stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ยุทธนาวีที่ทะเลชวา

5°0′S 111°0′E﻿ / ﻿5.000°S 111.000°E﻿ / -5.000; 111.000
ยุทธนาวีที่ทะเลชวา (อินโดนีเซีย: Pertempuran Laut Jawa; ญี่ปุ่น: スラバヤ沖海戦, อักษรโรมัน: Surabaya oki kaisen, แปลตรงตัว 'ยุทธการที่ซูราบายาในทะเลเปิด'; อังกฤษ: Battle of the Java Sea) เป็นยุทธนาวีขั้นเด็ดขาด ของการทัพแปซิฟิกในสงครามโลกครั้งที่สอง
กองทัพเรือฝ่ายสัมพันธมิตรประสบความพ่ายแพ้อย่างย่อยยับด้วยเงื้อมมือของกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1942 และในการปฏิบัติการรองติดต่อกันหลายวัน ผู้บัญชาการกองกำลังจู่โจมของหน่วยบัญชาการสหรัฐ-สหราชอาณาจักร-เนเธอร์แลนด์-ออสเตรเลีย (ABDACOM) — พลเรือตรีชาวดัตช์ กาเรล ดัวร์มัน — ถูกสังหาร ผลที่ตามมาของยุทธการรวมถึงปฏิบัติการเล็ก ๆ หลายอย่างรอบ ๆ เกาะชวา ตลอดจนยุทธนาวีที่ช่องแคบซุนดาที่เล็กกว่า แต่ก็มีความสำคัญเช่นกัน ความพ่ายแพ้เหล่านี้ทำให้ญี่ปุ่นยึดครองหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของเนเธอร์แลนด์ทั้งหมด
ภูมิหลัง

การบุกครองหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของเนเธอร์แลนด์โดยญี่ปุ่นดำเนินไปอย่างรวดเร็วเมื่อพวกเขาก้าวออกจากอาณานิคมหมู่เกาะปาเลา และยึดฐานทัพในรัฐซาราวักรวมถึงฟิลิปปินส์ตอนใต้ พวกเขายึดฐานทัพในเกาะบอร์เนียวตะวันออก และทางตอนเหนือของเซเลบีส ในขณะที่ขบวนเรือกองทหาร ซึ่งคุ้มกันโดยเรือพิฆาตและเรือลาดตระเวน พร้อมการสนับสนุนทางอากาศโดยฝูงเครื่องบินต่อสู้ที่ปฏิบัติการจากฐานที่ยึดได้ ได้แล่นไปทางใต้ผ่านช่องแคบมากัซซาร์และเข้าไปในทะเลโมลุกกะ ส่วนการต่อต้านกองกำลังที่รุกรานเหล่านี้เป็นกองกำลังขนาดเล็ก ซึ่งประกอบด้วยเรือรบดัตช์, อเมริกัน, อังกฤษ และออสเตรเลีย — ซึ่งเป็นเรือรบสมัยสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง — โดยในตอนแรกอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของพลเรือเอก ทอมัส ซี. ฮาร์ต
เมื่อวันที่ 23 มกราคม ค.ศ. 1942 กองกำลังของเรือพิฆาตอเมริกัน 4 ลำได้โจมตีขบวนเรือรุกรานของญี่ปุ่นในช่องแคบมากัซซาร์ขณะเข้าใกล้บาลิกปาปันในเกาะบอร์เนียว เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ ฝ่ายสัมพันธมิตรต่อสู้ไม่สำเร็จ — ในยุทธการที่ปาเล็มบัง — เพื่อป้องกันไม่ให้ญี่ปุ่นยึดท่าเรือน้ำมันสำคัญทางตะวันออกของเกาะสุมาตรา ในคืนวันที่ 19/20 กุมภาพันธ์ กองกำลังพันธมิตรได้โจมตีกองกำลังรุกรานตะวันออกนอกจังหวัดบาหลีในยุทธนาวีที่ช่องแคบบาดุง นอกจากนี้ในวันที่ 19 กุมภาพันธ์ญี่ปุ่นได้ทำการโจมตีทางอากาศสองครั้งที่เมืองดาร์วินบนแผ่นดินใหญ่ของออสเตรเลีย โดยเป็นหนึ่งครั้งจากเครื่องบินที่ใช้เรือบรรทุกเครื่องบิน และอีกหนึ่งครั้งโดยเครื่องบินที่บินบนบก การทำลายดาร์วินทำให้มันใช้การไม่ได้ในฐานะที่เป็นเสบียงและฐานทัพเรือเพื่อสนับสนุนปฏิบัติการในหมู่เกาะอินเดียตะวันออก
แหล่งข้อมูลอื่น

"CombinedFleet.com: Tabular history of Japanese ships involved in the battle". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 15 May 2006. สืบค้นเมื่อ 17 May 2006.
Vincent P. O'Hara. "Battle of the Java Sea: 27 February 1942 by Vincent P. O'Hara". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 12 April 2006. สืบค้นเมื่อ 17 May 2006.
"Battle of Sunda Strait: 28 February-1 March 1942 by Vincent P. O'Hara". สืบค้นเมื่อ 31 May 2006.
"Details on the battle and sunken ships from a diving site". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 30 April 2006. สืบค้นเมื่อ 17 May 2006.
"Details on the battle and the report from the captain of HMS Exeter". สืบค้นเมื่อ 17 May 2006.
"US Navy report of the battle from 1943". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 15 May 2006. สืบค้นเมื่อ 17 May 2006.
L, Klemen. "The Japanese Invasion of Dutch West Timor Island, February 1942". The Netherlands East Indies 1941–1942. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-07-26. สืบค้นเมื่อ 2022-04-24.
"Navweaps.com order of battle". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 17 May 2006. สืบค้นเมื่อ 17 May 2006.
"Australian War Memorial description of the battle with some pictures". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2006-08-19. สืบค้นเมื่อ 17 May 2006.
"Fall of the Dutch East Indies". Animated histories of Pacific battles of World War II. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 27 September 2007. สืบค้นเมื่อ 3 September 2006.
United States Strategic Bombing Survey (Pacific): Naval Analysis Division (1946). "Chapter 3: The Japanese Invasion of the Philippines, the Dutch East Indies, and Southeast Asia". The Campaigns of the Pacific War. United States Government Printing Office. สืบค้นเมื่อ 20 November 2006.
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย 
รูปขบวนของเครื่องบินทิ้งระเบิดทางบกที่ใช้เครื่องยนต์คู่แฝดของญี่ปุ่นทำการยิงต่อต้านอากาศยานขณะโจมตีเรือรบในทะเลชวาเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1942 ซึ่งเห็นได้จากเรือลาดตระเวน เรือหลวงโฮบาร์ตของออสเตรเลีย
เรือหลวงเดอ ไรเตอร์ ที่จอดทอดสมออยู่ที่อ่าวอูซธาเฟน ทางตอนใต้ของเกาะสุมาตรา เมื่อกลางเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1942 ไม่นานก่อนที่จะมีการรบช่องแคบกัสปาร์
เรือลาดตระเวนญี่ปุ่นฮางูโระ (ในภาพ) ได้จมเรือหลวงเดอ ไรเตอร์ โดยสังหารพลเรือเอก กาเรล ดัวร์มัน
หลุยส์ บราวน์

| หลุยส์ บราวน์ |
| --- | --- |
เกิด: หลุยส์ จอย บราวน์ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2521 (46 ปี) โรงพยาบาลทั่วไปโอลด์ดัม [en] เกรตเทอร์แมนเชสเตอร์ [en] อังกฤษ
มีชื่อเสียงจาก: บุคคลคนแรกที่เกิดจากการปฏิสนธินอกร่างกาย
คู่สมรส: เวสลีย์ มัลลินเดอร์ (สมรส 2547)
บุตร: 2
บิดามารดา: เลสลีย์ บราวน์  จอห์น บราวน์
ญาติ: นาทาลี บราวน์ (น้องสาว)
หลุยส์ จอย บราวน์ (เกิด 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2521) เป็นหญิงชาวอังกฤษซึ่งเป็นมนุษย์คนแรกที่เกิดจากการทดลองการปฏิสนธินอกร่างกาย การเกิดของเธอซึ่งปฏิบัติตามขั้นตอนที่ริเริ่มในอังกฤษได้รับการยกว่าเป็นหนึ่งใน "ความก้าวหน้าทางการแพทย์ที่น่าทึ่งที่สุดในศตวรรษที่ 20"
การเกิดและชีวิตช่วงต้น

หลุยส์ จอย บราวน์เกิดที่โรงพยาบาลทั่วไปโอลด์ดัม [en] ในแลงคาเชอร์ โดยการผ่าท้องทำคลอดตามที่วางแผนโดยแพทย์เฉพาะทาง [en]จอห์น เว็บสเตอร์ [en] มีน้ำหนักแรกคลอด 5 ปอนด์ 12 ออนซ์ (2.608 กก.) พ่อแม่ของเธอ เลสลีย์และจอห์น บราวน์ พยายามตั้งครรภ์ตามธรรมชาติมาเป็นเวลาเก้าปี แต่เลสลีย์พบว่ามีภาวะแทรกซ้อนจากท่อนำไข่อุดตัน [en]
เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2520 เลสลีย์ บราวน์ได้เข้ารับการรักษาด้วยวิธีที่ต่อมารู้จักกันในชื่อการปฏิสนธินอกร่างกาย ที่พัฒนาโดยแพทริก สเทปโท [en], โรเบิร์ต เอ็ดเวิร์ดส์ [en] และฌอง เพอร์ดี [en] เพอร์ดีเป็นคนแรกที่เห็นเซลล์ตัวอ่อนของบราวน์แบ่งตัว เอ็ดเวิร์ดส์ซึ่งเป็นเพียงคนเดียวที่ยังมีชีวิตอยู่เข้ารับรางวัลโนเบลสาขาการแพทย์ใน พ.ศ. 2553 จากผลงานนี้ ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 มีการติดตั้งแผ่นป้ายที่โรงพยาบาลรอแยลโอล์ดดัมเพื่อบันทึกความสำคัญของผลงานจากมูเรียล แฮร์ริส และฌอน เพอร์ดี แม้ว่าสื่อกล่าวถึงบราวน์ว่าเป็น "เด็กหลอดแก้ว" แต่การปฏิสนธิของเธอเกิดขึ้นในจานเพาะเชื้อ ส่วนนาตาลี บราวน์ น้องสาวของเธอเกิดจากการปฏิสนธินอกร่างกายเช่นกันในสี่ปีต่อมา เป็นคนที่ 40 ของโลกที่เกิดจากการปฏิสนธิด้วยวิธีนี้ ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2542 นาตาลีเป็นมนุษย์คนแรกที่เกิดจากการปฏิสนธินอกร่างกายที่ให้กำเนิดบุตรของตนตามธรรมชาติ
การงานและชีวิตครอบครัว

เมื่อ พ.ศ. 2547 บราวน์แต่งงานกับเวสลีย์ มัลลินเดอร์ พนักงานเฝ้าประตูไนท์คลับ โดยเอ็ดเวิร์ดเข้าร่วมงานแต่งงานของพวกเขา ลูกชายคนแรกของพวกเขาเกิดจากการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2549
พ่อของบราวน์เสียชีวิตเมื่อ พ.ศ. 2549 ส่วนแม่ของเธอเสียชีวิตเมื่อวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2555 ที่โรงพยาบาลรอยัลบริสตอลอินเฟอร์มรี่ [en] ในวัย 64 ปี จากภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อในถุงน้ำดี
ประเด็นด้านจริยธรรมและศาสนา

แม้ว่าครอบครัวบราวน์จะทราบว่ากระบวนการดังกล่าวยังเป็นการทดลอง แต่แพทย์ไม่ได้แจ้งว่ายังไม่มีทารกที่เกิดจากกระบวนการนี้ เรื่องนี้ทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับกระบวนการขอความยินยอม
ในปี พ.ศ. 2521 เมื่อมีผู้ถามถึงปฏิกิริยาต่อการเกิดของบราวน์ พระคาดินัลคาร์ดินัลอัลบิโน ลูเชียนี อัครบิดรแห่งเวนิส (ต่อมาได้รับการแต่งตั้งเป็นสมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 1) แสดงความกังวลเกี่ยวกับความเป็นไปได้ที่การผสมเทียมอาจทำให้ผู้หญิงถูกใช้เป็น "โรงงานผลิตเด็ก" แต่ปฏิเสธที่จะประณามพ่อแม่ของเด็ก โดยระบุว่าพวกเขาเพียงแค่ต้องการมีบุตรเท่านั้น
สิ่งตีพิมพ์

Brown, Louise; Powell, Martin (2015). Louise Brown: My Life As the World's First Test-Tube Baby (ภาษาอังกฤษ). Wraxall: Bristol Books CIC. ISBN 978-1-909446-08-3. OCLC 1023273709. Bristol Archives Bk/2552.
แหล่งข้อมูลอื่น

โพรไฟล์ของ Louise Brown จาก BBC (กรกฎาคม 2003)
คอลเล็กชัน Lesley Brown ตั้งแต่ปี 1970 ถึงประมาณปี 2015 ที่ Bristol Archives
งานศึกษาแบบสังเกต

ในสาขาวิทยาการระบาดและสถิติศาสตร์ งานศึกษาแบบสังเกต
(อังกฤษ: observational study) เป็นการศึกษาที่อนุมานผลของวิธีการรักษาที่เป็นประเด็นการศึกษาต่อคนไข้  ใช้เมื่อการจัดคนไข้เข้ากับกลุ่มทดลองหรือกลุ่มควบคุมไม่สามารถที่จะควบคุมได้ 
ซึ่งแตกต่างจากการทดลองเช่นการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม ที่สามารถจัดผู้ร่วมการทดลองแต่ละคนให้อยู่ในกลุ่มทดลองหรือกลุ่มควบคุมโดยสุ่มได้
เหตุผล

การจัดผู้ร่วมการทดลองให้อยู่ในกลุ่มต่าง ๆ อาจจะเป็นเรื่องที่ไม่สามารถทำได้เพราะเหตุหลายอย่างรวมทั้ง
การทำการทดลองแบบสุ่มอาจจะผิดจริยธรรม เช่นสมมุติว่า ถ้าเราต้องการตรวจสอบสมมุติฐานว่า "การทำแท้งทำให้เกิดมะเร็งเต้านม" (เป็นสมมุติฐานจริง ๆ ที่ไม่ได้รับการยอมรับ) ซึ่งอ้างว่ามีความสัมพันธ์กันโดยเหตุผลของการทำแท้งและอุบัติการณ์ของมะเร็งเต้านม ในการทดลองสมมุติที่ควบคุมได้ เราก็จะต้องเริ่มจากหญิงมีครรภ์เป็นจำนวนมาก แบ่งให้อยู่ในกลุ่มทดลอง (เพื่อที่จะทำแท้ง) และกลุ่มควบคุม (ที่จะมีลูก) แล้วทำการตรวจจับหามะเร็งเป็นประจำสำหรับหญิงทั้งสองกลุ่ม คงไม่ต้องพูดเลยว่า งานทดลองเช่นนี้ไม่ถูกจริยธรรม (นอกจากนั้นแล้ว จะเกิดตัวแปรสับสนและความเอนเอียงต่าง ๆ มากมาย โดยเหตุที่ไม่สามารถที่จะทำการทดลองเป็นแบบอำพราง ดังนั้น โดยทั่ว ๆ ไป งานศึกษาในเรื่องนี้ที่มีการตีพิมพ์ จะเริ่มจากกลุ่มหญิงที่มีการทำแท้งแล้ว ซึ่งจะกำหนดเป็นกลุ่มทดลอง ซึ่งผู้ทำการทดลองไม่สามารถที่จะควบคุมจัดกลุ่มผู้ร่วมการทดลองได้[ต้องการอ้างอิง]
ผู้ทำงานวิจัยอาจจะไม่มีอำนาจอิทธิพลพอที่จะทำงานเช่นนั้น เช่นสมมุติว่า นักวิทยาศาสตร์ต้องการจะศึกษาผลทางสาธารณสุขที่เกิดขึ้นเนื่องจากการห้ามสูบบุหรี่ในอาคารสาธารณะทั้งหมด ในการทดลองที่ควบคุมได้ นักวิจัยก็จะเลือกชุมชนจำนวนหนึ่งโดยสุ่มให้อยู่ในกลุ่มทดลอง แต่ว่า โดยปกติแล้ว การออกกฎหมายห้ามสูบบุหรี่จะขึ้นอยู่กับชุมชนนั้น ๆ ดังนั้น นักวิจัยไม่อาจคาดหวังที่จะมีอำนาจทางการเมืองที่จะให้ชุมชนที่มีการเลือกโดยสุ่มเหล่านี้ออกกฎหมายห้ามสูบบุหรี่ ดังนั้น โดยทั่ว ๆ ไป นักวิจัยก็จะเริ่มจากกลุ่มทดลองที่มีชุมชนต่าง ๆ ที่ออกกฎหมายห้ามการสูบบุหรี่แล้ว[ต้องการอ้างอิง]
การทดลองแบบสุ่มอาจจะทำไม่ได้ เช่นสมมุติว่า นักวิจัยต้องการจะศึกษาความสัมพันธ์ที่ตนสงสัยระหว่างยาบางอย่างกับกลุ่มอาการผลข้างเคียงกลุ่มหนึ่งที่เกิดขึ้นน้อย โดยที่ไม่พิจารณาเหตุผลทางจริยธรรม การทำการทดลองโดยสุ่มทำได้ยากเพราะว่าอาการข้างเคียงนี้เกิดขึ้นน้อยมาก คือ อาจจะไม่มีจำนวนคนมากพอในกลุ่มทดลองที่จะสามารถเห็นอาการนี้ได้แม้ในเพียงคนหนึ่ง ดังนั้น งานศึกษาแบบสังเกตจะเริ่มที่ผู้ร่วมการทดลองที่มีอาการแล้ว แล้วทำงานย้อนกลับไปสืบหาบุคคลที่ได้รับยาแล้วเกิดอาการ  ดังนั้นกลุ่มทดลองก็คือกลุ่มย่อยของผู้ที่ได้รับยา ซึ่งไม่ใช่เป็นการกำหนดที่ควบคุมได้[ต้องการอ้างอิง]
ประเภท

การศึกษาย้อนหลัง (Case-control study) เป็นการศึกษาที่ดั้งเดิมมีการพัฒนาในสาขาวิทยาการระบาด ที่เปรียบเทียบกลุ่มที่มีแล้วสองกลุ่มที่เกิดผลต่างกัน เพื่อค้นหาสาเหตุของผล
การศึกษาแบบข้ามกลุ่ม (Cross-sectional study) เป็นการศึกษาที่เก็บข้อมูลมาจากทั้งกลุ่มประชากร หรือกลุ่มที่เป็นตัวแทน เพียงครั้งเดียว
การศึกษาระยะยาว หรือการศึกษาตามยาว (Longitudinal study) เป็นการศึกษาหาสหสัมพันธ์ ที่ตรวจสอบตัวแปรเดียวกันซ้ำ ๆ กันเป็นช่วงระยะเวลายาว
การศึกษาตามรุ่น (Cohort study หรือ Panel study) เป็นแบบหนึ่งของการศึกษาระยะยาวที่กลุ่มคนไข้กลุ่มหนึ่งรับการตรวจสอบเป็นช่วงระยะเวลาหนึ่ง
Ecological study เป็นการศึกษาแบบสังเกตที่มีตัวแปรอย่างน้อยหนึ่งตัวซึ่งวัดที่ระดับกลุ่ม
ประโยชน์และความเชื่อถือได้

แม้ว่างานศึกษาแบบสังเกตไม่สามารถใช้เป็นแหล่งความรู้ที่เชื่อถือได้เกี่ยวกับ "ความปลอดภัย ประสิทธิผล และประสิทธิภาพ" ของการรักษาวิธีหนึ่ง 
แต่ก็ยังสามารถใช้เป็นแหล่งข้อมูลบางอย่างได้ เช่น
สามารถ
ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการใช้ (วิธีการรักษา) และข้อปฏิบัติในสถานการณ์จริง ๆ
ตรวจจับทิศทางในเรื่องประโยชน์และความเสี่ยงของข้อปฏิบัติในประชากรโดยรวม ๆ
ช่วยกำหนดสมมุติฐานที่จะตรวจสอบในงานทดลองต่อ ๆ ไป
ให้ข้อมูลระดับชุมชนเป็นบางส่วนที่จำเป็นในการออกแบบการทดลองทางคลินิกที่จะให้ความรู้ดีขึ้นและสามารถทำได้จริง ๆ
ให้ความรู้ในการปฏิบัติทางคลินิก
ความเอนเอียงและวิธีแก้

ในทุก ๆ กรณี ถ้าการทดลองแบบสุ่มไม่สามารถทำได้ การตรวจสอบที่ทำแทนจะมีปัญหาว่า บุคคลในกลุ่มทดลองจะไม่ได้รับเลือกโดยสุ่ม และดังนั้นอาจจะเป็นแหล่งกำเนิดความเอนเอียง
ความท้าทายสำคัญในการทำงานศึกษาแบบสังเกตก็คือการทำการอนุมานที่ปราศจากอิทธิพลจากความเอนเอียงที่เห็นได้ชัดในระดับที่ยอมรับได้ และการประเมินอิทธิพลของความเอนเอียงที่ซ่อนเร้น
ผู้สังเกตการณ์งานทดลองที่ควบคุมไม่ได้จะพยายามบันทึกทั้งข้อมูลและองค์ต่าง ๆ ที่อาจจะมีผลต่อข้อมูล เพื่อที่จะกำหนดว่าองค์เหล่านั้นมีผลอย่างไร
แต่ว่า บางครั้งองค์ที่บันทึกอาจจะไม่ได้มีผลโดยตรงต่อความต่างที่ได้ในข้อมูล
แต่อาจจะมีองค์อื่น ๆ ที่ไม่ได้บันทึกแต่เป็นเหตุของผลต่าง
นอกจากนั้นแล้ว องค์ต่าง ๆ จะบันทึกไว้ก็ดีไม่ได้บันทึกไว้ก็ดี ก็อาจจะมีสหสัมพันธ์ต่อกันและกัน ซึ่งอาจนำไปสู่การสรุปผิด ๆ
ยิ่งไปกว่านั้น ยิ่งมีจำนวนองค์ที่บันทึกมากขึ้นเท่าไร ความน่าจะเป็นว่าจะมีสหสัมพันธ์ระหว่างองค์ที่บันทึกกับข้อมูล ที่จริง ๆ เป็นเรื่องบังเอิญ ก็จะสูงขึ้นเท่านั้น
วิธีการทางสถิติที่ใช้หลายตัวแปร (Multivariate statistics) ซึ่งเป็นการควบคุมข้อมูลโดยสถิติ อาจจะใช้แทนที่การควบคุมที่พึงจะมีในการทดลองได้ เป็นวิธีที่กำจัดอิทธิพลขององค์ต่าง ๆ ที่จะมีผลต่อข้อมูลได้
เช่น ในสาขาเกี่ยวกับการแพทย์การพยาบาล และในสังคมศาสตร์ นักวิจัยอาจใช้เทคนิคการจับคู่ (Matching) ข้อมูลของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมที่ไม่ได้มีการเลือกโดยสุ่มได้
วิธีการสามัญที่ใช้กันก็คือ propensity score matching ที่สามารถลดตัวแปรสับสนได้ (confounding)
รายงานปี ค.ศ. 2014 จากองค์กรความร่วมมือคอเครน สรุปว่า ผลงานศึกษาแบบสังเกตมีผลคล้ายคลึงกับที่ทำโดยการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม (RCT)
คือ ไม่มีหลักฐานที่แสดงว่า มีการรายงานค่าประเมินผล (ที่ได้จากวิธีการรักษา) ที่มีความแตกต่างกันระหว่างงานศึกษาแบบสังเกตและ RCT
ไม่ว่าจะมีการออกแบบงานศึกษาแบบสังเกต หรือจะมีความหลากหลายของเหตุเกิดโรค (heterogeneity) อย่างไร หรือจะรวมงานที่ศึกษาผลของยาหรือไม่
ดังนั้น ผู้ทำรายงานจึงแนะนำว่า เมื่อตรวจสอบเหตุที่ผลของงานศึกษาแบบสังเกตและ RCT ไม่ตรงกัน ควรจะพิจารณาองค์ประกอบอื่น ๆ ที่อาจจะเป็นเหตุของความแตกต่าง ที่ไม่ใช่แบบของการศึกษา
ในปี ค.ศ. 2007 กลุ่มนักวิจัยการแพทย์ที่มีชื่อเสียงได้ออกคำแถลงการ "Strengthening the reporting of observational studies in epidemiology (การเพิ่มประสิทธิภาพของรายงานการศึกษาแบบสังเกตในวิทยาการระบาด)" (STROBE)
ซึ่งแนะนำให้ผู้ทำงานศึกษาแบบสังเกตใช้หลัก 22 อย่างที่จะทำให้ข้อสรุปของงานสามารถเข้าใจและใช้โดยนัยทั่วไปได้ง่ายขึ้น
ดูเพิ่ม

มีความสัมพันธ์กันไม่ได้หมายความว่าเป็นเหตุผลซึ่งกันและกัน
ระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  "ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑", ให้ความหมายของ observational methods ว่า "วิธีวิจัยแบบสังเกต" และ study ว่า "งานศึกษา, การศึกษา"
↑  "Observational study". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-04-27. สืบค้นเมื่อ 2008-06-25.
↑  Porta, M., บ.ก. (2008). A Dictionary of Epidemiology (5th ed.). New York: Oxford University Press. ISBN 9780195314496.
↑  "ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑", ให้ความหมายของ Case control  ว่า "การศึกษาย้อนหลัง"
↑  "ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑", ให้ความหมายของ doubled blind cross-over study ว่า "การศึกษาข้ามกลุ่มแบบอำพรางสองฝ่าย"
1 2  Nahin, Richard (2012-06-25). "Observational Studies and Secondary Data Analyses To Assess Outcomes in Complementary and Integrative Health Care". National Center for Complementary and Alternative Medicine. Although observational studies cannot provide definitive evidence of safety, efficacy, or effectiveness, they can: 1) provide information on “real world” use and practice; 2) detect signals about the benefits and risks of complementary therapies use in the general population; 3) help formulate hypotheses to be tested in subsequent experiments; 4) provide part of the community-level data needed to design more informative pragmatic clinical trials; and 5) inform clinical practice.
↑  Rosenbaum, Paul R (2009). Design of Observational Studies. New York: Springer. ISBN 978-1-4419-1213-8.
↑  Anglemyer, Andrew; Horvath, Hacsi T; Bero, Lisa; Bero, Lisa (2014). "Healthcare outcomes assessed with observational study designs compared with those assessed in randomized trials". doi:10.1002/14651858.MR000034.pub2. {{cite journal}}: Cite journal ต้องการ |journal= (help)
↑  von Elm, E; Altman, DG; Egger, M; Pocock, SJ; Gøtzsche, PC; Vandenbroucke, JP (2007). "The Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology (STROBE) Statement: Guidelines for Reporting Observational Studies". PLoS Med. 4 (10): e296. doi:10.1371/journal.pmed.0040296. PMC 2020495. PMID 17941714.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
แหล่งข้อมูลอื่น

Rosenbaum, Paul R. (2002). Observational Studies (2nd ed.). New York: Springer-Verlag. ISBN 0387989676.
"NIST/SEMATECH Handbook on Engineering Statistics" at National Institute of Standards and Technology
| ด ค กBiomedical research: Clinical study design / Design of experiments |
| --- | --- |
Overview:  การทดลองทางคลินิก Clinical trial protocol  Clinical trial management  Academic clinical trials 
Controlled study (EBM I to II-1; A to B):  การทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม การทดลองแบบอำพราง  Open-label trial) 
งานศึกษาแบบสังเกต (EBM II-2 to II-3; B to C):  งานศึกษาตามขวาง vs. งานศึกษาตามยาว, Ecological study งานศึกษาตามรุ่น (งานศึกษาตามรุ่นย้อนหลัง  งานศึกษาตามรุ่นตามแผน)  งานศึกษามีกลุ่มควบคุม (Nested case-control study)  Case series  Case study  รายงานผู้ป่วย 
วิทยาการระบาด/ methods:  occurrence: อุบัติการณ์ (อุบัติการณ์สะสม)  ความชุก ความชุก ณ จุดใดจุดหนึ่ง  ความชุกในช่วงเวลา) association: absolute (Absolute risk reduction, Attributable risk, Attributable risk percent)  relative (ความเสี่ยงสัมพัทธ์ (Odds ratio, Hazard ratio) other: Virulence  Infectivity  Mortality rate  Morbidity  Case fatality  Specificity and sensitivity  Likelihood-ratios  Pre/post-test probability 
Trial/test types:  In vitro  In vivo  Animal testing  Animal testing on non-human primates  First-in-man study  Multicenter trial  Seeding trial  Vaccine trial 
Analysis of clinical trials:  Risk-benefit analysis 
Interpretation of results:  Selection bias  Correlation does not imply causation  Null result 
Category · Glossary · List of topics
ชาวอาร์มีเนีย

| Հայեր |
| --- | --- |
ธงชาติอาร์มีเนีย
ประชากรทั้งหมด
ป. 7–10 ล้านคน 
ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ
 อาร์มีเนีย     2,961,514
ชาวอาร์มีเนียพลัดถิ่น
 รัสเซีย: 1,182,388–2,900,000
 สหรัฐ: 1,000,366–1,500,000
 ฝรั่งเศส: 250,000–750,000
 จอร์เจีย  •  อับฮาเซีย: 168,191 41,864
 อาเซอร์ไบจาน  •  นากอร์โน-คาราบัค:  146,573
 เลบานอน: 150,000
 อิหร่าน: 120,000
 เยอรมนี: 90,000–110,000
 ซีเรีย: 100,000
 ยูเครน: 99,894
 บราซิล: 100,000
 กรีซ: 80,000
 อาร์เจนตินา: 70,000
 ตุรกี: 60,000
 แคนาดา: 55,740
 โปแลนด์: 50,000
 คาซัคสถาน: 25,000
 ออสเตรเลีย: 16,723
 สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์: 8,000–10,000
ภาษา
อาร์มีเนีย
ศาสนา
ส่วนมาก:  คริสตจักรอัครสาวกอาร์มีเนีย, คริสต์นิกายโรมันคาทอลิก, คริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ ส่วนน้อย:  ความเชื่อพื้นเมือง
ชาวอาร์มีเนีย (อาร์มีเนีย: հայեր) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่เป็นประชากรหลักในประเทศอาร์มีเนีย และยังมีชุมชนชาวอาร์มีเนียในประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ประเทศจอร์เจีย ประเทศอิหร่าน ประเทศรัสเซีย ประเทศยูเครน ฯลฯ เหตุการณ์การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวอาร์มีเนียทำให้ชาวอาร์มีเนียอพยพไปยังหลายประเทศทั่วโลก เช่น ประเทศฝรั่งเศส สหรัฐ ประเทศอาร์เจนตินา ฯลฯ
ชาวอาร์มีเนียเป็นชนชาติแรก ๆ ในโลกที่นับถือศาสนาคริสต์ และเป็นประเทศแรกในโลกที่นับถือศาสนาคริสต์เป็นศาสนาประจำชาติ โดยที่ศาสนจักรของอาร์มีเนียไม่ได้ขึ้นตรงหรือมีความเกี่ยวข้องกับคริสตจักรโรมันคาทอลิกแต่อย่างใด
แหล่งข้อมูลอื่น

FACES Project - Armenian population worldwide เก็บถาวร 2009-02-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Armenian Videos from Armenia and Diaspora เก็บถาวร 2021-03-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
A long way from Ararat... Little Armenias int Europe and the Mediterranean. Marseille's  Armenians เก็บถาวร 2015-04-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ออเบรย์ เบียร์ดสลีย์

| ออเบรย์ เบียร์ดสลีย์ |
| --- | --- |
ภาพเบียร์ดสลีย์ในปี ค.ศ. 1893 ถ่ายโดยเฟรเดอริก ฮอลเยอร์
เกิด: ออเบรย์ วินเซนต์ เบียร์ดสลีย์ 21 สิงหาคม ค.ศ. 1872(1872-08-21) ไบรตัน ซัสเซกซ์ อังกฤษ
เสียชีวิต: 16 มีนาคม ค.ศ. 1898(1898-03-16) (25 ปี) ม็องตง จังหวัดอาลป์-มารีตีม ฝรั่งเศส
สัญชาติ: บริติช
การศึกษา: โรงเรียนศิลปะเวสต์มินสเตอร์
มีชื่อเสียงจาก: ภาพประกอบ, เลขนศิลป์
ขบวนการ: สุนทรียนิยม, นวศิลป์
ออเบรย์ วินเซนต์ เบียร์ดสลีย์ (อังกฤษ: Aubrey Vincent Beardsley, 21 สิงหาคม ค.ศ. 1872 – 16 มีนาคม ค.ศ. 1898) เป็นจิตรกรภาพประกอบและนักเขียนชาวอังกฤษ เป็นหนึ่งในผู้นำขบวนการสุนทรียนิยมช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ร่วมกับออสการ์ ไวลด์ และเจมส์ แม็คนีลล์ วิสต์เลอร์ ภาพลายเส้นขาวดำของเขาได้รับอิทธิพลจากภาพพิมพ์แกะไม้ในประเทศญี่ปุ่น มุ่งเน้นความประหลาด ความเสื่อม และกามารมณ์ นอกจากนี้ผลงานของเบียร์ดสลีย์ยังมีส่วนสำคัญในการพัฒนานวศิลป์ อันเป็นรูปแบบศิลปะที่เป็นที่นิยมช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20
ออเบรย์ เบียร์ดสลีย์เกิดในปี ค.ศ. 1872 ที่เมืองไบรตัน ทางใต้ของประเทศอังกฤษ เป็นบุตรของวินเซนต์ พอล เบียร์ดสลีย์กับเอลเลน แอกนัส พิตต์ เขามีพี่สาวหนึ่งคนชื่อมาเบล เบียร์ดสลีย์ ในวัยเด็กครอบครัวเบียร์ดสลีย์ประสบปัญหาด้านฐานะทางสังคม เนื่องจากวินเซนต์มีฐานะด้อยกว่าเอลเลน และวินเซนต์ต้องขายทรัพย์สินบางส่วนเพื่อชดใช้หลังถูกสตรีคนหนึ่งกล่าวหาว่าผิดสัญญาแต่งงานกับเธอ ในปี ค.ศ. 1883 ครอบครัวย้ายไปอยู่ที่ลอนดอน และเบียร์ดสลีย์เรียนที่ Brighton Hove & Sussex Sixth Form College ที่นั่นเขาได้เริ่มเขียนบทกวีและวาดภาพลงนิตยสารของโรงเรียน หลังเรียนจบเบียร์ดสลีย์เรียนต่อด้านศิลปะที่โรงเรียนศิลปะเวสต์มินสเตอร์
ในปี ค.ศ. 1892 เบียร์ดสลีย์เดินทางไปปารีสและได้รับแรงบันดาลใจจากผลงานใบปิดของอ็องรี เดอ ตูลูซ-โลแทร็กและภาพศิลปะญี่ปุ่น ผลงานภาพแรกของเขาคืองานวาดภาพประกอบร้อยแก้ว Le Morte d'Arthur ของทอมัส มาลอรี หลังจากนั้นเบียร์ดสลีย์ร่วมกับเฮนรี ฮาร์แลนด์ นักเขียนชาวอเมริกัน ก่อตั้ง The Yellow Book วารสารรายสามเดือนซึ่งเขารับหน้าที่วาดภาพปกและภาพประกอบในเล่ม และต่อมากลายเป็นสิ่งพิมพ์สำคัญของลัทธิสุนทรียนิยม ลัทธิเริงรมณ์ และลัทธิสัญลักษณ์นิยม เบียร์ดสลีย์ทำงานกับวารสารนี้ก่อนจะถูกไล่ออกในปีค.ศ. 1895 เนื่องจากเขามีความเกี่ยวข้องกับออสการ์ ไวลด์ที่ถูกตัดสินโทษข้อหาพฤติกรรมอนาจาร
นอกจากผลงานแนวสุนทรียนิยม เบียร์ดสลีย์ยังถือเป็นศิลปินแนวนวศิลป์ที่เป็นที่ถกเถียงที่สุดคนหนึ่งเนื่องจากงานวาดที่มืดมน แปลกประหลาด และโป๊เปลือย อันมีที่มาจากชุงกะ ภาพอูกิโยะแขนงหนึ่งที่แสดงการเสพสังวาส ตัวอย่างงานแนวนี้ของเบียร์ดสลีย์ได้แก่ ภาพประกอบใน Lysistrata ของอริสโตฟานเนส, The Rape of the Lock ของอเล็กซานเดอร์ โพป และผลงานที่สำคัญที่สุดคือภาพ "The Climax" หนึ่งในภาพชุดที่เบียร์ดสลีย์วาดประกอบบทละคร Salome ของออสการ์ ไวลด์
ด้านชีวิตส่วนตัว เบียร์ดสลีย์เป็นคนพิถีพิถันในการแต่งกาย ถึงแม้ว่าเขาจะมีความเกี่ยวข้องกับออสการ์ ไวลด์ที่เป็นรักร่วมเพศ แต่เพศสภาพของเบียร์ดสลีย์ยังคงไม่แน่ชัด ตลอดชีวิตเบียร์ดสลีย์ป่วยเป็นวัณโรคและมีเลือดออกในปอดบ่อยครั้งจนกระทั่งเสียชีวิตที่เมืองม็องตง ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1898 ร่างของเขาถูกฝังที่สุสาน Cimetière du Vieux-Château ในเมืองม็องตง
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ออเบรย์ เบียร์ดสลีย์
วิกิคำคม มีคำคมที่กล่าวโดย หรือเกี่ยวกับ ออเบรย์ เบียร์ดสลีย์
วิกิซอร์ซมีงานที่เกี่ยวข้องกับ ผลงานของออเบรย์ เบียร์ดสลีย์
สถาบันศิลปะดึสเซิลดอร์ฟ

สถาบันศิลปะดึสเซิลดอร์ฟ (เยอรมัน: Kunstakademie Düsseldorf)  คือโรงเรียนศิลปะแห่งเมืองดึสเซิลดอร์ฟ ประเทศเยอรมนี ที่มีชื่อเสียงไปทั่วโลกจากศิลปินศิษย์เก่าชื่อ Joseph Beuys
ประวัติ

สถาบันแห่งนี้ก่อตั้งตั้งแต่ปี ค.ศ. 1762 จากโรงเรียนสอนวาดภาพโดย Lambert Krahe (1710 - 1790), ในปี ค.ศ. 1773 เปลี่ยนมาเป็น สถาบันจิตรกรรม, ประติมากรรมแห่งเอิร์ลแห่งพาเลไทน์ (Academy of drawing, painting and sculpturing of the Earls of Palatine)
ในยุคสงครามนโปเลียน สถาบันแห่งนี้ถูกย้ายไปตั้งอยู่ที่เมืองมิวนิก รัฐบาลปรัสเซียผู้ที่ยึดครองภูมิภาคนี้หลังจากนโปเลียนยอมแพ้สงคราม ได้สร้างสถาบันศิลปะในพระบรมราชูปถัมป์ (Royal Art Academy) ขึ้นมาใหม่ในเมืองดึสเซิลดอร์ฟใน ค.ศ. 1822
ในปีค.ศ. 1850 สถาบันแห่งนี้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางจากนานาชาติ สถาบันแห่งนี้ (The "Düsseldorfer Malerschule") เคยมีชื่อเสียงอย่างมากจากเอกลักษณ์เฉพาะตัวของการวาดภาพภูมิทัศน์ชนบท  มีนักศึกษาจำนวนมากจากสแกนดิเนเวีย รัสเซีย และสหรัฐอเมริกาเข้ามาศึกษาศิลปะในสถาบันแห่งนี้
ผู้อำนวยการ

1819 - 1824 เพเทอร์ ฟอน คอร์เนลีอุส (Peter von Cornelius)
1826 - 1859 วิลเฮลม์ ฟอน ชาโดว์ (Wilhelm von Schadow)
1924 - 1933 วัลเทอร์ คาเอสบัค (Walter Kaesbach)
1945 - 1946 เอวัลด์ มาทาเร (Ewald Mataré)
1959 - 1965 ฮันส์ ชวิพแพร์ท (Hans Schwippert)
1972 - 1981 นอร์แบร์ท คริคเคอ (Norbert Kricke)
since 1988 มาร์คุส ลือแพทซ์ (Markus Lüpertz)