stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
นายกรัฐมนตรีเยอรมนี
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Federal Chancellors of Germany
เว็บไซต์ทางการ
| ด ค กนายกรัฐมนตรีเยอรมนี |
| --- | --- | --- |
|  สมาพันธรัฐเยอรมันเหนือ (ค.ศ. 1867–1871) |  อ็อทโท ฟ็อน บิสมาร์ค  |  |
|  จักรวรรดิเยอรมัน (ค.ศ. 1871–1918) |  อ็อทโท ฟ็อน บิสมาร์ค  เลโอ ฟ็อน คาพรีวี  เจ้าชายโคลทวิชแห่งโฮเอินโลเออ-ชิลลิงส์เฟือสท์  แบร์นฮาร์ท ฟ็อน บือโล  เทโอบัลท์ ฟ็อน เบทมัน ฮ็อลเวค  เกออร์ค มิชชาเอลิส  เกออร์ค ฟ็อน แฮร์ทลิง  เจ้าชายมัคซีมีลีอานแห่งบาเดิน  ฟรีดริช เอเบิร์ท  |  |
|  สาธารณรัฐไวมาร์ (ค.ศ. 1919–1933) |  ฟิลลิพ ไชเดอมัน  กุสทัฟ เบาเออร์  แฮร์มัน มึลเลอร์  ค็อนสตันทีน เฟเรินบัค  โยเซ็ฟ เวียร์ท  วิลเฮ็ล์ม คูโน  กุสทัฟ ชเตรเซอมัน  วิลเฮ็ล์ม มาคส์  ฮันส์ ลุทเทอร์  วิลเฮ็ล์ม มาคส์  แฮร์มัน มึลเลอร์  ไฮน์ริช บรือนิง  ฟรันทซ์ ฟ็อน พาเพิน  ควร์ท ฟ็อน ชไลเชอร์  |  |
|  ไรช์ที่สาม (ค.ศ. 1933–1945) |  อดอล์ฟ ฮิตเลอร์  โยเซ็ฟ เกิบเบิลส์  ลุทซ์ กราฟ ชเวรีน ฟ็อน โครซิค  |  |
|  สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (ค.ศ. 1949–ปัจจุบัน) |  ค็อนราท อาเดอเนาเออร์  ลูทวิช แอร์ฮาร์ท  ควร์ท เกออร์ค คีซิงเงอร์  วิลลี บรันท์  เฮ็ลมูท ชมิท  เฮ็ลมูท โคล  แกร์ฮาร์ท ชเรอเดอร์  อังเกลา แมร์เคิล  โอลัฟ ช็อลทซ์  |  |
รายนาม
| ด ค กนายกรัฐมนตรี |
| --- | --- |
นายกรัฐมนตรี แบ่งตามประเทศ:  อับคาเซีย  อัฟกานิสถาน  แอลเบเนีย  แอลจีเรีย  แอนติกาและบาร์บูดา  อาร์มีเนีย  นากอร์โน-คาราบัค  อารูบา  ออสเตรเลีย  ออสเตรีย  อาเซอร์ไบจาน  บาฮามาส  บาห์เรน  บังกลาเทศ  บาร์เบโดส  เบลารุส  เบลเยียม  เบลีซ  เบอร์มิวดา  ภูฏาน  บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา  บัลแกเรีย  บูร์กินาฟาโซ  กัมพูชา  แคเมอรูน  แคนาดา  กาบูเวร์ดี  สาธารณรัฐแอฟริกากลาง  จีน  คองโก  หมู่เกาะคุก  โครเอเชีย  คิวบา  กือราเซา  นอร์เทิร์นไซปรัส  ไอร์แลนด์เหนือ  เช็กเกีย  เดนมาร์ก  จิบูตี  ดอมินีกา  ติมอร์-เลสเต  อียิปต์  อิเควทอเรียลกินี  เอสโตเนีย  หมู่เกาะแฟโร  ฟีจี  ฟินแลนด์  ฝรั่งเศส  เยอรมนี  จอร์เจีย  กรีซ  กรีนแลนด์  เกรเนดา  กินี  กายอานา  เฮติ  ฮังการี  ไอซ์แลนด์  อินเดีย  อิรัก  ไอร์แลนด์  อิสราเอล  อิตาลี  จาเมกา  ญี่ปุ่น  จอร์แดน  คาซัคสถาน  เกาหลี  เกาหลีเหนือ  เกาหลีใต้  คอซอวอ  คูเวต  คีร์กีซสถาน  ลาว  ลัตเวีย  เลบานอน  ลิทัวเนีย  ลักเซมเบิร์ก  มาซิโดเนียเหนือ  มาเลเซีย  มอลตา  มอริเชียส  มอลโดวา  มองโกเลีย  มอนเตเนโกร  โมร็อกโก  พม่า  นากอร์โน-คาราบัค  นามิเบีย  เนปาล  เนเธอร์แลนด์  นิวซีแลนด์  นีวเว  นอร์เวย์  ปากีสถาน  ปาปัวนิวกินี  เปรู  โปแลนด์  โปรตุเกส  กาตาร์  โรมาเนีย  รัสเซีย  รวันดา  เซนต์คิตส์และเนวิส  เซนต์ลูเชีย  เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์  ซามัว  เซาตูเมและปรินซีปี  ซาอุดีอาระเบีย  เซอร์เบีย  สิงคโปร์  ซินต์มาร์เติน  สโลวาเกีย  สโลวีเนีย  หมู่เกาะโซโลมอน  โซมาเลีย  เซาท์ออสซีเชีย  สหภาพโซเวียต  สเปน  ศรีลังกา  ซูดาน  เอสวาตีนี  สวีเดน  สวิตเซอร์แลนด์  ซีเรีย  ไต้หวัน  ทาจิกิสถาน  แทนซาเนีย  ไทย  ตองงา  ทรานส์นีสเตรีย  ตรินิแดดและโตเบโก  ตูนิเซีย  หมู่เกาะเติกส์และเคคอส  ตูวาลู  ยูกันดา  ยูเครน  สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์  สหราชอาณาจักร  อุซเบกิสถาน  วานูอาตู  เวียดนาม  เยเมน  ยูโกสลาเวีย  เวสเทิร์นสะฮารา 
ตำแหน่งถูกยุบ:  แองโกลา  เบนิน  บราซิล  บุรุนดี  ชาด  คอโมโรส  กานา  อินโดนีเซีย  อิหร่าน  เคนยา  มัลดีฟส์  ฟิลิปปินส์  เซเนกัล  เซเชลส์  แอฟริกาใต้  ตุรกี  เติร์กเมนิสถาน  แซมเบีย  ซิมบับเว 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  VIAF 2 
ประจำชาติ:  อิสราเอล  สหรัฐ
ปริสกา ชไตแนกแกร

ปริสกา ชไตแนกแกร (เยอรมัน: Prisca Steinegger) เกิด เมื่อวันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 1977  เธอเป็นนักฟุตบอลสวิส  ปัจจุบันเธอเล่นสำหรับทีม SV Seebach  และอดีตสมาชิกทีมฟุตบอลหญิงของประเทศสวิสเซอร์แลนด์
ปริสกา ชไตแนกแกรได้รับทุนการศึกษาสำหรับการฝึกงานในประเทศสหรัฐอเมริกาในปี 1999 แต่ต้องปฏิเสธเพราะบาดเจ็บจากนั้นฟีฟ่าเสนองานให้เธอและเธอก็ยอมรับข้อเสนอนั้น
เธอเป็นผู้เล่นในทีมฟุตบอลหญิงของประเทศสวิตเซอร์แลนด์จากปี 1996 ถึง 2007 และได้รับรางวัล Swiss Player ในปี  2003
Adenoviridae

| อะดีโนไวรัส (Adenovirus) |
| --- | --- |

ภาพกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนชนิดส่องผ่าน (TEM) ของอนุภาคอะดีโนไวรัสสองหน่วย

การจำแนกชนิดไวรัส 
ไม่ได้จัดลำดับ:: ไวรัส Virus
อาณาจักร:: Bamfordvirae Bamfordvirae
ไฟลัม:: Preplasmiviricota Preplasmiviricota
ชั้น:: Tectiliviricetes Tectiliviricetes
อันดับ:: Rowavirales Rowavirales
วงศ์:: Adenoviridae Adenoviridae

Genera
 Atadenovirus  Aviadenovirus  Ichtadenovirus  Mastadenovirus  Siadenovirus
อะดีโนไวรัส (อังกฤษ: adenovirus ในวงศ์ Adenoviridae ) เป็นไวรัสขนาดกลาง (90–100 นาโนเมตร) ไม่มีชั้นลิพิดหุ้มด้านนอก (nonenveloped) และมีเปลือกหุ้มวัสดุยีน คือแคปซิด (capsid) ทรงยี่สิบหน้า (icosahedral) ซึ่งบรรจุจีโนมอันเป็นดีเอ็นเอสายคู่
ชื่อมาจากแหล่งที่ดั้งเดิมสะกัดเอาไวรัสได้คือจากทอนซิลคอหอย (adenoid) ของมนุษย์ในปี 1953
ไวรัสมีสัตว์ถูกเบียน (host) เป็นสัตว์มีกระดูกสันหลังมากมาย
ในมนุษย์ พบอะดีโนไวรัสสายพันธุ์ต่าง ๆ กว่า 50 เซโรไทป์ (serotype)
ที่เป็นเหตุให้เกิดโรคมากมายหลายหลาก เริ่มจากการติดเชื้อทางเดินหายใจแบบอ่อน ๆ ในเด็ก (คือหวัดธรรมดา) จนกระทั่งโรคที่มีผลต่อระบบอวัยวะหลายระบบและมีอันตรายถึงชีวิตในบุคคลที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
วิทยาไวรัส > ความหลากหลาย

การจัดหมวดหมู่ Adenoviridae อาจซับซ้อน
ปัจจุบันมีอะดีโนไวรัสของมนุษย์ (HAdVs) 88 เซโรไทป์ โดยรวมอยู่ใน 7 สปีชีส์ คืออะดีโนไวรัสมนุษย์ A ถึง G)
A: 12, 18, 31
B: 3, 7, 11, 14, 16, 21, 34, 35, 50, 55
C: 1, 2, 5, 6, 57
D: 8, 9, 10, 13, 15, 17, 19, 20, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 32, 33, 36, 37, 38, 39, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 51, 53, 54, 56, 58, 59, 60, 62, 63, 64, 65, 67, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75
E: 4
F: 40, 41
G: 52
เซโรไทป์ต่าง ๆ สัมพันธ์กับโรคต่าง ๆ กัน คือ
โรคระบบหายใจ (สปีชีส์หลักคือ HAdV-B และ C)
เยื่อตาอักเสบ (HAdV-B และ D)
กระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ (HAdV-F 40 และ 41, HAdV-G 52)
โรคอ้วนหรือ adipogenesis (HAdV-A 31, HAdV-C 5, HAdV-D 9, 36 และ 37)
ไวรัสเหล่านี้จัดเป็น Human mastadenovirus A-G โดยคณะกรรมการ International Committee on Taxonomy of Viruses (ICTV) เพราะทั้งหมดอยู่ในสกุล Mastadenovirus
เมื่อไม่จำกัดเพียงแค่ไวรัสในมนุษย์ วงศ์ Adenoviridae แบ่งออกเป็น 5 สกุลคือ Mastadenovirus, Aviadenovirus, Atadenovirus, Siadenovirus และ Ichtadenovirus
วิทยาไวรัส > โครงสร้าง

อะดีโนไวรัสเป็นไวรัสที่ไม่มีชั้นลิพิดหุ้มด้านนอก (nonenveloped) กลุ่มใหญ่ที่สุดซึ่งรู้จัก
จึงสามารถเข้าไปในเซลล์ผ่านเอนโดโซมได้เลย (สำหรับไวรัสที่มีสิ่งหุ้ม สิ่งหุ้มจะหลอมเข้ากับเยื่อหุ้มเซลล์ทำให้แคปซิดและจีโนมของไวรัสเข้าไปในเซลล์ได้)
อนุภาคไวรัสมีลักษณะพิเศษเป็นเดือยแหลม (spike) เป็นใย (fiber) ที่อยู่กับฐานรูปห้าเหลี่ยม (penton base) แต่ละฐานของแคปซิด (ดูรูปต่อไป) ที่ช่วยให้ยึดเข้ากับเซลล์ถูกเบียนผ่านหน่วยรับที่ผิวของเซลล์
(ดูหัวข้อ "การถ่ายแบบ" ด้านล่างเรื่องหน่วยรับต่าง ๆ)
ในปี 2010 นักวิทยาศาสตร์ประกาศว่าได้ระบุโครงสร้างอะดีโนไวรัสของมนุษย์ในระดับอะตอม และได้สร้างแบบจำลองอันละเอียดสุดเท่าที่เคยมี
ไวรัสประกอบด้วยเรซิดิว
กรดอะมิโน 1 ล้านเรซิดิวและหนักราว ๆ 150 ล้านดอลตัน (150 MDa)
วิทยาไวรัส > จีโนม

จีโนมของอะดีโนไวรัสมีรูปเส้น ไม่แบ่งส่วน เป็นดีเอ็นเอสายคู่ ยาวประมาณ 26–48 กิโลคู่เบส (Kbp)
ซึ่งโดยทฤษฎีสามารถรับรองยีนได้ 22–40 ยีน
แม้นี่จะใหญ่กว่าอย่างสำคัญเมื่อเทียบกับไวรัสอื่น ๆ ในกลุ่มบอลทิมอร์ของไวรัส แต่ก็ยังเป็นไวรัสง่าย ๆ และต้องอาศัยเซลล์ถูกเบียนอย่างมากเพื่อการอยู่รอดและถ่ายโอนยีน
ลักษณะที่น่าสนใจของจีโนมไวรัสนี้ก็คือมันมีโปรตีนหนัก 55 กิโลดอลตันที่ปลาย 5' ของดีเอ็นเอที่เป็นสายคู่เส้นตรง (linear dsDNA)
ซึ่งใช้เป็นไพรเมอร์ (primer)
สำหรับการถ่ายแบบไวรัส และเพื่อให้แน่นอนว่า ปลายจีโนมของไวรัสได้ทำซ้ำอย่างสมควร
วิทยาไวรัส > Multiplicity reactivation

อะดีโนไวรัสสามารถรวมตัวขึ้นมาใหม่อาศัยกระบวนการ multiplicity reactivation (MR)
เป็นกระบวนการที่จีโนมไวรัสสองตัวหรือยิ่งกว่าที่เกิดความเสียหายจนแพร่พันธุ์ไม่ได้มีปฏิสัมพันธ์ภายในเซลล์ถูกเบียนแล้วสร้างจีโนมไวรัสใหม่ที่แพร่พันธุ์ต่อไปได้
กระบวนการ MR นี้ ได้พบในอะดีโนไวรัสเซโรไทป์ 12 หลังจากอนุภาคไวรัสฉายแล้วด้วยรังสีอัลตราไวโอเลตแล้วปล่อยให้เซลล์ถูกเบียนติดเชื้อหลายครั้ง
งานทบทวนวรรณกรรมวิทยาศาสตร์ยังแสดงตัวอย่าง MR ในไวรัสต่าง ๆ จึงได้เสนอว่า MR เป็นปฏิสัมพันธ์ทางเพศที่สามัญอย่างหนึ่งซึ่งให้ความได้เปรียบในการรอดชีวิตเพราะช่วยซ่อมความเสียหายต่อจีโนมด้วยการผสมยีน
วิทยาการระบาด > การแพร่เชื้อ

อะดีโนไวรัสปกติจะทนต่อสารเคมี สิ่งแวดล้อม และความเป็นกรดต่าง ๆ จึงสามารถรอดชีวิตอยู่นอกร่างกายและนอกน้ำได้นาน
โดยหลักจะแพร่กระจายไปตามหยดน้ำจากทางเดินหายใจ แต่ก็สามารถกระจายไปทางอุจจาระได้
งานวิจัยในเรื่องกลไกทางอณูชีวภาพของการแพร่เชื้อได้ให้หลักฐานเชิงประสบการณ์เพื่อสนับสนุนสมมติฐานว่า 
หน่วยรับที่ผิวเซลล์ coxsackievirus/adenovirus receptor (CAR) จำเป็นเพื่อขนส่งอะดีโนไวรัสไข้าไปในเซลล์แบบ naive/progenitor บางชนิด
วิทยาการระบาด > มนุษย์

มนุษย์ที่ติดเชื้ออะดีโนไวรัสจะตอบสนองในหลายรูปแบบ เริ่มตั้งแต่ไม่มีอาการอะไรเลย จนถึงติดเชื้ออย่างรุนแรงที่ปกติพบในอะดีโนไวรัสเซโรไทป์ 14
วิทยาการระบาด > สัตว์ต่าง ๆ

อะดีโนไวรัส คือ bat adenovirus TJM (Bt-AdV-TJM) เป็นสปีชีสใหม่ในสกุล Mastadenovirus ที่ได้ตัวอย่างจากค้างคาว Myotis
และ Scotophilus kuhlii 
ในประเทศจีน
ซึ่งเป็นญาติใกล้ชิดที่สุดกับอะดีโนไวรัสของกระแตและสุนัข
อะดีโนไวรัสของสุนัขสองชนิดรู้จักกันดีคือชนิดที่ 1 และ 2 ชนิดที่ 1 (Canine adenovirus 1 ตัวย่อ CAdV-1) ทำให้เกิดโรคตับสุนัขแบบแพร่เชื้อ (infectious canine hepatitis) ซึ่งอาจทำให้ถึงตายโดยมีอาการเป็นเส้นเลือดอักเสบ (vasculitis) และตับอักเสบ
และอาจทำให้เกิดการติดเชื้อทางลมหายใจหรือที่ตา
ชนิดนี้ยังติดหมาจิ้งจอก (หมาจิ้งจอกแดงและหมาจิ้งจอกอาร์กติก) โดยอาจก่อตับอักเสบและสมองอักเสบ
ส่วนชนิดที่ 2 (CAdV-2) อาจเป็นเหตุของโรค kennel cough (โรคไอในคอกสุนัข)
วัคซีนหลัก ๆ สำหรับสุนัขรวมวัคซีนไวรัส CAdV-2 เป็น ๆ แต่ลดฤทธิ์โดยสร้างภูมิคุ้มกันต่อไวรัสทั้ง CAdV-1 และ CAdV-2
ก่อนนี้ ไวรัส CAdV-1 ก็ใช้เป็นวัคซีนด้วยแต่ก็มีภาวะแทรกซ้อนสามัญคือ กระจกตาบวมน้ำ (corneal edema)
อะดีโนไวรัสของกระรอก (SqAdV) รายงานว่าก่อลำไส้เล็กอักเสบในกระรอกแดงในยุโรป แต่กระรอกเทาดูเหมือนจะมีภูมิต้านทาน
SqAdV เป็นญาติใกล้ชิดกับอะดีโนไวรัสของหนูตะเภา (GpAdV)
อะดีโนไวรัสในสัตว์เลื้อยคลาน (Agamid Adenovirus) ไม่ค่อยมีข้อมูล แต่ก็มีงานวิจัยอยู่ในปัจจุบัน
อะดีโนไวรัสรู้ว่าทำให้ม้า วัวควาย หมู และแพะติดเชื้อทางลมหายใจ
ประเภท Equine adenovirus 1 ทำให้เกิดโรคถึงตายในลูกม้าอาหรับที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ โดยก่อปอดบวมและทำลายเนื้อเยื่อตับอ่อนและต่อมน้ำลาย
Tupaia adenovirus (tree shrew adenovirus 1, TAV) ได้ตัวอย่างมาจากกระแต
ส่วน Otarine adenovirus 1 ได้ตัวอย่างมาจากสิงโตทะเลแคลิฟอร์เนีย
อะดีโนไวรัสจากสัตว์ปีกเลี้ยงสัมพันธ์กับโรคสัตว์ปีกเลี้ยงมากมาย เช่น ตับอักเสบที่มีอินคลูชั่นบอดี้ (inclusion body hepatitis), ภาวะถุงหุ้มหัวใจมีน้ำ (hydropericardium syndrome),
โรคไข่นิ่ม (Egg drop syndrome), Quail bronchitis, กระเพาะ​บดมีแผลลอกหลุด (Gizzard erosions) และโรคทางเดินหายใจอื่น ๆ
โดยยังได้ตัวอย่างมาจากเหยี่ยวดำป่า (Milvus migrans) อีกด้วย
อะดีโนไวรัสลิงได้จากลิงอเมริกาใต้คือ Titi monkey
การป้องกัน

ปัจจุบัน มีแต่วัคซีนป้องกันอะดีโนไวรัสเซโรไทป์ 4 และ 7 สำหรับทหารสหรัฐเท่านั้น
ที่เฉพาะสำหรับทหารก็เพราะมีความเสี่ยงติดเชื้อสูงสุด
เป็นวัคซีนที่ใช้ไวรัสเป็น ๆ ซึ่งอาจกระจายไปตามอุจจาระและสามารถแพร่เชื้อต่อไปได้
ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนที่อนุมัติให้ใช้กับคนทั่วไป
วัคซีนนี้ไม่ได้อนุมัติให้ใช้นอกจากทหาร เพราะไม่มีงานศึกษาที่ทำกับคนทั่วไปหรือกับคนที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
ในอดีต ทหารใหม่ของกองทัพสหรัฐได้วัคซีนต่อต้านอะดีโนไวรัสสองเซโรไทป์ จึงป่วยเป็นโรคที่สัมพันธ์กับเซโรไทป์เหล่านั้นน้อยลง
แต่ผู้ผลิตก็ไม่ทำวัคซีนเหล่านี้อีกต่อไป
การป้องกันการติดเชื้ออะดีโนไวรัสและโรคทางเดินหายใจอื่น ๆ รวมการล้างมือบ่อย ๆ ให้มากกว่า 20 วินาที ไม่แตะตา หน้า หรือจมูกด้วยมือที่ไม่ได้ล้าง และหลีกเลี่ยงการใกล้ชิดกับบุคคลที่มีอาการติดเชื้ออะดีโนไวรัส
คนที่มีอาการติดเชื้อยังแนะนำให้ไอหรือจามเข้าในแขนหรือข้อศอกแทนในมือ อย่าร่วมใช้ถ้วยและอุปกรณ์การกิน และหลีกเลี่ยงจูบคนอื่น
การใส่คลอรีนในสระว่ายน้ำสามารถป้องกันการระบาดโรคเยื่อตาอักเสบเหตุอะดีโนไวรัสได้
วินิจฉัย

โรคจะวินิจฉัยจากอาการและประวัติ
โดยจะทดสอบตรวจเพิ่มก็ต่อเมื่ออาการรุนแรง
การทดสอบตรวจเพิ่มรวมการตรวจเลือด การป้ายกวาดตรวจสารคัดหลั่งที่ตา จมูก และคอ การตรวจอุจจาระ และการเอกซเรย์ปอด
ในห้องปฏิบัติการ อะดีโนไวรัสระบุได้โดยตรวจแอนติเจน ปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรส (PCR) การแยกไวรัส และการตรวจทางวิทยาเซรุ่ม
ซึ่งแม้จะพบอะดีโนไวรัส แต่ก็อาจไม่ใช่เหตุของอาการ
คนไข้มีภูมิอ่อนแอบางคนอาจกระจายไวรัสเป็นสัปดาห์ ๆ โดยไม่มีอาการอะไร
การติดเชื้อ

การติดเชื้ออะดีโนไวรัสโดยมากเป็นการติดเชื้อทางเดินลมหายใจด้านบน
มักมีอาการเป็นเยื่อตาอักเสบ ทอนซิลอักเสบ (ซึ่งอาจเหมือนกับคอหอยอักเสบจากเชื้อสเตร็ปโตค็อกคัสทุกอย่างโดยไม่สามารถแยกแยะได้ยกเว้นตรวจเชื้อ) การติดเชื้อในหู หรือกล่องเสียงอักเสบอุดกั้น (croup)
อะดีโนไวรัสเซโรไทป์ 40 และ 41 ยังอาจเป็นเหตุแก่กระเพาะอาหารและลำไส้อักเสบ
การมีทั้งเยื่อตาอักเสบและทอนซิลอักเสบสามัญเป็นพิเศษในการติดเชื้ออะดีโนไวรัส
เด็กบางคน (โดยเฉพาะที่อายุน้อยสุด) สามารถเกิดหลอดลมฝอยอักเสบหรือปอดบวมเหตุอะดีโนไวรัสได้ โดยทั้งสองอาจมีอาการรุนแรง
ในทารก อะดีโนไวรัสอาจทำให้ไออย่างรุนแรงเหมือนกับโรคไอกรนเลย 
อะดีโนไวรัสยังอาจก่อเยื่อหุ้มสมองอักเสบหรือสมองอักเสบ
และน้อยครั้ง อาจก่อกระเพาะปัสสาวะอักเสบแบบตกเลือด (hemorrhagic cystitis)
คนโดยมากฟื้นสภาพจากการติดเชื้ออะดีโนไวรัสเอง แต่คนที่ภูมิคุ้มกันบกพร่องบางครั้งอาจเสียชีวิต คนสุขภาพดีก็พบเสียชีวิตเหมือนกันแต่น้อยครั้ง
ซึ่งอาจเป็นเพราะการติดเชื้ออะดีโนไวรัสบางครั้งทำให้เกิดโรคหัวใจ
ตัวอย่างเช่น ในงานศึกษาหนึ่ง คนไข้บางคนที่มีอาการ dilated cardiomyopathy
ได้ตรวจพบอะดีโนไวรัสเซโรไทป์ 8
อะดีโนไวรัสมักจะแพร่ไปตามเสมหะ/น้ำลาย แต่ก็อาจติดเมื่อสัมผัสบุคคลที่ติดเชื้อ หรือติดจากอนุภาคไวรัสที่เหลืออยู่บนสิ่งต่าง ๆ เช่น ผ้าเช็ดตัวหรือก๊อกน้ำ
ผู้ที่มีโรคกระเพาะอักเสบเหตุอะดีโนไวรัสอาจกระจายไวรัสในอุจจาระเป็นเดือน ๆ ก่อนจะหายดี
ไวรัสอาจจะไปตามน้ำในสระน้ำถ้าไม่ใส่คลอรีนพอ
เหมือนกับโรคหลายอย่างอื่น ๆ การล้างมือให้สะอาดเป็นวิธีหนึ่งในการยับยั้งการแพร่เชื้อ
ความร้อนและน้ำยาฟอกขาวสามารถฆ่าไวรัสบนวัตถุต่าง ๆ ได้
การรักษา

ยังไม่มียาต้านไวรัสที่พิสูจน์ว่ารักษาการติดเชื้ออะดีโนไวรัสได้ ดังนั้น การรักษาปกติจะมุ่งแก้อาการต่าง ๆ (เช่น ให้พาราเซตามอลเมื่อเป็นไข้ )
ยาต้านไวรัสคือ cidofovir ได้ช่วยคนไข้อาการหนักบางคน
แต่จำนวนคนไข้ที่ช่วย ช่วยแค่ไหน ช่วยภาวะแทรกซ้อนหรืออาการอะไร เมื่อไรและที่ไหนที่เกิด ก็ไม่ได้กล่าวไว้
หมออาจให้ยาหยอดตาปฏิชีวนะเพื่อแก้เยื่อตาอักเสบเมื่อกำลังรอผลเพาะเชื้อโรค และเพื่อช่วยป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียที่เกิดขึ้นต่างหาก
ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนอะดีโนไวรัสสำหรับบุคคลทั่วไป แต่วัคซีนสำหรับไวรัสเซโรไทป์ 4 และ 7 เคยมีสำหรับทหารสหรัฐ
การใช้ในยีนบำบัดและวัคซีน > ยีนบำบัด

อะดีโนไวรัสเป็นเวกเตอร์ไวรัสที่นิยมสำหรับยีนบำบัดเป็นเวลานานเพราะสามารถติดเซลล์ทั้งที่แบ่งตัวและไม่แบ่งตัว มีจีโนมใหญ่พอรองรับยีนที่ต้องการจะผสม (transgene) และสามารถสร้างโปรตีนโดยไม่รวมเข้ากับจีโนมของเซลล์ถูกเบียน
โดยเฉพาะก็คือ ไวรัสสามารถใช้เป็นพาหะในวิธีการรักษามะเร็งที่เรียกว่า targeted therapy
ในรูปแบบของดีเอ็นเอลูกผสม (recombinant DNA) หรือโปรตีนลูกผสม (recombinant protein)
วิธีนี้มีประโยชน์เป็นพิเศษในการรักษาโรคเหตุยีนเดียว (monogenic เช่น ซิสติกไฟโบรซิส, X-linked severe combined immunodeficiency, Alpha 1-antitrypsin deficiency) และมะเร็ง
ประเทศจีนได้อนุมัติให้ใช้อะดีโนไวรัสสลายเนื้องอก (oncolytic adenovirus) เพื่อรักษามะเร็ง
โปรตีนใย (fibre protein) จะดัดแปลงโดยเฉพาะ ๆ เพื่อเล็งอะดีโนไวรัสไปที่เซลล์เป้าหมายโดยเฉพาะ
โดยความพยายามหลักอย่างหนึ่งก็คือจำกัดความเป็นพิษต่อตับและป้องกันอวัยวะต่าง ๆ ล้มเหลว
อะดีโนไวรัสทรงสิบสองหน้า (dodecahedron) อาจเป็นวิธีการส่งแอนติเจนแปลกปลอมเข้าไปยัง myeloid dendritic cells (MDC)
ที่ดี โดย MDC ก็จะแสดงแอนติเจนให้กับลิมโฟไซต์แบบ M1-specific CD8+ T อย่างมีประสิทธิภาพ
อะดีโนไวรัสได้ใช้ส่งระบบการตัดต่อยีนคือ CRISPR/Cas9 gene editing systems แต่การตอบสนองทางภูมิคุ้มกันอย่างเข้มแข็งต่อการติดเชื้อไวรัสก็เป็นอุปสรรคในการใช้กับคนไข้
ดูเหมือนว่า การใช้ adeno-associated virus (AAV) ซึ่งเป็นไวรัสต่างประเภทกัน จะมีอนาคตในการแก้ปัญหาการก่อภูมิคุ้มกัน แม้จะสามารถบรรจุยีนที่ต้องการได้น้อยกว่า
การใช้ในยีนบำบัดและวัคซีน > วัคซีน

ดูเพิ่ม: เวกเตอร์ไวรัส § วัคซีน
เวกเตอร์อะดีโนไวรัสแบบแปลง/ลูกผสม (recombinant) รวมทั้งแบบขยายพันธุ์ต่อไม่ได้ (replication incompetent) โดยทฤษฎีสามารถใช้ส่งรหัสดีเอ็นเอสำหรับแอนติเจนหนึ่ง ๆ โดยเฉพาะ ๆ แต่จนกระทั่งถึงเดือนพฤษภาคม 2020 เมื่อกล่าวถึงการใช้เป็นวัคซีนโควิด-19 นักวิชาการคนหนึ่งยังสรุปว่า "ยังไม่สามารถให้ผลผลิตเป็นวัคซีนมนุษย์ที่มีประสิทธิภาพได้"
วัคซีนอะดีโนไวรัสชนิด 5 ลูกผสม (Ad5-nCoV,
ImmunityBio, UQ-CSL V451) 
และชนิด 26 (Ad26.COV2.S) ต่างก็กำลังวิจัยเป็นวัคซีนโควิด-19
ส่วนวัคซีน Gam-COVID-Vac (หรือสปุตนิกวี ของรัสเซีย) เป็นนวัตกรรมใหม่เพราะใช้อะดีโนไวรัสชนิดที่ 26 ในการฉีดครั้งแรกวันแรก แล้วใช้วัคซีนชนิดที่ 5 ในการฉีดครั้งที่ 2 ในวันที่ 21
"ในวัคซีนโควิด-19 แคนดิเดต 4 อย่าง Ad5 ได้ใช้เป็นเวกเตอร์ในการส่งยีนโปรตีนผิวของไวรัส SARS-CoV-2"
เป้าหมายก็คือเพื่อให้เซลล์แสดงออกยีนไกลโคโปรตีนแบบ spike ของไวรัสโควิด-19
วัคซีนที่ใช้เวกเตอร์เป็นอะดีโนไวรัสของชิมแปนซีที่ขยายพันธุ์ไม่ได้ (ChAdOx1) ก็กำลังทดลองใช้เป็นวัคซีนโควิด-19 ด้วย
โดยเรียกว่า ChAdOx1 nCoV-19 (มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด) หรือ AZD1222 (บริษัทแอสตราเซเนกา)
วัคซีนอีกอย่างก็คือ ChAd-SARS-CoV-2-S ซึ่งได้รายงานว่าป้องกันหนูไม่ให้ติดไวรัสโควิด-19 เป็นหนูที่ได้แปลงพันธุกรรมให้มีหน่วยรับแบบ ACE2 ของมนุษย์ (hACE2) ซึ่งเป็นหน่วยรับที่เชื่อว่าทำให้ไวรัสเข้าไปในเซลล์ได้
ปัญหาเกี่ยวกับการใช้วัคซีนมีอะดีโนไวรัสเป็นเวกเตอร์ก็คือ มนุษย์อาจสร้างภูมิคุ้มกันต่อต้านเวกเตอร์เอง แล้วทำให้วัคซีนโดสที่สองไม่ได้ผล
ในบางกรณี คนที่มีภูมิต้านทานต่ออะดีโนไวรัสอยู่แล้ว ก็จะทำให้วัคซีนไม่ได้ผลเลย
การใช้วัคซีนมี Ad5 เป็นเวกเตอร์สำหรับโควิด-19 ยังก่อความกังวลแก่นักวิจัยที่ทดลองวัคซีน Ad5 แล้วล้มเหลว เพราะวัคซีนได้เพิ่มโอกาสติดไวรัส HIV-1 แก่คนไข้ชายบางกลุ่ม
ในเดือนตุลาคม 2020 นักวิจัยเหล่านี้ถึงได้กับตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์เดอะแลนซิต ว่า "อาศัยข้อค้นพบเหล่านี้ พวกเราเป็นห่วงว่า การใช้เวกเตอร์ Ad5 เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันต่อ SARS-CoV-2 อาจเพิ่มความเสี่ยงการติดเชื้อ HIV-1 ในบรรดาชายที่ได้รับวัคซีนนี้เช่นกัน"
ในนัยกลับกัน บทความในวารสารวิทยาศาสตร์ไซเอินซ์ รายงานว่า ประเทศจีนได้อนุมัติวัคซีนอีโบลาที่ใช้เวกเตอร์ Ad5 
วัคซีนเป็นของบริษัทจีนคือ CanSino Biologics และได้ทดสอบในประเทศเซียร์ราลีโอนซึ่งมีความชุกเอชไอวีสูง ซึ่งควรทำให้ปัญหาเยี่ยงนี้ปรากฏได้ง่าย 
แต่ประธานบริหารของบริษัทก็กล่าวว่า บริษัทไม่เห็นอะไรผิดปกติกับวัคซีนอีโบลาของบริษัท และคาดว่า การไวติดเชื้อเอชไอวีอาจจำกัดกับวัคซีน Ad5 ที่สร้างโปรตีนของเอชไอวี
อนึ่ง ในรายงานที่ตีพิมพ์ในเดอะแลนซิตเช่นกันในเดือนพฤษภาคม นักวิจัยของบริษัทยอมรับว่ามีข้อกังวลซึ่งยัง "เป็นเรื่องโต้เถียงกันอยู่" นี้ และตนจะระวังเมื่อทดสอบวัคซีนโควิด-19 (Ad5-nCoV) ของบริษัท
เชิงอรรถ

1 2 3  เซโรไทป์ (อังกฤษ: serotype, serovar) เป็นรูปแบบต่าง ๆ กันของแบคทีเรียหรือไวรัสสปีชีส์หนึ่ง ๆ หรือเซลล์ภูมิคุ้มกันต่อต้านแบคทีเรียหรือไวรัสหนึ่ง ๆ 
จุลชีพ ไวรัส หรือเซลล์เหล่านี้จัดเข้าหมวดด้วยกันโดยอาศัยแอนติเจนซึ่งอยู่ที่ผิว เป็นการจัดหมวดหมู่ตามวิทยาการระบาดในระดับต่ำกว่าสปีชีส์
1 2  สำหรับโปรตีน มอนอเมอร์กรดอะมิโนหน่วยหนึ่งอาจเรียกว่า เรซิดิว (อังกฤษ: residue) เพื่อระบุว่าเป็นหน่วยที่มีซ้ำ ๆ ในพอลิเมอร์
1 2  ไพรเมอร์ (อังกฤษ: primer) เป็นสายกรดนิวคลีอิกเส้นเดี่ยวที่ใช้เป็นจุดเริ่มต้นของการสังเคราะห์ดีเอ็นเอในสิ่งมีชีวิตทั้งหมด
เพราะเอนไซม์ที่ทำหน้าที่ถ่ายแบบดีเอ็นเอ คือ DNA polymerase สามารถเพียงแค่เติมนิวคลีโอไทด์ใหม่ ๆ เข้าที่ปลาย 3' ของกรดนิวคลีอิกที่มีอยู่แล้ว จึงต้องมีไพรเมอร์ซึ่งเป็นกรดนิวคลีอิกอยู่ที่แบบดีเอ็นเอก่อนจะสามารถเริ่มสร้างสายดีเอ็นเอที่คู่กัน
↑  แคปโซเมียร์ (อังกฤษ: capsomere) เป็นหน่วยย่อยของแคปซิด (capsid) เป็นตัวปกคลุมด้านนอกของโปรตีนที่ป้องกันยีนของไวรัส แคปโซเมียร์จะรวมตัวเป็นแคปซิด
1 2  รูนิวเคลียส (อังกฤษ: nuclear pore) เป็นคอมเพล็กซ์โปรตีนขนาดใหญ่ซึ่งทอดข้ามเยื่อหุ้มนิวเคลียส (nuclear envelope) อันเป็นเยื่อสองชั้นรอบ ๆ นิวเคลียสของเซลล์ยูแคริโอต
เยื่อหุ้มนิวเคลียสของเซลล์สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมโดยเฉลี่ยจะมีคอมเพล็กซ์รูนิวเคลียส (อังกฤษ: nuclear pore complex ตัวย่อ NPC) 2,000 ช่อง แต่ก็ต่าง ๆ กันขึ้นอยู่กับชนิดเซลล์และกับช่วงชีวิตของเซลล์
↑  primary transcript เป็นอาร์เอ็นเอสายเดี่ยวที่สังเคราะห์จากการถอดรหัสดีเอ็นเอ แล้วผ่านกระบวนต่าง ๆ เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์อาร์เอ็นเอต่าง ๆ รวมทั้ง mRNA, tRNA และ rRNA
↑  alternative splicing หรือ differential splicing เป็นกระบวนการ RNA splicing ทางเลือกในช่วงการแสดงออกของยีน ที่ทำให้ยีนเดี่ยว ๆ สามารถเข้ารหัสโปรตีนได้หลายอย่าง
ในกระบวนการนี้ exon ของยีนโดยเฉพาะ ๆ อาจรวมเข้าหรือคัดออกจากผลิตภัณฑ์คือเอ็มอาร์เอ็นเอที่ทำมาจากยีนนั้น ๆ
ดังนั้น โปรตีนที่แปลรหัสจากเอ็มอาร์เอ็นเอที่ได้จากกระบวนการนี้อย่างหนึ่งโดยเฉพาะ จะมีลำดับกรดอะมิโนที่ต่างกันกับที่ได้จากกระบวนการ splicing อื่น ๆ และมักจะมีหน้าที่ทางชีวภาพต่างกัน
กระบวนการนี้จึงทำให้จีโนมมนุษย์สามารถใช้สังเคราะห์โปรตีนมากชนิดยิ่งกว่าที่จะคาดได้จากยีนที่เข้ารหัสโปรตีนเพียง 20,000 ชนิด
↑  โมเลกุลเอ็มอาร์เอ็นเอหนึ่ง ๆ จัดว่าเป็น monocistronic ต่อเมื่อมันมีข้อมูลยีนให้แปลรหัสเป็นโซ่โปรตีน (polypeptide) เพียงอย่างเดียว 
ซึ่งก็เป็นเช่นนี้สำหรับเอ็มอาร์เอ็นเอของเซลล์ยูแคริโอตโดยมาก
↑  ค้างคาว Myotis หรือ mouse-eared bat (ค้างคาวหูหนู) เป็นสกุลค้างคาวในวงศ์ Vespertilionidae ที่มีสมาชิกหลากหลากและอยู่อย่างกว้างขวาง
↑  lesser Asiatic yellow bat (ค้างคาวเพดานเล็ก, Scotophilus kuhlii) เป็นสปีชีส์ค้างคาวในวงศ์ Vespertilionidae ที่พบในประเทศบังกลาเทศ อินเดีย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ปากีสถาน ฟิลิปปินส์ ศรีลังกา และไต้หวัน
↑  dilated cardiomyopathy (DCM) เป็นภาวะที่หัวใจโตและไม่สามารถสูบฉีดเลือดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ซึ่งอาจมีผลต่อปอด ตับ และระบบในร่างกายอื่น ๆ
↑  targeted therapy หรือ molecularly targeted therapy เป็นวิธีหลักอย่างหนึ่งในการรักษามะเร็งด้วยยา วิธีอื่น ๆ รวมฮอร์โมนบำบัดและเคมีบำบัดที่เป็นพิษต่อเซลล์
เป็นยาในสาขา molecular medicine การบำบัดจะยับยั้งการเติบโตของเซลล์มะเร็งโดยขัดขวางโมเลกุลเป้าหมายหนึ่ง ๆ โดยเฉพาะที่จำเป็นในการก่อมะเร็งและการเติบโตของเนื้องอก
ไม่ได้ขัดขวางการแบ่งเซลล์อย่างรวดเร็วทั้งหมดเหมือนกับเคมีบำบัดทั่วไป
แหล่งข้อมูลอื่น

Centers for Disease Control and Prevention—National Center for Diseases—Division of Viral and Rickettsial Diseases, Respiratory and Enteric Viruses Branch
MicrobiologyBytes: Adenoviruses
Stanford University—Adenoviruses
Adenoviruses General Concepts
General information on Adenovirus
DNA virus replication strategies
Sequenced adenoviruses เก็บถาวร 2021-01-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Kids Health—Adenoviruses
Viralzone: Adenoviridae เก็บถาวร 2010-06-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Adenovirus Research Discussion Group
USAMRMC protects Soldiers against unseen enemy
3D macromolecular structures of Adenoviruses archived in the EM Data Bank (EMDB)
Molecule of the Month: Adenovirus เก็บถาวร 2015-10-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ICTV
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q193447  Wikispecies: Adenoviridae  BioLib: 44252  EoL: 5048  GBIF: 6231  IRMNG: 113665  NCBI: 10508  uBio: 1883639  WoRMS: 600012 
ผังแสดงจีโนมของอะดีโนไวรัสซึ่งเป็นรูปเส้น แสดง Early genes (E) และ Late genes (L)
โครงสร้างของอะดีโนไวรัส
(1) = penton capsomeres (2) = hexon capsomeres และ (3) จีโนมของไวรัส (linear dsDNA)
ปราสาทดราเคินบวร์ค

ปราสาทดราเคินบวร์ค
ปราสาทดราเคินบวร์ค (เยอรมัน: Schloss Drachenburg) เป็นปราสาทส่วนตัว สร้างขึ้นด้วยสถาปัตยกรรมแบบพระราชฐานระหว่างปี ค.ศ. 1882–1884 โดยบารอนชเตฟัน ฟอน ซาร์เทอร์ (Stephan von Sarter) นายธนาคารชาวเยอรมัน สร้างจนแล้วเสร็จในระยะเวลาเพียงสองปี ปราสาทนี้ตั้งอยู่บนเขาดราเคินเฟลด์ในเมืองเคอนิจส์วินเทอร์ ปัจจุบัน กรรมสิทธิ์ในปราสาทหลังนี้เป็นของรัฐนอร์ทไรน์-เว็สท์ฟาเลิน
แหล่งข้อมูลอื่น

Schloss Drachenburg - official site (เยอรมัน)
Schloss Drachenburg - official site (อังกฤษ)
ป่าดำ

| ป่าดำ |
| --- | --- |

ข้อมูลเชิงขนาด
ยาว: 160 กม. (99 ไมล์)
กว้าง: 50 กม. (31 ไมล์)
พื้นที่: 6,009 ตร.กม.
ข้อมูลทางภูมิศาสตร์
แผนที่ของประเทศเยอรมนี ป่าดำถูกเขียนไว้ด้วยเส้นสีเขียว 
ประเทศ:  เยอรมนี
รัฐ: บาเดิน-เวือร์ทเทิมแบร์ค
ข้อมูลทางธรณีวิทยา
ประเภทหิน: หินไนส์, หินทราย
ป่าดำ (เยอรมัน: Schwarzwald, ออกเสียง: [ˈʃvaʁtsvalt]) เป็นเทือกเขาที่ปกคลุมด้วยป่าขนาดใหญ่ ตั้งอยู่ในรัฐบาเดิน-เวือร์ทเทิมแบร์ค ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศเยอรมนี ทางตะวันตกและใต้ของป่าดำมีหุบเขาไรน์กั้นอยู่ จุดสูงสุดของป่าดำคือยอดเขาเฟ็ลท์แบร์ค (Feldberg) ซึ่งมีความสูง 1,493 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ป่าดำมีพื้นที่ใกล้เคียงกับรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้างราว 50 กิโลเมตรและยาว 160 กิโลเมตร
ป้อมปราการโฮเอินซัลทซ์บวร์ค

| ป้อมปราการโฮเอินซัลทซ์บวร์ค |
| --- | --- |
เยอรมัน: Festung Hohensalzburg
ป้อมปราการโฮเอินซัลทซ์บวร์คตั้งอยู่บนภูเขาในเมืองซัลทซ์บวร์ค
ที่ตั้งภายในออสเตรีย
ข้อมูลทั่วไป
ประเภท: ป้อมปราการ
ที่ตั้ง: ซัลทซ์บวร์ค
ประเทศ: ออสเตรีย
พิกัด:  47°47′42″N 13°02′50″E﻿ / ﻿47.79500°N 13.04722°E﻿ / 47.79500; 13.04722
เริ่มสร้าง: ค.ศ.1077
ป้อมปราการโฮเอินซัลทซ์บวร์ค (เยอรมัน: Festung Hohensalzburg) เป็นป้อมปราการบนเขาเฟ็สทุงส์แบร์ค (Festungsberg เขาปราการ) ที่ระดับความสูง 506 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล เป็นภูเขาขนาดเล็กในเมืองซัลทซ์บวร์คของประเทศออสเตรีย ป้อมปราการหลังนี้เคยถูกใช้เป็นที่พำนักของเจ้าชายอัครมุขนายกแห่งซัลทซ์บวร์ค มีความยาว 250 เมตร และกว้าง 150 เมตร ป้อมปราการแห่งนี้เริ่มก่อสร้างใน ค.ศ. 1077 ในสมัยอัครมุขนายกเกิบฮาร์ด ฟอน เฮลเฟินชไตน์  และมีการต่อเติมขยายขนาดเรื่อย ๆ จนถึง ค.ศ. 1519 จัดเป็นหนึ่งในป้อมปราการที่ใหญ่ที่สุดที่สร้างขึ้นในสมัยกลาง เมื่อมีการสร้างรถรางเคเบิลขึ้นภูเขาแห่งนี้ใน ค.ศ. 1892 ป้อมปราการโฮเอินซัลทซ์บวร์คได้รับการบูรณะและตกแต่งใหม่เพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวของเมือง