stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
มารีโอ ตามัญโญ
ผลงานการออกแบบที่สำคัญ

สะพานมัฆวานรังสรรค์
พระที่นั่งอนันตสมาคม
วังปารุสกวัน
ท้องพระโรง วังสวนกุหลาบ
สถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง)
ออเธอร์ส วิง โรงแรมแมนดาริน โอเรียนเต็ล กรุงเทพ
บ้านพิษณุโลก (ชื่อเดิมคือ บ้านบรรทมสินธุ์)
พระตำหนักเมขลารุจี ภายในพระราชวังพญาไท
ตึกไทยคู่ฟ้า ทำเนียบรัฐบาลไทย (ชื่อเดิมคือ ตึกไกรสร)
ห้องสมุดเนียลสัน เฮส์
บ้านพระยาสุริยานุวัตร
วังบางขุนพรหม
ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาตลาดน้อย
พระที่นั่งอภิเศกดุสิต ภายในพระราชวังดุสิต
มิวเซียมสยาม (อาคารกระทรวงพาณิชย์เดิม)
ผลงานการออกแบบที่สำคัญ > ร่วมออกแบบกับ อันนิบาเล ริกอตติ (Annibale Rigotti)

วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร (ภายใต้ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์)
พระที่นั่งนงคราญสโมสร วังสวนสุนันทา
วัดซางตาครู้ส (บูรณะในปี พ.ศ. 2456)
พระที่นั่งเทวราชสภารมย์ พระราชวังพญาไท
พระที่นั่งอนันตสมาคม
วังปารุสกวัน
สถานีรถไฟหัวลำโพง
ตึกไทยคู่ฟ้าทำเนียบรัฐบาล
บ้านพักเอกอัครราชทูตเบลเยียมประจำประเทศไทย
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2456 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 4 (ว.ป.ร.4)
พ.ศ. 2461 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 2 ทวีติยาภรณ์มงกุฎไทย (ท.ม.)
ผ้าใบ

หลังคาผ้าใบที่สถานี Erasmus ของรถไฟใต้ดินบรัสเซลส์
ผ้าใบ (อังกฤษ: canvas) เป็นผ้าทอลายขัดที่มีความทนทานเป็นพิเศษ ใช้สำหรับทำใบเรือ เต็นท์ เต็นท์ผ้าใบ กระเป๋าสะพายหลัง ที่อยู่อาศัย ใช้รองภาพวาดสีน้ำมัน และสำหรับสิ่งของอื่น ๆ ที่ต้องมีการความแข็งแรงทนทาน รวมถึงใช้ทำสิ่งของแฟชั่น เช่น กระเป๋าถือ กล่องอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และรองเท้า นิยมนำมาใช้โดยศิลปินเป็นพื้นผิวสำหรับวาดภาพ โดยทั่วไปจะขึงไว้บนกรอบไม้
ผ้าใบสมัยใหม่ส่วนใหญ่มักทำจากผ้าฝ้าย หรือ ผ้าลินิน หรือบางครั้งก็เป็นพอลิไวนิลคลอไรด์ (PVC) แม้ว่าในอดีตจะทำจากป่าน ก็ตาม แตกต่างจากผ้าฝ้ายเนื้อหนาชนิดอื่น เช่น ผ้าเดนิม ตรงที่เป็นผ้าใบเป็นทอลายขัด ส่วนเดนิมเป็นแบบทอลายสอง
ฟอลีอาเดอ

สำหรับภาพยนตร์ภาคต่อของโจ๊กเกอร์ ดูที่ โจ๊กเกอร์ โฟลีย์ อา เดอ
| ฟอลีอาเดอ |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: โรคจิตร่วม, โรคหลงผิดเหตุชักนำ, กลุ่มอาการลาแซก–ฟาลแร
การออกเสียง: ภาษาฝรั่งเศส: [fɔli a dø] UK: /ˌfɒli æ ˈdɜː, -i ɑː-/, US: /foʊˌliː ə ˈdʌ/, 
สาขาวิชา: จิตเวชศาสตร์
ฟอลีอาเดอ (ฝรั่งเศส: folie à deux; "ความบ้าของสองคน") โรคจิตร่วม (อังกฤษ: shared psychosis) หรือ โรคหลงผิดร่วม (อังกฤษ: shared delusional disorder, SDD) เป็นกลุ่มอาการจิตเวชพบได้ยากที่ผู้ป่วยมีอาการหลงผิดและประสาทหลอนในบางครั้ง ซึ่งผู้ป่วยสามารถ "ส่งผ่าน" อาการไปยังอีกคนได้
ฌูล บายาเฌ จิตแพทย์และนักประสาทวิทยาชาวฝรั่งเศสเป็นคนแรกที่บรรยายถึงโรคนี้ใน ค.ศ. 1860 ต่อมาใน ค.ศ. 1877 ชาร์ล ลาแซก และฌูล ฟาลแร แพทย์ชาวฝรั่งเศสเรียกความผิดปกตินี้ว่า folie à deux ซึ่งแปลว่า "ความบ้าของสองคน" บางครั้งความผิดปกตินี้รู้จักในชื่อ "กลุ่มอาการลาแซก–ฟาลแร" (Lasègue–Falret syndrome) เกณฑ์การวินิจฉัยโรคทางจิตเวชปัจจุบันจัดกลุ่มอาการนี้อยู่ในกลุ่มโรคจิตร่วม (DSM-4 – 297.3) และโรคหลงผิดเหตุชักนำ (ICD-10 – F24) แม้ว่าการศึกษาส่วนใหญ่จะยังคงใช้ชื่อเดิม กลุ่มอาการเดียวกันนี้หากเกิดมากกว่าสองคนอาจเรียก ฟอลีอาทรัว (folie à trois; สามคน) ฟอลีอากัทร์ (folie à quatre; สี่คน) ฟอลีอ็องฟามีย์ (folie en famille; ครอบครัว) และ ฟอลีอาปลูว์ซีเยอร์ (folie à plusieurs; หลายคน)
อย่างไรก็ตาม ความผิดปกตินี้ไม่อยู่ในคู่มือการวินิจฉัยและสถิติสำหรับความผิดปกติทางจิตฉบับที่ 5 (DSM-5) ซึ่งเป็นฉบับปัจจุบัน เนื่องจากเกณฑ์การวินิจฉัยไม่เพียงพอ นอกจากนี้ DSM-5 ยังไม่จำแนกโรคจิตร่วม (ฟอลีอาเดอ) ออกเป็นกลุ่มต่างหาก โดยมีการแนะนำว่าควรจัดกลุ่มอาการนี้ในกลุ่มโรคหลงผิด (delusional disorder) หรือกลุ่มโรคจิตเภทเฉพาะอื่น ๆ และโรคจิตอื่น ๆ (other specified schizophrenia spectrum and other psychotic disorder)
อาการและอาการแสดง

กลุ่มอาการฟอลีอาเดอมักมีลักษณะคือบุคคลสองคนหรือมากกว่านั้นอยู่ใกล้ชิดกัน แต่มีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่นนอกเหนือจากนั้นเพียงเล็กน้อยหรืออาจไม่มีเลย การศึกษาใน ค.ศ. 2022 รายงานว่ามีลักษณะย่อยของโรคจิตร่วม 4 ลักษณะ ได้แก่
ฟอลีแอ็งโปเซ (folie imposée) หรือบุคคลแรกซึ่งเป็นโรคจิตส่งผ่านอาการไปยังบุคคลที่สองซึ่งไม่เป็นโรคจิต โดยอาการหลงผิดนี้จะหายไปเมื่อทั้งสองแยกจากกัน
ฟอลีซีมูลตาเน (folie simultanée) หรือทั้งสองฝ่ายต่างแลกเปลี่ยนอาการทางจิตแก่กันจนทั้งคู่มีอาการคล้ายกัน โดยความสัมพันธ์นี้ต่างกระตุ้นปัจจัยเสี่ยงเป็นโรคจิตของทั้งคู่
ฟอลีกอมูว์นีเก (folie communiquée) หรือบุคคลที่สองซึ่งไม่เป็นโรคจิตมีอาการหลงผิดหลังอยู่ในภาวะต่อต้านมาชั่วเวลาหนึ่ง บุคคลที่สองนี้อาจยังคงมีอาการแม้จะแยกกับบุคคลแรกที่เป็นโรคจิต
ฟอลีแอ็งดุอิต (folie induite) หรือบุคคลสองคนที่เป็นโรคจิตได้รับอาการหลงผิดใหม่จากบุคคลที่สามที่เป็นโรคจิตเช่นกัน
ฟอลีอาเดอมีลักษณะคล้ายความผิดปกติทางจิตอื่น ๆ ที่ผู้ชักนำ (inducer) มีระดับและประเภทของอาการหลงผิดแตกต่างออกไป แต่ผู้รับ (acceptor) มักมีอาการทางจิตคล้ายผู้ชักนำ นอกจากนี้ผู้ชักนำมักเข้าใจว่าตนกำลังช่วยผู้รับมากกว่าจะตระหนักว่ากำลังส่งผ่านความผิดปกติให้อีกฝ่าย
สาเหตุ

ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดของโรคหลงผิดร่วม แต่มีปัจจัยหลัก 2 ปัจจัยคือความเครียดและการแยกตัวจากสังคม
บุคคลที่แยกตัวจากสังคมอยู่ร่วมกันมีแนวโน้มจะพึ่งพิงอีกฝ่าย ส่งผลให้ผู้ชักนำมีอิทธิพลเหนือผู้รับ นอกจากนี้ผู้ป่วยโรคหลงผิดร่วมมักไม่ทราบความผิดปกติเนื่องจากไม่มีบุคคลนอกคอยเตือน ด้วยเหตุนี้การรักษาโรคหลงผิดร่วมจึงใช้การแยกผู้รับจากผู้ชักนำ
ความเครียดเป็นปัจจัยหนึ่งที่พบในความผิดปกติทางจิต บุคคลส่วนใหญ่ที่เป็นโรคหลงผิดร่วมมีพันธุกรรมที่ถูกกระตุ้นด้วยความเครียด โดยเมื่อบุคคลเกิดความเครียด ต่อมหมวกไตจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลที่จะเพิ่มระดับโดพามีนในสมอง ซึ่งความเปลี่ยนแปลงนี้เกี่ยวข้องกับความผิดปกติทางจิต
นอกเหนือจากสองปัจจัยดังกล่าว ยังมีปัจจัยด้านความสัมพันธ์ สิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรมที่ส่งผลให้เกิดโรคหลงผิดร่วม
การวินิจฉัย

โรคหลงผิดร่วมเป็นโรคที่วินิจฉัยได้ยาก เพราะผู้ป่วยมักไม่ต้องการการรักษา เนื่องจากเมื่อรับอิทธิพลจากบุคคลเด่นในความสัมพันธ์ที่ตนเชื่อใจ ผู้รับมักไม่ตระหนักว่าเป็นความผิดปกติ ยิ่งไปกว่านั้นเมื่อผ่านเวลาไปนาน ความสงสัยว่าเป็นอาการหลงผิดจะยิ่งลดน้อยลง ตามคู่มือการวินิจฉัยและสถิติสำหรับความผิดปกติทางจิตฉบับที่ 5 (DSM-5) ระบุเกณฑ์การวินิจฉัยโรคหลงผิดร่วมดังนี้
ผู้ป่วยต้องมีอาการหลงผิดที่พัฒนาจากความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับบุคคลที่มีอาการหลงผิดอยู่ก่อนแล้ว
อาการหลงผิดต้องคล้ายหรือเหมือนกับผู้ชักนำ
เป็นอาการหลงผิดที่ไม่สามารถอธิบายได้ดีขึ้นด้วยความผิดปกติทางจิตอื่น ๆ และความผิดปกติทางอารมณ์ที่เป็นผลโดยตรงจากผลกระทบทางสรีรวิทยาของการใช้สารหรือภาวะทางการแพทย์ทั่วไป
การรักษา

เนื่องจากโรคหลงผิดร่วมพบได้ยากจึงยังไม่มีระเบียบวิธีรักษาแบบมาตรฐาน การรักษามักใช้การแยกผู้ชักนำและผู้รับเพื่อสังเกตว่าอาการหลงผิดลดลงหรือหายไปหรือไม่ และมีการใช้ยาระงับอาการทางจิตและจิตบำบัดรายบุคคลและครอบครัวบำบัดในกรณีอาการหลงผิดยังไม่ทุเลา ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาการดีขึ้นเมื่อได้รับการรักษา แต่ผู้ป่วยอาจมีอาการหลงผิดเรื้อรัง วิตกกังวล ซึมเศร้าและก้าวร้าวหากไม่ได้รับการรักษา
ตัวอย่าง

เออร์ซูลาและซาบีนา เอริกซอน ฝาแฝดชาวสวีเดนที่ใน ค.ศ. 2008 เออร์ซูลาวิ่งให้ตนเองถูกรถชนบนมอเตอร์เวย์เอ็ม 6 ในสหราชอาณาจักร ก่อนที่ซาบีนาจะทำตามโดยไม่ทราบสาเหตุ ทั้งสองได้รับบาดเจ็บแต่รอดชีวิต หลังจากนั้นซาบีนาก่อเหตุฆาตกรรมและถูกจับกุม เธอถูกตัดสินจำคุก 5 ปีฐานฆ่าคนโดยไม่เจตนา
จูนและเจนนิเฟอร์ กิบบอนส์ หรือ "ฝาแฝดเงียบ" ทั้งสองไม่มีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นและมักสื่อสารกันด้วยจินตภาษาที่รู้เฉพาะสองคน จนกระทั่งเจนนิเฟอร์เสียชีวิตใน ค.ศ. 1993 จูนจึงสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ มาร์โจรี วอลเลซ นักข่าวที่ศึกษาเรื่องนี้รายงานว่าฝาแฝดตกลงกันว่า "หากใครเสียชีวิต อีกฝ่ายจะต้องเริ่มพูดและใช้ชีวิตปกติ"
การเสียชีวิตหมู่ในบุรารี การฆ่าตัวตายหมู่ของสมาชิกครอบครัวหนึ่งในเดลี ประเทศอินเดียเมื่อ ค.ศ. 2018 ซึ่งเกิดจากบุตรชายคนเล็กของครอบครัวอ้างว่าตนถูกวิญญาณของบิดาเข้าสิงและสั่งให้ประกอบ "พิธีกรรมสู่ชีวิตที่ดีกว่า"
ดูเพิ่ม

อุปาทานหมู่ (mass psychogenic illness)
ภาวะพึ่งพิงผู้อื่น (codependency)
การแพร่ระบาดทางอารมณ์ (emotional contagion)
ใบเรือ

ใบเรือของวินด์เซิร์ฟ
ใบเรือ เป็นโครงสร้างแบบดึง ซึ่งทำมาจากผ้าหรือวัสดุผืนใยสังเคราะห์อื่น ๆ ที่ใช้พลังงานลมในการขับเคลื่อนใบเรือ เช่น เรือใบ เรือวินด์เซิร์ฟ เรือน้ำแข็ง และแม้แต่ยานพาหนะทางบกที่ขับเคลื่อนด้วยใบเรือ ใบเรืออาจทำจากวัสดุหลายชนิดผสมกัน เช่น ผ้าใบหรือผ้าพอลิเอสเตอร์ แผ่นผืนใยสังเคราะห์เคลือบ หรือเส้นใยที่เชื่อมติดกัน โดยปกติใบเรือจะมีรูปร่างสามหรือสี่ด้าน
พรรคการเมืองปฏิรูป

| พรรคการเมืองปฏิรูป Staatkundig Gereformeerde Partij |
| --- | --- |

ชื่อย่อ: SGP
ประธาน: อาดริ ฟัน เฮเตอเริน
หัวหน้า: เกส ฟัน แดร์ สตาย
เลขาธิการ: เปเตอร์ เซเฟินแบร์เคิน
ผู้นำในวุฒิสภา: เปเตอร์ สคัลก์
ผู้นำในสภาผู้แทนราษฎร: เกส ฟัน แดร์ สตาย
ผู้นำในรัฐสภายุโรป: แบร์ต-ยัน เราส์เซิน
ก่อตั้ง: 24 เมษายน ค.ศ. 1918
แยกจาก: พรรคต่อต้านการปฏิวัติ
ที่ทำการ: Burgemeester van Reenensingel 101 เคาดา
ฝ่ายเยาวชน: เยาวชนพรรคการเมืองปฏิรูป
สมาชิกภาพ  (ปี 2020):  29,655 คน
อุดมการณ์: คริสเตียนฝ่ายขวา อนุรักษ์นิยมสังคม เทวาธิปไตย ต่อต้านสหภาพยุโรป
จุดยืน: ฝ่ายขวา
ศาสนา: ลัทธิคาลวิน โปรเตสแตนต์
สี: น้ำเงินและส้ม
สภาผู้แทนราษฎร: 3 / 150
วุฒิสภา: 2 / 75
สภาจังหวัด: 14 / 570
รัฐสภายุโรป: 1 / 29
ข้าหลวงในพระมหากษัตริย์: 0 / 12
เว็บไซต์
www.sgp.nl  
การเมืองเนเธอร์แลนด์   รายชื่อพรรคการเมือง การเลือกตั้ง
พรรคการเมืองปฏิรูป (ดัตช์: Staatkundig Gereformeerde Partij หรือย่อเป็น SGP) เป็นพรรคการเมืองที่นิยมลัทธิคาลวินออร์ทอดอกซ์ในประเทศเนเธอร์แลนด์ คำว่าปฏิรูปนี้ไม่ได้หมายถึงการปฏิรูปการเมือง แต่เป็นคำที่มีความหมายเดียวกับลัทธิคาลวินซึ่งเป็นสาขาหลักของนิกายโปรเตสแตนต์ในศาสนาคริสต์ พรรคนี้เป็นหนึ่งในพรรคการเมืองที่เก่าแก่ที่สุดในเนเธอร์แลนด์ ปัจจุบันเป็นเป็นพรรคฝ่ายค้านที่มีอุดมการณ์ทางออร์ทอดอกซ์
เดกซาเมทาโซน
การใช้ทางการแพทย์ > ต้านการอักเสบ

เดกซาเมทาโซน ใช้รักษาอาการอักเสบและแพ้ภูมิตัวเองหลายอย่าง เช่นโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ และหลอดลมหดเกร็ง สำหรับโรคเกล็ดเลือดต่ำโดยไม่มีสาเหตุ (Idiopathic thrombocytopenic purpura) ซึ่งจำนวนเกล็ดเลือดลดลงเนื่องจากปัญหาภูมิคุ้มกัน ขนาดยาที่ให้คือ 40 มิลลิกรัมต่อวัน เป็นเวลาสี่วัน ยาอาจจะออกฤทธิ์ในวัฏจักร 14 วัน ไม่มีความชัดเจนว่าเดกซาเมทาโซน ดีกว่ากลูโคคอร์ติคอยด์อื่น ๆ หรือไม่ สำหรับภาวะของโรคนี้
มีการให้ยาในปริมาณน้อย ก่อนและ/หรือ หลังการผ่าตัดทางทันตกรรมบางรูปแบบเช่น การถอนฟันกรามซี่สุดท้าย ซึ่งการผ่าตัดมักจะทำให้ผู้ป่วยมีอาการบวมบริเวณแก้ม
โดยทั่วไปแล้วเดกซาเมทาโซน จะใช้ในการรักษาอาการอักเสบของกล่องเสียงและหลอดลมในเด็กที่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อ เนื่องจากการฉีดเพียงครั้งเดียวสามารถลดอาการบวมของทางเดินหายใจ เพื่อแก้ไขและลดอาการหายใจไม่สะดวก
เดกซาเมทาโซนถูกฉีดเข้าไปในส้นเท้าเพี่อรักษาโรครองช้ำ (plantar fasciitis) บางครั้งใช้ร่วมกับ triamcinolone acetonide
ยาใช้ประโยชน์ในการรับมือกับอาการแพ้ที่เกิดภาวะแอนาฟิแล็กซิส โดยให้ยาในปริมาณสูง
ยามีในรูปแบบยาหยอดตาซึ่งใช้โดยเฉพาะหลังจากการผ่าตัดตา - และในแบบสเปรย์พ่นจมูกและยาหยอดหู (สามารถใช้ร่วมกับยาปฏิชีวนะและยาต้านเชื้อรา) การฝังยาเดกซาเมทาโซน (ในรูปของแข็ง) เข้าในน้ำวุ้นตา (Dexamethasone intravitreal steroid implants) ได้รับการอนุมัติจากองค์การอาหารและยาสหรัฐในการรักษาพยาธิสภาพของตาเช่น อาการจุดภาพชัดบวมจากเบาหวานเข้าจอตา (diabetic macular edema), โรคหลอดเลือดดำจอประสาทตาอุดตัน (central retinal vein occlusion) และภาวะม่านตาอักเสบ (uveitis) นอกจากนี้ยังมีการใช้เดกซาเมทาโซน ร่วมกับยาปฏิชีวนะในการรักษาการติดเชื้อภายในลูกตาเฉียบพลัน (acute endophthalmitis)
เดกซาเมทาโซน ใช้ในการใส่สายเครื่องกระตุ้นการเต้นของหัวใจผ่านทางหลอดเลือดดำ นำไปสู่การลดการตอบสนองการอักเสบของกล้ามเนื้อหัวใจ สเตอรอยด์จะถูกปล่อยเข้าสู่กล้ามเนื้อหัวใจทันทีที่สกรูบริเวณปลายสายยื่นออกมา และสามารถมีบทบาทสำคัญในการลดการกระตุ้นหัวใจอย่างฉับพลันเนื่องจากการตอบสนองต่อการอักเสบลดลง ปริมาณทั่วไปที่ใช้สำหรับนำยาไปในปลายสายคือน้อยกว่า 1.0 มิลลิกรัม
อาจมีการให้ยาเดกซาเมทาโซนก่อนยาปฏิชีวนะ ในกรณีของเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย ยาทำหน้าที่เพื่อลดการตอบสนองการอักเสบของร่างกายต่อแบคทีเรียที่ถูกฆ่าโดยยาปฏิชีวนะ (การตายของแบคทีเรียปล่อยสารตั้งต้นชักนำการอักเสบซึ่งนำไปสู่การตอบสนองที่เป็นอันตราย) จึงลดการสูญเสียการได้ยินและความเสียหายทางระบบประสาท
การใช้ทางการแพทย์ > โรคมะเร็ง

ผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ได้รับเคมีบำบัดมักได้รับยาเดกซาเมทาโซน ในการต่อต้านผลข้างเคียงจากการรักษาด้วยยาต้านมะเร็ง เดกซาเมทาโซนสามารถเพิ่มฤทธิ์ต้านอาการคลื่นไส้และอาเจียนจากสารต้านตัวรับเซโรโทนิน 5 เอชที 3 (5-HT3) เช่น ยาออนดานเซตรอน (Ondansetron) กลไกที่แน่นอนของปฏิสัมพันธ์นี้ไม่ได้ถูกนิยามไว้อย่างดี แต่ก็มีทฤษฎีที่ว่าผลที่เกิดขึ้นนี้อาจเกิดจากสาเหตุอื่น ๆ หลายประการ เช่น การยับยั้งการสังเคราะห์โพรสตาแกลนดิน, ฤทธิ์ต้านการอักเสบ, ฤทธิ์กดภูมิคุ้มกัน, การลดการหลั่งโอปิออยด์ในร่างกาย หรือการรวมกันของสาเหตุดังกล่าว
โรคมะเร็งสมอง (ในชนิดปฐมภูมิ หรือในชนิดแพร่กระจาย) เดกซาเมทาโซนถูกใช้เพื่อต่อต้านพัฒนาการของอาการบวมน้ำ ซึ่งในที่สุดสามารถบีบอัดโครงสร้างสมองอื่น ๆ และยายังถูกใช้ในกรณีไขสันหลังถูกกดจากเนื้องอก
เดกซาเมทาโซน ยังใช้เป็นยาเคมีบำบัดโดยตรงในมะเร็งโลหิตวิทยาบางชนิดโดยเฉพาะอย่างยิ่งในการรักษามะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดมัยอิโลมา ซึ่งจะใช้ยาเดกซาเมทาโซนเพียงอย่างเดียว หรือใช้ร่วมกับยาเคมีบำบัดอื่น ๆ รวมถึงที่มีการใช้เป็นส่วนใหญ่มักจะใช้ร่วมกับ ทาลิโดไมด์ (thalidomide; Thal-dex), เลนาลิโดไมด์ (lenalidomide), บอร์ทิโซมิบ (bortezomib; Velcade, Vel-dex) หรือกับยาสูตรรวมของ ดอกโซรูบิซิน (doxorubicin; Adriamycin) และ วินคริสติน (vincristine) หรือใช้เป็นยาสูตรรวม bortezomib/lenalidomide/dexamethasone
การใช้ทางการแพทย์ > ภาวะของต่อมไร้ท่อ

เดกซาเมทาโซนใช้ในการรักษาความผิดปกติที่หายากมากของการดื้อต่อ กลูโคคอร์ติคอยด์ (glucocorticoid)
ในต่อมหมวกไตและโรคแอดดิสันมีการสั่งจ่ายยาเดกซาเมทาโซน เมื่อผู้ป่วยมีการตอบสนองที่ไม่ดีกับยากลุ่มเพรดนิโซน (Prednisone) หรือยา เมทิลเพรดนิโซโลน (Methylprednisolone)
สามารถใช้ในภาวะต่อมหมวกไตผลิตฮอร์โมนมากผิดปรกติแต่กำเนิด (congenital adrenal hyperplasia) ในผู้ป่วยที่เป็นวัยรุ่นตอนปลายและวัยผู้ใหญ่ เพื่อลดการสร้างฮอร์โมนอะดริโนคอร์ติโคโทปิก (ACTH) โดยทั่วไปแล้วจะให้ยาก่อนนอนในเวลากลางคืน
การใช้ทางการแพทย์ > ในหญิงตั้งครรภ์

อาจให้ยาเดกซาเมทาโซน กับหญิงที่เสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนดเพื่อสนับสนุนการเจริญของปอดของทารกในครรภ์ การใช้ยานี้ซึ่งให้จนถึงหนึ่งสัปดาห์ก่อนคลอด พบว่าสัมพันธ์กับภาวะที่มีน้ำหนักแรกคลอดต่ำ ถึงแม้ว่าจะไม่เพิ่มอัตราการเสียชีวิตของทารกแรกเกิด
นอกจากนี้ยังใช้เดกซาเมทาโซนนอกข้อบ่งใช้ (off-label) ในการรักษาระหว่างการตั้งครรภ์สำหรับอาการต่อมหมวกไตผลิตฮอร์โมนมากผิดปรกติแต่กำเนิด (congenital adrenal hyperplasia; CAH) ในทารกเพศหญิง ภาวะ CAH ทำให้เกิดความหลากหลายของความผิดปกติทางร่างกาย โดยเฉพาะความไม่ชัดเจนของอวัยวะเพศ การรักษาอาการ CAH ก่อนคลอดตั้งแต่แรก ๆ ได้แสดงการลดอาการ CAH บางอย่าง แต่ไม่ได้รักษาความผิดปกติแต่กำเนิดมูลฐาน การใช้แบบนี้เป็นที่ถกเถียงกันว่า เป็นการศึกษาที่ไม่เพียงพอ ประมาณหนึ่งในสิบของทารกในครรภ์ของผู้หญิงที่ได้รับการรักษานั้นมีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะดังกล่าว และมีรายงานเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่ร้ายแรง การทดลองใช้เดกซาเมทาโซนในหญิงตั้งครรภ์ เพื่อรักษาทารกในครรภ์ที่มีภาวะ CAH ถูกยกเลิกในสวีเดน เมื่อผู้ป่วยหนึ่งในห้ารายมีอาการไม่พึงประสงค์
การทดลองทางคลินิกขนาดเล็กพบว่ามีผลระยะยาวต่อความจำในการใช้ภาษาในกลุ่มเล็ก ๆ ของเด็กที่ได้รับการรักษาก่อนคลอด แต่ไม่สามารถสรุปผลได้เนื่องจากขนาดของการทดลอง
การใช้ทางการแพทย์ > กลุ่มอาการเจ็บป่วยจากการขึ้นที่สูง

เดกซาเมทาโซน ใช้ในการรักษาภาวะสมองบวมจากการอยู่ในพื้นที่สูง (high-altitude cerebral edema; HACE) รวมถึงภาวะปอดบวมน้ำจากการอยู่ในพื้นที่สูง (high-altitude pulmonary edema; HAPE) เป็นปกติที่มีการนำยานี้ติดตัวไปด้วยในคณะนักปีนเขา เพื่อช่วยให้นักปีนเขาจัดการกับภาวะแทรกซ้อนของการเจ็บป่วยจากระดับความสูง
การใช้ทางการแพทย์ > อาการคลื่นไส้และอาเจียน

การให้ยาเดกซาเมทาโซน ทางหลอดเลือดดำมีประสิทธิภาพในการป้องกันอาการคลื่นไส้และอาเจียนในผู้ที่ได้รับการผ่าตัด และมีอาการปวดหลังการผ่าตัด โดยให้ร่วมกับยาโอปิออยด์ที่ออกฤทธิ์ยาวทางไขสันหลังหรือช่องเหนือไขสันหลัง
การรวมกันของเดกซาเมทาโซน และสารต้านตัวรับเซโรโทนิน 5 เอชที 3 เช่น ออนดานเซตรอน (Ondansetron) มีประสิทธิภาพมากกว่าสารต้านตัวรับ 5-HT3 เพียงอย่างเดียวในการป้องกันอาการคลื่นไส้และอาเจียนหลังการผ่าตัด
เดกซาเมทาโซน เมื่อใช้เป็นยาแก้อาเจียนระหว่างการผ่าตัด ไม่ปรากฏว่าเพิ่มอัตราการติดเชื้อที่แผล และไม่มีความชัดเจนว่ายามีผลต่อการหายของแผล
การใช้ทางการแพทย์ > อาการเจ็บคอ

การให้ยาเดกซาเมทาโซนครั้งเดียว หรือยาสเตอรอยด์อื่น ช่วยเพิ่มความเร็วในการหายจากอาการเจ็บคอ
ข้อห้ามการใช้ยา

ข้อห้ามของเดกซาเมทาโซน (แต่ไม่จำกัดเพียงกรณีเหล่านี้) ได้แก่:
การติดเชื้อที่ไม่สามารถควบคุมได้
ภาวะภูมิไวเกินต่อยาเดกซาเมทาโซน (ที่ทราบก่อน)
มาลาเรียขึ้นสมอง
การติดเชื้อราทั่วร่างกาย
การรักษาพร้อมกันกับวัคซีนไวรัสแบบเชื้อเป็น (รวมถึงวัคซีนไข้ทรพิษ)
ผลข้างเคียง

ไม่ปรากฏอุบัติการณ์ที่แน่นอนของผลข้างเคียงของการใช้ยาเดกซาเมทาโซน ดังนั้นการประมาณการจึงถูกทำขึ้นโดย อุบัติการณ์ของผลข้างเคียงตามรายการที่แสดง เป็นไปตามผลข้างเคียงของยาคอร์ติโคสเตอรอยด์ที่ใกล้เคียง และจากเอกสารกำกับยาเดกซาเมทาโซน
ผลข้างเคียง > ทั่วไป

สิว
โรคนอนไม่หลับ
วิงเวียน
เพิ่มความอยากอาหาร
น้ำหนักเพิ่มขึ้น, อ้วนขึ้น
สูญเสียความสมบูรณ์ของผิวหนัง
โรคซึมเศร้า
ภาวะเคลิ้มสุข
ความดันโลหิตสูง
เพิ่มความเสี่ยงของการติดเชื้อ
เพิ่มความดันลูกตา
อาเจียน
อาหารไม่ย่อย
อาการสับสน
ความจำเสื่อม
หงุดหงิด
คลื่นไส้
วิงเวียน
ปวดหัว
ต้อกระจก (ในกรณีของการรักษาระยะยาว เกิดขึ้นในผู้ป่วยประมาณ 10%)
ผลข้างเคียง > ไม่ทราบความถี่

จานประสาทตาบวม
ต่อมหมวกไตทำงานไม่เพียงพอ
ภาวะแคระแกร็น (ในเด็ก)
กลุ่มอาการคุชชิง
แผลในกระเพาะอาหาร
โรคกระดูกพรุน
ภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรง
เบาหวานประเภทที่ 2
น้ำตาลในเลือดสูง
ตับอ่อนอักเสบ
ภาวะการคั่งของน้ำและเกลือแร่
อาการฟุ้งพล่าน
โรคจิต
ต้อหิน
โรคกล้ามเนื้อหัวใจ
อาการท้องอืด
กระจกตาหรือตาขาวบางลง
โรคติดเชื้อแคนดิดา
ผิวหนังฝ่อ
อาการช้ำ
ภาวะเส้นเลือดฝอยขยายตัว
ผิวแตกลาย
ภาวะเม็ดเลือดขาวสูง
ลิ่มเลือดอุดตัน
ภาวะติดยาทางจิตใจ
กระดูกสันหลังยุบ
แผลในหลอดอาหาร
อาการชัก
ภาวะไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูง
ความดันโลหิตในกะโหลกศีรษะสูง (การใช้ยาระยะยาว)
ภาวะใบหน้าแดง
ภาวะโพแทสเซียมในเลือดตำ่
ภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำ
กล้ามเนื้อลีบ
การพร่องไนโตรเจนเนื่องจากเมแทบอลิซึมของโปรตีน
ปฏิกิริยาการแพ้รวมถึง แอนาฟิแล็กซิส
ผลข้างเคียง > การถอนยา

การขาดยาทันทีหลังจากการรักษาด้วยคอร์ติโคสเตอรอยด์ในระยะยาวสามารถนำไปสู่:
ภาวะต่อมหมวกไตทำงานไม่เพียงพอ
ความดันโลหิตต่ำ
มีไข้
ปวดกล้ามเนื้อ
อาการปวดข้อ
ริดสีดวงจมูก
เยื่อบุตาอักเสบ
ตุ่มนูนคันและเจ็บบนผิวหนัง
น้ำหนักลด
เสียชีวิต
ผลข้างเคียง > อันตรกิริยาระหว่างยา

ปฏิกิริยาระหว่างยาที่เป็นที่ทราบได้แก่:
สารเหนี่ยวนำเอนไซม์ในไมโครโซมจากตับ เช่น บาร์บิทูเรต, เฟนิโทอิน และ ไรแฟมพิซิน สามารถลดครึ่งชีวิตของยาเดกซาเมทาโซน
การใช้เดกซาเมทาโซนร่วมกับยาคุมกำเนิดชนิดรับประทานสามารถเพิ่ม ปริมาตรกระจายตัวของยาได้
เภสัชวิทยา

เดกซาเมทาโซนเป็นยาในกลุ่มกลูโคคอร์ติคอยด์ ทำหน้าที่เป็นตัวกระตุ้นตัวรับกลูโคคอร์ติคอยด์ (glucocorticoid receptor; GR) แต่ไม่มีกิจกรรมกับฮอร์โมนมินเนอราโลคอร์ติคอยด์ (mineralocorticoid)
เคมี

เดกซาเมทาโซนเป็นเพรกเนนคอร์ติโคสเตอรอยด์สังเคราะห์ (synthetic pregnane corticosteroid) และอนุพันธ์ของคอร์ติซอล (ไฮโดรคอร์ติโซน; hydrocortisone) และยังเป็นที่รู้จักกันในนาม 1-dehydro-9α-fluoro-16α-methylhydrocortisone หรือ 9α-fluoro-11β,17α,21-trihydroxy-16α-methylpregna-1,4-diene-3,20-dione โครงสร้างโมเลกุลและผลึกของเดกซาเมทาโซน ได้รับการอธิบายแล้วโดยใช้การศึกษาโครงสร้างผลึกด้วยรังสีเอกซ์ (X-ray crystallography)
เคมี > การสังเคราะห์

ในการสังเคราะห์เดกซาเมทาโซน สาร 16β-methylprednisolone acetate จะผ่านปฏิกิริยาการควบแน่นเพื่อนำโมเลกุลน้ำออก ได้เป็นเป็นสารอนุพันธ์ 9,11-dehydro ปฏิกิริยานี้จะเกิดขึ้นกับแหล่งที่มาของไฮโปโบรไมต์ (hypobromite) เช่นโมเลกุลพื้นฐาน N-bromosuccinimide เพื่อก่อให้เกิดอนุพันธ์ 9α-bromo-11β-hydrin ซึ่งต่อมาวงโมเลกุลจะปิดกลายเป็นสารอีพอกไซด์ ปฏิกิริยาการเปิดวงโมเลกุลด้วยไฮโดรเจนฟลูออไรด์ในเตตระไฮโดรฟิวแรน จะให้ผลเป็นเดกซาเมทาโซน
ประวัติ

เดกซาเมทาโซน ถูกสังเคราะห์ครั้งแรกโดยฟิลิป โชวอลเตอร์ เฮนช์ (Philip Showalter Hench) ในปี พ.ศ. 2500 (ค.ศ.1957) และเริ่มนำมาใช้ในทางการแพทย์ในปีถัดมา
สังคมและวัฒนธรรม > ราคา

เดกซาเมทาโซนมีราคาไม่สูง ในสหรัฐ ยาสำหรับหนึ่งเดือนมักจะมีราคาต่ำกว่า 25 เหรียญสหรัฐ ในอินเดียชุดการรักษาสำหรับผู้ใช้แรงงานที่คลอดก่อนกำหนดนั้น อยู่ที่ประมาณ 0.50 ดอลลาร์สหรัฐ ยาชนิดนี้มีอยู่ในพื้นที่ส่วนใหญ่ของโลก
สังคมและวัฒนธรรม > ทางให้ยา

อาจให้ยาทางปากในรูปแบบยาเม็ดหรือสารละลายแอลกอฮอล์ (อีลิกเซอร์; elixir), ให้โดยฉีดเข้ากล้ามเนื้อ, การฉีดเข้าหลอดเลือดดำ หรือโดยการหยอดตา
สังคมและวัฒนธรรม > การใช้งานที่ไม่ใช่ทางการแพทย์

เดกซาเมทาโซนถูกใช้ในสถานบริการค้าประเวณีที่ถูกกฎหมายในบังคลาเทศ สำหรับโสเภณีที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะเพื่อทำให้น้ำหนักเพิ่มขึ้น โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อทำให้พวกเธอดูมีอายุและมีสุขภาพดีต่อผู้ใช้บริการและตำรวจ
เดกซาเมทาโซนและกลูโคคอร์ติคอยด์ส่วนใหญ่ ถูกแบนโดยองค์กรกีฬารวมถึงองค์กรต่อต้านการใช้สารต้องห้ามโลก (World Anti-Doping Agency)
การวิจัย > โควิด-19

ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2563 โครงการทดลอง RECOVERY (Randomised Evaluation of COVID-19 Therapy) โดยมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ประกาศผลเบื้องต้นระบุว่าเดกซาเมทาโซน ช่วยเพิ่มอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยในโรงพยาบาลจากโรค COVID-19 สำหรับผู้ป่วยที่ใช้เครื่องช่วยหายใจอัตราการเสียชีวิตลดลงจาก 40% เป็น 28% และสำหรับผู้ป่วยที่ได้รับออกซิเจนลดจาก 25% เป็น 20% ยาไม่ได้ต่อสู้กับไวรัส แต่หน่วงปฏิกิริยาพายุไซโตไคน์ซึ่งมากเกินไปของระบบภูมิคุ้มกันในหลายกรณีที่รุนแรง การรักษาด้วยเดกซาเมทาโซนไม่มีผลในเชิงบวกในผู้ป่วยที่ไม่ต้องรับออกซิเจน ผู้เชี่ยวชาญหลายคนเรียกร้องให้มีการเผยแพร่ชุดข้อมูลฉบับเต็มอย่างรวดเร็ว เพื่อให้สามารถวิเคราะห์ผลลัพธ์ได้กว้างขึ้น หัวหน้าผู้ตรวจสอบการทดลอง ศ.ปีเตอร์ ฮอร์นบี ระบุว่า "ถึงตอนนี้ นี่เป็นยาเดียวที่ช่วยลดอัตราการเสียชีวิตได้ และลดได้อย่างมาก นี่เป็นความสำเร็จครั้งใหญ่" สำหรับหัวหน้านักวิจัย ศ.มาร์ติน แลนด์เรย์ กล่าวว่า "วิธีรักษาคือใช้ยาเดกซาเมทาโซน 10 วัน ซึ่งใช้เงินวันละราว 5 ปอนด์ ต่อคนไข้หนึ่งคน ดังนั้นก็คือใช้เงินแค่ 35 ปอนด์ในการรักษาหนึ่งราย และยานี้ก็สามารถหาได้ทั่วโลก" รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขสหราชอาณาจักร ประกาศในช่วงกลางเดือนมิถุนายนว่า เดกซาเมทาโซนถูกบรรจุในรายการข้อปฏิบัติมาตรฐานในการรักษาโควิด-19 องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่าเดกซาเมทาโซน ควรสงวนไว้สำหรับผู้ป่วยที่ป่วยหนักและวิกฤตที่ได้รับการรักษาด้วยกระบวนการรักษาโควิด-19 ในโรงพยาบาล
การใช้ในทางการสัตวแพทย์

เดกซาเมทาโซนรวมกับยาปฏิชีวนะมาร์โบฟล็อกซาซิน (Marbofloxacin) และคลอไตรมาโซล (Clotrimazole) นั้นมีชื่อทางการค้าว่า Aurizon (หมายเลข CAS 115550-35-1) ใช้รักษาอาการติดเชื้อที่หูที่รักษายากโดยเฉพาะในสุนัข นอกจากนี้ยังสามารถใช้ร่วมกับไตรคลอร์เมไทอะไซด์ (Trichlormethiazide) เพื่อรักษาม้าที่มีอาการบวมของขาส่วนปลายและอาการฟกช้ำทั่วไป
ดูเพิ่ม

การทดสอบกดการทำงานของเดกซาเมทาโซน [en]
แหล่งข้อมูลอื่น

"Dexamethasone". Drug Information Portal. หอสมุดแพทย์แห่งชาติอเมริกัน.
"Dexamethasone Ophthalmic". MedlinePlus.
"Dexamethasone Injection". MedlinePlus.
ขวดยาฉีดเดกซาเมทาโซนฟอสเฟต
เดกซาเมทาโซนฟอสเฟตสำหรับฉีด
การสังเคราะห์เดกซาเมทาโซน
ขนมชะมด

ขนมชะมด เป็นขนมที่มีหลักฐานว่ามีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาและสุโขทัย มีกล่าวไว้ในจดหมายเหตุว่า ในตลาดขายขนมหรือป่าขนมมีขนมชะมดขายด้วย
ขนมนี้จัดเป็นขนมเสี่ยงทายในงานแต่งงาน ไส้เป็นถั่วทองแช่น้ำนึ่งสุกโขลกผสมเกลือและพริกไทย เป็น 3 ลูกบีบติดแล้วชุบแป้งทอด ถ้าทอดแล้วแยกออกจากกัน หมายความว่าจะอยู่ด้วยกันไม่ยืด ถ้ายังติดกัน 2 ลูก หมายความว่าจะมีลูกยาก บางทีต้องชุบแป้ง 3-4 ครั้งจึงไม่แตกจากกัน การแตกจากกันของขนมนี้หมายถึงความแตกแยกของคู่สมรส บางครั้งต้องเปลี่ยนคนทำใหม่ เรียกว่า หาหมอมาแก้

ขนมที่ใกล้เคียงกับขนมชะมด ได้แก่ ขนมสามเกลอ ซึ่งวิธีทำและรูปร่างคล้ายกันแต่ไส้ต่างไปคือไส้กระฉีกผสมถั่วทองบดหุ้มด้วยแป้งข้าวเหนียวแล้วชุบแป้งทอด กับ ขนมละมุด ที่คล้ายขนมสามเกลอแต่ทำเป็นลูกโดดขนาดใหญ่
ความเชื่อ ประเพณีนิยมที่เกี่ยวข้อง

ขนมสามเกลอ ขนมชะมด (รวมถึงขนมละมุด) นั้น เป็นขนมที่ใช้ในพิธีแห่ขันหมาก รวมถึง พิธีแต่งงาน อีกด้วย ทั้งนี้เนื่องจาก ขนมที่กล่าวมานี้ มีความหมายถึงครอบครัวอันเป็นปึกแผ่น และยังเป็นขนมเสี่ยงทายด้วย กล่าวคือ การที่เอาขนม 3 ลูก ติดกันแล้วนำไปชุบแป้งทอดนั้น ถ้าขนมยังติดกันทั้ง 3 ลูก หมายความว่า คู่บ่าวสาว จะอยู่กันราบรื่น ไม่ทะเลาะเบาะแว้ง จะมีลูกด้วยกัน แต่ถ้าขนมติดกัน 2 ลูก หลุดออกไป 1 ลูก หมายความว่า คู่บ่าวสาวนี้ จะมีลูกยากไม่มีลูกด้วยกัน แต่ถ้าทั้ง 3 ลูก แตกจากกัน หมายความว่า จะอยู่กันไม่ยืด ไม่มีความสุข (อ้างอิงจาก หนังสือ แกะรอยสำรับไทย) ซึ่งถ้าเกิดเหตุการณ์ดังกล่าว จะใช้ไม้เสียบไว้ ไม่ให้ขนมหลุดแยกออกจากกัน หรืออาจนำขนมมาชุบแป้งทอดใหม่ 3-4 ครั้ง เพื่อป้องกันไม่ให้ขนมแยกออกจากกันได้ หรืออีกทางเลือกหนึ่งอาจเปลี่ยนคนทอดขนมใหม่ เรียกว่า หาหมอมาแก้ นอกจากนี้ ตอนทอดขนมก็มีความสำคัญ กล่าวคือ ถ้าทอดขนมฟู ลูกที่พองขึ้นกลมสวย ไม่แตกไม่ยุบ เรียกกันว่า หัวแก้วหัวแหวน เสี่ยงทายได้ว่าเป็นคู่ที่ดีเลิศ (อ้างอิงจาก หนังสือ อาหารที่เกี่ยวกับความเชื่อและพิธีกรรมที่เกี่ยวเนื่อง) ซึ่งนี่อาจจะเป็นกลอุบายของคนโบราณ ต้องการให้คนทำมีสมาธิในการปล่อยวางก้อนขนมสามเกลอในกระทะ ถ้าไม่ตั้งจิตตั้งใจทำ ขนมก็จะแยกจากกัน (อ้างอิงจาก หนังสือ แกะรอยสำรับไทย)