stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อาชญากรรมสงครามของรัสเซีย
เชชเนีย

หลังการล่มสลายของสหภาพโซเวียตใน ค.ศ. 1991 เชชเนียประกาศเอกราชจากรัสเซีย รัสเซียไม่ยอมรับการประกาศเอกราชดังกล่าวและพยายามกลับเข้าไปควบคุมเชชเนียอีกครั้ง จุดประกายความตึงเครียดซึ่งทวีความรุนแรงขึ้นจนกลายเป็นสงครามเต็มรูปแบบเมื่อทหารรัสเซีย 25,000 นายข้ามเข้าสู่เชชเนียเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม ค.ศ. 1994 สงครามสิ้นสุดลงด้วยความเป็นอิสระโดยพฤตินัยของเชชเนียและการถอนทหารของรัสเซียใน ค.ศ. 1996 อย่างไรก็ตาม ความตึงเครียดระหว่างรัสเซียกับเชชเนียยังคงปรากฏอยู่และบานปลายต่อไปจนกระทั่งสงครามครั้งที่สองปะทุขึ้นใน ค.ศ. 1999 รัสเซียปราบปรามการก่อความไม่สงบจนกระทั่ง ค.ศ. 2009 สงครามจึงสิ้นสุดเมื่อรัสเซียสามารถควบคุมเชชเนียได้อย่างสมบูรณ์และจัดตั้งรัฐบาลท้องถิ่นที่สนับสนุนรัสเซีย ระหว่างนี้เกิดอาชญากรรมสงครามขึ้นหลายครั้งซึ่งส่วนใหญ่กองทัพรัสเซียเป็นผู้ก่อ นักวิชาการบางคนประเมินว่าความโหดร้ายของการโจมตีกลุ่มชาติพันธุ์ขนาดเล็กเช่นนั้นถือเป็นอาชญากรรมการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
ระหว่างสงครามทั้งสองครั้ง ชาวเชเชนถูกลดทอนความเป็นมนุษย์และโฆษณาชวนเชื่อของรัสเซียเรียกพวกเขาว่า "พวกไอ้มืด" "พวกโจรเถื่อน" "พวกก่อการร้าย" "พวกแมลงสาบ" และ "พวกเรือด" กองทัพรัสเซียก่ออาชญากรรมสงครามจำนวนมากในเชชเนีย
เชชเนีย > สงครามเชเชนครั้งที่หนึ่ง

ตลอดช่วงสงครามเชเชนครั้งที่หนึ่ง องค์การสิทธิมนุษยชนต่าง ๆ กล่าวโทษกองกำลังรัสเซียว่าเริ่มทำสงครามอันโหดร้ายโดยปราศจากการคำนึงถึงกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศอย่างสิ้นเชิง ส่งผลให้พลเรือนเชเชนได้รับบาดเจ็บโดยไม่จำเป็นนับหมื่นคน กลยุทธ์หลักในความพยายามทำสงครามของรัสเซียคือการใช้ปืนใหญ่หนักและการโจมตีทางอากาศซึ่งนำไปสู่การโจมตีพลเรือนโดยไม่เลือกเป้าหมายหลายครั้ง รายงานของฮิวแมนไรตส์วอตช์ระบุว่า การรบครั้งนี้ "เหนือกว่าการรบครั้งใด ๆ ที่เคยเกิดขึ้นในพื้นที่นับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 ทั้งในแง่ขอบข่ายและในแง่การทำลายล้าง ตามมาด้วยการโจมตีพลเรือนทั้งโดยเจาะจงและไม่เจาะจงเป้าหมายเป็นเวลาหลายเดือน"
อาชญากรรมเหล่านั้นรวมถึงการใช้อาวุธต้องห้ามอย่างระเบิดลูกปรายในการโจมตีเมืองชาลี ค.ศ. 1995 ซึ่งกำหนดเป้าหมายไปที่ตลาด สถานีบริการน้ำมัน และโรงพยาบาล และในการสังหารหมู่ที่หมู่บ้านซามัชกีในเดือนเมษายน ค.ศ. 1995 ซึ่งมีการประเมินไว้ว่ามีพลเรือนเสียชีวิตระหว่างการโจมตีมากถึง 300 คน กองกำลังรัสเซียดำเนินปฏิบัติการซาชิสต์กาหรือการตรวจค้นบ้านเรือนหลังต่อหลังทั่วทั้งหมู่บ้าน ทหารของรัฐบาลกลางโจมตีพลเรือนและที่อยู่อาศัยของพลเรือนในซามัชกีอย่างจงใจและตามอำเภอใจโดยยิงชาวบ้านและเผาบ้านเรือนด้วยเครื่องพ่นไฟ พวกเขาเปิดฉากยิงหรือขว้างระเบิดมือเข้าไปในห้องใต้ดินซึ่งมีชาวบ้าน (ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิง คนชรา และเด็ก) ซ่อนตัวอยู่ กองทหารรัสเซียยังจงใจเผาศพจำนวนมากทั้งโดยการโยนศพเข้าไปในบ้านที่กำลังลุกไหม้และการจุดไฟเผาโดยตรง
ระหว่างยุทธการที่เมืองกรอซนืยครั้งที่หนึ่ง การโจมตีทางอากาศและการยิงระเบิดจากปืนใหญ่ของรัสเซียได้รับการอธิบายว่าเป็นปฏิบัติการทิ้งระเบิดที่หนักหน่วงที่สุดในยุโรปนับตั้งแต่การทิ้งระเบิดที่เดรสเดินในสงครามโลกครั้งที่สอง ดมีตรี วอลโคโกนอฟ นักประวัติศาสตร์และนายพลชาวรัสเซีย กล่าวว่าการโจมตีกรอซนืยของกองทัพรัสเซียได้คร่าชีวิตพลเรือนไปประมาณ 35,000 คน ในจำนวนนี้มีเด็กรวมอยู่ 5,000 คน พฤติการณ์นี้ส่งผลให้แหล่งข่าวจากโลกตะวันตกและจากเชชเนียบรรยายยุทธวิธีของรัสเซียว่าเป็นการใช้ระเบิดข่มขวัญโดยเจตนา การสังหารนองเลือดในกรอซนืยทำให้ทั้งรัสเซียและโลกภายนอกตกตะลึง ก่อให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์สงครามอย่างรุนแรง ผู้สังเกตการณ์ระหว่างประเทศจากองค์การว่าด้วยความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป (โอเอสซีอี) บรรยายภาพเหตุการณ์ดังกล่าวว่าไม่ต่างอะไรจาก "หายนะที่ไม่อาจจินตนาการได้" ในขณะที่มีฮาอิล กอร์บาชอฟ อดีตผู้นำสหภาพโซเวียต เรียกสงครามครั้งนี้ว่าเป็น "เหตุนองเลือดที่น่าอดสู" ส่วนเฮ็ลมูท โคล นายกรัฐมนตรีเยอรมนี เรียกสงครามครั้งนี้ว่าเป็น "ความบ้าคลั่งล้วน ๆ"
ในรายงานเดือนมีนาคม ค.ศ. 1996 คณะกรรมาธิการสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิมนุษยชนกล่าวโทษกองทหารรัสเซียว่ายิงสังหารพลเรือนที่จุดตรวจพลเรือนและประหารชีวิตทั้งพลเรือนและเชลยศึกเชเชนอย่างรวบรัด มีสองกรณีที่เกี่ยวข้องกับการที่ทหารรัสเซียยิงสังหารเจ้าหน้าที่ช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมที่พยายามช่วยชีวิตพลเรือนจากการถูกประหารบนถนนสายหนึ่งในกรอซนืย เจ้าหน้าที่ระดับสูงของกองกำลังกระทรวงมหาดไทยรัสเซียยิงใส่ทหารกลุ่มหนึ่งที่ปฏิเสธที่จะฆ่าประชากรพลเรือน
เชชเนีย > สงครามเชเชนครั้งที่สอง > ยอดผู้เสียชีวิตทั้งหมด

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเมินว่าพลเรือน 20,000–30,000 คนถูกฆ่าไปแล้วเฉพาะในสงครามเชเชนครั้งที่หนึ่งเพียงสงครามเดียว โดยส่วนใหญ่เป็นผลจากการโจมตีโดยไม่เลือกเป้าหมายของกองกำลังรัสเซียในพื้นที่ที่มีประชากรหนาแน่น และประเมินว่าพลเรือนอีก 25,000 คนเสียชีวิตในสงครามเชเชนครั้งที่สอง แหล่งข้อมูลอีกแหล่งหนึ่งสันนิษฐานว่ามีพลเรือน 40,000–45,000 คนเสียชีวิตในความขัดแย้งครั้งที่สอง ในขณะเดียวกัน ใน ค.ศ. 1996 อะเลคซันดร์ เลเบด เลขาธิการสภาความมั่นคงรัสเซียในขณะนั้น กล่าวว่ามีผู้เสียชีวิต 80,000 คนในสงครามครั้งแรก เมื่อรวมกับกองกำลังทหารแล้ว นักประวัติศาสตร์ประเมินว่าประชากรเชเชนมากถึงหนึ่งในสิบเสียชีวิตในสงครามครั้งแรก (กล่าวคือ 100,000 คนจาก 1,000,000 คน) การประมาณการอย่างรัดกุมสันนิษฐานว่ามีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 100,000–150,000 คนระหว่างความขัดแย้งทั้งสองครั้ง ในขณะที่การประมาณการโดยเจ้าหน้าที่เชเชนและชาวเชเชนสันนิษฐานว่ามีผู้เสียชีวิตถึง 200,000–300,000 คนในสงครามทั้งสองครั้ง
นับตั้งแต่จุดเริ่มต้นของความขัดแย้ง มีหลุมศพหมู่ในเชชเนียที่ได้รับการบันทึกไว้ถึง 57 แห่ง
นอกจากนี้ ฮิวแมนไรตส์วอตช์ยังได้บันทึกกรณีบังคับบุคคลให้สูญหายในเชชเนียระหว่าง ค.ศ. 1999–2005 ไว้ถึง 3,000–5,000 กรณี และจัดว่าเป็นอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ
สมาคมเพื่อผู้คนที่ถูกคุกคามซึ่งเป็นองค์การนอกภาครัฐที่ตั้งอยู่ในเยอรมนีกล่าวโทษทางการรัสเซียว่าได้ดำเนินการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในรายงานว่าด้วยเชชเนียของสมาคมฯ เมื่อ ค.ศ. 2005
จอร์เจีย

บทความหลัก: สงครามรัสเซีย-จอร์เจีย
ภายหลังการยกระดับความรุนแรงเมื่อวันที่ 7 สิงหาคม ค.ศ. 2008 ระหว่างจอร์เจียกับเซาท์ออสซีเชียซึ่งประกาศแยกตัวเป็นอิสระ กองกำลังรัสเซียได้บุกข้ามพรมแดนระหว่างประเทศเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม และโจมตีทหารจอร์เจียเพื่อสนับสนุนเซาท์ออสซีเชีย ทหารรัสเซียยังบุกข้ามพรมแดนมายังอับคาเซียซึ่งเป็นอีกภูมิภาคที่ประกาศแยกตัวจากจอร์เจียและบุกยึดครองเมืองต่าง ๆ ของจอร์เจียนอกเขตพิพาทได้จำนวนหนึ่ง สงครามสิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม ด้วยข้อตกลงหยุดยิงที่มีนักการทูตระหว่างประเทศเป็นตัวกลางไกล่เกลี่ย รัสเซียถอนทหารออกจากจอร์เจียนอกเขตพิพาทและดำเนินการรับรองเซาท์ออสซีเชียและอับคาเซียเป็นประเทศเอกราช แต่นักวิชาการบางคนอธิบายว่าแท้จริงแล้วทั้งสองภูมิภาคได้กลายเป็นดินแดนในอารักขาของรัสเซียเท่านั้น
ฮิวแมนไรตส์วอตช์รายงานว่าไม่พบหลักฐานที่บ่งชี้ว่ากองทัพจอร์เจียจงใจโจมตีผู้ไม่มีหน้าที่ทำการรบในความขัดแย้งครั้งนี้
เครื่องบินรบของรัสเซียทิ้งระเบิดใส่ศูนย์กลางประชากรทั้งในจอร์เจียนอกเขตพิพาทและในหมู่บ้านกลุ่มชาติพันธุ์จอร์เจียที่เซาท์ออสซีเชีย กองกำลังติดอาวุธออสซีเชียมีส่วนร่วมในการปล้นทรัพย์ การลอบวางเพลิง และการลักพาตัวพลเรือนชาติพันธุ์จอร์เจียในพื้นที่ดังกล่าว ส่งผลให้พลเรือนชาติพันธุ์จอร์เจียต้องหนีออกจากบ้านเรือนของพวกเขา แต่รัสเซียก็ยังโจมตีขบวนรถพลเรือนที่พยายามหลบหนีจากพื้นที่สู้รบในเซาท์ออสซีเชียและเขตเทศบาลกอรีของจอร์เจีย
การใช้ระเบิดลูกปรายของทหารรัสเซียทำให้มีพลเรือนเสียชีวิต แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล กล่าวโทษรัสเซียว่าจงใจทิ้งระเบิดและโจมตีพื้นที่พลเรือนและโครงสร้างพื้นฐานพลเรือนซึ่งถือเป็นอาชญากรรมสงคราม แต่รัสเซียปฏิเสธว่าไม่ได้ใช้ระเบิดลูกปราย พลเรือนชาวจอร์เจีย 228 คนเสียชีวิตในความขัดแย้งครั้งนี้
นอกจากนี้ กองทัพรัสเซียยังไม่ดำเนินมาตรการใด ๆ เพื่อยับยั้งการล้างชาติพันธุ์จอร์เจียในเซาท์ออสซีเชียส่วนที่อยู่ภายใต้การควบคุมของตน
ลิเบีย

ตามรายงานของบีบีซีนิวส์ กลุ่มกำลังรบกึ่งทหารวากเนอร์ของรัสเซียตกเป็นผู้ต้องสงสัยว่าฆ่าพลเรือน 3 คนอย่างรวบรัดเมื่อวันที่ 23 กันยายน ค.ศ. 2019 ในหมู่บ้านอัสบีอะฮ์ซึ่งอยู่ห่างจากกรุงตริโปลี (เมืองหลวงของลิเบีย) ไปทางทิศใต้ 45 กิโลเมตร นอกจากนี้ยังมีหลักฐานบ่งชี้ว่าพลเรือนประมาณ 10 คนอาจถูกสมาชิกกลุ่มวากเนอร์ฆ่าระหว่างยุทธการที่ตริโปลีในสงครามกลางเมืองลิเบียครั้งที่ 2 ด้วย
สาธารณรัฐแอฟริกากลาง

บทความหลัก: ความขัดแย้งในสาธารณรัฐแอฟริกากลาง (พ.ศ. 2555–ปัจจุบัน)
เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 2021 ผู้เชี่ยวชาญของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติเตือนว่ากลุ่มวากเนอร์ "ก่อกวนและข่มขู่โดยใช้ความรุนแรงกับพลเรือนซึ่งรวมถึงเจ้าหน้าที่รักษาสันติภาพ นักข่าว เจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานช่วยเหลือ และชนกลุ่มน้อยในสาธารณรัฐแอฟริกากลาง" คณะมนตรีฯ เรียกร้องให้รัฐบาลสาธารณรัฐแอฟริกากลางตัดความสัมพันธ์ทั้งหมดกับกลุ่มวากเนอร์
ตัวอย่างอาชญากรรมที่เชื่อกันว่าสมาชิกกลุ่มวากเนอร์ได้ก่อขึ้นในสาธารณรัฐแอฟริกากลาง ได้แก่ การสังหารหมู่ที่หมู่บ้านอาอีกบาโดระหว่างวันที่ 16–17 มกราคม ค.ศ. 2022, การฆ่าชายไม่มีอาวุธ 13 คนใกล้เมืองบอซ็องกออาเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม ค.ศ. 2021 และการทุบตีและการกักขังผู้ต้องสงสัยว่าเป็นกบฏในสภาพไร้มนุษยธรรมในหลุมเปิดที่ฐานทัพแห่งหนึ่งในเมืองอาลีนดาโอระหว่างเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคม ค.ศ. 2021
มาลี

ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2022 ฮิวแมนไรตส์วอตช์รายงานว่าทหารรับจ้างชาวรัสเซียซึ่งเชื่อกันว่าเป็นสมาชิกกลุ่มวากเนอร์ได้ร่วมกับสมาชิกกองทัพมาลีก่อเหตุรุนแรงโหดร้ายต่อพลเรือนหลายร้อยคนในมาลี ตามรายงานของโครงการข้อมูลเหตุการณ์และตำแหน่งที่ตั้งการขัดกันด้วยอาวุธ (องค์การนอกภาครัฐ) มีพลเรือนมากถึง 456 คนเสียชีวิตในเหตุการณ์ 9 เหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับกองกำลังมาลีและนักรบวากเนอร์ระหว่างเดือนมกราคมถึงกลางเดือนเมษายน ค.ศ. 2022 เหตุรุนแรงโหดร้ายครั้งใหญ่ที่สุดที่กองกำลังรัสเซียและมาลีก่อขึ้นคือการสังหารหมู่ที่เมืองมูราซึ่งคร่าชีวิตพลเรือนไปประมาณ 300 คนเมื่อวันที่ 23 มีนาคม ค.ศ. 2022
ระดับนานาชาติ

รัฐบาลรัสเซียได้พยายามปิดกั้นหรือขัดขวางการฟ้องร้องระหว่างประเทศต่อบทบาทของตนในอาชญากรรมสงครามต้องสงสัย โดยใช้ที่นั่งของตนในคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติในการยับยั้งมติที่เรียกร้องให้มีการสอบสวนเพื่อหาตัวผู้รับผิดชอบต่อการยิงเครื่องบินของสายการบินมาเลเซียแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 17 และเพื่อหาตัวผู้รับผิดชอบต่อการก่ออาชญากรรมในซีเรีย โดยรัฐบาลรัสเซียปฏิเสธว่าไม่มีการโจมตีด้วยสารเคมีเกิดขึ้นในเมืองดูมาเมื่อวันที่ 7 เมษายน ค.ศ. 2018 แต่เหตุการณ์ดังกล่าวได้รับการยืนยันว่าเกิดขึ้นจริงในรายงานขององค์การห้ามอาวุธเคมีซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสหประชาชาติ
เมื่อวันที่ 7 เมษายน ค.ศ. 2022 ข้อมติสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติที่ อีเอส-11/3 ได้ระงับสมาชิกภาพของรัสเซียในคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติเนื่องจากการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรงและเป็นระบบที่รัสเซียก่อขึ้นในยูเครน
เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน ค.ศ. 2022 รัฐสภายุโรปกำหนดให้รัสเซียเป็นรัฐสนับสนุนการก่อการร้าย โดยประกาศว่าการโจมตีทางทหารอย่างกว้างขวางของรัสเซียต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน โรงพยาบาล โรงเรียน และที่พักพิงของยูเครนเป็นการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศและเป็นอันตรายต่อพลเรือนยูเครนในฤดูหนาว เมื่อวันที่ 19 มกราคม ค.ศ. 2023 รัฐสภายุโรปยังมีมติเสนอแนะให้จัดตั้งศาลระหว่างประเทศเพื่อดำเนินคดีกับวลาดีมีร์ ปูติน และอาเลียกซันดร์ ลูกาแชนกา ประธานาธิบดีเบลารุส ในข้อหาก่ออาชญากรรมสงคราม
ระดับนานาชาติ > ศาลสิทธิมนุษยชนยุโรป

เนื่องจากทหารรัสเซียที่ก่ออาชญากรรมแทบไม่ถูกลงโทษในรัสเซีย ผู้เสียหายจากการละเมิดหลายร้อยคนจึงได้ยื่นคำร้องต่อศาลสิทธิมนุษยชนยุโรป เมื่อถึง ค.ศ. 2009 ศาลฯ ได้ออกคำตัดสินในคดี 115 คดี (รวมถึงคำตัดสินในคดีระหว่างไบซาเยวากับรัสเซีย) ที่ระบุว่ารัสเซียมีความผิดฐานบังคับให้สูญหาย สังหารนอกกระบวนการยุติธรรม และทรมาน ทั้งยังไม่สอบสวนอาชญากรรมดังกล่าวในเชชเนียอย่างเหมาะสม
เมื่อวันที่ 21 มกราคม ค.ศ. 2021 ศาลสิทธิมนุษยชนยุโรปยังตัดสินแยกว่ารัสเซียมีความผิดฐานฆ่าคน ทรมาน ฉกชิงทรัพย์ และทำลายบ้านเรือนในจอร์เจีย รวมทั้งขัดขวางไม่ให้ชาวจอร์เจียพลัดถิ่น 20,000 คนกลับคืนสู่ดินแดนของพวกเขา
ระดับนานาชาติ > ศาลอาญาระหว่างประเทศ

เมื่อศาลอาญาระหว่างประเทศเริ่มสอบสวนการผนวกไครเมียเข้ากับรัสเซียว่าอาจเข้าข่ายการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ รัสเซียก็ถอนตัวจากการเป็นสมาชิกเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 2016 ถึงกระนั้น ในรายงานเบื้องต้นที่เผยแพร่เมื่อ ค.ศ. 2017 ศาลฯ พบว่า "สถานการณ์ภายในดินแดนไครเมียและแซวัสตอปอลอาจเทียบเท่ากับการขัดกันด้วยอาวุธระหว่างประเทศระหว่างยูเครนกับสหพันธรัฐรัสเซีย" และ "ตามข้อเท็จจริงก็เทียบเท่ากับสถานะการยึดครองที่ยังคงดำเนินอยู่" นอกจากนี้ ศาลฯ ยังพบอีกว่ามีหลักฐานน่าเชื่อถือว่ามีคนอย่างน้อย 10 คนได้หายตัวไปและเชื่อว่าถูกฆ่าในไครเมียเนื่องจากคัดค้านการเปลี่ยนสถานะดินแดน ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2016 ศาลฯ ยังเปิดการสอบสวนเกี่ยวกับอาชญากรรมสงครามที่อาจเกิดขึ้นระหว่างสงครามรัสเซีย-จอร์เจียใน ค.ศ. 2008 ด้วย
เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2022 คารีม อาห์มัด คาน อัยการศาลอาญาระหว่างประเทศ ประกาศว่าเขาจะเริ่มการสอบสวนข้อกล่าวโทษเรื่องอาชญากรรมสงครามในยูเครน เมื่อวันที่ 17 มีนาคม ค.ศ. 2023 ศาลฯ ได้ออกหมายจับวลาดีมีร์ ปูติน และมารียา ลโววา-เบโลวา กรรมาธิการสิทธิเด็กของรัสเซีย ในข้อหาก่ออาชญากรรมสงครามด้วยการเนรเทศและการโยกย้ายพลเรือน (เด็ก) จากพื้นที่ยึดครองในยูเครนไปยังรัสเซียอย่างผิดกฎหมาย ฮิวแมนไรตส์วอตช์แสดงความยินดีกับการฟ้องร้องครั้งนี้โดยระบุว่าเป็น "ก้าวแรกไปสู่ความยุติธรรม" แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ยกย่องการตัดสินใจของศาลฯ เช่นกันโดยแนะนำว่าควรขยายคำฟ้องให้ครอบคลุมอาชญากรรมสงครามอื่น ๆ อีกหลายคดีด้วย
เมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม ค.ศ. 2023 มีรายงานว่าโจ ไบเดิน ประธานาธิบดีสหรัฐ อนุญาตให้สหรัฐร่วมมือกับศาลอาญาระหว่างประเทศในการแบ่งปันหลักฐานอาชญากรรมสงครามของรัสเซียในยูเครน
ระดับนานาชาติ > ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ

บทความหลัก: คดีระหว่างยูเครนกับสหพันธรัฐรัสเซีย (พ.ศ. 2565)
เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2022 ยูเครนยื่นฟ้องรัสเซียต่อศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ศาลโลก) หลังการรุกรานยูเครนโดยรัสเซีย และเมื่อวันที่ 16 มีนาคม ค.ศ. 2022 ศาลฯ ตัดสินว่ารัสเซียต้อง "ระงับปฏิบัติการทางทหารทันที" ในยูเครน
ระดับนานาชาติ > คณะกรรมการสอบสวนอิสระระหว่างประเทศในยูเครน

เมื่อวันที่ 4 มีนาคม ค.ศ. 2022 คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติลงมติเห็นชอบ 32 เสียง (ไม่เห็นด้วย 2 เสียง และงดออกเสียง 13 เสียง) ในการจัดตั้งคณะกรรมการสอบสวนอิสระระหว่างประเทศในยูเครนซึ่งเป็นคณะกรรมการอิสระระหว่างประเทศที่ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านสิทธิมนุษยชน 3 คน โดยมีหน้าที่สืบสวนการละเมิดสิทธิมนุษยชนและการละเมิดกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศในบริบทของการรุกรานยูเครนโดยรัสเซียใน ค.ศ. 2022
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ อาชญากรรมสงครามของรัสเซีย
European Court of Human Rights Judgement in the case Estamirov and others vs. Russia 12 January 2007
Rachel Gilmore, Conservative MP wants to haul Putin before The Hague, CTV News, 4 July 2018
Josh Rogin (22 March 2022). "Putin Has Been a War Criminal for Years. Nobody cared Until Now". The Washington Post.
Kenneth Roth (27 April 2022). "Building a War-Crimes Case Against Vladimir Putin". Human Rights Watch.
"ICC judges issue arrest warrants against Vladimir Vladimirovich Putin and Maria Alekseyevna Lvova-Belova". International Criminal Court. 17 April 2023.
OHCHR (15 March 2023). "Report of the Independent International Commission of Inquiry on Ukraine" (PDF). Geneva.
OHCHR (18 October 2022). "Independent International Commission of Inquiry on Ukraine" (PDF). Geneva.
OSCE (14 July 2022). "Report on Violations of International Humanitarian and Human Rights Law, War Crimes and Crimes against Humanity committed in Ukraine" (PDF).
Amnesty International (10 November 2022). "Ukraine: Russia's unlawful transfer of civilians a war crime and likely a crime against humanity – new report".
Human Rights Watch, Russian Atrocities in Chechnya Detailed: New Information on Massacres in Aldi District of Grozny, 1 June 2000
กองทหารรัสเซียกำลังฝังศพในเชชเนียระหว่างสงครามเชเชนครั้งที่สอง
อาคารที่ได้รับความเสียหายระหว่างสงครามในเมืองกรอซนืย
ศพทหารเชเชน
หญิงชาวเชเชนกับเด็กที่ได้รับบาดเจ็บ
ทหารรัสเซียยืนอยู่บนหลุมศพชาวเชเชนที่ถูกสังหารหมู่ในหมู่บ้านคอมโซมอลสโกเยระหว่างสงครามเชเชนครั้งที่สอง
จรวดขับเคลื่อนขีปนาวุธรัสเซียที่ตกใส่ห้องนอนบ้านหลังหนึ่งในเมืองกอรี เป็นตัวอย่างหนึ่งของการโจมตีโดยไม่เลือกเป้าหมายในพื้นที่พลเรือน
อาคารที่ได้รับความเสียหายในเมืองลือซือชันสก์ ค.ศ. 2014
อาคารที่ได้รับความเสียหายในเมืองกูราคอแว วันที่ 26 พฤศจิกายน ค.ศ. 2014
ผนังไว้อาลัยทหารและตำรวจยูเครนที่เสียชีวิตระหว่างเดือนมีนาคมถึงกรกฎาคม ค.ศ. 2014 "เพื่อปกป้องเอกภาพยูเครน" ในกรุงเคียฟ
พลเรือนที่ถูกสังหารในการสังหารหมู่ที่เมืองบูชา เดือนมีนาคม ค.ศ. 2022
การขุดศพขึ้นจากหลุมศพหมู่ที่เมืองอีซุม เดือนกันยายน ค.ศ. 2022
พลเรือนที่ถูกสังหารและรถยนต์ที่ลุกไหม้จากการโจมตีกรุงเคียฟด้วยขีปนาวุธ เดือนตุลาคม ค.ศ. 2022
อากาศยานรัสเซียทิ้งระเบิดเพลิงทางตอนเหนือของเมืองอะเลปโปในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2016
ใน ค.ศ. 2022 อีกอร์ กีร์กิน อดีตเจ้าหน้าที่หน่วยความมั่นคงกลาง ถูกศาลเนเธอร์แลนด์พิพากษาจำคุกตลอดชีวิตฐานมีส่วนร่วมในการยิงเครื่องบินมาเลเซียแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 17
วลาดีมีร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย (ขวา) และเซียร์เกย์ ชอยกู รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมรัสเซีย (ซ้าย) ต่างถูกกล่าวโทษว่าได้ก่ออาชญากรรมสงคราม
อาคารศาลอาญาระหว่างประเทศในกรุงเฮก
คาโรชิ

การประท้วงต่อต้านวัฒนธรรมคาโรชิในโตเกียว ค.ศ. 2018
คาโรชิ (ญี่ปุ่น: 過労死; โรมาจิ: Karōshi) แปลตรงตัวว่า "ตายจากการทำงานหนัก" เป็นคำในภาษาญี่ปุ่น เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตโดยฉับพลันที่เกิดจากการทำงาน สาเหตุทางการแพทย์ส่วนใหญ่ของคาโรชิคือหัวใจขาดเลือดเฉียงพลันและเส้นเลือดในสมองแตกฉับพลัน เป็นผลมาจากความเครียดและการขาดอาหารหรือการอดอาหาร ความเครียดทางใจจากที่ทำงานสามารถทำให้เกิดคาโรชิผ่านการฆ่าตัวตายได้เช่นกัน โดยผู้ที่ฆ่าตัวตายจากการทำงานหนักเกินไปจะเรียกว่า คาโรจิซัตสึ (過労自殺; karōjisatsu)
กรณีแรกของคาโรชิในญี่ปุ่นมีรายงานในปี ค.ศ. 1969 เป็นกรณีของชายวัย 29 ปี พนักงานขนส่งของบริษัทหนังสือพิมพ์เจ้าใหญ่ที่สุดของญี่ปุ่น เสียชีวิตจากเส้นเลือดในสมองแตกฉับพลัน ผลการสำรวจในปี ค.ศ. 1988 โดย Labor Force Survey รายงานว่าเกือบหนึ่งในสี่ของลูกจ้างชายทำงานมากกว่า 60 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ซึ่งคิดเป็นมากกว่าหนึ่งครึ่งเท่าของเวลาการทำงานต่อสัปดาห์โดยปกติที่ควรเป็น 40 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ความแพร่หลายและความหนักของปัญหานี้ทำให้นักกฎหมายและแพทย์จำนวนหนึ่งรวมตัวจัดตั้ง "สายด่วนคาโรชิ" ขึ้นเพื่อให้บริการแก่ทุกคนในญี่ปุ่นที่ต้องการปรึกษาปัญหาเกี่ยวกับคาโรชิ
การเติบโตขึ้นของญี่ปุ่นหลังความเสียหายในสงครามโลกครั้งที่สองสู่การเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจประกอบกับค่าปฏิกรรมสงครามจำนวนมหาศาลนั้นเชื่อกันว่าเป็นปัจจัยกระตุ้นให้เกิดคาโรชิในระดับที่เรียกว่าเป็นโรคระบาดทั่ว มีรายงานยืนยันแล้วว่าหากลูกจ้างทำงานมากกว่า 12 ชั่วโมงต่อวัน ยาวนาน 6–7 วันต่อสัปดาห์เป็นเวลาหลายปีจะส่งผลให้เกิดความทรมานทางกายภาพและทางจิต
ลักษณะ

ในบทความขององค์การแรงงานสากลมียกตัวอย่างกรณีของคาโรชิที่พบได้ทั่วไปอยู่สี่กรณี คือ นาย ก เป็นลูกจ้างในบริษัทแปรรูปขนมขนาดใหญ่ ทำงานยาวนานถึง 110 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ เสียชีวิตจากหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน สิริอายุ 34 ปี, นาย ข เป็นพนักงานขับรถโดยสารประจำทาง ทำงานสะสม 3,000 ชั่วโมงต่อปี และไม่ได้หยุดงานในรอบ 15 วัน ก่อนที่จะเสียชีวิตจากเส้นเลือดในสมองแตกฉับพลัน สิริอายุ 37 ปี, นาย ค เป็นลูกจ้างในบริษัทสิ่งพิมพ์ขนาดใหญ่ในโตเกียว ทำงานสะสม 4,320 ชั่วโมงต่อปี (รวมการทำงานนอกเวลาในตอนกลางคืน) เสียชีวิตจากเส้นเลือดในสมองแตกฉับพลัน สิริอายุ 58 ปี ภรรยาได้รับเงินชดเชยใน 14 ปีหลังนาย ค เสียชีวิต และ นาย ง เป็นพยาบาลวิชาชีพ เสียชีวิตจากหัวใจล้มเหลวเฉียบพลันหลังทำงานอยู่เวร 34 ชั่วโมงต่อกันเป็นเวลา 5 ครั้งในเดือนนั้น สิริอายุ 22 ปี
นอกจากนี้ ปัญหาความเครียดยังมีส่วนสำคัญในการก่อคาโรชิ รายงานของ ILO ได้ระบุรายการปัญหาความเครียดจากที่ทำงานที่นำไปสู่การฆ่าตัวตายของลูกจ้างไว้ ได้แก่ การทำงานข้ามคืน ทำงานตอนดึกดื่น ทำงานแม้ในวันหยุด โดยเฉพาะในยุค "ทศวรรษที่สูญหาย" ของญี่ปุ่น ฟองสบู่แตก บริษัทจ้างงานลดลง ภาระงานต่อหัวจึงเพิ่มขึ้นตาม, ความเครียดสะสมจากความหงุดหงิดใจที่ไม่สามารถบรรลุเป้าหมายของบริษัทได้, การบังคับลาออก (แม้แต่ลูกจ้างที่ทำงานมานานและถูกมองว่า "ซื่อสัตย์" ต่อบริษัท) การถูกปฏิเสธ หรือ การกลั่นแกล้ง เป็นต้น
ในประเทศอื่น

ปรากฏการณ์การเสียชีวิตจากการทำงานมากเกินยังพบแพร่หลายในพื้นที่อื่น ๆ ของเอเชีย มีรายงานการเสียชีวิต 745,194 กรณีที่สามารถย้อนเหตุมาจากการทำงานมากเกิน ในรายงานของ WHO/ILO ในปี ค.ศ. 2016
ในประเทศอื่น > จีน

ดูเพิ่ม: ระบบการทำงาน 996 ชั่วโมง
ในจีน แนวคิด "การเสียชีวิตจากการทำงานหนัก" เรียกว่า กั้วเหลาสื่อ (จีนตัวย่อ: 过劳死; จีนตัวเต็ม: 過勞死; พินอิน: Guò láo sǐ)
ทั้งในจีนและประเทศอื่น ๆ ในเอเชีย นักธุรกิจหลายคนทำงานยาวนานภายใต้ความกดดันของการจ้องขยับขยายเส้นสายและเพื่อให้คนในเส้นสายพอใจ ระบบเส้นสายนี้เรียกว่ากวงสี ซึ่งเป็นส่วนสำคัญมากในระบบธุรกิจของประเทศจีน แรงกดดันจากระบบกวงสีให้ตั้งใจทำงานมีผลให้เกิดกั้วเหลาสี่ตามมา นอกจากนี้ยังมีแรงกดดันให้นักธุรกิจในการต้องดื่มหนักและไปสถานบันเทิงยามค่ำคืนทุก ๆ คืนเหมือนกัน เพื่อยืนยันและสร้าง "ความมีชีวิตชีวา" ให้กับลูกจ้างคนอื่น ๆ
ในประเทศอื่น > เกาหลีใต้

ในเกาหลีใต้มีคำเรียกว่า ควาโรซา (เกาหลี: 과로사; ฮันจา: 過勞死; อาร์อาร์: gwarosa; เอ็มอาร์: kwarosa) สำหรับเรียกการเสียชีวอนจากการทำงานหนัก เกาหลีใต้เป็นประเทศที่มีชั่วโมงทำงานยาวที่สุดแห่งหนึ่งในโลก มากกว่าญี่ปุ่น โดยอยู่ที่ 42 ชั่วโมงโดยเฉลี่ย ปัญหานี้มีมายาวนาน แต่เพิ่งมาได้รับความสนใจจากสื่อหลังมีการเสียชีวิตแบบควาโรซาในลูกจ้างของหน่วยงานรัฐบาล ในปี ค.ศ. 2018 รัฐบาลเกาหลีได้ผ่านกฎหมายลดชั่วโมงการทำงานสูงสุดลงจาก 68 เหลือ 52 ชั่วโมง
แหล่งข้อมูลอื่น

Japan Work Culture เก็บถาวร 2021-06-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Report on Karoshi (1997) from the Job Stress Network website of the Center For Social Epidemiology (Link not working)
Japan working itself to an early grave (statistics for 2006)
Article in The Economist, December 2007
Yahoo! News article, 7/8/2008
Picture of a T-shirt warning of karoshi
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  ญี่ปุ่น 
วิกิพจนานุกรม
รัฐสวัสดิการ

รายจ่ายทางสังคมร้อยละของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (OECD)
รัฐสวัสดิการ (อังกฤษ: welfare state) คือแนวคิดการปกครองที่รัฐหรือเครือข่ายขององค์กรทางสังคมที่มั่นคงคุ้มครองและส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีทั้งในทางเศรษฐกิจและสังคมของพลเมือง โดยอาศัยหลักความเสมอภาคในโอกาส การกระจายความมั่งคั่งอย่างชอบธรรม และความรับผิดชอบต่อสาธารณะแก่ผู้ไม่สามารถจัดหาเงื่อนไขขั้นต่ำสำหรับชีวิตที่ดีได้เอง กลุ่มประเทศนอร์ดิก เช่น ไอซ์แลนด์ สวีเดน นอร์เวย์ เดนมาร์กและฟินแลนด์ รวมอยู่ในรัฐสวัสดิการสมัยใหม่
รัฐสวัสดิการเกี่ยวข้องกับการถ่ายโอนเงินทุนจากรัฐสู่บริการที่จัดให้ (เช่น สาธารณสุข การศึกษา) ตลอดจนสู่ปัจเจกบุคคลโดยตรง ("ผลประโยชน์") รัฐสวัสดิการจัดหาเงินทุนจากการเก็บภาษีแบบแบ่งความมั่งคั่ง (redistributionist taxation) และมักเรียกว่าเป็น "เศรษฐกิจแบบผสม" ประเภทหนึ่ง การเก็บภาษีดังกล่าวปกติรวมการเก็บภาษีเงินได้จากผู้มีรายได้สูงมากกว่าผู้มีรายได้ต่ำ เรียก ภาษีอัตราก้าวหน้า ซึ่งช่วยลดช่องว่างรายได้ระหว่างคนรวยและคนจน[ต้องการเลขหน้า]
รัฐสวัสดิการมีความแตกต่างหลากหลายทั้งในรูปแบบและทิศทางตามแต่ละประเทศและภูมิภาค รัฐสวัสดิการทั้งหมดต้องประกอบด้วยหุ้นส่วนมหาชน-เอกชนในระดับหนึ่ง โดยให้เอกชนบริหารจัดการและนำส่งโครงการสวัสดิการอย่างน้อยบางโครงการ รัฐบาลในระดับพื้นที่ต่าง ๆ ก็สามารถให้บริการรัฐสวัสดิการได้
ลักษณะเริ่มแรกของรัฐสวัสดิการ อาทิบำนาญสาธารณะและประกันสังคม พัฒนาขึ้นมาในประเทศอุตสาหกรรมโลกตะวันตกตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1880 มีการระบุว่าสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ และสงครามโลกครั้งที่สองเป็นเหตุการณ์สำคัญที่ริเริ่มให้รัฐสวัสดิการขยายตัว ส่วนรัฐสวัสดิการในรูปสมบูรณ์ที่สุดพัฒนาขึ้นมาภายหลังสงครามโลกครั้งที่สอง
ศัพทมูลวิทยา

เดิมตั้งแต่ ค.ศ. 1870 ภาษาเยอรมันใช้คำว่าโซทซีอาลชตาท (sozialstaat) แปลตรงตัวว่ารัฐสังคม เพื่อหมายถึงโครงการสนับสนุนโดยภาครัฐที่เสนอโดยฝ่ายโซทซีอาลโพลีทีเคอร์ (sozialpolitiker) ซึ่งได้นำไปใช้เป็นส่วนหนึ่งในแผนปฏิรูปของอ็อทโท ฟ็อน บิสมาร์ค
แต่ไม่มีประเทศพูดภาษาอังกฤษประเทศใดรับเอาคำแปลตรงตัวว่า "social state" ไปใช้อย่างแพร่หลาย คำว่า "welfare state" หรือรัฐสวัสดิการกลายเป็นที่นิยมภายหลังสงครามโลกครั้งที่สอง โดยอาร์ชบิชอปแองกลิคันวิลเลียม เทมเปิล (William Temple (bishop)) ผู้เขียนหนังสือ Christianity and the Social Order (ค.ศ. 1942)
บรรณานุกรม

Stanfield, James Ronald; McClintock, Brent (1999). "welfare state".  ใน O'Hara, Phillip Anthony (บ.ก.). Encyclopedia of Political Economy. Vol. 2: L-Z. Routledge. pp. 1245–1249. ISBN 9780415241878.
แหล่งข้อมูลอื่น

บทสัมภาษณ์: คุยเรื่อง ‘รัฐสวัสดิการ 101’ กับ ‘จอน อึ๊งภากรณ์’
อ่านความคิด ‘ษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี’ ความมั่นคงทางเศรษฐกิจผ่านความมั่นคงของมนุษย์สู่การสร้างรัฐสวัสดิการในประเทศไทย
ไม่มีประเทศไหนล่มจม เพราะดูแลเด็กและคนแก่: ต้องคุยกันเรื่องรัฐสวัสดิการ อย่าปล่อยให้อภิสิทธิ์ชนคิดแทน
ก็อบลิน

| --- | --- |
ภาพประกอบสิ่งมีชีวิตรูปร่างคล้ายมนุษย์ตัวเล็ก ๆ มีขนดกหนา ดูซุกซน มีหูขนาดใหญ่เหมือนค้างคาว สวมเสื้อคลุมฮู้ดภาพประกอบก็อบลินโดย จอห์น ดี. แบทเทน จาก "นิทานพื้นบ้านอังกฤษ" (ศตวรรษที่ 19)
กลุ่ม: วิญญาณจิ๋ว
สัตว์คล้ายคลึง: แฟรี่, ปีศาจ, บราวนี่, คนแคระ, ดูเอนเด, โนม, อิมป์, และ โคบอลด์
ก็อบลิน
ก็อบลิน (อังกฤษ: goblin) เป็นสัตว์ร้ายขนาดเล็ก รูปร่างน่าประหลาด ปรากฏในนิทานพื้นบ้าน ของวัฒนธรรมยุโรปหลายแห่ง ปรากฏครั้งแรกในเรื่องเล่าจากสมัยกลาง พวกมันได้รับการกล่าวขานถึงความสามารถ อารมณ์ และรูปลักษณ์ที่ขัดแย้งกันไปขึ้นอยู่กับเรื่องราวและประเทศ ตั้งแต่ ภูตผี ผีบ้านผีเรือน ที่ซุกซน ไปจนถึงโจรที่ชั่วร้ายและดุร้าย พวกมันมักมีความสามารถเหนือธรรมชาติคล้ายกับ นางฟ้า หรือ ปีศาจ เช่น ความสามารถในการ เปลี่ยนรูปร่าง
สัตว์ร้ายที่คล้ายคลึงกัน ได้แก่ บราวนี่ (นิทานพื้นบ้าน), คนแคระ (คติชนวิทยา), ดูเอนเด, คนแคระ, อิมป์, เล็ปพระคอน และ โคบอลด์ แต่ก็มักใช้เป็นคำเรียกสัตว์ร้ายขนาดเล็ก นางฟ้า ทุกชนิด บางครั้งคำนี้ขยายความหมายรวมถึงสัตว์ร้ายคล้ายก็อบลินจากวัฒนธรรมอื่น ๆ เช่น พุกวุฒิจี้, โดกเกบิ หรือ อิฟริต