ประเทศเซอร์เบียและมอนเตเนโกร

"สหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวีย" เปลี่ยนทางที่นี่ ระวังสับสนกับสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย
เซอร์เบียและมอนเตเนโกร (อังกฤษ: Serbia and Montenegro, SCG) เป็นชื่อของอดีตสหพันธรัฐซึ่งเป็นการรวมอย่างหลวม ๆ ของเซอร์เบียและมอนเตเนโกร อดีตสาธารณรัฐของยูโกสลาเวีย ตั้งแต่ ค.ศ. 2003 จนถึง ค.ศ. 2006 ตั้งอยู่ทางตะวันตกของคาบสมุทรบอลข่าน ซึ่งแต่เดิมมีชื่อประเทศว่า สหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวีย (FRY)  และต่อมาก็ได้เปลี่ยนชื่อประเทศในปี ค.ศ. 2003 ในชื่อ เซอร์เบียและมอนเตเนโกร
เซอร์เบียและมอนเตเนโกรมีความร่วมมือกันเฉพาะบางด้านในการเมือง ทั้ง 2 รัฐมีนโยบายเศรษฐกิจและสกุลเงินของตนเองไม่มีเมืองหลวงอย่างเป็นทางการ ซึ่งเมืองเบลเกรดเป็นเมืองหลวงของเซอร์เบียและเมืองพอดกอรีตซาเป็นเมืองหลวงมอนเตเนโกร เซอร์เบียและมอนเตเนโกรล่มสลายลงหลังจากมอนเตเนโกรจัดให้มีการลงประชามติเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม ค.ศ. 2006 และประกาศเอกราชเมื่อวันที่ 3 มิถุนายน ในปีเดียวกัน ทำให้เกิดประเทศใหม่คือประเทศมอนเตเนโกร ส่วนประเทศเซอร์เบียก็กลายเป็นผู้สืบสิทธิ์ต่าง ๆ ของประเทศเซอร์เบียและมอนเตเนโกร
ความทะเยอทะยานในการเป็นรัฐผู้สืบทอดทางกฎหมายแต่เพียงผู้เดียวของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย ทำให้ไม่ได้รับการยอมรับจากสหประชาชาติ หลังจากการผ่านมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 777 ซึ่งยืนยันว่าสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวียได้ล่มสลายแล้ว และสหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวียเป็นรัฐใหม่ แม้ว่าสาธารณรัฐในอดีตทั้งหมดจะมีสิทธิ์ในการสืบทอดสถานะ แต่ก็ไม่มีสาธารณรัฐใดที่คงรักษาสภาพทางกฎหมายระหว่างประเทศเหมือนดังสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวียได้ อย่างไรก็ตาม รัฐบาลของสลอบอดัน มีลอเชวิช คัดค้านคำกล่าวอ้างดังกล่าว ดังนั้นสหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวียจึงไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าร่วมสหประชาชาติ
ตลอดระยะเวลาของยูโกสลาเวียมีความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดกับประชาคมนานาชาติเพราะเนื่องจากมีการออกมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจในระหว่างสงครามยูโกสลาเวียและสงครามคอซอวอ นอกจากนี้ยังส่งผลให้เกิดภาวะเงินเฟ้อรุนแรงระหว่างปี 1992–1994 บทบาทของยูโกสลาเวียในสงครามยูโกสลาเวียสิ้นสุดลงด้วยความตกลงเดย์ตัน ซึ่งยอมรับเอกราชของสาธารณรัฐโครเอเชีย สโลวีเนีย และบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา เช่นเดียวกับการสร้างความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างรัฐต่าง ๆ และการรับรองบทบาทของประชากรเซอร์เบียในการเมืองบอสเนีย ต่อมาได้เกิดแบ่งแยกดินแดนในจังหวัดปกครองตนเองคอซอวอและเมตอฮิจา ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของเซอร์เบียที่มีประชากรชาวแอลเบเนียอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ส่งผลให้เกิดการจลาจลโดยกองกำลังปลดปล่อยคอซอวอ ซึ่งเป็นกลุ่มแบ่งแยกดินแดนชาวแอลเบเนีย การปะทุของสงครามคอซอวอทำให้เกิดการคว่ำบาตรของชาติตะวันตกอีกครั้ง ความขัดแย้งจบลงด้วยการใช้มติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1244 ซึ่งรับรองการแยกเศรษฐกิจและการเมืองของคอซอวอจากสหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวีย ให้อยู่ภายใต้การบริหารของสหประชาชาติ
ความยากลำบากทางเศรษฐกิจและสงครามส่งผลให้เกิดความไม่พอใจมากขึ้นกับรัฐบาลของมีลอเชวิชและพันธมิตรของเขาซึ่งปกครองเซอร์เบียและมอนเตเนโกร ในที่สุดได้เกิดการปฏิวัติบูลดอลเซอร์และรัฐบาลของมีลอเชวิชได้ถูกโค่นล้มและถูกแทนที่ด้วยรัฐบาลฝ่ายค้านนำโดย วอยีสลาฟ คอชตูนิตซา ซึ่งทำให้ยูโกสลาเวียได้เข้าร่วมสหประชาติ
สหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวียสิ้นสุดลงในปี 2003 หลังจากสภาแห่งสหพันธรัฐยูโกสลาเวียลงมติให้ตรากฎบัตรรัฐธรรมนูญของเซอร์เบียและมอนเตเนโกร ซึ่งจัดตั้งสหภาพแห่งรัฐเซอร์เบียและมอนเตเนโกรขึ้น และเกิดการเคลื่อนไหวเพื่อเอกราชที่เพิ่มขึ้นในมอนเตเนโกรนำโดย มีลอ กูกานอวิช ทำให้เกิดการตั้งคำถามเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญของเซอร์เบียและมอนเตเนโกรที่มีอนุญาตให้มีการลงประชามติเกี่ยวกับเอกราชของมอนเตเนโกร หลังจากเวลาผ่านไปสามปี ในปี 2006 การลงประชามติได้เกิดขึ้น สิ่งนี้นำไปสู่การล่มสลายของเซอร์เบียและมอนเตเนโกร และการจัดตั้งเซอร์เบียและมอนเตเนโกร ทำให้เซอร์เบียกลายเป็นประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล นี่ถือได้ว่าเป็นการสิ้นสุดของการล่มสลายของยูโกสลาเวีย