stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จังหวัดลพบุรี
ประชากร

ประชากรในจังหวัดลพบุรีมีด้วยกันหลายกลุ่ม เช่น ไทยภาคกลาง ไทยพวน (เดิมเรียก ลาวพวน) ไทยวน (ไทยภาคเหนือ) ไทยเบิ้ง (หรือไทยเดิ้ง) ไทยอีสาน (พูดภาษาอีสาน) ไทยมอญ นอกจากนี้ยังมีชาวไทยเชื้อสายจีน และชาวไทยเชื้อสายอินเดียจำนวนไม่น้อยอีกด้วย
ประชากรของจังหวัดลพบุรีส่วนใหญ่เป็นชาวไทยเชื้อสายลาว แต่ปัจจุบันมีหลายกลุ่มที่มีความเป็นไทย ชาวไทยภาคกลางนั้นจะหนาแน่นแถบอำเภอเมืองใกล้รอยต่อระหว่างจังหวัดลพบุรี พระนครศรีอยุธยา และจังหวัดอ่างทอง รอบนอกเมืองลพบุรีส่วนใหญ่จะมีเชื้อสายลาวทุกอำเภอ ซึ่งแต่เดิมปรากฏว่ามีการใช้ภาษาลาวด้วย แต่ปัจจุบันหลายชุมชนในอำเภอเมืองมีแนวโน้มในการใช้ภาษาลาวลดลง และมีชนเชื้อสายจีนปะปนอยู่ทั่วไป นอกจากนี้ยังมีชนเชื้อสายลาวพวนส่วนใหญ่อยู่ในท้องที่อำเภอบ้านหมี่ มีบ้างในตำบลถนนใหญ่ และโคกกระเทียมในอำเภอเมือง ชนเชื้อสายมอญอาศัยอยู่ในเขตท้องที่ตำบลบางขันหมากส่วนล่าง (ส่วนบนส่วนใหญ่เป็นชาวไทย) อำเภอเมืองลพบุรี นอกจากนี้ยังมีชาวไทเบิ้ง ซึ่งเป็นชนกลุ่มเดียวกับชาวไทยโคราช ที่ส่วนใหญ่อาศัยในอำเภอพัฒนานิคม ส่วนชาวอีสานนั้นเข้ามาทางตะวันออกซึ่งติดกับจังหวัดนครราชสีมา กับจังหวัดชัยภูมิ และอาศัยทางโคกเจริญ ชัยบาดาล ฯลฯ ชาวไทยวน ส่วนใหญ่อยู่ใน บ้านหนองกระเบียน อำเภอบ้านหมี่ ชาวไทยเชื้อสายปากีสถานและอินเดียก็อาศัยในอำเภอเมืองและชัยบาดาล ซึ่งชนเชื้อสายต่าง ๆ นี้ยังคงรักษาวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม ประเพณี ภาษาพูดที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง ลักษณะนิสัยต่าง ๆ จึงแตกต่างกัน แต่ก็สามารถปรับตัวให้เข้ากับประชากรส่วนใหญ่ได้ดี
จำนวนประชากรทั้งหมดของจังหวัดลพบุรี จากรายงานฉบับสมบูรณ์โครงการศึกษาแผนแม่บทเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมจังหวัดลพบุรี ช่วงปี พ.ศ. 2540-2550 มีประชากรนับถึงสิ้นเดือนตุลาคม พ.ศ. 2539 มีจำนวนทั้งสิ้น 787,768 คน แยกเป็นเพศชาย 410,775 คน เพศหญิง 376,993 คน ความหนาแน่นของประชากรเฉลี่ย 127 คนต่อตารางกิโลเมตร เนื่องจากจังหวัดลพบุรีเป็นเมืองยุทธศาสตร์การทหารจึงทำให้มีประชากรเพศชายมากกว่าเพศหญิงเล็กน้อย แนวโน้มจำนวนประชากรในช่วง 10 ปีข้างหน้า (พ.ศ. 2540-2550) คาดว่าในปี พ.ศ. 2550 ประชากรจังหวัดลพบุรีจะมีจำนวนทั้งสิ้นประมาณ 906,149 คน
ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกร ทำนา ทำไร่ข้าวโพด ข้าวฟ่าง อ้อยน้ำตาล ถั่วเขียว ถั่วเหลือง รายได้เฉลี่ยของประชากรในปี พ.ศ. 2537 คือ 34,301 บาทต่อคนต่อปี พ.ศ. 2540 จำนวน 47,335 บาทต่อคนต่อปี และคาดว่าในปี พ.ศ. 2550 จะเท่ากับ 76,446 บาทต่อคนต่อปี
เศรษฐกิจ

วงเวียนศรีสุริโยทัย หรือที่ชาวลพบุรีนิยมเรียกกันว่า วงเวียนสระแก้ว เป็นวงเวียนที่มีสถาปัตยกรรมขนาดใหญ่ถูกสร้างขึ้นใน พ.ศ. 2481 ในสมัย จอมพล ป.พิบูลสงคราม ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี จังหวัดลพบุรี เมืองที่มีความเป็นมาทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมมายาวนานกว่า 3,000 ปี นับแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ ยุครุ่งเรืองสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เรื่อยมาจนถึงเมืองแห่งศูนย์กลางการทหารในยุคเปลี่ยนผ่านการปกครอง และในปัจจุบัน ด้วยศักยภาพจากภูมิศาสตร์อันเหมาะสมทำให้จังหวัดลพบุรี กำลังก้าวไปสู่ "เมืองแห่งพลังงานทดแทน"
ปัจจุบัน จังหวัดลพบุรีมีพื้นที่ประมาณ 6,199.753 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 11 อำเภอ ในปี พ.ศ. 2557 มีประชากรประมาณ 758,627 คน และปี พ.ศ. 2555 มีผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด 86,602 ล้านบาท รายได้ต่อหัว 112,119 บาทต่อคนต่อปี โดยรายได้ส่วนใหญ่กว่าร้อยละ 50 มาจากภาคอุตสาหกรรม รองลงมาคือสาขาเกษตรกรรม และการท่องเที่ยว บริการ
ในบรรดา 4 จังหวัดกลุ่มภาคกลางตอนบน 2 ประกอบด้วย จังหวัดชัยนาท ลพบุรี สิงห์บุรี อ่างทอง ลพบุรีถือเป็นหัวขบวนทางเศรษฐกิจ และจัดอยู่ในเขตส่งเสริมการลงทุน เขต 3 ที่ได้รับสิทธิประโยชน์จากสำนักงานส่งเสริมการลงทุนสูงสุด ทำให้มีโรงงานอุตสาหกรรมถึง 776 แห่ง โดยส่วนใหญ่เป็นอุตสาหกรรมการเกษตร อาหาร และเครื่องจักรกล มีแรงงานในภาคอุตสาหกรรมกว่า 50,000 คน ซึ่งแรงงานในภาคอุตสาหกรรมสามารถสร้างมูลค่าผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัดได้ถึง 1 ล้านบาทต่อคนต่อปี
จังหวัดลพบุรีมีสินค้าหัตถกรรมมากมาย เช่น ปลาส้มฟัก ดินสอพอง (มีการทำไข่เค็มจากดินสอพองด้วย) ผลิตภัณฑ์จากดอกทานตะวัน ผ้ามัดหมี่ และผ้าขาวม้าลายไส้ปลาไหล เป็นต้น
วัฒนธรรม > ระบำลพบุรี

ระบำลพบุรี เป็นระบำโบราณคดีเพลงหนึ่ง เกิดขึ้นโดยเลียนแบบลักษณะท่าทางของเทวรูป ภาพเขียน ภาพแกะสลัก รูปปั้น รูปหล่อโลหะและภาพศิลาจำหลัก-ทับหลังประตู ตามโบราณสถาน ที่ขุดพบในสมัยลพบุรี ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 16-19 ศิลปวัตถุโบราณประเภทนี้อยู่ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น ปราสาทหินพิมาย ในจังหวัดนครราชสีมา พระปรางค์สามยอดลพบุรี แล้วนำมากำหนดยุดสมัยตามความเก่าแก่ของโบราณสถานและโบราณวัตถุ แล้วมาสร้างเป็นระบำสมัยนั้นขึ้น ลีลาท่าทางของศิลปวัตถุเป็นภาพนิ่ง (ท่าตาย) เหมาะเป็นท่าเทวรูปมากกว่า เมื่ออาศัยหลักทางด้านนาฏศิลป์เข้ามาดัดแปลงเป็นท่ารำ ทำให้มีความอ่อนช้อย สวยงาม
ผู้ประดิษฐ์ท่ารำ คือ ครูลมุล ยมะคุปต์ ร่วมด้วยครูเฉลย ศุขะวณิช ผู้เชี่ยวชาญนาฏศิลป์ไทย กรมศิลปากร ผู้ประพันธ์ทำนองเพลง คือ ครูมนตรี ตราโมท
วัฒนธรรม > เพลง

บทเพลงที่เกี่ยวข้องกับจังหวัดลพบุรี เช่น "ลพบุรีแดนทองของไทย" "ความหนาวที่ลพบุรี" "เข็ดแล้วลพบุรี" เป็นต้น
วัฒนธรรม > เทศกาลงานประจำปี

งานแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช จัดขึ้นในช่วงประมาณเดือนกุมภาพันธ์ ของทุกปีเพื่อเป็นการรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนารายณ์มหาราชที่มีต่อจังหวัดลพบุรี ณ พระนารายณ์ราชนิเวศน์
เทศกาลทุ่งทานตะวันบาน ที่ลพบุรี ช่วงเวลาตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน - ธันวาคม
งานเทศกาลลอยกระทง ย้อนยุคไปในสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม จัด ณ วงเวียนสระแก้ว ลพบุรี
งานเทศกาลกระท้อนหวานและของดีเมืองลพบุรี ช่วงเดือน มิถุนายน - กรกฎาคม เพื่อเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ ผลผลิตกระท้อนของอำเภอเมืองลพบุรี
เทศกาลโต๊ะจีนลิง เป็นหนึ่งใน 10 เทศกาลแปลกที่สุดในโลก งานเลี้ยงโต๊ะจีนลิง จัดขึ้นทุกวันอาทิตย์ สัปดาห์สุดท้ายของเดือนพฤศจิกายน ณ บริเวณศาลพระกาฬ และพระปรางค์สามยอด ได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติ รวมไปถึงสื่อต่าง ๆ ทั้งในและต่างประเทศอีกด้วย
เทศกาลกินเจลพบุรี
งานฤดูหนาวลพบุรี จัดระหว่างเดือนพฤศจิกายน ถึงเดือนธันวาคม ของทุกปี ณ สนามโรงเรียนพิบูลวิทยาลัย
งานกาชาดลพบุรี
เทศกาลงานแสดงไม้ดอกไม้ประดับจังหวัดลพบุรี ในเดือนตุลาคมของทุกปี
ประเพณีชักพระศรีอาริย์ 14 ค่ำ เดือน 6 ของทุกปี
ประเพณีกำฟ้า ตรงกับวันขึ้น 2 ค่ำ เดือน 3
การขนส่ง > ทางถนน

ทางหลวงแผ่นดินในจังหวัดลพบุรีมีดังนี้
| --- | --- |
  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน)   ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 (ถนนคชเสนีย์)   ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 205 (ถนนสุรนารายณ์)   ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 311 (ถนนนารายณ์มหาราช, ถนนลพบุรี–ชัยนาท)   ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 366 (ถนนเลี่ยงเมืองลพบุรี)   ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2089 (สายมวกเหล็ก–ลำนารายณ์)   ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2129 (ทางเข้าลำนารายณ์)   ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2256 (สายถนนโค้ง–กุดม่วง)   ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2321 (สายบ้านใหม่สามัคคี–สระโบสถ์):  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3015 (สายสถานีรถไฟท่าแค-รพ.อานันทมหิดล)   ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3016 (สายค่ายเอราวัณ-สถานีรถไฟป่าหวาย)  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3017 (สายสามแยกนิคม–วังม่วง)  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3019 (สายสถานีรถไฟโคกกะเทียม-สามแยกโคกกะเทียม)  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3024 (สายถนนพหลโยธิน-ถนนเทศบาล อำเภอบ้านหมี่  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3027 (สายท่าวุ้ง–บ้านเบิก อำเภอไชโย)   ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3196 (สายดงพลับ อำเภอตาคลี – เจ้าปลุก อำเภอมหาราช)  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3562 (สายลพบุรี–ป่าหวาย) บ้านป่าหวาย–วงเวียนพลร่ม–วงเวียนสระแก้ว–สี่แยกสะพาน 7
| --- | --- |
 ระยะทางจากอำเภอเมืองลพบุรีไปยังอำเภอต่าง ๆ อำเภอท่าวุ้ง ระยะทาง 15 กิโลเมตร  อำเภอบ้านหมี่ ระยะทาง 32 กิโลเมตร  อำเภอโคกสำโรง ระยะทาง 35 กิโลเมตร  อำเภอพัฒนานิคม ระยะทาง 51 กิโลเมตร  อำเภอหนองม่วง ระยะทาง 54 กิโลเมตร  อำเภอสระโบสถ์ ระยะทาง 65 กิโลเมตร  อำเภอโคกเจริญ ระยะทาง 77 กิโลเมตร  อำเภอท่าหลวง ระยะทาง 83 กิโลเมตร  อำเภอชัยบาดาล ระยะทาง 97 กิโลเมตร  อำเภอลำสนธิ ระยะทาง 120 กิโลเมตร:  ระยะทางจากจังหวัดลพบุรีไปยังจังหวัดใกล้เคียง กรุงเทพมหานคร ระยะทาง 153 กิโลเมตร  จังหวัดสิงห์บุรี ระยะทาง 33 กิโลเมตร  จังหวัดอ่างทอง ระยะทาง 45 กิโลเมตร  จังหวัดสระบุรี ระยะทาง 46 กิโลเมตร  จังหวัดชัยนาท ระยะทาง 86 กิโลเมตร  จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ระยะทาง 91 กิโลเมตร  จังหวัดนครสวรรค์ ระยะทาง 129 กิโลเมตร  จังหวัดนครราชสีมา ระยะทาง 195 กิโลเมตร  จังหวัดชัยภูมิ ระยะทาง 230 กิโลเมตร  จังหวัดเพชรบูรณ์ ระยะทาง 236 กิโลเมตร
การขนส่ง > ทางราง

มีทางรถไฟที่ผ่านจังหวัดลพบุรีจำนวนสองสาย สายแรกคือทางรถไฟสายเหนือ (กรุงเทพมหานคร–เชียงใหม่) โดยผ่านสถานีรถไฟและที่หยุดรถไฟตามเส้นทางเที่ยวขึ้น ได้แก่ สถานีรถไฟบ้านป่าหวาย, สถานีรถไฟลพบุรี, สถานีรถไฟท่าแค, สถานีรถไฟโคกกระเทียม, สถานีรถไฟหนองเต่า, สถานีรถไฟหนองทรายขาว, สถานีรถไฟบ้านหมี่, สถานีรถไฟห้วยแก้วและที่หยุดรถไฟไผ่ใหญ่ สายที่สองคือทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือ (ช่วง ชุมทางแก่งคอย–ชุมทางบัวใหญ่) โดยผ่านสถานีรถไฟและที่หยุดรถไฟตามเส้นทางเที่ยวขึ้น ได้แก่ สถานีรถไฟแก่งเสือเต้น, ที่หยุดรถไฟเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์, ที่หยุดรถไฟบ้านหนองบัว, สถานีรถไฟโคกสลุง, สถานีรถไฟสุรนารายณ์, ที่หยุดรถไฟโรงเรียนอัสสัมชัญคอนแวนต์, ที่หยุดรถไฟเขายายกะตา, ที่หยุดรถไฟตลาดลำนารายณ์, สถานีรถไฟลำนารายณ์, ที่หยุดรถไฟบ้านเกาะรัง, สถานีรถไฟแผ่นดินทอง, ที่หยุดรถไฟบ้านจงโกและสถานีรถไฟโคกคลี
ปัจจุบันมีโครงการก่อสร้างรถไฟทางคู่ ช่วงลพบุรี–ปากน้ำโพ สำหรับจังหวัดลพบุรีนั้นมีการก่อสร้างเส้นทางรถไฟใหม่เป็นเส้นทางรถไฟเลี่ยงเมืองลพบุรี ช่วง บ้านกลับ–โคกกระเทียม ระยะทาง 29 กม. และทางคู่ช่วง ท่าแค–ไผ่ใหญ่ โดยโครงการคาดว่าจะเสร็จในปี พ.ศ. 2568
ในอดีตจังหวัดลพบุรีเคยมีระบบรถราง เส้นทางช่วง ท่าโพธิ์–เอราวัณ โดยเปิดให้บริการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2498–2505
การขนส่ง > ทางอากาศ

จังหวัดลพบุรีไม่มีท่าอากาศยานเชิงพาณิชย์ให้บริการ แต่มีท่าอากาศยานที่อยู่ในสังกัดของกองทัพบก และกองทัพอากาศ
สนามบินโคกกระเทียม หรือ ฐานทัพอากาศโคกกะเทียม กองบิน 2 กองพลบินที่ 1 กองบัญชาการยุทธทางอากาศ สังกัด กองทัพอากาศ
สนามบินทหารอากาศ ตั้งอยู่ที่ อำเภอท่าหลวง
สนามบินทหารอากาศ ตั้งอยู่ที่ อำเภอท่าวุ้ง
สนามบินสระพรานนาค โรงเรียนการบิน ศูนย์การบินทหารบก ค่ายสมเด็จพระศรีนครินทรา สังกัด กองทัพบก
สนามบิน ค่ายวชิราลงกรณ์ สังกัด กองทัพบก
สนามบินบ้านหมี่ ตำบลดอนดึง อำเภอบ้านหมี่ ภายใต้การกำกับ ดูแลของมูลนิธิอนุรักษ์และพัฒนาอากาศยานไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
สนามบินฝึกใช้อาวุธทางอากาศ สังกัด กองทัพอากาศ
สนามบินโคกสลุง
การทหาร

ปัจจุบัน ลพบุรีเป็นเมืองยุทธศาสตร์การทหารของไทย (Lopburi : The Military Strategic City of Thailand)    เป็นที่ตั้งของกองกำลังทั้งทหารบกและทหารอากาศหลายหน่วย เป็นศูนย์กลางทางด้านการทหาร กองกำลังทางการรบ ซึ่งจังหวัดลพบุรีนั้นมีภูมิประเทศที่เหมาะสม คืออยู่บริเวณจุดกึ่งกลางของประเทศ จึงทำให้เป็นศูนย์กลางทางด้านการทหารซึ่งสามารถที่กระจายหรือแจกจ่ายกำลังพล อาวุธยุทธโทปกรณ์ ไปยังภูมิภาคต่าง ๆ ได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ลพบุรีได้รับการทำนุบำรุงอีกครั้งสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี และนอกจากนั้นได้มีการวางผังเมืองใหม่และตั้งหน่วยทหารขึ้นมาในเมืองลพบุรี ซึ่งมีหน่วยทหารที่สำคัญ ได้แก่ ศูนย์การทหารปืนใหญ่, ศูนย์การบินทหารบก, หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ, ศูนย์อำนวยการสร้างอาวุธ ศูนย์การอุตสาหกรรมป้องกันประเทศและพลังงานทหาร, หน่วยรบพิเศษ เป็นต้น ดังนั้นเมืองลพบุรีจึงได้ชื่อว่าเป็นเมืองทหารเพราะมีหน่วยทหารที่สำคัญตั้งอยู่ถึง 11 หน่วย ลพบุรีในปัจจุบันจึงเป็นเมืองเศรษฐกิจ เมืองท่องเที่ยว ศูนย์การศึกษาของภาคกลางตอนบน และยังเป็นเมืองทหารอีกด้วย
จังหวัดลพบุรี เป็นเมืองยุทธศาสตร์ที่สำคัญของประเทศมาตั้งแต่สมัยโบราณ ดังนั้นจึงถูกเลือกให้เป็นที่มั่นแห่งที่ 2 ของประเทศมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา การพัฒนาด้านการทหารของจังหวัดลพบุรี ปรากฏว่าเด่นชัดในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม ชื่อจริงคือ แปลก พิบูลสงคราม ตอนที่ท่านดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรีทำให้กิจการด้านการทหารของลพบุรีมีความสำคัญมากเป็นอันดับ 2 รองจากกรุงเทพมหานคร ในยุคหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตย ราว พ.ศ. 2480 จอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้พัฒนาเมืองลพบุรี ให้เป็นศูนย์กลางทางการทหาร และมีการวางผังเมืองใหม่ โดยแยกชุมชนและสถานที่ราชการออกจากเมืองเก่า ทำให้ดูสง่างามกว่าเดิมและได้สร้างสิ่งก่อสร้างศิลปะแบบอาร์ตเดโก ขึ้นหลายแห่ง เช่น ตึกชาโต้ ตึกเอราวัณ โรงภาพยนตร์ ทหารบก เป็นต้น ลพบุรีจึงเป็นเมืองเล็ก ๆ เมืองหนึ่ง ที่อุดมด้วยคุณค่าทางประวัติศาสตร์ชาติไทยและมีความเป็นอมตะนคร ไม่หายไปจากความทรงจำของทุกยุคทุกสมัย และมีการวางผังเมืองใหม่ โดยย้ายศาลากลางจังหวัดจากบริเวณพระนารายณ์ราชนิเวศน์มายังสถานที่ตั้งในปัจจุบัน นอกจากได้ชื่อว่าเป็นเมืองทหาร ซึ่งมีทหารบกหลายเหล่าได้แก่ เหล่าทหารราบ เหล่าปืนใหญ่ หน่วยรบพิเศษ และทหารอากาศ ได้แก่ กองบิน 2 และสนามฝึกซ้อมใช้อาวุธม่วงค่อมแล้ว นอกจากนี้ลพบุรียังมีสนามบินของกองทัพบกและกองทัพอากาศอยู่หลายที่ ลพบุรียังชื่อได้ว่าเป็นศูนย์กลางการบินเฮลิคอปเตอร์ของไทยอีกด้วย เพราะศูนย์กลางการบินเฮลิคอปเตอร์ทั้งทหารบกและทหารอากาศ ต่างตั้งอยู่ในจังหวัดลพบุรี
ดัชนีความก้าวหน้าของคน ปี 2562

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| ด้านสุขภาพ | ด้านการศึกษา | ด้านชีวิตการทำงาน | ด้านรายได้ |

| 25 | 24 | 46 | 36 |
| ด้านที่อยู่อาศัยและสภาพแวดล้อม | ด้านชีวิตครอบครัวและชุมชน | ด้านการคมนาคมและการสื่อสาร | ด้านการมีส่วนร่วม |

| 38 | 44 | 56 | 61 |
จังหวัดลพบุรีมีค่าดัชนีความก้าวหน้าของคนที่ 0.6143 จัดอยู่ในอันดับที่ 38 จาก 77
ตั้งแต่ปี 2546 โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (หรือ ยูเอนดีพี) ในประเทศไทยได้ติดตามความก้าวหน้าในการพัฒนามนุษย์ในระดับจังหวัดโดยใช้ ดัชนีความก้าวหน้าของคน (หรือ เอชเอไอ) ดัชนีรวมที่ครอบคลุมขอบเขตสำคัญทั้งหมดแปดด้านของการพัฒนามนุษย์ ต่อมา สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เข้ามาทำหน้าที่นี้แทนตั้งแต่ปี 2560
| --- | --- |
อันดับ: ตัวชี้วัด
  1 - 15: "สูง"
16 - 30: "ค่อนข้างสูง"
31 - 45: "ทั่วไป"
45 - 60: "ค่อนข้างต่ำ"
61 - 77: "ต่ำ"
ดูเพิ่ม

รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดลพบุรี
รายชื่อวัดในจังหวัดลพบุรี
สโมสรฟุตบอลลพบุรี ซิตี้
อาณาจักรละโว้
อำเภอเมืองลพบุรี
รายชื่อสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดลพบุรี
รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดลพบุรี
จาการ์ตา

| จาการ์ตา |
| --- | --- |
เขตเมืองหลวงพิเศษ
เขตเมืองหลวงพิเศษจาการ์ตา Daerah Khusus Ibukota Jakarta
ตามเข็มนาฬิกาจากบน: ตึกระฟ้า จาการ์ตา CBD; ทำเนียบเมอร์เดกา; สนามกีฬาหลักเกอโลราบุงการ์โน; โมนัซ; พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์จาการ์ตา; พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอินโดนีเซีย และวันปลอดรถที่บุนดารัน HI
   ตราอาร์ม เวิร์ดมาร์ก
สมญา: The Big Durian New York Van Java J-Town
คำขวัญ: Jaya Raya (สันสกฤต) "ชัยชนะและความยิ่งใหญ่"
จาการ์ตาที่ตั้งในเกาะชวาและประเทศอินโดนีเซียแสดงแผนที่เกาะชวาจาการ์ตาจาการ์ตา (ประเทศอินโดนีเซีย)แสดงแผนที่ประเทศอินโดนีเซียจาการ์ตาจาการ์ตา (เอเชียตะวันออกเฉียงใต้)แสดงแผนที่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้จาการ์ตาจาการ์ตา (ทวีปเอเชีย)แสดงแผนที่ทวีปเอเชีย
พิกัด:  6°10′30″S 106°49′39″E﻿ / ﻿6.17500°S 106.82750°E﻿ / -6.17500; 106.82750
ประเทศ:  อินโดนีเซีย
เขต:  รายการ จาการ์ตากลาง จาการ์ตาเหนือ จาการ์ตาใต้ จาการ์ตาตะวันตก จาการ์ตาตะวันออก เกอปูเลาวันเซอรีบู 
สถาปนา: 22 มิถุนายน พ.ศ. 2070
สถาปนาเป็นบาตาเวีย: 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2162
สถานะนคร: 4 มีนาคม พ.ศ. 2164
สถานะจังหวัด: {28 สิงหาคม พ.ศ. 2504
เมืองหลัก: จาการ์ตากลาง
การปกครอง
 • ประเภท: เขตการปกครองพิเศษ
 • องค์กร: Special Capital Region of Jakarta Provincial Government
 • ผู้ว่าราชการรักษาการ: เตกูห์ เซตยาบู
 • รองผู้ว่าราชการ: ตำแหน่งว่าง
 • นิติบัญญัติ: สภาผู้แทนประชาชนภูมิภาคจาการ์ตา
พื้นที่
 • เขตเมืองหลวงพิเศษ: 664.01 ตร.กม. (256.38 ตร.ไมล์)
 • เขตเมือง: 3,540 ตร.กม. (1,367 ตร.ไมล์)
 • รวมปริมณฑล: 7,062.5 ตร.กม. (2,726.8 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: ที่ 34 ในอินโดนีเซีย
ความสูง: 8 เมตร (26 ฟุต)
ประชากร (ประมาณกลาง พ.ศ. 2564)
 • เขตเมืองหลวงพิเศษ: 10,562,088 คน
 • อันดับ: ที่ 6 ในอินโดนีเซีย
 • ความหนาแน่น: 15,978.2 คน/ตร.กม. (41,383 คน/ตร.ไมล์)
 • เขตเมือง: 34,540,000 คน
 • ความหนาแน่นเขตเมือง: 9,756 คน/ตร.กม. (25,270 คน/ตร.ไมล์)
 • รวมปริมณฑล: 33,430,285 คน
 • ความหนาแน่นรวมปริมณฑล: 4,733 คน/ตร.กม. (12,260 คน/ตร.ไมล์)
ประชากร
 • กลุ่มชาติพันธุ์:  รายการ 36.17% ชวา 28.29% เบอตาวี 14.61% ซุนดา 6.62% จีน 3.42% บาตัก 2.85% มีนังกาเบา 0.96% มลายู 7.08% อื่น ๆ 
 • ศาสนา (2565):  รายการ 83.83% อิสลาม 8.56% โปรเตสแตนต์ 3.89% คาทอลิก 3.50% พุทธ 0.18% ฮินดู 0.015% ลัทธิขงจื๊อ 0.004% ศาสนาชาวบ้าน 
เขตเวลา: UTC+07:00 (เวลาอินโดนีเซียตะวันตก)
รหัสไปรษณีย์ (kode pos): 10110–14540, 19110–19130
รหัสพื้นที่: +62 21
รหัส ISO 3166: ID-JK
ทะเบียนพาหนะ: B
จีดีพี (เฉลี่ย): 2565
 - รวม: 3,186.5 ล้านล้านรูปียะฮ์ (ที่ 1) 214.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ  669.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (พีพีพี)
 - ต่อหัว: 298.36 ล้านรูปียะฮ์ (ที่ 1)  20,093 ดอลลาร์สหรัฐ 62,701 ดอลลาร์สหรัฐ (พีพีพี)
 - การเติบโต:  5.25%
เอชดีไอ (2022):  0.817 (ที่ 1) – สูงมาก
GeoTLD: .id
ท่าอากาศยานหลัก: ท่าอากาศยานนานาชาติซูการ์โน–ฮัตตา (CGK) ท่าอากาศยานนานาชาติฮาลิม เปอร์ดานากูซูมา (HLP)
รถไฟชานเมือง:  
ระบบขนส่งมวลชนเร็ว: 
เว็บไซต์: www.jakarta.go.id 
จาการ์ตา (อินโดนีเซีย: Jakarta) เป็นเมืองหลวงของประเทศอินโดนีเซีย และเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งอยู่บนเกาะชวาฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือ มีประชากร 8.3 ล้านคน (พ.ศ. 2543) ในอดีตมีชื่อว่า บาตาฟียา หรือ ปัตตาเวีย (Batavia) หรือ “บัตเตเวีย” ตามพระราชนิพนธ์ “ระยะทางเที่ยวชวากว่าสองเดือน” ใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว คนไทยในอดีตเรียก กะหลาป๋า
ประวัติศาสตร์

การตั้งถิ่นฐานครั้งแรกในพื้นที่ของจาการ์ตาในปัจจุบัน เท่าที่ปรากฏคือท่าเรือเกอลาปา (Kelapa) ซึ่งเอกสารไทยโบราณเรียกว่า กะหลาป๋า ใกล้ปากแม่น้ำจีลีวุง ซึ่งมีต้นกำเนิดมาจากถิ่นที่ตั้งของฮินดูตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 5 ในคริสต์ศตวรรษที่ 12 กะหลาป๋าเป็นท่าเรือใหญ่สำหรับราชอาณาจักรฮินดู ชื่อว่าซุนดา มีการบันทึกว่าชาวโปรตุเกสเป็นชาวยุโรปกลุ่มแรกที่ไปถึงกะหลาป๋า กษัตริย์ฮินดูทรงอนุญาตให้พ่อค้าชาวโปรตุเกสสร้างป้อมที่กะหลาป๋าในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ตอนต้น ท่าเรือของจาการ์ตาในปัจจุบันยังคงมีชื่อว่า ซุนดาเกอลาปา (Sunda Kelapa) ตามชื่อถิ่นฐานยุคแรก
ในพ.ศ. 2070 เมืองถูกยึดครองโดยฟาตาฮิลลอฮฺหรือฟาเลเตฮาน (Fatahillah or Faletehan) ผู้นำอายุน้อยจากอาณาจักรใกล้เคียงจากทางเหนือ ฟาตาฮิลลอฮฺได้เปลี่ยนชื่อเมืองจากเกอลาปาเป็น จายาการ์ตา (Jayakarta แปลว่า "มีชัยและเจริญรุ่งเรือง" ในภาษาชวา) หรือตรงกับ "ชยะ - กฤต" ใน ภาษาสันสกฤต แปลว่า "ชัยชนะอันเกิดขึ้นสมบูรณ์แล้ว" เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2070 ซึ่งวันนี้ถือเป็นวันก่อตั้งกรุงจาการ์ตา ชื่อ “จายาการ์ตา” นี้เองที่ต่อมาได้กลายมาเป็นชื่อ จาการ์ตา ในปัจจุบัน
ชาวดัตช์เข้ามาถึงจายาการ์ตาในตอนปลายของคริสต์ศตวรรษที่ 16 ในพ.ศ. 2162 กองกำลังของบริษัทอินเดียตะวันออกของเนเธอร์แลนด์ (Dutch East India Company) นำโดยยัน ปีเตอร์โซน กุน (Jan Pieterszoon Coen) ยึดครองเมืองและเปลี่ยนชื่อจายาการ์ตาเป็นบาตาฟียา (Batavia) ซึ่งเป็นชื่อภาษาละตินของชนเผ่าที่อาศัยในเนเธอร์แลนด์ในสมัยโรมัน (เอกสารไทยในสมัยก่อน เช่นพระราชนิพนธ์ “ระยะทางเที่ยวชวากว่าสองเดือน” เรียกว่าเมือง “บัตเตเวีย” ทั้งนี้ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จฯ เมืองบัตเตเวียภายใต้การปกครองของดัตช์นี้ถึงสามครั้งใน พ.ศ. 2413, 2439 และ 2444) บาตาฟียาหรือบัตเตเวียเป็นเมืองหลวงของอาณานิคมอินเดียตะวันออกของเนเธอร์แลนด์ (Dutch East Indies) ในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 มีการขยายเมืองเมื่อชาวดัตช์เริ่มย้ายไปทางใต้ ไปที่พื้นที่สูงที่คาดว่ามีความอุดมสมบูรณ์กว่า ชาวอังกฤษยึดครองชวาใน พ.ศ. 2354 และครองอยู่ 5 ปีระหว่างที่เนเธอร์แลนด์ทำสงครามนโปเลียน (Napoleonic Wars) ในยุโรป ก่อนคืนให้ดัตช์
หลังจากที่การปกครองโดยตรงของเนเธอร์แลนด์ขยายไปทั่วทั้งหมู่เกาะในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และ 20 ตอนต้น ความสำคัญของบาตาฟียาได้เพิ่มขึ้น กลยุทธ์ของดัตช์ที่จะยังคงอำนาจและรายได้ภาษี ทำให้การส่งออกจากพื้นที่ใด ๆ ในภูมิภาคแทบทั้งหมดจะต้องผ่านบาตาฟียา ทำให้เมืองมีความสำคัญทางด้านการเมืองและเศรษฐกิจตราบจนถึงปัจจุบัน
ประเทศญี่ปุ่นยึดครองบาตาฟียาในพ.ศ. 2485 ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 และเปลี่ยนชื่อเมืองโดยกลับมาใช้ชื่อ จาการ์ตา เพื่อให้ได้รับการยอมรับจากคนในท้องถิ่น หลังจากที่ญี่ปุ่นพ่ายแพ้สงครามใน พ.ศ. 2488 กองกำลังชาวดัตช์กลับเข้ายึดครองเมืองอีกครั้งหนึ่ง ทั้ง ๆ ที่ชาวอินโดนีเซียได้ประกาศเอกราชไปก่อนแล้วในช่วงปลายสงคราม เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2488 จาการ์ตาเป็นศูนย์กลางของความพยายามของชาวดัตช์ที่จะยังคงอำนาจเหนืออาณานิคมเดิมระหว่างสงครามเอกราชอินโดนีเซีย ซึ่งยุติลงด้วยการรับรองการก่อตั้งสาธารณรัฐอินโดนีเซียเต็มรูปแบบเมื่อ พ.ศ. 2492
ภูมิประเทศ

ภาพพาโนรามากรุงจาการ์ตา
ภูมิอากาศ

| ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของJakarta> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 31.5 (88.7) | 32.3 (90.1) | 32.5 (90.5) | 33.5 (92.3) | 33.5 (92.3) | 34.3 (93.7) | 33.3 (91.9) | 33.0 (91.4) | 32.0 (89.6) | 31.7 (89.1) | 31.3 (88.3) | 32.0 (89.6) | 32.6 (90.7) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 24.2 (75.6) | 24.3 (75.7) | 25.2 (77.4) | 25.1 (77.2) | 25.4 (77.7) | 24.9 (76.8) | 25.1 (77.2) | 24.9 (76.8) | 25.5 (77.9) | 25.5 (77.9) | 24.9 (76.8) | 24.9 (76.8) | 24.8 (76.6) |
| ปริมาณฝน มม (นิ้ว) | 389.7 (15.343) | 309.8 (12.197) | 100.3 (3.949) | 257.8 (10.15) | 139.4 (5.488) | 83.1 (3.272) | 30.8 (1.213) | 34.2 (1.346) | 30.0 (1.181) | 33.1 (1.303) | 175.0 (6.89) | 123.0 (4.843) | 1,706.2 (67.173) |
| ความชื้นร้อยละ | 85 | 85 | 83 | 82 | 82 | 81 | 78 | 76 | 75 | 77 | 81 | 82 | 81 |
| วันที่มีฝนตกโดยเฉลี่ย | 26 | 20 | 15 | 18 | 13 | 17 | 5 | 5 | 6 | 9 | 22 | 12 | 168 |
| จำนวนชั่วโมงที่มีแดด | 189 | 182 | 239 | 255 | 260 | 255 | 282 | 295 | 288 | 279 | 231 | 220 | 2,975 |
แหล่งที่มา 1: World Meteorological Organization
แหล่งที่มา 2: Danish Meteorological Institute (sun and relative humidity)
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
Jakarta (เว็บไซต์การท่องเที่ยวทางการ)
ดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ จาการ์ตา ที่โอเพินสตรีตแมป
กรุงจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย เก็บถาวร 2005-05-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, สาระน่ารู้ก่อนเดินทาง โดยกระทรวงการต่างประเทศ ประเทศไทย
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สเปน  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  ออสเตรเลีย 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่ 
อื่น ๆ:  IdRef  İslâm Ansiklopedisi
สภากาแฟ 4.0

| สภากาแฟ 4> 0 |
| --- | --- |
ประเภท: ซิตคอม
สร้างโดย: บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน)
กำกับโดย: ศุภกร เหรียญสุวรรณ
แสดงนำ: วิวิศน์ บวรกีรติขจร ณัฐจารี หรเวชกุล
ดนตรีแก่นเรื่องเปิด: สภากาแฟ 4.0 ร้องโดย วิวิศน์ บวรกีรติขจร
ประเทศแหล่งกำเนิด:  ไทย
จำนวนตอน: 26 ตอน
การผลิต
ความยาวตอน: 56 นาที
ออกอากาศ
เครือข่าย: Amarin TV (Number 34) (พ.ศ. 2561 - ปัจจุบัน)
ออกอากาศ: 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2561 – 28 ตุลาคม พ.ศ. 2561
สภากาแฟ 4.0 เป็นละครโทรทัศน์ไทยประเภทซิตคอม ผลิตโดย บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) หรือฝ่ายบริหารละครโทรทัศน์และซิตคอม สถานีโทรทัศน์ช่องAmarin TV (Number 34) อำนวยการผลิตโดย เนตรชนก วิภาตะศิลปิน กำกับการแสดงโดย ศุภกร เหรียญสุวรรณ ออกอากาศครั้งแรกทางสถานีโทรทัศน์ช่องAmarin TV (Number 34) ทุกวันเสาร์เวลา 16.00-17.00 น. เริ่มออกอากาศเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2561 (ตั้งแต่วันที่ 24 มิถุนายน 2561 เป็นต้นไป ย้ายเวลาออกอากาศไปเป็นเวลา 18.35-19.35 น.) ต่อมาภายในเดือนกันยายน พ.ศ. 2561 เป็นต้นไป ได้ย้ายวันและเวลาออกอากาศไปเป็นทุกวันอาทิตย์ เวลา 22.00 - 23.00 น.
ตัวละคร

| บทบาท | นำแสดงโดย |
| --- | --- |
นักแสดงหลัก
ก้าน (ข้าราชการกรมที่ดิน): วิวิศน์ บวรกีรติขจร
พาย (ลูกเฮียอ๋า): ณัฐจารี หรเวชกุล
เฮียอ๋า (เจ้าของร้านกาแฟ): จิราวัฒน์ วชิรศรัณย์ภัทร
ก็อบ (หัวหน้าวินมอเตอร์ไซค์): เฉลิมพล ทิฆัมพรธีรวงศ์
เจ๊อิน (เจ้าของร้านขายของชำ): ไปรมา รัชตะ
แกงอ่อม (หลานเจ๊อิน): สรารัตน์ แซ่จิ๋ว
มัคนายกกลํ่า (มัคนายกวัดคลองยายถม): ค่อม ชวนชื่น
ลุงปรง: กล้วย เชิญยิ้ม
ป้าปรีดี: ปิยะมาศ โมนยะกุล
นักแสดงรับเชิญ
เจ๊กุ้ง (เจ้าของตลาด/ปล่อยเงินกู้): พัฒน์ชนก เอี่ยมสะอาด
เต่า (ลูกบุญธรรมเจ๊กุ้ง): ด.ช.ชยณัฐ แจ่มใส
คุณหนูเล็ก (เจ้าของตลาด): พัน พลุแตก
อิ๋ง: ไอยวริญท์ โอสถานนท์
แอน อินธิรา: พิมพ์มาดา บริรักษ์ศุภกร
เก่ง เนรมิต: ณฉัตร จันทพันธ์
ซอล: ชาลี ไตรรัตน์
ปิติ: มารุต ชื่นชมบูรณ์
ลุงจัน: ถั่วแระ เชิญยิ้ม
ฮวียอง
ชานฮี
อร(คนถูกหวย): ชมพู่ ก่อนบ่ายฯ
วิเชียร: สมเจต พยัฆโส
ผอ.หญิง: จอย ชวนชื่น
องค์แสงจันทราเทพ มหาจักระ กุ๊กกุ๊ก / จันทรา: อาภาพร นครสวรรค์
กิ๊ก: สิตางศุ์ ปุณภพ
ป้าแม้น (ชาวบ้านคลองตาแพ้ว): ราตรี วิทวัส
จงซอก: เร็น
นุ้ย: รุ้งลาวัณย์ โทนะหงษา
ครูอุ๋: ดารัณ ฐิตะกวิน