stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ฟ้อนผีมด-ผีเม็ง

ประเพณีฟ้อนผีมด-ผีเม็ง (ไทยถิ่นเหนือ: ) คือประเพณีการฟ้อนผีของชาวล้านนา คล้ายกับการลงผี(เข้าทรง)ผีเจ้าพ่อของท้องถิ่นอื่น นิยมเรียกกันว่า "ฟ้อนผีมด-ผีเม็ง" ประเพณีฟ้อนผีมด-ผีเม็ง เป็นการฟ้อนรำเพื่อสังเวยผีบรรพบุรุษ ซึ่งชาวล้านนา(ชาวบ้านในท้องถิ่นภาคเหนือ)นับถือกัน เป็นพระเพณีเก่าแก่ที่สันนิษฐานกันว่ารับมาจากชาวมอญ เพราะคำว่า "เม็ง" ภาษาล้านนาหมายถึงชาวมอญ การแต่งกายของผู้เข้าร่วมพิธีก็จะคล้ายกับชาวมอญ  ประเพณีฟ้อนผีมด-ผีเม็งนี้ จะจัดกันภายในสายตระกูล ตามคติความเชื่อของชาวล้านนา คนเราจะมีผีบรรพบุรุษ (บางครั้งเรียก ผีปู่ย่า หรือ เจ้าปู่เจ้าย่า) ซึ่งหมายถึงผีปู่ย่าตายายญาติผู้ใหญ่ในวงศ์ตระกูลที่เสียชีวิตไปแล้ว ยังคอยปกป้องรักษาคุ้มครองลูกหลานในวงศ์ตระกูล ความหมายในอีกแง่หนึ่ง "ผีมด" หมายถึงผีระดับชาวบ้าน สืบเชื้อสายจากชาวไทใหญ่ ส่วนผีเม็ง หมายถึงผีระดับแม่ทัพนายกอง สืบเชื้อสายจากชาวมอญ    ลูกหลานจะทำที่สถิตย์ของผีบรรพบุรุษที่เรียกว่า "หอผี" ไว้ทางทิศหัวนอนของบ้านผู้เป็น"เก๊าผี" หมายถึงผู้หญิงที่เป็นใหญ่ที่สุดในวงศ์ตระกูล ด้วยเหตุนี้เมื่อถึงเวลาอันสมควร ก็จะต้องจัดพิธีเพื่อสังเวยผีบรรพบุรุษ อาจจะจัดเป็นรอบทุกๆ2ปีหรือ3ปีแล้วแต่จะกำหนด 
อาจารย์อุษามณี อภิชยากุล นายกสมาคมช่างฟ้อนได้สืบสานและร่วมอนุรักษ์ความเชื่อบรรพชน โดยจัดตั้งมูลนิธิขึ้น
ประเพณีฟ้อนผีมด-ผีเม็งในเขตจังหวัดลำปาง
ช่วงเวลาในการจัดประเพณีฟ้อนผีมด-ผีเม็ง

ประเพณีฟ้อนผีมด-ผีเม็งนิยมทำกันในช่วงเดือน5เหนือ(เดือน3ของภาคกลาง)หรือประมาณเดือนกุมภาพันธ์ไปจนย่างเข้าฤดูฝน ซึ่งเป็นช่วงที่ชาวบ้านเกี่ยวข้าวเสร็จแล้วและยังว่าง เหมาะที่ญาติพี่น้องจะมารวมตัวพบปะกันเพื่อช่วยกันจัดเตรียมงาน และถือโอกาสสังสรรค์เป็นงานรวมญาติของคนในสายตระกูลไปด้วยในตัว
พิธีกรรม

ก่อนวันงานจะมีการจัดเตรียม "ผาม" หรือ "ปะรำ" ขนาดผามแล้วแต่จำนวนคนในตระกูลและผู้เข้าร่วมพิธี หลังคาผามมุงด้วยทางมะพร้าว หญ้าคา หรือใบตองตึง ตกแต่งประดับผามให้สวยงามด้วยทางมะพร้าว ต้นกล้วย ขี้ผึ้ง หม้อน้ำ น้ำต้น ฯลฯ มีผ้าขาวยาวโยงอยู่ตรงกลางผามสำหรับให้ร่างทรงโหนเชิญผีมาเข้าทรง ด้านหน้าผามจะยกพื้นสำหรับวางเครื่องเซ่น เครื่องเซ่นก็จะมีหัวหมูต้ม ไก่ต้มทั้งตัว เหล้า ข้าวตอก ดอกไม้ ธูปเทียน ขนม ผลไม้ เช่น กล้วย อ้อย มะพร้าว ฯลฯ ถัดจากอาหารคาวหวานจะมีที่สำหรับจัดวางเครื่องแต่งกายของร่างทรงจำพวก ผ้าโสร่ง ผ้าโพกหัวสีต่างๆ สำหรับผู้ที่จะฟ้อนนุ่งทับลงไปเวลาผีเข้าแล้ว
ประเพณีการฟ้อนผีจะจัด2วัน วันแรกเรียกว่า "วันข่าว" หรือ "ป่าวข่าว" เป็นการบอกให้ญาติพี่น้องในสายตระกูลมาร่วมชุมนุมกันที่บ้านงานเพื่อเตรียมงานก่อนจะถึงวันงาน ส่วนอีกวันเป็นวันจริงที่มีการเชิญผีเข้าทรงและมีพิธีกรรมการฟ้อน โดยหอผีแต่ละหอหรือตระกูลผีแต่ละตระกูลจะจัดงานฟ้อนผีไม่ให้ซ้ำกับวันงานของตระกูลอื่น เพราะจะมีการเชิญคนทรงและผีจากตระกูลอื่นมาร่วมงานด้วย
ในวันงานพิธีกรรมจะเริ่มแต่เช้า โดยเก๊าผีทำพิธีสักการบูชาผีบรรพบุรุษซึ่งอยู่บนแท่นบูชา ณ หอผีประจำบ้านก่อน มีการอธิษฐานขอให้ผีบรรพบุรุษคุ้มครองให้การจัดงานราบรื่น ให้คนในตระกูลอยู่เย็นเป็นสุข ประกอบอาชีพเจริญก้าวหน้า จากนั้นจะกล่าวเชิญผีไปยังผามที่เตรียมไว้เพื่อเข้าทรง การเข้าทรงของผีมดไม่ยุ่งยากเพราะพออธิษฐานเสร็จผีก็จะเข้า ส่วนผีเม็งนั้นต้องโหนผ้าขาวที่อยู่กลางผามแล้วหมุนตัวไปรอบๆผีจึงจะเข้า ผีจะเข้าเก๊าผีก่อนเป็นคนแรก ต่อมาก็จะเข้าคนอื่นๆในตระกูล เวลาผีเข้าร่างทรงคนไหนแล้ว จะมีคนนำเครื่องบวงสรวงซึ่งมีขันข้าวตอกดอกไม้ ธูปเทียน น้ำขมิ้นส้มป่อยและมะพร้าวอ่อนมาให้ ร่างทรงจะรับไว้ จากนั้นร่างทรงจะลุกไปเลือกเสื้อผ้าเครื่องแต่งตัวที่ชอบและสวมทับ จะมีการซักถามกันเล็กน้อยโดยมีล่ามซึ่งเป็นคนที่ชอบพูดคุยซักถาม ถ้าเป็นคำตอบที่ถูกผีก็จะผงกหัว คำถามที่ใช้เช่น เป็นใคร มาจากไหน มาด้วยวิธีใด เป็นต้น จากนั้นจะเป็นการฟ้อนสังเวย มีวงปี่พาทย์บรรเลง ปี่พาทย์นี้เป็นปี่พาทย์แบบพื้นเมืองล้านนาซึ่งมีจังหวะคึกคักเร้าใจ มีการร้อง "ฮิ้วๆ" ประกอบการฟ้อนรำไปด้วยอย่างสนุกสนาน ร่างทรงส่วนมากจะเป็นผู้หญิง มีตั้งแต่คนแก่อายุหลายสิบปีไปจนเด็กสาวรุ่นอายุสิบกว่า ถ้าเป็นผู้ชายฟ้อนจะฟ้อนดาบ พิธีกรรมจะเริ่มตั้งแต่เช้าไปจนเย็น มีการฟ้อนสังเวยไปเรื่อยๆ พอเที่ยงวันจึงหยุดพักรับประทานอาหาร จะมีการถวายอาหารให้ผีกินก่อนจากนั้นคนจึงกินต่อ เจ้าภาพจะถวายอาหารคาวหวานต่างๆที่เตรียมไว้โดยจัดใส่ขันโตกเป็นชุดๆ จากนั้นจะมอบดาบให้ร่างทรงคนละอันโดยจุดเทียนไขผูกปลายดาบ ร่างทรงจะรับดาบไปเวียนรอบๆอาหารทุกจานจนครบเป็นอันเสร็จพิธีถวายอาหารให้ผี ในการรับประทานอาหารผีมดจะรับประทานอาหารทุกชนิดทั้งคาวและหวาน ส่วนผีเม็งจะเลือกรับประทานเฉพาะอาหารหวานและน้ำมะพร้าวเท่านั้น
หลังจากฟ้อนมาตลอดทั้งวันแล้วก็จะถึงเวลาส่งผี จังหวะดนตรีปี่พาทย์จะช้าลงจนหยุดบรรเลง ร่างทรงจะเดินไปที่หอผีและการขับจ๊อยซอเป็นกลอนสดเสียงโหยหวน มีขันดอกไม้ธูปเทียนพร้อมอาวุธ เช่น ดาบ นำมาฟ้อนเป็นจังหวะเนิบนาบอ่อนช้อย ก่อนผีจะออกจะรับขันข้าวตอกดอกไม้ เมื่อเสร็จแล้วจะล้มฟุบลงกับพื้นถือว่าผีออกแล้ว ร่างทรงก็เข้าสู่สภาพปกติ หลังจากเสร็จพิธีแล้วผู้คนในตระกูลก็จะช่วยกันรื้อผามทำความสะอาดสถานที่ และรับประทานอาหารเย็นร่วมกัน
หน้าที่ของผู้เข้าร่วมพิธีกรรม

เนื่องจากเป็นงานที่จัดกันในวงศ์ตระกูล ลูกหลานแต่ละคนจะมีหน้าที่แตกต่างกันดังต่อไปนี้
"ม้าขี่" หรือบางครั้งเรียกว่า "ที่นั่ง" หมายถึงผู้ทำหน้าที่เป็นร่างทรงนั่นเอง ส่วนมากจะเป็นเพศหญิง หน้าที่นี้จะเป็นหน้าที่ประจำ ถ้าจะเปลี่ยนต้องขออนุญาตจากผีเสียก่อน จะเปลี่ยนโดยพลการไม่ได้
"ควาญ" คือ ผู้มีหน้าที่ปรนนิบัติผี มีหน้าที่ช่วยกันแต่งองค์ทรงเครื่อง จัดหาน้ำดื่ม น้ำมะพร้าว สุราหรือเครื่องดื่ม หมาก เมี่ยง บุหรี่ ฯลฯ ตามแต่ผีจะเรียกหา เวลาผีจะไปงานฟ้อนที่ผามอื่นๆ ควาญก็จะติดสอยห้อยตามทำหน้าที่หิ้วข้าวของเครื่องใช้ตามไปด้วย
"กำลัง" หรือ "กำลังผาม" หมายถึง พลังของวงศ์ตระกูลที่มีอยู่ในรูปของ "กำลังกาย" หรือแรงงานจากคนและ "กำลังทรัพย์" ที่สามารถระดมได้จากลูกหลานในตระกูลนั่นเอง คำว่า กำลัง มักใช้กับบรรดาลูกหลานเพศชาย ซึ่งทำหน้าที่ต่างๆ เช่น ปลูกสร้างผาม แบกขนอุปกรณ์ ประกอบอาหาร ยกสำรับ ตักน้ำ ผ่าฟืน ฯลฯ
แหล่งข้อมูลอื่น

ฟ้อนผี - ประเพณีนับถือเครือญาติ[ลิงก์เสีย]
การแต่งกายของม้าขี่(ร่างทรง)ที่คล้ายกับลักษณะการแต่งกายของชาวมอญ(เม็ง) (ภาพม้าขี่ชาวจังหวัดเชียงราย)
อำเภอปง

ระวังสับสนกับ อำเภอกะปง
บทความนี้เกี่ยวกับชื่ออำเภอบ้านม่วงเดิม สำหรับอำเภอในจังหวัดสกลนคร ดูที่ อำเภอบ้านม่วง
| อำเภอปง |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Pong
วัดพระธาตุดอยหยวก
คำขวัญ: พระธาตุดอยหยวกคู่เมือง นามลือเลื่องภูลังกา รักสัตว์ป่าดอยผาช้าง ถ้ำผาตั้งตระการตา ตาดชาววางามล้ำเลิศ แหล่งกำเนิดแม่น้ำยม
แผนที่จังหวัดพะเยา เน้นอำเภอปง
พิกัด: 19°8′54″N 100°16′30″E﻿ / ﻿19.14833°N 100.27500°E﻿ / 19.14833; 100.27500
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: พะเยา
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 1,783.452 ตร.กม. (688.595 ตร.ไมล์)
ประชากร (2564)
 • ทั้งหมด: 51,643 คน
 • ความหนาแน่น: 28.96 คน/ตร.กม. (75.0 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 56140
รหัสภูมิศาสตร์: 5606
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอปง เลขที่ 56 หมู่ที่ 3 ตำบลปง อำเภอปง จังหวัดพะเยา 56140
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
ปง (ไทยถิ่นเหนือ: ) เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดพะเยา เดิมเป็นเขตท้องที่ของอำเภอเชียงคำทั้งหมด ก่อนที่จะขอจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอโดยการปกครองบางส่วนออกจากอำเภอเชียงคำในวันที่ 14 ตุลาคม 2449 และยกฐานะเป็นอำเภอในวันที่ 8 ธันวาคม 2455 โดยรวมกิ่งอำเภอเมืองปงและกิ่งอำเภอเชียงม่วน รวมเข้าเป็น "อำเภอปง" ซึ่งในปัจจุบันเป็นอำเภอที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในจังหวัดพะเยา
ชุมชนในเขตอำเภอปง
วนอุทยานภูลังกา เป็นเทือกเขาสลับซ้อนกันอยู่ในเทือกเขาสันปันน้ำ มีความสูง 900-1,720 เมตร ด้วยความที่เป็นยอดเขาสลับซ้อนกัน ทำให้เหมาะสำหรับการเดินท่องธรรมชาติพิชิตยอดดอย และการชมวิวในช่วงฤดูหนาว
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอปงมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอจุนและอำเภอเชียงคำ
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอสองแควและอำเภอท่าวังผา (จังหวัดน่าน)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองน่าน (จังหวัดน่าน) และอำเภอเชียงม่วน
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอดอกคำใต้และอำเภอจุน
ที่ตั้งและอาณาเขต

ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอจุนและอำเภอเชียงคำ
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอสองแควและอำเภอท่าวังผา (จังหวัดน่าน)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองน่าน (จังหวัดน่าน) และอำเภอเชียงม่วน
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอดอกคำใต้และอำเภอจุน
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอปงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 7 ตำบล 80 หมู่บ้าน ได้แก่
| ที่ | ชื่อตำบล | ตัวเมือง | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนครัวเรือน | จำนวนประชากร |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | ปง |  | Pong | 16 | 2,626 | 8,275 |
| 2. | ควร |  | Khuan | 9 | 1,637 | 5,544 |
| 3. | ออย |  | Oi | 14 | 2,272 | 7,104 |
| 4. | งิม |  | Ngim | 19 | 3,785 | 12,058 |
| 5. | ผาช้างน้อย |  | Pha Chang Noi | 8 | 1,063 | 4,933 |
| 6. | นาปรัง |  | Na Prang | 9 | 2,105 | 5,812 |
| 7. | ขุนควร |  | Khun Khuan | 9 | 2,270 | 9,098 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอปงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลปง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลปงและบางส่วนของตำบลนาปรัง
เทศบาลตำบลงิม ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลงิม
เทศบาลตำบลแม่ยม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลปง)
องค์การบริหารส่วนตำบลควร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลควรทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลออย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลออยทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลงิม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลงิม (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลงิม)
องค์การบริหารส่วนตำบลผาช้างน้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผาช้างน้อยทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลนาปรัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาปรัง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลปง)
องค์การบริหารส่วนตำบลขุนควร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขุนควรทั้งตำบล
อุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกิน ครอบคลุมพื้นที่เทือกเขาสูงตอนปลายแห่งทิวเขาหลวงพระบาง ประกอบด้วยผืนป่าสมบูรณ์ ถ้ำขนาดใหญ่ น้ำตก และจุดชมทะเลหมอกในท้องที่อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน และอำเภอเชียงคำ, อำเภอปง จังหวัดพะเยา
โรงเรียนปงรัชดาภิเษก ตั้งขึ้นเมื่อปีการศึกษา 2514 ในวโรกาสพระราชพิธีรัชดาภิเษก อันเป็นมหามงคลสมัยที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช เสด็จเถลิงถวัลย์ราชสมบัติ ครบรอบปีที่ 25 ในวันที่ 9 มิถุนายน  2514 ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศจัดตั้งโรงเรียนขึ้น เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติ จำนวน 9 โรงเรียนขึ้น เพื่อเป็นการ เฉลิมพระเกียรติ จำนวน 9 โรงเรียน ตั้งอยู่ในทิศต่างๆ ทั้ง 8 ทิศ
อำเภอเสริมงาม

| อำเภอเสริมงาม |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Soem Ngam
คำขวัญ: ศูนย์ศิลปาชีพบ้านแม่ต๋ำ เลิศล้ำถ้ำผากาน คู่บ้านวัดนางอย งามชดช้อยผ้าทอ เพียงพอเกษตรกรรม น้ำใจงามคนเมืองเสริม
แผนที่จังหวัดลำปาง เน้นอำเภอเสริมงาม
พิกัด: 18°3′55″N 99°14′50″E﻿ / ﻿18.06528°N 99.24722°E﻿ / 18.06528; 99.24722
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: ลำปาง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 631.727 ตร.กม. (243.911 ตร.ไมล์)
ประชากร (2564)
 • ทั้งหมด: 30,340 คน
 • ความหนาแน่น: 48.03 คน/ตร.กม. (124.4 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 52210
รหัสภูมิศาสตร์: 5204
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอเสริมงาม เลขที่ 94  หมู่ที่ 11 ตำบลทุ่งงาม อำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง 52210
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
เสริมงาม (ไทยถิ่นเหนือ: ) เป็นหนึ่งในอำเภอของจังหวัดลำปาง
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอเสริมงามตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอแม่ทา (จังหวัดลำพูน) และอำเภอห้างฉัตร
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอห้างฉัตรและอำเภอเกาะคา
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอสบปราบ อำเภอเถิน และอำเภอทุ่งหัวช้าง (จังหวัดลำพูน)
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอทุ่งหัวช้าง (จังหวัดลำพูน)
ลักษณะภูมิประเทศ

สภาพพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาประมาณ  ร้อยละ 50  พื้นที่ดินดอนประมาณ      ร้อยละ 20 พื้นที่ภูเขาและที่ดินดังกล่าวส่วนใหญ่ ตั้งอยู่บริเวณทางทิศตะวันตกของอำเภอในเขตตำบลเสริมขวา                                                                                           และบริเวณตอนกลางค่อนไปทางทิศใต้ของอำเภอ   มีกลุ่มดินตื้นประมาณร้อยละ  23   ในพื้นที่ทางทิศตะวันออกและบริเวณตอนกลางของอำเภอ  มีกลุ่มดินนา  ประมาณร้อยละ  7 
การคมนาคม  อำเภอเสริมงามสามารถติดต่อระหว่างจังหวัด-อำเภอ โดยอาศัยทางหลวง หมายเลข 1274 สายเกาะคา-ลี้
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอเสริมงามแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 4 ตำบล 42 หมู่บ้าน ได้แก่
| ที่ | ชื่อตำบล | ตัวเมือง | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนครัวเรือน | จำนวนประชากร |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | ทุ่งงาม |  | Thung Ngam | 11 หมู่บ้านประกอบด้วย 1. บ้านแม่กี๊ด 2. บ้านนาบอน	3. บ้านทุ่งงาม4. บ้านมั่ว 5. บ้านสาแล 6. บ้านดอนแก้ว 7. บ้านใหม่ 8. บ้านดอนงาม 9. บ้านห้วยส้ม 10. บ้านแม่ต๋ำใต้ 11. บ้านทุ่งงามพัฒนา | 2,596 | 8,211 |
| 2. | เสริมขวา |  | Soem Khwa | 12 หมู่บ้าน ประกอบด้วย 1. บ้านปงหลวง 2. บ้านปงแพ่ง	3. บ้านปงป่าป๋อ   4. บ้านทุ่งไผ่   5. บ้านแม่ผึ้ง	 6. บ้านแม่เลียงพัฒนา7. บ้านแม่เลียง 8. บ้านปงหัวทุ่ง	9. บ้านปงแล้ง 10. บ้านแม่ห้อม 11. บ้านปงประดู่  12. บ้านห้วยหลวง | 2,257 | 7,344 |
| 3. | เสริมซ้าย |  | Soem Sai | 10 หมู่บ้าน ประกอบด้วย 1. บ้านแม่ต๋ำ 2. บ้านสบแม่ทำ	3. บ้านนาจะลา 4. บ้านนาไผ่ 5. บ้านท่าโป่ง  6. บ้านนาเดา  7. บ้านน้ำหลง 8. บ้านนาสันติสุข 9. บ้านดงหนอกจอก 10. บ้านนางอย | 2,527 | 8,347 |
| 4. | เสริมกลาง |  | Soem Klang | 9 หมู่บ้าน ประกอบด้วย 1. บ้านโป่งน้ำร้อน	2. บ้านกิ่วห้วยเบิก	3. บ้านสันโป่ง 4. บ้านเหล่ายาว	5. บ้านศรีลังกา	6. บ้านฮ่องฮี 7. บ้านนาเอี้ยง	8. บ้านทุ่งต๋ำ	9. บ้านสบเสริม  | 2,338 | 8,366 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอเสริมงามประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลเสริมงาม ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลทุ่งงาม ตำบลเสริมซ้าย และตำบลเสริมกลาง
เทศบาลตำบลทุ่งงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งงาม (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเสริมงาม)
เทศบาลตำบลเสริมซ้าย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเสริมซ้าย (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเสริมงาม)
องค์การบริหารส่วนตำบลเสริมขวา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเสริมขวาทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลเสริมกลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเสริมกลาง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเสริมงาม)
สถานที่สำคัญ

วัดหลวงนางอย
โครงการศูนย์ศิลปาชีพในพระราชดำริสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
ถ้ำผากาน
น้ำตกแม่แฮด
น้ำตกแม่ห้อม
สถานศึกษา

โรงเรียนเสริมงามวิทยาคม
โรงเรียนอนุบาลเสริมงาม
โรงเรียนเสริมซ้ายวิทยา
โรงเรียนเสริมขวาวิทยา
โรงเรียนศรีลังกาวิทยา
โรงเรียนสันโป่งวิทยา
เหตุการณ์สำคัญ

พายุลูกเห็บตกที่ตำบลเสริมซ้ายเสียหายมากกว่า 800 หลังคาเรือน
สุลต่านบาเยซิดที่ 2

สุลต่านบายาซิดที่ 2 (ตุรกีออตโตมัน: بايزيد ثانى, 3 ธันวาคม ค.ศ. 1447 – 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1512) พระองค์ทรงขึ้นราชสมบัติแทนสุลต่านเมห์เหม็ดที่ 2 สุลต่านบายาซิดที่ 2 มีนิสัยแตกต่างจากสุลต่านเมห์เหม็ดที่ 2 พระองค์ได้รับอิทธิพลจากนักซูฟีจนใช้เวลาส่วนมากกับการซิกิรต่ออัลลอหุไม่มีเวลาถืออาวุธสู่สนามรบจนได้รับสมญานามว่า "บาเยซิด วาลี"
เหตุการณ์ต่อมาคือชาติสเปนและโปรตุเกสออกล่าอาณานิคมทั้งทางตะวันออกและตะวันตกเมืองที่ตกอยู่ภายใต้อำนาจพระสันตะปาปาได้แบ่งเป็นสัดส่วนเพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้งในภายหลัง  ช่วงเวลานี่เองเกิดสงครามแย่งชิงราชบัลลังก์ระหว่างพ่อกับลูกบายาซิดที่ 2 กับเซลิมที่ 1 และในปี ค.ศ. 1511 อัลฟองโซ เดอแอลบุแวร์เข้ารุกรานอาณาจักรมุสลิมอาณาจักรมะละฆาและสามารถยึดครองมะละฆาซึ่งอยู่ไม่ห่างไกลจากอิสตันบูลนักออตโตมานไม่อาจให้ความช่วยเหลือใดๆ ทั้งสิ้นในปี ค.ศ. 1512 สุลต่านบายาซิดที่ 2 ทรงสละราชย์บัลลังก์ให้แก่ราชโอรสเซลิมที่ 1
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Bayezid II
8.  บายาซิดที่ 2 (Bayezid II ) เก็บถาวร 2020-07-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ตำบลนาแก (อำเภองาว)

| ตำบลนาแก |
| --- | --- |
ตำบล
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Tambon Na Kae
ประเทศ: ไทย
จังหวัด: ลำปาง
อำเภอ: งาว
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 118.358 ตร.กม. (45.698 ตร.ไมล์)
ประชากร (2560)
 • ทั้งหมด: 4,778 คน
รหัสไปรษณีย์ : 52110
รหัสภูมิศาสตร์: 520506
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
ตำบลนาแก (ไทยถิ่นเหนือ: ) เป็นตำบลในอำเภองาว จังหวัดลำปาง มีพื้นที่ 118.358 ตารางกิโลเมตร ในปี พ.ศ. 2560 มีประชากรรวม 4,778 คน
ประชากร

มีประชากร 4,778 คน ประกอบด้วยชาย 2,342 คนและหญิง 2,436 คน
เขตพื้นที่

ทิศเหนือ ติดกับ ตำบลปงเตา อำเภองาว จังหวัดลำปาง
ทิศใต้ ติดกับ ตำบลหลวงใต้ อำเภองาว จังหวัดลำปาง
ทิศตะวันออก ติดกับ ตำบลบ้านแหง อำเภองาว จังหวัดลำปาง
ทิศตะวันตก ติดกับ ตำบลบ้านอ้อน อำเภองาว จังหวัดลำปาง
สถานที่ท่องเที่ยว

น้ำตกขุนแม่ฮ่าง
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
เวียงกุมกาม

เวียงกุมกาม (ไทยถิ่นเหนือ:  เวียงกุ๋มก๋าม) เป็นอดีตเมืองหลวงของอาณาจักรล้านนา ที่พญามังรายโปรดให้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 1829 โดยโปรดให้ขุดคูเวียงทั้ง 4 ด้าน ไขน้ำแม่ปิงให้ขังไว้ ในคูเมืองโบราณสถานที่ปรากฏอยู่ในเวียงกุมกามและใกล้เคียง เป็นเวียงทดลองที่สร้างขึ้น ก่อนที่จะมาเป็นเมืองเชียงใหม่ ตั้งอยู่ที่ ตำบลท่าวังตาล อำเภอสารภี  จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีระยะห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 5 กิโลเมตร
ประวัติ > การสถาปนา

หลังจากที่พญามังรายได้ปกครองและพำนักอยู่ในนครหริภุญชัยอยู่สองปี พระองค์ทรงดำริที่จะลองสร้างเมืองใหม่ เมืองนั้นก็คือเวียงกุมกาม แต่พระองค์ก็ทรงสร้างไม่สำเร็จ เพราะเวียงนั้นมีน้ำท่วมอยู่ทุกปี ท้ายที่สุดทรงตัดสินใจสร้างเมืองใหม่ โดยเลือกสร้างบนพื้นที่เมืองร้างของชาวลั๊วะ เป็นเมืองหลวงแห่งอาณาจักรล้านนา
ประวัติ > การล่มสลาย

เวียงกุมกามล่มสลายลงเพราะเกิดน้ำท่วมครั้งใหญ่ โดยช่วงเวลานี้อยู่ในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2101 - 2317 ซึ่งตรงกับสมัยพม่าปกครองล้านนา พม่าปกครองล้านนาเป็นเวลาสองร้อยกว่าปี แต่ไม่ปรากฏหลักฐานที่กล่าวถึงเวียงกุมกามทั้ง ๆ ที่เหตุการณ์น้ำท่วมครั้งใหญ่นี้เป็นเรื่องร้ายแรงมากและสมควรที่จะบันทึกไว้ แต่ก็ไม่มีการบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ใดเลย ผลของการเกิดน้ำท่วมนี้ทำให้เวียงกุมกามถูกฝังจมลงอยู่ใต้ตะกอนดินจนยากที่จะฟื้นฟูกลับมา สภาพวัดต่าง ๆ และโบราณสถานที่สำคัญเหลือเพียงซากวิหารและเจดีย์ร้างที่จมอยู่ดินในระดับความลึกจากพื้นดินลงไปประมาณ 1.50 -2.00 เมตร โดยวัดที่จมดินลึกที่สุดคือวัดอีค่าง รองลงมาคือ วัดปู่เปี้ย และวัดกู่ป่าด้อม
ประวัติ > การขุดค้นพบ

ใน พ.ศ. 2527 เรื่องราวของเวียงกุมกามก็เริ่มเป็นที่สนใจของนักวิชาการ และประชาชนทั่วไป ทำให้หน่วยศิลปากรที่ 4 ขุดแต่งบูรณะวัดร้าง (ขุดแต่งวิหารกานโถม ณ วัดช้างค้ำ) และบริเวณโดยรอบเวียงกุมกามอย่างต่อเนื่องจนถึง พ.ศ. 2545 ปัจจุบันเวียงกุมกามก็ได้รับการพัฒนาให้กลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวแห่งหนึ่งของเมืองเชียงใหม่ เพราะเห็นว่าเวียงกุมกามมีความสมบูรณ์ และเป็นแหล่งความรู้การศึกษาในแบบของเรื่องราวทางสถาปัตยกรรมและ ศิลปกรรมตลอดจนวัฒนธรรมล้านนาต่าง ๆ โดยศูนย์กลางของการนำเที่ยวชมโบราณสถานต่าง ๆ ในเขตเวียงกุมกามอยู่ที่วัดช้างค้ำ
ที่ตั้ง และ ลักษณะ

เวียงกุมกามมีผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามีความยาวประมาณ 850 เมตร ไปตามแนวทิศตะวันออกเฉียงใต้สู่ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และกว้างประมาณ 600 เมตร ตัวเมืองยาวไปตามลำน้ำปิงสายเดิมที่เคยไหลไปทางด้านทิศตะวันออกของเมือง ดังนั้นในสมัยโบราณตัวเวียงกุมกามจะตั้งอยู่บนฝั่งทิศตะวันตกหรือฝั่งเดียวกับเมืองเชียงใหม่ แต่เชื่อกันว่าเนื่องจากกระแสของแม่น้ำปิงเปลี่ยนทิศทาง จึงทำให้เวียงกุมกามเปลี่ยนมาตั้งอยู่ทางฝั่งด้านตะวันออกของแม่น้ำดั่งเช่นปัจจุบัน
ช่วงเวลาของการเปลี่ยนแปลงกระแสน้ำดังกล่าวคาดว่าน่าจะอยู่ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 23 การเปลี่ยนแปลงของกระแสน้ำครั้งนั้น ทำให้เกิดน้ำท่วมเวียงกุมกามครั้งใหญ่จนเวียงกุมกามล่มสลาย และวัดวาอารามจมอยู่ใต้ดินทราย จนกลายเป็นเมืองร้างไปในที่สุด อย่างไรก็ตาม นักประวัติศาสตร์หลายคนเชื่อว่า อีกหนึ่งสมมติฐานที่เวียงกุมกามถูกทิ้งร้างนั้นอาจเป็นได้ว่าเกิดสงครามระหว่างไทยกับพม่าทำให้ผู้คนหลบหนีออกจากเมืองไปก็เป็นได้
ปัจจุบันเวียงกุมกามอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเมืองเชียงใหม่ ประมาณ ก.ม. 3-4 ถนนเชียงใหม่-ลำพูน ด้านขวามือ ในเขตตำบลท่าวังตาล อำเภอสารภี และอยู่ใกล้ฝั่งด้านทิศตะวันออกของแม่น้ำปิง
สภาพทั่วไปทางภูมิศาสตร์ของเวียงกุมกามตั้งอยู่บริเวณแอ่งที่ราบเชียงใหม่-ลำพูน มีแม่น้ำปิงเป็นแม่น้ำสายสำคัญ โดยมีต้นน้ำอยู่ที่ดอยถ้วย อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่  บริเวณแอ่งที่ราบแห่งนี้ซึ่งเป็นที่ราบที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในภาคเหนือตอนบน เป็นที่ราบระหว่างภูเขา มีอาณาบริเวณครอบคลุมเขตจังหวัดเชียงใหม่ และลำพูนรวม 13 อำเภอ (โดย 10 อำเภออยู่ในจังหวัดเชียงใหม่คือ แม่แตง  แม่ริม  สันทราย  ดอยสะเก็ด  สันกำแพง  เมือง  สารภี  หางดง  สันป่าตอง  และจอมทอง และอีก 3 อำเภออยู่ในจังหวัดลำพูนคือ เมือง (ลำพูน) ป่าซาง  และบ้านโฮ่ง) โดยมีพื้นที่รวมทั้งหมดประมาณ 940,000 ไร่
สถานที่สำคัญ

จากการสำรวจพบว่ามีอยู่มากกว่า 40 แห่ง ทั้งที่เป็น ซากโบราณสถาน และเป็นวัดที่มีพระสงฆ์โบราณสถานที่สำคัญ ได้ แก่วัดเจดีย์เหลี่ยม วัดช้างค้ำและซากเจดีย์วัดกุมกาม วัดน้อย วัดปู่เปี้ย วัดธาตุขาว วัดอีค่างซึ่งรูปแบบทางศิลปกรรมและสถาปัตยกรรมนี้ มีทั้งแบบรุ่นเก่าและสมัยเชียงใหม่ รุ่งเรืองปะปนกันไป โดยเฉพาะที่วัดธาตุขาวนั้น มีเรื่องเล่าของว่าพระมเหสีของพญามังรายได้มาบวชชีและสิ้นพระชนม์ที่นี่ด้วย สาเหตุก็คือพญามังรายได้มีพระมเหสีพระองค์ใหม่ เมื่อครั้งยกทัพไปตีพม่า พม่ายอมสวามิภักดิ์และถวายพระนางพายโคมาเป็นมเหสี แต่สิ่งนี้ทำให้พระนางทรงเสียพระทัยมาก เนื่องจากพระนาง และพญามังรายได้เคยสาบานกันในขณะที่พำนักอยู่ในเมืองเชียงแสนว่าจะมีมเหสีเพียงแค่พระองค์เดียว พระนางจึงเสียพระทัยมาก จึงตัดสินใจไปบวชชี และ ยังมีเรื่องอีกว่า สาเหตุที่พญามังรายสวรรคตอสนีบาตในระหว่างที่เสด็จไปตลาดนั้น ก็เพราะสาเหตุนี้
แหล่งข้อมูลอื่น

ภาพถ่ายทางอากาศของ เวียงกุมกาม
แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ เวียงกุมกาม
ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
18°45′08″N 99°00′18″E﻿ / ﻿18.75222°N 99.004884°E﻿ / 18.75222; 99.004884
| ก่อนหน้า |  | เวียงกุมกาม |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เวียงฝาง |  | เมืองหลวงของอาณาจักรล้านนา   (พ.ศ. 1824–1839) |  | เวียงเชียงใหม่ |
วัดอีก้าง ภายในเวียงกุมกาม
วัดปู่เปี้ย ภายในเมืองโบราณเวียงกุมกาม
ตำบลแม่ตีบ

| ตำบลแม่ตีบ |
| --- | --- |
ตำบล
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Tambon Mae Tip
ประเทศ: ไทย
จังหวัด: ลำปาง
อำเภอ: งาว
ประชากร (2560)
 • ทั้งหมด: 4,319 คน
รหัสไปรษณีย์ : 52110
รหัสภูมิศาสตร์: 520510
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
th
th
บริเวณตำบลแม่ตีบ
ตำบลแม่ตีบ (ไทยถิ่นเหนือ: ) เป็นตำบลในอำเภองาว จังหวัดลำปาง
ประชากร

ในเดือนธันวาคม 2560 มีประชากร 4,319 คน ประกอบด้วยชาย 2,098 คนและหญิง 2,221 คน
เขตพื้นที่

ติดต่อกันแต่ละทิศตามนี
ทิศเหนือ ติดกับ ตำบลหลวงใต้ ตำบลบ้านแหง อำเภองาว จังหวัดลำปาง
ทิศใต้ ติดกับ อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง
ทิศตะวันออก ติดกับ อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง
ทิศตะวันตก ติดกับ อำเภอบ้านหวด และ ตำบลบ้านโป่ง อำเภองาว จังหวัดลำปาง
รายชื่อหมู่บ้าน

ประกอบด้วย 5 หมู่บ้านดังนี้
บ้านดอกคำใต้
บ้านแม่ตีบหลวง
บ้านน้ำหลง
บ้านงิ้วงาม
บ้านแม่งาว
ดูเพิ่ม

แผนที่ตำบลแม่ตีบในกูเกิลแผนที่
ตำบลบ่อเหล็กลอง

| ตำบลบ่อเหล็กลอง |
| --- | --- |
ตำบล
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Tambon Bo Lek Long
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 ในตำบลบ่อเหล็กลอง
ประเทศ: ไทย
จังหวัด: แพร่
อำเภอ: ลอง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 101.06 ตร.กม. (39.02 ตร.ไมล์)
ประชากร (2565)
 • ทั้งหมด: 4,011 คน
 • ความหนาแน่น: 39.68 คน/ตร.กม. (102.8 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 54150
รหัสภูมิศาสตร์: 540308
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
| องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อเหล็กลอง |
| --- | --- |
องค์การบริหารส่วนตำบล
อบต.บ่อเหล็กลอง
พิกัด: 18°03′24.5″N 99°46′33.9″E﻿ / ﻿18.056806°N 99.776083°E﻿ / 18.056806; 99.776083
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: แพร่
อำเภอ: ลอง
การปกครอง
 • นายก: นายจิตพล เอ้ยวัน
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 101.06 ตร.กม. (39.02 ตร.ไมล์)
ประชากร (2565)
 • ทั้งหมด: 4,011 คน
 • ความหนาแน่น: 39.68 คน/ตร.กม. (102.8 คน/ตร.ไมล์)
รหัส อปท.: 06540309
ที่อยู่ที่ทำการ: เลขที่ 99 หมู่ที่ 9 ตำบลบ่อเหล็กลอง อำเภอลอง จังหวัดแพร่ 54150
เว็บไซต์: www.borleklong.go.th
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
บ่อเหล็กลอง (ไทยถิ่นเหนือ: ) เป็น 1 ใน 9 ตำบลของอำเภอลอง จังหวัดแพร่ เป็นที่ตั้งของแหล่งแร่เหล็กบ่อเหล็กลอง เป็นแหล่งสินแร่เหล็กตามธรรมชาติ โดยแร่เหล็กเมืองลองยุคจารีตถือว่าเป็นเหล็กที่มีคุณภาพดี และสันนิษฐานว่านำไปใช้อย่างกว้างขวางในล้านนา กล่าวกันว่าบ่อเหล็กเมืองลองเป็นบ่อเหล็กที่ใช้ทำศาสตราวุธหรือที่เรียกว่า ดาบสรีกัญไชย ของกษัตริย์ล้านนา
ที่ตั้งและอาณาเขต

ตำบลบ่อเหล็กตั้ง มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดกับตำบลหัวทุ่ง อำเภอลอง จังหวัดแพร่
ทิศใต้ ติดกับตำบลแม่ป้าก อำเภอวังชิ้น จังหวัดแพร่
ทิศตะวันออก ติดกับตำบลปากกาง ตำบลทุ่งแล้ง อำเภอลอง จังหวัดแพร่
ทิศตะวันตก ติดกับตำบลดอนไฟ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง
ประวัติ

เดิมทั้ง 8 หมู่บ้านของตำบลบ่อเหล็กลอง (ปัจจุบันมี 9 หมู่บ้าน) รวมอยู่ในเขตตำบลหัวทุ่ง เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2536 ได้แยกตำบลเพิ่มขึ้นอีก 1 ตำบล เนื่องจากในเขตตำบลหัวทุ่ง มีจำนวนหมู่บ้านมากเกินไป ทำให้เกิดความยุ่งยาก และลำบากในการปกครองดูแล ชื่อของตำบลตั้งชื่อตามแหล่งแร่เหล็ก ซึ่งเรียกว่า บ่อเหล็กลอง ซึ่งเดิมชาวบ้านเชื่อว่าเป็นแร่ที่มีคุณภาพดี มีความศักดิ์สิทธิ์นำมาทำอาวุธในสมัยโบราณ โดยแร่เหล็กเมืองลองยุคจารีตถือว่าเป็นเหล็กที่มีคุณภาพดี และสันนิษฐานว่านำไปใช้อย่างกว้างขวางในล้านนา กล่าวกันว่าบ่อเหล็กเมืองลองเป็นบ่อเหล็กที่ใช้ทำศาสตราวุธหรือที่เรียกว่า ดาบสรีกัญไชย ของกษัตริย์ล้านนา บ่อเหล็กนี้อยู่รอยต่อระหว่างบ้านนาตุ้ม หมู่ที่ 2 และบ้านแม่ลอง หมู่ที่ 4
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองท้องที่

ตำบลบ่อเหล็กลองแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 หมู่บ้าน ได้แก่
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| หมู่ที่ | อักษรไทร | ตัวเมือง | อักษร โรมัน | ประวัติ | จำนวนหลังคาเรือน | จำนวนประชากร |
| 1 | บ้านนาตุ้ม |  | (Ban Na Tum) | หมู่ 7 (เดิม) โอนมาจากตำบลหัวทุ่ง | 155 | 562 |
| 2 | บ้านนาตุ้ม |  | (Ban Na Tum) | หมู่ 8 (เดิม) โอนมาจากตำบลหัวทุ่ง | 190 | 639 |
| 3 | บ้านทุ่งเจริญ |  | (Ban Thung Charoen) | หมู่ 14 (เดิม) โอนมาจากตำบลหัวทุ่ง | 111 | 336 |
| 4 | บ้านแม่ลอง |  | (Ban Mae Long) | หมู่ 9 (เดิม) โอนมาจากตำบลหัวทุ่ง | 143 | 476 |
| 5 | บ้านแม่แขม |  | (Ban Mae Khaem) | หมู่ 13 (เดิม) โอนมาจากตำบลหัวทุ่ง | 169 | 487 |
| 6 | บ้านค้างตะนะ |  | (Ban Khang Tana) | หมู่ 10 (เดิม) โอนมาจากตำบลหัวทุ่ง | 113 | 405 |
| 7 | บ้านต้นม่วง |  | (Ban Ton Muang) | หมู่ 16 (เดิม) โอนมาจากตำบลหัวทุ่ง | 296 | 572 |
| 8 | บ้านแม่รัง |  | (Ban Mae Rang) | หมู่ 11 (เดิม) โอนมาจากตำบลหัวทุ่ง | 174 | 51 |
| 9 | บ้านนาตุ้ม |  | (Ban Na Tum) | - | 141 | 555 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่ตำบลบ่อเหล็กลอง มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพียงแห่งเดียว คือ องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อเหล็กลอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อเหล็กลองทั้งหมด ซึ่งเป็นสภาตำบลบ่อเหล็กลอง ที่จัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2536 และยกฐานะขึ้นเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลบ่อเหล็กลองเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2539 จนถึงปัจจุบัน