stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รายชื่อวัดในจังหวัดกำแพงเพชร
วัดราษฎร์ในจังหวัดกำแพงเพชร > วัดราษฎร์ในอำเภอพรานกระต่าย > วัดราษฎร์ธรรมยุติกนิกาย

วัดถ้ำเขาตะล่อม ตำบลพรานกระต่าย
วัดราษฎร์ในจังหวัดกำแพงเพชร > วัดราษฎร์ในอำเภอเมืองกำแพงเพชร > วัดราษฎร์มหานิกาย

วัดกาทิ้งสามัคคีธรรม ตำบลคณฑี
วัดท่าเสลี่ยง ตำบลคณฑี
วัดเทพนคร ตำบลคณฑี
วัดปราสาท ตำบลคณฑี
วัดโพธิ์พัฒนา ตำบลคณฑี
วัดโพธิ์ใหม่กฤษฎี ตำบลคณฑี
วัดมงคลศรัทธาราม ตำบลคณฑี
วัดหงษ์ทองเจริญ ตำบลคณฑี
วัดธรรมโสภณวนาราม ตำบลคณฑี
วัดพระธาตุธนาราม ตำบลคณฑี
วัดหนองไผ่วนาราม  ตำบลคณฑี
วัดคลองละแวก ตำบลคลองแม่ลาย
วัดประดู่ลาย ตำบลคลองแม่ลาย
วัดยางเรียง ตำบลคลองแม่ลาย
วัดไตรตรึงษาราม ตำบลไตรตรึงษ์
วัดทรัพย์นิมิตร ตำบลไตรตรึงษ์
วัดโนนโก ตำบลไตรตรึงษ์
วัดมอสำเภาพัฒนาราม ตำบลไตรตรึงษ์
วัดวังประดา ตำบลไตรตรึงษ์
วัดวังพระธาตุ ตำบลไตรตรึงษ์
วัดศรีปุณณาวาส ตำบลไตรตรึงษ์
วัดศรีสุทธาวาส ตำบลไตรตรึงษ์
วัดหนองหลวง ตำบลไตรตรึงษ์
วัดเทพทรงธรรม ตำบลทรงธรรม
วัดไทรย้อย ตำบลทรงธรรม
วัดนิคมสหกรณ์ ตำบลทรงธรรม
วัดราษฎร์เจริญพร ตำบลทรงธรรม
วัดสหราษฎร์รังสรรค์ ตำบลทรงธรรม
วัดบ้านใหม่สุวรรณภูมิ ตำบลท่าขุนราม
วัดสันติสุข ตำบลท่าขุนราม
วัดอุทุมพร ตำบลท่าขุนราม
วัดโขมงหัก ตำบลเทพนคร
วัดคณฑีศรีวชิราราม ตำบลเทพนคร
วัดตลุกงาม ตำบลเทพนคร
วัดท่าตะคร้อเขาทอง ตำบลเทพนคร
วัดไทรย้อย ตำบลเทพนคร
วัดบ่อเงิน ตำบลเทพนคร
วัดบ่อตาโพธิ์ ตำบลเทพนคร
วัดมะกอกหวาน ตำบลเทพนคร
วัดมิตรศรัทธาธรรม ตำบลเทพนคร
วัดวังโบสถ์ ตำบลเทพนคร
วัดสระสิงห์โต ตำบลเทพนคร
วัดหนองเต่า ตำบลเทพนคร
วัดคลองสีนวล ตำบลธำมรงค์
วัดคลองสุวรรณ ตำบลธำมรงค์
วัดราษฎร์ศรัทธาธรรม ตำบลธำมรงค์
วัดสระแก้ว ตำบลธำมรงค์
วัดเสมางาม ตำบลธำมรงค์
วัดใหม่ศรีเจริญพร ตำบลธำมรงค์
วัดทุ่งเศรษฐี ตำบลนครชุม
วัดทุ่งสวน ตำบลนครชุม
วัดทุ่งสามัคคี ตำบลนครชุม
วัดพระเจดีย์ทอง ตำบลนครชุม
วัดพิกุล ตำบลนครชุม
วัดวังยาง ตำบลนครชุม
วัดสว่างอารมณ์ ตำบลนครชุม
วัดเขาวังเยี่ยม ตำบลนาบ่อคำ
วัดเขาวังเยี่ยม ตำบลนาบ่อคำ
วัดชัยภูมิ ตำบลนาบ่อคำ
วัดนาบ่อคำ ตำบลนาบ่อคำ
วัดบ้านปางขนุน ตำบลนาบ่อคำ
วัดบ้านแม่นารี ตำบลนาบ่อคำ
วัดอุทุมพร ตำบลนาบ่อคำ
วัดแปดอ้อม ตำบลนิคมสร้างตนเองทุ่งโพธิ์ทะเล
วัดโพธิ์ทะเล ตำบลนิคมสร้างตนเองทุ่งโพธิ์ทะเล
วัดมหาโพธิมงคล ตำบลนิคมสร้างตนเองทุ่งโพธิ์ทะเล
วัดวังเพชร ตำบลนิคมสร้างตนเองทุ่งโพธิ์ทะเล
วัดสระเตย ตำบลนิคมสร้างตนเองทุ่งโพธิ์ทะเล
วัดใหม่ศรีอุบล ตำบลนิคมสร้างตนเองทุ่งโพธิ์ทะเล
วัดดอนไพรวัลย์ ตำบลในเมือง
วัดบาง ตำบลในเมือง
วัดเสด็จ ตำบลในเมือง
วัดเกาะน้ำโจน ตำบลลานดอกไม้
วัดป่าชัยรังสี ตำบลลานดอกไม้ออก
วัดอรัญญิกาวาส ตำบลลานดอกไม้ออก
วัดชัยพฤกษ์ ตำบลวังทอง
วัดเตาขนมจีน ตำบลวังทอง
วัดมอสมบัติ ตำบลวังทอง
วัดมอสูง ตำบลวังทอง
วัดวังทอง ตำบลวังทอง
วัดหนองใหญ่ปางช่างยม ตำบลวังทอง
วัดหนองใหญ่ศรีโสภณ ตำบลวังทอง
วัดดงสระแก้ว ตำบลสระแก้ว
วัดไร่หลักขวัญ ตำบลสระแก้ว
วัดห้วยปักษ์ ตำบลสระแก้ว
วัดเขาพระ ตำบลหนองปลิง
วัดบ่อสามแสน ตำบลหนองปลิง
วัดราชพฤกษ์ศรัทธาราม ตำบลหนองปลิง
วัดศรีโยธิน ตำบลหนองปลิง
วัดศรีโยธิน ตำบลหนองปลิง
วัดหนองปลิง ตำบลหนองปลิง
วัดกระโจมทอง ตำบลอ่างทอง
วัดดาดทองเจริญ ตำบลอ่างทอง
วัดทุ่งตาพุก ตำบลอ่างทอง
วัดปากอ่าง ตำบลอ่างทอง
วัดมอสำราญ ตำบลอ่างทอง
วัดวังตะเคียน ตำบลอ่างทอง
วัดวังตะเคียนทอง ตำบลอ่างทอง
วัดแสงอรุณ ตำบลอ่างทอง
วัดหนองใหญ่ ตำบลอ่างทอง
วัดอ่างทอง ตำบลอ่างทอง
วัดราษฎร์ในจังหวัดกำแพงเพชร > วัดราษฎร์ในอำเภอเมืองกำแพงเพชร > วัดราษฎร์ธรรมยุติกนิกาย

วัดยางเลียง ตำบลคลองแม่ลาย
วัดป่าดอยลับงา ตำบลท่าขุนราม
วัดหนองบัว ตำบลท่าขุนราม
วัดพัฒนานิคม ตำบลนิคมสร้างตนเองทุ่งโพธิ์ทะเล
วัดวังอ้อ ตำบลนิคมสร้างตนเองทุ่งโพธิ์ทะเล
วัดกำแพงเพชร ตำบลในเมือง
วัดลานดอกไม้ ตำบลลานดอกไม้
วัดป่าบึงเจริญธรรม ตำบลโนนคอย
วัดราษฎร์ในจังหวัดกำแพงเพชร > วัดราษฎร์ในอำเภอลานกระบือ > วัดราษฎร์มหานิกาย

วัดจันทิมา ตำบลจันทิมา
วัดเพชรไพรวัลย์ ตำบลจันทิมา
วัดหนองจิก   ตำบลจันทิมา
วัดรุ่งโรจน์วนาราม  ตำบลจันทิมา
วัดเกศกาสร ตำบลช่องลม
วัดช่องลม ตำบลช่องลม
วัดปรือพันไถ ตำบลช่องลม
วัดฟากทุ่ง ตำบลโนนพลวง
วัดดงกระทิง ตำบลประชาสุขสันต์
วัดดงอีบุก ตำบลประชาสุขสันต์
วัดลานตาบัว ตำบลประชาสุขสันต์
วัดแก้วสุริย์ฉาย ตำบลลานกระบือ
วัดโพธิ์เตี้ย ตำบลลานกระบือ
วัดหนองตาสังข์ ตำบลลานกระบือ
วัดสว่างอารมณ์ ตำบลหนองหลวง
ดูเพิ่ม

วัดไทย
| ด ค กรายชื่อวัดในประเทศไทยแบ่งตามจังหวัด |
| --- | --- |
 กรุงเทพมหานคร  กระบี่  กาญจนบุรี  กาฬสินธุ์  กำแพงเพชร  ขอนแก่น  จันทบุรี  ฉะเชิงเทรา  ชลบุรี  ชัยนาท  ชัยภูมิ  ชุมพร  เชียงราย  เชียงใหม่  ตรัง  ตราด  ตาก  นครนายก  นครปฐม  นครพนม  นครราชสีมา  นครศรีธรรมราช  นครสวรรค์  นนทบุรี  นราธิวาส  น่าน  บึงกาฬ  บุรีรัมย์  ปทุมธานี  ประจวบคีรีขันธ์  ปราจีนบุรี  ปัตตานี  พระนครศรีอยุธยา  พะเยา  พังงา  พัทลุง  พิจิตร  พิษณุโลก  เพชรบุรี  เพชรบูรณ์  แพร่  ภูเก็ต  มหาสารคาม  มุกดาหาร  แม่ฮ่องสอน  ยโสธร  ยะลา  ร้อยเอ็ด  ระนอง  ระยอง  ราชบุรี  ลพบุรี  ลำปาง  ลำพูน  เลย  ศรีสะเกษ  สกลนคร  สงขลา  สตูล  สมุทรปราการ  สมุทรสงคราม  สมุทรสาคร  สระแก้ว  สระบุรี  สิงห์บุรี  สุโขทัย  สุพรรณบุรี  สุราษฎร์ธานี  สุรินทร์  หนองคาย  หนองบัวลำภู  อ่างทอง  อำนาจเจริญ  อุดรธานี  อุตรดิตถ์  อุทัยธานี  อุบลราชธานี
กุหลาบเล่นไฟ (เพลง)

| "กุหลาบเล่นไฟ" |
| --- | --- |

เพลงโดยเครสเชนโด้
จากอัลบั้มเพลงประกอบละคร กุหลาบเล่นไฟ
วางจำหน่าย: 16 ตุลาคม พ.ศ. 2556
แนวเพลง: ป็อปร็อก
ความยาว: 4:16
ค่ายเพลง: วีเรคคอร์ดส
ผู้ประพันธ์เพลง: ฟองเบียร์

มิวสิกวิดีโอ
"กุหลาบเล่นไฟ" ที่ยูทูบ
 
"กุหลาบเล่นไฟ" เป็นซิงเกิลของวงดนตรีเครสเชนโด้ เป็นเพลงประกอบละครโทรทัศน์เรื่อง กุหลาบเล่นไฟ ทางช่อง 7 ประพันธ์เนื้อร้อง-ทำนองโดย ฟองเบียร์ (ปฏิเวธ อุทัยเฉลิม) และเรียบเรียงโดย นรเทพ มาแสง (นอ) ซิงเกิ้ลนี้เป็นครั้งแรกของการเปลี่ยนแปลง­ครั้งใหญ่บนถนนสายดนตรีของพวกเขา ภายใต้ชายคาบ้านหลังใหม่สังกัดค่ายวีเรคคอร์ดสในเครือจีเอ็มเอ็ม แกรมมี่
เนื้อหาเพลงพูดถึงแง่มุมหนึ่งของความรัก เปรียบเทียบผู้หญิงกับดอกกุหลาบ และเปรียบเทียบความรักที่ฉาบฉวยเหมือนไฟที­่ร้อนแรง ต่อให้มีความเก่งในตัวเองสักแค่ไหน แต่เมื่อเจอกับความรักที่ฉาบฉวยก็พร้อมจะม­อดไหม้ลงได้ทุกเมื่อ
ผู้มีส่วนร่วมทำเพลง

นรเทพ มาแสง (นอ) – เบสกีตาร์
ชินพัฒน์ หงส์อัมพร (แชมป์) –	 กีตาร์
นิรุจ เดชบุญ	 (บอส) – กลอง
เขมวัฒน์ เริงธรรม (	เก้ง) – ร้องนำ ร้องประสาน
การตอบรับ

เพลง "กุหลาบเล่นไฟ" ได้ติดอันดับสูงสุด 74 ของชาร์ต GMM Grammy Gmember Song Chart Top 100 ประจำวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557 จากการจัดอันดับของเว็บไซต์ Gmember.com
| ชาร์ต (พ> ศ. 2557) | อันดับสูงสุด |
| --- | --- |
จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จีเมมเบอร์ มิวสิก ซองชาร์ตท็อป 100: 74
พระยาชัยสุนทร (ทอง)

| พระยาชัยสุนทร (ทอง) |
| --- | --- |

เจ้าเมืองกาฬสินธุ์
ดำรงตำแหน่ง พ.ศ. 2389 – พ.ศ. 2394
ก่อนหน้า: พระยาชัยสุนทร(หล้า)
ถัดไป: พระยาชัยสุนทร(จารย์ละ)
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ไม่ทราบปีเกิด เมืองกาฬสินธุ์
เสียชีวิต: พ.ศ. 2394 เมืองกาฬสินธุ์
ศาสนา: ศาสนาพุทธ

พระยาชัยสุนทร (ทอง) หรืออีกนามเรียกว่า “ท้าวทอง” เป็นเจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 5 (พ.ศ. 2389–2394) เป็นต้นเชื้อสายตระกูลเช่น วงศ์กาฬสินธุ์ ทองเยี่ยม เป็นต้นซึ่งผู้ใช้นามสกุลส่วนใหญ่ตั้งรกรากและอาศัยอยู่ในจังหวัดสกลนครกาฬสินธุ์และร้อยเอ็ดในปัจจุบัน[ต้องการอ้างอิง]
ชาติกำเนิด

เกิดเมื่อราวปี พ.ศ.ใดไม่ปรากฏ บิดาคือพระยาไชยสุนทร(เจียม) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 3 กับญานางทองคำ มีพี่น้องร่วมสายโลหิต 7 คน ได้แก่ 1)นางพัน 2)ท้าวทอง 3)ท้าวด่าง 4)ท้าวสุริยะ 5)ท้าวบุญมา 6)นางดา 7)นางหลอด เป็นต้น
การรับราชการ

• เมื่อเติบโตขึ้นได้เข้ารับราชการในกรมการเมืองกาฬสินธุ์และได้รับการแต่งตั้งเป็นที่ “พันทอง” ตำแหน่งนายหมวด ในสมัยพระยาไชยสุนทร (เจียม) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 3 ได้เป็นที่ราชวงศ์และอุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ ในสมัยพระยาไชยสุนทร(หล้า) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 4
ภายหลังพระยาไชยสุนทร(หล้า) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 4 ได้ถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคชรา ใน ปี พ.ศ. 2380 กรมการเมืองกาฬสินธุ์ได้มีใบบอกกราบบังคมทูลให้โปรดเกล้าฯ พระทานสัญญาบัตรตั้งท้าวทอง เป็นที่พระยาไชยสุนทร เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ และท้าวปัดสา(ละ)บุตรท้าวหมาป้องเป็นที่อุปฮาด ท้าวกิ่งบุตรอุปฮาดหมาสุยเป็นที่ราชวงศ์ และท้าวขัตตินะ(เกษ)บุตรราชวงศ์เซียงโคตรเป็นที่ราชบุตร
•โปรดเกล้าฯพระราชทานเครื่องยศแก่กรมการเมืองประกอบบรรดาศักดิ์ดังนี้
เจ้าเมืองกาฬสินธุ์
“พานเงินเครื่องในถมสำรับหนึ่ง คนโทเงินถมยาดำหนึ่ง ลูกประคำทองหนึ่ง กระบี่บั้งเงินหนึ่ง สัปทนปัศตูหนึ่ง เสื้อเข้มขาบริ้วดีตัวหนึ่ง แพรทับทิมติดขลิบผืนหนึ่ง ชวานปักทองผืนหนึ่ง แพรขาวผืนหนึ่ง ผ้าปูมผืนหนึ่ง”
- พร้อมตราประทับประจำตำแหน่งเจ้าเมืองกาฬสินธุ์คือ “เทวดานั่งแท่นถือพระขรรค์และดอกบัว”
อุปฮาด
“ถาดหมากเงินคนโทเงินสำรับหนึ่ง สัปทนแพรคันหนึ่ง เสื้อเข้มขาบริ้วดีตัวหนึ่ง ผ้าโพกขลิบผืนหนึ่ง ผ้าดำปักทองผืนหนึ่ง แพรขาวผืนหนึ่ง ผ้าปูมผืนหนึ่ง”
ราชวงศ์
“ถาดหมากเงินคนโทเงินสำรับหนึ่ง สัปทนแพรคันหนึ่ง เสื้อเข้มขาบลายก้านแย่งตัวหนึ่ง ผ้าโพกขลิบผืนหนึ่ง ผ้าดำปักทองผืนหนึ่ง แพรขาวผืนหนึ่ง ผ้าปูมผืนหนึ่ง”
ราชบุตร 
“เสื้ออัตลัตดอกถี่ตัวหนึ่ง ผ้าโพกขลิบผืนหนึ่ง ผ้าดำปักทองผืนหนึ่ง แพรขาวผืนหนึ่ง ผ้าปูมผืนหนึ่ง”
เหตุการณ์สำคัญ

•ปี พ.ศ. 2391 พระยาไชยสุนทร(ทอง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ มีใบบอกว่า พระศรีสุวรรณ(พระคำแดง) เจ้าเมืองแซงบาดาลป่วยถึงแก่กรรม จึงขอโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งอุปฮาด(จำปา) เป็นที่”พระศรีสุวรรณ” ว่าราชการเมืองแซงบาดาลต่อไป
•ปี พ.ศ. 2394 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 เสด็จสวรรคต พระยาไชยสุนทร(ทอง)และกรมการเมืองก็ลงไปกรุงเทพ ร่วมถวายเพลิงศพด้วยในครั้งนั้น พระยาไชยสุนทร(ทอง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ได้ป่วยไข้ป่า ก็ถึงแก่อนิจกรรมที่กรุงเทพมหานคร
ถึงแก่กรรม

พระยาไชยสุนทร(ทอง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 5 แก่อนิจกรรมด้วยโรคไข้ป่า ราชการเป็นเจ้าเมืองสนองพระเดชพระคุณ 5 ปี ที่กรุงเทพมหานคร ลูกหลานได้ทำการประชุมเพลิงศพที่กรุงเทพฯแล้วจึงกราบทูลรัชกาลที่ 4 ว่าได้ถึงแก่อนิจกรรมแล้วและสิ้นประวัติพระยาไชยสุนทร (ทอง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 5 เพียงเท่านี้
ทายาท

พระยาไชยสุนทร(ทอง) สมรสกับอัญญานางคำและมีบุตร 3 คน ได้แก่
1) พระอินทิสาร(ขี่) ราชบุตรเมืองสกลนคร(พ.ศ. 2389-2394)และราชวงศ์เมืองกาฬสินธุ์(พ.ศ. 2394-2412)สมรสกับใครสืบไม่ได้ มีบุตร 8 คน ได้แก่ 1)นางเกษี 2)นางแก้ว 3)นางเหนี่ยว 4)นางเจียง 5)นางกระแต 6)ท้าวอินที 7)ท้าวทา 8)ท้าวเปลี่ยน เป็นต้น
2) พระไชยสุนทร(เหม็น) อุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ เมื่อปี พ.ศ. 2415-2419 สมรสกับใครสืบไมได้ มีบุตร 3 คน ได้แก่  1)ท้าวมหายศ 2)ท้าวจัน 3)ท้าวเชียงขะ เป็นต้น
3) พระไชยสุนทร(หนูหมี) อุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ สมรสกับ นางขำ มีบุตร 4 คน ได้แก่
1)นางเสริม 2)นางบู่ทอง 3)ท้าวทับ 4)ท้าวตัน 5)นางเสริม 6)นางทิพคลี(ประคีย์) เป็นต้น
สายสกุลทายาทและเครือญาติ

วงศ์กาฬสินธุ์และอาษาไชยและทองทวี ต้นสกุลคือ
พระอินทิสาร(ขี่) ราชบุตรเมืองสกลนครและราชวงศ์เมืองกาฬสินธุ์และสมรสกับใครสืบไม่ได้ มีบุตรด้วยกัน 5 คน ได้แก่
1)นางเกษี สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
2)นางแก้ว สมรสกับใครสืบไมได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
3)นางเหนี่ยว สมรสกับ นายธรรมโนเรศ กัลป์ปาเสนา มีบุตร 3 คน ได้แก่ 1)นายบัว 2)นางสีใคร 3)นายสงวน เป็นต้น
4)นางเจียง  สมรสกับ นายเพียร อุปพงศ์ มีบุตร 2 คือ 1)นางเวียง 2)นางถ่าย เป็นต้น
5)นางกระแต สมรสกับ ท้าวฮดทะเสน วงศ์กาฬสินธุ์ มีบุตร 6 คน ได้แก่ 1)นายบัว 2)นายต้น 3)นายเฮ้า 4)นางสุ 5)นางน้อย 6)นางกานี เป็นต้น
6)ท้าวอินที วงศ์กาฬสินธุ์ สมรสกับ นางจันทร์ มีบุตร 4 คน ได้แก่ 1)นายพรม 2)นางเกียน 3)นางบัวเสี้ยน สมรสกับ นายเขียน อุปพงศ์ 4)นางคำเปลี่ยน เป็นต้น
7)ท้าวทา (ต้นสกุลอาษาไชย) สมรสกับ นางแหวน มีบุตร 5 คน ได้แก่ 1)นายคำผล 2)นายเจริญ 3)นางบัวพัน 4)นายถาวร 5)นางเกษร เป็นต้น
8)ท้าวเปลี่ยน (ต้นสกุลทองทวี) สมรสกับนางกุ้ย(บุตรีขุนคำมูลและนางคำ) มีบุตร 4 คน ได้แก่ 1)ขุนเสนาสัสดี(ถั่ง) 2) พ.ท.เก่ง (สมรสกับ นางบุญล้ำ ณ กาฬสินธุ์ (บุตรีของน้องสาวของพระยาไชยสุนทร(เก) มีบุตรคือนายช่างนุกูล ทองทวี)  3)นาย กว้าง(ส.ส.จังหวัดกาฬสินธุ์) สมรสกับนางทองคำ พูลวัฒน์ 3)นางคำเบ้า เป็นต้น
พระไชยสุนทร(เหม็น) อุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ เมื่อปี พ.ศ. 2415-2419 สมรสกับใครสืบไมได้ มีบุตร 3 คน ได้แก่
1)ท้าวมหายศ วงศ์กาฬสินธุ์ สมรสกับใครสืบไม่ได้ มีบุตร 3 คน ได้แก่  1)นายทิตย์สั้น 2)นายทิตย์เภา 3)นายทิตย์พุฒ เป็นต้น
2)ท้าวจัน วงศ์กาฬสินธุ์ สมรสกับ นางทองแก้ว วงศ์กาฬสินธุ์ บุตรีคนที่ 5 ของพระอุปสิทธิ์(สีน) กรมการเมืองสกลนครกับนางเขียว มีบุตร 1 คน ได้แก่ 1)นางแป๊ะ สมรสกับ นายพิมพ์ อัศวาวุฒิ เป็นต้น
3)ท้าวเชียงขะ วงศ์กาฬสินธุ์ เป็นต้น
ท่านเหล่านี้คือผู้ใช้นามสกุลรุ่นแรกโดยส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในตัวอำเภอเมืองของจังหวัดสกลนครและกาฬสินธุ์
ทองเยี่ยม ต้นสกุลคือพระไชยสุนทร(หนูหมี) อุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ เมื่อปี พ.ศ. 2426-2433 สมรสมกับนางขำ บุตรีคนที่ 4 ของพระยาไชยสุนทร(กิ่ง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 4 มีบุตร 6 คน ได้แก่
1)นางเสริม
2)นางบู่ทอง
3)ท้าวทับ (ผู้ตั้งนามสกุลทองเยี่ยม)
4)ท้าวตัน
5)นางเสริม
6)นางทิพคลี(ประคีย์) สมรสกับ ขุนสรรบรรพกิจ(สายทอง ศรีกาฬสินธุ์) บุตรคนที่ 6 ของหลวงสุนทรวุฒิรักษ์(มี ศรีกาฬสินธุ์)มีบุตร 5 คน ได้แก่ 1)นางแสงเงิน 2)นายบันเทิง 3)นายบัณฑูร 4)นางแสงบุหงา 5)นางเกษรา เป็นต้น
โดยท่านเหล่านี้คือผู้ใช้นามสกุล”ทองเยี่ยม”รุ่นแรกโดยส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในตัวอำเภอเมืองของจังหวัดกาฬสินธุ์
สายตระกูล

| ก่อนหน้า |  | พระยาชัยสุนทร (ทอง) |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| พระยาชัยสุนทร (หล้า) |  |   เจ้าเมืองกาฬสินธุ์, ผู้ว่าราชการจังหวัดกาฬสินธุ์   (พ.ศ. 2389 - 2494) |  | พระยาชัยสุนทร (จารย์ละ) |
↑  http://www.kalasinpit.ac.th/elearning/kroosert/data/kalasin.htm%5Bลิงก์เสีย%5D
พระยาชัยสุนทร (จารย์ละ)

| พระยาชัยสุนทร (จารย์ละ) |
| --- | --- |

เจ้าเมืองกาฬสินธุ์
ดำรงตำแหน่ง พ.ศ. 2395 – พ.ศ. 2396
ก่อนหน้า: พระยาชัยสุนทร(ทอง)
ถัดไป: พระยาชัยสุนทร(กิ่ง)
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ไม่ทราบปีเกิด เมืองกาฬสินธุ์
เสียชีวิต: พ.ศ. 2396 เมืองกาฬสินธุ์
ศาสนา: ศาสนาพุทธ

พระยาชัยสุนทร (จารย์ละ) หรืออีกนามเรียกว่า “ท้าวละหรือจารย์ละ” เป็นเจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 6 (พ.ศ. 2395–2396) เป็นต้นเชื้อสายตระกูล วงศ์กาฬสินธุ์และศิริกุล“ ซึ่งผู้ใช้นามสกุลส่วนใหญ่ตั้งรกรากและอาศัยอยู่ในจังหวัดสกลนครและกาฬสินธุ์ในปัจจุบัน[ต้องการอ้างอิง]
ชาติกำเนิด

เกิดเมื่อราวปี พ.ศ.ใดไม่ปรากฏ บิดาคือพระธานี(หมาป้อง)อุปฮาดเมืองสกลนคร ส่วนมารดาไม่ปรากฏนาม ซึ่งเป็นบุตรของพระยาไชยสุนทร(เจ้าโสมพะมิตร) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 1 ส่วนมารดาไม่ปรากฏนาม มีพี่น้องร่วมสายโลหิต เป็นชายได้แก่ ท้าวเจียม ท้าวลาว ท้าวละ ท้าวหล้า ส่วนบุตรหญิงไม่ปรากฏนาม
การรับราชการ

เมื่อเติบโตขึ้นได้บวชเป็นพระภิกษุที่เมืองกาฬสินธุ์แล้วลาสิกขามารับราชการกรมการเมืองกาฬสินธุ์เป็นที่ “ทิดปัดสาหรือท้าวจารย์ละ” ในสมัยพระยาไชยสุนทร (เจียม) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 3 ได้เป็นที่ราชวงศ์ ในสมัยพระยาไชยสุนทร(หล้า) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 4 และอุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ ในสมัยพระยาไชยสุนทร(ทอง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 5
•โปรดเกล้าฯพระราชทานเครื่องยศแก่กรมการเมืองประกอบบรรดาศักดิ์ดังนี้
เจ้าเมืองกาฬสินธุ์
“พานเงินเครื่องในถมสำรับหนึ่ง คนโทเงินถมยาดำหนึ่ง ลูกประคำทองหนึ่ง กระบี่บั้งเงินหนึ่ง สัปทนปัศตูหนึ่ง เสื้อเข้มขาบริ้วดีตัวหนึ่ง แพรทับทิมติดขลิบผืนหนึ่ง ชวานปักทองผืนหนึ่ง แพรขาวผืนหนึ่ง ผ้าปูมผืนหนึ่ง”
- พร้อมตราประทับประจำตำแหน่งเจ้าเมืองกาฬสินธุ์คือ “เทวดานั่งแท่นถือพระขรรค์และดอกบัว”
อุปฮาด
“ถาดหมากเงินคนโทเงินสำรับหนึ่ง สัปทนแพรคันหนึ่ง เสื้อเข้มขาบริ้วดีตัวหนึ่ง ผ้าโพกขลิบผืนหนึ่ง ผ้าดำปักทองผืนหนึ่ง แพรขาวผืนหนึ่ง ผ้าปูมผืนหนึ่ง”
ราชวงศ์
“ถาดหมากเงินคนโทเงินสำรับหนึ่ง สัปทนแพรคันหนึ่ง เสื้อเข้มขาบลายก้านแย่งตัวหนึ่ง ผ้าโพกขลิบผืนหนึ่ง ผ้าดำปักทองผืนหนึ่ง แพรขาวผืนหนึ่ง ผ้าปูมผืนหนึ่ง”
ราชบุตร 
“เสื้ออัตลัตดอกถี่ตัวหนึ่ง ผ้าโพกขลิบผืนหนึ่ง ผ้าดำปักทองผืนหนึ่ง แพรขาวผืนหนึ่ง ผ้าปูมผืนหนึ่ง”
เหตุการณ์สำคัญ

•ปี พ.ศ. 2394 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๓ เสด็จสวรรคต พระยาไชยสุนทร(ทอง)และกรมการเมืองก็ลงไปกรุงเทพ ร่วมถวายเพลิงศพด้วยในครั้งนั้น พระยาไชยสุนทร(ทอง)ได้ป่วยไข้ป่า ก็ถึงแก่กรรมที่กรุงเทพมหานคร เจ้าเมืองจึงว่างลง ทางกรมการเมืองกาฬสินธุ์ที่ไปร่วมถวายเพลงพระบรมศพ ต่างก็เข้าหาข้าราชการผู้ใหญ่ที่กรุงเทพฯ ขอตำแหน่งหน้าที่ราชการ ในครั้งนั้นราชวงศ์เกษ ได้เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 4 นัยว่าจะได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าเมืองกาฬสินธุ์แต่ไม่กล้ารับ จึงทูลขอให้อุปฮาดจารย์ละ เป็นเจ้าเมือง ราชวงศ์กิ่ง เป็นอุปฮาดและท้าวเกษเป็นราชวงศ์ ท้าวขี่เป็นราชบุตร
•ปีพ.ศ. 2395 ให้อุปฮาด(จารย์ละ)รักษาราชการเมืองกาฬสินธุ์เป็นว่าที่พระยาไชยสุนทร เจ้าเมืองกาฬสินธุ์
•ปี พ.ศ. 2396 กรมการเมืองกาฬสินธุ์กลับจากงานถวายเพลิงพระบรมศพแล้ว ยังไม่ได้เชิญพระบรมราชโองการลงมาถึงเมืองกาฬสินธุ์ พระยาไชยสุนทร (จารย์ละ) ก็ถึงแก่อนิจกรรม ดังนั้นอุปฮาดกิ่ง จึงรักษาราชการเมืองกาฬสินธุ์อยู่ระยะหนึ่ง
ถึงแก่กรรม

•พระยาไชยสุนทร(จารย์ละ) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 6 ถึงแก่กรรมด้วยโรคชรา รับราชการเป็นเจ้าเมืองสนองพระเดชพระคุณ 1 ปี ที่โฮงเจ้าเมือง ในเมืองกาฬสินธุ์ เมื่อปี พ.ศ. 2496 สืบมาภายหลังลูกหลานเรียกขานทานว่า “อัญญาหลวงเฒ่า” สิ้นประวัติพระยาไชยสุนทร (จารย์ละ) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 6 เพียงเท่านี้
ทายาท

พระยาไชยสุนทร(จารย์ละ) สมรสกับอัญญานางจันทร์และมีบุตร 6 คน ได้แก่
1) หลวงพรหมจักร(พรหมา) สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
2)  หลวงสินธุธานี(เทพ) สมรสกับใครสืบไม่ได้ มีบุตร 3 คน ได้แก่ 1)หลวงวรบุตร(บุญจันทร์) 2)ขุนแสงสะท้าน(กอ)  เป็นต้น
3) ท้าวบัว สมรสกับใครสืบไม่ได้ มีบุตร 1 คน ได้แก่ 1)ท้าวโง่น เป็นต้น
4) นางเบ้า สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
5) ท้าวคม สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
6) นางอุด สมรสกับ พระไชยราช(ไชย) บุตรคนที่ 4 ของพระยาไชยสุนทร(หล้า) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 4 มีบุตร 11 คน ได้แก่ 1)ท้าวคำขาน 2)ท้าวคำสาร 3)นางข่าว 4)นางคำขาว 5)ท้าวปี 6)ท้าวชาลี 7)ท้าวคำสิงห์ 8)ท้าวคำแสน 9)ท้าวคำส่อง 10)ท้าวคำตัน 11)ท้าวคำจันทร์ เป็นต้น
สายสกุลทายาทและเครือญาติ

วงศ์กาฬสินธุ์ต้นสกุลคือ
หลวงสินธุธานี(เทพ) สมรสกับใครสืบไม่ได้ มีบุตร 3 คน ได้แก่
1)หลวงวรบุตร(บุญจันทร์) สมรสใครสืบไม่ได้ มีบุตร 6 คน ได้แก่ 1)นายเทียม 2)นางเจียรพันธ์ 3)นายตัน 4)นายอินทร์ 5)นายพรหม 6)นายดวง เป็นต้น
2)ขุนแสงสะท้าน(กอ) สมรสกับ นางขำ บุตรของพระศรีวงศ์(สี) ซึ่งเป็นบุตรคนที่ 3 ของพระยาไชยสุนทร(หล้า) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 4 มีบุตร 2 คนได้แก่ 1)นายเหลี่ยม 2)นางอุดร เป็นต้น
นางอุด สมรสกับ พระไชยราช(ไชย) บุตรคนที่ 4 ของพระยาไชยสุนทร(หล้า) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 4 มีบุตร 11 คน ได้แก่
1)ท้าวคำขาน สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
2)ท้าวคำสาร ได้รับการแต่งตั้งเป็นที่ “ท้าวสีหาราช” สมรสกับ นางข่าง บุตรี 8 ของพระยาไชยสุนทร(โคตร) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 9 มีบุตร 11 คน ได้แก่ 1)นายฮุย 2)นางติ่ง 3)ขุนรสทะเสน(หด) 4)นายหนูหลอด 5)นางถัน 6)นางตัน 7)นางสอน 8)นายดอกซ้อน 9)นางเงิน 10)นางเอิบ 11)นางผิง เป็นต้น
3)นางข่าว สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
4)นางคำขาว สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
5)ท้าวปี สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
6)ท้าวชาลี สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
7)ท้าวคำสิงห์ สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
8)ท้าวคำแสน สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
9)ท้าวคำส่อง สมรสกับใครสืบไม่ได้และมีบุตรกี่คนไม่ปรากฏ
10)ท้าวคำตัน สมรสกับ นางหมาแพง มีบุตร 2 คน ได้แก่ 1)นางพัน 2)นายบุญมาก เป็นต้น
11)ท้าวคำจันทร์ สมรสกับ นางกลม มีบุตร 4 คน ได้แก่ 1)นางเปลี่ยน 2)นายหำ 3)นายกุ 4)นายแดง เป็นต้น
ท่านเหล่านี้คือผู้ใช้นามสกุล”วงศ์กาฬสินธุ์”รุ่นแรกโดยส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในตัวอำเภอเมืองของจังหวัดสกลนคร
ศิริกุลต้นสกุลคือท้าวบัวสมรสกับใครสืบไม่ได้ มีบุตร 1 คน ได้แก่
1)ท้าวโง่น สมรสกับใครสืบไม่ได้ มีบุตร 1 คน ได้แก่ ท้าวเทพสอน เป็นต้น
1.1 ขุนแก้วไกรสร(เทพสอน) สมรสกับ นางจันที มีบุตร 5 คน ได้แก่
1)นายสุมา สมรสกับ นางจัน มีบุตร 1 คน ได้แก่ 1)นายผัน เป็นต้น
2)นายจันทร์ สมรสกับ นางเบาะ มีบุตร 9 คน ได้แก่ 1)นายเล็ด 2)นายพ่วย 3)นายคำ 4)นางอ่อนศรี 5)นายทอง 6)นางเจิ้ม 7)นางอรดี 8)นายสุเทพ 9)นายเทียบ เป็นต้น
3)นายพัน สมรสกับใครสืบไม่ได้ ได้แก่ 1)นายสง 2)นายแสง 3)นายหมื่น 4)นายชื่น เป็นต้น
4)นายสุวิช(หนู) (อดีตนายอำเภอวานรนิวาส จ.สกลนคร) สมรสกับ นางขอดแก้ว ไพชยนต์ มีบุตร 10 คน ได้แก่ 1)พล.ต.ต.สมัย 2)พ.ต.ต.สุดใจ 3)พล.อ.ต.วิจิตร 4)นางอนงค์ 5)นางอำนวย 6)นางจำเนียร 7)นางวิเชียร 8)นางยุวคนธ์ 9)นางดารา 10)นายเดชารัตน์ เป็นต้น
5)นายต่วน สมรสกับ นางก่ำ ถิตสงวน มีบุตร 3 คน ได้แก่ 1)นายใจดี(เจดีย์) 2)นายใครศรี 3)นายลิ้นจี่ เป็นต้น
ท่านเหล่านี้คือผู้ใช้นามสกุล”ศิริกุล”รุ่นแรกโดยส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในตัวอำเภอเมืองของจังหวัดกาฬสินธุ์
สายตระกูล

| ก่อนหน้า |  | พระยาชัยสุนทร (จารย์ละ) |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| พระยาชัยสุนทร (ทอง) |  |   เจ้าเมืองกาฬสินธุ์, ผู้ว่าราชการจังหวัดกาฬสินธุ์   (พ.ศ. 2395 - 2496) |  | พระยาชัยสุนทร (กิ่ง) |
↑  http://www.kalasinpit.ac.th/elearning/kroosert/data/kalasin.htm%5Bลิงก์เสีย%5D
ตักบาตรเทโว

ตักบาตรเทโว
ตักบาตรเทโว หมายถึง การทำบุญตักบาตร ปรารภเหตุที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงจากเทวโลก ในวันมหาปวารณา วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 และเสด็จถึงโลกมนุษย์ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11
คำว่า เทโว เรียกมาจากคำว่า เทโวโรหณะ (เทว+โอโรหณ) ซึ่งแปลว่า การลงจากเทวโลก
ความเดิมมีว่า ในพรรษาที่ 7 นับแต่วันตรัสรู้ พระพุทธเจ้าเสด็จไปจำพรรษาอยู่บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เพื่อเทศน์โปรดพระพุทธมารดา ที่ได้กำเนิดเป็นเทพบุตรอยู่ในชั้นดุสิต (สวรรค์ชั้นที่ 4) โดยลงมาฟังธรรมที่ชั้นดาวดึงส์ (สวรรค์ชั้นที่ 2) จนบรรลุโสดาปัตติผล (สาเหตุที่พระศาสดาไม่เสด็จไปแสดงธรรมในชั้นดุสิต เพราะเทวดาที่อยู่ในชั้นดาวดึงส์ไม่สามารถขึ้นไปในชั้นดุสิตได้ ด้วยศักดานุภาพที่น้อยกว่า เพื่อให้โอกาสฟังธรรมแก่เทวดาเหล่านั้น)
ครั้นถึงวันมหาปวารณา (วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11) จึงเสด็จลงจากเทวโลกที่เมืองสังกัสสนคร ในกาลที่เสด็จลงจากเทวโลก ได้ทรงแสดงโลกวิวรณปาฏิหารย์ หรือเปิดโลกทั้งสาม คือ สวรรค์ มนุษย์ นรก ให้เห็นกันและกันได้ ได้มีเนินเป็นอันเดียวกัน ตั้งแต่อเวจีนรกจนถึงพรหมโลก แลดูทิศใหญ่และทิศเฉียง จักรวาลหลายแสนก็มีเนินเป็นอันเดียวกัน เทวดาก็เห็นพวกมนุษย์ แม้พวกมนุษย์ก็เห็นเทวดา สัตว์นรกก็เห็นมนุษย์และเทวดา ต่างก็เห็นกันเฉพาะหน้าทีเดียว ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงเปล่งฉัพพรรณรังสี ขณะที่พระองค์เสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ดังนั้น วันนี้ (ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11) จึงมีอีกชื่อหนึ่งว่า วันพระเจ้าเปิดโลก
รุ่งขึ้นวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ชาวเมืองจึงพากันทำบุญตักบาตรเป็นการใหญ่ เพราะไม่ได้เห็นพระพุทธเจ้ามาถึง 3 เดือน การทำบุญตักบาตรในวันนั้นจึงได้ชื่อว่า ตักบาตรเทโวโรหณะ ต่อมามีการเรียกกร่อนไปเหลือเพียง ตักบาตรเทโว เพื่อระลึกถึงเหตุการณ์ในวันนั้น จึงนิยม ตักบาตรเทโว กันจนเป็นประเพณีสืบมาตราบเท่าทุกวันนี้
ความหมาย

เทโวโรหณะ แปลว่า การเสด็จลงจากเทวโลก (ของพระพุทธเจ้า) เป็นเหตุการณ์ตอนหนึ่งของพระพุทธเจ้า คือในพรรษาที่ 7 ได้เสด็จขึ้นไปจำพรรษาบนเทวโลกคือบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เพื่อแสดงธรรมโปรดพุทธมารดา ครั้นถึงวันมหาปวารณา เสด็จลงจากเทวโลกในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 ตำนานเล่าว่า พระอินทร์ทรงนิมิตบันได 3 อย่างถวาย คือ บันไดทอง บันไดแก้วมณี บันไดเงิน หัวบันไดพาดอยู่ที่ยอดเขาสิเนรุ เชิงบันไดอยู่ที่ประตูเมืองสังกัสสนคร เวลาเสด็จลงทรงใช้บันไดแก้วมณี เหล่าเทวดาลงทางบันไดทอง เหล่ามหาพรหมลงทางบันไดเงิน เรียกการเสด็จครั้งนั้นว่า เทโวโรหณะ
เหตุการณ์ในพุทธประวัติ

พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมเทศนาแก่ประชาชนอยู่เป็นประจำ ณ นครสาวัตถี จนมีประชาชนจำนวนมากหันมาเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนา จึงเป็นเหตุทำให้เหล่าเดียรถีย์เสื่อมลง (เดียรถีย์ หมายถึง นักบวชประเภทหนึ่งมีมาก่อนพระพุทธศาสนาและเป็นปฏิปักษ์ต่อพระพุทธศาสนาอย่างยิ่ง มีพุทธบัญญัติว่า หากเดียรถีย์จะมาขอบวชในพระพุทธศาสนาต้องมารับการฝึก เพื่อตรวจสอบว่ามีความเลื่อมใสแน่นอนเสียก่อน เรียกว่า ติตถิยปริวาส) พวกเดียรถีย์เดือดร้อนจึงคิดหาวิธีที่จะทำลายพระพุทธศาสนาโดยการกล่าวร้ายพระพุทธเจ้า สาวก แต่ประชาชนก็ยังเลื่อมใสศรัทธาเหมือนเคย ในที่สุดเดียรถีย์จึงใช้อุบายทำลายพระพุทธศาสนาโดยการใช้พุทธบัญญัติที่ว่า “พระพุทธเจ้าและเหล่าสาวกสิ้นท่าหมดอิทธิฤทธิ์ แล้วงดการแสดง ตรงข้ามกับเหล่าคณาจารย์เดียรถีย์ ซึ่งมีปาฏิหาริย์อบรมมั่นคงเต็มที่และมีความพร้อมที่จะแสดงให้เห็นได้ทุกเมื่อ ถ้าไม่เชื่อก็เชิญพระพุทธเจ้ามาแสดงปาฏิหาริย์แข่งกันก็ย่อมได้ เพื่อพิสูจน์ว่าใครจะเก่งกว่าใคร“
ฝ่ายพระพุทธเจ้าและสาวกก็เงียบเฉย เดียรถีย์จึงกล่าวร้ายหนักอีกว่า “พระพุทธเจ้าไม่มีความสามารถในการแสดงอิทธิฤทธิ์” เมื่อพระพุทธเจ้าทรงทราบจึงคิดใคร่ครวญและตัดสินใจที่จะแสดงปาฏิหาริย์ให้พวกเดียรถีย์ได้ประจักษ์เพื่อไม่ให้พระพุทธศาสนาโดนย่ำยี โดยพระองค์ได้ประกาศว่าจะแสดงยมกปาฏิหาริย์ ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ณ ใต้ต้นมะม่วง เมื่อฝ่ายเดียรถีย์รู้ ความดังนั้นจึงแบ่งพวกให้ไปทำลายต้นมะม่วงทุกต้นในเมืองสาวัตถี อีกพวกก็ช่วยกันสร้างมณฑปเพื่อแสดงปาฏิหาริย์ของตน และประกาศให้ประชาชนมาชมความล้มเหลวของพระพุทธองค์ เมื่อถึงกำหนดก็เกิดพายุใหญ่ทำให้มณฑปของเดียรถีย์พังหมดสิ้นส่วนพระพุทธเจ้ายังมิได้แสดงปาฏิหาริย์แต่อย่างใด
ในวันนั้นเอง คนเฝ้าพระราชอุทยานของพระเจ้าปเสนทิโกศล ชื่อว่า นายคัณฑะ ได้ถวายมะม่วงผลหนึ่งแก่พระพุทธเจ้าเนื่องจากมีความเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธองค์ พระพุทธองค์จึงสั่งให้พระอานนท์นำมะม่วงไปทำน้ำปานะ (ปานะ หมายถึง น้ำ ของสำหรับดื่ม) มาถวายและเอาเมล็ดมะม่วงวางบนดิน เมื่อทรงฉันน้ำปานะเสร็จ ก็ทรงล้างพระหัตถ์โดยให้น้ำรดลงบนเมล็ดมะม่วง ทันใดนั้นเอง ก็กลายเป็นต้นมะม่วงที่งอกเงยขึ้นมาและต้นใหญ่ หลังจากนั้นพระพุทธเจ้าก็แสดงปาฏิหาริย์เนรมิตช่อไฟ ช่อน้ำเนรมิต บุคคลที่เหมือนพระองค์ทุกประการ ทรงแสดงธรรม จงกรม พระพุทธนิมิตให้ประชาชนได้ประจักษ์แก่สายตาจึงเกิดความเลื่อมใสศรัทธาโดยทั่วกัน
วันรุ่งขึ้นเป็นวันเข้าพรรษา พระองค์ประกาศว่าจะไปจำพรรษาที่สวรรค์ชั้นดาวดึงส์เพื่อเทศนาโปรดเทพบุตร อดีตพระนางสิริมหามายา พระพุทธมารดา เพื่อเป็นการสนองพระคุณ ดังนั้นพระองค์จึงได้เทศนาพระอภิธรรมปิฎกโปรดพระพุทธมารดาในช่วงเข้าพรรษา 3 เดือน เมื่อถึงวันออกพรรษาพระพุทธองค์จึงเสด็จกลับสู่โลกมนุษย์ทางประตูเมืองสังกัสสนคร เป็นการลงจากเทวโลก (เทโวโรหณะ) เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จลงมาในวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 11 แล้ว ในวันรุ่งขึ้น (วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11) ประชาชนต่างพร้อมใจกันมารับเสด็จและนำอาหารมาเพื่อทำบุญตักบาตรเป็นจำนวนมาก ประชาชนบางพวกอยู่ห่างไม่สามารถที่จะถวายอาหารใส่ลงบาตรได้ จึงนำข้าวสาลีมาปั้นเป็นก้อนแล้วโยนใส่ลงในบาตร จนกลายมาเป็นประเพณีนิยมที่ว่าจะต้องทำข้าวต้มลูกโยนซึ่งเป็นข้าวเหนียวห่อด้วยใบมะพร้าวไว้หางยาวเพื่อไว้ใส่บาตรในวันเทโวโรหณะ