stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การตอบสนองเหตุตกใจ
รีเฟล็กซ์ตกใจ > รีเฟล็กซ์ต่าง ๆ

มีรีเฟล็กซ์หลายอย่างที่อาจเกิดพร้อม ๆ กันในช่วงปฏิกิริยาตกใจ
รีเฟล็กซ์ที่วัดได้ไวสุดในมนุษย์เกิดที่กล้ามเนื้อแมสซีเตอร์ (masseter muscle) คือกล้ามเนื้อคาง
การวัดด้วยการบันทึกคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (EMG)
พบว่า เวลาระหว่างการแสดงสิ่งเร้ากับการตอบสนองของกล้ามเนื้ออยู่ที่ 14 มิลลิวินาที
ส่วนการกะพริบตา ซึ่งเป็นรีเฟล็กซ์ของกล้ามเนื้อปิดตา คือ orbicularis oculi muscle ใช้เวลา 20-40 มิลลิวินาที
ในส่วนร่างกายที่ใหญ่ ศีรษะขยับได้เร็วสุดโดยใช้เวลาระหว่าง 60-120 มิลลิวินาที
คอเกือบขยับได้พร้อมกัน ๆ คือใช้เวลาระหว่าง 75-121 มิลลิวินาที
ไหล่ขยับภายใน 100-121 มิลลิวินาที ใกล้ ๆ กับแขนที่ 125-195 มิลลิวินาที
และช้าสุดก็คือขาซึ่งตอบสนองภายใน 145-395 มิลลิวินาที
การตอบสนองแบบต่อเรียงเช่นนี้สัมพันธ์กับการส่งกระแสประสาทจากสมองไปยังจุดต่าง ๆ รวมทั้งไขสันหลังซึ่งห่างไกลต่างกันเพื่อกระตุ้นให้เซลล์ประสาทสั่งการแต่ละจุดทำงาน
รีเฟล็กซ์ตกใจ > รีเฟล็กซ์ตกใจทางเสียง (Acoustic startle reflex)

รีเฟล็กซ์ตกใจทางเสียง (acoustic startle reflex) เชื่อว่าเกิดเพราะเสียงที่ดังกว่า 80 เดซิเบล
รีเฟล็กซ์ปกติจะวัดด้วยการบันทึกคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (EMG), การสร้างภาพสมอง หรือบางครั้ง การถ่ายภาพรังสีระนาบด้วยการปล่อยโพซิตรอน
มีโครงสร้างและวิถีประสาทในสมองหลายอย่างที่คิดว่า มีบทบาทในรีเฟล็กซ์
เช่น อะมิกดะลา, ฮิปโปแคมปัส, bed nucleus of the stria terminalis (BNST) และ anterior cingulate cortex (ACC) พิจารณาว่า มีบทบาทปรับควบคุมรีเฟล็กซ์
ACC เชื่อว่าเป็นบริเวณหลักที่ตอบสนองและรับรู้ทางอารมณ์ จึงมีบทบาทให้ตกใจ
ส่วนอะมิกดะลามีบทบาทในการตอบสนองโดยสู้หรือหนี ฮิปโปแคมปัสทำหน้าที่สร้างความจำเกี่ยวกับสิ่งเร้ากับอารมณ์ที่สัมพันธ์กัน
ใน BNST เพียงแต่ส่วนที่ตอบสนองเกี่ยวกับความเครียดและความวิตกกังวลโดยเฉพาะ จึงจะมีบทบาทในรีเฟล็กซ์นี้
ฮอร์โมนบางอย่างที่กระตุ้นให้ BNST ทำงาน คิดว่าสนับสนุนการตกใจ
วิถีประสาททางหูสำหรับการตอบสนองนี้ ได้ระบุในหนูตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1980 แล้ว
คือหูส่งกระแสประสาทไปยังเซลล์ประสาทในนิวเคลียส nucleus of the lateral lemniscus (LLN) ซึ่งก็จะกระตุ้นศูนย์ประสาทสั่งการใน reticular formation ให้ทำงาน
ซึ่งก็ส่งกระแสประสาทไปยังเซลล์ประสาทสั่งการล่างของแขนขา[โปรดขยายความ]
ถ้าเพิ่มรายละเอียดอีกหน่อย นี่เท่ากับการส่งกระแสประสาทไปจากหู คือ คอเคลีย → ประสาทสมองเส้นที่ 7 (การได้ยิน) → cochlear nucleus (ventral/inferior) → LLN → PnC
ซึ่งใช้เวลาน้อยกว่า 10 มิลลิวินาที[โปรดขยายความ]
ในสมองส่วนกลาง superior colliculus และ inferior colliculus ไม่มีบทบาทในปฏิกิริยากระตุกกล้ามเนื้อขาหลัง แต่โครงสร้างเหล่านี้อาจสำคัญในการขยับหูและตาให้ไปทางแหล่งเสียง หรือในการกะพริบตา
การประยุกต์ใช้เกี่ยวกับอาชีพ

เนื่องกับอุบัติเหตุเครื่องบินที่พึ่งเกิดขึ้น งานศึกษาปี 2005 ได้ตรวจสอบประสิทธิภาพของนักบินหลังเกิดเหตุการณ์วิกฤติที่ไม่คาดฝัน 
และพบว่า ผลร้ายของความตกใจเป็นเหตุหรือมีส่วนในอุบัติเหตุเหล่านั้น
The authors argue that fear resulting from threat 
ผู้เขียนอ้างว่า ความกลัวที่เกิดเพราะมีอันตราย 
(especially if life-threathening
(โดยเฉพาะอันตรายถึงชีวิต)
potentiates startle effects and has significant deleterious effects on cognition. 
ทำให้ตกใจมากขึ้น และเป็นอันตรายอย่างสำคัญต่อการทำงานทางประชาน
ซึ่งอาจทำให้นักบินทำการอย่างไม่มีประสิทธิภาพหลังจากเกิดเหตุการณ์วิกฤติทางการบินอย่างไม่คาดฝัน
แล้วนำเสนอวิธีการฝึกนักบินเพื่อให้เพิ่มประสิทธิภาพ โดยฝึกให้ประสบกับเหตุการณ์วิกฤติที่ไม่คาดฝันบ่อยขึ้น ซึ่งจะเพิ่มความมั่นใจในตนเอง
ดูเพิ่ม

การตอบสนองโดยสู้หรือหนี
Jumping Frenchmen of Maine
เชิงอรรถ

↑  specific phobia (โรคกลัวจำเพาะ) เป็นโรควิตกกังวล (anxiety disorder) อย่างใดอย่างหนึ่งที่ทำให้กลัวอย่างไม่สมเหตุผลต่อวัตถุหรือสถานการณ์หนึ่ง ๆ โดยเฉพาะ
ทำให้คนไข้มักเลี่ยงวัตถุหรือสถานการณ์นั้น ๆ และในกรณีที่รุนแรง เลี่ยงแม้จะกล่าวถึงหรือเห็นภาพ
ซึ่งอาจขัดขวางกิจกรรมชีวิตประจำวัน
↑  nucleus reticularis pontis caudalis หรือเรียกอีกอย่างว่า caudal pontine reticular nucleus อยู่ในพอนส์ส่วนล่าง (caudal pons)
↑  facial motor nucleus เป็นกลุ่มนิวรอนในก้านสมองที่เป็นส่วนของเส้นประสาทเฟเชียล (CN VII)
เป็นกลุ่มเซลล์ประสาทสั่งการล่างที่ส่งเส้นประสาทไปควบคุมกล้ามเนื้อที่แสดงสีหน้า และไปยังกล้ามเนื้อ stapedius ที่กระดูกหูชั้นกลางชิ้นสุดท้าย (ต่อกับหูชั้นใน) ซึ่งเล็กสุดคือกระดูกโกลน เป็นกล้ามเนื้อที่ลดการสั่นของกระดูกหู ช่วยไม่ให้กระดูกหูสั่นเกิน เป็นการควบคุมแอมพลิจูดของคลื่นเสียงที่ส่งต่อเข้าไปยังหูชั้นใน
โครงสร้างสมอง
สัจนิยมเหตุซึมเศร้า

ทฤษฎี สัจนิยมเหตุซึมเศร้า  (อังกฤษ: Depressive realism) เป็นสมมติฐาน  
ว่าบุคคลที่รู้สึกซึมเศร้าทำการอนุมานที่ตรงกับความจริงมากกว่าบุคคลที่ไม่รู้สึกซึมเศร้า
แม้จะเชื่อกันโดยทั่วไปว่า  บุคคลที่มีภาวะซึมเศร้าจะมีความเอนเอียงทางประชานแบบลบ (negative cognitive bias)
ที่มีผลเป็นความคิดเชิงลบอัตโนมัติที่ปรากฏบ่อย ๆ พฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม และความเชื่อผิดปกติเกี่ยวกับโลก 
แต่สมมติฐานนี้เสนอว่า  ความคิดเชิงลบเหล่านี้  อาจจะสะท้อนการประเมินความจริงเกี่ยวกับโลกที่ถูกต้องแม่นยำกว่า และว่าบุคคลที่ไม่มีภาวะซึมเศร้ามีการประเมินความจริงที่เอนเอียงไปทางบวก  
ทฤษฎีนี้ยังเป็นเรื่องที่ถกเถียงกันในระดับสูง
เพราะว่า  ถ้าเป็นจริงแล้ว  กลไกทางประสาทที่การบําบัดทางความคิดและพฤติกรรม (cognitive behavioral therapy) สำหรับโรคซึมเศร้า  ทำการเปลี่ยนแปลง  ก็กลายเป็นเรื่องที่ไม่ชัดเจน  
แม้ว่าจะมีหลักฐานที่สนับสนุนความถูกต้องของทฤษฎีนี้  ปรากฏการณ์นี้อาจจะจำกัดอยู่ในเหตุการณ์เพียงไม่กี่อย่างเท่านั้น
หลักฐานสนับสนุน

มีหลักฐานสนับสนุนทฤษฎีนี้โดยประการต่าง ๆ รวมทั้ง
ในการทดลองเกี่ยวกับการแปลสิ่งเร้าผิดว่าควบคุมได้ ผู้ร่วมการทดลองจะทำการกดปุ่มไฟ โดยมีไฟเปิดปิดที่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับปุ่มกด เมื่อมีการให้ผู้ร่วมการทดลองกดปุ่ม และให้คะแนนว่าตนเองสามารถควบคุมการเปิดปิดของไฟได้เท่าไร ผู้มีภาวะซึมเศร้าให้คะแนนที่ถูกต้องมากกว่ากลุ่มควบคุมที่ไม่มีภาวะซึมเศร้า
ส่วนอีกงานทดลองหนึ่ง ที่ให้ผู้ร่วมการทดลองทำงานอย่างหนึ่ง แล้วให้คะแนนผลงานของตนโดยไม่ได้รับความคิดเห็นอะไรจากผู้ทำการทดลอง ผู้มีภาวะซึมเศร้าให้คะแนนแก่ตนเองเหมาะสมกับผลงานดีกว่าผู้ไม่มี
ส่วนในอีกการทดลองหนึ่งที่ผู้ร่วมการทดลองทำงานหลายอย่างเป็นชุด โดยที่ผู้ทำการทดลองมีการให้ความคิดเห็นเกี่ยวกับผลงานเมื่อเสร็จงานแต่ละอย่าง และผู้ร่วมการทดลองจะให้คะแนนตนเองโดยองค์รวมเมื่องานทั้งหมดเสร็จแล้ว ผู้มีภาวะซึมเศร้าก็ยังให้คะแนนตนเองได้แม่นยำถูกต้องกว่าผู้ไม่มีภาวะซึมเศร้า
เมื่อมีการให้คะแนนตนเองทันทีหลังจากทำงานอย่างหนึ่งเสร็จ หรือว่า รอสักพักหนึ่งแล้วค่อยให้คะแนน ผู้มีภาวะซึมเศร้าก็ยังให้คะแนนตนเองถูกต้องแม่นยำในทั้งสองกรณีมากกว่าผู้ไม่มี
โดยที่สุดแม้ในการทดลองที่เช็คการทำงานของสมองโดย fMRI
คนไข้ภาวะซึมเศร้าก็แจ้งความที่ตนเป็นเหตุก่อให้เกิดเหตุการณ์ทางสังคมทั้งที่เป็นเชิงลบและเชิงบวก
ได้แม่นยำกว่าคนปกติที่ไม่มีภาวะซึมเศร้าผู้มักจะมีความเอนเอียงเชิงบวก  
ความแตกต่างของการทำงานในสมองนั้นเห็นที่
เครือข่ายสมองกลีบหน้า-กลีบขมับ มีระดับการทำงานที่สูงกว่าในสองกรณี คือ
ในผู้ที่ไม่มีภาวะซึมเศร้า  เมื่อบอกเหตุ (ที่ก่อเหตุการณ์) โดยที่ไม่ได้เข้าข้างตนเอง
ในผู้มีภาวะซึมเศร้า  เมื่อบอกเหตุ  แม้ที่เข้าข้างตนเอง
การทำงานเชื่อมต่อกันระหว่าง  dorsomedial prefrontal cortex seed region และระบบลิมบิก ที่ลดลง  เมื่อคนไข้ภาวะซึมเศร้าบอกเหตุเข้าข้างตนเอง
หลักฐานคัดค้าน

มีหลักฐานต่าง ๆ ที่คัดค้านแนวคิดบางอย่างในทฤษฎีนี้รวมทั้ง
เมื่อมีการให้คะแนนกับผลงานทั้งของตนและของผู้อื่น ผู้ไม่มีภาวะซึมเศร้ามีความเอนเอียงเชิงบวกเกี่ยวกับตน แต่ไม่มีความเอนเอียงเมื่อให้คะแนนผู้อื่น ในนัยตรงกันข้ามกัน ผู้มีภาวะซึมเศร้าไม่มีความเอนเอียงเมื่อให้คะแนนตนเอง แต่มีความเอนเอียงเชิงบวกเมื่อให้คะแนนผู้อื่น
เมื่อมีการประเมินความคิดของตนโดยเป็นสาธารณะหรือโดยเป็นส่วนตัว ผู้ไม่มีภาวะซึมเศร้ามีการมองในแง่ดีในความคิดที่เป็นสาธารณะมากกว่าที่เป็นส่วนตัว ส่วนผู้มีภาวะซึมเศร้ามีนัยตรงกันข้าม
เมื่อมีการให้คะแนนกับผลงานของตนทันทีหรือรอเวลาสักพักหนึ่ง ผู้มีภาวะซึมเศร้าแม่นเมื่อให้คะแนนทันที แต่ว่าโน้มไปทางเชิงลบเมื่อรอเวลาสักพักหนึ่ง ส่วนผู้ไม่มีภาวะซึมเศร้าเข้าข้างตนเองทั้งทันทีและรอเวลาสักพักหนึ่ง
แม้ว่าผู้มีภาวะซึมเศร้าจะมีการตัดสินใจที่แม่นยำกว่าว่า ตนเองไม่สามารถควบคุมสถานการณ์ได้ เมื่อตนไม่สามารถควบคุมได้จริง ๆ แต่ว่า ความรู้สึกว่าควบคุมไม่ได้ก็ยังเกิดขึ้นในสถานการณ์ที่ตนเองจริง ๆ แล้วสามารถควบคุมได้ ซึ่งแสดงว่า ทัศนวิสัยของผู้มีภาวะซึมเศร้าไม่ได้แม่นยำกว่าโดยรวม ๆ
เมื่อทำการศึกษาในสถานการณ์จริง ๆ นอกห้องแล็บ ผู้มีภาวะซึมเศร้ามีความแม่นยำในการประเมินน้อยกว่า และมั่นใจมากเกินไปในคำพยากรณ์ของตนเกี่ยวกับอนาคต มากกว่าผู้ไม่มีภาวะซึมเศร้า
การหาเหตุก่อเหตุการณ์ที่แม่นยำของผู้ร่วมการทดลอง อาจจะสัมพันธ์กับสไตล์ในการหาเหตุ (attributional style) โดยทั่ว ๆ ไป ไม่ใช่กับอาการซึมเศร้าที่ตนมีหรือไม่มี
คำวิจารณ์ต่อหลักฐาน

มีนักวิชาการบางท่านที่เสนอว่า  ไม่มีหลักฐานที่สามารถสรุปได้จริง ๆ เพราะว่า  ไม่มีมาตรฐานในเรื่อง "ความจริง" ของโลก  ดังนั้น  ข้อวินิจฉัยเกี่ยวกับการประเมินความจริงไม่น่าเชื่อถือ  และผลที่แสดงอาจจะไม่สัมพันธ์กับเหตุการณ์จริง ๆ ในโลก  
เพราะว่า  งานวิจัยเป็นจำนวนมากมักจะให้ผู้ร่วมการทดลองแจ้งอาการซึมเศร้าด้วยตนเอง  (self-report)  ดังนั้น  คำวินิจฉัยว่ามีภาวะซึมเศร้าหรือไม่อาจจะไม่เป็นจริงเพราะว่า  การรายงานถึงตนเองมักจะมีความเอนเอียง  ที่จริง ๆ แล้ว  ควรจะใช้วิธีที่เป็นกลาง ๆ (เป็นปรวิสัย) อย่างอื่นในการวัดความซึมเศร้า
เนื่องจากว่า  การออกแบบงานศึกษาเหล่านี้ไม่ได้เลียนแบบเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง ๆ ในโลก
ความเป็นจริงในโลกของสมมติฐานนี้ก็ยังไม่ชัดเจน[โปรดขยายความ]  
และยังมีความข้องใจอีกด้วยว่า  ปรากฏการณ์นี้อาจเป็นผลข้างเคียงของผู้มีภาวะซึมเศร้า  ที่อยู่ในสถานการณ์ที่เผอิญมีความเป็นไปตรงกับความเอนเอียงเชิงลบของตน
ดูเพิ่ม

โรคซึมเศร้า
แหล่งข้อมูลอื่น

Rachel Adelson (April 2005). "Probing the puzzling workings of 'depressive realism'". APA Monitor. 36 (4): 30.
Cummins, R.A., Nistico, H. (2002). "Maintaining life satisfaction: The role of positive cognitive bias". Journal of Happiness Studies. 3: 37–69. doi:10.1023/A:1015678915305.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)[ลิงก์เสีย]
Taylor, S.E., Armor, D.A. (1996). "Positive Illusions and Coping With Adversity". Journal of Personality. 64 (4): 873–898. doi:10.1111/j.1467-6494.1996.tb00947.x. PMID 8956516.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
ศันสนีย์ สมานวรวงศ์

| ศันสนีย์ สมานวรวงศ์ |
| --- | --- |
เกิด: 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2488 (79 ปี) ศันสนีย์ สมานวรวงศ์ จังหวัดบุรีรัมย์ ประเทศไทย
คู่สมรส: ชูชาติ วัฒนานุกูล
อาชีพ: นักพากย์, นักแสดง, พิธีกร
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2516–ปัจจุบัน
ผลงานเด่น: สมพิศ – ความจำสั้น แต่รักฉันยาว (2552) โนบิตะ – โดราเอมอน อาราเล่ – ดร.สลัมป์กับหนูน้อยอาราเล่ มินาโกะ – เซเลอร์มูน คริสตัล
พระสุรัสวดี: พากย์หญิงยอดเยี่ยม – นางอาย (2533)
สุพรรณหงส์: นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม – ความจำสั้น แต่รักฉันยาว (2552)
โทรทัศน์ทองคำ: ผู้พากย์ดีเด่น – เซเลอร์มูน คริสตัล (2559)
ศันสนีย์ วัฒนานุกูล (สกุลเดิม สมานวรวงศ์; เกิด 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2488) ชื่อเล่น นิด เป็นนักพากย์ และนักแสดงหญิงชาวไทย ได้รับฉายา "นางเอกเขี้ยวเสน่ห์" เธอได้รับรางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี ครั้งที่ 14 ประจำปี พ.ศ. 2533 สาขาพากย์หญิงยอดเยี่ยม จากภาพยนตร์เรื่อง นางอาย (2533), รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ ครั้งที่ 19 สาขานักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม จากภาพยนตร์เรื่อง ความจำสั้น แต่รักฉันยาว (2552) และรางวัลโทรทัศน์ทองคำ สาขาผู้พากย์ดีเด่น จากอนิเมะเรื่อง เซเลอร์มูน คริสตัล (2559)
ศันสนีย์เข้าเป็นนักแสดงตั้งแต่ พ.ศ. 2516 มีผลงานภาพยนตร์และละครจำนวนหนึ่ง เช่น บ้านทรายทอง (2521) รับบทพจมาน สว่างวงศ์, คู่กรรม (2521) รับบทอังศุมาลิน และ ความจำสั้น แต่รักฉันยาว (2552) รับบท สมพิศ หลังจากนั้นเธอผันตัวเข้าสู่การเป็นนักพากย์ตั้งแต่ พ.ศ. 2525 มีงานพากย์หลากหลายทั้งภาพยนตร์ ซีรีส์ อนิเมะและโทกูซัตสึ มีชื่อเสียงจากการพากย์ตัวละครอนิเมะชั้นนำ เช่น โนบิ โนบิตะ จากเรื่อง โดราเอมอน, โนริมากิ อาราเล่ จากเรื่อง ดร.สลัมป์กับหนูน้อยอาราเล่, คิโนมิยะ ทาคาโอะ จากเรื่อง เบย์เบลด ศึกลูกข่างสะท้านฟ้า และคิโนโมโตะ ซากุระ จากเรื่อง ซากุระ มือปราบไพ่ทาโรต์ เป็นต้น
ประวัติ

ศันสนีย์เกิดเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2488 ที่อำเภอห้วยราช จังหวัดบุรีรัมย์ เป็นบุตรคนที่เก้าจากพี่น้องทั้งหมดสิบคน บิดาเป็นผู้พิพากษาหัวหน้าศาลประจำ ซึ่งเสียชีวิตตอนศันสนีย์อายุเพียง 5 ขวบ แต่เธอยังมีแม่และพี่คอยเสียสละ และทำหน้าที่เลี้ยงน้องต่อ ๆ กันมา ซึ่งจะทำงานหารายได้เอาเงินมาให้แม่เพื่อส่งเสียน้อง ๆ ให้เรียนต่อในระดับที่สูงขึ้น ศันสนีย์เป็นเด็กเรียบร้อยและเป็นลูกที่คุณแม่ห่วงและหวงมากคนหนึ่ง ซึ่งเธอก็รู้ในความรักของแม่ที่มีต่อเธอ หลังกลับจากโรงเรียนจึงไม่ไปเที่ยวเตร่ที่ไหน แต่จะกลับมาช่วยคุณแม่ที่บ้าน
ศันสนีย์เรียนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จากโรงเรียนสตรีประเทืองวิทย์ และจบชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 8 จากโรงเรียนสันติราษฎร์บำรุง จากนั้นเข้าเรียนต่อคณะมนุษยศาสตร์ สาขาสื่อสารมวลชน จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จบปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาสื่อสารมวลชน ตั้งแต่ยังเป็นภาควิชาอยู่กับคณะมนุษยศาสตร์
การทำงาน

ศันสนีย์เข้าทำงานที่แผนกส่งเสริมรายการของบริษัทไทยโทรทัศน์จำกัด (ช่อง 4 บางขุนพรหม) ราวในปี พ.ศ. 2512 ขณะนั้นมีสอาด เปี่ยมพงษ์สานต์ เป็นหัวหน้า ศันสนีย์เคยเป็นนักแปลนิตยสารไทยโทรทัศน์ เป็นผู้ประกาศของสถานีต่อมากลางปี พ.ศ. 2515 สอาดซึ่งทำงานด้านโทรทัศน์ตัดสินใจกำกับการแสดงภาพยนตร์ให้กับมัณฑนา โมรากุล เรื่อง "มารรัก" ศันสนีย์ถูกสะอาดชักชวนให้มาแสดงภาพยนตร์เป็นครั้งแรกในบทน้องสาวของนางเอก ต่อมาศันสนีย์ได้แสดงภาพยนตร์อีก 2 เรื่อง "ตลาดอารมณ์" และ "คู่หู" จากนั้นศันสนีย์ก็หันไปทุ่มเทให้กับงานทางด้านโทรทัศน์
ศันสนีย์เคยร่วมแสดงละครยาวของคณะวิชชุประภาส์ เรื่อง "ชลธีพิศวาส" เริ่มเป็นตัวประกอบละครหลายเรื่องแล้วเริ่มแสดงละครเรื่องแรกเรื่อง "เจ้าสาวคืนเดียว" คู่กับสายัณห์ จันทรวิบูลย์ เคยแสดงในละครโทรทัศน์เรื่อง บ้านทรายทอง ทางไทยทีวีสีช่อง 9 อ.ส.ม.ท. เมื่อปี พ.ศ. 2520 รับบทเป็นพจมาน สว่างวงศ์ และเคยแสดงในละครโทรทัศน์เรื่อง คู่กรรม รับบทเป็น อังศุมาลิน ต่อมาเริ่มเป็นพิธีกรรายการ เช่น นางฟ้า, คนเด่นคนดัง, เสาร์สนุก, แม่บ้านสมองไว, เพื่อนเด็ก ทั้งโฆษณา จัดรายการ อ่านข่าว และงานพากย์เสียง เริ่มในปี พ.ศ. 2523 โดยแรกมีนักพากย์เพียง 4 คน ได้แก่ นิรันดร์ บุญยรัตพันธุ์, ฉันทนา ธาราจันทร์, เรวัติ ศิริสรรพ และคันสนีย์ วัฒนานุกูล จากปี พ.ศ. 2525 ที่เริ่มทำงานด้วยการใช้เสียง สำหรับเรื่องแรกเป็นการ์ตูนชื่อ "ไดมอส...ยอดขุนพล" รับพากย์เป็นตัวนางเอก ศันสนีย์รับงานพากย์ภาพยนตร์ทั่วไปและพากย์การ์ตูนให้หลายแห่ง
ศันสนีย์ได้กลับมาแสดงภาพยนตร์อีกครั้งเมื่อปี พ.ศ. 2549 ในภาพยนตร์เรื่อง แก๊งชะนีกับอีแอบ และปี พ.ศ. 2552 รับบทเป็น สมพิศ จากภาพยนตร์เรื่อง ความจำสั้นแต่รักฉันยาว ได้รับรางวัลนักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม 3 รางวัลจาก 3 สถาบัน จากนั้นศันสนีย์จึงมีงานการแสดงเรื่อย ๆ ต่อมา
ชีวิตส่วนตัว

ศันสนีย์สมรสกับชูชาติ วัฒนานุกูล มีบุตรด้วยกันทั้งหมด 2 คน เป็นชายและหญิงอย่างละคน
ผลงาน > ภาพยนตร์แนวโทคุซัทสึ

เจ็ทแมน (ช่อง 9) พากย์เสียงของ โรคุเมคัง คาโอริ หรือ ไวท์สวอน
จูเรนเจอร์ (ช่อง 9) พากย์เสียงของ เมย์ หรือ พเทร่าเรนเจอร์
ผลงาน > ละครและซีรีส์ต่างประเทศ

พลังรักสองแผ่นดิน พากย์เสียงของ อ้ายซินเจว๋หลัว ฮิโระ (ทาคาโกะ โทกิวะ)
สงครามชีวิตลิขิตฟ้า พากย์เสียงของ ซูโด โยโกะ (ทุกวัย)
ผลงาน > ภาพยนตร์

มารรัก (2516) ผลงานภาพยนตร์เรื่องแรก
ตลาดอารมณ์ (2517) รับบทเป็น ผกายกุล (คู่กับ สมบัติ เมทะนี)
คู่หู (2517) รับบทเป็น เล็ก
Goal Club เกมล้มโต๊ะ (2544) แสดงเป็น แม่ของเจ
แก๊งชะนีกับอีแอบ (2549) แสดงเป็น แม่ของแป้ง
ความจำสั้น แต่รักฉันยาว (2552) แสดงเป็น ป้าสมพิศ (คู่กับ กฤษณ เศรษฐธำรงค์)
ผลงาน > ละครโทรทัศน์และซีรีส์

ชลธีพิศวาส ช่อง 4 (เป็นตัวประกอบ)
เจ้าสาวคืนเดียว ช่อง 4 รับบทเป็น บุษบา คู่กับ สายัณห์ จันทรวิบูลย์ (นางเอกเรื่องแรก)
วิมานไฟ ช่อง 4 รับบทเป็น รินทอง	(ร่วมด้วย สะอาด เปี่ยมพงษ์ศานต์,	กนกวรรณ ด่านอุดม,	นันทวัน เมฆใหญ่)
บันไดเมฆ ช่อง 4 (คู่กับ สุรินทร์ แสงขำ)
แสงสูรย์ ช่อง 4 ปี 2517 (คู่กับ ภิญโญ ทองเจือ)
ริษยา ช่อง 4 รับบทเป็น ชนนี (คู่กับ ภิญโญ ทองเจือ)
ปูลม ช่อง 9 (คู่กับ ภิญโญ ทองเจือ)
รักประกาศิต ช่อง 9 ปี 2520 รับบท นริศรา (คู่กับ พิศาล อัครเศรณี)
เสือน้อย ช่อง 9 รับบท สิรินิรันดร์ (คู่กับ พิศาล อัครเศรณี)
บ้านทรายทอง ช่อง 9 ปี 2521 รับบทเป็น พจมาน สว่างวงศ์ (คู่กับ สมภพ เบญจาธิกุล)
คู่กรรม ช่อง 9 ปี 2521 รับทเป็น อังศุมาลิน (คู่กับ นิรุตติ์ ศิริจรรยา)
ฝ้ายแก้มแพร ช่อง 9 ปี 2521 รับบทเป็น ทิพยางค์ (คู่กับ สมภพ เบญจาธิกุล)
บาปสลาย ช่อง 9 ปี 2523 (คู่กับ นาท ภูวนัย)
คฤหาสน์ดำ ช่อง 9 ปี 2524 (คู่กับ นาท ภูวนัย)
ทานตะวัน ช่อง 3 ปี 2540 รับบทเป็น แม่อร (ในบทแม่พระเอก)
สายลับเดอะซีรีส์ กับ 24 คดีสุดห้ามใจ โมเดิร์นไนน์ทีวี (คดีที่ 20: รักเธอจัง...อังศุมาลิน) รับบทเป็น ยูโกะ
สาวน้อย โมเดิร์นไนน์ทีวี ปี 2555 รับบทเป็น แม่นิ่ม
ครอบครัวดวงดาว ช่องรามาแชนแนล ปี 2556 รับบทเป็น คุณยายดวงจันทร์ (คู่กับ กฤษณ์ เศรษฐธำรงค์)
สุดสายป่าน ช่อง 5 ปี 2556 รับบทเป็น หม่อมเจ้าหญิงลักษมี  สูรยกานต์
รักออกฤทธิ์ ช่อง 3 ปี 2557 รับบทเป็น วรางค์
ปริศนา ช่องพีพีทีวี ปี 2558 รับบทเป็น อาจารย์สงวน
สลักจิต ช่องวัน 31 ปี 2559 รับบทเป็น เสด็จพระองค์เจ้าหญิง
เงาอโศก ช่องวัน 31 ปี 2559 รับบทเป็น ยายเทียม (รับเชิญ)
Princess Hours Thailand รักวุ่น ๆ เจ้าหญิงจอมจุ้น ช่องทรูโฟร์ยู ปี 2560 รับบทเป็น สมเด็จพระนางหิรัญญิการ์ / พระพันปีหลวง
สายลับจับแอ๊บ ช่อง 3 ปี 2560 รับบทเป็น คุณหญิงย่านวลจันทร์ มัจฉาตระกูล
ครอบครัวดวง ช่อง MVTV Five Channel ธันวาคม 2561 รับบทเป็น ดวงจันทร์
น้ำผึ้งขม ช่อง 3 ปี 256.. รับบทเป็น นมทิม
ผลงาน > อื่น ๆ

โฆษณาวิทยุ อาหารปลาซากุระ พากย์เป็น โนบิตะ (ร่วมกับ ฉันทนา ธาราจันทร์)
เกม สิบสองหางออนไลน์ พากย์เป็น ลิง
พิธีกรรายการ แม่บ้านสมองไว (ช่อง9)
รางวัล

รางวัลทีวีตุ๊กตาทองมหาชน ครั้งที่ 1 ประจำปี พ.ศ. 2523 สาขาโฆษกยอดนิยมฝ่ายหญิง
รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี ครั้งที่ 14 ประจำปี พ.ศ. 2533 สาขาพากย์หญิงยอดเยี่ยม จากภาพยนตร์เรื่อง นางอาย
รางวัลคมชัดลึก อวอร์ด ครั้งที่ 7 นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม จากภาพยนตร์ ความจำสั้น แต่รักฉันยาว
สตาร์เอนเตอร์เทนเมนต์อวอร์ดส 2009 ครั้งที่ 8 นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม จากภาพยนตร์ ความจำสั้น แต่รักฉันยาว
รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ ครั้งที่ 19 ผู้แสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม จากภาพยนตร์ ความจำสั้น แต่รักฉันยาว
แหล่งข้อมูลอื่น

นิตยสารทีวีแมกกาซีน ฉบับที่ 10, สำนักพิมพ์อนิเมทกรุ๊ป, 2533, หน้า 125
www.kartoon-discovery.
ศันสนีย์ สมานวรวงศ์ ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
| ด ค กรางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ สาขานักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม |
| --- | --- |
2534–2540:  จันจิรา จูแจ้ง (2534)  ธิศวรรณ สุวรรณโพธิ์ (2535)  ธัญญา โสภณ (2536)  วิจิตรา ตริยะกุล (2537)  วิไลวรรณ วัฒนพานิช (2538)  พอลลีน เรือนเพชร (2539)  วิจิตรา ตริยะกุล (2540) 
2541–2551:  ศิริลักษณ์ เถกิงสุข (2541)  ศิริสิน ศิริพรสมาธิกุล (2542)  ภัทรวรินทร์ ทิมกุล (2544)  ณัฐวรา หงษ์สุวรรณ (2545)  อลิษา ขจรไชยกุล (2546)  อาภาพร นครสวรรค์ (2547)  สาธิดา เขียวชะอุ่ม (2548)  ปรางทอง ชั่งธรรม (2549)  เฌอมาลย์ บุญยศักดิ์ (2550)  โฟกัส จีระกุล (2551) 
2552–2562:  ศันสนีย์ วัฒนานุกูล (2552)  อินทิรา เจริญปุระ (2553)  สุทัตตา อุดมศิลป์ (2554)  ปิยธิดา มิตรธีรโรจน์ (2555)  ชนนิกานต์ เนตรจุ้ย (2556)  อภิญญา สกุลเจริญสุข (2557)  วิโอเลต วอเทียร์ (2558)  เพ็ญพักตร์ ศิริกุล (2559)  พลอย ศรนรินทร์ (2560)  สู่ขวัญ บูลกุล (2561)  (2562) โควิด-19 
2563–2573:  แพรวา สุธรรมพงษ์ (2563)  สวนีย์ อุทุมมา (2564)  อสมาภรณ์ สมัครพันธ์ (2565)  อินทิรา เจริญปุระ (2566) 
| ด ค กรางวัลคมชัดลึก อวอร์ด สาขานักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยมประเภทภาพยนตร์ |
| --- | --- |
2547–2550:  อชิตะ สิกขมานา (2547)  มณีรัตน์ คำอ้วน (2548)  จินตหรา สุขพัฒน์ (2549)  ภัทรวรินทร์ ทิมกุล (2550) 
2551–2575:  โฟกัส จีระกุล (2551)  ศันสนีย์ วัฒนานุกูล (2552)  อินทิรา เจริญปุระ (2553)  สุทัตตา อุดมศิลป์ (2554)  ปิยธิดา มิตรธีรโรจน์ (2555)  ธิติรัตน์ โรจน์แสงรัตน์ (2556)  อภิญญา สกุลเจริญสุข (2557)  วิโอเลต วอเทียร์ (2558)  เพ็ญพักตร์ ศิริกุล (2559)  ทาริกา ธิดาทิตย์ (2561)  อาภาศิริ จันทรัศมี (2562)  คัทลียา แมคอินทอช (2563)  สวนีย์ อุทุมมา (2564)
สวยประหาร

| สวยประหาร |
| --- | --- |
ประเภท: โรแมนติก-แอ็คชั่น-ดราม่า
สร้างโดย: ทีวีพูล กรุ๊ป
เขียนโดย: บทประพันธ์: วรการ บทโทรทัศน์: วโรดม
กำกับโดย: รฤกฤกษ์ กัลย์จาฤก นิรัตติศัย กัลย์จาฤก
แสดงนำ: สราวุธ มาตรทอง ศุภักษร เรืองสมบูรณ์   มาริสา อานิต้า   ภรัณยู โรจนวุฒิธรรม
ดนตรีแก่นเรื่องเปิด: สวยประหาร - พงษ์สิทธิ์ คำภีร์
ดนตรีแก่นเรื่องปิด: -
ประเทศแหล่งกำเนิด:  ไทย
ภาษาต้นฉบับ:  ไทย
จำนวนตอน: 27  ตอน
การผลิต
ผู้อำนวยการสร้าง: THAI TV
ความยาวตอน: 60 นาที / ตอน
ออกอากาศ
เครือข่าย: ช่อง 9
ออกอากาศ: 1 มกราคม พ.ศ. 2565 – 9 เมษายน พ.ศ. 2565
สวยประหาร เป็นละครโทรทัศน์แนวโรแมนติก-แอ็คชั่น-ดราม่า บทประพันธ์ของ วรการ บทโทรทัศน์โดย วโรดม กำกับการแสดงโดย รฤกฤกษ์ กัลย์จาฤก
นิรัตติศัย กัลย์จาฤก ผลิตโดย ทีวีพูล กรุ๊ป ออกอากาศทุกวัน เสาร์-อาทิตย์ เวลา  18.00 - 19.00 น. ทาง ช่อง 9 นำแสดงโดย สราวุธ มาตรทอง, ศุภักษร เรืองสมบูรณ์, มาริสา อานิต้า, ภรัณยู โรจนวุฒิธรรม และนักแสดงชั้นนำอีกมากมาย เริ่มตอนแรกวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2565
รายชื่อนักแสดงและการสร้าง

| ปี | พ> ศ. 2565 |
| --- | --- |
สถานีออกอากาศ: ช่อง 9
ผู้สร้าง: ทีวีพูล กรุ๊ป
ผู้กำกับการแสดง: รฤกฤกษ์ กัลย์จาฤก นิรัตติศัย กัลย์จาฤก
บทโทรทัศน์: วโรดม
วันเวลาออกอากาศ: เสาร์ - อาทิตย์ 18.00 - 19.00 น.
นักแสดงหลัก
นพ. (หมอ): สราวุธ มาตรทอง
นัด: ศุภักษร เรืองสมบูรณ์
ไทเฮา (ผู้บริหารสมาคมมังกรทอง): มาริสา อานิต้า
เล้ง (ลูกน้องมือขวาไทเฮา): ภรัณยู โรจนวุฒิธรรม
นักแสดงสมทบ
ชวนชม (ลูกน้องนัดและหมอ): มินท์ธิตา งามทรัพย์มณี
มังกร (ลูกน้องไทเฮา): ธนกฤต ชีวะสุทธิ์
(ลูกน้องไทเฮา): ฝอยทอง เชิญยิ้ม
เชิงชาย: จิณณะ จอมขันเงิน
รัตนา (นา) (เพื่อนนัด): นคนันทินี วงค์จิตต์
เสี่ยถวิล: ศ.ดร.สรนันทน์ ร.เอกวัฒน์
เสี่ยพิชัย: ศิวพงศ์ ผะเดิมชิต
: อรรถพร สุวรรณ
สมเดช (มาเฟีย, นักค้าผู้หญิง): จอห์น บราโว่
เฮียฤทธิ์: สพัฌ วิไชยเมธา
: ปาริชาติ แสงแก้ว
: ชญาน์นันท์ อาจปรุ
โรจน์ (พ่อนัด): ธรรมชาติ ลูเซี่ยน แฟรเน็ทท์
(แม่นัด): มณฑาทิพย์ แก้วประเสริฐ
: พงศ์ภัทร์ พงษ์ประไพ
ชูศักดิ์ (พ่อดำรงค์): สุรศักดิ์ ชัยอรรถ
: ธนภัทร สีงามรัตน์
ดำรงค์: ณยศ เสาว์ทองหยุ่น
นักแสดงรับเชิญ
(พ่อนัด): กฤษณ์ พุฒรังษี
นง (แม่นัด): เจนจิรา สุวรรณน้อย
นัด (วัยเด็ก): ด.ญ.
เชิด (ภรรยาคนล่าสุดป้านง): ธัญชนก ตวงมุกดา
มาม่าซัง (แม่เล้า): 
เสี่ยสมชาย:
เพลงประกอบละคร

เพลง สวยประหาร (เพลงเปิด) - ขับร้องโดย พงษ์สิทธิ์ คำภีร์
เพลง รอยยิ้มนางฟ้า (เพลง) - ขับร้องโดย ทรรศิกา วิริยพัตร (แต้ว)
ลำดับรายการโทรทัศน์

| ทีวีพูล กรุ๊ป: ละครวัน เวลา น>  |
| --- | --- | --- |
| ก่อนหน้า | สวยประหาร | ถัดไป |
|  | สวยประหาร |  |
การต้มกบ

อุปมาถึงการคนที่ไม่สามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป
กบนั่งอยู่ที่ด้ามหม้อบนเตาไฟ
การต้มกบ (อังกฤษ: boiling frog) เป็นเรื่องเล่าที่อธิบายว่ากบสามารถถูกต้มให้ตายอย่างช้า ๆ ได้ โดยมีข้อกล่าวอ้างว่าหากกบถูกใส่ลงในน้ำเดือด มันจะกระโดดออกมาทันที  แต่หากมันถูกใส่ลงในน้ำอุ่นซึ่งถูกต้มให้เดือดอย่างช้า ๆ กบจะไม่สามารถรับรู้ถึงอันตรายที่กำลังมาถึง ดังนั้นจึงถูกต้มให้สุกในที่สุด เรื่องนี้มักใช้เป็นอุปมาสำหรับคนที่ไม่สามารถหรือไม่ยินดี ที่จะตอบสนองหรือรับรู้ภยันตรายแบบค่อย ๆ เพิ่มขึ้น ไม่ใช่แบบรวดเร็ว
การทดลองหลายงานในศตวรรษที่ 19 ยืนยันว่าข้อกล่าวอ้างดังกล่าวเป็นจริงถ้าการให้ความร้อนช้าเพียงพอ แต่สำหรับชีววิทยาสมัยใหม่ ข้อกล่าวอ้างดังกล่าวไม่เป็นจริง การเปลี่ยนสถานที่เป็นกระบวนการควบคุมอุณหภูมิตามธรรมชาติของกบและสัตว์เลือดเย็น ซึ่งจำเป็นต่อการอยู่รอดในธรรมชาติ ตามข้อเท็จจริงนี้ กบที่ถูกต้มอย่างช้า ๆ ก็จะกระโดดออกมาจากหม้อในที่สุด  ในทางตรงข้ามกบที่ถูกใส่ลงน้ำเดือดจะตายทันที ไม่สามารถกระโดดออกมาได้