การอับปางของเรืออาร์เอ็มเอส ลูซิเทเนีย
การเดินทางเที่ยวสุดท้าย > เรือดำน้ำ

ขณะที่ลูซิเทเนียกำลังแล่นข้ามมหาสมุทร กระทรวงทหารเรืออังกฤษได้ติดตามความเคลื่อนไหวของเรือดำน้ำเอ็สเอ็ม อู-20 (SM U-20) ที่เรือเอก วัลเทอร์ ชวีเกอร์ เป็นผู้บังคับการผ่านการดักฟังสัญญาณวิทยุและการหาทิศทางแหล่งกำเนิดสัญญาณวิทยุ เรือดำน้ำออกเดินทางจากบอร์คุมในวันที่ 30 เมษายน มุ่งหน้าไปทางตะวันตกเฉียงเหนือข้ามทะเลเหนือ วันที่ 2 พฤษภาคม ลูซิเทเนียเดินทางมาถึงปีเตอร์เฮดและแล่นต่อไปทางเหนือของสกอตแลนด์และไอร์แลนด์ จากนั้นจึงแล่นตามแนวชายฝั่งตะวันตกและใต้ของไอร์แลนด์เพื่อเข้าสู่ทะเลไอริชทางใต้ แม้ว่าห้อง 40 ของกระทรวงทหารเรือจะทราบกำหนดการออกเดินทาง ปลายทาง และเวลาที่คาดว่าจะถึงของเรือดำน้ำ แต่กิจกรรมของฝ่ายถอดรหัสถือเป็นความลับสุดยอด แม้แต่ฝ่ายข่าวกรองปกติที่ติดตามเรือศัตรูหรือฝ่ายพาณิชย์ที่รับผิดชอบการเตือนภัยแก่เรือพาณิชย์ก็ยังไม่ทราบ มีเพียงข้าราชการระดับสูงสุดในกระทรวงทหารเรือเท่านั้นที่เห็นข้อมูลและส่งคำเตือนต่อไปเมื่อรู้สึกว่าจำเป็น
วันที่ 27 มีนาคม ห้อง 40 สกัดจับสัญญาณที่แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าฝ่ายเยอรมันสามารถถอดรหัสที่ใช้ในการส่งข้อความถึงเรือพาณิชย์ของอังกฤษได้แล้ว เรือลาดตระเวนที่ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติภารกิจคุ้มกันเรือพาณิชย์จึงได้รับคำเตือนไม่ให้ใช้รหัสในส่งสัญญาณนำทางแก่เรือพาณิชย์ เนื่องจากรหัสดังกล่าวอาจดึงดูดเรือดำน้ำของข้าศึกได้ง่ายพอ ๆ กับการนำเรือเลี่ยงจากเรือเหล่านั้น อย่างไรก็ตาม ควีนส์ทาวน์ (ปัจจุบันคือโคฟ) ไม่ได้รับแจ้งเกี่ยวกับข้อความรหัสที่ถูกเจาะนี้และยังคงส่งสัญญาณนำทางโดยใช้รหัสเดิม ซึ่งไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงจนกระทั่งหลังจากที่ลูซิเทเนียอับปาง ในช่วงเวลาดังกล่าว ราชนาวีมีส่วนร่วมอย่างมากในการปฏิบัติการที่นำไปสู่การยกพลขึ้นบกที่กัลลิโพลี และหน่วยข่าวกรองได้แพร่ข่าวปลอมเพื่อโน้มน้าวให้เยอรมนีคาดการณ์ว่าจะถูกโจมตีทางชายฝั่งตอนเหนือ ในส่วนหนึ่งของปฏิบัติการนี้ การเดินทางข้ามช่องแคบอังกฤษไปยังเนเธอร์แลนด์ในรูปแบบปกติได้ถูกระงับตั้งแต่วันที่ 19 เมษายน และมีการปล่อยรายงานเท็จเกี่ยวกับการเคลื่อนกำลังพลโดยเรือจากท่าเรือทางภาคตะวันตกและภาคใต้ของอังกฤษ เหตุการณ์นี้ก่อให้เกิดข้อเรียกร้องจากกองทัพเยอรมันให้ดำเนินการโจมตีทางยุทธวิธีเพื่อรับมือกับการเคลื่อนกำลังพลที่คาดการณ์ไว้ และเป็นผลให้กิจกรรมของเรือดำน้ำเยอรมันในน่านน้ำฝั่งตะวันตกของอังกฤษเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว กองเรือได้รับแจ้งเตือนให้เฝ้าระวังการเพิ่มขึ้นของเรือดำน้ำ แต่คำเตือนดังกล่าวไม่ได้ถูกส่งต่อไปยังหน่วยงานในราชนาวีที่รับผิดชอบดูแลเรือพาณิชย์ การเดินทางกลับของเรือประจัญบานโอไรออน (Orion) ฐานทัพเรือเดวอนพอร์ต (HMNB Devonport) มายังสกอตแลนด์ถูกเลื่อนออกไปจนถึงวันที่ 4 พฤษภาคม และได้รับคำสั่งให้คงระยะห่างจากชายฝั่งไอร์แลนด์ 100 ไมล์ทะเล (190 กิโลเมตร)
วันที่ 5 พฤษภาคม อู-20 หยุดเรือใบสินค้าชื่อเอิร์ลออฟเลธอม (Earl of Lathom) บริเวณนอกแหลมโอลด์เฮดออฟคินเซล ทำการตรวจสอบเอกสารของเรือ และได้สั่งให้ลูกเรือทั้งหมดออกจากเรือก่อนจะทำการจมเรือดังกล่าว วันที่ 6 พฤษภาคม อู-20 ยิงตอร์ปิโดใส่เรือกลไฟสัญชาติอังกฤษชื่อเคโยโรมาโน (Cayo Romano) ซึ่งมีต้นทางมาจากคิวบาและถือธงชาติที่เป็นกลางใกล้กับฟาสเน็ตร็อก โดยตอร์ปิโดพลาดเป้าไปเพียงไม่กี่ฟุต เวลา 22:30 น. ของวันที่ 5 พฤษภาคม ราชนาวีส่งคำเตือนที่ไม่ได้เข้ารหัสไปยังเรือทุกลำว่า “มีเรือดำน้ำปฏิบัติการอยู่บริเวณชายฝั่งทางใต้ของไอร์แลนด์” และในเวลาเที่ยงคืนก็ได้มีการเพิ่มเติมข้อความเตือนประจำคืนว่า “มีเรือดำน้ำอยู่บริเวณฟาสต์เน็ต วันที่ 6 พฤษภาคม อู-20 จมเรือกลไฟขนาด 6,000 ตันชื่อแคนดิเดต (Candidate) ต่อมา เรือดำน้ำไม่สามารถยิงโจมตีเรือโดยสารเอสเอส แอระบิก (SS Arabic) ขนาด 16,000 ตันได้ เนื่องจากแม้เรือดำน้ำจะรักษาเส้นทางตรง แต่เรือลำดังกล่าวมีความเร็วสูงเกินไป อย่างไรก็ตามเรือดำน้ำสามารถจมเรือบรรทุกสินค้าสัญชาติอังกฤษขนาด 6,000 ตันชื่อเซนจูเรียน (Centurion) ซึ่งไม่มีธงประจำชาติในบริเวณใกล้เรือประภาคารโคนิงเบก (Coningbeg) ห่างจากจุดที่เกิดเหตุการณ์โจมตีในภายหลังไปทางทิศตะวันออกประมาณ 70 ไมล์ (110 กิโลเมตร) จากบันทึกของห้อง 40 ระบุว่า การอับปางของเซนจูเรียนในช่วงบ่ายของวันที่ 6 นั้นถือเป็นตำแหน่งสุดท้ายที่สามารถยืนยันได้ของเรือดำน้ำก่อนที่จะเกิดเหตุการณ์โจมตีลูซิเทเนีย
การกระจายเสียงข่าวภาคค่ำในวันที่ 6–7 พฤษภาคม ได้มีการตัดการกล่าวถึงเรือดำน้ำออก เนื่องจากขณะนั้นกองทัพเรือที่ควีนส์ทาวน์ยังไม่ได้รับข่าวการอับปางของเรือลำใหม่ และมีการสันนิษฐานที่ถูกต้องว่าไม่มีเรือดำน้ำอยู่ในฟาสต์เน็ตแล้ว เช้าวันที่ 6 พฤษภาคม ลูซิเทเนียยังคงอยู่ห่างจากชายฝั่งทางใต้ของไอร์แลนด์ไปทางตะวันตก 750 ไมล์ทะเล (1,390 กิโลเมตร) อย่างไรก็ตาม กัปตันเทอร์เนอร์ได้รับข้อความเตือนสองฉบับในเย็นวันนั้น ฉบับแรกในเวลา 19:52 น. ได้ทำการย้ำข้อมูลว่ามีเรือดำน้ำปฏิบัติการอยู่บริเวณชายฝั่งทางใต้ของไอร์แลนด์ (โดยเข้าใจผิดว่ามีเรือดำน้ำหลายลำอยู่ในบริเวณนั้น) ฉบับที่สองซึ่งส่งออกไปในเวลาเที่ยงวัน แต่เพิ่งได้รับในเวลา 20:05 น. ได้ให้คำแนะว่า "... หลีกเลี่ยงแหลม; ผ่านอ่าวด้วยความเร็วเต็มที่; บังคับเรือให้อยู่กลางช่องแคบ มีเรือดำน้ำนอกฟาสต์เน็ต" ขณะนั้นลูซิเทเนียอยู่ห่างจากฟาสต์เน็ตไปทางตะวันตก 370 ไมล์ (600 กิโลเมตร) ต่อมากัปตันเทอร์เนอร์จะถูกกล่าวหาว่าละเลยคำแนะนำเหล่านี้ เย็นวันนั้น มีการจัดคอนเสิร์ตเพื่อระดมทุนให้แก่สมาคมการกุศลสำหรับลูกเรือทั่วทั้งเรือ และกัปตันต้องเข้าร่วมงานดังกล่าว ณ ห้องรับรองชั้นหนึ่ง
เวลา 05:00 น. ของวันที่ 7 พฤษภาคม ลูซิเทเนียเดินทางมาถึงจุดหนึ่งซึ่งอยู่ห่างจากฟาสต์เน็ตร็อก (ทางใต้สุดของไอร์แลนด์) ไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 120 ไมล์ทะเล (220 กิโลเมตร) และได้พบกับเรือตรวจการณ์พาร์ทริดจ์ (Partridge) ที่กำลังปฏิบัติหน้าที่อยู่ ณ จุดดังกล่าว เวลา 06.00 น. หมอกหนาได้ปกคลุมบริเวณดังกล่าวและมีการเพิ่มจำนวนยามเฝ้าระวังเป็นพิเศษ เมื่อเข้าสู่เขตสงคราม กัปตันเทอร์เนอร์สั่งให้เตรียมเรือชูชีพจำนวน 22 ลำไว้ในสภาพพร้อมใช้งานเพื่อความสะดวกในการปล่อยลงน้ำในกรณีฉุกเฉิน เมื่อเข้าใกล้ชายฝั่งไอร์แลนด์มากขึ้น กัปตันเทอร์เนอร์สั่งให้ทำการวัดความลึกของน้ำ และในเวลา 08:00 น. ให้ลดความเร็วเรือลงเหลือ 18 นอต จากนั้นลดลงอีกเป็น 15 นอต และให้ส่งสัญญาณแตรหมอก ผู้โดยสารบางส่วนรู้สึกไม่สบายใจที่เรือดูเหมือนจะส่งสัญญาณประกาศการปรากฏตัวของตนเอง เวลา 10:00 น. หมอกเริ่มจางลง และเมื่อถึงเที่ยงวัน ท้องฟ้าก็สดใส มีแสงแดดส่องลงบนผิวน้ำที่ราบเรียบสงบ ทำให้สามารถเพิ่มความเร็วเรือได้เป็น 18 นอต
ประมาณเวลา 11:52 น. ของวันที่ 7 พฤษภาคม เรือได้รับคำเตือนอีกครั้งจากกระทรวงทหารเรือ คาดว่าเป็นผลมาจากคำร้องขอของอัลเฟรด บูท ผู้มีความกังวลเกี่ยวกับความปลอดภัยของลูซิเทเนีย โดยมีข้อความว่า "มีเรือดำน้ำปฏิบัติการอยู่ในทางตอนใต้ของช่องแคบไอริช พบเห็นครั้งล่าสุดห่างจากเรือประภาคารโคนิงเบกไปทางใต้ 20 ไมล์" บูทและประชาชนชาวลิเวอร์พูลทุกคนได้รับข่าวการอับปางของเรือแล้ว ซึ่งทางกระทรวงทหารเรือทราบข่าวนี้มาตั้งแต่เวลา 03:00 น. ของเช้าวันนั้น เทอร์เนอร์ปรับทิศทางเรือไปทางตะวันออกเฉียงเหนือโดยไม่ทราบว่ารายงานนี้เกี่ยวข้องกับเหตุที่เกิดขึ้นในวันก่อนหน้า และอาจคิดว่าเรือดำน้ำจะชอบอยู่ในทะเลเปิด หรือการอับปางจะปลอดภัยกว่าในน้ำตื้น เวลา 13:00 น. ได้รับรายงานเพิ่มเติมว่า "เรือดำน้ำอยู่ห่างจากแหลมเคลียร์ไปทางใต้ 5 ไมล์ กำลังมุ่งหน้าไปทางตะวันตก พบเห็นครั้งแรกเวลา 10:00 น." รายงานฉบับนี้มีความคลาดเคลื่อน เนื่องจากไม่มีเรือดำน้ำปรากฏอยู่ในพื้นที่ดังกล่าว แต่กลับสื่อให้เข้าใจว่ามีเรือดำน้ำอย่างน้อยหนึ่งลำได้ผ่านไปอย่างปลอดภัย
อู-20 มีเชื้อเพลิงเหลือน้อยและมีตอร์ปิโดเหลือเพียงสามลูกเท่านั้น เช้าวันนั้นสภาพอากาศมีทัศนวิสัยไม่ดี ชวีเกอร์จึงตัดสินใจกลับฐาน เขาทำการดำน้ำในเวลา 11:00 น. หลังพบเห็นเรือประมงลำหนึ่งที่เขาเชื่อว่าอาจเป็นเรือลาดตระเวนของอังกฤษ และไม่นานหลังจากนั้นก็มีเรือลำหนึ่งแล่นผ่านไปด้วยความเร็วสูงขณะยังอยู่ใต้น้ำ เรือลำนั้นคือเรือลาดตระเวนจูโน (ค.ศ. 1895) ซึ่งกำลังเดินทางกลับควีนส์ทาวน์ โดยเคลื่อนที่เป็นรูปซิกแซกด้วยความเร็วสูงสุดที่สามารถทำได้คือ 16 นอต หลังได้รับแจ้งเตือนเกี่ยวกับกิจกรรมของเรือดำน้ำนอกชายฝั่งควีนส์ทาวน์ในเวลา 07:45 น. กระทรวงทหารเรือประเมินว่าเรือลาดตระเวนรุ่นเก่าเหล่านี้มีความเสี่ยงสูงที่จะถูกเรือดำน้ำโจมตี และแท้จริงแล้วชวีเกอร์ได้พยายามโจมตีเรือลำนี้