กองทัพประชาชนลาว
ประวัติ

หลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 ญี่ปุ่นซึ่งปกครองลาวในช่วงสงครามได้ถอนทหารออกไป คณะปกครองลาวอันประกอบด้วยพระราชวงศ์ ขุนนาง และกลุ่มปัญญาชนในลาว ได้จัดตั้งรัฐบาลลาวอิสระขึ้นชั่วคราว ซึ่งเป็นการผสมทั้งฝ่ายซ้ายที่นิคมแนวคิดคอมมิวนิสต์ และฝ่ายขวาที่นิยมแนวคิดเสรี เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2488 โดยฝ่ายซ้ายลาวได้ส่งตัวแทนเข้าร่วมรัฐบาล คือ เจ้าสุภานุวงศ์ ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และผู้บัญชาการกองทัพลาวอิสระ อันเป็นการถือกำเนิดกองทัพประเทศลาวครั้งแรก
ภายหลังฝรั่งเศสที่กลับเข้ามาปกครองอินโดจีนอีกครั้ง รัฐบาลลาวอิสระฝ่ายขวายอมเข้ากับฝรั่งเศส และขับไล่ลาวอิสระฝ่ายซ้ายออกจากรัฐบาลผสม กองทัพลาวอิสระฝ่ายซ้ายไปตั้งอยู่ที่เมืองท่าแขก แขวงคำม่วน ฝ่ายฝรั่งเศสและกองทัพฝ่ายซ้ายได้สู้รบกันอย่างดุเดือนในเมืองท่าแขกเมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2489 เจ้าสุภานุวงศ์ถูกยิงบาดเจ็บและหนีข้ามมาลี้ภัยที่จังหวัดนครพนม กองทัพลาวฝ่ายซ้ายได้แตกกระจายกันและหลบหนีไปอยู่ตามป่าเขา และทำสงครามกองโจรกับฝ่ายฝรั่งเศส โดยมีกองทัพเวียดมินห์และสหภาพโซเวียตให้การสนับสนุน โดยมีไกสอน พมวิหาน สมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์อินโดจีนเป็นผู้นำกองทัพ โดยได้สถาปนากองทัพลาวอิสระขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2502 ณ ฐานที่มั่นตาแสงลาวฮุ่ง เมืองเชียงค้อ แขวงหัวพัน ภายใต้ชื่อกองทัพว่า "กองราชวงศ์" (ກອງລາດສະວົງ) โดยมีนายไกสอน พมวิหาน เป็นผู้ประกาศจัดตั้งและดำรงตำแหน่งเป็นผู้บัญชาการกองทัพ จึงถืิอเอาวันที่ 20 มกราคม เป็นวันสถาปนากองทัพประชาชนลาว (ວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບປະຊາຊົນລາວ) จนถึงปัจจุบัน ต่อมาเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2508 ได้เปลี่ยนชื่อกองทัพเป็น "กองทัพปลดปล่อยประชาชนลาว" (ກອງທັບປົດປ່ອຍປະຊາຊົນລາວ)
กองทัพปลดปล่อยประชาชนลาวทำสงครามกับกองทัพอาณานิคมอินโดจีนของฝรั่งเศส จนเมื่อฝรั่งเศสถอนทัพจากอินโดจีนและแทนที่ด้วยการเข้ามาแทรกแซงของสหรัฐอเมริกาในภูมิภาคอินโดจีนเพื่อหยุดยั้งการแพร่ขยายของลัทธิคอมมิวนิส์ กองทัพปลดปล่อยประชาชนลาวจึงต้องทำสงครามกับกองทัพสหรัฐอเมริกา แต่เนื่องจาก ข้อตกลงเจนีวา กองทัพสหรัฐอเมริกาจึงสามารถนำทหารเข้าไปปฏิบัติการในลาวได้อย่างเป็นทางการ ซีไอเอจึงจัดตั้งกองทหารรับจ้างขึ้นมาเพื่อสู้รบในลาว นอกจากนี้กองทัพปลดปล่อยประชาชนลาวยังต้องสู้รบกับกองทัพของรัฐบาลพระราชอาณาจักรลาว และกองทัพชนเผ่าม้งของนายพลวังเปา ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากซีไอเอ
พรรคประชาชนปฏิวัติลาว ภายใต้การนำของเจ้าสุภานุวงศ์ สามารถเอาชนะและเข้ายึดอำนาจจากรัฐบาลพระราชอาณาจักรลาวได้สำเร็จ และสถาปนาสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ขึ้นปกครองประเทศเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2518 กองทัพปลดปล่อยประชาชนลาวจึงถือเป็นกองทัพอย่างเป็นทางการของรัฐตั้งแต่นั้นเป็นมา และต่อมาในวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2525 รัฐบาลลาวได้เปลี่ยนชื่อกองทัพปลดปล่อยประชาชนลาวเป็น "กองทัพประชาชนลาว" และใช้ชื่อนี้จนถึงปัจจุบัน
กองทัพประชาชนลาว (LPAF) ให้บริการในประเทศที่พัฒนาน้อยที่สุดแห่งหนึ่งของโลก มีขนาดเล็ก ได้รับทุนต่ำ และไม่มีทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ ภารกิจที่มุ่งเน้นคือชายแดนและความมั่นคงภายใน ส่วนใหญ่ในการปราบปรามภายในของกลุ่มผู้ไม่เห็นด้วยและฝ่ายค้านในลาว
ซึ่งรวมถึงการปราบปรามการประท้วงประชาธิปไตยของนักศึกษาลาว พ.ศ. 2542 ในเวียงจันทน์ และในการต่อต้านกลุ่มผู้ก่อความไม่สงบชาติพันธุ์ม้งและกลุ่มอื่นๆ ของชาวลาวและม้งที่ต่อต้านรัฐบาลพรรคมาร์กซิสต์-เลนินนิสต์ LPRP และการสนับสนุนที่ได้รับจากสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม
ร่วมกับพรรคประชาชนปฏิวัติลาวและรัฐบาล กองทัพประชาชนลาว(LPA) เป็นเสาหลักที่สามของกลไกของรัฐ และด้วยเหตุนี้จึงคาดว่าจะระงับความไม่สงบทางการเมืองและทางแพ่ง และเหตุฉุกเฉินระดับชาติที่คล้ายคลึงกันที่รัฐบาลในเวียงจันทน์เผชิญหน้า รายงาน LPA ยังได้ยกระดับทักษะในการตอบสนองต่อการระบาดของโรคไข้หวัดนก ปัจจุบันยังไม่มีการรับรู้ถึงภัยคุกคามภายนอกที่สำคัญต่อรัฐและ LPA ยังคงรักษาความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับกองทัพเวียดนามที่อยู่ใกล้เคียง (พ.ศ. 2551)
นักข่าวองค์กรพัฒนาเอกชน(NGOs) องค์กรด้านมนุษยธรรมและสิทธิมนุษยชน ระบุว่า กองทัพประชาชนลาวได้ดำเนินการซ้ำแล้วซ้ำเล่าในการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรงและการทุจริตในลาว  LPAF และหน่วยข่าวกรองทางทหารมีบทบาทสำคัญในการจับกุม การคุมขัง และการทรมานนักโทษต่างชาติในเรือนจำโพนทองฉาวโฉ่ของเวียงจันทน์และระบบคอมมิวนิสต์ลาวกูลักซึ่งชาวออสเตรเลียเคอร์รีและเคย์เดนถูกคุมขังและที่ซึ่งสมบัด สมพอน นักเคลื่อนไหวทางการเมืองอาจถูกคุมขังตามเขาในการจับกุมในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2555
ในปี พ.ศ. 2556 กองทัพประชาชนลาวโจมตีชาวม้งรุนแรงขึ้น โดยทหารได้สังหารครูโรงเรียนม้งที่ไม่มีอาวุธ 4 คน นอกเหนือจากการละเมิดสิทธิมนุษยชนตามรายงานของสภาสิทธิมนุษยชนแห่งลาว ศูนย์วิเคราะห์นโยบายสาธารณะ และอื่นๆ