบลองครักษ์
วันที่ 1 มิถุนายน 2549 กำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอองครักษ์ โดย ตำบลบางสมบูรณ์ ให้มีเขตการปกครองรวม 13 หมู่บ้าน ตำบลชุมพล ให้มีเขตการปกครองรวม 8 หมู่บ้าน ตำบลคลองใหญ่ ให้มีเขตการปกครองรวม 10 หมู่บ้าน ตำบลทรายมูล ให้มีเขตการปกครองรวม 11 หมู่บ้าน ตำบลองครักษ์ ให้มีเขตการปกครองรวม 7 หมู่บ้าน ตำบลบึงศาล ให้มีเขตการปกครองรวม 9 หมู่บ้าน ตำบลศีรษะกระบือ ให้มีเขตการปกครองรวม 13 หมู่บ้าน ตำบลโพธิ์แทน ให้มีเขตการปกครองรวม 9 หมู่บ้าน ตำบลบางปลากด ให้มีเขตการปกครองรวม 11 หมู่บ้าน ตำบลบางลูกเสือ ให้มีเขตการปกครองรวม 12 หมู่บ้าน และตำบลพระอาจารย์ ให้มีเขตการปกครองรวม 13 หมู่บ้าน
เหตุการณ์สำคัญ

วันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2554 เครืองบินทะเบียน HS-EGL ประสบอุบัติเหตุตก มีผู้เสียชีวิต 2 ราย
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอองครักษ์แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 11 ตำบล 116 หมู่บ้าน ได้แก่
| ลำดับ | อักษรไทย | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนประชากร (ธันวาคม 2565) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | พระอาจารย์ | Phra Achan | 13 | 6,561 |
| 2. | บึงศาล | Bueng San | 9 | 6,155 |
| 3. | ศีรษะกระบือ | Sisa Krabue | 13 | 7,016 |
| 4. | โพธิ์แทน | Pho Thaen | 9 | 4,597 |
| 5. | บางสมบูรณ์ | Bang Sombun | 13 | 3,933 |
| 6. | ทรายมูล | Sai Mun | 11 | 5,813 |
| 7. | บางปลากด | Bang Pla Kot | 11 | 8,023 |
| 8. | บางลูกเสือ | Bang Luk Suea | 12 | 3,612 |
| 9. | องครักษ์ | Ongkharak | 7 | 7,223 |
| 10. | ชุมพล | Chumphon | 8 | 5,939 |
| 11. | คลองใหญ่ | Khlong Yai | 10 | 6,449 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอองครักษ์ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลองครักษ์ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลทรายมูลและตำบลองครักษ์
องค์การบริหารส่วนตำบลพระอาจารย์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพระอาจารย์ทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบึงศาล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบึงศาลทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลศีรษะกระบือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศีรษะกระบือทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลโพธิ์แทน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพธิ์แทนทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบางสมบูรณ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางสมบูรณ์ทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลทรายมูล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรายมูล (นอกเขตเทศบาลตำบลองครักษ์)
องค์การบริหารส่วนตำบลบางปลากด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางปลากดทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบางลูกเสือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางลูกเสือทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลองครักษ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลองครักษ์ (นอกเขตเทศบาลตำบลองครักษ์)
องค์การบริหารส่วนตำบลชุมพล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชุมพลทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลคลองใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองใหญ่ทั้งตำบล
สถานที่สำคัญ > สถานที่ท่องเที่ยว

ศาลเจ้าพ่อองครักษ์
ตั้งอยู่ฝั่งแม่น้ำนครนายก ในเขตตำบลทรายมูล บริเวณหน้าศาลเจ้าพ่อองครักษ์นี้เป็นวังน้ำวน น้ำไหลเชี่ยวมากสำหรับทางราชการถือว่าน้ำตรงวังน้ำเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์ จึงได้นำไปทำพิธีสรงน้ำมูรธาภิเษก เมื่อคราวประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๔๙๓
ศูนย์ไม้ดอกไม้ประดับ
ตั้งอยู่ที่คลองสิบห้า เป็นแหล่งเพาะขยายพันธุ์พืช ทั้งไม้ดอกไม้ประดับต่าง ๆ ซึ่งนับว่าใหญ่ที่สุดในประเทศไทย พันธุ์ไม้ดอกไม้ประดับจากที่นี่จะจัดส่งไปยังแหล่งจำหน่ายต่าง ๆ ทั่วประเทศ และที่ศูนย์สาธิตการตลาดหมู่ที่ 11 มีวัสดุเพาะชำต้นไม้ขายในราคาถูก
สถานที่สำคัญ > สถานพยาบาล

โรงพยาบาลองครักษ์
ศูนย์การแพทย์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ
สถานที่สำคัญ > สถานศึกษา

มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (องครักษ์)
โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ องครักษ์
วิทยาลัยนานาชาติเซนต์เทเรซา
โรงเรียนองครักษ์
โรงเรียนภัทรพิทยาจารย์
หอพระ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ องครักษ์
ศาลเจ้าพ่อองครักษ์
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ องครักษ์