พระเจ้าอ็องรีที่ 3 แห่งฝรั่งเศส

| พระเจ้าอ็องรีที่ 3 แห่งฝรั่งเศส |
| --- | --- |

พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส
ครองราชย์: 30 พฤษภาคม ค.ศ. 1574 – 2 สิงหาคม ค.ศ. 1589
ราชาภิเษก: 13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1575 อาสนวิหารแร็งส์ จังหวัดมาร์น
ก่อนหน้า: ชาลส์ที่ 9
ถัดไป: อ็องรีที่ 4
พระมหากษัตริย์แห่งโปแลนด์ แกรนด์ดยุกแห่งลิทัวเนีย
ครองราชย์: 16 พฤษภาคม ค.ศ. 1573 – 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1575
ราชาภิเษก: 22 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1574  อาสนวิหารวาแวล กรากุฟ
ก่อนหน้า: ซิกมุนด์ที่ 2 เอากุสตุส
ถัดไป: อันนา และ อิชต์วาน
ผู้สำเร็จราชการ: ญาคุบ อูชานสกี

พระราชสมภพ: 19 กันยายน ค.ศ. 1551 วังฟองแตนโบล ราชอาณาจักรฝรั่งเศส
สวรรคต: 2 สิงหาคม ค.ศ. 1589  แซ็งโกลด กรุงปารีส ราชอาณาจักรฝรั่งเศส
พระอัครมเหสี: หลุยส์แห่งลอแรน-โวเดมง
ราชวงศ์: วาลัว
พระราชบิดา: พระเจ้าอ็องรีที่ 2 แห่งฝรั่งเศส
พระราชมารดา: กาเตรีนา เด เมดีชี
ลายพระอภิไธย: 
พระเจ้าอ็องรีที่ 3 แห่งฝรั่งเศส (ฝรั่งเศส: Henri III, né Alexandre Édouard; โปแลนด์: Henryk Walezy; ลิทัวเนีย: Henrikas Valua; 19 กันยายน ค.ศ. 1551 - 2 สิงหาคม ค.ศ. 1589) ทรงเป็นพระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส ตั้งแต่ ค.ศ. 1574 จนกระทั่งพระองค์ถูกลอบปลงพระชนม์ใน ค.ศ. 1589 รวมทั้งทรงเป็นพระมหากษัตริย์แห่งโปแลนด์และแกรนด์ดยุกแห่งลิทัวเนีย ตั้งแต่ ค.ศ. 1573 ถึง ค.ศ. 1575
พระองค์ทรงเป็นพระราชโอรสองค์ที่ 4 ของพระเจ้าอ็องรีที่ 2 แห่งฝรั่งเศส พระองค์ไม่ได้คาดคิดว่าจะได้สืบราชบังลังก์แห่งฝรั่งเศสและด้วยเหตุนี้ ทรงเป็นผู้ท้าชิงที่ดีสำหรับราชบังลังก์ที่ว่างเปล่าของเครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนีย ที่ซึ่งพระองค์ทรงถูกเลือกให้เป็นพระมหากษัตริย์ใน ค.ศ. 1573 ในช่วงที่ทรงปกครองในระยะสั้น พระองค์ทรงลงพระนามใน Henrician Articles เพื่อให้กลายเป็นกฏหมาย ซึ่งเป็นการยอมรับถึงสิทธิ์ของขุนนางโปแลนด์ในการเลือกพระมหากษัตริย์ของพวกเขาอย่างเสรี เมื่อทรงมีพระชนมายุ 22 ปี พระเจ้าอ็องรีทรงสละราชบังลังก์แห่งโปแลนด์ เพื่อสืบราชบังลังก์แห่งฝรั่งเศส เมื่อพระเจ้าชาร์ลที่ 9 แห่งฝรั่งเศส พระเชษฐาของพระองค์ ทรงสวรรคตโดบปราศจากข้อกังขาใด ๆ
ฝรั่งเศสอยู่ในช่วงเวลาแห่งความวุ่นวายโดยสงครามศาสนา และพระราชอำนาจของพระเจ้าอ็องรีถูกบ่อนทำลายโดยกลุ่มฝ่ายการเมืองที่รุนแรงโดยได้รับทุนสนับสนุนโดยมหาอำนาจต่างชาติ: สันนิบาตคาทอลิก(ได้รับสนับสนุนโดยสเปนและพระสันตะปาปา) อูว์เกอโนที่เป็นพวกนิกายโปรเตสแตนต์(ได้รับสนับสนุนโดยอังกฤษและดัตช์) และฝ่าย Malcontents (ซึ่งนำโดยดยุกแห่งอ็องฌูและอาล็องซง พระราชอนุชาของพระเจ้าอ็องรีเอง พรรคของชนชั้นสูงที่นับถือทั้งนิกายคาทอลิกและโปรเตสแตนต์ที่ร่วมมือกันต่อต้านความปราถนาอันแรงกล้าในพระราชอำนาจที่เด็ดขาด(สมบูรณาญาสิทธิราชย์) ของพระมหากษัตริย์) พระเจ้าอ็องรีทรงเป็น politique ด้วยพระองค์เอง โดยให้เหตุผลว่าสถาบันพระมหากษัตริย์ที่เข้มแข็งและให้การยอมรับความต่างทางศาสนาจะช่วยฝรั่งเศสให้รอดพ้นจากการล่มสลาย
ภายหลังจากการเสียชีวิตของฟร็องซัว ดยุกแห่งอ็องฌู พระอนุชาองค์เล็กของพระเจ้าอ็องรี  และเมื่อปรากฏให้เห็นว่าพระเจ้าอ็องรีไม่สามารถมีรัชทายาทได้ สงครามศาสนาได้พัฒนาจนกลายเป็นวิกฤตสืบราชบังลังก์ สงครามสามอ็องรี ทายาทโดยชอบธรรมของพระเจ้าอ็องรีที่สามทรงเป็นพระญาติห่าง ๆ ของพระองค์ พระเจ้าอ็องรีที่ 3 พระมหากษัตริย์แห่งนาวาร์ ซึ่งนับถือนิกายโปรเตสแตนต์ สันนิบาตคาทอลิกที่นำโดยอ็องรีที่ 1 ดยุกแห่งกีซ ได้พยายามกีดกันฝ่ายนิกายโปรเตสแตนต์จากการสืบราชบังลังก์และให้การสนับสนุนแก่ชาร์ล พระคาร์ดินัลแห่งบูร์บงที่นับถือนิกายคาทอลิก ในฐานะทายาทของพระเจ้าอ็องรีที่สาม
ใน ค.ศ. 1589 Jacques Clément ผู้คลั่งศาสนาคาทอลิก ได้ทำการลอบปลงพระชนม์พระเจ้าอ็องรีที่สาม พระองค์ทรงได้รับการสืบทอดโดยพระมหากษัตริย์แห่งนาวาร์ มีพระนามว่า พระเจ้าอ็องรีที่ 4 ได้เข้าไปนั่งบนราชบังลังก์แห่งฝรั่งเศส ภายหลังจากทรงเปลี่ยนมานับถือนิกายคาทอลิก ในฐานะพระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศสพระองค์แรกของราชวงศ์บูร์บง