stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ประเทศเม็กซิโก
ประชากรศาสตร์ > ภาษา

ภาษาสเปนเป็นภาษาประจำชาติที่พูดโดยประชากรส่วนใหญ่ ทำให้เม็กซิโกเป็นประเทศที่มีประชากรพูดภาษาสเปนมากที่สุดในโลก ภาษาสเปนแบบเม็กซิโกหมายถึงภาษาที่ใช้พูดในประเทศต่าง ๆ ซึ่งแตกต่างกันไปในแต่ละภูมิภาคในด้านเสียง โครงสร้าง และคำศัพท์ โดยทั่วไปแล้ว ภาษาสเปนแบบเม็กซิโกไม่ได้แยกแยะการออกเสียงในตัวอักษร s และ z เช่นเดียวกับ c เมื่อนำหน้าสระ e และ i ซึ่งต่างจากภาษาสเปนในกลุ่มประเทศคาบสมุทร ตัวอักษร b และ v มีการออกเสียงเหมือนกันเช่นกัน นอกจากนี้ การใช้ vos ซึ่งเป็นสรรพนามเอกพจน์บุรุษที่ 2 ซึ่งพบได้ในหลายพันธุ์ในลาตินอเมริกา ถูกแทนที่ด้วย tú; ในขณะที่ vosotros สรรพนามพหูพจน์บุรุษที่สอง ไม่มีการการใช้งานและถูกแทนที่ด้วย ustedes ในบริบทที่เป็นลายลักษณ์อักษร Spanish Royal Academy เป็นองค์กรหลักที่ทำหน้าที่เป็นแนวทางหลักในการสะกดคำ ยกเว้นคำที่มาจากภาษา Amerindian ที่คงไว้ซึ่งสัทศาสตร์ดั้งเดิม เช่น cenzontle แทน sinzontle และ México ไม่ใช่ Méjico
รัฐบาลกลางรับรองกลุ่มภาษาศาสตร์หกสิบแปดกลุ่มและภาษาพื้นเมือง 364 สายพันธุ์ให้มีการใช้ได้ในประเทศ และคาดว่าประชากรประมาณ 8.3 ล้านคนพูดภาษาเหล่านี้ โดยที่ Nahuatl เป็นภาษาที่พูดกันอย่างแพร่หลายมากที่สุดโดยมากกว่า 1.7 ล้านคน รองลงมาคือ Yucatec Maya ที่ใช้เป็นประจำทุกวันโดยประชากรเกือบ 850,000 คน Tzeltal และ Tzotzil ซึ่งเป็นภาษามายันสองรูปแบบ มีคนพูดประมาณครึ่งล้านคน ส่วนใหญ่อยู่ในรัฐเชียปัสทางตอนใต้ Mixtec และ Zapotec มีเจ้าของภาษาประมาณ 500,000 คน เป็นกลุ่มภาษาที่รู้จักกันดีอีกสองกลุ่ม นับตั้งแต่ก่อตั้งในเดือนมีนาคม 2003 สถาบันภาษาพื้นเมืองแห่งชาติมีหน้าที่ส่งเสริมและปกป้องการใช้ภาษาพื้นเมืองของประเทศ ผ่านกฎหมายทั่วไปว่าด้วยสิทธิทางภาษาของชนเผ่าพื้นเมือง ซึ่งรับรองโดยทางนิตินัยว่าเป็น "ภาษาประจำชาติ" ด้วยสถานะเท่ากับภาษาสเปน อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติ ชนพื้นเมืองมักเผชิญกับการเลือกปฏิบัติและไม่สามารถเข้าถึงบริการสาธารณะอย่างเหมาะสม เช่น การศึกษาและการดูแลสุขภาพ ตลอดจนระบบยุติธรรม เนื่องจากภาษาสเปนเป็นภาษาที่มีบทบาทหลักและได้รับการยอมรับในทางพฤตินัยมากกว่าภาษาท้องถิ่นดังกล่าว
ประชากรศาสตร์ > ศาสนา

การสำรวจสำมะโนประชากรปี 2020 โดย Instituto Nacional de Estadística y Geografía (สถาบันสถิติและภูมิศาสตร์แห่งชาติ) กำหนดให้นิกายโรมันคาทอลิกเป็นศาสนาหลัก โดยมีประชากร 77.7% (97,864,218) ในขณะที่ 11.2% (14,095,307) อยู่ในนิกายโปรเตสแตนต์/ผู้เผยแพร่ศาสนา —รวมถึงคริสเตียนอื่น ๆ (6,778,435), Evangelicals (2,387,133), Pentecostals (1,179,415), พยานพระยะโฮวา (1,530,909), และสมาชิกของคริสตจักรของพระเยซูคริสต์แห่งวิสุทธิชนยุคสุดท้าย (337,998); ในขณะที่ 8.1% (9,488,671) ของจำนวนประชากรประกาศว่าตนเองไม่มีศาสนา
ชาวคาทอลิกจำนวน 97,864,218 คนของเม็กซิโกถือเป็นชุมชนคาทอลิกที่ใหญ่เป็นอันดับสองของโลก รองจากบราซิล 47% เปอร์เซ็นต์ของกลุ่มคนเหล่านี้ไปโบสถ์ทุกสัปดาห์ วันฉลองของ Our Lady of Guadalupe ซึ่งเป็นนักบุญอุปถัมภ์ของเม็กซิโก มีการเฉลิมฉลองในวันที่ 12 ธันวาคม และถือเป็นวันหยุดทางศาสนาที่สำคัญที่สุดในประเทศของชาวเม็กซิโก
ประชากรศาสตร์ > เมืองใหญ่

| อันดับที่ | เมือง | รัฐ | ประชากร | ภาค   (ไม่เป็นทางการ) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | เม็กซิโกซิตี | เฟเดอรัลดิสตริกต์ | 19.23 ล้านคน | ตะวันออกเฉียงใต้ |
| 2 | กัวดาลาฮารา | ฮาลิสโก | 4.10 ล้านคน | ตะวันตก |
| 3 | มอนเตร์เรย์ | นวยโวเลออง | 3.66 ล้านคน | ตะวันออกเฉียงเหนือ |
| 4 | ปวยบลา | ปวยบลา | 2.11 ล้านคน | ตะวันออก |
| 5 | โตลูกา | เม็กซิโก | 1.61 ล้านคน | กลางตอนใต้ |
| 6 | ตีฮัวนา | บาฮากาลิฟอร์เนีย | 1.48 ล้านคน | ตะวันตกเฉียงเหนือ |
| 7 | เลออง | กวานาวโต | 1.43 ล้านคน | กลาง |
| 8 | ซิวดัดฮัวเรซ | ชีวาวา | 1.31 ล้านคน | ตะวันตกเฉียงเหนือ |
| 9 | ตอร์เรออง | โกอาวีลา | 1.11 ล้านคน | ตะวันออกเฉียงเหนือ |
| 10 | ซันลุยส์โปโตซี | ซันลุยส์โปโตซี | 0.96 ล้านคน | กลาง |
| 11 | เกเรตาโร | เกเรตาโร | 0.92 ล้านคน | กลาง |
| 12 | เมรีดา | ยูกาตัง | 0.90 ล้านคน | ตะวันออกเฉียงใต้ |
| 13 | เม็กซิกาลี | บาฮากาลิฟอร์เนีย | 0.85 ล้านคน | ตะวันตกเฉียงเหนือ |
| 14 | อากวัสกาเลียนเตส | อากวัสกาเลียนเตส | 0.81 ล้านคน | กลาง |
| 15 | ตัมปีโก | ตาเมาลีปัส | 0.80 ล้านคน | ตะวันออกเฉียงเหนือ |
| 16 | กูเอร์นาวากา | โมเรโลส | 0.79 ล้านคน | กลาง |
| 17 | อากาปุลโก | เกร์เรโร | 0.79 ล้านคน | ใต้ |
| 18 | ชีวาวา | ชีวาวา | 0.78 ล้านคน | ตะวันออกเฉียงเหนือ |
| 19 | กูเลียกัง | ซีนาโลอา | 0.76 ล้านคน | ตะวันตกเฉียงเหนือ |
วัฒนธรรม

วัฒนธรรมเม็กซิโกสะท้อนถึงความซับซ้อนของประวัติศาสตร์ของประเทศผ่านการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมพื้นเมืองและวัฒนธรรมของสเปน ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงการปกครองอาณานิคมของเม็กซิโก 300 ปีของสเปน องค์ประกอบทางวัฒนธรรมภายนอกได้ถูกรวมเข้ากับวัฒนธรรมเม็กซิโกเมื่อเวลาผ่านไป ยุค Porfirian (el Porfiriato) ในช่วงไตรมาสสุดท้ายของศตวรรษที่ 19 และทศวรรษแรกของศตวรรษที่ 20 โดดเด่นด้วยความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจและสันติภาพ หลังจากสี่ทศวรรษของความไม่สงบและสงครามกลางเมือง เม็กซิโกได้มีการพัฒนาปรัชญาและศิลปะ ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากประธานาธิบดีดิอาซเอง นับตั้งแต่นั้นมา เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมได้มีรากฐานมาจากวัฒนธรรมผสมผสาน ซึ่งมีองค์ประกอบจากวัฒนธรรมชนพื้นเมือง (เช่น Amerindian) เป็นแกนหลัก
วัฒนธรรม > อาหาร

อาหารเม็กซิโกนั้นมีความหลากหลายและได้รับการยอมรับว่ามีรสชาติดีเป็นอันดับต้น ๆ ของโลก โดยได้รัการยกย่องจากยูเนสโกให้เป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ อาหารเม็กซิโกมีประวัติยาวนานมาตั้งแแต่สมัยอาณาจักรมายาหรือย้อนไปเมื่อ 9,000 ปีที่แล้ว จากการค้นคว้าพบว่า อาหารเม็กซิโกมีกรรมวิธีการปรุงและเทคนิคที่ซับซ้อนไม่แพ้วัฒนธรรมอาหารที่เก่าแก่อย่างจีน อินเดีย หรือ ญี่ปุ่น นอกจากวัตถุดิบที่นำมาใช้จะหลากหลายอันเนื่องจากการผสมผสานของหลาย ๆ ประเทศที่เข้ามามีอิทธิพลเหนือเม็กซิโก อาหารเม็กซิโกยังมีสูตรที่หลากหลายตามความแตกต่างใน 6 ภูมิภาคของเม็กซิโก ขึ้นอยู่กับอิทธิพลของสภาพภูมิอากาศ ภูมิประเทศ และชนชาติพันธุ์ เช่น ทางภาคเหนือของเม็กซิโก ส่วนมากประชากรนิยมรับประทานเนื้อวัว แพะ และ นกกระจอกเทศ ในขณะที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเม็กซิโกซึ่งจรดกับทะเลแคริบเบียน นิยมเมนูจากปลา เมนูผักรสเผ็ดและไก่ เป็นต้น
อาหารที่มีชื่อเสียงที่สุดได้แก่ ตาโก (Taco) หรือบางคนเรียกว่าเป็นแฮมเบอร์เกอร์ของทวีปอเมริกาใต้ เป็นการนำแผ่นแป้งทาโก้หรือบางครั้งเรียกว่าแป้งตอร์ติยา ซึ่งทำจากข้าวโพดและแป้งสาลี มีสองประเภทคือแป้งนุ่มและแป้งกรอบ มาห่อไส้ด้านในซึ่งประกอบด้วยไก่ เนื้อ และหมู เสริมด้วยมะเขือเทศ ข้าวโพด หอมแดง ผักชี กะหล่ำปลี หรือ อาโวคาโด ทานกับซอสหลากหลายชนิด แต่ที่นิยมมากที่สุดคือซอสเผ็ด
เมนูอื่น ๆ ที่มีชื่อเสียงเช่น Burritos (บูร์ริโต) คือแป้งตอร์ติยา นำมาม้วนเนื้อสัตว์ ข้าวสไตล์เม็กซิโก ถั่วแดงบด และผักกะหล่ำทานกับซอส และ เกซาติยา (Quesadilla) หรือ พิซซาของอเมริกาใต้ คือการนำแผ่นแป้งตอร์ติยาไปอุ่นให้ร้อนในกระทะ จากนั้นเติมเนื้อสัตว์ที่ชอบ ตามด้วยชีส แล้วปิดทับด้วยตอร์ติยาอีกแผ่น อุ่นร้อนจนชีสละลาย เสิร์ฟด้วยการตัดเป็นสามเหลี่ยมเหมือนพิซซ่านิยมทานในทุกภูมิภาคของประเทศเม็กซิโก
วัฒนธรรม > ดนตรี

เพลงของเม็กซิโกมีความหลากหลายมาก ได้รับอิทธิพลจากความหลากหลายของวัฒนธรรมที่โดดเด่นที่สุดทั้งจากทวีปอเมริกาและประเทศสเปน ดนตรีเป็นการแสดงออกถึงชาตินิยมของชาวเม็กซิโกเริ่มตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 รากฐานของดนตรีเม็กซิโกมาจากชนพื้นเมืองและมรดกทางวัฒนธรรม อย่างไรก็ตามดนตรีร่วมสมัยแบบดั้งเดิมของเม็กซิโกส่วนใหญ่เขียนขึ้นในระหว่างและหลังยุคอาณานิคมของสเปนโดยใช้เครื่องดนตรีที่ได้รับอิทธิพลจากโลกเก่าหลายชิ้น
ชาวเม็กซิโกและชาวอินเดียนแดงในอเมริกากลางให้ความสำคัญกับดนตรีบรรเลงมากกว่าการร้องเพลงและดนตรีดั้งเดิมส่วนใหญ่จากภูมิภาคนี้แสดงโดยวงดนตรีที่มีเครื่องดนตรีหลายชนิด ดนตรีการเต้นรำและพิธีกรรมทางศาสนามีความเกี่ยวพันกันในเม็กซิโกและอเมริกากลางและดนตรีประกอบไปด้วยการเต้นรำแบบกลุ่มและการเต้นรำเดี่ยว ดนตรีพื้นเมืองเม็กซิโกและอเมริกากลางอาจแบ่งออกเป็น 4 พื้นที่ทางภูมิศาสตร์หลัก: เม็กซิโกตะวันตกเฉียงเหนือ, เม็กซิโกกลาง, พื้นที่มายาและชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก
วัฒนธรรม > วรรณคดี

วรรณคดีเม็กซิโกมีต้นกำเนิดมาจากการตั้งถิ่นฐานของชนพื้นเมืองในมีโซอเมริกา กวีนิพนธ์มีประเพณีทางวัฒนธรรมอันยาวนานในเม็กซิโกยุคพรีโคลัมเบียน โดยแบ่งออกเป็นสองประเภทใหญ่ ๆ คือ ฆราวาสและศาสนา กวียุคพรีโคลัมเบียนที่รู้จักกันดีที่สุดคือ Nezahualcoyotl วรรณคดีในช่วงศตวรรษที่ 16 ส่วนใหญ่ประกอบด้วยประวัติศาสตร์การพิชิตสเปน และนักเขียนส่วนใหญ่ในเวลานี้มาจากสเปน หนังสือประวัติการพิชิตเม็กซิโกของ Bernal Díaz del Castillo ยังคงเป็นที่นิยมในหมู่นักอ่านกันอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน และยังมีกวีชื่อดังที่เกิดในสเปน เบร์นาร์โด เด บัลบูเอนา เป็นผู้ยกย่องคุณธรรมของเม็กซิโกในหนังสือชื่อ Grandeza mexicana (ความยิ่งใหญ่ของชาวเม็กซิโก) (ปี 1604); ฟรันซิสโก เด เตร์ราซัส เป็นกวีชาวเม็กซิโกคนแรกที่มีชื่อเสียงในแง่วรรณคดีบาโรกเจริญรุ่งเรืองในศตวรรษที่ 17; และนักเขียนที่โดดเด่นที่สุดในยุคดังกล่าวคือ ฆวน รุยซ์ เด อาลาร์กอน และ ฆัวนา อิเนส เด ลา กรุซ ซอร์ฆัวนา
วัฒนธรรม > เทศกาล

ประเทศเม็กซิโกมีเทศกาลที่สำคัญมากมาย แตกต่างกันตามแต่ละภูมิภาคและวัฒนธรรมท้องถิ่น แต่เทศกาลที่มื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลกได้แก่ "วันแห่งคนตาย" (Día de Muertos) โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 1-2 พฤศจิกายน ของทุกปี เป็นเทศกาลต่อจากเทศกาลฮาโลวีน ซึ่งฉลองให้กับผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว โดยจะมีพิธีเชิญดวงวิญญาณของคนสนิทให้มาเยี่ยมครอบครัว โดยผู้มาร่วมงานจะแต่งตัวเป็นผีคล้ายเทศกาลฮาโลวีน ส่วนบรรดาร้านค้าและบ้านเรือนก็มีการประดับตกแต่งด้วยตุ๊กตาโครงกระดูกและหัวกะโหลก หรือแม้แต่อาหารที่ขายช่วงนี้ยังถูกออกแบบให้เป็นหัวกะโหลกเช่นเดียวกัน บางครั้งมีการเรียกวันหยุดนี้ว่า Día de los Muertos
วัฒนธรรม > กีฬา

กีฬายอดนิยมของเม็กซิโกคือฟุตบอล เป็นที่เชื่อกันว่าฟุตบอลถูกนำเผยแพร่ใช้ในเม็กซิโกโดยคนงานเหมืองคอร์นิชเมื่อปลายศตวรรษที่ 19 ใน ค.ศ. 1902 ลีกการแข่งขันได้เกิดขึ้นอย่างเป็นทางการโดยการร่วมก่อตั้งจาก 5 สโมสร โดยได้รับอิทธิพลจากสเปนและอังกฤษอย่างเข้มแข็ง สโมสรชั้นนำของเม็กซิโก ได้แก่ กลุบอาเมริกา, กัวดาลาฮารา และโตลูกา โดยอันโตนิโอ การ์บาฆาลเป็นผู้เล่นเม็กซิโกคนแรกที่ลงเล่นฟุตบอลโลกครบ 5 สมัย และฮูโก ซานเชซได้รับเลือกเป็นผู้เล่นภูมิภาคคอนคาเคฟที่ดีที่สุดแห่งศตวรรษที่ 20 และ ราฟาเอล มาร์เกซ เป็นชาวเม็กซิโกเพียงคนเดียวที่คว้าแชมป์ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีกได้
ฟุตบอลทีมชาติเม็กซิโกเข้าร่วมการแข่งขันฟุตบอลโลกรอบสุดท้ายมาแล้วกว่า 16 สมัย มากที่สุดชาติหนึ่งในโลก มีผลงานที่ดีที่สุดคือการเข้าถึงรอบ 8 ทีมสุดท้ายสองครั้ง ในปี 1970 และ 1986 ซึ่งทั้งสองครั้งนั้นพวกเขาเป็นเจ้าภาพ ประเทศเม็กซิโกเคยเป็นเจ้าภาพฟุตบอลโลกมาแล้วสองสมัย และในฟุตบอลโลก 2026 พวกเขาจะได้เป็นเจ้าภาพร่วมกับอีกสองชาติคือประเทศแคนาดาและสหรัฐอเมริกา โดยเม็กซิโกจะถือเป็นชาติแรกในโลกที่ได้เป็นเจ้าภาพฟุตบอลโลก 3 สมัย
กีฬาที่ได้รับความนิยมรองลงมาได้แก่ เบสบอส ลีกเบสบอลอาชีพของเม็กซิโกมีชื่อว่า Liga Mexicana de Beisbol แม้ว่าโดยปกติแล้วจะไม่แข็งแกร่งเท่าสหรัฐอเมริกา ประเทศในแถบแคริบเบียน และญี่ปุ่น แต่เม็กซิโกยังประสบความสำเร็จในการคว้าแชมป์เบสบอลระดับนานาชาติมาหลายครั้ง โดยได้รับรางวัลแคริบเบียนซีรีส์ 9 สมัย เม็กซิโกมีผู้เล่นหลายคนที่ลงเล่นกับทีมในเมเจอร์ลีกของสหรัฐอเมริกา
เม็กซิโกยังเป็นมหาอำนาจสากลในกีฬามวยสากลอาชีพ โดยได้เหรียญจากกีฬาโอลิมปิกในการชกมวยจำนวน 13 เหรียญ
ดูเพิ่ม

ทวีปอเมริกาเหนือ
ลาตินอเมริกา
จักรพรรดิมัคซีมีลีอานที่ 1 แห่งเม็กซิโก
การปฏิวัติเม็กซิโก
ภาษาสเปน
อารยธรรมมายา
วันแห่งคนตาย
ฟุตบอลทีมชาติเม็กซิโก
อ่านเพิ่ม

Anna, Timothy. Forging Mexico, 1821-1835. Lincoln: University of Nebraska Press 1998.
Adams, Richard E.W. Prehispanic Mesoamerica. 3rd. ed. Norman: University of Oklahoma Press 2005.
Beezley, William H., ed. A Companion to Mexican History and Culture. Blackwell 2011. ISBN 9781405190572
Bulmer-Thomas, Victor, John H. Coatsworth, and Roberto Cortés Conde, eds. The Cambridge Economic History of Latin America. Vol. 1, The Colonial Era and the Short Nineteenth Century. Cambridge: Cambridge University Press 2006.
Camp, Roderic Ai. Politics in Mexico: Democratic Consolidation or Decline? (Oxford University Press, 2014)
Coerver, Don M., Suzanne B. Pasztor, and Robert M. Buffington. Mexico: An Encyclopedia of Contemporary Culture and History. Santa Barbara: ABCClio 2004. ISBN 1-57607-132-4
Davis, Diane. Urban Leviathan: Mexico City in the Twentieth Century (Temple University Press, 2010)
Hale, Charles A. The Transformation of Mexican Liberalism in Late Nineteenth-Century Mexico. Princeton: Princeton University Press 1989.
Hamnett, Brian R. Roots of Insurgency: Mexican Regions 1750-1824. Cambridge: Cambridge University Press 1985.
Kirkwood, Burton. The History of Mexico (Greenwood, 2000) online edition เก็บถาวร 2009-12-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Knight, Alan. The Mexican Revolution. 2 vols. Cambridge: Cambridge University Press 1986.
Krauze, Enrique (1998). Mexico: Biography of Power: A history of Modern Mexico 1810–1996. New York: Harper Perennial. p. 896. ISBN 978-0-06-092917-6.
Levy, Santiago. Good intentions, bad outcomes: Social policy, informality, and economic growth in Mexico (Brookings Institution Press, 2010).
Merrill, Tim and Ramón Miró. Mexico: a country study (Library of Congress. Federal Research Division, 1996) US government document; not copyright online free
Meyer, Michael C.; Beezley, William H., บ.ก. (2000). The Oxford History of Mexico. Oxford University Press. p. 736. ISBN 978-0-19-511228-3.
Meyer, Michael C., William L. Sherman, and Susan M. Deeds. The Course of Mexican History (7th ed.) (Oxford University Press, 2002) online edition เก็บถาวร 2011-02-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Rugeley, Terry. Epic Mexico: A History from Earliest Times. Norman: University of Oklahoma Press 2020. ISBN 9780806167077
Van Young, Eric. Stormy Passage: Mexico from Colony to Republic, 1750-1850. Lanham MD: Rowman and Littlefield 2022. ISBN 9781442209015
Vinson, Ben, III. Before Mestizaje: The Frontiers of Race and Caste in Colonial Mexico. New York: Cambridge University Press 2018.
Werner, Michael S. ed. Encyclopedia of Mexico: History, Society & Culture (2 vol 1997) 1440pp online edition เก็บถาวร 2010-01-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Werner, Michael S. (January 2001). Concise Encyclopedia of Mexico. Taylor & Francis. ISBN 978-1-57958-337-8.
แหล่งข้อมูลอื่น

รัฐบาล
The Government of Mexico
Mexico Tourism Official Website |VisitMexico
ข้อมูลทั่วไป
Mexico. The World Factbook. Central Intelligence Agency.
Mexico from UCB Libraries GovPubs
ประเทศเม็กซิโก ที่เว็บไซต์ Curlie
Mexico from the BBC News
Mexico at Encyclopædia Britannica
Wikimedia Atlas of Mexico
ดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ ประเทศเม็กซิโก ที่โอเพินสตรีตแมป
Key Development Forecasts for Mexico from International Futures
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  นอร์เวย์  ชิลี  สเปน  อาร์เจนตินา  กาตาลุญญา  เยอรมนี  อิตาลี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  ออสเตรเลีย  เกาหลี  โปรตุเกส 2  นครรัฐวาติกัน 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่ 
วิชาการ:  CiNii 
ศิลปิน:  KulturNav 
ประชาชน:  Trove  รัฐสภาสหราชอาณาจักร 
อื่น ๆ:  สารานุกรมของยูเครนสมัยใหม่  พจนานุกรมประวัติศาสตร์ของสวิสเซอร์แลนด์  สารานุกรมอินเทอร์เน็ตของยูเครน  NARA  IdRef 
รูปของเม็กซิโก-เตนอชตีตลันจากMendoza codex
ประเทศเม็กซิโก เมื่อมองจากอวกาศ
โอรีซาบา ยอดเขาที่สูงสุดในเม็กซิโก
แม่น้ำกรีคัลบา บริเวณหุบผาชันซูมีเดโร
หมาป่าเม็กซิโก
สถาปัตยกรรมมายาที่เมืองโบราณอุกซ์มัล (Uxmal)
จักรวรรดิแอซเท็ก
มีเกล อีดัลโก ผู้ก่อตั้งขบวนการเคลื่อนไหวเพื่อเอกราชเม็กซิโก
วิวัฒนาการดินแดนของเม็กซิโก
ที่ตั้งของรัฐเชียปัส ฐานที่มั่นของกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติซาปาติสตา
(อดีต) ประธานาธิบดีฟอกซ์และประธานาธิบดีบุชในการลงนามเพื่อการเป็นหุ้นส่วนทางความมั่นคงและความรุ่งเรืองแห่งอเมริกาเหนือ
อันเดรส มานูเอล โลเปซ โอบราดอร์ ประธานาธิบดีคนปัจจุบันของประเทศเม็กซิโก
ที่ทำการของคณะผู้แทนถาวรประจำเม็กซิโกในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี.
ทหารจากกองทัพเม็กซิโกร่วมเดินสวนสนามในวันชาติ
ตลาดหลักทรัพย์ของประเทศเม็กซิโก
เขื่อน El Cajón ในรัฐนายาริต ประเทศเม็กซิโก
กังกุน หนึ่งในเมืองชายฝั่งที่มีชื่อเสียงที่สุดในทวีปอเมริกา
สะพาน Baluarte เป็นสะพานลอยฟ้าที่สูงที่สุดในทวีปอเมริกา
ตาโก อาหารที่มีชื่อเสียงที่สุดของประเทศเม็กซิโก
Nezahualcoyotl นักรบและกวีนิพนธ์ผู้มีชื่อเสียงในศตวรรษที่ 16
เทศกาลวันแห่งคนตาย
ฟุตบอลทีมชาติเม็กซิโกในการแข่งขันฟุตบอลโลก 2018
บ่วงวิมาลา

| บ่วงวิมาลา |
| --- | --- |
แนว: ดรามา
สร้างโดย: บริษัท นีโน่ บราเธอร์ส จำกัด
บทประพันธ์: ณารา
บทละครโทรทัศน์: พิไลลาพย์
กำกับโดย: ศุภฌา ครุฑนาค
แสดงนำ: มิกค์ ทองระย้า ทัศนียา การสมนุช เกศรินทร์ น้อยผึ้ง จุติ จำเริญเกตุประทีป นิคิต้า กรรณเกตุ
ประเทศแหล่งกำเนิด: ประเทศไทย
ภาษาต้นฉบับ: ไทย
จำนวนตอน: 17 ตอน
การผลิต
ควบคุมงานสร้าง: เมทนี บุรณศิริ ปณิตา ธรรมวัฒนะ
ความยาวตอน: 115 นาที
ออกอากาศ
สถานีโทรทัศน์: ช่อง 7 HD
ออกอากาศ: 15 สิงหาคม 2565 - 10 ตุลาคม 2565
ละครที่เกี่ยวข้อง
โซ่เวรี
บ่วงวิมาลา (โซ่เวรี 2) เป็นละครโทรทัศน์ไทย แนวดราม่า ภาคต่อจาก โซ่เวรี บทประพันธ์ของ ณารา บทโทรทัศน์โดย พิไลลาพย์ ผลิตโดย บริษัท นีโน่ บราเดอร์ส จำกัด นำแสดงโดย หัสวีร์ ภัคพงษ์ไพศาล, มุกดา นรินทร์รักษ์, มิกค์ ทองระย้า , ทัศนียา การสมนุช , เกศรินทร์ น้อยผึ้ง
กำกับการแสดงโดย ศุภฌา ครุฑนาค
โดยได้มีการลองเสื้อผ้าของนักแสดงเมื่อวันที่ 12-13 มกราคม พ.ศ. 2564[ต้องการแหล่งอ้างอิงดีกว่านี้]
นักแสดง

| ปี | พ> ศ.2565 | พ> ศ.2565 |
| --- | --- | --- |
| สถานีที่ออกอากาศ | ช่อง 7HD |  |
| ผู้สร้าง | บริษัท นีโน่ บราเธอร์ส จำกัด |  |
| บทประพันธ์ | ณารา |  |
| บทโทรทัศน์ | พิไลลาพย์ |  |
| กำกับการแสดง | ศุภฌา ครุฑนาค​ |  |
| ตัวละคร | นักแสดงหลัก |  |
| กันย์ เศวตรศิริ | มิกค์ ทองระย้า |  |
| อรปรียา เศวตรศิริ (อร) | ทัศนียา การสมนุช |  |
| วิมาลา ภักดีสวัสดิ์ (วิ / น้ำผึ้ง) | เกศรินทร์ น้อยผึ้ง |  |
| ตัวละคร | นักแสดงสมทบ |  |
| ปรินทร์ เตชานนท์ (ปริ๊นซ์) | หัสวีร์ ภัคพงษ์ไพศาล |  |
| ปารมิตา อิศเรศ (มิตา) | มุกดา นรินทร์รักษ์ |  |
| อิทธิฤทธิ์ ศิลาสลุง (อิทธิ) | จุติ จำเริญเกตุประทีป |  |
| หนูนา | นิคิต้า กรรณเกตุ |  |
| สาธิกา | อนิสา นูกราฮา |  |
| นิภา | ขวัญกวินท์ เกิดลาภผล |  |
| พ.ต.ต.ยุทธภพ แก้วจันทร์ (สารวัตรย้ง) | รวิศชา ปัญจวิชญ์ |  |
| มารุต บวรไพศาล | ณัฏฐ์ เทพหัสดิน ณ อยุธยา |  |
| สิงห์ | ศรัณยู ประชากริช |  |
| ผานิต | ปัทมวรรณ เค้ามูลคดี |  |
| ชัชชัย | ศรุต วิจิตรานนท์ |  |
| วาสนา | ขวัญฤดี กลมกล่อม |  |
| อเล็กซ์ | แอนดรูว์ โคนินทร์ |  |
| นาตยา | ชัชฎาภรณ์ ธนันทา |  |
| อภิชาต | โฆษวิส ปิยะสกุลแก้ว |  |
| ไม้ | อัศนัย เทศทะวงศ์ |  |
| สายหยุด | จรรยา ธนาสว่างกุล |  |
| สำลี | สังคม ขามสำโรง |  |
| หนูแดง | ชนิสรา กิตติวิเศษ |  |
| ตัวละคร | นักแสดงรับเชิญ |  |
| แดนไท (แดน) | ศุภศิษฏ์ จงชีวีวัฒน์ |  |
| ชนาธิป สิริมันตรา (เชน) | ชนกันต์ พูนศิริวงศ์ |  |
| กวินา สิริมันตรา (นา / ต๋อง) | พรทิวา สาครจันทร์ |  |
| ปรมินทร์ (ป๊าของกวินา) | เมทนี บุรณศิริ |  |
| กิตติ | ศุกลวัฒน์ คณารศ |  |
| ท่านทวี | เพ็ญเพ็ชร เพ็ญกุล |  |
| คุณหญิงใหม่ | ปณิตา ธรรมวัฒนะ |  |
| นลิน | ทัศนาวลัย จักรพงษ์ |  |
| เอกสิทธิ์ | ภัทรพล กันตพจน์ |  |
| ป้อม | สุภทัต โอภาส |  |
| พิมรดา เศวตรศิริ (น้องพิมพ์) | ด.ญ.ณัฐชา นีน่า เจสซิกา พาโดวัน |  |
| ฟ้า | ชมพูนุท พึ่งผล |  |
เพลงประกอบละคร > รายชื่อเพลง

| ลำดับ | ชื่อเพลง | เนื้อเพลง | ทำนอง | ศิลปิน | ยาว |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "ฉันจะจับมือเธอไว้" | BABEPOOM , Chamil Arin , tayuu | ณัฐพงษ์ พันธุ์เพ็ชร์ | BOY PEACEMAKER | 4:16 |
| 2. | "ใจฉันเป็นของเธอ" | สีฟ้า | ฟองเบียร์ | มิกค์ ทองระย้า x ทัศนียา การสมนุช | 4:58 |
| ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | 8:74 |
โรงพยาบาลมหาวชิราลงกรณธัญบุรี

| โรงพยาบาลมหาวชิราลงกรณธัญบุรี |
| --- | --- |
กรมการแพทย์


ภูมิศาสตร์
ที่ตั้ง: เลขที่ 139 ถนนรังสิต-นครนายก กิโลเมตรที่ 25 ตำบลบึงสนั่น อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี, ไทย
หน่วยงาน
ประเภท: โรงพยาบาลเฉพาะทาง
สังกัด: กระทรวงสาธารณสุข
บริการสุขภาพ
จำนวนเตียง: 408 เตียง
ลิงก์
เว็บไซต์: www.mthcancer.in.th
โรงพยาบาลมหาวชิราลงกรณธัญบุรี  สังกัดกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข เป็นโรงพยาบาลเฉพาะทางโรคมะเร็งขนาด 126 เตียง ตั้งอยู่เลขที่ 139 ถนนรังสิต-นครนายก กิโลเมตรที่ 25 ตำบลบึงสนั่น อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี บนเนื้อที่ประมาณ 100 ไร่
โรงพยาบาลมหาวชิราลงกรณธัญบุรี แต่เดิมชื่อ บ้านพักฟื้นผู้ป่วยโรคมะเร็งธัญบุรี เป็นสถานที่รับส่งต่อผู้ป่วยมะเร็งจากโรงพยาบาลอื่น ต่อมาเปลี่ยนชื่อมาเป็น สถานรับผู้ป่วยโรคมะเร็งธัญบุรี ต่อมาพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว(เมื่อครั้งยังดำรงพระราชอิสริยยศสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร)มีพระราชดำริให้จัดสร้างศูนย์บำบัดรักษาและฟื้นฟูสภาพโรคมะเร็งทั้งด้านร่างกายและจิตใจ ให้การดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะท้ายแบบประคับประคอง (Palliative care) รวมไปถึงครอบครัว พระองค์เสด็จพระราชดำเนินเปิดอาคาร กาญจนบารมีเฉลิมพระเกียรติ ครองสิริราชสมบัติ 50 ปี มื่อวันที่ 20 กรกฎาคม  พ.ศ.  2544 และเปลี่ยนสถานะเป็น "โรงพยาบาลมหาวชิราลงกรณธัญบุรี" เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2555
โรงพยาบาลมีผู้ป่วยเข้ารับบริการเฉลี่ยปีละ 2,000 คน โดยมารักษามะเร็งเต้านม มะเร็งไทรอยด์ มะเร็งปอด มะเร็งปากมดลูก และมะเร็งลำไส้ใหญ่ ฯลฯ มีการใช้กัมมันตรังสีในการรักษามะเร็งไทรอยด์ โรงพยาบาลมีการขยายบริการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายแบบองค์รวม ไปศูนย์มะเร็ง และโรงพยาบาลในสังกัดทั้ง 16 แห่งทั่วประเทศ
พระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จเข้าพบประธานาธิบดี บารัก โอบามา
บทความนี้รวบรวมพระราชกรณียกิจ​ของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
พระราชกรณียกิจด้านการเกษตรและการยกระดับสภาพชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนชาวไทย

ด้านการเกษตร พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงให้ความสนใจด้านนี้ พระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมและทรงไต่ถามความทุกข์สุขของประชาชน และทรงรับฟังข้อปัญหาเพื่อทรงนำมาวิเคราะห์และวิจัย จนเกิดเป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการชลประทาน การพัฒนาดิน การวิจัยพันธุ์พืชและปศุสัตว์ เป็นต้น ดังหัวข้อต่อไปนี้
พระราชกรณียกิจด้านการเกษตรและการยกระดับสภาพชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนชาวไทย > ทรัพยากรน้ำ

โครงการตามพระราชดำริของพระองค์ มีทั้งการแก้ปัญหาภัยแล้ง ปัญหาอุทกภัย รวมไปถึงการบำบัดน้ำเสีย โครงการพัฒนาแหล่งน้ำมีทั้งโครงการขนาดใหญ่สามารถช่วยแก้ไขปัญหาทั้งภัยแล้งและน้ำท่วมได้[ต้องการอ้างอิง] เช่น เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ เขื่อนดินที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ที่จังหวัดลพบุรี[ต้องการอ้างอิง] จนถึงโครงการขนาดกลางและเล็กจำพวก ฝาย อ่างเก็บน้ำ โดยพระองค์ทรงคำนึงถึงลักษณะของภูมิประเทศ สภาพแหล่งน้ำ ความเหมาะสมด้านเศรษฐกิจ ประชาชนที่ได้รับประโยชน์และผลกระทบจากโครงการ มาเป็นหลักในการพิจารณา พระองค์ได้ทรงวิจัยและริเริ่มโครงการฝนหลวง เพื่อช่วยบรรเทาภัยแล้งสำหรับพื้นที่นอกเขตชลประทาน
ในเขตกรุงเทพและปริมณฑลที่ประสบปัญหาน้ำท่วม และน้ำเน่าเสียในคูคลอง มีพระราชดำริเรื่องแก้มลิง ควบคุมการระบายน้ำจากแม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำท่าจีน ลำคลองต่าง ๆ ลงสู่อ่าวไทยตามจังหวะการขึ้นลงของระดับน้ำทะเล ทั้งยังเป็นการใช้น้ำดีไล่น้ำเสียออกจากคลองได้อีกด้วย เครื่องกลเติมอากาศ กังหันน้ำชัยพัฒนา ในการปรับปรุงคุณภาพน้ำโดยการเพิ่มออกซิเจน เป็นสิ่งประดิษฐ์หนึ่งของพระองค์ที่ได้รับสิทธิบัตรจาก กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2536[ต้องการอ้างอิง]
พระราชกรณียกิจด้านการเกษตรและการยกระดับสภาพชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนชาวไทย > ทรัพยากรดิน

โครงการแกล้งดิน เป็นแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เกี่ยวกับการแก้ปัญหาดินเปรี้ยว หรือดินเป็นกรด โดยมีการขังน้ำไว้ในพื้นที่จนกระทั่งเกิดปฏิกิริยาเคมีทำให้ดินเปรี้ยวจัด จนถึงที่สุด แล้วจึงระบายน้ำออกและปรับสภาพฟื้นฟูดินด้วยปูนขาว จนกระทั่งดินมีสภาพดีพอที่จะใช้ในการเพาะปลูกได้
หลังจากที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จฯ เยี่ยมราษฎรในเขตจังหวัดนราธิวาส เมื่อปี พ.ศ. 2524 ทรงพบว่า ดินในพื้นที่พรุที่มีการชักน้ำออก เพื่อจะนำที่ดินมาใช้ทำการเกษตรนั้น แปรสภาพเป็นดินเปรี้ยวจัด ทำให้เพาะปลูกไม่ได้ผล จึงมีพระราชดำริให้ส่วนราชการต่าง ๆ พิจารณาหาแนวทางในการปรับปรุงพื้นที่พรุที่มีน้ำแช่ขังตลอดปีให้เกิด ประโยชน์ในทางการเกษตรมากที่สุด และให้คำนึงถึงผลกระทบต่อระบบนิเวศน์ด้วย การแปรสภาพเป็นดินเปรี้ยวจัด เนื่องจากดินมีลักษณะเป็นเศษอินทรียวัตถุ หรือซากพืชเน่าเปื่อยอยู่ข้างบน และมีระดับความลึก 1 - 2 เมตร เป็นดินเลนสีเทาปนน้ำเงิน ซึ่งมีสารประกอบกำมะถัน ที่เรียกว่า สารประกอบไพไรท์ (Pyrite: FeS2) อยู่มาก ดังนั้น เมื่อดินแห้ง สารไพไรท์จะทำปฏิกิริยากับอากาศ ปลดปล่อยกรดกำมะถันออกมา ทำให้ดินแปรสภาพเป็นดินกรดจัดหรือเปรี้ยวจัด ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จึงได้ดำเนินการสนองพระราชดำริโครงการ " แกล้งดิน " เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงความเป็นกรดของดิน เริ่มจากวิธีการ " แกล้งดินให้เปรี้ยว " คือทำให้ดินแห้งและเปียกสลับกันไป เพื่อเร่งปฏิกิริยาทางเคมีของดิน ซึ่งจะไปกระตุ้นให้สารไพไรท์ทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศ ปลดปล่อยกรดกำมะถันออกมา ทำให้ดินเป็นกรดจัดจนถึงขั้น " แกล้งดินให้เปรี้ยวสุดขีด " จนกระทั่งถึงจุดที่พืชไม่สามารถเจริญงอกงามได้ จากนั้นจึงหาวิธีการปรับปรุงดินดังกล่าวให้สามารถปลูกพืชได้ วิธีการแก้ไขปัญหาดินเปรี้ยวจัดตามแนวพระราชดำริ คือควบคุมระดับน้ำใต้ดิน เพื่อป้องกันการเกิดกรดกำมะถัน จึงต้องควบคุมน้ำใต้ดินให้อยู่เหนือชั้นดินเลนที่มีสารไพไรท์อยู่ เพื่อมิให้สารไพไรท์ทำปฏิกิริยากับออกซิเจนหรือถูกออกซิไดซ์
จากการทดลอง ทำให้พบว่า วิธีการปรับปรุงดินตามสภาพของดินและความเหมาะสม มีอยู่ 3 วิธีการด้วยกัน คือ
ใช้น้ำชะล้างความเป็นกรด เพราะเมื่อดินหายเปรี้ยว จะมีค่า pH เพิ่มขึ้น หากใช้ปุ๋ยไนโตรเจนและฟอสเฟต ก็จะทำให้พืชให้ผลผลิตได้
ใช้ปูนมาร์ลผสมคลุกเคล้ากับหน้าดิน
ใช้ทั้งสองวิธีข้างต้นผสมกันได้
การปลูกหญ้าแฝก
พระราชกรณียกิจด้านการเกษตรและการยกระดับสภาพชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนชาวไทย > โครงการเพื่อการเกษตรอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ทรงมีพระราชดำริในการจัดตั้งโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา เพื่อส่งเสริมการเกษตรและประมงได้แก่โครงการเพาะเลี้ยงปลานิล โครงการวิจัยเพื่อการเกษตรในการวิจัยและพัฒนาสายพันธุ์ข้าว อนุรักษ์พันธุ์พืชและพัฒนาปศุสัตว์ให้เจริญก้าวหน้าช่วยให้เกษตรกรมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น