stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ประเทศซูดาน
ภูมิศาสตร์

ซูดานตั้งอยู่ในทวีฟแอฟริกาตอนเหนือ มีทางออกทะเลที่ทะเลแดง และมีความยาวของชายฝั่งประมาณ 853 กิโลเมตร ซูดานมีพื้นที่ทั้งหมด 2,505,810 ตารางกิโลเมตร และเป็นประเทศที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในทวีปแอฟริกา และเป็นอันดับสิบของโลก ซูดานมีอาณาเขตติดกับสาธารณรัฐแอฟริกากลาง ประเทศชาด ลิเบีย อียิปต์ เอริเทรีย เอธิโอเปีย เคนยา ยูกันดา และมีความสำคัญทางภูมิศาสตร์เพราะมีจุดที่แม่น้ำบลูไนล์และไวท์ไนล์รวมกันเป็นแม่น้ำไนล์ซึ่งอยู่ในเขตคาร์ทูม
พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบ ซึ่งถูกแบ่งออกจากกันด้วยเทือกเขาหลายแห่ง ได้แก่เทือกเขาเจเบล มาร์ราทางตะวันตก ภูเขาคินเยติ อิมาตองบริเวณใกล้ชายแดนยูกันดา ซึ่งเป็นภูขาที่สูงที่สุด และในเขตตะวันออกมีเนินเขาทะเลแดง
ทางตอนเหนือมีทะเลทรายนิวเบีย ตั้งแต่อดีตในทางตอนใต้มีปริมาณน้ำฝนมีมากกว่าจึงมีพื้นที่ที่มีบึงและป่าดิบชื้น ฤดูฝนของซูดานมีระยะเวลาประมาณ 3 เดือน (กรกฎาคมถึงกันยายน) ในตอนเหนือ และนานถึง 6 เดือน (มิถุนายนถึงพฤศจิกายน) ในตอนใต้ ในเขตแห้งแล้งมักเกิดพายุทรายที่เรียกว่าฮาบูบซึ่งสามารถบดบังแสงอาทิตย์ได้โดยสิ้นเชิง ในตอนเหนือและตะวันตกซึ่งเป็นพื้นที่กึ่งทะเลทราย ผู้คนทำการเกษตรง่าย ๆ โดยพึ่งพาฝนที่ไม่ค่อยพอเพียง และมีชนเผ่าเร่ร่อนจำนวนมากที่เดินทางไปพร้อมกับฝูงแกะและอูฐ ในบริเวณใกล้แม่น้ำไนล์ มีการทำไร่ที่มีการชลประทานที่ดีกว่า ส่วนใหญ่ปลูกพืชที่ปลูกเพื่อการค้า
ประเทศซูดานมีแหล่งทรัพยากรแร่ธาตุหลายอย่าง เช่น ปิโตรเลียม ก๊าซธรรมชาติ ทอง เงิน โครไมท์ แร่ใยหิน แมงกานีส ยิปซัม ไมกา สังกะสี เหล็ก ตะกั่ว ยูเรเนียม ทองแดง เกาลิไนท์ โคบอลต์ หินแกรนิต นิกเกิล และดีบุก
การแปรสภาพเป็นทะเลทรายเป็นปัญหาทางสิ่งแวดล้อมที่สำคัญของซูดาน เกษตรกรมักทำการเกษตรโดยไม่คำนึงถึงการอนุรักษ์ธรรมชาติ จึงทำให้เกิดปัญหาต่าง ๆ ตามมาเช่น การทำลายป่าไม้ ปัญหาดินจืด และปัญหาระดับน้ำบาดาลลดลง
ประชากร

จากการสำรวจของซูดานในปี พ.ศ. 2536 จำนวนประชากรถูกบันทึกไว้ที่ 25 ล้านคน แต่เนื่องจากสงครามกลางเมืองที่ดำเนินต่อเนื่อง หลังจากนั้นก็ไม่มีการสำรวจที่ทั่วถึงอีก ในปี พ.ศ. 2549 สหประชาชาติประมาณว่ามีจำนวนประชากรประมาณ 36.9 ล้านคน ประชากรในเขตเมืองคาร์ทูม (คาร์ทูม โอมเดอร์มาน และคาร์ทูมเหนือ) เพิ่มจำนวนขึ้นอย่างรวดเร็วและมีจำนวนประมาณ 5-7 ล้านคน ซึ่งรวมทั้งประชากรประมาณ 2 ล้านคนที่ต้องย้ายถิ่นฐานจากเขตสงครามทางใต้และทางตะวันตก และพื้นที่แห้งแล้งทางตะวันออก
แม้ว่าซูดานจะเป็นต้นกำเนิดของผู้อพยพมากมาย แต่กลับมีชาวต่างชาติไม่น้อยอพยพเข้ามาในซูดาน ตามรายงาน World Refugee Survey 2008 ของคณะกรรมการเพื่อผู้ลี้ภัยและผู้อพยพของสหรัฐอเมริกา (U.S. Committee for Refugees and Immigrants: USCRI) พบว่ามีผู้อพยพและลี้ภัยอาศัยอยู่ในซูดาน 310,500 คนในปี พ.ศ. 2550 ซึ่งส่วนใหญ่มาจากเอริเทรีย (240,400 คน) ชาด (45,000 คน) เอธิโอเปีย (19,300 คน) และสาธารณรัฐแอฟริกากลาง (2,500 คน) มีการรายงานว่ารัฐบาลซูดานไม่ให้ความร่วมมือต่อข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติในปี 2007 และยังส่งตัวผู้อพยพและผู้ลี้ภัยอย่างน้อย 1,500 คนกลับประเทศในปีเดียวกัน
ซูดานมีชนเผ่า 597 เผ่าซึ่งพูดภาษาแตกต่างกันมากกว่า 400 สำเนียงภาษา แต่มีสามารถแยกออกเป็นกลุ่มวัฒนธรรมหลัก 2 พวก คือชาวอาหรับเชื้อสายนิวเบีย และคนแอฟริกันผิวดำซึ่งไม่ใช่พวกอาหรับ ซึ่งสามารถแยกย่อยออกเป็นเผ่าและกลุ่มภาษาได้อีกนับร้อยกลุ่ม รัฐในเขตเหนือมีอาณาเขตครอบคลุมเกือบทั้งประเทศและรวมเอาเขตเมืองส่วนใหญ่ไว้ด้วย ชาวซูดานที่อาศัยอยู่ในเขตนี้เป็นชาวมุสลิมที่พูดภาษาอาหรับ เพราะได้รับการศึกษาเป็นภาษาอาหรับ แต่ส่วนใหญ่มักมีภาษาแม่เป็นภาษาที่ไม่ใช่อาหรับ (เช่นนิวเบีย เบจา เฟอร์ นูบัน ฯลฯ)
ดังเช่นชาวอียิปต์ ชาวปาเลสไตน์ และชาวอาหรับอื่น ๆ ชาวอาหรับในซูดานส่วนใหญ่เป็นอาหรับโดยวัฒนธรรมมากกว่าด้วยเชื้อสาย ส่วนใหญ่สืบเชื้อสายมาจากพวกนิวเบีย ซึ่งอยู่ในกลุ่มเซมิติก และหน้าตาเหมือนกับชาวเอธิโอเปีย ชาวเอริเทรีย และชาวโซมาเลีย
แหล่งข้อมูลอื่น

Government of Sudan website
Archaeological sites in Sudan
ประเทศซูดาน แหล่งข้อมูลบนเครือข่ายเว็บจัดทำโดย GovPubs ที่หอสมุดมหาวิทยาลัยโคโลราโด โบลเดอร์
ประเทศซูดาน ที่เว็บไซต์ Curlie
Wikimedia Atlas of Sudan
ดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ ประเทศซูดาน ที่โอเพินสตรีตแมป
Sudan. The World Factbook. Central Intelligence Agency.
Sudan profile from BBC News
CIMIC activities in the African Union Mission in Sudan
The conflict in South Sudan – The Economist
UNAMID | UNITED NATIONS – AFRICAN UNION HYBRID OPERATION IN DARFUR
| ด ค กสหภาพแอฟริกา |
| --- | --- |
 แอลจีเรีย  แองโกลา  เบนิน  บอตสวานา  บูร์กินาฟาโซ  บุรุนดี  กาบูเวร์ดี  แคเมอรูน  สาธารณรัฐแอฟริกากลาง  ชาด  คอโมโรส  สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก  สาธารณรัฐคองโก  โกตดิวัวร์  จิบูตี  อียิปต์  อิเควทอเรียลกินี  เอริเทรีย  เอสวาตีนี  เอธิโอเปีย  กาบอง  แกมเบีย  กานา  กินี  กินี-บิสเซา  เคนยา  เลโซโท  ไลบีเรีย  ลิเบีย  มาดากัสการ์  มาลาวี  มาลี  มอริเตเนีย  มอริเชียส  โมร็อกโก  โมซัมบิก  นามิเบีย  ไนเจอร์  ไนจีเรีย  รวันดา  ซาห์ราวี เวสเทิร์นสะฮารา  เซาตูเมและปรินซีปี  เซเนกัล  เซเชลส์  เซียร์ราลีโอน  โซมาเลีย  แอฟริกาใต้  ซูดานใต้  ซูดาน  แทนซาเนีย  โตโก  ตูนิเซีย  ยูกันดา  แซมเบีย  ซิมบับเว 
| ด ค กองค์การความร่วมมืออิสลาม (โอไอซี) |
| --- | --- |
รัฐสมาชิก:  อัฟกานิสถาน  แอลเบเนีย  แอลจีเรีย  อาเซอร์ไบจาน  บาห์เรน  บังกลาเทศ  เบนิน  บูร์กินาฟาโซ  บรูไน  แคเมอรูน  ชาด  คอโมโรส  จิบูตี  อียิปต์  กาบอง  แกมเบีย  กินี  กินี-บิสเซา  กายอานา  อินโดนีเซีย  อิหร่าน  อิรัก  โกตดิวัวร์  จอร์แดน  คูเวต  คาซัคสถาน  คีร์กีซสถาน  เลบานอน  ลิเบีย  มัลดีฟส์  มาเลเซีย  มาลี  มอริเตเนีย  โมร็อกโก  โมซัมบิก  ไนเจอร์  ไนจีเรีย  โอมาน  ปากีสถาน  ปาเลสไตน์  กาตาร์  ซาอุดีอาระเบีย  เซเนกัล  เซียร์ราลีโอน  โซมาเลีย  ซูดาน  ซูรินาม  ทาจิกิสถาน  ตุรกี  ตูนิเซีย  โตโก  เติร์กเมนิสถาน  ยูกันดา  อุซเบกิสถาน  สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์  เยเมน 
รัฐที่ถูกระงับ:  ซีเรีย 
รัฐสังเกตการณ์:  บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา  สาธารณรัฐแอฟริกากลาง  นอร์เทิร์นไซปรัส  รัสเซีย  ไทย 
15°N 032°E﻿ / ﻿15°N 32°E﻿ / 15; 32
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่ 
ศิลปิน:  KulturNav 
ประชาชน:  รัฐสภาสหราชอาณาจักร 
อื่น ๆ:  พจนานุกรมประวัติศาสตร์ของสวิสเซอร์แลนด์  NARA  IdRef 
เขตทางการเมืองในซูดาน สามเหลี่ยมฮาลาอิบ อยู่ภายใต้การปกครองของอียิปต์ตั้งแต่ พ.ศ. 2543
รัฐทางตอนเหนือและตอนกลาง
  ดาร์ฟูร์
  แนวร่วมตะวันออก
  อับเยอี
  การ์ดูฟันใต้ และ รัฐบลูไนล์
การแต่งงานของชาวนิวเบีย
ลัทธิดราโก

ลัทธิดราโก (อังกฤษ: Drago Doctrine) คือแถลงการณ์ในปี ค.ศ. 1902 โดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอาร์เจนตินา ลูอิส มาเรีย ดราโก ในหมายเหตุทางการทูตที่ส่งถึงสหรัฐอเมริกา ดราโกรับรู้ได้ว่าลัทธิมอนโรและอิทธิพลของจักรวรรดิในยุโรปมีความขัดแย้งกัน จึงได้เน้นย้ำความสนใจต่อหลักความเท่าเทียมของอำนาจอธิปไตยในรัฐต่าง ๆ ซึ่งสหรัฐอเมริกาสนับสนุน โดยลัทธินี้ได้กำหนดแนวนโยบายที่ว่าอำนาจจากต่างชาติซึ่งรวมถึงสหรัฐอเมริกา ไม่สามารถบีบบังคับชาติในภูมิภาคละตินอเมริกาให้ชำระหนี้สินที่ติดค้างอยู่ได้ ต่อมาสหรัฐอเมริกาจึงออก บทแทรกโรสเวลต์ (Roosevelt Corollary) ในปี ค.ศ. 1904 เพื่อตอบโต้ลัทธิดราโกและยืนยันสิทธิ์การแทรกแซงภูมิภาคดังกล่าวของสหรัฐอเมริกา เพื่อปกป้องผลประโยชน์ทางธุรกิจของตนและเอกราชของประเทศในละตินอเมริกาจากชาติมหาอำนาจยุโรป
ลัทธินี้ถือกำเนิดมาจากแนวคิดของการ์โลส กัลโบ ที่ได้เสนอไว้ใน กฎหมายระหว่างประเทศเชิงทฤษฎีและเชิงปฏิบัติในยุโรปและอเมริกา (สเปน: Derecho internacional teórico y práctico de Europa y América) หรือเป็นที่รู้จักทั่วไปว่า "ลัทธิกัลโบ" ซึ่งได้เสนอแนวทางห้ามปรามการแทรกแซงทางการทูตจนกว่าจะหมดหนทางแก้ไขปัญหาในระดับท้องถิ่น
ลัทธิดราโกยังถือว่าเป็นการตอบโต้การกระทำของสหราชอาณาจักร เยอรมนี และอิตาลี ที่ปิดกั้นและโอบล้อมท่าเรือของเวเนซูเอลาในปี ค.ศ. 1902 เพื่อกดดันให้เวเนซูเอลายอมชำระหนี้สินจำนวนมหาศาลที่ก่อไว้ในช่วงก่อนรัฐบาลของประธานาธิบดีซีเปรียโน กัสโตร ซึ่งในขณะนั้นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐอเมริกา จอห์น เฮย์ ต้องชะลอการแสดงท่าทีออกไปถึง 6 สัปดาห์ เนื่องจากติดขัดในหลักการตามลัทธิมอนโรที่ไม่ให้สหรัฐอเมริกาเข้าไปมีส่วนยุ่งเกี่ยวในกิจการของประเทศยุโรป อย่างไรก็ตามเฮย์ได้ตอบโต้เหตุการณ์ดังกล่าวโดยยกคำกล่าวของประธานาธิบดีธีโอดอร์ โรสเวลต์ที่มีต่อสภาคองเกรสปี ค.ศ. 1901 ว่า "เราไม่รับประกันว่ารัฐใด ๆ จะรอดพ้นบทลงโทษจากความผิดพลาดของตนไปได้" และแม้ว่าโรสเวลต์จะกล่าวชื่นชมลัทธิดราโกในภายหลัง แต่ก่อนหน้านั้นเขา (ในฐานะรองประธานาธิบดี) ได้เขียนจดหมายไปถึงนักการทูตเยอรมัน แฮร์มันน์ ชเปค ฟอน ชแตร์นบูร์ก ว่า "หากประเทศอเมริกาใต้ชาติใดก็ตามประพฤติมิชอบต่อประเทศยุโรปชาติใดก็ตาม จงปล่อยให้ประเทศยุโรปสั่งสอนพวกเขา"
ลัทธิดราโกฉบับดัดแปลงโดยฮอเรซ พอร์เตอร์ ได้ถูกนำไปใช้ที่เดอะเฮกในปี ค.ศ. 1907 โดยเสนอเพิ่มเติมว่าควรใช้กระบวนการอนุญาโตตุลาการและการดำเนินคดีก่อนเป็นลำดับแรก
นอกจากนี้เวเนซูเอลายังใช้ลัทธิดราโกเป็นเหตุผลในการลงคะแนนเสียงสนับสนุนอาร์เจนตินา ณ ที่ประชุมองค์การรัฐอเมริกัน (Organization of American States) ในประเด็นวิกฤติหนี้สินของอาร์เจนตินา ซึ่งเกี่ยวข้องกับบริษัทเอ็นเอ็มแอลแคปิตอลอีกด้วย
การสังหารหมู่ที่โฆจาลือ

| การสังหารหมู่ที่โฆจาลือ |
| --- | --- |
เป็นส่วนหนึ่งของ สงครามนากอร์โน-คาราบัคครั้งที่ 1
อนุสรณ์ถึงการสังหารหมู่ที่โฆจาลือที่เฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์
สถานที่: โฆจาลือ นากอร์โน-คาราบัค
เป้าหมาย: พลเรือนชาวอาเซอร์ไบจาน
ตาย: มากกว่า 200 คน  (ตามฮิวแมนไรตส์วอตช์)  485 คน  (ตามรัฐสภาอาเซอร์ไบจาน)  613 คน  (ตามรัฐบาลอาเซอร์ไบจาน)
ผู้ก่อเหตุ: กองกำลังอาร์มีเนีย กรมทหารราบยานยนต์ที่ 366 พิทักษ์รัฐ
การสังหารหมู่ที่โฆจาลือ (อังกฤษ: Khojaly massacre) เป็นการสังหารหมู่พลเรือนชาวอาเซอร์ไบจานในเมืองโฆจาลือเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 1992 โดยกองกำลังติดอาวุธชาวอาร์มีเนียและกรมทหารราบยานยนต์ที่ 366 พิทักษ์รัฐของเครือรัฐเอกราช เหตุการณ์นี้ได้กลายมาเป็นการสังหารหมู่ที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในคราเดียวตลอดทั้งความขัดแย้งนากอร์โน-คาราบัค
ในปี 1992 โฆจาลือเป็นเมืองที่มีประชากรหลักเป็นชาวอาเซอร์ไบจานในแคว้นปกครองตนเองนากอร์โน-คาราบัคของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจาน มีประชากรราว 6,300 คน และเป็นที่ตั้งของสนามบินแห่งเดียวในภูมิภาค เมืองตกอยู่ภายใต้การระดมยิงรายวันและการปิดกั้นเมืองของกองกำลังชาวอาร์มีเนียในระหว่างสงครามนากอร์โน-คาราบัคครั้งที่ 1 เมืองตกอยู่ในสภาพที่ถูกตัดขาดจากไฟฟ้า แก๊ส และน้ำประปา อยู่ภายใต้การป้องกันของกองกำลังอาวุธเบา 160 คน กองกำลังของอาร์มีเนียร่วมกับกรมทหารราบยานยนต์ที่ 366 ได้เปิดการรุกเมืองในต้นปี 1992 บังคับให้ประชากรชาวอาเซอร์ไบจานเกือบทั้งหมดในเมืองต้องหลีกหนีออกไป และ "ก่อความรุนแรงเกินเหตุแก่พลเรือน" ในขณะที่พวกเขาหลบหนีออกจากเมือง
ในคืนวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 1992 กองกำลังของอาร์มีเนียยึดครองเมืองได้และจับพลเรือนที่เหลืออยู่เป็นตัวประกัน บางส่วนถูกสังหาร ในเวลาเดียวกัน พลเรือนชาวอาเซอร์ไบจานกลุ่มใหญ่รวมถึงสมาชิกกองกำลังป้องกันตนเองบางส่วนได้พยายามหลบหนีออกจากเมืองและมุ่งหน้าไปยังพื้นที่ที่อาเซอร์ไบจานควบคุม อย่างไรก็ตาม กองกำลังของอาร์มีเนียได้ระดมยิงใส่ฝูงชนที่กำลังหนีนี้ เป็นผลให้มีผู้เสียชีวิตหลายร้อยราย
การสังหารหมู่ครั้งนี้เป็นหนึ่งในจุดเปลี่ยนสำคัญของสงครามนากอร์โน-คาราบัคครั้งที่ 1 ยอดผู้เสียชีวิตตามข้อมูลของทางการอาเซอร์ไบจานอยู่ที่ 613 ราย ในจำนวนนี้เป็นสตรี 106 ราย และเด็ก 63 ราย ส่วนฮิวแมนไรตส์วอตช์รายงานผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 200 ราย กระนั้นยอดผู้เสียชีวิตอาจสูงถึง 500–1,000 ราย
ระบบขนส่งมวลชนอ่าวซานฟรานซิสโก

ระบบขนส่งมวลชนอ่าวซานฟรานซิสโก (อังกฤษ: Bay Area Rapid Transit, BART) เป็นระบบขนส่งมวลชนในเขตอ่าวซานฟรานซิสโก มีจำนวน 5 เส้นทาง รวมระยะทาง 104 ไมล์ (167 กิโลเมตร) จำนวน 44 สถานี ผู้โดยสารเฉลี่ย วันธรรมดา 373,945 คน วันเสาร์ 176,616 คน และวันอาทิตย์ 119,247 คน
| สถิติผู้โดยสารวันธรรมดา> ปี | สถิติผู้โดยสารวันธรรมดา> จำนวนผู้โดยสาร | สถิติผู้โดยสารวันธรรมดา> %± |
| --- | --- | --- |
| 1973 | 32000 | — |
| 1974 | 57400 | +74.9% |
| 1975 | 118003 | +105.6% |
| 1976 | 131000 | +11.0% |
| 1977 | 133453 | +1.9% |
| 1978 | 146780 | +10.0% |
| 1979 | 151712 | +3.4% |
| 1980 | 148682 | −2.0% |
| 1981 | 161965 | +8.9% |
| 1982 | 184062 | +13.6% |
| 1983 | 186293 | +1.2% |
| 1984 | 202536 | +8.7% |
| 1985 | 211612 | +4.5% |
| 1986 | 204244 | −3.5% |
| 1987 | 194226 | −4.9% |
| 1988 | 198259 | +2.1% |
| 1989 | 207231 | +4.5% |
| 1990 | 241525 | +16.5% |
| 1991 | 247456 | +2.5% |
| 1992 | 249548 | +0.8% |
| 1993 | 253838 | +1.7% |
| 1994 | 251981 | −0.7% |
| 1995 | 248169 | −1.5% |
| 1996 | 248669 | +0.2% |
| 1997 | 260543 | +4.8% |
| 1998 | 265324 | +1.8% |
| 1999 | 278683 | +5.0% |
| 2000 | 310268 | +11.3% |
| 2001 | 331586 | +6.9% |
| 2002 | 310725 | −6.3% |
| 2003 | 295158 | −5.0% |
| 2004 | 306570 | +3.9% |
| 2005 | 310717 | +1.4% |
| 2006 | 322965 | +3.9% |
| 2007 | 339359 | +5.1% |
| 2008 | 357775 | +5.4% |
| 2009 | 356712 | −0.3% |
| 2010 | 334984 | −6.1% |
| 2011 | 345256 | +3.1% |
| 2012 | 366565 | +6.2% |
อ้างอิง:  เก็บถาวร 2012-05-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน  เก็บถาวร 2013-07-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน  เก็บถาวร 2012-11-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน 
| สถิติผู้โดยสาร> วันที่ | สถิติผู้โดยสาร> จำนวนผู้โดยสาร | สถิติผู้โดยสาร> Remarks |
| --- | --- | --- |
| 31 ตุลาคม ค.ศ. 2012 | 568,061 | Giants' victory parade |
| 3 พฤศจิกายน ค.ศ. 2010 | 522,198 | Giants' victory parade |
| 29 สิงหาคม ค.ศ. 2013 | 475,015 | Bay Bridge closure |
| 30 สิงหาคม ค.ศ. 2013 | 457,018 | Bay Bridge closure |
| 29 ตุลาคม ค.ศ. 2009 | 442,067 | Bay Bridge closure |
| 30 ตุลาคม ค.ศ. 2009 | 437,693 | Bay Bridge closure |
เส้นทาง

สายริชมอนด์–วอร์มสปริงส์/เซาท์ฟรีมอนต์
สายพิตต์สเบิร์ก/เบย์พอยนต์–เอสเอฟโอ/มิลล์เบร
สายฟรีมอนต์–เดลีซิตี
สายริชมันด์–เดลีซิตี/มิลล์เบร
สายดับลิน/เพลซันตัน–เดลีซิตี
สายโคลิเซียม–ท่าอากาศยานนานาชาติโอกแลนด์
ดูเพิ่ม

รายชื่อสถานีรถไฟฟ้าในระบบขนส่งมวลชนอ่าวซานฟรานซิสโก
รายชื่อระบบขนส่งมวลชนความเร็วสูง
บรรณานุกรม

Owen, Wilfred (1966). The metropolitan transportation problem. Anchor Books.
Cervero, Robert (1998). The transit metropolis: a global inquiry. Island Press. ISBN 1-55963-591-6.
University of California (1966). The San Francisco Bay area: its problems and future, Volume 2. University of California.
แหล่งข้อมูลอื่น

BART – official website
Transit-Oriented Development เก็บถาวร 2015-06-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Engineering Geology of the Bay Area Rapid Transit (BART) System, 1964–75
BART Map/Schedule Map/Schedule using Google Maps API
BART widget, a self-contained trip planner for Mac OS X Dashboard
BARTsmart Another BART Widget เก็บถาวร 2020-05-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, featuring BART schedules and news
iSubwayMaps.com iPod เก็บถาวร 2014-09-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, alternative predating official BART offering (map only)
Typographica – BART Wayfinding – October 8, 2005 – article about typography of BART signage
Shuttles serving BART stations at 511.org เก็บถาวร 2006-12-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Pictures of BART on world.nycsubway.org
Network map (real-distance)
ฟ้าใส ใจชื่นบาน

| ฟ้าใส ใจชื่นบาน |
| --- | --- |

กำกับ: เกริกชัย ใจมั่น นภาพร พูล​เจริญ
อำนวยการสร้าง: โชคชัย ลาภรัตนากุล
นักแสดงนำ: พิชญะ วัชจิตพัน ร่มฉัตร ขำศิริ สุรสิทธิ์ เอี่ยมโอภาสวงศ์ ค่อม ชวนชื่น ฝันดี จรรยาธนากร อ่าง เถิดเทิง ไพโรจน์ สังวริบุตร สมชาย ศักดิกุล วาสนา สิทธิเวช ประกาศิต โบสุวรรณ จิรเกษ จินาทอง พิสิทธิ์ กิรติการกุล อัครพงษ์ วงศ์อินทรักษ์
ผู้จัดจำหน่าย: พระนครฟิล์ม
วันฉาย: 15 มกราคม พ.ศ. 2552
ความยาว: 90 นาที
ประเทศ: ประเทศไทย
ภาษา: ภาษาไทย
ข้อมูลจาก IMDb
ข้อมูลจากฐานข้อมูลภาพยนตร์ไทย
ข้อมูลจากสยามโซน
ฟ้าใส ใจชื่นบาน เป็นภาพยนตร์รัก-ตลก ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2552 เรื่องราวเกี่ยวกับนักศึกษาที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 และหลบหนีเข้าป่าไปร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย  กำกับโดย เกริกชัย ใจมั่น และนภาพร พูลเจริญ
นักแสดง

พิชญะ วัชจิตพัน รับบท ก้อง
ร่มฉัตร ขำศิริ รับบท เม็ดทราย
สุรสิทธิ์ เอี่ยมโอภาสวงศ์ รับบท เที่ยง
ค่อม ชวนชื่น รับบท จอบ
ฝันดี จรรยาธนากร รับบท คิด
อ่าง เถิดเทิง รับบท เสียม
ไพโรจน์ สังวริบุตร รับบท พ่อของก้อง
วาสนา สิทธิเวช รับบท แม่ของทราย
ประกาศิต โบสุวรรณ รับบท สหายนำ
สมชาย ศักดิกุล รับบท หมอ
จิรเกษ จินาทอง รับบท สมชาย / สมหญิง
พิสิทธิ์ กีรติการกุล รับบท บรรณาธิการ
อัครพงษ์ วงศ์อินทรักษ์ รับบท ทหารพราน 1
พิมล โชคกำเนิด รับบท ทหารพราน 2
อดิศร กล้าหาญ รับบท ทหารพราน 3
เลอวิทย์ สังข์สิทธิ์ รับบท ทหารพราน 4
งานสร้าง

เกริกชัย ใจมั่น และ นภาพร พูลเจริญ เป็นหนึ่งในทีมโปรดิวเซอร์ของรายการโทรทัศน์ คดีเด็ด ฉายทางช่อง 7 เริ่มงานสร้างจากคำแนะนำของโชคชัย ลาภรัตนากุล ผู้บริหารบริษัท I-RIM ผู้ผลิตรายการคดีเด็ด โดยได้รับเงินทุนสนับสนุนจากบริษัท รอยัล มัลติมีเดีย ดีเวลล็อปเมนต์ จำกัด
เกริกชัย ใจมั่น และนภาพร พูลเจริญ ซึ่งร่วมเป็นผู้เขียนบทด้วย เริ่มงานค้นคว้าข้อมูลโดยใช้ทีมงานของรายการคดีเด็ด  ซึ่งตามปกติต้องไปถ่ายทำตามสถานีตำรวจทั่วประเทศอยู่แล้ว เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่ตำรวจ แล้วนำเกร็ดข้อมูลต่างๆ มารวบรวมเพื่อเขียนบทภาพยนตร์
ภาพยนตร์ถ่ายทำที่จังหวัดกาญจนบุรี และจังหวัดเชียงใหม่
ผลตอบรับ

เนื่องจากเจ้าของหนังรายแรกไม่มีความเข้าใจและรู้จักหนังในแนวนี้ดีพอ พอหนังสร้างเสร็จแล้วแต่ยังไม่สมบูรณ์เจ้าของหนังเช็คดูหนังแล้วมองว่าหนังเรื่องนี้ล้มเหลวแน่ จึงรีบนำหนังไปเร่ขายราคาถูกๆ  อย่างฉุกละหุกเร่งด่วนต่อคนในวงการหลายๆ เจ้า ทำให้ทุกคนมองหนังเรื่องนี้ในแนวลบและไม่มีราคา และทุกคนก็พากันชิ่งหนีหมด กว่าจะหาคนซื้อหนังเรื่องนี้ได้ ก็เหลืออีกไม่กี่วันจะถึงกำหนดฉายแล้ว จึงทำให้หนังเรื่องนี้ไม่สามารถโปรโมทอะไรได้มากนักและทำให้หนังเรื่องนี้ไม่มีกระแสเลย  แต่กระนั้นหนังเรื่องนี้ก็ยังสามารถทำรายได้ในสัปดาห์แรกชนะหนังทุกเรื่องที่ฉายในเวลาเดียวกันนี้ได้ทั้งหมดแม้จะเป็นรายได้แค่เพียง 11.36 ล้านบาทก็ตาม
หลังจากหนังเรื่องนี้ต้องออกจากโรงภาพยนตร์อย่างรวดเร็ว นับตั้งแต่นั้นมา หนังเรื่องนี้ก็กลายเป็นสัมภะเวสีล่องลอยอยู่ในโลกออนไลน์เหมือนผีไม่มีเจ้าของ แต่ด้วยคุณภาพที่อัดแน่นอยู่ในตัวหนัง  ทำให้ข้อผิดพลาดข้างต้นไม่สามารถทำลายล้างมันได้ คุณภาพในตัวของมันกลับดึงดูดคนในโลกออนไลน์ได้อยู่ตลอดเวลา เป็นวัน เป็นเดือน เป็นปี เป็นหลายปี มันดึงดูดคนได้ไม่หยุดไม่หย่อน  ไม่ว่ากาลเวลาจะผ่านไปนานแค่ไหนก็ตาม มันกลายเป็นหนังที่แอบซ่อนอยู่ดวงใจของคนจำนวนมากขึ้นทุกทีๆ หลายๆคน ดูนับเป็นสิบๆ รอบ ย้อนกลับมาดูวันไหน เดือนไหน ปีไหนก็สนุกทุกที ทุกๆ คนต่างก็คิดเหมือนๆ กันว่า นี่เป็นหนังที่ตัวเองแอบชอบอยู่คนเดียว โดยไม่รู้เลยว่ามีคนที่คิดเหมือนๆ กันอยู่อีกมากมายนับไม่ถ้วน และเพิ่มจำนวนขึ้นตลอดเวลาด้วย นับเป็นเหตุการณ์ที่แปลกประหลาดที่ไม่เคยเกิดขึ้นกับหนังเรื่องไหนมาก่อนเลย
และในที่สุด พระนครฟิลม์ ก็เป็นนายทุนรายแรกที่สังเกตเห็นปรากฏการณ์ประหลาดนี้ พระนครฟิลม์ซื้อหนังเรื่องนี้มาฉายในโลกออนไลน์อย่างมีลิขสิทธิ์ถูกต้องครั้งแรกในวันที่ 24 ธันวาคม 2018 พร้อมๆ กับตัดมุกตลกในหนังปล่อยเป็นคลิปสั้นๆ อีกจำนวนมาก ทำให้หนังเรื่องนี้กลับมามีตัวตนอีกครั้ง
เนื้อเรื่อง

จากเหตุการณ์ 6 ตุลาคม พ.ศ.  2519 ทราย (ร่มฉัตร ขำศิริ) นักศึกษาสาวที่ต้องการเข้าไปช่วยเพื่อนที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ถูกกันตัวออกมา เธอได้พบกับ ก้อง (พิชญะ วัชจิตพันธ์) กับพรรคพวก ได้แก่ จอบ (ค่อม ชวนชื่น) เสียม (อ่าง เถิดเทิง) และ คิด (ฝันดี จรรยาธนากร) ที่ปั๊มน้ำมัน ทันใดนั้นแม่มารับทรายกลับบ้านแต่ทรายกลับตั้งใจผิดหลายครั้งก็เลยต้องทะเลาะกันจนเกือบเสียฟอร์ม ในที่สุดทรายก็ยอมที่จะกลับบ้าน
วันหนึ่งก้องชวนเพื่อน ๆ เข้าป่าเพราะต้องการหนีจากชีวิตในเมือง หารู้ไม่เลยว่ากำลังเดินทางไปพร้อมกับพวกพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ก้องได้พบกับทราย ซึ่งบัดนี้กลายเป็น "สหายเม็ดทราย" ไปแล้ว ก้องและพวกจึงจำเป็นต้องแสร้งใช้ชีวิตอยู่ในป่าไปก่อน  สหายเม็ดทรายนั้นชื่นชอบ สหายเที่ยง (สุรสิทธิ์ เอี่ยมโอภาสวงศ์) คอมมิวนิสต์หนุ่มผู้มีอุดมการณ์ ซึ่งต่างจากก้องและพรรคพวก และวันหนึ่งที่จอบและเสียมเผลอไปตัดเอาต้นข้าวเพราะคิดว่าเป็นหญ้าจนเหี้ยนหมด ทั้งหมดจึงต้องออกเดินทางไปขอเสบียงจากชาวบ้าน และที่นั่น ทำให้สหายเม็ดทรายได้ล่วงรู้ถึงความจริงว่า ความสุขที่แท้ของคนอยู่ที่ใจ หาใช่อุดมการณ์อะไรไม่
แหล่งข้อมูลอื่น

ฟ้าใสใจชื่นบาน  ที่เว็บไซต์ ThaiFilmDb
ชีวประวัติ ฟ้าใส ใจชื่นบาน ที่เว็บไซต์ หนังดี.คอม
ฟ้าใส ใจชื่นบาน (2009) ที่สยามโซน
ฟ้าใสใจชื่นบาน ปี 2009 เก็บถาวร 2024-03-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ที่ oldthaitv.com เก็บถาวร 2024-02-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ศาสนาคริสต์ในประเทศตุรกี

| --- | --- |

ศาสนิกชนรวม
ประมาณ 200,000–320,000 คน
ศาสนา
คริสต์ (คาทอลิก, ออร์ทอดอกซ์ตะวันออก, ออเรียนทัลออร์ทอดอกซ์, กรีกออร์ทอดอกซ์แห่งแอนติออก, โปรเตสแตนต์)
ภาษา
ตุรกี, กรีก, ละตินคริสต์จักร, กรีกคอยนี, อาร์มีเนีย, ซีรีแอก, อาหรับ, รัสเซีย, จอร์เจีย, อังกฤษ, เยอรมัน, เกาหลี, เปอร์เซีย
เขตมุขมณฑลมหานครของกรีก-ออร์ทอดอกซ์ในเอเชียน้อย ประมาณ ค.ศ. 1880
ศาสนาคริสต์ในประเทศตุรกีมีประวัติศาสตร์ยาวนานถึงช่วงต้นของศาสนาคริสต์ในเอเชียน้อยเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 1 จำนวนร้อยละผู้ที่นับถือศาสนาคริสต์ในประเทศตุรกีลดลงจากร้อยละ 20 ถึง 25 ใน ค.ศ. 1914 ไปเป็นร้อยละ 3–5.5 ใน ค.ศ. 1927 ปัจจุบันเหลือเพียง 0.3–0.4% ซึ่งเทียบเท่า 200,000–320,000 คน สาเหตุหลักที่จำนวนร้อยละของชาวคริสต์ในประเทศตุรกีลดลงเป็นผลจากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์สมัยออตโตมันตอนปลาย (การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวอาร์มีเนีย, การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวกรีก และการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวอัสซีเรีย) การแลกเปลี่ยนประชากรระหว่างกรีซกับตุรกี การย้ายถิ่นฐานของชาวคริสต์ที่เริ่มต้นในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 และเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงไตรมาสแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 20 และเนื่องจากเหตุการณ์อย่างการเรียกเก็บภาษีวาร์ลึกแวร์กีซีจากพลเมืองที่ไม่ใช่มุสลิมใน ค.ศ. 1942 และอิสตันบูลโพกรมต่อชาวกรีกและอาร์มีเนียที่นับถือศาสนาคริสต์ใน ค.ศ. 1955 จำนวนผู้นับถือศาสนานี้โดยประมาณไม่สามารถระบุได้ชัดเจน เนื่องจากอดีตมุสลิมที่เข้ารีตเป็นคริสต์หลายคนมักปิดบังความศรัทธาในศาสนาคริสต์ เนื่องจากความกลัวต่อการกดดันในครอบครัว การเลือกปฏิบัติ และการเบียดเบียน
ปัจจุบัน มีผู้นับถือศาสนาคริสต์ในนิกายต่าง ๆ รวมมากกว่า 200,000–320,000 คน เทียบเท่าเกือบร้อยละ 0.3–0.4 ของประชากรทั้งประเทศ ซึ่งรวมประชากร 80,000 คนที่นับถือศาสนาคริสต์นิกายออเรียนทัลออร์ทอดอกซ์ 47,000 คนที่นับถือนิกายออร์ทอดอกซ์ตุรกี, 35,000 คนที่นับถือนิกายโรมันคาทอลิก, 18,000 คนที่นับถือนิกายกรีกแอนติออก, 5,000 คนที่นับถือนิกายกรีกออร์ทอดอกซ์, 8,000 คนที่นับถือนิกายโปรเตสแตนต์, 4,994 คนที่นับถือพยานพระยะโฮวา และ 512 คนที่นับถือนิกายมอร์มอน นอกจากนี้ยังมีกลุ่มชาวตุรกีที่นับถือศาสนาคริสต์นิกายออร์ทอดอกซ์ขนาดเล็ก (ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ที่อิสตันบูลและอิซมีร์) ที่นับถือนิกายกรีกออร์ทอดอกซ์ ตุรกีออร์ทอดอกซ์ หรือซีรีแอกออร์ทอดอกซ์ และชาวตุรกีที่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ทียังคงเผชิญกับความยากลำบากในการยอมรับทางสังคม ตลอดจนการเรียกร้องทางประวัติศาสตร์ต่อคริสต์จักรหรือทรัพย์สินในประเทศ เนื่องจากพวกเขาเป็นอดีตมุสลิมจากภูมิหลังเติร์ก-มุสลิมที่เข้ารีตเป็นคริสต์ (ตรงกันข้ามกับกลุ่มชาติพันธุ์ส่วนน้อย) ชาวตุรกีที่นับถือนิกายโปรเตสแตนต์มีประมาณ 7,000–8,000 คน ใน ค.ศ. 2009 มีโบสถ์คริสต์ที่เปิดให้บริการ 236 แห่งในประเทศตุรกี คริสต์จักรอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์มีสำนักงานใหญ่ที่คอนสแตนติโนเปิลมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 4
อ่านเพิ่ม

Benny Morris; Dror Ze’evi (24 April 2019). The Thirty-Year Genocide: Turkey's Destruction of Its Christian Minorities, 1894–1924. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-91645-6.
"Christians have lived in Turkey for two millennia – but their future is uncertain". Ramazan Kılınç. The Conversation.
"Persecution of Christians in Turkey" (PDF). Armenian National Committee of America.
"The 30-year genocide of Christians in Turkey". Sakis Ioannidis. ekathimrini.com.
แหล่งข้อมูลอื่น

Arestakes Simavoryan, CHRISTIANS IN TODAY’S TURKEY (Protestants and Catholics)
Turkish Christians Network
เจมี วอร์ด

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 Jamie Ward before a game for Northern Ireland in 2012วอร์ดกับนอร์เทิร์นไอร์แลนด์ใน ค.ศ. 2012
ข้อมูลส่วนตัว
ชื่อเต็ม:  เจมี จอห์น วอร์ด
วันเกิด:   (1986-05-12) 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1986 (38 ปี)
สถานที่เกิด:  เบอร์มิงแฮม อังกฤษ
ส่วนสูง:  5 ft 5 in (1.65 m)
ตำแหน่ง:  กองหน้า, ปีก
สโมสรเยาวชน
0000–2005:  แอสตันวิลลา
สโมสรอาชีพ*
| ปี |  ทีม |  ลงเล่น |  (ประตู) |
| 2005–2006 |  แอสตันวิลลา |  0 |  (0) |
| 2006 |  → สต็อกพอร์ตเคาน์ตี (ยืม) |  9 |  (1) |
| 2006–2007 |  ทอร์คีย์ยูไนเต็ด |  25 |  (9) |
| 2007–2009 |  เชสเตอร์ฟีลด์ |  67 |  (29) |
| 2009–2011 |  เชฟฟีลด์ยูไนเต็ด |  63 |  (9) |
| 2011 |  → ดาร์บีเคาน์ตี (ยืม) |  13 |  (5) |
| 2011–2015 |  ดาร์บีเคาน์ตี |  125 |  (29) |
| 2015–2019 |  นอตทิงแฮมฟอเรสต์ |  57 |  (3) |
| 2016–2017 |  → เบอร์ตันอัลเบียน (ยืม) |  18 |  (4) |
| 2018 |  → คาร์ดิฟฟ์ซิตี (ยืม) |  4 |  (0) |
| 2018 |  → ชาร์ลตันแอธเลติก (ยืม) |  9 |  (1) |
| 2019–2020 |  สคันทอร์ปยูไนเต็ด |  6 |  (2) |
ทีมชาติ‡
|  |  นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ รุ่นอายุไม่เกิน 18 ปี |  2 |  (0) |
| 2006–2008 |  นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ รุ่นอายุไม่เกิน 21 ปี |  7 |  (2) |
| 2011– |  นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ |  35 |  (4) |
 *นัดที่ลงเล่นและประตูที่ยิงให้แก่สโมสรเฉพาะลีกในประเทศเท่านั้น  ข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 12:28, 31 มกราคม 2020 (UTC) ‡ ข้อมูลการลงเล่นและประตูให้แก่ทีมชาติล่าสุด ณ วันที่ 10:48, 30 ธันวาคม 2018 (UTC)
เจมี จอห์น วอร์ด (เกิดวันที่ 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1986) เป็นนักฟุตบอลอาชีพผู้เล่นในตำแหน่งกองหน้าให้กับทีมชาตินอร์เทิร์นไอร์แลนด์ เขาเกิดที่เบอร์มิงแฮม และได้เริ่มต้นอาชีพกับแอสตันวิลลา แต่เขาไม่สามารถสอดแทรกเป็นตัวจริงในทีมชุดหลักได้ จึงถูกปล่อยยืมตัวให้กับสต็อกพอร์ตเคาน์ตี ก่อนที่จะย้ายไปทอร์คีย์ยูไนเต็ด, เชสเตอร์ฟีลด์, เชฟฟีลด์ยูไนเต็ด, ดาร์บีเคาน์ตี และนอตทิงแฮมฟอเรสต์ วอร์ดสามารถเลือกเล่นให้กับทีมชาตินอร์เทิร์นไอร์แลนด์ได้เพราะมีเชื้อสายจากปู่ของเขา
สถิติอาชีพ > ทีมชาติ

| ทีมชาติ | ปี | ลงเล่น | ประตู |
| --- | --- | --- | --- |
นอร์เทิร์นไอร์แลนด์: 
| นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ | 2011 | 1 | 0 |
| นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ | 2012 | 3 | 0 |
| นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ | 2013 | 5 | 1 |
| นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ | 2014 | 4 | 1 |
| นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ | 2015 | 5 | 0 |
| นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ | 2016 | 11 | 1 |
| นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ | 2017 | 3 | 1 |
| นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ | 2018 | 3 | 0 |
| ทั้งหมด | ทั้งหมด | 35 | 4 |