stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
นกอ้ายงั่วแอฟริกัน

| นกอ้ายงั่วแอฟริกัน |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Pelecaniformes  หรือ Suliformes
วงศ์:: Anhingidae
สกุล:: Anhinga
สปีชีส์:: A.  rufa
ชื่อทวินาม
Anhinga rufa (Daudin, 1802)


แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์
ชื่อพ้อง
 Anhinga africana
นกอ้ายงั่วแอฟริกัน หรือ นกคองูแอฟริกัน (อังกฤษ: African darter, African snakebird; ชื่อวิทยาศาสตร์: Anhinga rufa) นกชนิดหนึ่ง ในวงศ์นกอ้ายงั่ว (Anhingidae)
มีลักษณะทั่วไปคล้ายกับนกอ้ายงั่วชนิดอื่น ๆ เช่น นกอ้ายงั่ว (A. melanogaster) ที่พบในทวีปเอเชียและประเทศไทย แต่มีลำตัวสีแดงเข้มกว่า
จัดเป็นนกขนาดใหญ่ มีลำตัวยาวกว่า 80 เซนติเมตร หากินอยู่ตามอ่างเก็บน้ำและแม่น้ำขนาดใหญ่ของทวีปแอฟริกา ตั้งแต่ซับสะฮะราลงมา เมื่ออยู่ในน้ำจะโผล่เฉพาะคออันยาวขึ้นมาเหนือน้ำทำให้ดูมีลักษณะคล้ายกับงู  ทำรังวางไข่บนต้นไม้ครั้งละ 3-6 ฟอง ใกล้กับรังของนกน้ำชนิดอื่น เช่น นกกระยาง, นกกาน้ำ
ในน้ำที่เซเนกัล
Anhinga rufa chantrei
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Anhinga rufa ที่วิกิสปีชีส์
นกเขนน้อยไซบีเรีย

| นกเขนน้อยไซบีเรีย |
| --- | --- |

นกตัวผู้ (♂) ที่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่

นกตัวผู้ที่ยังไม่โตเต็มที่ที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Passeriformes
วงศ์:: Muscicapidae
สกุล:: Luscinia
สปีชีส์:: L.  cyane
ชื่อทวินาม
Luscinia cyane (Pallas, 1776)

ชื่อพ้อง
 Luscinia cyanea (lapsus)
นกเขนน้อยไซบีเรีย (อังกฤษ: Siberian blue robin; ชื่อวิทยาศาสตร์: Luscinia cyane) เป็นนกเกาะคอนชนิดหนึ่ง ในวงศ์นกจับแมลงและนกเขน (Muscicapidae)
ตัวผู้และตัวเมียมีสีต่างกันอย่างเห็นชัดเจน นกตัวผู้จะมีลำตัวด้านบนเป็นสีน้ำเงิน ท้องสีขาวโพลน มีแถบสีดำพาดผ่านตาลากยาวแบ่งสีน้ำเงินและสีขาวออกจากกัน ขณะที่นกตัวเมียหรือนกที่ยังไม่โตเต็มวัยจะเป็นสีน้ำตาลตุ่น มีลายเกล็ดจาง ๆ บริเวณคอและอก ในนกตัวผู้ที่ยังโตไม่เต็มวัยต่างกับนกตัวเมียตรงที่มีหางออกสีฟ้า
มีพฤติกรรมทำรังวางไข่ทางตอนเหนือของเอเชียตะวันออก ในช่วงฤดูหนาวฝูงส่วนใหญ่จะอพยพลงใต้ไปหากินอยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นกบางตัวพลัดหลงไปไกลถึงทวีปยุโรป บางครั้งอาจอพยพรวมกันเป็นกลุ่มหลายสิบตัว และอพยพในเวลากลางคืนด้วย สำหรับประเทศไทยนกเขนน้อยไซบีเรียจัดเป็นนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์ที่พบบ่อยทั่วทุกภาค แต่ในบางพื้นที่มีสถานะเป็นเพียงนกอพยพผ่านที่พบได้เฉพาะช่วงต้นและปลายฤดูหนาวเท่านั้น
เป็นนกอพยพที่บินเป็นระยะทางไกลมาก ปกติจะพบเดินหาแมลงขนาดเล็กกินตามพื้นในป่าดิบ มีพฤติกรรมที่เป็นเอกลักษณ์ คือ มักจะกระดกหางถี่ ๆ ตลอดเวลา แม้ตามปกติจะพบในป่า แต่ช่วงต้นและปลายฤดูกาลอพยพก็มักพบตามสวนสาธารณะได้บ่อยครั้ง และจัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง
นอกจากนี้แล้วนกเขนน้อยไซบีเรีย ยังเป็นหนึ่งในนกที่เป็น ID Station ของสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอสด้วย
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Luscinia cyane ที่วิกิสปีชีส์
นกศิวะหางสีตาล

| นกศิวะหางสีตาล |
| --- | --- |

ที่อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ ตำบลบ้านหลวง จังหวัดเชียงใหม่ ประเทศไทย
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Passeriformes
วงศ์:: Leiothrichidae
สกุล:: Minla
สปีชีส์:: M.  strigula
ชื่อทวินาม
Minla strigula (Hodgson, 1837)

ชื่อพ้อง
 Chrysominla strigula
นกศิวะหางสีตาล หรือ นกศิวะหางตาล (อังกฤษ: Bar-throated minla, Chestnut-tailed minla; ชื่อวิทยาศาสตร์: Minla strigula)  เป็นนกในวงศ์นกกะรางและนกหางรำ (Leiothrichidae) พบในอนุทวีปอินเดียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535
ลักษณะ

นกศิวะหางสีตาลเป็นนกที่มีขนาดปานกลาง ตัวผู้และตัวเมียเหมือนกัน ทางด้านบนของตัวมีสีเขียวมะกอก ด้านล่างมีสีอ่อนกว่าบนหลัง รอบตามีสีเหลือง หางและปีกบางส่วนมีสีน้ำตาลแกมแดง หน้าผากมีสีน้ำตาลแดง ที่คอมีลายขวางสีดำ  มีความยาวจากปลายปากจรดปลายหางประมาณ16-18.5 เซนติเมตร มีหัวสีน้ำตาลอมส้มซึ่งค่อยๆจางลงจนกลมกลืนกับสีของหลัง ไหล่ สะโพกซึ่งเป็นสีเขียวอ่อนแกมเทา คางสีเหลืองเข้ม ใต้คอสีขาวมีลายบั้งสีดำขวางอยู่หลายๆบั้ง ทำให้ดูเหมือนเป็นนกที่มีคอลายๆ ปากสีน้ำตาลเข้ม ขนคลุมส่วนล่างของลำตัวเป็นสีเหลืองออกเขียวอ่อนนิดๆ ขนปีกมีสีเป็นชุดเดียวกับขนหางคือสีน้ำตาลแกมแดง ดำ และ ขาว มีจุดเด่นซึ่งเป็นที่มาของชื่อคือขนหางคู่บนสุดมีสีน้ำตาลแกมแดง ปลายหางเป็นสีขาวอมเหลือง ขอบขนและขนหางคู่อื่นเป็นสีดำ ตัวผู้และตัวเมียหน้าตาคล้ายคลึงกัน
การกระจายพันธุ์

พบในอนุทวีปอินเดีย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้, กระจายพันธุ์ข้ามไปยังภูฐาน, อินเดีย, ลาว, มาเลเซีย, พม่า, เนปาล, ไทย, ทิเบต และเวียดนาม อาศัยในป่าดิบเขาเขตร้อนและกึ่งเขตร้อน สูงจากระดับน้ำทะเล 1500-3700 เมตร
สำหรับในประเทศไทย พบในภาคตะวันตกเฉียงเหนือ พบได้บ่อยมากที่ดอยอินทนนท์ โดยชนิดย่อยที่พบในเมืองไทยคือชนิดย่อย M.s.castanicauda ซึ่งพบเป็นครั้งแรกในประเทศพม่าเมื่อปี พ.ศ. 2420 และพบในเมืองไทยที่ดอยอินทนนท์เมื่อ พ.ศ. 2477 นอกจากดอยอินทนนท์แล้วยังสามารถพบนกศิวะหางสีตาลได้ที่ดอยผ้าห่มปก เชิงยอดเขาโมโกจู จังหวัดกำแพงเพชร เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง จังหวัดตาก
พฤติกรรม

ทำรังวางไข่ในช่วงฤดูฝน เมื่อถึงฤดูผสมพันธุ์นกในฝูงจะแยกย้ายกันไปอยู่เป็นคู่ ในการเกี้ยวพาราสีนกแต่ละคู่จะเบียดกันแนบชิดตลอดเวลา ทำรังเป็นรูปถ้วยสูงจากพื้นดิน1-3เมตร ทำรังด้วยหญ้า ใบไผ่ มอส เปลือกต้นก่อที่นำมาขัดสานเป็นรูปถ้วยแล้วรัดภายนอกด้วยไลเคนส์ทำให้รังดูแข็งแรงและกลมกลืนกับสภาพแวดล้อม รองก้นรังด้วยขนสัตว์ รากไม้เล็กๆ ฝอยลม ใบสน วางไข่ครอกละ 2-4 ฟอง เปลือกไข่สีเขียวอมฟ้าหรือน้ำเงินเข้ม หรือน้ำเงินแกมเขียว ทั้งพ่อและแม่นกช่วยกันเลี้ยงลูกอ่อน การกินอาหารกินพวกแมลง หนอน เมื่อถึงฤดูหนาวจะอาศัยกินพวกน้ำหวานจากดอกไม้
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ  Minla strigula ที่วิกิสปีชีส์
ลักษณะของนกศิวะหางตาล
นกศิวะหางตาลเกาะบนต้นไม้
นกศิวะหางตาลเมื่อถึงฤดูหนาวจะอาศัยกินพวกน้ำหวานจากดอกไม้
นกหว้า

| นกหว้า |
| --- | --- |

ตัวผู้

ตัวเมีย
สถานะการอนุรักษ์
 ใกล้ถูกคุกคาม  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Galliformes
วงศ์:: Phasianidae
สกุล:: Argusianus Rafinesque, 1815
สปีชีส์:: A.  argus
ชื่อทวินาม
Argusianus argus (Linnaeus, 1766)

ชนิดย่อย
 A. a. argus (Linnaeus, 1766)  A. a. grayi (Elliot, 1865)
ชื่อพ้อง
 Phasianus argus Linnaeus, 1766  Argusianus bipunctatus Wood, 1871  Argus bipunctatus Wood, 1871
นกหว้า (อังกฤษ: Great argus, Double-banded argus) เป็นไก่ฟ้าขนาดใหญ่ขนสีน้ำตาล หัวและคอเป็นสีฟ้า พบในป่าของเกาะบอร์เนียว, เกาะสุมาตรา และ คาบสมุทรมลายูในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ชื่อวิทยาศาสตร์ของนกหว้าตั้งโดยคาโรลัส ลินเนียสซึ่งโยงถึงจุดคล้ายตาบนปีกจำนวนมาก โดยตั้งตามชื่อ อาร์กัส ยักษ์ร้อยตาในเทพปกรณัมกรีก
เดิมทีนกหว้าเคยถูกให้มีอยู่ด้วยกัน 2 ชนิด โดยอีกชนิดหนึ่งนั้นใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Argusianus bipunctatus แต่ปัจจุบันได้ถูกรวมกันเป็นชนิดเดียวกัน ดังนั้นชื่อนี้จึงกลายเป็นชื่อพ้องไป
เพราะการสูญเสียที่อยู่และถูกล่าเป็นอาหาร นกหว้าจึงจัดเป็นสิ่งมีชีวิตที่ถูกคุกคามความเสี่ยงต่ำ (NT) ในบัญชีแดงของสหภาพเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ และจัดอยู่ในบัญชีที่ 2 ของ CITES
ลักษณะ

เป็นนกที่มีขนาดใหญ่ ตัวผู้และตัวเมียมีลักษณะแตกต่างกันอย่างเด่นชัด สีขนตามตัวส่วนใหญ่ออกเป็นสีน้ำตาล ไม่มีเดือยที่ขา ตัวผู้มีขนาดตัวยาว 170-200 เซนติเมตร ขนาดของตัวเมียยาว 74-76 เซนติเมตร มีส่วนของหัวและลำคอเป็นหนังเกลี้ยงสีฟ้าคราม แต่มีแถบขนแคบๆ สีดำ พาดตามยาวจากเหนือจะงอยปากไปตลอดแนวสันคด แถบขนบนหัวของนกหว้าตัวผู้ จะมีลักษณะเป็นแผงขนหนาสีดำเข้มกว่าของตัวเมีย และตรงส่วนท้ายของกระหม่อม แผงขนจะยาวกว่าส่วนอื่น มีลักษณะเป็นขนหงอนตั้งเป็นสันขวานขึ้นมา ไม่เป็นพู่หงอนอย่างไก่ฟ้าและนกยูง แต่นกหว้าตัวเมียจะมีแถบขนบริเวณท้ายทอยลงมาเป็นเส้นขนยาวไม่เป็นระเบียบ สีขนไม่ดำเข้ม และเป็นแผงขนหนาอย่างตัวผู้ นอกจากนี้นกหว้าตัวผู้ยังมีขนปีกบินและขนหางใหญ่ยาวเป็นลักษณะเฉพาะเด่นสะดุดตา ขนปีกบินชุดในมีปลายเส้นขนแผ่กว้างเกือบเป็นรูปสี่เหลี่ยม แถบเส้นขนด้านในมีลวดลายเป็นดอกดวงขนาดใหญ่ ขอบนอกเป็นสีน้ำตาลดำเข้ม ข้างในเป็นสีเหลือบออกเหลืองแกมน้ำตาลเรียงเป็นแถวจากโคนถึงปลายทุกอัน ดอกลายนี้ปกติจะมองไม่เห็น แต่จะเห็นได้เวลาที่นกหว้าแพนปีกออกเต็มที่ สำหรับขนหางเฉพาะขนหางคู่กลางจะมีขนาดใหญ่และยาวกว่าขนหางถัดออกไปมาก ถึงประมาณ 4 เท่าลำตัว และมีลวดลายเป็นแต้มจุดประเล็ก ขอบสีน้ำตาลเข้มตรงกลางสีขาว กระจายอยู่ทั่วไป ร้องดัง “ว้าว ว้าว”
การกระจายพันธุ์และถิ่นอาศัย

พบในป่าของเกาะบอร์เนียว, เกาะสุมาตรา และ คาบสมุทรมลายูในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ประเทศไทยพบทางภาคใต้ตั้งแต่ประจวบคีรีขันธ์ลงไปตลอดแหลมมลายู เป็นนกประจำถิ่นซึ่งค่อนข้างหายาก ชอบอาศัยอยู่ตามป่าทึบและป่าลึก ในระดับเชิงเขาจนกระทั่งถึงระดับความสูง 900 เมตรจากระดับน้ำทะเล
พฤติกรรม

นกหว้าเป็นนกขี้อาย ปกติชอบอยู่โดดเดี่ยวนอกจากในฤดูผสมพันธุ์ หากินช่วงเช้าและก่อนค่ำ กินเมล็ดพืช ผลไม้ที่หล่นตามพื้นดิน แมลงและตัวหนอน เมื่อถึงฤดูผสมพันธุ์ นกหว้าตัวผู้จะทำลานไว้สำหรับรำแพนขนปีกอวดตัวเมีย เรียกว่า “ ลานนกหว้า” ที่ลานนั้นมันจะรักษาความสะอาดอย่างดี เก็บกิ่งไม้ใบไม้ออกหมดตลอดเวลา หลังจากนั้นตัวผู้ก็จะร้องเรียกตัวเมีย เมื่อพบตัวเมีย ตัวผู้จะรำแพนขนปีกเพื่อดึงดูดใจตัวเมียก่อนผสมพันธุ์ เมื่อพ้นฤดูผสมพันธุ์แล้ว ตัวเมียจะแยกออกไปทำรังออกไข่ ตัวเมียจะสร้างรังหยาบๆ ด้วยกิ่งไม้เล็กบนพื้นดินใต้พุ่มไม้ทึบ ปูพื้นรังด้วยใบไม้ วางไข่เพียง 2 ฟองเท่านั้นโดยห่างกัน 2 วัน ไข่มีสีครีมหรือขาว ระยะฟักไข่ 26 วัน ลูกนกแรกเกิดสามารถลืมตาได้ มีขนอุยปกคลุมทั่วตัวและสามารถเดินตามแม่ไปหาอาหารได้ทันที
แหล่งข้อมูลอื่น

ARKive - images and movies of the Great Argus  (Argusianus argus)  เก็บถาวร 2006-06-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
BirdLife Species Factsheet[ลิงก์เสีย]
IUCN Red List
Red Data Book เก็บถาวร 2006-05-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
นกอินทรีทอง

| นกอินทรีทอง Golden eagle |
| --- | --- |

นกอินทรีทองวัยโตเต็มตัว
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง (Chordata)
ชั้น:: นก (Aves)
อันดับ:: อันดับเหยี่ยว (Accipitriformes)
วงศ์:: วงศ์เหยี่ยวและอินทรี (Accipitridae)
สกุล:: Aquila
สปีชีส์:: A.  chrysaetos
ชื่อทวินาม
Aquila chrysaetos (Linnaeus, 1758)


สีน้ำตาลอ่อน : ในฤดูหนาวเท่านั้น   สีน้ำตาล : ในการผสมพันธุ์เท่านั้น  สีน้ำตาลเข้ม : ตลอดปี
ชื่อพ้อง
 Falco chrysaëtos Linnaeus, 1758
นกอินทรีทอง (อังกฤษ: golden eagle, ชื่อวิทยาศาสตร์: Aquila chrysaetos) คือหนึ่งในนกล่าเหยื่อที่เป็นที่รู้จักในซีกโลกเหนือ นกชนิดนี้เป็นสายพันธุ์อินทรีที่กระจายตัวกว้างขว้างที่สุดในโลก เหมือนกับนกอินทรีทั่วไปที่อยู่ในวงศ์เหยี่ยวและอินทรี นกอินทรีทองมีขนสีน้ำตาลเข้มและมีขนสีน้ำตาลทองที่อ่อนกว่าบริเวณต้นคอ นกอินทรีที่ยังไม่โตเต็มตัวโดยปกติจะมีสีขาวที่หาง และบ่อยครั้งมีขนสีขาวที่ปีก โดยปกติแล้วนกอินทรีทองใช้ความสามารถของมันและความเร็วในการรวมเท้าที่ทรงพลังและกรงเล็บที่แหลมคมในการจับเหยื่อที่หลากหลาย เหยื่อหลักๆ ของมันคือ กระต่ายแจ็ก กระต่าย มาร์มอท และกระรอกดินอื่นๆ
นกอินทรีทองรักษาขอบเขตที่อยู่หรือดินแดนของมันซึ่งกว้างขวางประมาณ 200 ตารางกิโลเมตร (77 ตารางไมล์) พวกมันสร้างรังนกขนาดใหญ่ในพื้นที่สูง (หน้าผาเป็นหลัก) ซึ่งมันอาจจะกลับมาในปีที่มีการผสมพันธุ์ กิจกรรมผสมพันธุ์ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในฤดูใบไม้ผลิ พวกมันมีคู่ครองเพียงตัวเดียวและอาจจะยังคงอยู่ด้วยเป็นเวลาหลายปีหรือตลอดชีวิต ตัวเมียวางไข่ 4 ฟอง และใช้เวลาฝักไข่ 6 อาทิตย์ โดยปกติแล้วลูกนกหนึ่งหรือสองตัวเท่านั้นที่จะรอดชีวิตและถูกเลี้ยงจนกระทั่งบินได้ในเวลา 3 เดือน นกอินทรีทองวัยรุ่นเข้าสู่อิสรภาพอย่างเต็มตัวในฤดูใบไม้ร่วง หลังจากนั้นพวกมันจะบินเร่ร่อนอย่างกว้างขวางจนกระทั่งมีการสร้างเขตแดนสำหรับตัวมันเองใน 4 ถึง 5 ปี
ครั้งหนึ่งนกอินทรีทองเคยอยู่อย่างแพร่หลายทั่วซีกโลกเหนือ แต่พวกมันได้หายไปจากหลายๆ พื้นที่ซึ่งมนุษย์ได้เข้ามาอาศัยอยู่ แม้ว่ามีการทำลายล้างในบางขอบเขตที่อยู่ของมัน หลายๆ สายพันธุ์ยังคงพบได้ทั่วไปพอสมควร ในปัจจุบันมีการขยายออกที่กว้างขวางในทวีปยูเรเชีย อเมริกาเหนือ และในส่วนของแอฟริกาเหนือ พวกมันคือนกอินทรีที่มีประชากรหนาแน่นน้อยที่สุดและใหญ่ที่สุดใน 5 สายพันธุ์ของวงศ์เหยี่ยวและอินทรี ที่ปรากฏทั้งในเขตชีวภาพพาลีอาร์กติก และเขตชีวภาพนีอาร์กติก (อเมริกาเหนือ)
นกอินทรีทองยังเป็นนกประจำชาติของประเทศเม็กซิโกอย่างเป็นทางการ และประเทศอียิปต์อย่างไม่เป็นทางการ นอกจากนี้ยังเป็นสัตว์ประจำชาติอีก 2 ประเทศคือ แอลเบเนีย และเยอรมนี
ดูเพิ่ม

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Aquila chrysaetos
สมุดภาพ

นกอินทรีทอง
นกอินทรีทองและรังของมัน
ลูกนกอินทรีทอง
ธงชาติแอลเบเนีย
ตราอาร์มของประเทศอียิปต์
ตราอาร์มของประเทศเม็กซิโก
Museum specimen
นกตะขาบม่วง

| นกตะขาบม่วง |
| --- | --- |

นกตะขาบม่วง ที่พบในอุทยานแห่งชาติครูเกอร์ ประเทศแอฟริกาใต้
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Coraciiformes
วงศ์:: Coraciidae
สกุล:: Coracias
สปีชีส์:: C.  naevius
ชื่อทวินาม
Coracias naevius Daudin, 1800


เขตการกระจายพันธุ์ในแอฟริกา
ชื่อพ้อง
 Coracias naevia  Coracias noevia  Coracias noevius
ริ้วสีขาวที่เด่นชัดบนคอและอก ที่นามิเบีย (ของชนิดย่อย Coracias naevius mosambicus)
ภาพประกอบ
นกตะขาบม่วง หรือ นกตะขาบหัวสีน้ำตาล (อังกฤษ: purple roller หรือ rufous-crowned roller; ชื่อวิทยาศาสตร์: Coracias naevius) เป็นนกขนาดกลางในวงศ์นกตะขาบ กระจายพันธุ์ในอนุภูมิภาคทะเลทรายสะฮารา มีสีต่างจากนกตะขาบอื่น ๆ อย่างชัดเจนคือโดยรวมสีค่อนข้างทึม  และร้องเสียงห้วน ๆ และแหบแห้ง
อนุกรมวิธาน

นกตะขาบม่วงได้รับการระบุชนิดอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1800 โดยฟรองซัวร์ มารี โดแดง (François Marie Daudin) นักสัตววิทยาชาวฝรั่งเศส ในชื่อทวินาม Coracias naevia จากตัวอย่างที่เก็บได้ในเซเนกัล ชื่อลักษณะเฉพาะจากภาษาละติน "naevius" หมายถึง "เป็นจุด" หรือ "เป็นเครื่องหมาย"
การศึกษาสายวิวัฒนาการระดับโมเลกุลที่ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 2018 พบว่านกตะขาบม่วงมีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับนกตะขาบทุ่งหางบ่วง (Coracias spatulatus)
อนุกรมวิธาน > ชนิดย่อย

สองชนิดย่อยได้รับการยอมรับ คือ
Coracias naevius naevius - Daudin, 1800 – นกตะขาบคอสีม่วง พบตั้งแต่เซเนกัลและแกมเบีย ไปจนถึงโซมาเลียและแทนซาเนียตอนเหนือ ซึ่งชื่อสามัญของชนิดย่อยนี้ยังใช้เป็นชื่อรองของนกตะขาบทุ่งอกสีม่วง
Coracias naevius mosambicus - Dresser, 1890 – แต่เดิมระบุว่าเป็นชนิดที่แยกออกต่างหาก (Coracias mosambicus) พบเห็นได้ในแองโกลาและสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกตอนใต้ ไปจนถึงนามิเบียตอนเหนือของแอฟริกาใต้
ลักษณะ

นกตะขาบม่วงเป็นนกตะขาบที่ใหญ่ที่สุดในสกุลนกตะขาบทุ่ง (rollers) มีความยาว 35 ถึง 40 เซนติเมตร (14 ถึง 16 นิ้ว) ปีกยาวและโค้งลู่และมน ส่วนหางตัดเป็นสี่เหลี่ยม
จากระยะไกลมีสีน้ำตาลทึม มีคิ้วยาวสีขาว คอและอกมีริ้วสีขาวจำนวนมาก หางสีครามเข้ม ประชากรนกทางเหนือมีแนวโน้มที่จะมีกระหม่อมสีน้ำตาลอ่อน ในขณะที่ประชากรนกทางใต้มีกระหม่อมสีเขียวมะกอก ท้องเป็นสีม่วงอมชมพู
ท้องสีม่วงอมชมพู
สีปีก
สีเขียวมะกอกบนหลัง
คิ้วขาว
ลักษณะ > เสียง

ร้องเสียง (โดยมาก 2 จังหวะติด ๆ) "ก้า" หรือ "วา-ก้ะ" ที่แหบแห้งและเกรี้ยวกราด ซ้ำ ๆ อย่างรวดเร็วและสม่ำเสมอหลายนาที
พฤติกรรมและนิเวศวิทยา

นกตะขาบม่วงชอบอาศัยในตอหรือต้นที่ตายแล้วของพืชมีหนามสกุลสีเสียด (กระถิน) มักเกาะอยู่ตามยอดไม้มีหนามหรือเสาเป็นเวลานานคอยดูเหยื่อ เช่น แมลง แมงมุม แมงป่อง และกิ้งก่าขนาดเล็กบนพื้น และเมื่อจะบินมักโยกสั่นตัวไปมา และร้องเสียงดังตลอดเวลา ตั้งแต่จากยอดไม้จนร่อนลงมาสู่พื้นดิน
พฤติกรรมและนิเวศวิทยา > การผสมพันธุ์

เป็นนกหวงถิ่น ในช่วงฤดูผสมพันธุ์จะบินไล่นกตะขาบอื่น ๆ เหยี่ยวขนาดเล็ก และกา ดูเหมือนว่านกตะขาบม่วงเป็นนกที่ผสมพันธุ์ตามโอกาสที่อาจมีความเชื่อมโยงกับฝน เนื่องจากฤดูผสมพันธุ์ที่แตกต่างกันของประชากรในแต่ละภูมิภาค
ทำรังในโพรงตามธรรมชาติบนต้นไม้ ใช้รูเก่าของนกหัวขวาน ในซอกผา ริมฝั่งแม่น้ำ ท่อ หรือโพรงในอิฐ มักจะวางไข่ 3 ฟอง มีสีขาว ลูกนกถูกเลี้ยและฟักโดยพ่อแม่ร่วมกัน
การกระจายพันธุ์

เขตการกระจายพันธุ์ในแอฟริกา ทางใต้ของภูมิภาคทะเลทรายสะฮารา ได้แก่ แองโกลา, เบนิน, บอตสวานา, บูร์กินาฟาโซ, แคเมอรูน, สาธารณรัฐอัฟริกากลาง, ชาด, สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก, โกตดิวัวร์, เอริเทรีย, เอสวาตินี, เอธิโอเปีย, แกมเบีย, กานา, กินี, กินี-บิสเซา, เคนยา, ไลบีเรีย, มาลาวี, มาลี, มอริเตเนีย, โมซัมบิก, นามิเบีย, ไนเจอร์, ไนจีเรีย, เซเนกัล, โซมาเลีย, แอฟริกาใต้, ซูดาน, แทนซาเนีย, ยูกันดา, แซมเบีย และซิมบับเว ที่ระดับความสูงไม่เกิน 1,300 เมตร
นกยางโทนใหญ่

| นกยางโทนใหญ่ |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Ciconiiformes
วงศ์:: Ardeidae
สกุล:: Ardea
สปีชีส์:: A.  alba
ชื่อทวินาม
Ardea alba Linnaeus, 1758


แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์
ชื่อพ้อง
 Casmerodius albus   Egretta alba
Ardea alba melanorhynchos
นกยางโทนใหญ่ (อังกฤษ: Great egret; ชื่อวิทยาศาสตร์: Ardea alba)  เป็นนกลุยน้ำขนาดใหญ่ในวงศ์นกยาง (Ardeidae) มีขนสีขาวตลอดตัว คอยาว มีลักษณะคล้ายนกยางโทนน้อย แต่ปากจะยาวกว่า หัวไม่กลมเหมือนนกยางโทนน้อย
ลักษณะทั่วไป

นกยางโทนใหญ่เป็นนกขนาดใหญ่มีขนาดความยาวลำตัวประมาณ 90 เซนติเมตร สีขาวตลอดตัว คอยาว ปากยาว แหลมมีสีเหลือง ตาเหลือง ไม่มีเปีย ขาและนิ้วเท้าดำ ในฤดูผสมพันธุ์มีขนประดับเป็นเส้นยาว ๆ อยู่บนหลังและยาวเลยหางออกไปเล็กน้อย นกยางโทนทั้งตัวผู้และตัวเมียมีลักษณะคล้ายกัน ในฤดูผสมพันธุ์ปากจะมีสีดำ
ถิ่นอาศัย

ในประเทศไทย นกยางโทนใหญ่พบได้ในทุกภาคของประเทศ ตามหนองน้ำ ที่ราบน้ำท่วมถึง และตามท้องนาในฤดูฝน เป็นนกประจำถิ่นที่พบได้บ่อยและมีบางส่วนเป็นนกอพยพ
พฤติกรรม

นกยางโทนใหญ่หากินตามที่ราบที่น้ำท่วมถึง หนองบึง ทะเลสาบ และตามป่าชายเลน กินสัตว์น้ำ กบ เขียด แมลง และสัตว์ขนาดเล็กอื่นเป็นอาหาร นกยางโทนใหญ่ผสมพันธุ์ในฤดูฝนและอยู่กันเป็นฝูงชอบทำรังรวมกันอยู่บนต้นไม้ต้นเดียวกันกับนกยางชนิดอื่น รังทำด้วยกิ่งไม้แห้งๆ เล็กๆ ขัดสานกัน มีแอ่งตรงกลางสำหรับ เพศผู้และเพศเมียช่วยกันทำรัง กกไข่ และเลี้ยงดูลูก วางไข่คราวละ 3–4 ฟอง ระยะฟักไข่ 25–26 วัน
สถานะการอนุรักษ์

นกยางโทนใหญ่เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Ardea alba ที่วิกิสปีชีส์
The Great White Egret Image documentation
Great Egret Information - Cornell Lab of Ornithology
Great Egret Information and Photos - South Dakota Birds and Birding
Great Egret Information - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
Species Field Guide on Flickr
นกตะขาบหัวหงอก

| นกตะขาบหัวหงอก |
| --- | --- |

นกตะขาบหัวหงอก ที่เลี้ยงในกรงที่อุทยานแห่งชาติครูเกอร์ ประเทศแอฟริกาใต้
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Coraciiformes
วงศ์:: Coraciidae
สกุล:: Coracias
สปีชีส์:: C.  cyanogaster
ชื่อทวินาม
Coracias cyanogaster Cuvier, 1816


เขตการกระจายพันธุ์ในแอฟริกา
คู่นกตะขาบหัวหงอกที่ประเทศแกมเบีย
นกตะขาบหัวหงอก หรือ นกตะขาบทุ่งท้องสีน้ำเงิน (อังกฤษ: blue-bellied roller; ชื่อวิทยาศาสตร์: Coracias cyanogaster) เป็นนกในวงศ์นกตะขาบซึ่งกระจายพันธุ์ทั่วแอฟริกาในแถบละติจูดแคบ ๆ จากเซเนกัลไปจนถึงทางตะวันออกเฉียงเหนือของสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก เป็นนกไม่อพยพตามฤดูกาลและมักอาศัยในท้องถิ่นที่มีทุ่งหญ้าสะวันนาในภูมิอากาศแบบชื้นโดยเฉพาะที่มีต้นไม้ในสกุล Isoberlinia ขึ้นหนาแน่น
อนุกรมวิธาน

นกตะขาบหัวหงอกได้รับชื่อทวินาม Coracias cyanogaster ในปี ค.ศ. 1816 โดยจอร์จ คูวิเยร์ (Georges Cuvier) นักธรรมชาติวิทยาชาวฝรั่งเศสที่มีพื้นฐานมาจากภาพ "นกตะขาบทุ่งท้องสีน้ำเงิน (Le Rollier à ventre bleu)" ซึ่งฟรองซัวส์ เลอเวลลอง (François Levaillant) วาดและให้คำอธิบายไว้ในปี ค.ศ. 1806 ชื่อลักษณะเฉพาะเป็นภาษากรีกโบราณคือ kuanos แปลว่า "สีน้ำเงินเข้ม" กับ gastēr แปลว่า "ท้อง" ทั้งนี้เลอเวลลองเข้าใจผิดคิดว่าตัวอย่างดังกล่าวถูกเก็บได้จากเกาะชวา โดยความเป็นจริงแล้วนกชนิดนี้มีถิ่นที่อยู่ในแอฟริกาตะวันตก ซึ่งต่อมาได้ระบุพื้นที่เก็บตัวอย่างต้นแบบเป็นเซเนกัล นกตะขาบหัวหงอกเป็นแบบโมโนไทป์ (monotypic species) คือ ไม่มีการระบุชนิดย่อย
ลักษณะ

เป็นนกขนาดใหญ่ ซึ่งมีขนาดเกือบเท่านกหัวขวาน ยาว 28–30 เซนติเมตร (11–12 นิ้ว) ขนหลังสีน้ำตาลเข้มหรือน้ำตาลดำ ขนหัว คอ และอกเป็นขนสีขาวนวลหรือน้ำตาลซีด (สีครีม) ขนส่วนที่เหลือส่วนใหญ่เป็นสีน้ำเงินเข้ม
ตัวเต็มวัยมีแถบหางยาว 6 เซนติเมตร (2.4 นิ้ว) ทั้งสองเพศมีความคล้ายคลึงกัน (แทบไม่มีภาวะทวิสัณฐานทางเพศ) ลูกนกและนกรุ่นเยาวชนมีสีคล้ายตัวเต็มวัยแต่สีอ่อนและมอ ๆ
นกตะขาบหัวหงอกมีความโดดเด่นในขณะบินโดยเฉพาะการโฉบพุ่งตรง (ร่อนแบบไม่กระพือปีก) จากปีกสีน้ำเงินเข้มสด หลังสีน้ำตาลเข้ม ตัดกับหัวและอกสีขาวนวล และหางที่ยาวตรง
มักร้องเสียงดังแหบเป็นจังหวะคล้าย "กา-กา-กา"
การกระจายพันธุ์และถิ่นอาศัย

เป็นนกอาศัยทั่วไปในทุ่งโล่งเขตอบอุ่น อาจมีต้นไม้ประปราย นกตะขาบหัวหงอกมักชอบเกาะโดด ๆ นาน ๆ บนกิ่งไม้ เสา หรือสายไฟเหนือศีรษะ แบบเดียวกับนกอีเสือ เพื่อเฝ้าดูเหยื่อเช่น ตั๊กแตนและแมลงขนาดใหญ่อื่น ๆ
พฤติกรรมและนิเวศวิทยา

นกตะขาบหัวหงอกมีพฤติกรรมการบินแบบนกกระต้อยตีวิด มักบินผาดแผลงโดยมีการบิดและหมุนตัว ซึ่งเป็นที่มาชองชื่อภาษาอังกฤษของนกชนิดนี้ว่า "roller"
มักทำรังอยู่ในโพรงต้นไม้
สถานะ

มีเขตการแพร่กระจายพันธุ์ที่กว้าง และมักพบได้ทั่วไปในวงกว้าง ได้รับการประเมินว่าเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีความเสี่ยงต่ำต่อการสูญพันธุ์ในบัญชีแดงไอยูซีเอ็น
ในกรงเลี้ยง

สามารถเลี้ยงนกตะขาบหัวหงอกในกรงเลี้ยงได้ และบางครั้งพบเห็นได้ในสวนสัตว์ กรงเลี้ยงนกขนาดใหญ่ และอาคารทางการปักษีวิทยาที่คล้ายคลึงกัน
ระเบียงภาพ

ในธรรมชาติ
ในธรรมชาติ ที่แกมเบีย
ในกรงเลี้ยง
ขนรอบตาสีดำ
ธาตุกึ่งโลหะ

|   | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2 | B โบรอน | C คาร์บอน | N ไนโตรเจน | O ออกซิเจน | F ฟลูออรีน |  |
| 3 | Al อะลูมิเนียม | Si ซิลิคอน | P ฟอสฟอรัส | S กำมะถัน | Cl คลอรีน |  |
| 4 | Ga แกลเลียม | Ge เจอร์เมเนียม | As สารหนู | Se ซีลีเนียม | Br โบรมีน |  |
| 5 | In อินเดียม | Sn ดีบุก | Sb พลวง | Te เทลลูเรียม | I ไอโอดีน |  |
| 6 | Tl แทลเลียม | Pb ตะกั่ว | Bi บิสมัท | Po พอโลเนียม | At แอสทาทีน |  |
 
  ยอมรับกันโดยทั่วไป (86–99%): B, Si, Ge, As, Sb, Te   ยอมรับกันอย่างไม่สม่ำเสมอ (40–49%): Po, At   แทบยอมรับกันทั่วไป (24%): Se   ไม่ค่อยเป็นที่ยอมรับ (8–10%): C, Al   (ธาตุอื่น ๆ ที่มีข้อมูลอ้างอิงน้อยกว่า 6%)   เส้นแบ่งโลหะ-อโลหะ: ระหว่าง Be กับ B, Al กับ Si, Ge กับ As, Sb กับ Te, Po กับ At
 สถานะยอมรับในฐานะธาตุกึ่งโลหะของบางธาตุในบล็อก-p ของตารางธาตุ ร้อยละในที่นี้คือค่ากลางของลักษณะที่ปรากฏในรายชื่อธาตุกึ่งโลหะ เส้นบันไดเป็นตัวอย่างเส้นแบ่งโลหะ–อโลหะในตารางธาตุบางส่วน
ธาตุกึ่งโลหะ (อังกฤษ: metalloids) เป็นธาตุที่มีองค์ประกอบทางเคมีซึ่งมีคุณสมบัติก้ำกึ่งหรือเรียกว่าครึ่งหนึ่งระหว่างสมบัติของโลหะกับอโลหะ โดยไม่มีการกำหนดมาตรฐานหรือข้อตกลงที่แน่นอนของการเป็นธาตุกึ่งโลหะ ส่วนใหญ่เป็นสารกึ่งตัวนำ (semiconductors)
โดยปกติทั่วไปแล้วธาตุกึ่งโลหะ ประกอบด้วย 6 ธาตุ คือ โบรอน, ซิลิคอน, เจอร์เมเนียม, สารหนู, พลวงและเทลลูเรียม แต่บางครั้งการจำแนกธาตุกึ่งโลหะได้รวม คาร์บอน, อะลูมิเนียม, ซีลีเนียม, พอโลเนียมและแอสทาทีนไว้ด้วย ในตารางธาตุทั่วไปนั้นสามารถพบธาตุกึ่งโลหะได้ที่บริเวณเส้นทแยงมุมของ บล็อก-p โดยเริ่มจากโบรอนไปจนถึงแอสทาทีน ในบางตารางธาตุที่ประกอบด้วยเส้นแบ่งระหว่างโลหะกับอโลหะและธาตุกึ่งโลหะนั้นจะอยู่ติดกับเส้นแบ่งนี้
ธาตุกึ่งโลหะมีลักษณะเหมือนโลหะ แต่เปราะบางและนำไฟฟ้าได้ไม่ดีมาก  ในทางเคมีนั้นธาตุกึ่งโลหะมีสมบัติคล้ายกับธาตุอโลหะ  และยังสามารถผสมกับโลหะได้เป็นอัลลอยด์หรือโลหะผสม คุณสมบัติทางฟิสิกส์และทางเคมีส่วนใหญ่เป็นกลางในธรรมชาติ สารประกอบและธาตุกึ่งโลหะใช้ในการผลิตโลหะผสม, สารชีวภาพ, ตัวเร่งปฏิกิริยา, สารทนไฟ, แก้วและใยแก้วนำแสง
คุณสมบัติทางไฟฟ้าของซิลิกอนและเจอเมเนียมได้มีการใช้ประโยชน์ในสถานประกอบการอุตสาหกรรมของสารกึ่งตัวนำในปี 1950 และได้มีการพัฒนาอิเล็กทรอนิกส์ซึ่งมีสถานะเป็นของแข็งในต้นปี  1960
กึ่งโลหะเป็นองค์ประกอบที่มีคุณสมบัติเป็นกลาง หรือเรียกว่าไฮบริต กึ่งโลหะได้เป็นที่แพร่หลายในปี 1940-1960  กึ่งโลหะบางครั้งถูกเรียกว่ากึ่งโลหะ จากการปฏิบัติที่นิยม กึ่งโลหะเป็นคำที่มีความหมายที่แตกต่างกันในทางฟิสิกซ์มากกว่าในทางเคมี ทางฟิสิกซ์จะมีความหมายโดยเฉพาะหมายถึงโครงสร้างวงอิเล็กทรอนิกส์ของสาร
คำนิยาม > การวินิจฉัยค่าความด่าง

ธาตุกึ่งโลหะเป็นธาตุที่มีองค์ประกอบก้ำกึ่งระหว่างพวกโลหะและอโลหะ  ดังนั้นจึงเป็นเรื่องยากที่จะจำแนกว่าเป็นโลหะหรืออโลหะ นี่คือความหมายทั่วไปที่กล่าวถึงลักษณะของธาตุกึ่งโลหะที่ถูกอ้างถึงอย่างต่อเนื่องในงานวิจัย
ความยากของการจัดหมวดหมู่เป็นคุณลักษณะสำคัญของธาตุกึ่งโลหะ ธาตุส่วนใหญ่มีคุณสมบัติของทั้งโลหะและอโลหะ และสามารถแบ่งได้ตามคุณสมบัติเพื่อให้ชัดเจนยิ่งขึ้น โดยเฉพาะธาตุที่อยู่ใกล้เส้นขอบ ที่ไม่มีลักษณะชัดเจนว่าเป็นโลหะหรืออโลหะ จะถูกจัดเป็นกึ่งโลหะ
โบรอน, ซิลิคอน ,เจอร์เมเนียม ,สารหนู ,พลวงและเทลลูเรียม เป็นที่ยอมรับกันทั่วไปว่าเป็นธาตุกึ่งโลหะ และบางครั้งซีลีเนียม, พอโลเนียมหรือแอสทาทีนก็ถูกจัดอยู่ในนั้นด้วย  บางครั้งโบรอนและซิลิกอนก็ไม่ถูกจัดเป็นกึ่งโลหะ บางครั้งเทลลูเรียมก็ไม่ได้เป็นกึ่งโลหะ และการรวมพลวง, พอโลเนียมและแอสทาทีนเข้าเป็นธาตุกึ่งโลหะยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่
ยังมีธาตุอื่นๆที่ถูกจัดว่าเป็นธาตุกึ่งโลหะ ซึ่งธาตุเหล่านั้นคือ ไฮโดรเจน, เบริลเลียม, ไนโตรเจน, ฟอสฟอรัส, กำมะถัน, สังกะสี, แกลเลียม, ดีบุก, ไอโอดีน, ตะกั่ว, บิสมัทและเรดอน ธาตุกึ่งโลหะที่มีองค์ประกอบที่แสดงถึงความมันวาวของโลหะและการนำไฟฟ้า เรียกว่า แอมโฟเทริก เช่น สารหนู พลวง วานาเดียม โครเมียม โมลิบดีนัม ทังสเตนดีบุก ตะกั่วและอะลูมิเนียม โลหะบล็อก-p และอโลหะ (เช่น คาร์บอน หรือ ไนโตรเจน) สามารถปรับเปลี่ยนคุณสมบัติหรือรวมกันได้เป็นโลหะผสม จึงได้รับการพิจารณาเป็นกึ่งโลหะ