ประยุทธ์ จันทร์โอชา
นายกรัฐมนตรีสมัยที่สอง

นักหนังสือพิมพ์และนักวิจารณ์การเมืองหลายคนเชื่อว่าประยุทธ์ตั้งใจครองอำนาจต่อโดยใช้การเปลี่ยนแปลงในรัฐธรรมนูญปี 2560 โดยรัฐธรรมนูญกำหนดให้วุฒิสภามาจากการคัดเลือกของ คสช. และมีอำนาจลงมติเลือกนายกรัฐมนตรี 5 ปี พรรคการเมืองสามารถเสนอชื่อผู้ที่มิใช่ สส. และมิใช่สมาชิกพรรคเป็นนายกรัฐมนตรีได้ หลังการเลือกตั้งทั่วไปปี 2562 มีการตั้งรัฐบาลผสมที่มีพรรคพลังประชารัฐเป็นแกนนำ ในการลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีในวันที่ 5 มิถุนายน สมาชิกวุฒิสภาทุกคนเลือกประยุทธ์เป็นนายกรัฐมนตรีต่อ ซึ่งเกือบทั้งหมดมาจากการแต่งตั้งของ คสช. เช่นเดียวกับมีพรรคร่วมรัฐบาลมากถึง 19 พรรค ซึ่งรวมพรรคเล็กพรรคน้อยหลายพรรคที่ได้ประโยชน์จากการตีความกฎหมายเลือกตั้งของ กกต. นานถึง 44 วัน ประยุทธ์ยังมีพันธมิตรทางการเมืองทั้งในศาลรัฐธรรมนูญ องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ รวมทั้ง กกต. และคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ตลอดจนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ระหว่างที่เขาดำรงตำแหน่งนั้น เกิดการประท้วงในประเทศโดยมีข้อเรียกร้องหนึ่งเพื่อให้เขาลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี หลังการสลายการชุมนุมด้วยรถฉีดน้ำผสมสารเคมีในเดือนตุลาคม 2563 หนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์และข่าวสดอิงลิชเรียกร้องให้เขาลาออกด้วย แต่ขณะเดียวกัน เขาโทษผู้ประท้วงว่ายิ่งซ้ำเติมเศรษฐกิจของประเทศที่ได้รับผลกระทบจากโควิด-19 อยู่แล้ว เขายังนำกฎหมายความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทยกลับมาใช้หลังว่างเว้นไปตั้งแต่ปี 2561 ซึ่งมีผู้ต้องหาบางคนถูกจำคุกก่อนการพิจารณาคดีแล้วกว่า 200 วันด้วย การประท้วงที่บ้านพักประจำตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกในกรมทหารราบที่ 1 รักษาพระองค์ซึ่งเขายังพำนักอยู่นั้น ถูกปราบปรามด้วยรถฉีดน้ำ แก๊สน้ำตาและกระสุนยาง
ในสมัยเขายังมีปัญหาเรื่องสิทธิมนุษยชนอีกหลายกรณี รวมทั้งการเตรียมเสนอร่างพระราชบัญญัติการดำเนินกิจกรรมขององค์กรไม่แสวงหากำไร ซึ่งถูกกล่าวหาว่าเป็นความพยายามเพื่อปิดปากกลุ่มประชาสังคมและองค์กรนอกภาครัฐ และยังสั่งให้ตรวจสอบองค์การนิรโทษกรรมสากลหลังรณรงค์ให้ยกเลิกกฎหมายความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทย ประชาชนผู้วิจารณ์เขายังถูกดำเนินคดีด้วย
ในการรับมือกับการระบาดทั่วของโควิด-19 ในประเทศไทย เดือนเมษายน 2564 เขาออกกฎหมายรวบอำนาจของรัฐมนตรีมาอยู่ที่เขาคนเดียว ในเดือนกันยายน 2564 เขาในฐานะประธานกรรมการนโยบายการเงินการคลังของรัฐออกประกาศในราชกิจจานุเบกษาให้ขยายเพดานเงินกู้จากไม่เกินร้อยละ 60 เป็นไม่เกินร้อยละ 70 ของจีดีพี เขาประกาศและขยายเวลาประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินมาเรื่อย ๆ ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2563 โดยอ้างว่าแม้จำนวนผู้ป่วยโควิด-19 ในประเทศจะลดลงแล้ว แต่ยอดผู้ป่วยทั่วโลกยังไม่ลดลง อย่างไรก็ตาม แม้จะอ้างว่าใช้เพื่อควบคุมการแพร่ระบาดของโควิด-19 แต่มีการใช้กฎหมายนี้เพื่อควบคุมการชุมนุมทางการเมือง โดยมีผู้ชุมนุมทางการเมืองถูกกล่าวหาตามกฎหมายดังกล่าวแล้วอย่างน้อย 1,464 คน จนถึงเดือนมิถุนายน 2565 ก่อนที่จะมีการยกเลิกประกาศ พ.ร.ก.ฉุกเฉิน ซึ่งมีผลในวันที่ 1 ตุลาคม 2565 รวมระยะเวลาสถานการณ์ฉุกเฉิน 2 ปี 6 เดือน 3 วัน
จนถึงปี 2565 มีตัวเลขว่ารัฐบาลเขากู้เงินกว่า 4.42 ล้านล้านบาท ซึ่งทำให้สัดส่วนหนี้สาธารณะต่อจีดีพีเพิ่มขึ้นจาก 42.50% เป็น 60.58% แม้รัฐบาลจะอ้างความจำเป็นในการกู้เงินมาเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจที่ได้รับผลกระทบจากการระบาดของโควิด-19 แต่รัฐบาลมีการผ่อนปรนขีดจำกัดวินัยการคลังหลายเรื่อง ทั้งเพิ่มงบกลางหลายปีติดต่อกัน และขยายเพดานหนี้สาธารณะที่กฎหมายกำหนด นอกจากนี้ยังมีการเปิดเผยเมื่อต้นปีว่า ยังมีหนี้ของรัฐวิสาหกิจที่รอตั้งงบชำระหนี้อีกกว่า 1 ล้านล้านบาทซึ่งมีการกล่าวหาว่าเป็นการ "ซุกหนี้"
ในเดือนสิงหาคม 2565 ส.ส. พรรคร่วมฝ่ายค้านในขณะนั้น มีความเห็นว่ารัฐธรรมนูญห้ามมิให้บุคคลดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีรวมกันเกิน 8 ปี ซึ่งประยุทธ์เริ่มดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีตั้งแต่ 24 สิงหาคม 2557 แล้ว จึงได้ร่วมกันลงชื่อและยื่นคำร้องไปยังชวน หลีกภัย ประธานสภาผู้แทนราษฎรในขณะนั้น เพื่อให้พิจารณาส่งคำร้องไปยังศาลรัฐธรรมนูญให้วินิจฉัยการนับวาระการดำรงตำแหน่งของประยุทธ์ ต่อมาชวนได้ส่งคำร้องไปให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย จนกระทั่งเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม 2565 ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์รับคำร้อง และมีมติเสียงข้างมากออกคำสั่งให้ประยุทธ์หยุดปฏิบัติหน้าที่นายกรัฐมนตรี ส่งผลให้พลเอก ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรีลำดับที่ 1 ดำรงตำแหน่งรักษาการนายกรัฐมนตรีแทน ต่อมาในวันที่ 30 กันยายน ศาลฯ วินิจฉัยว่าให้เริ่มนับวาระนายกรัฐมนตรีตั้งแต่รัฐธรรมนูญปี 2560 มีผลใช้บังคับ นั่นคือประยุทธ์สามารถดำรงตำแหน่งได้จนถึงวันที่ 5 เมษายน 2568 ทำให้ประยุทธ์ได้กลับมาปฏิบัติหน้าที่นายกรัฐมนตรีตามเดิม
ในวันที่ 23 ธันวาคม 2565 ประยุทธ์ประกาศรับการเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีในบัญชีของพรรครวมไทยสร้างชาติ (รทสช.) ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2566 โดยได้สมัครเป็นสมาชิกพรรคและเปิดตัวอย่างเป็นทางการในการประชุมใหญ่วิสามัญของพรรค ครั้งที่ 1/2566 เมื่อวันที่ 9 มกราคม 2566 ซึ่งที่ประชุมใหญ่ยังมีมติจัดตั้งคณะกรรมการเพิ่ม โดยคณะกรรมการบริหารพรรคได้กำหนดชื่อคณะกรรมการชุดดังกล่าวว่า "คณะกรรมการกำหนดแนวทางและยุทธศาสตร์พรรคการเมือง" และแต่งตั้งประยุทธ์เป็นประธานคณะกรรมการชุดนี้ อีกทั้งวางตัวให้เป็นผู้สมัคร ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อลำดับที่หนึ่งของพรรคอีกด้วย แต่เมื่อถึงเวลาสมัครรับเลือกตั้ง กลับไม่ปรากฏเขาในบัญชีรายชื่อ ส.ส. ของ รทสช. แต่อย่างใด ทั้งนี้มีการเปิดตัวประยุทธ์ในฐานะบุคคลที่ได้รับการเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีอย่างเป็นทางการ พร้อมกับการเปิดตัวผู้สมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตของพรรค ในการประชุมใหญ่สามัญของพรรค ครั้งที่ 1/2566 เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2566 และในงานดังกล่าว ประยุทธ์ได้ประกาศให้ พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค หัวหน้าพรรค ซึ่งเป็นเลขาธิการนายกรัฐมนตรีในขณะนั้น เป็นบุคคลที่ได้รับการเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีของพรรคในลำดับที่ 2 เพื่อรองรับในกรณีที่พลเอก ประยุทธ์ ได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีหลังการเลือกตั้งครั้งนี้ ซึ่งตามคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญ ประยุทธ์จะหมดวาระในวันที่ 5 เมษายน 2568 ส่งผลให้ในการเลือกตั้งครั้งนี้พรรครวมไทยสร้างชาติมีบุคคลที่ได้รับการเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีของพรรคจำนวน 2 คน
หลังจากเสร็จสิ้นการเลือกตั้งเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ในวันที่ 11 กรกฎาคม 2566 ประยุทธ์ได้ประกาศวางมือทางการเมืองและลาออกจากสมาชิกพรรครวมไทยสร้างชาติ ทำให้ต้องพ้นจากตำแหน่งประธานคณะกรรมการกำหนดแนวทางและยุทธศาสตร์ของพรรคไปโดยปริยาย และในวันที่ 22 สิงหาคมปีเดียวกัน เขาได้สิ้นสุดวาระการเป็นนายกรัฐมนตรี หลังพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการแต่งตั้ง เศรษฐา ทวีสิน เป็นนายกรัฐมนตรีคนใหม่ อย่างไรก็ตาม เขายังคงปฏิบัติหน้าที่ในทำเนียบรัฐบาลต่อในฐานะนายกรัฐมนตรีรักษาการ โดยในวันที่ 24 สิงหาคม เศรษฐาได้เข้าพบกับประยุทธ์ที่ทำเนียบรัฐบาล ซึ่งถือเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่การปฏิวัติ พ.ศ. 2475 ที่นายกรัฐมนตรีคนใหม่ เข้าพบนายกรัฐมนตรีรักษาการ และผลงานสุดท้ายของประยุทธ์ในฐานะนายกรัฐมนตรีนั้น คือการลงนามรับสนองพระบรมราชโองการพระราชทานอภัยลดโทษให้ทักษิณ ชินวัตร เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม ก่อนเดินทางออกจากทำเนียบรัฐบาลในวันเดียวกัน โดยในทางพฤตินัยเขาและคณะรัฐมนตรีชุดเดิมได้รักษาการในตำแหน่งจนถึงวันที่ 5 กันยายน ก่อนที่คณะรัฐมนตรีชุดใหม่จะเข้าเฝ้าฯ ถวายสัตย์ปฏิญาณ เป็นอันเสร็จสิ้นการเข้ารับหน้าที่ในวันเดียวกัน
อนึ่ง ประยุทธ์ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีที่มีวาระต่อเนื่องยาวนานที่สุดเป็นอันดับสอง รองจาก จอมพล ป. พิบูลสงคราม แต่ถ้านับทุกวาระรวมกันจะเป็นอันดับสามรองจากจอมพล ป. และจอมพล ถนอม กิตติขจร