stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รัฐสภา
รัฐสภายุคแรก > สหราชอาณาจักร > รูปแบบสภายุคแรก

ประเทศอังกฤษมีประเพณีมาอย่างยาวนาน ในการมีกลุ่มบุคคลชายผู้ให้คำแนะนำและปรึกษาหารือกับกษัตริย์เกี่ยวกับเรื่องสำคัญๆ ในสมัยของราชวงศ์แองโกล-แซกซอน มีสภาที่ปรึกษาที่เรียกว่า "วิเทนเจมอท" (Witenagemot) ชื่อนี้มาจากภาษาอังกฤษเก่า ƿitena ȝemōt หรือ witena gemōt ซึ่งมีความหมายว่า "การประชุมของปราชญ์" บันทึกครั้งแรกเกี่ยวกับการประชุมวิเทนเจมอท คือ ประมวลกฎหมายที่ออกโดยกษัตริย์เอเธลเบอร์ทแห่งเค้นท์ (King Æthelberht of Kent) ราวปี ค.ศ. 600 ซึ่งเป็นเอกสารเก่าแก่ที่สุดที่ยังคงอยู่รอดในรูปแบบร้อยแก้วภาษาอังกฤษเก่า แต่อย่างไรก็ตาม เชื่อกันว่าวิเทนมีอยู่ก่อนหน้านั้นนานแล้ว วิเทนร่วมกับโฟล์คม็อท (folkmoots) ซึ่งเป็นสภาประจำท้องถิ่น นับเป็นต้นกำเนิดที่สำคัญของรัฐสภาอังกฤษในปัจจุบัน
ส่วนหนึ่งของ การพิชิตอังกฤษของชาวนอร์มัน (Norman Conquest) พระเจ้าวิลเลียมที่ 1 แห่งอังกฤษ ในฐานะกษัตริย์องค์ใหม่ ได้ยกเลิก วิเทนเจมอท (Witenagemot) และแทนที่ด้วย กูริอาเรกิส (Curia Regis) ซึ่งมีความหมายว่า "สภาของกษัตริย์" สมาชิกของคูเรีย เรจิส ส่วนใหญ่เป็น ผู้เช่าที่เป็นหัวหน้า (tenants in chief) ซึ่งหมายถึงขุนนางเพียงไม่กี่คนที่ "เช่า" ที่ดินขนาดใหญ่โดยตรงจากกษัตริย์ รวมไปถึง บุคคลทางศาสนา (ecclesiastics) ด้วย วิลเลียมนำ ระบบฟิวดัล (feudal system) จากนอร์ม็องดีมาใช้ในอังกฤษ และมักปรึกษาหารือกับคูเรีย เรจิสก่อนออกกฎหมาย คูเรีย เรจิส ถือเป็นต้นกำเนิดของสถาบันสำคัญหลายแห่งในปัจจุบัน ได้แก่
รัฐสภา (Parliament): ทำหน้าที่ออกกฎหมาย ตรวจสอบการทำงานของรัฐบาล และเป็นตัวแทนของประชาชน
ศาลยุติธรรม (Courts of law): ระบบศาลยุติธรรมของอังกฤษโดยมีผู้พิพากษานั่งบัลลังก์ศาลแห่งอังกฤษและเวลส์ (Supreme Court of Judicature)
คณะองคมนตรี (Privy Council): ทำหน้าที่ให้คำปรึกษาแก่กษัตริย์
คณะรัฐมนตรี (Cabinet): ทำหน้าที่บริหารประเทศ
ปัจจุบัน รัฐสภา ถือเป็นฝ่ายนิติบัญญัติอย่างเป็นทางการ ส่วนการบริหารประเทศไม่ได้ดำเนินการในราชสำนักอีกต่อไป
นักประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่เชื่อว่า การกำเนิดของรัฐสภาที่มีอำนาจพอสมควร ซึ่งบัลลังก์จำเป็นต้องยอมรับ เกิดขึ้นไม่เกินรัชสมัยของ พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 1 แห่งอังกฤษ เช่นเดียวกับกษัตริย์องค์ก่อน ๆ พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดทรงเรียกประชุมเหล่าขุนนางและผู้นำศาสนาชั้นผู้ใหญ่มาหารือเกี่ยวกับกิจการบ้านเมือง โดยเฉพาะเรื่อง การคลัง (finance) และ การเก็บภาษี (taxation) การประชุมครั้งหนึ่งในปี ค.ศ. 1295 ถูกเรียกว่า "รัฐสภาตัวอย่าง" (Model Parliament) เพราะเป็นต้นแบบให้กับรัฐสภาในเวลาต่อมา ความแตกต่างที่สำคัญระหว่างรัฐสภาตัวอย่างกับคูเรีย เรจิส ในยุคก่อน คือการมีสภาสามัญ (Commons) ซึ่งหมายถึง ตัวแทนที่มาจากการเลือกตั้งของเจ้าของที่ดินชนบทและชาวเมือง ในปี ค.ศ. 1307 พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 1 ทรงยินยอมที่จะไม่เก็บภาษีบางประเภท โดยไม่ได้รับความ "ยินยอมจากอาณาจักร" ผ่านรัฐสภา พระองค์ยังทรงขยายระบบศาลให้กว้างขวางยิ่งขึ้นด้วย
รัฐสภายุคแรก > มหากฎบัตร และ รัฐสภาตัวอย่าง

ตลอดประวัติศาสตร์อังกฤษ ผู้เช่าที่เป็นหัวหน้า (tenants-in-chief) ซึ่งเป็นเหล่าขุนนางผู้ถือครองที่ดินขนาดใหญ่โดยตรงจากกษัตริย์ มักต่อสู้แย่งชิงอำนาจกับทั้ง ฝ่ายศาสนา (ecclesiastics) และ กษัตริย์. ชัยชนะครั้งสำคัญเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1215 เมื่อพวกเขาสามารถพิชิต มหากฎบัตร (Magna Carta) จาก พระเจ้าจอห์นแห่งอังกฤษได้ เอกสารสำคัญนี้วางรากฐานในการจำกัดอำนาจของกษัตริย์ โดยห้ามมิให้กษัตริย์เรียกเก็บหรือจัดเก็บภาษีใด ๆ (ยกเว้นภาษีศักดินาตามเดิม) เว้นแต่จะได้รับความยินยอมจาก สภา (council) มหากฎบัตรยังกำหนดระบบการเรียกประชุมสภา โดย ผู้เช่าที่เป็นหัวหน้า และ ผู้นำศาสนา ที่สำคัญจะได้รับ คำเชิญเป็นการส่วนตัว (personal writs) จากกษัตริย์ ส่วนคนอื่น ๆ จะได้รับการเรียกตัวผ่าน ประกาศทั่วไป (general writs) จาก นายอำเภอ (sheriffs) ประจำมณฑลของตน ระบบรัฐบาลสมัยใหม่มีต้นกำเนิดมาจาก คูเรีย เรจิส (Curia Regis) สภาที่ปรึกษาของกษัตริย์ ส่วน รัฐสภา (Parliament) ในปัจจุบัน สืบทอดมาจาก สภาใหญ่ (Great Council) ซึ่งต่อมาเรียกว่า ปาร์ลาเมนตัม (parliamentum) ที่ก่อตั้งขึ้นตามมหากฎบัตร
ในรัชสมัยของ พระเจ้าเฮนรีที่ 3 (ศตวรรษที่ 13) รัฐสภาอังกฤษได้มีการรวมตัวแทนที่ ได้รับการเลือกตั้ง จาก มณฑล (shires) และ เมือง (towns) เข้ามาเป็นสมาชิก ดังนั้น รัฐสภาในยุคนั้นจึงถือเป็น ต้นแบบ ของรัฐสภาในระบบประชาธิปไตยสมัยใหม่
ในปี ค.ศ. 1265 ระหว่างที่ซีมง เดอ มงฟอร์ (Simon de Montfort) กำลังก่อกบฏต่อต้านพระเจ้าเฮนรีที่ 3 เขาเรียกประชุม รัฐสภา ที่ประกอบด้วยผู้สนับสนุนของเขาเอง โดยไม่ได้รับอนุญาตจากกษัตริย์ การประชุมครั้งนี้เรียกประชุม อัครมุขนายก (archbishops), มุขนายก (bishops), อธิการอาราม (abbots), เอิร์ล (earls) และ บารอน (barons) นอกจากนี้ ยังเรียก อัศวิน (knights) จากแต่ละมณฑล มาอย่างละ 2 คน และ [[]] (burgesses) จากแต่ละเมือง (borough) มาอย่างละ 2 คนด้วย แม้ว่าการเรียกอัศวินเข้าร่วมประชุมสภาไม่ใช่เรื่องแปลกใหม่ แต่การมีตัวแทนจากเมือง (borough) เข้าร่วมถือเป็น ครั้งแรก ในประวัติศาสตร์
ในปี ค.ศ. 1295 พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 1 ทรงนำแนวคิดเรื่องตัวแทนและการเลือกตั้งของซีมง เดอ มงฟอร์ มาใช้ใน "รัฐสภาตัวอย่าง" (Model Parliament) ในช่วงแรก สมาชิกแต่ละ ฐานันดร (estate) จะทำการอภิปรายแยกกันเป็นอิสระ ต่อมาในรัชสมัยของ พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 3 รัฐสภาได้วิวัฒนาการใกล้เคียงกับรูปแบบสมัยใหม่มากขึ้น โดยมีสภาผู้แทนราษฎรทำหน้าที่ออกกฎหมาย แบ่งเป็นสองสภาแยกกัน
รัฐสภายุคแรก > มหากฎบัตร และ รัฐสภาตัวอย่าง > รัฐสภาในรัชสมัยพระเจ้าเฮนรีที่ 8 และ พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 6

ในรัชสมัยของพระเจ้าเฮนรีที่ 8 โครงสร้างและวัตถุประสงค์ของรัฐสภาอังกฤษในยุคทิวดอร์ (Tudor) ได้รับการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ เดิมทีวิธีการทำงานของรัฐสภายังคงเป็นแบบยุคกลาง โดยพระมหากษัตริย์ยังคงมีอำนาจเหนือการตัดสินใจของรัฐสภาอย่างเบ็ดเสร็จ นักประวัติศาสตร์ เอลตัน (Elton) ระบุว่า โธมัส ครอมเวลล์ เอิร์ลแห่งเอสเซ็กซ์คนที่ 1 ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งหัวหน้าคณะรัฐมนตรีของพระเจ้าเฮนรีที่ 8 เป็นผู้ริเริ่มการเปลี่ยนแปลงอีกหลายอย่างภายในรัฐสภา
พระราชบัญญัติอำนาจสูงสุด (Acts of Supremacy) ประกาศให้พระมหากษัตริย์เป็นประมุಖของศาสนจักรอังกฤษ (Church of England)
รัฐสภายุคแรก > มหากฎบัตร และ รัฐสภาตัวอย่าง > สงครามกลางเมืองและหลังจากนั้น

หลังจากสงครามกลางเมือง (Civil War) และการปฏิวัติอันรุ่งโรจน์ (Glorious Revolution) อำนาจของรัฐสภาเทียบกับพระมหากษัตริย์นั้น เพิ่มขึ้นอย่างมาก ส่งผลให้ประเทศมีความมั่นคงอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน ความมั่นคงที่มากขึ้นนี้ ช่วยให้การบริหารจัดการ การจัดระเบียบ และประสิทธิภาพโดยรวมดีขึ้นตามไปด้วย รัฐสภาได้มีการจัดพิมพ์กฎหมาย (printed statutes) และออกแบบขั้นตอนของรัฐสภา (parliamentary procedure) ที่รัดกุมมากขึ้น
การเพิ่มขึ้นของรัฐสภาอังกฤษมีความสำคัญอย่างยิ่งในแง่ที่มันสามารถจำกัดผลกระทบจากความยุ่งยากภายในราชวงศ์ ซึ่งมักนำอังกฤษเข้าสู่สงครามกลางเมืองอยู่บ่อยครั้ง แม้ไม่มีรัชทายาทที่เหมาะสม รัฐสภายังคงทำหน้าที่บริหารประเทศ และความชอบธรรมของรัฐสภาในฐานะองค์กรตัดสินใจ ช่วยลดอำนาจเบ็ดเสร็จของกษัตริย์อย่าง พระเจ้าเฮนรีที่ 8 และความสำคัญของความแปรปรวนของกษัตริย์
ตัวอย่างเช่น พระเจ้าเฮนรีที่ 8 ไม่สามารถสถาปนาอำนาจสูงสุดของตนเองได้เพียงแค่การประกาศ พระองค์จำเป็นต้องอาศัยรัฐสภาในการบังคับใช้กฎหมายและเพิ่มโทษประเภทอาญา เสรีภาพสำคัญประการหนึ่งของรัฐสภาคือเสรีภาพในการพูด พระเจ้าเฮนรีที่ 8 อนุญาตให้สมาชิกพูดอะไรก็ได้อย่างเปิดเผยภายในรัฐสภา โดยไม่ต้องกังวลว่าจะถูกจับกุม ซึ่งเป็นสิทธิที่สมาชิกใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่ อย่างไรก็ตาม รัฐสภาในสมัยของพระเจ้าเฮนรีที่ 8 แทบจะไม่มีการคัดค้านความต้องการของกษัตริย์เลย ภายใต้รัชสมัยของพระองค์และพระเจ้าเอ็ดเวิร์ด สภานิติบัญญัติยินยอมปฏิบัติตามคำตัดสินของกษัตริย์ส่วนใหญ่โดยไม่ลังเล
ความยินยอมต่อกษัตริย์ส่วนใหญ่นี้ เกิดขึ้นจากวิธีมองและความเข้าใจอำนาจตามประเพณีของชาวอังกฤษ วิลเลียมส์ บรรยายไว้ว่า "กษัตริย์กับรัฐสภาไม่ใช่สองหน่วยงานที่แยกจากกัน แต่เป็นองค์กรเดียวกัน โดยกษัตริย์เป็นหุ้นส่วนอาวุโส และสภาขุนนางกับสภาสามัญเป็นหุ้นส่วนรอง แต่ยังคงเป็นสมาชิกที่จำเป็น"
ย้อนกลับไปในช่วงกลางศตวรรษที่ 16 แม้บทบาทของรัฐสภาอังกฤษในระบบการปกครองจะขยายตัวอย่างมาก แต่ความสำคัญที่แท้จริงของรัฐสภานั้นเบ่งบานอย่างชัดเจนในศตวรรษที่ 17 ความขัดแย้งต่อเนื่องระหว่าง ราชวงศ์ (Crown) กับรัฐสภา จนนำไปสู่การประหารชีวิต พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 1 (King Charles I) ในปี ค.ศ. 1649 ช่วงเวลาสั้นๆ อังกฤษปกครองในรูปแบบ สาธารณรัฐ (commonwealth) โดยมี โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ (Oliver Cromwell) เป็นผู้ปกครองโดยพฤตินัย (de facto ruler) ภายใต้ตำแหน่ง เจ้าผู้อารักขา (Lord Protector) แต่ด้วยความไม่พอใจต่อการตัดสินใจของรัฐสภา ครอมเวลล์จึงได้ทำการกวาดล้างและยุบสภาไปหลายครั้ง
โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ ถือเป็นบุคคลสำคัญต่อการเติบโตของประชาธิปไตยในอังกฤษ แม้จะมีชื่อเสียงด้านลบจากการกระทำของเขาในไอร์แลนด์ (Ireland) ช่วงเวลาของ สาธารณรัฐ ควบคู่ไปกับการฟื้นฟูราชวงศ์อังกฤษ ในปี ค.ศ. 1660 และ การปฏิวัติอันรุ่งโรจ ในปี ค.ศ. 1688 ล้วนส่งผลต่อการเสริมสร้างและยืนยันสถานะของรัฐสภาในฐานะสถาบันที่แยกออกจากราชวงศ์
รัฐสภายุคแรก > มหากฎบัตร และ รัฐสภาตัวอย่าง > พระราชบัญญัติของสหภาพ

รัฐสภาอังกฤษ ทำหน้าที่บริหารประเทศมาอย่างยาวนาน จนกระทั่งเกิดการรวมตัวกับรัฐสภาสกอตแลนด์ ภายใต้เงื่อนไขของ พระราชบัญญัติสหภาพ ค.ศ. 1707 การรวมตัวครั้งนี้ก่อให้เกิด รัฐสภาบริเตนใหญ่ ที่เป็นองค์กรใหม่ ต่อมา เกิดการรวมตัวกับไอร์แลนด์อีกครั้ง จึงกลายเป็น รัฐสภาแห่งสหราชอาณาจักร (Parliament of the United Kingdom) ตามลำดับ
รัฐสภายุคแรก > ฝรั่งเศส

บทความหลัก: สภาฐานันดร (ประเทศฝรั่งเศส)
ในยุคแรกของระบบกฎหมายฝรั่งเศส มีเพียง ปาร์เลอม็องแห่งปารีส (Parlement of Paris) เพียงองค์กรเดียว ถือกำเนิดขึ้นในปี ค.ศ. 1307 โดยพัฒนาการมาจาก คูเรีย เรจิส ซึ่งเป็นสภาที่ปรึกษาของกษัตริย์ ศาลปาเลอเมนท์แห่งปารีสตั้งอยู่ภายในพระราชวังหลวงยุคกลาง ซึ่งปัจจุบันคือ ศาลยุติธรรมปารีส (Paris Hall of Justice) อำนาจของศาลปาเลอเมนท์แห่งปารีสแผ่ขยายไปทั่วทั้งราชอาณาจักร เบื้องต้น องค์กรนี้มีบทบาทหลักในการให้คำปรึกษาแก่กษัตริย์ ร่างกฎหมาย และทำหน้าที่เป็นศาลยุติธรรมสูงสุด ต่อมาในศตวรรษที่ 13 ศาลปาเลอเมนท์แห่งปารีสได้รับมอบหมายหน้าที่พิจารณาคดี ขยายบทบาทจากการให้คำปรึกษาและร่างกฎหมาย ไปสู่การตัดสินคดีความ ส่งผลให้กลายเป็นศาลยุติธรรมที่มีอำนาจสูงสุดของฝรั่งเศส
หลังจากความวุ่นวายของ สงครามร้อยปี ในปี ค.ศ. 1443 พระเจ้าชาร์ลที่ 7 แห่งฝรั่งเศส ทรงสถาปนา ศาลปาเลอเมนท์แห่งตูลูซ (Parlement of Toulouse) เป็นศาลยุติธรรมประจำ แคว้นล็องก์ด็อก (Languedoc) กลายเป็นศาลยุติธรรมแห่งแรกที่ตั้งอยู่ภายนอกกรุงปารีส โดยมีเขตอำนาจศาลครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ทางตอนใต้ของฝรั่งเศส ถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของระบบศาลยุติธรรมในภาคใต้ของฝรั่งเศส ตั้งแต่นั้น (ค.ศ. 1443) จนกระทั่งเกิดการปฏิวัติฝรั่งเศส (French Revolution) ยังมีการก่อตั้งศาลปาเลอเมนท์เพิ่มเติมในอีกหลายแคว้นของฝรั่งเศส เช่น เกรอนอบล์ (Grenoble) และ บอร์โด (Bordeaux)
ศาลปาเลอเมนท์ต่าง ๆ ในฝรั่งเศสมีหน้าที่ออก พระราชกฤษฎีกา (regulatory decrees) เพื่อใช้บังคับ พระราชโองการ (royal edicts) หรือ ประเพณีท้องถิ่น (customary practices) นอกจากนี้ ศาลปาเลอเมนท์ยังมีอำนาจปฏิเสธการลงทะเบียนกฎหมายที่พวกเขาเห็นว่าขัดต่อ กฎหมายพื้นฐาน (fundamental law) หรือไม่เหมาะสมกับสถานการณ์
อำนาจของศาลปาเลอเมนท์ ในฝรั่งเศสถูกจำกัดมากกว่าอังกฤษ เนื่องจากระบบ การปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ บทบาทของศาลปาเลอเมนท์จึงถูกบดบังรัศมีโดย สภาฐานันดร (Estates General) ที่มีขนาดใหญ่กว่า จนกระทั่งเกิด การปฏิวัติฝรั่งเศส สภาฐานันดรครั้งสุดท้ายได้เปลี่ยนแปลงตัวเองเป็น สภาร่างรัฐธรรมนูญ (National Assembly) ซึ่งเป็นองค์กรนิติบัญญัติที่แยกอิสระจากอำนาจของกษัตริย์
รัฐสภายุคแรก > ประเทศเยอรมันและนอร์ดิก

ธิง หรือ ติง (ภาษานอร์สโบราณ และ ภาษาไอซ์แลนด์: þing; ภาษาอื่นๆ ในแถบสแกนดิเนเวียยุคปัจจุบัน: ติง, ดิง ในภาษาดัตช์) เป็นการประชุมสภาปกครองที่มีมาแต่โบราณในสังคมเจอร์แมนิก ซึ่งประกอบด้วยชายอิสระในชุมชนและมีผู้กล่าวกฎหมายเป็นประธานในการประชุม
ธิง เป็นการประชุมสภาของ ชายอิสระ ในชุมชน โดยมีขอบเขตการปกครองตั้งแต่ระดับกลุ่มร้อยบ้าน (หรือ กลุ่มบ้านประมาณ 100 หลัง เรียกต่างกันไปตามภาษา เช่น hundare ในภาษานอร์สโบราณ härad ในภาษาสวีเดน herred ในภาษาดัตช์) แคว้น ไปจนถึงประเทศ ระบบธิงมีความซับซ้อน โดยมีลำดับชั้นของการประชุม ตัวแทนจาก ธิง ระดับท้องถิ่น จะเข้าร่วมประชุมใน ธิง ระดับที่ใหญ่กว่า ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ทั้งแคว้นหรือประเทศ
การประชุมธิง มีการประชุมตามวาระปกติ หน้าที่หลักของแต่ละประชุม ได้แก่ ออกกฎหมาย, เลือกผู้นำระดับท้องถิ่น อย่าง หัวหน้าเผ่า และ กษัตริย์ขึ้นอยู่กับระดับของธิงนั้นๆ, ตัดสินตามกฎหมายโดยอาศัยกฎหมายที่ไม่มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร แต่ถูกจดจำ และถ่ายทอดโดย ผู้กล่าวกฎหมาย (ในฐานะผู้พิพากษา)
รัฐสภาของประเทศไอซ์แลนด์ (อัลทิงกิ) หมู่เกาะฟาโร (ลอยทิง) และ[[|เกาะแมน]] (ทินวอลด์) ล้วนสืบย้อนรากฐานมาจากยุคขยายดินแดนของพวกไวกิ้ง ซึ่งมีจุดเริ่มต้นมาจากอาณาจักรเล็กๆ ในนอร์เวย์และเดนมาร์ก พวกไวกิ้งนำระบบการปกครองแบบของตนเองไปใช้ในดินแดนที่พิชิตมา เช่น ระบบการประชุมตามแบบฉบับของกือลาติง (Gulating) ใกล้กับเมืองเบอร์เกน ทางตะวันตกของประเทศนอร์เวย์
อัลทิงกิ ของไอซ์แลนด์ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 930
ล็อกติง ของหมู่เกาะฟาโร มีช่วงเวลาการก่อตั้งใกล้เคียงกับอัลทิงกิ
[[|ทินวอลด์]] ของเกาะแมน อ้างว่ามีประวัติยาวนานกว่า 1,000 ปี
ในช่วงเวลาต่อมา ระบบรัฐสภาประจำชาติที่มีสภาแยกตามฐานะทางสังคม (Estates) ได้รับการพัฒนาขึ้น ตัวอย่างเช่น ประเทศสวีเดนและฟินแลนด์ (ซึ่งเคยเป็นส่วนหนึ่งของสวีเดนจนถึงปี ค.ศ. 1809) โดยทั้งสองประเทศต่างมี สภาขุนนาง (House of Knights) สำหรับชนชั้นขุนนาง คำว่า ริกสดัก (Riksdag) ในทั้งสองประเทศ ซึ่งยังคงใช้มาจนถึงปัจจุบัน (ในฟินแลนด์ ใช้คู่กับคำว่า เอดูสคุนตา (Eduskunta)) เป็นคำที่ใช้มาตั้งแต่ยุคกลาง มีความหมายเทียบเท่ากับคำว่า ไรชส์ทาค (Reichstag) ในภาษาเยอรมัน คำเหล่านี้ทั้งหมดมีความหมายโดยทั่วไปว่า "รัฐสภา"
ปัจจุบัน คำว่า ริกสดัก (Riksdag) และคำที่เกี่ยวข้องยังคงปรากฏอยู่ในชื่อทางการของสถาบันนิติบัญญัติประจำชาติและสถาบันอื่นๆ ในกลุ่มประเทศนอร์ดิก นอกจากนี้ ใน ยอร์กเชอร์ (Yorkshire) และพื้นที่ เดนลอว์ (Danelaw) ทางตอนเหนือของอังกฤษ ซึ่งเคยถูกชาวนอร์สบุกรุกและตั้งถิ่นฐาน คำว่า วาเปนเทค (Wapentake) ก็เคยถูกใช้เรียกสถาบันที่ทำหน้าที่คล้ายคลึงกัน
รัฐสภายุคแรก > อิตาลี

รัฐสภาซิซิลี (Sicilian Parliament) ถือเป็นหนึ่งในสภานิติบัญญัติที่เก่าแก่ที่สุดในยุโรป โดยมีจุดกำเนิดย้อนกลับไปได้ถึงปี ค.ศ. 1097 ในฐานะสภาที่ปรึกษาและออกกฎหมายของ ราชอาณาจักรซิซิลี (Kingdom of Sicily)
รัฐสภายุคแรก > ฮังการี

สภาฮังการี (Diet of Hungary) หรือเดิมทีเรียกว่า ปาร์ลาเมนทาม พับลิคัม (Parlamentum Publicum) และ ปาร์ลาเมนทาม เจเนราเล (Parlamentum Generale)  (ฮังการี: Országgyűlés) กลายเป็นสถาบันนิติบัญญัติสูงสุดของ ราชอาณาจักรฮังการีในยุคกลาง ตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1290 และยังคงทำหน้าที่นี้ต่อเนื่องในรัฐที่สืบทอดอาณาจักร ได้แก่ ราชอาณาจักรฮังการี และ ดินแดนแห่งมงกุฎนักบุญอิชต์วาน ตลอดช่วงยุคใหม่ตอนต้น ชื่อเดิมของสภานี้ในยุคกลางคือ ปาร์ลาเมนทัม (Parlamentum) คำว่า ไดเอ็ท (Diet) เริ่มนิยมใช้มากขึ้นในช่วงยุคสมัยใหม่ตอนต้น สภาฮังการีประชุมเป็นวาระปกติ ยกเว้นช่วงปี ค.ศ. 1527 - 1918 และกลับมาประชุมอีกครั้งจนถึงปี ค.ศ. 1946
นักวิจัยบางกลุ่มสืบย้อนรากฐานของสถาบันสภาประชาชาติฮังการี ไปไกลถึงศตวรรษที่ 11 โดยอาศัยหลักฐานทางเอกสารที่ระบุว่า ในรัชสมัยของ กษัตริย์ลาดิสเลาส์ที่ 1 (King Ladislaus I) และ กษัตริย์โคโลแมนผู้ทรงความรู้ (King Coloman the Learned) มีการจัดการประชุมระดับชาติในบาง "โอกาสสำคัญ" โดยมีทั้งผู้นำทางศาสนา และผู้นำทางโลกเข้าร่วมประชุมด้วย หลักฐานการใช้คำว่า "ปาร์ลาเมนทัม (Parlamentum)" อย่างชัดเจนเป็นครั้งแรก เพื่อเป็นเครื่องหมายถึงการรวมตัวของประชาชาติ ปรากฏขึ้นในรัชสมัยของ พระเจ้าแอนดรูว์ที่ 2 แห่งฮังการีกษัตริย์แอนดรูว์ที่ 2 (King Andrew II) ใน หมายทองคำปี 1222 (Golden Bull) ซึ่งเป็นหมายที่ยืนยันสิทธิ์ของเหล่าขุนนางชั้นรอง ทั้งชนชั้นขุนนางเก่า และขุนนางชั้นใหม่จากกลุ่มผู้รับใช้ราชวงศ์ (servientes regis) ทั้งในด้านการต่อรองกับราชวงศ์ และการต่อรองกับขุนนางชั้นสูง (magnates) อีกทั้งยังเป็นการปกป้องสิทธิ์ของทั้งชาติ โดยการจำกัดอำนาจของกษัตริย์ในบางด้าน และรองรับสิทธิ์ในการปฏิเสธการปฏิบัติตามคำสั่งที่ผิดกฎหมาย/ไม่เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ (ius resistendi) เหล่าขุนนางชั้นรองยังเริ่มยื่นคำร้องต่อกษัตริย์อังเดรที่ 2 ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของประเพณีการยื่นคำร้องต่อสภาฮังการีในเวลาต่อมา
ยุคศตวรรษที่ 14-15 ถือเป็นช่วงเวลาสำคัญในการก่อรูปของ สภาฮังการี (Diet of Hungary) ในฐานะสถาบันทางการเมืองอย่างเป็นทางการ จุดเริ่มต้นภายใต้พระเจ้าชาร์ลที่ 1 แห่งฮังการี (King Charles I) และสืบทอดต่อโดยกษัตริย์องค์ต่อๆ มาจนถึงรัชสมัยของ พระเจ้ามาจาชที่ 1 (King Matthias I) โดยพื้นฐานแล้ว กษัตริย์ เป็นผู้มีอำนาจในการเรียกประชุมสภา ภายใต้รัชสมัยของกษัตริย์ที่มีอำนาจเบ็ดเสร็จ เช่น กษัตริย์หลุยส์ผู้ยิ่งใหญ่ (Louis the Great) และ มาจาช ฮูญอดี (Matthias Corvinus) ซึ่งเป็นกษัตริย์แนวสมบูรณาญาสิทธิ์ในช่วงแรก การประชุมสภามักถูกใช้เพื่อประกาศคำตัดสินของกษัตริย์ โดยสภาไม่มีอำนาจตัดสินใจใดๆ อย่างแท้จริง
รัฐสภายุคแรก > โปแลนด์

ในพงศาวดาร ของ กัลลุส อาโนนือมุส (Chronicles of Gallus Anonymus) แชมอวิต (Siemowit) ผู้ปกครองคนแรกในตำนานของโปแลนด์ ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้ง ราชวงศ์เปียสต์ (Piast dynasty) ได้รับเลือกโดยสภาชนเผ่าโบราณที่เรียกว่า เวียค (wiec) แนวคิดของการประชุม "เวียค" กลายเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนา สภาไซม์ (Sejm) ซึ่งเป็นรัฐสภาของโปแลนด์ โดยสภาไซม์ เริ่มก่อตั้งขึ้นราวปี ค.ศ. 1180
การพัฒนารัฐสภาสมัยใหม่

รากฐานของแนวคิดการปกครองแบบรัฐสภาในสมัยใหม่นั้น สืบย้อนไปถึง ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ (Kingdom of Great Britain) ระหว่างปี ค.ศ. 1707 ถึง ค.ศ. 1800
การพัฒนารัฐสภาสมัยใหม่ > สวีเดน

ในสวีเดน ช่วงเวลาครึ่งศตวรรษของระบบรัฐสภาที่เริ่มต้นด้วยการสิ้นพระชนม์ของคิงคาร์ลที่ 12 ในปี 1718 และสิ้นสุดลงด้วยการยึดอำนาจของกษัตริย์กุสตาฟที่ 3 ในปี 1772 ถูกเรียกว่า "ยุคแห่งเสรีภาพ" (Age of Liberty) ในช่วงเวลานี้ สิทธิพลเมือง (civil rights) ได้รับการขยายตัว และอำนาจได้เปลี่ยนจากพระมหากษัตริย์ไปสู่รัฐสภา
แม้สิทธิ์ออกเสียงยังไม่แพร่หลายไปทั่ว แต่ราษฎรที่เป็นชาวไร่ชาวนาที่เสียภาษี มีตัวแทนในสภา ถึงกระนั้น ตัวแทนเหล่านี้ก็มีอำนาจน้อย และราษฎรทั่วไปที่ไม่มีที่ดินหรือทรัพย์สินที่ต้องเสียภาษีนั้น ไม่มีสิทธิ์ออกเสียงเลย
การพัฒนารัฐสภาสมัยใหม่ > โปแลนด์

ทศวรรษ 1980 เป็นช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองครั้งสำคัญสำหรับโปแลนด์ เหตุการณ์สำคัญๆ ที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้มีดังนี้
การเจรจารอบโต๊ะกลม (Round Table Talks): ในช่วงทศวรรษ 1980 โปแลนด์เผชิญกับความไม่สงบทางสังคมและการประท้วงต่อต้านระบอบคอมมิวนิสต์ รัฐบาลได้จัดการเจรจารอบโต๊ะกลมกับฝ่ายค้าน ซึ่งนำไปสู่การลงนามใน "ข้อตกลงรอบโต๊ะกลม" (Round Table Agreement) เมื่อวันที่ 5 เมษายน 1989 ข้อตกลงนี้เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ เปิดทางสู่การปฏิรูประบบการเมืองและนำไปสู่การเลือกตั้งที่เสรีครั้งแรกในโปแลนด์
การแก้ไขรัฐธรรมนูญ: หลังจากข้อตกลงรอบโต๊ะกลม รัฐธรรมนูญได้รับการแก้ไขเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง การแก้ไขที่สำคัญๆ ได้แก่:
ฟื้นฟูตำแหน่งประธานาธิบดี (President of the Polish People's Republic) และวุฒิสภา (Senate) ซึ่งต้องมาจากการเลือกตั้งอย่างเสรี
มอบหมายให้สภาผู้แทนราษฎร (Sejm) ฝ่ายค้านมีจำนวน 35% ของเก้าอี้
จัดตั้งสถาบันสมัชชาแห่งชาติ (National Assembly) ประกอบด้วย Sejm และ Senate ร่วมกันเพื่อเลือกประธานาธิบดี
กฎหมายใหม่: คณะกรรมการพลเมืองโซลิดาริตี (Solidarity Citizens' Committee) ซึ่งเป็นองค์กรฝ่ายค้านหลัก ได้ประกาศให้มีการตรากฎหมายรัฐธรรมนูญฉบับใหม่และกฎหมายเลือกตั้งที่เป็นประชาธิปไตย โซลิดาริตีประสบความสำเร็จในการเลือกตั้งสมาชิก Sejm และ Senate ซึ่งนำไปสู่การปฏิรูประบบการเมืองอย่างลึกซึ้ง
รัฐธรรมนูญฉบับใหม่: รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้รับการประกาศใช้เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม 1989 กำหนดให้โปแลนด์เป็นรัฐประชาธิปไตยที่ปกครองโดยกฎหมาย รัฐธรรมนูญฉบับนี้แทนที่รัฐธรรมนูญชั่วคราวที่ใช้มาตั้งแต่ปี 1982 รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ยังมีการใช้ "รัฐธรรมนูญขนาดเล็ก" (Small Constitution) ลงนามเมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 1992 ควบคุมความสัมพันธ์ระหว่างฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติ
การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในทศวรรษ 1980 ถือเป็นจุดเริ่มต้นของยุคใหม่สำหรับโปแลนด์ ประเทศได้เปลี่ยนจากระบอบคอมมิวนิสต์ไปสู่ประชาธิปไตย การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เป็นผลมาจากความกล้าหาญ การเสียสละ และความมุ่งมั่นของประชาชนชาวโปแลนด์
ดูเพิ่ม

สภานิติบัญญัติแห่งชาติ
ระบบรัฐสภา
รัฐสภาฝรั่งเศส
มหากฎบัตร (Magna Carta) ฉบับปี 1215 ที่จัดแสดงอยู่ที่หอสมุดของอังกฤษ
รูปปั้นของ โอลิเวอร์ ครอมเวลล์ ซึ่งตั้งอยู่ด้านนอกสภาผู้แทนราษฎรในพระราชวังเวสต์มินสเตอร์
อาคารรัฐสภาในไอซ์แลนด์ อัลซิญจิสฮูซิซ (Alþingishúsið) ที่ เอิวส์ตือร์เวิตลือร์ (Austurvöllur) ใน เรคยาวิกสร้างขึ้นระหว่างปี 1880–1881 เป็นที่ตั้งของรัฐสภาที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งในโลก
ห้องโถงเซสชั่นสไตล์อาร์ตเดโคของรัฐสภาแห่งฟินแลนด์
สภาไซม์ (Sejm) แรกในเล็งจิตซา (Łęczyca) การบันทึกกฎหมาย ค.ศ. 1180
พระราชวังเวสต์มินสเตอร์, ลอนดอน
รางวัลนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่

มูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ริเริ่มให้มี รางวัลนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2534 โดยการสนับสนุนของเครือซิเมนต์ไทย สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) 
รางวัลนี้จัดตั้งขึ้นเพื่อเชิดชูเกียรติและเป็นกำลังใจให้แก่นักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ของไทยที่มีศักยภาพสูงในการทำงานวิจัยที่มีคุณภาพ โดยมีเงื่อนไขจะต้องเป็นบุคคลสัญชาติไทย มีอายุไม่เกิน 35 ปี มีผลงานด้านวิทยาศาสตร์พื้นฐาน เช่น ฟิสิกส์ เคมี ชีววิทยา คณิตศาสตร์ หรือ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ประยุกต์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง และได้ตีพิมพ์ผลงานวิจัยที่มีคุณภาพดี เผยแพร่ในวารสารที่มีมาตรฐานระดับสากล จำนวนไม่น้อยกว่า 3 เรื่อง  โดยผู้เสนอควรเป็นผู้วิจัยหลักและเป็นงานที่ทำในประเทศไทย เป็นผู้ทำการวิจัยและพัฒนาวิทยาศาสตร์อย่างจริงจัง มีคุณธรรมและมนุษยสัมพันธ์ที่ดี 
การประกาศรางวัล จะจัดขึ้นในต้นเดือนสิงหาคมของทุกปี
ถือเป็นที่ยอมรับในวงการวิชาการว่ารางวัลนี้เป็นรางวัลสูงสุดของประเทศสำหรับนักวิทยาศาสตร์พื้นฐานและนักวิทยาศาสตร์ประยุกต์ที่มีอายุต่ำกว่า 35 ปี โดยมีรางวัลเป็นโล่พระราชทานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และเงินรางวัล 100,000 บาท พระราชทานโดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในวันที่ 18 สิงหาคม ของทุกปี ซึ่งเป็น "วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ" ที่งานมหกรรมวิทยาศาสตร์แห่งชาติพร้อมกันกับรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2534

ดร. จรัญญา เงินประเสริฐศิริ สาขาพันธุวิศวกรรม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ดร. ดุสิต เครืองาม สาขาวิศวกรรมไฟฟ้า  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ดร. วรชาติ สิรวราภรณ์ สาขาชีววิทยาโมเลกุล มหาวิทยาลัยมหิดล
ดร. ศกรณ์ มงคลสุข สาขาพันธุวิศวกรรม มหาวิทยาลัยมหิดล
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2535

ดร. จิระพันธ์ กรึงไกร สาขาชีวเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ดร. สุพจน์ หารหนองบัว สาขาเคมี  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ดร. สุพรรณ ฟู่เจริญ สาขาชีวเคมีเคมี มหาวิทยาลัยขอนแก่น
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2536

ผศ.ดร. สุรศักดิ์ วงศ์รัตนชีวิน สาขาจุลชีววิทยา มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ผศ.ดร. วันชัย มาลีวงษ์ สาขาปรสิตวิทยา มหาวิทยาลัยขอนแก่น
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2537

ดร. ชนันท์ อังศุธนสมบัติ สาขาชีวเคมี  มหาวิทยาลัยมหิดล
ผศ.ดร. อัญชลี ทัศนาขจร สาขาชีวเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ดร. สุเจตน์ จันทรังษ์ สาขาอิเล็กทรอนิกส์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2538

ผศ.ดร. ศันสนีย์ ไชยโรจน์ สาขาจุลชีววิทยา มหาวิทยาลัยมหิดล
ดร. เกศรา ณ บางช้าง มหาวิทยาลัยมหิดล
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2539

ผศ.ดร. สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล สาขาวิทยาภูมิคุ้มกัน  มหาวิทยาลัยมหิดล
ผศ.ดร. ประมวล ตั้งบริบูรณ์รัตน์ สาขาเคมี (พอลิเมอร์) มหาวิทยาลัยมหิดล
ผศ.ดร. รศนา วงศ์รัตนชีวิน สาขาจุลชีววิทยา มหาวิทยาลัยขอนแก่น
นพ. อภิวัฒน์ มุทิรางกูร สาขาพันธุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2540

ดร. ประสาท กิตตะคุปต์ สาขาชีวเคมี ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ
ผศ.ดร. สุภา หารหนองบัว สาขาเคมี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2541

ผศ.ดร. ธวัชชัย ตันฑุลานิ สาขาเคมี  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2542

ดร. เฉลิมพล เกิดมณี สาขาสรีรวิทยา(พืช) ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ
ดร. สนอง เอกสิทธิ์ สาขาพอลิเมอร์   จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2543

ผศ.ดร. ธีรยุทธ วิไลวัลย์ สาขาเคมีอินทรีย์   จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ผศ.ดร. ทวีชัย อมรศักดิ์ชัย สาขาฟิสิกส์พอลิเมอร์    มหาวิทยาลัยมหิดล
ศ.ดร. ณรงค์ฤทธิ์ สมบัติสมภพ สาขาเทคโนโลยีพอลิเมอร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
ดร. สมชาติ ฉันทศิริวรรณ สาขาวัสดุศาสตร์    มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ผศ.นพ. ประเสริฐ เอื้อวรากุล สาขาจุลชีววิทยา มหาวิทยาลัยมหิดล
ดร. ศิราวุธ กลิ่นบุหงา สาขาพันธุศาสตร์ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2544

ผศ.ดร. ชาคริต สิริสิงห สาขาพอลิเมอร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
ผศ.ดร. ธีรเกียรติ์ เกิดเจริญ สาขาควอนตัมฟิสิกส์    มหาวิทยาลัยมหิดล
ผศ.ดร. รุ่งนภา ศรีชนะ สาขาเภสัชเคมี    มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ผศ.ดร. สุทธวัฒน์ เบญจกุล สาขาเทคโนโลยีอาหาร  มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2545

ผศ.ดร. มงคล สุขวัฒนาสินิทธิ์ สาขาเคมีอินทรีย์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
รศ.ดร. ธนัญชัย ลีภักดิ์ปรีดา สาขาวิศวกรรมเครื่องกล   มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ผศ.ดร. พิชญ์ ศุภผล สาขาวิศวกรรมพอลิเมอร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
นพ. วรศักดิ์ โชติเลอศักดิ์ สาขาพันธุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2546

ดร. จิรันดร ยูวะนิยม สาขาชีวเคมี มหาวิทยาลัยมหิดล
ผศ.ดร. ศราวุฒิ จิตรภักดี สาขาชีวเคมี  มหาวิทยาลัยมหิดล
ผศ.ดร. พลังพล คงเสรี สาขาเคมีอินทรีย์  มหาวิทยาลัยมหิดล
ดร. วรรณพ วิเศษสงวน สาขาวิทยาศาสตร์การอาหาร ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ
รศ.ดร.จรูญ  จักร์มุณี สาขาเคมีวิเคราะห์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
รศ. ดร. สุทธิชัย อัสสะบำรุงรัตน์ สาขาวิศวกรรมเคมี  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2547

ดร. จินตมัย สุวรรณประทีป สาขาเทคโนโลยีวัดุการแพทย์ ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ
ดร. เทียนทอง ทองพันชั่ง สาขาเคมี       มหาวิทยาลัยมหิดล
ผศ.ดร. พรศักดิ์ ศรีอมรศักดิ์ สาขาเภสัชศาสตร์  มหาวิทยาลัยศิลปากร
ผศ.ดร. มัลลิกา เจริญสุธาสินี สาขาชีววิทยา มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
ดร. ศรันย์ สัมฤทธิ์เดชขจร สาขาโฟโทนิกส์ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ
รศ.ดร. สุพล อนันตา สาขาฟิสิกส์   มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
รายชื่อนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ > พ.ศ. 2548

ผศ.ดร. พิมพ์ใจ ใจเย็น สาขาชีวเคมี    มหาวิทยาลัยมหิดล
ผศ.ดร. ยุทธนา ตันติรุ่งโรจน์ชัย สาขาเคมี             มหาวิทยาลัยมหิดล
รศ.ดร. ชูกิจ(สุกิจ) ลิมปิจำนงค์ สาขาฟิสิกส์    มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี