stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
หม่อมราชวงศ์เทวาธิราช ป. มาลากุล
ความสนใจ

นอกจากหน้าที่ในพระราชสำนักแล้ว ยามว่าง พระยาเทวาธิราช จะเพลิดเพลินอยู่กับการสะสมวัตถุโบราณและหาความรู้ในหนังสือจากห้องสมุดภายในบ้านของท่าน ซึ่งได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ถนนประแจจีน (บ้านเลขที่ 408 สี่แยกราชเทวี ถนนเพชรบุรี ปัจจุบันรื้อถอนแล้ว) และเขียนบทความสารคดีต่าง ๆ เกี่ยวกับประเพณีทั้งใน-นอกวัง อาทิ
พระราชประวัติสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
ราชาภิสดุดี
ประเพณีวัง
เจ้า
เบญจราชกกุธภัณฑ์ และ ราชูปโภค
วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
ประเพณีการสมรส
เรื่องเรือนหอ
เพชร-พลอย
เครื่องประดับของไทย
ช่าง 10 หมู่
บทสนทนา เรื่อง "เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์" ฯลฯ
ที่สำคัญที่สุด คือได้รับพระเมตตาจากสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ให้เขียนจดหมายทูลถามความรู้เกี่ยวกับราชประเพณีโบราณ โต้ตอบกับพระองค์ท่าน ทำนองเป็นจดหมายเวรติดต่อเป็นเวลาหลายปี ซึ่งมีบุคคลเพียงไม่กี่ท่านที่จะได้รับพระเมตตาเช่นนี้
นอกจากการแสวงหาความรู้จากหนังสือแล้ว พระยาเทวาธิราช ยังมีความสามารถในการถ่ายภาพนิ่งและภาพยนตร์ จนถึงได้เป็นสมาชิกของสมาคมภาพยนตร์สมัครเล่นแห่งสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ภายในบ้านของท่านจะมีห้องสำหรับล้างฟิล์มโดยเฉพาะ 1 ห้อง รวมถึงห้องฉายภาพยนตร์ด้วย สำหรับภาพยนตร์ที่ท่านสร้างและกำกับมี 2 เรื่องคือ เจ้าหญิงกุณฑลทิพย์และถลางพ่าย
ครอบครัว

ด้านชีวิตครอบครัว ได้สมรสครั้งแรกกับคุณหญิงเนื่อง มาลากุล ณ อยุธยา มีบุตร 1 คนคือ
หม่อมหลวงปีย์ มาลากุล
เมื่อคุณหญิงเนื่อง ถึงอนิจกรรม ในปี พ.ศ. 2458 ท่านได้สมรสอีกครั้งกับ คุณหญิงเผื่อน มาลากุล ณ อยุธยา (สกุลเดิม สอาดเอี่ยม) มีบุตร-ธิดา รวม 9 คน คือ
หม่อมหลวงปุณฑริก ชุมสาย
หม่อมหลวงปัณยา มาลากุล
หม่อมหลวงปิลันธน์ มาลากุล
หม่อมหลวงปานีย์ เพ็ชรไทย
หม่อมหลวงปฤศนี ศรีศุภอรรถ
หม่อมหลวงปัทมาวดี มาลากุล
หม่อมหลวงปารวดี กันภัย
หม่อมหลวงปราลี ประสมทรัพย์
หม่อมหลวงโปรพ มาลากุล
และมีธิดากับนางผัน  1 คน คือ
หม่อมหลวงปาริชาต มาลากุล
อนิจกรรม

บั้นปลายชีวิต หม่อมราชวงศ์เทวาธิราช ป.มาลากุล ป่วยเป็นโรคมะเร็ง และถึงอนิจกรรม ณ โรงพยาบาลศิริราช เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2510 สิริรวมอายุได้ 78 ปี
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2499 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2493 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
พ.ศ. 2472 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2480 –  เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)
พ.ศ. 2485 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 2 (ว.ป.ร.2)
พ.ศ. 2469 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 7 ชั้นที่ 3 (ป.ป.ร.3)
พ.ศ. 2493 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 8 ชั้นที่ 2 (อ.ป.ร.2)
พ.ศ. 2496 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 2 (ภ.ป.ร.2)
พ.ศ. 2454 –  เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 6 (ร.ร.ศ.6)
พ.ศ. 2468 –  เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 (ร.ร.ศ.7)
พ.ศ. 2493 –  เหรียญพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 9 (ร.ร.ศ.9)
พ.ศ. 2475 –  เหรียญเฉลิมพระนคร 150 ปี (ร.ฉ.พ.)
แหล่งข้อมูลอื่น

ปกิณกะ ของ ม.ร.ว.เทวาธิราช ป.มาลากุล [พิมพ์เป็นอนุสรณ์ ในงานพระราชทานพระบรมราชานุเคราะห์ พระราชทานเพลิงศพ ม.ร.ว.เทวาธิราช ป.มาลากุล ณ เมรุหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส วันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2510]
ราชินีหมอลำ

| ราชินีหมอลำ |
| --- | --- |
ประเภท: มิวสิคัล-ดราม่า
สร้างโดย: พ.ศ. 2548 : ฮูแอนด์ฮู พ.ศ. 2560 : เดอะ วัน เอ็นเตอร์ไพรส์ - ๙ แสนสตูดิโอ
เขียนโดย: บุตรรัตน์ บุตรพรหม
กำกับโดย: พ.ศ. 2548 : ชูศักดิ์ สุธีรธรรม พ.ศ. 2560 : สถาพร นาควิไลโรจน์
แสดงนำ: พ.ศ. 2548 จินตหรา สุขพัฒน์ ภัทรพล ศิลปาจารย์ ศิริลักษณ์ ผ่องโชค รัญญา ศิยานนท์ สันติสุข พรหมศิริ กมล ศิริธรานนท์ พ.ศ. 2560 กมลชนก เขมะโยธิน หนึ่งธิดา โสภณ นิธิดล ป้อมสุวรรณ ณัฎฐพัชร์ วิภัทรเดชตระกูล ฝน ธนสุนทร ดอม เหตระกูล พิษณุ นิ่มสกุล
จำนวนตอน: พ.ศ. 2548 : 19 ตอน พ.ศ. 2560 : 21 ตอน
การผลิต
ความยาวตอน: พ.ศ. 2548 : 105 นาที พ.ศ. 2560 : 80 นาที
ออกอากาศ
เครือข่าย: พ.ศ. 2548 : ช่อง 3 พ.ศ. 2560 : ช่องวัน วีทีวี
ออกอากาศ: พ.ศ. 2560 10 มกราคม พ.ศ. 2560 - 21 มีนาคม พ.ศ. 2560
ราชินีหมอลำ เป็นละครโทรทัศน์ไทยแนวมิวสิคัล-ลูกทุ่ง-ดราม่า สร้างจากบทประพันธ์-บทโทรทัศน์ของ บุตรรัตน์ บุตรพรหม
การสร้างเป็นละครโทรทัศน์

ครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2548 ผลิตโดย ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว วรายุฑ มิลินทจินดา เป็นผู้จัดและคิดโปรเจกต์ละครเรื่องนี้ รวมถึงเป็นผู้คิดพล็อตเรื่องนี้ทั้งหมด เพียงแต่ไม่ได้เขียนบทละครเอง ลิขสิทธิ์ของละคร จึงตกไปอยู่กับ บุตรรัตน์ บุตรพรหม ซึ่งเป็นผู้เขียนบทประพันธ์และบทโทรทัศน์ ตามพล็อตเรื่องของ คุณ ไก่ วรายุฑ
ซึ่งผลิตละครครั้งนั้น โดย บริษัท ฮูแอนด์ฮู จำกัด เขียนบทโทรทัศน์โดย บุตรรัตน์ บุตรพรหม กำกับการแสดงโดย ชูศักดิ์ สุธีรธรรม นำแสดงโดย จินตหรา สุขพัฒน์ และ ศิริลักษณ์ ผ่องโชค ทางช่อง 3 ถึง เวลา 20.20 - 22.05 น. ออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม – 26 ตุลาคม พ.ศ. 2548
และนำกลับมาสร้างใหม่อีกครั้งในปี พ.ศ. 2560 ผลิตโดย เดอะ วัน เอ็นเตอร์ไพรส์ และ ๙ แสนสตูดิโอ เขียนบทโทรทัศน์โดย บุตรรัตน์ บุตรพรหม, ศันสนีย์ ดุลยธนบดี
หมายเหตุ : บุตรรัตน์ บุตรพรหม อดีตมีอาชีพนักเขียน เคยทำงานร่วมกับไก่วรายุฑ โดยเขียนบทละคร ราชินีหมอลำ ตามพล็อตเรื่องของคุณไก่ ร่วมกัน แต่ในปัจจุบันมีตำแหน่งบรรณาธิการของช่องวัน ด้วยฐานะที่เป็นเจ้าของบทละครตามลิขสิทธิ์ผู้เขียนบท ช่องวันจึงสามารถนำกลับมารีเมคได้ ทว่าเนื่องในกรณีที่เรื่องนี้เป็นแนวคิดของคุณไก่ วรายุฑ ทั้งหมด คุณ บุตรรัตน์ บุตรพรหม จึงได้ทำการขออนุญาตกลับทางคุณไก่แล้ว และคุณไก่ไม่ขัดข้องแต่อย่างใด แถมแว่วมาว่าคุณไก่จะข้ามช่องมาร่วมแจมละครเรื่องนี้กับช่องวันด้วยในบท เจ๊โส แต่ก็ไม่ได้มาเพราะต้นสังกัดของคุณไก่ ไม่ยินดีและไม่ยินยอม
กำกับการแสดงโดย สถาพร นาควิไลโรจน์ นำแสดงโดย กมลชนก เขมะโยธิน,นิธิดล ป้อมสุวรรณ,หนึ่งธิดา โสภณ,ณัฏฐพัชร วิพัธครตระกูล และ เตือนใจ ศรีสุนทร โดยจะออกอากาศให้ชมทางช่องวัน ทุกวันจันทร์-วันอังคาร เวลา 20.30 - 21.50 น. โดยเริ่มออกอากาศตอนแรกวันที่ 10 มกราคม – 21 มีนาคม พ.ศ. 2560 ต่อจากละครร่างใหม่..หัวใจเดิม
นักแสดงในแต่ละปี

| ปี พ> ศ. | 2548 | 2560 |
| --- | --- | --- |
| สถานีออกอากาศ | ช่อง 3 | ช่องวัน |
| ผู้สร้าง | ฮูแอนด์ฮู | ๙ แสนสตูดิโอ |
บทโทรทัศน์: บุตรรัตน์ บุตรพรหม
| ผู้กำกับการแสดง | ชูศักดิ์ สุธีรธรรม | สถาพร นาควิไลโรจน์ |
ตัวละคร: นักแสดงหลัก
| สายพิณ ศรีศิลา (พิณ) / ดาราราย ประกายเพชร (ดาว) | จินตหรา สุขพัฒน์ | กมลชนก เขมะโยธิน |
| คำนาง ศรีศิลา (นาง) / ช่อฟ้า เสียงสวรรค์ | ศิริลักษณ์ ผ่องโชค | หนึ่งธิดา โสภณ |
| รุจน์ รัตนไพศาล (2548)   รุจน์ อัศวนุกูลกิจ (2560) | ภัทรพล ศิลปาจารย์ | นิธิดล ป้อมสุวรรณ |
| สุรศักดิ์ ศรีศิลา (ศักดิ์) | สันติสุข พรหมศิริ | ดอม เหตระกูล |
| ศรีวัน พรรณราย / ศรีวัน สมัครพล / ศรีวัน บุญลาภ | รัญญา ศิยานนท์ | ฝน ธนสุนทร |
| เดือนเด่น เพ็ญนภา (เดือน) /สลักจิตร ดวงใจ | ราตรี วิทวัส | สรวงสุดา ลาวัณย์ประเสริฐ |
| แคนดี้ วิลาวัลย์ / สมทรง | ดาว มยุรี | ณัฏฐพัชร วิพัธครตระกูล |
| ไทธชา รัตนไพศาล (2548)   ไทธชา อัศวนุกูลกิจ (2560) | กมล ศิริธรานนท์ | พิษณุ นิ่มสกุล |
ตัวละคร: นักแสดงสมทบ
| ชัชชัย วิเศษไพบูลย์ (คุณชัช) | รอน บรรจงสร้าง | สถาพร นาควิไลโรจน์ |
| รจิต รัตนไพศาล (2548)   รจิต อัศวนุกูลกิจ (2560) | วิยะดา อุมารินทร์ | ปรารถนา สัชฌุกร |
| ธนา รัตนไพศาล (2548)   ธนา อัศวนุกูลกิจ (2560) | สมมาตร ไพรหิรัญ | ทนงศักดิ์ ศุภการ |
| สวลี ศรีจันทรา | - | พลอยปภัส วรพิสิษฐ์กุล |
| น้องนุช สุทธิดา | จารุณี บุญเสก | อนุสรา วันทองทักษ์ |
| เจ๊โส | ลักขณา วัธนวงส์ศิริ | เกริก ชิลเลอร์ |
| เจ๊หวึ่ง | วรายุฑ มิลินทจินดา | อ้วน รีเทิร์น |
| ทองก้อน |  | สร้อย สารคาม |
| ครูสำราญ | พลังธรรม กล่อมทองสุข | วิทยา เจตะภัย |
| คำพูน | - | คำไหล เมืองอุบล |
| นิ่ม ศรีศิลา | ด.ญ.บัณฑิตา ศรีนวลนัด | ด.ญ.ณภัค เจนจิตรานนท์ |
| ถ้วยฟู | - | กรกฎ พวงสวัสดิ์ |
| บุษยา | ภัคจีรา วรรณสุทธิ์ | พรพรรณ ฤกษ์อัตการ |
| ลลิล | ภารดี อยู่ผาสุข | - |
ตัวละคร: นักแสดงรับเชิญ
| ผู้ใหญ่แสง รัตนพันชากุล | - | เวนย์ ฟอลโคเนอร์ |
| ครูปรานี | - | ณัฐนี สิทธิสมาน |
| เฉลิมชัย วิไลโรจน์ (พี่เหลิม) | แนบ เพชรพิณทอง | วีระชัย หัตถโกวิท |
| เจนนี่ | ลูกนก สุภาพร | ภัทราณี จารุวรรณสถิต |
| บุญหลาย | - | วิมลพันธ์ ชาลีจังหาญ |
| พิธีกรรายการ chanel บันเทิง | - | เฮเลน ปวรา |
| พงษ์ศักดิ์ (พงษ์) (สามีของแคนดี้) | - | เลอวิทย์ สังข์สิทธิ์ |
| พิธีกรรายการ ลูกทุ่ง มหานะเธอ | - | วรชาติ เฉลิมชัย |
| คำนาง ศรีศิลา (นาง) (วัยเด็ก) | ด.ญ.ถิรพร ทรงดอน | ด.ญ.ชนัญญา เลิศวัฒนามงคล |
| สลา คุณวุฒิ | - | สลา คุณวุฒิ |

ตัวละคร: นักแสดงตัวประกอบ
| แม่ค้าข้าวหลาม | เข็มพร ศรศิริวงศ์ | - |
| พิธีกรรายการ one บันเทิง | - | ขจรกิติ์ พ้นภัย |
| พิธีกรรายการ ผม ซัก ฟอก | - | สืบสกุล พันธ์ดี |
| เฮีย | - | สหภูมิ โตตรึงทรัพย์ |
| หลวงตา | - | บดินทร์ หมู่หมื่นศรี |
| โฆษกวงดนตรีลูกทุ่ง | - | ชาลี อิ่มมาก |
งานสร้าง

เวอร์ชันปี 2548 ก่อนจะเริ่มถ่ายทำ ทางผู้จัด ไก่ วรายุฑ กับ บุตรรัตน์ บุตรพรหม ได้ตัดสินใจไปใช้ชีวิตคลุกคลีกับอยู่กับวงหมอลำที่ขอนแก่นกันเป็นอาทิตย์ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องตรงกับความเป็นจริงมากที่สุดในการมาเขียนบท โดยได้คณะหมอลำ ระเบียบวาทะศิลป์ มาร่วมแสดงด้วย
เวอร์ชันปี 2560 ทางผู้จัด ๙ แสน สตูดิโอ โดย สถาพร นาควิไลโรจน์ ได้ตัดสินใจก่อนในการถ่ายทำละครด้วยการลงไปเก็บรายละเอียดและข้อมูลเกี่ยวกับหมอลำในยุคปัจจุบันมาใช้กับละครให้ได้อรรถรสในการนำเสนอ และได้หมอลำจากคณะศิลปินภูไท ของ วีระพงษ์ วงศ์ศิลป์ มาร่วมฉากในละครเรื่องนี้ด้วย
การตอบรับ

ละครเรื่อง ราชินีหมอลำ เมื่อปี 2548 ถือได้ว่าเป็นละครที่ประสบความสำเร็จเป็นอย่างยิ่งในยุคนั้น และสามารถกอบกู้ความยิ่งใหญ่ของ ไก่ วรายุฑ กลับมาได้สำเร็จ (ก่อนหน้านั้นถือเป็นยุคมืดของ ไก่ วรายุฑ เพราะไม่มีความประสบความสำเร็จเลย แต่เรื่องนี้สามารถทวงบัลลังก์ความยิ่งใหญ่ของผู้จัดเลิศหรูอลังการอย่าง ไก่ วรายุฑ กลับมาได้) และเป็นการพิสูจน์ความสามารถทางการแสดงของ ศิริลักษณ์ ผ่องโชค ที่ตีบทบาทที่ตัวเองได้รับจนแตกกระจุย จนคนดูต่างยอมรับฝีมือทางการแสดงของ จอย ศิริลักษณ์ และรอติดขอบจอกันทั่วประเทศ
ละครเรื่อง ราชินีหมอลำ ปี 2560 ถือได้ว่าเป็นละครที่ประสบความสำเร็จพอสมควรด้วยเรตติ้งที่เปิดตัวสูง และได้ต่อยอดความสำเร็จด้วยการทำรายการ ราชินีหมอลำ อินคอนเสิร์ต และละครราชินีหมอลำกลับมาประสบความสำเร็จอีกครั้งเนื่องจากช่องวันหยิบมารีรันแบบมาราธอนทุกวันจันทร์-ศุกร์ เวลา 18.20-23.30 น. (เหตุผลของการหยิบมารีรันเนื่องจากเป็นช่วงไว้อาลัยรัชกาลที่ 9 ละครเรื่องใหม่ๆหยุดออกอากาศ 1 เดือน เลยหยิบละครของช่องวันที่ประสบความสำเร็จมาออกอากาศอีกครั้ง) โดยราชินีหมอลำสามารถทำเรตติ้งไปได้ถึง 5.1 (ในคืนที่ 19 ตุลาคม พ.ศ. 2560) ซึ่งเรตติ้งสูงกว่าละครรีรันของช่อง 3 และละครเรื่องใหม่ของช่อง 7 ในขณะนั้น และเรตติ้งนี้ยังสูงกว่าตอนออกอากาศครั้งแรกเมื่อต้นปีพ.ศ. 2560 อีกด้วย (เรตติ้งที่สูงที่สุดของราชินีหมอลำตอนออกอากาศครั้งแรกคือ 4.6)
การตอบรับ > เรตติ้ง

| ตอนที่ | ออกอากาศ | เรตติ้งทั่วประเทศ |
| --- | --- | --- |
| 1 | 10 มกราคม 2560 | 2.8 |
| 2 | 16  มกราคม 2560 | 2.6 |
| 3 | 17 มกราคม 2560 | 2.9 |
| 4 | 23 มกราคม 2560 | 3.0 |
| 5 | 24 มกราคม 2560 | 3.3 |
| 6 | 30 มกราคม 2560 | 2.9 |
| 7 | 31 มกราคม 2560 | 3.2 |
| 8 | 6 กุมภาพันธ์ 2560 | 3.2 |
| 9 | 7 กุมภาพันธ์ 2560 | 3.9 |
| 10 | 13 กุมภาพันธ์ 2560 | 3.6 |
| 11 | 14 กุมภาพันธ์ 2560 | 3.0 |
| 12 | 20 กุมภาพันธ์  2560 | 3.2 |
| 13 | 21 กุมภาพันธ์ 2560 | 3.1 |
| 14 | 27 กุมภาพันธ์ 2560 | 3.2 |
| 15 | 28 กุมภาพันธ์ 2560 | 2.1 |
| 16 | 6 มีนาคม 2560 | 3.4 |
| 17 | 7 มีนาคม 2560 | 3.9 |
| 18 | 13 มีนาคม 2560 | 3.4 |
| 19 | 14 มีนาคม 2560 | 3.8 |
| 20 | 20 มีนาคม 2560 | 4.1 |
| 21 | 21 มีนาคม 2560 | 4.6 |
|  | เรตติ้งเฉลี่ย (21 ตอน)  | 3.30 |
| 1 | 16 ตุลาคม 2560 | 2.6 , 2.1 |
| 2 | 17 ตุลาคม 2560 | 3.3 , 2.8 |
| 3 | 18 ตุลาคม 2560 | 3.7 , 3.8 |
| 4 | 19 ตุลาคม 2560 | 4.4 , 5.1 |
| 5 | 20 ตุลาคม 2560 | ไม่ทราบ |
|  | เรตติ้งเฉลี่ย (4 ตอน)  | 3.50 , 3.45 |
แหล่งข้อมูลอื่น

ราชินีหมอลำ (2560) ที่สยามโซน
เรื่องย่อ ราชินีหมอลำ (2560) : MGR Online[ลิงก์เสีย]
เรื่องย่อละคร ราชินีหมอลำ (2560) : sanook.com
เรื่องย่อละคร ราชินีหมอลำ (2560) : gossipstar.mthai.com เก็บถาวร 2017-02-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
สัมมาสมาธิ

สัมมาสมาธิ แปลว่า สมาธิชอบ  คือความตั้งใจมั่นโดยถูกทาง โดยการที่กุศลจิตมีอารมณ์เป็นอันเดียว (ความตั้งมั่นแห่งกุศลจิตในในอารมณ์อันใดอันหนึ่ง ไม่ฟุ้งซ่าน) เข้าถึง ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน และ จตุตถฌาน (จิตตั้งมั่นในฌานทั้ง 4 นี้  ส่วนอรูปฌาน) ทั้ง 4 ท่านจัดเข้าในจตุตถฌาน ตามอารมณ์ที่อรูปฌานมีเจตสิกที่เข้ามาประกอบในจิต คือ อุเบกขาเจตสิกและเอกัคคตาเจตสิก เช่นเดียวกับจตุตถฌาน
ความแตกต่างของสมาธิและสัมมาสมาธิ

คำว่าสมาธิ กับคำว่า สัมมาสมาธิ มีความแตกต่างกัน สมาธิได้แก่การถือเอา อารมณ์ใดอารมณ์หนึ่ง ทำให้แน่วแน่อยู่ในอารมณ์นั้น แบบสมถะสมาธิ สัมมาสมาธินั้น เป็นสมาธิที่มีรากฐานจากการกำหนดรู้ ในมหาสติปัฏฐานทั้ง 4 คือกาย เวทนา จิต ธรรม
มรรค 8 คือหนทางแห่งการดำรงชีวิตอย่างรู้แจ้ง มีสติเป็นพี้นฐานด้วยการฝึกสติสามารถพัฒนาสมาธิจิตซึ่งจะช่วยให้บรรลุถึงปัญญา จึงสามารถบรรลุถึงสัมมาทิฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สัมมาวายามะ สัมมาสติ และสัมมาสมาธิ เมื่อนั้นปัญญา ความเข้าใจในธรรม ซึ่งพัฒนาขึ้นนั้นสามารถกำจัดความไม่รู้ (อวิชชา) ได้ในที่สุด
ลักษณะของสัมมาสมาธิ

จิตสงัดแล้วจากกามทั้งหลาย สงัดแล้วจากกรรมที่เป็นอกุศลธรรมทั้งหลาย เข้าถึงปฐมฌาน ประกอบด้วยวิตกวิจาร มีปีติและสุขอันเกิดจากวิเวก
เพราะความที่วิตกวิจารทั้งสองระงับลง เข้าถึงทุติยฌาน เป็นเครื่องผ่องใสแห่งใจในภายใน ให้สมาธิเป็นธรรมอันเอกผุดขึ้น ไม่มีวิตกวิจาร มีแต่ปีติและสุขอันเกิดจากสมาธิ
เพราะความจางคลายไปแห่งปีติ เป็นผู้อยู่อุเบกขา มีสติและสัมปชัญญะ และเสวยสุขด้วยนามกาย  มีสติ อยู่เป็นปรกติสุข  เข้าถึงตติยฌาน
เพราะละสุขและทุกข์เสียได้ เพราะความดับไปแห่งโสมนัสและโทมนัสทั้งสอง เข้าถึงจตุตถฌาน ไม่มีทุกข์ ไม่มีสุข มีแต่ความที่สติเป็นธรรมชาติบริสุทธิ์เพราะอุเบกขา
ดูเพิ่ม

มรรค
รายการสวาเดช

รายการสวาเดช (อังกฤษ: Swadesh list) เป็นแนวคิดเบื้องต้นสากลในการรวบรวมสถิติการใช้คำศัพท์ ซึ่งเป็นศัพท์ที่มีรูปแบบ แนวคิด และความหมายที่เหมือนกัน และปรากฏอยู่ในทุกภาษา เช่น ดาว มือ น้ำ ฆ่า นอน และอื่นๆ โดยจำนวนเงื่อนไขดังกล่าวมีไม่มากนัก สูงสุดเพียงไม่กี่ร้อยคำหรืออาจจะน้อยกว่าร้อยคำก็ได้ รายการสวาเดช ตั้งชื่อตาม มอร์ริส สวาเดช (อังกฤษ: Morris Swadesh) นักภาษาศาสตร์ชาวอเมริกัน
ในการแปลรายการสวาเดชเป็นภาษาชุดหนึ่งทำให้ผู้วิจัยทาภาษาศาสตร์สามารถวัดความสัมพันธ์กันของภาษาเหล่านั้นได้ (ตระกูลภาษา) สามารถประเมินความสัมพันธ์ทางลำดับวงศ์ตระกูลของภาษาในศัพทสถิติ (Lexicostatistics) และการศึกษาลำดับกาลของภาษานั้น ๆ (Glottochronology)
การรวบรวม

มอร์ริส สวาเดช ได้ทำการรวบรวมศัพท์ในราการของเขาอยู่หลายครั้ง โดยในปี 1950 สวาเดชได้เริ่มต้นรวบรวมเอาไว้ 215 รายการ แล้วเผยแพร่ในปี 1952 แต่ต่อมาก็ได้ตัดคำที่มีความหมายที่ไม่มีความหมายเดียวกันในทุกภาษาออกถึง 16 รายการำ แล้วเพิ่มอีกรายการเข้าไปแทน ในตอนนี้ในรายการจึงมีอยู่ 200 รายการ ในปี 1955 สวาเดชได้เขียนเอาไว้ในฉบับแก้ไขเพิ่มเติมว่า “วิธีแก้ปัญหาเดียวที่ดูเหมือนจะทำได้คือการกำจัดรายการออกอย่างสิ้นเชิง โดยตระหนักว่าคุณภาพมีความสำคัญอย่างน้อยเท่ากับปริมาณ รายการใหม่นี้ยังมีข้อบกพร่องอยู่บ้าง แต่ก็เป็นเพียงข้อบกพร่องเล็กน้อยและมีจำนวนน้อย” รายการในฉบับสุดท้ายมี 100 รายการ ถูกตีพิมพ์ขึ้นหลังจากที่สวาเดชเสียชีวิตแล้วในปี 1971 และ 1972 (สวาเดช เสียชีวิตในปี 1967)
การรวบรวมรายการคำศัพท์นี้ก็ได้มีผู้ที่รวบรวมในลักษณะนี้อยู่หลายคน เช่น โรเบิร์ต ลีส์ (อังกฤษ: Robert Lees) (1953) เดลล์ ไฮมส์ (อังกฤษ: Dell Hymes) (1960:6) ลีโอเนล เบนเดอร์ (อังกฤษ: Lionel Bender) (1969) เซอร์เกย์ สตารอสติน (รัสเซีย: Серге́й Ста́ростин, อักษรโรมัน: Sergei Starostin) (1984) หวาง ซื่อหยวน (จีน: 王士元, อักษรโรมัน: Shi-Yuan Wang) (1994) เป็นต้น ส่วนเวอร์ชันที่พบใช้บ่อยและค้นหาได้ทั่วไปบนอินเทอร์เน็ต เป็นเวอร์ชันของอิซิดอร์ ไดเอ็น (อังกฤษ: Isidore Dyen) (1992) โดยมีคำทั้งหมด 200 รายการ ใน 95 ภาษา และมีความพยายามในการปรับปรุงมาตั้งแต่ปี 2010
คอนเซ็ปติคอน (Concepticon) ฐานข้อมูลโอเพนซอร์สทางภาษาศาสตร์ของสถาบันธรณีมานุษยวิทยามักซ์พลังค์ ได้รวบรวมรายการแนวคิดต่างๆ (รวมถึงรายการสวาเดชแบบคลาสสิก) จากพื้นที่ทางภาษาและยุคสมัยที่แตกต่างกันไว้ในโครงการข้อมูลเชื่อมโยงข้ามภาษา (CLLD) โดยขณะนี้แสดงรายการแนวคิดที่แตกต่างกัน 240 รายการ
หลักการ

ในช่วงแรก คำศัพท์ในรายการสวาเดชจะถูกเลือกจากคำศัพท์ที่เป็นสากล เป็นอิสระทางวัฒนธรรม พร้อมใช้งานได้หลายภาษาเท่าที่เป็นไปได้ โดยไม่คำนึงถึงความคงที่ทางภาษา (stability) อย่างไรก็ตาม การวิเคราะห์โดยผู้เขียนจำนวนมากมองว่าความคงที่ทางภาษาอาจมีความสำคัญในการศึกษาพัฒนาการทางภาษาเพื่อดูว่าในแต่ละช่วงเวลา ภาษานั้น ๆ มีความเปลี่ยนแปลงมากน้อยเพียงใด
รายการสวาเดชรวบรวมโดย มอร์ริส สวาเดช บนพื้นฐานของสัญชาตญาณของเขา แม้ในรายการอื่น ๆ ที่มีการรวบรวม เช่น รายการของโดลโกโปลสกี (Dolgopolsky list; 1964) หรือ รายการไลพ์ซิช-จาการ์ตา (Leipzig–Jakarta list; 2009) จะมีพื้นฐานมาจากข้อมูลเชิงระบบจากหลายภาษา แต่ยังไม่เป็นที่รู้จักหรือใช้กันแพร่หลายเท่ารายการสวาเดช
การใช้ในศัพทสถิติและการศึกษาลำดับกาลของภาษา

รายการทดสอบทางศัพทสถิติใช้ในศัพทสถิติเพื่อกำหนดกลุ่มย่อยของภาษาและในการศึกษาลำดับกาลของภาษาเพื่อ "ระบุช่วงเวลาสำหรับจุดที่ภาษาได้แตกแขนงออกไป" หน้าที่ของความจำกัด (และการนับจำนวน) ของคำที่มีรากศัพท์เดียวกันในรายการนั้นไม่ใช่เรื่องง่ายเลย และมักเกิดการโต้แย้ง เนื่องจากคำที่มีรากศัพท์เดียวกันไม่จำเป็นต้องดูคล้ายกัน และการจดจำคำที่มีรากศัพท์เดียวกันนั้นต้องอาศัยความรู้เกี่ยวกับกฎการกลายเสียง (Sound Laws) ของภาษานั้น ๆ
100 รายการของต้นฉบับสุดท้าย

รายการสวาเดช ฉบับสุดท้าย ตีพิมพ์ในปี 1971 มีทั้งหมด 100 รายการ คำอธิบายของคำศัพท์เหล่านี้สามารถพบได้ในฉบับปี 1952 หรือที่ทำเครื่องหมายด้วยมีดสั้น (†) ในฉบับปี 1955 การเรียงลำดับคำนั้นคำนึงความสัมพันธ์ของมนุษย์และและธรรมชาติมากกว่าเรียงลำดับตามตัวอักษร
ในฐานข้อมูลสถิติคำศัพท์ระดับโลกของ EHL ซึ่งมีคำทั้งหมด 110 คำ โดยใช้ 100 รายการ จากรายการสวาเดชดั้งเดิม บวกอีก 10 รายการำ จากรายการสวาเดช-ยาคอนตอฟ
สำหรับบทความนี้ในวิกิพีเดียภาษาไทย จะจัดทำเป็นตารางโดยแสดงคำเป็นภาษาอังกฤษ และคำแปลภาษาไทย เพื่อแสดงถึงว่าหนึ่งความหมาย สามารถมีคำที่ใช้มากกว่าหนึ่งคำ ซึ่งจะทำให้เข้าใจว่าทำไมจึงใช้ลักษณนามเป็นคำว่า "รายการ" แทนที่คำว่า "คำ"
↑  ในปี 1952 รวมคำว่า thou และ ye ด้วย
↑  ในปี 1955 เป็นคำในบริบทความหมายโดยรวม
↑  ในปี 1971 ไม่มีเครื่องหมาย "?"
↑  ในปี 1971 ไม่มีเครื่องหมาย "?"
↑  ในปี 1952 หมายถึงของมนุษย์
↑  ในปี 1952 หมายถึงเนื้อ, เลือดเนื้อ
↑  ในปี 1952 หมายถึงไขมัน, สารอินทรีย์
↑  หมายถึงเขาของสัตว์ ไม่ปรากฎในปี 1952
↑  คำว่า "Claw" ถูกเพิ่มเข้ามาในปี 1955 เท่านั้น แต่ก็ถูกแทนที่ด้วยความเห็นของผู้เชี่ยวชาญที่มีชื่อเสียงหลายคนด้วยคำว่า (finger)nail (เล็บมือ) เพราะสำนวนสำหรับคำว่า "กรงเล็บ" ไม่พบเห็นการใช้ในภาษาเก่าที่สูญพันธุ์หรือภาษาที่ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักมากนัก
↑  ไม่ปรากฎในปี 1952
↑  ในปี 1955 สะกดว่า "breast"
↑  ไม่ปรากฎในปี 1952
↑  ในปี 1952 ระบุเป็นคำกริยา
↑  ในปี 1952 ใช้คำว่า "road, trail"
↑  ในปี 1952 หมายถึงความอบอุ่น (warm), ลักษณะอากาศ (of weather)
↑  ไม่ปรากฎในปี 1952
รายการสวาเดช 207 คำ

ในทุกวันนี้รายการสวาเดชที่นิยมใช้กันจะมีอยู่ทั้งหมด 207 รายการ ซึ่งดัดแปลงมาจากฉบับตีพิมพ์ในปี 1952
ในวิกิพจนานุกรม Panlex และใน Palisto's "Swadesh Word List of Indo-European languages", จะพบรายการดังกล่าวตามที่เห็นนี้
↑  ปัจจุบันมีความหมายว่าชื่อเรียกปาล์มหลายชนิดหลายสกุลในวงศ์ Palmae
แหล่งข้อมูลอื่น

Lexico-semantic universals: A critical overview
Rosetta project
Swadesh Lists of Brazilian Native Languages
Illustrated linguistic and etymology blog by Stephan Steinbach
กรุงเทพธุรกิจ

| --- | --- |

ประเภท: หนังสือพิมพ์รายวัน
รูปแบบ: ธุรกิจ (Business)
เจ้าของ: บริษัท กรุงเทพธุรกิจ มีเดีย จำกัด
ผู้เผยแพร่: เนชั่น กรุ๊ป
บรรณาธิการบริหาร: วีระศักดิ์ พงศ์อักษร
ก่อตั้งเมื่อ: 6 ตุลาคม พ.ศ. 2530 (37 ปี)
ภาษา: ภาษาไทย
สำนักงานใหญ่: อาคารเนชั่นทาวเวอร์ ถนนบางนา-ตราด กิโลเมตรที่ 4.5 แขวงบางนาใต้ เขตบางนา กรุงเทพมหานคร
เว็บไซต์: www.bangkokbiznews.com
กรุงเทพธุรกิจ ก่อตั้งเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2530 ในเครือเนชั่น กรุ๊ป เป็นหนังสือพิมพ์ธุรกิจรายวันฉบับแรกของไทย ในเครือเนชั่น กรุ๊ป ที่นำเสนอข้อมูล ข่าวสาร การวิเคราะห์ ทั้งด้านธุรกิจ การเงิน การค้า การลงทุน
รางวัลที่ได้รับ

รางวัลชมเชย ข่าวสิ่งแวดล้อมยอดเยี่ยม ประจำปี 2548 โดยสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย จากข่าวสิทธิบัตรโจรสลัดขโมยทรัพยากรไทย
รางวัลดีเด่น ข่าวทุจริตเชิงสืบสวนสอบสวน ประจำปี 2548 โดยองค์กรเพื่อความโปร่งใสแห่งประเทศไทยจากข่าวผ่าขบวนการคอร์รัปชั่น...สินบนข้ามชาติ ซีทีเอ็กซ์
รางวัล อิศรา อมันตกุล ประเภทข่าวยอดเยี่ยม ประจำปี 2548 โดยสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย จากข่าวผ่าขบวนการคอร์รัปชั่น...สินบนข้ามชาติ ซีทีเอ็กซ์
รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 บทความเชิงวิเคราะห์ข่าวเศรษฐกิจแบบบูรณาการ ประเภทบทความ โดยสมาคมผู้สื่อข่าวเศรษฐกิจ จากข่าว "ถ่านหิน:อนาคตอันโชติช่วงหรือ ระเบิดเวลาลูกใหม่"
รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 บทความเชิงวิเคราะห์ข่าวเศรษฐกิจแบบบูรณาการประเภทบทความ โดยสมาคมผู้สื่อข่าวเศรษฐกิจ จากข่าว "ทิศทางธุรกิจค้าปลีก-ค้าส่งไทยบนผลประโยชน์ขัดแย้ง"
รางวัลดีเด่น หนังสือพิมพ์ส่งเสริมจริยธรรมวิชาชีพดีเด่น ประจำปี 2550 ประเภทหนังสือพิมพ์รายวัน โดยสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ
รางวัลดีเด่น หนังสือพิมพ์ส่งเสริมจริยธรรมวิชาชีพดีเด่น ประจำปี 2551 ประเภทหนังสือพิมพ์รายวัน โดยสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ
รางวัลชมเชย ข่าว "มลพิษมาบตาพุด จุดเปลี่ยนอุตสาหกรรมไทย" รางวัลอิศรา อมันตกุล และรางวัลข่าวอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จากสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย
ปี พ.ศ. 2561
รางวัลดีเด่น ข่าวและสารคดีเชิงข่าวส่งเสริมสิทธิมนุษยชน ประเภทสื่อสิ่งพิมพ์ ประจำปี 2561 ด้วยผลงานชุด "ผู้ต้องกักและผู้ลี้ภัยในเขตเมือง 101" จากแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์กรุงเทพธุรกิจ
คอลัมนิสต์
Facebook กรุงเทพธุรกิจ
Blockdit: Bangkokbiznews
Twitter : กรุงเทพธุรกิจ
Youtube : กรุงเทพธุรกิจ
| ด ค ก หนังสือพิมพ์ในประเทศไทย |
| --- | --- |
รายวัน:  สยามรัฐ  ไทยรัฐ  เดลินิวส์  แนวหน้า  ข่าวสด  เอเอสทีวีผู้จัดการ  มติชน  ไทยโพสต์  พิมพ์ไทย 
ธุรกิจ:  ประชาชาติธุรกิจ  ฐานเศรษฐกิจ  กรุงเทพธุรกิจ  ข่าวหุ้นธุรกิจ  ทันหุ้น  สยามธุรกิจ  ดอกเบี้ยธุรกิจ  ยวดยาน 
กีฬา:  สตาร์ซอคเก้อร์รายวัน  สยามกีฬารายวัน  สปอร์ตพูล  สปอร์ตแมน  ฟุตบอลพูลฉบับตลาดลูกหนัง  มวยสยาม มวยเด็ด 
ท้องถิ่น:  พุทธสาสนา  ไทยนิวส์  เชียงใหม่นิวส์  โฟกัสภาคใต้  สมิหลาไทมส์  เสียงใต้  ทางไท  ปราการนิวส์  นิวส์ทูเดย์  ชลบุรีนิวส์  บรรพตนิวส์ 
ภาษาอังกฤษ:  บางกอกโพสต์  เดอะเนชั่น 
ภาษาจีน:  ตงฮั้วยิดเป้า  ซิงเสียนเยอะเป้า  จีนสากล  เกียฮั้วตงง้วน (ศิรินคร)  ซิงจงเอี๋ยน  เอเชียนิวส์ไทม์ 
ภาษาญี่ปุ่น:  บางกอกชูโฮ 
ออนไลน์:  สยามรัฐ  ไทยรัฐ  เดลินิวส์  แนวหน้า  ข่าวสด  มติชน  ประชาไท  ประชาธรรม  บ้านเมือง  โลกวันนี้  ผู้จัดการออนไลน์  คมชัดลึก  ประชาชาติธุรกิจออนไลน์ 
ในอดีต:  บางกอกรีคอเดอ  ไทย  กรุงเทพเดลิเมล์  ดรุโณวาท  ข่าวราชการ (ค็อต)  จีนโนสยามวารศัพท์  สยามออบเซิร์ฟเวอร์  ประชาชาติรายวัน  ดาวสยาม  เจ้าพระยา  สยามโพสต์  สื่อธุรกิจ  วัฏจักรรายวัน  คู่แข่ง  โลกกีฬา  คิกออฟ  เสรีรายวัน  ผู้จัดการรายวัน  กรุงเทพธุรกิจ บิซวีค  ประชาทรรศน์  เดลีเอ็กซ์เพรส  ไทยเรดนิวส์  มหาประชาชนสุดสัปดาห์  ผู้จัดการรายสัปดาห์  โลกวันนี้  บ้านเมือง  นิว)108  ฮอตสกอร์  โพสต์ทูเดย์  เอ็มทูเอฟ  แร็บบิดทูเดย์  คมชัดลึก  อะเดย์บุลเลตติน  บีแอลที  สยามบันเทิง  มายาแชนแนล  สยามดารา  ดาราเดลี  ซูเปอร์บันเทิง  ตลาดวิเคราะห์ 
องค์กร:  สมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์  สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย  สมาคมหนังสือพิมพ์ส่วนภูมิภาคแห่งประเทศไทย  สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ 
 หนังสือพิมพ์  บรอดชีต  แท็บลอยด์  ฐานันดรที่สี่  วันนักข่าว  หมวดหมู่:หนังสือพิมพ์ในประเทศไทย 
| ด ค กเครือเนชั่น |
| --- | --- |
สื่อและสิ่งพิมพ์: เดอะเนชั่น • กรุงเทพธุรกิจ • เนชั่นสุดสัปดาห์ • คมชัดลึก • เนชั่นจูเนียร์ · กรุงเทพธุรกิจบิซวีค • เดลี่เอ็กซ์เพรส
สื่ออื่น: บิสซิเนสรีวิว • ลลนา • บูม • เนชั่นจูเนียร์
สื่อโทรทัศน์: เนชั่นทีวี • สปริง 26
บริษัท: เนชั่น เอ็ดดูเทนเมนท์ • เนชั่น บุ๊กส์  • เนชั่น บรอดแคสติ้ง คอร์ปอเรชั่น
ผู้ก่อตั้งและผู้บริหาร: ธนาชัย ธีรพัฒนวงศ์ • สุนิดา กิติยากร • ธรรมนูญ มหาเปารยะ • เชวง จริยะพิสุทธิ์ • แซม กฤษณะ • ธนะชัย สันติชัยกูล
บุคคลสำคัญ: สุทธิชัย หยุ่น • เทพชัย หย่อง • สุภาพ คลี่ขจาย • สรยุทธ สุทัศนะจินดา • กนก รัตน์วงศ์สกุล · ธีระ ธัญไพบูลย์ • จอมขวัญ หลาวเพ็ชร์ • วีณารัตน์ เลาหภคกุล • กฤษนะ ละไล • กวี จงกิจถาวร • โสภณ องค์การณ์ • ก่อเขต จันทเลิศลักษณ์ • แอนดรูว์ บิ๊กส์ • วรเทพ สุวัฒนพิมพ์
รายการเด่น: เก็บตกจากเนชั่น • คมชัดลึก • ชีพจรโลกวันนี้ • ชีพจรโลกกับสุทธิชัย หยุ่น • เช้าข่าวข้น คนข่าวเช้า • ข่าวข้นคนข่าว • ข่าวข้นรับอรุณ • ข่าวข้นคนเนชั่น • จุดชนวนความคิด • อี-ไลฟ์ อี-บิสสิเนส • เขียวยกแผง • ก๊วนเศรษฐกิจ • สยามเช้านี้ • ถูกผิดคิดเอง • จมูกมด• ใช่หรือไม่ ได้รู้กัน
อาคารเนชั่นอินเตอร์ลิงก์ (เนชั่นทาวเวอร์) • มหาวิทยาลัยเนชั่น • หมวดหมู่
อัครนันท์ วรโรจน์เจริญเดช

| อัครนันท์ วรโรจน์เจริญเดช |
| --- | --- |
เกิด: 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560 (8 ปี) กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
บิดา: อัครกิตติ์ วรโรจน์เจริญเดช
มารดา: ณปภา ตันตระกูล
การศึกษา: โรงเรียนนานาชาติเอกมัย
อาชีพ: นักแสดง
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2562–ปัจจุบัน
อัครนันท์ วรโรจน์เจริญเดช (เกิด 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560) ชื่อเล่น เรซซิ่ง เป็นนักแสดงเด็กชาวไทย และเป็นลูกชายของณปภา ตันตระกูล นักแสดงชื่อดัง
ประวัติ

อัครนันท์ วรโรจน์เจริญเดช มีชื่อเล่นว่า เรซซิ่ง เกิดเมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2560 เป็นบุตรชายของอัครกิตติ์ วรโรจน์เจริญเดช หรือ เบนซ์ เรซซิ่ง กับณปภา ตันตระกูล จบการศึกษาระดับอนุบาล 3 จากโรงเรียนนานาชาติเอกมัย
ก้าวเข้าสู่วงการบันเทิง

อัครนันท์เข้าสู่วงการตั้งแต่อายุเพียง 2 ขวบจากการแสดงละครเรื่องแรกคือเรื่อง ทองเอก หมอยา ท่าโฉลง (2562) รับบทเป็น แดงซิ่ง นักแสดงรับเชิญพิเศษในตอนจบเรื่อง จากนั้นจึงได้มีทั้งงานอีเว้นท์ โฆษณา ตามออกมา รวมถึงได้ออกรายการโทรทัศน์ ต่อมาในปี 2566 อัครนันท์ได้แสดงละครเรื่องที่ 2 คือเรื่อง สงครามเงิน โดยรับบทเป็น อาร์ม นับเป็นละครโทรทัศน์เรื่องยาวแบบเต็มตัวเรื่องแรกของเขา
ผลงาน > ละครโทรทัศน์

| ปี | เรื่อง | ช่อง | แสดงเป็น | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2562 | ทองเอก หมอยา ท่าโฉลง | ช่อง 3 เอชดี | แดงซิ่ง | รับเชิญ |
| 2566 | สงครามเงิน | อมรินทร์ทีวี | อัชชา เลิศวรา (อาร์ม) |  |