เจ้าอนันตวรฤทธิเดช
พระกรณียกิจ > (1.) ด้านการถวายความจงรักภักดีต่อราชวงศ์จักรี

เจ้าอนันตวรฤทธิเดช เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 62 (14 พฤษภาคม พ.ศ. 2395 - 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2435) ได้เข้าเฝ้าทูลอองธุลีพระบาทถวายความจงรักภักดีต่อราชวงศ์จักรี ดังนี้
เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2426 เวลาบ่าย 4 โมงเศษ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงฉลองพระองค์เครื่องยศทหาร ทรงสพายสายเครื่องราชอิสสริยาภรณ์ตรามหาสุราภรณ์และดวงพระตราอื่นๆ เสด็จออกท้องพระโรงกลางพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พร้อมด้วยพระบรมวงศานุวงศ์ข้าราชการฝ่ายทหารพลเรือนเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทตามตำแหน่งเจ้าพนักงานประโคมแตรตามธรรมเนียมเสด็จออก ทหารแตรเป่าสรรเสริญพระบารมี เจ้าพนักงานประโคมจบแล้ว กรมมหาดไทยนำ เจ้าราชวงศ์แสนท้าวพระยาลาวเมืองน่านเข้ามาเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท พระยาศรีอ่านศุภอักษร เจ้าอนันตวรฤทธิเดช เจ้านครเมืองน่าน ว่าแต่งให้เจ้าราชวงศ์คุมต้นไม้ทองเงินเครื่องราชบรรณาการ จำนวนปีมะเมียจัตวาศก ลงมาทูลเกล้าฯ ถวาย และขอปืนหามแล่น กระสุนดินประสิว มาศพริกไทย กระวาน กานพลูขึ้นไปไว้สำหรับราชการ และว่ามิสโอซื้อไม้ซุงไว้ราคา 12 ชั่ง ยังไม่ได้ให้เงิน ได้มาฟ้องเจ้าพระยาภูธราภัยแต่ยังอยู่ เจ้าพระยาภูธราภัยผัดไว้นานแล้ว ได้มาเตือนเจ้าพระยาภูธราภัยว่ามิสโอตายเงินก็ไม่ได้ รายหนึ่งว่าพระยาพิษณุโลก (พุ่ม) ให้ขุนอมรศักดาวุธขึ้นไปซื้อช้างมาใช้การเมืองพิษณุโลก ขุนอมรศักดาวุธ กู้เงินเจ้าอนันตวรฤทธิเดช 200 แน่น ยังไม่ได้ใช้เงิน เตือนก็ผัดไปนานแล้ว เงิน 2 รายนี้ จะควรอย่างไร และว่าเจ้านายเมืองน่านจัดได้ขี้ผึ้งหาบ 1 ผ้าขาว 100 เพลา ทูลเกล้าฯ ถวายในสมเด็จพระนางเจ้า ทรงพระราชปฏิสันถาร 3 นัดตามธรรมเนียมแล้วเสด็จขึ้น
วันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2431 เวลา 4 ทุ่มเสศ เสด็จออกขุนนาง กรมมหาดไทยอ่านบอก เจ้าอนันตวรฤทธิเดช เจ้านครเมืองน่าน ถวายพระราชกุศลทำบุญสงกรานต แลว่าด้วยพระยาสุรศักดิ เชิญตราขึ้นไปถึง ได้มอบเครื่องราชอิศริยยศช้างเผือกสยาม ชั้นที่ 3 ให้เจ้าราชวงษแล้ว กับว่าเจ้าอุปราช เจ้าราชบุตร นครเมืองน่านถึงแก่กรรม ได้ให้เจ้าน้อยบุญหลง บุตรเจ้าอุปราช คุมเครื่องยศเจ้าอุปราชแลเจ้าราชบุตรลงมาส่ง อีกฉบับ 1 ว่าได้ข่าวม้าประหลาดลายดำลายขาว (คือผ่าน) ที่เมืองพง 1 เมืองไทร 1 จึงแต่งคนไปซื้อมาได้ม้า 1 ราคา 310 แถบ แต่ที่เมืองพงนั้นให้ช้างแลกไป ช้าง 1 จึงให้เจ้าน้อยบุญหลง คุมลงมาถวาย กับใบบอกพระยาศุโขไทยว่าเจ้าน้อยบุญหลงคุมม้าขาวมีลายดำมาถึงเมืองพิไชย ม้าตัวย่อมป่วย ได้ภักรักษาอาการหาคลายไม่ ม้าล้มม้า 1กรมมหาดไทยนำนายน้อยบุญหลง นายน้อยมโนรส นายหนานสาร นายหนานอัก เฝ้าทูลลอองธุลีพระบาท
เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2433 เจ้าอนันตวรฤทธิเดช เจ้านครเมืองน่าน เจ้านายบุตรหลานแสนเท้าพระยานครเมืองน่าน ลงวันที่ 19 มกราคม ร.ศ. 108 ความว่า เจ้าอนันตวรฤทธิเดช จัดได้นรมาต 2 ยอด หนัก 2 ชั่ง แต่งให้นายน้อยบรม นายน้อยบุญเลิศ นายหนานมหาวงษ์ แสนท้าวพระยาคุมลงมาทูลเกล้าฯ ถวาย กับขอนายบรมเป็นที่เจ้าบุรีรัตน แลเจ้าอนันตวรฤทธิเดช อายุได้ 84 ปี เดินไปทางไกลหาได้ไม่ ขอรับพระราชทานแคร่ขึ้นไปขี่พอเปนเกียรติยศต่อไปแล้วพระยาศรีสิงหเทพ นำนายน้อยบรม นายน้อยบุญเลิศ นายหนานมหาวงษ์ พระยาไชยราศ พระยาไชยศาล หลวงพรหมศาล เฝ้าทูลลอองธุลีพระบาท จำนวนคนนายไพร่ที่ลงมาครั้งนี้ 50 คนมีพระราชปฏิสัณฐาร ถึงเจ้าอนันตวรฤทธิเดช แลเจ้านายบุตรหลานแสนเท้าพระยา ซึ่งมาเฝ้าทูลลอองธุลีพระบาทครั้งนี้ทั่วกันและมีพระบรมราชโองการดำรัสสั่งพระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าไชยยันตมงคล ให้ทำแคร่พระราชทานเจ้าอนันตวรฤทธิเดช เจ้านครเมืองน่าน
เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2433 เวลาบ่าย 5 โมงเศษ เสด็จทรงรถพระที่นั่งประพาศถนนตามเคย ไปตามถนนบำรุงเมืองประทับวังพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นศิริธัชสังกาศ แล้วเสด็จรถพระที่นั่งประทับวังพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นดำรงราชานุภาพ ประตูสามยอด เวลาทุ่มเศษเสด็จกลับถึงพระบรมมหาราชวังเวลายามเศษเสด็จขึ้นจากประชุมปฤกษาราชการข้างใน แล้วเสด็จออกขุนนางตามเคยแล้วพระยาราชวรานุกูล นำพระยาพิบูลย์สงคราม ผู้ว่าราชการเมืองนครนายก แลเจ้าบุรีรัตนนครเมืองน่าน กราบถวายบังคมลาขึ้นไปรักษาราชการบ้านเมือง โปรดเกล้าฯ ให้พระราชทาน ถาดหมาก 1 คนโททองคำ 1 ลูกประคำทองคำ 1 แลผ้าพรรณนุ่งห่ม แก่พระยานครนายก ถาดหมาก 1 คนโทเงิน 1 แลผ้าพรรณนุ่งห่ม แก่เจ้าบุรีรัตน์นครเมืองน่านแล้วมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานพรไปถึงเจ้านครเมืองน่าน ด้วยแล้วดำรัสถามพระยาศรีว่าแคร่ที่จะพระราชทานเจ้านครเมืองน่าน นั้นได้มอบให้เจ้าบุรีรัตน์แล้วฤๅยัง พระยาศรีกราบบังคมทูลว่าได้มอบแล้ว