ลินเดน (ยาฆ่าแมลง)

| --- | --- |

ข้อมูลทางคลินิก
ระดับความเสี่ยงต่อทารกในครรภ์:  C 
ช่องทางการรับยา: Topical
รหัส ATC: P03AB02 (WHO) QP53AB02 (WHO) QS02QA01 (WHO)
กฏหมาย
สถานะตามกฏหมาย:  Banned internationally by 2009 Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants 
ข้อมูลเภสัชจลนศาสตร์
การจับกับโปรตีน: 91%
การเปลี่ยนแปลงยา: Hepatic cytochrome P-450 oxygenase system
ครึ่งชีวิตทางชีวภาพ: 18 hours
ตัวบ่งชี้
 ชื่อตามระบบ IUPAC (1r,2R,3S,4r,5R,6S) -1,2,3,4,5,6-hexachlorocyclohexane 
เลขทะเบียน CAS: 58-89-9
PubChem CID: 727
DrugBank: APRD01072
ChemSpider: 10481896
ECHA InfoCard: 100.000.365 
ข้อมูลทางกายภาพและเคมี
สูตร: C6H6Cl6
มวลต่อโมล: 290.83 g/mol g·mol−1
แบบจำลอง 3D (JSmol): Interactive image
 SMILES Cl[C@H]1[C@H](Cl) [C@H](Cl) [C@@H](Cl) [C@H](Cl) [C@@H]1Cl 
  (verify)
 สารานุกรมเภสัชกรรม
บทความนี้เกี่ยวกับยาฆ่าแมลง สำหรับความหมายอื่นของลินเดน ดูที่ ลินเดน (แก้ความกำกวม)
ลินเดน ( Lindane หรือ gamma-hexachlorocyclohexane;γ-HCH บางครั้งเรียก benzene hexachloride ) เป็นยาฆ่าแมลงกลุ่มออร์กาโนคลอรีนที่เป็นอนุพันธ์ของ hexachlorocyclohexane ซึ่งนำมาใช้ในทางการเกษตรและใช้ในทางการแพทย์
ลินเดนเป็นสารที่เป็นพิษต่อระบบประสาทโดยรบกวนการทำงานของสารสื่อประสาท GABA โดยรบกวนการทำงานของตัวรับ GABAA ในมนุษย์ ลินเดนมีผลต่อระบบประสาท ตับ ไต และอาจจะเป็นสารก่อมะเร็งและสารรบกวนระบบต่อมไร้ท่อ องค์การอนามัยโลกจัดให้ลินเดนเป็นสารที่เป็นอันตรายปานกลาง และมีการควบคุมการค้าสารนี้ในระดับนานาชาติ  ถูกห้ามใช้แล้วใน 50 ประเทศ และใน พ.ศ. 2552 ได้ถูกจัดให้เป็นสารที่ควรถูกห้ามผลิตและห้ามใช้ทั่วโลก
ในทางการแพทย์  Lindane ถูกนำมาใช้รักษาหิด เหา และโลน ในสหรัฐอเมริกา มาตั้งแต่ปี คศ. 1951 จนถึงปัจจุบัน และ Lindane ยังปรากฏอยู่ในเภสัชตำรับของสหรัฐอเมริกา ปี 2011 : The United State Pharmacopeia 2011 (http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Pharmacopeia) ซึ่งพระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510  ให้การรับรองคุณภาพและความปลอดภัย  นอกจากนี้ยังมีรายงานของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ นักวิทยาศาสตร์ และนักสิ่งแวดล้อมหลายท่านจากสหรัฐอเมริกา แสดงความคิดเห็นว่าการใช้ Lindane สำหรับรักษาหิดเหาและโลน มีประสิทธิภาพดี และควรใช้ Lindane เป็นแนวทางในการรักษาหิดเหาและโลนต่อไป (http://www.lindane.com)
เช่น ในปี 2007 นพ. Gerad L Conway ผู้อำนวยการสมาคมแพทย์แห่งรัฐนิวยอร์ก, พญ. Amy S Paller จากภาควิชาตจวิทยามหาวิทยาลัย  Northwestern และ นพ. Adelaide A Hebert ประธานสมาคมแพทย์ผิวหนังเด็ก มหาวิทยาลัย Texas ได้แสดงความเห็นด้วยในการใช้ Lindane Cream สำหรับรักษาหิดและเหาโดยเห็นว่า เช่นเดียวกับการใช้ยาทั่วไป การใช้ Lindane อย่างถูกวิธีจะเกิดผลดีมากกว่าผลเสีย (http://www.lindane.com) นอกจากนี้ยังมีนักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมจากมหาวิทยาลัย Michigan คือ ดร. Len I Sweet ได้แสดงผลงานวิจัยสรุปว่า Lindane  ที่ใช้รักษาหิดและเหามีปริมาณน้อย ไม่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่นในดิน น้ำ (น้ำดื่ม น้ำใช้ น้ำเสีย) ทะเลสาบและ ปลาในรัฐ Michigan (http://www.lindane.com) 
สำหรับประเทศไทย  1% Lindane cream ได้มีการผลิตและจำหน่ายแพร่หลายในประเทศมากว่า 60 ปี ไม่พบรายงานเกี่ยวกับอันตรายจากการใช้ยาเลย ตามข้อมูลของศูนย์เฝ้าระวังอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาของคณะกรรมการอาหารและยา และ 1% Lindane cream สามารถกำจัดเหาและไข่เหาได้ในการใช้เพียงครั้งเดียว โดยไม่ต้องรอให้ไข่เหาฟักเป็นตัวเสียก่อน ดังนั้นในแง่ของประสิทธิภาพ  ความปลอดภัยและความสะดวกในการรักษาด้วย 1% Lindane cream สามารถใช้ได้ดี ดังปรากฏในรายงานของ  คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งได้ตีพิมพ์ในวารสารศรีนครินทร์เวชสาร  ปีที่  7  ฉบับที่  2  เม.ย. – มิ.ย. 2535  หน้า 92 – 96  โดยย่อดังนี้  ผลการรักษาเด็กนักเรียนที่เป็นเหาด้วยยา   1% Lindane cream ด้วยการชโลมยาให้ทั่ว  คลุมผมด้วยถุงพลาสติก  12  ชั่วโมง  ผลการศึกษาครั้งนี้  แสดงให้เห็นว่า  1% Lindane cream  มีประสิทธิภาพในการกำจัดเหา  โดยเฉพาะอย่างยิ่ง  การชโลมยานี้บนเส้นผมแล้วทิ้งไว้นาน  12  ชั่วโมง  ซึ่งทำให้ผลการรักษาสูงถึง 97.4%  และยังมีฤทธิ์ในการทำลายระยะตัวอ่อนของเหาที่อยู่ในไข่ได้ 100% ( http://www.smj.ejnal.com/e-journal/showdetail/?show_preview=T&art_id=771)
นอกจากนี้ในปี 2546 ประเทศไทยยังมีรายงานวิจัยศึกษาการใช้ Lindane รักษาหิดในเด็กโดยสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี  ตีพิมพ์ในวารสารจดหมายเหตุทางการแพทย์ ( J Med Assoc Thai. 2003 Aug;86 Suppl 3:S531-6) พบว่า 0.3% Lindane ครีม ใช้รักษาหิดได้ดีพอๆกับ 10% ขี้ผึ้งกำมะถัน แต่ขี้ผึ้งกำมะถันมีกลิ่นเหม็นมากกว่า