อำเภอปราสาท
ประวัติศาสตร์

อำเภอปราสาท เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอเมืองสุรินทร์ ก่อนการตั้งอำเภอนั้นได้มีการจัดเตรียมการตั้งอำเภอ ในเดือนกุมภาพันธ์ ปี พ.ศ. 2480 ได้โอนพื้นที่หมู่บ้านใกล้เคียงในสมัยนั้น ทั้งหมู่บ้านในเขตตำบลด่าน และตำบลกระเทียม อำเภอสังขะ เข้ามาอยู่ในเขตอำเภอเมืองสุรินทร์ และบางหมู่บ้านก็โอนกลับขึ้นไปในเขตตำบลที่ใกล้อำเภอเมืองสุรินทร์มากกว่า ก่อนที่จะแยกอำเภอปราสาทในเดือนต่อมา
โอนพื้นที่บ้านกะทม (ในขณะนั้น) ของตำบลทมอ มาขึ้นกับตำบลเฉนียง อำเภอเมืองสุรินทร์
โอนพื้นที่บ้านอำปึล และบ้านอังกัญ (ในขณะนั้น) ของตำบลทมอ มาขึ้นกับตำบลเทนมีย์ อำเภอเมืองสุรินทร์
โอนพื้นที่บ้านโคกทม และบ้านกระดาด (ในขณะนั้น) ของตำบลเทนมีย์ ไมาขึ้นกับตำบลทมอ อำเภอเมืองสุรินทร์
โอนพื้นที่บ้านตาอี (ในขณะนั้น) ของตำบลสวาย ไปขึ้นกับตำบลทุ่งมน อำเภอเมืองสุรินทร์
โอนพื้นที่บ้านพนม (ในขณะนั้น) ของตำบลนาบัว มาขึ้นกับตำบลไพล อำเภอเมืองสุรินทร์
โอนพื้นที่บ้านบักจรัง บ้านกาบเชิง และบ้านตาเกาว์ ของตำบลด่าน อำเภอสังขะ มาขึ้นกับตำบลตาเบา อำเภอเมืองสุรินทร์
โอนพื้นที่บ้านกันตรวจระมวล บ้านไทร และบ้านกระวัน (ในขณะนั้น) ของตำบลกระเทียม อำเภอสังขะ มาขึ้นกับตำบลตาเบา
ต่อมาในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2480 ในช่วงรัฐบาลพลเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา ซึ่งเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่สองของประเทศไทย ทางราชการได้พิจารณาเห็นว่า อำเภอเมืองสุรินทร์มีขอบเขตการปกครองและพลเมืองมาก บางแห่งเป็นถิ่นทุรกันดารห่างไกล การปกครองดูแลไม่ทั่วถึง การคมนาคมไม่สะดวก ยากต่อการที่ประชาชนจะเข้าไปติดต่อราชการ เพื่อความสะดวกในการปกครอง อำเภอเมืองสุรินทร์จึงได้แยกท้องที่ตำบลกังแอน ตำบลบักได ตำบลตาเบา ตำบลปรือ ตำบลทุ่งมน ตำบลไพล และตำบลทมอ จากอำเภอเมืองสุรินทร์ มาตั้งเป็น อำเภอปราสาท โดยตั้งตัวที่ว่าการอำเภอ ณ บ้านกังแอน ตำบลกังแอน อันเป็นที่ตั้งตัวอำเภอในปัจจุบัน
อำเภอปราสาทในปัจจุบันมีพื้นที่ 908.386 ตารางกิโลเมตร โดยพื้นที่เดิมของอำเภอปราสาทนั้นครอบคลุมทั้งบางส่วนของอำเภอกาบเชิง และพื้นที่ของอำเภอพนมดงรัก
วันที่ 14 มีนาคม 2480 แยกพื้นที่ตำบลกังแอน ตำบลบักได ตำบลตาเบา ตำบลปรือ ตำบลทุ่งมน ตำบลไพล และตำบลทมอ อำเภอเมืองสุรินทร์ ไปจัดตั้งเป็น อำเภอปราสาท
วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลไพล แยกออกจากตำบลกังแอน และตำบลทุ่งมน
วันที่ 3 สิงหาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลกังแอน ในท้องที่บางส่วนของตำบลกังแอน
วันที่ 18 กรกฎาคม 2504 ตั้งตำบลหนองใหญ่ แยกออกจากตำบลตาเบา
วันที่ 14 สิงหาคม 2505 ตั้งตำบลปรือ แยกออกจากตำบลทุ่งมน
วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2507 ตั้งตำบลกาบเชิง แยกออกจากตำบลหนองใหญ่
วันที่ 20 พฤษภาคม 2518 แยกพื้นที่ตำบลกาบเชิง และตำบลบักได อำเภอปราสาท ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอกาบเชิง และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอปราสาท
วันที่ 7 กันยายน 2519 ตั้งตำบลโคกกลาง แยกออกจากตำบลบักได
วันที่ 14 กรกฎาคม 2520 โอนพื้นที่ตำบลคูตัน และตำบลด่าน อำเภอสังขะ มาขึ้นกับ กิ่งอำเภอกาบเชิง อำเภอปราสาท
วันที่ 14 พฤศจิกายน 2521 ตั้งตำบลโคกยาง แยกออกจากตำบลทมอ
วันที่ 25 มีนาคม 2522 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอกาบเชิง อำเภอปราสาท เป็น อำเภอกาบเชิง
วันที่ 9 ตุลาคม 2522 ตั้งตำบลโคกสะอาด แยกออกจากตำบลกังแอน
วันที่ 19 สิงหาคม 2523 ตั้งตำบลโชคนาสาม แยกออกจากตำบลปรือ ตั้งตำบลบ้านไทร แยกออกจากตำบลตาเบา
วันที่ 31 มีนาคม 2524 ตั้งตำบลเชื้อเพลิง แยกออกจากตำบลไพล
วันที่ 30 มีนาคม 2525 ตั้งตำบลปราสาททนง แยกออกจากตำบลกังแอน
วันที่ 23 ตุลาคม 2527 ตั้งตำบลตานี แยกออกจากตำบลปรือ
วันที่ 29 ธันวาคม 2530 จัดตั้งสุขาภิบาลนิคมปราสาท ในท้องที่บางส่วนของตำบลปรือ
วันที่ 17 สิงหาคม 2533 ตั้งตำบลบ้านพลวง แยกออกจากตำบลกังแอน
วันที่ 9 ตุลาคม 2535 ตั้งตำบลกันตวจระมวล แยกออกจากตำบลบ้านไทร
วันที่ 17 กันยายน 2536 ตั้งตำบลสมุด แยกออกจากตำบลทุ่งมน
วันที่ 9 พฤศจิกายน 2538 ตั้งตำบลประทัดบุ แยกออกจากตำบลไพล
วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลกังแอน และสุขาภิบาลนิคมปราสาท เป็นเทศบาลตำบลกังแอน และเทศบาลตำบลนิคมปราสาท ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย