stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รัสแอร์ เที่ยวบินที่ 9605
เหตุการณ์

อากาศยานลำดังกล่าวได้พุ่งเข้าชนทางหลวง เอ133 ขณะกำลังแล่นเข้าสู่ท่าอากาศยานเปโตรซาวอดสก์ ห่างจากรันเวย์ประมาณ 1,200 เมตร สาเหตุของการตกยังไม่เป็นที่ทราบชัดเจน ถึงแม้ว่าเหตุดังกล่าวจะเกิดขึ้นเมื่อเวลาประมาณเที่ยงคืนตามเวลาท้องถิ่น ซึ่งมีรายงานว่าสภาพอากาศเลวร้าย รวมทั้งหมอกลงจัด และอากาศยานปรากฏว่าได้พยายามลงจอดบนทางหลวงก่อนที่จะเกิดเหตุด้วย
ตามข้อมูลของเจ้าหน้าที่ท่าอากาศยาน เครื่องบินลำดังกล่าวกำลังบินออกนอกเส้นทางราว 200 เมตร และเริ่มลดระดับลงมาเร็วกว่าที่ควรอย่างมาก หน่วยควบคุมภาคพื้นดินเปโตรซาวอดสก์ระบุว่า พวกเขาแนะนำให้นักบินลงจอดครั้งที่สองเนื่องจากทัศนวิสัยที่ต่ำและสภาพอากาศที่เลวร้าย นักบินตอบว่าเขาจะพยายามลงจอดในครั้งเดียวและกล่าวว่าเขาสามารถแล่นลงจอดได้
โฆษกคณะกรรมการสอบสวนรัสเซีย วลาดีมีร์ มาร์กิน กล่าวว่า สาเหตุที่เป็นไปได้ว่าจะเกิดอุบัติเหตุทั้งหลายนั้นกำลังอยู่ในระหว่างการศึกษา รวมทั้งความผิดพลาดของนักบิน หัวหน้าหน่วยงานขนส่งทางอากาศของรัสเซียกล่าวว่า เครื่องบินได้ชนต้นสนสูง 15 เมตรก่อนที่จะตก และเสริมว่าไม่มีเพลิงไหม้หรือระเบิดบนเครื่องบินก่อนที่จะตก
ITAR-TASS รายงานว่า เจ้าหน้าที่รักษากฎหมายในพื้นที่กล่าวว่า เครื่องบินอาจประสบปัญหาด้านเครื่องยนต์ขณะกำลังบินสู่ท่าอากาศยาน ซึ่งอาจเป็นไปได้ว่าทำให้นักบินตัดสินใจลงจอดบนทางหลวง ข้อมูลของสำนักงานกระทรวงสถานการณ์ฉุกเฉินในสาธารณรัฐคาเรเลีย อันเป็นสถานที่เกิดเหตุการณ์ขึ้นนั้น การติดต่อทางวิทยุกับเครื่องบินลำดังกล่าวได้ขาดหายไปตั้งแต่ 23.40 น. ตามเวลาท้องถิ่น
ความสูญเสีย

บนเครื่องมีผู้โดยสาร 43 คน และลูกเรือ 9 คน รวม 52 คน ในจำนวนนี้เสียชีวิต 45 คน และที่เหลืออีก 7 คนได้รับบาดเจ็บ ในบรรดาผู้รอดชีวิดนี้ มีคนหนึ่งเป็นแอร์โฮสเตส ส่วนลูกเรือคนอื่นทั้งหมดเสียชีวิต
| สัญชาติ | จำนวนเสียชีวิต | จำนวนได้รับบาดเจ็บ |
| --- | --- | --- |
|  รัสเซีย | 36 | 7 |
|  รัสเซีย /  อเมริกัน (สองสัญชาติ) | 4 |  |
|  ยูเครน | 2 |  |
|  เบลารุส | 1 |  |
|  ดัตช์ | 1 |  |
|  สวีเดน | 1 |  |
| รวม | 45 | 7 |
มีผู้ได้รับบาดเจ็บคนหนึ่งเสียชีวิตจากอาการบาดเจ็บนั้นเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2554
ย่านพระโขนง

ย่านพระโขนง
สถานีรถไฟฟ้าบีทีเอส พระโขนง และพื้นที่โดยรอบของย่าน
ย่านพระโขนง เป็นย่านบนถนนสุขุมวิท กรุงเทพมหานคร ในอดีตเป็นตลาดริมน้ำ ต่อมาพัฒนาเป็นตลาดบก และเคยเป็นย่านที่รุ่งเรืองมากเมื่อช่วงปี พ.ศ. 2519–2530 ปัจจุบันย่านพระโขนงกลับมาฟื้นฟูพัฒนาอีกครั้ง หลังสร้างรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท เกิดคอนโดมีเนียมทำให้คนย้ายเข้ามาอยู่มากขึ้น
ประวัติ > ตลาดริมคลอง

เมื่อ พ.ศ. 2400 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีการขุดคลองถนนตรง (ถนนพระรามที่ 4 ในปัจจุบัน) เชื่อมต่อบางนากับคลองผดุงกรุงเกษม ทำให้เกิดย่านการค้าบริเวณปากคลองถนนตรง หรือย่านพระโขนงในปัจจุบัน มีลักษณะเป็นตลาดริมน้ำ มีตลาดสดตั้งอยู่ริมคลอง ผู้คนในตลาดเป็นคนไทยเชื้อสายจีน มีโรงเรียนจีนเป็นสถานศึกษา มีศาลเจ้าแม่ทับทิม พื้นที่รอบ ๆ ย่านพระโขนงเป็นที่สวนของชุมชนมุสลิมซึ่งตั้งรกรากมานานจนถึงปัจจุบัน
ประวัติ > ตัดถนนสุขุมวิท

ต่อมาเมื่อมีการตัดถนนสุขุมวิท จึงได้พัฒนาจากตลาดน้ำมาเป็นตลาดบก โดยคลองที่มีอยู่ถูกถมทำเป็นถนนหลายคลอง เรือนแถวไม้และโรงเรียนจีนก็ถูกปิดไป สร้างเป็นตึกแถวแทน พัฒนาเป็นศูนย์กลางบันเทิง ศูนย์กลางแฟชั่น และศูนย์กลางเครื่องใช้ไฟฟ้า
ย่านพระโขนงเมื่อช่วงปี พ.ศ. 2519–2530 เคยรุ่งเรืองมาก มีโรงเรียนสอนตัดเสื้อและเสริมสวย ห้างขายเครื่องใช้ไฟฟ้าเอดิสัน และมีห้างสรรพสินค้าหลายแห่ง ได้แก่ ห้างเวลโก้ ห้างอาเชี่ยน ห้างเอดิสัน ห้างไทยไดมารู มีเมืองนีออน มีโรงภาพยนตร์ชื่อดังถึง 6 แห่ง อย่าง พระโขนงเธียเตอร์ (บางข้อมูลระบุว่าเคยเป็นโรงภาพยนตร์ที่ใหญ่ที่สุดในเอเชีย จุคนได้ถึง 2,000–3,000 ที่นั่ง) พระโขนงรามา โรงหนังเอเชีย เจ้าพระยาเธียเตอร์ ฮอลิเดย์ และลอนดอน จนเหตุการณ์น้ำท่วมเมื่อ พ.ศ. 2526 ส่งผลทำให้เกิดการย้ายออกเป็นจำนวนมาก กิจการโรงหนังชั้นสองปิดตัว
ประวัติ > ปัจจุบัน

ปัจจุบันย่านพระโขนงกลับมาฟื้นฟูพัฒนาอีกครั้ง เมื่อสถานีพระโขนง ของรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท เปิดให้บริการ เกิดคอนโดมีเนียมทำให้คนย้ายเข้ามาอยู่มากขึ้น  มีทั้งออฟฟิศทำงานสร้างสรรค์ คอมมูนิตี้มอลล์ที่เป็นพื้นที่สนับสนุนการทำงาน เช่น ซัมเมอร์ฮิลล์ ซัมเมอร์ฮับ และดับเบิลยู ดิสทริค รวมถึงมี ตลาดสดพระโขนง หรือรู้จักกันในนาม ตลาดแสงทิพย์ ที่เริ่มสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2503 แต่เดิมตลาดพระโขนงตั้งอยู่ในเขตพระโขนง  ต่อมามีการแบ่งเขตการปกครองใหม่ทำให้ตลาดแห่งนี้มีพื้นที่อยู่ในเขตวัฒนา เจ้าของคือทายาทตระกูลตาปนานนท์ ตลาดพระโขนงยังประกอบด้วย ตลาดรุ่งอรุณ เจ้าของตลาดคือนายธัชชัย เทพหัสดิน ณ อยุธยา ตลาดพระโขนงมีสินค้าขายปลีกและส่งประกอบด้วยอาหารสด อาหารแห้ง สินค้าอุปโภคบริโภค ร้านอาหารที่มีชื่อเสียงภายในตลาดแห่งนี้ อาทิ ร้านข้าวหน้าเป็ด ร้านกาแฟโบราณ ร้านโรตีสายไหม ร้านขนมจีนแม่ชวน ฯลฯ
หลัง พ.ศ. 2550 เป็นต้นมา ย่านตลาดพระโขนงได้กลายเป็นแหล่งชุมชนของชาวต่างชาติหลายเชื้อชาติ ทั้งชาวเนปาล พม่า ไทใหญ่ กะเหรี่ยง ที่เข้ามาอยู่อาศัย ทำงานรับจ้างและค้าขาย โดยสัดส่วนประชากรพม่ามากกว่ากลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ
กรรมสิทธิ์ที่ดิน

จากข้อมูลของสำนักผังเมืองกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2552 ย่านพระโขนงถือกรรมสิทธิ์ที่ดินโดยเอกชนทั้งรายย่อยและรายใหญ่ 780 ราย แบ่งเป็นกรรมสิทธิ์ที่ดินรายใหญ่ 40 ราย และรายย่อย 740 ราย ถือกรรมสิทธิ์โดยสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์บริเวณใต้สะพานพระโขนง
ลิฟแอนด์เล็ตดาย (เพลง)

Live and Let Die เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง พยัคฆ์มฤตยู 007 ภาพยนตร์เจมส์ บอนด์ เรื่องที่ 8 ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2516 ผู้สร้างภาพยนตร์เรื่องนี้มอบหมายให้ จอร์จ มาร์ติน ซึ่งเป็นโปรดิวเซอร์ของวงเดอะบีทเทิลส์ เป็นผู้ทำดนตรีประกอบภาพยนตร์เรื่องนี้
จอร์จ มาร์ติน ได้ขอร้องให้พอล แม็คคาร์ตนีย์ ช่วยแต่งเพลงธีมหลักของภาพยนตร์เรื่องนี้ให้ และได้มอบหมายให้ วิงส์ ซึ่งเป็นวงดนตรีส่วนตัวของ พอล และลินดา แม็คคาร์ตนีย์ ภรรยา เป็นผู้บันทึกเสียงสำหรับใช้ในไตเติลเปิดเรื่อง และอัลบั้มดนตรีประกอบภาพยนตร์
เพลง Live and Let Die นี้ สามารถขึ้นถึงอันดับ 2 ในชาร์ตสหรัฐอเมริกา และอันดับ 7 ในอังกฤษ และได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์ ในสาขาเพลงประกอบภาพยนตร์ แต่พ่ายแพ้ให้กับเพลง The Way We Were ที่ขับร้องโดย บาร์บรา สไตรแซนด์ เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เจมส์บอนด์เพลงแรก ที่ได้ชิงรางวัลออสการ์
เพลง Live and Let Die นี้ได้รับการยอมรับว่าเป็นเพลงที่มีชื่อเสียงที่สุดของวิงส์ กลายเป็นเพลงเอกที่ใช้ในการแสดงคอนเสิร์ตทุกครั้งของวง
ในปี ค.ศ. 1991 กันส์แอนด์โรสเซส ได้นำเพลงนี้มาขับร้องใหม่ในอัลบั้ม Use Your Illusion I เป็นเพลงหนึ่งของวงที่ประสบความสำเร็จ นอกเหนือจากเพลง November Rain
ภาษาก่อ (อึมปี้)

| ภาษาก่อ (อึมปี้) |
| --- | --- |
ภาษาก่อ, ภาษาอึมปี้, ภาษาอึมปือ
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศไทย อาจรวมประเทศจีน
ชาติพันธุ์: 1,500 คน (2550)
จำนวนผู้พูด: 900 คน  (2550)
ตระกูลภาษา: จีน-ทิเบต  (ทิเบต-พม่า)โลโล-พม่าโลโลโลโลใต้ภาษาก่อ (อึมปี้)
สถานภาพทางการ
ภาษาชนกลุ่มน้อยที่รับรองใน:  ไทย
รหัสภาษา
ISO 639-3: mpz
ภาษาก่อ (อึมปี้) เป็นภาษาตระกูลทิเบต-พม่า กลุ่มโลโลใต้ สาขาย่อยพม่า-โลโล ไม่มีระบบการเขียน มีผู้พูดในประเทศไทยที่จังหวัดแพร่ คาดว่าอพยพมาจากสิบสองพันนา ประเทศจีน
อ่านเพิ่ม

Ladefoged, Peter; Maddieson, Ian (1996). The Sounds of the World's Languages. Oxford: Blackwell. ISBN 978-0-631-19815-4.
Nahhas, Ramzi W. (2007) Sociolinguistic Survey of Mpi in Thailand. SIL International เก็บถาวร 2020-10-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Sittichai, Sah-iam (1984). Phrases and clauses in the Mpi language at Ban Dong, Phrae Province. Bangkok: Mahidol University MA thesis.
เรืองเดช ปันเขื่อนขัติย์. ภาษาถิ่นตระกูลไทย. กทม. สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล. 2531.
| ด ค กกลุ่มภาษาหลักในตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า |
| --- | --- |
ภาษาในพม่าและไทย:  ก่อ (อึมปี้)  กะชีน  กะเหรี่ยง  กฺ๋อง  พม่า  มูเซอ  เมี่ยน  ล่าหู่ (มูเซอ)  ลีซอ  อาข่า  ฮานี 
ภาษาในจีน:  ไป๋  ตังกุต  ทิเบต  น่าซี  ล่าหู่ (มูเซอ)  ลีซอ  อี๋  เอ้อซู 
ภาษาในเอเชียใต้:  กอกโบรอก  กินเนารี  คาม  ชันเตียล  ซองคา  ทูลุง  นัรพู  เนวาร์  บัลติ  บาฮิง  เบลฮาเร  โบโด  ปูมา  มณีปุระ  มีโซ  ลาดัก  ลิมบู  เลปชา  โลทา  วัมบูเล  เศรปา  สิกขิม  องามี  เอา  ฮมาร์ 
| ด ค กมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ สาขาภาษา โดยกระทรวงวัฒนธรรม |
| --- | --- |
อักษร:  ไทน้อย  ธรรมล้านนา  ธรรมอีสาน (ธรรมลาว) 
ภาษาท้องถิ่น:  ก่อ (อึมปี้)  กะซอง  กูย  กฺ๋อง  เขมรถิ่นไทย  ชอง  ชอุง  ซำเร  โซ่ (ทะวืง)  ญ้อ  ญัฮกุร  ตากใบ (เจ๊ะเห)  ไทยโคราช (ไทยเบิ้ง)  บีซู  ผู้ไท  พวน  พิเทน  มลาบรี  มอแกน  มานิ (ซาไก)  เลอเวือะ (ละว้า)  สะกอม  แสก  โส้  อูรักลาโวยจ 
 ศิลปะการแสดง  ช่างฝีมือดั้งเดิม  วรรณกรรมพื้นบ้าน  กีฬาภูมิปัญญาไทย  แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรมและงานเทศกาล  ความรู้และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาล  ภาษา  มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม
รายชื่อตอนในวัยซนคนการ์ตูน (อะนิเมะ)

รายชื่อตอนของอะนิเมะเรื่อง วัยซนคนการ์ตูน
รายชื่อตอนของวัยซนคนการ์ตูน

รายชื่อตอนและเพลงปิดของเรื่อง วัยซนคนการ์ตูน ที่ฉายในญี่ปุ่น
ในช่วง 2 ตุลาคม พ.ศ. 2553 - 2 เมษายน พ.ศ. 2554
รายชื่อตอนของวัยซนคนการ์ตูน > ช่วงแรก

| ตอนที่ | ชื่อตอน | วันที่ฉายครั้งแรก |
| --- | --- | --- |

| 1 | "ความฝันและความจริง"  "Yume to genjitsu (ญี่ปุ่น: 夢と現実)"   | 2 ตุลาคม พ.ศ. 2553 |
| 2 | "คนโง่กับคนฉลาด"  "Baka to rikō (ญี่ปุ่น: 馬鹿と利口)"   | 9 ตุลาคม พ.ศ. 2553 |
| 3 | "แม่กับลูก"  "Oya to ko (ญี่ปุ่น: 親と子)"   | 16 ตุลาคม พ.ศ. 2553 |
| 4 | "เวลาและกุญแจ"  "Toki to kagi (ญี่ปุ่น: 時と鍵)"   | 23 ตุลาคม พ.ศ. 2553 |
| 5 | "ฤดูร้อนและชื่อ"  "Natsu to nēmu (ญี่ปุ่น: 夏とネーム)"   | 30 ตุลาคม พ.ศ. 2553 |
| 6 | "แครรอทและกิ่งไม้"  "Ame to muchi (ญี่ปุ่น: アメとムチ)"   | 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 |
| 7 | "น้ำตาและน้ำตา"  "Namida to Namida (ญี่ปุ่น: 涙と涙)"   | 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 |
| 8 | "ความกังวลและความคาดหวัง"  "Fuan no kitai (ญี่ปุ่น: 不安と期待)"   | 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 |
| 9 | "การเสียใจและการเข้าใจ"  "Kōkai to nattoku (ญี่ปุ่น: 後悔と納得)"   | 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 |
| 10 | "10 และ 2"  "Jū to ni (ญี่ปุ่น: 10と2)"   | 4 ธันวาคม พ.ศ. 2553 |
| 11 | "ช๊อคโกแลตและ NEXT!"  "Choko to NEXT! (ญี่ปุ่น: チョコとNEXT!)"   | 11 ธันวาคม พ.ศ. 2553 |
| 12 | "งานฉลองและการจบการศึกษา"  "Gochisou to Sotsugyou (ญี่ปุ่น: 御馳走と卒業)"   | 18 ธันวาคม พ.ศ. 2553 |
| 13 | "ข้อมูลด่วนและข้อมูลแท้"  "Sokuhou to Hon chan (ญี่ปุ่น: 速報と本ちゃん)"   | 25 ธันวาคม พ.ศ. 2553 |
รายชื่อตอนของวัยซนคนการ์ตูน > ช่วงหลัง

| ตอนที่ | ชื่อตอน | วันที่ฉายครั้งแรก |
| --- | --- | --- |

| 14 | "การต่อสู้และการคัดลอก"  "Batoru to Mosha (ญี่ปุ่น: バトルと模写)"   | 8 มกราคม พ.ศ. 2554 |
| 15 | "การเปิดตัวครั้งแรกและความร้อนรน"  "Debyū to Aseri (ญี่ปุ่น: デビューと焦り)"   | 15 มกราคม พ.ศ. 2554 |
| 16 | "กำแพงและจูบ"  "Kabe to Kisu (ญี่ปุ่น: 壁とキス)"   | 22 มกราคม พ.ศ. 2554 |
| 17 | "อวดดีและความเมตตา"  "Tengu to Shinsetsu (ญี่ปุ่น: 天狗と親切)"   | 29 มกราคม พ.ศ. 2554 |
| 18 | "ความอิจฉากับความรัก"  "Shitto to Ai (ญี่ปุ่น: 嫉妬と愛)"   | 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 |
| 19 | "2 คนกับ 1 คน"  "2 nin to 1 nin (ญี่ปุ่น: 2人と1人)"   | 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 |
| 20 | "การร่วมมือและเงื่อนไข"  "Kyouryoku to Jouken (ญี่ปุ่น: 協力と条件)"   | 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 |
| 21 | "วรรณคดีกับดนตรี"  "Bungaku to Ongaku (ญี่ปุ่น: 文学と音楽)"   | 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 |
| 22 | "สมานฉันท์และแตกหัก"  "Danketsu to Ketsuretsu (ญี่ปุ่น: 団結と決裂)"   | 5 มีนาคม พ.ศ. 2554 |
| 23 | "วันอังคารและวันศุกร์"  "Kayou to Kinyou (ญี่ปุ่น: 火曜と金曜)"   | 19 มีนาคม พ.ศ. 2554 |
| 24 | "โทรศัพท์กับวันก่อนวันหยุด"  "Denwa to Zenya (ญี่ปุ่น: 電話と前夜)"   | 26 มีนาคม พ.ศ. 2554 |
| 25 | "ใช่กับไม่ใช่"  "Ari to Nashi (ญี่ปุ่น: ありとなし)"   | 2 เมษายน พ.ศ. 2554 |
ลีโอ ฮาเบอร์

ลีโอ ฮาเบอร์ เป็นนักเขียนชาวอเมริกันจากเมืองนิวยอร์ก เกิดที่เมืองแมนแฮตตัน และเรียนที่มหาวิทยาลัยโคลอมเบีย และเป็นอาจารย์สอนวิชาภาษาฮีบรูที่วิทยาลััยสหภาพฮีบรู ในกรุงนิวยอร์ก ลีโอ ฮาเบอร์มีงานเขียนมากมาย เช่น The Red Heifer (2001),  และ Midstream
รายชื่อพรรคการเมืองในประเทศลาว

ในปัจจุบัน ลาวใช้ระบบพรรคการเมืองเดียวโดยพรรคที่มีอำนาจคือ พรรคปฏิวัติประชาชนลาว แนวลาวส้างซาด เป็นองค์กรหลักที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางวัฒนธรรมและไม่เกี่ยวกับพรรคการเมือง
พรรคการเมืองในอดีต

คณะกรรมการป้องกันผลประโยชน์แห่งชาติ (พ.ศ. 2501)
พรรคประชาธิปไตย (พ.ศ. 2504)
พรรคเอกราช (พ.ศ. 2503)
พรรคประชาชนลาว (พ.ศ. 2508)
พรรคสังคมนิยมลาว (กลุ่มพลัดถิ่น)
พรรคเป็นกลาง (พ.ศ. 2502)
พรรคสันติภาพเป็นกลาง (พ.ศ. 2508)
แนวซาดก้าวหน้า (ก่อตั้ง พ.ศ. 2503)
พรรครวมพลังประชาชนลาว (พ.ศ. 2501)
ลีโอนาร์ด ออสโตรอฟสกี

ลีโอนาร์ด ออสโตรอฟสกี (เกิดเมื่อวันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 1922 – เสียชีวิตในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1973) เป็นนักการเมืองจากสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรรัฐโอไฮโอ เขตที่ 55 ตั้งแต่วันที่ 3 มกราคม ค.ศ. 1969 จนถึงวันที่ 31 ธันวาคม ค.ศ. 1972
รายชื่อตอนในอีวานเกเลียน มหาสงครามวันพิพากษา

| ตอนที่ | ชื่อตอน | กำกับภาพ | ออกอากาศครั้งแรก |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | มหันตภัยจากเทวทูต   "Angel Attack" (使徒、襲来) | คะซุยะ สึรุมะกิ | 4 ตุลาคม 2538 |
| 2 | นีโอโตเกียวที่ 3  "The Beast" (見知らぬ、天井) | คะซุยะ สึรุมะกิ | 11 ตุลาคม 2538 |
| 3 | อีวานเกเลียน 01   "A Transfer" (鳴らない、電話) | ฮิโระยุกิ อิชิโดะ | 18 ตุลาคม 2538 |
| 4 | การต่อสู้ของชินจิ   "Hedgehog's Dilemma" (雨、逃げ出した後) | สึโยะชิ คะงะ | 25 ตุลาคม 2538 |
| 5 | ความลับของเรย์   "Rei I" (レイ、心のむこうに) | เคอิชิ ซุงิยะมะ | 1 พฤศจิกายน 2538 |
| 6 | แผนพิทักษ์นีโอโตเกียวที่ 3   "Rei II" (決戦、第3新東京市) | ฮิโระยุกิ อิชิโดะ | 8 พฤศจิกายน 2538 |
| 7 | ความผิดพลาดของหุ่นรบ เจเอ "A Human Work" (人の造りしもの) | เคอิชิ ซุงิยะมะ | 15 พฤศจิกายน 2538 |
| 8 | อาสึกะมาแล้วจ้า   "Asuka Strikes!"  (アスカ、来日) | คะซุยะ สึรุมะกิ | 22 พฤศจิกายน 2538 |
| 9 | หัวใจที่เป็นหนึ่งเดียว   "Both of You, Dance Like You Want to Win!" (瞬間、心、重ねて) | Seiji Mizushima | 29 พฤศจิกายน 2538 |
| 10 | ผจญภัยใต้ลาวา   "Magma Diver" (マグマダイバー) | สึโยะชิ คะงะ   ฮิโระยุกิ อิชิโดะ | 6 ธันวาคม 2538 |
| 11 | มฤตยูทมิฬ   "The Day Tokyo-3 Stood Still" (静止した闇の中で) | ทะสึยะ วะตะนะเบะ | 13 ธันวาคม 2538 |
| 12 | ปาฏิหาริย์เหนือจีโอฟรอนท์  "She said, 'Don't make others suffer for your personal hatred.'" (奇跡の価値は) | ฮิโระยุกิ อิชิโดะ | 20 ธันวาคม 2538 |
| 13 | เทวทูตบุก  "Lilliputian Hitcher" (使徒、侵入) | เท็นไซ โอะกะมุระ | 27 ธันวาคม 2538 |
| 14 | เซเล่ บัลลังก์แห่งวิญญาณ "Weaving a Story" (ゼーレ、魂の座) | มะซะฮิโกะ โอสึกะ | 3 มกราคม 2539 |
| 15 | สายลับจากรัฐบาล   "Those women longed for the touch of others' lips, and thus invited their kisses." (嘘と沈黙) | นะโอะยะซุ ฮะบุ | 10 มกราคม 2539 |
| 16 | ย่างก้าวแห่งความตาย   "Splitting of the Breast" (死に至る病、そして) | คะซุยะ สึรุมะกิ | 17 มกราคม 2539 |
| 17 | ผู้ถูกเลือกคนที่สี่   "Fourth Children" (四人目の適格者) | Minoru Ohara | 24 มกราคม 2539 |
| 18 | ทางเลือกของชีวิต   "Ambivalence" (命の選択を) | เท็นไซ โอะกะมุระ | 31 มกราคม 2539 |
| 19 | การต่อสู้ของลูกผู้ชาย   "Introjection" (男の戰い) | มะซะยุกิ | 7 กุมภาพันธ์ 2539 |
| 20 | อีวา มิซาโตะ ชินจิ  "WEAVING A STORY 2: oral stage" (心のかたち 人のかたち) | มะซะฮิโกะ โอสึกะ | 14 กุมภาพันธ์ 2539 |
| 21 | กำเนิดองค์การเนิร์ฟ  "He was aware that he was still a child." (ネルフ、誕生) | ฮิโระยุกิ อิชิโดะ | 21 กุมภาพันธ์ 2539 |
21: หลังจบเพลงปิดของตอน มีการเปิดเผยคลิบวิดีโอลับที่สุดของสหประชาชาติ ถ่ายเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม และ 13 กันยายน ค.ศ. 2000 ที่ฐานปฏิบัติการที่ 2 ในทวีปแอนตาร์กติกา
| 22 | อย่างน้อยก็เป็นคน   "Don't Be." (せめて、人間らしく) | Akira Takamura   คะซุยะ สึรุมะกิ | 28 กุมภาพันธ์ 2539 |
| 23 | น้ำตา   "Rei III" (涙) | โชะอิชิ มะซุโอะ (TV)   มะซะยุกิ (DC) | 6 มีนาคม 2539 |
| 24 | เทวทูตตนสุดท้าย   "The Beginning and the End" (最後のシ者) | โชะอิชิ มะซุโอะ (TV)   มะซะยุกิ (DC) | 13 มีนาคม 2539 |
| 25 | จุดจบสิ้น   "Do you love me?" (終わる世界) | คะซุยะ สึรุมะกิ | 20 มีนาคม 2539 |
| 26 | ผู้ที่เรียกหาความรัก   ""Take care of yourself." (世界の中心でアイを叫んだけもの) | มะซะยุกิ   คะซุยะ สึรุมะกิ | 27 มีนาคม 2539 |
ตอนจบฉบับสมบูรณ์

ตอนที่ 25 "จุดจบสิ้น" และ 26 "ผู้ที่เรียกหาความรัก" ในฉบับโทรทัศน์นั้น เป็นตอนจบที่มีเนื้อหารวบรัดมากเกินไป และมีข้อบกพร่องหลายๆอย่าง ทำให้ถือว่าตอนที่ 25 และ 26 ในฉบับโทรทัศน์นั้นเป็น "ตอนจบที่ไม่สมบูรณ์" ทางทีวีโตเกียวจึงร่วมมือกับไกแน็กซ์ ทำตอนจบขึ้นมาใหม่ออกฉายในฉบับภาพยนตร์ นั่นก็คือ อีวานเกเลียน: ปัจฉิมภาค ผู้ชมที่ติดตามทีหลังสามารถข้ามสองตอนนี้ไปชมในฉบับปัจฉิมภาคได้เลย
| ตอน | ชื่อตอน | กำกับภาพ | เขียนบท | ฉายครั้งแรก |
| --- | --- | --- | --- | --- |

| 25' | Ea (Air)   In English, Love is Destructive (エア)  | คะซุยะ สึรุมะกิ | ฮิเดะอะกิ อันโนะ | 19 กรกฎาคม 2540 |
 ครึ่งแรกของ อีวานเกเลียน: ปัจฉิมภาค เป็นตอนจบเดียวกับฉบับโทรทัศน์ตอนที่ 25-26 
| 26' | Magokoro o, kimi ni (My Purest Heart for You)   In English, ONE MORE FINAL: I need you. (まごころを、君に)  | ฮิเดะอะกิ อันโนะ | ฮิเดะอะกิ อันโนะ | 19 กรกฎาคม 2540 |
 ครึ่งหลังของ อีวานเกเลียน: ปัจฉิมภาค  เป็นตอนจบเดียวกับฉบับโทรทัศน์ในตอนที่ 25-26 
↑  Also known alternately as "My Pure Heart for You", or with the additional bracketed title, "My Purest Heart for You (Sincerely Yours)". The English title is also known simply as "I need you."
ลูกขุน

แท่นคณะลูกขุนว่างเปล่าในศาลแห่งหนึ่ง ในมลรัฐเพิร์ชชิ่ง รัฐเนวาดา ประเทศสหรัฐอเมริกา
ลูกขุนชาวบริติชในศตวรรษที่ 19
ลูกขุน เป็นบุคคลที่ได้กล่าวคำปฏิญาณ (คณะลูกขุน)ซึ่งได้รวมตัวกันเพื่อให้คำตัดสินที่เป็นธรรม(จากการค้นหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับคำถาม) ที่ศาลได้ยื่นเสนอให้พวกเขาอย่างเป็นทางการ หรือเพื่อกำหนดบทลงโทษหรือคำตัดสิน คณะลูกขุนได้พัฒนาขึ้นในประเทศอังกฤษในช่วงยุคกลาง และเป็นจุดเด่นของระบบชอบด้วยกฎหมายของกฎหมายคอมมอนลอว์ของอังกฤษ-อเมริกัน พวกเขายังคงใช้กันทั่วไปในทุกวันนี้ในบริเตนใหญ่ สหรัฐอเมริกา แคนาดา ออสเตรเลีย และประเทศอื่นๆ ที่มีระบบกฎหมายที่สือทอดมาจากประเพณีทางกฎหมายอังกฤษ
คณะลูกขุนในการพิจารณาคดีส่วนใหญ่เป็น"คณะลูกขุนชนชั้น" และมักจะประกอบด้วยบุคคลสิบสองคน คณะลูกขุนขนาดใหญ่ที่เป็นที่รู้จักกันคือ คณะลูกขุนใหญ่ ซึ่งถูกนำมาใช้ในการตรวจสอบอาชญากรรมที่อาจจะเกิดขึ้นและทำให้มีการตั้งข้อกล่าวหากับผู้ต้องสงสัย แต่ประเทศกฎหมายทั่วไปทั้งหมด ยกเว้นสหรัฐอเมริกาและไลบีเรียได้แบ่งออกคำตัดสินของคณะลูกขุนในศาลอาญาในยุคปัจจุบันซึ่งได้พัฒนามาจากคณะลูกขุนในยุคกลางในอังกฤษ สมาชิกที่ได้รับการสมมติควรจะแจ้งให้แก่พวกเขาเองเกี่ยวกับการก่ออาชญากรรมและรายละเอียดของอาชญากรรม หน้าที่ของพวกเขาจึงใกล้เคียงกับคณะลูกขุนใหญ่กว่าคณะลูกขุนในการพิจารณาคดี
รักเร่

บทความนี้เกี่ยวกับพืชดอก สำหรับความหมายอื่น ดูที่ รักเล่ห์
| รักเร่ ลักเล่ |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Plantae
หมวด:: Magnoliophyta
ชั้น:: Magnoliopsida
อันดับ:: Asterales
วงศ์:: Asteraceae
เผ่า:: Coreopsideae
สกุล:: Dahlia Cav.

ชนิด
 30 ชนิด, 20,000 สายพันธุ์
ชื่อพ้อง
 Georgina Willd. nom. illeg.
รักเร่ เป็นพันธุ์ไม้ดอกในสกุล Dahlia ที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศเม็กซิโก, ทวีปอเมริกากลาง และประเทศโคลอมเบีย ดอกมีรูปทรงและสีสันสวยงามสะดุดตา ก้านดอกแข็งแรง นิยมปลูกเป็นไม้ตัดดอก เช่นเดียวกับกุหลาบ แต่ในประเทศไทยไม่นิยมปลูก เนื่องมาจากมีชื่อที่ไม่เป็นมงคล เป็นดอกไม้ประจำชาติประเทศเม็กซิโก
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

รักเร่เป็นไม้พุ่ม รากมีลักษณะคล้ายหัว ลำต้นแตกกิ่งก้านสาขามากมาย ดอกเป็นแบบเดียวกับเบญจมาศ ก้านดอกยาวแข็งแรง กลีบดอก แบ่งออกเป็น 2 ตอน กลีบดอกชั้นนอกนี้แผ่กว้างออก หรืออาจจะห่อเป็นหลอดก็ได้แล้วแต่ชนิดของดอก มีเกสรตัวผู้และตัวเมียอยู่ในดอกเดียวกัน กลีบรองดอก ด้านในเป็นแผ่นบาง ๆ เรียงกันเป็นระเบียบติดอยู่กับฐานของดอก ส่วนกลีบรองดอกด้านนอบเล็กกว่าด้านใน เมล็ดมีลักษณะเป็นรูปไข่ ดอกมีหลายสี เช่น ชมพู น้ำเงิน ขาว แดง แสด ส้ม ม่วง และเหลือง เป็นต้น
การดูแล และการขยายพันธ์

รักเร่ชอบขึ้นในที่กลางแจ้งแดดจัด แต่มีความชื้นพอเพียง  ควรปลูกในดินที่ร่วนซุยและระบายน้ำได้ดี บางครั้งจำเป็นต้องหาวัสดุคลุมดินให้รักเร่  เช่น ฟาง ใบไม้แห้ง หรือเปลือกถั่ว เป็นต้น
สำหรับการขยายพันธุ์รักเร่นั้น สามารถเพาะเมล็ด ปักชำกิ่ง ต่อกิ่ง หรือใช้ราก เมื่อต้นให้ดอกแล้วต้นจะแก่และโทรมไปในที่สุด โดยจะทิ้งรากที่เป็นหัวไว้ในดิน ให้ตัดต้นเหนือระดับดินประมาณ 3 นิ้ว เพราะส่วนของตาที่จะเจริญเป็นต้นใหม่จะอยู่บริเวณโคนต้น แล้วจึงขุดหัวขึ้นมาจากดิน
ประโยชน์

หัวใต้ดิน นำมาต้มกับหมูรับประทานแก้โรคหัวใจ แก้ไข้ต้น น้ำคั้นจากต้นมีฤทธิ์เป็นยาปฏิชีวนะอ่อน ๆ ฆ่าเชื้อ Staphylococcus แต่สำหรับใบรักเร่ บางพันธุ์มีพิษ ไม่นิยมรับประทาน
เกร็ด

ในอเมริกามีคดีฆาตกรรมดัง ที่ยังเป็นปริศนามาถึงทุกวันนี้อยู่คดีหนึ่งชื่อว่า Black Dahlia (ดอกรักเร่สีดำ)
แหล่งข้อมูลอื่น

รักเร่
คดี Black Dahlia เก็บถาวร 2006-01-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กพรรณไม้ดอกไม้ประดับ ที่กล่าวถึงในเพลงอุทยานดอกไม้ เรียงตามลำดับการกล่าวถึง |
| --- | --- |
 ผกา  จำปา  จำปี  กุหลาบ  ราตรี  พะยอม  อังกาบ  กรรณิการ์  ลำดวน  นมแมว  ซ่อนกลิ่น  ยี่โถ  ชงโค  มณฑา  สายหยุด  เฟื่องฟ้า  ชบา  สร้อยทอง  บานบุรี  ยี่สุ่น  ขจร  ประดู่  พุดซ้อน  พลับพลึง  หงอนไก่  พิกุล  ทานตะวัน  รักเร่  กาหลง  ประยงค์  พวงทอง  บานชื่น  พุทธชาด  พวงชมพู  กระดังงา  รสสุคนธ์  บุนนาค  นางแย้ม  สารภี  อุบล  จันทน์กะพ้อ  ผีเสื้อ  เล็บมือนาง  พุดตาน  กล้วยไม้  ดาวเรือง  อัญชัน  ยี่หุบ  มะลิวัลย์
ลูกครึ่ง

ลูกครึ่ง หมายถึงลูกที่เกิดจากพ่อแม่ที่เป็นคนต่างชาติกัน คำว่าลูกครึ่งในประเทศไทย ไม่แน่ชัดว่าใช้ครั้งแรกเมื่อไหร่ ไม่พบในกฎหมายตราสามดวง และคาดว่าคงเริ่มใช้หลังรัชกาลที่ 4 ในสมัยอยุธยา ลูกครึ่งเกิดจากพ่อค้าฝรั่งในเมืองไทย และที่อพยพมาจากต่างประเทศ มีลูกหลานที่เป็นไพร่ในกรม เช่น กรมฝรั่งแม่นปืน เป็นต้น คนไทยสมัยนั้นไม่รู้สึกว่าลูกครึ่งแตกต่างจากไพร่ฟ้าทั่วไป จึงยังไม่เรียกคนเหล่านั้นว่าลูกครึ่ง จนเมื่อลูกครึ่งฝรั่งมีความแตกต่างขึ้นมา คือไม่ถูกเกณฑ์แรงงาน หรือไม่ใช่ไพร่เพราะมีกฎหมายฝรั่งคุ้มครองตามสิทธิสภาพนอกอาณาเขต อีกทั้งยังแต่งกายและมีวิถีชีวิตแบบฝรั่ง แต่จำนวนลูกครึ่งก็ยังมีไม่มากนัก ส่วนลูกครึ่งไทยจีนจะเรียกเป็นลูกชิ้นเสียมากกว่า
ในยุคใหม่ ลูกครึ่งโดยมากเกิดจากพ่อหรือแม่ชาวต่างชาติที่เข้ามาอยู่อาศัยหรือทำงานในประเทศไทย หรือเมื่อพวกเขาไปศึกษาต่อในต่างประเทศ มีรายงานว่าในปี พ.ศ. 2528 มีจำนวนลูกครึ่งในประเทศไทยประมาณ 7,000 คน คนรุ่นหลังนี้เป็นที่นิยมมากขึ้นในสังคม จนลูกครึ่งกลับมาเป็นที่นิยม เพราะอุตสาหกรรมบันเทิง ที่พวกเขาสามารถพูดภาษาอังกฤษได้อย่างคล่องแคล่ว กับหน้าตาที่มีส่วนผสมแบบตะวันตก เช่น สีผิวอ่อน/ขาว ตาใหญ่และมีสีแตกต่าง รูปร่างสูง โดยเป็นที่สนใจสำหรับสังคมไทย โดยเฉพาะในสังคมวัยรุ่นที่เป็นที่นิยม  ศิลปินลูกครึ่ง ที่โด่งดังอาทิเช่น วิโอเลต วอเทียร์, นาตาลี เดวิส, มาช่า วัฒนพานิช, ทาทา ยัง, คัทลียา แมคอินทอช, แอน ทองประสม, อารยา เอ ฮาร์เก็ต, ศรีริต้า เจนเซ่น, พอลล่า เทเลอร์, มาริโอ้ เมาเร่อ, อุรัสยา เสปอร์บันด์, ณเดชน์ คูกิมิยะ, อเล็กซ์ เรนเดลล์, ราณี แคมเปน เป็นต้น
ประวัติศาสตร์ทิเบต

แผนที่เขตปกครองตนเองทิเบตของประเทศจีน
ทิเบต ตั้งอยู่ในใจกลางของทวีปเอเชียระหว่างประเทศจีนกับอินเดีย ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมด 2.5 ล้านตารางกิโลเมตร ในบริเวณที่มีภูเขาและที่ราบสูงที่สุดในโลก มีอากาศแห้งและหนาวเย็น รวมทั้งที่ราบกลางหุบเขาริมแม่น้ำอันกว้างใหญ่หลายสาย อันเป็นที่พำนักพิงของชาวทิเบต ผู้ซึ่งมีวัฒนธรรมประเพณีเป็นของตนเอง มาเป็นเวลาช้านาน และมีชีวิตความเป็นอยู่แตกต่างจากผู้คนในประเทศเพื่อนบ้าน ชาวทิเบตได้มีการพัฒนาทางวัฒนธรรมที่มีเอกลักษณ์ในตนเอง ทั้งยังมีการพัฒนาด้านสติปัญญาและจิตใจ ได้แก่ การมีภาษาที่โดดเด่น มีวรรณกรรมอันยิ่งใหญ่ และมีผลงานศิลปะที่น่ามหัศจรรย์ นอกจากนี้ อารยธรรมของชาวทิเบต ซึ่งสืบเนื่องมาเป็นเวลาหลายพันปีนั้น ยังเป็นอารยธรรมที่สูงส่ง และมีคุณค่าสืบทอดต่อกันมา เป็นมรดกของมนุษยชาติ
ยุคก่อนประวัติศาสตร์

ชาวจีนและชาวทิเบต-พม่าดั้งเดิมอาจจะแยกออกจากกันเมื่อราว 3,457 ปีก่อนพุทธศักราช เมื่อชาวจีนเริ่มอพยพเข้าสู่ลุ่มแม่น้ำแยงซีเกียง ในขณะที่ชาวทิเบตพม่าดั้งเดิมยังเป็นผู้ร่อนเร่ ชาวทิเบตแยกตัวออกจากชาวพม่าชัดเจน เมื่อราว พ.ศ. 943
พบหลักฐานในยุคเหล็กและยุคสำริดในที่ราบสูงฉางตั้งแต่ยังไม่ได้ศึกษาอย่างละเอียด วัฒนธรรมในบริเวณนี้เป็นที่รู้จักในชื่อวัฒนธรรมซังซุง ซึ่งมีกล่าวถึงในเอกสารโบราณของทิเบตและเป็นจุดเริ่มต้นของศาสนาเพิน
ยุคก่อนประวัติศาสตร์ > ตำนานทางประวัติศาสตร์

กษัตริย์องค์แรกของทิเบต ญาชีแจ็นโป (གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ།) ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ถู่ปัว เชื่อกันว่าเป็นผู้เสด็จมาจากสวรรค์หรือมาจากอินเดีย และโดยลักษณะที่แปลกไปจากมนุษย์เช่น มีพังผืดระหว่างนิ้วและหนังตาปิดจากล่างขึ้นบน คนท้องถิ่นจึงเชื่อว่าพระองค์เป็นเทวดามาจุติ มีอิทธิฤทธิ์พลังวิเศษ กษัตริย์พระองค์นี้และองค์ต่อ ๆ มาทั้งหมด 7 องค์ ติดต่อกับสวรรค์ได้โดยมีสายเชือกโยงกับสวรรค์ เป็นลำแสงสูง 1 ฟุตอยู่เหนือศีรษะ เมื่อสิ้นพระชนม์ก็กลายร่างเป็นสายรุ้งหรือไต่บันไดฟ้ากลับคืนสู่สรวงสรรค์ โดยไม่มีกายหยาบเหลือทิ้งไว้
กษัตริย์องค์ที่ 8 คือ ชีคุมแจ็นโป (གྲི་གུམ་བཙན་པོ་) ยุแหย่ให้องครักษ์ของพระองค์ชื่อโลงัม (Lo-ngam) ต่อสู้กับพระองค์ ในระหว่างการต่อสู้ สายเชือกที่โยงพระองค์กับสวรรค์ถูกตัดขาด และพระองค์ถูกฆ่าตาย ตั้งแต่นั้นมากษัตริย์ทุกพระองค์จึงทิ้งซากศพไว้ในเมืองมนุษย์ และต้องนำไปฝัง
อีกตำนานหนึ่งชาวทิเบตเป็นลูกหลานของลิงกับยักษ์ ลิงนั้นจริง ๆ แล้วคือ พระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ (ภาษาทิเบต: སྤྱན་རས་གཟིགས།) ส่วนยักษ์นั้นคือพระนางตารา
ยุคจักรวรรดิทิเบต

บทความหลัก: จักรวรรดิทิเบต
จักรวรรดิทิเบตเรืองอำนาจในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12 – 16 โดยมีอาณาเขตทางใต้จรดเบงกอล ทางเหนือจรดมองโกเลีย
ยุคจักรวรรดิทิเบต > การปรากฏตัวครั้งแรกในประวัติศาสตร์

มีการกล่าวถึงทิเบตครั้งแรกในหนังสือภูมิศาสตร์ของปโตเลมีในชื่อ บาทายซึ่งมาจากชื่อพื้นเมือง “Bod” ทิเบตปรากฏในประวัติศาสตร์จีนครั้งแรกในชื่อ “ฟู่กั๋ว” (附国) เมื่อพระเจ้านัมรีซงแจ็นได้ส่งราชทูตไปจีนในพุทธศตวรรษที่ 12
ยุคจักรวรรดิทิเบต > การก่อตั้งราชวงศ์

การก่อตัวของทิเบตเริ่มที่ปราสาทตักเซในตำบลชิงบา เขตชองกยา ตามที่กล่าวถึงในพงศาวดารทิเบตโบราณ “กลุ่มของผู้สนับสนุนยุยงให้ตันบูญาซิกก่อกบฏต่อต้านคูทริ ซิงโปเช” ซิงโปเชนี้เป็นขุนนางของจักรวรรดิซังซุงภายใต้การปกครองของราชวงศ์สิกมยี  ซิงโปเชตายก่อนที่กลุ่มกบฏจะชนะ และลูกชายของเขาคือนัมรีซงแจ็น ขึ้นเป็นผู้กุมอำนาจคนต่อมา และเป็นผู้ก่อตั้งจักรวรรดิทิเบตขึ้น เขาส่งทูตไปจีนสองครั้งในพ.ศ. 1191 และ 1192 เป็นการเปิดตัวต่อนานาชาติครั้งแรกของทิเบต