stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ฟู่เหิง
สงครามจีน-พม่า

"ข้าพระองค์เป็นทหาร หลักการใช้ทหารที่ข้าพระองค์ยึดถือมาตลอดก็คือ เมื่อเป็นฝ่ายรุกจงบุกตะลุยอย่างแหลมคมและหนักแน่นปานขุนเขา ยามนำทัพ แม่ทัพจงควบม้านำหน้าทหารสู่สมรภูมิ"  นี่คือหนึ่งในคำพูดที่ฟู่เหิงแห่งตระกูลฟู่ฉ่าได้กล่าวเอาไว้ เขาคือยอดนักการทหารที่ดีที่สุดคนหนึ่งในยุคนั้น โดยครั้งนี้ฟู่เหิงเป็นผู้คุมกำลังผสมอันเกรียงไกรของต้าชิงที่ประกอบด้วยทัพแปดกองธง, ทัพฮั่นกองธงเขียว, ทัพไทใหญ่ และทัพเรือฮกเกี้ยน โดยเขาเป็นผู้นำทัพทางบกเข้าโจมตีอาณาจักรอังวะของพม่าอย่างดุเดือด ผสานกับอากุ้ยที่นำทัพเรือ แต่ในครั้งนี้ต้าชิงเองก็ต้องมาเจอกับยอดนักการทหารของพม่าซึ่งสามารถต้านทานกองทัพต้าชิงเอาไว้ได้ในทุกสมรภูมิ อีกทั้งยังใช้ทั้งธรรมชาติและชัยภูมิได้อย่างสมบูรณ์แบบจนสุดท้ายกองทัพต้าชิงต้องตกอยู่ภายใต้วงล้อมของพม่า แต่ถึงอย่างนั้นฟู่เหิงก็ไม่ได้หวาดหวั่นและยังคงนำทหารไปเผชิญหน้ากับกองทัพอังวะอย่างองอาจเพื่อไม่ให้ทหารที่เหลือเสียขวัญไปมากกว่านี้ สมเป็นผู้นำที่ยิ่งใหญ่แห่งต้าชิงแม้รู้ว่าครั้งนี้อาจต้องตายก็ตามที แต่จนแล้วจนรอดอะแซหวุ่นกี้ก็ไม่ได้สั่งทหารเข้าโจมตีทำแต่เพียงล้อมเอาไว้ อีกด้านหนึ่งอากุ้ยก็สามารถโน้มน้าวแม่ทัพต้าชิงทั้งหลายให้เห็นด้วยกับการเจรจาเนื่องจากเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดสำหรับทั้งสองฝ่าย เพราะต่างฝ่ายก็สูญเสียมามากเกินพอแล้ว สุดท้ายก็มีการลงนามในสนธิสัญญากองตน เป็นการปิดฉากสงครามจีน-พม่าลงในวันที่ ลงในวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2312
ฟู่เหิงต้องมาเสียชีวิตระหว่างเดินทางกลับต้าชิงได้ไม่นาน ซึ่งสร้างความเศร้าโศกให้แก่จักรพรรดิเฉียนหลงเป็นอย่างมากที่ต้องมาเสียแม่ทัพคนโปรดอย่างฟู่เหิงไป และตำหนิเหล่าแม่ทัพนายกองที่ส่งไปบุกพม่าครั้งนี้อย่างรุนแรง
ดูเพิ่ม

สิบการทัพใหญ่
สงครามต้าชิง-พม่า
ภาษามลายูเนอเกอรีเซิมบีลัน

| ภาษามลายูเนอเกอรีเซิมบีลัน |
| --- | --- |
bahasa Melayu Negeri Sembilan بهاس ملايو نݢري سمبيلن baso Nogoghi
ออกเสียง: [basɔ nɔgɔɣi]
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศมาเลเซีย
ภูมิภาค: รัฐเนอเกอรีเซิมบีลัน, รัฐมะละกาตอนเหนือ (อำเภออาโลร์กาจะฮ์)
จำนวนผู้พูด: 508,000 คน (ประชากรตามชาติพันธุ์)  (2004)
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  มลายู-พอลินีเชียมาเลย์อิกภาษามลายูเนอเกอรีเซิมบีลัน
รหัสภาษา
ISO 639-3: zmi
ภาษามลายูเนอเกอรีเซิมบีลัน (มลายู: bahasa Melayu Negeri Sembilan; มีอีกชื่อว่า บาซอนอกอฆี หรือ บาซอนิซมีลัน) เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียนที่มีผู้พูดในรัฐเนอเกอรีเซิมบีลัน และอำเภออาโลร์กาจะฮ์ รัฐมะละกา ประเทศมาเลเซีย ผู้พูดภาษานี้เป็นลูกหลานผู้ตั้งถิ่นฐานชาวมีนังกาเบาจากเกาะสุมาตราที่อพยพเข้าเนอเกอรีเซิมบีลันมาเร็วสุดตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 14 ส่วนใหญ่ถือเป็นภาษาย่อยของภาษามีนังกาเบา อย่างไรก็ตาม จากการศึกษาคำศัพท์และการออกเสียง ระบุให้ภาษานี้มีความใกล้ชิดกับภาษามลายูมาตรฐานมากกว่ามีนังกาเบา
อ่านเพิ่ม

Hendon, Rufus S. (1966). The Phonology and Morphology of Ulu Muar Malay: (Kuala Pilah District, Negri Sembilan, Malaya). Yale University Publications in Anthropology, 70. New Haven: Dept. of Anthropology, Yale University.
แหล่งข้อมูลอื่น

A list of terms in Negeri Sembilan's Malay dialect เก็บถาวร 2022-08-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (Malay)
มอซิซิ

| --- | --- |
หินแปร

องค์ประกอบ
คอสโมคลอร์, เจไดต์ที่มีโครเมียมเป็นองค์ประกอบสูง, แอลไบต์เฟลด์สปาร์
มอซิซิ (พม่า: မော်စစ်စစ်, อักษรโรมัน: Maw sit sit ) หรือที่เรียกว่า หยกแอลไบต์ (jade-albite) เป็นรัตนชาติที่พบได้เฉพาะในพม่าตอนเหนือ มีการระบุชนิดเป็นครั้งแรกใน พ.ศ. 2506 โดย เอดูอาร์ท กือเบลิน (Eduard Josef Gübelin) นักอัญมณีวิทยาชาวสวิส และได้รับการตั้งชื่อตามหมู่บ้านใกล้กับที่ซึ่งพบครั้งแรกบริเวณเชิงเทือกเขาหิมาลัยในรัฐกะชีน
โดยทั่วไปแล้ว มอซิซิจะมีสีเขียว โดยมีเส้นสีเขียวเข้มถึงดำเป็นลวดลายที่โดดเด่น ในทางเทคนิคมอซิซิจัดเป็นประเภทหินมากกว่าแร่ ประกอบด้วยแร่ธาตุหลายชนิด รวมทั้งคอสโมคลอร์ (kosmochlor) (หรือเรียกอีกอย่างว่ายูรีไอต์ (ureyite), NaCrSi2O6), เจไดต์ที่อุดมด้วยโครเมียมในปริมาณสูง และแอลไบต์เฟลด์สปาร์
มอซิซิมีดัชนีหักเหแสงระหว่าง 1.52 ถึง 1.68 และระดับความแข็ง 6 ถึง 7 ตามมาตราโมส (Mohs) มอซิซิมีความถ่วงจำเพาะตั้งแต่ 2.45 ถึง 3.15 ความสะอาด (Clarity) ที่พบในมอซิซิ มีหลากหลายตั้งแต่โปร่งแสงจนถึงขุ่นทึบแสง
แหล่งข้อมูลอื่น

"About Mawsitsit". Ganoksin Orchid.
"Maw Sit Sit". YourGemologist. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-12-08. สืบค้นเมื่อ 2022-06-04.
บารีซันนาซีโยนัล

| บารีซันนาซีโยนัล  |
| --- | --- |
ชื่อมลายู: Barisan Nasional / باريسن ناسيونل
ชื่อจีน: 国民阵线 /  Guómín zhènxiàn
ชื่อทมิฬ: பாரிசான் நேசனல்
ชื่อย่อ: BN
ผู้ก่อตั้ง: อับดุล ราซัก ฮุซเซน
ประธาน: อะฮ์หมัด ซาฮิด ฮามิดี
เลขาธิการ: เต็งกู อัดนาน เต็งกู มันโซร์
ผู้ช่วยประธาน: โมฮามัด ฮาซัน
รองประธาน: Wee Ka Siong Vigneswaran Sanasee
คำขวัญ: Rakyat Didahulukan, Pencapaian Diutamakan.  Hidup Rakyat Bersama BN, Hebatkan Negaraku
ก่อตั้ง: 1 มกราคม ค.ศ. 1973 (1973-01-01)
รับรองตามกฎหมาย: 1 มิถุนายน ค.ศ.1974 (ในฐานะพรรคการเมือง)
ก่อนหน้า: พรรคพันธมิตร
ที่ทำการ: อารัส 8, เมอเนรา ดาโต๊ะ อนน์, ปูตราเวิร์ดเทรดเซนเตอร์, กัวลาลัมเปอร์, ประเทศมาเลเซีย
หนังสือพิมพ์: สนับสนุนบารีซันนาซีโยนัล: นิวสเตรทส์ไทม์ อูตูซันมาเลเซีย (อดีต) เดอะสตาร์ Nanyang Siang Pau Tamil Nesan
ฝ่ายนักเรียนนักศึกษา: Barisan Nasional Student Movement
ฝ่ายเยาวชน: Barisan Nasional Youth Movement
ฝ่ายสตรี: Barisan Nasional Women Movement
กลุ่มวัยรุ่นหญิง: Barisan Nasional Young Women Movement
อุดมการณ์: เกอตัวนันเมอลายู อนุรักษ์นิยมทางสังคม เสรีนิยมทางเศรษฐกิจ ซาตูมาเลเซีย อนุรักษ์นิยมทางชาติ ทรานฟอร์มาซีนาซีโอนัล 2050
จุดยืน: ฝ่ายขวา
สี:   น้ำเงินหลวงและขาวท้องฟ้า
เพลง: Barisan Nasional
วุฒิสภามาเลเซีย: 27 / 70
สภาผู้แทนราษฎรมาเลเซีย: 42 / 222
สภานิติบัญญัติแห่งชาติมาเลเซีย: 131 / 587
เว็บไซต์
www.barisannasional.org.my
การเมืองมาเลเซีย   รายชื่อพรรคการเมือง การเลือกตั้ง
บารีซันนาซีโยนัล (มลายู: Barisan Nasional; แปลว่า แนวร่วมแห่งชาติ) เป็นแนวร่วมทางการเมืองในมาเลเซีย จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2516 เป็นพรรคที่เป็นรัฐบาลของสหพันธรัฐมาเลเซียมาอย่างยาวนานตั้งแต่ได้รับเอกราช
การจัดองค์กร

พรรคสำคัญ 3 พรรคในแนวร่วมเป็นพรรคที่เน้นเชื้อชาติคือ อัมโน สมาคมชาวมาเลเซียเชื้อสายจีน และสภาชาวมาเลเซียเชื้อสายอินเดีย สมาชิกอื่นๆในแนวร่วมเปลี่ยนแปลงไปตามสถานการณ์การเมือง ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2552 สมาชิกในแนวร่วมนอกเหนือจากพรรคหลักได้แก่ ขบวนการประชาชนมาเลเซีย พรรคประชาชนก้าวหน้า พรรคสหประชาชนซาราวัก สหพรรคซาบะฮ์ พรรคประชาธิปไตยเสรี พรรคสหประชาชนซาบะฮ์ พรรคประชาธิปไตยก้าวหน้าซาราวัก พรรคประชาชนซาราวัก พรรคมรดกภูมิบุตร และองค์กรสหปาซกโมโมฆัน กาดาซันดูซัน มูรุต
ความภักดีของพรรคในสภา

ใน พ.ศ. 2548 หัวข้อเกี่ยวกับการออกเสียงตามมติพรรคเกิดขึ้นเมื่อสมาชิกบารีซันนาซีโยนัล 2 คน คือ บุง มกตาร์ ราดิน และโมฮาเหม็ด อาซิซ สนับสนุนฝ่ายค้านจากพรรคกิจกรรมประชาธิปไตย ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ในที่สุดสมาชิกสภาทั้งสองคนออกมาขอโทษว่าเป็นความผิดพลาด หลังการเลือกตั้ง พ.ศ. 2551 สมาชิกที่เป็นพรรคการเมืองจากรัฐซาบะฮ์และรัฐซาราวักเรียกร้องให้มีความเป็นอิสระจากรัฐบาลสหพันธ์มากขึ้น และในปีเดียวกันนั้นพรรคซาบะฮ์ก้าวหน้าซึ่งเป็นต้นสังกัดของสมาชิกสภา 2 คนที่สนับสนุนฝ่ายค้านได้ออกจากแนวร่วม
บารีซันนาซีโยนัลและการแบ่งขั้วทางเชื้อชาติ

บารีซันนาซีโยนัลนั้นบางครั้งแสดงถึงสังคมพหุเชื้อชาติที่ยังไม่ได้รวมกัน พรรคหลักที่เน้นเชื้อชาติเป็นศูนย์กลางขององค์กรที่เน้นเชื้อชาติอื่นๆ สังคมที่เน้นเชื้อชาติเกิดขึ้นแม้ในระดับโรงเรียน แม้อุมโนจะเสนอนโยบายที่เน้นการรวมกันทางเชื้อชาติแต่ก็ไม่ก่อให้เกิดแรงบันดาลใจในสังคม สิ่งสำคัญคือนโยบายภูมิบุตรของอุมโนที่ให้สิทธิชาวมลายูมากกว่าเชื้อชาติอื่น การรวมตัวเป็นพรรคการเมืองเดียวของบารีซันนาซีโยนัลเกิดขึ้นได้ยากเพราะการแบ่งแยกตามเชื้อชาติอย่างเข้มข้นในระบบของพรรคการเมือง ซึ่งเป็นภาพสะท้อนของสังคมมาเลเซีย
แหล่งข้อมูลอื่น

Barisan Nasional website เก็บถาวร 2013-04-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
↑  Joseph Liow; Michael Leifer (20 November 2014). Dictionary of the Modern Politics of Southeast Asia. Routledge. pp. 102–. ISBN 978-1-317-62233-8.
↑  Helen Ting. "The Politics of National Identity in West Malaysia: Continued Mutation or Critical Transition? [The Politics of Ambiguity]" (PDF). Southeast Asian Studies, Kyoto University. J-Stage. p. 3/21 [33] and 5/21 [35]. UMNO came into being in 1946 under the impetus of the Anti-Malayan Union Movement based on this ideological understanding of ketuanan Melayu. Its founding president, Dato’ Onn Jaafar, once said that the UMNO movement did not adhere to any ideology other than Melayuisme, defined by scholar Ariffin Omar as “the belief that the interests of the bangsa Melayu must be upheld over all else”. Malay political dominance is a fundamental reality of Malaysian politics, notwithstanding the fact that the governing coalition since independence, the Alliance [subsequently expanded to form the Barisan Nasional or literally, the “National Front”], is multiethnic in its composition.
↑  Jinna Tay; Graeme Turner (24 July 2015). Television Histories in Asia: Issues and Contexts. Routledge. pp. 127–. ISBN 978-1-135-00807-9.
↑  Timothy J. Lomperis, September 1996, 'From People's War to People's Rule: Insurgency, Intervention, and the Lessons of Vietnam', page 212, ISBN 0807822736
↑  Jan Senkyr (2013). "Political Awakening in Malaysia". KAS International Reports (7): 73–74.
มินเลตยาแห่งอังวะ

มินเลตยาแห่งอังวะ (พม่า: မင်းလက်ျာ, ออกเสียง: [mɪ́ɰ̃ lɛʔ jà]; – 1586) เจ้าเมืองอังวะระหว่าง ค.ศ. 1584 ถึง 1586 ระหว่างรัชสมัย พระเจ้านันทบุเรง แห่ง ราชวงศ์ตองอู ของ พม่า มินเลตยาเป็นพระราชโอรสองค์เดียวของ พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้
มินเลตยาได้รับการแต่งตั้งให้เป็นเจ้าเมืองอังวะเมื่อ ค.ศ. 1584 โดยพระเจ้านันทบุเรงภายหลังจากที่พระเจ้านันทบุเรงสามารถปราบกบฏในเมืองอังวะภายใต้การนำของ พระเจ้าตะโดเมงสอแห่งอังวะ ลงได้สำเร็จเมื่อเดือนเมษายนปีเดียวกัน
มินเลตยามีธิดาคนเดียวคือ ขิ่นเม ซึ่งต่อมาได้เป็นพระมเหสีใน พระเจ้าญองยาน
มะกเว

| มะกเว |
| --- | --- |
เมือง

มะกเวที่ตั้งเมืองมะกเวในประเทศพม่า
พิกัด:  20°9′N 94°57′E﻿ / ﻿20.150°N 94.950°E﻿ / 20.150; 94.950
ประเทศ:  พม่า
ภาค:  ภาคมะกเว
จังหวัด: มะกเว
อำเภอ: มะกเว
ประชากร (2557)
 • เมือง: 289,247 คน
 • เขตเมือง: 66,772 คน
 • รวมปริมณฑล: 222,475 คน
เขตเวลา: UTC+6.30 (เวลามาตรฐานพม่า)
มะกเว (พม่า: မကွေး) เป็นเมืองหลักของภาคมะกเว ประเทศพม่า และตั้งอยู่ริมแม่น้ำอิรวดี มีเจดีย์เมียตะลูนซึ่งตั้งอยู่ทางเหนือของเมืองเป็นที่หมายเด่นสำคัญ ภาคมะกเวมีชื่อเสียงจากการเพาะปลูกงาและถั่วมากมายหลายชนิด นอกจากนี้ยังเป็นเมืองใหญ่ที่สุดอันดับ 2 ของภาคมะกเว และมีท่าอากาศยานมะกเวรองรับ
สภาพอากาศ

| ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของมะกเว, ประเทศพม่า (ค> ศ. 1981–2010).ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 30.7 (87.3) | 34.5 (94.1) | 38.6 (101.5) | 40.9 (105.6) | 38.3 (100.9) | 34.2 (93.6) | 33.4 (92.1) | 33.1 (91.6) | 33.7 (92.7) | 33.7 (92.7) | 31.5 (88.7) | 29.8 (85.6) | 34.4 (93.9) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 11.4 (52.5) | 13.7 (56.7) | 18.0 (64.4) | 22.4 (72.3) | 24.0 (75.2) | 23.2 (73.8) | 23.1 (73.6) | 23.0 (73.4) | 22.7 (72.9) | 21.9 (71.4) | 18.3 (64.9) | 13.8 (56.8) | 19.6 (67.3) |
| ปริมาณฝน มม (นิ้ว) | 1.4 (0.055) | 2.4 (0.094) | 5.0 (0.197) | 18.9 (0.744) | 105.4 (4.15) | 141.0 (5.551) | 100.2 (3.945) | 132.0 (5.197) | 163.8 (6.449) | 132.3 (5.209) | 51.1 (2.012) | 6.2 (0.244) | 859.7 (33.846) |
แหล่งที่มา: Norwegian Meteorological Institute
พรรคยุติธรรมประชาชน (มาเลเซีย)

| พรรคยุติธรรมประชาชน  |
| --- | --- |

ชื่อมลายู: Parti Keadilan Rakyat ڤرتي كعاديلن رعيت
ชื่อจีน: 人民公正黨 人民公正党 Rénmín gōngzhèng dǎng
ชื่อทมิฬ: மக்கள் நீதி கட்சி Makkaḷ nīti kaṭci
ชื่อย่อ: PKR, KEADILAN
ผู้ก่อตั้ง: อันวาร์ อิบราฮิม วัน อาซีซะฮ์ วัน อิซมาอิล
ประธาน: อันวาร์ อิบราฮิม
เลขาธิการ: ไซฟุดดิน นาซูตียน อิซมาอิล
โฆษก: ชัมซุล อิซกันดาร์ โมฮามัด อากิน
รองประธาน: Chua Tian Chang ราฟีซี รัมลี Chang Lih Kang Michael Teo
หัวหน้า AMK: อักมัล นัซรุลละฮ์ โมฮ์ด นาซิร
หัวหน้าหญิง: ฟูซียะฮ์ ซัลเละฮ์
คำขวัญ: เกออาดีลันอุนตุกเซอมูวา เกอตูวานันรักยัต เดอมีรักยัต เรโฟร์มาซี ลาวันเตอตัปลาวัน เมิมบูจูร์ลาลูเมอลินตังปาตะฮ์
ก่อตั้ง: 10 ธันวาคม ค.ศ. 1998 (ก่อตั้งเปอร์เกอรากันเกออาดีลันโซเซียล NGO)  4 เมษายน ค.ศ. 1999 (รับช่วงต่อจากอีกาตันมาชารากัตอิซลัมมาเลเซียและเปลี่ยนชื่อเป็นปาร์ตีเกออาดีลันนาซีโยนัล) 3 สังหาคม ค.ศ. 2003 (รวมกับปาร์ตีรักยัตมาเลเซียและเปลี่ยนชื่อเป็นปาร์ตีเกออาดีลันรักยัต)
รวมตัวกับ: ปาร์ตีเกออาดีลันนาซีโยนัลกับปาร์ตีรักยัตมาเลเซีย (3 สิงหาคม ค.ศ. 2003)
แยกจาก: องค์การมลายูรวมแห่งชาติ (อุมโน)
ก่อนหน้า: อีกาตันมาชารากัตอิซลัมมาเลเซีย;  ปาร์ตีเกออาดีลันนาซีโยนัล และ ปาร์ตีรักยัตมาเลเซีย
ที่ทำการ: A-1-09, จัตุรัสเมอร์แชนต์, จาลันโตรปีกานาเซอลาตัน 1, 47410 เปอตาลิงจายา, รัฐเซอลาโงร์, ประเทศมาเลเซีย
หนังสือพิมพ์: ซัวราเกออาดีลัน
สถาบันนโยบาย: อินซตีตุตรักยัต
ฝ่ายนักเรียนนักศึกษา: มาฮาซิซวาเกออาดีลัน
ฝ่ายเยาวชน: อังกาตันมูดาเกออาดีลัน (AMK)
ฝ่ายสตรี: วานีตาเกออาดีลัน
ฝ่ายยุวชนสตรี: ซรีกันดี เกออาดีลัน
อุดมการณ์: เสรีนิยมทางสังคม ปฏิรูปนิยม ประชาธิปไตยสังคมนิยม ความเป็นธรรมทางสังคม พิพัฒนาการนิยม พหุวัฒนธรรมนิยม
จุดยืน: ซ้ายกลาง
กลุ่มระดับชาติ: บารีซันอัลเตอร์นาติฟ (1999–2004) พันธมิตรประชาชน (2008–2015) แนวร่วมแห่งความหวัง (ตั้งแต่ ค.ศ. 2015)
กลุ่มระดับสากล: Liberal International (สังเกตการณ์)
สี:   ฟ้า, แดง, ขาว
เพลง: อารุซเปอร์จัวงันบังซา
เดวันเนอการา:: 3 / 70
เดวันรักยัต:: 35 / 222
เดวันอุนดางันเนอเกอรี:: 61 / 607
หัวหน้าคณะรัฐมนตรีรัฐ: 2 / 13
เว็บไซต์
www.keadilanrakyat.org
สัญลักษณ์การเลือกตั้ง

ธงประจำพรรค

การเมืองมาเลเซีย   รายชื่อพรรคการเมือง การเลือกตั้ง
พรรคยุติธรรมประชาชน (มลายู: Parti Keadilan Rakyat; ทมิฬ: மக்கள் நிதிக்கட்சி) เป็นพรรคการเมืองที่เป็นกลางในมาเลเซีย ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2546 โดยการรวมตัวระหว่างพรรคยุติธรรมแห่งชาติกับพรรคประชาชนมาเลเซีย หัวหน้าพรรคคือ วัน อาซิซะห์ วัน อิสมาอิล ภรรยาของอันวาร์ อิบราฮิม และมีสมาชิกสภาในสังกัดถึง 31 คน ใน พ.ศ. 2551 นโยบายของพรรคเน้นความยุติธรรมในสังคมและต่อต้านการฉ้อราษฎร์บังหลวง ต้องการให้เลิกนโยบายเศรษฐกิจใหม่ เน้นการให้การศึกษาที่ไม่เกี่ยวข้องกับชนชาติ และแก้ไขความไม่เท่าเทียมกันทางเชื้อชาติ
ช่วงแรก

ใน พ.ศ. 2540 เศรษฐกิจของมาเลเซียได้รับผลกระทบจากวิกฤติเศรษฐกิจในเอเชีย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง อันวาร์ อิบราฮิมได้เปลี่ยนรูปแบบทางเศรษฐกิจและเพิ่มอำนาจคณะกรรมการต่อต้านการ้อราษฎร์บังหลวง นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นคือ มหาธีร์ โมฮัมหมัดไม่เห็นด้วยและปลดเขาออก
เหตุการณ์นี้ทำให้เกิดขบวนการปฏิรูปที่เรียกรีฟอร์มาซี แต่สิ่งที่เกิดตามมาคืออันวาร์ถูกจับกุม ซึ่งมีผู้เชื่อว่าสาเหตุมาจากการเมือง ภายในกลุ่มรีฟอร์มาซีนี้ ได้เกิดกระบวนการยุติธรรมในสังคม (อาดิล; มลายู: Pergerakan Keadilan Sosial) นำโดยวัน อาซิซะห์ วัน อิสมาอิล แต่ไม่สามารถจดทะเบียนพรรคการเมืองได้ ขบวนการรีฟอร์มาซีจึงเข้าไปควบคุมพรรคการเมืองขนาดเล็กและใช้ชื่อว่าพรรคยุติธรรมแห่งชาติ ต่อมา พรรคนี้ได้ร่วมกับพรรคกิจกรรมประชาธิปไตย พรรคประชาชนมาเลเซีย และพรรคอิสลามมาเลเซียจัดตั้งแนวร่วมทางเลือกลงสมัครรับเลือกตั้งใน พ.ศ. 2542
การจับกุม

ระหว่าง 27 – 30 กันยายน พ.ศ. 2542 นักกิจกรรม 7 คนรวมทั้งผู้นำพรรคยุติธรรมแห่งชาติถูกจับกุมด้วยเหตุผลว่าเพื่อปกป้องการเลือกตั้ง การจับกุมเกิดขึ้นอีกในวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2544 โดยใช้ข้อตกลงความมั่นคงภายใน ผู้ถูกจับกุมนี้จึงถูกเรียกว่ารีฟอร์มาซี 10
การเลือกตั้ง พ.ศ. 2542

พรรคยังคงเข้าร่วมการเลือกตั้งแม้ว่าผู้นำที่สำคัญหลายคนถูกจับกุม และได้ 5 ที่นั่งในสภา ได้คะแนนคิดเป็น 11.67% แนวร่วมทางเลือกได้คะแนนรวม 40.21% พรรคอิสลามมาเลเซียได้ 27 ที่นั่ง พรรคกิจกรรมประชาธิปไตยได้ 10 ที่นั่ง
หลังการเลือกตั้งได้มีการเจรจาระหว่างพรรคยุติธรรมแห่งชาติและพรรคประชาชนมาเลเซียเพื่อรวมตัวกัน และได้ลงนามเพื่อรวมทั้งสองพรรคเข้าด้วยกันเมื่อ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2545 ต่อมา ในวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2546 ได้เปลี่ยนชื่อเป็นพรรคยุติธรรมประชาชน
การเลือกตั้ง พ.ศ. 2547

พรรคที่เกิดใหม่นี้เข้าร่วมการเลือกตั้ง พ.ศ. 2547 แต่ได้เพียงที่นั่งเดียว อันวาร์ อิบราฮิมได้รับการปล่อยตัวเมื่อ 2 กันยายน พ.ศ. 2547
การเลือกตั้ง พ.ศ. 2551

ในการเลือกตั้งครั้งนี้ พรรคได้ 31 ที่นั่งในสภา มากกว่าพรรคกิจกรรมประชาธิปไตยและพรรคอิสลามมาเลเซีย และได้เป็นพรรคร่วมรัฐบาลกับพรรคพรรคกิจกรรมประชาธิปไตยและพรรคอิสลามมาเลเซียในการบริหารรัฐหลายรัฐ เช่น กลันตัน เกอดะฮ์ ปีนัง เปรัก และเซอลาโงร์
ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2548 พรรคได้จัดการประชุมระดับชาติครั้งที่ 2 โดยได้เสนอนโยบายเศรษฐกิจใหม่ที่มีความเท่าเทียมกันทางเชื้อชาติ ใน พ.ศ. 2549 พรรคได้เข้าร่วมในการเมืองของรัฐซาราวักและได้รับเลือก 1 ที่นั่งในเมืองกูชิง ในวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2551 อันวาร์ได้จัดแรลลีและมีผู้เข้าร่วมถึง 10,000 คน แต่มีตำรวจเข้ามาควบคุมและให้จัดได้เพียงครึ่งชั่วโมง
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
พรรคยุติธรรมประชาชน ที่เฟซบุ๊ก
Suara Keadilan
DemiRakyat
วัน อาซิซะห์ วัน อิสมาอิล ผู้ก่อตั้งพรรค
มิสออู

| มิสออู   မိစောဦး> พระอัครมเหสีแห่งปีนยะ |
| --- | --- |
ดำรงพระยศ: 7 กุมภาพันธ์ 1313 – ประมาณ กุมภาพันธ์ 1325
ก่อนหน้า: ตำแหน่งใหม่
ถัดไป: อตุลมหาธัมมเทวีแห่งปีนยะ

ประสูติ: พุกาม
สวรรคต: ปีนยะ
พระสวามี: พระเจ้าจอซวาแห่งพุกาม (1289–1297)   พระเจ้าสีหตู (1297–1325)
พระราชบุตร: อุซะนาที่ 1 แห่งปีนยะ   จอซวาที่ 1 แห่งปีนยะ
พระบิดา: พระเจ้านรสีหบดี
พระมารดา: ชินชเวแห่งพุกาม
ศาสนา: พุทธเถรวาท
มิสออู (พม่า: မိစောဦး, ออกเสียง: [mḭ sɔ́ ʔú]) เจ้าหญิงแห่ง พุกาม เป็นพระมเหสีของกษัตริย์ 2 พระองค์ พระเจ้าจอซวาแห่งพุกาม และ พระเจ้าสีหตู แห่ง ปีนยะ และพระราชมารดาของกษัตริย์ 2 พระองค์ อุซะนาที่ 1 แห่งปีนยะ และ จอซวาที่ 1 แห่งปีนยะ สออูเป็นพระราชธิดาของ พระเจ้านรสีหบดี กษัตริย์องค์สุดท้ายของอาณาจักรพุกาม
มีนกะลาเซดี

| มีนกะลาเซดี |
| --- | --- |
မင်္ဂလာစေတီ
มีนกะลาเซดี
ศาสนา
ศาสนา: พุทธ
นิกาย: เถรวาท
ที่ตั้ง
ที่ตั้ง: พุกาม ภาคมัณฑะเลย์ พม่า
ที่ตั้งในประเทศพม่า
พิกัดภูมิศาสตร์: 21°09′41″N 94°51′28″E﻿ / ﻿21.161368°N 94.857729°E﻿ / 21.161368; 94.857729
สถาปัตยกรรม
ผู้ก่อตั้ง: พระเจ้านรสีหบดี
เสร็จสมบูรณ์: ค.ศ. 1284; 740 ปีที่แล้ว (1284)
มีนกะลาเซดี (พม่า: မင်္ဂလာစေတီ, ออกเสียง: [mɪ̀ɰ̃ɡəlà zèdì]) เป็นเจดีย์พุทธตั้งอยู่ในพุกาม ประเทศพม่า เริ่มก่อสร้างเมื่อ ค.ศ. 1274 ในรัชสมัยของพระเจ้านรสีหบดี เจดีย์นี้เป็นหนึ่งในไม่กี่แห่งในพุกามที่มีกระเบื้องเคลือบดินเผารูปชาดกครบชุด เจดีย์สร้างด้วยอิฐและมีฐานหลายชั้นทอดไปสู่เจดีย์ทรงหม้อขนาดใหญ่ที่อยู่ตรงกลาง ยอดบนสุดมีฉัตรประดับด้วยเพชรพลอย มีนกะลาเซดีสร้างขึ้นไม่กี่ปีก่อนที่อาณาจักรพุกามจะถูกจักรวรรดิมองโกลบุกเข้าตี
มี่นกู้น

| มี่นกู้น |
| --- | --- |
เมือง
มี่นกู้นปะโท่ดอจี้
มี่นกู้นที่ตั้งเมืองมี่นกู้นในประเทศพม่า
พิกัด: 22°03′N 96°01′E﻿ / ﻿22.050°N 96.017°E﻿ / 22.050; 96.017
ประเทศ:  พม่า
เขต:  ภาคซะไกง์
จังหวัด: ซะไกง์
อำเภอ: ซะไกง์
เขตเวลา: UTC+6:30 (เวลามาตรฐานพม่า)
มี่นกู้น (พม่า: မင်းကွန်း) เป็นเมืองหนึ่งในจังหวัดซะไกง์ของภาคซะไกง์ ทางตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศพม่า ตั้งอยู่ห่างจากมัณฑะเลย์ไปทางทิศเหนือตามแม่น้ำอิรวดีประมาณ 11 กิโลเมตร แหล่งท่องเที่ยวหลักของเมืองได้แก่ โบราณสถานมี่นกู้นปะโท่ดอจี้และเจดีย์ซีน-พยูแม
มัณฑะเลย์ (แก้ความกำกวม)

มัณฑะเลย์ (พม่า: မန္တလေးမြို့; อังกฤษ: Mandalay; อ่านว่า มัน-ดะ-เล) อาจหมายถึง
เมืองมัณฑะเลย์ เมืองหลวงของเขตมัณฑะเลย์ อดีตเมืองหลวงของประเทศ และเมืองใหญ่อันดับสองของประเทศพม่า
เขตมัณฑะเลย์ เขตการปกครองของประเทศพม่า
ภูเขามัณฑะเลย์
พระราชวังมัณฑะเลย์
มัณฑะเลย์ บทกวีของรัดยาร์ด คิปลิง เป็นที่มาของวลี "On the Road to Mandalay" ซึ่งกลายเป็นชื่อเพลงดังของแฟรงค์ ซินาตรา และเพลง "The Road To Mandalay" ของร็อบบี้ วิลเลียมส์
มัณฑะเลย์ ภาพยนตร์ปี 1934 กำกับโดยไมเคิล เคอร์ติส
มันฑะเลเบย์ โรงแรมในลาสเวกัส
ความหมายอื่น

แมนเดอร์เลย์ (Manderley) เมืองสมมุติในคอร์นวอลล์ ประเทศอังกฤษ ปรากฏในนวนิยายเรื่อง รีเบกกา ของดาฟเน่ต์ ดู เมอริเอ และภาพยนตร์ปี 1940 ที่กำกับโดยอัลเฟรด ฮิตช์ค็อก
แมนเดอร์เลย์ (Manderlay) ภาพยนตร์ปี 2005 กำกับโดยลาร์ส ฟอน เทรียร์
พระเจ้านรปติที่ 1 แห่งอังวะ

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ นรปติ (แก้ความกำกวม)
| พระเจ้านรปติที่ 1 แห่งอังวะ   နရပတိ (အင်းဝ)> กษัตริย์แห่งอังวะ |
| --- | --- |
ครองราชย์: 25 เมษายน ค.ศ. 1442 – 24 กรกฎาคม ค.ศ. 1468
ก่อนหน้า: มังรายกะยอชวาที่ 1 แห่งอังวะ
ต่อไป: พระเจ้าสีหสุระแห่งอังวะ
อุปราชแห่งแปร
ครองราชย์: ค.ศ. 1429 – 1442
ก่อนหน้า: มังมหาแห่งแปร
ถัดไป: มังรายกะยอชวา

ประสูติ: 7 มิถุนายน ค.ศ. 1413   วันพุธ ขึ้น 10 ค่ำ ต้นเดือน Waso 775 ME โม่ญี่น
สวรรคต: 24 กรกฎาคม ค.ศ. 1468(1468-07-24) (55 ปี)   วันอาทิตย์ ขึ้น 5 ค่ำ เดือนWagaung 830 ME แปร
ชายา: พระนางอตุลสิริมหาราชเทวี
พระราชบุตร: โอรสสามองค์และธิดาห้าคน รวมไปถึง:   พระเจ้าสีหสุระแห่งอังวะ   มังกะยอชวาแห่งแปร   พระเจ้าตะโดเมงสอแห่งแปร
ราชวงศ์: โม่ญี่น
พระราชบิดา: พระเจ้าโม่ญี่นตะโด้
พระราชมารดา: Shin Myat Hla
ศาสนา: พุทธเถรวาท
พระเจ้านรปติที่ 1 แห่งอังวะ (พม่า: နရပတိ (အင်းဝ), ออกเสียง: [nəɹa̰pətḭ]; 7 มิถุนายน 1413 – 24 กรกฎาคม 1468) กษัตริย์ลำดับที่ 10 แห่ง อาณาจักรอังวะ จาก ค.ศ. 1442 ถึง ค.ศ. 1468 พระองค์ขึ้นสืบราชบัลลังก์ภายหลังจากการสวรรคตแบบกะทันหันโดยไร้รัชทายาทของ มังรายกะยอชวาที่ 1 แห่งอังวะ กษัตริย์ลำดับที่ 9 ผู้เป็นพระเชษฐาเมื่อ ค.ศ. 1442
พระราชประวัติ

พระเจ้านรปติที่ 1 ประสูติเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ. 1413 เป็นพระราชบุตรองค์ที่ 2 จากทั้งหมด 4 พระองค์ของ พระเจ้าโมญีนตะโด กษัตริย์ลำดับที่ 8 ที่ประสูติแต่พระนาง Shin Myat Hla โดยพระเจ้านรปติมีพระเชษฐา 1 พระองค์คือ พระเจ้ามังรายกะยอชวาที่ 1 แห่งอังวะ และพระขนิษฐาอีก 2 พระองค์
อุปราชแห่งเมืองแปร

ใน ค.ศ. 1429 พระองค์ได้รับการสถาปนาจากพระราชบิดาให้เป็นอุปราชแห่งเมืองแปรซึ่งเป็นเมืองสำคัญทางใต้ของอังวะพร้อมกับได้รับพระอิสริยยศเป็น สีหตู ขณะมีพระชนมายุเพียง 16 พรรษาซึ่งพระเจ้านรปติปกครองเมืองแปรต่อมาจนกระทั่งพระราชบิดาเสด็จสวรรคตเมื่อ ค.ศ. 1439 โดยมีพระเชษฐาของพระองค์ซึ่งเป็นรัชทายาทคือ มังรายกะยอชวา ขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อมา
ขึ้นสืบราชบัลลังก์

ในเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1442 พระเจ้ามังรายกะยอชวาที่ 1 เสด็จสวรรคตอย่างกะทันหันซึ่งในเวลานั้นกองทัพอังวะกำลังเดินทางไปล้อมเมืองโมกองเมืองของรัฐชานแห่งโมกอง เมื่อพระเจ้ามังรายกะยอชวาเสด็จสวรรคตบรรดาเสนาบดีแห่งอังวะจึงเสนอพระนามของพระเทวัน (น้องเขย) ของพระเจ้ามังรายกะยอชวาคือ เจ้าชายสีหบดี ซึ่งขณะนั้นกำลังรบติดพันอยู่ที่โมกองกลับมายังอังวะเพื่อขึ้นสืบราชบัลลังก์ แต่เจ้าชายสีหบดีได้ปฏิเสธโดยให้เหตุผลว่าพระองค์ไม่ได้เป็นพระโอรสหรือพระอนุชาของกษัตริย์ผู้ล่วงลับ และเสนอให้เหล่าเสนาบดีไปทูลเชิญพระอนุชาของพระเจ้ามังรายกะยอชวาคือ สีหตู ที่ครองเมืองแปรอยู่แทน เหล่าเสนาบดีจึงไปทูลเชิญ สีหตู แห่งแปรกลับมายังอังวะเพื่อขึ้นสืบราชบัลลังก์โดยได้มีการเถลิงพระนามใหม่ว่า พระเจ้านรปติที่ 1 เมื่อวันที่ 25 เมษายน ค.ศ. 1442
สวรรคต

เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน ค.ศ. 1467 พระเจ้านรปติถูกแทงโดยพระนัดดาซึ่งเกิดจากที่พระองค์เคยตำหนิเรื่องการแอบรักกันกับลูกพี่ลูกน้อง หลังถูกทำร้ายพระเจ้านรปติหลบหนีไปยังเมืองแปรซึ่ง มังกะยอชวา พระโอรสพระองค์หนึ่งปกครองอยู่ พระองค์เสด็จสวรรคตที่นั่นในอีกหนึ่งปีต่อมาเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม ค.ศ. 1468
ภาษามลายูบรูไน

บทความนี้เกี่ยวกับภาษา สำหรับกลุ่มชาติพันธุ์มลายูในประเทศบรูไน ดูที่ ชาวบรูไนเชื้อสายมลายู
| ภาษามลายูบรูไน |
| --- | --- |
เกอดายัน
بهاس ملايو بروني
ประเทศที่มีการพูด: บรูไน, มาเลเซีย
ชาติพันธุ์: บรูไนเชื้อสายมลายู, เกอดายัน
จำนวนผู้พูด: ไม่ทราบ (270,000 อ้างถึง1984–2013)
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  มาลาโย-โพลีเนเซียมาเลย์อิกภาษามลายูบรูไน
ระบบการเขียน: อาหรับ (อักษรยาวี), อักษรละติน
รหัสภาษา
ISO 639-3: kxd
  พื้นที่ที่มีการใช้ภาษามลายูบรูไน
ภาษามลายูบรูไน (มลายู: Bahasa Melayu Brunei, بهاس ملايو بروني) เป็นภาษาที่ส่วนใหญ่พูดกันในประเทศบรูไนและเป็นภาษากลางในมาเลเซียตะวันออกบางพื้นที่ เช่น ลาบวน, ลิมบัง, ลาวัซ, ซีปีตัง และปาปาร์ ถึงแม้ว่าจะมีการสนับสนุนภาษามลายูมาตรฐานเป็นภาษาทางการของบรูไน ภาษามลายูบรูไนยังคงความโดดเด่นทางสังคมและกำลังแทนที่ภาษาชนกลุ่มน้อยในประเทศบรูไน เช่นภาษาดูซุนและตูตง
ภาษามลายูบรูไนจัดอยู่ในตระกูลภาษาออสโตรนีเซียน กลุ่มภาษามาลาโย-โพลีเนเซีย สาขามาเลย์อิก เช่นเดียวกับภาษามาเลเซียและภาษาอินโดนีเซีย แต่เนื่องจากได้รับอิทธิพลจากภาษาเกอดายันซึ่งเป็นภาษาของชนพื้นเมืองกลุ่มหนึ่งในบรูไน จึงมีคำศัพท์หลายคำที่แตกต่างไปจากภาษามลายูมาตรฐาน