stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง โรจนกุล)
วัฒนธรรมร่วมสมัย

บทบาทการมีตัวตนของเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) รวมถึงบุคคลในครอบครัวถูกสร้างการรับรู้แก่สังคมไทยในยุคปัจจุบันผ่านวรรณกรรม งานเขียน ละคร และนวนิยายอิงประวัติศาสตร์หลากหลาย เช่น
วัฒนธรรมร่วมสมัย > วรรณกรรมและนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ > วรรณกรรมไทย

สังคีติยวงศ์ เป็นวรรณกรรมสมัยรัตนโกสินทร์ แต่งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2332 โดยสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ครั้งยังดำรงสมณศักดิ์เป็นพระพิมลธรรม กล่าวถึง เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ตั้งตนขึ้นเป็นอิสระรับพระโองการให้ยกเศวตฉัตรขึ้นแล้วทำการอภิเษกหลังจากเสียกรุงศรีครั้งที่สอง วรรณกรรมดังกล่าวเขียนเป็นภาษาบาลี ว่า "อิติ อโยชฺฌนคเร วินาสิเต ปิ ตทา อโยชฺฌวิชิเต วิสฺสณุโลกราชา จ นครสิริธมฺมราชา จ นครราชสีมาราชา จ วรนายราสี จาติ จตสฺโส ชนา อตฺตโน อตฺตโน นคเร อิสฺสรา อเหสุ" มีความหมายว่า "อโยธยนครถึงพินาศโดยประการ ดังนี้แล้ว ครั้งนั้นในแว่นแคว้นอโยธยา มีชาย ๔ คนตั้งเป็นอิสระขึ้นในนครของตนๆ คือ พระยาพิษณุโลกราช ๑ พระราชานครสิริธรรมราช ๑ พระราชานครราชสิมาราช ๑ วรนายราศีคือพระนายกอง ๑"
บทละครรามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี เรื่องงานสร้างชาติไทย มีการกล่าวถึงการเกิดสงครามปะทะกันหลายครั้งระหว่างที่เจ้าพิษณุโลก (เรือง ต้นสกุลโรจนกุล) ยังมีพระชนม์อยู่
กรุงแตก เป็นนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ ประพันธ์โดย หลวงวิจิตรวาทการ (วิจิตร วิจิตรวาทการ) หรือกิมเหลียง โดยกล่าวถึงบทบาททางการสงครามของเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) คราวเสียงกรุงครั้งที่สอง และท่านผู้หญิงเชียง ภริยาของเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) กับคุณหญิงนิ่มนวล ในบทบาทสตรีที่เป็นผู้ต่อต้านการเข้ายึดเมืองพิษณุโลกของเจ้าฟ้าจีด
ยุคันตวาต ๒ ภาคสงครามพระเจ้าอลองพญา นิยายแฟนตาซีอิงประวัติศาสตร์ แต่งโดย LanzaDeluz (นามแฝง) กล่าวถึงบทบาทของเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ตอน ราชการศึกในท้องพระโรง
ชีวิตของประเทศ เป็นนวนิยายไทยอิงประวัติศาสตร์ขนาดยาว ประพันธ์โดย วิษณุ เครืองาม เป็นนิยายที่อิงเหตุการณ์การล่มสลายของกรุงศรีอยุธยา การกู้แผ่นดินของสมเด็จพระเจ้าตากสิน จนกระทั่งมีการสร้างไทยให้เป็นหนึ่งของแผ่นดินจนถึงรัชกาลที่ 5 กล่าวถึง เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ว่า ได้ตั้งตัวเป็นใหญ่และอภิเษกเป็นพระเจ้ากรุงพิษณุโลก ได้ตั้งพระอักษรสุนทรศาสตร์ (ทองดี) เป็นเจ้าพระยาจักรีฝ่ายพิษณุโลก
สมบัติเจ้าพระฝาง แต่งโดย นวลแสงทอง เป็นเรื่องราวลี้ลับอิงประวัติศาสตร์ย้อนกลับไปสมัยไทยเสียกรุงแก่พม่า สมัยสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ เมื่อปี พ.ศ. 2310  มีคณะกู้ชาติแตกออกเป็น 6 ก๊ก กล่าวถึง เจ้าพระยาพิษณุโลกตั้งตัวเป็นกษัตริย์
บุญมาพระยาเสือ เป็น นิยายอิงประวัติศาสตร์ แต่งโดย ปองพล อดิเรกสาร โดยนำข้อเท็จจริงที่มีอยู่ตั้งแต่ช่วงก่อนเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 ยุคสมัยพระเจ้าตากสิน จนถึงสมัยรัชกาลที่ 1 กรุงรัตนโกสินทร์มาปรุงแต่งใส่เรื่องราว ความรู้สึกของตัวละคร รวมทั้งวิถีชีวิตผู้คนในยุคสมัยให้มีชีวิตชีวาตามจินตนาการของผู้แต่ง นิยายเรื่องนี้มีบทสนทนาระหว่างหลวงพินิจอักษร (ทองดี) (พ่อ) กับบุญมา (บุตร) กล่าวถึง เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) สหายสนิทของหลวงพินิจอักษร (ทองดี) มีหนังสือชักชวนให้หลวงพินิจอักษร (ทองดี) ไปอยู่เมืองพิษณุโลกก่อนกรุงศรีอยุธยาแตก และเหตุการณ์การปราบก๊กของพระยาพิษณุโลก (เรือง) ของพระเจ้าตากสิน
ยอดเศวตฉัตร แต่งโดย หลวงวิจิตรวาทการ (กิมเหลียง) นวนิยายอิงประวัติศาสตร์ช่วงรัชกาลสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศจนถึงการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง กล่าวถึงเหตุการณ์เจ้าฟ้าจีดแย่งขึ้นนั่งเมืองพิษณุโลกในขณะที่เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) กำลังติดศึกรบพม่าที่เมืองสุโขทัยอยู่ จำเป็นต้องยกกำลังกลับเมืองพิษณุโลกแล้วจับเจ้าฟ้าจีดไปสำเร็จโทษด้วยการถ่วงน้ำ
หนึ่งด้าวฟ้าเดียว ประพันธ์โดยวรรณวรรธน์ นิยายอิงประวัติศาตร์สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลายถึงการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 กล่าวถึงชุมนุมพิษณุโลก
วัฒนธรรมร่วมสมัย > วรรณกรรมและนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ > วรรณกรรมต่างประเทศ

Yodaya Naing Mawgun (โยธยาพ่าย) (พม่า: ယိုးဒယားနိုင်မော်ကွန်း) วรรณกรรมจากประเทศพม่า เป็นบันทึกของ เลตเว นอระธา (Letwe Nawrahta; 1723-1791) ข้าราชสำนักของพม่า เมื่อ พ.ศ. 2310 ช่วงเหตุการณ์เสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง บันทึกตอนที่ 3 บทที่ 19 ถึง 27 กล่าวถึง ความแข้มแข็งของทัพพิษณุโลกและหัวเมืองเหนืออื่นๆ ซึ่งเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) เป็นแม่ทัพฝ่ายเหนือของกรุงศรีอยุธยา ว่าเป็นศัตรูที่กล้าหาญและคู่ควรกับฝ่ายพม่า ซึ่งแม่ทัพฝ่ายพม่าต้องปรับยุทธศาสตร์วิธีรบใหม่ ซึ่ง Soe Thuzar Myint ได้ถอดจากอักษรต้นฉบับภาษาเมียนมาจากใบลานเป็นภาษาอังกฤษ ความว่า "Siamese reinforcements sent from Phitsanulok and other towns were routed. The  poet  portrays  the  Siamese  as  a  courageous  foe,  a  worthy  adversary  of  the  Myanmar whose commanders had to resort to innovative tactics."
Rattanakosin : The Birth of Bangkok นวนิยายภาษาต่างประเทศอิงประวัติศาสตร์ไทย แต่งโดย Paul Adirex กล่าวถึง ชุมนุมเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ได้จัดทัพต่อต้านทัพฝ่ายพระเจ้ากรุงธนบุรีเขตเมืองนครสวรรค์ และการพิราลัยของเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) หลังทำพิธีราชาภิเษก
วัฒนธรรมร่วมสมัย > ฉันทลักษณ์

วรรณคดีไทย เรื่อง สามกรุง พระนิพนธ์ของพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ (นามปากกา น.ม.ส.) ทรงนิพนธ์เมื่อ พ.ศ. 2485 เป็นร่ายสุภาพประกอบโคลง ๒ ร่วมกับโคลง ๔ สุภาพ ทรงแทรกทัศนะส่วนพระองค์วิพากษ์วิจารณ์เหตุการณ์บ้านเมืองจากพระราชพงศาวดารตั้งแต่สมัยปลายกรุงศรีอยุธยา
ร่ายสุภาพ
๏ เจ้าพระยาพิศณุโลก คนึงโฉลกบ้านเมือง (นามเดิม "เรือง" เลื่องนาม) คิดเห็นตามโอกาศ ว่าวาศนามาดล จึ่งเชิญตนเชิดตั้ง โดดเด่นเป็นใหญ่ครั้ง เมื่อไร้ไอศวรรย์ เดิมแล ฯ
โครง ๒ สุภาพ
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ๏ ธนบุรินทร์ปิ่นเผ้า |  | ปรารภพิศณุโลกเจ้า |
จัดสู้ดูแรง ฯ: 
โครง ๔ สุภาพ
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ๏ เจ้าพิศณุโลกปลื้ม |  | ปรีดี |
| นึกว่าบารมีมี |  | ช่อช้วย |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| กอบการอภิเศกศรี |  | เสวตรฉัตร |
| งานเสร็จเจ็ดวันม้วย |  | จึ่งน้องครองเมือง ฯ |
กลอนสุภาพ เรื่อง สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ประพันธ์โดย พลตรีวิเชียร ชูปรีชา
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ๏ ได้เวลาพระเจ้าตากกำจัดก๊ก |  | พิษณุโลกก๊กแรกต้องให้สิ้น |
| ยกทัพเรือรุดหน้าฝ่าวาริน |  | พระองค์อินทร์เป็นจอมทัพพร้อมไพร่พล |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| เจ้าพระยาพิษณุโลกมีบัญชา |  | หลวงโกษามาต้านทานด้วยการปล้น |
| จัดเรือเพรียวดักซุ่มตั้งกลุ่มโจร |  | ที่ตำบลเกยชัยรับให้ดี |
— พลตรีวิเชียร ชูปรีชา
วัฒนธรรมร่วมสมัย > ละคร

ฟ้าใหม่ เป็นนวนิยายประพันธ์โดย ศุภร บุนนาค ดัดแปลงเป็นบทโทรทัศน์เมื่อ พ.ศ. 2547 กล่าวถึง เรณูนวล นำแสดงโดย พัชราภา ไชยเชื้อ บทบาทลูกสาวคนเดียวเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) และบทบาทของเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) นำแสดงโดย อรรถชัย อนันตเมฆ
สายโลหิต เป็นนวนิยายประพันธ์โดย โสภาค สุวรรณ และมีการดัดแปลงเป็นละครโทรทัศน์ เมื่อคราวออกอากาศครั้งที่ 4 ปี พ.ศ. 2561 กล่าวถึงเหตุการณ์ เกิดกบฏที่เมืองพิษณุโลกขณะเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ยกทัพไปช่วยพระยาสุโขทัย เป็นเหตุให้ต้องล่าทัพกลับเมืองพิษณุโลก
พรหมลิขิต เป็นนิยายภาคต่อจาก บุพเพสันนิวาส ประพันธ์โดย รอมแพง ซึ่งได้เปิดเผยในงาน เกร็ดประวัติศาสตร์ที่ยังคาใจจากศิลปากรสู่บุพเพสันนิวาส ว่าเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในรัชกาลพระเจ้าท้ายสระ พ่อเรืองเล็ก และพ่อริดบุตรชายของแม่การะเกดกับขุนศรีวิสารวาจาจะไปอยู่ที่เมืองพิษณุโลกพร้อมกับพ่อเรืองใหญ่ (หมื่นเรืองราชภักดี) มีกระแสทางสื่อโซเชี่ยลว่า คุณเรืองเล็กหรือหมื่นเรืองราชภักดี คนใดคนหนึ่ง อาจเกี่ยวข้องกับตำแหน่งเจ้าเมืองพิษณุโลก ซึ่งเป็นช่วงคาบเกี่ยวกับเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ที่เริ่มรับราชการในช่วงรัชกาลของพระเจ้าท้ายสระ เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2566 รอมแพงให้สัมภาษณ์ในรายการ ลายกนกยกสยาม ว่าในบุพเพสันนิวาสบอกไว้ว่า พ่อเรืองเล็กไปอยู่ที่เมืองสองแควกับพ่อเรืองใหญ่ตั้งแต่เด็ก และเป็นบรรพบุรุษของใครบางคนที่มีอยู่ในประวัติศาสตร์ รอมแพงยังได้นำชื่อเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) บุคคลที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ไปตั้งชื่อตัวละครชื่อ พ่อบุญเรือง ซึ่งเป็นบุตรของพ่อเรืองเล็กกับแม่เรียม
ต้นสกุลโรจนกุล

โรจนกุล (Rochanakul) เป็นนามสกุลพระราชทานสมัยรัชกาลที่ 6 ลำดับที่ 368 ใน สมุดทะเบียฬนามสกุลพระราชทาน เป็นสกุลของเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) มีเชื้อสายเป็นเจ้าราชนิกูล ผู้หนึ่งในราชวงศ์บ้านพลูหลวง นามว่า เจ้าพระพิไชยสุรินทร์ พระราชนัดดาของสมเด็จพระเพทราชา สมัยกรุงศรีอยุธยา
เมื่อ พ.ศ. 2456 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในคราวนั้น พระยาชำนาญอักษร (ปลอบ) กรมราชเลขาธิการ กระทรวงวัง กับหลวงพิสณฑ์ยุทธการ (ปึก) ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ กรมยุทธนาธิการ (หรือกรมทหารบก) กระทรวงกลาโหม เป็นผู้กราบบังคมทูลขอพระราชทานนามสกุล เมื่อสืบสายขึ้นไปแล้วจึงทรงพระราชวินิจฉัยใช้คำว่า "โรจนะ" รวมกับคำว่า "กุล" ให้หมายถึง ตระกูลของเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้า ฯ พระราชทานนามสกุลว่า โรจนกุล เขียนเป็นอักษรโรมันว่า Rochanakul ให้แก่พระยาชำนาญอักษร (ปลอบ) (ขณะมีบรรดาศักดิ์เป็น รองเสวกเอก หลวงลิขิตปรีชา (ปลอบ) ปลัดกรมกองรายงานหนังสือไปมา กรมราชเลขานุการ) กับ นายพันโท หลวงพิสณฑ์ยุทธการ (ปึก) บิดา พระราชทานเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2456 และประกาศลงในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2456 ตามที่ปรากฏใน ราชกิจจานุเบกษา ประกาศพระราชทานนามสกุลครั้งที่ ๕ โดยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์ เสนาบดีกระทรวงมุรธาธรในขณะนั้นรับสนองพระบรมราชโองการ
ในคราวพระราชทาน บัตรนามสกุลพระราชทานสกุลโรจนกุล พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จออก ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน โปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพนักงานอาลักษณ์เป็นผู้เขียนและทรงลงพระปรมาภิไธย "วชิราวุธ ปร." กำกับบัตรนามสกุลพระราชทานว่า :-
ขอให้นามสกุลของ นายพันโท หลวงพิสณฑ์ยุทธการ (ปึก) กระทรวงกระลาโหม กับหลวงลิขิตปรีชา (ปลอบ) กรมราชเลขานุการตามที่ขอมานั้นว่า "โรจนกุล" เขียนเป็นอักษรโรมันว่า "Rochanakul" อันเป็นนามสกุลแห่งบรรดาผู้ที่สืบสกุลตรงลงมาจากเจ้าพระยาพิศณุโลก (เรือง) อันเป็นมงคลนาม

ขอให้สกุลโรจนกุลมีความเจริญรุ่งเรืองมั่นคงอยู่ในกรุงสยามนี้ชั่วกัลปาวสาน ๚ะ
พระที่นั่งอัมพรสถาน
วันที่ ๑๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๕๖
บัตรรับรองนามสกุลพระราชทาน รัชกาลที่ 6 ออกให้โดย มูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในพระบรมราชูปถัมภ์ ซึ่งท่านผู้หญิงบุตรี วีระไวทยะ ประธานมูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์ฯ ลงนามรับรองบัตรว่า :-
พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดี ศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามสกุล โรจนกุล (Rochanakul)* แก่ นายพันโท หลวงพิสณฑ์ยุทธการ (ปึก) กองหนุน กระทรวงกระลาโหม (บิดา) กับหลวงลิขิตปรีชา (ปลอบ) ปลัดกรมกองรายงานหนังสือไปมา กรมราชเลขานุการ (บุตร) สกุลเจ้าพระยาพิศณุโลก (เรือง) เมื่อวันที่ ๑๕ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๔๕๖ เป็นลำดับที่ ๓๖๘ ในสมุดทะเบียฬนามสกุลพระราชทาน

*ราชกิจจานุเบกษาลงว่า "โรจนะกุล"
ต้นสกุลโรจนกุล > ลำดับสมาชิกวงศ์ตระกูล

สมาชิกวงศ์ตระกูลเท่าที่จะสืบได้มีดังนี้
ต้นสกุลโรจนกุล > ลำดับสมาชิกวงศ์ตระกูล > ชั้นบรรพบุรุษ

สมเด็จพระเพทราชา
เจ้าพระพิไชยสุรินทร์ (พระราชนัดดา) เจ้าราชนิกูล ต่อมาได้รับสถาปนาเป็นกรมหมื่นอินทรภักดี
หม่อมพัด (เชื้อพระวงศ์)
ต้นสกุลโรจนกุล > ลำดับสมาชิกวงศ์ตระกูล > ชั้นต้นสกุล > สมัยอยุธยา

เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) (ต้นสกุล)
พระยาไชยบูรณ์ (จัน)
ท่านผู้หญิงเชียง
ต้นสกุลโรจนกุล > ลำดับสมาชิกวงศ์ตระกูล > ชั้นต้นสกุล > สมัยกรุงธนบุรี

นายนน
ต้นสกุลโรจนกุล > ลำดับสมาชิกวงศ์ตระกูล > ชั้นต้นสกุล > สมัยรัตนโกสินทร์

นายดีขุนหมื่น
หลวงลิขิตปรีชา (คุ้ม โรจนกุล)
นายราชจํานง (อู๋ โรจนกุล) มหาดเล็กฝ่ายพระราชวังบวร สมัยรัชกาลที่ 3
คุณหญิงแปลก สัตยานุกูล
หลวงพิสณฑ์ยุทธการ (ปึก โรจนกุล)
พระยาชำนาญอักษร (ปลอบ โรจนกุล)
รองอำมาตย์ตรี โปรด โรจนกุล ผู้ช่วยนายเวร กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ
พระอำนวยเนติพจน์ (เลื่อง โรจนกุล)
ลือ โรจนกุล (พ.ศ. 2465) ครูโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
รองอำมาตย์เอก หลวงนิติกรณ์ทยุดี (พจน์ โรจนกุล) ผู้พิพากษาศาลมณฑลสุราษฎร์
หลวงวิโรจน์รัฐกิจ (เปรื่อง โรจนกุล)
รองอำมาตย์โท ขุนโรจนกุลประภัทร (ปอนด์ โรจนกุล) นายอำเภอ
รองผู้กำกับตรี เชื้อ โรจนกุล ครูใหญ่โรงเรียนอนุบาลสังขละบุรี (บ้านวังกะ) จังหวัดกาญจนบุรี
ชำนาญ โรจนกุล ครูใหญ่โรงเรียนบ้านถ้ำดาวดึงส์ จังหวัดกาญจนบุรี
นายแป้นมหาดเล็ก (ไม่ปรากฏ – พ.ศ. 2538) (ต่อมาคือศรีชัย โรจนกุล หรือแป้น โรจนกุล) เสมียนตรามหาดไทย และปลัดอำเภอ
กมล โรจนกุล ครูอาวุโส สำนักงานคุรุสภาจังหวัดสุพรรณบุรี
มรดก

ถนนเจ้าพระยาพิษณุโลก อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก
ถนนพระยาสุรสีห์ (ถนนสุรสีห์) อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2476
ซอยโรจนกุล (ซอย ๑–๕) ตำบลคลองด่าน อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ
ความเชื่อ

ศาลพ่อปู่เรืองฤทธิ์ จังหวัดพิษณุโลก  ตั้งอยู่ริมถนนพระร่วง คูเมืองเก่าประตูชัย (เยื้องมหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงครามส่วนวังจันทน์ กับสะพานประตูชัย) ใกล้กับพระราชวังจันทน์สถานที่ที่เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) เสด็จสวรรคต เมื่อ พ.ศ. 2311 มีผู้นิยมบนบูชาสักการะ บางส่วนมีความเชื่อว่าศาลพ่อปู่เรืองฤทธิ์อาจเกี่ยวข้องกับเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง)
วัดภูเขาทอง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นจุดที่ตั้งทัพเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) แม่ทัพฝ่ายเหนือ ในสงครามไทย-พม่าคราวเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง พ.ศ. 2310
ร่องรอยกำแพงโบราณเมืองพิษณุโลกในสมัยอยุธยาตามแนวเขตพระราชวังจันทน์ พบที่วัดโพธิญาณ (จังหวัดพิษณุโลก)
พระราชวังจันทน์ จำลองโดย ศ.เกียรติคุณ ดร.สันติ เล็กสุขุม เป็นพระราชวังเก่าที่เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ประกอบพิธีราชาภิเษกขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์กรุงพระพิษณุโลก และมีการค้นพบร่องรอยหลักฐานการบูรณะซ่อมแซมบริเวณพระราชวังนี้ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับเจ้าเมืองพิษณุโลก (เรือง)
หลี่ชื่อเหยา (จีน: 李侍堯) อุปราชแห่งเหลียงกวง (พ.ศ. 2310 - 2320) ผู้นำพระราชสาส์น กานเอินชื่อ (พระเจ้าตากสิน) และ หูซื่อลู่ (พระเจ้าพิษณุโลก เรือง) ขึ้นถวายจักรพรรดิเฉียนหลงเมื่อ พ.ศ. 2311
ภาพแสดงที่ตั้งชุมนุมต่าง ๆ หลังการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง (พ.ศ. 2310)
1. ชุมนุมเจ้าพระฝาง (สีม่วง)
2. ชุมนุมเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) (สีเขียว)
3. ชุมนุมเจ้าพิมาย (สีเหลือง)
4. ชุมนุมพระยาตาก (สีแดง)
5. ชุมนุมเจ้าพระยานครศรีธรรมราช (หนู) (สีชมพู)
ซอยโรจนกุล (ซอย ๑–๕) เชื่อมกับถนนสุขุมวิท ในพื้นที่ อ.บางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ
ภาพยนตร์ข่าว

"การเผชิญหน้าในเวียดนาม" ภาพยนตร์ข่าวโฆษณาชวนเชื่อสงครามวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1965 โดยยูนิเวอร์แซลนิวส์รีล บรรยายโดยเอ็ด เฮอร์ลิฮี
ภาพยนตร์ข่าว (อังกฤษ: Newsreel) เป็นรูปแบบหนึ่งของภาพยนตร์สารคดีสั้น ซึ่งประกอบด้วยเรื่องราวข่าวและประเด็นที่น่าสนใจ ซึ่งได้รับความนิยมแพร่หลายในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1910 ถึงกลางคริสต์ทศวรรษ 1970 ภาพยนตร์ข่าวมักจะฉายในโรงภาพยนตร์ เป็นแหล่งรวมข่าวสาร ข้อมูล และความบันเทิงสำหรับผู้ชมภาพยนตร์หลายล้านคน ภาพยนตร์ข่าวมักจะฉายก่อนภาพยนตร์ยาว แต่ยังมีโรงภาพยนตร์เฉพาะที่ฉายภาพยนตร์ข่าวในเมืองใหญ่หลายแห่งในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1930 และคริสต์ทศวรรษ 1940 และโรงภาพยนตร์ในเมืองใหญ่บางแห่งยังมีโรงภาพยนตร์ขนาดเล็กที่ฉายภาพยนตร์ข่าวอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งวัน
เมื่อสิ้นสุดคริสต์ทศวรรษ 1960 การออกอากาศข่าวทางโทรทัศน์ได้เข้ามาแทนที่รูปแบบดังกล่าว ภาพยนตร์ข่าวถือเป็นเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญ เนื่องจากมักจะเป็นเพียงบันทึกภาพและเสียงของเหตุการณ์ทางวัฒนธรรมบางอย่างเท่านั้น
แหล่งข้อมูลอื่น

News on Screen at British Universities Film and Video Council
American History in Video at Alexander Street
คู่มือวิจัย
Newsreels at Princeton University
Newsreels  at Dartmouth College Libraries
Newsreels Academic Video Online  at Pasadena City College
Primary Sources: Newsreels  Film & Media Studies, at University of California, Santa Barbara
News Sources: TV News & Newsreels (Streaming Video) at Bryn Mawr College
Broadcasting/Newsreels at Criss Library, University of Nebraska Omaha
Newsreels & Videos at Clemson University Libraries
"Newsreels and Archival Footage". The Moving Image Source. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 1, 2024. สืบค้นเมื่อ 4 July 2024.
สื่อ
The Newsreel Archive at youtube from The Newsreel Archive
วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น

ระวังสับสนกับ วิทยาลัยการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
| --- | --- |
College of Local Administration,   Khon Kaen University

ชื่อย่อ: วปท. / COLA
สถาปนา: 4 เมษายน พ.ศ. 2550 (17 ปี)
สังกัดการศึกษา: มหาวิทยาลัยขอนแก่น
คณบดี: รศ.ดร.พีรสิทธิ์ คำนวณศิลป์
ที่อยู่: 123 หมู่ 16 ถนนมิตรภาพ ตำบลในเมืองอำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น 40002
วารสาร: วารสารการบริหารท้องถิ่น (Local Administration Journal)
สี:   สีแดงเลือดนก
มาสคอต: ดาวเหนือ
เว็บไซต์: cola.kku.ac.th
วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น (อังกฤษ: College of Local Administration, Khon Kaen University) เป็นส่วนราชการไทยระดับวิทยาลัย สังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โอนย้ายมาจากคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โดยมีฐานะเป็นองค์กรในกำกับมหาวิทยาลัย ตามข้อบังคับมหาวิทยาลัยขอนแก่น ว่าด้วยองค์กรในกำกับมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. 2539 ที่มีการจัดการเป็นอิสระจากระบบราชการ พึ่งตนเองได้ และให้ขึ้นอยู่ภายใต้การดูแลกำกับของมหาวิทยาลัยขอนแก่น มีลักษณะเทียบเท่าคณะ มีหน้าที่บริหาร จัดการ ดำเนินงาน และรับผิดชอบในการผลิตบัณฑิตในหลักสูตรต่าง ๆ ภายใต้ความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยขอนแก่น และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย
อัตลักษณ์

ตราสัญลักษณ์ประจำวิทยาลัย
ตราสัญลักษณ์ประจำวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นรูปตรามหาวิทยาลัยขอนแก่น ล้อมรอบด้วยวงกลมง มีอักษรระบุชื่อวิทยาลัย
สัญลักษณ์ประจำตัวนักศึกษาวิทยาลัย
เป็นรูปดาวเหนือ หมายถึง นักศึกษาและบัณฑิตของวิทยาลัยเป็นผู้ชี้นำแนวทางให้แก่การปกครองท้องถิ่นของประเทศไทย ออกแบบโดย ดร.กฤชวรรธน์ โล่ห์วัชรินทร์ อาจารย์ประจำวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น
สีประจำวิทยาลัย
สีแดงเลือดนก
ต้นไม้ประจำวิทยาลัย
ต้นกาลพฤกษ์
หลักสูตร

| หลักสูตรที่เปิดสอนในวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น> ระดับปริญญาตรี | หลักสูตรที่เปิดสอนในวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น> ระดับปริญญาโท | หลักสูตรที่เปิดสอนในวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น> ระดับปริญญาเอก | หลักสูตรที่เปิดสอนในวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น>  |
| --- | --- | --- | --- |
|  หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต (รป.บ.) สาขาวิชาการจัดการปกครองเเละกิจการสาธารณะ  สาขาวิชาการจัดการเงินเเละการคลัง สาขาวิชาการจัดการเมืองและเทคโนโลยีเมือง |  หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต (รป.ม.) สาขาวิชาการปกครองท้องถิ่น  สาขาวิชาการบริหารงานตำรวจและชุมชน |  รัฐประศาสนศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต (รป.ด.) สาขาการจัดการกิจการสาธารณะ (นานาชาติ) |  |
คณบดี

| ทำเนียบคณบดีวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น> รายนามคณบดี | ทำเนียบคณบดีวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น> วาระการดำรงตำแหน่ง | ทำเนียบคณบดีวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น>  |
| --- | --- | --- |
| 1. รองศาสตราจารย์ ดร.พีรสิทธิ์ คำนวณศิลป์ | พ.ศ. 2550 - 2554 |  |
| 2. รองศาสตราจารย์ ดร.ศุภวัฒนากร  วงศ์ธนวสุ | พ.ศ. 2554 - 2562 |  |
| 3. รองศาสตราจารย์ ดร.พีรสิทธิ์ คำนวณศิลป์ | พ.ศ. 2562 - 2566 |  |
| 4. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ศิริศักดิ์ เหล่าจันขาม | พ.ศ. 2567 |  |
หมายเหตุ คำนำหน้านามของผู้ดำรงตำแหน่งคณบดี และผู้รักษาการแทนคณบดี เป็นคำนำหน้านามตามตำแหน่งทางวิชาการในขณะนั้น
วิสัยทัศน์และพันธกิจ > วิสัยทัศน์

สถาบันชั้นนำของการเรียนรู้ด้านกิจการสาธารณะของอาเซียน
วิสัยทัศน์และพันธกิจ > พันธกิจ

มี 3 ด้าน คือ 1) การจัดการศึกษา 2) การวิจัย และ 3) การบริการวิชาการ เพื่อสร้างและพัฒนาองค์ความรู้ยกระดับความสามารถทางการบริหารกิจการสาธารณะตั้งแต่ระดับท้องถิ่น ระดับชาติ และระดับนานาชาติ
วิสัยทัศน์และพันธกิจ > ปณิธาน

เสริมฐานรากประชาธิปไตยเพื่อการพัฒนาสร้างรากฐานการบริหารท้องถิ่นสู่สากล
วิสัยทัศน์และพันธกิจ > ปรัชญา

ความหลากหลายทางความคิดก่อให้เกิดนวัตกรรมทางการบริหารที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงสังคม
วิสัยทัศน์และพันธกิจ > นโยบาย

เพื่อตอบสนองนโยบายในการบริหารและพัฒนามหาวิทยาลัยของมหาวิทยาลัยขอนแก่น วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่นจะยกระดับมาตรฐานตนเองให้เป็นสถาบันการศึกษาทางด้านการบริหารกิจการสาธารณะระดับชั้นนำที่ได้รับการยอมรับในระดับอาเซียน
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น
วัคซีนโควิด-19 ของไฟเซอร์-ไบออนเทค
การแพทย์

วัคซีนนี้ใช้เพื่อป้องกันโรคโควิด-19 ซึ่งเกิดจากการติดเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) โดยกระตุ้นให้ภูมิคุ้มกันร่างกายตอบสนองต่อแอนติเจน S
วัคซีนใช้เพื่อลดอาการและความตายอันเนื่องกับโรค
วัคซีนบรรจุในขวดที่ใช้ฉีดได้หลายโดสโดยมีสีขาวหรือออกขาว ๆ ปลอดเชื้อ ไร้สารกันบูด เป็นสารแขวนลอยแช่แข็ง เพื่อฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
โดยต้องละลายจนถึงอุณหภูมิห้องแล้วทำให้เจือจางด้วยน้ำเกลือธรรมดาก่อนจะฉีด
ในเบื้องต้น วัคซีนให้ฉีดสองโดส
โดยองค์การอนามัยโลกแนะนำให้ฉีดห่างกัน 3-4 สัปดาห์ระหว่างโดส
การเลื่อนฉีดโดสที่สองไปจนถึง 12 สัปดาห์ทำให้ภูมิคุ้มกันตอบสนองเพิ่มขึ้นแม้แต่ในคนชรา และสามารถต่อต้านสายพันธุ์โควิด-19 ที่น่าเป็นห่วง (Variant of concern ตัวย่อ VOC)
กลุ่มนักวิชาการที่ทำงานศึกษาหนึ่ง (Pitch study) ในสหราชอาณาจักรเชื่อว่า ระยะห่างการฉีดวัคซีนที่ดีสุดเพื่อต่อต้านไวรัสสายพันธุ์เดลตาอยู่ที่ราว ๆ 8 สัปดาห์ แต่ถ้าเว้นห่างยิ่งกว่านั้นอาจทำให้เสี่ยงโรค
เพื่อลดอัตราการตายเมื่อมีวัคซีนจำกัด องค์การอนามัยโลกจึงแนะนำให้ยืดการฉีดวัคซีนโดสที่สองออกไปจนถึง 12 สัปดาห์เพื่อให้ฉีดวัคซีนโดสแรกแก่กลุ่มบุคคลเสี่ยงให้ได้เร็วขึ้น
การแพทย์ > ประสิทธิภาพ/ประสิทธิผล

งานศึกษามีกลุ่มควบคุม (case-control study) ที่ตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์เดือนพฤษภาคม 2021 พบว่า สำหรับคนที่ได้รับวัคซีนในประเทศกาตาร์
วัคซีนของไฟเซอร์มีประสิทธิภาพ/ประสิทธิผล (effectiveness) ป้องกันการติดแล้วตรวจพบเชื้อสายพันธุ์อัลฟา (B.1.1.7) ที่ร้อยละ 89.5 และสายพันธุ์เบตา (B.1.351) ที่ร้อยละ 75
งานศึกษาเดียวกับรายงานว่า ประสิทธิภาพของวัคซีนป้องกันการติดเชื้อที่มีอาการรุนแรง วิกฤติ หรือถึงชีวิตสำหรับโควิด-19 ทุก ๆ สายพันธุ์อยู่ที่ร้อยละ 97.4
ยกเว้นจะระบุ ค่าประสิทธิผลที่จะระบุต่อไปเป็นค่าหลังจากฉีดวัคซีนโดสที่ 2 ไปแล้ว 2 สัปดาห์
ทั่วไปแล้ว วัคซีนจัดว่ามีประสิทธิภาพถ้ามีค่าประเมิน ≥50% และมีค่าล่างของช่วงความเชื่อมั่น (CI) แบบ 95% ขั้นต่ำ >30%
| โดส 	 | ความรุนแรง 	 | อัลฟา  | เบตา  | แกมมา  | เดลตา  | สายพันธุ์อื่น ๆ ที่เคยมี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 	 | ไม่มีอาการ 	 | 38% (29–45%)  | 17% (10–23%)  | ไม่มีรายงาน 	 | 30% (17–41%)  | 60% (53–66%) |
| 1 	 | มีอาการ  | 27% (13–39%)  | 43% (22–59%)  | 43% (22–59%)  | 33% (15–47%)  | 66% (57–73%) |
| 1 	 | ต้องเข้า รพ.  | 83% (62–93%)  | 0% (0–19%)  | 56% (−9 to 82%)  | 94% (46–99%)  | 78% (61–91%) |
| 2 	 | ไม่มีอาการ 	 | 92% (90–93%)  | 75% (71–79%)  | ไม่มีรายงาน 	 | 79% (75–82%)  | 92% (88–95%) |
| 2 	 | มีอาการ  | 92% (88–94%)  | 88% (61–96%)  | 88% (61–96%)  | 83% (78–87%)  | 94% (87–98%) |
| 2 	 | ต้องเข้า รพ.  | 95% (78–99%)  | 100% (74–100%)  | 100%  | 96% (86–99%)  | 87% (55–100%) |
↑  
เป็นการเฝ้าระวังสายพันธุ์กลายพันธุ์ในอิสราเอลระหว่างวันที่ 20 ธันวาคม 2020 ถึง 1 กุมภาพันธ์ 2021
ข้อมูลจาก Nextstrain ระบุว่า ในช่วงนี้ สายพันธุ์หลักคือ B.1.1.50 แต่อัลฟาก็กำลังจะกลายเป็นสายพันธุ์หลัก
1 2 3 4  
เป็นข้อมูลเบื้องต้นของประสิทธิภาพป้องกันการเข้า รพ. ที่สำนักงานสาธารณสุขอังกฤษ (Public Health England) อ้างอิง
↑  
ช่วงความเชื่อมั่น (CI) ไม่ได้ระบุ จึงไม่สามารถรู้ความแม่นยำของค่านี้ได้จริง ๆ
การแพทย์ > กลุ่มประชากรโดยเฉพาะ ๆ

อาศัยผลเบื้องต้นของการศึกษางานหนึ่ง ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐจึงแนะนำให้หญิงมีครรภ์ฉีดวัคซีนนี้
ส่วนคำแถลงการณ์ของหน่วยงานสหราชอาณาจักรคือสำนักงานกำกับผลิตภัณฑ์ด้านสุขภาพและยา (Medicines and Healthcare products Regulatory Agency, MHRA) และคณะกรรมการเวชภัณฑ์มนุษย์ (Commission on Human Medicines, CHM) สรุปว่า วัคซีนปลอดภัยและมีประสิทธิภาพกับเด็กอายุระหว่าง 12-15 ปี
ในวันที่ 19 พฤษภาคม 2021 ผู้ชำนาญการผู้ที่ได้รับมอบหมายจากสำนักงานเวชภัณฑ์นอร์เวย์ (Norwegian Medicines Agency) สรุปว่า วัคซีนของไฟเซอร์น่าจะเป็นเหตุให้ผู้ป่วยชราที่อ่อนแอในสถานดูแลคนชราเสียชีวิตถึง 10 ราย
แล้วจึงระบุว่า ผู้มีอายุเหลือน้อยไม่ค่อยได้ประโยชน์จากการฉีดวัคซีน เพราะมีโอกาสเสี่ยงผลไม่พึงประสงค์รุนแรงในช่วงสุดท้ายของชีวิตและอาจทำให้เสียชีวิตก่อนถึงเวลา
รายงานปี 2021 ของรัฐนิวเซาท์เวลส์ในออสเตรเลียพบว่า วัคซีนไฟเซอร์ปลอดภัยสำหรับคนที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง (immunodeficiency) หรือกินยากดภูมิคุ้มกัน (immunosuppression) แต่ก็ระบุว่า ข้อมูลสำหรับกลุ่มเหล่านีจำกัดเพราะเป็นกลุ่มที่กันไม่ให้เข้าร่วมงานทดลองวัคซีนต่าง ๆ ที่ทำในปี 2020
แล้วให้ข้อสังเกตว่า องค์การอนามัยโลกได้ระบุวัคซีนนี้เป็นหนึ่งในวัคซีน 3 ชนิด (รวมทั้งของโมเดอร์นาและของแอสตร้าเซนเนก้า) ที่ปลอดภัยสำหรับคนที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง และว่าผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่แนะนำให้คนกลุ่มนี้ฉีดวัคซีน
รายงานระบุว่า วัคซีนก่อการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันของคนกลุ่มนี้ แม้จะในระดับน้อยกว่าคนปกติ
และแนะนำให้คนไข้โดยเฉพาะ ๆ เช่น ที่เป็นมะเร็ง ลำไส้อักเสบเรื้อรัง (inflammatory bowel disease) และโรคตับต่าง ๆ ให้ได้ฉีดวัคซีนก่อนคนกลุ่มอื่น ๆ ที่ไม่มีพยาธิสภาพเช่นนั้น