stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การทำแผนที่

ภาพเขียนในยุคกลางของอีคิวมานี (โดยช่างแกะสลักโยฮันเนส ชนิทเซอร์ ใน ค.ศ. 1482) สร้างขึ้นตามพิกัดในหนังสือ ภูมิศาสตร์ ของทอเลมี และใช้เส้นโครงแผนที่ชุดที่สอง การแปลหนังสือ ภูมิศาสตร์ เป็นภาษาละตินและนำออกเผยแพร่ในยุโรปเมื่อต้นศตวรรษที่ 15 เป็นจุดเริ่มใหม่ของวิทยาการด้านการทำแผนที่หลังจากซบเซามากว่าพันปี
การทำแผนที่ (อังกฤษ: cartography จากภาษากรีก χάρτης chartēs แปลว่า "พาไพรัส, แผ่นกระดาษ หรือแผนที่"; และ γράφειν graphein แปลว่า "เขียน") เป็นการศึกษาและการปฏิบัติเกี่ยวกับการสร้างและใช้แผนที่ ซึ่งผสมผสานระหว่างวิทยาศาสตร์ สุนทรียศาสตร์ และเทคนิค โดยตั้งอยู่บนสมมุติฐานที่ว่า ความเป็นจริง (หรือความเป็นจริงที่นึกวาดไว้) สามารถจำลองขึ้นในลักษณะที่สื่อข้อมูลเชิงพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพอย่างแน่นอน
การทำแผนที่แบบดั้งเดิม มีความมุ่งหมายพื้นฐานเป็นการ
กำหนดเค้าโครงของแผนที่ และเลือกสรรลักษณะเฉพาะของสิ่งที่จะวาดในแผนที่ ข้อนี้เป็นประเด็นในการเรียบเรียงแผนที่ ลักษณะเฉพาะดังกล่าวอาจเป็นสิ่งมีรูปร่าง เช่น ถนนหรือที่ดิน หรืออาจเป็นนามธรรม เช่น ชื่อสถานที่ หรือแนวพรมแดนทางการเมือง
สื่อแสดงลักษณะภูมิประเทศของสิ่งที่วาดในแผนที่ลงบนสื่อที่เป็นแผ่นเรียบ ข้อนี้เป็นประเด็นในการสร้างเส้นโครงแผนที่
ลบลักษณะของสิ่งที่วาดในแผนที่ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับเป้าหมายของแผนที่ ข้อนี้เป็นประเด็นในการสร้างลักษณะทั่วไป
ลดทอนความซับซ้อนของลักษณะต่าง ๆ ที่จะวาดในแผนที่ ข้อนี้เป็นประเด็นในการสร้างลักษณะทั่วไป
ประสานองค์ประกอบของแผนที่เพื่อให้ถ่ายทอดเนื้อหาของแผนที่ไปสู่ผู้ชมได้ดีที่สุด ข้อนี้เป็นประเด็นในการออกแบบแผนที่
การทำแผนที่สมัยใหม่ถือเป็นรากฐานหลายประการของระบบและวิทยาการสารสนเทศภูมิศาสตร์ ทั้งในทางทฤษฎีและทางปฏิบัติ
การออกแบบแผนที่

การทำแผนที่ซึ่งมีความสำคัญคือเป้าหมายดีสุดแผนที่ที่น่าสนใจจะดึงดูดผู้ใช้และแผนที่ที่มีตัวแปรจะอนุญาตให้เปรียบเทียบการออกแบบแผนที่ไม่ใช่การศึกษาที่สมบูรณ์แบบการตัดสินใจส่วนใหญ่ขึ้นอยู่กับนักเขียนแผนที่
การออกแบบแผนที่ > การลดความซับซ้อนของแผนที่

ข้อมูลที่แสดงบนแผนที่จะต้องเข้ากับเป้าหมายของแผนที่แผนที่ที่ดีจะมีข้อมูลเพียงพอสำหรับผู้ใช้ที่จะใช้แผนที่นั้นตามที่แผนที่ถูกสร้างขึ้นไว้ผู้ทำแผนที่ต้องตัดสินใจว่าจะรวมอะไรบ้างจะยกเว้นอะไรบ้างและสิ่งที่ควรอยู่นอกศูนย์จะอยู่ที่ไหนยิ่งแผนที่เล็กลงยิ่งความสำคัญของการตัดสินใจเกี่ยวกับสิ่งที่จะรวมไว้ในแผนที่จะเพิ่มขึ้น
การออกแบบแผนที่ > การถ่ายแผนที่

เพราะโลกมันกลมจึงไม่สามารถแสดงพื้นที่ระยะทางหรือรูปร่างของสถานที่ต่างๆได้อย่างสมบูรณ์แบบสถานที่จะถูกบิดเบือนเมื่อแสดงบนระนาบแบน
การออกแบบแผนที่ > การติดฉลากกับแผนที่

จำเป็นต้องใช้ฉลากเพื่อช่วยให้ผู้ใช้ตีความแผนที่ฉลากที่ดีอ่านง่ายและอยู่ใกล้กับสิ่งนั้นฉลากที่ดีต้องมีขนาดตัวอักษรและสีที่เหมาะสมเพื่อจะไม่รบกวนฉลากอื่น ๆใช้แบบอักษรที่แตกต่างกันเพื่อเชื่อมโยงกับรายการต่างๆและสีของตัวอักษรที่แตกต่างกันเพื่อเชื่อมโยงสีจุดสังเกตหรือสีชื่อที่มีสีเดียวกัน
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยภูมิศาสตร์
แผนที่โลก
ภูมินามวิทยา
ภูมิสารสนเทศ
โอเพินสตรีตแมป
อ่านเพิ่ม

การสร้างแผนที่
MacEachren, A.M. (1994). Some Truth with Maps: A Primer on Symbolization & Design. University Park: The Pennsylvania State University. ISBN 978-0-89291-214-8.
Monmonier, Mark (1993). Mapping It Out. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-53417-6.
Kraak, Menno-Jan; Ormeling, Ferjan (2002). Cartography: Visualization of Spatial Data. Prentice Hall. ISBN 978-0-13-088890-7.
Peterson, Michael P. (1995). Interactive and Animated Cartography. Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall. ISBN 978-0-13-079104-7.
Slocum, T. (2003). Thematic Cartography and Geographic Visualization. Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall. ISBN 978-0-13-035123-4.
ประวัติ
Ehrenberg, Ralph E. (October 11, 2005). Mapping the World: An Illustrated History of Cartography. National Geographic. p. 256. ISBN 978-0-7922-6525-2.
J. B. Harley; David Woodward, บ.ก. (1987). The History of Cartography. Vol. 1: Cartography in Prehistoric, Ancient, and Medieval Europe and the Mediterranean. Chicago and London: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-31633-8.
J. B. Harley; David Woodward, บ.ก. (1992). The History of Cartography. Vol. 2, Book 1: Cartography in the Traditional Islamic and South Asian Societies. Chicago and London: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-31635-2.
J. B. Harley; David Woodward, บ.ก. (1994). The History of Cartography. Vol. 2, Book 2: Cartography in the Traditional East and Southeast Asian Societies. Chicago and London: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-31637-6.
David Woodward; G. Malcolm Lewis, บ.ก. (1998). The History of Cartography. Vol. 2, Book 3: Cartography in the Traditional African, American, Arctic, Australian, and Pacific Societies. Chicago and London: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-90728-4.
David Woodward, บ.ก. (2007). The History of Cartography. Vol. 3: Cartography in the European Renaissance. Chicago and London: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-90733-8.
Mark Monmonier, บ.ก. (2015). The History of Cartography. Vol. 6: Cartography in the Twentieth Century. Chicago and London: University of Chicago Press. ISBN 9780226534695.
Matthew Edney; Mary S. Pedley (บ.ก.). The History of Cartography. Vol. 4: Cartography in the European Enlightenment. Chicago and London: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-31633-8.
Roger J. P. Kain;  และคณะ (บ.ก.). The History of Cartography. Vol. 5: Cartography in the Nineteenth Century. Chicago and London: University of Chicago Press.
ความหมาย'
Monmonier, Mark (1991). How to Lie with Maps. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-53421-3.
Wood, Denis (1992). The Power of Maps. New York/London: The Guilford Press. ISBN 978-0-89862-493-9.
แหล่งข้อมูลอื่น

International Cartographic Association (ICA) องค์กรระดับโลกสำหรับผู้เชี่ยวชาญด้านการทำแผนที่และวิทยาการจีไอเอส
Cartography and Geographic Information Society (CaGIS), USA สมาคมสนับสนุนการวิจัย การศึกษา และการปฏิบัติเพื่อส่งเสริมความเข้าใจ การสร้าง การวิเคราะห์ และการใช้แผนที่และสารสนเทศภูมิศาสตร์ สมาคมทำหน้าที่เป็นที่ผู้จัดประชุมสำหรับการแลกเปลี่ยนแนวคิดดั้งเดิม เทคนิค วิธีการ ประสบการณ์จากผู้ออกแบบ รวมถึงการใช้งานจากการทำแผนที่ ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ และเทคโนโลยีเชิงพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง
Society of Cartographers สนับสนุนนักทำแผนที่ฝึกหัด รวมถึงส่งเสริมและบำรุงรักษามาตรฐานของการทำภาพประกอบแผนที่
North American Cartographic Information Society (NACIS) สมาคมการทำแผนที่ในอเมริกาเหนือที่มุ่งเน้นปรับปรุงการสื่อสาร การประสานงาน และความร่วมมือระหว่างผู้ผลิต ผู้เผยแพร่ ภัณฑารักษ์ และผู้ใช้ข้อมูลการทำแผนที่ มีสมาชิกอยู่ทั่วโลกและจัดการประชุมเป็นประจำทุกปี
Mapping History เก็บถาวร 2007-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน แหล่งเรียนรู้จากหอสมุดบริติช
Geography and Maps, an Illustrated Guide โดยเจ้าหน้าที่ของหอสมุดรัฐสภาสหรัฐ
Antique Maps โดยคาร์ล มอร์แลนด์ และเดวิด แบนนิสเตอร์ เป็นหนังสือเนื้อหาเต็ม พร้อมข้อมูลเกี่ยวกับการทำแผนที่และผู้ทำแผนที่ รวมถึงชีวประวัติย่อของผู้ทำแผนที่หลายคน
Concise Bibliography of the History of Cartography เก็บถาวร 2011-10-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน หอสมุดนิวเบอรี
cartographers on the net เอสวีจี (SVG) ภาพกราฟิกส์เวกเตอร์ปรับขนาดได้ ประกอบด้วย การสอน ตัวอย่าง วิจิท (widget) และรายการหนังสือ
ดู แผนที่: แหล่งข้อมูลอื่นสำหรับลิงก์อื่นด้านแผนที่เชิงประวัติศาสตร์และสมัยใหม่
Persuasive Cartography, The PJ Mode Collection, หอสมุดมหาวิทยาลัยคอร์เนล
| ด ค กแผนที่เล่ม |
| --- | --- |
 การทำแผนที่  แผนที่  ภูมิประเทศ  ภูมิศาสตร์  เส้นโครงแผนที่ 
 ประวัติศาสตร์การทำแผนที่  แผนที่โลกยุคแรก  รายชื่อนักทำแผนที่ 
 คาร์โตแกรม  แผนที่คาร์โตแกรม  แผนที่เฉพาะเรื่อง  แผนที่เดินเรือ  แผนที่ธรณีวิทยา  แผนที่ภาษา  แผนที่ภาพถ่าย  แผนที่ภูมิประเทศ  แผนที่ภูมิอากาศ 
หมวดหมู่:แผนที่
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ลัตเวีย  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
อื่น ๆ:  พจนานุกรมประวัติศาสตร์ของสวิสเซอร์แลนด์  NARA
เยฟเกนี ฮาลเดย์

| เยฟเกนี ฮาลเดย์ |
| --- | --- |
ฮาลเดย์ในปี ค.ศ. 1946
เกิด: 23 มีนาคม [ตามปฎิทินเก่า: 10 มีนาคม] ค.ศ. 1917 ยูซอฟกา จักรวรรดิรัสเซีย (ปัจจุบันอยู่ในยูเครน)
เสียชีวิต: 6 ตุลาคม ค.ศ. 1997(1997-10-06) (80 ปี) กรุงมอสโก ประเทศรัสเซีย
อาชีพ: การรายงานข่าวโดยใช้ภาพแทนคำพูด
บุตร: แอนนา ฮาลเดย์, เลโอนิด ฮาลเดย์
เยฟเกนี อะนานเยวิช ฮาลเดย์ (รัสเซีย: Евгений Ананьевич Халдей; อังกฤษ: Yevgeny Anan'evich Khaldei) เป็นทั้งนายทหารเรือและช่างภาพแห่งกองทัพแดง มีชื่อเสียงขึ้นมาจากการถ่ายภาพ การชูธงเหนือไรชส์ทาค ซึ่งเป็นภาพถ่ายที่โด่งดังที่สุดของสงครามโลกครั้งที่สอง
ชีวิต

ฮาลเดย์เกิดในครอบครัวชาวยิวในยูซอฟกา (ปัจจุบันคือโดเนตสค์ ประเทศยูเครน) และลุ่มหลงไปกับการถ่ายภาพตั้งแต่วัยเด็ก โดยมีการสร้างกล้องถ่ายภาพวัยเด็กครั้งแรกของเขา ด้วยแว่นตาของยายเขา เขาเริ่มทำงานกับสำนักข่าวโซเวียตตัสส์ (TASS) เมื่ออายุสิบเก้าปีในฐานะช่างภาพ[ต้องการอ้างอิง] บิดาของเขาและสามในสี่น้องสาวของเขาถูกฆาตกรรมโดยพวกนาซีในช่วงสงคราม
ในปี ค.ศ. 1945 เขาชวนลุงของเขาสร้างธงชาติสหภาพโซเวียตขนาดใหญ่หลังจากได้เห็นรูปธงของโจ โรเซนธัล ที่เป็นภาพการปักธงที่อิโวจิมาในขณะที่กองทัพโซเวียตปิดฉากลงที่เบอร์ลินและนำธงนั้นไปกับเขาเพื่อถ่าย ณ อาคารไรชส์ทาค
ภายหลังเขาถ่ายภาพพวกนาซีที่การพิจารณาคดีเนือร์นแบร์ค และกองทัพแดงในระหว่างการรุกรานในแมนจูเรียของญี่ปุ่น
ฮาลเดย์ยังคงทำงานด้านการรายงานข่าวโดยใช้ภาพแทนคำพูดหลังสงครามในฐานะช่างภาพของแทส แต่ถูกกล่าวหาในปี ค.ศ. 1947:
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| “ | หลังจากกลับมาสู่สภาพยามสงบแล้ว เขาล้มเหลวในการพัฒนาตัวเองเลย และในขณะปัจจุบันเขาได้รับการยอมรับว่าเป็นช่างภาพมืออาชีพ. . . . สาเหตุของเรื่องนี้หลายประการ ประการแรก การสรรเสริญทั้งหมดที่กองกับเขาในฐานะช่างภาพทางทหารก็ไปที่หัวของเขา และเขาก็พักผ่อนอยู่กับเกียรติยศของเขา การเติบโตของเขาในฐานะการรายงานข่าวโดยใช้ภาพแทนคำพูดได้หยุดลง เหตุผลอื่น ๆ ต้องทำร่วมกับวัฒนธรรมของฮาลเดย์ ซึ่งต่ำเป็นพิเศษ | ” |
ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1948 ฮาลเดย์ได้รับแจ้งว่าเขากำลังถูกให้ออกไป เนื่องจาก "การลดขนาดบุคลากร" ของหน่วยงาน ฮาลเดย์อ้างตัวเองว่าเกิดจากการต่อต้านยิว
ฮาลเดย์ถ่ายภาพต่อ โดยตอนนี้ทำงานเป็นช่างภาพอิสระสำหรับหนังสือพิมพ์โซเวียต และเน้นการถ่ายภาพในชีวิตประจำวัน ในปี ค.ศ. 1959 เขาได้งานอีกครั้งที่หนังสือพิมพ์ปราฟดา ที่เขาทำงานจนกว่าเขาจะถูกบังคับให้ลาออกในปี ค.ศ. 1970
รูปถ่ายในช่วงสงครามของฮาลเดย์ได้รับการรวบรวมไว้ในหนังสือ 93 หน้าที่ชื่อออตมูร์มันสคาโดเบียร์ลีนา (จากมูร์มันสค์สู่เบอร์ลิน) ซึ่งตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1984  งานของเขายังคงกระจายผ่านทางหน่วยงานซอฟโฟโตซึ่งดำเนินงานในตะวันตกตั้งแต่ปี ค.ศ. 1932 ชื่อเสียงระดับนานาชาติของฮาลเดย์เริ่มจากคริสต์ทศวรรษ 1990 เมื่อการจัดนิทรรศการภาพของเขาเริ่มมีขึ้นในตะวันตก[ต้องการอ้างอิง]
ผลงาน

ภาพที่โด่งดังที่สุดของฮาลเดย์ถูกถ่ายเมื่อเขาเป็นช่างภาพกองทัพแดงตั้งแต่ปี ค.ศ. 1941 ถึงปี 1946 ภาพของฮาลเดย์เน้นความรู้สึกของเขาในช่วงเวลาแห่งประวัติศาสตร์และความรู้สึกของอารมณ์ขัน หนึ่งในเรื่องที่มีชื่อเสียงคือในระหว่างการพิจารณาคดีเนือร์นแบร์ค ที่แฮร์มัน เกอริง กำลังพยายาม ฮาลเดย์กล่าวเกี่ยวกับการถ่ายภาพเกอริง:
เมื่อเราได้รับคำสั่งให้ออกจากเนือร์นแบร์ค ฉันขอเพื่อนร่วมงานชาวอเมริกันเพื่อถ่ายรูปฉันกับเกอริง เกอริงจำได้ว่า เพราะฉัน เขาถูกตีด้วยกระบอง และด้วยเหตุนี้เขาจึงหันศีรษะไปเสมอเมื่อฉันเข้ามาในห้องพิจารณาคดี เมื่อเขาสังเกตเห็นว่าฉันอยากจะถ่ายรูปกับเขา เขาก็เอามือวางลงบนหน้าของเขา
[ต้องการอ้างอิง]
ในขณะที่ฮาลเดย์จัดฉากหรือจัดการภาพของเขาบ่อย ๆ เขาได้ยืนยันว่านี่คือความหมายสำคัญและเพิ่มข้อเด่นให้กับเหตุการณ์หนึ่ง ๆ ผลงานของเขายังได้รับการยกย่องจากบรรดาชนชั้นสูงของสหภาพโซเวียต และเขามีชื่อเสียงในด้านการถ่ายภาพครึ่งตัวให้แก่ผู้นำรัฐ เช่น โจเซฟ สตาลิน, มีฮาอิล กอร์บาชอฟ และบอริส เยลต์ซิน[ต้องการอ้างอิง]
ผลงาน > ภาพถ่ายกองทัพแดงที่อาคารไรชส์ทาค

บทความหลัก: การชูธงที่ไรชส์ทาค
ภาพถ่ายที่มีชื่อเสียงที่สุดของฮาลเดย์คือการชูธงที่ไรชส์ทาคของทหารกองทัพแดงในตอนท้ายของสงครามโลกครั้งที่สอง: ความพ่ายแพ้ในประวัติศาสตร์ของนาซีเยอรมนีในสงครามที่ต้องแลกมาด้วยยี่สิบล้านชีวิตของสหภาพโซเวียต; นิตยสารโอโกเนียคตีพิมพ์ภาพดังกล่าวเมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม ค.ศ. 1945  ฮาลเดย์ได้ถ่ายหมดทั้งม้วนฟิล์ม 36 ภาพ มีหนึ่งภาพถ่าย พร้อมทั้งเวอร์ชันที่ใกล้เคียงกันมาก ได้กลายเป็นสัญลักษณ์ของเหตุการณ์ (หนังสือพิมพ์เดอะไทมส์ระบุว่าเป็นเวอร์ชันดังกล่าว) เมื่อฮาลเดย์มาถึงอาคารไรชส์ทาค เขาก็ขอร้องทหารที่กำลังจะผ่านไปเพื่อช่วยในการถ่ายทำฉาก มีเพียงสี่คนเท่านั้น รวมทั้งฮาลเดย์บนหลังคา คนที่ติดธงเป็นพลทหารอายุ 18 ปีชื่ออะเลคเซย์ โควัลยอฟ จากเคียฟ อีกสองคนคืออับดุลคาคิม อิสไมลอฟ จากดาเกสตาน และลีโอนิด โกรีเชฟ (ยังกล่าวถึงในฐานะอะเลคเซย์ โกรียาเชฟ) จากมินสค์ โดยถ่ายภาพด้วยกล้องหาระยะไลก้า III ด้วยเลนส์ขนาด 35 มม. เอฟ 3.5
ภาพที่มีการเฉลิมฉลองคือการยกธงครั้งก่อนหน้าซึ่งไม่ได้มีการถ่ายไว้ ตามที่เกิดขึ้นเวลา 22:40 น. ของวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1945 ในขณะที่อาคารยังคงยึดครองโดยกองทัพเยอรมัน กลุ่มทหารโซเวียตจำนวนสี่คนกำลังสู้รบบนหลังคา ซึ่งพลทหารมีฮาอิล มินิน อายุ 23 ปีได้ขึ้นไปบนรูปปั้นคนขี่ม้าที่เป็นตัวแทนของประเทศเยอรมนี เพื่อยึดเสาธงชั่วคราวไว้กับยอด ในฐานะที่เกิดขึ้นตอนกลางคืนและภายใต้การยิง จึงทำให้ไม่สามารถถ่ายภาพได้ วันต่อมาพลซุ่มยิงเยอรมันได้ยิงธงจนร่วง กระทั่งการยอมจำนนของฝั่งอาคารไรชส์ทาคมีขึ้นเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1945 และหลังจากที่ฮาลเดย์ได้ประมาณขนาดอาคารพร้อมกับทหารสามนายที่เขาพาขึ้นมาแบบสุ่มระหว่างทางของเขาแล้ว เขาแบกธงขนาดใหญ่ที่เย็บจากผ้าปูโต๊ะสามผืนโดยลุงของเขาสำหรับวัตถุประสงค์นี้โดยแท้ ซึ่งตะเข็บจะมองเห็นได้ชัดเจนบนภาพ ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่การชูธงที่ไรชส์ทาค
เกียรติประวัติและบำเหน็จ

เครื่องอิสริยาภรณ์สงครามของผู้รักชาติ ชั้นที่ 2
เครื่องอิสริยาภรณ์ดาวแดง
เหรียญ "สำหรับการป้องกันเซวัสโตปอล"
เหรียญ "สำหรับการป้องกันคอเคซัส"
เหรียญ "สำหรับการป้องกันโซเวียตทรานส์อาร์กติก"
เหรียญ "สำหรับชัยเหนือเยอรมนีในมหาสงครามของผู้รักชาติ ค.ศ. 1941–1945"
เหรียญ "สำหรับชัยเหนือญี่ปุ่น"
เหรียญ "สำหรับการยึดกรุงเบอร์ลิน"
เหรียญ "สำหรับการยึดกรุงเวียนนา"
เหรียญ "สำหรับการยึดนครเคอนิจส์แบร์ก"
เหรียญ "สำหรับการยึดกรุงบูดาเปสต์"
หนังสืออ่านเพิ่ม

Volland, Ernst (1994).  Krimmer, Heinz (บ.ก.). Von Moskau nach Berlin: Bilder des Fotografen Jewgeni Chaldej (ภาษาเยอรมัน). Berlin: Nicolaische Verlagsbuchhandlung. ISBN 3-87584-522-6.
Nakhimovsky, Alexander; Alice Nakhimovsky (1997). Witness to History : The Photographs of Yevgeny Khaidei. photographs by Yevgeny Khaldei. New York: Aperture. ISBN 0-89381-738-4.
Grosset, Mark (2004). Khaldei: Un photoreporter en Union Soviétique (ภาษาฝรั่งเศส). Paris: Chêne. ISBN 2-84277-548-1.
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  นอร์เวย์  ฝรั่งเศส  BnF data  กาตาลุญญา  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย  เนเธอร์แลนด์  โปแลนด์ 
วิชาการ:  CiNii 
ศิลปิน:  Photographers' Identities  RKD Artists  Städel  ULAN 
ประชาชน:  Deutsche Biographie 
อื่น ๆ:  IdRef 
การชูธงที่ไรชส์ทาค
กรีซยุคอาร์เคอิก

| ประวัติศาสตร์กรีซ |
| --- | --- |
 บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของบทความที่เกี่ยวกับ ประเทศกรีซ
กรีซยุคสำริด
อารยธรรมเฮลลาดิค
อารยธรรมซิคละดีส
อารยธรรมไมนอส
อารยธรรมไมซีนี
กรีซโบราณ
กรีซยุคมืด
กรีซยุคอาร์เคอิก
กรีซยุคคลาสสิก
กรีซยุคเฮลเลนิสติก
กรีซยุคโรมัน
กรีซยุคกลาง
กรีซยุคไบแซนไทน์
กรีซยุคฟรังโคคราเชีย
กรีซยุคออตโตมัน
กรีซยุคใหม่
สงครามประกาศเอกราชกรีซ
ราชอาณาจักรกรีซ
สาธารณรัฐเฮลเลนิกที่ 2
คณะการปกครอง 4 สิงหาคม
กรีซยุคยึดครองโดยอักษะ
สงครามกลางเมืองกรีซ
กรีซยุคปกครองโดยทหาร ค.ศ. 1967-1974
สาธารณรัฐเฮลเลนิกที่ 3
ประวัติศาสตร์แบ่งตามหัวข้อ
 ศิลปะกรีก  รัฐธรรมนูญ  เศรษฐกิจ  การทหาร  ชื่อ 
สถานีย่อยกรีซ  
ระวังสับสนกับ กรีซโบราณ
กรีซยุคอาร์เคอิก (อังกฤษ: Archaic Greece) ยุคอาร์เคอิกของกรีซ คือสมัยอารยธรรมของประวัติศาสตร์กรีซโบราณที่รุ่งเรืองราวระหว่าง 800 ถึง 480 ปีก่อนคริสต์ศักราช อันเป็นยุคก่อนก่อนหน้ากรีซยุคคลาสสิก (ศตวรรษที่ 4 และ 5 ก่อนคริสตกาล) กรีซในยุคอาร์เคอิกเป็นช่วงเวลาที่จำนวนประชากรกรีกเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และมีลำดับเหตุการณ์สำคัญหลายเหตุการณ์ที่พลิกโฉมหน้าอารยธรรมของชาวกรีก ณ ช่วงสิ้นสุด ศ.ที่ 8 ก่อนคริสตกาล จนกลายสภาพไปในลักษณะที่แทบจำไม่ได้หากเปรียบเทียบกับยุคก่อนหน้า นักวิชาการเชื่อว่ายุคอาร์เคอิกของกรีซ เกิดขึ้นจากการปฏิวัติที่สำคัญสองประเภท คือ การปฏิวัติเชิงโครงสร้าง ประเภทหนึ่ง และ การปฏิวัติทางปัญญา อีกประเภทหนึ่ง
การปฏิวัติเชิงโครงสร้าง นำไปสู่การสร้างแผนที่ และการกำหนดสถานะทางการเมืองระหว่างกันขึ้นในโลกของชาวกรีก เริ่มมีการก่อตั้งนครรัฐ "โปลิส" (poleis) ที่มีแบบแผนเฉพาะตัวขึ้นมา ในยุคนี้ชาวกรีกได้พัฒนาทฤษฎีการเมือง การเศรษฐศาสตร์ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ การสงคราม และวัฒนธรรมขึ้นอย่างรวดเร็ว และสิ่งเหล่านี้ปูพื้นฐานไปสู่ยุคทอง หรือยุคคลาสสิคของอารยธรรมกรีก นอกจากนี้ชาวกรีกในยุคอาร์เคอิกยังได้ฟื้นฟูการเขียนที่หายไปในระหว่างยุคมืด โดยมีการพัฒนาตัวอักษรกรีกจนมีลักษณะอย่างที่ใช้กันมาจนปัจจุบัน ทำให้วรรณคดีของกรีซโดยเฉพาะมหากาพย์ของโฮเมอร์ เปลี่ยนจากการถ่ายทอดทางมุขปาถะ (ปากเปล่า) มาเป็นการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร ในด้านศิลปะได้ปรากฏการสร้างเครื่องปั้นดินเผารูปเขียนสีแดง (red-figure pottery) ด้านการทหารได้มีการพัฒนากระบวนทัพแบบฮอปไลต์ขึ้น ซึ่งกลายเป็นแกนหลักและยุทธวิธีหลักของกองทัพกรีก ในนครเอเธนส์สถาบันประชาธิปไตยยุคเริ่มแรกถูกนำมาใช้ภายใต้การการชี้นำของโซลอน และต่อมาการปฏิรูปของไคลธีนีส (Cleisthenes) ในช่วงปลายยุคนำได้พัฒนาไปสู่ ประชาธิปไตยของชาวเอเธนส์ อันเป็นรูปแบบการปกครองที่สืบต่อเนื่องมาในสมัยคลาสสิค
คำว่า "กรีซยุคอาร์เคอิก" เป็นคำที่เริ่มใช้กันในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ที่กลายมาเป็นคำมาตรฐานที่ใช้กันตั้งแต่นั้นมา คำดังกล่าวเป็นคำที่มาจากการศึกษาศิลปะกรีกที่หมายถึงลักษณะส่วนใหญ่ของศิลปะการตกแต่งพื้นผิวและประติมากรรม ที่ตกอยู่ระหว่างศิลปะเรขาคณิตกับกรีซคลาสสิก
การศึกษาทางประวัติศาสตร์

ยุคอาร์เคอิคของกรีซโบราณ เป็นยุคที่ชาวกรีกเพิ่งเริ่มประดิษฐ์อักษรไว้ถ่ายทอดความรู้ทางประวัติศาสตร์ และวรรณคดี และยังไม่ได้สร้างธรรมเนียมการเขียนงานทางประวัติศาสตร์ไว้อย่างเป็นแบบแผน ดังนั้นแม้ในปัจจุบันเราจะทราบถึงความเป็นไปของกรีซในยุคศตวรรษที่ 5 จากงานเขียนของทิวซิดิดีส ได้แก่ประวัติศาสตร์ของสงครามเพโลพอนนีเซียน แต่เราไม่มีหลักฐานลายลักษณ์อักษรแบบนี้ตกทอดมาจากยุคอาร์เคอิกเลย บันทึกหลักฐานเกี่ยวกับชีวิตความเป็นอยู่สมัยนั้นตกทอดมาถึงเราจำนวนไม่มาก และส่วนใหญ่ก็ในรูปของบทกวี (ที่หลงเหลือมาไม่ครบ) และจารึกบนแผ่นโลหะหรือแผ่นศิลาประดับหลุมศพ อย่างไรก็ดีในปัจจุบันการโบราณคดีได้ก้าวหน้าขึ้นมาก และนักโบราณคดีได้สามารถปะติดปะต่อภาพที่ขาดหายไปได้ในโลกของกรีซโบราณ จากข้อมูลโบราณคดีจากทั่วเมดิเตอร์เรเนียน และงานศิลปะที่ชาวโรมันเก็บสะสม หรือลอกเลียนแบบไว้
การเมืองการปกครอง

กรีซในสมัยอาร์เคอิกได้ทอดทัศนาเห็นการพัฒนาหน่วยจัดตั้งทางการเมืองแบบใหม่ คือ นครรัฐที่เรียกว่า โปลิส เมืองต่าง ๆ ตลอดทั่วทั้งกรีซเริ่มเข้ามาอยู่ใต้อำนาจปกครองของผู้นำอัตตาธิปัตย์แบบผูกขาดอำนาจไว้คนเดียว ซึ่งเรียกว่า "ทรราช" ในระยะนี้ยังมีการพัฒนาระบบกฎหมาย และระบบการวินิจฉัยสั่งการในระดับชุมชน โดยเริ่มมีหลักฐานเป็นประมวลกฎหมาย และโครงสร้างทางรัฐธรรมนูญปรากฏให้เห็น ภายในช่วยปลายยุคอาร์เคอิกทั้งรัฐธรรมนูญของเอเธนส์ และสปาร์ต้า ก็พัฒนาไปสู่รูปแบบที่ใช้กันในสมัยยุคทองหรือยุคคลาสสิค หลักฐานแรกสุดของการเกิดขึ้นของนครรัฐกรีก (โปลิส) พบในนครรัฐครีตสมัยศตวรรษที่แปด ในโลกของมหากาพย์อีเลียดไม่ได้มีการกล่าวถึงโปลิส แต่เป็นโลกที่มีชนชั้นสูง (aristocrat) เป็นผู้นำ ออยคอส (oikos) แปลว่าหมู่บ้าน หรือครัวเรือน แต่ในมหากาพย์โอดิสซีย์เราได้พบเห็นชุมชนที่มีลักษณะคล้ายกับเมืองหรือนครรัฐบ้าง ซึ่งแสดงว่าเริ่มมีปัจจัยของการก่อตั้งหรือขยายชุมชนเมืองเกิดขึ้นแล้ว
การเมืองการปกครอง > การเกิดขึ้นของนครรัฐกรีก

ในยุคอาร์เคอิคชาวกรีกเริ่มมาอาศัยอยู่กันเป็นเมือง เกิดการขยายตัวของชุมชนเมือง (urbanization) และพัฒนาไปสู่รูปแบบของนครรัฐที่เรียกว่า โปลิส พอถึงสมัยของโซลอน นครรัฐโปลิสก็ได้รับความหมายอย่างที่เข้าใจกันในยุคคลาสสิค โปลิสเริ่มกลายเป็นศูนย์กลางชุมชนเมืองในบางส่วนของกรีซ ตั้งแต่ราวศตวรรษที่แปด และมีการรับรูปแบบไปใช้ต่อ ๆ กันจนทั่วทั้งกรีซ การขยายชุมชนเมืองในกรีซมีชื่อเรียกว่า ซูนอยคิสมอส (กรีก: συνοικισμóς; อังกฤษ: Synoecism) แปลว่า "การรวมบ้าน/ครัวเรือนเข้าด้วยกัน" อันเป็นปรากฏการณ์ทางสังคมที่หมู่บ้าน หรือชุมชนย่อย ๆ รวมตัวเข้าจนกลายเป็นชุมชนเมืองที่มีศูนย์กลางเดียวกัน และก่อให้เกิดความต้องการรูปแบบการจัดระเบียบทางการเมืองชนิดใหม่ ทั้งเอเธนส์ และอาร์กอส (Άργος) ผ่านขั้นตอนนี้จนเกิดเป็นนครรัฐขึ้นมาในตอนปลายศตวรรษที่แปดก่อนคริสตกาล
ปัจจัยที่ทำให้เกิดนครรัฐขึ้นมีอยู่หลายอย่าง ประการแรกก็คือการขยายตัวของประชากร ซึ่งอาจเป็นผลจากการอพยบย้ายถิ่นของคนหลาย ๆ กลุ่ม เราสันนิษฐานได้ว่าน่าจะมีการระเบิดขึ้นของจำนวนประชากรในราวศตวรรษที่ 8 ก่อนคริสตกาล นอกจากนี้ก็มีปัจจัยทางศาสนา โดยการเกิดขึ้นของลัทธิความเชื่อหรือพิธีกรรมทางศาสนา มีส่วนสำคัญในการร่วบรวมคนเข้ามาอยู่ด้วยกัน นอกจากนี้ก็มีปัจจัยที่เกิดจากสงคราม โดยบางกรณีการรวมตัวเข้าเป็นเมืองเกิดจากความต้องการการป้องกันจากศัตรูร่วมกัน จึงมีการสร้างกำแพงเมืองล้อมรอบหลายหมู่บ้าน เช่นในกรณีของเมืองคอรินธ์ (Κόρινθος) ในตอนกลางศควรรษที่เจ็ด นักประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่าการเกิดขึ้นของนครรัฐกรีกจะต้องเป็นช่วงเวลาเดียวกับที่มีการวิวัฒนาการยุทธวิธีทางการสงครามที่อาศัยการเข้าปะทะกันของกองทัพขนาดใหญ่ ในมหากาพย์ของโฮเมอร์ ได้แก่อีเลียด เราพบว่ารูปแบบการเข้ารณรงค์ยังนิยมการประลองฝีมือกันระหว่างนักรบชนชั้นสูง แต่ในยุคอาร์เคอิกมีการค้นพบการจัดกระบวนทัพให้ทหารราบติดอาวุธหนักเคลื่อนขบวนทัพเกาะกลุ่มเข้าปะทะกัน การจัดและแปรขบวนทัพแบบฮอปไลต์ต้องอาศัยความสามัคคีและการพึ่งพากัน อาวุธที่ใช้ก็ต้องมีมาตรฐานเดียวกัน (เช่นความยาวของหอก หรือรูปทรง/ขนาดของโล่) นอกจากนี้ก็ยังต้องอาศัยการฝึกหัดอย่างมาก สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นได้เพราะมีประชากรจำนวนมากมาอยู่ด้วยกันเป็นเมือง
การเมืองการปกครอง > การเกิดขึ้นของนครรัฐกรีก > นครรัฐเอเธนส์

เอเธนส์เป็นเมืองที่มีความสำคัญทางวัฒนธรรมและการเมืองในโลกของชาวกรีกมาตั้งแต่ยุคเริ่มต้น แต่เริ่มกลายมาเป็นเมืองที่มีอำนาจโดดเด่นเอาในตอนปลายของศตวรรษที่ 6 ในช่วงแรกเอเธนส์ปกครองในระบอบกษัตริย์ หรือบาซิเลวส์ (อังกฤษ: basileus)  พอถึงช่วงปลายศตวรรษที่ 8 คือราวปีที่ 712 ก่อนคริสตกาล การปกครองโดยกษัตริย์ก็ยุติลง เปลี่ยนไปเป็นการปกครองโดยผู้บริหารระดับสูงสุดของเมืองที่เรียกว่า "อาร์คอน" (กรีก: ἄρχων) และมีผู้นำทางการทหารสูงสุดเรียกว่า "ปอเลมาร์ค" (กรีก: πολέμαρχος) แต่ผู้จะดำรงค์ตำแหน่ง อาร์คอน กับ ปอเลมาร์ค ได้จะต้องมาจากหนึ่งในบรรดาตระกูลที่ร่วมก่อตั้งเอเธนส์ หรือที่เรียกรวมกันว่า ยูแพทริได (กรีก: Εὐπατρίδαι; อังกฤษ: Eupatridae) นอกจากอำนาจปกครองแล้ว พวกชนชั้นสูง หรือยูแพทริไดยังผูกขาดการใช้อำนาจทางศาลและการใช้กฎหมายด้วย แต่อำนาจนี้ก็เสื่อมลงไปเมื่อดราโกประกาศใช้ประมวลกฎหมายในปี 621
กฎหมายของเอเธนส์ในยุคแรกเป็นประมวลกฎหมายของดราโก (กรีก: Δράκων) ซึ่งรับมาใช้ในปี 621/0 ก่อนคริสตกาล ปัจจุบันที่เหลือรอดมามีแค่ส่วนของกฎหมายอาญา กฎหมายของดราโกมีเป้าหมายเพื่อก่อตั้งสถาบันกฎหมายเพื่อให้ทุกฝ่ายหันมาพึ่งอำนาจตุลาการของรัฐ และเลิกพึ่งพาการล้างแค้นกันระหว่างตระกูล แต่ไม่ได้มีส่วนแก้ไขความขัดแย้งทางสังคมโดยเฉพาะเรื่องสิทธิในการรับตำแหน่งบริหารระหว่างคนในตระกูลสูงศักดิ์ และพลเมืองชั้นถัด ๆ ลงมา ซึ่งต้องรอการปฏิรูปจากโซลอน ผู้ได้รับแต่งตั้งให้เป็น "อาร์คอนและผู้ไกล่เกลี่ย" ในปี 594/3 โซลอนริเริ่มการปฏิรูปกรรมสิทธิที่ดิน และยกเลิกการต้องตกเป็นทาสเพราะการก่อหนี้ ทำให้พลเมืองที่เป็นชนชั้นกลางมีอำนาจต่อรองมากขึ้น นอกจากนี้โซลอนยังสร้างรูปแบบการเมืองให้ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมในการปกครอง โดยโซลอนเชื่อว่ามนุษย์ต้องรับผิดชอบต่อความเป็นไปของประเทศของตน โซลอนขยายโอกาสในการมีส่วนร่วม โดยยกเลิกข้อกำหนดเรื่องชาติกำเนิดในการรับหน้าที่บริหารปกครอง และหันมาใช้เกณฑ์รายได้ (และจำนวนที่ดินที่ครอบครอง) แทน สำหรับคนฐานะยากจน (เรียกว่าพวก thetes) แม้จะเข้ามารับตำแหน่งบริหารหรือนำทัพไม่ได้ แต่มีสิทธิเข้าร่วมประชุมในสมัชชาใหญ่ของเมือง (Assembly) และเข้าฟังการพิจารณาคดีได้ โซลอนยังจัดตั้งสภาสี่ร้อยเพื่อรับผิดชอบในการชงเรื่องเข้าสู่สมัชชาใหญ่ และใส่ข้อจำกัดอำนาจของอาร์คอนลงไปในรัฐธรรมนูญ โดยเปิดให้พลเมืองสามารถอุทธรณ์คำสั่งอาร์คอนไปยังสมัชชาของเมืองได้
การเมืองการปกครอง > การเกิดขึ้นของนครรัฐกรีก > สปาร์ตา

ข้อมูลเพิ่มเติม: สปาร์ตา
สปาร์ตาในช่วงศตวรรษที่ ๘ และ ๗ ก่อนคริสต์กาลเป็นยุคสมัยของความไร้กฎระเบียบ และความไม่สงบภายใน ซึ่งได้รับการบอกเล่าจากทั้งเฮโรโดตัส และทิวซิดิดีส ทำให้ต้องมีการปฏิรูป ซึ่งตามตำนานแล้วชาวสปาร์ตาเชื่อกันว่าเป็นผลงานของผู้ให้กฎหมายชื่อ ไลเคอร์กัส (Lycurgus) แต่ก็ไม่มีใครบอกได้ว่าจริงๆแล้ว ไลเคอร์กัสมีตัวตนจริงหรือไม่ การปฏิรูปการปกครองของไลเคอร์กัสทำให้สปาร์ตาเกิดความมั่นคงภายใต้ระบอบสองกษัตริย์ และทำให้เริ่มมีการขยายดินแดนด้วยกำลังทหารฯ สงครามกับเมสซีเนียครั้งแรกเกิดขึ้นประมาณปี 740 – 720 ปี ก่อนคริสต์กาล เป็นผลให้สภาผู้เฒ่า "เกรูเซีย" มีอำนาจเหนือสมัชชาเมือง และมีการจับประชากรของเมสซีเนียมาเป็นประชากรกึ่งทาสเรียกว่า เฮล็อต (Helot) ในช่วงเวลาเดียวกันนี้เอง สภาเอฟอร์ (Ephor) ซึ่งเป็นสภามีสมาชิกจากการเลือกตั้ง 5 คน ก็ก้าวขึ้นมามีอำนาจควบคู่ไปกับกษัตริย์สองพระองค์ของสปาร์ตา สมาชิกสภาเอฟอร์มีอำนาจถึงขนาดที่ว่าเพลโตเรียกพวกนี้ว่า "ทรราช" ที่กุมชะตาของเมืองไว้เหมือนอย่างพวกเผด็จการ ในขณะที่กษัตริย์สองพระองค์ถูกลดสถานะลงเป็นเหมือนแค่นายพล หลังจากปี 560 ก.คริสต์ เป็นต้นมา สปาร์ตาก็เริ่มสร้างพันธมิตรภาพกับบรรดานครรัฐกรีกต่าง ๆ จนในที่สุดกลายเป็น สันนิบาตเพโลนีเซียน ซึ่งมีเมืองสำคัญอย่างเช่น เอลิส คอรินธ์ และเมการา เข้าเป็นส่วนหนึ่งของสันนิบาต
เศรษฐกิจการค้า > การเกษตรกรรม

ในยุคอาร์เคอิกการเกษตรกรรมยังไม่กระจายกว้าง หรืออยู่ออกห่างจากตัวเมืองไปมากนัก ฟาร์มยังมีขนาดเล็ก และอยู่กระจุกรวมกันใกล้พื้นที่อยู่อาศัยของเมือง อย่างไรก็ดีการเพาะปลูกมีความหลากหลายมาก
ดูเพิ่ม

กรีซโบราณ
ประวัติศาสตร์กรีซ
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ กรีซยุคอาร์เคอิก
Archaic period: society, economy, politics, culture — The Foundation of the Hellenic World
The Archaic Period of Greek Art – Columbia Electronic Encyclopedia
Ancient Greece: The Archaic Period — by Richard Hookero
ยิมเนเซียม (กรีซโบราณ) และ พะไลสตรา (โรงเรียนฝึกสอนมวยปล้ำ) ที่เมืองโอลิมเปีย
โซลอน, นักปราชญ์ กวี และผู้ร่างกฎหมายรัฐธรรมนูญให้แก่นครรัฐเอเธนส์ ในตอนต้นของศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาล
[บริเวณที่ชาวกรีกเข้าตั้งรกรากในช่วงปลายยุคอาร์เคอิก