stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
มหารูปแห่งโรดส์

ภาพวาดในจินตนาการของมหารูปแห่งโรดส์
มหารูปแห่งโรดส์ (อังกฤษ: Colossus of Rhodes) เป็นเทวรูปขนาดใหญ่ของเทพฮีลิออส หรือ อพอลโล เป็นหนึ่งในเจ็ดสิ่งมหัศจรรย์ของโลก จัดอยู่ในยุคเจ็ดสิ่งมหัศจรรย์ของโลกยุคโบราณ ร่วมสมัยกับประภาคารฟาโรสแห่งอเล็กซานเดรีย
มหารูปแห่งโรดส์สร้างมาจากสำริด เป็นเทวรูปของสุริยเทพอพอลโล ซึ่งเป็นหนึ่งในเทวสภาโอลิมปัส มีความสูงประมาณ 108 ฟุต (33 เมตร) มือขวาถือประทีป ประดิษฐานบนฐานทั้งสองข้างของปากอ่าวทางเข้าท่าเรือของเกาะโรดส์ ในทะเลอีเจียน ยืนถ่างขาคร่อมปากอ่าวให้เรือลอดไปมาได้
มหารูปนี้สร้างขึ้นโดย ชาเรสแห่งลินดอส ซึ่งเป็นประติมากรชาวกรีก  ในราว 280 ปี ก่อนคริสตกาล ใช้เวลาสร้างประมาณ 12 ปี  มีอายุยืนอยู่ได้ประมาณ 60 ปี ก่อนจะพังทลายลงด้วยแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ เมื่อ 226 ปี ก่อนคริสตกาล  ซากชิ้นส่วนของมหารูปได้ถูกปล่อยปละละเลยไม่มีใครดูแล จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 10 ซากที่เหลืออยู่ถูกขายให้แก่ชาวเมืองซาราเซน ไปทำอาวุธในการทำสงครามครูเสดจนหมด  จนถึงปัจจุบันไม่มีเหลือซากของมหารูปนี้หลงเหลืออยู่แล้ว
แหล่งข้อมูลอื่น

Discover Rhodes
Rhodes Guide
Colossus Rhodes
| ด ค กเจ็ดสิ่งมหัศจรรย์ของโลกยุคโบราณ |
| --- | --- |
เจ็ดสิ่งมหัศจรรย์:  มหาพีระมิดแห่งกีซา  สวนลอยบาบิโลน  เทวรูปซูสที่โอลิมเปีย  วิหารอาร์ทิมิส  สุสานแห่งฮาลิคาร์นัสเซิส  มหารูปแห่งโรดส์  ประภาคารแห่งอเล็กซานเดรีย 
ที่เกี่ยวข้อง:  เจ็ดสิ่งมหัศจรรย์ของโลก  Seven Wonders of the World (ภาพยนตร์ ค.ศ. 1956)  "Eighth Wonder of the World"  นิว7วันเดอส์ออฟเดอะเวิลด์
ศึกสเปญ

| --- | --- |
ภาพปกฉบับพิมพ์ครั้งแรก
ผู้ประพันธ์: เออร์เนสต์ เฮมิงเวย์
ประเทศ: สหรัฐอเมริกา
ภาษา: อังกฤษ
ประเภท: นวนิยายสงคราม
สำนักพิมพ์: ชาร์ลสคริบเนอร์สัน
วันที่พิมพ์: ค.ศ. 1940
ชนิดสื่อ: พิมพ์ (ปกแข็งและปกอ่อน)
หน้า: 471 หน้า
ISBN: 978-0-684-83048-3
OCLC: 34475606
เลขทศนิยมดิวอี: 813/.52 20
LC Class: PS3515.E37 F6 1996
เรื่องก่อนหน้า: เดอะฟิฟท์คอลัมน์ แอนด์ เดอะเฟิร์ส ฟอร์ตี้-ไนน์ สตอรี่ 
เรื่องถัดไป: อะครอสเดอะริเวอร์แอนด์อินทูเดอะทรี 
ISBN เป็นฉบับจัดพิมพ์ใหม่ของสคริบเนอร์
ศึกสเปญ (อังกฤษ: For Whom the Bell Tolls) เป็นนวนิยายที่ประพันธ์โดยเออร์เนสต์ เฮมิงเวย์ ตีพิมพ์ใน ค.ศ. 1940 ซึ่งเล่าเรื่องราวของโรเบิร์ต จอร์แดน ชายหนุ่มชาวอเมริกันที่มีความเกี่ยวกันกับหน่วยรบ หน่วยการรบแบบกองโจร ในช่วงสงครามกลางเมืองสเปน โดยเป็นผู้เชี่ยวชาญในการใช้วัตถุระเบิด เขาถูกมอบหมายให้ระเบิดสะพานในช่วงการโจมตีเมืองเซโกเบีย คนเขียนชีวประวัติเฮมิงเวย์ที่มีชื่อว่าเจฟฟรี่ เมเยอร์ ได้เขียนว่าเป็นหนึ่งในนวนิยายที่ดีที่สุดของเฮมิงเวย์ ร่วมกับ แล้วดวงตะวันก็ฉายแสง, เฒ่าผจญทะเล และรักระหว่างรบ
เนื้อเรื่องย่อ

นวนิยายเรื่องนี้มุ่งเล่าเรื่องราวผ่านทางความคิดและประสบการณ์ของโรเบิร์ต จอร์แดน โดยตัวละครดังกล่าวเกิดจากแรงบันดาลใจที่มาจากประสบการณ์ของตัวเฮมิงเวย์เอง โรเบิร์ต จอร์แดนเป็นชาวอเมริกันคนหนึ่งที่เดินทางไปสเปนเพื่อต่อต้านกองกำลังชาตินิยมของฟรันซิสโก ฟรังโก
สิ่งที่นอกเหนือจากนั้นคือได้มีคำสั่งให้เขาเดินทางติดตามศัตรูและทำลายสะพาน โดยได้รับความช่วยเหลือจากกลุ่มการรบแบบกองโจรที่ได้อาศัยอยู่ในเทือกเขาบริเวณใกล้เคียง ในค่ายของพวกเขา โรเบิร์ต จอร์แดน ได้พบกับมาเรีย ซึ่งเป็นหญิงสาวพื้นเมืองชาวสเปน ซึ่งใช้ชีวิตอย่างขมขื่นจากการปะทุของสงคราม ความเด็ดเดี่ยวของเขาในการทำหน้าที่ปะทะผู้นำทั้งสองที่มีความเอนเอียงในทางสาธารณรัฐ ที่ปาโบลหวาดหวั่น และไม่เต็มใจจะกระทำแบบดำเนินการแอบแฝงที่จะส่งผลกระทบต่อตัวเขาและความรักครั้งใหม่ที่มีต่อมาเรีย ซึ่งนวนิยายดังกล่าวได้อธิบายถึงความโหดร้ายของสงครามกลางเมืองไว้อย่างชัดเจน
ตัวละครหลัก

โรเบิร์ต จอร์แดน – อาจารย์มหาวิทยาลัยในสหรัฐอเมริกา และมีความเชี่ยวชาญด้านการรื้อถอนและวัตถุระเบิด
เชิงอรรถ

↑  Southam, B.C., Meyers, Jeffrey (1997). Ernest Hemingway: The Critical Heritage. New York: Routledge. pp. 35–40, 314–367.
แหล่งข้อมูลอื่น

Ernest Hemingway Website เก็บถาวร 2009-03-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
For Whom the Bell Tolls เก็บถาวร 2011-01-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน learning & teaching guide with themes, quotes, character analyses, multimedia
อะบู นุวาส

| อะบู นุวาส |
| --- | --- |
ภาพอะบู นุวาส โดยญิบรอน เคาะลีล ญิบรอน‎ ใน ค.ศ. 1916
เกิด: อะบู นุวาส อัลฮะซัน อิบน์ ฮานี อัลฮะกะมี ป. 756 อะห์วาซ, รัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์
เสียชีวิต: ป. 814 (อายุ 57–58) แบกแดด, รัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์
อาชีพ: กวี
อะบู นุวาส อัลฮะซัน อิบน์ ฮานี อัลฮะกะมี – ชื่ออีกแบบหนึ่งคือ: อัลฮะซัน อิบน์ ฮานี อับดุลเอาวัล อัศเศาะบาฮ์, อะบู อะลี (อาหรับ: الحسن بن هانئ بن عبد الأول بن الصباح ،ِابو علي) รู้จักกันในชื่อ อบู นุวาส อัสซะละมี (أبو نواس السلمي) หรือแค่ อะบู นุวาส (أبو نواس Abū Novās) – (ป. 756 – ป. 814), เป็นหนึ่งในกวีภาษาอาหรับที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของยุคคลาสสิก ซึ่งบางครั้งก็ผลิตผลงานเป็นภาษาเปอร์เซียด้วย เขาเกิดในเมืองอาห์วาซในเปอร์เซีย พ่อเป็นชาวอาหรับ ส่วนแม่เป็นชาวเปอร์เซีย เขากลายเป็นต้นแบบของกวีนิพนธ์อาหรับร่วมสมัยในทุกประเภท นอกจากนี้ อะบู นุวาสยังเข้าไปอยู่ในคติชาวบ้าน และมีการกล่าวถึงเขาหลายครั้งในหนังสือ อาหรับราตรี
สารานุกรม

Arbuthnot, F.F. (1890). Arabic Authors: A Manual of Arabian History and Literature. W. Heinemann. ISBN 978-1-4655-1080-8. LCCN 43050203.
Flügel, Gustav (1862). Die grammatischen Schulen der Araber [The Grammatical Schools of the Arabs] (ภาษาเยอรมัน). Leipzig: Brockhaus. OCLC 1042925515.
Gado (1998). Abunuwasi. Sasa Sema Publications. ISBN 9966-9609-0-2. OCLC 475143542.
Ibn-Hallikān, Aḥmad Ibn-Muḥammad (1961). Wafayat al-a'yan wa anbã' abna' al-zamãn [The Obituaries of Eminent Men] (ภาษาอาหรับ). Pakistan Historical Society. OCLC 633767474.
Ibn al-Nadīm, Muḥammad ibn Isḥāq (1970).  Dodge, Bayard (บ.ก.). The Fihrist of al-Nadīm : a tenth-century survey of Muslim culture. Columbia University Press. ISBN 0-231-02925-X. OCLC 298105272.{{cite book}}:  CS1 maint: ref duplicates default (ลิงก์)
Killeen, Andrew (2009). The Father of Locks. Dedalus. ISBN 978-1-903517-76-5.
Mahoney, T.J. (2013). Mercury. Mercury. Springer New York. ISBN 978-1-4614-7951-2. สืบค้นเมื่อ June 17, 2020.
Pilcher, Tim (2005). The Essential Guide to World Comics. Collins & Brown. ISBN 1-84340-300-5. OCLC 61302672.
Ṣāliḥ, al-Ṭayyib (1991). Season of Migration to the North. Translated by Denys Johnson-Davies. Heinemann. ISBN 978-0-435-90974-1.
Straley, Dona S. (2004). The undergraduate's companion to Arab writers and their web sites. Libraries Unlimited. p. 30. ISBN 978-1-59158-118-5.
Esat Ayyıldız. "Ebû Nuvâs’ın Şarap (Hamriyyât) Şiirleri". Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 18 (2020): 147-173.
บรรณานุกรม

Dīwān Abū Nu’ās, khamriyyāt Abū Nu’ās, ed. by ‘Alī Najīb ‘Aṭwi (Beirut 1986).
O Tribe That Loves Boys. Hakim Bey (Entimos Press / Abu Nuwas Society, 1993). With a scholarly biographical essay on Abu Nuwas, largely taken from Ewald Wagner's biographical entry in The Encyclopedia of Islam.
Carousing with Gazelles, Homoerotic Songs of Old Baghdad. Seventeen poems by Abu Nuwas translated by Jaafar Abu Tarab.  (iUniverse, Inc., 2005).
Jim Colville. Poems of Wine and Revelry: The Khamriyyat of Abu Nuwas. (Kegan Paul, 2005).
The Khamriyyāt of Abū Nuwās: Medieval Bacchic Poetry, trans. by Fuad Matthew Caswell (Kibworth Beauchamp: Matador, 2015). Trans. from ‘Aṭwi 1986.
Esat Ayyıldız. "Ebû Nuvâs’ın Şarap (Hamriyyât) Şiirleri". Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 18 (2020): 147-173.
อ่านเพิ่ม

Kennedy, Philip F. (1997). The Wine Song in Classical Arabic Poetry: Abu Nuwas and the Literary Tradition. Open University Press. ISBN 0-19-826392-9.
Kennedy, Philip F. (2005). Abu Nuwas: A Genius of Poetry. OneWorld Press. ISBN 1-85168-360-7.
Esat Ayyıldız. "Ebû Nuvâs’ın Şarap (Hamriyyât) Şiirleri". Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 18 (2020): 147-173.
Lacy, Norris J. (1989). "The Care and Feeding of Gazelles – Medieval Arabic and Hebrew love poetry".  ใน Moshe Lazar (บ.ก.). Poetics of Love in the Middle Ages. George Mason University Press. pp. 95–118. ISBN 0-913969-25-7.
Frye, Richard N. (1975). The Golden Age of Persia. p. 123. ISBN 0-06-492288-X.
Rowell, Alex (2017). Vintage Humour: The Islamic Wine Poetry of Abu Nawas. C. Hurst & Co. ISBN 978-1-84904-897-2.
Khallikān (Ibn), Aḥmad ibn Muḥammad (1843). Ibn Khallikan's Biographical Dictionary (tr. Wafayāt al-A'yān wa-al-Anbā Abnā' al-Zamān) (ภาษาอังกฤษ). Vol. i. แปลโดย McGuckin de Slane, William. London: W.H. Allen. pp. 391–395.
แหล่งข้อมูลอื่น

Abū Nuwās ที่สารานุกรมบริตานิกา
The Knitting Circle – Abu Nuwas
Al-Funu.Org: Abu Nuwas
Horse, Hawk, and Cheetah: Three Arabic Hunting Poems of Abū Nuwās Cordite Poetry Review
รานีสตี

รานีสตี (อักษรโรมัน: Rani Sati) หรือบางทีเรียก นารายณีเทวี และ ดาดีจี ว่ากันว่าเป็นสตรีชาวราชสถานที่ประกอบพิธีสตีในสมัยศตวรรษที่ 13-17 เมื่อครั้นสามีเสียชีวิต มีการบูชาในฐานะเทวีอยู่ทั่วไปในรัฐราชสถาน ประเทศอินเดีย
บันทึกเกี่ยวกับช่วงชีวิตของนางและเหตุการณ์ที่นำไปสู่การเสียชีวิตมีแตกต่างกันไปมาก มีการระบุวันที่นางเสียชีวิตอยู่ที่ปี 1295 จนถึง 1595, ในศตวรรษที่ 14 หรือศตวรรษที่ 17
มีมนเทียรอยู่จำนวนหนึ่งที่บูชาพระนางอยู่ในอินเดียโดยเฉพาะในแถบราชสถาน เช่นที่อัลวาร์, รายปุระ และ รานีภติยานีในชโสล ในอดีต พิธีสตีเป็นที่นิยมปฏิบัติในแถบนี้ พนารสิทาสระบุไว้ในอรธกฐานกะ (Ardhakathanaka, 1643) ว่าครอบครัวของเขาได้เดินทางไปยังศาลเจ้าสตีที่มีความสัมพันธ์กับวงศ์ตระกูลของเขา แม้จะมีการบูชารานีสตีอยู่ในทุกชนชั้นและกลุ่มคน ในต่างภูมิภาคและต่างศาสนา แต่มีการบูชามากเป็นพิเศษในกลุ่มชาวมาร์วารีซึ่งเป็นพ่อค้า และในวรรณะย่อยอัคราวัล ชุมชนเหล่านี้มีสมาชิกที่สนับสนุนทุนการก่อสร้างเทวาลัยรานีสตี และแปรสถานะของเทวีจากกุลเทวี (เทพเจ้าประจำครอบครัว) สู่เทวีที่บูากันทั่วไปในสาธารณชน
ปมลักพาตัว ครอบครัวระทึก

| ปมลักพาตัว ครอบครัวระทึก |
| --- | --- |

マイファミリー
บทโดย: สึโตมุ คูโรอิวะ
กำกับโดย:   ชุนอิจิ ฮิราโนะ  เค็นตะ ทานากะ  โยเฮ มิยาซากิ  คาซูนาริ โทมิตะ 
แสดงนำ:   คาซูนาริ นิโนมิยะ  มิกาโกะ ทาเบะ  มิยุ โอชิมะ 
ดนตรีแก่นเรื่องปิด: "โซเระโอะไอโตะโยอูนาระ" โดย อูรุ
ผู้ประพันธ์เพลง: ทากาชิ โอมามะ
ประเทศแหล่งกำเนิด:  ญี่ปุ่น
ภาษาต้นฉบับ: ภาษาญี่ปุ่น
จำนวนตอน: 5 (รายชื่อตอน)
การผลิต
ผู้อำนวยการสร้าง: คาซูตากะ อีดะ เรียวซูเกะ วาตานาเบะ
ความยาวตอน: 54 นาที
บริษัทผู้ผลิต: ทีบีเอสทีวี
ออกอากาศ
เครือข่าย: ทีบีเอสทีวี
ออกอากาศ: 10 เมษายน ค.ศ. 2022 (2022-04-10)
มายแฟมิลี หรือ ปมลักพาตัว ครอบครัวระทึก (ญี่ปุ่น: マイファミリー; อังกฤษ: My Family) เป็นละครโทรทัศน์ญี่ปุ่น ที่ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ทีบีเอสทีวี ตั้งแต่วันที่ 10 เมษายน ค.ศ. 2022 เขียนโดย สึโตมุ คูโรอิวะ เคยประพันธ์บทละครโทรทัศน์เรื่องโตเกียว เอ็มอีอาร์ (2021) นำแสดงโดย คาซูนาริ นิโนมิยะ แสดงเป็น ฮารูโตะ นารูซาวะ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารบริษัทเกมแห่งหนึ่งที่ และ มิจิรุ นารูซาวะ แสดงโดย มิกาโกะ ทาเบะ เป็นภรรยาของฮารูโตะ ทั้งสองต่างต้องตามหาลูกสาวคนเดียวของพวกเขาคือ โทโมกะ นารูซาวะ (มิยุ โอชิมะ) ที่ถูกลักพาตัวไปโดยไม่แจ้งเจ้าหน้าที่ตำรวจเพราะคิดว่าเป็นหนทางเดียวที่จะทำให้พบกับลูกสาวของพวกเขา
นอกจากการออกอากาศในประเทศญี่ปุ่นแล้ว มายแฟมิลี ยังได้รับการจัดจำหน่ายโดยดิสนีย์+ทั่วโลก
นักแสดง > ตัวละครหลัก

คาซูนาริ นิโนมิยะ แสดงเป็น ฮารูโตะ นารูซาวะ
มิกาโกะ ทาเบะ แสดงเป็น มิจิรุ นารูซาวะ
มิยุ โอชิมะ แสดงเป็น โทโมกะ นารูซาวะ
นักแสดง > ตัวละครสมทบ

เค็นโตะ คากุ แสดงเป็น อาโออิ มิวะ
กากุ ฮามาดะ แสดงเป็น อิตสึกิ โทโด
แมรีจุน ทากาฮาชิ แสดงเป็น คานาโกะ ทาเตวากิ
ทากายะ ซาโกดะ แสดงเป็น นานาฮิโกะ คูซากาเบะ
ยูโตะ นาซุ แสดงเป็น คิตสึซากะ อูเมะ
คิโนโวะ ยามาดะ แสดงเป็น ชิงูซะ วาชิโอะ
คูนิโตะ วาตานาเบะ แสดงเป็น ยูซูเกะ บิเซ็ง
ซาวาโกะ ฟูจิมะ แสดงเป็น อายะ ซูซูมะ
โคชิโระ มัตสึโมโตะ แสดงเป็น อากิระ อากุตสึ
ทาเกชิ โทมิซาวะ แสดงเป็น เอตาโร โยชิโนะ
ฮิโรชิ ทามากิ แสดงเป็น เคชิ คัตสึรางิ
โคเฮ โอโตโมะ แสดงเป็น มาซาฟูมิ มากิมูระ
มิซูซุ คันโนะ แสดงเป็น มายูมิ นารูซาวะ
ตอน

| ตอน ทั้งหมด | ตอนในฤดูกาล | ชื่อ | กำกับโดย | เขียนโดย | วันที่ฉายครั้งแรก | ผู้ชมจากประเทศญี่ปุ่น (ล้านคน) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1 | "ตอนนี้แหละ ถึงเวลาแล้วที่จะปกป้องครอบครัวแล้ว" | ชุนอิจิ ฮิราโนะ | สึโตมุ คูโรอิวะ | 10 เมษายน ค.ศ. 2022 (2022-04-10) | 12.6% |
| 2 | 2 | "พลิกผันจากหายนะ" | ชุนอิจิ ฮิราโนะ | สึโตมุ คูโรอิวะ | 17 เมษายน ค.ศ. 2022 (2022-04-17) | 12.8% |
| 3 | 3 | TBA | ชุนอิจิ ฮิราโนะ | สึโตมุ คูโรอิวะ | 24 เมษายน ค.ศ. 2022 (2022-04-24) | 11.9% |
| 4 | 4 | TBA | โยเฮ มิยาซากิ | สึโตมุ คูโรอิวะ | 1 พฤษภาคม ค.ศ. 2022 (2022-05-01) | 11.0% |
| 5 | 5 | TBA | คาซูนาริ โทมิตะ | สึโตมุ คูโรอิวะ | 8 พฤษภาคม ค.ศ. 2022 (2022-05-08) | 12.0% |
| 6 | 6 | TBA | เค็นตะ ทานากะ | สึโตมุ คูโรอิวะ | 15 พฤษภาคม ค.ศ. 2022 (2022-05-15) | 11.7% |
เหยี่ยวออสเปร

| เหยี่ยวออสเปร |
| --- | --- |

เหยี่ยวออสเปรยืนบนรัง
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอต Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: สัตว์ปีก Aves
อันดับ:: เหยี่ยว Accipitriformes
วงศ์:: Pandionidae Pandionidae
สกุล:: Pandion Pandion (Linnaeus, 1758)
สปีชีส์:: Pandion haliaetus
ชื่อทวินาม
Pandion haliaetus (Linnaeus, 1758)


ขอบเขตของ Pandion haliaetus
ชื่อพ้อง
 Falco haliaetus Linnaeus, 1758
เหยี่ยวออสเปร (อังกฤษ: osprey, sea hawk, fish eagle) เป็นนกล่าเหยื่อที่กินปลาเป็นอาหาร มีขนาดใหญ่ ยาว 60 เซนติเมตร ช่วงปีกกว้าง 2 เมตร ขนส่วนบนเป็นสีน้ำตาล ศีรษะและส่วนล่างมีสีค่อนข้างเทา มีสีดำบริเวณตาและปีก
เหยี่ยวออสเปรมีการกระจายพันธุ์เป็นวงกว้าง ชอบทำรังใกล้กับแหล่งน้ำ แม้ว่าในทวีปอเมริกาใต้จะเป็นเพียงแค่นกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์ แต่ก็ถือว่าสามารถพบได้ทุกทวีปยกเว้นทวีปแอนตาร์กติกา
เหยี่ยวออสเปรกินปลาเป็นอาหาร จึงพัฒนาลักษณะทางกายภาพเฉพาะและแสดงพฤติกรรมที่เป็นเอกลักษณ์เพื่อช่วยในการล่าและการจับเหยื่อ จึงส่งผลให้มีสกุลและวงศ์เป็นของตนเองคือ สกุล Pandion และ วงศ์ Pandionidae มี 4 ชนิดย่อยที่ได้รับการยอมรับ แม้จะมีนิสัยชอบในการทำรังใกล้แหล่งน้ำ แต่เหยี่ยวออสเปรก็ไม่ใช่อินทรีทะเล
อนุกรมวิธาน

เหยี่ยวออสเปรเป็นหนึ่งในหลายชนิดที่ได้รับการบรรยายและจัดจำแนกโดยคาโรลัส ลินเนียสในงานสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 18 ของเขาที่ชื่อ ระบบธรรมชาติ (Systema Naturae) ลินเนียสได้ตั้งชื่อเหยี่ยวชนิดนี้ว่า Falco haliaeetus ส่วนสกุล Pandion ได้รับการบรรยายและจัดจำแนกโดย มารี ชูเลย์ เซซาร์ ซาวีญย์ (Marie Jules César Savigny) นักสัตววิทยาชาวฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1809
เหยี่ยวออสเปรมีความแตกต่างจากนกล่าเหยื่อในเวลากลางวันชนิดอื่นหลายประการ คือ นิ้วเท้าของมันยาวเท่ากัน กระดูกข้อเท้าเป็นร่างแห และกรงเล็บหมุนรอบได้แทนที่จะเป็นร่อง เหยี่ยวออสเปรและนกเค้าเท่านั้นที่นิ้วเท้าด้านนอกสามารถพลิกกลับได้ ช่วยให้มันจับเหยื่อด้วยสองนิ้วเท้าด้านหน้าและสองนิ้วเท้าด้านหลัง โดยเฉพาะช่วยให้มันจับปลาตัวลื่นๆได้ เหยี่ยวออสเปรยังคงสร้างปัญหาให้กับนักอนุกรมวิธาน มันเป็นสมาชิกเพียงชนิดเดียวของวงศ์ Pandionidae และอยู่ในอันดับ Falconiformes ส่วนผังอื่นวางมันไว้ข้างเหยี่ยวและนกอินทรีในวงศ์ Accipitridae ซึ่งด้วยตัวมันเองสามารถพิจารณาเป็นกลุ่มของอันดับ Accipitriformes หรือมิฉะนั้นก็รวมกับ Falconidae ในอันดับ Falconiformes อนุกรมวิธานซิบลีย์-อัลควิสต์ (Sibley-Ahlquist taxonomy) ได้วางมันไว้ร่วมกับนักล่าที่หากินกลางวันชนิดอื่นในอันดับ Ciconiiformes ซึ่งเป็นอันดับที่มีขนาดใหญ่มาก แต่วิธีนี้ขัดกับการจำแนกกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่มีบรรพบุรุษร่วมกันแต่ไม่ได้รวมทายาททั้งหมดไว้ในกลุ่ม
อนุกรมวิธาน > การจัดจำแนก

เหยี่ยวออสเปรที่พบทั่วโลกเป็นชนิดเดียวกันทั้งหมด แม้ว่าจะมีชนิดย่อยอยู่สองสามชนิดแต่ไม่มีการแบ่งแยกที่ชัดเจน มี 4 ชนิดย่อยที่เป็นที่ยอมรับแม้ว่าจะมีความแตกต่างกันเพียงเล็กน้อย และ ITIS มีรายชื่อเพียงสองชนิดแรกเท่านั้น
P. h. haliaetus (Linnaeus, 1758) – พบในทวีปยูเรเชีย
P. h. carolinensis (Gmelin, 1788) – พบในทวีปอเมริกาเหนือ มีขนาดใหญ่ที่สุด สีของลำตัวเข้มที่สุด และสีที่อกจางกว่าชนิด haliaetus
P. h. ridgwayi (Maynard, 1887) – พบในหมู่เกาะแคริบเบียน สีบริเวณหัวและอกจางกว่าชนิด haliaetus และเป็นเพียงชนิดเดียวที่สีแต้มบริเวณตาจาง เป็นนกประจำถิ่น ชื่อวิทยาศาสตร์ตั้งเพื่อเป็นเกียรติแก่ โรเบิร์ต ริดก์เวย์ (Robert Ridgway) นักวิหควิทยาชาวอเมริกัน
P. h. cristatus (Vieillot, 1816) – พบตามชายฝั่งทะเลและแม่น้ำขนาดใหญ่ของประเทศออสเตรเลียและรัฐแทสเมเนีย มีขนาดเล็กที่สุด เป็นนกประจำถิ่น
อนุกรมวิธาน > ซากดึกดำบรรพ์

ในปัจจุบัน พบนก 2 ชนิดในสกุล Pandion จากซากดึกดำบรรพ์ หนึ่งคือ Pandion homalopteron ได้รับการตั้งชื่อโดย สทูอาร์ต แอล. วอร์เทอร์ (Stuart L. Warter) ในปี ค.ศ. 1976 จากซากดึกดำบรรพ์กลางสมัยไมโอซีน ช่วงอายุบาร์สโตเวียน (Barstovian) พบในสิ่งทับถมภาคพื้นสมุทรในตอนใต้ของรัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา ชนิดที่สองคือ Pandion lovensis ได้รับการจำแนกในปี ค.ศ. 1985 โดย โจนาทาน เจ. เบกเคอร์ (Jonathan J. Becker) จากซากดึกดำบรรพ์ช่วงอายุตอนปลายคลาเรนโดเนียน (Clarendonian) ที่พบในรัฐฟลอริดา ประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นไปได้ที่จะเป็นตัวแทนของสายสกุลที่แยกออกมาจาก P. homalopteron และ P. haliaetus มีการค้นพบซากกรงเล็บดึกดำบรรพ์จากตะกอนชั้นหินสมัยไพลโอซีนและสมัยไพลสโตซีนในรัฐฟลอริดาและรัฐเซาท์แคโรไลนา ประเทศสหรัฐอเมริกา ซากดึกดำบรรพ์ของนกวงศ์ Pandionidae ที่เก่าแก่ที่สุดเป็นซากดึกดำบรรพ์ในสมัยโอลิโกซีน หมวดหินเจเบลเกทรานิ (Jebel Qatrani Formation) เมืองฟายุม (Faiyum) ประเทศอียิปต์ แต่ซากดึกดำบรรพ์ก็ไม่สมบูรณ์พอที่จะระบุสกุลได้  ซากกรงเล็บดึกดำบรรพ์อื่นๆ ได้รับการค้นพบในสิ่งทับถมสมัยโอลิโกซีนตอนต้น ลุ่มน้ำไมนทซ์ ประเทศเยอรมนี และได้รับการจำแนกในปี ค.ศ. 2006 โดยเกอร์รัลด์ ไมร์ (Gerald Mayr)
อนุกรมวิธาน > ศัพทมูลวิทยา

ชื่อสกุล Pandion ตั้งตามชื่อกษัตริย์ในเทพปกรณัมกรีก แพนดีออน (Pandion) แห่งเอเธนส์และเป็นปู่ของธีสซูส (Theseus) ผู้ซึ่งกลายร่างเป็นนกอินทรี ชื่อลักษณะ haliaetus มาจากภาษากรีกโบราณ ἁλιάετος"อินทรีทะเล/ออสเปร"
ที่มาของคำว่า Osprey (ออสเปร)  นั้นไม่แน่ชัด คำนี้มีบันทึกครั้งแรกราวปี ค.ศ. 1460 กลายมาจากภาษาแอนโกล-ฝรั่งเศส ospriet และภาษาละตินยุคกลาง คำว่า avis prede ซึ่งแปลว่า "นกล่าเหยื่อ" โดยมาจากภาษาละตินคำว่า avis praedæ แม้ว่าพจนานุกรมภาษาอังกฤษ ฉบับออกซฟอร์ดบันทึกว่ามีความเชื่อมโยงกับภาษาละตินคำว่า ossifraga หรือ "นักหักกระดูก" ของพลินิผู้อาวุโส ซึ่งคำนี้หมายถึงแร้งเครายาว (Lammergeier)
ลักษณะ

เสียงร้อง
เหยี่ยวออสเปรหนัก 0.9–2.1 กิโลกรัม ยาว 50–66 เซนติเมตร ช่วงปีกกว้าง 127–180 เซนติเมตร ส่วนบนมีสีน้ำตาลเข้มเป็นมัน อกมีสีขาวบางครั้งมีลายสีน้ำตาล และส่วนล่างเป็นสีขาวล้วน หัวมีสีขาว มีหน้ากากสีน้ำตาลเข้มพาดจากตาไปถึงคอด้านข้าง ม่านตาเป็นสีทองถึงน้ำตาล และเยื่อหุ้มเป็นสีฟ้าอ่อน ปากสีดำ หนังโคนปากสีฟ้า ขามีสีขาว อุ้งเล็บสีดำ  หางสั้น ปีกเรียวยาวขนยาวปลายปีก 4 เส้น ขนสั้น 15 เส้นซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของนกชนิดนี้
ความแตกต่างทางเพศไม่ชัดเจน แต่ในตัวผู้ที่โตเต็มวัยมีลักษณะต่างจากตัวเมียคือลำตัวเพรียวกว่า ปีกแคบกว่า แถบคาดอกของตัวผู้จะแคบจางกว่าตัวเมียหรือไม่มีเลย และขนปีกด้านในของตัวผู้จะจางเสมอกัน มันเป็นการง่ายที่จะแยกเพศในคู่นกแต่ยากที่จะแยกเพศเมื่อนกอยู่ตามลำพัง
นกวัยอ่อนระบุบได้จากไรขนสีเนื้อบนชุดขนส่วนบน ชุดขนส่วนล่างมีสีเนื้อ และขนเป็นริ้วลานบนส่วนหัว ระหว่างฤดูใบไม้ผลิ แถบขีดใต้ปีกและแถบขีดบนขนปีกเป็นเครื่องบ่งชี้ที่ดีว่าเป็นนกวัยอ่อนเพราะเหมือนมันสวมเสื้ออยู่
ขณะบิน ปีกของเหยี่ยวออสเปรจะโค้ง ปลายปีกห้อยลงมาเหมือนนกนางนวล เสียงร้องดัง "ชีป ชีป" หรือ "ปิ๊ว ปิ๊ว" ถ้าถูกรบกวนใกล้กับรังจะร้องอย่างบ้าคลั่งดัง "ชีรีก!" เสียงร้องของเหยี่ยวออสเปรไฟล์:Pandion haliaetus.ogg
การกระจายพันธุ์และถิ่นอาศัย

เหยี่ยวออสเปรมีการกระจายพันธุ์เป็นวงกว้างเกือบจะทั่วโลก พบในพื้นที่เขตอบอุ่นและเขตร้อนของทุกทวีปยกเว้นทวีปแอนตาร์กติกา ในทวีปอเมริกาเหนือเหยี่ยวแพร่พันธุ์จากรัฐอะแลสกาและรัฐนิวฟันด์แลนด์ลงใต้ไปจนถึงรัฐรอบอ่าวเม็กซิโกและรัฐฟลอริดา เมื่อฤดูหนาวจะย้ายลงใต้จากทางตอนใต้ของสหรัฐอเมริกาไปจนถึงประเทศอาร์เจนตินา ในฤดูร้อนจะพบทั่วทั้งยุโรปเหนือในสแกนดิเนเวียและสกอตแลนด์แต่ไม่พบในไอซ์แลนด์ และในฤดูหนาวจะพบในแอฟริกาเหนือ ในประเทศออสเตรเลีย โดยมากเหยี่ยวออสเปรจะเป็นนกประจำถิ่นพบทั่วไปตามแนวชายฝั่งทะเล แม้ว่ามันจะเป็นนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์ในทางตะวันออกของรัฐวิกตอเรียและรัฐแทสเมเนียด้วยก็ตาม การกระจายพันธุ์ของมันมีช่องว่างถึง 1,000 กิโลเมตรระหว่างชายฝั่งของที่ราบนัลลาบอร์ (Nullarbor Plain) ระหว่างเขตขยายพันทางตะวันตกที่ไกลที่สุดในรัฐเซาท์ออสเตรเลียและเขตขยายพันธุ์ที่ใกล้ที่สุดไปทางตะวันตกในรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย ในเกาะของมหาสมุทรแปซิฟิก มันสามารถพบได้ในเกาะบิสมาร์ก (Bismarck) หมู่เกาะโซโลมอน และนิวแคลิโดเนีย และยังมีการพบซากดึกดำบรรพ์ของนกโตเต็มวัยและนกวัยอ่อนในประเทศตองงาซึ่งอาจสูญพันธุ์ไปโดยฝีมือของมนุษย์ มันอาจมีพิสัยข้ามไปถึงประเทศวานูอาตูและประเทศฟิจิเช่นกัน เหยี่ยวออสเปรเป็นนกอพยพในฤดูหนาวและนกพลัดหลงในทุกพื้นที่ของเอเชียใต้ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จากประเทศพม่าไปถึงอินโดจีน และ ตอนใต้ของประเทศจีน อินโดนีเซีย มาเลเซีย และประเทศฟิลิปปินส์
พฤติกรรม > อาหาร

อาหารของเหยี่ยวออสเปรเป็นปลาถึง 99%  โดยปกติแล้วมันสามารถจับปลาหนักได้ถึง 150–300 กรัม ยาว 25–35 เซนติเมตร แต่น้ำหนักปลาที่สามารถจับได้อยู่ในช่วง 50 ถึง 2,000 กรัม
เหยี่ยวออสเปรจะมองเห็นเหยื่อเหนือน้ำ 10-40 เมตร หลังจากนั้นนกจะโฉบลงไปและแหย่ขาจุ่มลงไปในน้ำเพื่อจับเหยื่อ เหยี่ยวออสเปรมีการปรับตัวเป็นพิเศษโดยเฉพาะสำหรับจับปลา ด้วยนิ้วเท้าด้านนอกที่พลิกกลับได้ ใต้นิ้วเท้ามีรูปร่างคล้ายเข็ม รูจมูกปิดได้เพื่อกันน้ำเข้าระหว่างการพุ่งโฉบ และเกล็ดย้อนกลับบนกรงเล็บทำหน้าที่คล้ายหนามเพื่อช่วยยึดสิ่งที่มันจับได้
บางคราว เหยื่อของเหยี่ยวออสเปรอาจเป็นสัตว์ฟันแทะ กระต่าย สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ นกชนิดอื่นๆ และสัตว์เลื้อยคลานขนาดเล็ก
พฤติกรรม > การสืบพันธุ์

แหล่งผสมพันธุ์วางไข่ของเหยี่ยวออสเปรเป็นทะเลสาบน้ำจืด หรือชายฝั่งน้ำกร่อย บนก้อนหินที่โผล่พ้นน้ำทะเลใกล้ชายฝั่งของเกาะร็อตท์เนสท์ (Rottnest Island) บริเวณชายฝั่งของรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย มีประมาณ 14 แห่งถูกใช้เป็นสถานที่ทำรังซึ่งในปีหนึ่งๆจะมีการใช้ 5-7 แห่ง และหลายแห่งมีการซ่อมแซมเพื่อใช้งานทุกฤดู และบางแห่งใช้มานานถึง 70 ปี รังมีขนาดใหญ่ สร้างจากกิ่งไม้ เศษไม้ และสาหร่ายทะเล โดยสร้างบนง่ามต้นไม้ แท่งหิน เสาสาธารณูปโภค รังเทียม หรือ เกาะแก่งใกล้ชายฝั่ง โดยทั่วไปเหยี่ยวออสเปรจะโตเต็มที่และเริ่มผสมพันธุ์เมื่ออายุ 3-4 ปี แต่ในบางพื้นที่ที่มีความหนาแน่นของประชากรของเหยี่ยวออสเปรสูง เช่น อ่าวเชซาพีค (Chesapeake Bay) ในสหรัฐอเมริกา และขาดแคลนสิ่งก่อสร้างที่สูงพอเหมาะสำหรับการทำรัง นกจะเริ่มผสมพันธุ์เมื่อมีอายุ 5-7 ปี ถ้าไม่มีสถานที่สำหรับทำรังวางไข่ เหยี่ยวออสเปรที่เป็นวัยรุ่นจะถูกบังคับให้ยืดการผสมพันธุ์วางไข่ออกไปอีก เพื่อลดปัญหานี้ บางครั้งจึงมีการสร้างสถานที่ที่เหมาะสมให้กับนกเพื่อสร้างรัง
รังเทียมที่ได้รับการออกแบบจากองค์กร Citizens United to Protect the Maurice River and Its Tributaries, Inc. กลายเป็นรังเทียมมาตรฐานของรัฐนิวเจอร์ซีย์ สหรัฐอเมริกา ด้วยแบบของรังเทียมและวัสดุหาได้ง่ายจึงมีการนำไปใช้เป็นจำนวนมากในหลายๆพื้นที่ที่มีภูมิประเทศต่างกันไป
โดยปกติเหยี่ยวออสเปรมีคู่เพียงตัวเดียวตลอดชีวิต แต่ก็มีกรณีที่มีคู่มากกว่าหนึ่งตัวบันทึกไว้ซึ่งพบเห็นได้ยาก ฤดูผสมพันธุ์ขึ้นกับสถานที่โดยกำหนดได้จากเส้นรุ้ง ในตอนใต้ของประเทศออสเตรเลียจะเป็นฤดูใบไม้ผลิ (กันยายน-ตุลาคม) ในตอนเหนือของประเทศออสเตรเลียเป็นเดือนเมษายนถึงกรกฎาคม และในตอนใต้ของรัฐควีนส์แลนด์เป็นฤดูหนาว (มิถุนายน-สิงหาคม) ในฤดูใบไม้ผลิคู่นกจะเริ่มใช้เวลาร่วมกันถึง 5 เดือนในการเลี้ยงดูลูก เหยี่ยวเพศเมียจะวางไข่ 2-4 ฟองในเดือนแรก และทำการกกไข่เพื่อให้ความร้อนแก่ไข่ ไข่มีสีขาว มีจุดหนาสีน้ำตาลแดง มีขนาดประมาณ 6.2 x 4.5 เซนติเมตร และหนักประมาณ 65 กรัม ไข่ให้เวลาประมาณ 5 สัปดาห์ในการฟักเป็นตัว
ลูกนกเกิดใหม่มีน้ำหนัก 50-60 กรัม ใช้เวลาเลี้ยงดูประมาณ 8-10 สัปดาห์ จากการศึกษาบนเกาะจิงโจ้ (Kangaroo Island) ตอนใต้ของประเทศออสเตรเลียเวลาเฉลี่ยที่ใช้เลี้ยงดูลูกนกอยู่ที่ 69 วัน จากการศึกษาเดียวกันพบว่าเฉลี่ยแล้วมีลูกนกที่โตเต็มที่ 0.66 ตัวต่อปีต่ออาณาเขตครอบครอง และ 0.92 ตัวต่อปีต่อรัง มีนกวัยอ่อน 22 % ที่สามารถรอดตายอาศัยอยู่บนเกาะหรือกลับมาเมื่อโตเต็มที่เพื่อผสมพันธุ์ เมื่ออาหารขาดแคลน ลูกนกที่ฟักตัวแรกมีหวังจะรอดตายมากที่สุด ปกติเหยี่ยวออสเปรช่วงชีวิต 7-10 ปี แต่ก็มีนกบางตัวที่มีอายุยืน 20-25 ปี เหยี่ยวออสเปรที่อายุมากที่สุดในยุโรปมีอายุมากกว่า 30 ปี ในอเมริกาเหนือ นกเค้าหูยาวและนกอินทรีหัวล้าน (และนกอินทรีชนิดอื่นที่มีขนาดใกล้เคียง) เป็นศัตรูหลักของลูกนกและนกวัยอ่อน พบปรสิตพยาธิตัวแบน (Scaphanocephalus expansus และ Neodiplostomum spp.) ในเหยี่ยวออสเปรตามธรรมชาติ
พฤติกรรม > การอพยพ

เหยี่ยวออสเปรในทวีปยุโรปจะอพยพไปทวีปแอฟริกาในฤดูหนาว นกเหยี่ยวในสหรัฐอเมริกาและประเทศแคนาดาจะอพยพไปทวีปอเมริกาใต้ แต่ก็มีบางตัวที่รั้งอยู่ในรัฐทางตอนใต้สุดของสหรัฐอเมริกา เช่น รัฐฟลอริดา และ รัฐแคลิฟอร์เนีย และก็มีเหยี่ยวออสเปรบางตัวในรัฐฟลอริดาอพยพไปทวีปอเมริกาใต้  เหยี่ยวออสเปรในออสตราเลเซียมักจะเป็นนกประจำถิ่น
จากการศึกษาเหยี่ยวออสเปรในประเทศสวีเดนแสดงว่าเหยี่ยวเพศเมียจะอพยพไปทวีปแอฟริกาก่อนเพศผู้ พบนกอพยพผ่านจำนวนมากระหว่างการย้ายถิ่นในฤดูใบไม้ร่วง ความผันแปรของเวลาและช่วงเวลาในฤดูใบไม้ร่วงมีความไม่แน่นอนมากกว่าในฤดูใบไม้ผลิ แม้ว่าการอพยพปกติจะกระทำในเวลากลางวัน แต่ก็มีการบินอพยพในเวลากลางคืนโดยเฉพาะในการบินข้ามน้ำ ครอบคลุมโดยเฉลี่ย 260-280 กม./วัน มากที่สุด 431 กม./วัน นกเหยี่ยวในยุโรปอาจมีการอพยพย้ายถิ่นฐานไปเอเชียใต้ในฤดูหนาว เคยมีการพบเหยี่ยวออสเปรที่สวมแหวนที่ข้อเท้าของประเทศนอร์เวย์ในทางตะวันตกของประเทศอินเดีย