พระยาชำนาญอักษร (ปลอบ โรจนกุล)
ประวัติ

พระยาชำนาญอักษร มีชื่อเดิมว่า ปลอบ เกิดเมื่อวันอาทิตย์ ขึ้น 14 ค่ำ เดือนห้าปีระกาตรงกับวันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2428 มีนิวาสสถานอยู่ที่วังหลังย่านบ้านช่างหล่อ ฝั่งธนบุรี (ปัจจุบันคือ แขวงบ้านช่างหล่อ เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร) เป็นบุตรของหลวงพิสณฑ์ยุทธการ (ปึก โรจนกุล) มีน้องชายชื่อ รองอำมาตย์ตรี โปรด โรจนกุล และมีศักดิ์เป็นหลานของหลวงลิขิตปรีชา (คุ้ม) เจ้ากรมพระอาลักษณ์
เริ่มรับราชการครั้งแรกในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยเป็นมหาดเล็ก (ยังไม่มีบรรดาศักดิ์) ตั้งแต่วัยเยาว์อยู่ในพระบรมมหาราชวัง ได้ศึกษาวิชาในสำนักฝึกหัดวิชาข้าราชการฝ่ายพลเรือน (ต่อมาเปลี่ยนเป็นชื่อโรงเรียนมหาดเล็ก เมื่อ พ.ศ. 2445) ที่ตึกแถวสองชั้นข้างประตูพิมานไชยศรีทางทิศตะวันตกของพระบรมมหาราชวัง กระทั่ง พ.ศ. 2446 นายปลอบมหาดเล็กจึงสอบไล่ได้ประโยคปกครอง
เมื่อ พ.ศ. 2448 ได้เป็นอาจารย์มหาดเล็กผู้ช่วยสอนวิชาการเสมียนในโรงเรียนมหาดเล็กในพระบรมมหาราชวัง ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานประทวนบรรดาศักดิ์แก่นายปลอบมหาดเล็ก เป็น นายรักษ์ภูวนาถ (ปลอบ) หุ้มแพรมหาดเล็ก ได้ถวายงานเป็นอาจารย์ประจำชั้น และประจำกอง โดยสอนหนังสือวิชาอักษรศาสตร์ แก่นักเรียนมหาดเล็ก (แผนกวิสามัญศึกษา) ในพระราชสำนัก โดยมีหลวงบรรโณวาทวิจิตร์ (หรุ่น  ปิยะรัตน์) เป็นหัวหน้าแผนก ในวาระเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล) เป็นอธิบดีโรงเรียนมหาดเล็ก และสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงเป็นที่ปรึกษาโรงเรียนมหาดเล็ก
เมื่อ พ.ศ. 2449 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้นายรักษ์ภูวนาถ (ปลอบ) เป็นเสมียนผู้ช่วยอาลักษณ์ ไปรเวตสิเกรตารีหลวงในพระบรมมหาราชวัง พระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นขุนวิจารณ์ราชหัดถ์ (ปลอบ) ตำแหน่ง เสมียนเอกชั้น ๑ เมื่อ พ.ศ. 2450 ต่อมาได้เป็นพนักงานอาลักษณ์ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นขุนลิขิตปรีชา (ปลอบ) กรมราชเลขานุการและเป็นเสมียนกองเวรรับส่ง สังกัดกระทรวงมุรธาธร และนายเวรกอง กรมราชเลขานุการและยังเป็นอาจารย์สอนวิชาอักษรศาสตร์ของโรงเรียนมหาดเล็กจนถึงจนถึง พ.ศ. 2452
เมื่อ พ.ศ. 2453 โปรดเกล้าฯ ย้ายขุนลิขิตปรีชา (ปลอบ) ไปรับราชการที่กรมราชเลขานุการโดยทรงแต่งตั้งให้เป็นปลัดกรม กองรายงานหนังสือไปมา กรมราชเลขานุการ สังกัดกระทรวงวัง  มีหน้าที่อันเนื่องกับการเลขานุการด้านหนังสือราชการในพระองค์และปฏิบัติงานรับใช้พระมหากษัตริย์ในราชการส่วนพระองค์ ได้รับพระราชทานยศและบรรดาศักดิ์เป็น รองเสวกเอก ขุนลิขิตปรีชา (ปลอบ) ต่อมาได้เลื่อนเป็นหลวงชำนาญอักษร (ปลอบ) เมื่อ พ.ศ. 2454 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และเลื่อนเป็นหลวงลิขิตปรีชา (ปลอบ) เมื่อ พ.ศ. 2455 และได้รับพระราชทานยศเป็น เสวกตรี เมื่อ พ.ศ. 2457 ตามลำดับ
เมื่อ พ.ศ. 2454 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ สถาปนากองเสือป่าขึ้น หลวงลิขิตปรีชา (ปลอบ) ได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกกองเสือป่า ได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ย้ายราชการไปที่กรมปลัดเสือป่ามีตำแหน่งราชการเป็นผู้รั้งหัวหน้าแผนกหนังสือ กรมปลัดเสือป่า ประจำกองเสนาหลวงรักษาพระองค์ (ร.อ.) ในรัชกาลที่ 6
เมื่อ พ.ศ. 2456 หลวงลิขิตปรีชา (ปลอบ) กับหลวงพิสณฑ์ยุทธการ (ปึก โรจนกุล) บิดา ได้กราบบังคมทูลพระกรุณาขอพระราชทานนามสกุลสืบตระกูลเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) เจ้าเมืองพิษณุโลก ผู้นำชุมนุมเจ้าพระยาพิษณุโลกหลังการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง ซึ่งเป็นบรรพบุรุษของท่าน พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามสกุลว่า โรจนกุล แก่หลวงลิขิตปรีชา (ปลอบ) และบิดาของท่าน เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2456 เป็นนามสกุลพระราชทานลำดับที่ 368 ใน สมุดทะเบียฬนามสกุลพระราชทาน ในรัชกาลที่ 6
เมื่อ พ.ศ. 2459 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนบรรดาศักดิ์ขึ้นเป็นพระพิจารย์ราชหัดถ์ (ปลอบ) ปฏิบัติงานราชการด้านหนังสือ รายงาน และการทะเบียนกองเสือป่า ขึ้นตรงกับนายกกองเสือป่า โดยมี พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร ทรงดำรงตำแหน่งปลัดกรมอยู่ในขณะนั้น ต่อมาได้เลื่อนยศเป็น เสวกโท เมื่อ พ.ศ. 2462
เมื่อ พ.ศ. 2464 ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยาชำนาญอักษร (ปลอบ) ถือศักดินา 1600 มีตำแหน่งราชการปลัดกรม กองสารบรรณ กรมบัญชาการขึ้นกับกรมราชเลขาธิการ กระทรวงวัง และพระราชทานยศเสือป่าเป็น นายกองเอก ให้ดำรงตำแหน่งแทนพระยาราชสาส์นโสภณ (สอาด ชูโต) และได้รับพระราชทานเหรียญศารทูลมาลา รับราชการสนองพระเดชพระคุณจนกระทั่งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตจนถึงต้นรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
เมื่อ พ.ศ. 2470 เสวกโท นายกองเอก พระยาชำนาญอักษร (ปลอบ โรจนกุล) ล้มป่วยด้วยโรคกระเพาะอักเสบ (กระเพาะอาหารพิการ) อาการทรุดจนถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันศุกร์ที่ 25 พฤศจิกายน สิริรวมอายุได้ 42 ปี พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเพลิงศพพระยาชำนาญอักษร (ปลอบ โรจนกุล) เมื่อวันอาทิตย์ที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2472 ที่วัดอมรินทรารามวรวิหาร และพระราชทานเงิน 1,000 สตางค์กับผ้าขาว 4 พับ