stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พอปลาร์
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ > ดอกและผล

พืชส่วนใหญ่ในสกุลมีดอกแยกเพศอยู่ต่างต้น (dioecious) จำนวนน้อยชนิดที่เป็นดอกแยกเพศอยู่ร่วมต้น (monoecious)  มักออกดอกในต้นฤดูใบไม้ผลิก่อนออกใบ ช่อดอกที่มีแกนช่อยาวดอกย่อยมีจำนวนมากมีเพศเดียว แกนช่อมักงอกชี้ขึ้นและห้อยปลายลู่ลง (ช่อดอกที่ค่อนข้างสั้น ปลายช่ออาจไม่ห้อยลง) ช่อดอกทรงยาวเรียวแบบหางกระรอก (catkin) แทงยอดดอกจากตาที่เกิดขึ้นในซอกใบของปีก่อนหน้า ดอกย่อยทรงถ้วยแบน ก้านดอกย่อยสั้นหรือไม่มีเลย ดอกย่อยเรียงติดกัน ดอกย่อยงอกออกจากผิวของแกนช่อ เมื่อดอกตูมช่อดอกมีลักษณะคล้ายเกล็ด ใบประดับหลุดออกไประหว่างดอกบาน ดอกเพศผู้และดอกเพศเมียไม่มีกลีบเลี้ยงหรือกลีบดอก
ดอกเพศผู้มีเกสรตัวผู้ 4–60 อัน เส้นใยสั้นและมีสีเหลืองอ่อน อับเรณูเป็นรูปขอบขนาน สีม่วงหรือแดง ดอกเพศเมียประกอบด้วยรังไข่เดียวที่เรียงตัวเป็นแผ่นรูปถ้วย ลักษณะสั้น มีเปลือกหุ้มสองถึงสี่แฉก และออวุลจำนวนมาก
ผสมเกสรด้วยลม โดยช่อดอกเพศเมียจะยาวขึ้นอย่างมากระหว่างการผสมเกสรและออกผล
ผลเป็นทรงรียาว หุ้มด้วยเปลือกสองถึงสี่แฉก สีเขียวถึงน้ำตาลแดง สุกในกลางฤดูร้อน ภายในบรรจุเมล็ดสีน้ำตาลอ่อนจำนวนมาก ล้อมรอบด้วยกระจุกขนยาวสีขาวนุ่มและน้ำหนักของเมล็ดที่เบามากที่ช่วยในการลอยตามลม ต้นไม้หนึ่งต้นสามารถผลิตเมล็ดได้มากกว่า 25 ล้านเมล็ดต่อปี เมล็ดกระจายพันธุ์ไปตามลม
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ > สารสำคัญ

สารสำคัญที่พบในพอปลาร์ คือ ฟีนอล ซึ่งเป็นสารทุติยภูมิที่ผลิตขึ้นจากกระบวนการเผาผลาญอาหาร (secondary metabolite) ฟีนอลที่สำคัญที่สุดในเชิงปริมาณ ได้แก่ ฟีนอลไกลโคไซด์ ฟลาโวนอยด์ และแทนนิน
ฟีนอลไกลโคไซด์ ได้แก่ ซาลิซิน ซาลิคอร์ติน เทรมูลอยด์ และเทรมูลาซิน พบมากเป็นพิเศษในใบ กิ่ง และเปลือกของพอปลาร์ ใบของพอปลาร์มักเป็นอาหารของสัตว์ซึ่งมันปล่อยสารบางชนิดที่ลดการเจริญเติบโตของแมลงหลายชนิด
ในฤดูใบไม้ร่วง น้ำตาลซูโครส ราฟฟิโนส และสตาชีโอสจะเกิดขึ้นที่ลำต้นจากแป้งที่เก็บไว้ แม้ว่าแป้งจะพบในปริมาณเล็กน้อยในฤดูหนาว แต่ราฟฟิโนสและสตาชีโอสสามารถสร้างวัตถุแห้งในลำต้นได้ร้อยละ 6 ถึง 7 ยังพบไขมันถูกเก็บไว้ในลำต้นและเปลือก
นิเวศวิทยา

ต้นพอปลาร์ในชั้นค็อตตอนวูด (ชั้น Aigeiros) มักเป็นพืชในพื้นที่ชุ่มน้ำหรือไม้ต้นริมฝั่ง ส่วนพอปลาร์ในชั้นแอสเพน (ชั้น Populus) เป็นหนึ่งในไม้ต้นใบกว้างที่สำคัญที่สุดของป่าซีกโลกเหนือในเขตหนาว
ต้นพอปลาร์และแอสเพนเป็นพืชอาหารที่สำคัญสำหรับตัวอ่อนของผีเสื้อจำนวนมาก
เห็ดนางรมแอสเพน (Pleurotus populinus) พบเฉพาะบนซากไม้พอปลาร์ในทวีปอเมริกาเหนือ
พอปลาร์หลายชนิดในสหราชอาณาจักรและประเทศต่าง ๆ ในยุโรปประสบปัญหาอาการตายจากยอด (dieback) อย่างหนัก ส่วนหนึ่งเป็นเพราะหนอน Sesia apiformis ซึ่งเจาะเข้าไปและพักตัวระยะดักแด้ในลำต้นของพอปลาร์
การปลูก

นิยมปลูกพอปลาร์เป็นไม้ประดับ จากข้อได้เปรียบของการโตเร็ว ต้นพอปลาร์เกือบทุกชนิดหยั่งรากได้ง่ายจากการปักชำหรือจากกิ่งที่หักหล่นบนพื้นดิน (เนื่องจากมีความสามารถในการแทงหน่ออย่างรวดเร็ว และสามารถสร้างอาณานิคมขนาดใหญ่จากต้นเดิมเพียงต้นเดียว เช่น ที่ป่าแพนโด)
การปลูกต้นพอปลาร์อย่างถี่ชิด (เพียงให้แย่งอาหารกัน) จะตั้งตรงและเรียงเป็นแถว เป็นที่นิยมปลูกกันอย่างแพร่หลายทั่วยุโรปและเอเชียตะวันตกเฉียงใต้
อย่างไรก็ตาม ต้นพอปลาร์มีระบบรากที่แข็งแรงและรุกราน ซึ่งยืดออกได้ถึง 40 เมตร (130 ฟุต) จากลำต้น ดังนั้นการปลูกใกล้บ้านอาจทำให้ฐานรากหรือท่อน้ำเสียหาย และผลทางอ้อมจากการซีมของความชื้นบนผิวผนังและท่อที่ร้าว
การใช้ประโยชน์

แม้ว่าโดยความเข้าใจตามปกติไม้จากสกุลพอพิวลัส (Populus) มักได้รับการเรียกว่า ไม้พอปลาร์ แต่ชื่อ "ไม้พอปลาร์" ที่เป็นไม้เนื้อแข็งคุณภาพสูงที่ใช้โดยทั่วไปและมีเนื้อไม้สีออกเขียวนั้นแท้จริงแล้วมาจากสกุล Liriodendron ที่ไม่เกี่ยวข้องกันเป็นญาติกัน ไม้จากสกุลพอพิวลัสเป็นวัสดุที่เบาและมีรูพรุนมากกว่า
ความยืดหยุ่นและเกรนละเอียดของเนิ้อไม้สกุลพอพิวลัส ทำให้เหมาะสำหรับการใช้งานหลายประเภทซึ่งกับไม้สกุลหลิว ชาวกรีกและชาวอิทรัสคันสร้างโล่จากพอปลาร์ และพลินีผู้อาวุโสยังกล่าวถึงต้นพอปลาร์เพื่อจุดประสงค์เดียวกันนี้ด้วย ต้นพอปลาร์ยังคงใช้ในการสร้างโล่ตลอดสมัยกลาง และได้รับการยอมรับในด้านความทนทานคล้ายกับไม้โอ๊ก แต่มีน้ำหนักเบากว่ามาก
การใช้ประโยชน์ > อาหาร

ใบไม้และส่วนอื่น ๆ ของพืชสกุลพอปลาร์เป็นอาหารของสัตว์ ชั้นน้ำเลี้ยงใต้เปลือกไม้ชั้นนอก (กระพี้) นั้นมนุษย์สามารถกินได้ทั้งดิบและสุก
การใช้ประโยชน์ > การผลิต

ในหลายพื้นที่มีการปลูกต้นพอปลาร์ลูกผสมโตเร็วเพื่อทำเยื่อไม้ ซึ่งใช้กันอย่างแพร่หลายในการผลิตกระดาษ
ขายเป็นไม้เนื้อแข็งใช้สำหรับพาเลทและไม้อัดราคาถูก และในการใช้งานเฉพาะทางเช่น ไม้ขีดไฟและกล่องไม้ขีด และกล่องสำหรับชีสกาม็องแบร์
ช้กันอย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรมสโนว์บอร์ดเพื่อใช้เป็นแกนสโนว์บอร์ด เนื่องจากมีความยืดหยุ่นเป็นพิเศษ และบางครั้งใช้ในลำตัวของกีตาร์ไฟฟ้าและกลอง
ไม้พอปลาร์โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ผ่านการอบรมควันเหมาะเป็นฐานสำหรับสว่านคันชัก
เปลือกไม้พอปลาร์โมีปริมาณกรดแทนนิกสูง จึงถูกนำมาใช้ในการฟอกหนัง
ใช้ทำตะเกียบหรือรองเท้าไม้
แม่พิมพ์อบจากไม้พอปลาร์ สามารถใช้ได้ทั้งในตู้แช่แข็ง เตาอบ หรือเตาอบไมโครเวฟ
ในปากีสถาน เกษตรกรปลูกต้นพอปลาร์ในระดับการค้าในจังหวัดปัญจาบ สินธ์ และไคเบอร์ปัคตุนควา อย่างไรก็ตามพอปลาร์มีความทนทานต่อปลวกทุกชนิดที่ต่ำมาก ทำให้เกิดความเสียหายจากปลวกจำนวนมากเป็นประจำทุกปี จากคุณสมบัติด้อยนี้บางครั้งเกษตรกรใช้ท่อนพอปลาร์มาใช้เป็นเหยื่อล่อปลวกให้ติดกับเพื่อเป็นวิธีการควบคุมปลวกในพืชผลด้วยชีววิธีอย่างหนึ่ง
การใช้ประโยชน์ > พลังงาน

มีความสนใจในการใช้ต้นพอปลาร์เป็นพืชพลังงานสำหรับมวลชีวภาพ ในระบบสวนป่าพลังงานโดยเฉพาะอย่างยิ่งในแง่ของอัตราส่วนพลังงานเข้าต่อพลังงานออกที่สูง ซึ่งมีศักยภาพในการลดคาร์บอนจำนวนมาก และการเติบโตอย่างรวดเร็ว
ในสหราชอาณาจักร ต้นพอปลาร์ (รวมทั้งพืชพลังงานอื่น ๆ เช่นต้นวิลโลว์) มักปลูกในระบบไม้โตเร็วหมุนเวียน เป็นเวลาสองถึงห้าปี (มีลำต้นเดี่ยวหรือหลายต้น) จากนั้นจึงเก็บเกี่ยวและเผา ผลผลิตของบางพันธุ์อาจสูงถึง 12 ตันอบแห้งต่อเฮกตาร์ต่อปี ในพื้นที่ที่ร้อนกว่าเช่น อิตาลี ต้นพอปลาร์สามารถผลิตมวลชีวภาพได้มากถึง 13.8, 16.4 ตันอบแห้งต่อเฮกตาร์ต่อปี (สำหรับรอบการตัดสองปีและสามปี) นอกจากนี้ยังแสดงความสมดุลของพลังงานในเชิงบวกและประสิทธิภาพพลังงานที่สูง
การใช้ประโยชน์ > เชื้อเพลิง

ใช้เป็นเชื้อเพลิงชีวภาพของการผลิตพลังงานชีวมวล ในสหรัฐนักวิทยาศาสตร์ได้ศึกษาการแปลงทางชีวเคมีจากพอปลาร์ให้เป็นน้ำตาลในการสังเคราะห์เอทานอลในการผลิตเป็นเชื้อเพลิงชีวภาพ โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาจากราคาที่ค่อนข้างถูกของไม้พอปลาร์เมื่อปลูกแบบไม้โตเร็ว (short rotation coppice; SRC) เพื่อใช้สำหรับเป็นเชื้อเพลิงชีวมวลสามารถทำได้ในเชิงเศรษฐกิจ แม้ว่าผลผลิตของการแปลงจากไม้โตเร็วเหล่านี้เป็นเชื้อเพลิงชีวภาพจะต่ำกว่าไม้ที่ปลูกให้โตแบบทั่วไปก็ตาม
นอกจากการแปลงทางชีวเคมีแล้ว ยังมีการศึกษาการแปลงทางเทอร์โมเคมี (เช่น ไพโรไลซิสแบบเร็ว) พบว่าพอปลาร์ปลูกแบบไม้โตเร็วสามารถให้พลังงานแบบกลับมาใช้ใหม่ได้สูงกว่าการแปลงทางชีวภาพ
การใช้ประโยชน์ > ศิลปะ

พอปลาร์มีเนื้อไม้โดยทั่วไปจะมีสีขาวออกเหลืองเล็กน้อย เป็นไม้ที่ใช้กันมากที่สุดในอิตาลีสำหรับเป็นวัสดูในจิตรกรรมแผง ได้แก่ ภาพโมนาลิซาและภาพวาดในสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาในอิตาลีตอนต้นที่มีชื่อเสียงที่สุดหลายชิ้น[ต้องการอ้างอิง]
เครื่องสายบางชนิดมีแผ่นหลังทำด้วยไม้พอปลาร์ชิ้นเดียว วิโอลาที่ทำในลักษณะนี้ได้รับการกล่าวว่า ให้มีโทนเสียงที่กังวานเป็นพิเศษ[ต้องการอ้างอิง] ในทำนองเดียวกันแม้ว่าโดยทั่วไปจะถือว่าพอปลาร์มีเนื้อไม้ที่มีคุณภาพน้อยกว่าไม้สปรูซซิตกาแบบดั้งเดิม แต่ในปัจจุบันไม้พอปลาร์เริ่มเป็นที่ต้องการของช่างทำฮาร์ปบางคนในฐานะที่เป็นทางเลือกที่ยั่งยืนในการทำเป็นไม้หน้า (sound board) และบางครั้งยังอาจให้คุณภาพเสียงที่เหนือกว่า ซึ่งบางครั้งอาจใช้แผ่นไม้อัดไม้เนื้อแข็งแบบอื่น ไปจนถึงฐานของพอปลาร์ที่ก้องกังวานทั้งด้วยเหตุผลด้านความสวยงามและควรปรับแต่งคุณสมบัติทางเสียงอย่างละเอียด
การใช้ประโยชน์ > การจัดการที่ดิน

ต้นพอปลาร์ดำ (Populus nigra) มักใช้ปลูกเป็นแนวต้นไม้สำหรับกันลมในไร่นา เพื่อป้องกันการกร่อนดินโดยลม
การใช้ประโยชน์ > การเกษตร

ไม้ซุ่งจากต้นพอปลาร์เหมาะกับการใช้เป็นวัสดุเพาะของเห็ดหอม
การใช้ประโยชน์ > การบำบัดโดยพืช

พอปลาร์เป็นหนึ่งในพืชที่เหมาะสมสำหรับเทคโนโลยีการบำบัดโดยพืช โดยเฉพาะในการใช้ในเป้าหมายการบำบัดมลพิษหลายประเภท ได้แก่ จุลธาตุ (TEs) ในดินและกากตะกอนน้ำเสีย, โพลีคลอริเนตเต็ดไบฟีนิล (สารพีซีบี), ไตรคลอโรเอทิลีน (TCE), โพลีไซคลิกอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน (PAH)
ในวัฒนธรรม

บทกวีภาษาอังกฤษที่มีชื่อเสียงสองชิ้น คร่ำครวญถึงการตัดต้นพอปลาร์ คือ "สวนพอปลาร์" (The Poplar Field) ของวิลเลียม คาวเพอร์ (William Cowper) และ "พอปลาร์ที่บินซีย์" (Binsey Poplars) ของเจอราร์ด แมนลีย์ ฮอปกินส์ (Gerard Manley Hopkins) ในปี 1879
ในเพลง "ผลไม้ประหลาด" (Strange Fruit) ของบิลลี ฮอลลิเดย์ (Billie Holiday) ในท่อน "ร่างสีดำแกว่งไปมาในสายลมใต้/ผลไม้ประหลาดที่ห้อยลงมาจากต้นพอปลาร์..."
มีไฮ เอมีเนสกู (Mihai Eminescu) ค้นหาแรงบันดาลใจในผลงานบทกวี "ณ ตรงที่ต้นพอปลาร์โดดเดี่ยวเติบโต" (Down Where the Lonely Poplars Grow) หนึ่งในสถานที่เหล่านั้นคือตรอกพอปลาร์ประหลาด ในเมืองยัชประเทศโรมาเนีย ต่อมาในปี 1973 ต้นพอปลาร์ขาว 15 ต้นที่เหลือรอด (มีอายุระหว่าง 233 ถึง 371 ปี) ได้รับการประกาศให้เป็นอนุสรณ์สถานทางธรรมชาติ
พอปลาร์บนเนินเขา ในช่วงเวลาที่ต่างกัน เช่นเดือนเมษายน กันยายน ตุลาคม กุมภาพันธ์ (ถ่ายที่เยอรมนี)
Populus nigra ในฤดูใบไม้ร่วง
Populus × petrowskiana ("พอปลาร์ซาร์" หรือ "Czar's Poplar") ในไฮเนอรา ประเทศฟินแลนด์
ใบของ Populus lasiocarpa
ภาพประกอบของพอปลาร์ดำ (Populus nigra)
ช่อดอกเพศผู้ของ Populus × canadensis
เมล็ดของต้นพอปลาร์นั้นปลิวไปตามลมได้ง่าย เนื่องจากมีขนปุยละเอียดอยู่โดยรอบ
ภาพตัดขวางของลำต้นของแอสเพน
ระบบรากของพอปลาร์
การแปรสัณฐานของใบพอปลาร์ (ซ้าย)ใบในฤดูหนาว (ขวา)ใบในฤดูร้อน
เมล็ดพอปลาร์ลอยไปได้ไกลเพราะมีขนปุยเบา บางครั้งอาจพบเห็นขนสีขาวนี้แผ่เรียงรายบนทางเดินคล้ายหิมะ
พอปลาร์ดำที่สูงตรง เป็นพันธุ์ปลูกหนึ่งในกลุ่ม Plantierensis ที่ประเทศฮังการี
พอปลาร์ไม้หลักในสวนโคเรอ (Khorog City Park) ที่ประเทศทาจิกิสถาน
รถปักชำต้นกล้าพอปลาร์สำหรับมวลชีวภาพแบบไม้โตเร็วหมุนเวียนรอบสั้น
สเปียร์มินต์

| สเปียร์มินต์ |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Plantae
ไม่ได้จัดลำดับ:: Angiosperms
ไม่ได้จัดลำดับ:: Eudicots
ไม่ได้จัดลำดับ:: Asterids
อันดับ:: Lamiales
วงศ์:: Lamiaceae
สกุล:: Mentha
สปีชีส์:: M.  spicata
ชื่อทวินาม
Mentha spicata L.

ชื่อพ้อง
 Mentha viridis
สเปียร์มินต์ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Mentha spicata) เป็นพืชในสกุลมินต์ กระจายพันธุ์ในทวีปอเมริกา ยุโรป แอฟริกาเหนือถึงเอเชีย ลักษณะเป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปี สูง 30-100 เซนติเมตร มีเหง้าใต้ดิน ใบเป็นใบเดี่ยวรูปรีแกมใบหอก ขอบใบจักฟันเลื่อย ออกตรงข้าม กว้าง 1.5-3 เซนติเมตร ยาว 5–9 เซนติเมตร ดอกออกเป็นช่อสีชมพูขาว ยาว 2.5–3 มิลลิเมตร ผลกลมภายในมีเมล็ด
สเปียร์มินต์มีน้ำมันที่มีส่วนประกอบหลักเป็นคาร์โวนและลิโมนีน และมีเมนทอลและเมนโทนในปริมาณเล็กน้อย น้ำมันสเปียร์มินต์มีคุณสมบัติไล่แมลงและต้านเชื้อรา ใช้ผสมในชามินต์ แต่งกลิ่นยาสีฟัน ขนมและเครื่องดื่ม
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ สเปียร์มินต์
ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Mentha spicata ที่วิกิสปีชีส์
ธุรกิจเพื่อสังคม

ธุรกิจเพื่อสังคม (อังกฤษ: Social business) เป็นคำที่นิยามขึ้นโดยศาสตราจารย์ มูฮัมหมัด ยูนูส ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ โดยเขาอธิบายไว้ในหนังสือของตน
ในหนังสือเล่มนี้ ยูนูสให้คำจำกัดความของธุรกิจเพื่อสังคมว่าเป็นธุรกิจที่:
สร้างและออกแบบมาเพื่อแก้ไขปัญหาด้านสังคม
เป็นบริษัทที่ไม่ขาดทุนและไม่จ่ายเงินปันผล เช่น
สามารถในการพึ่งพาตนเองทางด้านการเงิน และ
กำไรที่ได้รับจากธุรกิจจะถูกนำไปลงทุนซ้ำในธุรกิจนั้นเอง (หรือใช้ในการเริ่มธุรกิจเพื่อสังคมอื่น ๆ) โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างผลกระทบต่อสังคมในทางบวก เช่น ขยายการเข้าถึงของบริษัท ปรับปรุงผลิตภัณฑ์หรือบริการ หรืออุดหนุนภารกิจทางสังคมในรูปแบบอื่น ๆ
รูปแบบนี้แต่งตั้งจากธุรกิจที่มุ่งแสวงหากำไรสูงสุด เนื่องจากเป้าหมายหลักของธุรกิจเพื่อสังคมไม่ใช่การเพิ่มกำไรให้สูงสุด (ถึงแม้จะมีความปรารถนาในการสร้างกำไรก็ตาม) นอกจากนี้ เจ้าของธุรกิจจะไม่ได้รับเงินปันผลใด ๆ จากผลกำไรทางธุรกิจเลย
ในทางกลับกัน ธุรกิจเพื่อสังคมนั้นแตกต่างจากองค์การไม่แสวงหาผลกำไรตรงที่ไม่ต้องพึ่งพาเงินบริจาค หรือเงินช่วยเหลือจากภาคเอกชนหรือภาครัฐ เพื่อความอยู่รอดและการดำเนินกิจการ เพราะธุรกิจประเภทนี้สามารถพึ่งพาตัวเองได้เช่นเดียวกับธุรกิจอื่น ๆ ยิ่งไปกว่านั้น อีกสิ่งหนึ่งที่แตกต่างจากองค์การไม่แสวงหาผลกำไร คือ เงินทุนในองค์การจะถูกใช้เพียงครั้งเดียวในการทำงานจริง แต่เงินทุนในธุรกิจเพื่อสังคมจะถูกใช้ในการลงทุนเพื่อเพิ่มและปรับปรุงการดำเนินการของธุรกิจในการทำงานโดยไม่มีกำหนดระยะเวลา ซึ่งยูนูสกล่าวไว้ว่า "เงินการกุศลมีชีวิตเพียงครั้งเดียว ส่วนเงินธุรกิจเพื่อสังคมสามารถนำไปลงทุนซ้ำแล้วซ้ำเล่าได้"
ในทางปรัชญา ธุรกิจเพื่อสังคมนั้นมีพื้นฐานมาจากสิ่งที่ยูนูสระบุว่าเป็นแรงจูงใจพื้นฐานของมนุษย์ 2 ประการ ได้แก่ ความเห็นแก่ตัว และ การเสียสละส่วนตน คนที่เห็นแก่ตัว มักแสวงหากำไรผ่านทางธุรกิจโดยไม่คำนึงถึงตนเอง อย่างไรก็ตาม ธุรกิจเพื่อสังคมยังขึ้นอยู่กับแรงจูงใจประการหลังนี้ โดยให้ผู้คนให้บริการการกุศล เช่น การก่อตั้งศาสนสถานต่าง ๆ อาทิ วัด โบสถ์ มัสยิด โบสถ์ยิว รวมไปถึงพิพิธภัณฑ์ศิลปะ สวนสาธารณะ คลินิกสุขภาพ หรือศูนย์ชุมชน สำหรับยูนูส ผลกำไรที่ได้รับจากการดำเนินธุรกิจเพื่อสังคมนั้นสำคัญน้อยกว่าผลดีที่เกิดขึ้นต่อสังคมโดยรวม ล่าสุด มูฮัมหมัด ยูนูส ได้ก่อตั้ง Yunus Social Business (YSB) เพื่อศึกษา สนับสนุน และลงทุนในธุรกิจเพื่อสังคมในกลุ่มคนรุ่นใหม่
เมื่อไม่นานมานี้ งานวิจัยทางวิชาการจำนวนมากได้ศึกษาว่า บล็อกเชน และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง สัญญาอัจฉริยะ มีส่วนช่วยสนับสนุนการพัฒนาแนวคิดทางธุรกิจทางสังคม โดยนักวิจัยมีความเห็นว่า การใช้บล็อกเชนร่วมกับสัญญาอัจฉริยะ สามารถทำหน้าที่เป็นตัวเร่งให้เกิดธุรกิจทางสังคมที่ยั่งยืนได้
ดูเพิ่ม

การลงทุนแบบคำนึงผลกระทบเชิงบวก
ผู้ประกอบการสังคม
การประกอบการสังคม
กิจการเพื่อสังคม
สองบรรทัดฐาน
สามบรรทัดฐาน
รายชื่อกิจการเพื่อสังคม
ความยั่งยืนของผู้ประกอบการ
ฐานพีระมิด
บาเกะดานูกิ

"ทานูกิ"จากกาซุ เฮียกกิ ยาเงียวโดยเซกิเอ็ง โทริยามะ
บาเกะดานูกิ (ญี่ปุ่น: 化け狸; โรมาจิ: Bake-danuki) เป็นหนึ่งในโยไกที่พบในคติชนและตำนานญี่ปุ่น ซึ่งมักเชื่อมโยงกับจิ้งจอกแรคคูนญี่ปุ่นหรือ ทานูกิ
ถึงแม้ว่า ทานูกิ เป็ยสัตว์ที่มีตัวตนจริง แต่ บาเกะดานูกิ ที่ปรากฏในวรรณกรรมเป็นสัตว์ที่ประหลาด และแม้แต่เหนือธรรมชาติ โดยปรากฏในวรรณกรรมแรกสุดในบทเกี่ยวกับจักรพรรดินีซูอิโกะใน นิฮงโชกิ ดังตัวอย่างในข้อความนี้ "ในฤดูใบไม้ผลิสองเดือน มีทานูกิในแถบชนบทของมุตสึ (春二月陸奥有狢) พวกมันจะแปลงร่างเป็นมนุษย์และร้องเพลง (化人以歌)" บาเกะดานูกิยังปรากฏในวรรณกรรมคลาสสิกต่าง ๆ เช่น นิฮงเรียวอิกิ และอูจิชูอิโมโนงาตาริ ในบางภูมิภาคของญี่ปุ่น บาเกะดานูกิ มีชื่อเสียงจากการมีทักษะคล้ายกับ คิตสึเนะ (สุนัขจิ้งจอก): พวกมันสามารถแปลงร่างเป็นวัตถุหรือมนุษย์ และสามารถเข้าสิงมนุษย์ได้
ลักษณะ

ทานูกิ เป็นสัตว์ที่ชาวญี่ปุ่นเชื่อว่า เป็นปีศาจที่สามารถแปลงร่างได้ โดยใช้ใบไม้แปะไว้ที่หน้าผาก โดยความเชื่อนี้ปรากฏให้เห็นบ่อย ๆ ตามสื่อในวัฒนธรรมร่วมสมัยต่าง ๆ อย่างการ์ตูนญี่ปุ่น  เช่น ปอมโปโกะ ทานูกิป่วนโลก ใน ค.ศ. 1994 เป็นต้น โดยเชื่อว่าเป็นสัตว์ที่ชอบดื่มเหล้าสาเก แต่จะไม่ซื้อเหล้าสาเกให้เปลืองเงินแต่จะใช้วิธีการแปลงร่างหลอกเอาเหล้ามาดื่ม รักสนุก และจะชอบหลอกมนุษย์ด้วยการแปลงลูกอัณฑะให้มีขนาดใหญ่ด้วย
ความเชื่อของมนุษย์ต่อทานูกิ

เชื่อว่าความเชื่อเรื่องทานูกิของญี่ปุ่นได้รับอิทธิพลมาจากจีนพร้อมกับความเชื่อเรื่องปีศาจจิ้งจอก ซึ่งในจีนแทบไม่มีความเชื่อเรื่องทานูกิอยู่เลย แต่มีการสับสนในชนิดของสัตว์เมื่อถึงญี่ปุ่น
โดยคำว่า "狸" เป็นคำคุณศัพท์ในภาษาจีนกลางสมัยใหม่ (ออกเสียง "หลี่") เดิมมีความหมายถึงสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดกลาง เช่น แมว เป็นหลัก แต่เมื่อคำนี้ได้ถูกนำมาใช้ในญี่ปุ่น ปัญญาชนชาวญี่ปุ่นไม่อาจหาสัตว์ที่เหมาะสมที่จะนำมาใช้ได้ จึงใช้ไปในความหมายทั่วไปเช่น ทานูกิ, แมวดาว, แบดเจอร์ยุโรป, เพียงพอน และกระรอกบินยักษ์ญี่ปุ่น
ปัจจุบันในญี่ปุ่น มักปรากฏเครื่องปั้นดินเผารูปทานูกิยืนสองขา พุงป่อง สวมหมวกฟาง มือข้างนึงถือขวดเหล้าสาเก และอีกข้างถือถุงเงินที่ยังไม่ได้ใช้ประดับอยู่ตามหน้าร้านเหล้า ร้านอาหาร หน้าวัดหรือศาลเจ้า บ้านเรือนทั่วไป หรือกระทั่งข้างทางถนน นัยว่าเป็นสัญลักษณ์แห่งความโชคดีเหมือนมาเนกิเนโกะ ซึ่งรูปปั้นดินเผานี้ชื่อ "ชิงารากิยากิ" (信楽焼き) มีแหล่งผลิตเพียงแห่งเดียวเท่านั้น คือ เมืองชิงารากิ อำเภอโคกะ จังหวัดชิงะ
ภาพวาดโบราณของปีศาจทานูกิ
รูปปั้นชิงารากิยะกิ
การสร้างเรื่องจากความจำเสื่อม

ในจิตวิทยาหรือจิตเวชศาสตร์ การสร้างเรื่องจากความจำเสื่อม หรือ การกุเหตุความจำเสื่อม  (อังกฤษ: confabulation  มากจากคำในภาษาละตินที่แปลว่า  "การเล่าเรื่อง") เป็นความปั่นป่วนของความจำที่ปรากฏโดยคำพูดหรือการกระทำที่ไม่ตรงกับประวัติ  ภูมิหลัง  หรือสถานการณ์ในปัจจุบัน  โดยที่ไม่ได้มีเจตนาที่จะหลอกลวง 
การกุเหตุความจำเสื่อมต่างจากการโกหกเพราะไม่มีเจตนาที่จะหลอกลวง และบุคคลนั้นไม่รู้ว่า  ข้อมูลของตนนั้นไม่ตรงกับความจริง 
แม้ว่า  บุคคลนั้นอาจจะแสดงเนื้อความที่ปรากฏอย่างโต้ง ๆ ว่าไม่จริง  แต่ว่า  เรื่องที่กุขึ้นบางครั้งอาจจะเชื่อมโยงกัน  สอดคล้องกัน  และไม่มีอะไรแปลก  
บุคคลที่กุความขึ้นอาจจะมีความจำที่ไม่ถูกต้อง  "เริ่มตั้งแต่เป็นความเพี้ยนไปเพียงเล็กน้อย  จนถึงเป็นเรื่องกุที่แปลกประหลาด" 
และมักจะมั่นใจถึงความจำของตน  แม้ว่าจะมีหลักฐานที่ขัดแยังกัน 
เหตุที่ปรากฏของการกุโดยมากมาจากความเสียหายในสมองหรือภาวะสมองเสื่อม  เช่นที่เกิดจากโรคพิษสุรา  (alcoholism) จากหลอดเลือดโป่งพอง หรือจากโรคอัลไซเมอร์
รูปแบบ

การกุเหตุความจำเสื่อมโดยทั่วไปมีสองแบบคือ  แบบเกิดขึ้นเอง  (spontaneous)  หรือแบบมีการชักนำ (provoked)
การกุเหตุความจำเสื่อมแบบเกิดขึ้นเอง  (อังกฤษ: spontaneous confabulation) หรือ การกุเหตุความจำเสื่อมปฐมภูมิ (อังกฤษ: primary confabulation)  ไม่ได้เกิดขึ้นตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้น 
และปรากฏเหมือนกับไม่ได้อยู่ใต้อำนาจจิตใจ 
การกุแบบเกิดขึ้นเองค่อนข้างจะมีน้อย
และอาจเป็นผลจากการทำงานร่วมกันของพยาธิในสมองกลีบหน้าและภาวะเสียความจำแบบ  dissociative
และเกิดขึ้นบ่อยในคนไข้ภาวะสมองเสื่อม
ส่วน  การกุเหตุความจำเสื่อมแบบมีการชักนำ  (อังกฤษ: provoked confabulation) หรือ  การกุเหตุความจำเสื่อมแบบชั่วขณะ  (อังกฤษ: momentary confabulation) หรือ  การกุเหตุความจำเสื่อมทุติยภูมิ (อังกฤษ: secondary confabulation)  เป็นเรื่องสามัญสำหรับคนไข้มีความจำเสื่อม  และเกิดขึ้นบ่อย ๆ ทั้งในภาวะเสียความจำและทั้งในภาวะสมองเสื่อม 
การกุแบบมีการชักนำจะปรากฏชัดเจนด้วยการทดสอบความจำ
การจำแนกการกุเหตุความจำเสื่อมอีกอย่างหนึ่งก็คือแยกเป็นทางวจีกรรม  (verbal)  และทางกายกรรม  (behavioral)
การกุทางวจีกรรมเป็นการกล่าวคำโดยใช้ความจำที่ผิดพลาด  และเกิดขึ้นบ่อยกว่า
ในขณะที่การกุทางกายกรรมเกิดขึ้นเมื่อบุคคลนั้นกระทำการโดยใช้ความจำที่ผิดพลาดนั้น
ลักษณะ

ความจำที่นำไปสู่การกุมักจะอยู่ในส่วนของระบบความจำเกี่ยวกับอัตชีวประวัติ  (autobiographical memory)
ซึ่งชี้ให้เห็นถึงกระบวนการที่ซับซ้อนและละเอียดอ่อนที่สามารถเกิดความผิดพลาดขึ้นในช่วงเข้ารหัส  (encoding)  ช่วงบันทึก  (storage)  และช่วงระลึกถึง  (recall)  ความจำอย่างใดอย่างหนึ่ง  ช่วงใดช่วงหนึ่งก็ได้ 
การกุเหตุความจำเสื่อมแบบนี้พบได้บ่อยในคนไข้ที่มี Korsakoff's syndrome
อาการที่เป็นลักษณะเฉพาะ

การกุเหตุความจำเสื่อมมีลักษณะเฉพาะหลายอย่าง
ทั่วไปมักเกิดทางคำพูด  แต่เกิดขึ้นได้ด้วยทางการทำท่าทางที่แสดงความหมาย  หรือทางการกระทำ
สิ่งที่กุอาจจะเป็นข้อมูลที่เกี่ยวกับอัตชีวประวัติและเกี่ยวกับข้อมูลที่ไม่เกี่ยวกับตนอื่น ๆ เช่นประวัติศาสตร์  นิทาน  และที่เกี่ยวกับ  semantic memory  แบบอื่น ๆ
เรื่องที่พูดถึงอาจจะแปลกประหลาดหรือคล้องจองกัน
ประเด็นและรายละเอียดของเรื่องที่พูดอาจจะไม่เป็นความจริง
เรื่องที่พูด  มาจากความจำของคนไข้เกี่ยวกับประสบการณ์ที่เกิดขึ้นจริง ๆ รวมทั้งความคิดในอดีตและในปัจจุบัน
คนไข้ไม่มีความสำนึกถึงความผิดปกติหรือความไม่สมควรของเรื่องที่พูด  และไม่มีความสนใจหรือความวิตกกังวลถ้าบอกความผิดพลาดนั้นต่อคนไข้
คนไข้ไม่มีจุดประสงค์ที่ซ่อนเร้นอะไร ๆ ในการเล่าเรื่องนั้น
บุคลิกของคนไข้อาจจะมีอิทธิพลต่อความพร้อมที่จะกุเรื่อง
ดูเพิ่ม

ภาวะเสียสำนึกความพิการ
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  "ศัพท์บัญญัติ ๔๐ สาขาวิชา สำนักงานราชบัณฑิตยสภา".{{cite web}}:  CS1 maint: url-status (ลิงก์)
↑  "ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑"
↑  Merriam-Webster Collegiate Dictionary, 11th Edition
↑  Fotopoulou, A., Conway, M. A., & Solms, M. (2007) . "Confabulation: Motivated reality monitoring". Neuropsychologia, 45 (10), 2180-2190.
1 2 3  Moscovitch M. 1995. "Confabulation". In (Eds. Schacter D.L., Coyle J.T., Fischbach G.D., Mesulum M.M. & Sullivan L.G.), Memory Distortion (pp. 226–251) . Cambridge, MA: Harvard University Press.
↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-01-03. สืบค้นเมื่อ 2014-02-20.
1 2  Nalbantian, edited by Suzanne (2010). The memory process : neuroscientific and humanistic perspectives. Cambridge, Mass.: MIT Press. ISBN 978-0-262-01457-1. {{cite book}}: |first= มีชื่อเรียกทั่วไป (help); ไม่รู้จักพารามิเตอร์ |coauthors= ถูกละเว้น แนะนำ (|author=) (help)
↑  ICD-10 F10.2 ความผิดปกติทางจิตและพฤติกรรมที่เกิดจากการเสพสุรา  (แบบติด)
1 2  Metcalf, Kasey (1 February 2007). "Models of confabulation: A critical review and a new framework". Cognitive Neuropsychology. 24 (1): 23–47. doi:10.1080/02643290600694901. {{cite journal}}: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ |coauthors= ถูกละเว้น แนะนำ (|author=) (help)
1 2  Gilboa, A. (13 April 2006). "Mechanisms of spontaneous confabulations: a strategic retrieval account". Brain. 129 (6): 1399–1414. doi:10.1093/brain/awl093.
↑  dissociative amnesia  หรือ  organic amnesia  เป็นภาวะเสียความจำที่เกิดจากสภาวะทางจิต  ไม่ใช่เกิดจากความเสียหายโดยตรงต่อสมองที่เกิดจากความบาดเจ็บที่ศีรษะ  จากการบาดเจ็บที่กาย  หรือจากโรค
1 2  Kopelman, M.D. Two types of confabulation. J Neurol Neurosurg Psychiatry 1987a; 50: 1482–7.
↑  ICD-10 F10.6 กลุ่มอาการหลงลืมซึ่งเป็นความผิดปกติทางจิตและพฤติกรรมที่เกิดจากการเสพสุรา
↑  D. Kopelman, Michael. "The Korsakoff Syndrome: Clinical Aspects, Psychology and Treatment". oxford journals. 44 (2): 148–154. doi:10.1093/alcalc/agn118. PMID 19151162. สืบค้นเมื่อ 5 March 2012. {{cite journal}}: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ |coauthors= ถูกละเว้น แนะนำ (|author=) (help)
แหล่งข้อมูลอื่น

Hirstein, William (2005), Brain Fiction: Self-deception and the riddle of confabulation, Cambridge, Massachusetts: MIT Press, ISBN 0-262-08338-8, สืบค้นเมื่อ 21 March 2012
Sacks, Oliver (1985), The Man Who Mistook His Wife for a Hat (PDF), New York: Perennial Library, ISBN 0-06-097079-0, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2012-10-01, สืบค้นเมื่อ 21 March 2012
ญองอู้ ซอยะฮ่าน

| ญองอู้ ซอยะฮ่าน> กษัตริย์แห่งพุกาม |
| --- | --- |
ครองราชย์: ป. ค.ศ. 956–1001
ก่อนหน้า: เต้นโค
ต่อไป: กู้นซอจ้องพยู

ประสูติ: ค.ศ. 924 (ประสูติในวันพุธ) ญองอู้
สวรรคต: ค.ศ. 1001 (77 พรรษา) พุกาม
ชายา: Taung Pyinthe   Ale Pyinthe   Myauk Pyinthe
พระราชบุตร: จีนโซ่   โซะกะเต้
ราชวงศ์: พุกาม
ศาสนา: พุทธ
พระเจ้าญองอู้ ซอยะฮ่าน (พม่า: ညောင်ဦး စောရဟန်း, ออกเสียง: [ɲàʊ̯ɰ̃.ʔú sɔ́.jə.háɰ̃]; ประมาณ ค.ศ. 924–1001) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งพม่าซึ่งครองราชย์ในช่วง ค.ศ. 956–1001 กษัตริย์นักบุญและในปกรณัมเล่าประวัติของพระองค์ไว้ทำนองเดียวกับพระเจ้าปทุมสุริยวงศ์หรือพระเจ้าแตงหวานว่าพระองค์เคยทำไร่แตงกวามาก่อน แต่ด้วยบุญญาธิการของพระองค์จึงได้ขึ้นครองราชย์และได้รับสมัญญานามว่า พระเจ้าแตงกวา หรือ พระเจ้าเกษตรกร (ตองตูจี้มี่น, တောင်သူကြီးမင်း) พระเจ้าญองอู้ ซอยะฮ่าน มีพระมเหสี 3 พระองค์ซึ่งเป็นพี่น้องกัน ในปลายรัชกาลพระองค์ถูกยึดราชบัลลังก์โดยพระเจ้ากู้นซอจ้องพยู ก่อนที่พระมเหสี 2 องค์จะมีประสูติกาลพระราชโอรสซึ่งต่อมาก็คือ พระเจ้าจีนโซ่และพระเจ้าโซะกะเต้ ซึ่งก็ต่อมาก็ล้มล้างพระเจ้ากู้นซอจ้องพยูเช่นกัน
แอกนิส โจอาคิม

| แอกนิส โจอาคิม |
| --- | --- |

เกิด: อัชแฆน ฮอวากิมยัน 7 เมษายน 1854
เสียชีวิต: 2 กรกฎาคม 1899 
บิดามารดา: Parsick Joaquim (บิดา) Urelia Zechariah (มารดา)
แอกนิส โจอาคิม (อังกฤษ: Agnes Joaquim) หรือชื่อเดิม อัชแฆน ฮอวากิมยัน (อาร์มีเนีย: Աշխեն Հովակիմյան, Ashkhen Hovakimian; 7 เมษายน 1854 - 2 กรกฎาคม 1899) เป็นนักพฤกษศาสตร์ชาวสิงคโปร์เชื้อสายอาร์มีเนีย ผู้ผสมพันธุ์กล้วยไม้พันธุ์ผสมพันธุ์แรกของโลก Vanda 'Miss Joaquim' โจอาคิมได้รับการบรรจุชื่อในหอเกียรติยศสตรีสิงคโปร์ในปี 2015
ชีวิตช่วงต้น

ฮอวากิมยันเป็นธิดาคนโตและลูกคนที่สองของ Parsick (Basil) Joaquim วาณิชและตัวแทนการค้าชาวอาร์มีเนีย กับ Urelia Joaquim แอกนิสมีความสนใจและมีฝีมือในการทำสวนเช่นเดียวกับมารดา นอกจากนี้ยังเป็นสมาชิกที่มีบทบาทในคริสตจักรอาร์มีเนีย รวมถึงมีฝีมือในงานเย็บปักถักร้อย
ดอกไม้ประจำชาติสิงคโปร์

แอกนิส โจอาคิม ชนะรางวัลจากการประกวดดอกไม้ประจำปีและชนะรางวัลสำหรับดอกกล้วยไม้ที่หายากที่สุดในงานแสดงดอกไม้ปี 1899 รางวัลแรกนั้นมอบให้กับผลงานการผสมพันธุ์สายพันธ์กล้วยไม้ Vanda 'Miss Joaquim' ในเวลานั้นเธอตรวจพบมะเร็ง และเสียชีวิตในเวลาสามเดือนหลังได้รับรางวัล
ในปี 1947 ดอกกล้วยไม้ Vanda 'Miss Joaquim' ถูกเลือกเป็นสัญลักษณ์ที่เหมาะสมที่สุดของพรรคหัวก้าวหน้า (Progressive Party) ในปี 1957 ดอกกล้วยไม้นี้ถูกเบือกเป็นตราประจำสมาคมกล้วยไม้มาลายา (Malayan Orchid Society) ในเดือนเมษายน 1981 ดอกกล้วยไม้มิสโจอาคิมได้รับเลือกท่ามกลางผู้เข้าประกวดอื่นอีก 40 ดอก เป็นดอกไม้ประจำชาติสิงคโปร์
ครอบครัว

ญาติพี่น้องของแอกนิส โจอาคิม เป็นที่รู้จักทั่วไปในสิงคโปร์ ถนนนาร์ซิส (Narcis Street) ในสิงคโปร์นั้นตั้งชื่อตามพี่ชายของเธอ และลูกชายคนโตสุดของบ้าน ชื่อว่าเนร์เซส (Nerses หรือ Narcis, เกิด 2 ธันวาคม 1852) น้องชายของเธอ โจ (Joe หรือ Joaquim, เกิด 1 เมษายน 1856), เซธ (Seth, เกิด 11 กันยายน 1866) และจอห์น (John, เกิด 17 มิถุนายน 1858) ล้วนเป็นทนายความที่เป็นที่รู้จัก โจเป็นผู้ก่อตั้งบริษัททนายความ บราดเดลล์แอนด์โจอาคิม (Braddell and Joaquim) และต่อมาได้แยกออกมาตั้งบริษัททนายความของตัวเองในชื่อ โจอาคิมบราเธอส์ (Joaquim Brothers) น้องชายอีกสองคน อาราตูน (Arathoon, เกิด 2 กรกฎาคม 1864) และไซมอน (Simon, เกิด 5 ธันวาคม 1867) ล้วนเป็นผู้ช่วยนายทะเบียนในบริษัทแห่งหนึ่ง
ดอกกล้วยไม้ Vanda 'Miss Joaquim'
ป้ายหลุมศพของโจอาคิมในโบสถ์อาร์มีเนีย สิงคโปร์