stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
แฮริเอ็ต ทับแมน

| แฮริเอ็ต ทับแมน |
| --- | --- |
ทับแมนเมื่อปี 1895
เกิด: แอระมินทา รอส ราว มีนาคม 1822 มณฑลดอเชสเตอร์ รัฐแมริแลนด์ สหรัฐ
เสียชีวิต: 10 มีนาคม 1913 (90-91 ปี) ออเบิร์น รัฐนิวยอร์ก สหรัฐ
สุสาน: สุสานฟอร์ตฮิลล์ ออเบิร์น รัฐนิวยอร์ก สหรัฐ 42°55′29″N 76°34′30″W﻿ / ﻿42.9246°N 76.5750°W﻿ / 42.9246; -76.5750
สัญชาติ: อเมริกัน
ชื่ออื่น: มินตี, มอเซส
อาชีพ: หน่วยลาดตระเวนสมัยสงครามกลางเมืองสหรัฐ, สายลับ, พยาบาล, นักเคลื่อนไหวสิทธิการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งของสตรี, นักเคลื่อนไหวสิทธิพลเมือง
มีชื่อเสียงจาก: การปลดปล่อยทาส
คู่สมรส:   จอห์น ทับแมน (สมรส 1844; หย่า 1851)  เนลซัน เดวิส (สมรส 1869; 1888) 
บุตร: เกอร์ที (บุญธรรม)
บิดามารดา:   แฮริเอ็ต รอส  เบน รอส 
แฮริเอ็ต ทับแมน (อังกฤษ: Harriet Tubman) หรือชื่อเมื่อเกิด แอระมินทา รอส (อังกฤษ: Araminta Ross) (ป.  มีนาคม 1822 – 10 มีนาคม 1913) เป็นผู้เลิกทาสและนักเคลื่อนไหวทางสังคมชาวอเมริกัน ทับแมนเกิดในครอบครัวทาส ก่อนที่จะหลบหนีและทำภารกิจ 13 ครั้ง ซึ่งช่วยปล่อยทาสราว 70 คน รวมทั้งครอบครัวและมิตรสหายของเธอ ผ่านเครือข่ายนักเคลื่อนไหวต่อต้านระบบทาสและเซฟเฮาส์จำนวนมากที่รู้จักกันในชื่ออันเดอร์กราวด์เรลโร้ด ในสมัยสงครามกลางเมืองสหรัฐ เธอเข้าปฏิบัติหน้าที่เป็นหน่วยลาดตระเวนติดอาวุธและสายลับให้กับกองทัพสหภาพ ในช่วงท้ายของชีวิต เธอเป็นส่วนหนึ่งของขบวนการเรียกร้องสิทธิการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งของสตรีในสหรัฐ
ทับแมนเกิดเป็นทาสโดยเชื้อสายในมณฑลดอเชสเตอร์ รัฐแมริแลนด์ เธอถูกนายทาสทำร้ายและใช้แส้ตีตั้งแต่เป็นเด็ก ครั้งหนึ่งนายทาสคนหนึ่งของเธอโยนตุ้มโลหะที่หนักใส่ทาสอีกคน แต่พลาดมาโดนทับแมนแทน ส่งผลให้เธอได้รับการกระทบกระเทือนที่ศีรษะ การบาดเจ็บครั้งนั้นทำให้ทับแมนต้องทนทุกข์ด้วยโรคนอนหลับมากเกินไปตลอดชีวิต หลังการบาดเจ็บครั้งนั้น ทับแมนเริ่มมีประสบการณ์มองเห็นภาพแปลก ๆ และมีฝันที่สว่างจ้าในเวลาหลับ เธอสันนิษฐานว่านี่เป็นนิมิตหมายจากพระเป็นเจ้า ประสบการณ์เหล่านี้รวมกับลักษณะของครอบครัวที่เธอเติบโตมาอันเป็นคริสต์ชนลัทธิเมธอดิสต์ทำให้ทับแมนเป็นคริสต์ชนผู้มีศรัทธาต่อศาสนาสูงมาก
ในปี 1849 ทับแมนหลบหนีไปยังฟิลาเดลเฟีย แต่ไม่นานก็ได้กลับมายังแมริแลนด์เพื่อช่วยเหลือครอบครัวเธอหลบหนีจากนายทาส นับจากนั้นมาก เธอค่อย ๆ พาญาติของเธอเดินทางออกจากรัฐไปกับเธอ ทีละกลุ่ม ๆ ซึ่งในที่สุดเป็นการนำทางให้กับอีกหลายสิบคนได้หลบหนีจากนายทาสและได้รับอิสรภาพ การเดินทางหลบหนีของทับแมนดำเนินไปในความมืดมิดของเวลากลางคืน และดำเนินไปโดยลับที่สุด ตลอดการพาทาสหลบหนี ทับแมน (หรือที่ผู้ที่ได้รับการข่วยเหลือจากเธอเรียกเธอว่า "มอเซส") "ไม่เคยทำผู้โดยสารตกหล่นสักคน" ("never lost a passenger") หลังจากกฎหมายไล่ล่าทาสที่หลบหนีปี 1850 ถูกประกาศใช้ ทับแมนได้ช่วยนำทางให้แก่ทาสที่หลบหนีหนีขึ้นไปทางเหนือ เข้าไปยังอเมริกาเหนือของอังกฤษ (แคนาดาในปัจจุบัน) รวมถึงช่วยหางานให้แก่ทาสที่ได้รับการปลดปล่อยใหม่เหล่านี้ ทับแมนได้พบกับจอห์น บราวน์ ในปี 1858 และช่วยเขาวางแผนและระดมพลก่อการจู่โจมปี 1859 ที่เรือเฟอร์รีฮาร์เปอส์
ในสมัยสงครามกลางเมืองสหรัฐ ทับแมนทำงานให้กับฝั่งกองทัพยูเนียน เริ่มจากการเป็นคนครัวและพยาบาล ก่อนจะเริ่มเป็นหน่วยบาดตระเวนติดอาวุธและสายลับ เธอเป็นผู้หญิงคนแรกที่ได้นำการทำสงครามที่ติดอาวุธในสงครามนี้ เธอเป็นผู้ดูแลการจู่โจมเรือเฟอร์รีคอมแบฮีซึ่งช่วยปลดปล่อยทาสจำนวนกว่า 700 คน หลังสงครามสิ้นสุด ทับแมนซื้อบ้านที่ออเบิร์น รัฐนิวยอร์ก ในปี 1859 ซึ่งเธอปรณิบัติดูแลพ่อแม่ของเธอที่ชราแล้ว เธอมีบทบาทต่อเนื่องในการเรียกร้องสิทธิลงคะแนนเสียงเลือกตั้งของสตรีจนกระทั่งเธอล้มป่วย เธอเสียชีวิตในปี 1913 และกลายมาเป็นสัญลักษณ์ของความกล้าหาญและอิสรภาพ
มรดก

ทับแมนเป็นสัญลักษณ์สำคัญในบรรดาชาวอเมริกันทันทีเมื่อเธอเสียชีวิตผลการสำรวจในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 พบว่าเธอเป็นหนึ่งในพลเมืองที่โด่งดังที่สุดในประวัติศาสตร์อเมริกันยุคก่อนสงครามกลางเมืองเป็นลำดับที่สาม รองจากเบตซี รอส แลพ พอล รีเวียร์ เท่านั้น เธอเป็นแรงบันดาลใจให้แก่ชาวอเมริกันเชื้อสายแอฟริกาจำนวนมากที่กำลังดิ้นรนเพื่อสิทธิพลเมือง นอกจากนี้ทับแมนยังได้รับการยกย่องเชิดชูโดยนักการเมืองจากทุกค่าย
มรดก > ธนบัตรยี่สิบดอลลาร์สหรัฐ

ภาพต้นคิดออกแบบธนบัตรใหม่ที่แสดงภาพของทับแมน
ธนบัตรยี่สิบดอลลาร์ที่ใช้ในปัจจุบัน แสดงภาพของแจ็กสัน
ในวันที่ 20ตุาลคม 2016 ผู้อำนวยการการคลังสหรัฐ แจ็ก ลีว ประกาศแผนที่จะนำภาพของทับแมนขึ้นบนด้านหน้าของธนบัตรยี่สิบดอลลาร์ แล้วย้ายแอนดรูว์ แจ็กสัน ซึ่งเป็นนายทาส ไปไว้ด้านหลังของธนบัตรแทน ลีวได้มอบหมายให้สำนักงานภาพพิมพ์และการพิมพ์จัดทำแนวทางตัวอย่างสำหรับการแก้ไขนี้ และตั้งใจว่าธนบัตรรุ่นใหม่นี้จะเข้าสู่ระบบสักเมื่อหลังปี 2020 อย่างไรก็ตาม ในปี 2017 ผู้อำนวยการคลังคนใหม่ สตีเวน มนิวชิน ระบุว่าเขาไม่เห็นด้วยกับการนำเอาทับแมนมาแทนที่แจ็กสันบนธนบัตร "บุคคลต่าง ๆ อยู่บนธนบัตรมาเป็นเวลานานแล้ว และเราต้องพิจารณาด้วยนะครับว่าตอนนี้เรามีปัญหาใหญ่อีกมากที่ต้องจัดการ" ในปี 2021 รัฐบาลสหรัฐภายใต้การนำของโจ ไบเดิน ได้กลับมาเดินหน้าแผนการนี้ต่อ
แหล่งข้อมูลอื่น

ผลงานเกี่ยวกับ/โดย แฮริเอ็ต ทับแมน ที่อินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์
Harriet Tubman: Online Resources, from the Library of Congress
Full text of Scenes in the Life of Harriet Tubman, from the University of North Carolina at Chapel Hill
Harriet Tubman Biography Page from Kate Larson
Harriet Tubman Web Quest: Leading the Way to Freedom – Scholastic.com
The Tubman Museum of African American History
Harriet Tubman National Historical Park
Harriet Tubman Underground Railroad National Historical Park
Michals, Debra. "Harriet Tubman". National Women's History Museum. 2015.
Maurer, Elizabeth L. "Harriet Tubman". National Women's History Museum. 2016.
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  นอร์เวย์  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  กาตาลุญญา  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  เกาหลี  โครเอเชีย  เนเธอร์แลนด์  โปแลนด์ 
ศิลปิน:  ULAN 
อื่น ๆ:  NARA  SNAC  IdRef
บ็อบ โฮป

| บ็อบ โฮป |
| --- | --- |
โฮปในปี ค.ศ. 1978
เกิด: เลสลี ทาวนส์ โฮป 29 พฤษภาคม ค.ศ. 1903(1903-05-29) เอลทัม ลอนดอน อังกฤษ สหราชอาณาจักร
เสียชีวิต: 27 กรกฎาคม ค.ศ. 2003(2003-07-27) (100 ปี) โทลูกาเลก สหรัฐอเมริกา
สาเหตุเสียชีวิต: ปอดบวม
สุสาน: แซนเฟอร์แนนโดมิชชันเซเมเทรี
ชื่ออื่น: แพกกี อีสต์
อาชีพ: นักแสดง, ดาราตลก, นักร้อง, นักเขียน และนักกีฬา
ปีปฏิบัติงาน: 1919–1997
คู่สมรส: เกรซ ลูอีส ทร็อกเซลล์ (1933–1934)   โดโลริส โฮป (1934–2003)
บุตร: 4 คน
ญาติ: แจ็ก โฮป (น้องชาย)
เว็บไซต์: bobhope.com
ลายมือชื่อ

เลสลี ทาวนส์ "บ็อบ" โฮป (อังกฤษ: Leslie Townes "Bob" Hope; 29 พฤษภาคม 1903 – 27 กรกฎาคม 2003) เป็นนักแสดง นักร้อง นักเขียน และนักกีฬาชาวอเมริกัน  เขาอยู่ในวงการบันเทิงนานถึง 5 ทศวรรษ และเป็นที่รู้จักกันดีในผลงานละครบรอดเวย์ รายการวิทยุ โทรทัศน์ และภาพยนตร์ เขาปรากฏอยู่ในภาพยนตร์กว่า 70 เรื่อง รวมทั้งในภาพยนตร์ชุด Road ที่นำแสดงโดยบิง ครอสบี และดอโรที ลามัวร์ นอกจากนี้เขายังเป็นพิธีกรของการประกาศผลรางวัลออสการ์ถึง 18 ครั้ง (มากที่สุด) เขายังปรากฏตัวในละครเวทีและโทรทัศน์อีกหลายบทบาท
ในปี ค.ศ. 1997 โฮปได้รับการประกาศให้เป็นทหารผ่านศึกกิตติมศักดิ์ของกองทัพสหรัฐอเมริกา ซึ่งเขาได้มีส่วนร่วมในงานสร้างขวัญและกำลังใจให้แก่กำลังพลในกองทัพถึง 199 ครั้ง ระหว่าง ค.ศ. 1941 ถึง ค.ศ. 1991
อ่านเพิ่ม

Perret, Gene and Bolton, Martha (1998) Talk About Hope, California, Jester Press, ISBN 978-1-8886-8802-3
Mills, Robert L. (2009). The Laugh Makers: A Behind the Scenes Tribute to Bob Hope's Incredible Gag Writers. Albany, GA: Bear Manor Media. ISBN 978-1-59393-323-4.
Wilde, Larry (2000). The Great Comedians Talk About Comedy. Executive Books. ISBN 978-0-937539-51-4.
Young, Jordan R. (1999). The Laugh Crafters: Comedy Writing in Radio and TV's Golden Age. Beverly Hills, CA: Past Times Publishing. ISBN 978-0-940410-37-4.
Zoglin, Richard (2014). Hope: Entertainer of the Century. New York: Simon & Schuster. ISBN 978-1-4391-4858-7.
Bolton, Martha (2021), Hope, Linda (2021) Dear Bob... Bob Hope's Wartime Correspondence with the G.I.s of WW2, Mississippi, University Press of Mississippi, ISBN 978-1-4968-3265-8
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
บ็อบ โฮป ที่อินเทอร์เน็ตบรอดเวย์ดาตาเบส
บ็อบ โฮป ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
Congressional Gold Medal Recipients
Law making Bob Hope an honorary veteran
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  นอร์เวย์  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  กาตาลุญญา  เยอรมนี  อิสราเอล  เบลเยียม  สหรัฐ  สวีเดน  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  ออสเตรเลีย  เกาหลี  เนเธอร์แลนด์  นครรัฐวาติกัน 
ศิลปิน:  รางวัลเอมมี  มิวสิกเบรนซ์ 
ประชาชน:  Deutsche Biographie  Trove 
อื่น ๆ:  NARA  SNAC 2  IdRef
สงครามโรดีเชีย

สงครามโรดีเชีย (อังกฤษ: Rhodesian Bush War) มีอีกชื่อว่า ชิมูเรงาที่ 2 (Second Chimurenga) หรือ สงครามประกาศเอกราชซิมบับเว (Zimbabwe War of independence) เป็นความข้ดแย้งกลางเมือง (civil conflict) ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1964 ถึงธันวาคม ค.ศ. 1979 ในโรดีเชีย ประเทศที่ไม่ได้รับการยอมรับ (ภายหลังคือซิมบับเวโรดีเชีย)
ซำเหนือ

บทความนี้เกี่ยวกับเมือง สำหรับเขตปกครองระดับอำเภอ (เมือง) ที่เมืองนี้ตั้งอยู่ภายใน ดูที่ เมืองซำเหนือ
| ซำเหนือ ຊຳເໜືອ |
| --- | --- |
เมือง
ทิวทัศน์เมืองซำเหนือ
ซำเหนือที่ตั้งในประเทศลาว
พิกัด: 20°24′54″N 104°02′53″E﻿ / ﻿20.415°N 104.048°E﻿ / 20.415; 104.048
ประเทศ:  ลาว
แขวง: หัวพัน
เมือง (อำเภอ): ซำเหนือ
ประชากร (ค.ศ. 2015)
 • ทั้งหมด: 56,900 คน
เขตเวลา: UTC+7 (เวลาอินโดจีน)
ซำเหนือ (ลาว: ຊຳເໜືອ) เป็นชุมชนเมืองศูนย์กลางของเมืองซำเหนือ ซึ่งเป็นเมืองเอกของแขวงหัวพัน ประเทศลาว ตั้งอยู่กลางหุบเขาเขียวขจีและอุดมสมบูรณ์ มีความสูงจากน้ำทะเล 1,200 เมตร เป็นเมืองที่มีลักษณะงดงามทางธรรมชาติที่สวยงาม มีพื้นที่ป่าไม้มากมาย มีตลาดในเมืองยามเช้าซึ่งเป็นตลาดใหญ่ที่สุดในเมืองนี้ โดยจะมีชาวบ้าน ชาวค้าขาย ออกมาเดินซื้อของ และมีสินค้าให้เลือกมากมายเช่น อาหารสด อาหารแห้ง ของใช้จากประเทศจีน เวียดนาม และไทย ผ้าทอมือซึ่งเป็นสินค้าที่ขึ้นชื่อของลาวที่ส่งไปขายยังเมืองหลวงพระบางและกรุงเวียงจันทน์มีลวดลายที่ประณีตและสวยงามมาก
สิ่งก่อสร้างของเมืองซำเหนือ
สมเด็จพระราชินีฟาบิโอลาแห่งเบลเยียม

| ธรรมเนียมพระยศของ สมเด็จพระราชินีฟาบิโอลาแห่งเบลเยียม |
| --- | --- |
ตราประจำพระอิสริยยศ
ตราประจำพระองค์
การทูล: Her Majesty (ใต้ฝ่าละอองพระบาท)
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: Your Majesty (พระพุทธเจ้าข้าเพคะ)
สมเด็จพระราชินีฟาบิโอลาแห่งเบลเยียม (ดัตช์: Fabiola, koningin der Belgen; ฝรั่งเศส: Fabiola, Reine des Belges; พระราชสมภพ: 11 มิถุนายน ค.ศ. 1928 – สวรรคต: 5 ธันวาคม ค.ศ. 2014) หรือพระนามเดิมว่า ดอญญา ฟาบิโอลา เด โมรา อี อารากอน (สเปน: Doña Fabiola de Mora y Aragón) สตรีชาวสเปนที่ต่อมาได้เป็นสมเด็จพระราชินีในสมเด็จพระราชาธิบดีโบดวงแห่งเบลเยียม ครั้นเมื่อพระราชสวามีได้เสด็จสวรรคตลงในปี ค.ศ. 1993 พระองค์จึงเป็นพระราชินีม่ายแห่งเบลเยียมหลังดำรงตำแหน่งสมเด็จพระราชินีมา 33 ปี
พระราชประวัติ

สมเด็จพระราชินีฟาบิโอลาแห่งเบลเยียม เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 11 มิถุนายน ค.ศ. 1928 ณ กรุงมาดริด ประเทศสเปน เป็นพระธิดาของกอนซาโล เฟร์นันเดซ อี เรย์รา เดล โอลโม, มาควิสที่ 4 แห่งโคซาเรย์รา, เคานต์ที่ 2 แห่งโมรา กับมารดาชื่อ บลังกา เด อารากอน อี การ์ริลโล เด อัลบอร์โนซ บาร์โรเอตา อัลเดมา อี เอเลียว พระองค์มีพี่ชายหนึ่งคนคือ ไคเม เด โมรา อี อารากอน นักแสดงและเพลย์บอยชาวสเปน ส่วนแม่ทูนหัวของพระองค์คือ สมเด็จพระราชินีวิกตอเรีย ยูจีนีแห่งสเปน
นอกจากภาษาสเปนแล้ว พระองค์ยังสามารถรับสั่งภาษาฝรั่งเศส, อังกฤษ, เยอรมัน, ดัตช์ และอิตาลี ก่อนการอภิเษกสมรส พระองค์เคยตีพิมพ์อัลบั้ม 12 เทพนิยาย ในหนังสือ ลอสโดเซเกโตสมาราบียาโซส (Los doce cuentos maravillosos) หนึ่งในนั้นคือเรื่อง เดอะอินเดียนวอเทอร์ลีลีส์ (The Indian Water Lilies) เมื่อปี ค.ศ. 1966
อภิเษกสมรส

วันที่ 15 ธันวาคม ค.ศ. 1960 ฟาบิโอลาได้เข้าอภิเษกสมรสกับสมเด็จพระราชาธิบดีโบดวง โดยพิธีอภิเษกสมรสดังกล่าวถูกจัดขึ้นที่โบสถ์ลาเคิน (Laeken) ฟาบิโอลาได้สวมรัดเกล้าอาร์ตเดโก 1926 (1926 Art Deco tiara) ซึ่งได้รับพระราชทานจากสมเด็จพระราชินีอัสตริดแห่งเบลเยียม ซึ่งเป็นพระชนนีของสวามี ส่วนฉลองพระองค์ผ้าซาตินได้รับการออกแบบโดยคริสโตบัล บาเลนเซียกา
ทั้งสองพระองค์ไม่มีพระบุตรด้วยกัน เนื่องจากสุขภาพของสมเด็จพระราชินีไม่เอื้ออำนวย ทรงตั้งพระครรภ์แต่ทรงตก (แท้ง) ไปเสียห้าครั้ง ในกลางปี ค.ศ. 1960 มีการรายงานเกี่ยวกับการประสูติกาลของพระราชบุตรซึ่งสิ้นพระชนม์ตั้งแต่แรกประสูติ ด้วยเหตุการณ์ที่ผ่านมาสมเด็จพระราชินีฟาบิโอลาจึงพระราชทานสัมภาษณ์ในปี ค.ศ. 2008 ความว่า
"คุณก็ทราบดีว่าข้าพเจ้าเสียบุตรไปห้าคน คุณได้เรียนรู้บางสิ่งจากประสบการณ์นี้. ข้าพเจ้ามีปัญหาเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ แต่คุณรู้ไหม ว่าสุดท้ายข้าพเจ้าคิดได้ว่าชีวิตช่างเป็นสิ่งที่สวยงาม"
หลังครองคู่มายาวนานหลายปี สมเด็จพระราชาธิบดีโบดวงก็เสด็จสวรรคตลงในปี ค.ศ. 1993 ด้วยเหตุที่กษัตริย์องค์ก่อนไม่มีพระบุตรไว้สืบราชสมบัติ ตำแหน่งพระมหากษัตริย์จึงตกไปสู่พระอนุชาธิราชและได้ครองราชย์ต่อมา คือ สมเด็จพระราชาธิบดีอัลแบร์ที่ 2 พระองค์จึงย้ายออกจากพระราชวังลาเคินไปประทับที่ปราสาทหลังอื่น
ปลายพระชนม์

เมื่อวันที่ 16 มกราคม ค.ศ. 2009 สมเด็จพระราชินีฟาบิโอลาประชวรด้วยพระอาการพระปับผาสะอักเสบจนต้องประทับรักษาที่โรงพยาบาลเป็นเวลาถึง 15 วัน เนื่องจากมีพระอาการอยู่ในขั้นวิกฤต แต่หลังการรักษาก็มีพระอาการที่ดีขึ้นและเสด็จพระราชดำเนินออกมาปฏิบัติพระราชกรณียกิจได้ตามปกติ
ในเดือนกรกฎาคมปีเดียวกันนั้นเอง ก็มีผู้ไม่ประสงค์ดีพิมพ์เผยแพร่ข่าวตามหน้าหนังสือพิมพ์ว่าสมเด็จพระราชินีฟาบิโอลาจะถูกลอบยิงด้วยหน้าไม้ เมื่อทราบดังนั้นพระองค์จึงปรากฏตัวในช่วงวันฉลองวันชาติเบลเยียมเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม และทรงโบกแอปเปิ้ลที่อยู่ในพระหัตถ์อย่างขบขัน  การคุกคามที่เกิดขึ้นภายหลังนี้มีลายมือชื่อใกล้เคียงกับที่ปรากฏในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2009 ซึ่งปรากฏอีกครั้งในเดือนมกราคม ค.ศ. 2010 หลังจากนั้นก็ทรงปรากฏพระองค์น้อยลง ซึ่งอาจสืบเนื่องมาจากภัยคุกคามดังกล่าว หรืออาจมาจากเหตุผลด้านสุขภาพที่มีตามพระชนมพรรษาที่สูงขึ้น
สมเด็จพระราชินีฟาบิโอลา ทรงทนทุกข์ทรมานจากการประชวรด้วยภาวะกระดูกพรุน และไม่ทรงหายขาดจากพระอาการพระปับผาสะอักเสบเมื่อครั้งประชวรหนักในปี ค.ศ. 2009 ท้ายที่สุดเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม ค.ศ. 2014 ราชสำนักเบลเยียมได้ออกมาประกาศการเสด็จสวรรคตสมเด็จพระราชินีฟาบิโอลา ณ ปราสาทสตุยเวินแบร์ก (Stuyvenbergh Castle) สิริพระชนมพรรษา 86 พรรษา
พระราชอิสริยยศ

ดอญญา ฟาบิโอลา เด โมรา อี อารากอน  (1928—1960)
เฮอร์มาเจสตี สมเด็จพระราชินีแห่งชาวเบลเยียม (1960—1993)
เฮอร์มาเจสตี สมเด็จพระราชินีฟาบิโอลาแห่งเบลเยียม (1993—2014)
แหล่งข้อมูลอื่น

Queen Fabiola - Official website of The Belgian Monarchy
Queen Fabiola: The Woman Behind The Hairdo - Website The Royal Universe
| ก่อนหน้า |  | สมเด็จพระราชินีฟาบิโอลาแห่งเบลเยียม |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เจ้าหญิงอัสตริดแห่งสวีเดน |  |   สมเด็จพระราชินีแห่งเบลเยียม  (15 ธันวาคม ค.ศ. 1960 — 31 กรกฎาคม ค.ศ. 1993) |  | ดอญญาเปาลา รูฟโฟ ดิคาลาเบรีย |
| ด ค กสมเด็จพระราชินีแห่งเบลเยียม |
| --- | --- |
 เจ้าหญิงหลุยส์-มารีแห่งออร์เลอ็อง (1832–1850)  อาร์ชดัชเชสมารี เฮนรีทเทอแห่งออสเตรีย (1865–1902)  ดัชเชสเอลิซาเบธแห่งบาวาเรีย (1909–1934)  เจ้าหญิงอัสตริดแห่งสวีเดน (1934–1935)  ดอญญา ฟาเบียวลา เด โมรา อี อารากอน (1960–1993)  ดอนนาเปาลา รุฟโฟ ดี คาลาเบรีย (1993–2013) 
 มาตีลด์ เคาน์เตสแห่งดูว์เดอแกม ดาโก (2013–ปัจจุบัน) 
สมเด็จพระราชาธิบดีโบดวงและสมเด็จพระราชินีฟาบิโอลา ขณะทอดพระเนตรการแข่งขันยูโรเปียนคัพ เมื่อปี ค.ศ. 1961
พระราชวังสตุยเวินแบร์ก
การจัดการความเครียด

การจัดการความเครียด (อังกฤษ: Stress management) หมายถึงเทคนิคที่หลายหลากและกระบวนการจิตบำบัด (psychotherapy) ที่มุ่งควบคุมระดับความเครียด โดยเฉพาะความเครียดเรื้อรัง ปกติเพื่อปรับชีวิตประจำวันให้ดีขึ้น
ในเรื่องนี้ ความเครียดหมายถึงในระดับที่มีผลลบอย่างสำคัญ หรือบางครั้งเรียกในภาษาอังกฤษว่า distress (แปลว่าความทุกข์) ซึ่งต่างจากคำว่า eustress ซึ่งหมายถึงความเครียดที่มีประโยชน์หรือมีผลบวก
คำภาษาอังกฤษทั้งสองนี้เสนอโดยแพทย์ต่อมไร้ท่อทรงอิทธิพลในเรื่องความเครียด คือ นพ. แฮนส์ เซ็ลเยอ
ความเครียดมีผลทางกายใจมากมาย ซึ่งจะต่าง ๆ กันไปตามสถานการณ์
แต่อาจรวมการมีสุขภาพแย่ลงและอารมณ์ซึมเศร้า
นักจิตวิทยาแนะว่า กระบวนการจัดการความเครียดเป็นกุญแจสำคัญอย่างหนึ่งสำหรับชีวิตที่มีความสุขและประสบความสำเร็จในสังคมปัจจุบัน
แม้ว่าชีวิตอาจจะมีอุปสรรคมากมายที่บางครั้งยากจะรับมือ เทคนิคจัดการความเครียดสามารถช่วยบริหารความวิตกกังวลและช่วยรักษาความเป็นอยู่ที่ดี
แม้ว่าบ่อยครั้งจะมองว่า ความเครียดเป็นประสบการณ์ที่เป็นอัตวิสัย (คือเป็นเรื่องทางใจ) แต่ระดับความเครียดสามารถวัดได้ทางสรีรภาพ เช่นดังที่ใช้ในเครื่องจับการโกหก (polygraph)
มีเทคนิคจัดการความเครียดที่นำไปใช้ได้จริง ๆ บางอย่างสำหรับผู้ให้บริการสุขภาพและอื่น ๆ บางอย่างเพื่อให้ช่วยตนเอง ซึ่งอาจช่วยลดระดับความเครียด ให้ความรู้สึกที่ดีว่าสถานการณ์ในชีวิตควบคุมได้ และช่วยโปรโหมตความเป็นอยู่ที่ดี
แต่ว่า ประสิทธิผลของเทคนิคต่าง ๆ เป็นเรื่องรู้ยาก เพราะว่ายังมีงานวิจัยในระดับจำกัด
และดังนั้น จำนวนและคุณภาพของหลักฐานสนับสนุนเทคนิคต่าง ๆ จึงอาจต่างกันมาก
บางอย่างยอมรับว่าเป็นการบำบัดที่มีประสิทธิผลโดยนำไปใช้ในจิตบำบัด (psychotherapy) และบางอย่างที่มีหลักฐานน้อยกว่าอาจพิจารณาว่าเป็นการรักษาทางเลือก
มีองค์กรทางอาชีพต่าง ๆ ที่โปรโหมตและให้การฝึกสอนการบำบัดทั้งแบบทั่วไปและแบบทางเลือก
มีแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์หลายอย่างเกี่ยวกับการจัดการความเครียด แต่ละอย่างมีคำอธิบายกลไกการจัดการความเครียดที่ต่าง ๆ กัน
ยังต้องมีงานวิจัยอีกมากเพื่อจะเข้าใจว่ากลไกไหนเป็นตัวการและเพื่อให้ได้ผลการบำบัดที่ดีขึ้น
ประวัติ

นพ. วอลเตอร์ แบรดฟอร์ด แคนนอน และ นพ. แฮนส์ เซ็ลเยอ ใช้การศึกษาในสัตว์เพื่อให้หลักฐานทางวิทยาศาสตร์เป็นครั้งแรกในเรื่องความเครียด
พวกเขาวัดการตอบสนองทางสรีรภาพของสัตว์ต่อความกดดันภายนอก เช่น ความร้อนความหนาว การถูกมัดไว้นาน การผ่าตัด แล้วต่อมาอนุมานผลที่พบมาใช้กับมนุษย์
งานศึกษาความเครียดในมนุษย์ต่อ ๆ มา ได้ตั้งมุมมองว่า ความเครียดเกิดจากตัวก่อความเครียดในชีวิต (life stressor) ต่างหาก ๆ ที่วัดได้ และสามารถจัดลำดับโดยระดับมัธยฐาน (median) ของความเครียดที่เกิดขึ้น (จึงเกิดแบบวัด Holmes and Rahe stress scale ซึ่งแสดงเหตุการณ์เครียดในชีวิต 43 อย่างที่สามารถทำให้ป่วย)
ดังนั้น โดยดั้งเดิมแล้ว เป็นมุมมองว่า
ความเครียดเป็นผลของปัจจัยภายนอกซึ่งไม่อยู่ในการควบคุมของผู้ที่ประสบ
แต่งานหลังจากนั้นอ้างว่า เหตุการณ์ภายนอกไม่ได้มีสมรรถภาพสร้างความเครียดอะไร แต่ความเครียดจะอำนวยโดยความรู้สึก สมรรถภาพ และความเข้าใจของบุคคล
แบบจำลอง

แบบจำลองทั่วไป มีดังต่อไปนี้
การตอบสนองฉุกเฉิน (emergency response) / การตอบสนองโดยสู้หรือหนีโดย นพ. วอลเตอร์ แคนนอน (2457, 2475)
อาการปรับตัวทั่วไป (General Adaptation Syndrome) โดย นพ. แฮนส์ เซ็ลเยอ (2479)
Stress Model of Henry
แบบจำลองแบบดำเนินการ (Transactional/Cognitive Model) ของนักจิตวิทยาทรงอิทธิพล ดร. ริชาร์ด ลาซารัส (2517)
ทฤษฎีอนุรักษ์ทรัพยากร (Theory of resource conservation) โดย Stevan Hobfoll (2531, 2541, 2547)
แบบจำลอง > แบบจำลองแบบดำเนินการ

ดร. ริชาร์ด ลาซารัส และเพื่อนร่วมงานเสนอในปี พ.ศ. 2524 ว่า สามารถมองความเครียดว่าเกิดจาก "ความไม่สมดุลระหว่างความต้องการและทรัพยากร (ที่มี)" หรือเกิดเมื่อ "ความกดดันเกินความสามารถที่ตนรู้สึกว่ารับมือได้"
ดังนั้น จึงมีการสร้างเทคนิคจัดการความเครียดขึ้นอาศัยไอเดียว่า ความเครียดไม่ได้เป็นการตอบสนองโดยตรงต่อตัวก่อความเครียด แต่ทรัพยากรและความสามารถของบุคคลที่จะรับมือ เป็นตัวอำนวยความเครียดและดังนั้น จึงเปลี่ยนได้ ทำให้สามารถคุมความเครียดได้
ในบรรดาตัวสร้างความเครียดที่ลูกจ้างกล่าวถึง ต่อไปนี้เป็นเรื่องสามัญที่สุด
ความขัดแย้งภายในบริษัท
การปฏิบัติของเจ้านายหรือบริษัทต่อผู้ทำงาน
งานไม่มั่นคง
นโยบายบริษัท
ผู้ร่วมงานที่ไม่ทำงานของตน
ความคาดหวังที่ไม่ชัดเจน
การสื่อสารที่ไม่ดี
ไม่สามารถควบคุมว่าจะได้งานอะไรบ้าง
การมีเงินเดือนหรือสวัสดิภาพที่ไม่ดีพอ
ขีดจำกัดเวลาที่รีบเร่ง
งานมากเกิน
ต้องทำงานเกินเวลา
เป็นที่ทำงานที่ไม่สบาย
ปัญหาความสัมพันธ์กับคนอื่น
เพื่อนร่วมงานทำการผิดพลาดแบบไม่ระวัง
ต้องรับมือกับลูกค้าที่ไม่สุภาพ
การไร้ความร่วมมือ
วิธีที่บริษัทปฏิบัติต่อเพื่อนร่วมงาน
เพื่อสร้างโปรแกรมจัดการความเครียดที่มีประสิทธิผล เป็นเรื่องจำเป็นที่จะระบุปัจจัยหลักในการควบคุมความเครียดของบุคคล แล้วจึงสามารถระบุวิธีการแทรกแซงที่มุ่งปัจจัยเหล่านั้นได้อย่างมีประสิทธิผล
ทฤษฎีของ ดร. ลาซารัสและเพื่อนร่วมงาน เพ่งที่ปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคลกับสิ่งแวดล้อม (ที่รู้จักกันว่า แบบจำลองแบบดำเนินการ)
แบบจำลองอ้างว่า สิ่งหนึ่งอาจไม่ใช่ตัวสร้างความเครียดถ้าบุคคลไม่รู้สึกว่าสิ่งนั้นเป็นภัย แต่ว่าเป็นอะไรที่ดีหรือที่ท้าทาย
นอกจากนั้น ถ้าบุคคลมีและสามารถใช้ทักษะการรับมือเพียงพอ ก็อาจจะไม่เครียดเพราะเหตุนั้น
แบบจำลองเสนอว่า บุคคลสามารถเรียนรู้การจัดการความเครียดและรับมือกับสิ่งที่อาจสร้างความเครียดได้
บุคคลอาจจะเรียนรู้เพื่อเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับเหตุการณ์ หรือได้ความสามารถหรือความมั่นใจเพื่อปรับปรุงชีวิตและรับมือกับตัวสร้างความเครียดทุกอย่าง
แบบจำลอง > Health realization/innate health model

health realization/innate health model (แบบจำลองการได้สุขภาพ / แบบจำลองสุขภาพอาศัยสิ่งที่อยู่ในตน) ก็อาศัยไอเดียว่า ความเครียดไม่จำเป็นต้องติดตามสิ่งที่อาจเป็นตัวก่อความเครียดด้วย
แต่แทนที่จะพุ่งความสนใจไปที่การประเมินตัวสร้างความเครียดโดยสัมพันธ์กับทักษะการรับมือของตนเหมือนกับแบบจำลองดำเนินการ ทฤษฎีพุ่งความสนใจไปที่ธรรมชาติของความคิด โดยอ้างว่า เป็นกระบวนการทางความคิดนั่นแหละที่เป็นตัวกำหนดการตอบสนองต่อสถานการณ์ที่อาจสร้างความเครียดในภายนอก
ในแบบจำลองนี้ ความเครียดมาจากการประเมินตัวเองและสถานการณ์ผ่านตัวกรองทางใจแบบไม่มั่นใจ (insecurity) และมองสถานการณ์ในแง่ลบ (negativity) เปรียบเทียบกับความเป็นสุขที่มาจากการมองโลกด้วย "ใจที่สงบ"
แบบจำลองนี้เสนอให้ช่วยคนเครียดให้เข้าใจธรรมชาติของความคิด โดยเฉพาะก็คือให้ทักษะในการรู้จักว่าเมื่อไรตนตกอยู่ใต้อิทธิพลของความคิดที่ไม่มั่นใจ แยกตนออกจากมัน แล้วเข้าถึงความรู้สึกที่ดี ๆ ที่มีโดยธรรมชาติ ซึ่งจะช่วยความเครียด
เทคนิค

ความจำเป็นระดับสูงจะทำให้บุคคลต้องพยายามและทำการมากขึ้น
ดังนั้น จึงต้องทำตารางเวลาใหม่ และจนกระทั่งช่วงเวลาที่มีความจำเป็นที่สูงผิดปกติผ่านไป ตารางเวลาเก่าก็จะนำมาใช้ได้แบบจำกัด
มีเทคนิคหลายอย่างที่สามารถใช้รับมือกับความเครียดที่มากับชีวิต
วิธีบางอย่างต่อไปนี้มุ่งการตอบสนองทางกายภาพที่อาจช่วยทำให้เกิดความเครียดต่ำกว่าปกติ อย่างน้อยก็ชั่วคราว
วิธีอื่นมุ่งเผชิญกับตัวก่อความเครียดในระดับที่เป็นนามธรรมยิ่ง ๆ ขึ้น
* Autogenic training (การฝึกการผ่อนคลายในตนเอง) เป็นการฝึกนึกถึงจินตภาพเพื่อให้ผ่อนคลายทุกวัน
ความสัมพันธ์กับเพื่อน/ครอบครัว
การบำบัดความคิด (Cognitive therapy) โดยเป็นส่วนของการบำบัดโดยการปรับเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรม (CBT) ที่อ้างว่า บุคคลสามารถข้ามอุปสรรคและเข้าถึงเป้าหมายของตนโดยเปลี่ยนความคิดที่ไม่ตรงหรือไม่เป็นประโยชน์ เปลี่ยนพฤติกรรมปัญหา และอารมณ์ที่สร้างความทุกข์
การแก้ปัญหาความขัดแย้ง (Conflict resolution) เป็นวิธีและกระบวนการที่อำนวยการยุติความขัดแย้งและการเอาคืน/การแก้เผ็ดอย่างสันติ
การนวดคลายความเครียดที่รอยต่อกะโหลกศีรษะ (Cranial release technique)
การหางานอดิเรก
การฝึกสมาธิ/กรรมฐาน
การฝึกสติ (จิตวิทยา)
การใช้ดนตรีเป็นกลยุทธ์รับมือ
การหายใจลึก ๆ โดยใช้กะบังลม ซึ่งเป็นกล้ามเนื้อที่นอนขวางระหว่างช่องอกกับช่องท้อง อากาศจะเข้าไปในท้องและช่องท้องจะขยายด้วยวิธีการหายใจเช่นนี้
โยคะนิทรา - หรือการหลับแบบโยคะ เป็นภาวะระหว่างการหลับและการตื่น ซึ่งร่างกายจะผ่อนคลายโดยสิ้นเชิง และผู้ที่ฝึกจะรู้สึกถึงสภาพภายในมากขึ้นโดยทำตามคำแนะนำที่ฟังทางหู
ยาหรืออาหารที่ช่วยการทำงานของสมอง เช่นในเรื่องความจำใช้งาน แรงจูงใจ และการใส่ใจ
การอ่านนิยาย
การสวดมนต์
เทคนิคผ่อนคลาย รวมทั้งเทคนิคโยคะ ชี่กง ไท่เก๊ก ที่ช่วยสงบใจ หรือการออกกำลังกายเป็นจังหวะสำหรับคนซึมเศร้า หรือถ้ารู้สึกทั้งตื่นเต้นและซึมเศร้าสลับกันไป การเดินหรือท่าโยคะที่ช่วยเพิ่มความแข็งแรง
การแสดงอารมณ์ศิลป์
มุกตลก
การออกกำลังกาย
การผ่อนคลายกล้ามเนื้อตามลำดับ (Progressive muscle relaxation) เป็นเทคนิคการเรียนรู้ลักษณะเกร็งตัวและผ่อนคลายในกล้ามเนื้อกลุ่มต่าง ๆ
สปา
การรู้สึกตัว (Somatic Experiencing) เป็นรูปแบบการบำบัดมุ่งบรรเทาและแก้อาการที่เกิดจากความผิดปกติที่เกิดหลังความเครียดที่สะเทือนใจ (PTSD) และปัญหาสุขภาพทางกายใจอื่น ๆ ที่เกิดเพราะการบาดเจ็บทางกายหรือใจ โดยให้สอดส่องที่ความรู้สึกทางกาย
การอยู่กับธรรมชาติ
ลูกบอลคลายเครียด (Stress ball) เป็นลูกบอลนิ่ม ๆ ไม่ใหญ่กว่า 7 ซม. ที่บีบด้วยมือหรือเล่นด้วยนิ้วเพื่อช่วยคลายความเครียดและอาการเกร็ง หรือช่วยออกกำลังมือหรือนิ้ว
วิธีการแพทย์ทางเลือกที่ตรวจความสมเหตุสมผลทางคลินิกแล้ว
การบริหารเวลา (Time management) คือกระบวนการวางแผนและให้เวลากับกิจกรรมตามที่วางแผน
การวางแผนและการตัดสินใจ
การฟังเพลงสบาย ๆ
การให้เวลาเล่นกับสัตว์เลี้ยง
เทคนิคการจัดการความเครียดจะต่างกันไปขึ้นอยู่กับมุมมองทางปรัชญา
เทคนิค > การป้องกันและการฟื้นสภาพจากความเครียด

แม้ว่าจะมีเทคนิคมากมายที่พัฒนาขึ้นเพื่อรับมือกับผลของความเครียด แต่ก็มีงานวิจัยเป็นจำนวนสำคัญเรื่องการป้องกันความเครียด ซึ่งเป็นประเด็นใกล้กับเรื่องความยืดหยุ่นได้ทางด้านจิตใจ (psychological resilience)
มีวิธีช่วยเหลือตนเองเพื่อป้องกันความเครียดและสร้างความยืดหยุ่นได้ทางจิตใจ โดยได้ทฤษฎีและข้อปฏิบัติจากการบำบัดโดยการปรับเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรม (CBT)
เทคนิค > การวัดความเครียด

ระดับความเครียดสามารถวัดได้
วิธีหนึ่งก็โดยการตรวจสอบทางจิตวิทยา คือ แบบวัด Holmes and Rahe Stress Scale ซึ่งให้คะแนนกับเหตุการณ์เครียดในชีวิต และแบบวัด DASS ที่เป็นแบบตอบคำถามโดยแสดงระดับความเครียดเอง
นอกจากนั้นแล้ว การวัดความดันโลหิตและการตอบสนองทางกระแสไฟฟ้าที่ผิวหนัง (galvanic skin response) ยังสามารถใช้วัดระดับความเครียดและความเปลี่ยนแปลงของระดับความเครียดได้อีกด้วย
และเทอร์มอมิเตอร์แบบดิจิทัลก็สามารถใช้วัดความเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิที่ผิว ซึ่งแสดงการทำงานของการตอบสนองแบบสู้หรือหนี (fight-or-flight response) ที่ส่งเลือดจากผิวหนังไปยังอวัยวะอื่น ๆ
คอร์ติซอลเป็นฮอร์โมนความเครียดหลัก และการวัดคอร์ติซอลที่เส้นผมจะแสดงระดับความเครียดพื้นฐาน (baseline) ในระยะ 60-90 วันของบุคคล
ซึ่งปัจจุบันเป็นวิธีที่นิยมมากที่สุดในคลินิก
เทคนิค > ประสิทธิผล

การจัดการความเครียดมีประโยชน์ทางสรีรภาพและระบบภูมิคุ้มกัน
วิธีการแทรกแซงที่ไม่ใช้ยาที่มีประสิทธิผล รวมทั้ง
การบำบัดความโกรธหรือความเป็นปฏิปักษ์
Autogenic training (การฝึกการผ่อนคลายในตนเอง) เป็นการฝึกนึกถึงจินตภาพเพื่อให้ผ่อนคลายทุกวัน
การบำบัดโดยคุยกัน (ในเรื่องความสัมพันธ์หรือปัญหาที่มีอื่น ๆ)
biofeedback คือ การวัดการตอบสนองทางสรีรภาพด้วยเครื่องมือโดยมีจุดประสงค์เพื่อจะควบคุมการตอบสนองเช่นนั้น ๆ
การบำบัดความคิด (cognitive therapy) สำหรับโรควิตกกังวลและโรคซึมเศร้า