การรับรู้อากัปกิริยา
เชิงอรรถและอ้างอิง

1 2 3  "ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑", ให้ความหมายของ  proprioception  ว่า "การรับรู้อากัปกิริยา"  และของ  proprioceptor  ว่า  "ปลายประสาทรับรู้อากัปกิริยา"
1 2 3 4 5  ศ.พญ. ผาสุก มหรรฆานุเคราะห์ (2013). ประสาทกายวิภาคศาสตร์พื้นฐาน  (ฺBasic neuroanatomy). กรุงเทพมหานคร: ศ.พญ. ผาสุก มหรรฆานุเคราะห์. p. 214. ISBN 978-616-335-105-0.
1 2 3 4 5  ให้สังเกตให้ดีว่า  คำว่า  "proprioception"  นั้น  เป็นคำที่ชาลส์ สก็อตต์ เชอร์ริงตัน  ได้บัญญัติขึ้นตั้งแต่ปี  ค.ศ.  1906  เป็นคำที่ได้ใช้สืบกันมาที่อาจจะมีความหมายต่าง ๆ กันแล้วแต่แต่ละคนจะนิยามแล้วแต่สถานการณ์  คำนิยามที่ใกล้กับที่เชอร์ริงตันได้บัญญัติไว้รวมการรับรู้การเคลื่อนไหว  การรับรู้ตำแหน่งข้อต่อ  และการกำหนดความสมดุล  (การทรงตัว)  ซึ่งเป็นการรับรู้ที่เป็นคำนิยามของคำว่า  "proprioceptive sense"  ด้วย  แต่ว่า  ในปัจจุบัน  โดยเฉพาะในเอกสารหนังสือวิชาการที่แยกระบบรับความรู้สึกทางกาย  (somatosensory system)  และระบบการทรงตัว  (vestibular system)  ออกจากกัน  proprioception  มักจะหมายถึงการรับรู้การเคลื่อนไหวและตำแหน่งข้อต่อ (ซึ่งเป็นส่วนของระบบรับความรู้สึกทางกาย)  เท่านั้น  ไม่รวมการกำหนดความสมดุล  (ซึ่งเป็นส่วนของระบบการทรงตัว)  (ดู Kandel 2000 และมหรรฆานุเคราะห์ 2556)  บทความนี้แปลมาจากบทความวิกิพีเดียภาษาอังกฤษเป็นหลัก  ที่ดูเหมือนจะกล่าวถึงคำนิยามทั้งสองนั้นรวม ๆ กันไป  เช่นคำจำกัดความด้านบนไม่ได้รวมระบบการทรงตัว  แต่รวมในเนื้อหาขององค์ประกอบที่กล่าวอย่างคลุมเครือถึงความหมายของ  proprioception  ผู้อ่านพึงใช้วิจารณญาณว่า  ความทรงตัว  (balance)  และความสมดุล  (equilbrium)  นั้นควรจะเป็นส่วนหนึ่งของ  proprioception  ในบริบทหรือไม่  เช่นถ้ากล่าวถึง  proprioception  ของ  somatosensory system  ก็ไม่พึงรวมความทรงตัวในความหมายอย่างแน่นอน  (จากผู้แปล)
↑  Kandel, Eric R.; Schwartz, James H.; Jessell, Thomas M. (2000). Principles of Neural Science Fourth Edition. United State of America: McGraw-Hill. p. 444. ISBN 0-8385-7701-6.
↑  Jerosch, Jörg; Heisel, Jürgen (May 2010). Management der Arthrose: Innovative Therapiekonzepte (ภาษาเยอรมัน). Deutscher Ärzteverlag. p. 107. ISBN 978-3-7691-0599-5. สืบค้นเมื่อ 8 April 2011.
↑  Singh, Arun Kumar (September 1991). The Comprehensive History of Psychology. Motilal Banarsidass Publ. p. 66. ISBN 978-81-208-0804-1. สืบค้นเมื่อ 8 April 2011.
↑  Dickinson, John (1976). Proprioceptive control of human movement. Princeton Book Co. p. 4. สืบค้นเมื่อ 8 April 2011.
↑  Foster, Susan Leigh (15 December 2010). Choreographing Empathy: Kinesthesia in Performance. Taylor & Francis. p. 74. ISBN 978-0-415-59655-8. สืบค้นเมื่อ 8 April 2011.
↑  Brookhart, John M.; Mountcastle, Vernon B. (Vernon Benjamin); Geiger, Stephen R. (1984). The Nervous system: Sensory processes ; volume editor: Ian Darian-Smith. American Physiological Society. p. 784. ISBN 978-0-683-01108-1. สืบค้นเมื่อ 8 April 2011.
↑  muscle spindle  เป็นตัวรับความรู้สึกในกล้ามเนื้อที่ตรวจจับความเปลี่ยนแปลงความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ  แล้วส่งข้อมูลไปยังระบบประสาทกลาง
↑  Pacinian corpuscle เป็นหนึ่งในตัวรับแรงกล  (mechanoreceptor)  หลัก  4  อย่าง  เป็นปลายประสาทมีเปลือกหุ้มในผิวหนัง  มีความไวต่อความสั่นสะเทือนและแรงกด  (pressure)  ความไวต่อความสั่นสะเทือนสามารถใช้เพื่อรับรู้ผิวของวัตถุว่าขรุขระหรือเรียบ
1 2  Proske, U; Gandevia, SC (2009). "The kinaesthetic senses". The Journal of Physiology. 587 (Pt 17): 4139–4146. doi:10.1113/jphysiol.2009.175372. PMC 2754351. PMID 19581378.
↑  Winter, JA; Allen, TJ; Proske, U (2005). "Muscle spindle signals combine with the sense of effort to indicate limb position". The Journal of physiology. 568 (Pt 3): 1035–46. doi:10.1113/jphysiol.2005.092619. PMC 1464181. PMID 16109730.
↑  Collins, DF; Refshauge, KM; Todd, G; Gandevia, SC (2005). "Cutaneous receptors contribute to kinesthesia at the index finger, elbow, and knee". Journal of neurophysiology. 94 (3): 1699–706. doi:10.1152/jn.00191.2005. PMID 15917323.
1 2  Konradsen, L (2002). "Factors Contributing to Chronic Ankle Instability: Kinesthesia and Joint Position Sense". Journal of Athletic Training. 37 (4): 381–385. PMC 164369. PMID 12937559.
↑  Dover, G; Powers, ME (2003). "Reliability of Joint Position Sense and Force-Reproduction Measures During Internal and External Rotation of the Shoulder". Journal of Athletic Training. 38 (4): 304–310. PMC 314388. PMID 14737211.
↑  Feuerbach, JW; Grabiner, MD; Koh, TJ; Weiker, GG (1994). "Effect of an ankle orthosis and ankle ligament anesthesia on ankle joint proprioception". The American journal of sports medicine. 22 (2): 223–9. doi:10.1177/036354659402200212. PMID 8198191.
↑  Sherrington CS (1907). "On the proprioceptive system, especially in its reflex aspect". Brain. 29 (4): 467–85. doi:10.1093/brain/29.4.467.
↑  แม่แบบ:Cite PMID
↑  แม่แบบ:Cite PMID
↑  Xenopus laevis  เป็นชื่อสปีชีส์ของกบในทวีปอัฟริกาใต้มีลักษณะพิเศษคือมีเล็บสั้น ๆ 3 เล็บที่ใช้ฉีกเนื้อสัตว์ที่เป็นอาหาร
↑  แม่แบบ:Cite PMID
↑  แม่แบบ:Cite PMID
↑  Robles-De-La-Torre G, Hayward V (2001). "Force can overcome object geometry in the perception of shape through active touch" (PDF). Nature. 412 (6845): 445–8. doi:10.1038/35086588. PMID 11473320. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2006-10-03. สืบค้นเมื่อ 2013-10-22.
↑  the MIT Technology Review article "The Cutting Edge of Haptics"
↑  Fix, James D. (2002). Neuroanatomy. Hagerstown, MD: Lippincott Williams & Wilkins. pp. 127. ISBN 0-7817-2829-0.
↑  Swenson RS. "Review of Clinical and Functional Neuroscience, Chapter 7A: Somatosensory Systems". (online version Dartmouth college). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-04-05. สืบค้นเมื่อ 2008-04-10.
↑  Siegel, Allan (2010). Essential Neuroscience. Lippincott Williams & Wilkins. p. 263.
↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-12-14. สืบค้นเมื่อ 2013-10-22.
↑  Introduction to Neurology, 2nd Edition 1976, A.C.Palmer, Blackwell Scientific,  Oxford
↑  Goble, DJ; Noble, BC; Brown, SH (2010). "Where was my arm again? Memory-based matching of proprioceptive targets is enhanced by increased target presentation time" (PDF). Neuroscience letters. 481 (1): 54–8. doi:10.1016/j.neulet.2010.06.053. PMID 20600603. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2014-12-19. สืบค้นเมื่อ 2013-10-22.
↑  Goble, DJ (2010). "Proprioceptive acuity assessment via joint position matching: From basic science to general practice". Physical therapy. 90 (8): 1176–84. doi:10.2522/ptj.20090399. PMID 20522675.
1 2 3 4 5 6 7  Kandel, Eric R.; Schwartz, James H.; Jessell, Thomas M.; Siegelbaum, Steven A.; Hudspeth, A.J. (2013). Principles of Neural Science Fifth Edition. United State of America: McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-139011-8.
↑  Lanska DJ, Goetz CG (2000). "Romberg's sign Development, adoption, and adaptation in the 19th century". Neurology. 55 (8): 1201–6. PMID 11071500.
↑  sensory ataxia  เป็นกลุ่มอาการในประสาทวิทยา  เป็นภาวะ  ataxia  (การสูญเสียการทำงานร่วมกันในระบบประสาท)  ประเภทหนึ่งที่เกิดจากการสูญเสียข้อมูลความรู้สึกในระบบสมองที่ควบคุมการเคลื่อนไหว
1 2  โอลิเว่อร์ แซกส์ เป็นนักประสาทวิทยาชาวอเมริกัน-อังกฤษ  รู้จักในฐานะเป็นศาสตราจารย์ในคณะประสาทวิทยาและจิตเวชที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย  ได้เขียนหนังสือที่มีชื่อเสียงหลายเล่ม
↑  Sacks, O. "The Disembodied Lady", in The Man Who Mistook His Wife for a Hat and his autobiographical case study A Leg to Stand On.
↑  กระดานทรงตัว  (balance board)  เป็นอุปกรณ์ใช้เพื่อการผ่อนคลาย  การฝึกการทรงตัว  การฝึกนักเล่นกีฬา  การช่วยพัฒนาสมอง  การฟื้นฟูบำบัด  การฝึกนักดนตรี  และการพัฒนาส่วนตัวประเภทอื่น ๆ  มีลักษณะเป็นคานงัดเหมือนไม้กระดานหกที่ใช้ยืน  โดยมีเท้าอยู่ในปลายตรงกันข้ามของกระดาน  ผู้ใช้ก็จะทรงตัวบนกระดานไม่ให้ปลายกระดานกระทบกับพื้น  และไม่ให้ตนเองตกลงจากกระดาน
↑  cheng man ch'ing. T'ai Chi Ch'uan. Blue Snake Books usa. pp. 86, 88. ISBN 978-0-913028-85-8.
↑  ลูกบอลเพื่อออกกำลังกาย (exercise ball)  ทำด้วยยางมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 35-85 ซ.ม. และเติมเต็มด้วยลม  ใช้ในกายภาพบำบัด  การฝึกหัดนักกีฬา  และการออกกำลังกาย
↑  สัญญาณบอกเหตุ (aura) เป็นความปั่นป่วนในการรับรู้ความรู้สึกที่ผู้ป่วยไมเกรนประสบก่อนที่ไมเกรนจะเกิด  หรือเป็นความรู้สึกที่เป็นลักษณะเฉพาะที่ผู้ป่วยโรคชักประสบก่อนหรือหลังการชัก
↑  Ehrsson H, Kito T, Sadato N, Passingham R, Naito E (2005). "Neural substrate of body size: illusory feeling of shrinking of the waist". PLoS Biol. 3 (12): e412. doi:10.1371/journal.pbio.0030412. PMC 1287503. PMID 16336049.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
↑  Pinocchio illusion  เป็นการหลอกความรู้สึกที่ทำให้เหมือนว่า  จมูกตนเองกำลังยาวขึ้นเหมือนกับตัวละครในนิทานเด็ก  "พิน็อคคิโอ"  ที่มีจมูกยาวขึ้นเมื่อกำลังโกหก  เพื่อจะมีประสบการณ์เช่นนี้  ให้ใช้เครื่องสั่นแนบที่เส้นเอ็นของกล้ามเนื้อไบเซ็ปส์ที่แขนด้านบน  ในขณะที่ให้จับจมูกด้วยมือของแขนนั้น  เครื่องสั่นจะกระตุ้นตัวรับความรู้สึก  muscle spindle  ในกล้ามเนื้อไบเซ็ปส์  ที่ปกติเกิดขึ้นเพราะการยืดออกของกล้ามเนื้อ  ก่อให้เกิดการหลอกความรู้สึกว่า  แขนนั้นกำลังเคลื่อนออกไปจากใบหน้า  และเพราะว่านิ้วมือที่กำลังจับจมูกก็ยังส่งข้อมูลสัมผัสไปยังระบบประสาทว่า  ยังจับจมูกอยู่  จึงปรากฏเหมือนกับว่า  จมูกนั้นกำลังยืดออกไปจากใบหน้าด้วย
↑  Weeks, S.R., Anderson-Barnes, V.C., Tsao, J. (2010) . "Phantom limb pain: Theories and therapies". The Neurologist 16 (5) : 277–286. เก็บถาวร 2011-08-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
↑  Castori M (2012). "Ehlers-danlos syndrome, hypermobility type: an underdiagnosed hereditary connective tissue disorder with mucocutaneous, articular, and systemic manifestations". ISRN Dermatol. 2012: 751768. doi:10.5402/2012/751768. PMC 3512326. PMID 23227356.
↑  Robles-De-La-Torre G (2006). "The Importance of the Sense of Touch in Virtual and Real Environments" (PDF). IEEE Multimedia. 13 (3): 24–30. doi:10.1109/MMUL.2006.69. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2014-01-24. สืบค้นเมื่อ 2013-10-22.