stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ปราสาทนอรัม

|  ปราสาทนอรัม  Norham Castle |
| --- | --- |
โบราณสถานในความอนุรักษ์ขององค์การอนุรักษ์แห่งอังกฤษ
ปราสาทนอรัม

ข้อมูลทั่วไป
ประเภท: ปราสาท
สถาปัตยกรรม: ปราสาท
เมือง: นอรัม นอร์ทัมเบอร์แลนด์
ประเทศ: อังกฤษ สหราชอาณาจักร
พิกัด: 55°43′19.2″N 2°8′56.4″W﻿ / ﻿55.722000°N 2.149000°W﻿ / 55.722000; -2.149000
เริ่มสร้าง: ค.ศ. 1121
สิ่งก่อสร้างภายใต้การพิทักษ์ ระดับ 1
ปราสาทนอรัม (อังกฤษ: Norham Castle, (ออกเสียง)) เดิมเป็นปราสาทที่ตั้งอยู่ในเทศมณฑลนอร์ทัมเบอร์แลนด์ในสหราชอาณาจักรเหนือฝั่งแม่น้ำทวีดบนพรมแดนระหว่างอังกฤษและสกอตแลนด์ นอรัมเป็นปราสาทที่สถานที่ที่อยู่ในสนามรบระหว่างความขัดแย้งระหว่างอังกฤษ และ สกอตแลนด์ในประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นหลายครั้ง
ปราสาทนอรัมเป็นสิ่งก่อสร้างอยู่ในรายชื่อสิ่งก่อสร้างภายใต้การพิทักษ์ ระดับ 1 และ ในรายการโบราณสถานขึ้นอันดับ (Scheduled Ancient Monument) ปัจจุบันโบราณสถานแห่งนี้อยู่ภายใต้การบริหารขององค์การอนุรักษ์แห่งอังกฤษ
ประวัติสมัยแรก

ปราสาทนอรัมเดิมก่อตั้งขึ้นเมื่อรานุล์ฟ แฟลมบาร์ด บิชอปแห่งเดอรัมระหว่าง ค.ศ. 1099 ถึง ค.ศ. 1128 มีคำสั่งให้สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1121 เพื่อให้ในการพิทักษ์ทรัพย์สินของมุขมณฑลทางตอนเหนือของนอร์ทัมเบอร์แลนด์จากการโจมตีของชาวสกอต
ในปี ค.ศ. 1136 พระเจ้าเดวิดที่ 1 แห่งสกอตแลนด์ก็เดินทัพเข้ามารุกรานนอร์ทธัมเบอร์แลนด์และยึดปราสาท แต่ไม่นานก็คืนให้แก่มุขมณฑล แต่ก็ถูกยึดคืนไปอีกในปี ค.ศ. 1138 ระหว่างการรุกรานครั้งต่อมา ครั้งนี้โครงสร้างของปราสาทถูกทำลายอย่างยับเยิน ปราสาทอยู่ในสภาพที่ทรุดโทรมมาจนเมื่อฮิวจ์ เดอ ปุยเซ็ต บิชอปแห่งเดอรัมระหว่าง ค.ศ. 1153 ถึง ค.ศ. 1195 สั่งให้ซ่อมแซมใหม่ งานซ่อมอาจจะดำเนินการภายใต้การดูแลของริชาร์ดแห่งโวลวิสตันผู้เป็นสถาปนิกของบิชอปปุยเซ็ต
ในปี ค.ศ. 1174 ฮิวจ์ เดอ ปุยเซตให้การหนุนหลังกลุ่มผู้ต่อต้านพระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษ ในขณะเดียวกันกับที่พระเจ้าวิลเลียมที่ 1 แห่งสกอตแลนด์เดินทัพเข้ามารุกรานนอร์ทัมเบอร์แลนด์ คณะผู้ปฏิวัติได้รับความพ่ายแพ้ซึ่งเป็นผลทำให้ฮิวจ์ เดอ ปุยเซ็ตต้องยกปราสาทให้เป็นทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ปราสาทได้รับการบริหารโดยผู้บริหารที่ได้รับแต่งตั้งจากองค์กรทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และ มีทหารประจำการที่เป็นทหารหลวงมาจนถึงปี ค.ศ. 1197 สองปีหลังจากที่ปุยเซ็ตเสียชีวิตไปแล้ว เมื่อปราสาทถูกเวนคืนให้แก่ฟิลีปแห่งปัวตู อาร์ชบิชอปแห่งเดอรัมองค์ต่อมา อาร์ชบิชอปแสดงความจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์องค์ต่อมาสมเด็จพระเจ้าจอห์น แต่เมื่ออาร์ชบิชอปฟิลิปสิ้นพระชนม์ปราสาทก็ถูกเวนคืนกลับไปเป็นของหลวงอีก
คริสต์ศตวรรษที่สิบสาม

ในปี ค.ศ. 1209 ปราสาทนอรัมเป็นที่ประทับของทั้งพระเจ้าจอห์น และพระเจ้าวิลเลียมที่ 1 แห่งสกอตแลนด์ เมื่อพระเจ้าวิลเลียมเสด็จมาแสดงความสวามิภักดิ์ต่อพระเจ้าจอห์น ระหว่างปี ค.ศ. 1208 จนถึงปี ค.ศ. 1211 พระเจ้าจอห์นทรงทะนุบำรุงปราสาทให้อยู่ในสภาพดีเพื่อใช้เป็นที่ตั้งมั่นอันแข็งแรง การมีที่ตั้งมั่นที่แข็งแรงเป็นสิ่งจำเป็นในปี ค.ศ. 1215 เมื่อ[[พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 2 แห่งสกอตแลนด์]พระราชโอรสในพระเจ้าวิลเลียมเดินทัพมาล้อมปราสาทอยู่สี่สิบวันแต่ก็ไม่สามารถยึดปราสาทได้ ในปี ค.ศ. 1217 หลวงก็คืนปราสาทให้กับสังฆมณฑลเดอแรมอีกครั้งหนึ่ง
พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 1 ผู้ทรงได้รับฉายาว่า “ผู้บี้ชาวสกอต” (Hammer of the Scots) เดินทางมาประทับที่ปราสาทมากกว่าครั้งเดียว ในปี ค.ศ. 1292 พระองค์เสด็จมาเพื่อรับการแสดงการสวามิภักดิ์ของจอห์นแห่งสกอตแลนด์ ในปี ค.ศ. 1296 พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดทรงเดินทัพเข้าไปรุกรานสกอตแลนด์ ระหว่างที่ขึ้นไปทำการสงคราม พระองค์ก็ทรงทิ้งพระนางมาร์เกอรีตแห่งฝรั่งเศสไว้ให้ประทับที่ปราสาทนอรัม
คริสต์ศตวรรษที่สิบสี่

ระหว่างต้นคริสต์ศตวรรษที่สิบสี่ ฝ่ายสกอตก็เข้ามารุกรานนอร์ทธัมเบอร์แลนด์หลายครั้งแต่ก็มิได้โจมตีปราสาทนอรัมทุกครั้ง ในปี ค.ศ. 1318 พระเจ้าโรเบิร์ตที่ 1 แห่งสกอตแลนด์ หรือ โรเบิร์ตเดอะบรูซมาล้อมปราสาทอยู่เกือบหนึ่งปี กองทัพสกอตสามารถยึดรอบนอกของปราสาทได้อยู่สามวันก่อนที่จะถูกขับออกไป การยึดปราสาทจึงไม่ประสบความสำเร็จ ในปี ค.ศ. 1319 ฝ่ายสกอตนำทัพกลับมาอีกและไม่สามารถยึดปราสาทได้หลังจากที่ล้อมอยู่เจ็ดเดือน ในปี ค.ศ. 1322 ฝ่ายสกอตพยายามยึดปราสาทอีกแต่ก็ไม่สำเร็จ ระหว่างการล้อมทั้งสามครั้ง ปราสาทอยู่ในการควบคุมโดยเซอร์ทอมัส เกรย์แห่งเฮตันขุนนางผู้ที่เคยถูกฝ่ายสกอตจับไปเป็นเชลยในปี ค.ศ. 1314.
ในปี ค.ศ. 1327 กองทัพสกอตสามารถบุกเข้ายึดปราสาทนอรัมได้แต่ก็เพียงไม่นานก่อนที่สังฆมณฑลเดอแรมจะยึดคืนมาได้เมื่อมีการประกาศสันติภาพ
คริสต์ศตวรรษที่สิบห้า

แม้ว่าในครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่สิบห้าจะไม่มีเหตุการณ์รุนแรงเกิดขึ้นที่ปราสาทนอรัม แต่ปราสาทก็ได้รับการทำนุบำรุงให้อยู่ในสภาพที่ดี เหตุการณ์ใหญ่ครั้งต่อมาเกิดขึ้นระหว่างสงครามดอกกุหลาบ (ค.ศ. 1455-ค.ศ. 1487) ในปี ค.ศ. 1462 ปราสาทนอรัมถูกยึดโดยฝ่ายราชวงศ์ยอร์กในนามของพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 ปีต่อมากองทัพของฝ่ายราชวงศ์แลงคาสเตอร์ก็มาล้อมปราสาทอยู่เป็นเวลาสิบแปดวันจนกระทั่งฝ่ายยอร์คมีกองหนุนมาช่วย ในปี ค.ศ. 1464 กองกำลังที่ยึดนอรัมอยู่ก็เปลี่ยนข้างไปสนับสนุนฝ่ายแลงคาสเตอร์ แต่ก็ถูกฝ่ายยอร์กบังคับให้ยอมแพ้
ต่อมาในปลายคริสต์ศตวรรษสังฆราชริชาร์ด ฟ็อกซ์ทำการสร้างเสริมระบบป้องกันของปราสาทให้ดีขึ้น ในปี ค.ศ. 1497 ปราสาทนอรัมถูกล้อมอยู่เป็นเวลาสองอาทิตย์โดยกองทัพที่นำโดยพระเจ้าเจมส์ที่ 4 แห่งสกอตแลนด์ ระหว่างการล้อมก็ได้มีการยิงปืนใหญ่เพื่อที่จะทลายกำแพง แต่ในที่สุดฝ่ายอังกฤษก็ส่งกองหนุนขึ้นไปช่วยได้ทัน หลังจากการล้อมครั้งล่าสุดแล้วนอรัมก็ได้รับการซ่อมแซมอีกครั้งหนึ่ง ปืนใหญ่ที่ใช้ในการยิงกำแพงปราสาทเป็นปืนขนาด 56 เซนติเมตรที่เรียกกันว่ามอนสเม็กที่ปัจจุบันเก็บรักษาไว้ที่ปราสาทเอดินบะระ
คริสต์ศตวรรษที่สิบหก

ในปี ค.ศ. 1513 พระเจ้าเจมส์ที่ 4 แห่งสกอตแลนด์ทรงนำทัพเข้ามารุกรานอังกฤษอีกครั้งพร้อมกับกองกำลังอันเข้มแข็งและอาวุธที่มีประสิทธิภาพสูง หลังจากที่ทรงข้ามพรมแดนแล้วพระเจ้าเจมส์ก็ทรงเดินทัพไปยังปราสาทนอรัม เมื่อไปถึงพระองค์ก็ทรงสั่งให้รุมยิงระบบป้องกันรอบนอกของปราสาทอยู่หลายวันจนกระทั่งรอบนอกของปราสาทถูกยึดได้โดยฝ่ายสกอต จากนั้นไม่นานปราสาทก็ยอมแพ้ เมื่อถึงเวลานั้นกำแพงรอบนอกของปราสาทเกือบทั้งหมดก็ถูกทำลายไปสิ้น แต่สองสามอาทิตย์ต่อมาพระเจ้าเจมส์ก็ทรงพ่ายแพ้และทรงถูกสังหารในยุทธการฟลอดเด็นฟิลด์ไม่ไกลจากแบรงสตัน นอร์ทัมเบอร์แลนด์ นอรัมจึงกลับมาเป็นของอังกฤษอีกครั้งหนึ่ง
บิชอปธอมัส รูธอลล์แห่งเดอรัมทำการตรวจตราความเสียหายของปราสาทและเริ่มทำการบูรณะที่ดำเนินต่อมาจนถึงปี ค.ศ. 1521 ปราสาทนอรัมได้รับการทำนุบำรุงให้อยู่ในสภาพที่ใช้เป็นที่มั่นอันมั่นคงแข็งแรงอีกครั้งตลอดระยะเวลาที่อังกฤษมีความขัดแย้งกับสกอตแลนด์ในคริสต์ศตวรรษนี้ แต่เมื่อช่วงระยะเวลาที่มีความสงบยืดเยื้อมาเป็นเวลาราวสองศตวรรษหลังจากคริสต์ศตวรรษที่สิบหก นอรัมก็ถูกละเลยจนตกอยู่ในสภาพที่ทรุดโทรมลงเป็นอันมาก เมื่อมาถึงปลายคริสต์ศตวรรษปราสาทก็ตกอยู่ในภาพที่ไม่อาจจะบูรณปฏิสังขรณ์ได้อีก
ที่ตั้งและตัวปราสาท

ปราสาทนอรัมตั้งอยู่บนฝั่งใต้ของแม่น้ำทวีดแต่สูงจากฝั่งน้ำ ฉะนั้นด้านที่ติดแม้น้ำทางเหนือของปราสาทจึงใช้ผาสูงของฝั่งน้ำเป็นเครื่องป้องกัน ทางตะวันออกป้องกันด้วยห้วยลึก ทาตะวันตกและทางใต้ป้องกันด้วยคูที่ขุดขึ้น ตัวปราสาทเป็นวงซ้อนสองวง วงในอยู่บนเนินดินและแยกจากวงนอกด้วยคูที่เชื่อมด้วยสะพานชัก
ทางเข้าหลักเป็นประตูทางตะวันตกที่มีระบบป้องกันอย่างแข็งแรงที่ตรงออกไปยังลานรอบนอก ประตูที่สองอยู่ทางด้านใต้ของปราสาทรอบนอกที่เรียกว่าประตูแกะ (Sheep Gate)
ปราสาทตอนในเข้าได้โดยใช้สะพานชักข้ามคูเข้ามาทางประตูทางตะวันตก ในปัจจุบันนี้สะพานชักได้รับการเปลี่ยนแปลงเป็นสะพานไม้ ทางด้านเหนือเป็นหอประชุมบิชอป (bishop’s hall) ที่กว้าง 9.1 เมตร ยาว 18.3 เมตร ที่ปัจจุบันเหลือเพียงซาก ทางด้านตะวันออกเป็นหอกลางที่มีขนาด 25.6 x  18.3 เมตร สูง 26.8 เมตร กล่าวกันว่าหอกลางสร้างโดยฮิวจ์ เดอ ปุยเซ็ต
ดูเพิ่ม

องค์การอนุรักษ์แห่งอังกฤษ
ปราสาท
ส่วนประกอบของปราสาท
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ปราสาทนอรัม
http://www.castlexplorer.co.uk/england/norham/norham.php เก็บถาวร 2007-02-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Find public transport to Norham Castle เก็บถาวร 2016-03-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน  - buses stop close to the castle
ปลากดหัวผาน

| ปลากดหัวผาน |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ไม่มั่นคง  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Siluriformes
วงศ์:: Ariidae
สกุล:: Hemiarius
สปีชีส์:: H.  verrucosus
ชื่อทวินาม
Hemiarius verrucosus (Ng, 2003)

ชื่อพ้อง
 Arius verrucosus Ng, 2003
ปลากดหัวผาน (อังกฤษ: Shovelnose sea catfish) ปลาน้ำจืดและน้ำกร่อยชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hemiarius verrucosus อยู่ในวงศ์ปลากดทะเล (Ariidae)
ลักษณะ

มีรูปร่างคล้ายปลากดคัง (Hemibagrus wyckioides) ซึ่งเป็นปลาต่างวงศ์กัน แต่จะมีส่วนหัวที่ยาวและปลายจะงอยปากยื่นแหลมกว่า พื้นลำตัวเป็นสีดำอมน้ำตาล ท้องสีขาว และมีหนวดที่ไม่ยาวเก่าปลากดคัง มีครีบทั้งหมด 8 ครีบ โดยครีบหลังจะยาวใหญ่กว่า เงี่ยงแหลมที่ก้านครีบหลังใหญ่และแหลมคมกว่า ครีบอกมีเงี่ยงขนาดใหญ่แหลมคม ก้านครีบอก ครีบหลัง ครีบท้องสีซีดจาง ครีบไขมันค่อนข้างเล็ก เส้นประสาทข้างลำตัวเล็กมากจนแทบมองไม่เห็น มีขนาดประมาณ 40 เซนติเมตร ใหญ่สุด 80 เซนติเมตร น้ำหนักเต็มที่ประมาณ 6 กิโลกรัม
การกระจายพันธุ์และสถานะในปัจจุบัน

พบอาศัยอยู่อย่างชุกชุมในอดีตในเขตน้ำกร่อยตอนใต้ถึงน้ำจืดในแม่น้ำบางปะกง แต่พบน้อยมากที่แม่น้ำเจ้าพระยา ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา จะพบได้บ่อยในอดีตในช่วงที่มีน้ำทะเลหนุน ที่สภาพน้ำมีความเค็มมาก ปลามักจะว่ายน้ำขึ้นทวนน้ำเพื่อหนีความเค็ม
ปัจจุบัน เป็นปลาที่พบได้น้อยมาก จนมีสภาพล่อแหลมต่อการใกล้สูญพันธุ์ (VN) ตามบัญชีแดง ของสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ (IUCN) ในแม่น้ำเจ้าพระยา ในเขตจังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบซากฟอสซิลเพียงไม่กี่ชิ้นที่ก้นแม่น้ำ และในแม่น้ำบางปะกงได้หายไปหลังปี พ.ศ. 2535 ซึ่งก่อนหน้านั้นสามารถจับได้ปีละหลายสิบตัว และมีทุกขนาดตั้งแต่น้ำหนัก 3-5 กิโลกรัม สันนิษฐานว่าเป็นเพราะการสร้างเขื่อนทดน้ำบางปะกง ทำให้ปลาไม่สามารถว่ายทวนน้ำหนีความเค็มได้เหมือนเช่นในอดีต
ปลากดหัวผานยังสามารถพบได้อีกที่ลุ่มแม่น้ำโขง ที่นั่นจัดว่าเป็นปลาที่หาได้ไม่ยาก นิยมนำมาบริโภคมีขายกันในตลาดสดในประเทศลาว โดยพบได้ตั้งแต่ตอนใต้ของน้ำตกหลี่ผี และคอนพะเพ็ง จนถึงจังหวัดกระแจะ ในประเทศกัมพูชา บริเวณปากแม่น้ำโขง แต่ในประเทศไทยไม่มีรายงานพบมานานแล้วกว่า 20 ปี จึงสันนิษฐานว่าอาจสูญพันธุ์ไปแล้วจากธรรมชาติ
แหล่งข้อมูลอื่น

รูปและข้อมูลปลากดหัวผาน
ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Hemiarius verrucosus ที่วิกิสปีชีส์
ปลากระมังครีบสูง

| ปลากระมังครีบสูง |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Cypriniformes
วงศ์:: Cyprinidae
สกุล:: Puntioplites
สปีชีส์:: P.  falcifer
ชื่อทวินาม
Puntioplites falcifer Smith, 1929

ปลากระมังครีบสูง (อังกฤษ: Sicklefin barb; ชื่อวิทยาศาสตร์: Puntioplites falcifer) ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae)  มีรูปร่างคล้ายปลากระมังชนิดอื่น ๆ  เพียงแต่ปลากระมังครีบสูง มีครีบหลังที่แหลมและยกสูงกว่า มีขนาดประมาณ 40 เซนติเมตร
พบเฉพาะแม่น้ำโขง ที่เดียวเท่านั้น เป็นปลาที่พบน้อย ใช้บริโภคในท้องถิ่น และเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม
มีชื่อเรียกเป็นภาษาอีสานว่า "สะกางเกสูง" หรือ "สะกาง"
แหล่งข้อมูลอื่น

รูปและข้อมูลปลากระมังครีบสูง
ปลากระมัง

| ปลากระมัง |
| --- | --- |

ปลากระมัง
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Cypriniformes
วงศ์:: Cyprinidae
สกุล:: Puntioplites
สปีชีส์:: P.  proctozysron
ชื่อทวินาม
Puntioplites proctozysron (Bleeker, 1865)

ชื่อพ้อง
 Puntius proctozysron Bleeker, 1865 
ปลากระมัง (อังกฤษ: Smith's barb; ชื่อวิทยาศาสตร์: Puntioplites proctozysron) ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง  อยู่ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae)   มีรูปร่างเหมือนปลาตะเพียนทั่วไป แต่ลำตัวแบนข้างกว่ามาก มีครีบหลังยกสูง ก้านครีบอันแรกและครีบก้นเป็นรอยหยัก  เกล็ดเล็กละเอียดสีเงิน ครีบท้องและครีบอกสีเหลืองอ่อน ครีบหางเว้าลึก ตาโต หัวมนกลม ไม่มีหนวด ขนาดโตเต็มที่ประมาณ 30-45 เซนติเมตร
พบในแม่น้ำและแหล่งน้ำต่าง ๆ ทั่วประเทศไทย นิยมใช้เนื้อบริโภคเหมือนปลาตะเพียนทั่วไป  และพบเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย
ปลากระมัง ยังมีชื่อเรียกที่แตกต่างออกไปตามถิ่นต่าง ๆ ด้วย เช่น "มัง" ที่บึงบอระเพ็ด "วี" ที่เชียงราย "เหลี่ยม" หรือ "เลียม" ที่ปากน้ำโพ ขณะที่ภาคใต้เรียก "แพะ" และภาคอีสานเรียก "สะกาง"
แหล่งข้อมูลอื่น

รูปและข้อมูลปลากระมัง
ปลากระเบนขาว

| ปลากระเบนขาว |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ใกล้สูญพันธุ์  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Chondrichthyes
ชั้นย่อย:: Elasmobranchii
อันดับ:: Myliobatiformes
วงศ์:: Dasyatidae
สกุล:: Himantura
สปีชีส์:: H.  signifer
ชื่อทวินาม
Himantura signifer Compagno & Roberts, 1982


แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์ของปลากระเบนขาว
ปลากระเบนขาว (อังกฤษ: White-edge freshwater whipray; ชื่อวิทยาศาสตร์: Himantura signifer) ปลากระเบนน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลากระเบนธง (Dasyatidae)
มีรูปร่างเหมือนปลากระเบนชนิดอื่นในวงศ์เดียวกัน หางยาว โคนหางมีเงี่ยงแหลมมีพิษ 1 หรือ 2 ชิ้น ที่สามารถงอกใหม่ได้เมื่อหลุดหรือหักไป หางไม่มีริ้วหนัง พื้นลำตัวด้านบนสีเทาหรือสีน้ำตาลอ่อน กลางหลังมีเกล็ดเป็นตุ่มหยาบ ๆ มีขอบสีขาวรอบลำตัว พื้นลำตัวด้านล่างสีขาว  ส่วนหางสีขาว หากินตามพื้นท้องน้ำ โดยอาหารได้แก่ ไส้เดือนน้ำ, ปลาขนาดเล็ก, สัตว์หน้าดิน และสัตว์มีเปลือก จะว่ายขึ้นมาหากินบริเวณผิวน้ำบ้างเป็นบางครั้ง  ขนาดโดยเฉลี่ยมีความกว้าง 40 เซนติเมตร พบใหญ่ที่สุด 60 เซนติเมตร ส่วนหางยาว 80 เซนติเมตร น้ำหนักไม่เกิน 3 กิโลกรัม
เป็นปลากระเบนน้ำจืดชนิดที่พบชุกชุมมากที่สุดและมีขนาดเล็กที่สุดที่พบได้ในประเทศไทย  พบมากแถบที่ราบลุ่มภาคกลาง เช่น แม่น้ำเจ้าพระยา, แม่น้ำแม่กลอง,  แม่น้ำท่าจีน, บึงบอระเพ็ด และพบที่แม่น้ำตาปีในภาคใต้ด้วย แต่ไม่มีรายงานพบในแม่น้ำบางปะกง โดยพบชุกชุมที่สุดที่เขตอำเภอบางไทร  จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ในต่างประเทศพบได้ที่มาเลเซียและอินโดนีเซีย
นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม ซึ่งบางครั้งมีการค้นพบปลาบางตัวที่มีสีขาว ดวงตาสีดำ หรือเป็นปลาเผือกทั้งตัว
แหล่งข้อมูลอื่น

รูปและข้อมูลกระเบนขาว
ปลากระทุงเหวเมือง

| ปลากระทุงเหวเมือง |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Beloniformes
วงศ์:: Belonidae
สกุล:: Xenentodon Regan, 1911
สปีชีส์:: X.  canciloides
ชื่อทวินาม
Xenentodon canciloides (Bleeker, 1853)

ชื่อพ้อง
 Belone cancila Hamilton, 1882  Esox cancila Hamilton, 1882
ปลากระทุงเหวเมือง (อังกฤษ: Freshwater garfish, Asian freshwater needlefish) เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Xenentodon canciloides อยู่ในวงศ์ปลากระทุงเหว (Belonidae)
มีรูปร่างเหมือนปลาเข็ม แต่มีขนาดใหญ่กว่ามาก ลำตัวค่อนข้างกลมส่วนท้องแบน ครีบหลังอยู่ตรงข้ามกับครีบก้นและอยู่ใกล้ครีบหาง ครีบท้องมีขนาดเล็กมาก ครีบอกใหญ่และแหลมใช้สำหรับกระโดดพ้นจากผิวน้ำเพื่อหลบหลีกศัตรูและไล่จับอาหาร ครีบหางตัดตรงหรือบาง กระดูกแก้มไม่มีเกล็ด ไม่มีสันแข็งที่คอดหาง จะงอยปากแหลมยาวทั้งปากบนและปากล่าง มีฟันซี่แหลมคมเล็ก ๆ เรียงเป็นแถว
มีขนาดยาวเต็มที่ประมาณ 40 เซนติเมตร และนับเป็นสิ่งมีชีวิตเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล Xenentodon
เป็นปลาที่หากินอยู่บริเวณผิวน้ำ ในแม่น้ำลำคลองทั่วไปหรือแม้กระทั่งส่วนที่เป็นแหล่งน้ำนิ่ง เช่น ท้องร่องสวน นอกจากนี้แล้วยังพบได้ในบริเวณที่เป็นน้ำกร่อยเช่น ปากแม่น้ำที่ติดกับชายทะเลด้วย ตั้งแต่อนุทวีปอินเดียจนถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
นิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม และใช้บริโภคเป็นอาหาร มีการเพาะเลี้ยงกันในบางพื้นที่ และนิยมตกเป็นเกมกีฬา
มีชื่อเรียกอื่น ๆ อีก เช่น "ปลาเข็มแม่น้ำ" เป็นต้น
แหล่งข้อมูลอื่น

การศึกษาขนาดของปลากระทุงเหวเมื่อแรกเจริญพันธุ์ในบ่อซีเมนต์ จากกรมประมง
รูปและข้อมูลจาก Fishbase.org เก็บถาวร 2005-01-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ปลากระสูบจุด

| ปลากระสูบจุด |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Cypriniformes
วงศ์:: Cyprinidae
สกุล:: Hampala
สปีชีส์:: H.  dispar
ชื่อทวินาม
Hampala dispar Smith, 1934

ปลากระสูบจุด (อังกฤษ: Eye-spot barb, Spotted hampala barb; ชื่อวิทยาศาสตร์: Hampala dispar) ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง  อยู่ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae)
มีลักษณะรูปร่างค่อนข้างยาว แบนข้างเล็กน้อย หัวยาว ปากกว้างมาก มีหนวดสั้น 1 คู่ที่ริมฝีปาก ครีบหลังค่อนข้างเล็ก ครีบหางเว้าลึก เกล็ดค่อนข้างใหญ่ ตัวมีสีเงิน ด้านหลังสีคล้ำอมน้ำตาล ด้านท้องสีจาง ด้านข้างลำตัวมีจุดสีคล้ำข้างละหนึ่งดวง ครีบมีสีแดงเรื่อ ครีบหางมีสีแดงไม่มีแถบสีคล้ำ เป็นปลาที่พบได้เฉพาะที่ภาคอีสานของไทย ในต่างประเทศพบได้เฉพาะประเทศลาวและกัมพูชาเท่านั้น มีขนาดประมาณ 25 เซนติเมตร พบใหญ่สุด 35 เซนติเมตร
ชื่อวิทยาศาสตร์ dispar เป็นภาษาละตินหมายถึง "ไม่เหมือน" หรือ "ซึ่งแตกต่างกัน" อันหมายถึงสัณฐานที่แตกต่างจากปลากระสูบขีด (H. macrolepidota) ซึ่งเป็นปลากระสูบอีกชนิดหนึ่ง ที่พบได้ในประเทศไทย และเป็นชนิดต้นแบบ อนุกรมวิธานโดย ฮิว แมคคอร์มิค สมิธ สถานที่ค้นพบครั้งแรก คือ แม่น้ำมูลในจังหวัดอุดรธานี
เป็นปลานักล่า กินปลาและสัตว์น้ำขนาดเล็กเป็นอาหาร  บริโภคโดยปรุงสด และทำปลาร้า, ปลาส้ม และนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม
แหล่งข้อมูลอื่น

รูปและข้อมูลกระสูบจุด
ปลากระสูบขีด

| ปลากระสูบขีด |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Cypriniformes
วงศ์:: Cyprinidae
สกุล:: Hampala
สปีชีส์:: H.  macrolepidota
ชื่อทวินาม
Hampala macrolepidota Kuhl & Van Hasselt, 1823

ชื่อพ้อง
 Barbus hampal  Günther, 1868  Heteroleuciscus jullieni Sauvage, 1874  Barbus hampal var. bifasciata Popta, 1905
ปลากระสูบขีด หรือ ปลากระสูบขาว (อังกฤษ: Hampala barb, Tranverse-bar barb; ชื่อวิทยาศาสตร์: Hampala macrolepidota) ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง  อยู่ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae)
มีรูปร่างคล้ายปลากระสูบจุด (H. dispar) แต่ด้านข้างลำตัวมีแถบขวางบริเวณใต้ครีบหลังลงมาถึงท้อง ในปลาขนาดเล็กมีแถบ 2 แถบที่กลางลำตัวและโคนหาง และมีแถบใต้ตาด้วย ครีบมีสีคล้ำแดงเรื่อ ขอบบนและขอบล่างของครีบหางมีแถบสีคล้ำ มีขนาดใหญ่กว่าปลากระสูบจุดซึ่งเป็นปลาในสกุลเดียวกัน  คือ สามารถยาวได้ถึง 30 เซนติเมตร หรือ 70 เซนติเมตร ซึ่งเป็นขนาดใหญ่เต็มที่
โดยชื่อวิทยาศาสตร์ macrolepidota มีความหมายว่า "เกล็ดใหญ่" โดยมาจากภาษากรีกโบราณคำว่า μακρός (makrós) หมายถึง "ยาว" หรือ "ใหญ่" และ λεπτδωτος (lepdotos) หมายถึง "เกล็ด" โดยสถานที่ค้นพบครั้งแรกคือ เมืองโบกอร์ ประเทศอินโดนีเซีย
พบมากในแม่น้ำโขง และพบบ้างในแม่น้ำเจ้าพระยา โดยจะพบได้มากกว่าปลากระสูบจุด
เป็นปลากินเนื้อ จัดเป็นปลานักล่าชนิดหนึ่ง มักไล่จับปลาขนาดเล็ก เช่น ปลาซิว, ปลาวัยอ่อน รวมถึงแมลงน้ำต่าง ๆ ในแม่น้ำและหนองบึงต่าง ๆ เป็นที่นิยมของนักตกปลาทั้งมืออาชีพและมือสมัครเล่นโดยใช้เหยื่อปลอม บริโภคด้วยการปรุงสด หรือทำปลาร้า, ปลาส้ม,ลาบปลากระสูบ เป็นต้น และยังเลี้ยงเป็นปลาสวยงามได้อีกด้วย
ปลากระสูบขีดมีชื่อเรียกทางภาษาอีสานว่า "ปลาสูบ",  "ปลาสูด",  "ปลาสิก" หรือ "ปลาขม" เป็นต้น
แหล่งข้อมูลอื่น

รูปและข้อมูลกระสูบขีด
ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Hampala macrolepidota ที่วิกิสปีชีส์
ปลดแอก คนย่ำคน

| ปลดแอก คนย่ำคน |
| --- | --- |
ใบปิดภาพยนตร์
กำกับ: สตีฟ แมคควีน
บทภาพยนตร์: จอห์น ริดลีย์
สร้างจาก: Twelve Years a Slave โดย โซโลมอน นอร์ธัป
อำนวยการสร้าง:   แบรด พิตต์  ดีดี การ์ดเนอร์  เจเรมี ไคล์เนอร์  บิล พอห์ลาด  สตีฟ แมคควีน  อาร์นอน มิลแชน  แอนโทนี คาทากาส 
นักแสดงนำ:   ชูอิเทล เอจิโอฟอร์  ไมเคิล ฟาสเบนเดอร์  เบเนดิกต์ คัมเบอร์แบทช์  พอล ดาโน  แบรด พิตต์ 
กำกับภาพ: ฌอน บอบบิต
ตัดต่อ: โจ วอล์กเกอร์
ดนตรีประกอบ: ฮันส์ ซิมเมอร์
บริษัทผู้สร้าง:   Regency Enterprises  River Road Entertainment  Plan B Entertainment  New Regency  Film4 Productions  
ผู้จัดจำหน่าย: Fox Searchlight Pictures (สหรัฐอเมริกา) Entertainment One Summit Entertainment (สหราชอาณาจักร)
วันฉาย: 30 สิงหาคม 2013 (เทศกาลภาพยนตร์เทลลูไรด์) 8 พฤศจิกายน 2013 (สหรัฐอเมริกา) 10 มกราคม 2014 (สหราชอาณาจักร)
ความยาว: 134 นาที
ประเทศ:   สหรัฐอเมริกา  สหราชอาณาจักร 
ภาษา: อังกฤษ
ทุนสร้าง: 22 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
ทำเงิน: 187.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
ข้อมูลจาก IMDb
ข้อมูลจากสยามโซน
ปลดแอก คนย่ำคน (อังกฤษ: 12 Years a Slave) เป็นภาพยนตร์อังกฤษ/อเมริกันแนวดรามาประวัติศาสตร์ ดัดแปลงจากอัตชีวประวัติชื่อเดียวกัน (ชื่อภาษาไทยคือ "ฤๅสิ้นสุดมนุษยภาพ") ในปี ค.ศ. 1853 แต่งโดยโซโลมอน นอร์ธัป เสรีชนชาวนิวยอร์กผู้ถูกลักพาตัวในวอชิงตันดีซีในปี ค.ศ. 1841 และถูกขายเป็นทาส ต้องทำงานในโรงฝ้ายในรัฐลุยเซียนาเป็นเวลาสิบสองปีกว่าจะได้รับอิสรภาพ อัตชีวประวัติของนอร์ธัปที่เป็นวิชาการฉบับแรกได้รับการตรวจแก้โดยซู อีคินและโจเซฟ ล็อกส์ดอนในปี ค.ศ. 1968 โดยเทียบเคียงและปะติดปะต่อเนื้อหาให้มีความถูกต้องสมบูรณ์
ภาพยนตร์นี้เป็นภาพยนตร์เรื่องที่สามที่สตีฟ แม็กควีน เป็นผู้กำกับ โดยมีจอห์น ริดลีย์ เป็นผู้เขียนบท และชูอิเทล เอจิโอฟอร์แสดงเป็นโซโลมอน นอร์ธัป และมีนักแสดงสมทบคือไมเคิล ฟาสเบนเดอร์, เบเนดิกต์ คัมเบอร์แบทช์, พอล ดาโน, พอล เจียมัตติ, ลูพีตา ญองอ, ซาร่า พอลสัน, แบรด พิตต์ และอัลเฟร วูดดาร์ต ภาพยนตร์ถ่ายทำในนิวออร์ลีน รัฐลุยเซียนา ตั้งแต่ 27 มิถุนายนถึง 13 สิงหาคม พ.ศ. 2555 ด้วยงบ 20 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเลือกถ่ายทำในสถานที่ปลูกฝ้ายในประวัติศาสตร์สี่แห่ง คือเฟลิซิตี แม็กโนเลีย โบเคจ และเดสเตรฮาน ซึ่งในบรรดาทั้งสี่ที่นี้ แม็กโนเลียเป็นที่ที่ใกล้กับสถานที่ปลูกฝ้ายที่โซโลมอนถูกขังมากที่สุด
เมื่อภาพยนตร์ออกฉายในปี พ.ศ. 2556 ภาพยนตร์ได้รับเสียงตอบรับแง่บวกอย่างล้นหลาม และได้รับการขนานนามว่าเป็นภาพยนตร์ที่ดีที่สุดแห่งปีในสื่อหลายสำนัก รวมทั้งประสบความสำเร็จในด้านรายได้ที่ทำรายได้กว่า 159 ล้านดอลลาร์สหรัฐจากงบเพียง 20 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี พ.ศ. 2557 ภาพยนตร์ได้รับรางวัลออสการ์สามรางวัล ได้แก่ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม (เป็นภาพยนตร์ที่มีผู้กำกับหรือโปรดิวเซอร์ผิวดำเรื่องแรกที่ได้รับรางวัลดังกล่าว), สาขานักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม (สำหรับลูปิตา ยองโง) และสาขาบทภาพยนตร์ดัดแปลงยอดเยี่ยม (สำหรับจอห์น ริดลีย์) นอกจากนี้ยังได้รับรางวัลลูกโลกทองคำ สาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม ประเภทภาพยนตร์ดรามาและรางวัลบาฟต้าสาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม และนักแสดงนำชายยอดเยี่ยม (สำหรับชูอิเทล เอจิโอฟอร์)
นักแสดง

ชูอิเทล เอจิโอฟอร์ แสดงเป็น โซโลมอน นอร์ธัป
ไมเคิล ฟาสเบนเดอร์ แสดงเป็น เอ็ดวิน เอปส์
เบเนดิกต์ คัมเบอร์แบทช์ แสดงเป็น ฟอร์ด
พอล ดาโน แสดงเป็น ทิบีตส์
การ์เรต ดิลลาฮันท์ แสดงเป็น อาร์มสบี
พอล เจียมัตติ แสดงเป็น ฟรีแมน
สคูต แมคเนรี แสดงเป็น บราวน์
ลูพีตา ญองอ แสดงเป็น แพตซี
อะเดเปโร โอดูเย แสดงเป็น เอลิซา
ซารา พอลสัน แสดงเป็น คุณนายเอปส์
แบรด พิตต์ แสดงเป็น ซามูเอล บาส
ไมเคิล เค. วิลเลียมส์ แสดงเป็น โรเบิร์ต
อัลเฟร วูดดาร์ต แสดงเป็น คุณนายชอว์
คริส ช็อก แสดงเป็น คลีเมนส์
แทแรน คิลลัม แสดงเป็น แฮมิลตัน
บิล แคมพ์ แสดงเป็น แรดเบิร์น
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิคำคม มีคำคมที่กล่าวโดย หรือเกี่ยวกับ ปลดแอก คนย่ำคน
ปลดแอก คนย่ำคน ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
ปลดแอก คนย่ำคน ที่สยามโซน
| ด ค กรางวัลออสการ์ สาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม |
| --- | --- |
1927–1940:  วิงส์ (1928)  เดอะบรอดเวย์เมโลดี (1929)  แนวรบด้านตะวันตก เหตุการณ์ไม่เปลี่ยนแปลง (ภาพยนตร์) (1930)  ซิมาร์รอน (1931)  แกรนด์โฮเทล (1932)  แควัลเคด (1933)  อิตแฮปเพนวันไนต์ (1934)  มูทีนีออนเดอะเบาน์ตี (1935)  เดอะเกรตซิกเฟลด์ (1936)  เดอะไลฟ์ออฟอีไมลีโซลา (1937)  ยูแคนต์เทกอิตวิทยู (1938)  วิมานลอย (1939)  รีเบกกา (1940) 
1941–1960:  ชีวิตต้องสู้ (1941)  มิสซิสมินิเวอร์ (1942)  คาซาบลังกา (1943)  โกอิงมายเวย์ (1944)  วันหยุดที่หายไป (1945)  วันชื่นคืนฝัน (1946)  เกียรติศักดิ์สุภาพบุรุษ (1947)  แฮมเลต (1948)  ออลเดอะคิงส์แมน (1949)  วิมานลวง (1950)  แอนอเมริกันอินปารีส (1951)  เดอะเกรตเทสต์โชว์ออนเอิร์ธ (1952)  ชั่วนิรันดร์ (1953)  แก๊งท่าเรือ (1954)  มาร์ตี คนขายเนื้อกับรักแท้ (1955)  80 วันรอบโลก  (1956)  สะพานเดือดเลือดเชลยศึก (1957)  จีจี้ สาวโลกีย์ (1958)  เบนเฮอร์ (1959)  ดิอพาร์ตเมนต์ (1960) 
1961–1980:  เวสต์ไซด์สตอรี่ (1961)  ลอเรนซ์แห่งอาราเบีย (1962)  ทอม โจนส์ เทพบุตรนักรัก (1963)  บุษบาริมทาง (1964)  มนต์รักเพลงสวรรค์ (1965)  อะแมนฟอร์ออลซีซันส์ (1966)  คืนเดือดคดีโฉด (1967)  หนูน้อยโอลิเวอร์ (1968)  คาวบอยตกอับย่ำกรุง (1969)  แพ็ตตัน นายพลกระดูกเหล็ก (1970)  มือปราบเพชรตัดเพชร (1971)  เดอะก็อดฟาเธอร์ (1972)  2 ผู้ยิ่งใหญ่ (1973)  เดอะก็อดฟาเธอร์ ภาค 2 (1974)  บ้าก็บ้าวะ! (1975)  ร็อคกี้ ราชากำปั้น ทุบสังเวียน (1976)  แอนนี ฮอล (1977)  เดอะเดียร์ฮันเตอร์ (1978)  พ่อ แม่ ลูก (1979)  เส้นทางมนุษย์ (1980) 
1981–2000:  เกียรติยศแห่งชัยชนะ (1981)  คานธี (1982)  ค่าแห่งความรัก (1983)  อมาเดอุส (1984)  รักที่ริมขอบฟ้า (1985)  พลาทูน (1986)  จักรพรรดิโลกไม่ลืม (1987)  อัจฉริยะแห่งออทิสติก (1988)  สู่มิตรภาพ ณ ปลายฟ้า (1989)  จอมคนแห่งโลกที่ 5 (1990)  อำมหิตไม่เงียบ (1991)  ไถ่บาปด้วยบุญปืน (1992)  ชะตากรรมที่โลกไม่ลืม (1993)  อัจฉริยะปัญญานิ่ม (1994)  วีรบุรุษหัวใจมหากาฬ (1995)  ในความทรงจำ...ความรักอยู่ได้ชั่วนิรันดร์ (1996)  ไททานิค (1997)  กำเนิดรักก้องโลก (1998)  อเมริกัน บิวตี้ (1999)  นักรบผู้กล้าผ่าแผ่นดินทรราช (2000) 
2001–ปัจจุบัน:  ผู้ชายหลายมิติ (2001)  ชิคาโก (2002)  ลอร์ดออฟเดอะริงส์: มหาสงครามชิงพิภพ (2003)  เวทีแห่งฝัน วันแห่งศักดิ์ศรี (2004)  คน...ผวา (2005)  ภารกิจโหด แฝงตัวโค่นเจ้าพ่อ (2006)  ล่าคนดุในเมืองเดือด‎ (2007)  สลัมด็อก มิลเลียนแนร์ คำตอบสุดท้าย...อยู่ที่หัวใจ‎ (2008)  หน่วยระห่ำ ปลดล็อกระเบิดโลก (2009)  ประกาศก้องจอมราชา (2010)  บรรเลงฝัน บันดาลรัก (2011)  แผนฉกฟ้าแลบ ลวงสะท้านโลก (2012)  ปลดแอก คนย่ำคน (2013)  เบิร์ดแมน มายาดาว (2014)  คนข่าวคลั่ง (2015)  มูนไลท์ ใต้แสงจันทร์ ทุกคนฝันถึงความรัก (2016)  เดอะ เชพ ออฟ วอเทอร์ (2017)  กรีนบุ๊ค (2018)  ชนชั้นปรสิต (2019)  โนแมดแลนด์ (2020)  โคด้า หัวใจไม่ไร้เสียง (2021)  ซือเจ๊ทะลุมัลติเวิร์ส (2022)  ออปเพนไฮเมอร์ (2023) 
อัลเฟร วูดดาร์ต ในงานเปิดตัวภาพยนตร์