stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษาอีโลกาโน

| ภาษาอีโลกาโน |
| --- | --- |
Ilokano
Iloko, Iluko, Pagsasao nga Ilokano, Samtoy, Sao mi ditoy
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศฟิลิปปินส์
ภูมิภาค: ลูซอนเหนือ ลูซอนกลางหลายพื้นที่ (ตาร์ลักเหนือ, จังหวัดนูเวบาเอซีฮา จังหวัดซัมบาเลสตอนเหนือ และจังหวัดเอาโรรา) และเขตโซกซาร์เจนบางส่วนในเกาะมินดาเนา
ชาติพันธุ์: ชาวอีโลกาโน
จำนวนผู้พูด: 8.1 ล้านคน  (2015) ผู้พูดภาษาที่สอง 2 ล้านคน (2000)  เป็นภาษาแม่ที่มีผู้พูดมากเป็นอันับ 3 ของประเทศฟิลิปปินส์
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  มาลาโย-โพลีเนเซียฟิลิปปินลูซอนเหนือภาษาอีโลกาโน
ระบบการเขียน: อักษรละติน (ชุดตัวอักษรอีโลกาโน), อักษรเบรลล์อีโลกาโน อดีต: อักษรไบบายิน
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ: จังหวัดลาอูนยอน
ภาษาชนกลุ่มน้อยที่รับรองใน:  ฟิลิปปินส์
ผู้วางระเบียบ: Komisyon sa Wikang Filipino
รหัสภาษา
ISO 639-2: ilo
ISO 639-3: ilo
Linguasphere: 31-CBA-a
พื้นที่ที่มีผู้พูดภาษาอีโลกาโนจากข้อมูลของ Ethnologue บริเวณที่เป็นแถบคือชุมชนที่สามารถพูดภาษาอีโลกาโน-Itnegในจังหวัดอาบรา
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
ภาษาอีโลกาโน (อักษรโรมัน: Ilokano, /iːloʊˈkɑːnoʊ/; อีโลกาโน: Pagsasao nga Ilokano) เป็นภาษาที่มีผู้พูดมากเป็นลำดับสามในประเทศฟิลิปปินส์ เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียนซึ่งใกล้เคียงกับภาษาอินโดนีเซีย ภาษามลายู ภาษาฟีจี ภาษามาวรี ภาษาฮาวาย ภาษามาลากาซี ภาษาซามัว ภาษาตาฮีตี ภาษาชามอร์โร ภาษาเตตุน และภาษาไปวัน
ระบบการเขียน > อักษรสมัยใหม่

อักษรอีโลกาโนสมัยใหม่ประกอบด้วย 28 ตัวอักษร:
Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Ññ NGng Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Ww Xx Yy Zz
ระบบการเขียน > ตัวอย่างจากสองระบบ

ตัวอย่างข้างล่างนี้มาจากคำอธิษฐานขององค์พระผู้เป็นเจ้าสองฉบับ โดยฉบับด้านซ้ายใช้อักขรวิธีฐานภาษาสเปน ส่วนฉบับด้านขวาใช้อักขรวิธีฐานภาษาตากาล็อก
| --- | --- |
 Amami, ñga addaca sadi lañgit, Madaydayao coma ti Naganmo. Umay cuma ti pagariam. Maaramid cuma ti pagayatam Cas sadi lañgit casta met ditoy daga. Itedmo cadacam ita ti taraonmi iti inaldao. Quet pacaoanennacami cadaguiti ut-utangmi, A cas met panamacaoanmi Cadaguiti nacautang cadacami. Quet dinacam iyeg iti pannacasulisog, No di quet isalacannacami iti daques.:  Amami, nga addaka sadi langit, Madaydayaw koma ti Naganmo. Umay koma ti pagariam. Maaramid koma ti pagayatam Kas sadi langit kasta met ditoy daga. Itedmo kadakami iti taraonmi iti inaldaw. Ket pakawanennakami kadagiti ut-utangmi, A kas met panamakawanmi Kadagiti nakautang kadakami. Ket dinakam iyeg iti pannakasulisog, No di ket isalakannakami iti dakes.
ไวยากรณ์

ภาษาอีโลกาโนมีรากศัพท์และการลงวิภัติปัจจัยที่ซับซ้อน มีทั้งเติมข้างหน้า ตรงกลางและท้ายคำ รวมถึงการซ้ำบางส่วนของคำด้วย ตัวอย่างเช่น รากศัพท์ของคำว่าอาบน้ำคือ digos ผันได้เป็น Agdigos = อาบน้ำ Agdigdigos = การอาบน้ำ Agdigdigosak = กำลังอาบน้ำ Agindidigosak = แกล้งทำเป็นอาบน้ำ Nagdigosak = อาบน้ำแล้ว
ไวยากรณ์ > คำสรรพนาม

|  | การกสมบูรณ์> อิสระ | การกสมบูรณ์> ภายใน (-ak) | การกเกี่ยวพัน> ภายใน (-ko | การกกรรม> อิสระ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| บุรุษที่ 1 เอกพจน์ | siák | -ak | -k (o) | kaniák |
| บุรุษที่ 1 ทวิพจน์ | datá, sitá | -ta | -ta | kadatá |
| บุรุษที่ 2 เอกพจน์ | siká | -ka | -m (o) | kenká |
| บุรุษที่ 3 เอกพจน์ | isú (na) | -Ø | -na | kenkuána |
| บุรุษที่ 1 พหูพจน์ รวมผู้ฟัง | datayó, sitayó | -tayó | -tayó | kadatayó |
| บุรุษที่ 1 พหูพจน์ ไม่รวมผู้ฟัง | dakamí, sikamí | -kamí | -mi | kadakamí |
| บุรุษที่ 2 พหูพจน์ | dakayó, sikayó | -kayó | -yo | kadakayó |
| บุรุษที่ 3 พหูพจน์ | isúda | -da | -da | kadakuáda |
คำสรรพนามรูปสมบูรณ์แบ่งเป็น 2 รูปคือรูปสมบูรณ์และรูปภายใน รูปสมบูรณ์จะไม่เชื่อมต่อกับคำอื่น ส่วนรูปภายในจะต่อท้ายคำอื่นเช่น
Siák' ti gayyem ni Juan = ฉันคือเพื่อนของฮวน
Dakamí ti napan idiay Laoag = นั่นคือเราผู้ไปยัง Laoag
Gumatgatangak iti saba = ฉันกำลังซื้อกล้วย
Agawidkayonto kadi intono Sabado? = พวกคุณทั้งหมดจะกลับบ้านวันเสาร์ใช่ไหม
คำสรรพนามแสดงความเป็นเจ้าของต่อกับคำนามที่เป็นเจ้าของหรือคำกริยาเพื่อแสดงการกเกี่ยวข้อง คำสรรพนาม -mo และ -ko ถูกลดลงเหลือ-m และ -k เมื่อตามหลังสระ เข่น
Napintas ti balaymo = บ้านของคุณสวย
Ayanna daydiay asok = หมาของฉันอยู่ที่ไหน
Basbasaenda ti diario = พวกเขากำลังอ่านหนังสือพิมพ์
สรรพนามรูปกรรมมักใช้แสดงความหมายเพื่อหรือสำหรับใครบางคน เช่น
Intedna kaniak = เขาให้มันแก่ฉัน
Imbagan kaniana = คุณบอกเธอ!
คำยืม

คำศัพท์ภาษาอีโลกาโนใกล้เคียงกับภาษาในเกาะบอร์เนียว คำยืมจากภาษาอื่นได้แก่ ภาษาสเปน ภาษาจีนฮกเกี้ยน ภาษาอาหรับและภาษาสันสกฤต ตัวอย่างเช่น
| คำ | ที่มา | ความหมายเดิม | ความหมายในภาษาอีโลกาโน |
| --- | --- | --- | --- |
| arak | ภาษาอาหรับ | เครื่องดื่มคล้ายไวน์ | เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทั่วไป |
| karma | ภาษาสันสกฤต | กรรม | สปิริต |
| Sanglay | ภาษาจีนฮกเกี้ยน | ส่งสินค้า | ส่งสินค้า/พ่อค้าจีน |
| agbuldos | ภาษาอังกฤษ | ขู่เข็ญ | ขู่เข็ญ |
| kuarta | ภาษาสเปน | เหรียญทองแดง | เงิน |
| kumusta | ภาษาสเปน | เป็นอย่างไรบ้าง | เป็นอย่างไรบ้าง |
บรรณานุกรม

Rubino, Carl (1997). Ilocano Reference Grammar (วิทยานิพนธ์ PhD). University of California, Santa Barbara.
Rubino, Carl (2000). Ilocano Dictionary and Grammar: Ilocano-English, English-Ilocano. University of Hawai'i Press. ISBN 0-8248-2088-6.
Vanoverbergh, Morice (1955). Iloco Grammar. Baguio, Philippines: Catholic School Press/Congregation of the Sacred Heart of Mary.
แหล่งข้อมูลอื่น

| ด ค กภาษาราชการและภาษาที่สำคัญของประเทศสมาชิกอาเซียน |
| --- | --- |
ภาษาราชการ   (ประเทศสมาชิก):  กัมพูชา : ภาษาเขมร •  ไทย : ภาษาไทย •  บรูไน : ภาษามลายู •  พม่า : ภาษาพม่า •  ฟิลิปปินส์ : ภาษาฟิลิปปินส์ • ภาษาอังกฤษ •  มาเลเซีย : ภาษามลายู •  ลาว : ภาษาลาว •  เวียดนาม : ภาษาเวียดนาม •  สิงคโปร์ : ภาษามลายู • ภาษาอังกฤษ • ภาษาจีนมาตรฐาน • ภาษาทมิฬ •  อินโดนีเซีย : ภาษาอินโดนีเซีย
ภาษาราชการของประเทศสังเกตการณ์:  ติมอร์-เลสเต : ภาษาเตตุน • ภาษาโปรตุเกส •  ปาปัวนิวกินี : ภาษาอังกฤษ • ตอกปีซิน • ภาษาฮีรีโมตู
ภาษาเฉพาะถิ่นที่สำคัญ:  กัมพูชา : ภาษาจาม •  ไทย : ภาษามลายูปัตตานี •  บรูไน : ภาษามลายูบรูไน •  พม่า : ภาษากะเหรี่ยง • ภาษากะชีน • ภาษาไทใหญ่ • ภาษามอญ • ภาษายะไข่ • ภาษาโรฮีนจา •  ฟิลิปปินส์ : ภาษาเซบัวโน • ภาษาตากาล็อก • ภาษาอีโลกาโน • ภาษามากินดาเนา •  ลาว : ภาษาม้ง •  เวียดนาม : ภาษาไทดำ •  อินโดนีเซีย : ภาษาชวา • ภาษาซุนดา • ภาษาบาหลี • ภาษาอาเจะฮ์
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  เยอรมนี  อิสราเอล  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
คำอธิษฐานขององค์พระผู้เป็นเจ้าจาก Doctrina Cristiana ค.ศ. 1621 เขียนในภาษาอีโลกาโนแบบอักษรไบบายิน
ไรโบนิวคลีโอโปรตีน

หน่วยย่อยของไรโบโซมชิ้นใหญ่ ตัวอย่างของไรโบนิวคลีโอโปรตีน
ไรโบนิวคลีโอโปรตีน (อังกฤษ: Ribonucleoprotein หรือ RNP) เป็นนิวคลีโอโปรตีนที่จับอยู่กับอาร์เอ็นเอ ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือไรโบโซม เอนไซม์เทโลเมอเรส และ ไรโบนิวคลีโอโปรตีนขนาดเล็กในนิวเคลียส (snRNPs) ที่มีบทบาทสำคัญในการตัดแต่ง mRNA หลังทรานสคริปชัน และเป็นองค์ประกอบหลักของนิวคลีโอลัส
ไรโบนิวคลีโอโปรตีนใน snRNPs มีส่วนที่จับกับ RNA ในโปรตีนที่จับกับ RNA ซึ่งส่วนนี้มีลำดับกรดอะมิโนที่มีหมู่อะโรมาติก กรดอะมิโนไลซีนช่วยให้อาร์เอ็นเอความคงตัวและเร่งปฏิกิริยาได้ดีขึ้น การจับกันระหว่างโปรตีนกับอาร์เอ็นเอยังขึ้นกับความคงตัวทางด้านไฟฟ้าระหว่างประจุบวกของไลซีนและประจุลบจากฟอสเฟตในสายอาร์เอ็นเอ
RNPs มีบทบาทสำคัญในการจำลองตัวเองของดีเอ็นเอของ influenzavirus A RNA ของไวรัสถูกทรานสคริบชัน เป็น mRNAs โดย RNA polymerase ที่จับอยู่กับ RNP
การรับรู้ไฟฟ้า

ตัวรับไฟฟ้า (Ampullae of Lorenzini) และ lateral line ที่หัวฉลาม
การรับรู้ไฟฟ้า (อังกฤษ: electroreception, electroception) เป็นสมรรถภาพของสิ่งมีชีวิตในการรับรู้ตัวกระตุ้นทางไฟฟ้าตามธรรมชาติ
ซึ่งพบในสัตว์น้ำหรือสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกเกือบล้วน ๆ เพราะน้ำนำไฟฟ้าได้ดีกว่าอากาศ
ข้อยกเว้นก็คือสัตว์จำพวกโมโนทรีม 
(รวมอิคิดนาและตุ่นปากเป็ด) แมลงสาบ และผึ้ง
การรับรู้ไฟฟ้าสามารถใช้กำหนดที่ตั้งวัตถุโดยไฟฟ้า (electrolocation) และใช้สื่อสารทางไฟฟ้า (electrocommunication)
มุมมองกว้าง ๆ

ข้อมูลเพิ่มเติม: ปลาไฟฟ้า
จนกระทั่งเร็วนี้ ๆ การรับรู้ไฟฟ้าพบแต่ในสัตว์มีกระดูกสันหลัง
แต่งานศึกษาปี 2013 แสดงว่า ผึ้งสามารถตรวจจับทั้งการมีประจุไฟสถิต (static charge) และรูปแบบของประจุไฟบนดอกไม้ได้
ในสัตว์มีกระดูกสันหลัง การตรวจจับไฟฟ้ามีอยู่ในบรรพบุรุษร่วมกันสุดท้าย (last common ancestor) ของสัตว์มีกระดูกสันหลังทั้งหมด
เป็นการรับรู้ไฟฟ้าที่เรียกว่า ampullary electroreception (การรับรู้ไฟฟ้าด้วยกระเปาะ) ด้วยอวัยวะรับรู้ไฟฟ้าคือ กระเปาะลอเร็นซีนี (Ampullae of Lorenzini)
แม้สัตว์มีกระดูกสันหลังที่สามารถรับรู้ไฟฟ้าจะไม่มีอวัยวะนี้ทั้งหมด
แต่ปลากระดูกอ่อน (รวมฉลาม, ปลากระเบน, ปลาอันดับ Chimaeriformes), ปลาปอด, ปลาวงศ์ Polypteridae (bichir), ปลาซีลาแคนท์, ปลาสเตอร์เจียน, ปลาวงศ์ Polyodontidae (paddlefish), ซาลาแมนเดอร์น้ำ และเขียดงู ก็ล้วนมีอวัยวะนี้
สัตว์มีกระดูกสันหลังอื่นที่รับรู้ไฟฟ้าได้ เช่น ปลาหนัง ปลาไหลไฟฟ้า ปลางวงช้าง โมโนทรีม และวาฬและโลมาอย่างน้อยพันธุ์หนึ่ง ล้วนรับรู้ไฟฟ้าด้วยกลไกต่างกันซึ่งปรับระบบอื่นมาใช้
การรับรู้ไฟฟ้าด้วยกระเปาะเป็นแบบไม่ต้องทำอะไร/พาสซีฟ และใช้โดยหลักเพื่อล่าเหยื่อ
ปลา 2 กลุ่มใน infraclass "Teleostei" (ชื่อสามัญ teleost) ปล่อยไฟฟ้าอย่างอ่อน ๆ และรับรู้ไฟฟ้าอย่างแอ๊กถีฟ 
คือ ปลาน้ำจืดเขตร้อนทวีปอเมริกาอันดับ Gymnotiformes (knifefish) และปลางวงช้างแอฟริกาใน suborder "Notopteroidei" (มีทั้งในน้ำจืดน้ำกร่อย)
สัตว์บกที่รับรู้ไฟฟ้าซึ่งมีน้อยมากก็คืออิคิดนาพันธุ์ Zaglossus bruijni (ในเกาะนิวกินี) ซึ่งมีตัวรับรู้ไฟฟ้า (electroreceptor) 2,000 ตัวที่ปาก เทียบกับ 40,000 ตัวสำหรับญาติของมันในกลุ่มโมโนทรีมซึ่งใช้เวลาส่วนหนึ่งในน้ำคือตุ่นปากเป็ด (ในออสเตรเลียตะวันออก)
การกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยไฟฟ้า (electrolocation)

สัตว์ที่รู้ไฟฟ้าใช้ประสาทสัมผัสนี้เพื่อกำหนดที่ตั้งวัตถุรอบ ๆ ตัว
ซึ่งสำคัญในวิถีชีวิตเฉพาะนิเวศ (ecological niche) ที่สัตว์พึ่งตาไม่ได้ เช่น ในถ้ำ ในน้ำขุ่น และเวลากลางคืน
ปลาหลายชนิดใช้สนามไฟฟ้าเพื่อตรวจจับเหยื่อที่ฝังตัวอยู่
เอ็มบริโอและลูกปลาฉลามบางชนิด จะตัวแข็งเมื่อตรวจจับสัญญาณไฟฟ้าลักษณะเฉพาะของสัตว์ที่ล่ามัน
มีการเสนอว่า ฉลามสามารถใช้ประสาทสัมผัสไฟฟ้าที่ละเอียดอ่อนนี้เพื่อตรวจจับสนามแม่เหล็กของโลก โดยตรวจดูกระแสไฟฟ้าอ่อน ๆ ที่เหนี่ยวนำโดยการว่ายน้ำของมัน หรือโดยกระแสน้ำทะเล
สนามไฟฟ้าสถิตมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการเดินของแมลงสาบ คือมันจะเลี่ยงสนามไฟฟ้า
ผีเสื้อราตรีพันธุ์ Trichoplusia ni (Cabbage looper) ก็เลี่ยงสนามไฟฟ้าด้วยเหมือนกัน
การกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยไฟฟ้า (electrolocation) > การกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยไฟฟ้าอย่างแอ๊กถีฟ

ในการกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยไฟฟ้าอย่างแอ๊กถีฟ
สัตว์รู้สิ่งแวดล้อมโดยสร้างสนามไฟฟ้าแล้วตรวจจับความบิดเบือนของสนามด้วยอวัยวะรับรู้ไฟฟ้า
สนามไฟฟ้าจะสร้างด้วยอวัยวะไฟฟ้าพิเศษที่พัฒนามาจากเซลล์กล้ามเนื้อและเส้นประสาท
สนามไฟฟ้าอาจจะควบคุมให้มีความถี่และรูปแบบคลื่นพิเศษต่อสัตว์สปีชีส์นั้น ๆ และบางครั้งแม้แต่ต่อสัตว์แต่ละตัว
สัตว์ซึ่งกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยไฟฟ้าอย่าแอ๊กถีฟรวมทั้งปลาไฟฟ้าแบบอ่อน ซึ่งทำโดยสร้างพัลส์ไฟฟ้า หรือไม่ก็ปล่อยคลื่นไฟฟ้าคล้าย ๆ รูปไซน์ (quasi-sinusoidal) ด้วยอวัยวะไฟฟ้า
ปลาเหล่านี้สร้างศักย์ไฟฟ้าที่ปกติน้อยกว่า 1 โวลต์
และจำแนกวัตถุด้วยค่าความต้านทานและค่าความจุ (capacitance) ที่ต่าง ๆ กันซึ่งอาจช่วยระบุวัตถุ
การกำหนดที่ตั้งวัตถุโดยไฟฟ้าอย่างแอ๊กถีฟปกติจะรู้ได้ไกลราว ๆ 1 ลำตัว แต่วัตถุที่มีอิมพีแดนซ์ไฟฟ้าใกล้กับของน้ำรอบ ๆ ก็อาจไม่รู้ได้เลย
การกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยไฟฟ้า (electrolocation) > การกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยไฟฟ้าอย่างพาสซีฟ

ในการกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยไฟฟ้าอย่างพาสซีฟ สัตว์จะรับรู้สนามไฟฟ้าชีวภาพอ่อน ๆ ที่สัตว์อื่นสร้างโดยรับรู้เพื่อระบุตำแหน่ง
สัตว์ทั้งหมดสร้างสนามไฟฟ้าเช่นนี้เพราะการทำงานของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ
แหล่งสนามไฟฟ้าอีกอย่างของปลาก็คือปัมพ์ไอออนที่ควบคุมความดันออสโมซิส (osmoregulation) ที่เนื้อเยื่อเหงือก
สนามไฟฟ้าจะเปลี่ยนไปตามการเปิดปิดปากและช่องเหงือก
ปลาที่ล่าปลาซึ่งก่อไฟฟ้าจะใช้ประจุไฟฟ้าของเหยื่อเพื่อหามัน
ซึ่งทำให้เหยื่อวิวัฒนาการสัญญาณไฟฟ้าที่ซับซ้อนยิ่งขึ้นหรือมีความถี่สูงขึ้นที่ตรวจจับได้ยากกว่า
การกำหนดที่ตั้งวัตถุโดยไฟฟ้าอย่างพาสซีฟจะทำด้วยตัวรับไฟฟ้าในกระเปาะ (ampullary electroreceptor) เท่านั้นในปลา
ซึ่งจูนรับสัญญาณไฟฟ้าความถี่ต่ำ คือน้อยกว่า 1 เฮิรตซ์จนถึงเป็นสิบ ๆ เฮิรตซ์[ต้องการอ้างอิง]
ปลาใช้ประสาทสัมผัสนี้เพื่อเสริมหรือแทนที่ประสาทสัมผัสอื่น ๆ เมื่อตรวจพบเหยื่อหรือสัตว์ที่ล่ามัน
ในฉลาม การพบสนามไฟฟ้ามีสองขั้ว (electric dipole) เพียงเท่านั้นก็เป็นเหตุให้มันพยายามกินสิ่งนั้นแล้ว[ต้องการอ้างอิง]
การสื่อสารด้วยไฟฟ้า

ปลาไฟฟ้าแบบอ่อน ๆ สามารถสื่อสารโดยควบคุมรูปคลื่นที่มันสร้าง เป็นสมรรถภาพในการสื่อสารด้วยไฟฟ้า (electrocommunication)
ซึ่งอาจใช้ดึงดูดคู่ หรือเพื่อระบุอาณาเขต
ปลาหนังบางพันธุ์จะปล่อยไฟฟ้าเพื่อแสดงความดุก้าวร้าวเท่านั้น (agonistic behaviour)[โปรดขยายความ]
ปลาแม่น้ำอเมริกาใต้ในวงศ์ Hypopomidae สกุล Brachyhypopomus (ชื่อสามัญ bluntnose knifefish) ปล่อยไฟฟ้าแรงโวลต์ต่ำที่คล้ายกับรูปแบบไฟฟ้าเพื่อกำหนดที่ตั้งวัตถุของปลาไหลไฟฟ้า
นี่เชื่อว่าเป็นการเลียนแบบเพื่องป้องกันตัว (Batesian mimicry) ให้สัตว์อื่นกลัว เพราะปลาไหลไฟฟ้ามีกำลังไฟฟ้าสูง
กลไกรับความรู้สึก

การกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยไฟฟ้าแบบแอ๊กถีฟจะอาศัยตัวรับรู้ไฟฟ้ารูปหัวมันซึ่งไวต่อตัวกระตุ้นระหว่างความถี่ 20-20,000 เฮิรตซ์
ตัวรับไฟฟ้าเช่นนี้จะมีตัวอุดเป็นเซลล์เยื่อบุผิว (epithelial cells) ซึ่งจับคู่ค่าเก็บประจุ (capacitance) ของเซลล์รับความรู้สึกกับสิ่งแวดล้อมภายนอก
ส่วนการกำหนดที่ตั้งวัตถุโดยไฟฟ้าแบบพาสซีฟที่ใช้กระเปาะจะไวต่อตัวกระตุ้นความถี่ต่ำกว่า 50 เฮิรตซ์
ตัวรับไฟฟ้าจะประกอบด้วยช่องมีวุ้นเต็มเริ่มตั้งแต่ตัวรับความรู้สึกจนไปถึงผิวหนัง
ส่วนปลาไฟฟ้าวงศ์ปลางวงช้างจากแอฟริกาใช้ตัวรับความรู้สึกรูปหัวมันที่เรียกว่า Knollenorgans เพื่อรับสัญญาณไฟฟ้าในการสื่อสาร
ตัวอย่าง > ฉลามและปลากระเบน

ฉลามและปลากระเบน (เป็นสัตว์ในชั้นย่อย "อีแลสโมแบรงไค") เช่น ฉลามเลมอน (Negaprion brevirostris, lemon shark) ต้องกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยไฟฟ้าเมื่อโจมตีเหยื่อในระยะสุดท้าย ซึ่งแสดงให้เห็นด้วยพฤติกรรมการกินอย่างดุเดือดเมื่อล่อด้วยสนามไฟฟ้าคล้าย ๆ กับของเหยื่อ
ฉลามเป็นสัตว์ที่ไวไฟฟ้ามากที่สุด คือตอบสนองต่อสนามไฟฟ้ากระแสตรงมีค่าต่ำเพียง 5 นาโนโวลต์/ซม.
อวัยวะรับรู้สนามไฟฟ้าของฉลามเรียกว่ากระเปาะลอเร็นซีนี (ampullae of Lorenzini)
ซึ่งประกอบด้วยเซลล์รับความรู้สึกที่เชื่อมกับน้ำทะเลด้วยรูเล็ก ๆ ที่จมูกและบริเวณอื่น ๆ ของหัว
สายโทรเลขใต้น้ำในยุคต้น ๆ มีปัญหาฉลามทำความเสียหายเพราะสนามไฟฟ้าที่สายสร้าง
เป็นไปได้ว่า ฉลามอาจใช้สนามแม่เหล็กของโลกเพื่อหาเส้นทางในทะเลด้วยประสาทสัมผัสนี้
ตัวอย่าง > ปลากระดูกแข็ง

ปลาไหลไฟฟ้า (ความจริงไม่ใช่อยู่ในอันดับปลาไหล แต่อยู่ในวงศ์ Gymnotidae [knifefish]) นอกจากจะสามารถสร้างกระแสไฟฟ้าแรงดันสูงระยะสั้น ๆ (860 โวลต์ 1 แอมแปร์ 860 วัตต์ 2 มิลลิวินาที ไม่พอฆ่ามนุษย์ผู้ใหญ่) แล้ว
ยังสามารถใช้พัลส์ไฟฟ้าแรงดันต่ำเพื่อนำทางและตรวจจับเหยื่อในแหล่งที่อยู่อันเป็นน้ำขุ่น
ซึ่งเป็นสมรรถภาพที่ปลาอันดับปลาไหลไฟฟ้า (gymnotiformes) อื่น ๆ ก็มี
ตัวอย่าง > โมโนทรีม

โมโนทรีมเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมบกกลุ่มเดียวที่วิวัฒนาการการรับรู้ไฟฟ้า
ในขณะที่ตัวรับไฟฟ้า (electroreceptor) ของปลาและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกจะวิวัฒนาการมาจากอวัยวะ lateral line แต่ของโมโนทรีมวิวัฒนาการมาจากต่อมผิวหนังที่ต่อกับเส้นประสาทสมองไทรเจมินัล
และประกอบด้วยปลายประสาทอิสระที่ต่อมเมือก (mucous gland) ตรงจมูก
ในบรรดาโมโนทรีม ตุ่นปากเป็ด (Ornithorhynchus anatinus) มีประสาทสัมผัสไฟฟ้าไวสุด
โดยมีตัวรับไฟฟ้าเกือบ 40,000 ตัวเรียงต่อ ๆ กันเป็นริ้ว ๆ ตามปาก ซึ่งน่าจะช่วยระบุตำแหน่งของเหยื่อ
ระบบรับรู้ไฟฟ้าของตุ่นมีทิศทางที่เฉพาะเจาะจง ด้านที่ไวสุดอยู่ข้างหน้าลงล่าง
เมื่อกำลังว่ายน้ำ ตุ่นจะขยับหัวอย่างรวดเร็วแบบที่เรียกว่า "saccades" เป็นการใช้ส่วนไวสุดของปากรับตัวกระตุ้นเพื่อกำหนดตำแหน่งเหยื่อให้แม่นยำที่สุด
ตุ่นปากเป็ดดูเหมือนจะใช้การรับรู้ไฟฟ้าบวกกับตัวรับรู้แรงดันเพื่อระบุความห่างจากเหยื่อ คือระยะเวลาระหว่างการได้รับสัญญาณไฟฟ้ากับการรู้แรงดันที่เปลี่ยนไปของน้ำ
ส่วนสมรรถภาพการรู้ไฟฟ้าของอิคิดนาซึ่งเป็นสัตว์บกสองพันธุ์ดังต่อไปนี้ไม่ซับซ้อนเท่า
คือ อิคิดนาปากยาวสกุล Zaglossus (long-beaked echidna) มีตัวรับไฟฟ้าเพียงแค่ 2,000 ตัว ส่วนอิคิดนาปากสั้นพันธุ์ Tachyglossus aculeatus (short-beaked echidna) มีเพียงแค่ 400 ตัวโดยอยู่ที่ปลายจมูก
ความแตกต่างเช่นนี้มาจากแหล่งที่อยู่และวิธีหากิน
คือ อิคิดนาปากยาวตะวันตก (Zaglossus bruijni) อาศัยอยู่ในป่าเขตร้อนและกินไส้เดือนดินที่อยู่ในกองใบไม้ชื้น ดังนั้น แหล่งที่อยู่ของมันจึงน่าจะดีสำหรับการรับรู้สัญญาณไฟฟ้า
เทียบกับแหล่งที่อยู่ที่ต่าง ๆ กันแต่ทั่วไปแห้งแล้งกว่าของอิคิดนาปากสั้นที่เป็นญาติกัน ซึ่งโดยหลักกินปลวกและมดในรัง
ความชื้นในรังเช่นนี้เชื่อว่า ทำให้สามารถรับรู้ไฟฟ้าได้เมื่อล่าเหยื่อที่ฝังตัวอยู่โดยเฉพาะหลังฝนตก
การทดลองได้แสดงว่า อิคิดนาสามารถฝึกให้ตอบสนองต่อสนามไฟฟ้าอ่อน ๆ ในน้ำและดินชื้น
มีสมมติฐานว่า ประสาทสัมผัสของอิคิดนาเป็นส่วนเหลือทางวิวัฒนาการจากบรรพบุรุษที่คล้ายตุ่นปากเป็ด
ตัวอย่าง > โลมา

โลมาได้วิวัฒนาการการรับรู้ไฟฟ้าด้วยโครงสร้างที่ต่างกับของปลา สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก และโมโนทรีม
รูหนวด (vibrissal crypt) ซึ่งไร้ขนที่จะงอยปาก (rostrum) ของโลมาเกียนา (Sotalia guianensis, Guiana dolphin) ซึ่งดั้งเดิมเป็นรูหนวดสัตว์เลี้ยงลูกด้วนม สามารถรับรู้ไฟฟ้ามีค่าต่ำจนถึง 4.8 ไมโครโวลต์/ซม. ซึ่งพอให้ตรวจจับปลาเล็ก ๆ ได้
นี่ไวเทียบกับตุ่นปากเป็ด
แต่จนถึงเดือนมิถุนายน 2013 ก็ได้ระบุเซลล์เช่นนี้ในโลมาตัวเดียวเท่านั้น
ตัวอย่าง > ผึ้ง

ผึ้งสะสมประจุไฟฟ้าสถิตขั้วบวกเมื่อบินไปในอากาศ
เมื่อไปจับที่ดอกไม้ ประจุซึ่งปล่อยลงที่ดอกไม้จะรั่วไปถึงดินหลังจากผ่านไปพักหนึ่ง
ผึ้งสามารถตรวจจับสนามไฟฟ้าว่ามีหรือไม่มีและรูปแบบสนามไฟฟ้าบนดอกไม้ และใช้ข้อมูลนี้เพื่อรู้ว่า ผึ้งอื่นได้มาที่ดอกไม้เร็ว ๆ นี้ซึ่งอาจทำให้มีน้ำต้อย/น้ำหวานน้อยกว่าหรือไม่
แต่ผึ้งก็ตรวจจับสนามไฟฟ้าทะลวงอากาศที่เป็นฉนวนด้วยการรับรู้แรงกล (เหตุกฎของคูลอมบ์) ไม่ใช้รับรู้ไฟฟ้า
คือรู้สึกความเปลี่ยนแปลงของสนามไฟฟ้าด้วยอวัยวะคือ Johnston's organ ที่หนวด และอาจด้วยตัวรับแรงกลอื่น ๆ 
โดยแยกแยะรูปแบบต่าง ๆ ตามกาลเวลาแล้วจำมันได้
ในช่วงการทำ waggle dance (บินเต้นรำเพื่อสื่อสาร) ผึ้งในสกุล Apis (honeybee) อาจใช้สนามไฟฟ้าที่แผ่ออกจากผึ้งที่กำลังบินเต้นรำเพื่อสื่อสาร
ผลต่อสัตว์ป่า

มีการอ้างว่า สนามไฟฟ้าแม่เหล็กที่เสาเหล็กซึ่งขึงสายไฟฟ้าและที่เสาวิทยุ/โทรทัศน์มีผลเสียต่อสัตว์ป่า
จนถึงปี 2012 มีงานศึกษา 153 งานในเรื่องนี้ที่ได้ตีพิมพ์
แหล่งข้อมูลอื่น

ReefQuest Centre for Shark Research
Electrolocation on Scholarpedia
Video clips of Gnathonemus, Apteronotus, and Ameiurus
Electroreception in fish, amphibians and monotremes — Map of Life, University of Cambridge
การกำหนดที่ตั้งวัตถุด้วยไฟฟ้าแบบแอ๊กถีฟ
วัตถุที่นำไฟฟ้า (Conductance) จะทำให้สนามไฟฟ้าเข้มขึ้น ส่วนวัตถุที่ต้านไฟ (Resistance) จะทำให้สนามไฟฟ้ากระจายออก
ปลางวงช้างน้ำจืด (วงศ์ Mormyridae) ในสกุล Gnathonemus มีสนามไฟฟ้ากระจายออกมาจากอวัยวะไฟฟ้าแถวหาง (แสดงเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้าเทา)
มีบริเวณผิวหนังที่รับรู้ไฟฟ้า คือรูไฟฟ้า (electric pit, fovea) คู่หนึ่งที่สามารถสืบหาและตรวจสอบวัตถุต่าง ๆ อย่างแอ๊กถีฟ
ภาพที่เห็นเป็นการบิดเบือนของสนามไฟฟ้าโดยวัตถุ 2 ประเภท คือ (ภาพบน) พืช (เขียว) ที่นำไฟฟ้าได้ดีกว่าน้ำ และ (ภาพล่าง) ก้อนหิน (เทา) ที่ไม่นำไฟฟ้า
ตุ่นปากเป็ดเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมประเภทโมโนทรีมที่สามารถรับรู้ไฟฟ้า
หน้ากาก

หน้ากาก ''Papierkrattler'' ในขบวนพาเหรด Narrensprung 2005 Carnival, ราเวินส์บวร์ค, เยอรมนี
หน้ากาก (อังกฤษ: mask) คือเครื่องบังใบหน้าทั้งหมดหรือบางส่วน โดยทั่วไปเพื่อจุดประสงค์ในด้าน การป้องกัน, การปลอมตัว, การแสดง หรือ ความบันเทิง และมักใช้สำหรับ พิธีกรรม และธรรมเนียมปฏิบัติ หน้ากากถูกใช้มาตั้งแต่สมัยโบราณเพื่อวัตถุประสงค์ทั้งในด้าน พิธี และ ความจริงจัง รวมถึงใน ศิลปะการแสดง และเพื่อความบันเทิง โดยปกติแล้วจะสวมใส่บนใบหน้า แม้ว่าอาจวางไว้เพื่อให้เกิดผลในส่วนอื่น ๆ ของร่างกายของผู้สวมใส่ก็ได้
ใน ประวัติศาสตร์ศิลป์วิทยา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในด้านประติมากรรม คำว่า "หน้ากาก" หมายถึงใบหน้าที่ไม่มีร่างกาย ไม่ได้ปั้นเป็นรูปสามมิติ (ซึ่งจะเรียกว่า "หัว") แต่ปรากฏในรูปแบบนูนต่ำ
ศัพทมูลวิทยา > ภาษาอังกฤษ

คำว่า "mask" ปรากฏในช่วงทศวรรษที่ 1530 มาจากคำว่า masque ใน ภาษาฝรั่งเศสกลาง ซึ่งแปลว่า "สิ่งปกปิดเพื่อซ่อนหรือป้องกันใบหน้า" ซึ่งมีรากศัพท์มาจากคำว่า maschera ใน ภาษาอิตาลี ซึ่งมาจากคำว่า masca ใน ภาษาละตินยุคกลาง ที่แปลว่า "หน้ากาก, ผี, ฝันร้าย" คำนี้มีต้นกำเนิดที่ไม่แน่นอน อาจมาจากคำว่า maskharah مَسْخَرَۃٌ ใน ภาษาอาหรับ ซึ่งแปลว่า "ตัวตลก" จากคำกริยา sakhira ที่แปลว่า "เยาะเย้ย" อย่างไรก็ตาม มันอาจมาจากคำว่า mascarar ใน ภาษาถิ่นพรอว็องส์ ที่แปลว่า "ทำให้ดำ (ใบหน้า)" (หรือคำว่า mascarar ใน ภาษากาตาลา ที่เกี่ยวข้อง, mascurer ใน ฝรั่งเศสเก่า) ซึ่งในทางกลับกันก็มีต้นกำเนิดที่ไม่แน่นอนเช่นกัน - อาจมาจากแหล่งกำเนิดภาษาเยอรมันที่คล้ายกับคำว่า "mesh" ในภาษาอังกฤษ แต่อาจมาจาก mask- ที่แปลว่า "สีดำ" ซึ่งยืมมาจาก ภาษายุคก่อนอินโด-ยูโรเปียน  ผู้เขียนชาวเยอรมันคนหนึ่งอ้างว่าคำว่า "mask" เดิมมาจากคำว่า más que la cara ในภาษาสเปน (แปลตรงตัวว่า "มากกว่าใบหน้า" หรือ "ใบหน้าที่เพิ่มเข้ามา") ซึ่งพัฒนามาเป็น "máscara" ในขณะที่คำว่า "maskharat" ในภาษาอาหรับ - หมายถึง การแสดงตลกซึ่งเป็นไปได้เฉพาะการปิดบังใบหน้า - จะอิงจากรากศัพท์ภาษาสเปนเหล่านี้  รูปแบบอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ masecha ใน ภาษาฮีบรู = "หน้ากาก"; maskhara مَسْخَرَ ในภาษาอาหรับ = "เขาเยาะเย้ย, เขาล้อเลียน", masakha مَسَخَ = "เขาเปลี่ยนแปลง" (สกรรมกริยา)
ประวัติ

การใช้หน้ากากใน พิธีกรรม หรือ พิธี เป็นขนบธรรมเนียมของมนุษย์ที่เก่าแก่มากทั่วโลก  แม้ว่าหน้ากากสามารถสวมใส่เพื่อการป้องกัน ในการล่าสัตว์ ในกีฬา ในงานเลี้ยง หรือในสงคราม - หรือเพียงแค่ใช้เป็นเครื่องประดับ  หน้ากากในพิธีกรรมหรือหน้ากากตกแต่งบางชนิดไม่ได้ออกแบบมาเพื่อสวมใส่ แม้ว่าการใช้หน้ากากทางศาสนาจะลดลง แต่บางครั้งก็มีการใช้หน้ากากในการบำบัดด้วยละครหรือจิตบำบัด
หนึ่งในความท้าทายใน มานุษยวิทยา คือการค้นหาที่มาที่แม่นยำของวัฒนธรรมมนุษย์และกิจกรรมในยุคแรก การประดิษฐ์และการใช้หน้ากากเป็นเพียงหนึ่งในพื้นที่ของการสืบสวนที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข การใช้หน้ากากมีมาหลายพันปีแล้ว มีการคาดเดาว่าหน้ากากชิ้นแรกอาจถูกใช้โดยคนดึกดำบรรพ์เพื่อเชื่อมโยงผู้สวมใส่กับอำนาจบางอย่างที่ไม่อาจโต้แย้งได้ เช่น เทพเจ้า หรือเพื่อให้ความน่าเชื่อถือต่อการอ้างสิทธิ์ของบุคคลในบทบาททางสังคมที่กำหนด
งานศิลปะ มานุษยรูปนิยม ที่เก่าแก่ที่สุดที่รู้จักมีอายุประมาณ 30,000-40,000 ปี  การใช้หน้ากากแสดงให้เห็นเป็นภาพกราฟิกในบางไซต์เหล่านี้ เท่าที่หน้ากากเกี่ยวข้องกับการใช้สีสงคราม หนัง วัสดุจากพืช หรือวัสดุที่ทำจากไม้ หน้ากากดังกล่าวจึงไม่สามารถเก็บรักษาไว้ได้ อย่างไรก็ตาม สามารถมองเห็นได้ในภาพวาดในถ้ำ ยุคหินเก่า ซึ่งมีการเก็บรักษาไว้หลายสิบภาพ  ที่แหล่งโบราณคดี นีแอนเดอร์ทาล Roche-Cotard ในฝรั่งเศส พบหินเหล็กไฟที่มีลักษณะคล้ายใบหน้าซึ่งมีอายุประมาณ 35,000 ปี แต่ยังไม่ชัดเจนว่ามันตั้งใจให้เป็นหน้ากากหรือไม่
ใน งานเลี้ยงสังสรรค์ ของกรีกและลัทธิ ไดอะไนซัส ซึ่งเกี่ยวข้องกับการใช้หน้ากาก การควบคุมพฤติกรรมตามปกติจะถูกระงับชั่วคราว และผู้คนต่างสนุกสนานรื่นเริงนอกเหนือจากตำแหน่งหรือสถานะตามปกติของพวกเขา เรเน่ เกอนอน อ้างว่าในเทศกาล แซตเทอร์นาเลีย ของโรมัน บทบาทตามปกติมักจะกลับด้าน บางครั้งทาสหรืออาชญากรได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์และสถานะเป็นกษัตริย์ชั่วคราว เพียงเพื่อถูกฆ่าหลังจากเทศกาลสิ้นสุดลง  เทศกาลคาร์นิวัลแห่งเมืองเวนิส ซึ่งทุกคนเท่าเทียมกันภายใต้หน้ากากของพวกเขามีอายุย้อนไปถึงปี ค.ศ. 1268  การใช้หน้ากากแบบงานรื่นเริงในเทศกาล ปูริม ของชาวยิวอาจมีต้นกำเนิดในช่วงปลายศตวรรษที่ 15 แม้ว่านักเขียนชาวยิวบางคนอ้างว่าเป็นส่วนหนึ่งของประเพณีของชาวยิวมาโดยตลอด
ชนเผ่า อิโรคัวส์ ในอเมริกาเหนือใช้หน้ากากเพื่อการรักษาโรค (ดู สังคมหน้าปลอม) ใน เทือกเขาหิมาลัย หน้ากากทำหน้าที่เหนือสิ่งอื่นใดในฐานะสื่อกลางของพลังเหนือธรรมชาติ    หน้ากากของชาว Yupʼik อาจเป็นหน้ากากนิ้วขนาดเล็ก 3-นิ้ว (7.6-เซนติเมตร) แต่ยังมีหน้ากาก 10-กิโลกรัม (22-ปอนด์) ที่แขวนจากเพดานหรือหามโดยคนหลายคน   มีการสร้างหน้ากากด้วยการทำศัลยกรรมพลาสติกสำหรับทหารที่พิการ
หน้ากากในรูปแบบต่าง ๆ - ศักดิ์สิทธิ์ ในทางปฏิบัติ หรือขี้เล่น - มีบทบาททางประวัติศาสตร์ที่สำคัญในการพัฒนาความเข้าใจเกี่ยวกับ "การเป็นมนุษย์หมายถึงอะไร" เพราะมันอนุญาตให้มีประสบการณ์เชิงจินตนาการของ "การเป็นอย่างนั้นเป็นอย่างไร" ที่จะถูกเปลี่ยนเป็นอัตลักษณ์ที่แตกต่างออกไป (หรือเพื่อยืนยันอัตลักษณ์ทางสังคมหรือจิตวิญญาณที่มีอยู่)  ไม่ใช่วัฒนธรรมทั้งหมดที่รู้จักการใช้หน้ากาก แต่ส่วนใหญ่รู้จัก