เจ้าชายรัชทายาทซาโด

| --- | --- |
เจ้าชายรัชทายาทซาโด
ฮันกึล: 장조
ฮันจา: 莊祖
อาร์อาร์: Jangjo 
เอ็มอาร์: Changjo 
ชื่อเกิด
ฮันกึล: 이선
ฮันจา: 李愃
อาร์อาร์: Yi Seon 
เอ็มอาร์: Yi Sŏn 
ชื่อมรณกรรม
ฮันกึล: 사도 세자
ฮันจา: 思悼 世子
อาร์อาร์: Sado Seja 
เอ็มอาร์: Sado Seja 
เจ้าชายรัชทายาทชังฮ็อน (เกาหลี: 장헌세자; ฮันจา: 莊獻世子; อาร์อาร์: Jangheonseja; เอ็มอาร์: Changhǒnseja) หรือ เจ้าชายรัชทายาทซาโด (เกาหลี: 사도세자; ฮันจา: 思悼世子; อาร์อาร์: Sadoseja; เอ็มอาร์: Sadoseja ค.ศ. 1735 - ค.ศ. 1762) เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่สองของพระเจ้าย็องโจกับพระสนมย็องบิน ตระกูลอี แห่งจอนอึย ในรัชสมัยพระเจ้าโคจงมีเฉลิมพระยศเจ้าชายซาโดให้มีฐานะเป็นกษัตริย์ พระนามว่า พระเจ้าชังโจ (장조, 莊祖) และต่อมาได้รับสถาปนาเป็น จักรพรรดิอึย (의황제, 懿皇帝)
เนื่องจากเจ้าชายรัชทายาทฮโยจางสวรรคตไปใน พ.ศ. 2271 ราชวงศ์โชซ็อนอยู่ในภาวะไร้ผู้สืบทอด บรรดาสนมของพระเจ้าย็องโจก็ยังไม่มีพระโอรสเลย ดังนั้น เมื่อเจ้าชายชังฮ็อนพระราชสมภพใน พ.ศ. 2278 ที่พระราชวังชางเกียงกุง จึงได้รับแต่งตั้งเป็นวังเซจา (รัชทายาท) ทันที เจ้าชายชังฮ็อนทรงเรียนรู้ได้เร็ว ทรงย้ายไปที่พระตำหนักทงกุง (ตำหนักตะวันออก) อันเป็นที่อยู่เดิมของพระนางซ็อนอึย มเหสีของพระเจ้าคย็องจง เนื่องจากเจ้าชายชังฮ็อนเป็นพระราชโอรสพระองค์เดียวในขณะนั้นของพระเจ้าย็องโจ พระเจ้าย็องโจจึงทรงเข้มงวดกับการศึกษาของเจ้าชายชังฮ็อนอย่างมาก ใน พ.ศ. 2287 เจ้าชายชังฮ็อนอภิเษกกับพระนางฮเยกย็อง จากตระกูลฮง ธิดาของฮงพงฮัน
ปกติพระเจ้าย็องโจและพระสนมย็องบินจะไปหาเจ้าชายชังฮ็อนบ่อย ๆ แต่นางในที่รับใช้เจ้าชายอยู่ที่พระตำหนักทงกุงนั้นเป็นคนรับใช้เก่าของพระนางซ็อนอึยและพระเจ้าคย็องจง จึงตั้งแง่รังเกียจพระเจ้าย็องโจเพราะทรงยึดบัลลังก์มาจากพระเจ้าคย็องจง พระเจ้าย็องโจจึงเลิกเสด็จไปหาเจ้าชายชังฮ็อน ความสัมพันธ์พ่อลูกจึงเหินห่าง เจ้าชายชังฮ็อนจึงขาดการใส่ใจ มีเพียงเจ้าหญิงฮวาพยองที่เป็นพระเชษฐภคินีเท่านั้น ที่ยังพูดคุยกับพระองค์อยู่
จนใน พ.ศ. 2291 เจ้าหญิงฮวาพยองสิ้นพระชนม์ เจ้าชายชังฮ็อนเสียพระทัยมาก ทรงเริ่มแสดงอาการผิดปกติทางจิต ประกอบกับประชวรบ่อย ในพ.ศ. 2295 ประชวรเป็นโรคหัด เจ้าชายชังฮ็อนมีพระโอรสพระองค์แรกใน พ.ศ. 2293 คือ เจ้าชายรัชทายาทอึยโซ แต่มีพระชนม์ชีพอยู่สองปีก็สิ้นพระชนม์ในพ.ศ. 2295 พระโอรสประสูติอีกองค์ ได้รับแต่งตั้งเป็นวังเซซุน (พระราชนัดดารัชทายาท) ทันที (ภายหลังครองราชย์เป็นพระเจ้าช็องโจ) ในพ.ศ. 2300 พระนางอินว็อนพระอัยยิกาเลี้ยงและพระนางช็องซ็องพระมารดาเลี้ยงเสด็จสวรรคต เจ้าชายชังฮ็อนมีอาการทางพระสติหนักขึ้น ทรงสังหารขันทีซังกุงต่าง ๆ คนรับใช้ตลอดจนหมอหลวง ทำให้ทรงเป็นที่หวาดกลัวไปทั่ววัง และยังทรงคบค้ากับนางทรงที่ชานเมืองฮันยาง พระเจ้าย็องโจก็ทรงทราบเรื่องพระอาการของพระโอรสดีแต่ทรงไม่กล้าทำอะไรเพราะเป็นพระโอรส ในพ.ศ. 2304 ทรงทุบตีหม่อมคนหนึ่งจนเสียชีวิต และทรงตามรังควานพระขนิษฐภคินีคือเจ้าหญิงฮวาวาน
ในพ.ศ. 2305 ขุนนางฝ่ายโนนนถายฎีกาให้พระเจ้าย็องโจลงพระอาญาพระโอรส เจ้าชายชังฮ็อนจึงจับเอาญาติของขุนนางเหล่านั้นมาทรมานจนเสียชีวิต และขู่จะสังหารบุตรชายของอัครเสนาบดีชินมัน คือ เจ้าชายยองซอง ทรงถึงขนาดจะปีนกำแพงวังไปสังหารเจ้าชายยองซอง พระมารดาสนมย็องบินทนไม่ไหว ทูลขอให้พระเจ้าย็องโจทรงพระอาญาเจ้าชายชังฮ็อน พระเจ้าย็องโจจึงมีพระราชโองการปลดเจ้าชายชังฮ็อนและพระนางฮเยกย็อง และบังคับให้เจ้าชายชังฮ็อนเข้าไปอยู่ในกล่องข้าว หลังจากอยู่ในกล่องเจ็ดวันก็สวรรคต
ภายหลังพระเจ้าย็องโจทรงรู้สึกเสียพระทัยที่ทรงลงพระอาญากับพระโอรส จึงแต่งตั้งเจ้าชายชังฮ็อนขึ้นใหม่เป็นเจ้าชายรัชทายาทซาโด พระโอรสของเจ้าชายซาโดคือพระเจ้าช็องโจ ทรงพยายามอย่างมากที่จะล้างมลทินให้พระราชบิดา ทำให้เกิดคำถามขึ้นว่า เจ้าายรัชทายาทซาโดประชวรจริงหรือเป็นการใส่ร้ายของขุนนางฝ่ายโนนน แต่บันทึกของพระนางฮเยคยองกล่าวว่าเจ้าชายซาโดทรงมีอาการทางพระสติจริง ๆ
ในช่วงสมัยพระเจ้าช็องโจ พระองค์ได้ย้ายพระบรมศพของพระราชบิดาไปยังป้อมฮวาซ็อง