stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ใจลวง

| ใจลวง |
| --- | --- |
สร้างโดย: บริษัท เอพลัส โปรดักชั่น จำกัด
เขียนโดย: บทประพันธ์ :อัปสรา บทโทรทัศน์ : สุมินตา สุภาผล
กำกับโดย: จาริวัฒน์ อุปการไชยพัฒน์
แสดงนำ: เกวลิน ศรีวรรณา  จิระ ด่านบวรเกียรติ ภูริ หิรัญพฤกษ์ พิชญา เชาวลิต
ผู้ประพันธ์ดนตรีแก่นเรื่อง: เพลง ไม่รักเธอ - ขับร้องโดย มานิดา เรืองศรี/นิพนธ์ สนธิ
ดนตรีแก่นเรื่องเปิด: ไม่รักเธอ - มานิดา เรืองศรี
ดนตรีแก่นเรื่องปิด: ไม่รักเธอ - นิพนธ์ สนธิ
จำนวนตอน: 26  ตอน
การผลิต
ผู้อำนวยการสร้าง: บุณฑนิก บูลย์สิน
ความยาวตอน: 16 สิงหาคม พ.ศ. 2560 - 31 สิงหาคม พ.ศ. 2560 : 75 นาที   6 กันยายน พ.ศ. 2560 - 28 กันยายน พ.ศ. 2560 : 60 นาที   30 ตุลาคม พ.ศ. 2560 - 14 ธันวาคม พ.ศ. 2560 : 70 นาที
ออกอากาศ
เครือข่าย: สถานีโทรทัศน์ช่อง 8 ไลน์ทีวี
ออกอากาศ: 16 สิงหาคม พ.ศ. 2560 – 14 ธันวาคม พ.ศ. 2560
ใจลวง เป็นละครโทรทัศน์ไทย แนวโรแมนติก-ดราม่า ผลิตโดย บริษัท เอพลัส โปรดักชั่น จำกัด โดยผู้จัด บุณฑนิก บูลย์สิน บทประพันธ์โดย อัปสรา  บทโทรทัศน์โดย สุมินตา สุภาผล  กำกับการแสดงโดย จาริวัฒน์ อุปการไชยพัฒน์ นำแสดงโดยเกวลิน ศรีวรรณา ,จิระ ด่านบวรเกียรติ,ภูริ หิรัญพฤกษ์ และพิชญา เชาวลิต  ออกอากาศทุกวันพุธ - พฤหัสบดี เวลา 20:30 - 21:45 น. เริ่มตอนแรกวันพุธที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2560 - 14 ธันวาคม พ.ศ. 2560 (งดออกอากาศตั้งแต่วันที่ 4 - 26 ตุลาคม พ.ศ. 2560) ถัดมาตั้งแต่วันพุธที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2560 ออกอากาศทุกวันพุธ-พฤหัสบดี เวลา 20.30 - 21.30 น. และตั้งแต่วันจันทร์ที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2560 กลับมาออกอากาศโดยกลับไปฉายตั้งแต่ตอนแรก ออกอากาศทุกวันจันทร์ - พฤหัสบดี เวลา 21.30 - 22.40 น. ทาง สถานีโทรทัศน์ช่อง 8 ต่อจากเพลิงรักไฟมาร
นักแสดง > นักแสดงหลัก

เกวลิน ศรีวรรณา รับบทเป็น รวิปรียา สิริคุณานันท์
เป็นคนสวย มีสไตล์ และมีความมั่นใจในตัวเองสูง ทำงานเก่ง จบการศึกษาด้านการตลาด ดูแลฝ่ายการตลาดให้กับบริษัทของตัวเอง เป็นลูกสาวคนเดียวของ วิษณุ และ อิงอร
จิระ ด่านบวรเกียรติ รับบทเป็น เทวา บริรักษ์
ชายหนุ่มเจ้าเสน่ห์ เก่ง ฉลาด บุคลิกดี เป็นผู้ชายที่มีเซ็กซ์แอพพีลสูง มีเสน่ห์ต่อเพศตรงข้าม นักธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ ลูกชายคนโตของบรม
ภูริ หิรัญพฤกษ์ รับบทเป็น นิมมาน อัครเดชโภคิน
เป็นคนบุคลิกดี หน้าตาดี ลูกชายคนโตของมิตร คบหาดูใจกับรวิปรียาและรักเธอมากวาดฝันเอาไว้ว่าจะได้แต่งงานกัน แต่กับตกหลุมพรางของเพชรพริ้งทำให้ต้องแต่งงานกับเพชรพริ้ง ทั้งที่ไม่เคยรักเพชรพริ้งเลย
พิชญา เชาวลิต รับบทเป็น เพชรพริ้ง อัครเดชโภคิน
สาวสวย สุดแซ่บ เซ็กซี่และร้อนแรง (ลูกติดของพัชชา กับสามีเก่า (พายุ) นักเลงการพนัน) เคยทำให้ผู้ชายหลงรักจนยอมกระโดดตึกตายมาแล้ว เพชรพริ้งมีนิสัยเอาแต่ใจตัวเอง อยากได้อะไรต้องได้เพราะพัชชาผู้เป็นแม่ไม่เคยสั่งสอนให้เพชรพริ้งรู้ผิดรู้ถูก เธอมีความทะเยอทะยานสูงมองหาเพียงผู้ชายฐานะดีที่จะดึงเธอขึ้นไป
กิจเกษม แมคแฟดเดน รับบทเป็น เพชรแท้ สิริคุณานันท์
เป็นคนใจเย็น สุขุม ไม่ค่อยพูดรักใครรักจริง รู้ผิดรู้ถูก เป็นลูกชายของพัชชาที่เกิดกับ ‘กุเทพ’ น้องชายของ ‘วิษณุ’ รับไม่ได้กับพฤติกรรมของแม่และพี่สาวจึงขอไปใช้ชีวิตอยู่ที่อเมริกาและได้พบกับดาวิกาที่นั่นทั้งสองเกิดรักกัน เพชรแท้ยอมรับในตัวดาวิกาได้ทุกอย่าง รวมถึงเรื่องที่ดาวิกามีลูกแล้วคือ ‘ตะวัน’ และอดีตที่ผิดพลาด เพชรแท้ทำให้ดาวิการู้ว่ารวิปรียาไม่เกี่ยวกับการตายของ ‘พศิน’ คนที่ทำให้พศินตายคือ ‘เพชรพริ้ง’ พี่สาวต่างพ่อของตนเอง
มนัญญา ตริยานนท์ รับบทเป็น ดาวิกา บริรักษ์
น้องสาวคนรองของเทวา มีบุคลิกค่อนข้างเรียบร้อย รักใครรักจริง ผู้ชายคนแรกที่เธอคบหาคือ ‘พศิน’ แต่พศินกลับกระโดดตึกฆ่าตัวตายเพราะไปหลงรักผู้หญิงคนหนึ่งและไม่สมหวัง ทั้งๆ ที่ ดาวิกา กำลังตั้งท้องอ่อนๆ ทำให้เธอเป็นโรคซึมเศร้าคิดฆ่าตัวตายแต่พี่ชายแท้ๆ อย่าง เทวา ช่วยเธอเอาไว้
นักแสดง > นักแสดงสมทบ

พงษ์พิสุทธิ์ ผิวอ่อน รับบทเป็น เมฆา
มือขวาและผู้ช่วยของเทวา ชอบผู้หญิงสวย ทำงานให้เทวาด้วยความซื่อสัตย์ แต่ตกหลุมรักเพชรพริ้ง และถูกเพชรพริ้งหลอกใช้แต่ก็ไหวตัวทัน
ฐิติวัฒน์ ฤทธิ์ประเสริฐ รับบทเป็น มนัส
ชายหนุ่มท่าทางสบายๆ อารมณ์ดี ยึดอาชีพตากล้องหาเลี้ยงชีพ เป็นน้องชายของนิมมาน ชอบดาริน ลูกสาวคนเล็กของบวร น้องสาวเทวา ซึ่งเป็นบริษัทคู่แข่งทางธุรกิจ สุดท้ายกลับมาทำงานกับครอบครัวตามคำสั่งของมิตร
อรจิรา แก้วสว่าง รับบทเป็น ดาริน บริรักษ์ (ริน)
ร่าเริงสดใส ฉลาดทันคน ใจร้อน เรียนจบแล้วเริ่มเข้ามาช่วยงานพี่ชายที่บริษัท (เทวา) ดูแลด้านงานประชาสัมพันธ์โครงการ ดารินเป็นลูกคนสุดท้องของ ‘บวร บริรักษ์’
ณหทัย พิจิตรา รับบทเป็น พัชชา
หญิงสาวสวยจัด วัยกลางคน มากเล่ห์เหลี่ยม จอมวางแผนแต่งงานกับกุเทพ น้องชายวิษณุ มีลูกสองคน คือเพชรพริ้ง (ลูกกับสามีเก่าชื่อ พายุ) และ เพชรแท้ (ลูกที่เกิดจาก กุเทพ) เป็นคนที่สนับสนุนเพชรพริ้งทุกด้าน
ภูธฤทธิ์ พรหมบันดาล รับบทเป็น  วิษณุ
หนุ่มใหญ่วัยกลางคนเจ้าของบริษัท สยาม เอ็นจิเนียริ่ง รักภรรยามาก แต่พลาดพลั้งให้กับพัชชา ทำให้ชีวิตครอบครัวแตกร้าว
วิวัฒน์ ผสมทรัพย์ รับบทเป็น บรม
ผู้ใหญ่ใจดี หัวทันสมัยในทุกๆด้าน ทั้งเรื่องธุรกิจ และความรักของลูกๆ เป็นพ่อของเทวา ที่พร้อมจะสนับสนุนลูกๆในทุกๆด้าน
เวนย์ ฟอลโคเนอร์ รับบทเป็น มิตร
หนุ่มใหญ่วัยกลางคนเจ้าของบริษัท นิรมิตร ภรรยาเสียชีวิต เลี้ยงลูกมาตามลำพัง ต้องการเอาชนะในเรื่องธุรกิจ โดยไม่คำนึงถึงความถูกต้อง
กัลยา เลิศเกษมทรัพย์ รับบทเป็น อิงอร
หญิงสาวแสนดี เป็นกุลสตรี เพียบพร้อม ทุกอย่างทั้งรูปสมบัติ ทรัพย์สมบัติ รักสามีและลูกมาก
ด.ญ.แค็ทเธอรีน จันทรวิสูตร รับบทเป็น ตะวัน
สาวน้อยวัย 5 ขวบ ช่างพูดช่างเจรจา เป็นลูกที่เกิดจากดาวิกา และ พศิน (พศินตายตั้งแต่ตะวันยังไม่เกิด) แต่ถูกเลี้ยงมาในฐานะลูกของ ‘เทวา’ รักเทวามาก และเข้ากันได้ดี กับ ‘รวิปรียา’
ฌอร์ลชัญ วรรณปกาสิต ปุ๊กปิ๊ก รับบทเป็น  แจน (เพื่อนของรวิปรียา)
เพื่อนของรวิปรียา สาวใสมองโลกในแง่ดีมีความใฝ่ฝันอยากเป็นเจ้าของร้านกาแฟ และก็ทำสำเร็จ
อาภัสสรา อินทร์ตลาดชุม รับบทเป็น รริศา(หลานสาวบรม)
สาวหัวอ่อนที่หลงรัก ‘นิมมาน’ อย่างถอนตัวไม่ขึ้น รริศา เป็นหลานของ ‘บวร บริรักษ์’ ดูแลฝ่ายการเงินของบริษัท ความรักทำให้ตาบอดจนยอมทำผิด เพราะถูกนิมมานหลอกใช้ให้เอาความลับของบริษัทมาให้เขา รริศามีความสัมพันธ์กับนิมมานและตั้งท้องกับนิมมาน
นักแสดง > นักแสดงรับเชิญ

วิทวัส สิงห์ลำพอง รับบทเป็น พศิน
ชายหนุ่มนิสัยดี จิตใจอ่อนไหว เป็นเพื่อนสนิทของรวิปรียาและแจน สมัยเรียนมหาวิทยาลัยรักรวิปรียา แต่โดนรวิปรียาปฏิเสธ พอมาเจอเพชรพริ้งจึงหลงเสน่ห์เพชรพริ้ง ถูกเพชรพริ้งสลัดรัก เสียใจจนฆ่าตัวตาย
อธิวัฒน์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา รับบทเป็น พายุ (สามีเก่าพัชชา)
หนุ่มใหญ่วัยกลางคน พ่อแท้ๆของเพชรพริ้ง เป็นนักเลงเก่าที่พัชชาพลาดท่าเสียที จนมีลูกด้วยกัน รักพัชชา แม้จะรู้ว่าพัชชาหลอกใช้ก็ยังทำตาม
สิริเวช เจริญชนม์ รับบทเป็น ตำรวจ
ดรัณภพ สุริยาวงษ์ รับบทเป็น จอร์ช (ลูกน้องพายุ)
การตอบรับ > เรตติ้ง

การตอบรับของละครเรื่องนี้ทั้งหมด 26 ตอนที่ได้ออกอากาศไป (เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2560 – 14 ธันวาคม พ.ศ. 2560) Nielsen ได้วัดค่าเฉลี่ยเรตติ้งละครจากคนทั่วประเทศไทยอยู่ที่
| ตอนที่ | ออกอากาศ | เรตติ้งทั่วประเทศ |
| --- | --- | --- |
| 1 | 16 สิงหาคม 2560 | 0.5 |
| 2 | 17 สิงหาคม 2560 | 0.5 |
| 3 | 23 สิงหาคม 2560 | 0.5 |
| 4 | 24 สิงหาคม 2560 | 0.6 |
| 5 | 30 สิงหาคม 2560 | 0.5 |
| 6 | 31 สิงหาคม 2560 | 0.6 |
| 7 | 6 กันยายน 2560 | 0.4 |
| 8 | 7 กันยายน 2560 | 0.6 |
| 9 | 13 กันยายน 2560 | 0.5 |
| 10 | 14 กันยายน 2560 | 0.5 |
| 11 | 20 กันยายน 2560 | 0.6 |
| 12 | 21 กันยายน 2560 | 0.6 |
| 13 | 27 กันยายน 2560 | 0.5 |
| 14 | 28 กันยายน 2560 | 0.8 |
| 15 | 27 พฤศจิกายน 2560 | 0.8 |
| 16 | 28 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 17 | 29 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 18 | 30 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 19 | 4 ธันวาคม 2560 |  |
| 20 | 5 ธันวาคม 2560 |  |
| 21 | 6 ธันวาคม 2560 |  |
| 22 | 7 ธันวาคม 2560 |  |
| 23 | 11 ธันวาคม 2560 |  |
| 24 | 12 ธันวาคม 2560 |  |
| 25 | 13 ธันวาคม 2560 |  |
| 26 (ตอนจบ) | 14 ธันวาคม 2560 |  |

การตอบรับของละครเรื่องนี้ทั้งหมด 16 ตอนที่ได้ออกอากาศไป (เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2560 – 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560) Nielsen ได้วัดค่าเฉลี่ยเรตติ้งละครจากคนทั่วประเทศไทยอยู่ที่
| ตอนที่ | ออกอากาศ | เรตติ้งทั่วประเทศ |
| --- | --- | --- |
| 1 (รีรัน) | 30 ตุลาคม 2560 |  |
| 2  (รีรัน) | 31 ตุลาคม 2560 |  |
| 3  (รีรัน) | 1 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 4  (รีรัน) | 2 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 5  (รีรัน) | 6 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 6  (รีรัน) | 7 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 7  (รีรัน) | 8 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 8  (รีรัน) | 9 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 9  (รีรัน) | 13 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 10  (รีรัน) | 14 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 11  (รีรัน) | 15 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 12  (รีรัน) | 16 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 13 (รีรัน) | 20 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 14  (รีรัน) | 21 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 15  (รีรัน) | 22 พฤศจิกายน 2560 |  |
| 16  (รีรัน) | 23 พฤศจิกายน 2560 |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

ใจลวง ที่สยามโซน
ใจลวง : Line Tv เก็บถาวร 2020-09-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เรื่องย่อ ละครใจลวง : manager.co.th เก็บถาวร 2018-04-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เรื่องย่อ ละครใจลวง : kapook.com
ใจลวง : thaich8.com
#ใจลวง : instagram.com
59

59 (ห้าสิบเก้า) เป็นจำนวนธรรมชาติที่อยู่ถัดจาก 58 (ห้าสิบแปด) และอยู่ก่อนหน้า 60 (หกสิบ)
คำเติมนำหน้า

ภาษากรีก - enneapentaconta-
ภาษาละติน - novemquintroginti-
ความหมาย

59 เป็นเลขอะตอมของ เพรซีโอดิเมียม
Magic The Gathering Battlegrounds

| Battlegrounds |
| --- | --- |
ผู้พัฒนา: Secret Level
ผู้จัดจำหน่าย: Atari
ออกแบบ: Peter Clark
เอนจิน: Unreal Engine 2.0
เครื่องเล่น: Xbox, Windows
วางจำหน่าย: 18 พฤศจิกายน, 2003
แนว: ต่อสู้
รูปแบบ: Single or multiplayer
เป็นวิดีโอเกมส์รูปแบบการต่อสู้บนลานสังเวียน พัฒนาโดย Secret Level ออกจำหน่ายเมื่อ 18 พฤศจิกายน ค.ศ. 2003
มาน่า

พลังงานที่คุณใช้ที่ Duellist ใช้ในการ่าย เวทมนตร์ ต่างๆในเกมส์
สัตว์ประหลาด

สัตว์ประหลาดจะออกมาโจมตีเมื่อผูเล่นกับคู่ต่อสู้ร่ายเวทมนตร์ออกมาโจมตี
ดูเพิ่ม

Battlegrounds Official Site
Atari Introduces Magic: The Gathering - BattleGrounds for Xbox and PC เก็บถาวร 2003-05-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (press release)
The Perfect 10 by Daniel Stahl
เมืองสวางคบุรี

| เมืองสวางคบุรี เมืองฝาง |
| --- | --- |
เมืองโบราณสมัยสุโขทัย
ภาพจากบนลงล่าง, ซ้ายไปขวา: พระมหาธาตุเมืองฝาง ศูนย์กลางทางศาสนาของเมืองสวางคบุรีโบราณ, วิหารหลวง ดนตรีมังคละเมืองฝาง และชาวเมืองสวางคบุรีในปัจจุบัน, บานประตูวิหารวัดพระฝาง ศิลปะอยุธยาตอนปลาย, พระพุทธรูปพระฝาง ในอุโบสถวัดพระฝาง ถ่ายเมื่อ พ.ศ. 2441, ซากอิฐโบราณสถานบริเวณค่ายพระตำหนักหาดสูงวัดคุ้งตะเภา, ยานมาศวัดใหญ่ท่าเสา ศิลปะอยุธยาตอนปลาย เดิมเป็นยานมาศแห่พระของเมืองสวางคบุรีโบราณ
เมืองสวางคบุรีที่ตั้งในประเทศไทยแสดงแผนที่จังหวัดอุตรดิตถ์เมืองสวางคบุรีเมืองสวางคบุรี (ประเทศไทย)แสดงแผนที่ประเทศไทย
พิกัด: 17°39′12.39″N 100°8′24.44″E﻿ / ﻿17.6534417°N 100.1401222°E﻿ / 17.6534417; 100.1401222
ประเทศ: ไทย
จังหวัด: อุตรดิตถ์
อำเภอ: เมืองอุตรดิตถ์
ตำบล: ผาจุก, คุ้งตะเภา, แสนตอ
การปกครอง
 • ผู้ว่าราชการเมืองฝาง (ถือศักดินา ๑,๐๐๐): พระสวางคบุรานุรักษ์ ขึ้นเมืองพิไชย (ราชทินนามผู้ว่าราชการคนสุดท้าย ก่อนยุบสถานะเมือง ในสมัยรัชกาลที่ ๕)
เขตเวลา: UTC+7 (MST)
สวางคบุรี หรือ ฝาง เป็นเมืองโบราณที่มีหลักฐานการตั้งถิ่นฐานของผู้คนสืบต่อเนื่องยาวนานมากที่สุดแห่งหนึ่งในจังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นเมืองที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานมาตั้งแต่สมัยอาณาจักรสุโขทัย เคยเป็นเมืองที่อยู่เหนือสุดปลายพระราชอาณาเขตและเป็นศูนย์กลางทางศาสนาที่สำคัญของอาณาจักรอยุธยาโบราณ โดยอาณาเขตเมืองสวางคบุรีโบราณครอบคลุมพื้นที่ ตำบลผาจุก, ตำบลคุ้งตะเภา และตำบลแสนตอ ในปัจจุบัน
เมืองสวางคบุรี ปรากฏหลักฐานการมีอยู่ในพงศาวดารเหนือ ระบุว่าเป็นที่ตั้งของพระมหาธาตุที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุส่วนพระรากขวัญของพระพุทธเจ้า และปรากฏชื่อเมืองในศิลาจารึกสุโขทัยหลายหลัก  รวมถึงพระราชพงศาวดารตั้งแต่สมัยอยุธยาจนถึงรัตนโกสินทร์ และจากการเคยเป็นเมืองชายแดนพระราชอาณาเขต ทำให้เมืองนี้มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับผู้คนจากแคว้นล้านนาและล้านช้าง  ผู้ที่อยู่อาศัยในเมืองส่วนใหญ่สืบทอดขนบวัฒนธรรมแบบคนหัวเมืองเหนือโบราณ (ภาษาถิ่นสุโขทัย) ซึ่งเป็นชนกลุ่มใหญ่ของเมืองนี้
หลังการสิ้นสุดลงของชุมนุมเจ้าพระฝาง ระหว่างปี พ.ศ. 2310 - 2313 ที่มีเมืองสวางคบุรีเป็นศูนย์กลาง  และการขับไล่พม่ารวบรวมหัวเมืองล้านนาไว้ภายในพระราชอาณาเขตได้ในสมัยกรุงธนบุรี ประกอบกับตำแหน่งภูมิศาสตร์ทางการค้าลุ่มแม่น้ำน่านในยุคต่อมาเปลี่ยนแปลงไป ทำให้เมืองสวางคบุรีร่วงโรยลงในระยะต่อมา
เมืองสวางคบุรีได้ลดฐานะความเป็นเมืองสำคัญทางศาสนาลงในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ เนื่องจากเมืองสวางคบุรีไม่ได้เป็นเมืองเหนือสุดปลายพระราชอาณาเขตอีกต่อไป อีกทั้งชาวเมืองสวางคบุรีส่วนใหญ่ได้โยกย้ายไปอยู่ในบริเวณที่กลายมาเป็นเมืองบางโพ (ท่าอิฐ, ท่าเสา) และได้รับยกฐานะขึ้นเป็นจังหวัดอุตรดิตถ์ในปัจจุบัน
ประวัติ > ชื่อเมืองสวางคบุรี

ตั้งแต่อดีต มีการเรียกชื่อเมืองสวางคบุรีในหลากหลายชื่อ เช่น เมืองฝาง เมืองพระฝาง หรือเมืองสวางคบุรี เป็นต้น ซึ่งทั้งหมดล้วนเป็นพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ที่ปรากฏในหลักฐานทั้งศิลาจารึกและพระราชพงศาวดาร ดังนี้
ประวัติ > ชื่อเมืองสวางคบุรี > เมืองฝาง

เมืองฝาง เป็นชื่อที่เก่าแก่ที่สุด ปรากฏในศิลาจารึกสุโขทัยสองหลัก ได้แก่ จารึกสุโขทัยหลักที่ 3 จารึกนครชุม และจารึกสุโขทัยหลักที่ 11 จารึกวัดเขากบ สำหรับที่มาของชื่อเมืองฝาง มีความเห็นต่างกันเป็นสองแนวคิด คือ
แนวคิดแรกเชื่อว่ามีที่มาจากสภาพที่ตั้งเมืองเป็นเมืองด่านสำหรับขวางข้าศึก จึงมีชื่อเมืองว่า “เมืองขวาง” ซึ่งมาจากคำว่า “ฉวาง” ในภาษาเขมรหมายความว่า “ขวาง”
ส่วนแนวคิดที่สองสันนิษฐานว่ามาจากชื่อต้นฝาง มีที่มาจากชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่ง ซึ่งเนื้อไม้นำไปต้มออกสีแดงคล้ำสำหรับย้อมผ้า ในสมัยอยุธยาเป็นที่ต้องการของชาวญี่ปุ่นเป็นอย่างมาก เป็นสินค้าที่ทำรายได้มาสู่ท้องพระคลังอย่างสม่ำเสมอ เมืองสวางคบุรีในสมัยโบราณจึงมีความสำคัญทางด้านเศรษฐกิจโดยตรงอีกอย่างหนึ่งด้วย ซึ่งเดิมทีบริเวณแห่งนี้มีต้นฝางขึ้นอยู่มาก ในจดหมายเหตุ ลาลูแบร์ ซึ่งเป็นราชทูตของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ประเทศฝรั่งเศสที่เข้ามากรุงศรีอยุธยาสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ได้กล่าวถึงชื่อของเมืองฝางว่า “...สำหรับเมืองฝางนั้น โดยที่ฝางเป็นชื่อของต้นไม้ชนิดหนึ่งซึ่งขึ้นชื่อว่าใช้ในการย้อมสี ที่ชาวปอรตุเกศเรียกว่า ซาปัน ลางคนก็แปลว่า เมืองป่าฝาง...”  สำหรับแนวคิดที่สองนี้ค่อนข้างจะเป็นที่ยอมรับกันในปัจจุบัน
ประวัติ > ชื่อเมืองสวางคบุรี > เมืองสวางคบุรี

เมืองสวางคบุรี  ชื่อนี้ปรากฏหลักฐานในสมัยอยุธยาตอนปลายสืบเนื่องมาจนถึงสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ มีผู้ในเอกสารประกาศเทวดาบรมราชาภิเษกรัชกาลที่ 4 พบการเรียกชื่อเมืองนี้ว่า “เมืองฉวาง”   ซึ่งน่าจะเกิดจากการรับรู้เกี่ยวกับการออกเสียงที่ต่างกัน จึงทำให้เกิดการเขียนพยัญชนะต่างกันตามไปด้วย
ถึงแม้ว่าในระยะหลังจะมีการเรียกเมืองฝางว่าเมืองสวางคบุรี แต่ชื่อเมืองฝางก็ยังมีการใช้เรียกปะปนกับชื่อสวางคบุรีมาตลอด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเอกสารประวัติศาสตร์ล้านนา เช่น ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่  และตำนานพื้นเมืองน่าน   หรือแม้แต่ในพระราชหัตถเลขาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวก็ทรงเรียกว่า “เมืองฝาง”   แสดงให้เห็นว่าชื่อเมืองฝางจะเป็นที่รับรู้ของผู้คนโดยทั่วไปมากกว่าชื่อสวางคบุรี ซึ่งน่าจะเป็นชื่อที่มีการตั้งชื่อขึ้นใหม่โดยราชสำนักที่กรุงศรีอยุธยาในภายหลัง
ขอบเขตที่ตั้งเมืองสวางคบุรีโบราณ

เมืองสวางคบุรี มีใจกลางอยู่ในเขตบ้านพระฝาง  ตำบลผาจุก  อำเภอเมืองอุตรดิตถ์  เป็นชุมชนที่มีคูน้ำและคันดินล้อมรอบขนาดเล็ก  ตั้งอยู่ริมฝั่งทางด้านใต้ของลำน้ำน่าน
ขอบเขตที่ตั้งเมืองสวางคบุรีโบราณ > ศูนย์กลางเมือง

ลักษณะเมืองเป็นรูปสี่เหลี่ยมด้านไม่เท่าขนานไปกับลำน้ำ  ปัจจุบันร่องรอยของแนวคันดินเหลือให้เห็นบางตอนทางด้านใต้เท่านั้น  บริเวณส่วนหนึ่งของเมืองถูกน้ำเซาะทลายลง สิ่งที่เหลือเป็นหลักฐานสำคัญก็คือ  วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ  เป็นวัดที่สำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัด  ภายในวัดมีพระเจดีย์ที่บรรจุพระบรมธาตุ  มีวิหารหลวงและพระประธาน  รวมทั้งโบสถ์ขนาดเล็ก จากลักษณะผังเมืองและโบราณวัตถุสถานที่พบแสดงให้เห็นว่า  เมืองสวางคบุรีน่าจะเป็นชุมชนขนาดใหญ่มาตั้งแต่สมัยสุโขทัย
ขอบเขตที่ตั้งเมืองสวางคบุรีโบราณ > ขอบเขตด้านตะวันออก

บริเวณเมืองสวางคบุรี ริมแม่น้ำน่าน เป็นจุดที่เรือสินค้าขนาดใหญ่จากทางใต้สามารถเดินทางมาจอดเทียบเรือเป็นจุดเหนือสุดในเส้นทางแม่น้ำน่านตอนล่าง เนื่องจากเหนือตัวเมืองสวางคบุรีโดยแม่น้ำน่านขึ้นไปเล็กน้อย เป็นบริเวณที่ชาวบ้านเรียกว่า “ด่านคุ้งยาง” คุ้งยางเป็นคุ้งน้ำในแม่น้ำน่านที่มีต้นยางขึ้นอยู่มาก  ใต้คุ้งยางลงมาก็มีแก่งและโขดหินขนาดใหญ่ขวางกระแสน้ำน่านอยู่  ในหน้าแล้งสามารถเดินข้ามแม่น้ำไปได้
ในขณะเดียวกันบริเวณนั้นก็เป็นที่ตั้งด่านของเมืองสวางคบุรี  ซึ่งมีฐานะเป็นด่านชายแดนพระราชอาณาจักรของกรุงศรีอยุธยาที่ติดต่อกับเมืองน่านด้วย  บริเวณดังกล่าวจึงมีชุมชนชื่อว่า “บ้านด่าน”  และปรากฏชื่อบ้านด่านนี้ในแผนที่โบราณสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นด้วย
เหนือจากด่านคุ้งยางไปตามแม่น้ำน่านราว 10 กิโลเมตรบริเวณตำบลแสนตอ ด้านใต้ของบ้านผาเลือด  อำเภอท่าปลา  จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นบริเวณหลักเขตแดนระหว่างกรุงศรีอยุธยากับเมืองน่าน  ปรากฏในแผนที่โบราณว่า “หลักประโคน” ซึ่งหมายถึง  เสาใหญ่ปักหมายเขตแดนระหว่างประเทศหรือเมือง  ปัจจุบันยังปรากฏหลักฐานอยู่  ชาวบ้านเรียกว่า “หลักมั่นหลักคง”
สำหรับบ้านผาเลือดซึ่งอยู่เหนือหลักประโคนขึ้นมานี้  เดิมขึ้นอยู่กับเมืองท่าปลาในเขตปกครองของเมืองน่าน และเป็นชุมชนสุดท้ายชายแดนของเมืองน่านทางทิศใต้ด้วย แต่ด้วยความที่เมืองท่าปลาอยู่ใกล้ศาลากลางจังหวัดอุตรดิตถ์มากกว่าศาลากลางจังหวัดน่าน  พ.ศ. 2465 กระทรวงมหาดไทยจึงตัดเขตพื้นที่ของจังหวัดน่านมาอยู่ในความปกครองของจังหวัดอุตรดิตถ์  กลายเป็นอำเภอท่าปลาในปัจจุบัน
ขอบเขตที่ตั้งเมืองสวางคบุรีโบราณ > ขอบเขตด้านตะวันตก

บริเวณใต้เมืองสวางคบุรีโดยแม่น้ำน่าน หรือขอบเขตด้านตะวันตกของเมืองสวางคบุรี โดยทางบก เป็นพื้นที่บึงกะโล่ พื้นที่ชุ่มน้ำรับน้ำหลากโบราณ และเป็นพื้นที่ที่เรียกกันในปัจจุบันว่า "ทุ่งบ่อพระ" เนื่องจากเคยเป็นสมรภูมิคราวปราบชุมนุมเจ้าพระฝางเมืองสวางคบุรีในสมัยธนบุรี พ.ศ. 2313
นอกจากนี้ ใต้เมืองสวางคบุรีทางฝั่งซ้ายแม่น้ำน่าน บริเวณที่เรียกกันในปัจจุบันว่าวัดคุ้งตะเภา สันนิษฐานว่าเป็นสถานที่ตั้งของค่ายหาดสูงในสมัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี คราวพักทัพหลังจากปราบชุมนุมเจ้าพระฝางเมืองสวางคบุรี ปรากฏหลักฐานการอพยพเคลื่อนย้ายการสร้างวัดและตั้งถิ่นฐานของผู้คนจากเมืองสวางคบุรี การค้นพบหลักฐานพระราชกำหนดบทพระอัยการสมัยอยุธยาจำนวนมาก และซากโบราณสถานทั้งที่เป็นไม้และอิฐโบราณ ในเขตพื้นที่โบราณสถานวัดคุ้งตะเภาในปัจจุบัน
ซึ่งบริเวณดังกล่าวสันนิษฐานว่าอาจเคยเป็นศูนย์กลางทางการปกครองชั่วคราวของเมืองสวางคบุรีในสมัยธนบุรี ก่อนจะมีการเคลื่อนย้ายผู้คนไปอยู่บริเวณพื้นที่ลุ่มน้ำบางโพ ท่าอิฐ ท่าเสา เนื่องจากการเปลี่ยนเส้นทางการค้ากับหัวเมืองล้านนาในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ในระยะต่อมา
พัฒนาการทางประวัติศาสตร์

เมืองสวางคบุรีนั้นมีพัฒนาการของการเป็นชุมชนมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ จากนั้นก็กลายเป็นเมืองที่มีพระมหาธาตุเป็นศูนย์กลาง จนในที่สุดกลายเป็นเมืองที่มีบทบาททางการเมืองหลังจากเหตุการณ์เสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2
เมืองสวางคบุรี มีนักวิชาการประวัติศาสตร์หลายท่านสันนิษฐานว่า น่าจะเกิดจากชุมชนทางการค้า ในขณะเดียวกันภาพปูนปั้นที่โบสถ์ของวัดพระฝางสวางคบุรียังเป็นรูปปั้นที่คล้ายพ่อค้าแขกเปอร์เซียยืนถือกริช ซึ่งสะท้อนให้เห็นภาพทางการค้าของสมัยอยุธยาตอนปลาย ที่ขุนนางราชสำนักส่วนใหญ่เป็นเปอร์เซียที่คุมการค้าในกรมท่าขวา ทำให้เกิดการพบปะของผู้คนมากมายหลายเชื้อชาติที่มาทำการค้า และนอกเหนือจากความรุ่งเรืองทางศาสนาที่ทำให้เมืองสวางคบุรีต้องขยายตัวแล้ว เมืองสวางคบุรียังได้ขยายตัวจากการค้าของป่าที่รุ่งเรืองในสมัยอยุธยาตอนปลายและอาจจะเป็นตลาดใหญ่ในหัวเมืองเหนือ ซึ่งสินค้าส่วนใหญ่ถูกส่งมาจากหัวเมืองลาว ทั้งลาวในกลุ่มวัฒนธรรมล้านนาและล้านช้าง แต่หลังจากการปราบปรามชุมนุมเจ้าพระฝางของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี คงทำให้ตลาดการค้าของป่าที่เมืองสวางคบุรีซบเซา และย้ายตลาดการค้ามาอยู่ที่บริเวณเมืองบางโพ-ท่าอิฐ ซึ่งอยู่ทางตอนใต้เมืองสวางคบุรีลงมา
พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ > ยุคก่อนอาณาจักรสุโขทัย

ด้วยเมืองสวางคบุรีที่ตั้งอยู่ที่เหนือสุดในที่ราบลุ่มแม่น้ำน่านตอนล่าง มีความอุดมสมบูรณ์มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน และติดกับแหล่งน้ำซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นในการอุปโภคบริโภค รวมทั้งเป็นเส้นทางคมนาคมที่สำคัญด้วย จึงเหมาะสมอย่างยิ่งในการตั้งถิ่นฐานที่อยู่อาศัยของมนุษย์
จากการขุดค้นทางโบราณคดีที่วัดพระฝาง พบว่า ในชั้นดินล่างสุด เป็นชั้นดินสมัยก่อนประวัติศาสตร์ ซึ่งน่าจะมีการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ระหว่าง 3,500-2,000 ปี มาแล้ว มีการพบเครื่องมือหินขัดที่พบมีขนาดใหญ่ 8 x 25 เซนติเมตรและเครื่องปั้นดินเผาจำนวนมากตามริมฝั่งแม่น้ำน่านที่ระดับ 4 เมตรจากผิวดิน  ต่อมาชุมชนโบราณสมัยก่อนประวัติศาสตร์ก็ได้มีพัฒนาการทางสังคมเกิดขึ้น โดยคงมีการรวมกันเป็นชุมชนขนาดใหญ่อยู่บริเวณริมฝั่งทางด้านซ้ายของแม่น้ำน่าน และกลายเป็นเมืองขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 11-16
พัฒนาการของเมืองสวางคบุรีน่าจะเริ่มต้นจากการขยายตัวทางการค้าของจีนในราวพุทธศตวรรษที่ 16 ซึ่งจีนได้เปลี่ยนนโยบายทางการค้าจากเดิมที่ต้องผ่านพ่อค้าคนกลางโดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มพ่อค้าแคว้นศรีวิชัย มาเป็นการค้าที่จีนส่งคนเข้ามาทำการค้าโดยตรงกับบ้านเมืองต่างๆ ในบริเวณสุวรรณภูมิ
ในพุทธศตวรรษที่ 18 การค้าก็ยังขยายตัวอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดการขยายตัวของกลุ่มคนไปตามที่ราบลุ่มแม่น้ำสายใหญ่ๆ และตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณที่มีความอุดมสมบูรณ์ เป็นแหล่งที่มีทรัพยากรสำคัญซึ่งเป็นสินค้าที่จีนต้องการ หรือตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณที่เป็นชุมทางการคมนาคม ด้วยเหตุผลดังกล่าวนี้ทำให้เมืองสวางคบุรีได้ก่อตัวขึ้นเป็นชุมชนขนาดใหญ่อยู่ริมฝั่งแม่น้ำน่าน อันเป็นพื้นที่ที่มีไม้ฝางซึ่งเป็นสินค้าที่จีนต้องการ และอยู่บนเส้นทางคมนาคมระหว่างบ้านเมืองทางตอนในนี้ด้วย นอกจากเมืองสวางคบุรีแล้ว ยังมีเมืองอื่นๆ ที่เกิดขึ้นไล่เลี่ยกัน อย่างเช่น เมืองทุ่งยั้งที่เป็นชุมทางการค้าทางบกและเมืองนครไทย ซึ่งมีสินค้าจำพวกของป่ามากมาย
เมื่อเข้าสู่พุทธศตวรรษที่ 19 บ้านเมืองที่อยู่บนเส้นทางคมนาคมหลักได้พัฒนาการเป็นรัฐขึ้น เช่น รัฐสุโขทัย รัฐอโยธยา นครรัฐน่านและรัฐล้านช้าง (หลวงพระบาง) เมืองสวางคบุรีได้กลายเป็นเมืองชายขอบของรัฐสุโขทัยที่ติดต่อกับนครรัฐน่านและรัฐล้านช้าง ทำให้เมืองสวางคบุรีมีสภาพหรือฐานะเป็นเมืองด่านที่ควบคุมเส้นทางคมนาคมที่จะต่อไปยังเมืองน่านและบรรดาเมืองทางลุ่มแม่น้ำโขง ในแถบเมืองหลวงพระบางด้วย อาจกล่าวได้ว่าตำแหน่งที่เมืองสวางคบุรีตั้งอยู่นี้ อยู่ในบริเวณตอนเหนือสุดของลุ่มแม่น้ำน่านตอนล่าง หรืออีกนัยหนึ่งอยู่ตอนเหนือสุดเขตแคว้นสุโขทัย
เมืองสวางคบุรีจึงตั้งอยู่ในจุดกึ่งกลางบนเส้นทางคมนาคมระหว่างรัฐโบราณถึง 3 รัฐ นั่นก็คือ 1. รัฐสุโขทัยซึ่งต่อมาก็จะเป็นส่วนหนึ่งของรัฐอยุธยา 2. รัฐล้านช้างซึ่งระยะแรกมีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองหลวงพระบางต่อมาได้ย้ายลงมาอยู่ที่เมืองเวียงจันทน์ และ 3. นครรัฐน่าน
พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ > ยุคอาณาจักรสุโขทัย

เมืองสวางคบุรีได้รับการพัฒนาเป็นเมืองหน้าด่านและเป็นเมืองสำคัญทางพระพุทธศาสนาของอาณาจักรสุโขทัยไปด้วยกัน ในศิลาจารึกหลักที่ 3 จารึกนครชุม พบที่วัดพระบรมธาตุ อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร จารึกเมื่อ ปีมหาศักราช 1279 (พ.ศ. 1900) ในรัชสมัยพระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) มีเนื้อหาบางส่วนกล่าวถึงศิลาจารึกและรอยพระพุทธบาทต่างๆ ที่พระธรรมราชาทรงสร้างในหัวเมืองต่างๆในอาณาเขตของพระองค์ พบเนื้อความที่กล่าวถึงเมืองฝางด้วย
ถ้าหากพิจารณาข้อมูลแล้วจะทำให้พบว่า เมืองสวางคบุรีได้พัฒนาความเป็นเมืองมาจากข้าพระธาตุ ที่ต่อมามีมากจนกลายเป็นชุมชนที่ดูแลพระมหาธาตุโดยเฉพาะ ในระยะหลังก็คงมีประชาชนส่วนอื่นมาอาศัยอยู่ร่วมด้วย เมืองสวางคบุรีในยุคนี้คงเป็นชุมชนที่สงบเรียบง่าย และยึดมั่นในความเชื่อทางด้านพระพุทธศาสนาเป็นอย่างยิ่ง
ความสำคัญของการถือกำเนิดขึ้นมาของเมืองสวางคบุรีในระยะแรกนั้น คงไม่ได้มีความสำคัญอยู่ในเรื่องเศรษฐกิจ สังคมและการเมืองเพียงด้านเดียว แต่น่าจะอยู่ที่พระมหาธาตุอันเป็นเรื่องทางศาสนาและพิธีกรรมด้วย เพราะการปลอดการครอบงำทางการเมือง จะเป็นเหตุให้คนจากบ้านเมืองต่างๆ รวมทั้งเจ้านายและขุนนางได้พามากราบไหว้กันได้สะดวก นับได้ว่าเป็นเบ้าหลอมทางวัฒนธรรม ที่ทำให้ผู้คนหรือผู้นำที่ต่างบ้านเมืองกัน มามีความสัมพันธ์กันในลักษณะที่มีวัฒนธรรมร่วมสมัยเดียวกัน
พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ > ยุคอาณาจักรอยุธยา

เมืองสวางคบุรีได้ขยายตัวอย่างมากจากการค้าของป่าที่รุ่งเรืองในสมัยอยุธยาตอนปลาย และอาจจะเป็นตลาดใหญ่ในหัวเมืองเหนือ ซึ่งสินค้าส่วนใหญ่ถูกส่งมาจากหัวเมืองลาว ทั้งลาวในกลุ่มวัฒนธรรมล้านนาและล้านช้าง
และเนื่องจากไม้ฝาง ที่มีอยู่ทั่วไปโดยรอบเมืองสวางคบุรี เป็นหนึ่งในสินค้าต้องห้ามในสมัยอยุธยา โดยมากตัดมาจากป่าทางภาคเหนือและทางตะวันตก ไม้ชนิดนี้เหมาะกับงานยอมผ้า ฟรังซัวส์ อังรี ตุรแปง บันทึกว่าสมัยสมเด็จพระนารายณ์ ราชสำนักอยุธยาส่งไม้ฝางลงเรือสำเภาไปขายที่จีนและญี่ปุ่นปีละหลายลำ  โดยเฉพาะจีนนั้นนอกจากอยุธยาจะส่งออกไปจำหน่ายแล้ว ยังส่งเป็นบรรณาการแด่ฮ่องเต้จีนตั้งแต่เริ่มแรกอีกด้วย เมืองสวางคบุรีคงเป็นเมืองสำคัญเมืองหนึ่งทางหัวเมืองเหนือ ที่ส่งไม้ฝางไปยังกรุงศรีอยุธยา