stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษาประดิษฐ์
ประวัติ > การทดลองทางภาษาในสมัยโบราณ

การใคร่ครวญถึงไวยากรณ์มีมาตั้งแต่ยุคสมัยคลาสสิก ดังปรากฏในข้อโต้เถียงของเฮอร์โมเกเนสใน คราติลุส (Cratylus) ของเพลโตว่าคำศัพท์ไม่ได้มีความเชื่อมโยงกับสิ่งที่มันหมายถึงโดยเนื้อแท้ แต่ผู้คนเอา "ส่วนหนึ่งของเสียงตัวเอง... ไปใช้เรียกสิ่งนั้น" อาเธไนอุสแห่งนาวกราติส (Athenaeus of Naucratis) เล่าเรื่องเกี่ยวกับบุคคลสองคนไว้ใน Deipnosophistae เล่มที่สาม: Dionysius แห่งซิซิลีและ Alexarchus
Dionysius แห่งซิซิลีได้สร้างคำสร้างใหม่เช่น menandros "พรหมจารี" (จาก menei "รอ" และ andra "สามี") menekratēs "เสา" (จาก menei "มันอยู่ที่เดียว" และ kratei "มันแข็งแรง")  และ ballantion "หอก" (จาก balletai enantion "โยนใส่ใครคนหนึ่ง") ในขณะที่คำภาษากรีกทั่วไปสำหรับสามคำนี้คือ parthenos stulos และ akon อาเธไนอุสเล่าเรื่องที่ฟังมาจาก Heracleides แห่ง Lembos ว่า Alexarchus แห่งมาซิดอนผู้ซึ่งเป็นพี่ชายของกษัตริย์ Cassander แห่งมาซิดอนและเป็นผู้ก่อตั้งเมือง Ouranopolis "ได้เสนอคำศัพท์ที่แปลกประหลาดซึ่งเรียกไก่ตัวผู้ว่า "ตัวร้องตอนเช้า" ช่างตัดผมว่า "นักโกนมรรตัย" เงิน drachma ว่า "เงินแปรรูป"...และเรียกผู้ส่งสาส์นว่า "aputēs" [จาก ēputa "เสียงดัง"]" "เขาเคยเขียนสักอย่าง... หาเจ้าหน้าที่รัฐใน Cassandreia... ส่วนในจดหมายเขียนอะไรไว้นั้น ในความคิดผมแม้แต่เทพเจ้าไพเธียนก็อ่านไม่ออก" ในขณะที่วิธีการทำงานของไวยากรณ์ที่ถูกเสนอโดยนักปราชญ์ยุคคลาสสิกจะถูกออกแบบมาเพียงเพื่ออธิบายภาษาที่มีอยู่แล้ว (ภาษาละติน ภาษากรีก ภาษาสันสกฤต) และไม่ได้นำมาใช้เพื่อประดิษฐ์ไวยากรณ์ใหม่ ๆ ในไวยากรณ์วรรณนาภาษาสันสกฤตของปาณินิซึ่งอยู่ในราวสมัยเดียวกับเพลโต ได้มีการสร้างกฎชุดหนึ่งเพื่ออธิบายภาษา งานด้านไวยากรณ์ของเขาจึงถือได้ว่าเกี่ยวกับทั้งภาษาธรรมชาติและภาษาประดิษฐ์
ประวัติ > ภาษาประดิษฐ์ช่วงต้น

ตำนานเรื่องหนึ่งที่ถูกบันทึกไว้ในงานเขียนภาษาไอริชยุคคริสตศตวรรษที่ 7 Auraicept na n-Éces อ้างว่า ฟีเนียส ฟอร์เซด (Fénius Farsaid) ได้ไปเยือนชีนาร์ (Shinar) หลังจากการโกลาหลของภาษา (confusion of tongues) และเขาได้ศึกษาภาษาต่าง ๆ กับพวกนักวิชาการของเขาเป็นเวลาสิบปีเพื่อนำลักษณะที่ดีที่สุดของแต่ละภาษามาสร้าง in Bérla tóbaide ("ภาษาที่ถูกเลือก") ซึ่งเขาได้ตั้งชื่อภาษานี้ว่า Goídelc (old irish) หรือภาษาไอริชนั่นเอง นี่ดูเหมือนเป็นครั้งแรกที่แนวคิดการประดิษฐ์ภาษาถูกกล่าวถึงในงานวรรณกรรม
ภาษาที่ไม่ใช่ภาษาธรรมชาติภาษาแรก ๆ อาจถือได้ว่าเป็นสิ่งที่ "เหนือธรรมชาติ" เชิงรหัสยะ (mystical) หรือถูกดลใจโดยเทพเจ้ามากกว่าถูก "ประดิษฐ์" ตัวอย่างเช่นภาษาลิงกวาอิกโนตา (Lingua Ignota) ที่เซนต์ ฮิลเดการ์ด ฟอน บิงเงน บันทึกไว้ในคริสตศตวรรษที่ 12 ซึ่งเป็นภาษาประดิษฐ์ที่ถูกสังเคราะห์ขึ้นมาทั้งหมดเป็นภาษาแรก และภาษานี้ยังเป็นภาษาลับเชิงรหัสยะส่วนตัว (ดูภาษาของเทวดา (Enochian) เพิ่ม) ภาษาบาเลยเบอเลิน (Balaibalan) คืออีกตัวอย่างที่สำคัญจากวัฒนธรรมตะวันออกกลางซึ่งถูกประดิษฐ์ขึ้นในปีคริสตศตวรรษที่ 16 การใคร่ครวญถึงไวยากรณ์ในทางกับบะลาห์ (Kabbalah) มุ่งจะฟื้นภาษาดั้งเดิมที่อดัมกับอีฟ (Adam and Eve) ใช้พูดในแดนสุขาวดี (Paradise) ซึ่งได้หายไปในการโกลาหลของภาษา ดันเต อาลีกีเอรีได้เสาะหาภาษาอิตาลีในอุดมคติที่เหมาะกับวรรณกรรมในความเรียง De vulgari eloquentia ซึ่งเป็นร่างแผนการสร้างภาษาในอุดมคติของคริสต์ศาสนิกชนแผนแรก
ประวัติ > การทำให้ภาษาสมบูรณ์แบบ

ความสนใจช่วงสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาในอียิปต์โบราณโดยเฉพาะที่เด่นคือการค้นพบ Hieroglyphica ของHorapolloและการเผชิญกับอักษรจีนเป็นครั้งแรกทำให้เกิดความพยายามสร้างภาษาเขียนที่สมบูรณ์แบบ โยฮันเนส ทริเธมีอุส (Johannes Trithemius) พยายามแสดงให้เห็นว่าภาษาทุกภาษาสามารถถูกลดรูปจนเหลือเพียงภาษาเดียวได้ในวรรณกรรม Steganographia และ Polygraphia ของเขา ความสนใจในภาษาเชิงเวทมนตร์ดำเนินต่อไปโดยพวกโรสิครูเชียน (rosicrucianism) และนักเล่นแร่แปรธาตุในคริสตศตวรรษที่ 17 (เช่นภาษาเอโนเคียนของจอห์นดี (John Dee (Mathematician))
ภาษาเชิงดนตรี (Musical language) ในสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยายุ่งเกี่ยวกับเรื่องรหัสยลัทธิ เวทมนตร์ และการเล่นแร่แปรธาตุ และบางครั้งก็ถูกเรียกว่าภาษาของนก ภาษาซซอลเรซอลประดิษฐ์แนวคิดนี้ขึ้นใหม่ในปี ค.ศ. 1817 ในบริบทที่เป็นเชิงปฏิบัติมากกว่า
ประวัติ > ศตวรรษที่ 17 และ 18: การอุบัติของภาษาเชิงปรัชญา

แผนการสร้างภาษา "เชิงปรัชญา" หรือ "ปฐมภูมิ" เพิ่มขึ้นในคริสศตวรรษที่ 17 เช่น:
A Common Writing (ค.ศ. 1647) และ The Groundwork or Foundation laid (or So Intended) for the Framing of a New Perfect Language and a Universal Common Writing (ค.ศ. 1652) ของ ฟรานซิส ลอดวิก (Francis Lodwick)
Ekskybalauron (ค.ศ. 1651) และ Logopandecteision (ค.ศ. 1652) ของเซอร์ โทมัส เออร์คาร์ต (Thomas Urquhart)
Ars signorum ค.ศ. 1661 ของ จอร์จ ดัลการ์โน (George Dalgarno)
Essay towards a Real Character, and a Philosophical Language ค.ศ. 1668 ของ จอห์น วิลกินส์ (John Wilkins)
ภาษาเชิงอนุกรมวิธานเหล่านี้ผลิตระบบการจัดประเภทแบบลำดับขั้นที่มีเจตนาเพื่อส่งผลให้เกิดทั้งนิพจน์พูดและเขียน lingua generalis ของ ก็อทฟรีท วิลเฮ็ล์ม ไลบ์นิทซ์ มีจุดมุ่งหมายคล้ายกันเพื่อสร้างคลังตัวอักษรที่ผู้ใช้สามารถใช้แสดงการคำนวณที่จะให้ผลเป็นจริงโดยอัตโนมัติ ซึ่งผลข้างเคียงของการประดิษฐ์ภาษานี้ทำให้เกิดตรรกศาสตร์เชิงผสานทวิภาค (binary combinatory logic) แผนการเหล่านี้นอกจากการจำลองหรือลดรูปไวยากรณ์แล้วยังสนใจถึงการจัดเรียงความรู้ทั้งหมดของมนุษย์ทั้งหมดให้เป็น "ตัวอักษร" หรือลำดับขั้น นี่เป็นมโนคติที่ว่าการเรืองปัญญาจะนำไปสู่ Encyclopédie อย่างเลี่ยงไม่ได้ ภาษาประดิษฐ์ยุคคริสตศตวรรษที่ 17-18 หลายภาษาใช้ตัวหนังสือสัญลักษณ์จึงเป็นภาษาเขียนโดยบริสุทธิ์และไม่มีรูปแบบการพูดใด ๆ หรือรูปแบบการพูดที่ไม่ต่างไปจากภาษาแม่ของผู้อ่านมากนัก
ไลบ์นิทซ์และเหล่านักสารานุกรมคิดขึ้นได้ว่าเป็นไปไม่ได้ที่จะสามารถจัดระเบียบความรู้ของมนุษย์ได้อย่างชัดเจนด้วยแผนภาพต้นไม้ ดังนั้นจึงไม่สามารถประดิษฐ์ภาษา ปฐมภูมิ ที่วางรากฐานบนการจัดประเภทแนวคิดเช่นนั้น นักเขียนผู้ที่ไม่รู้ถึงประวัติศาสตร์ของแนวคิดนี้ยังคงเดินหน้าต่อและนำเสนอภาษาเชิงอนุกรมวิธานเรื่อยมาจนถึงต้นศตวรรษที่ 20 (เช่นภาษาโร) แต่ภาษาออกแบบใหม่ ๆ เริ่มมีจุดมุ่งหมายที่ถ่อมตัวลง บางภาษาจำกัดตัวเองไว้ในสาขาวิชาเฉพาะทางเช่นรูปนัยนิยมเชิงคณิตศาสตร์หรือแคลคูลัส (เช่นภาษาลิงโคส (Lincos language) และภาษาโปรแกรม) บางภาษาถูกออกแบบมาเพื่อขจัดความกำกวมทางวากยสัมพันธ์ (syntactical ambiguity) (เช่นภาษาโลกลาน (Loglan) และภาษาโลจบาน) หรือเพื่อทำให้เกิดความกระชับสูงสุด (เช่นภาษาอิธคูอิล )
ประวัติ > ศตวรรษที่ 19 และ 20: ภาษาช่วยสื่อสาร

บทความหลัก: ภาษาช่วยสื่อสารนานาชาติ
แม้แต่ใน Encyclopédie ก็เริ่มมีการมุ่งความสนใจหาภาษาช่วยสื่อสารแบบทุติยภูมิ ฌออากีม แฟเก เดอ วีลเนิฟว์ (Joachim Faiguet de Villeneuve) เขียนข้อเสนอสั้น ๆ ในบทความใน Langue ซึ่งเสนอไวยากรณ์ของภาษาฝรั่งเศสที่ถูกกำหนดให้เป็นปรกติหรือ "กะทัดรัด" (laconic) ในช่วงคริสตศตวรรษที่ 19 ภาษาช่วยสื่อสารนานาชาติ (IALs) เช่นนั้นถูกนำเสนอในหลากหลายรูปแบบมาก จนหลุยส์ กูตูรา (Louis Couturat) และเลออปอล โล (Léopold Leau) ได้เขียนบทวิจารณ์ถึงข้อเสนอแผนการต่าง ๆ ถึง 38 แผนการลงใน Histoire de la langue universelle (ต.ศ. 1903)
ภาษาช่วยสื่อสารนานาชาติที่ส่งผลกระทบระดับนานาชาติภาษาแรกคือภาษาโวลาปุกซึ่งถูกเสนอโดยโยฮันน์ มาร์ทีน ชไลเออร์ (Johann Martin Schleyer) ในปี ค.ศ. 1879 ซึ่งภายในหนึ่งทศวรรษก็มีชมรมคนพูดภาษาโวลาปุกถึง 283 ชมรมทั่วโลก อย่างไรก็ตามความขัดแย้งระหว่างชไลเออร์และผู้ใช้ภาษาคนสำคัญคนอื่น ๆ ทำให้มีการแตกแยกกันและภายในช่วงกลางคริสตทศวรรษที่ 1890 ภาษาโวลาปุกก็ได้เลือนหายไปจากความโด่งดัง จึงเป็นการเปิดทางให้ภาษาเอสเปรันโตซึ่งถูกเสนอโดยแอล. แอล. ซาเมนฮอฟในปีค.ศ. 1887 และภาษาที่สืบทอดมา ภาษาช่วยสื่อสารที่มีผู้พูดจำนวนนัยยะสำคัญภาษาล่าสุดคือภาษาอินเตร์ลิงกวาซึ่งปรากฏขึ้นในปี ค.ศ. 1951 เมื่อสมาคมภาษาช่วยสื่อสารนานาชาติ (International Auxiliary Language Association) ได้ตีพิมพ์พจนานุกรมภาษาอินเตร์ลิงกวา-อังกฤษและไวยากรณ์ประกอบ ความสำเร็จของภาษาเอสเปรันโตไม่ได้หยุดความพยายามของผู้คนที่จะประดิษฐ์ภาษาช่วยสื่อสารใหม่ ๆ ขึ้นมา ตัวอย่างเช่นภาษาเอวโรเลงโก (Eurolengo) ของ เลสลี่ โจนส์ เป็นภาษาซึ่งผสมผสานองค์ประกอบจากภาษาอังกฤษและภาษาสเปน
ภาษาโลกลาน (ค.ศ. 1955) และภาษาที่สืบทอดต่อมาเป็นการย้อนกลับในทางปฏิบัติสู่จุดมุ่งหมายที่เป็นภาษาปฐมภูมิ เสริมด้วยความต้องการความสามารถในการใช้งานของภาษาช่วยสื่อสาร จนถึงขณะนี้ภาษาปฐมภูมิเหล่านี้ยังรวบรวมผู้พูดได้เพียงกลุ่มเล็ก ๆ
ภาษาปฏิสัมพันธ์หุ่นยนต์ (Robot Interaction Language, ROILA) (ค.ศ. 2010) เป็นภาษาพูดที่ถูกประดิษฐ์มาให้เหมาะสมกับการสื่อสารระหว่างมนุษย์และเครื่องมากที่สุด จุดมุ่งหมายหลักของ ROILA คือ มนุษย์จะสามารถเรียนรู้ได้ง่าย และเหมาะสมที่สุดสำหรับการรู้จำอย่างมีประสิทธิภาพของขั้นตอนวิธีการรู้จำคำพูดของคอมพิวเตอร์
ประวัติ > ภาษาเชิงศิลปะ

ภาษาสามารถเป็นศิลปะในขอบเขตของการใช้ภาษาเป็นแหล่งของความคิดสร้างสรรค์ของศิลปินในศิลปะ กวีนิพนธ์ อักษรวิจิตร หรือเป็นคำอุปลักษณ์เพื่อพูดถึงหัวข้อเช่นความหลากหลายทางวัฒนธรรมและความไม่มั่นคงของปัจเจกบุคคลในโลกยุคโลกาภิวัฒน์
แต่บางคนมีความสุขกับการประดิษฐ์ภาษาเองด้วยการตัดสินใจต่าง ๆ จากเหตุผลทางสุนทรียะหรือวรรณกรรมโดยไม่จำเป็นต้องมีประโยชน์เพื่อนำไปใช้ใด ๆ ภาษาเชิงศิลปะเช่นนี้เริ่มปรากฏขึ้นในวรรณกรรมสมัยใหม่ยุคแรก ๆ (เช่นใน Gargantua and Pantagruel และบริบทของยูโทเปีย) และเพิ่งเริ่มได้รับชื่อเสียงในคริสตศตวรรษที่ 20 นวนิยาย A Princess of Mars (ค.ศ. 1912) โดย เอ็ดการ์ ไรซ์ เบอร์โรห์ส (Edgar Rice Burroughs) อาจนับได้ว่าเป็นบันเทิงคดีเรื่องแรกของศตวรรษที่มีการใช้ภาษาประดิษฐ์ในเรื่อง เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ได้พัฒนาตระกูลของภาษาบันเทิงคดีที่เกี่ยวข้องกันและเป็นคนแรกที่พูดถึงภาษาเชิงศิลปะในที่สาธารณะในการบรรยายที่เขาให้กับที่ประชุมหนึ่งในปี ค.ศ. 1931 ชื่อ "A Secret Vice" ภาษานิวสปีกของ จอร์จ ออร์เวลล์ ถือว่าเป็นการเสียดสีภาษาช่วยสื่อสารนานาชาติมากกว่าเป็นภาษาเชิงศิลปะแท้
ภายในทศวรรษแรกของคริสตศตวรรษที่ 21 ก็สามารถพบภาษาประดิษฐ์ได้ทั่วไปในโลกอื่นของงานวรรณกรรมบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์และจินตนิมิต หรือที่อาจพบได้มากกว่าคือคำศัพท์ในเรื่องที่มีจำนวนจำกัดมากแต่ก็ถูกนิยามไว้ซึ่งสามารถอนุมานได้ว่ามีภาษาที่สมบูรณ์หรือเศษส่วนใด ๆ ของภาษาที่มีในเรื่อง ภาษาประดิษฐ์ได้กลายเป็นส่วนที่พบได้เป็นปรกติของวรรณกรรมประเภทเหล่านี้เช่นใน สตาร์ วอร์ส สตาร์ เทรค เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ (ภาษาเอลฟ์ (มิดเดิลเอิร์ธ) (Elvish languages (Middle-earth)) Stargate SG-1 แอตแลนติส ผจญภัยอารยนครสุดขอบโลก มหาศึกชิงบัลลังก์ (ภาษาเดอธราคีและภาษาวาลีเรียน (Valyrian languages)) อวตาร ดูน (Dune (Franchise)) และชุดเกมผจญภัยคอมพิวเตอร์ Myst
กรรมสิทธิ์ในภาษาประดิษฐ์

ยังเป็นข้อพิพาทว่าภาษาประดิษฐ์สามารถมีเจ้าของได้หรือไม่และถูกคุ้มครองโดยกฏหมายทรัพย์สินทางปัญญาหรือไม่ หรือแม้แต่ความเป็นไปได้ที่จะใช้กฏหมายเหล่านั้นกับภาษาประดิษฐ์
ในคดีความปี ค.ศ. 2015 ซีบีเอสและพาราเมาต์พิกเจอส์ฟ้องร้องโปรเจคท์หนังของแฟนภาพยนต์ที่ชื่อว่า Axanar ข้อหาละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาด้วยการใช้ภาษาคลิงงอนในหนัง ในระหว่างการโต้แย้ง มาร์ก โอครนด์ ผู้เป็นคนออกแบบภาษาคลิงงอนคนเดิมแสดงถึงความแคลงใจว่าการอ้างความเป็นเจ้าของของภาษาของพาราเมาต์พิกเจอส์สมเหตุสมผลหรือไม่
เดวิด เจ. ปีเตอร์สัน (David J. Peterson) เป็นนักภาษาศาสตร์ที่ประดิษฐ์ภาษาที่มีชื่อเสียงหลายภาษาเช่นภาษาวาลีเรียนและภาษาเดอธราคี เขาได้กล่าวสนับสนุนแนวความคิดเดียวกันว่า "ในทางทฤษฎีแล้ว ใครก็สามารถเผยแพร่อะไรก็ได้ที่ใช้ภาษาที่ผมสร้าง และในความคิดผม ไม่ว่าจะเป็นผมหรือใครก็ตามก็ไม่ควรจะสามารถไปทำอะไรก็ตามกับสิ่งนั้นได้"
อย่างไรก็ตามปีเตอร์สันก็ได้แสดงความกังวลว่าผู้ถือสิทธิของภาษาหนึ่งเป็นไปได้ที่จะฟ้องร้องบุคคลที่เผยแพร่ผลงานในภาษานั้นไม่ว่าความเป็นเจ้าของสิทธิที่อ้างนั้นถูกต้องตามกฏหมายหรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากผู้ประพันธ์อาจได้กำไรจากผลงานนั้น
นอกจากนี้ วัสดุการเรียนอย่างครอบคลุมสำหรับภาษาประดิษฐ์เช่นภาษาวาลีเรียนสูงหรือภาษาคลิงงอนก็ได้ถูกเผยแพร่และสามารถเข้าถึงได้โดยไร้ค่าใช้จ่ายบนแพลตฟอร์มการเรียนภาษาชื่อดิวโอลิงโก แต่หลักสูตรเรียนภาษาเหล่านั้นก็ได้รับอนุญาตจากผู้ถือลิขสิทธิ์แล้วตามลำดับ ฉันทามติทางกฏหมายเรื่องกรรมสิทธิในภาษาประดิษฐ์ยังคงไม่แน่นอนเพราะยังไม่เกิดข้อพิพาทในเรื่องนี้มากเท่าไหร่นัก
องค์กรภาษาประดิษฐ์สมัยใหม่

หนังสือทำมือ (zine) เกี่ยวกับภาษาประดิษฐ์หลายฉบับถูกเผยแพร่ระหว่างคริสตทศวรรษที่ 1970 ถึง 1990 เช่น Glossopoeic Quarterly, Taboo Jadoo, และ The Journal of Planned Languages บัญชีจ่าหน้าภาษาประดิษฐ์ (The Conlang Mailing List) ถูกก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1991 และในภายหลังได้มีการแยกออกมาเป็นบัญชีจ่าหน้า AUXLANG ซึ่งมีมุ่งความสนใจไปที่ภาษาช่วยสื่อสารนานาชาติ ในช่วงต้นถึงกลางคริสตทศวรรษที่ 1990 หนังสือทำมือที่เกี่ยวกับภาษาประดิษฐ์บางฉบับถูกเผยแพร่ออกมาในรูปแบบของอีเมล์หรือเว็บไซต์เช่น Vortpunoj และ Model Languages บัญชีจ่าหน้าภาษาประดิษฐ์ได้พัฒนาประชาคมของนักประดิษฐ์ภาษาที่มีธรรมเนียมปฏิบัติของตัวเองเช่นการท้าแปลภาษา (translation challenge) และการผลัดกันแปล (Telephone (game)) และศัพท์เฉพาะทางของตัวเอง ซาราห์ ฮิกลีย์ (Sarah Higley) รายงานผลการสำรวจของเธอว่าประชากรของบัญชีจ่าหน้าภาษาประดิษฐ์ส่วนใหญ่เป็นชายจาดทวีปอเมริกาเหนือและยุโรปตะวันตก และมีคนจากโอเชียเนีย เอเชีย ตะวันออกกลาง และอเมริกาใต้ในจำนวนที่น้อย มีพิสัยอายุตั้งแต่ 13 จนถึง 60 กว่าปี ส่วนจำนวนผู้หญิงที่มีส่วนร่วมก็มีจำนวนมากขึ้นตามเวลา การสำรวจในปี ค.ศ. 2001 โดย แพทริก จาร์เร็ตต์ (Patrick Jarrett) แสดงอายุเฉลี่ยของนักประดิษฐ์ภาษาเป็นอายุ 30.65 ปีและอายุเฉลี่ยเมื่อเริ่มประดิษฐ์ภาษาเป็นอายุ 11.83 ปี
ประชาคมออนไลน์ที่เพิ่งก่อตั้งไม่นานมานี้เช่นกระดานข่าวเว็บไซต์ Zompist.com  (ZBB ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2001) และกระดานข่าวนักประดิษฐ์ภาษา (Conlanger bulletin board) การสนทนาในลานประชาคมเหล่านี้เกี่ยวกับการนำเสนอภาษาประดิษฐ์ของสมาชิกและการติชมจากสมาชิกคนอื่น เกี่ยวกับภาษาธรรมชาติว่าลักษณะหนึ่งของภาษาประดิษฐ์มีอยู่ก่อนแล้วในภาษาธรรมชาติหรือไม่และวิธีการที่สามารถนำลักษณะที่น่าสนใจของภาษาธรรมชาติมาใช้กับภาษาประดิษฐ์ได้ การโพสต์ข้อความสั้น ๆ ที่น่าสนใจเป็นการท้าแปลภาษา และการสนทนาเกี่ยวกับปรัชญาของการประดิษฐ์ภาษา หน้าที่ของนักประดิษฐ์ภาษา และคำถามว่าการประดิษฐ์ภาษาเป็นศิลปะหรืองานอดิเรก เธรดหนึงบน ZBB แสดงให้เห็นว่านักประดิษฐ์ภาษาหลายคนใช้เวลากับภาษาประดิษฐ์ภาษาหนึ่งในปริมาณที่น้อยและมักเปลี่ยนภาษาที่ประดิษฐ์อยู่ไปเรื่อย ๆ และมีคนหนึ่งในสามของทั้งหมดที่พัฒนาภาษาประดิษฐ์ภาษาเดิมเป็นเวลาหลายปี
ดูเพิ่ม

รายการภาษาประดิษฐ์ (List of constructed languages)
อันตรภาษาศาสตร์ (Interlinguistics)
ภาษาประดิษฐ์ชนพื้นเมือง: ภาษาดามิน (Damin), ภาษาเอสกายา (Eskayan)
จินตภาษา
ภาษาลับ (Cant (language))
รหัสของภาษาประดิษฐ์  (Codes for constructed languages)
การประดิษฐ์ภาษา
อักษรประดิษฐ์ (Constructed script)
Langmaker
ชุดเครื่องมือประดิษฐ์ภาษา
การเล่นทางภาษา (Language game)
รายการหน่วยงานควบคุมภาษา (List of language regulators)
รายการนักประดิษฐ์ภาษา (List of language inventors)
การแปลและจำลองภาษา
การแทนความรู้
การแปลภาษา
อภิภาษา (Metalanguage)
ไวยากรณ์สากล (Universal grammar)
ภาษาเทพ (Divine language)
ภาษาแปลก ๆ (Speaking in tongues)
ภาษาของนก (Language of the birds)
การอุบัติเองของไวยากรณ์
ภาษาสังเคราะห์ (Artificial language)
จูนกับเจนนิเฟอร์ กิบบอนส์ (June and Jennifer Gibbons)
ภาษามือนิคารากัว (Nicaraguan Sign Language)
จุดกำเนิดของภาษา (Origin of language)
ภาษาพิดจิน
โพโทกับคาเบงโก (Poto and Cabengo)
นิยัตินิยมทางภาษา (Linguistic determinism)
สัมพัทธภาพทางภาษา (Linguistic relativity)
ตัวหนังสือสัญลักษณ์ (Pasigraphy)
ภาษาสากล (Universal language)
ภาษาอังกฤษพื้นฐาน
งานที่อ้างอิง

เผยแพร่ซ้ำ 2001, Olms.
แหล่งข้อมูลอื่น

Language Creation Society องค์กรที่ไม่หวังผลกำไรซึ่งอุทิศตัวเพื่อการประดิษฐ์ภาษาทุกรูปแบบ
ภาษาประดิษฐ์ ที่เว็บไซต์ Curlie
Conlang Atlas of Language Structures เก็บถาวร 2008-06-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ฐานข้อมูลแบบลักษณ์ของภาษาประดิษฐ์ตาม World Atlas of Language Structures
พิมพ์เขียวสำหรับ Babel ความสนใจมุ่งเรื่องภาษาช่วยสื่อสารนานาชาติ
ConWorkShop เก็บถาวร 2023-01-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน เว็บไซต์เครื่องมือสำหรับการประดิษฐ์ภาษา และเอกสารบันทึกภาษาประดิษฐ์มากกว่า 5000 ภาษา
ลิงก์สู่ภาษาเชิงตรรกะของ Garrett
แผนกภาษาตามแผนของพิพิธภัณฑ์ภาษาเอสเปรันโตแห่งหอสมุดแห่งชาติออสเตรีย (Austrian National Library)
ห้องสมุดนักประดิษฐ์ภาษา
แหล่งข้อมูลทางภาษา(ประดิษฐ์)ของ Henrik Theiling
หน้าภาษาประดิษฐ์ของ Jörg Rhiemeier
โปรแกรมวัดประโยคที่คนส่วนใหญ่เข้าใจด้วยการคำนวณคะแนนจากคำทั่วไปที่ภาษาต่าง ๆ มีร่วมกัน
หน้า 68r ของข้อเขียนวอยนิช หน้าพับสามหน้าจากข้อเขียนมีแผนภาพที่ดูเหมือนจะเกี่ยวกับดาราศาสตร์
การรับรู้ความใกล้ไกล

ลักษณะต่าง ๆ รวมทั้งทัศนมิติแบบต่าง ๆ ขนาดโดยเปรียบเทียบ วัตถุที่บังกัน และอื่น ๆ ล้วนมีส่วนทำให้เห็นภาพถ่ายสองมิตินี้เป็น 3 มิติได้
การรับรู้ความใกล้ไกล เป็นสมรรถภาพทางการเห็นในการมองโลกเป็น 3 มิติ และการเห็นว่าวัตถุหนึ่งอยู่ใกล้ไกลแค่ไหน
แม้เราจะรู้ว่าสัตว์ก็สามารถรู้สึกถึงความใกล้ไกลของวัตถุ (เพราะสามารถเคลื่อนไหวอย่างแม่นยำหรืออย่างสมควรตามความใกล้ไกล) แต่นักวิทยาศาสตร์ก็ไม่รู้ว่า สัตว์รับรู้ความใกล้ไกลทางอัตวิสัยเหมือนกันมนุษย์หรือไม่
ความใกล้ไกลจะรู้ได้จากตัวช่วย (cue) คือสิ่งที่มองเห็นต่าง ๆ 
ซึ่งปกติจะจัดเป็น
ตัวช่วยที่มองเห็นด้วยตาทั้งสอง โดยอาศัยการเห็นเป็น 3 มิติของสองตา ตัวช่วยที่ได้จากสองตารวมทั้งการเห็นเป็น 3 มิติ (stereopsis), การเบนเข้าของตาทั้งสอง (eye convergence), การมองเห็นวัตถุเดียวกันจากมุมมองที่ไม่เหมือนกัน (binocular disparity), และข้อมูลความใกล้ไกลเนื่องด้วยพารัลแลกซ์
ตัวช่วยที่เห็นด้วยตาเดียว โดยหมายถึงลักษณะต่าง ๆ ที่ปรากฏในสองมิติซึ่งสามารถเห็นได้ด้วยเพียงตาเดียว รวมทั้งขนาด (คือวัตถุที่ไกลจะสร้างมุมสายตาจากบนถึงล่างที่แคบกว่าวัตถุที่ใกล้) ลาย/รายละเอียดของวัตถุ และพารัลแลกซ์เนื่องด้วยการเคลื่อนไหว (motion parallax)
ตัวช่วยจากตาเดียว

ตัวช่วยที่เห็นด้วยตาเดียวสามารถให้ข้อมูลความใกล้ไกลแม้เมื่อไม่ได้ใช้สองตามอง โดยรวมหัวข้อต่าง ๆ ดังต่อไปนี้
ตัวช่วยจากสองตา

การเห็นด้วยสองตาจะช่วยให้ข้อมูลความใกล้ไกลของทัศนียภาพ โดยกระบวนการรวมทั้ง
โดยสัมบูรณ์หรือโดยเปรียบเทียบ

ในบรรดาตัวช่วยเหล่านี้ การเบนตาเข้าหากัน (Convergence) การปรับตาดูใกล้ไกล และขนาดที่คุ้นเคยเท่านั้นที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับความใกล้ไกลแบบสัมบูรณ์ คือบอกระยะทางได้
ส่วนตัวช่วยอย่างอื่น ๆ เป็นข้อมูลโดยเปรียบเทียบ คือ ช่วยบอกว่าวัตถุไหนอยู่ใกล้ไกลกว่ากัน
เช่น ความต่างที่สองตาจะให้ข้อมูลโดยเปรียบเทียบเท่านั้น เพราะว่า ขึ้นกับว่าตรึงตาอยู่ตรงที่ใกล้หรือไกล ขนาดความความต่างที่จอตาของวัตถุใกล้ไกลก็จะปรากฏต่าง ๆ กัน จึงทำให้รู้ขนาดโดยเปรียบเทียบเท่านั้น
ทฤษฎีวิวัฒนาการ

สัตว์กินพืชในที่ราบเปิดส่วนมากโดยเฉพาะสัตว์กีบ จะไม่เห็นเป็นภาพเดียวด้วยสองตาเพราะมีตาอยู่ทางด้านข้าง
ซึ่งช่วยให้เห็นภาพปริทัศน์เป็นแพโนรามา เกือบ 360 องศารอบ ๆ ตัว จึงสามารถเห็นสัตว์ล่าเหยื่อที่เข้ามาหาได้ทุกด้าน
ส่วนสัตว์ล่าเหยื่อมักจะมีตาทั้งสองข้างมองไปข้างหน้า และเห็นเป็นภาพเดียวด้วยสองตา ซึ่งช่วยให้วิ่งตะครุบหรือเข้าโถมใส่เหยื่อ
ส่วนสัตว์ที่ใช้เวลาโดยมากในต้นไม้ก็เห็นเป็นภาพเดียวด้วยสองตาด้วย (เช่นบรรพบุรุษมนุษย์) จึงสามารถบอกความใกล้ไกลได้อย่างแม่นยำเมื่อกระโจนจากกิ่งต้นไม้สาขาหนึ่งไปยังอีกกิ่งหนึ่ง
แต่ก็มีนักมานุษยวิทยาเชิงกายภาพที่มหาวิทยาลัยบอสตันที่ไม่เห็นด้วยกับทฤษฎีนี้ โดยยกสัตว์ในต้นไม้อื่น ๆ ที่ไม่เห็นเป็นภาพเดียวด้วยสองตา รวมทั้งกระรอกและนกบางประเภท
และได้เสนอทฤษฎีอื่นแทนคือ Visual Predation Hypothesis (สมมติฐานการล่าเหยื่อด้วยตา) ซึ่งอ้างว่า บรรพบุรุษของไพรเมต (รวมทั้งของมนุษย์) เป็นสัตว์ล่าแมลงคล้ายกับทาร์เซียร์ ซึ่งอยู่ใต้ความกดดันทางการคัดเลือกเพื่อให้มีตามองไปข้างหน้าเหมือนกับสัตว์ล่าเหยื่ออื่น ๆ
เขายังใช้สมมติฐานนี้อธิบายมือของไพรเมตที่วิวัฒนาการขึ้นเป็นพิเศษ ซึ่งเขาเสนอว่า เป็นการปรับตัวเหมือนกับที่นกล่าเหยื่อใช้กรงเล็บเพื่อจับเหยื่อ
ศิลปะ

ภาพวาดตนเองของแร็มบรันต์
ภาพหุ่นนิ่งของเซซาน
ภาพถ่ายแสดงทัศนมิติ ปกติจะเป็นภาพ 2 มิติที่แสดงความใกล้ไกลที่ไม่มีจริงในภาพ
นี่ต่างจากภาพจิตรกรรม ซึ่งอาจใช้คุณสมบัติทางกายภาพบางอย่างของสี เพื่อสร้างความนูนโค้งที่มีจริง ๆ และลักษณะแสดงใกล้ไกลอื่น ๆ
ส่วนกล้องดูภาพสามมิติและภาพยนตร์ 3 มิติ ใช้การเห็นเป็นภาพเดียวด้วยสองตาโดยให้คนดูมองภาพสองภาพที่สร้างจากมุมมองสองมุมที่ต่างกันเล็กน้อย
เซอร์ ชาลส์ วีทสโตน เป็นบุคคลแรกที่กล่าวถึงการรับรู้ความใกล้ไกลว่า มาจากการเห็นที่ไม่เหมือนกันของตาทั้งสองข้าง
แล้วต่อมาจึงประดิษฐ์กล้องมองภาพสามมิติ (สเตอริโอสโกป) ซึ่งเป็นอุปกรณ์ที่มีเลนส์สองอัน และแสดงภาพถ่ายสองภาพของทัศนียภาพเดียวกันแต่ต่างมุมกันเล็กน้อย
เมื่อมองด้วยสองตาผ่านเลนส์ทั้งสอง ก็จะทำให้รู้สึกถึงความใกล้ไกล
นักศิลป์ที่ได้ฝึกมาแล้วจะรู้ถึงวิธีต่าง ๆ ในการแสดงความใกล้ไกล (รวมทั้งสี ความพร่าลางเพราะทางไกล ทัศนมิติ และขนาดโดยเปรียบเทียบ) และใช้พวกมันเพื่อทำงานศิลป์ให้สมจริงมากขึ้น
ผู้ชมอาจจะรู้สึกเหมือนกับจะสามารถจับจมูกของคนที่อยู่ในภาพ (เช่นภาพวาดตนเองของแร็มบรันต์) หรือจับผลไม้ในรูป (เช่น ภาพแอปเปิลของเซซาน) หรือเหมือนกับจะสามารถเข้าไปในภาพวาดเพื่อเดิมชมต้นไม้และทัศนียภาพอื่น ๆ
ส่วนรูปภาพแบบบาศกนิยมเป็นไอเดียที่รวมมุมมองหลาย ๆ มุมมองเข้าในภาพวาดเดียว เหมือนกับจะให้เห็นวัตถุที่อยู่ในรูปจากมุมมองต่าง ๆ
โรคที่มีผลต่อการเห็นใกล้ไกล

โรคตา เช่น ตามัว ประสาทตางอกพร่อง (optic nerve hypoplasia) และตาเหล่ อาจทำให้การรู้ใกล้ไกลบกพร่อง
เพราะโดยนิยาม การรู้ความใกล้ไกลด้วยสองตาต้องมีตาที่ใช้งานได้ทั้งสอง ดังนั้น คนที่มีตาทำงานข้างเดียวก็จะไม่รู้ความใกล้ไกลแบบที่ต้องใช้สองตา
การรับรู้ความใกล้ไกลต้องเรียนรู้ผ่านกระบวนการอนุมานที่อยู่นอกอำนาจจิตใจ (unconscious inference) ซึ่งมีโอกาสเกิดขึ้นน้อยหลังจากผ่านช่วงอายุสำคัญในวัยเด็กไป
ดูเพิ่ม

ภาพลวงตา
จอตา
ประสาทสัมผัส
แหล่งอ้างอิงอื่น ๆ

Howard, Ian P.; Rogers, Brian J. (2012). Perceiving in Depth. New York: Oxford University Press.
Palmer, S. E. (1999). Vision science: Photons to phenomenology. Cambridge, MA: Bradford Books/MIT Press.
Pirazzoli, G.P. (2015). Le Corbusier, Picasso, Polyphemus and Other Monocular Giants / e altri giganti monòculi. Firenze, Italy: goWare.
Pinker, Steven (1997). "The Mind's Eye". How the Mind Works. pp. 211–233. ISBN 0-393-31848-6.
Sternberg, RJ; Sternberg, K; Sternberg, K (2011). Cognitive Psychology (6th ed.). Wadsworth Pub Co.{{cite book}}:  CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
Purves, D; Lotto, B (2003). Why We See What We Do: An Empirical Theory of Vision. Sunderland, MA: Sinauer Associates.{{cite book}}:  CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
Steinman, Scott B.; Steinman, Barbara A.; Garzia, Ralph Philip (2000). Foundations of Binocular Vision: A Clinical Perspective. New York: McGraw-Hill Medical. ISBN 0-8385-2670-5.
แหล่งข้อมูลอื่น

Depth perception example เก็บถาวร 17 สิงหาคม 2016 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน | GO Illusions.
Monocular Giants
What is Binocular (Two-eyed) Depth Perception?
Why Some People Can't See in Depth
Space perception เก็บถาวร 22 กรกฎาคม 2010 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน | Webvision.
Depth perception เก็บถาวร 24 มีนาคม 2010 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน | Webvision.
Make3D.
Depth Cues for Film, TV and Photography เก็บถาวร 14 มีนาคม 2015 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ภาษาฮีบรูเซฟาร์ดี

ภาษาฮีบรูเซฟาร์ดี (Sephardi Hebrew) เป็นระบบการออกเสียงของภาษาฮีบรูไบเบิลที่มาจากการใช้งานของชาวยิวเซฟาร์ดี สัทวิทยาของภาษานี้ได้รับอิทธิพลจากภาษาที่ติดต่อด้วยเช่น ภาษาลาดิโน ภาษาโปรตุเกส ภาษาเปอร์เซีย ภาษาดัตช์ ภาษาอาหรับ
สัทวิทยา

ภาษาฮีบรูเซฟาร์ดีมีรูปแบบที่แตกต่างกันมาก แต่ลักษณะโดยทั่วไปได้แก่
เสียงเน้นหนักมักตกที่พยางค์สุดท้าย ในขณะที่เป็นการกในภาษาฮีบรูไบเบิล
มีความพยายามออกเสียงอยิน แต่มีความแตกต่างระหว่างสำเนียง
Resh ออกเสียงคล้าย r ในภาษาสเปนมากกว่า r ในภาษาฝรั่งเศส
/t/ และ /d/ เป็นเสียงdental plosives มากกว่า alveolar
มีความแตกต่างระหว่างเสียงของ ת และ ס
ระหว่างสำเนียงของภาษาฮีบรูเซฟาร์ดี พบว่า มีระบบเสียงสระ 5 เสียง โดยอาจจะแยกหรือไม่แยกเสียงสั้นยาว
ความแปรผัน

ภาษาฮีบรูเซฟาร์ดีที่พูดโดยชาวยิวในโมร็อกโก กรีซ ตุรกี คาบสมุทรบอลข่านและเยรูซาเลม ออกเสียง ב เป็น /v/ และพบในภาษาฮีบรูสมัยใหม่ ในขณะที่ชาวยิวในสเปนและโปรตุเกสออกเสียงเป็น /b/ เช่นเดียวกับในภาษาฮีบรูมิซราฮี และในปัจจุบันการออกเสียงแบบนี้กำลังลดลงซึ่งเป็นผลมาจากภาษาฮีบรูสมัยใหม่
การเปลี่ยนแปลงนี้อาจจะได้รับอิทธิพลมาจากการออกเสียงของภาษาสเปน ในภาษาสเปนยุคกลางและภาษาลาดิโน b และ v เป็นหน่วยเสียงแยกต่างหากจากกัน ในยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาการและในภาษาสเปนสมัยใหม่ ทั้งสองเสียงนี้กลายเป็นเสียง/β/ เมื่อตามหลังสระและเป็น /b/ ในที่อื่นๆ ด้วยเหตุนี้ ชาวยิวจากประเทศที่พูดภาษาสเปนในอเมริกาใต้รวมทั้งชาวยิวอาซเกนาซีจึงเปลี่ยนการออกเสียงในภาษาฮีบรูของตนไปด้วย ภาษาฮีบรูสมัยใหม่ได้รับอิทธิพลนี้จากภาษาฮีบรูเซฟาร์ดีเช่นกัน
นอกจากนี้ ยังพบความแตกต่างในการออกเสียง ת ด้วย เช่น
การออกเสียงของภาษาฮีบรูเซฟาร์ดีปกติ ออกเสียงเป็น /t/
ชาวยิวในกรีซรวมทั้งชาวยิวมิซราฮี ออกเสียงเป็น /θ/
ชาวยิวในสเปนและโปรตุเกสบางส่วนรวมทั้งในโมร็อกโกและอิตาลีออกเสียงเป็น /d/ หรือ /ð/
อิทธิพลต่อภาษาฮีบรูสมัยใหม่

เมื่อ Eliezer ben Yehuda วางโครงร่างของภาษาฮีบรูมาตรฐาน เขาใช้ภาษาฮีบรูเซฟาร์ดีเป็นพื้นฐานเพราะเป็นตัวแทนของภาษาที่เคยเป็นภาษากลางในอิสราเอลและเป็นสำเนียงของภาษาฮีบรูที่ไพเราะที่สุด อย่างไรก็ตามการออกเสียงภาษาฮีบรูสมัยใหม่มีลักษณะของภาษาฮีบรูอาซเกนาซีปนอยู่ด้วย