ประเทศพม่า

| สาธารณรัฐแห่งสหภาพพม่า ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌ (พม่า) |
| --- | --- |
   ธงชาติ     ตราแผ่นดิน  
เพลงชาติ: "ကမ္ဘာမကျေ" "กะบามะเจ" ("ตราบโลกแหลกสลาย") 
แสดงลูกโลกแสดงแผนที่อาเซียนที่ตั้งของ ประเทศพม่า  (สีเขียว)ในอาเซียน  (สีเทาเข้ม)  —  [คำอธิบายสัญลักษณ์]
เมืองหลวง: เนปยีดอ 19°45′N 96°6′E﻿ / ﻿19.750°N 96.100°E﻿ / 19.750; 96.100
เมืองใหญ่สุด: ย่างกุ้ง
ภาษาราชการ: ภาษาพม่า
: กะชีน กะยา กะเหรี่ยง ชีน มอญ ยะไข่ ไทใหญ่
อักษรราชการ: อักษรพม่า
กลุ่มชาติพันธุ์  (ค.ศ. 2019): 68.78% พม่า 6.69% กะเหรี่ยง 4.61% ยะไข่ 4.51% ไทใหญ่ 2.19% มอญ 2.09% ชีน 1.50% กะชีน 0.39% กะยา 9.24% อื่น ๆ
ศาสนา : 89.8% พุทธ 6.2% คริสต์ 2.3% อิสลาม 1.6% อื่น ๆ
เดมะนิม: ชาวพม่า/ชาวเมียนมา
การปกครอง: รัฐเดี่ยว สาธารณรัฐระบบรัฐสภาที่เป็นอิสระจากสภานิติบัญญัติ ภายใต้คณะผู้ยึดอำนาจการปกครอง

• ประธานาธิบดี : มี่นอองไลง์ (รักษาการ)
• ประธานสภาบริหารแห่งรัฐและนายกรัฐมนตรี : มี่นอองไลง์
• รองประธานสภาบริหารแห่งรัฐและรองนายกรัฐมนตรี : โซ่วี่น
 
สภานิติบัญญัติ: สภาบริหารแห่งรัฐ
การก่อตั้ง

• นครรัฐปยู : ป. 180 ปีก่อน ค.ศ.
• อาณาจักรพุกาม : 23 ธันวาคม ค.ศ. 849
• ราชวงศ์ตองอู : 16 ตุลาคม ค.ศ. 1510
• ราชวงศ์โก้นบอง : 29 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1752
• สหราชอาณาจักรผนวกดินแดน : 1 มกราคม ค.ศ. 1886
• เอกราช จากอังกฤษ : 4 มกราคม ค.ศ. 1948
• รัฐประหาร : 2 มีนาคม ค.ศ. 1962
• เปลี่ยนชื่อในภาษาอังกฤษจาก Burma เป็น Myanmar : 18 มิถุนายน ค.ศ. 1989
• รื้อฟื้นตำแหน่งประธานาธิบดี : 30 มีนาคม ค.ศ. 2011
• รัฐประหาร : 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2021
 
พื้นที่
• รวม: 676,578 ตารางกิโลเมตร (261,228 ตารางไมล์) (อันดับที่ 39)
• แหล่งน้ำ (%): 3.06
ประชากร
• ค.ศ. 2022 ประมาณ: 55,770,232 (อันดับที่ 26)
• ความหนาแน่น: 196.8 ต่อตารางไมล์ (76.0 ต่อตารางกิโลเมตร) (อันดับที่ 125)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : ค.ศ. 2024 (ประมาณ)
• รวม:  283.572 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 64)
• ต่อหัว:  5,200 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 146)
จีดีพี (ราคาตลาด) : ค.ศ. 2024 (ประมาณ)
• รวม:  68.006 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 87)
• ต่อหัว:  1,250 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 167)
จีนี (ค.ศ. 2017):  30.7 ปานกลาง · อันดับที่ 106
เอชดีไอ (ค.ศ. 2022):  0.608 ปานกลาง · อันดับที่ 144
สกุลเงิน: จัต (K) (MMK)
เขตเวลา: UTC+06:30 (เวลามาตรฐานพม่า)
ขับรถด้าน: ขวามือ
รหัสโทรศัพท์: +95
รหัส ISO 3166: MM
โดเมนบนสุด: .mm
พม่า หรือ เมียนมา (พม่า: မြန်မာ, ออกเสียง: [mjəmà]) มีชื่อทางการว่า สาธารณรัฐแห่งสหภาพพม่า หรือ สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌, [pjìdàʊ̯ɰ̃zṵ θəməda̰ mjəmà nàɪ̯ŋàɰ̃dɔ̀]) เป็นประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีพรมแดนติดกับอินเดียและบังกลาเทศทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ติดจีนทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ติดลาวและไทยทางทิศตะวันออกและตะวันออกเฉียงใต้ และเชื่อมกับทะเลอันดามัน และอ่าวเบงกอลทางทิศใต้และตะวันตกเฉียงใต้ ด้วยพื้นที่ 676,578 ตารางกิโลเมตร พม่าจึงเป็นประเทศที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 39 ของโลก เป็นอันดับ 2 ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และใหญ่ที่สุดในคาบสมุทรอินโดจีน มีประชากรราว 55 ล้านคน เมืองหลวงคือกรุงเนปยีดอ และนครใหญ่สุดคือย่างกุ้ง
อารยธรรมช่วงต้นของพม่ามีนครรัฐปยูที่พูดภาษาตระกูลทิเบต-พม่าในพม่าตอนบน และราชอาณาจักรมอญในพม่าตอนล่าง ในคริสต์ศตวรรษที่ 9 ชาวพม่าได้เข้าครอบครองบริเวณลุ่มแม่น้ำอิรวดีตอนบน และสถาปนาราชอาณาจักรพุกามในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1050 ภาษาและวัฒนธรรมพม่าพร้อมด้วยศาสนาพุทธนิกายเถรวาทค่อย ๆ ครอบงำในประเทศ อาณาจักรพุกามล่มสลายเพราะการบุกครองของมองโกลและรัฐหลายรัฐกำเนิดขึ้น ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ราชวงศ์ตองอูสร้างเอกภาพอีกครั้ง และเป็นจักรวรรรดิใหญ่สุดในประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในช่วงสั้น ๆ ต่อมา ในต้นศตวรรษที่ 19 ราชวงศ์โก้นบองได้ปกครองพื้นที่พม่าและควบคุมมณีปุระและอัสสัมในช่วงสั้น ๆ ด้วย บริติชพิชิตพม่าหลังสงครามอังกฤษ-พม่าทั้งสามครั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และประเทศกลายเป็นอาณานิคมบริติช ก่อนจะได้รับเอกราชในปี 2491 โดยในช่วงช่วงแรกมีการปกครองแบบชาติประชาธิปไตย และหลังรัฐประหารใน พ.ศ. 2505 พม่าอยู่ภายใต้การปกครองแบบเผด็จการทหาร พรรคโครงการสังคมนิยมพม่าโดยนายพลเนวี่นมีบทบาทนำในการปกครองประเทศ การก่อการกำเริบ 8888 ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ โดยส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระบบการเมืองของประเทศ แม้กองทัพจะยังมีบทบาทสำคัญจนถึงปัจจุบัน
พม่าต้องเผชิญกับการต่อสู้ชาติพันธุ์ที่รุนแรงมาตั้งแต่ทศวรรษ 1980 นำไปสู่สงครามกลางเมืองที่ยังดำเนินอยู่ยาวนานที่สุดสงครามหนึ่งของโลก สหประชาชาติและอีกหลายองค์การรายงานการละเมิดสิทธิมนุษยชนในประเทศอย่างต่อเนื่อง ในปี 2554 มีการยุบคณะทหารผู้ยึดอำนาจการปกครองหลังการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2553 และมีการจัดตั้งรัฐบาลพลเรือน แต่อดีตผู้นำทหารยังมีอำนาจภายในประเทศโดยผู้นำพรรคการเมืองส่วนใหญ่ยังเป็นอดีตนายทหารระดับสูง กองทัพพม่าดำเนินการสละการควบคุมรัฐบาล รวมถึงการปล่อยตัวอองซานซูจีและนักโทษทางการเมือง มีการปรับปรุงสิทธิมนุษยชนและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ จนนำไปสู่การผ่อนปรนการลงโทษทางการค้าและเศรษฐกิจอื่น ๆ ทว่ายังมีการวิจารณ์การปฏิบัติต่อชนกลุ่มน้อยโรฮีนจาของรัฐบาลและการสนองต่อการปะทะกันทางศาสนาซึ่งยังเรื้อรังมาถึงปัจจุบัน แม้ว่านางซูจีจะได้รับชัยชนะในการเลือกตั้งทั่วไปในปี 2563 ทว่ากองทัพพม่าได้ก่อรัฐประหารอีกครั้งในปี 2564 รัฐบาลทหารได้จับกุมและตั้งข้อหาทางอาญานางซูจีอีกครั้งในความผิดฐานทุจริตและฝ่าฝืนกฎระเบียบในช่วงโควิด-19 อย่างไรก็ตาม ได้มีการตั้งข้อสังเกตจากนานาชาติว่าการตั้งข้อหาดังกล่าวล้วนเกิดจากเหตุจูงใจทางการเมือง การรัฐประหารครั้งล่าสุดยังนำไปสู่การประท้วงใน พ.ศ. 2564–2565 และลุกลามกลายเป็นสงครามกลางเมือง
พม่าเป็นสมาชิกของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้, การประชุมสุดยอดเอเชียตะวันออก, ขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด และบิมสเทค แต่ไม่ได้เป็นสมาชิกของเครือจักรภพแห่งประชาชาติ แม้จะเคยอยู่ใต้อาณัติของจักรวรรดิบริติช และถือเป็นคู่ค้าสำคัญขององค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ พม่าอุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะหยก อัญมณี น้ำมัน แก๊สธรรมชาติ และทรัพยากรแร่ อีกทั้งยังขึ้นชื่อในด้านพลังงานทดแทน และมีศักยภาพด้านพลังงานแสงอาทิตย์สูงสุดในบรรดากลุ่มประเทศลุ่มแม่น้ำโขง ในปี 2556 จีดีพี (ราคาตลาด) อยู่ที่ 56,700 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และภาวะเสมอภาคของอำนาจซื้ออยู่ที่ 221,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ พม่าเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความเหลื่อมล้ำมากที่สุดในโลก เนื่องจากภาคเศรษฐกิจส่วนใหญ่ถูกผู้สนับสนุนอดีตรัฐบาลทหารควบคุม พม่ายังมีอัตราการพัฒนามนุษย์ต่ำโดยอยู่อันดับที่ 147 จาก 189 ประเทศจากดัชนีการพัฒนามนุษย์ในปี 2563 และได้รับการจัดอันดับในฐานะหนึ่งในประเทศพัฒนาน้อยที่สุด จากการรายงานโดยข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ พบว่าประชากรอย่างน้อย 1.3 ล้านคนต้องกลายเป็นผู้พลัดถิ่นนับตั้งแต่มีการรัฐประหาร และกว่าสามล้านคนกลายเป็นผู้พลัดถิ่นในประเทศ ณ เดือนธันวาคม 2567