stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ลูกเต๋า
ลูกเต๋าที่ไม่เป็นทรงลูกบาศก์ > ชุดมาตรฐาน

ลูกเต๋าทั่วไปที่ไม่ได้เป็นลูกบาศก์มักจะขายเป็นชุด ชุดละห้าหรือหกลูก โดยใช้สีพื้นหลังเหมือนกันและสีของสัญลักษณ์เหมือนกัน แต่ละลูกมีจำนวนหน้าแตกต่างกันและเป็นทรงแตกต่างกันตามทรงตันเพลโตต่างๆ
| ชนิด | รูปทรง | ตัวอย่าง | เป็นทรงตันเพลโต | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| d4 | ทรงสี่หน้า |  | ใช่ | แต่ละหน้ามีเลขสามตัว ซึ่งจัดเรียงให้เลขที่อยู่มุมเดียวกันเป็นเลขเดียวกัน ลูกเต๋านี้กลิ้งไม่ค่อยดี เวลาทอยจะโยนขึ้นไปบนอากาศ |
| d6 | ลูกบาศก์ |  | ใช่ | ลูกเต๋ามาตรฐาน หน้าตรงข้ามมีผลรวมเป็น 7 เสมอ |
| d8 | ทรงแปดหน้า |  | ใช่ | แต่ละหน้าเป็นสามเหลี่ยม รูปร่างคล้ายพีระมิดอียิปต์สองอันประกบกัน |
| d10 | ทรงสิบหน้า |  | ไม่ใช่ | แต่ละหน้าเป็นรูปสี่เหลี่ยมรูปว่าว ส่วนใหญ่จำนวนคู่จะอยู่ซีกหนึ่ง และจำนวนคี่จะอยู่อีกซีกหนึ่ง และโดยทั่วไปจะมีหน้า 0-9 ไม่มีหน้า 10 |
| d12 | ทรงสิบสองหน้า |  | ใช่ | แต่ละหน้าเป็นรูปห้าเหลี่ยมด้านเท่ามุมเท่า |
| d20 | ทรงยี่สิบหน้า |  | ใช่ | แต่ละหน้าเป็นรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า โดยทั่วไปแล้วหน้าตรงข้ามมีผลรวมเป็น 21 |
ยูนิโคด

ในยูนิโคด หน้าของลูกเต๋าทั่วไปคือ
⚀ ⚁ ⚂ ⚃ ⚄ ⚅
ดูเพิ่ม

ลูกบาศก์
เกมกระดาน
แหล่งข้อมูลอื่น

เกมกระดานโรมัน เก็บถาวร 2005-06-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน  (ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่ Tali เก็บถาวร 2005-04-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน and Tesserae เก็บถาวร 2005-03-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน.)
เกมลูกเต๋าฟัดจ์ เก็บถาวร 2006-08-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
วัตถุดิบทำลูกเต๋า เก็บถาวร 2005-08-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน อธิบายเกี่ยวกับของแข็งที่ใช้ทำลูกเต๋ายุติธรรมได้
Paschier Joostens, De Alea, 1642
ลูกเต๋ายุโรป ลูกเต๋าจีน และลูกเต๋ากาสิโน
ชุดลูกเต๋าห้าลูก (จากซ้าย) ลูกเต๋าสี่หน้า (d4) , ลูกเต๋า (d6) , ลูกเต๋าแปดหน้า (d8) , ลูกเต๋าสิบสองหน้า (d12) , ลูกเต๋ายี่สิบหน้า (d20)
ดาเดอบาโตราโนโกร์

| --- | --- |
دا د باتورانو کور
เพลงชาติของเอมิเรตอิสลามอัฟกานิสถาน
เนื้อร้อง: ไม่ทราบ
รับไปใช้: ค.ศ. 1996
รับไปใช้ใหม่: ค.ศ. 2021
เลิกใช้: ค.ศ. 2001
ก่อนหน้า: "ป้อมปราการอิสลาม หัวใจแห่งเอเชีย" (1996)  "เพลงชาติสาธารณรัฐอิสลามอัฟกานิสถาน" (2021)
ถัดไป: "ป้อมปราการอิสลาม หัวใจแห่งเอเชีย" (2001)
ดาเดอบาโตราโนโกร์ แปลว่า นี่คือบ้านของผู้กล้า (ปาทาน: دا د باتورانو کور, อักษรโรมัน: Dā də bātorāno kor) เป็นอะนาชีด ในภาษาปาทาน เป็นเพลงอะแคปเปลลา ซึ่งหมายความว่าไม่มีเครื่องดนตรี เนื่องจากเครื่องดนตรีถือเป็นฮะรอม (ต้องห้ามทางศาสนาหรือผิดกฎหมาย) โดยนักวิชาการอิสลามหลายคน
รัฐอิสลามแห่งอัฟกานิสถาน (อัฟกานิสถานภายใต้การปกครองของตอลิบาน) มีกฎหมายที่เป็นทางการได้ระบุธงและตราสัญลักษณ์ของตน แต่ไม่ได้ระบุเพลงสรรเสริญ อะนาชีดนี้มักใช้ในการเปิดหลักฐานการออกอากาศโดย Da Shariat Zhagh ("เสียงจากชาเรีย") สถานีวิทยุอย่างเป็นทางการของตอลิบานตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1990 เมื่อกลุ่มได้ควบคุมอาณาเขตส่วนใหญ่ของอัฟกานิสถาน วิดีโอที่เผยแพร่โดยคณะกรรมาธิการกิจการวัฒนธรรมของกลุ่มตอลิบาน นอกจากนี้ยังใช้ในพิธีการอย่างเป็นทางการ เช่น ในปี ค.ศ. 2013 เมื่อรัฐอิสลามเอมิเรตเปิดสำนักงานทางการเมืองในโดฮา ประเทศกาตาร์ เพลงนี้ถูกนำไปเล่นในระหว่างพิธีชักธง ด้วยเหตุนี้ จึงถือเป็นเพลงชาติโดยพฤตินัยของเอมิเรตอิสลามแห่งอัฟกานิสถานและตอลิบาน
การบันทึกเสียงที่ใช้บ่อยที่สุดสำหรับเพลงนี้ประกอบด้วยเป็นเสียงของ Mullah Faqir Muhammad Darwesh ซึ่งเป็นกลุ่ม Taliban munshid (นักร้องอะนาชีด) ที่ได้รับความนิยม
สกุลเต่าร้าง

| สกุลเต่าร้าง |
| --- | --- |

เต่าร้างยักษ์น่าน (Caryota obtusa) ขนาดเล็ก

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Plantae
ไม่ได้จัดลำดับ:: Angiosperms
ไม่ได้จัดลำดับ:: Monocots
ไม่ได้จัดลำดับ:: Commelinids
อันดับ:: Arecales
วงศ์:: Arecaceae
วงศ์ย่อย:: Coryphoideae
เผ่า:: Caryoteae
สกุล:: Caryota L.

ชนิด
 13 ชนิด (อาทิ ดูในเนื้อหา)
สกุลเต่าร้าง หรือ สกุลเต่ารั้ง (ชื่อวิทยาศาสตร์: Caryota) เป็นสกุลของปาล์มที่อยู่ในสกุล Caryota มีลักษณะพิเศษที่สังเกตได้ชัดคือดอกอยู่รวมกันเป็นช่อใหญ่ยาวย้อยลงมา และใบคู่สุดท้ายที่ปลายก้านมีลักษณะคล้ายหางปลา  มักขึ้นในป่าทึบหรือตามสวนยางที่ร่มครึ้ม สามารถขึ้นได้ดีในที่ร่ม บางชนิดมีลำตัวที่สูงได้ถึง 8-12 เมตร ออกลูกเป็นทลาย พืชในสกุลเต่าร้างเป็นพืชพื้นเมืองของทวีปเอเชีย ทางแถบเอเชียแปซิฟิก ปัจจุบันมีการนำเข้าไปปลูกในสหรัฐอเมริกา แถบรัฐฟลอริดา
ประโยชน์ คือ ใช้ยอดอ่อนทำแกง, รากใช้ทำยา,  น้ำหวานจากงวงใช้ทำน้ำตาล และยังปลูกกันเป็นไม้ประดับ
การจำแนก

สกุลเต่าร้างจำแนกออกเป็นได้ทั้งหมด 13 ชนิด เช่น
Caryota cumingii (เต่าร้างฟิลิปปินส์)
Caryota gigas
Caryota maxima‎ (เขืองหลวง)
Caryota mitis (เต่าร้างแดง)
Caryota obtusa (เต่าร้างยักษ์น่าน)
Caryota ochlandra
Caryota rumphiana (เต่าร้างยักษ์)
Caryota urens (เต่าร้าง)
Caryota zebrina
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Caryota ที่วิกิสปีชีส์
ยศทหารบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
ยศทหารตั้งแต่ค.ศ. 2006 - ปัจจุบัน > ชั้นสัญญาบัตร > นายพล

พลเอกอาวุโส
General pukovnik
พลตรี
General major
พลจัตวา
Brigadni general
ยศทหารตั้งแต่ค.ศ. 2006 - ปัจจุบัน > ชั้นสัญญาบัตร > นายพัน

พันเอก
Brigadir
พันโท
Pukovnik
พันตรี
Major
ยศทหารตั้งแต่ค.ศ. 2006 - ปัจจุบัน > ชั้นสัญญาบัตร > นายร้อย

ร้อยเอก
Captain
ร้อยโท
1st lieutenant
ร้อยตรี
2nd lieutenant
ยศทหารตั้งแต่ค.ศ. 2006 - ปัจจุบัน > ชั้นประทวน > นายจ่า

จ่าเอก (พิเศษ)
Zastavnik 1 klase
ผู้ช่วยจ่าเอก (พิเศษ)
Zastavnik
จ่าเอก
Stariji vodnik 1
จ่าโท
Stariji vodnik
จ่าตรี
Vodnik
ยศทหารตั้งแต่ค.ศ. 2006 - ปัจจุบัน > ชั้นประทวน > Corporal และพลทหาร

จ่าเอก (พิเศษ)
Kaplar
ผู้ช่วยจ่าเอก (พิเศษ)
Vojnik 1 klase
จ่าเอก
Vojnik
ศิวัช พงษ์เพียจันทร์

Profile photograph of Prof Dr. Siwatt
ศาสตราจารย์ดร.ศิวัช พงษ์เพียจันทร์ เกิดเมื่อวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2517 (ปัจจุบันอายุ 49 ปี) ที่อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นบุตรชายของ รองศาสตราจารย์เพทาย พงษ์เพียจันทร์ และ รองศาสตราจารย์พันทิพา พงษ์เพียจันทร์ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเป็นศาสตราจารย์ขั้นสูง (เดิม เรียกว่า ศาสตราจารย์ญาณวิทย์ หรือศาสตราจารย์ในระดับ 11) สาขาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม และเป็นผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาการป้องกันและจัดการภัยพิบัติ เก็บถาวร 2017-06-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ประจำคณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม เก็บถาวร 2017-06-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีนสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ นอกจากนั้น ดร.ศิวัช ยังเป็นนักวิจัยด้านมลพิษทางอากาศประจำ Institute of Earth Environment, Chinese Academy of Sciences (IEECAS) เมือง Xi’an ประเทศจีน และเป็นหนึ่งในคณะทำงานโครงการวิจัยขั้วโลก ในพระราชดำริฯ ของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งเคยไปศึกษาวิจัยที่สถานี Great Wall บนเกาะ King George ทวีปแอนตาร์กติกา ในช่วงเดือนมกราคม 2559
ศาสตราจารย์ ดร.ศิวัช มีผลงานตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจและวารสารวิชาการระดับนานาชาติ เช่น Atmospheric Environment, Environmental Pollution, Science of the Total Environment รวมถึงได้รับเชิญเพื่อให้ความรู้เชิงวิชาการทางรายการตามสถานีโทรทัศน์ต่างๆ เช่น รายการช่วยคิดช่วยทำ ฮาร์ดคอร์ข่าว สภาท่าพระอาทิตย์ และสภากาแฟ เวทีชาวบ้าน
การศึกษา

ดร.ศิวัช พงษ์เพียจันทร์ จบการศึกษาระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาปีที่ 3 จากโรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย จากนั้น ดร.ศิวัชได้รับทุนรัฐบาลไทย เก็บถาวร 2017-06-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีนไปศึกษาต่อที่ประเทศญี่ปุ่นเป็นเวลา 11 ปี โดยได้ศึกษาตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมปลายที่โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยโตเกียวกัคคุเง และศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีและโทที่มหาวิทยาลัยฮอกไกโด สาขาวิชาสมุทรศาสตร์และเคมีสิ่งแวดล้อม ดร.ศิวัชสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยเบอร์มิงแฮม สหราชอาณาจักร สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมและภูมิศาสตร์ หลังจากนั้นได้รับทุน Postdoc เพื่อศึกษาต่อด้าน Source Apportionment of Air Pollutants ที่ Hong Kong Polytechnic University ภายใต้การสนับสนุนจาก UNESCO เป็นเวลาหนึ่งปี นอกจากนั้น ดร.ศิวัชได้รับทุน Postdoc จาก Chinese Academy of Sciences เพื่อศึกษาต่อด้าน Carbonaceous Aerosols ที่ IEECAS เป็นระยะเวลาสามปี
การทำงาน

ดร.ศิวัช พงษ์เพียจันทร์ เริ่มสอนหนังสือที่คณะการจัดการสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ในปีพ.ศ. 2549 และได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งตำแหน่งศาสตราจารย์ ในสาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2557 ในขณะดำรงตำแหน่งเป็นอาจารย์ประจำคณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อมสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ หรือนิด้า
ปัจจุบัน ศ. ดร. ศิวัช ดำรงตำแหน่งเป็นคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ทรงคุณวุฒิในคณะอนุกรรมการอนุสัญญามินามาตะฯ และอนุกรรมการด้านวิชาการแก้ไขปัญหามลภาวะทางอากาศ
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2563 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 2 ทวีติยาภรณ์มงกุฎไทย (ท.ม.)
ศิลปะอยุธยา

วัดหน้าพระเมรุ
กลุ่มปรางค์หน้าวัดไชยวัฒนาราม ได้รับอิทธิพลศิลปะขอม
วิหารพระมงคลบพิตร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีลักษณะเฉพาะของสถาปัตยกรรมสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ
พระนอนวัดโลกยสุธาราม ศิลปะยุคกลาง
พระพุทธนิมิตวิชิตมารโมลีศรีสรรเพชญบรมไตรโลกนาถ เป็นพระพุทธรูปยุคปลาย พระพุทธรูปทรงเครื่องแบบพระมหากษัตริย์
ภาพจิตรกรรมฝาผนังวัดใหญ่สุวรรณาราม จังหวัดเพชรบุรี
ศิลปะอยุธยา‎ เป็นศิลปะที่เริ่มตั้งแต่สมัยพระเจ้าอู่ทองสร้างกรุงศรีอยุธยาเมื่อ พ.ศ. 1893 จนเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง พ.ศ. 2310 นักประวัติศาสตร์ศิลปะมักแบ่งออกเป็น 4 ระยะ คือ ยุคที่หนึ่งนับตั้งแต่พระเจ้าอู่ทองสร้างกรุงศรีอยุธยาเมื่อ พ.ศ. 1893–1990 ยุคนี้นิยมศิลปะลพบุรี ยุคที่สองนับตั้งแต่สมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ พ.ศ. 1991 ถึงสมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม พ.ศ. 2171 ยุคนี้กลับไปนิยมศิลปะสุโขทัยอันเนื่องจากสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถเป็นกษัตริย์ที่มีเชื้อสายราชวงศ์สุโขทัย ยุคที่สามนับตั้งแต่สมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง พ.ศ. 2173 ถึงรัชกาลสมเด็จพระเจ้าท้ายสระ พ.ศ. 2251 โดยสมเด็จพระเจ้าปราสาททองทรงโปรดศิลปกรรมแบบเขมร ยุคที่สี่นับตั้งแต่สมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ พ.ศ. 2275 ถึงเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง พ.ศ. 2310
สถาปัตยกรรม

สถาปัตยกรรมยุคที่หนึ่งนับตั้งแต่พระเจ้าอู่ทองสร้างกรุงศรีอยุธยานิยมสร้างปรางค์เป็นหลักประธานของวัด มีพระวิหารอยู่หน้าปรางค์ มีระเบียงคดล้อมรอบปรางค์ สถาปัตยกรรมยุคนี้ไม่มีหน้าต่าง แต่มีช่องลมแบบซี่ลูกกรงที่เรียกว่า เสามะหวด หรือบางแห่งทำแบบสันเหลี่ยมมีอกเลา
ยุคที่สองนิยมสร้างสถาปัตยกรรมแบบสุโขทัย โดยเฉพาะการสร้างเจดีย์ทรงกลม ที่เรียกว่า ทรงลังกา การสร้างอุโบสถ วิหาร มีความบึกบึน กว้างใหญ่ มีการยกฐานสูง นิยมมีพาไลด้านข้าง เช่น วัดหน้าพระเมรุ
ยุคที่สาม สมเด็จพระเจ้าปราสาททองทรงโปรดศิลปกรรมแบบเขมร ศิลปกรรมยุคนี้เริ่มมีหน้าต่างเปิดปิดได้ ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ได้รับอิทธิพลสถาปัตยกรรมแบบยุโรป มีการก่อสร้างซุ้มประตูหน้าต่างโค้งแหลมแบบกอทิก เช่น วัดกุฎีดาว อาคารต่าง ๆ เริ่มนิยมทำเป็นเส้นโค้งที่ฐานและหลังคา คงเป็นลักษณะสืบเนื่องมาแต่ครั้งศิลปะสมัยสุโขทัย การมุงกระเบื้องใช้กระเบื้องชนิดหางตัดและกระเบื้องชนิดกาบ มีกระเบื้องเชิงชายประกอบ มีการใช้กระเบื้องเคลือบครั้งแรกในแผ่นดินสมเด็จพระเพทราชา ยุคนี้ยังมีเจดีย์ที่เป็นแบบฉบับเรียกว่า เจดีย์ย่อเหลี่ยมไม้สิบสอง
ยุคที่สี่เป็นยุคที่มีการซ่อมแซมมากกว่าสร้างขึ้นใหม่ สถาปัตยกรรมนิยมเส้นฐานและเส้นหลังคาอ่อนโค้งเป็นแนวขนาน
ประติมากรรม

ศิลปะอยุธยายุคต้นสืบต่อจากศิลปะอู่ทองตอนปลาย รูปประติมากรรมมีทั้งรูปเทพเจ้าและพระพุทธรูป ลักษณะส่วนใหญ่เข้มแข็ง บึกบึน มีลักษณะผสมทั้งลพบุรี อู่ทองและสุโขทัย พระพุทธรูปมีพระวรกายทั้งหนาและบาง มีลักษณะท่าทางขึงขัง บัวรองฐานทำเป็นฐานแอ่นโค้ง
พระพุทธรูปยุคกลางได้รับอิทธิพลจากศิลปะสุโขทัย มักทำวงพระพักตร์และพระรัศมีตามแบบสุโขทัย แต่มีไรพระศกเส้นเล็ก ๆ ทำสังฆาฏิขนาดใหญ่ ชายสังฆาฏิตัด ป็นเส้นตรง พระพุทธรูปทำจากปูนปั้น สลักหิน และหล่อด้วยโลหะ ส่วนมากนิยมทำพระพุทธรูปปางมารวิชัย และพระอิริยาบถแบบต่าง ๆ ตามแบบสุโขทัย
พระพุทธรูปยุคปลายมีการสร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องแบบพระมหากษัตริย์ โดยมีอยู่ 2 แบบคือ พระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่ และพระพุทธรูปทรงเครื่องน้อย ศิลปะการสลักไม้และปั้นปูนประดับพุทธสถานของสมัยอยุธยายุคปลาย มีความงามสูงสุด ลวดลายทำเป็นลายกระหนก อ่อนพลิ้วซ้อนกัน ปลายกนกสะบัดปลาย บิดไปมาราวกับธรรมชาติของเถาไม้และใบไม้ที่อ่อนไหว ลวดลายต่าง ๆ เริ่มประดิษฐ์เป็นแบบแผนเฉพาะตัวของไทยมากขึ้น
จิตรกรรม

จิตรกรรมสะท้อนความเชื่อทางพุทธศาสนา วาดไว้บนฝาผนังอุโบสถ วิหาร และสมุดภาพ ใช้สีฝุ่นผสมกาว ระบายเรียบ และตัดเส้น ในระยะแรกใช้สีในวรรณะเอกรงค์ ต่อมาเมื่อมีการติดต่อกับต่างประเทศ ทำให้มีสีต่าง ๆ เพิ่มเข้ามา นิยมเขียนเรื่องอดีตพุทธ พุทธประวัติ ทศชาติชาดก เทพชุมนุมและภาพลวดลายต่าง ๆ มีการปิดทองที่ภาพสำคัญและทำลายดอกไม้ร่วงที่พื้นหลังภาพ ลักษณะโดยรวมของงานจิตรกรรมในสมัยอยุธยาตอนต้นคือ ยังคงใช้สีไม่มากนัก เทคนิคการเขียนสีลงบนรองพื้นสีขาว ระบายพื้นหลังตัวภาพด้วยสีแดง ตัวภาพมีการระบายสีขาว สีเนื้อและปิดทองคำเปลว ตัดเส้นด้วยสีดำหรือสีแดง
ในสมัยอยุธยาตอนกลาง มีการพัฒนาเทคนิควิธีการเขียนภาพจิตรกรรม เริ่มใช้สีที่มีความหลากหลายขึ้น การปิดทองคำเปลว และตัดเส้นด้วยสีแดง จิตรกรรมยุคหลังแตกต่างจากยุคแรกที่นิยมเขียนซุ้มเรือนแก้วมาเป็นภาพเล่าเรื่อง มีสีเพิ่มมากขึ้น
ศิลปะหริภุญชัย

เจดีย์กู่กุด วัดจามเทวี
เจดีย์เชียงยัน ตั้งอยู่ในเขตสังฆาวาส ด้านทิศเหนือของพระธาตุหริภุญชัย
พระพุทธรูปบนเจดีย์กู่กุด เป็นปฏิมากรรมนูนสูง
ศิลปะหริภุญชัย บ้างเขียน ศิลปะหริภุญไชย เป็นศิลปะในอาณาจักรหริภุญชัย มีศูนย์กลางความเจริญอยู่ที่เมืองหริภุญชัย (จังหวัดลำพูนในปัจจุบัน) งานช่างของเมืองนี้ เกี่ยวข้องกับงานช่างที่มีความเจริญรุ่งเรืองอยู่ก่อนของราชธานีพุกาม ประเทศพม่า มีวิวัฒนาการงานศิลปกรรมที่ได้รับอิทธิพลจากศิลปะอื่น ๆ จนเกิดการผสมผสานเข้าด้วยกัน และคลี่คลายเป็นศิลปะที่มีลักษณะเฉพาะเป็นของตัวเอง
สถาปัตยกรรม

รูปแบบสถาปัตยกรรมเจดีย์อันเป็นเอกลักษณ์ของหริภุญชัย เกี่ยวเนื่องกับ "รูปแบบทรงปราสาท" นอกจากได้รับอิทธิพลจากพม่าแบบพุกาม ยังมีลักษณะบางประการที่เกี่ยวเนื่องกับสถาปัตยกรรมแบบทวารวดีด้วย
สถาปัตยกรรมที่สำคัญ ได้แก่ เจดีย์กู่กุด ซึ่งเป็นเจดีย์สี่เหลี่ยมและรัตนเจดีย์เป็นเจดีย์แปดเหลี่ยมในวัดเดียวกัน คือ วัดจามเทวี เจดีย์ทั้งสององค์นี้ก่อเป็นทรงปราสาท คำว่า "กู่กุด" หมายถึงเจดีย์ที่ยอดหัก เดิมเคยมียอดแหลม อยู่ประเภทเรือนยอด หรือ กุฎาคาร ในเมืองลำพูนยังพบหลักฐานเจดีย์ทรงปราสาท 5 ยอดคือเจดีย์วัดเชียงยืน (หรือเรียกว่า เชียงยัน) และปรากฏเจดีย์ทรงลอมฟาง คือเจดีย์กู่ช้าง ที่นักวิชาการกล่าวว่าน่าจะเป็นรูปแบบที่รับจากสถาปัตยกรรมแบบพม่าสมัยพุกาม
เจดีย์ของวัดหนองดู่ใช้เทคนิคการก่อโดยใช้เสารับน้ำหนักส่วนยอดกลางอันเป็นรูปแบบและเทคนิคที่นิยมอยู่ในสถาปัตยกรรมแบบพม่าสมัยพุกาม อย่างไรก็ตามเจดีย์ของวัดหนองดู่และเจดีย์เชียงยืนยังมีปัญหาทางด้านกำหนดอายุการสร้าง ว่าควรเป็นรูปแบบของศิลปะหริภุญไชยตอนปลาย หรือเป็นรูปแบบของล้านนาตอนต้น
สำหรับเจดีย์วัดกู่คำ หรือวัดเจดีย์เหลี่ยม จังหวัดเชียงใหม่ มีลักษณะรูปแบบเดียวกับเจดีย์กู่กุดในเมืองหริภุญไชย ข้อแตกรายละเอียดเกี่ยวกับลักษณะทางศิลปะของพระพุทธรูป ลวดลายประดับซุ้มพระ ซึ่งที่เจดีย์เหลี่ยมได้ถูกเปลี่ยนแปลงจนกลายเป็นลักษณะของศิลปะพม่าเมื่อตอนต้นสมัยรัตนโกสินทร์ แต่ลักษณะโครงสร้างโดยส่วนรวมแล้วมีลักษณะเป็นแบบเดียวกับเจดีย์กู่กุด
สำหรับสิ่งก่อสร้างอื่น ๆ เช่น วิหาร อุโบสถ หอไตร หรือบ้านเรือน ย่อมล้วนมีโครงหลังคาเครื่องไม้ น่าจะมุงด้วยแป้นเกล็ด (แผ่นไม้แทนกระเบื้อง) หรือมุงด้วยกระเบื้องดินเผา จึงชำรุดเสียหายไปหมด ไม่เหลือหลักฐานให้ศึกษาได้แล้วในสภาพปัจจุบัน
ประติมากรรม > พระพุทธรูป

งานประติมากรรมในศิลปะหริภุญไชย โดยเฉพาะพระพุทธรูปส่วนใหญ่นิยมสร้างขึ้นจากดินเผา ศิลา สำริด และปูนปั้น ดังนั้นจึงไม่ใช่ประติมากรรมลอยตัว แต่เป็นประติมากรรมที่สร้างขึ้นประดับศาสนสถาน และงานส่วนใหญ่สร้างขึ้น เนื่องในพุทธศาสนาแบบเถรวาท
พระพุทธรูปสมัยหริภุญไชยแบ่งออกได้เป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 พุทธศตวรรษที่ 13–15 อิทธิพลศิลปะทวารวดีจากภาคกลางของประเทศไทย ระยะที่ 2 พุทธศตวรรษที่ 15–16 อิทธิพลศิลปะเขมร และระยะที่ 3 พุทธศตวรรษที่ 17–18 อิทธิพลศิลปะพุกาม และมีลักษณะที่เป็นศิลปะหริภุญไชยอย่างแท้จริง
คำว่าพระพุทธรูปสมัยหริภุญไชยอย่างแท้จริง คือ พระพุทธรูปที่สร้างจากดินเผาและ ปูนปั้น ที่แม้จะได้รับอิทธิพลจากศิลปะทวารวดี ศิลปะเขมร และศิลปะพุกาม แต่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวเช่นตัวอย่าง ประติมากรรมพระเศียรพระพุทธรูปดินเผาที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หริภุญไชย จังหวัดลำพูน และพระเศียรพระพุทธรูปดินเผาที่จัดแสดงพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่ พระเศียรพระพุทธรูปนี้มีลักษณะค่อนข้างแบน พระพักตร์สี่เหลี่ยม พระพักตร์เคร่งขรึม พระนลาฏกว้าง พระขนงเป็นสันนูนต่อกัน และมีเส้นขีดซ้อนกันขนานอยู่เบื้องใต้ พระเนตรโปน ถือได้ว่าเป็นลักษณะเฉพาะอย่างแท้จริง มีความแตกต่างจากพระพุทธรูปหริภุญไชย ในช่วงก่อนพุทธศตวรรษ 17–18 และลักษณะของ พระนาสิกแบนใหญ่ พระโอษฐ์แบะกว้างแบบทวารวดี และมีขอบพระโอษฐ์หนา พระมัสสุเป็นเส้นขีดอยู่เหนือพระโอษฐ์
รูปแบบเฉพาะอย่างแท้จริงของพระพุทธรูปสมัยหริภุญไชย คือ ขมวดพระเกศาที่เป็นเกลียวยกขึ้นสูงขึ้นมาอย่างมาก และมีอุษณีษะทรงกรวยขนาดใหญ่ ส่วนใหญ่ขมวดพระเกศามักทำจากดินเผา นำไปเผาก่อนแล้วนำมาติดกับพระเศียรในภายหลัง และนิยมทำขอบพระพักตร์เป็นสันแนวตั้งขึ้นมาระหว่างพระนลาฏกับขมวดพระเกศา คล้ายกับที่เรียกว่า ไรพระศก
ประติมากรรม > เครื่องปั้นดินเผา

รูปแบบและลวดลายของเศษเครื่องปั้นดินเผาเหล่านี้เป็นที่รู้จักกันในชื่อ เครื่องถ้วยหริภุญไชย บางท่านกำหนดว่า มีอายุระหว่างพุทธศตวรรษที่ 14–19 ส่วนนักวิชาการบางท่าน ได้กำหนดอายุของศิลปะหริภุญไชยเก่าขึ้นไปอีกว่า น่าจะมีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 13–19 เครื่องปั้นดินเผาหริภุญไชยนี้มีรูปแบบของหม้อน้ำที่มีรูปกลม เชิงกว้าง หรือรูปแบบของคนโท ซึ่งมีรูปกลมคอเรียวสูง และตกแต่งด้วยการเขียนสีแดง ทั้งเป็นเส้นธรรมดาที่ส่วนคอ ไหล่ และตัวคนโท และบางใบก็เขียนเป็นลวดลาย ที่ตัวคนโทอย่างสวยงาม
แกรนด์ดยุกฌ็องแห่งลักเซมเบิร์ก

| ธรรมเนียมพระยศของ แกรนด์ดยุกฌ็องแห่งลักเซมเบิร์ก |
| --- | --- |
ตราประจำพระอิสริยยศ
ตราประจำพระองค์
การทูล: His Royal Highness (ใต้ฝ่าละอองพระบาท)
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: Your Royal Highness (พระพุทธเจ้าข้า/เพคะ)
แกรนด์ดยุกฌ็องแห่งลักเซมเบิร์ก (5 มกราคม ค.ศ. 1921 – 23 เมษายน ค.ศ. 2019) (พระนามเต็ม: ฌอง เบอร์นอย กีโยม โรเบิร์ต แอนโตน หลุยส์ มารี อดอล์ฟ มาร์ก เดอ อาเวียโน) เป็นแกรนดยุกแห่งลักเซิมเบิร์ก ทรงปกครองประเทศลักเซมเบิร์กตั้งแต่ ค.ศ. 1964 - 2000 พระองค์เป็นพระบิดาของแกรนด์ดยุกอ็องรีแห่งลักเซมเบิร์ก แกรนดยุกพระองค์ปัจจุบัน และเป็นพระโอรสพระองค์ใหญ่และพระองค์แรกในแกรนด์ดัชเชสชาร์ล็อตแห่งลักเซมเบิร์กกับเจ้าชายเฟลิกซ์แห่งบูร์บง-ปาร์มา พระบิดาทูนหัวของพระองค์คือสมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 15
พระอิศริยยศเต็มของฌ็องคือ "โดยพระหรรษทานของพระเจ้า, แกรนด์ดยุกแห่งลักเซมเบิร์ก, ดยุกแห่งนัสเซา, เคานต์พาเลนไทน์แห่งไรน์, เคานต์แห่งชายน์, โคนิกสไตน์, เคทเซเนบอเกนและดิเอส, เบอร์เกรฟแห่งแฮมเมอร์สไตน์, ลอร์ดแห่งมาลเบิร์ก, ไวซ์บาเดิน, อิดสไตน์, เมเรนเบิร์กและอิบสไตน์" พระอิศริยยศต่าง ๆ ปราศจากการพิจารณาโดยกฎหมายแซลิก
ประชวร

สำนักพระราชวังของลักเซมเบิร์ก ได้แถลงการณ์เรื่อง แกรนด์ดยุกฌองแห่งลักเซมเบิร์ก พระชันษา 98 ปี เสด็จพระราชดำเนินไปประทับรักษาพระอาการติดเชื้อในพระปัปผาสะ (ปอด) และคณะแพทย์ได้ติดตามพระอาการอย่างใกล้ชิด ต่อมาสำนักพระราชวังของลักเซมเบิร์ก ได้ออกแถลงการณ์ล่าสุดเรื่องแกรนด์ดยุกฌอง เสด็จพระราชดำเนินไปประทับรักษาพระอาการติดเชื้อในพระปัปผาสะ ตั้งแต่วันที่ 13 เมษายน ค.ศ. 2019 ที่ผ่านมา โดยมีพระอาการโดยทั่วไปดีขึ้น และยังมีการติดตามพระอาการโดยคณะแพทย์ผู้ถวายการรักษาอย่างใกล้ชิดต่อไป จนกระทั่งวันที่ 23 เมษายน ค.ศ. 2019 ได้สิ้นพระชนม์ลงด้วยพระอาการสงบ สิริพระชันษา 98 ปี
โยฮัน เซบัสทีอัน บัค

| โยฮัน เซบัสทีอัน บัค |
| --- | --- |
เกิด: 21 มีนาคม ค.ศ. 1685 ไอเซอนัค ประเทศเยอรมนี
เสียชีวิต: 28 กรกฎาคม ค.ศ. 1750 ไลพ์ซิช ประเทศเยอรมนี
สัญชาติ: เยอรมัน
อาชีพ: คีตกวี
โยฮัน เซบัสทีอัน บัค, ปี ค.ศ. 1748 วาดโดย อีลิอาส ก็อตลอบ เฮาส์มันน์ (Elias Gottlob Haussmann)
โยฮัน เซบัสทีอัน บัค (เยอรมัน: Johann Sebastian Bach) เป็นคีตกวีและนักออร์แกนชาวเยอรมัน เกิดเมื่อวันที่ 21 มีนาคม ค.ศ. 1685 ในครอบครัวนักดนตรี ที่เมืองไอเซอนัค
บัคแต่งเพลงไว้มากมายโดยดั้งเดิมเป็นเพลงสำหรับใช้ในโบสถ์ เช่น "แพชชัน" บัคถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม ค.ศ. 1750 ที่เมืองไลพ์ซิช
บัคเป็นนักประพันธ์ดนตรีสมัยบาโรก เขาสร้างดนตรีของเขาจนกลายเป็นเอกลักษณ์ของยุคสมัย บัคมีอิทธิพลอย่างสูงและยืนยาวต่อการพัฒนาดนตรีตะวันตก แม้แต่นักประพันธ์เพลงผู้ยิ่งใหญ่ เช่น โมทซาร์ท, เบทโฮเฟิน ยังยอมรับบัคในฐานะปรมาจารย์
งานของบัคโดดเด่นในทุกแง่มุม ด้วยความพิถีพิถันของบทเพลงที่เต็มไปด้วย ท่วงทำนอง เสียงประสาน หรือเทคนิคการสอดประสานกันของท่วงทำนองต่าง ๆ รูปแบบที่สมบูรณ์แบบ เทคนิคที่ฝึกฝนมาเป็นอย่างดี การศึกษาค้นคว้า แรงบันดาลใจอันเต็มเปี่ยม รวมทั้งปริมาณของบทเพลงที่แต่ง ทำให้งานของบัคหลุดจากวงจรทั่วไปของชีวิตการเป็นศิลปินที่ปกติแล้วจะเริ่มต้น เติบโตจนรุ่งโรจน์ถึงขีดสุด แล้วเสื่อมถอยไปในบั้นปลาย กล่าวคือไม่ว่าจะเป็นเพลงที่บัคได้ประพันธ์ไว้ทั้งในช่วงวัยเยาว์ ในช่วงหลังของชีวิตก็ล้วนแต่มีคุณภาพทัดเทียมกัน
บัคเป็นคีตกวีที่มีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อการพัฒนาศิลปะการเล่นเครื่องดนตรีประเภทคีย์บอร์ด เช่น คลาวิคอร์ด และ ฮาร์พซิคอร์ด (harpsicord) โดยแต่เพลงประเภทพรีลูดและฟิวก์ (preludes and fugues) ไว้มากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งชุมนุมบทเพลงพรีลูดและฟิวก์ในเว็ลเท็มเพอร์คลาเวียร์ (The Well-tempered Clavier) 2 เล่ม โดยเล่มแรกมี 24 เพลง และเล่มที่สองอีก 24 เพลง แต่บัคยังได้ประพันธ์เพลงพรีลูดสั้น ๆ ไว้อีกเป็นจำนวนมาก โดยยังได้รับความนิยมฝึกฝนและบรรเลงโดยนักเปียโนมาตลอดจวบจนปัจจุบัน
ประวัติ > ไอเซอนัค

บัคถือกำเนิดในครอบครัวนักดนตรีที่ยึดอาชีพนักดนตรีประจำราชสำนัก ประจำเมืองและโบสถ์ในทือริงเงินมาหลายชั่วอายุ ซึ่งก็นับได้ว่าโยฮัน เซบัสทีอัน บัค เป็นรุ่นที่ห้าแล้ว หากจะนับกันตั้งแต่บรรพบุรุษที่บัครู้จัก นั่นคือนายเวียต บัค ผู้มีชีวิตในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ในฐานะเจ้าของโรงโม่และนักดนตรีสมัครเล่นในฮังการี ตั้งแต่บัคเกิด สมาชิกครอบครับบัคที่เล่นดนตรีมีจำนวนหลายสิบคน ทำให้ตระกูลบัคกลายเป็นครอบครัวนักดนตรีที่สำคัญและเป็นที่รู้จักมากที่สุดในประวัติศาสตร์ดนตรีตะวันตก
บัคได้รับการศึกษาทางดนตรีจากบิดา คือ โยฮัน อัมโบรซิอุส นักไวโอลิน เมื่ออายุได้สิบปี เขาก็ต้องสูญเสียทั้งมารดาและบิดาในเวลาที่ห่างกันเพียงไม่กี่เดือน ทำให้เขาต้องอยู่ในความอุปการะของพี่ชายคนโต โยฮัน คริสท็อฟ บัค ผู้เป็นศิษย์ของโยฮัน พาเคลเบล และมีอาชีพเป็นนักเล่นออร์แกนในเมืองโอร์ดรุฟ ในขณะที่รับการศึกษาด้านดนตรีไปด้วย โยฮัน เซบัสทีอันได้แสดงให้เห็นความเป็นอัจฉริยะทางดนตรี รวมทั้งยังช่วยครอบครัวหาเงินโดยการเป็นนักร้องในวงขับร้องประสานเสียงของครอบครัว และยังชอบคัดลอกงานประพันธ์และศึกษาผลงานของนักประพันธ์อื่น ๆ ที่เขาสามารถพบหาได้อีกด้วยเช่นกันกับทุกคนที่ชื่นชอบนักดนตรีเอกของโลกอย่าง โยฮัน เซบัสทีอัน บัค
ประวัติ > ลือเนอบวร์ค

ทรัพย์สินเงินทองของพี่ชายชองโยฮัน เซบัสทีอัน มีจำกัด อีกทั้งพี่ชายยังมีครอบครัวที่ต้องเลี้ยงดู ราวปี ค.ศ. 1700 โยฮัน เซบัสทีอัน ก็ได้รับการตอบรับให้เข้าเรียนที่โรงเรียนในโบสต์ (ลา มิคาเอลิสสกูล) ที่เมืองลูนเบิร์ก ซึ่งเป็นเมืองที่ตั้งอยู่ห่างออกไปทางเหนือราว 200 กิโลเมตร ซึ่งเขาต้องเดินทางด้วยเท้าไปเข้าเรียนที่นั่นพร้อมกับเพื่อนร่วมชั้นคนหนึ่ง นอกเหนือจากการเรียนดนตรีแล้ว เขายังได้ยังได้เรียนวาทศิลป์ ตรรกศาสตร์ ภาษาละติน ภาษากรีก และภาษาฝรั่งเศส เขายังได้ทำความรู้จักกับจอร์จ เบอห์ม นักดนตรีของ โจฮันเนส เคียร์ช และศิษย์ของ โยฮัน อาดัม เรนเคน นักเล่นออร์แกนคนดังของนครฮัมบวร์ค เรนเคนนี่เองที่เป็นคนสอนเขาเกี่ยวกับรูปแบบดนตรีของเยอรมนีตอนเหนือ ที่ลือเนบวร์ก เขายังได้รู้จักกับนักดนตรีชาวฝรั่งเศสอพยพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งโธมาส์ เดอ ลา เซลล์ ศิษย์ของลูว์ลี และด้วยการได้สัมผัสกับวัฒนธรรมทางดนตรีในอีกรูปแบบ เขาได้คัดลอกบทเพลงสำหรับออร์แกนของนิโกลาส์ เดอ กรินยี และเริ่มติดต่อทางจดหมายกับ ฟร็องซัวส์ คูเปอแรง
บัคศึกษาและวิเคราะห์โน้ตแผ่นของนักดนตรีที่มีชื่อเสียงด้วยความละเอียดรอบคอบ  ความสนอกสนใจและความอยากรู้อยากเห็นของเขามีมาก กระทั่งว่าเขายอมเดินเท้าไปหลายสิบกิโลเมตรเพื่อจะฟังการแสดงของนักดนตรีดัง เป็นต้นว่าจอร์จ โบห์ม โยฮัน อาดัม เรนเคน และ วินเซนต์ ลึบเบ็ค และแม้กระทั่ง ดีทริช บุกซ์เตฮูเด้ ผู้ซึ่งโด่งดังกว่า มินิกิปปิ
ประวัติ > อาร์นชตัดท์

ในปีค.ศ.1703 บัคได้กลายเป็นนักเล่นออร์แกนประจำเมืองอาร์นสตัดต์ เขาเริ่มมีชื่อเสียงอย่างรวดเร็วในฐานะนักดนตรีเอก และนักดนตรีที่เล่นสดได้โดยไม่ต้องดูโน้ต
ประวัติ > มืลเฮาเซิน

ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1707 ถึง ค.ศ. 1708 เขาได้เป็นนักเล่นออร์แกนประจำเมืองมืลเฮาเซิน บัคได้ประพันธ์เพลงคันตาตาบทแรกขึ้น ซึ่งเป็นบทนำก่อนที่เขาจะเริ่มประพันธ์บทเพลงทางศาสนาอันยิ่งใหญ่อลังการ และเขายังได้ประพันธ์บทเพลงสำหรับบรรเลงด้วยออร์แกนเพิ่มเติมด้วย อันเป็นผลงานที่ยืนยันถึงความอัจฉริยะ ความลึกซึ้ง และความงามอันบริสุทธิ์ของเขา ทำให้บัคกลายเป็นนักดนตรีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาล ในบรรดาบทเพลงทางศาสนาแล้ว ตลอดชั่วชีวิตของบัค เขาได้ใช้เวลากับการประพันธ์เพลงคันตาตาร่วมห้าปี หรือกว่าสามร้อยชิ้น ในบรรดาบทเพลงราวห้าสิบชิ้นที่สูญหายไปนั้น ส่วนใหญ่เป็นเพลงที่ถูกประพันธ์ขึ้นในช่วงเวลาดังกล่าว
ประวัติ > ไวมาร์

ในระหว่างปี ค.ศ. 1708 ถึง ค.ศ. 1717 บัคดำรงตำแหน่งนักเล่นออร์แกน และนักไวโอลินเดี่ยวมือหนึ่ง ประจำวิหารส่วนตัวของดยุคแห่งไวมาร์ ทำให้เขามีทั้งออร์แกน เครื่องดนตรีและนักร้องประจำวงในครอบครอง ช่วงเวลาดังกล่าวเป็นช่วงเวลาแห่งการสร้างสรรค์ผลงานของบัคมากมาย ไม่ว่าจะเป็นเพลงบรรเลงด้วยออร์แกน คันตาต้า เพลงสำหรับฮาร์ปซิคอร์ด ที่ได้แรงบันดาลใจมาจากปรมาจารย์ทางดนตรีชาวอิตาเลียนทั้งหลาย
ประวัติ > เคอเทิน

ระหว่างปี ค.ศ.1717 ถึง ค.ศ.1723 เขาได้ตำรงตำแหน่งผู้ดูแลวิหารประจำราชสำนักของเจ้าชายอันฮัลท์-เคอเทิน เจ้าชายเป็นนักดนตรีและนักเล่นฮาร์ปซิคอร์ด ช่วงเวลาอันแสนสุขของการเติบโตในหน้าที่การงาน ได้เป็นแรงผลักดันให้เขาประพันธ์ผลงานที่ยิ่งใหญ่มากมาย สำหรับบรรเลงด้วย ลิวต์ (Lute) ฟลูต ไวโอลิน (โซนาตาและบทเพลงสำหรับเดี่ยวไวโอลิน) ฮาร์ปซิคอร์ด (หนังสือ เว็ลเท็มเปอร์คลาเวียร์ เล่มที่สอง)  เชลโล(สวีทสำหรับเดี่ยวเชลโล) และบทเพลงบรันเด็นเบอร์ก คอนแชร์โต้ หกบท