stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พระเจ้าชาลส์ที่ 1 แห่งอังกฤษ
การปลงพระชนม์

พระเจ้าชาร์ลส์ทรงถูกปลงพระชนม์ด้วยการตัดพระเศียรเมื่อวันอังคารที่ 30 มกราคม ค.ศ. 1649 พระราชโอรส 2 พระองค์ยังอยู่ในอังกฤษภายใต้การควบคุมของฝ่ายรัฐสภา: เอลิซาเบธกับเฮนรี ทั้งคู้ได้รับอนุญาตให้เยี่ยมพระองค์ในวันที่ 29 มกราคม และพระองค์ทรงร่ำลาโอรสธิดาทั้งน้ำตา เช้าวันถัดมา พระองค์ทรงเสื้อเชิร์ตฝ้ายสองตัวสำหรับป้องกันความหนาวเพื่อที่จะไม่ให้ผู้ใดเห็นว่าพระองค์สั่นจากความประหวั่นที่อาจจะตีความหมายว่าทรงมีความหวาดกลัวและอ่อนแอ พระองค์ทรงวางพระเศียรลงบนตอหลังจากที่ทรงสวดมนต์และทรงให้สัญญาณแก่เพชฌฆาตเมื่อทรงพร้อม พระราชดำรัสประโยคสุดท้ายคือ “ข้าจะไปจากบัลลังก์ที่เสียหายไปยังบัลลังก์ที่ดีที่ไม่มีผู้ใดเป็นปรปักษ์”
ฟิลิป เฮนรีบันทึกเหตุการณ์การปลงพระชนม์ว่าหลังจากที่ถูกตัดพระเศียรแล้วประชาชนที่มามุงดูอยู่ก็ส่งเสียงคราง บางคนก็รีบกรูกันเข้าไปเอาผ้าเช็ดหน้าซับพระโลหิตที่ไหลนองลงมา ซึ่งเป็นที่เริ่มของลัทธิบูชาของสมาคมพระเจ้าชาลส์มรณสักขี (Society of King Charles the Martyr) แต่ก็ไม่มีบันทึกจากพยานอื่น ๆ นอกไปจากของซามูเอล พีพส์
เพชฌฆาตต่างก็สวมหน้ากากฉะนั้นจะเป็นใครก็ยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ แต่เป็นที่ทราบกันว่าคณะกรรมการได้ทาบทามริชาร์ด แบรนดอน (Richard Brandon) เพชฌฆาตทั่วไปแห่งลอนดอนแต่แบรนดอนปฏิเสธ  ฉะนั้นหลักฐานจากสมัยนั้นจึงไม่เชื่อว่าแบรนดอนเป็นผู้ปลงพระชนม์ แต่ “Ellis's Historical Inquiries” กล่าวว่าแบรนดอนเป็นเพชฌฆาตและอ้างว่าแบรนดอนสารภาพก่อนที่จะเสียชีวิต ซึ่งอาจจะเป็นได้ว่าแบรนดอนอาจจะปฏิเสธคณะกรรมการแต่แรกแต่มาเปลี่ยนใจภายหลัง  บุคคลอื่นที่เชื่อกันว่าเป็นเพชฌฆาตก็ได้แก่ชาวไอริชชื่อกันนิง แต่วิลเลียม ฮิวเล็ทท์ (William Hewlett) มาถูกตัดสินว่าผิดในข้อหาปลงพระชนม์พระมหากษัตริย์ (regicide) ในสมัยการฟื้นฟูราชวงศ์อังกฤษภายหลัง ใน ค.ศ. 1661 ชายสองคนที่เรียกกันว่า “เดย์บอร์นและบิคเคอร์สสตาฟฟ์” ถูกจับแต่ต่อมาถูกปล่อย เฮนรี วอล์คเคอร์นักข่าวฝ่ายปฏิวัติถูกสงสัยแต่มิได้ถูกกล่าวหา ตำนานว่าใครเป็นเพชฌฆาตก็ยังมีกระเส็นกระสายโดยทั่วไปแต่ผลการทดสอบในปี ค.ศ. 1813 ที่วินด์เซอร์บ่งว่าผู้ที่เป็นเพชฌฆาตเป็นผู้มีประสบการณ์
ตามธรรมเนียมแล้วหลังจากการตัดหัวผู้ทรยศต่อบ้านเมืองแล้ว เพชฌฆาตก็จะยกหัวขึ้นสูงให้ประชาชนรอบ ๆ ข้างได้ดูและประกาศว่า “นี่คือหัวของผู้ทรยศ!” มีการจัดแสดงพระเศียรของพระเจ้าชาลส์ แต่ในกรณีของพระองค์ เพชฌฆาตยกพระเศียรให้ประชาชนดูแต่มิได้ทำการประกาศ หลังจากพระเศียรขาดแล้วโอลิเวอร์ ครอมเวลล์ก็อนุญาตให้นำพระเศียรกลับมาเย็บต่อกับพระวรกายซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่เคยทำกันมาก่อนเพื่อที่จะให้พระราชวงศ์มีโอกาสถวายความเคารพ
พระวรกายของพระเจ้าชาลส์ถูกฝังอย่างเป็นการภายในเมื่อกลางคืนวันที่ 7 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1649 ภายในชาเปลเซนต์จอร์จที่พระราชวังวินด์เซอร์ ต่อมาพระเจ้าชาลส์ที่ 2พระราชโอรสทรงวางแผนการสร้างที่บรรจุพระบรมศพอย่างหรูหราแต่ก็มิได้ทรงสร้าง
สิ่งสืบทอด

สิบวันหลังจากที่ทรงถูกปลงพระชนม์ก็มีผู้พิมพ์บันทึกความทรงจำที่อ้างว่าทรงโดยพระเจ้าชาลส์เองออกมาขาย หนังสือ “Eikon Basilike” หรือ “Royal Portrait” มีเนื้อหาที่รวมทั้งการทรงขอขมาในนโยบายของพระองค์ซึ่งกลายมาเป็นเครื่องมือโฆษณาชวนเชื่อที่มีประสิทธิภาพของฝ่ายสนับสนุนราชวงศ์ วิลเลียม เลเว็ทท์มหาดเล็กห้องพระบรรทมผู้ติดตามพระเจ้าชาร์ลส์ในวันที่ทรงถูกปลงพระชนม์สาบานว่าเป็นผู้เห็นว่าพระองค์ทรงเขียนคำว่า “Eikon Basilike” ด้วยตาของตนเอง จอห์น คุคพิมพ์คำปราศัยในโอกาสที่ถ้าพระองค์ทรงยอมรับผิด ส่วนทางรัฐสภาก็จ้างจอห์น มิลตัน (John Milton) ให้เขียนคำปราศัยตอบโต้ผู้จงรักภักดีต่อราชวงศ์ใน “The Eikonoklastes” (The Iconoclast) แต่ก็ไร้ประโยชน์
หลังจากที่พระเจ้าชาลส์ถูกปลงพระชนม์ อำนาจการปกครองก็ตกไปเป็นของสภารัฐ (Council of State) ซึ่งรวมทั้ง ลอร์ดแฟร์แฟ็กซ์แห่งคาเมรอน (Lord Fairfax of Cameron) ผู้ขณะนั้นเป็นผู้บังคับบัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพฝ่ายรัฐนิยมและโอลิเวอร์ ครอมเวลล์ รัฐสภาลอง (ซึ่งขณะนั้นกลายเป็น รัฐสภารัมพ์ (Rump Parliament)) ที่ถูกเรียกโดยพระเจ้าชาร์ลส์ในปี ค.ศ. 1640 ก็ยังคงอยู่ในสมัยการประชุมจนครอมเวลล์สั่งให้เลิกในปี ค.ศ. 1653 จากนั้นครอมเวลล์ก็ปกครองของอังกฤษแบบสาธารณรัฐในฐานะ “เจ้าผู้พิทักษ์” (Lord Protector) แห่งอังกฤษ, สกอตแลนด์และไอร์แลนด์ ซึ่งเป็นกษัตริย์ทุกอย่างแต่เพียงนาม ครอมเวลล์ถึงกับลงทุนสร้างบัลลังก์ราชาภิเษก  เมื่อครอมเวลล์ถึงแก่อสัญกรรมในปี ค.ศ. 1658 ริชาร์ด ครอมเวลล์ลูกของโอลิเวอร์ ครอมเวลล์ก็รับหน้าที่ “เจ้าผู้พิทักษ์” ต่ออยู่ชั่วระยะเวลาอันสั้นเพราะเป็นผู้นำที่ขาดสมรรภาพ  จนรัฐสภาลองต้องถูกเรียกกลับมาในปี ค.ศ. 1659 และมายุบตนเองในปี ค.ศ. 1660  “รัฐสภาคอนเวนชัน” (Convention Parliament) ได้รับเลือกเข้ามาแทนที่หลังจากยี่สิบปีที่ไม่มีการเลือกตั้ง รัฐสภาคอนเว็นท์ชั่นเป็นรัฐสภาที่มีบทบาทในการนำพระราชโอรสองค์โตของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 1 กลับมาเป็นครองราชบัลลังก์ในพระนามของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2  พระเจ้าชาลส์ที่ 1 ทรงถูกยกย่องให้เป็น "นักบุญชาลส์ สจวต" โดยคริสตจักรแห่งอังกฤษ
อาณานิคมแคโรไลนาในทวีปอเมริกาเหนือตั้งชื่อตามพระนามพระเจ้าชาลส์ รวมทั้งชื่อเมือง ชาลสตัน ต่อมาอาณานิคมแคโรไลนาแยกตัวเป็นนอร์ทแคโรไลนาและเซาท์แคโรไลนา และต่อมาประกาศอิสรภาพจากราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ในการก่อตั้งสหรัฐอเมริกา ทางตอนเหนืออาณานิคมเวอร์จิเนียมีแหลมชาร์ลส์, แม่น้ำชาร์ลส์ซึ่งพระเจ้าชาร์ลส์ทรงตั้งชื่อด้วยพระองค์เองและแขวงแม่น้ำชาร์ลส์ (Charles City Shire) ซึ่งเป็นเขตการปกครองมาร่วม 400 ปีก่อนที่จะเปลี่ยนมาเป็น “Charles City County” เวอร์จิเนียต่อมาเป็นอาณานิคมเวอร์จิเนีย (หนึ่งในสี่รัฐในสหรัฐอเมริกาที่เรียกตนเองว่า “อาณานิคม”) และยังคงใช้ชื่อ “The Old Dominion” ซึ่งเป็นนามที่ได้รับพระราชทานจากพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2 เพราะเวอร์จิเนียมีความจงรักภักดีต่อพระองค์ระหว่างสงครามกลางเมืองอังกฤษ
พระราชอิสริยยศ

19 พฤศจิกายน ค.ศ. 1600 – 27 มีนาคม ค.ศ. 1625: เจ้าชายชาลส์
23 ธันวาคม ค.ศ. 1603 – 27 มีนาคม ค.ศ. 1625: ดยุกแห่งออลบานี
6 มกราคม ค.ศ. 1605 – 27 มีนาคม ค.ศ. 1625: ดยุกแห่งยอร์ก
6 พฤศจิกายน ค.ศ. 1612 – 27 มีนาคม ค.ศ. 1625: ดยุกแห่งคอร์นวอลล์
4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1616 – 27 มีนาคม ค.ศ. 1625: เจ้าชายแห่งเวลส์
27 มีนาคม ค.ศ. 1625 – 30 มกราคม ค.ศ. 1649: พระเจ้ากรุงอังกฤษ
พระราชโอรสธิดา

พระเจ้าชาร์ลส์มีพระราชโอรสธิดาจากการเสกสมรสด้วยกันเจ็ดพระองค์ สองพระองค์ต่อมาได้ขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าแผ่นดินต่อจากพระองค์ ส่วนอีกสองพระองค์สวรรคตหลังพระราชสมภพไม่นาน
| รูป | พระนาม | ประสูติ | สิ้นพระชนม์ | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | พระเจ้าชาลส์ที่ 2 แห่งอังกฤษ สกอตแลนด์ และไอร์แลนด์ | 29 พฤษภาคม ค.ศ. 1630 | 6 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1685 | เสกสมรสกับกาตารีนาแห่งบรากังซา (ค.ศ. 1638 - ค.ศ. 1705) ในปี ค.ศ. 1663 ไม่มีพระราชโอรสธิดาในการสมรสด้วยกัน แต่ชาร์ลส์ที่ 2 ทรงมีโอรสธิดาอื่น ๆ เช่น เจมส์ สกอตต์ ดยุกแห่งมอนม็อธที่ 1 ผู้ต่อมาแข็งข้อต่อพระเจ้าเจมส์ที่ 2 |
|  | เจ้าหญิงแมรี พระราชกุมารี | 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1631 | 24 ธันวาคม ค.ศ. 1660 | เสกสมรสกับวิลเลียมที่ 2 เจ้าชายแห่งออเรนจ์ (ค.ศ. 1626 - ค.ศ. 1650) ในปี ค.ศ. 1641 มีพระโอรสหนึ่งพระองค์พระเจ้าวิลเลียมที่ 3 แห่งอังกฤษ |
|  | พระเจ้าเจมส์ที่ 2 แห่งอังกฤษ | 14 ตุลาคม ค.ศ. 1633 | 16 กันยายน ค.ศ. 1701 | เสกสมรสกับครั้งที่ 1 กับแอนน์ ไฮด์ (ค.ศ. 1637 - ค.ศ. 1671) ในปี ค.ศ. 1659 มีพระราชโอรสธิดาที่รวมทั้งสมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 2 แห่งอังกฤษและสมเด็จพระราชินีนาถแอนน์แห่งบริเตนใหญ่; เสกสมรสครั้งที่ 2 กับแมรีแห่งโมดีนา (ค.ศ. 1658 - ค.ศ. 1718) ในปี ค.ศ. 1673 มีพระราชโอรสธิดา (เจมส์ ฟรานซิส เอ็ดเวิร์ด สจวตและลุยซา มาเรีย เทเรซา สจวต) |
|  | เจ้าหญิงเอลิซาเบธ | 29 ธันวาคม ค.ศ. 1635 | 8 กันยายน ค.ศ. 1650 | ไม่มีโอรสธิดา |
|  | เจ้าหญิงแอนน์แห่งอังกฤษ | 17 มีนาคม ค.ศ. 1637 | 8 ธันวาคม ค.ศ. 1640 | สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ ไม่มีโอรสธิดา |
|  | เฮนรี สจวต ดยุกแห่งกลอสเตอร์ | 8 กรกฎาคม ค.ศ. 1640 | 18 กันยายน ค.ศ. 1660 | ไม่มีโอรสธิดา |
|  | เจ้าหญิงเฮนเรียตตา แอนนา | 16 มิถุนายน ค.ศ. 1644 | 30 มิถุนายน ค.ศ. 1670 | เสกสมรสกับฟิลิปที่ 1 ดยุกแห่งออร์เลอ็อง (Philip I, Duke of Orléans) (ค.ศ. 1640 - ค.ศ. 1701) ในปี ค.ศ. 1661 มีพระโอรสธิดา บางพระองค์เป็นกษัตริย์แห่งซาร์ดิเนียและอิตาลี |
อ่านเพิ่ม

Ashley, Maurice (1987), Charles I and Cromwell, London: Methuen, ISBN 978-0-4131-6270-0
Brotton, Jerry (2007), The Sale of the Late King's Goods: Charles I and His Art Collection, Pan Macmillan, ISBN 978-0-3304-2709-8
Cressy, David (2015), Charles I and the People of England, Oxford: Oxford University Press, ISBN 0-1987-0829-7
de Lisle, Leanda (2017), The White King: Charles I, Traitor, Murderer, Martyr, New York: PublicAffairs, ISBN 978-1-6103-9560-1
Gardiner, Samuel Rawson (1882), The Fall of the Monarchy of Charles I, 1637–1649: Volume I (1637–1640); Volume II (1640–1642)
Hibbard, Caroline M. (1983), Charles I and the Popish Plot, Chapel Hill: University of North Carolina Press, ISBN 0-8078-1520-9
Lockyer, Roger, บ.ก. (1959), The Trial of Charles I, London: Folio Society
Ollard, Richard (1979), The Image of the King: Charles I and Charles II, London: Hodder & Stoughton
Reeve, L. J. (1989), Charles I and the Road to Personal Rule, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0-5215-2133-5
Wedgwood, Cicely Veronica (1955), The Great Rebellion: The King's Peace, 1637–1641, London: Collins
Wedgwood, Cicely Veronica (1958), The Great Rebellion: The King's War, 1641–1647, London: Collins
Wedgwood, Cicely Veronica (1964), A Coffin for King Charles: The Trial and Execution of Charles I, London: Macmillan
Yorke, Philip Chesney (1911). "Charles I. (King of England)" . สารานุกรมบริตานิกา ค.ศ. 1911. Vol. 5 (11 ed.). pp. 906–912.
อ่านเพิ่ม > ประวัติศาสตร์นิพนธ์

Braddick, Michael (2004), "State Formation and the Historiography of Early Modern England", History Compass, vol. 2 no. 1, pp. 1–17, doi:10.1111/j.1478-0542.2004.00074.x
Burgess, Glenn (1990), "On revisionism: an analysis of early Stuart historiography in the 1970s and 1980s", Historical Journal, vol. 33 no. 3, pp. 609–627, doi:10.1017/S0018246X90000013
Coward, Barry, and Peter Gaunt (2017), The Stuart Age: England, 1603–1714 (5th ed.), pp. 54–97
Cressy, David (2015), "The Blindness of Charles I", Huntington Library Quarterly, vol. 78 no. 4, pp. 637–656, doi:10.1353/hlq.2015.0031, S2CID 159801678 online
Devereaux, Simon (2009), "The historiography of the English state during 'the Long Eighteenth Century': Part I–Decentralized perspectives", History Compass, vol. 7 no. 3, pp. 742–764, doi:10.1111/j.1478-0542.2009.00591.x
Harris, Tim (2015), "Revisiting the Causes of the English Civil War", Huntington Library Quarterly, vol. 78 no. 4, pp. 615–635, doi:10.1353/hlq.2015.0025, S2CID 147299268 online
Holmes, Clive (1980), "The County Community in Stuart Historiography", Journal of British Studies, vol. 19 no. 1, pp. 54–73, doi:10.1086/385755
Kishlansky, Mark A. (2005), "Charles I: A Case of Mistaken Identity", Past and Present, vol. 189 no. 1, pp. 41–80, doi:10.1093/pastj/gti027, S2CID 162382682
Lake, Peter (2015), "From Revisionist to Royalist History; or, Was Charles I the First Whig Historian", Huntington Library Quarterly, vol. 78 no. 4, pp. 657–681, doi:10.1353/hlq.2015.0037, S2CID 159530910 online
Lee, Maurice Jr (1984), "James I and the Historians: Not a Bad King after All?", Albion: A Quarterly Journal Concerned with British Studies, vol. 16 no. 2, pp. 151–163, doi:10.2307/4049286, JSTOR 4049286 in JSTOR
Russell, Conrad (1990), "The Man Charles Stuart", The Causes of the English Civil War, Oxford University Press, pp. 185–211
ตระกูลใหญ่ในม่านเมฆ

| ตระกูลใหญ่ในม่านเมฆ |
| --- | --- |
สร้างโดย: Zou Jingzhi, Zhang Yongchen, Yang Xiaoxiong
แสดงนำ: Zhao Wei Pan Yueming Chen Baoguo Pan Hong Wang Gang Zhao Kuie Kou Zhenhai Yu Qian Qiu Qiwen Huang Weide
ประเทศแหล่งกำเนิด: People's Republic of China
จำนวนตอน: 44
การผลิต
ความยาวตอน: 45 mins per episode
ออกอากาศ
เครือข่าย: CCTV-1
ออกอากาศ: Octorber 23, 2005 – December 2005
ตระกูลใหญ่ในม่านเมฆ (อังกฤษ: Moment in Peking,จีน: 京华烟云)เป็นละครโทรทัศน์จีนจากสถานีโทรทัศน์ ซีซีทีวี 4 นำแสดงโดย เจ้าเวย ออกอากาศเมื่อปี ค.ศ. 2005 และในประเทศไทยออกอากาศทุกวันจันทร์-ศุกร์เวลา 13.30-14.20 น. โดยเนื้อหาเล่าถึง ตระกูลเจิง,ตระกูลเหยา,ตระกูลหนิว 3 ตระกูลขุนนางเก่าที่ทรงอิทธิพลก่อนที่จีนจะเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นสาธารณรัฐ โดยที่ทั้ง 3 ตระกูลนี้จะต้องฟันฝ่าอุปสรรคต่างๆ มากมายและต้องพบความลับในอดีตอันเลวร้ายที่ถูกเปิดเผยทีละนิดๆแล้วทั้ง 3 ตระกูลจะผ่านพ้นอุปสรรคนี้ไปได้หรือไม่
เทพบุตรนักสู้ พลิกลิขิตสวรรค์

เทพบุตรนักสู้ พลิกลิขิตสวรรค์ (อังกฤษ: Fighter Of The Destiny; จีน: 择天记) เป็นเว็บซีรีย์ของจีนในปี 2560 นำแสดงโดย มา ชือฉุน และเชิ่ง อีหลุน ดัดแปลงจากนวนิยาย อภินิหารรัก เหนือบัลลังก์ โดย จวี๋ฮวาซั่นหลี่ มีฉากหลังในยุคราชวงศ์ซ่ง เล่าเรื่องของการสมรสระหว่างแม่ทัพหญิงฝีมือฉกาจกับอ๋องผู้มีความงามเลิศ ปัจจุบันซีรีย์กำลังออกอากาศทางโยวคู่ (Youku) เริ่มตั้งแต่วันที่ 25 ตุลาคม 2560
เนปยีดอ

เมืองหลวงของประเทศพม่า
| เนปยีดอ နေပြည်တော် |
| --- | --- |
เมืองหลวง
เนปยีดอที่ตั้งของเนปยีดอในประเทศพม่า
พิกัด: 19°44′51″N 96°06′54″E﻿ / ﻿19.74750°N 96.11500°E﻿ / 19.74750; 96.11500
ประเทศ: พม่า
เขตการปกครอง: ดินแดนสหภาพเนปยีดอ
หน่วยการปกครอง: 8 อำเภอ
ตั้งรกราก: พ.ศ. 2548
ก่อตั้ง: พ.ศ. 2551
การปกครอง
 • ประธาน: มโยออง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 7,054.37 ตร.กม. (2,723.71 ตร.ไมล์)
ความสูง: 115 เมตร (377 ฟุต)
ประชากร
 • ทั้งหมด: 924,608 คน
 • ความหนาแน่น: 131.1 คน/ตร.กม. (339.5 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+06:30 (เวลามาตรฐานพม่า)
รหัสพื้นที่: 067
เนปยีดอ (พม่า: နေပြည်တော်; เอ็มแอลซีทีเอส: Nepranytau, เสียงอ่านภาษาพม่า: [nèpjìdɔ̀] (เน-ปยี-ดอ); มีความหมายว่า "มหาราชธานี" หรือ "ที่อยู่ของกษัตริย์") เป็นเมืองหลวงและศูนย์กลางการบริหารของประเทศพม่า ห่างจากย่างกุ้งซึ่งเป็นเมืองหลวงเก่าราว 320 กิโลเมตร ปัจจุบันเนปยีดอเป็นเมืองใหญ่อันดับที่สามของประเทศรองจากย่างกุ้งและมัณฑะเลย์ และเป็นหนึ่งในสิบเมืองเติบโตเร็วที่สุดในโลก
เนปยีดอตั้งอยู่ในหมู่บ้านจะปยีทางทิศตะวันตกของตัวเมืองปยี่นมะน่าในภาคมัณฑะเลย์ เชื่อว่าเหตุผลการย้ายเมืองหลวงมาจากคำทำนายของโหรของพลเอกอาวุโส ต้านชเว รวมถึงเชื่อว่าอาจจะเป็นการฟื้นฟูธรรมเนียมประเพณีเก่าของพม่าสมัยราชาธิปไตย สภาพภูมิประเทศเป็นภูเขาโดยรอบ เมืองนี้อยู่ห่างย่างกุ้งไปทางเหนือประมาณ 320 กิโลเมตร
ปัจจุบันกรุงเนปยีดอมีการพัฒนาถนนทางหลวงหมายเลข 8 เพื่อเชื่อมต่อกับย่างกุ้ง มีโครงการสร้างสถานีรถไฟขึ้นอีก 1 แห่งในเนปยีดอ ถัดจากสถานีในปยี่นมะน่าที่สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2549 มีการสร้างเจดีย์อุปปาตสันติ ซึ่งจำลองแบบจากเจดีย์ชเวดากองในย่างกุ้ง และทางการยังมีแผนการสร้างสวนสาธารณะ น้ำพุ สวนสัตว์ สวนบริเวณใจกลางเมือง และศูนย์การค้าแห่งใหม่อีก 42 แห่ง โดยมีเป้าหมายเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มาเยือนเมืองหลวงแห่งใหม่ นอกจากนี้ยังมีแผนการก่อสร้างอาคารทันสมัยต่าง ๆ สำหรับหน่วยงานรัฐ ส่วนที่พักอาศัย โรงพยาบาลเอกชน ธนาคาร อาคารสภาหอการค้าและอุตสาหกรรมแห่งสหภาพพม่า (UMFCCI) และโครงการศูนย์การค้าระดับนานาชาติ โดยเป็นโครงการที่จะดำเนินไปตลอดทศวรรษหน้า
ศัพทมูลวิทยา

เนปยีดอ มีความหมายว่า "เมืองหลวงของราชวงศ์" "ที่ตั้งของกษัตริย์" หรือ "ที่พำนักของกษัตริย์" เดิมคำนี้ถูกใช้เป็นคำต่อท้ายชื่อเมืองหลวงของราชวงศ์ เช่น มัณฑะเลย์ ได้ถูกเรียกว่า ยะดะนาโบนเนปยีดอ (ရတနာပုံနေပြည်တော်) ชื่อนี้แท้จริงแล้วแปลว่า "ที่พำนักของกษัตริย์" ในภาษาพม่า
ประวัติ

กรุงเนปยีดอเป็นเมืองหลวงใหม่ของประเทศพม่า โดยพลเอกอาวุโส ต้านชเว เป็นผู้ริเริ่มความคิดที่จะย้ายเมืองหลวงจากนครย่างกุ้ง มายังสถานที่แห่งใหม่ด้วยเหตุผลเพื่อความสะดวกในการบริหารงาน เนื่องจากตำแหน่งที่ตั้งของกรุงเนปยีดอนั้นตั้งอยู่กลางประเทศพอดี และได้เริ่มสร้างเมืองหลวงแห่งใหม่นี้ในปี พ.ศ. 2545 โดยกระทรวงกลาโหมพม่าได้ว่าจ้างผู้รับเหมาก่อสร้าง 25 บริษัท มาก่อสร้างสิ่งก่อสร้างและสาธารณูปโภคต่าง ๆ จนเมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2549 ก็ได้มีการเฉลิมฉลองเมืองหลวงแห่งใหม่และได้ตั้งชื่อทางการของเมืองว่า "เนปยีดอ" นับแต่นั้นมา
การแบ่งเขตการปกครอง

กรุงเนปยีดอเป็นดินแดนสหภาพซึ่งได้รับการบริหารโดยตรงจากประธานาธิบดี คำสั่งของประธานาธิบดีจะถูกดำเนินการในนามไปสู่นายกเทศมนตรีและสมาชิกสภาของเนปยีดอ ซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากประธานาธิบดี อันรวมไปถึงพลเรือนและกองทัพ
เมื่อวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2554 ประธานาธิบดีเต้นเซนได้แต่งตั้งให้เต้นหญุ่นเป็นนายกเทศมนตรีเมืองเนปยีดอ พร้อมด้วยสมาชิกอีก 9 คน คือ ต้านเท่, ต้านออง, พันเอก มหยิ่น-อองต้าน, กานชูน, ไปง์โซ่, ซอละ, มหยิ่นซเว, มหยิ่นชเว และมโยหญุ่น
ดินแดนสหภาพเนปยีดอประกอบด้วยเขตเมืองและอำเภอที่อยู่ล้อมรอบอีกแปดอำเภอ เขตเมืองถูกแบ่งออกเป็นสี่เขต อำเภอที่มีอยู่เดิมมีสามอำเภอ คือ อำเภอปยี่นมะน่า อำเภอแลเว่ และอำเภอตะโก้น ซึ่งเดิมขึ้นกับจังหวัดยะแม่ที่น และมีอำเภอใหม่ห้าอำเภอ คือ โอะตะระตีริ แดะคินะตีริ โปะบะตีริ ซะบูตีริ และเซยาตีริ ซึ่งทั้งหมดอยู่ระหว่างการก่อสร้าง โดยในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2552 ได้มีการย้ายที่ทำการรัฐบาลมายังเมืองหลวงใหม่แห่งนี้ เหลือเฉพาะสำนักคณะกรรมการกระทรวงยังคงอยู่ในนครย่างกุ้ง
เขตเมือง
เซยะเตะดิ (ဇေယျသိဒ္ဓိ ရပ်ကွက်, บาลี: เชยฺยสิทฺธิ)
ปยีนญาเตะดิ (ပညာသိဒ္ဓိ ရပ်ကွက်, บาลี: ปญฺญาสิทฺธิ)
บอกะเตะดิ (ဘောဂသိဒ္ဓိ ရပ်ကွက်, บาลี: โภคสิทฺธิ)
มีนกะลาเตะดิ (မင်္ဂလာသိဒ္ဓိ ရပ်ကွက်, บาลี: มํคลสิทฺธิ)
อำเภอที่มีอยู่แต่เดิม
อำเภอปยี่นมะน่า (ပျဉ်းမနားမြို့နယ်)
อำเภอแลเว่ ( လယ်ဝေးမြို့နယ်)
อำเภอตะโก้น (တပ်ကုန်းမြို့နယ်)
อำเภอที่ถูกตั้งขึ้นใหม่
อำเภอโอะตะระตีริ (ဥတ္တရသီရိ မြို့နယ်, บาลี: อุตฺตรสิริ)
อำเภอแดะคินะตีริ (ဒက္ခိဏသီရိ မြို့နယ်, บาลี: ทกฺขิณสิริ)
อำเภอโปะบะตีริ (ပုဗ္ဗသီရိ မြို့နယ်, บาลี: ปุพฺพสิริ)
อำเภอซะบูตีริ (ဇမ္ဗူသီရိ မြို့နယ်, บาลี: ชมฺพุสิริ)
อำเภอเซยาตีริ (ဇေယျာသီရိ မြို့နယ်, บาลี: เชยฺยสิริ)
ภูมิศาสตร์และภูมิอากาศ

กรุงเนปยีดอตั้งอยู่ระหว่างทิวเขาพะโคกับทิวเขาชาน อยู่ทางทิศเหนือของนครย่างกุ้ง 323 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งหมด 7,054.37 ตารางกิโลเมตร นับเป็นเมืองหลวงที่มีพื้นที่กว้างใหญ่ที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ขนาดใหญ่กว่าประเทศสิงคโปร์ถึง 10 เท่า)  มีความสูงระหว่าง 90–200 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล
| ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเนปยีดอ> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 32 (90) | 35 (95) | 38 (100) | 39 (102) | 37 (99) | 34 (93) | 33 (91) | 33 (91) | 34 (93) | 35 (95) | 34 (93) | 32 (90) | 34.5 (94.1) |
| อุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน °C (°F) | 23 (73) | 25 (77) | 29 (84) | 32 (90) | 31 (88) | 29 (84) | 29 (84) | 28 (82) | 29 (84) | 29 (84) | 27 (81) | 24 (75) | 27.9 (82.2) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 16 (61) | 17 (63) | 21 (70) | 25 (77) | 26 (79) | 26 (79) | 25 (77) | 25 (77) | 25 (77) | 24 (75) | 22 (72) | 18 (64) | 22.5 (72.5) |
| หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) | 5 (0.2) | 2 (0.08) | 9 (0.35) | 33 (1.3) | 154 (6.06) | 160 (6.3) | 198 (7.8) | 229 (9.02) | 186 (7.32) | 131 (5.16) | 37 (1.46) | 7 (0.28) | 1,151 (45.31) |
| วันที่มีหยาดน้ำฟ้าโดยเฉลี่ย | 1 | 0 | 1 | 3 | 14 | 21 | 23 | 24 | 19 | 12 | 4 | 1 | 123 |
แหล่งที่มา: Weather2Travel.com. สืบค้นเมื่อ 26 มีนาคม 2013
การคมนาคม

การเดินทางจากนครย่างกุ้งมุ่งสู่กรุงเนปยีดอระยะทาง 323.3 กิโลเมตร มีความสะดวกและรวดเร็วโดยใช้ถนน 8 เลน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองย่างกุ้ง–เนปยีดอ–มัณฑะเลย์ ระยะทางกว่า 563 กิโลเมตร แต่ปัจจุบันทางหลวงสายนี้ยังไม่ถูกใช้งานอย่างเต็มศักยภาพ ดังจะเห็นได้จากจำนวนรถยนต์ที่วิ่งมีน้อย ส่วนระบบขนส่งสาธารณะยังจำกัดอยู่ในบริเวณใกล้เคียงเท่านั้น โดยรัฐบาลพม่ามีการวางแผนจะสร้างระบบรถไฟใต้ดินระยะทางกว่า 50 กิโลเมตร ซึ่งมีการร่วมทุนกับบริษัทของรัสเซีย ถนนบางเส้นทางในกรุงเนปยีดอห้ามรถจักรยานยนต์วิ่ง
กรุงเนปยีดอมีท่าอากาศยานนานาชาติเนปยีดอซึ่งตั้งอยู่ห่างจากใจกลางเมืองทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 16 กิโลเมตร เดิมเป็นสนามบินขนาดเล็กใช้ในการคมนาคมภายในประเทศเท่านั้น แต่หลังจาก พ.ศ. 2552 ทางรัฐบาลพม่ามีแผนจะขยายสนามบินให้สามารถรองรับผู้โดยสารได้ 3.5 ล้านคนต่อปี และในวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2554 สายการบินฮ่องกงแอร์ไลน์เป็นสายการบินต่างชาติสายแรกที่เปิดให้บริการเที่ยวบินระหว่างประเทศคือ ฮ่องกง–เนปยีดอ และสายการบินบางกอกแอร์เวย์ส ให้บริการเส้นทางบินโดยเริ่มดำเนินการเมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2556
แหล่งข้อมูลอื่น

Varadarajan S. Nay Pyi Daw. – A photo album
"Inside Napyidaw". The Flying Dutchman blog. 15 มิถุนายน 2007. (one of first two tourists to visit Naypyidaw, includes lots of photos)
"Abode of Kings in a Derelict Kingdom". Disposable Words blog. 15 มิถุนายน 2007. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 19 ตุลาคม 2007. (second of first two tourists to visit Naypyidaw, more photos)
BBC Top Gear Series 21 Episode 6. bbc.co.uk
| ด ค กดินแดนสหภาพเนปยีดอ |
| --- | --- |
เมืองหลัก: เนปยีดอ
จังหวัดเซยาตีริ:  อำเภอเซยาตีริ  อำเภอโปะบะตีริ 
จังหวัดปยี่นมะน่า:  อำเภอซะบูตีริ  อำเภอปยี่นมะน่า 
จังหวัดแลเว่:  อำเภอแดะคินะตีริ  อำเภอแลเว่ 
จังหวัดโอะตะระ:  อำเภอตะโก้น  อำเภอโอะตะระตีริ 
เมืองสำคัญ:  ตะโก้น  ปยี่นมะน่า  แลเว่ 
| ด ค กเมืองเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาแหลมทองและซีเกมส์ |
| --- | --- | --- |
| แหลมทอง |  1959:  กรุงเทพมหานคร  1961:  ย่างกุ้ง  1963:  พนมเปญ  1965:  กัวลาลัมเปอร์  1967:  กรุงเทพมหานคร  1969:  ย่างกุ้ง  1971:  กัวลาลัมเปอร์  1973:  สิงคโปร์  1975:  กรุงเทพมหานคร  |  |
| ซีเกมส์ |  1977:  กัวลาลัมเปอร์  1979:  จาการ์ตา  1981:  มะนิลา  1983:  สิงคโปร์  1985:  กรุงเทพมหานคร  1987:  จาการ์ตา  1989:  กัวลาลัมเปอร์  1991:  มะนิลา  1993:  สิงคโปร์  1995:  เชียงใหม่  1997:  จาการ์ตา  1999:  บันดาร์เซอรีเบอกาวัน  2001:  กัวลาลัมเปอร์  2003:  ฮานอย-โฮจิมินห์  2005:  มะนิลา  2007:  นครราชสีมา  2009:  เวียงจันทน์  2011:  ปาเล็มบัง-จาการ์ตา  2013:  เนปยีดอ  2015:  สิงคโปร์  2017:  กัวลาลัมเปอร์  2019:  มะนิลา  2021:  ฮานอย  2023:  พนมเปญ  2025:  กรุงเทพมหานคร-ชลบุรี-สงขลา  |  |
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ 
อื่น ๆ:  IdRef 
ภาพถ่ายทางอากาศเมืองเนปยีดอ
สนามกีฬาวูนนะเตะดิในเนปยีดอ
หม่อมไฉไล ยุคล ณ อยุธยา

| หม่อม ไฉไล ยุคล ณ อยุธยา |
| --- | --- |

เกิด: ไฉไล ถาวร 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2499 (69 ปี)
คู่สมรส: พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล
บุตร: หม่อมเจ้านวพรรษ์ ยุคล ภานุมา ยุคล
หม่อมไฉไล ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม ถาวร; เกิด 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2499) เป็นหม่อมในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล
ประวัติ

หม่อมไฉไล ยุคล ณ อยุธยา มีชื่อเล่นว่า แอ๊ด เกิดเมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2499 เป็นบุตรคนที่สี่จากทั้งหมดหกคน บิดาขับรถแท็กซี่ ส่วนมารดาเป็นแม่ค้าขายกาแฟให้กับชาวบ้านและชาวเรือที่ล่องอยู่ตามแม่น้ำนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม สำเร็จการศึกษาระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 จากโรงเรียนพร้อมพันธ์แล้วไม่ได้ศึกษาต่อเพราะฐานะทางบ้านไม่อำนวย หลังจากนั้นจึงช่วยแม่ขายข้าวแกงที่ซอยเฉยพ่วง
ครั้นเวลาต่อมาหม่อมไฉไลได้สมัครเป็นนางเอกภาพยนตร์เรื่อง "ลาวดวงเดือน" ที่อัศวินภาพยนตร์แล้วพบรักกับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล แล้วเสกสมรสกันเมื่อวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2519 ขณะที่สามีมีพระชันษา 66 ปี และหม่อมไฉไลมีอายุ 20 ปี และมีพระโอรส-ธิดาสององค์ คือ
พันเอก หม่อมเจ้านวพรรษ์ ยุคล (เดิม หม่อมเจ้าปีใหม่ ยุคล; ประสูติ 1 มกราคม พ.ศ. 2521) เสกสมรสกับหม่อมอัญวิดา ยุคล ณ อยุธยา (สกุลเดิม สง่าศิลป์) มีธิดาสองคน
ภานุมา ยุคล (เดิม หม่อมเจ้าหญิง ยุคล; ประสูติ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2524) สมรสกับเมธ พิพิธโภคา มีบุตรธิดาสองคน
ธุรกิจส่วนตัว

หม่อมไฉไล ยุคล ณ อยุธยา เป็นเจ้าของกิจการธุรกิจร้านเครื่องเพชรที่สยามพารากอนและเพนนินซูลาพลาซา และกิจการบ้านพักตากอากาศ
แหล่งข้อมูลอื่น

momchailai.com
ซอฟต์แวร์เสรีและโอเพนซอร์ส

ภาพหน้าจอของซอฟต์แวร์เสรีและโอเพนซอร์ส (ฟอส): สิ่งแวดล้อมเดสก์ท็อป KDE Plasma 5, Firefox, ตัวจัดการไฟล์ Dolphin, VLC media player, LibreOffice Writer, GIMP และ KCalc ที่กำลังทำงานอยู่บนการแจกจ่ายลินุกซ์ Fedora Linux 36
ซอฟต์แวร์เสรีและโอเพนซอร์ส (อังกฤษ: Free and open-source software) หรือมักเรียกย่อว่า FOSS (อ่านว่า ฟอส) เป็นคำที่ใช้เพื่ออ้างถึงซอฟต์แวร์ใดๆ ที่เป็นซอฟต์แวร์เสรีหรือซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส ซึ่งทุกคนได้ รับอนุญาตให้ใช้ คัดลอก ศึกษา และเปลี่ยนแปลงได้อย่างอิสระ ซอฟต์แวร์ไม่ว่าในทางใดทางหนึ่ง และรหัสต้นทาง นั้นเปิดเผยต่อสาธารณะ เพื่อให้ผู้คนได้รับการสนับสนุนให้ปรับปรุงการออกแบบซอฟต์แวร์ นี่ตรงกันข้ามกับซอฟต์แวร์ที่เป็นกรรมสิทธิ์ เนื่องจากลิขสิทธิ์ หรือสัญญาอนุญาต ของซอฟต์แวร์เหล่านั้นเข้มงวด และรหัสต้นทางของซอฟต์แวร์เหล่านั้นถูกซ่อนไม่ให้ผู้ใช้เห็น
ซอฟต์แวร์เสรีและโอเพนซอร์สรักษาสิทธิ์เสรีภาพของผู้ใช้ซอฟต์แวร์ ประโยชน์อื่นๆ ของการใช้ซอฟต์แวร์เสรีและโอเพนซอร์สได้แก่ ต้นทุนซอฟต์แวร์ที่ลดลง ความมั่นคงคอมพิวเตอร์ที่ดีขึ้นและลดความเสี่ยงจากมัลแวร์ ความเสถียร ความเป็นส่วนตัว โอกาสในการใช้งานด้านการศึกษา และให้ผู้ใช้ควบคุมฮาร์ดแวร์ของตนเองได้มากขึ้น ระบบปฏิบัติการเสรีและโอเพนซอร์ส เช่น การแจกจ่ายลินุกซ์และรุ่นต่อจาก BSD ถูกนำมาใช้กันอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน โดยขับเคลื่อนเซิร์ฟเวอร์ เดสก์ท็อป สมาร์ทโฟน และอุปกรณ์อื่นๆ หลายล้านเครื่อง
ภาพรวม

"ซอฟต์แวร์เสรีและโอเพนซอร์ส" (ฟอส) เป็นคำทั่วไปสำหรับซอฟต์แวร์ที่ถือว่าเป็นทั้งซอฟต์แวร์เสรีและซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สไปพร้อมๆ กัน  คำจำกัดความที่ชัดเจนของคำว่า "ซอฟต์แวร์เสรี" และ "ซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์ส" ใช้กับซอฟต์แวร์ใดๆ ที่เผยแพร่ภายใต้เงื่อนไขที่อนุญาตให้ผู้ใช้ใช้ แก้ไข และแจกจ่ายซอฟต์แวร์ดังกล่าวในลักษณะใดก็ตามที่พวกเขาเห็นว่าเหมาะสม โดยไม่ต้องชำระเงินค่าธรรมเนียมหรือค่าลิขสิทธิ์สำหรับการมีส่วนร่วมเหล่านั้น
แม้ว่าสัญญาอนุญาตซอฟต์แวร์เสรีแทบทั้งหมดจะนับเป็นสัญญาอนุญาตซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์ส และสัญญาอนุญาตซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์สแทบทั้งหมดจะนับเป็นสัญญาอนุญาตซอฟต์แวร์เสรี แต่ก็มีความขัดแย้งทางปรัชญาอย่างมากระหว่างผู้สนับสนุนของแนวคิดทั้งสองนี้ คำว่า “ซอฟต์แวร์เสรีและโอเพนซอร์ส” ถูกสร้างขึ้นเพื่อให้เป็นกลางต่อความขัดแย้งทางปรัชญาระหว่าง มูลนิธิซอฟต์แวร์เสรี (Free Software Foundation - FSF) และองค์กรริเริ่มโอเพนซอร์ส (Open Source Initiative - OSI) เพื่อให้มีคำเดียวที่สามารถอ้างถึงทั้งสองแนวคิดได้