ประเทศจีน

"จีน" เปลี่ยนทางมาที่นี่ สำหรับความหมายอื่น ดูที่ จีน (แก้ความกำกวม)
| สาธารณรัฐประชาชนจีน 中华人民共和国 (จีน) Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó (พินอิน) |
| --- | --- |
   ธงชาติ    ตราแผ่นดิน  
เพลงชาติ: 义勇军进行曲 Yìyǒngjūn Jìnxíngqǔ "มาร์ชทหารอาสา"
พื้นที่ที่สาธารณรัฐประชาชนจีนควบคุมแสดงในสีเขียวเข้ม บริเวณที่อ้างสิทธิ์แต่มิได้ควบคุมแสดงในสีเขียวอ่อน
เมืองหลวง: ปักกิ่ง 39°55′N 116°23′E﻿ / ﻿39.917°N 116.383°E﻿ / 39.917; 116.383
ภาษาราชการ: ภาษาจีนมาตรฐาน
ภาษาพื้นเมือง: มองโกเลีย อุยกูร์ ทิเบต Zhuang อื่น ๆ
Official script: อักษรจีนตัวย่อ
กลุ่มชาติพันธุ์  (ค.ศ. 2020): 91.1% ชาวฮั่น 8.9% อื่น ๆ
ศาสนา  (ค.ศ. 2020): 74.5% ไม่มี / พื้นบ้าน 18.3% พุทธ 5.2% คริสต์ 1.6% อิสลาม 0.4% อื่น ๆ
เดมะนิม: ชาวจีน
การปกครอง: สาธารณรัฐสังคมนิยมลัทธิมากซ์–เลนิน พรรคการเมืองเดียวสังคมนิยมอัตลักษณ์จีน

• เลขาธิการพรรค ประธานาธิบดี ประธานคณะกรรมาธิการการทหารกลาง : สี จิ้นผิง
• ประธานคณะมนตรีรัฐกิจ (นายกรัฐมนตรี) : หลี่ เฉียง
• ประธานสภาประชาชนแห่งชาติ : จ้าว เล่อจี้
• ประธานสภาที่ปรึกษาทางการเมือง : หวัง ฮู่หนิง
 
สภานิติบัญญัติ: สภาประชาชนแห่งชาติ
การก่อตั้ง

• ราชวงศ์ก่อนจักรวรรดิแรก : ป. 2070 ปีก่อนคริสต์ศักราช
• ราชวงศ์ที่ 1 : 221 ปีก่อนคริสต์ศักราช
• ก่อตั้งสาธารณรัฐ : 1 มกราคม ค.ศ. 1912
• ประกาศสาธารณรัฐประชาชน : 1 ตุลาคม ค.ศ. 1949
• รัฐธรรมนูญฉบับแรก : 20 กันยายน ค.ศ. 1954
• รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน : 4 ธันวาคม ค.ศ. 1982
• การยอมรับการเมืองครั้งล่าสุด : 20 ธันวาคม ค.ศ. 1999
 
พื้นที่
• รวม: 9,596,961 ตารางกิโลเมตร (3,705,407 ตารางไมล์) (อันดับที่ 3/4)
• แหล่งน้ำ (%): 2.8
ประชากร
• สำมะโนประชากร 2021:  1,412,600,000 (อันดับที่ 1)
• ความหนาแน่น: 145 ต่อตารางกิโลเมตร (375.5 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 83)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : ค.ศ. 2022 (ประมาณ)
• รวม:  29.4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 1)
• ต่อหัว:  20,667 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 70)
จีดีพี (ราคาตลาด) : ค.ศ. 2022 (ประมาณ)
• รวม:  18.46 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 2)
• ต่อหัว:  12,990 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 56)
จีนี (ค.ศ. 2018):  46.7 สูง
เอชดีไอ (ค.ศ. 2019):  0.761 สูง · อันดับที่ 85
สกุลเงิน: เหรินหมินปี้ (元/¥) (CNY)
เขตเวลา: UTC+8 (เวลามาตรฐานจีน)
รูปแบบวันที่: ปปปป-ดด-วว หรือ ปปปป年ด月ว日 (CE; CE-1949)
ขับรถด้าน: ขวามือ (แผ่นดินใหญ่) ซ้ายมือ (ฮ่องกงและมาเก๊า)
รหัสโทรศัพท์: +86 (แผ่นดินใหญ่) +852 (ฮ่องกง) +853 (มาเก๊า)
รหัส ISO 3166: CN
โดเมนบนสุด: .cn .中国 .中國 (แผ่นดินใหญ่).hk .香港 (ฮ่องกง).mo .澳门 .澳門 (มาเก๊า)
สาธารณรัฐประชาชนจีน (จีนตัวย่อ: 中华人民共和国; จีนตัวเต็ม: 中華人民共和國; พินอิน: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; อังกฤษ: People's Republic of China (PRC)) เป็นรัฐเอกราชในเอเชียตะวันออก เป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับสองของโลก กว่า 1,400 ล้านคนโดยเป็นรองเพียงอินเดีย ซึ่งประชากรจีนคิดเป็นสัดส่วนมากถึง 17.4% ของประชากรโลก จีนมีพื้นที่กว่า 9.6 ล้านตารางกิโลเมตร (3,700,000 ตารางไมล์) นับเป็นประเทศที่มีพื้นที่ทั้งหมดใหญ่ที่สุดในโลกเป็นอันดับ 3 หรือ 4 แล้วแต่วิธีการวัด มีเมืองหลวงคือปักกิ่ง ในขณะที่เมืองที่มีประชากรมากที่สุดและเป็นศูนย์กลางทางธุรกิจคือเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีนแบ่งการปกครองออกเป็น 22 มณฑล (ไม่รวมพื้นที่พิพาทไต้หวัน), 5 เขตปกครองตนเอง, 4 นครปกครองโดยตรง (ปักกิ่ง เทียนจิน เซี่ยงไฮ้ และฉงชิ่ง), และ 2 เขตบริหารพิเศษ ได้แก่ฮ่องกงและมาเก๊า จีนยังมีพรมแดนทางบกติดกับประเทศอื่น ๆ มากถึง 14 ประเทศ ถือเป็นหนึ่งในสองประเทศที่มีพรมแดนติดประเทศอื่นมากที่สุดเท่ากับรัสเซีย
ประเทศจีนถือเป็นหนึ่งในต้นกำเนิดของอารยธรรมโลก ดินแดนทั้งหมดเป็นที่อยู่อาศัยของมนุษย์มาตั้งแต่ยุคหินเก่า ราชวงศ์แรก ๆ ในประวัติศาสตร์ อาทิ ราชวงศ์ชาง และ ราชวงศ์โจว เจริญรุ่งเรืองในลุ่มแม่น้ำเหลืองอันอุดมสมบูรณ์ตั้งแต่ปลายสหัสวรรษที่สองก่อนคริสตศักราช ในช่วงศตวรรษที่สามถึงศตวรรษที่แปดก่อนคริสตศักราช ราชวงศ์โจวต้องเผชิญความขัดแย้งที่สำคัญ ในช่วงเวลาดังกล่าวยังเป็นต้นกำเนิดของปรัชญาและวรรณกรรมคลาสสิก จีนยึดระบบการเมืองแบบราชาธิปไตยหลายสหัสวรรษ ก่อนจะรวมกันเป็นปึกแผ่นครั้งแรกภายใต้จักรพรรดิในสมัยราชวงศ์ฉินเมื่อ 221 ปีก่อนคริสตกาล และอยู่ภายใต้การปกครองโดยอีกหลายราชวงศ์ อาทิ ราชวงศ์ฮั่น, ราชวงศ์ถัง, ราชวงศ์หมิง และ ราชวงศ์ชิง ในยุคนี้ยังเป็นจุดกำเนิดของเหตุการณ์สำคัญ อาทิ การประดิษฐ์ดินปืนและกระดาษ, การถือกำเนิดของเส้นทางสายไหม และการสร้างกำแพงเมืองจีน วัฒนธรรมจีนรวมถึงภาษา, ประเพณี, สถาปัตยกรรม, ปรัชญา มีอิทธิพลสูงต่อเขตวัฒนธรรมเอเชียตะวันออกในช่วงเวลานี้ ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 จีนต้องเผชิญความขัดแย้งภายใน รวมถึงภัยคุกคามยุคล่าอาณานิคมจากโลกตะวันตกนำไปสู่สงครามสำคัญหลายครั้ง รวมถึงการลงนามในสนธิสัญญาไม่เสมอภาคและการเสียดินแดนบางส่วน
การปกครองโดยราชวงศ์สิ้นสุดลงใน ค.ศ. 1912 จากการปฏิวัติซินไฮ่และการสละราชสมบัติของจักรพรรดิผู่อี๋ พร้อมกับการสถาปนาสาธารณรัฐจีนโดยพรรคก๊กมินตั๋งใน ค.ศ. 1912 ช่วงแรกของการปกครองโดยรัฐบาลเป่ย์หยางเป็นยุคสมัยแห่งความแตกแยกในสมัยขุนศึก ซึ่งจบลงด้วยการการกรีธาทัพขึ้นเหนือ สงครามกลางเมืองซึ่งนำโดยค่ายการเมืองสองค่ายหลัก คือก๊กมินตั๋งและพรรคคอมมิวนิสต์อุบัติขึ้นใน ค.ศ. 1927 ตามมาด้วยสงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่สองซึ่งยืดเยื้อไปถึง ค.ศ. 1945 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ต่อมา สงครามกลางเมืองยุติลงชั่วคราว และจีนต้องพบกับเหตุการณ์รุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งโดยกองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่นจากการสังหารหมู่ที่หนานจิง ความเป็นปฏิปักษ์สิ้นสุดลงใน ค.ศ. 1949 เมื่อฝ่ายคอมมิวนิสต์ชนะสงครามกลางเมือง และสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีนขึ้นในจีนแผ่นดินใหญ่ ส่วนสาธารณรัฐจีนซึ่งอยู่ภายใต้การนำของก๊กมินตั๋งได้ย้ายเมืองหลวงไปยังไทเปบนเกาะไต้หวัน สาธารณรัฐประชาชนจีนได้มีส่วนเกี่ยวข้องในความขัดแย้งทางการเมืองกับสาธารณรัฐจีนเหนือปัญหาอธิปไตย และสถานะทางการเมืองของไต้หวัน การปกครองในช่วงแรกในระบอบคอมมิวนิสต์เป็นจุดเริ่มต้นของการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า ทว่ากลับส่งผลให้เศรษฐกิจถดถอย และเป็นยุคแห่งความอดอยากมากที่สุดครั้งหนึ่ง ความแตกแยกระหว่างจีน–โซเวียตและการลงนามในแถลงการณ์เซี่ยงไฮ้ทำให้ความสัมพันธ์กับสหรัฐดีขึ้น ในช่วงระหว่าง ค.ศ. 1950–1970 ลัทธิเหมามีอิทธิพลต่อประชาชนซึ่งตามมาด้วยการปฏิวัติทางวัฒนธรรมโดยเหมา เจ๋อตง การปฏิรูปเศรษฐกิจนับเป็นจุดเริ่มต้นของเศรษฐกิจตลาดแบบสังคมนิยม และกระตุ้นการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างมีนัยสำคัญมาถึงปัจจุบัน ทว่าการเรียกร้องเพื่อประชาธิปไตยต้องหยุดชะงักสืบเนื่องจากการประท้วงที่จัตุรัสเทียนอันเหมินซึ่งลงเอยด้วยการสังหารหมู่
จีนเป็นรัฐเดี่ยวปกครองด้วยระบบพรรคการเมืองเดียวโดยพรรคคอมมิวนิสต์ เป็นหนึ่งในห้าสมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ และเป็นสมาชิกร่วมก่อตั้งขององค์กรสำคัญหลายแห่งในภูมิภาค อาทิ ธนาคารเพื่อการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานแห่งเอเชีย, กองทุนเส้นทางสายไหม และ ความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค รวมทั้งเป็นสมาชิกของบริกส์, กลุ่ม 20, ความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก และ การประชุมสุดยอดเอเชียตะวันออก จีนได้รับการจัดอันดับต่ำในแง่ประชาธิปไตย, การทุจริต, สิทธิมนุษยชน, เสรีภาพสื่อ และความแตกต่างทางชาติพันธุ์ นับตั้งแต่การปฏิรูปเศรษฐกิจ จีนกลายเป็นหนึ่งในชาติที่มีการเติบโตทางเศรษฐกิจที่เร็วที่สุดในโลก โดยในปัจจุบันมีขนาดเศรษฐกิจคิดเป็น 1 ใน 5 ของเศรษฐกิจโลก และมีความมั่งคั่งมากเป็นอันดับสองของโลก มีรายได้มหาศาลจากอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ และการลงทุนจากต่างประเทศ จีนเป็นผู้ส่งออกสินค้ารายใหญ่ที่สุดของโลก และผู้นำเข้ารายใหญ่อันดับสองของโลก มีเศรษฐกิจที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเป็นอันดับสองของโลกทั้งในด้านผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ และภาวะเสมอภาคของอำนาจซื้อ จีนเป็นรัฐอาวุธนิวเคลียร์และมีกองทัพขนาดใหญ่ที่สุดในโลกซึ่งมีค่าใช้จ่ายด้านกลาโหมมากที่สุดเป็นอันดับสองของโลก จีนถือเป็นประเทศอำนาจนำภูมิภาคและเป็นมหาอำนาจของโลก จีนมีแหล่งแหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโกมากถึง 59 แห่งซึ่งมากเป็นอันดับสองของโลก จีนยังเป็นประเทศวัฒนธรรมที่โดดเด่น และขึ้นชื่อในด้านอาหารซึ่งได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย