stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ประเทศสกอตแลนด์
เศรษฐกิจ > โครงสร้างพื้นฐาน และการคมนาคม

สกอตแลนด์มีท่าอากาศยานระหว่างประเทศห้าแห่งที่ให้บริการตามกำหนดเวลาไปยังยุโรป อเมริกาเหนือ และเอเชีย ตลอดจนบริการภายในสหราชอาณาจักรไปยังอังกฤษ ไอร์แลนด์เหนือ และเวลส์ และภายในประเทศสกอตแลนด์ ไฮแลนด์สแอนด์ไอส์แลนด์ดำเนินการบริหารท่าอากาศยาน 11 แห่งทั่วภูมิภาคไฮแลนด์, ออร์คนีย์, เช็ตแลนด์ และเกาะเวสเทิร์น ซึ่งส่วนใหญ่ใช้สำหรับการดำเนินงานบริการสาธารณะในระยะสั้น แม้ว่าท่าอากาศยานอินเวอร์เนสจะมีเที่ยวบินตามกำหนดหลายเที่ยวบินไปยังจุดหมายปลายทางทั่วสหราชอาณาจักรและยุโรปภาคพื้นทวีป ปัจจุบันท่าอากาศยานเอดินบะระเป็นท่าอากาศยานที่พลุกพล่านที่สุดในประเทศ รองรับผู้โดยสารมากกว่า 13 ล้านคนใน ค.ศ. 2017 นอกจากนี้ ยังเป็นท่าอากาศยานที่พลุกพล่านมากเป็นอันดับ 6 ของสหราชอาณาจักร สายการบิน "โลแกนแอร์" เป็นสายการบินภูมิภาคของประเทศสกอตแลนด์ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่ท่าอากาศยานกลาสโกว์
Network Rail Limited เป็นเจ้าของและผู้จัดการโครงสร้างพื้นฐานของเครือข่ายรถไฟในสหราชอาณาจักร เป็นเจ้าของและดำเนินการสินทรัพย์โครงสร้างพื้นฐานระบบรถไฟในสกอตแลนด์ ในขณะที่รัฐบาลสกอตยังคงรับผิดชอบการวางแผนกลยุทธ์ด้านรถไฟ และเงินทุนในสกอตแลนด์ เครือข่ายรถไฟของสกอตแลนด์มีสถานีรถไฟ 359 แห่ง และมีรางรถไฟยาวประมาณ 2,760 กิโลเมตรใน ค.ศ. 2018–19 มีผู้โดยสาร 102 ล้านคนเดินทางด้วยรถไฟภายในประเทศ
รถไฟใต้ดินกลาสโกว์ เป็นระบบใต้ดินแห่งเดียวในสกอตแลนด์ เปิดบริการเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม ค.ศ. 1896 ทำให้เป็นเครือข่ายรถไฟใต้ดินที่เก่าแก่ที่สุดเป็นอันดับสามของโลก รองจากรถไฟใต้ดินบูดาเปสต์และรถไฟใต้ดินลอนดอน มอเตอร์เวย์และถนนสายหลักในสกอตแลนด์ได้รับการจัดการโดย Transport Scotland ส่วนที่เหลือของเครือข่ายถนนได้รับการจัดการโดยหน่วยงานท้องถิ่นของสกอตแลนด์ในแต่ละพื้นที่ มีบริการเรือข้ามฟากเป็นประจำระหว่างแผ่นดินใหญ่ของสกอตแลนด์และเกาะที่อยู่ห่างไกลออกไป โดยเรือเฟอร์รีที่ให้บริการทั้งภายในและนอกวานูอาตูดำเนินการโดยสกอตแลนด์ แมคเบรย์น มีสถานะเป็นรัฐวิสาหกิจ  โดยให้บริการท่าเรือบนแผ่นดินใหญ่ และเกาะหลัก 22 เกาะ เป็นบริษัทในเครือของบริษัทโฮลดิง David MacBrayne ซึ่งมีรัฐบาลสกอตเป็นเจ้าของ
เศรษฐกิจ > วิทยาศาสตร์ และ เทคโนโลยี

อเล็กซานเดอร์ เฟลมมิง มีชื่อเสียงที่สุดจากการค้นพบเอนไซม์ไลโซไซม์ใน ค.ศ. 1923 และการค้นพบสารเบนซิลเพนนิซิลิน (เพนนิซิลิน จี) เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ ค.ศ. 1945
จอห์น โลจี เบร์ด ผู้ประดิษฐ์ระบบโทรทัศน์เป็นครั้งแรกของโลก
แหล่งพลังงานหลักของสกอตแลนด์มาจากพลังงานหมุนเวียน (61.8%) นิวเคลียร์ (25.7%) และการผลิตเชื้อเพลิงฟอสซิล (10.9%) ฟาร์มกังหันลมไวท์ลี เป็นฟาร์มกังหันลมบนบกที่ใหญ่ที่สุดในสหราชอาณาจักร และเป็นฟาร์มกังหันลมบนบกที่ใหญ่ที่สุดของยุโรปมาระยะหนึ่ง ประเทศนี้ยังขึ้นชื่อด้านพลังงานน้ำขึ้นน้ำลง เป็นแหล่งพลังงานที่เกิดขึ้นใหม่ในสกอตแลนด์ โดยมี MeyGen เป็นโรงไฟฟ้าพลังน้ำขึ้นน้ำลงทางตอนเหนือของสกอตแลนด์ ในสกอตแลนด์ 98.6% ของไฟฟ้าที่ใช้ทั้งหมดมาจากแหล่งพลังงานหมุนเวียน ระหว่างเดือนตุลาคม ค.ศ. 2021 ถึงกันยายน 2022 63.1% ของไฟฟ้าที่ผลิตในสกอตแลนด์ทั้งหมดมาจากแหล่งพลังงานหมุนเวียน 83.6% จัดอยู่ในประเภทคาร์บอนต่ำ และ 14.5% มาจากเชื้อเพลิงฟอสซิล รัฐบาลสกอตมีเป้าหมายที่จะใช้พลังงานความร้อน การขนส่ง และไฟฟ้าของสกอตแลนด์ให้เทียบเท่ากับ 50% ที่จะจัดหาจากแหล่งพลังงานหมุนเวียนภายใน ค.ศ. 2030 พวกเขาระบุว่าในปี 2022 ปริมาณการใช้ไฟฟ้าโดยรวมของประเทศที่เทียบเท่ากับ 113% ผลิตโดยพลังงานหมุนเวียน ทำให้เป็นตัวเลขพลังงานหมุนเวียนที่สูงที่สุดที่บันทึกไว้จนถึงปัจจุบัน
กล่าวกันว่าสิ่งประดิษฐ์และการค้นพบของสกอตแลนด์ได้ปฏิวัติเทคโนโลยีของมนุษย์ และมีบทบาทสำคัญในการสร้างโลกสมัยใหม่ สิ่งประดิษฐ์ดังกล่าว เช่น โทรทัศน์ โทรศัพท์ ตู้เย็น เครื่องสแกน ห้องน้ำ และเครื่องจักรไอน้ำ เป็นการปฏิวัติทางการค้นพบและการศึกษาในทวีป การตรัสรู้ของสกอตแลนด์เป็นช่วงเวลาในสกอตแลนด์ในศตวรรษที่ 18 และต้นศตวรรษที่ 19 ซึ่งโดดเด่นด้วยความสำเร็จทางปัญญาและวิทยาศาสตร์ ในศตวรรษที่ 18 สกอตแลนด์มีเครือข่ายโรงเรียนประจำตำบลในที่ราบลุ่ม และมหาวิทยาลัยห้าแห่ง อเล็กซานเดอร์ เฟลมมิง มีชื่อเสียงที่สุดจากการค้นพบเอนไซม์ไลโซไซม์ใน ค.ศ. 1923 และการค้นพบสารเบนซิลเพนนิซิลิน (เพนนิซิลิน จี) เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ ค.ศ. 1945 วงล้อฟอลเคิร์ก ลิฟต์เรือ ที่ตั้งชื่อตามเมืองฟอลเคิร์ก และ หอคอยกลาสโกว์ ถือสถิติโลกในการเป็นลิฟต์ยกเรือแบบหมุนได้เพียงตัวเดียวในโลก และเป็นโครงสร้างอิสระที่หมุนได้เต็มที่ที่สูงที่สุดในโลกตามลำดับ จอห์น โลจี เบร์ด ได้รับการจดจำในฐานะผู้ประดิษฐ์ระบบโทรทัศน์เป็นครั้งแรกของโลก
อุตสาหกรรมอวกาศของสกอตแลนด์เป็นผู้นำระดับโลกในด้านเทคโนโลยีอวกาศที่ยั่งยืน และจากข้อมูลของ UK Space Agency ระบุว่า ณ เดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2021 มีบริษัทอวกาศ 173 แห่งที่ดำเนินงานในสกอตแลนด์ ซึ่งรวมถึงผู้ผลิตยานอวกาศ ผู้ให้บริการปล่อยกระสวยอวกาศ เครื่องวิเคราะห์ข้อมูลขั้นปลาย และองค์กรวิจัย อุตสาหกรรมอวกาศในสกอตแลนด์คาดว่าจะสร้างรายได้ 2 พันล้านปอนด์ภายใน ค.ศ. 2030 นอกจากนี้ ตำแหน่งงานในอุตสาหกรรมอวกาศ และอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง คิดเป็นอัตราจ้างงานถึง 1 ใน 5 ของตำแหน่งดังกล่าวในสหราชอาณาจักร สกอตแลนด์ยังดำเนินโครงการท่าอวกาศยานที่วางแผนไว้สองแห่ง ได้แก่ท่าอวกาศซัทเทอร์แลนด์ และ ศูนย์อวกาศเช็ตแลนด์
ประชากรศาสตร์ > ประชากร

จำนวนประชากรในสกอตแลนด์จากการสำรวจสำมะโนประชากร พ.ศ. 2544 มีจำนวน 5,062,011 คน เพิ่มขึ้นในการสำรวจสำมะโนประชากร พ.ศ. 2554 เป็น 5,295,400 คนซึ่งสูงที่สุดเท่าที่ทำการสำรวจมา ประมาณการของสำนักงานสถิติแห่งชาติล่าสุดสำหรับช่วงกลางปี พ.ศ. 2560 คือ 5,424,800 คน
ประชากรศาสตร์ > ศาสนา

จากการสำรวจสำมะโนประชากรปี 2022 ชาวสกอตแลนด์ส่วนใหญ่ (51.12%) รายงานว่าไม่นับถือศาสนาใดเลย ศาสนาที่มีผู้นับถือมากที่สุดคือศาสนาคริสต์ (38.79%) ส่วนใหญ่เป็นนิกายเชิร์ชออฟสกอตแลนด์ (20.36%) และนิกายโรมันคาทอลิก (13.3%) ในเกือบทุกพื้นที่พบบ่อยที่สุดสำหรับการสำรวจสำมะโนประชากรนั้น ประชากรเกือบทั้งหมด "ไม่มีศาสนา" ยกเว้นใน เอาเตอร์เฮบริดีส และ อินเวอร์ไคลด์ ซึ่งคริสตจักรแห่งสกอตแลนด์ (35.3%) และนิกายโรมันคาทอลิก (33.4%) เป็นคำตอบที่พบบ่อยที่สุด ตามลำดับ
ศาสนาคริสต์รมีอิทธิพลครอบงำวิถีชีวิตทางศาสนาในพื้นที่ปัจจุบันของสกอตแลนด์มานานกว่า 1,400 ปี นับตั้งแต่การปฏิรูปสกอตแลนด์ใน ค.ศ. 1560 คริสตจักรแห่งชาติ (คริสตจักรแห่งสกอตแลนด์หรือที่รู้จักในชื่อเดอะเคิร์ก) เป็นโปรเตสแตนต์ในด้านการวางแนวและการปฏิรูปในด้านเทววิทยา ตั้งแต่ ค.ศ. 1689 เป็นต้นมา มีระบบการปกครองคริสตจักรแบบเพรสไบทีเรียนที่เป็นอิสระจากรัฐ โดยมีจำนวนสมาชิกลดลงต่ำกว่า 300,000 คนในปี 2020 (5% ของประชากรทั้งหมด) สกอตแลนด์ยังมีประชากรนิกายโรมันคาทอลิกจำนวนมากคิดเป็นร้อยละ 13.3 โดยเฉพาะในเกรตเทอร์กลาสโกว์และทางตะวันตกเฉียงเหนือ ศาสนาอื่น ๆ พบเห็นบ้างเล็กน้อย เช่น ศาสนาอิสลาม (2.2%) ศาสนาฮินดู (0.55%) ศาสนาซิกข์ และศาสนาพุทธ
วัฒนธรรม > ดนตรี

สกอตแลนด์มีชื่อเสียงไปทั่วโลกในด้านดนตรีพื้นเมือง ซึ่งบางครั้งเรียกว่าดนตรีพื้นบ้าน และมีต้นกำเนิดมายาวนานหลายพันปี ปัจจุบัน ดนตรีพื้นเมืองยังคงได้รับความนิยมและมีความเกี่ยวข้องทางวัฒนธรรม ปี่สกอตแลนด์เป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมของประเทศ มักใช้บรรเลงในโอกาสสำคัญ ความนิยมของวงดนตรีไปป์ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบด้วยปี่ บ่วงและกลองประเภทต่าง ๆ และการจัดแสดงเครื่องแต่งกายและดนตรีพื้นเมืองของสกอตแลนด์ ได้แพร่กระจายไปทั่วโลก ปี่สกอตถูกนำมาใช้ในงานเฉลิมฉลองวันหยุด ขบวนพาเหรด งานศพ งานแต่งงาน และกิจกรรมอื่น ๆ ในระดับสากล กองทหารจำนวนมากมีวงไปป์เป็นของตัวเอง
นักร้องและศิลปินหลายคนมีชื่อเสียงระดับโลก เช่น ลูวิส คาพัลดี, เอมี แม็กโดนัลด์ (นักร้อง), เค ที ทันสตอลล์, เชิร์ชเชส และอีกมากมาย แคลวิน แฮร์ริส มีซิงเกิลอันดับหนึ่งในบิลบอร์ดฮอต 100 ของสหรัฐอเมริกา ในขณะที่ซูเซิน บอยล์ ทำยอดขายในอัลบั้มเปิดตัวสูงเป็นประวัติการณ์ในศตวรรษที่ 21 และมียอดขายสูงสุดใน ค.ศ. 2009 Scottish Music Awards เป็นพิธีมอบรางวัลประจำปีที่จัดขึ้นในสกอตแลนด์เพื่อรำลึกถึงผลงานทางดนตรีที่โดดเด่นของนักดนตรีในปีที่ผ่านมา
วัฒนธรรม > วรรณกรรม และ สื่อ

สกอตแลนด์มีมรดกทางวรรณกรรมสืบย้อนหลังไปถึงยุคกลางตอนต้น วรรณกรรมที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังหลงเหลืออยู่ซึ่งแต่งขึ้นในสกอตแลนด์ในปัจจุบันคือ สุนทรพจน์แบบไบร์โธนิกในศตวรรษที่ 6 แต่ได้รับการเก็บรักษาไว้เป็นส่วนหนึ่งของวรรณกรรมเวลส์ วรรณกรรมยุคกลางมีผลงานในภาษาละติน, เกลิค, ภาษาอังกฤษเก่า และภาษาฝรั่งเศส วลีหลักชิ้นแรก ๆ ที่ยังหลงเหลืออยู่ในภาษาสกอตยุคแรก คือมหากาพย์ Brus ของกวีจอห์น บาร์บัว ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 โดยเนื้อหาเน้นไปที่ชีวิตของโรเบิร์ตที่ 1 หรือรู้จักกันในชื่อ "โรเบิร์ต เดอะ บรูซ" ผู้นำของสกอตแลนด์ในสงครามประกาศเอกราชครั้งที่ 1 ระหว่างสกอตแลนด์และอังกฤษ และตามมาด้วยชุดวรรณกรรมโรแมนติกและงานร้อยแก้วในภาษาถิ่น ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 การอุปถัมภ์ของมกุฎราชกุมารช่วยพัฒนาละครและบทกวีของชาวสกอตมากขึ้น แต่การที่พระเจ้าเจมส์ที่ 6 ขึ้นครองบัลลังก์ ทรงขจัดศูนย์กลางที่สำคัญของการอุปถัมภ์วรรณกรรม และชาวสกอตก็ถูกกีดกันจากภาษาวรรณกรรมมากขึ้น
ความสนใจในวรรณคดีของชาวสกอตกลับมาตื่นตัวอีกครั้งในศตวรรษที่ 18 โดยบุคคลสำคัญรวมทั้ง เจมส์ แม็คเฟอร์สัน เขาเป็นกวีชาวสกอตแลนด์คนแรกที่ได้รับชื่อเสียงระดับนานาชาติ และมีอิทธิพลสำคัญต่อการศึกษาวรรณกรรมของชาวยุโรป โรเบิร์ต เบิร์น กวีและนักแต่งเพลงชาวสกอต ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นกวีแห่งชาติของสกอตแลนด์ และมีชื่อเสียงไปทั่วโลก เขาเป็นที่รู้จักกันดีในหมู่กวีที่เขียนในภาษาสกอต วอลเตอร์ สก็อตต์ โด่งดังจากงานเขียนเชิงประวัติศาสตร์และชีวประวัติ ซึ่งมีส่วนช่วยอย่างมากในการนิยามอัตลักษณ์ของชาวสกอตแลนด์ในศตวรรษที่ 19 ต่อมา ในศตวรรษที่ 20 หรือยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาของสกอตแลนด์มีกิจกรรมทางวรรณกรรมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และมีความพยายามที่จะเรียกคืนภาษาสกอตให้กลับมาเป็นสื่อกลางสำหรับวรรณกรรมอย่างจริงจัง
หนังสือพิมพ์ประจำชาติของประเทศอย่าง เดลี เรคอร์ด เป็นหนังสือพิมพ์แท็บลอยด์ระดับชาติของสกอตแลนด์ที่ตั้งอยู่ในกลาสโกว์ รวมถึง เดอะ สกอต แมน หนังสือพิมพ์ขนาดเล็กและเว็บไซต์ข่าวรายวันของสกอตแลนด์ที่มีสำนักงานใหญ่อยู่ในเอดินบะระ หนังสือพิมพ์รายวันที่สำคัญของภูมิภาค ได้แก่ เอดินบะระ อีฟวินิง นิวส์ และ เดอะคูเรียร์ (ดันดี) บริษัทแพร่สัญญาณแห่งชาติของสกอตแลนด์คือ บีบีซี สกอตแลนด์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งหนึ่งของบีบีซีซึ่งดำเนินกิจการสถานีโทรทัศน์ระดับชาติ 3 แห่ง BBC One Scotland, BBC Scotland Channel และผู้ประกาศข่าวภาษาเกลิค BBC Alba และสถานีวิทยุแห่งชาติ BBC Radio Scotland สถานีโทรทัศน์เชิงพาณิชย์หลักของสกอตแลนด์คือ เอสทีวี (ช่องโทรทัศน์) ซึ่งออกอากาศสองในสามภูมิภาคหลักของประเทศ
วัฒนธรรม > กีฬา

การเล่นกีฬาเป็นหนึ่งในกิจกรรมหลักที่มีอิทธิพลต่อวิถึชีวิตของชาวสกอตแลนด์ สกอตแลนด์เป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาระดับชาติของตนเอง และมีตัวแทนอิสระในการแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติหลายรายการ ซึ่งรวมถึงฟุตบอลโลก, ยูฟ่าเนชันส์ลีก และฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป กีฬาประเภทอื่น ๆ ได้แก่ รักบี้ชิงแชมป์โลก และคริกเกตชิงแชมป์โลก สกอตแลนด์มีหน่วยงานหรือสมาคมทำหน้าที่กำกับดูแลกีฬาระดับชาติของตนเอง เช่น สมาคมฟุตบอลสกอตแลนด์ (สมาคมฟุตบอลแห่งชาติที่เก่าแก่ที่สุดเป็นอันดับสองของโลก) และสหพันธ์รักบี้แห่งสกอตแลนด์ การเล่นฟุตบอลหลายประเภทมีการเล่นกันในสกอตแลนด์มานานหลายศตวรรษ โดยมีการอ้างอิงทางประวัติศาสตร์สืบย้อนกลับไปถึง ค.ศ. 1424
นอกจากนี้ ด้วยกีฬากอล์ฟสมัยใหม่นั้นมีต้นกำเนิดในสกอตแลนด์ในศตวรรษที่ 15 ประเทศนี้จึงได้รับการส่งเสริมให้เป็นจุดหมาบหลักในการแข่งขันในทวีปยุโรป สนามกอล์ฟโบราณอย่าง สนามกอล์ฟโอลด์คอร์สที่เซนต์แอนดรูว์ มีที่มาตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 ถือเป็นสนามที่เก่าแก่ที่สุดของโลกในปัจจุบัน และยังใช้เป็นสถานที่สำหรับแสวงบุญ ใน ค.ศ. 1764 สนามกอล์ฟมาตรฐานจำนวน 18 หลุมได้ถูกสร้างขึ้นที่เซนต์แอนดรูว์ส เมื่อสมาชิกคลับได้มีมติปรับเปลี่ยนสนามกอล์ฟจาก 22 หลุมเป็น 18 หลุม ดิ โอเพน แชมเปียนชิพ เป็นการแข่งขันกอล์ฟที่เก่าแก่ที่สุดในโลก และเป็นหนึ่งในการแข่งขันที่มีชื่อเสียงที่สุด
สหพันธ์รักบี้แห่งสกอตแลนด์ เป็นสมาคมที่เก่าแก่เป็นอันดับสองของโลก มีสนามประจำชาติคือสนามกีฬาเมอร์เรย์ฟิลด์ ด้วยความจุ 67,144 ที่นั่ง เป็นสนามรักบี้ที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับ 5 ของสหราชอาณาจักร ทีมรักบี้ของสกอตแลนด์ลงแข่งขันทางการครั้งแรกด้วยการชนะอังกฤษใน ค.ศ. 1871 และมีส่วนกับการแข่งขันซิกซ์ เนชั่นส์ (Six Nations Championship) เป็นการแข่งขันรักบี้ชายระดับนานาชาติประจำปีระหว่างทีมจากอังกฤษ ฝรั่งเศส ไอร์แลนด์ อิตาลี สกอตแลนด์ และเวลส์ การแข่งขันรักบี้ชิงแชมป์โลกเริ่มต้นใน ค.ศ. 1987 และสกอตแลนด์มีส่วนร่วมในการแข่งขันทั้ง 9 ครั้งรวมถึงครั้งล่าสุดใน ค.ศ. 2023
กีฬาอื่น ๆ เป็นที่ยิมแตกต่างกันไปตามภูมิภาคและสภาพอากาศ กีฬาอย่าง พายเรือ เทนนิส มวนสากลสมัครเล่น กรีฑา ได้รับความนิยมทั่วไป นักเทนนิสอย่างแอนดี มาร์รี มีผลงานประสบความสำเร็จในเทนนิสแกรนด์สแลม 3 รายการ และคว้าเหรียญทองโอลิมปิกประเภทชายเดี่ยว 2 สมัย รวมถึงโอลิมปิกฤดูร้อน 2012 ที่ลอนดอนเป็นเจ้าภาพ ได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในนักกีฬาจากสหราชอาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ที่สุด นักมวยชาวสกอตแลนด์ที่มีชื่อเสียง เช่น เคน บูแคนัน, เบนนี ลินส์ และ จิม วัตส์ สกอตแลนด์ยังประสบความสำเร็จในการแข่งขันกีฬาท้าความเร็ว รวมถึงฟอร์มูลาวัน ประเทศนี้มีส่วนร่วมในกีฬาเครือจักรภพทุกครั้งนับตั้งแต่แข่งขันครั้งแรกใน ค.ศ. 1930 และคว้าเหรียญรางวัลรวม 356 เหรียญ โดยเป็นเจ้าภาพมาสามครั้ง และครั้งต่อไปใน ค.ศ. 2026 จัดขึ้นที่กลาสโกว์
วัฒนธรรม > กีฬา > ฟุตบอล

บทความหลัก: สมาคมฟุตบอลสกอตแลนด์ และ ฟุตบอลทีมชาติสกอตแลนด์
ฟุตบอลทีมชาติสกอตแลนด์เป็นหนึ่งในชาติที่เก่าแก่ที่สุดในการแข่งขันนานาชาติ ร่วมกับเพื่อนบ้านอย่างอังกฤษ การแข่งขันทางการของทั้งคู่เกิดขึ้นเมื่อวันที่่ 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 1872 ที่เมืองกลาสโกว์ จบลงด้วยผลเสมอ 0–0 การแข่งขันฟุตบอลถ้วยอย่างสกอตติชคัพ มีจุดเริ่มต้นตั้งแต่ ค.ศ. 1873 เป็นหนึ่งในรายการฟุตบอลที่เก่าแก่ที่สุดของโลกที่ยังดำเนินการอยู่ การแข่งขันฟุตบอลในประเทศอยู่ภายใต้การกำกับดูแลโดยสมาคมฟุตบอลสกอตแลนด์ และยังเป็นสมาชิกผู้ร่วมก่อตั้งคณะกรรมการสมาคมฟุตบอลระหว่างประเทศ (ค.ศ. 1886) ที่เมืองแมนเชสเตอร์ องค์ฺกรหลักซึ่งเป็นผู้กำหนดกติกาฟุตบอล โดยสกอตแลนด์เป็นหนึ่งในสี่ประเทศที่มีผู้แทนถาวรดำรงตำแหน่งดังกล่าว ทีมชาตสกอตแลนด์ยังไม่เคยประสบความสำเร็จรายการใหญ่ระดับทวีปและของโลก มีส่วนร่วมการแข่งขันฟุตบอลโลก 8 คร้ั้ง และฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 4 ครั้งและยังไม่เคยผ่านรอบแบ่งกลุ่มทั้งสองรายการ
วัฒนธรรม > อาหาร

อาหารสกอตแลนด์มีคุณสมบัติและเอกลักษณ์ที่โดดเด่นในตัวเอง แต่ก็ยังมีความคล้ายคลึงกับอาหารอังกฤษ และประเทศอื่นในยุโรปอยู่บ้าง อันเป็นผลมาจากอิทธิพลของประชากรท้องถิ่นและต่างประเทศทั้งสมัยโบราณและสมัยใหม่ อาหารสกอตแบบดั้งเดิมยังคงมีอยู่ ควบคู่ไปกับอาหารนานาชาติที่เกิดจากการอพยพ แหล่งผลิตเนื้อสัตว์ รวมถึงผลิตภัณฑ์นม ปลา ผลไม้ และผักตามธรรมชาติของสกอตแลนด์เป็นปัจจัยหลักในการปรุงอาหารแบบดั้งเดิมของชาวสก็อต โดยอาศัยความเรียบง่ายและไม่นิยมเครื่องเทศจากต่างประเทศ เนื่องจากในอดีตเครื่องเทศหายากและมีราคาแพง
อิรน-บรู เป็นน้ำอัดลมที่พบมากที่สุดของสก็อตแลนด์ ซึ่งมักเรียกกันว่า "เครื่องดื่มประจำชาติอันดับสองสกอตแลนด์" (รองจากวิสกี้) ในช่วงยุคกลางตอนปลายและยุคสมัยใหม่ตอนต้น อาหารฝรั่งเศสมีบทบาทในการประกอบอาหารของชาวสกอตเนื่องมาจากการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมที่มาจาก "พันธมิตรออลด์" โดยเฉพาะในรัชสมัยของสมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 1 แห่งสกอตแลนด์ เมื่อครั้งเดินทางกลับสกอตแลนด์ ทรงนำผู้ติดตามชาวฝรั่งเศสซึ่งเป็นผุ็รับผิดชอบในการปฏิวัติการทำอาหารของชาวสกอต และบัญญัติคำศัพท์เฉพาะทางทางการประกอบอาหารที่เป็นเอกลักษณ์ของสกอตแลนด์จวบจนปัจุบัน เมนูขึ้นชื่อในสหาราชอาณาจักร เช่น ฟิชแอนด์ชิปส์ หาทานได้ทั่วไปในประเทศ รวมถึงการเพิ่มจำนวนของร้านอาหารจานด่วนอย่างมีนัยสำคัญในศตววษที่ 20
บรรณานุกรม

Devine, T. M. [1999] (2000). The Scottish Nation 1700–2000 (New Ed. edition). London:Penguin. ISBN 0-14-023004-1
Donnachie, Ian and George Hewitt. Dictionary of Scottish History. (2001). 384 pp.
Keay, John; Keay, Julia (2001). Collins Encyclopedia of Scotland (2nd ed.). Harper Collins. p. 1101.
Koch, J. T. Celtic Culture: a Historical Encyclopedia (ABC-CLIO, 2006), ISBN 1-85109-440-7, 999pp
Tabraham, Chris, and Colin Baxter. The Illustrated History of Scotland (2004) excerpt and text search
Trevor-Roper, Hugh, The Invention of Scotland: Myth and History, Yale, 2008, ISBN 0-300-13686-2
Watson, Fiona, Scotland; From Prehistory to the Present. Tempus, 2003. 286 pp.
Wilson, Neil; Symington, Andy (2013). Discover Scotland. Lonely Planet. ISBN 9781742205724.
Wormald, Jenny, The New History of Scotland (2005) excerpt and text search
บรรณานุกรม > ตำราข้อมูลเฉพาะเรื่อง

Brown, Dauvit (1999) Anglo-French acculturation and the Irish element in Scottish Identity in Smith, Brendan (ed.), Insular Responses to Medieval European Change, Cambridge University Press, pp. 135–53
Brown, Michael (2004) The Wars of Scotland, 1214–1371, Edinburgh University Press., pp. 157–254
Dumville, David N. (2001). "St Cathróe of Metz and the Hagiography of Exoticism". Irish Hagiography: Saints and Scholars. Dublin: Four Courts Press. pp. 172–176. ISBN 978-1-85182-486-1.
Flom, George Tobias.  Scandinavian influence on Southern Lowland Scotch. A Contribution to the Study of the Linguistic Relations of English and Scandinavian (Columbia University Press, New York. 1900)
Herbert, Maire (2000). "Rí Érenn, Rí Alban, kingship and identity in the ninth and tenth centuries".  ใน Simon Taylor (บ.ก.). Kings, Clerics and Chronicles in Scotland, 500–1297. Dublin: Four Courts Press. pp. 63–72. ISBN 1-85182-516-9.
MacLeod, Wilson (2004) Divided Gaels: Gaelic Cultural Identities in Scotland and Ireland: c.1200–1650. Oxford University Press.
Pope, Robert (ed.), Religion and National Identity: Wales and Scotland, c.1700–2000 (University of Wales Press, 2001)
Sharp, L. W. The Expansion of the English Language in Scotland, (Cambridge University PhD thesis, 1927), pp. 102–325.
แหล่งข้อมูลอื่น

แผนที่ เก็บถาวร 2005-11-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน และ สิ่งพิมพ์ ฯลฯ ดิจิทัล เก็บถาวร 2006-02-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ที่หอสมุดแห่งชาติสกอตแลนด์ (National Library of Scotland)
The Gazetteer for Scotland เก็บถาวร 2007-01-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน - แนะนำอย่างละเอียดถึงสถานที่และบุคคลที่เกี่ยวกับสกอตแลนด์ โดยราชสมาคมภูมิศาสตร์สกอต (Royal Scottish Geographical Society) และมหาวิทยาลัยเอดินบะระ
สถิติเศรษฐกิจของสกอตแลนด์ ค.ศ. 2005 เก็บถาวร 2006-11-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (PDF) - จาก Scottish Executive
Scottish Executive เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของรัฐบาลสกอตแลนด์ (Scottish Executive)
Scottish Parliament เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของรัฐสภาสกอตแลนด์ (Scottish Parliament)
VisitScotland เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของคณะกรรมการการท่องเที่ยวสกอตแลนด์
ข่าว การท่องเที่ยว และประวัติศาสตร์สกอตแลนด์ - จากบีบีซี สกอตแลนด์
สถาบันส่งเสริมการศึกษาต่อสกอตแลนด์
| ด ค ก ประเทศ ดินแดนโพ้นทะเล และดินแดนภายใต้อธิปไตยของสหราชอาณาจักร |
| --- | --- |
ประเทศองค์ประกอบ  ของสหราชอาณาจักร:  อังกฤษ  ไอร์แลนด์เหนือ  สกอตแลนด์  เวลส์ 
ดินแดนภายใต้อธิปไตย:  เขตเจ้าพนักงานศาลเกิร์นซีย์ ออลเดอร์นีย์  เกิร์นซีย์  ซาร์ก  เขตเจ้าพนักงานศาลเจอร์ซีย์  ไอล์ออฟแมน 
ดินแดนโพ้นทะเล:  แอโครเทียรีและดิเคเลีย1  แองกวิลลา  เบอร์มิวดา  ดินแดนแอนตาร์กติกา2  บริติชอินเดียนโอเชียนเทร์ริทอรี  หมู่เกาะบริติชเวอร์จิน  หมู่เกาะเคย์แมน  หมู่เกาะฟอล์คแลนด์  ยิบรอลตาร์  มอนต์เซอร์รัต  หมู่เกาะพิตแคร์น แฮนเดอร์สัน ดูซี และโอเอโน  เซนต์เฮเลนา อัสเซนชัน และตริสตันดากูนยา เกาะอัสเซนชัน  เซนต์เฮเลนา  ตริสตันดากูนยา เกาะกอฟ  เกาะเซาท์จอร์เจียและหมู่เกาะเซาท์แซนด์วิช  หมู่เกาะเติกส์และเคคอส 
อดีตอาณานิคม:  รายชื่อประเทศที่ได้รับเอกราชจากสหราชอาณาจักร 
1 บริเวณฐานทัพแห่งสหราชอาณาจักร 2 ระงับอธิปไตยบางส่วนเนื่องมาจากผลของระบบสนธิสัญญาแอนตาร์กติก
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  กาตาลุญญา  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  โปแลนด์ 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่  Pleiades 
อื่น ๆ:  NARA  IdRef 
เอดินบะระ เมืองหลวงของประเทศ เป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดอันดับ 13 ของโลก และอันดับ 4 ในทวีปยุโรป ค.ศ. 2020
วิสกี้ เครื่องดื่มประจำชาติซึ่งสร้างรายได้มหาศาลให้แก่ประเทศ
ท่าอากาศยานเอดินบะระเป็นท่าอากาศยานที่พลุกพล่านที่สุดในสกอตแลนด์ รองรับผู้โดยสารมากกว่า 13 ล้านคนใน ค.ศ. 2017
ปี่แบ็กไพพ์ เครื่องดนตรีที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดในสกอตแลนด์
โรเบิร์ต เบิร์น กวีและนักแต่งเพลงชาวสกอต ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นกวีแห่งชาติ และมีชื่อเสียงไปทั่วโลก
สนามกอล์ฟโอลด์คอร์สที่เซนต์แอนดรูว์ ถือเป็นสนามที่เก่าแก่ที่สุดของโลก
กลุ่มผู้สนับสนุนของทีมชาติสกอตแลนด์
แฮกกิส ไส้กรอกประเภทหนึ่งที่ได้รับความนิยมโดยชาวสกอตแลนด์ (มักทำจากเครื่องในแกะ) ทานคู่กับรูตาบากา (รากผักชนิดหนึ่งของชาวตะวันตก) และ มันฝรั่ง
เรือหุ้มเกราะพลเรือเอก แชร์

| --- | --- |
เรือพลเรือเอก แชร์ ทอดสมอที่ยิบรอลตาร์ ค.ศ. 1936
ประวัติ
ไรช์เยอรมัน
ชื่อ: พลเรือเอก แชร์
ตั้งชื่อตาม: ไรน์ฮาร์ท แชร์
อู่เรือ: อู่นาวีไรช์วิลเฮ็ล์มฮาเฟิน
ปล่อยเรือ: 25 มิถุนายน 1931
เดินเรือแรก: 1 เมษายน 1933
เข้าประจำการ: 12 พฤศจิกายน 1934
ท่าจอด: คีล
ความเป็นไป: ถูกอังกฤษโจมตีจนใช้การไม่ได้เมื่อ 9 เมษายน ค.ศ. 1945
ลักษณะเฉพาะ
ชั้น::  ด็อยทช์ลันท์
ขนาด (ระวางขับน้ำ)::  ที่ออกแบบ: 13,660 ตัน  รับได้เต็มที่: 15,180 ตัน
ความยาว::  186 เมตร
ความกว้าง::  21.34 เมตร
กินน้ำลึก::  7.25 เมตร
ระบบพลังงาน::  39,720 กิโลวัตต์ (53,260 แรงม้า)
ระบบขับเคลื่อน::  8 เครื่องยนต์ดีเซล  2 ใบจักร
ความเร็ว::  28.3 กิโลเมตร/ชั่วโมง
พิสัยเชื้อเพลิง::  16,900 กิโลเมตร
อัตราเต็มที่::  แรกสร้าง: 33 ฝ่ายอำนวยการ  586 นายเรือ  หลังปี 1935: 30 ฝ่ายอำนวยการ  921–1,040 นายเรือ
ยุทโธปกรณ์::  ป้อมปืนใหญ่สามลำกล้องขนาด 11 นิ้ว จำนวน 6 ป้อม  ป้อมปืนใหญ่ลำกล้องเดี่ยวขนาด 5.9 นิ้ว จำนวน 8 ป้อม  ท่อยิงตอร์ปิโดขนาด 21 นิ้ว จำนวน 8 ท่อ
เกราะ::  ป้อมปืน: 140 มม.  ลำตัวเรือ: 80 มม.  ดาดฟ้าเรือ: 45 มม.
เรือหุ้มเกราะพลเรือเอก แชร์ (เยอรมัน: Das Panzerschiff Admiral Scheer) เป็นเรือลาดตระเวนหนักลำที่สองในชั้นเรือด็อยทช์ลันท์ (Deutschland-Klasse) ประจำการในกองทัพเรือของนาซีเยอรมนีในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ตั้งชื่อตามพลเรือเอก ไรน์ฮาร์ท แชร์ อธิบดีคนแรกของกรมสมรภูมินาวี เรือลำนี้ต่อขึ้นที่อู่นาวีไรช์ (Reichsmarinewerft) ในเมืองวิลเฮ็ล์มฮาเฟินเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1931 เมื่อแรกสร้างเสร็จ ไรชส์มารีเนอจำแนกเรือลำนี้เป็น เรือหุ้มเกราะ (Panzerschiff) ต่อมาในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1940 ได้มีการจำแนกเรือในชั้นนี้ใหม่เป็นเรือลาดตระเวนหนัก
ฝ่ายเยอรมนีอ้างว่าเรือลำนี้มีระวางน้ำไม่เกิน 10,000 ตัน เป็นไปตามข้อจำกัดขนาดเรือที่ระบุในสนธิสัญญาแวร์ซาย แต่แท้จริงแล้วเรือลำนี้มีระวางน้ำเต็มที่กว่า 15,420 ตันซึ่งละเมิดสนธิสัญญาดังกล่าว เรือลำนี้ติดตั้งป้อมปืนใหญ่สามลำกล้องขนาด 11 นิ้ว (28 เซนติเมตร) จำนวนสองป้อม เรือลำนี้ถูกออกแบบให้มีความเร็วที่เรือลาดตระเวนลำอื่นๆก็ไล่ไม่ทัน ด้วยความเร็วสูงสุดถึง 28 นอต (52 กิโลเมตร/ชั่วโมง) ทำให้มีเรือรบของฝ่ายอังกฤษ-ฝรั่งเศสเพียงไม่กี่ลำที่เร็วพอจะแล่นตามเรือพลเรือเอกแชร์ทันและมีอานุภาพพอจะจมมันลง
เรือพลเรือเอก แชร์ มีส่วนร่วมในสงครามกลางเมืองสเปนใน ค.ศ. 1936 และต่อมามีส่วนร่วมในสงครามโลกครั้งที่สอง เรือลำเสียหายจากระเบิดจากเครื่องบินของกองทัพอากาศหลวงอังกฤษขณะลอยลำอยู่ที่อ่าวเมืองคีลในคืนวันที่ 9 เมษายน ค.ศ. 1945 จนมีสภาพคว่ำอยู่กลางอ่าว
มอลตาแอร์

ระวังสับสนกับ เคเอ็มมอลตาแอร์ไลน์, แอร์มอลตา, หรือ วิซซ์แอร์ มอลตา
มอลตาแอร์ (อังกฤษ: Malta Air) เป็นสายการบินราคาประหยัดสัญชาติมอลตา โดยมีฐานการบินที่ท่าอากาศยานนานาชาติมอลตาและท่าอากาศยานมิลาโนมัลเปนซา สายการบินเป็นกิจการร่วมค้าระหว่างไรอันแอร์และรัฐบาลมอลตา
เริ่มแรกมอลตาแอร์ดำเนินงานด้วยโบอิง 737-800 จำนวนหกลำที่โอนย้ายมาจากไรอันแอร์ และมีแผนที่จะให้บริการเที่ยวบินสู่จุดหมายปลายทาง 66 แห่งจากมอลตาพร้อมแผนที่ขยายเครือข่ายในอนาคต แต่ก็ต้องพับแผนลงไปในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2020 เมื่อเกิดการระบาดทั่วของโควิด-19 จนต้องลดจำนวนนักบินมากถึงหนึ่งในสามของทั้งหมด
ประวัติ

ในวันที่ 9 มิถุนายน ค.ศ. 2019 ไรอันแอร์ประกาศถึงความร่วมมือกับรัฐบาลมอลตาที่จะจัดตั้งสายการบินลูกแห่งใหม่ในประเทศด้วยชื่อ มอลตาแอร์ ซึ่งจะให้บริการเที่ยวบินสู่จุดหมายปลายทาง 61 แห่งของไรอันแอร์จากมอลตาด้วยฝูงบินหกลำ โดยเครื่องบินทั้งหมดในฝูงบินจะจดทะเบียนในมอลตาพร้อมกับการสร้างโรงเก็บเครื่องบินที่ท่าอากาศยานนานาชาติมอลตา ไรอันแอร์จะโอนย้ายการดำเนินงานทั้งหมดในประเทศมอลตาให้กับสายการบินใหม่นี้ อีกทั้งยังมีแผนที่จะเพิ่มฝูงบินจากโบอิง 737-800 จำนวน 6 ลำเป็น 10 ลำพร้อมกับติดชื่อมอลตาแอร์บนฝูงบินภายในกลางปี 2020
ในวันที่ 20 กันยายน ค.ศ. 2019 ได้มีรายงานถึงการพบเครื่องบินของไรอันแอร์ที่มีข้อความ "operated by Malta Air" ติดอยู่บริเวณส่วนหัวของเครื่องบินที่ท่าอากาศยานลอนดอนสแตนสเต็ด และมีรายงานในลักษณะนี้จนถึงปลายเดือนกันยายน ค.ศ. 2019 รวมถึงมีรายงานเกี่ยวกับคู่มือความปลอดภัยบนเครื่องบินและการประกาศบนเครื่องบินที่เปลี่ยนแปลงไป อย่างไรก็ตามยังคงไม่มีการประกาศยังเป็นทางการจากสายการบิน
ในช่วงเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2020 เมื่อมอลตาแอร์ได้รับผลกระทบจากการระบาดทั่วของโควิด-19 สายการบินจำเป็นต้องลดจำนวนนักบินและพนักงานต้อนรับบนเครื่องบินเป็นจำนวนมาก หลังจากเดิมที่เสนอลดเงินเดือนพนักงานลง 10% นักบิน 20 คนและพนักงานต้อนรับ 40 คนจากทั้งหมด 179 คนถูกยกเลิกสัญญาจ้างในวันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ. 2020
ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2021 มอลตาแอร์รับมอบโบอิง 737 แมกซ์ 200 ลำแรก เครื่องบินลำดังกล่าว (ทะเบียน 9H-VUE) เป็นเครื่องบินลำแรกที่สวมลวดลายมอลตาแอร์แบบเต็ม และเป็นเครื่องบินที่มอลตาแอร์ได้รับมอบจากบริษัทผู้ผลิตโดยตรง ในขณะที่โบอิง 737-800 ลำก่อนๆ ได้โอนย้ายมาจากไรอันแอร์
จุดหมายปลายทาง

มอลตาแอร์เดิมมีแผนที่จะให้บริการเที่ยวบินสู่จุดหมายปลายทาง 66 แห่งจากฐานการบินที่ท่าอากาศยานนานาชาติมอลตา ในปี 2020 โดยนอกเหนือจากเส้นทางที่ดำเนินงานต่อจากไรอันแอร์แล้ว ยังได้เปิดเส้นทางบินเพิ่มสู่จุดหมายปลายทางในแพฟอส บรินดิซี ตราปานี ตรีเยสเต นีช และซานเตียโกเดกอมโปสเตลา มอลตาแอร์จะให้บริการเที่ยวบินสู่ดับลินและเวียนนาตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2020 ปัจจุบันมอลตาแอร์ให้บริการเที่ยวบินจาก/สู่ท่าอากาศยานมิลาโนแบร์กาโมเป็นหลัก[ต้องการอ้างอิง] และให้บริการจากฐานการบินของไรอันแอร์ในอิตาลี เยอรมนี โรมาเนีย ฝรั่งเศส และบางส่วนในสวีเดนภายใต้ไรอันแอร์
ฝูงบิน

ณ เดือนธันวาคม ค.ศ. 2024 มอลตาแอร์มีเครื่องบินประจำการในฝูงบินดังนี้:
| เครื่องบิน | ประจำการ | คำสั่งซื้อ | ผู้โดยสาร | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| โบอิง 737-800 | 131 | — | 189 | โอนย้ายมาจากไรอันแอร์ |
| โบอิง 737 แมกซ์ 200 | 43 | — | 197 |  |
| รวม | 174 | — |  |  |
มอลตาแอร์มีอายุฝูงบินเฉลี่ย 7.5 ปี
โบอิง 737-800 ของมอลตาแอร์
โบอิง 737 แมกซ์ 200 ของมอลตาแอร์