stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ตัวอสุจิ
รูปร่าง

ตัวอสุจิของมนุษย์เรียกว่า สเปอร์มาโทซัว (เอกพจน์: spermatozoon หรือ -zoan พหูพจน์: -zoa) รูปร่างคล้ายตัวอ่อนของกบ แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือส่วนหัวกับส่วนหาง
ส่วนหัว เป็นที่อยู่ของนิวเคลียสและเอนไซม์ที่ใช้ย่อยผนังหุ้มเซลล์ไข่ โครโมโซมสืบพันธุ์จะบรรจุอยู่ในนิวเคลียส โดยส่วนหน้าของส่วนหัวเป็นส่วนที่เรียกว่าอะโครโซม(Acrosome)ซึ่งเปลียนมาจาก กอลจิคอมเพล็กซ์ มีหน้าที่ในการเจาะผนังของเซลล์ไข่ โดยบรรจุเอนไซม์ไฮโดรไลซิสไว้หลายชนิด
เช่น ไฮอาลูโรนิเดส อะโครซิน โปรทีเอส
ส่วนคอและลำตัว ต่อจากส่วนหัว มีลักษณะเป็นแท่ง ทำหน้าที่ให้พลังงานแก่เซลล์
ส่วนหาง แกนกลางพัฒนามาจากไมโครทูบูล ตอนบนมีกลุ่มไมโทคอนเดรียซึ่งใช้เป็นพลังงานในการเคลื่อนที่ของอสุจิ ตอนล่างสามารถโบกพัดได้เพื่อว่ายไปหาเซลล์ไข่
รูปร่างตัวอสุจิ
ตัวฉันกับวันสิ้นโลก

| --- | --- |
ตัวฉันกับวันสิ้นโลก

人類は衰退しました
ชื่อภาษาอังกฤษ: Humanity Has Declined
แนว: แฟนตาซี, ตลก, การเสียดสี
มังงะ
ตัวฉันกับวันสิ้นโลก
เขียนโดย: โรมิโอะ ทะนะกะ
สำนักพิมพ์:  โชงะกุกัง    เซนชู
มังงะ
Jinrui wa Suitaishimashita: Nonbirishita Hōkoku
เขียนโดย: โรมิโอะ ทะนะกะ
สำนักพิมพ์:  โชงะกุกัง
มังงะ
Jinrui wa Suitaishimashita: Yōsei, Shimasu ka?
เขียนโดย: โรมิโอะ ทะนะกะ
สำนักพิมพ์:  Media Factory
อนิเมะ
ตัวฉันกับวันสิ้นโลก
กำกับโดย: เซจิ คิชิ
สตูดิโอ:  AIC A.S.T.A.
ตัวฉันกับวันสิ้นโลก หรือ จินรุอิ วะ ซุอิไตชิมะชิตะ (ญี่ปุ่น: 人類は衰退しました; โรมาจิ: Jinrui wa Suitaishimashita, อังกฤษ: Humanity Has Declined แปลเป็นภาษาไทยว่า การเสื่อมโทรมของมนุษยชาติ) หรือเรียกโดยย่อว่า จินไต (ญี่ปุ่น: 人退; โรมาจิ: Jintai) เป็นนวนิยายญี่ปุ่นแนวเสียดสีสังคม ประพันธ์โดยโรมิโอะ ทะนะกะ โดยมีเรื่องราวเกี่ยวกับมนุษยชาติในยุคที่เสื่อมถอย กับการใช้ชีวิตร่วมกับมนุษย์กลุ่มใหม่ผู้ปกครองดินแดนในยุคนั้นที่เรียกกันว่า "เหล่าภูต" ปัจจุบันตีพิมพ์ออกมาแล้ว 11 เล่ม
แต่เดิม นวนิยายเรื่องนี้วาดภาพประกอบโดยโทะรุ ยะมะซะกิสำหรับ 6 เล่มแรก แต่ในปี พ.ศ. 2554 ซุนะโฮะ โทะเบะ ได้มารับหน้าที่วาดภาพประกอบแทน และมีการตีพิมพ์ 6 เล่มแรกที่ใช้ภาพประกอบของสุนะโฮะใหม่ทั้งหมด นอกจากนี้ยังมีมังงะอีก 2 ภาค และภาพยนตร์การ์ตูนโทรทัศน์อีกด้วย
ในประเทศไทย นวนิยายตัวฉันกับวันสิ้นโลกถือลิขสิทธิ์โดยสำนักพิมพ์เซนชู พับลิชชิ่ง และได้วางจำหน่ายแล้ว 6 เล่ม ส่วนภาพยนตร์การ์ตูนโทรทัศน์ถือลิขสิทธิ์โดยบริษัททีไอจีเอ วางจำหน่ายในรูปแบบดีวีดี
เนื้อเรื่องย่อ

โลกในยุคอนาคตอีกหลายศควรรษข้างหน้า ที่มนุษยชาตินั้นอยู่ในภาวะเสื่อมถอย ตัวเอก สาวน้อยผู้ทำงานเป็นอนุญาโตตุลาการระดับชาติ หรือ คนกลาง ให้กับองค์การสหประชาชาติ ผู้มีหน้าที่ไกล่เกลี่ยระหว่าง มนุษย์ที่ยังคงหลงเหลืออยู่เพียงน้อยนิด กับ มนุษยชาติกลุ่มใหม่ที่ขึ้นมาปกครองโลก "เหล่าภูต" สิ่งมีชีวิตที่มีความสูงเพียง 10 เซนติเมตร ที่เธอเลือกมาทำงานด้านนี้เพราะคิดว่าเป็นงานที่ไม่ลำบากมาก ใคร ๆ ก็สามารถทำได้เพราะเป็นงานง่าย ๆ แม้แต่จะเป็นปู่ของเธอที่อายุมากแล้วก็ตาม แต่เมื่อเธอได้มาเจอกับเหล่าภูตตัวเป็น ๆ เธอก็พบว่าไม่ใช่เรื่องง่ายเอาเสียเลยที่จะรับหน้าที่นี่
แหล่งข้อมูลอื่น

Anime official website ที่ เวย์แบ็กแมชชีน  (archived กันยายน 17, 2012). (ญี่ปุ่น)
รายการอ้างอิง

↑  http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/anime.php?id=13787 English Name of Jinrui wa Suitaishimashita
(จากซ้าย) ตัวเอก วาย คุณผู้ช่วย และคุณปู่ รายล้อมไปด้วยเหล่าภูต
ตัวแทนนักแต่งเพลง

ในอุตสาหกรรมดนตรี ตัวแทนนักแต่งเพลง (อังกฤษ: music publisher) หรือ บริษัทเผยแพร่ (publishing company) ทำหน้าที่ดูแลการจ่ายเงินให้แก่นักแต่งเพลงและนักประพันธ์เพลงหากเพลงของพวกเขาใช้เพื่อการค้า ผ่านสัญญาที่เรียกว่า สัญญาเผยแพร่ (publishing contract) นักแต่งเพลงหรือนักประพันธ์เพลงได้มอบลิขสิทธิ์การแต่งเพลงให้บริษัทเผยแพร่ ในการตอบแทนกลับนั้นบริษัทได้รับการอนุญาตให้ใช้ดนตรีกรรม โดยช่วยสอดส่องการใช้ดนตรีกรรมที่เกิดขึ้น แล้วเรียกเก็บค่าสิทธิ และแจกจ่ายเงินกลับให้นักแต่งเพลง บริษัทได้รับค่าตอบแทนทางดนตรีและประชาสัมพันธ์ดนตรีกรรมให้แก่ศิลปินเพลง ศิลปินในภาพยนตร์และโทรทัศน์
ตัวองคชาต

| ตัวองคชาต Body of penis |
| --- | --- |
องค์ประกอบที่เป็นโพรงทรงกระบอกขององคชาต
ภาคตัดในแนวตั้งของกระเพาะปัสสาวะ องคชาต และท่อปัสสาวะ
รายละเอียด
ตัวระบุ
ภาษาละติน: corpus penis
TA98: A09.4.01.003
TA2: 3664
FMA: 18249
อภิธานศัพท์กายวิภาคศาสตร์[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
ตัวองคชาต (อังกฤษ: body of penis) ขยายจากฐานไปจนถึงปลายสุดของคอร์ปุส คาเวอร์โนซุม พีนิส และในคาร์ปัส คาร์เวอร์โนซุมทั้งสองอันจะอยู่อย่างใกล้ชิดกันโดยมีผนังกั้นที่มีช่องอยู่ด้านบน ซึ่งทั้งคู่จะรวมกันอย่างสมบูรณ์ก่อนจะถึงขาองคชาต
ตัวองคชาตถูกล้อมรอบด้วยทูนิกา อัลบูจินีสองชั้น ซึ่งเอ็นที่ปลายนั้นช่วยค้ำจุนหัวองคชาต และมีบทบาทสำคัญต่อ penile fibroskeleton โดยโครงสร้างนี้เรียกว่า "os analog" ซึ่งตั้งชื่อเป็นเกียรติกับ Geng Long Hsu ในสารานุกรมระบบสืบพันธ์ โครงสร้างที่จำเป็นนี้เป็นความต่อเนื่องของตัวองคชาตของมนุษย์ ซึ่งทำให้องคชาตของมนุษย์มีความแตกต่างกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมชนิดอื่น ที่ไม่จำเป็นต้องมีกระดูกบาคูลัม (หรือกระดูกพองยุบได้) และแทนที่ด้วยการอาศัยการมีเลือดคั่งคัดเพื่อให้องคชาตอยู่ในสถานะแข็งตัว ถือเป็นส่วนที่หลงเหลือมาจากกระดูกบาคูลัม ที่มีการวิวัฒนาการเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงลักษณะในการผสมพันธุ์
ร่องตื้น ๆ ที่พื้นผิวด้านบนแสดงถึงจุดเชื่อมต่อของตัวองคชาตซึ่งมีหลอดเลือดดำลึกขององคชาตและมีคู่ของหลอดเลือดดำคาร์เวอร์โนซุมขนาบอยู่ ในขณะที่ร่องที่ลึกและกว้างกว่าจะอยู่บริเวณพื้นผิวด้านล่าง ซึ่งบริเวณร่องนั้นเป็นที่ตั้งของคอร์ปุส สปอนจิโอซุม พีนิส ตัวขององคชาตถูกยึดด้วยพังผืด ซึ่งรวมไปถึงทูนิกา อัลบูจินี, พังผืดของบัค, หนังแท้ และผิวหนัง
ภาพเพิ่มเติม

ตัวองคชาต
ตัวองคชาต
ตัวรับโดปามีน

โดปามีน
ตัวรับโดปามีน (อังกฤษ: dopamine receptor)  สารสื่อประสาทโดปามีนออกฤทธิ์ผ่านตัวรับโดปามีนซึ่งเป็นตัวรับที่จับอยู่กับโปรตีนจี ในยุคแรกๆ ได้แบ่งตัวรับโดปามีนออกเป็น 2 กลุ่มหลักโดยใช้ความสามารถในการกระตุ้นหรือยับยั้งการทำงานของเอนไซม์อดีนิลิล ไซเคลส (adenylyl cyclase) เป็นเกณฑ์ในการจัดกลุ่มซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น กลุ่มตัวรับโดปามีน 1 และ กลุ่มตัวรับโดปามีน 2
กลุ่มตัวรับโดปามีน 1 (dopamine 1 - like receptors)

กลุ่มตัวรับโดปามีน 1 ได้แก่ตัวรับโดปามีน 1 และตัวรับโดปามีน 5 ซึ่งสามารถกระตุ้นการทำงานของเอนไซม์อดีนิลิล ไซเคลสทำให้ผลิตไซคลิกอะดีโนซีนมอนอฟอสเฟต หรือ ไซคลิกเอเอ็มพี (cyclic-adenosine monophosphate; cAMP) เพิ่มมากขึ้น  ตัวรับโดปามีน 1  พบได้ที่สมองส่วนดอร์ซาลสไตรตัม  (dorsal striatum) หรือที่เรียกว่าคอร์เดตและปูตาเมน (caudate-putamen), นิวเคียสแอคคิวเบน (nucleus accubens), ออลแฟกทอรี ทูเบอเคิล (olfactory tubercle), ซี รีบราลคอร์เท็กส์ (cerebral cortex)  และ อมิกดาลา (amygdala)  ตัวรับโดปามีน 5 พบได้ที่สมองส่วนฮิปโปแคมปัส (hippocampus), แลเทอราล แมมมิลลิลารี นิวเคลียส (lateral mammillary nucleus) และพาราฟาสสิคิวลาร์ นิวเคลียส (parafascicular nucleus) ในสมองส่วนธาลามัส (thalamus)
กลุ่มตัวรับโดปามีน 2 (dopamine 2 - like receptors)

สำหรับกลุ่มตัวรับโดปามีน 2 ได้แก่ ตัวรับโดปามีน 2 ตัวรับโดปามีน 3 และตัวรับโดปามีน 4 ซึ่งเมื่อถูกกระตุ้นจะให้ผลยับยั้งการทำงานของเอนไซม์อดีนิลิล ไซเคลสทำให้ผลิตไซคลิกเอเอ็มพีลดน้อยลง ตัวรับโดปามีน 2 พบได้ที่สมองส่วนดอร์ซาลสไตรตัม, ออลแฟกทอรี ทูเบอเคิล ,  นิวเคียสแอคคิวเบน, สับสแตนเชีย ไนกรา พา คอมแพคตา (substantia nigra pars compacta) และเวนทราล เทกเมนทาล แอเรีย (ventral tegmental area) นอกจากนี้ตัวรับโดปามีน 2 ยังพบได้ในอวัยวะอื่นๆ ได้แก่  ดวงตาชั้นเรตินา, ไต, ระบบไหลเวียนเลือด และต่อมพิทูอิตารี (pituitary gland)  ตัวรับโดปามีน 3 พบได้ที่สมองส่วนเกาะของแคลเลจา  (islands of Calleja),ไฮโปธาลามัส (hypothalamus), ธาลามัส และซีรีเบลลัม (cerebellum)   และตัวรับโดปามีน 4  พบได้ที่สมองส่วนหน้าฟรอนทาล  คอร์เทกส์  frontal cortex, อมิกดาลา (amygdala),ออลแฟกตอรีบัลบ์ (olfactory bulb), ฮิปโปแคมปัส , ไฮโปธาลามัส และมีเซนเซฟาลอน (mesenchephalon)
ตัวแปร

ตัวแปร (อังกฤษ: variable) อาจหมายถึง
ตัวแปร ในคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ เป็นสัญลักษณ์ที่แสดงถึงปริมาณ
ตัวแปร ในวิทยาการคอมพิวเตอร์ เป็นชื่ออ้างอิงซึ่งสามารถเก็บค่ารวมถึงเปลี่ยนค่าได้
ตัวรับรู้สิ่งใกล้เคียง

ตัวรับรู้สิ่งใกล้เคียงด้วยรังสีใต้แดง(อินฟราเรด)
ตัวรับรู้สิ่งใกล้เคียง (อังกฤษ: proximity sensor) คือ ตัวรับรู้ (อังกฤษ: sensor) ชนิดหนึ่งที่สามารถตรวจหาการปรากฏตัวของวัตถุใกล้เคียงโดยปราศจากการสัมผัสทางกาย
ตัวรับรู้สิ่งใกล้เคียงมักจะปล่อยสนามแม่เหล็กไฟฟ้าหรือลำรังสีแม่เหล็กไฟฟ้า (เช่นรังสีอินฟราเรด) และมองหาการเปลี่ยนแปลงของสนามหรือสัญญาณที่ส่งกลับมา วัตถุที่กำลังตรวจหามักจะถูกเรียกว่าเป้าหมาย เป้าหมายต่างกันก็ใช้ตัวรับรู้ต่างกัน เช่นถ้าเป้าหมายเป็นพลาสติก ตัวรับรู้ก็จะเป็นแบบเก็บประจุ หรือ photoelectric ถ้าเป้าหมายเป็นโลหะ ตัวรับรู้ก็จะเป็นแบบเหนี่ยวนำ เป็นต้น
ระยะห่างสูงสุดที่ตัวรับรู้นี้จะสามารถตรวจพบได้จะถูกกำหนดให้เป็น "ระยะกำหนด" (อังกฤษ: nominal range) ตัวรับรู้บางตัวสามารถปรับระยะกำหนดได้หรือวิธีการรายงานระยะห่างที่วัดได้อีกด้วย
ตัวรับรู้สิ่งใกล้เคียงอาจมีความน่าเชื่อถือที่สูงและอายุการทำงานยืนยาวเพราะว่ามันไม่มีชิ้นส่วนกลไกที่เคลื่อนไหวและไม่มีการสัมผัสทางกายระหว่างตัวรับรู้และเป้าหมาย
ตัวรับรู้สิ่งใกล้เคียงถูกใช้ทั่วไปบนโทรศัพท์อัจฉริยะเพื่อตรวจหา (และกระโดดข้าม) การแตะหน้าจอโดยไม่ได้ตั้งใจขณะกำลังถือโทรสัพท์ติดกับหูเวลาพูดสาย พวกมันยังถูกใช้อีกด้วยในการเฝ้าดูการสั่นของเครื่องยนต์เพื่อวัดการแปรเปลี่ยนของระยะทางระหว่างเพลากับแบริ่งที่รองรับมันอยู่ หน้าที่จะพบเห็นทั่วไปในเครื่องกังหันไอน้ำขนาดใหญ่ เครื่องอัดความดันด้วยก๊าซ และมอเตอร์ที่ใช้แบริ่งแบบปลอกแขนเสื้อ
International Electrotechnical Commission (IEC) 60947-5-2 เป็นผู้กำหนดรายละเอียดด้านเทคนิคของตัวรับรู้สิ่งใกล้เคียง
ตัวรับรู้สิ่งใกล้เคียงที่ถูกปรับให้ทำงานในระยะที่ใกล้มากจะถูกใช้ใน สวิชต์แบบสัมผัส (อังกฤษ: touch switch)
ชนิดของตัวรับรู้

เก็บประจุ
Capacitive displacement sensor
Doppler effect (ตัวรับรู้ทำงานตามผลกระทบ)
กระแส-เอ็ดดี้
เหนี่ยวนำ
Laser rangefinder
แม่เหล็ก, รวมทั้ง Magnetic proximity fuse
Passive optical (เช่น อุปกรณ์ถ่ายเทประจุ)
Passive thermal อินฟราเรด
Photocell (สะท้อน)
เรดาร์
Reflection of ionising radiation
โซนาร์ (ทั่วไปแบบแอคทีฟหรือพาสซีฟ)
Ultrasonic sensor (โซนาร์ที่วิ่งในอากาศ)
Fiber optics sensor
Hall effect sensor
หลักการทำงานของเซนเซอร์แบบเหนี่ยวนำ

บริเวณส่วนหัวของเซนเซอร์จะมีสนามแม่เหล็กซึ่งมีความถี่สูง โดยได้รับสัญญาณมาจากวงจรกำเนิดความถี่ในกรณีที่มีวัตถุหรือชิ้นงานที่เป็นโลหะเข้ามาอยู่ในบริเวณที่สนามแม่เหล็กสามารถส่งไปถึง จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงค่าความเหนี่ยวนำ จากเหตุการที่เกิดขึ้นทำให้เกิดการหน่วงออสซิเลท (Oscilate) ลดลงไปหรือบางทีอาจถึงจุดที่หยุดการออสซิลเลท และเมื่อนำวัตถุนั้นออกจากบริเวณตรวจจับ วงจรกำเนิดคลื่นความถี่ก็เริ่มต้นการออสซิเลทใหม่อีกครั้งหนึ่ง สภาวะดังกล่าวจะถูกแยกแยะได้ด้วยวงจรอิเล็กทรอนิกส์ที่อยู่ภายในหลังจากนั้นก็จะส่งผลไปยัง Out Put ว่าทำงานหรือไม่ทำงาน โดยทั้งนี้จะขึ้นอยู่กับชนิดของเอาต์พุตว่าเป็นแบบใด เพื่อเป็นการลดจินตนาการในการทำความเข้าใจการทำงานของเซนเซอร์ชนิดนี้
ตัวแปร (วิทยาการคอมพิวเตอร์)

ระวังสับสนกับ ตัวแปล
ในวิทยาการคอมพิวเตอร์ ตัวแปร (อังกฤษ: variable) คือชื่อที่ตั้งขึ้นมาเพื่ออ้างอิงถึงพื้นที่หน่วยความจำส่วนหนึ่งซึ่งสามารถเรียกค่าข้อมูลที่เก็บอยู่ออกมาใช้ หรือไม่ก็กำหนดค่าเข้าไปในพื้นที่ส่วนนั้นได้ กระบวนการสร้างตัวแปรเรียกว่าการประกาศตัวแปร ซึ่งการประกาศตัวแปรในขอบเขตของโปรแกรมในส่วนต่าง ๆ ก็ส่งผลให้ขอบเขตของตัวแปรแตกต่างกันออกไป การกำหนดค่าและเรียกใช้ค่าของตัวแปรสามารถทำได้ทุกขณะที่อยู่ในขอบเขตของตัวแปรนั้น ๆ
ตัวอักษร

อักษรกรีกโบราณ
ตัวอักษร (อังกฤษ: letter) เป็นหน่วยอักขระ (อักษรเขียน) ในระบบการเขียนใดระบบหนึ่ง ซึ่งเป็นภาพที่ใช้แทนหน่วยที่เล็กที่สุดของเสียงที่พูด ตัวอักษรนั้นมีความสอดคล้องกับหน่วยเสียงในภาษาพูดอย่างกว้างขวางถึงแม้จะไม่สอดคล้องกันอย่างลงตัวก็ตาม
สัญลักษณ์ที่ใช้เขียนในระบบการเขียนอื่นเรียกว่า อักษรแทนพยางค์ () ซึ่งเป็นการใช้อักษรภาพแทนพยางค์ใดพยางค์หนึ่ง และอาจรวมถึงการใช้อักษรภาพแทนทั้งคำหรือวลีด้วย
ดูเพิ่ม

หน่วยอักขระ
ประวัติศาสตร์อักษร
ตัวร้ายที่มีพลังพิเศษ

ตัวร้ายที่มีพลังพิเศษ (อังกฤษ: supervillain) เป็นตัวละครตัวร้ายรูปแบบหนึ่ง มักพบได้ในหนังสือการ์ตูน ภาพยนตร์แอกชัน หรือนิยายวิทยาศาสตร์บางประเภท คำภาษาอังกฤษใช้ supervillain บางครั้งใช้เพื่อให้เป็นไปในทางเดียวกันกับคำว่า superhero (ยอดมนุษย์) โดยให้มีตัวร้ายที่มีพลังพิเศษ เพื่อให้เป็นคู่ต่อสู้ที่สมน้ำสมเนื้อกับตัวเอกที่มีพลังพิเศษหรือยอดมนุษย์ โดยพลังพิเศษนี้อาจเป็นพลังทางกาย เวทมนตร์ ต่างดาว วิทยาศาสตร์ นอกจากนี้มักจะมีความเฉลียวฉลาด ทำให้สามารถวางแผนการซับซ้อน หรือสร้างเครื่องมือที่มีความสามารถพิเศษ เพื่อต่อสู้กับตัวเอกและบรรลุเป้าหมายของตัวเองให้ได้ ตัวร้ายที่มีพลังพิเศษจำนวนหนึ่งมีลักษณะที่เป็นไปตามลักษณะเฉพาะของตัวละครจริงที่เป็นทรราชย์ เจ้าพ่อ ผู้ก่อการร้าย บ่อยครั้งมักมีเป้าหมายครองโลก
ตัวอย่าง

ตัวร้ายที่มีพลังพิเศษในหนังสือการ์ตูนอเมริกาที่เป็นที่รู้จัก เช่น เล็กซ์ ลูเธอร์, ซิเนสโตร, กรีนกอบลิน, ดอกเตอร์ดูม, สแกร์โครว, ริดเดลอร์, ทูเฟซ, เดอะเพนกวิน, ดอกเตอร์ออกโทปุส, เวนอม และ คาร์เนจ ตัวละครเหล่านี้ปรากฏในภาพยนตร์ที่ดัดแปลงจากหนังสือการ์ตูนหลายเรื่อง นอกจากนี้ยังมีตัวร้ายหญิงที่มีพลังพิเศษ (supervillainesses) เช่น แคทวูแมน, ชีตาห์ และเซอร์ซี เป็นต้น
ตัวร้ายที่มีพลังพิเศษในสื่ออื่นที่ไม่ใช่หนังสือการ์ตูนเช่น ธานอส จากจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวล มาเลฟิเซนต์ จากเจ้าหญิงนิทรา Ernst Stavro Blofeld จากเรื่องชุดเจมส์ บอนด์, ดาร์ธ เวเดอร์ จากสตาร์ วอร์ส, เดอะ มาสเตอร์ จากเรื่องชุด ดอกเตอร์ฮู, ลอร์ดโวลเดอมอร์ จากเรื่องชุดแฮร์รี่ พอตเตอร์, ศาสตราจารย์มอริอาร์ตีจากเชอร์ล็อก โฮมส์ และฟรีเซอร์จากดราก้อนบอล เป็นต้น
ดูเพิ่ม

แอนตี้ฮีโร
ซูเปอร์ฮีโร
ตะกอง

| ตะกอง |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Reptilia
อันดับ:: Squamata
อันดับย่อย:: Sauria
วงศ์:: Agamidae
วงศ์ย่อย:: Agaminae
สกุล:: Physignathus
สปีชีส์:: P.  cocincinus
ชื่อทวินาม
Physignathus cocincinus Cuvier, 1826

ตะกอง หรือ ลั้ง หรือ กิ้งก่ายักษ์ (อังกฤษ: Chinese water dragon; ชื่อวิทยาศาสตร์: Physignathus cocincinus) เป็นสัตว์เลื้อยคลานประเภทกิ้งก่า ในวงศ์กิ้งก่า (Agamidae) ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดที่พบได้ในประเทศไทย มีรูปร่างทั่วไปคล้ายอีกัวน่าที่พบในอเมริกากลางและอเมริกาใต้
ลักษณะ

ขนาดเมื่อโตเต็มที่ยาวประมาณ 90-120 เซนติเมตร (ปลายจมูกถึงโคนหาง 35-50 เซนติเมตร และหางยาว 55-70 เซนติเมตร) โดยตัวเมียจะมีขนาดเล็กกว่าตัวผู้ราว 10-30 เซนติเมตร และจะมีหัวป้อมกว่า สีของลำตัวเข้มกว่า หางมีแถบสีดำเป็นปล้อง ๆ  สีลำตัวปกติของตะกองจะมีสีเขียวเข้มและสามารถที่จะเปลี่ยนสีของให้เข้มขึ้นหรืออ่อนลงตามสภาพแวดล้อมได้  ในขณะที่เป็นวัยอ่อนบางตัวใต้คางและส่วนหัวจะมีสีม่วงหรือสีฟ้าแลดูสวยงาม  และเมื่อโตขึ้นมาตัวผู้ส่วนหัวด้านบนจะโหนกนูนขึ้นเห็นชัดเจน ส่วนตัวผู้เมียจะมีความนูนน้อยกว่าและพวกมันอาจมีอายุถึง 30 ปีเลยทีเดียว
สถานภาพของตะกองในปัจจุบัน พบน้อยลงมากเนื่องจากถูกจับเป็นสัตว์เลี้ยง จับเพื่อทำเป็นอาหาร และแหล่งที่อยู่อาศัยถูกทำลาย ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 ได้จัดให้ตะกองเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง
ลักษณะ > พฤติกรรม

มีพฤติกรรมชอบนอนผึ่งแดดตามคาคบไม้ริมห้วยลำธาร เมื่อตกใจจะวิ่ง 2 ขาได้โดยหุบขาหน้าไว้แนบชิดลำตัว และโดยปกติเมื่อมีภัยจะกระโจนลงน้ำ และสามารถดำน้ำได้เป็นเวลานาน
ลักษณะ > อาหาร

อาหารได้แก่ แมลงชนิดต่าง ๆ, กบ, เขียด, ปลาขนาดเล็ก, สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมขนาดเล็ก และผลไม้บางชนิด  และยังสามารถดำน้ำจับปลาได้อีกด้วย
ลักษณะ > การวางไข่

ตะกองจะมีฤดูกาลผสมพันธุ์และวางไข่ในระหว่าง เดือนเมษายนถึงเดือนพฤษภาคม และในหนึ่งครั้งตะกองตัวเมียจะวางไข่ประมาณ 10 ฟอง ตะกองจะวางไข่  บริเวณพื้นดินที่มีลักษณะเป็นดินทรายและจะขุดหลุมลึกลงไปประมาณ 12-17 เซนติเมตร และกว้างประมาณ 12-15 เซนติเมตร
ถิ่นที่อยู่

ตะกอง มีการกระจายพันธุ์ทั่วไปในป่าดิบในตอนใต้ของประเทศจีน, ประเทศลาว, เวียดนาม, กัมพูชา และภาคตะวันออกและอีสานของประเทศไทย ชอบที่จะอาศัยหากินอยู่ในพื้นที่ซึ่งมีแหล่งน้ำที่อุดมสมบูรณ์และมีสภาพป่าที่ค่อนข้างทึบ เช่น บริเวณริมห้วยที่มีน้ำไหล
การเลี้ยง

ตะกอง ยังเป็นที่นิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงของผู้นิยมเลี้ยงสัตว์เลื้อยคลาน แต่ว่าเมื่อเทียบกับอีกัวน่าแล้ว ตะกองเลี้ยงได้ยากกว่าพอสมควรเนื่องจากกินแมลงเป็นอาหารและยังมีนิสัยที่ดุไม่เชื่องเหมือนอีกัวน่า  อีกทั้งยังต้องปรับสภาพของที่เลี้ยงให้มีน้ำและมีความชุ่มชื้นพอสมควร
รูปภาพ

วัยอ่อน
บริเวณส่วนหัวตัวเมีย
ตัวผู้ขนาดโตเต็มที่
ตัวผู้
ตัวออกซิไดซ์

ภาพที่เป็นสากลที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพสำหรับสารเคมีที่ทำให้เกิดการออกซิไดซ์
ฉลากสินค้าอันตรายสำหรับตัวออกซิไดซ์
ตัวออกซิไดซ์ (อังกฤษ: oxidizing agent) ในสาขาเคมี มีความหมายสองอย่าง ความหมายแรกเป็นสายพันธ์เคมีชนิดหนึ่งที่แยกอิเล็กตรอนออกจากสายพันธ์เคมีอีกชนิดหนึ่ง มันเป็นส่วนประกอบหนึ่งในปฏิกิริยาลดการออกซิไดซ์ (ปฏิกิริยารีดอกซ์) (oxidation-reduction (redox) reaction) อีกความหมายหนึ่ง ตัวออกซิไดซ์เป็นสายพันธุ์เคมีชนิดหนึ่งที่ถ่ายโอนอะตอมที่มีกระแสไฟฟ้าลบ ปกติก็คือออกซิเจนไปให้กับสารตั้งต้นชนิดหนึ่ง การสันดาป การระเบิดจำนวนมาก และปฏิกิริยาแบบรีดอกซ์อินทรีย์ (organic redox reaction) เกี่ยวข้องกับปฏิกิริยาถ่ายโอนอะตอม พลังงานในสิ่งมีชีวิตเกิดขึ้นจากการถ่ายเทอิเล็กตรอนจากตัวรับอิเล็กตรอนที่เลวไปสู่ตัวรับอิเล็กตรอนที่ดีที่สุด และปล่อยพลังงานออกมา ที่นำไปใช้ในปฏิกิริยาต่าง ๆ ได้
ตัวรับอิเล็กตรอนในสิ่งมีชีวิต

ตัวรับอิเล็กตรอนที่สำคัญในสิ่งมีชีวิต ได้แก่
Nicotinamide adenine dinucleotide (NAD+) หรือเอ็นเอดี เมื่อรับอิเล็กตรอนจะอยู่ในรูป NADH + H+ เป็นตัวรับอิเล็กตรอนสำคัญในไมโทคอนเดรีย
Nicotinamide adenine dinucleotide phosphate (NADP+) หรือเอ็นเอดีพี เมื่อรับอิเล็กตรอนจะอยู่ในรูป NADPH + H+ เป็นตัวรับอิเล็กตรอนสำคัญในคลอโรพลาสต์
ฟลาวิน นิวคลีโอไทด์ หรือ เอฟเอดี (FAD+) เป็นตัวรับอิเล็กตรอนในวัฏจักรเครบส์ พบในไมโทคอนเดรีย เมื่อรับอิเล็กตรอนจะเปลี่ยนรูปเป็น FADH2
ยูบิควิโนน (ubiquinone; UQ) เป็นโปรตีนขนาดเล็ก แทรกอยู่ในชั้นไขมันของเยื่อหุ้มชั้นในของไมโทคอนเดรีย เคลื่อนที่ภายในเยื่อหุ้มได้ดี จึงช่วยรับส่งอิเล็กตรอนระหว่างตัวรับขนาดใหญ่ที่เคลื่อนที่ในเยื่อหุ้มได้ไม่ดี
ไซโตโครม (cytochrome) เป็นตัวพาอิเล็กตรอนที่มีเหล็กเป็นองค์ประกอบ พบในเยื่อหุ้มชั้นในของไมโทคอนเดรีย และเยื่อหุ้มไทลาคอยด์ของคลอโรพลาสต์ มี 3 ชนิดคือชนิด เอ บี ซี ในไมโทคอนเดรีย ไซโตโครมซี เป็นโปรตีนที่จับอยู่กับผิวนอกของเยื่อหุ้มชั้นใน
โปรตีนเหล็ก-กำมะถัน (iron-sulfur protein) เป็นโปรตีนที่มีเหล็กและกำมะถัน เป็นองค์ประกอบ
ตัวอักษรอันเชียล

หนังสือพระวรสารเคลล์ส เมื่อราว ค.ศ. 800 เขียนด้วยตัวอักษรอันเชียลชนิดหนึ่งที่มีแหล่งกำเนิดในไอร์แลนด์
ตัวอักษรอันเชียล (อังกฤษ: uncial) เป็นตัวอักษรชนิดที่เขียนด้วยตัวพิมพ์ใหญ่ทั้งหมด ตัวอักษรชนิดนี้ใช้กันอย่างแพร่หลายในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 4-8 โดยพวกอาลักษณ์ชาวละตินและกรีก โดยใช้เขียนภาษากรีก ภาษาละติน และภาษากอธิก
วิวัฒนาการ

ตัวอักษรอันเชียลในยุคแรกนั้นพัฒนามาจากอักษรตัวพิมพ์ใหญ่ที่ใช้กันในแถบชนบท โดยนำมาดัดแปลงเพื่อให้สามารถเขียนลงบนกระดาษหนังสัตว์และกระดาษหนังวัวได้สะดวกขึ้น ต่างจากแบบเดิมที่เหมาะสำหรับใช้เขียนลงบนกระดาษพาไพรัส เนื่องจากมีมุมแหลมและเส้นขีดมาก ตัวอักษรอันเชียลในยุคแรกไม่มีการแบ่งคำด้วยการเว้นวรรค แต่เริ่มพบในตัวอักษรอันเชียลยุคหลัง
ตัวอักษรชนิดนี้มีวิวัฒนาการมาตลอด ส่งผลให้ตัวอักษรมีความซับซ้อนยิ่งขึ้น จนกระทั่งราว ค.ศ. 600 จึงเริ่มพบว่ามีการลากเส้นบิดและโค้งมากจนเกินไปในการเขียนตัวอักษรชนิดนี้ สุดท้ายก็เสื่อมความนิยมลงไปหลังจากที่มีการคิดค้นอักษรตัวพิมพ์เล็กขึ้นมาในภายหลัง เนื่องจากตัวอักษรพิมพ์เล็กมีรูปอักษรที่ซับซ้อนน้อยกว่า และยังสามารถอ่านได้ง่ายกว่าอีกด้วย
ความสัมพันธ์โดยย่อที่แสดงถึงวิวัฒนาการของตัวอักษรอันเชียลชนิดต่าง ๆ
ตัวกรองของบลูม

ตัวกรองของบลูม (อังกฤษ: Bloom Filter) ถูกคิดขึ้นโดย เบอร์ตัน ฮาเวิร์ด บลูม ในปี พ.ศ. 2513 เป็นวิธีหนึ่งในการตรวจสอบข้อมูลที่อยู่ในเซตว่ามีข้อมูลที่เราสนใจอยู่ในนั้นหรือไม่ ซึ่งวิธีนี้จะหาคำตอบได้ด้วยเวลาคงตัว O(1)  กล่าวคือ เวลาที่ใช้ในการตรวจสอบไม่ขึ้นกับจำนวนข้อมูล  แต่ถ้าผลการตรวจสอบออกมาเป็นจริง (มีข้อมูลตัวที่เราสนใจอยู่ในเซต) อาจจะเป็นคำตอบที่ผิด แต่ถ้าผลการตรวจสอบออกมาเป็นเท็จ (ไม่มีข้อมูลตัวนั้นอยู่ในเซต) จะเป็นคำตอบที่ถูกต้องอย่างแน่นอน
กระบวนการทำงาน

การทำงานจะคล้ายกับการกรอง โดยตะแกรงที่ใช้กรองจะมีอยู่หลายช่อง ในที่นี้เรียกว่าช่องหมายเลข 1, 2, 3, ...,10 โดยการตรวจสอบว่าข้อมูลตัวนั้นจะไหลผ่านตัวกรองช่องไหน จะใช้ฟังก์ชันแฮชซึ่งใช้เวลาในการทำงานคงตัว ดังนั้นการค้นหาจึงใช้เวลาคงตัว O(1) และตัวกรองแต่ละช่องจะมีขนาดเพียง 1 บิต (บันทึกแค่ว่าเคยมีข้อมูลไหลผ่านรึยัง? ถ้าเคยเป็น 1 ไม่เคยเป็น 0)
กระบวนการทำงาน > การเพิ่มข้อมูล

นำข้อมูลนั้นไปผ่านเครื่องกรอง แล้วทำการบันทึกไว้ว่าช่องไหนที่ข้อมูลนั้นไหลผ่าน เช่น ถ้าเพิ่ม A แล้วพบว่า A ไหลผ่านช่องหมายเลข 1, 2, 5 ได้ ก็บันทึกไว้ว่าช่องหมายเลข1, 2, 5 เคยมีข้อมูลไหลผ่านแล้ว
กระบวนการทำงาน > การลบข้อมูล

ถ้ามีการลบข้อมูลออก เราจะไม่สามารถแก้ข้อมูลที่ตัวกรองได้ เพราะตัวกรอง 1 ช่องอาจมีข้อมูลไหลผ่านหลายตัว ไม่รู้ว่าตัวไหนบ้าง (จริง ๆ แล้วสามารถแก้ข้อมูลของตัวกรองได้ โดยการหยิบข้อมูลทุกตัวมาเข้าเครื่องกรองใหม่อีกรอบ โดยหยิบมาทีละตัว แต่เสียเวลานานมาก) ดังนั้นวิธีนี้จึงไม่เหมาะกับการใช้งานที่มีการลบข้อมูลออกบ่อย ๆ
กระบวนการทำงาน > การค้นข้อมูล

นำข้อมูลนั้นไปผ่านเครื่องกรอง แล้วตรวจสอบว่าช่องที่ข้อมูลนี้สามารถไหลผ่านได้ เคยถูกข้อมูลตัวอื่นไหลผ่านมาก่อนรึเปล่า? ถ้ายังไม่เคย ก็จะรู้ได้ทันทีว่าข้อมูลที่กำลังค้นนั้น ไม่ได้อยู่ในที่เก็บข้อมูล   เช่น ถ้าค้น B แล้วพบว่าไหลผ่านช่องหมายเลข 2, 5, 7 ได้ ก็ไปตรวจสอบช่องหมายเลข 2, 5, 7 ว่าเคยมีข้อมูลไหลผ่านรึยัง? ถ้ามีอันใดอันหนึ่งไม่เคยมีข้อมูลไหลผ่าน ก็ตอบได้เลยว่า "ค้นไม่เจอ" แต่ถ้าทุกช่องที่ B ไหลผ่านเคยมีข้อมูลไหลผ่านมาแล้วก็แปลว่า "ค้นเจอ"
แต่ความจริงวิธีนี้อาจเกิดข้อผิดพลาดขึ้นได้ เช่น ถ้าเพิ่ม A (ผ่านช่องหมายเลข 1, 2, 5) และเพิ่ม B (ผ่านช่องหมายเลข  3, 4, 7) จากนั้นค้นหา C (ผ่านช่องหมายเลข 3, 4, 5) จะพบว่า ตัวกรองทั้ง 3 ช่องเคยถูกลอดผ่านแล้ว แต่ C ยังไม่ได้ถูกเพิ่มเข้ามา ถ้าเกิดเหตุการณ์แบบนี้ก็จะผิด ดังนั้นถ้าค้นแล้วเจอไม่ได้แปลว่ามีข้อมูลนั้นอยู่จริง ๆ ต้องไปตรวจสอบอีกทีว่ามีอยู่จริง ๆ หรือไม่ แต่ถ้าค้นแล้วไม่เจอ สามารถสรุปได้ทันทีว่าไม่เจอ
ประสิทธิภาพ

การเพิ่มข้อมูล ใช้เวลาคงตัว O(1) เนื่องจากใช้ฟังก์ชันแฮช
การลบข้อมูล ใช้เวลา O(n) เพราะต้องหยิบข้อมูลทุกตัวมาผ่านตัวกรองอีกรอบ
การค้นข้อมูล ถ้าค้นแล้วเจอ ก็ต้องไปตรวจสอบดูอีกทีว่ามีอยู่จริง ๆ หรือไม่ ทำให้เสียเวลา O(n) หรือ O(log n) (แล้วแต่ชนิดของการแฮชโครงสร้างข้อมูล) แต่ถ้าค้นแล้วไม่เจอ สามารถสรุปได้ทันทีว่าไม่เจอ O(1)
ประสิทธิภาพของวิธีนี้ขึ้นกับจำนวนของฟังก์ชันแฮชที่ใช้ และจำนวนของตัวกรอง โดยการกำหนดจำนวนเหล่านี้ต้องใช้หลักของความน่าจะเป็นเข้ามาช่วย เพื่อลดโอกาสที่จะเกิดเหตุการณ์ผิดพลาดดังเช่นกรณีค้นหา C แล้วเจอ แต่ที่จริงแล้วต้องไม่เจอ ซึ่งถ้าโอกาสของการเกิดกรณีแบบนี้มีน้อยมาก ๆ ก็จะสามารถละทิ้งการตรวจสอบรอบที่ 2 ได้
ภาพตัวอย่าง ตัวกรองของบลูม ในภาพมี x, y และ z อยู่ในเซตของข้อมูล ลูกศรแต่ละสีชี้ตำแหน่งของช่องที่ x, y, z  ลอดผ่าน จะเห็นว่าลูกศรของ w ชี้ไปยังช่องที่มีเลข 1 1 0 ตามลำดับ ซึ่งหมายความว่า w ไม่ได้อยู่ในเซตของข้อมูล เพราะตัวกรอง 3 ช่องที่ w ไหลผ่านมีบางอันเป็น 0 (คือยังไม่เคยมีข้อมูลไหลผ่าน) สำหรับภาพตัวอย่างนี้ใช้ฟังก์ชันแฮช 3 ฟังก์ชัน และใช้ตัวกรอง 18 ช่อง
ตับอักเสบ เอ

| Hepatitis  A |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: Infectious hepatitis

ผู้ป่วยมีภาวะดีซ่านเหตุจากโรคไวรัสตับอักเสบ เอ
สาขาวิชา: โรคติดเชื้อ, วิทยาทางเดินอาหาร
อาการ: คลื่นเหียน, อาเจียน, ท้องเสีย, ปัสสาวะสีเข้ม, ดีซ่าน, ไข้, ปวดท้อง
ภาวะแทรกซ้อน: ตับวายเฉียบพลัน
การตั้งต้น: 2–6 สัปดาห์หลังการติดเชื้อ
ระยะดำเนินโรค: 8 สัปดาห์
สาเหตุ: รับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่ปนเปื้อนอุจจาระที่มีเชื้อ Hepatovirus A
วิธีวินิจฉัย: การตรวจเลือด
การป้องกัน: วัคซีนไวรัสตับอักเสบเอ, การล้างมือ, ประกอบอาหารอย่างถูกวิธี
การรักษา: การรักษาตามอาการ, การปลูกถ่ายตับ
ความชุก: 114 ล้านคน ทั้งมีและไม่มีอาการ (ค.ศ. 2015)
การเสียชีวิต: 11,200 คน (ค.ศ. 2015)
โรคไวรัสตับอักเสบ เอ (อังกฤษ: Hepatitis A ชื่อเดิมคือ การติดเชื้อตับอักเสบ) เป็นโรคติดเชื้อเฉียบพลันของตับ ซึ่งเกิดจากไวรัสตับอักเสบ (เอชเอวี) ส่วนใหญ่ผู้ป่วยจะมีอาการเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีอาการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้มีอายุน้อย ในกลุ่มผู้ป่วยที่แสดงอาการของโรค ช่วงเวลาระหว่างการติดเชื้อและการเกิดอาการคือสองถึงหกสัปดาห์ เมื่อโรคแสดงอาการ มักเกิดขึ้นนานราวแปดสัปดาห์และอาการต่าง ๆ อาจได้แก่: การคลื่นไส้ การอาเจียน ท้องเสีย ผิวเหลือง เป็นไข้ และปวดท้อง ผู้ป่วยประมาณ 10–15% กลับมามีอาการอีกภายในหกเดือนหลังจากการติดเชื้อครั้งแรก ภาวะตับวายเฉียบพลันพบได้น้อยมาก แต่พบบ่อยในผู้สูงอายุ
โรคนี้ติดต่อผ่านการกินอาหารที่ปนเปื้อนอุจจาระที่มีเชื้อโรคอยู่ การกินสัตว์น้ำจำพวกมีเปลือกที่ปรุงไม่สุกก็เป็นอีกทางหนึ่งที่ทำให้ติดโรคได้บ่อย นอกจากนี้แล้วยังสามารถติดผ่านการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ที่มีเชื้อได้อีกด้วย ผู้ป่วยที่เป็นเด็กส่วนใหญ่จะไม่มีอาการ แต่สามารถแพร่เชื้อต่อให้ผู้อื่นได้ ผู้ที่ติดเชื้อเมื่อหายแล้วจะมีภูมิคุ้มกันไปตลอดชีวิต การวินิจฉัยทำได้โดยดูจากอาการและผลตรวจเลือด โรคนี้เป็นโรคตับอักเสบจากไวรัสชนิดหนึ่งจากทั้งหมดหลายชนิด ได้แก่ ตับอักเสบเอ บี ซี ดี และอี
มีวัคซีนตับอักเสบเอซึ่งใช้ป้องกันโรคนี้ได้ บางประเทศกำหนดให้เด็กและผู้ที่มีความสี่ยงต้องได้รับวัคซีน ข้อมูลปัจจุบันบ่งชี้ว่าวัคซีนนี้เมื่อฉีดครบแล้วจะมีภูมิคุ้มกันได้ตลอดชีวิต วิธีป้องกันวิธีอื่น ๆ ได้แก่ การล้างมือ การทานอาหารที่ปรุงสุก การรักษาเป็นแบบประคับประคองตามอาการ โดยการให้พักผ่อน ใช้ยาแก้อาเจียน รักษาอาการถ่ายเหลว และอาการอื่น ๆ โดยไม่มีการรักษาจำเพาะ ผู้ป่วยส่วนใหญ่หายโดยไม่มีภาวะแทรกซ้อนระยะยาว กรณีที่มีภาวะตับวายเฉียบพลันรุนแรงการรักษาทำได้โดยการปลูกถ่ายตับ
ทั่วโลกมีผู้ป่วยโรคตับอักเสบเอ แบบแสดงอาการประมาณปีละ 1.4 ล้านคน หากนับรวมผู้ที่ไม่แสดงอาการด้วยอาจมากถึง 114 ล้านคน มักพบในบริเวณที่มีสุขอนามัยไม่ดีและมีน้ำสะอาดไม่เพียงพอ ในประเทศที่กำลังพัฒนาจะพบว่าเด็กอายุ 10 ปีประมาณ 90% จะเคยติดเชื้อนี้มาแล้ว และเมื่อเข้าวัยผู้ใหญ่ก็มักมีภูมิคุ้มกัน โรคนี้มักทำให้เกิดการระบาดขึ้นในประเทศกึ่งพัฒนาที่เด็กไม่เคยติดเชื้อนี้ตอนเด็กและการให้วัคซีนยังไม่แพร่หลาย ข้อมูล ค.ศ. 2015 พบว่ามีผู้เสียชีวิตจากตับอักเสบเฉียบพลันจากไวรัสตับอักเสบเอ 11,200 คน วันตับอักเสบโลกคือวันที่ 28 กรกฎาคม มีเป้าหมายคือการสร้างการตระหนักรู้ต่อโรคตับอักเสบจากไวรัสแก่คนทั่วไป