stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เอมีล ไอเซินโฮเฟอร์
ประวัติ

นายไอเซินโฮเฟอร์สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนเทคนิคที่เมืองมิวนิก ประเทศเยอรมนี ก่อนสำเร็จการศึกษาได้ทำงานเกี่ยวกับทางรถไฟในประเทศเยอรมนี ทั้งการสร้างอุโมงค์ในเวสปาเลีย กับสร้างประตูน้ำและทำนบในแม่น้ำ
นายไอเซินโฮเฟอร์เดินทางมาสยามตั้งแต่ปี พ.ศ. 2446 และเข้าทำงานที่การรถไฟแห่งประเทศไทย เมื่อปลายรัชกาลที่ 5 ซึ่งเป็นช่วงที่กรมรถไฟหลวงได้จ้างชาวเยอรมันทำงานเป็นช่างเทคนิค และงานในหน้าที่อื่น ๆ เป็นจำนวนเกือบถึง 250 คน
มีการขุดอุโมงค์สองแห่ง ยาว 109 เมตร และ 1,362 เมตร ได้ใช้คนงานจีนทำงานเกี่ยวกับดิน ส่วนการขุดเจาะอุโมงค์ภูเขาใช้คนงานจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย แต่เนื่องจากทางรถไฟสายนี้เต็มไปด้วยป่า คนงานจึงเป็นไข้มาลาเรียและอหิวาตกโรค รวมถึงนายไอเซินโฮเฟอร์ที่เป็นไข้มาลาเรียเช่นกัน
ในการขุดเจาะอุโมงค์ขุนตาน เมื่อ พ.ศ. 2456 ใช้วิธีเจาะเข้าไปในภูเขาพร้อมกันทั้งสองด้าน โดยใช้ไดนาไมต์เจาะระเบิดภูเขา นายไอเซินโฮเฟอร์ได้ประดิษฐ์เครื่องระบายอากาศในระหว่างทำการก่อสร้างทางตอนลำปางถึงเชียงใหม่ จนเข้าสู่สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง เหล็กสะพานที่สั่งซื้อจากเยอรมนีไม่สามารถส่งมาได้ จึงได้ใช้ไม้เนื้อแข็งทำสะพานแทน ส่วนสะพานสูงใกล้อุโมงค์ ได้วางรางลัดเลาะไปตามเขาแล้วยกระดับรางให้สูงขึ้น เพื่อสะดวกในการวางรางเข้าไปสู่อุโมงค์ แต่เมื่อได้สร้างทางรถไฟเสร็จทั้งสองด้าน แต่อุโมงค์ยังไม่เสร็จ นายไอเซินโฮเฟอร์จึงลำเลียงหัวรถจักร รถบรรทุกและวัสดุในการก่อสร้างข้ามภูเขาดังกล่าว จนสามารถขุด หลังจากทำการขุดเจาะอุโมงค์ขุนตานมาได้ 4 ปี พอถึงเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2460 ทางอุโมงค์ตอนลำปาง-ขุนตาน และตอนขุนตาน-เชียงใหม่ ก็สร้างเสร็จเรียบร้อย อุโมงค์ขุนตานเริ่มดำเนินการสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2450 แล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2461 ใช้เวลาก่อสร้างประมาณ 11 ปี ค่าใช้จ่ายรวมทั้งสิ้น 1,362,050 บาท อุโมงค์มีขนาดกว้าง 5.20 เมตร สูง 5.40 เมตร และยาว 1,352.10 เมตร เพดานผนังอุโมงค์โค้งรัศมี 2.50 เมตร เป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก
โดยในปี พ.ศ. 2460 นี้เองในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง สยามอยู่ฝ่ายตรงข้ามกับเยอรมนี นายไอเซินโฮเฟอร์และเพื่อนร่วมชาติถูกทางการส่งเข้าค่ายกักกันพลเรือน ถูกยึดทรัพย์ และต่อมาถูกส่งไปอินเดีย หลายปี ในวันปีใหม่ของปี พ.ศ. 2473 นายไอเซินโฮเฟอร์กลับมาสยามพร้อมภรรยา ทางการสยามเล็งเห็นคุณูปการที่เขาเคยสร้างและจ่ายเงินชดเชยให้เป็นค่าทรัพย์ที่ถูกยึด เขาได้อยู่ที่ศรีราชา โดยเป็นผู้จัดการบริษัทค้าไม้ จากนั้นกลับมายังกรุงเทพเมื่อ พ.ศ. 2478 ต่อมา ทำงานเป็นวิศวกรโยธาอยู่ที่ บริษัทเพาล์ พิคเคินพัค (Paul Pickenpack) เป็นผู้นำเข้าสินค้าหลายประเภท ทั้งเบียร์ ไวน์ สุรา นมกระป๋อง รถนั่งส่วนบุคคล รถบรรทุก รถราง อุปกรณ์รถไฟ เครื่องไฟฟ้า อุปกรณ์ถ่ายภาพ และเครื่องจักรอื่น ๆ
นายไอเซินโฮเฟอร์เสียชีวิตเมื่อปี พ.ศ. 2505 ปัจจุบันอัฐิของเขายังคงสถิตในอนุสาวรีย์อยู่ ณ ปากอุโมงค์ขุนตานทางด้านทิศเหนือ เขตแม่ทา จังหวัดลำพูน
ชีวิตส่วนตัว

นายไอเซินโฮเฟอร์มีภรรยาชื่อ นางเอียร์มการ์ท (Irmgard) เป็นครูสอนภาษาและสอนว่ายน้ำ เมื่อครั้งที่พระองค์เจ้าอานันทมหิดลและพระองค์เจ้าภูมิพลอดุลยเดชยังทรงพระเยาว์ นางได้ถวายการสอนว่ายน้ำแด่ทั้งสองพระองค์ในทะเลหัวหิน
เอลีซา โลมัน

เอลีซา โลมัน (เยอรมัน: Elisa Lohmann) เกิดวันที่ 22 กรกฎาคม ค.ศ. 1998 ที่เฟลิร์สไฮม์ เป็นนักวอลเลย์บอลชาวเยอรมัน
อาชีพ

เธอเข้าร่วมการแข่งวอลเลย์บอลหญิงชิงแชมป์โลก รุ่นอายุไม่เกิน 18 ปี 2015 และวอลเลย์บอลหญิงเนชันส์ลีก 2018
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เอลีซา โลมัน
FIVB profile เก็บถาวร 2020-10-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
https://www.cev.eu/Competition-Area/PlayerDetails.aspx?TeamID=8957&PlayerID=60451&ID=757
https://www.schweriner-sc.com/mannschaft/1-liga-saison-201718/
เอ็ส-บาน

ภาพเปรียบเทียบระบบขนส่งมวลชนเร็ว / MRT (ซ้าย) กับเอ็ส-บาน (ขวา) เอ็ส-บานจะแตกแขนงออกเป็นหลายสายในย่านชานเมือง ก่อนจะมารวมกันเป็นสายหลักในตัวเมืองชั้นในเทียบได้กับระบบขนส่งมวลชนเร็ว
เอ็ส-บาน (เยอรมัน: S-Bahn) หรือ ชตัท-บาน (Stadt-Bahn) เป็นระบบการขนส่งทางรางในเขตมหานครที่มีลักษณะผสมระหว่างรถไฟในเมืองและรถไฟชานเมือง พบมากในประเทศเยอรมนีและออสเตรีย ในย่านใจกลางเมือง เอ็ส-บานจะมีระยะห่างระหว่างสถานีและความถี่ของรถเทียบได้กับระบบขนส่งมวลชนเร็ว แต่เมื่อออกไปในย่านชานเมือง ระยะห่างระหว่างสถานีจะมากขึ้นเทียบได้กับรถไฟชานเมือง
เอเบอร์ฮาร์ท เมล

เอเบอร์ฮาร์ท เมล (เยอรมัน: Eberhard Mehl; 20 เมษายน ค.ศ. 1935 – 29 มีนาคม ค.ศ. 2002) เป็นนักฟันดาบสากลชาวเยอรมัน เขาได้รับรางวัลเหรียญทองแดงในการแข่งขันทีมฟอยล์ในโอลิมปิกฤดูร้อน 1960 นอกจากนี้ เขายังเป็นผู้ฝึกสอนฟันดาบสากล ซึ่งนักเรียนที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดของเขาคือ เด็นนิส เบาเออร์ และวีระเดช โค๊ธนี โดยทั้งสองต่างได้รับเหรียญทองแดงในโอลิมปิกฤดูร้อน 2000
แหล่งข้อมูลอื่น

Kothny gewinnt Bronze bei den Asienmeisterschaften[ลิงก์เสีย] (เยอรมัน)
Porträt des Fechters und Trainers (เยอรมัน)
เฟลิซิตี โจนส์

| เฟลิซิตี โจนส์ |
| --- | --- |
โจนส์ในปีค.ศ. 2016
เกิด: Felicity Rose Hadley Jones  (1983-10-17) 17 ตุลาคม ค.ศ. 1983 (41 ปี) เบอร์มิงแฮม, อังกฤษ
สัญชาติ: อังกฤษ
ศิษย์เก่า: Wadham College, Oxford
อาชีพ: นักแสดง
ปีปฏิบัติงาน: 1996–ปัจจุบัน
คู่สมรส: Charles Guard (สมรส 2018)
เฟลิซิตี โรส ฮัดลีย์ โจนส์ (อังกฤษ: Felicity Rose Hadley Jones; เกิด 17 ตุลาคม ปี 1983) หรือที่รู้จักกันในชื่อ เฟลิซิตี โจนส์ เป็นนักแสดงชาวอังกฤษ เธอเริ่มการแสดงมืออาชีพตั้งแต่ยังเด็ก ปรากฏตัวเมื่อวัย 12 ปีในภาพยนตร์โทรทัศน์ The Treasure Seekers (1996) เฟซิลิตี้แสดงบทบาท Ethel Hallow หนึ่งซีซันในทีวีซีรีส์ The Worst Witch (1986) และซีรีส์ภาคต่อ Weirdsister College (2001) ในงานวิทยุเธอยังได้รับบทของ Emma Grundy ในรายการ The Archers ของบีบีซี  ในปี 2008 เธอปรากฏตัวบนเวที The Chalk Garden โรงละคร Donmar Warehouse (ลอนดอน)
ตั้งแต่ปี 2006 เฟลิซิตี โจนส์ปรากฏตัวในภาพยนตร์หลายเรื่อง รวมถึง Northanger Abbey (2007), Brideshead Revisited (2008), Chéri (2009), The Tempest (2010), The Amazing Spider-Man 2 (2014) และ True Story  (2015) ในปี 2011 เธอได้รับความนิยมอย่างมากในภาพยนตร์โรแมยติก Like Crazy (2011) คว้ารางวัลจำนวนมาก รวมถึง รางวัลคัดสรรพิเศษ (Jury prize) ที่เทศกาลภาพยนตร์ซันแดนซ์
ในปี 2014 เฟซิลิตี้สวมบทบาท เจน ฮอว์คิง ในภาพยนตร์ ทฤษฎีรักนิรันดร (The Theory of Everything) เธอประสบความสำเร็จครั้งสำคัญ โดยได้รับการเสนอชื่อหลายรางวัล เป็นผู้แสดงนำหญิงยอดเยี่ยม รวมถึง ลูกโลกทอง, SAG, BAFTA และรางวัลออสการ์  ในปี 2016 เธอแสดงในภาพยนตร์ผจญภัย-ระทึกขวัญ Inferno, และดราม่าแฟนตาซี A Monster Calls แล้วตามด้วย Rogue One: A Star Wars Story ในบทบาทของ Jyn Erso  เธอได้รับการยกย่องจากรางวัล "ศิลปินบริติชแห่งปี" จาก BAFTA Britannia ใน 2016
ชีวิตช่วงแรก

เฟลิซิตี โจนส์ เกิดที่เบอร์มิงแฮม เมื่อวันที่ 17 ตุลาคม ปี 1983 เธอเติบโตในหมู่บ้าน Bournville เมืองเบอร์มิงแฮม ในเวสต์มิดแลนส์  มีพี่ชายหนึ่งคน แม่ของเธอทำงานด้านโฆษณา พ่อเป็นนักข่าว ลุงของเธอเป็นนักแสดงซึ่งเป็นคนที่ชักชวนให้เฟซิลิตีสนใจการแสดงตังแต่วัยเด็ก เธอมีเชื้อสายอิตาลีจากบรรพบุรุษคนหนึ่งของเธอ ยายชั้นที่ 3 มาจากเมือง Lucca, แคว้นทัสกานี ประเทศอตาลี  เฟซิลิตีสำเร็จการศึกษาทางด้านภาษาอังกฤษที่ Wadham College มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด  สมัยเป็นนักเรียนเธอเล่นละครเวทีหลายรอบ รวมถึง Attis ที่เธอแสดงในบทบาทตามชื่อเรื่อง  และปี 2005 ละคร The Comedy of Errors ของเชคสเปียร์ ที่ทัวร์ฤดูร้อนไปญี่ปุ่นของสมาคมการละครแห่งมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด หรือ OUDS โดยมี แฮร์รี่ ลอยด์ ร่วมแสดงอยู่ด้วย
อาชีพ

เฟลิซิตี โจนส์ เริ่มต้นการแสดงตอนอายุ 11 ปี หลังเลิกเรียนก็ฝึกการแสดงใน Central Junior Television ซึ่งได้รับทุนจากบริษัทผู้ผลิตรายการ Central Television (ITV Central ในปัจจุบัน)  เธอปรากฏตัวครั้งแรกในทีวีซีรีส์ The Worst Witch และเมื่อภาคต่อ Weirdsister College เริ่มต้นในปี 2001 เธอก็กลับไปแสดงเป็น Hallow  บทบาทที่เธอได้รับต่อเนื่องยาวนานที่สุด คือ รายการวิทยุ BBC Radio 4 ในละคร The Archers (จัดว่าเป็นรายการวิทยุที่ออกอกาศได้ยาวนานที่สุดในโลก) เธอเล่นบท Emma Carter จนถึงปี 2009 (ปัจจุบันเล่นโดย Emerald O'Hanrahan)
ในปี 2003 เฟลิซิตี แสดงนำเป็น Grace May ในละครย้อนยุค Servants ของ BBC  เธอรับบทผู้แสดงนำในภาพยนตร์โทรทัศน์ Northanger Abbey ใน 2007 ของ ITV ซึ่งดัดแปลงจากบทประพันธ์ในชื่อเดียวกันของ Jane Austen และทำให้เธอเล่นละครเวทีเปิดตัว That Face ของนักเขียนบทละคร Polly Stenham ที่โรงละครรอยัลคอร์ต (en) ในเดือนเมษายน ปี 2007
ในปี 2008 เธอปรากฏตัวในภาพยนตร์ Brideshead Revisited และ Flashbacks of a Fool ทีวีซีรีส์ Doctor Who ตอน "The Unicorn and the Wasp" และละครเวที The Chalk Garden ของนักประพันธ์และผู้เขียนบท Enid Bagnold ที่โรงละคร Donmar Warehouse ในลอนดอน ในเดือนมกราคม ปี 2009 เฟลิซิตี แสดงบทบาท Margot Frank ในทีวีซีรีส์ The Diary of Anne Frank ซึ่งมี Tamsin Greig (เป็น Edith Frank-Holländer) และ Iain Glen (เป็น Otto Frank) ทีวีซีรีส์นี้ออกอากาศโดย BBC One ในปีเดียวกัน เฟซิลิตี้ซ้อมอ่านบท Hang Up ของนักเขียนและผู้กำกับ แอนโทนี มิงเกลลา  ที่ HighTide Festival  เธอเล่นบทบาท Julie ในภาพยนตร์ Cemetery Junction (2010) กำกับโดย Ricky Gervais และ Stephen Merchant  เธอปรากฏในภาพยนตร์ Soulboy และสวมบท Miranda ในภาพยนตร์ The Tempest (2010) (en)) ซึ่งดัดแปลงจากบทประพันธ์ชื่อเดียวกันของวิลเลียม เชกสเปียร์ โดยผู้กำกับอเมริกัน Julie Taymor
ในเดือนมกราคม 2011 เฟลิซิตีได้รับรางวัลคัดสรรพิเศษ Special Jury Prize (Dramatic) ที่เทศกาลภาพยนตร์ซันแดนซ์ สำหรับผลงานการแสดงบทแอนนา ในภาพยนตร์ Like Crazy  ซึ่งเธอต้องทำผมและแต่งหน้าเอง และพัฒนาบทสนทนาแบบสดๆ ด้วยตัวเองตลอดทั้งเรื่อง การแสดงของเธอได้รับคำนิยมและเปรียบได้กับ แครีย์ มัลลิแกน  ในเรื่อง An Education  เฟลิซิตี ยังได้รับรางวัลนักแสดงฮอลลีวูดใหม่ยอดเยี่ยม ที่ Hollywood Film Awards ในปี 2011  เธอแสดงบทนำหญิงกับผู้แสดงนำชาย เอ็ด เวสต์วิก ในภาพยนตร์โรแมนติก Chalet Girl (2011) ซึ่งเธอต้องผ่านการฝึกซ้อมสโนว์บอร์ดสองเดือน และทำงานในกระท่อมท่ามกลางหิมะในพื้นที่สกีรีสอร์ท St Anton เธอต้องขัดห้องน้ำ และปาร์ตี้ที่บาร์ Krazy Kanguruh เพื่อเตรียมการแสดง  เฟซิลิตี้บอกว่าบทบาทนั้นเป็น "อะไรที่ช่วยผ่อนคลาย" หลังจากอยู่ในชุดสกีบอร์ดและชอบการแสดงบทตลก เฟซิลิตี้รับบทละครเวทีในเรื่อง Luise Miller  ซึ่งเป็นบทละครแปลใหม่โดย Mike Poulton จากบทละครเดิม เยอรมัน: Kabale und Liebe (Intrigue and Love / เล่ห์กลกับความรัก) ของนักประพันธ์ ฟรีดริช ชิลเลอร์ (Friedrich Schiller)  ละครนี้เปิดการแสดงที่ Donmar Warehouse ในลอนดอนในช่วงเดือนมิถุนายน-กรกฎาคม 2011   เฟลิซิตี ได้พักอาศัยอยู่กับครอบครัวคาทอลิก และเข้าพิธีมิสซาเพื่อเตรียมตัวแสดงในบทนั้น  ในปี 2011 มีประกาศว่า เฟลิซิตี เป็น 'หน้าใหม่ของ Burberry'   และในเดือนพฤศจิกายน เป็น 'หน้าใหม่ของ Dolce & Gabbana
ชีวิตส่วนตัว

ในปี 2013 เฟซิลิตี้แยกทางจากแฟนหนุ่ม ประติมากร Ed Fornieles ที่คบหากันมา 10 ปี เธอพบเขาที่ออกซฟอร์ดสมัยที่เขาเรียนอยู่ที่วิทยาลัยศิลปะรัสกิน  ในปี 2015 เธอเริ่มออกเดทกับผู้กำกับ Charles Guard ทั้งคู่ประกาศการหมั้นในเดือนพฤษภาคม 2017 และแต่งงานกันในเดือนพฤษภาคม 2018 ในเดือนเมษายน 2020 เฟลิซิตี้ได้ให้กำเนิดบุตรชายของเธอ
ผลงานการแสดง > ภาพยนตร์

| ปี | ชื่อเรื่อง | บทบาท | ผู้กำกับ | Ref>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2008 | Flashbacks of a Fool | Ruth ตอนเด็ก | Baillie Walsh |  |
| Brideshead Revisited | Cordelia Flyte | Julian Jarrold |  |  |
| 2009 | Chéri | Edmée | Stephen Frears |  |
| 2010 | Cemetery Junction | Julie Kendrick | Ricky Gervais/Stephen Merchant |  |
| Soulboy | Mandy Hodgson | Shimmy Marcus |  |  |
| The Tempest / เดอะ เทมเปสต์ | Miranda | จูลี เทร์มอร์ (Julie Taymor) |  |  |
| 2011 | Chalet Girl | Kim Matthews | Phil Traill |  |
| Like Crazy | Anna Gardner | เดรค โดเรมัส Drake Doremus) |  |  |
| Albatross | Beth Fischer | Niall MacCormick |  |  |
| Hysteria | Emily Dalrymple | ทันยา เวกซ์เลอร์ (Tanya Wexler) |  |  |
| 2012 | Cheerful Weather for the Wedding | Dolly Thatchem | Donald Rice |  |
| 2013 | Breathe In | Sophie | Drake Doremus |  |
| The Invisible Woman | Ellen Ternan, Nelly Ternan | Ralph Fiennes |  |  |
| 2014 | The Amazing Spider-Man 2 | Felicia Hardy | มาร์ค เว็บบ์ (Marc Webb) |  |
| The Theory of Everything | Hawking, Jane Wilde | เจมส์ มาร์ช (James Marsh) |  |  |
| 2015 | True Story | Jill Barker | Rupert Goold |  |
| 2016 | Collide | Juliette | Eran Creevy |  |
| A Monster Calls | แม่ | J. A. Bayona |  |  |
| Inferno | Sienna  Brooks | รอน ฮาวเวิร์ด (Ron Howard) |  |  |
| Rogue One: A Star Wars Story | Jyn Erso | แกเร็ธ เอ็ดเวิร์ดส (Gareth Edwards) |  |  |
| 2018 | On the Basis of Sex | Ruth Bader Ginsburg | มิมี่ เลเดอร์ Mimi Leder) |  |
ผลงานการแสดง > โทรทัศน์

| ปี | ชื่อเรื่อง | บทบาท | หมายเหตุ | Ref>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1996 | The Treasure Seekers | Bastable, Alice | ภาพยนตร์โทรทัศน์ |  |
| 1998–1999 | The Worst Witch | Hallow, Ethel | ผู้แสดงหลัก (series 1), 11 ตอน |  |
| 2001 | Weirdsister College | Hallow, Ethel | ผู้แสดงหลัก, 13 ตอน |  |
| 2003 | Servants | May, Grace | ผู้แสดงหลัก, 6 ตอน |  |
| 2007 | Northanger Abbey | Morland, Catherine | ภาพยนตร์โทรทัศน์ |  |
| 2007 | Cape Wrath | Brogan, Zoe | ผู้แสดงหลัก, 8 ตอน |  |
| 2008 | Doctor Who | Redmond, Robina | คอน "The Unicorn and the Wasp" |  |
| 2009 | The Diary of Anne Frank | Frank, Margot | มินิซีรีส์ ผู้แสดงหลัก, 5 ตอน |  |
| 2011 | Page Eight | Worricker, Julianne | ภาพยนตร์โทรทัศน์ |  |
| 2014 | Salting the Battlefield | Worricker, Julianne | ภาพยนตร์โทรทัศน์ |  |
| 2014 | Girls | Dottie | คอน "Role-Play" |  |
| 2017 | Saturday Night Live | Host | คอน "Felicity Jones / Sturgill Simpson" |  |
| 2017–2018 | Star Wars Forces of Destiny | Jyn Erso | เสียง, 3 ตอน |  |
ละครเวที

| ปี | ชื่อเรื่องและผู้สร้าง | โรงละคร | บทบาท | Ref(s) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2005–2006 |  The Snow Queen  | Newbury Theatre | Gerda |  |
| 2007 | That Face | Royal Court Theatre | Mia |  |
| 2008 |  The Chalk Garden  | Donmar Warehouse | Laurel |  |
| 2011 | Kabale und Liebe | Donmar Warehouse | Luise Miller |  |
แหล่งข้อมูลนอก

Felicity Jones ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
Felicity Jones ที่ สถาบันภาพยนตร์อังกฤษ (British Film Institute)
โจนส์ ที่เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโทรอนโต ปี 2014
โจนส์ ที่เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโทรอนโต ปี 2016
เอ็สเซ็ท

เอ็สเซ็ทในแบบอักษรต่าง ๆ
เอ็สเซ็ท (เยอรมัน: Eszett) (ตัวพิมพ์ใหญ่: ẞ, ตัวพิมพ์เล็ก: ß) หรือเรียกอีกชื่อว่า ชาร์เฟิสเอ็ส (เยอรมัน: scharfes S) เป็นอักษรละตินชนิดพยัญชนะที่ใช้ในภาษาเยอรมัน ออกเสียง [s] เหมือนด็อพเพิลเอ็ส (ss) พัฒนามาจากตัวแฝด ของ เอ็สขนาดยาวกับเซ็ท (ſz) และ เอ็สขนาดยาวกับเอ็ส (ſs) ชื่อของมันก็มาจากการออกเสียง เอ็ส-เซ็ท (s-z) นั่นเอง เอ็สเซ็ท (ß) ใช้สะกดหลังสระเสียงยาวและสระประสมสองเสียงเท่านั้น ส่วนด็อพเพิลเอ็ส (ss) ใช้สะกดหลังสระเสียงสั้น ถึงแม้ว่าเอ็สเซ็ทเคยใช้ในภาษาอื่นมาก่อนก็ตาม แต่ปัจจุบันก็มีใช้ในภาษาเยอรมันเพียงภาษาเดียว
เส้นทางสายเกลือเก่า

ผิวถนนเส้นทางสายเกลือเก่า
เส้นทางสายเกลือเก่า (อังกฤษ: Old Salt Route, เยอรมัน: Alte Salzstraße) เป็นเส้นทางการค้าของยุคกลางทางตอนเหนือของเยอรมนีที่ใช้ในการขนส่งเกลือและสินค้าอื่น ๆ
เกลือเป็นสินค้าที่มีค่าสูงในยุคกลางซึ่งทำให้บางครั้งก็เรียกกันว่า “ทองขาว” เกลือที่ขนส่งบนเส้นทางสายนี้ส่วนใหญ่มาจากเหมืองใกล้ลือเนอบวร์ค (Lüneburg) ซึ่งเมืองทางเหนือตอนกลางของเยอรมนี จากนั้นก็ขนส่งไปยังลือเบค ซึ่งเป็นเมืองท่าสำคัญของเยอรมนีบนฝั่งทะเลบอลติก
ประวัติ

นักประวัติศาสตร์ยอมรับกันว่าเส้นทางสายเกลือเก่าเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางการค้าที่ยาวกว่า ที่ใช้เป็นเส้นทางสำคัญในการเชื่อมระหว่างทางตอนเหนือและใต้ของเยอรมนี จากเอกสารที่เก่าที่สุดสนับสนุนหลักฐานที่ว่าลือเนอบวร์คมีบทบาทในการขนส่งเกลือมาตั้งแต่ ค.ศ. 956 ในเอกสารฉบับนั้นสมเด็จพระจักรพรรดิออตโตที่ 1 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์พระราชทานสิทธิให้สำนักสงฆ์เซนต์มิเคลลิส (St. Michaelis Monastery) ให้เก็บค่าธรรมเนียมจากการทำเกลือได้ แม้จะในเวลานั้นความมั่งคั่งของเมืองส่วนใหญ่ก็มาจากรายได้จากเกลือที่พบในบริเวณนั้น เส้นทางสายเกลือเก่ารุ่งเรืองที่สุดระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึง คริสต์ศตวรรษที่ 16
เส้นทางการค้าสายนี้เริ่มตั้งแต่ลือเนอบวร์คไปสิ้นสุดที่ลือเบค จากเมืองท่าลือเบคเกลือส่วนใหญ่ก็ถูกส่งต่อไปยังเมืองต่าง ๆ บนฝั่งทะเลบอลติกที่รวมทั้งฟาลสเตอร์โบ (Falsterbo) ที่เป็นที่ตั้งของตลาดสแกนเนีย (Scania Market) หรือตลาดเฮอร์ริง ที่ใช้เกลือในการทำผลิตผลต่าง ๆ จากปลาเฮอร์ริง ซึ่งเป็นสินค้าสำคัญของยุคกลาง และในการถนอมอาหารอื่น ๆ การค้าขายเกลือเป็นปัจจัยอันสำคัญของความมีอำนาจของลือเบคและสันนิบาตฮันเซียติก
การขนส่งเกลือ

การขนส่งเกลือทำโดยการใช้เกวียนที่ลากด้วยม้าจากลือเนอบวร์คข้ามแม่น้ำเอลเบที่อาร์ตเล็นบวร์ก (Artlenburg) จากที่นั่นก็ผ่านทางเมิลเลน (Mölln) ไปยังลือเบค ผิวถนนส่วนใหญ่เป็นเพียงทางเดินหรือทางเกวียนที่ไม่มีผิวที่ได้รับการปราบหรือปูด้วยวัสดุที่แข็ง เป็นเพียงถนนที่เป็นทรายและเป็นโคลนเมื่อฝนตกหนัก ทางผ่านทุ่ง ป่า และหมู่บ้านเล็ก ๆ ซึ่งทำให้การขนส่งเป็นไปอย่างลำบากยากเข็ญ นอกจากนั้นก็ยังเป็นถนนที่อันตรายจากโจรผู้ร้าย เพราะสิ่งที่ขนส่งเป็นของที่มีค่า การขนส่งแต่ละครั้งทำได้เพียงจำนวนจำกัดซึ่งทำให้กลายเป็นสินค้าที่มีค่า
ในปี ค.ศ. 1398 เมื่อมีการเปิดใช้คลองชเต็คนิทซ์ (Stecknitz Canal) ซึ่งเป็นคลองในบรรดาคลองขุดแรกของยุโรป การขนส่งเกลือก็ทำได้ง่ายขึ้นและเป็นจำนวนมากขึ้น ซึ่งสามารถทำให้ตอบสนองความต้องการของตลาดที่เพิ่มขึ้นได้มากยิ่งขึ้น ตัวอย่างเช่นในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ลือเนอบวร์คส่งเกลือประมาณ 19,000 ตันต่อปีไปยังลือเบค แต่ไม่ว่าจะขนทางบกหรือทางน้ำการขนส่งก็ยังใช้เวลาราวยี่สิบวันจึงจะถึงที่หมาย
การท่องเที่ยว

ในสมัยปัจจุบันการท่องเที่ยวตามเส้นทางสายเกลือเก่าเป็นการท่องเที่ยวที่ได้รับทั้งประสบการณ์ทางธรรมชาติและวัฒนธรรม ที่นักท่องเที่ยวอาจจะทำได้โดยการเดินเท้า หรือ การขี่จักรยาน และบางส่วนอาจจะทำโดยเรือ ระหว่างทางก็มีเมืองที่น่าสนใจและมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ที่รวมทั้งลือเนอบวร์ค เมิลเลน ลือเบค
ดูเพิ่ม

เส้นทางการค้า
เกลือ
| ด ค กเส้นทางการค้า |
| --- | --- |
เส้นทางสายอำพัน ·  เส้นทางสายวัว ·  เส้นทางเครื่องหอม ·  เส้นทางสายกัมพูชา-ทวารวดี ·  เส้นทางสายกษัตริย์ ·  เส้นทางสายโรมัน-อินเดีย ·  เส้นทางสายเปอร์เซีย ·  เส้นทางสายไหม  ·  เส้นทางสายเครื่องเทศ ·  เส้นทางสายชา ·  เส้นทางวารันเจียนกับกรีก  ·  เส้นทางสายเวียมาริส ·  เส้นทางการค้าระหว่างสามทวีป ·  เส้นทางสายโวลกา ·  เส้นทางสายทรานซาฮารา ·  เส้นทางสายเกลือ ·  เส้นทางฮันเซอ ·  เส้นทางสายหลัก
การค้า ·  การเดินเรือ
แผนที่เส้นทางสายเกลือเก่า
เอมีล ฟิชเชอร์

| เอมีล ฟิชเชอร์ |
| --- | --- |

เกิด: แฮร์มัน เอมีล ลูอี ฟิชเชอร์ 9 ตุลาคม ค.ศ. 1852(1852-10-09) อ็อยส์เคียร์เชิน เขตไรน์
เสียชีวิต: 15 กรกฎาคม ค.ศ. 1919(1919-07-15) (66 ปี) เบอร์ลิน เยอรมนี
สัญชาติ: เยอรมัน
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยบ็อน   มหาวิทยาลัยสทราซบูร์
มีชื่อเสียงจาก: การศึกษาน้ำตาลและพิวรีน
รางวัล:   เหรียญรางวัลเดวี (1890)  ภาคีสมาชิกราชสมาคมแห่งลอนดอน (1899)  รางวัลโนเบลสาขาเคมี 1902)  รางวัลฟาราเดย์เลกเจอร์ชิป (1907)  เหรียญรางวัลเอลเลียต เครสสัน (1913) 
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
สาขา: เคมี
สถาบันที่ทำงาน: มหาวิทยาลัยมิวนิก (1875–1881) มหาวิทยาลัยแอร์ลังเงิน (1881–1888) มหาวิทยาลัยเวือทซ์บวร์ค (1888–1892) มหาวิทยาลัยเบอร์ลิน (1892–1919)
อาจารย์ที่ปรึกษาในระดับปริญญาเอก: อาด็อล์ฟ ฟ็อน ไบเออร์
ลูกศิษย์ในระดับปริญญาเอก: อัลเฟรท ชต็อค อ็อทโท ดีลส์ อ็อทโท รุฟ วอลเทอร์ เอ. เจคอบส์ ลูทวิช คนอร์ อ็อสคาร์ พีโลที ยูลีอุส ทาเฟิล
 
แฮร์มัน เอมีล ลูอี ฟิชเชอร์ (เยอรมัน: Hermann Emil Louis Fischer FRS FRSE FCS; 9 ตุลาคม ค.ศ. 1852 – 15 กรกฎาคม ค.ศ. 1919) เป็นนักเคมีชาวเยอรมันและผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีใน ค.ศ. 1902 เขาค้นพบเอสเทอริฟิเคชันของฟิชเชอร์ นอกจากนี้เขายังพัฒนาฟิชเชอร์โพรเจกชันซึ่งเป็นสัญลักษณ์สำหรับการวาดอะตอมของคาร์บอนที่ไม่สมมาตร เขาไม่เคยใช้ชื่อตัวชื่อแรก (แฮร์มัน) และเป็นที่รู้จักมาตลอดชีวิตในชื่อเอมีล ฟิชเชอร์
ช่วงต้น

ฟิชเชอร์เกิดที่เมืองอ็อยส์เคียร์เชิน ใกล้กับโคโลญ เป็นลูกของเลาเร็นทซ์ ฟิชเชอร์ นักธุรกิจ และยูเลีย เพินส์เกิน ภรรยาของเขา หลังจากสำเร็จการศึกษา เขาต้องการศึกษาต่อด้านวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ แต่พ่อของเขาบังคับให้เขาทำงานในธุรกิจของครอบครัวจนกระทั่งเห็นว่าลูกชายของเขาไม่เหมาะ ต่อมาฟิชเชอร์เข้าเรียนที่มหาวิทยาลัยบ็อนใน ค.ศ. 1871 แต่ย้ายไปที่มหาวิทยาลัยสทราซบูร์ใน ค.ศ. 1872 เขาสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกใน ค.ศ. 1874 จากการศึกษาเกี่ยวกับเทลิอีน (phthalein) ภายใต้การดูแลของอาด็อล์ฟ ฟ็อน ไบเออร์ และได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในมหาวิทยาลัย
การวิจัย

ฟิชเชอร์เป็นที่รู้จักเป็นพิเศษจากผลงานที่เกี่ยวกับน้ำตาล: ในบรรดาผลงานอื่น ๆ การสังเคราะห์ D-(+)-กลูโคส และพิวรีน (รวมถึงการสังเคราะห์กาเฟอีนครั้งแรก)
ฟิชเชอร์ยังมีบทบาทในการค้นพบบาร์บิเชอริต ซึ่งเป็นยาระงับประสาทที่ใช้สำหรับการนอนไม่หลับ โรคลมชัก ความวิตกกังวล และการระงับความรู้สึก เขามีส่วนช่วยในการเปิดตัวยากล่อมประสาทบาร์บิเชอริตเป็นครั้งแรกร่วมกับโยเซ็ฟ ฟ็อน เมริง แพทย์ชาวเยอรมัน ใน ค.ศ. 1904
เอวัลท์ บัลเซอร์

เอวัลท์ บัลเซอร์ (เยอรมัน: Ewald Balser; 5 ตุลาคม ค.ศ. 1898 – 17 เมษายน ค.ศ. 1978) เป็นนักแสดงชายชาวเยอรมัน เล่นภาพยนตร์กว่า 53 เรื่อง ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1935 ถึง ค.ศ. 1975 และเสียชีวิตที่เวียนนา ประเทศออสเตรีย
ภาพยนตร์ที่ได้รับการคัดเลือก

The Woman at the Crossroads (1938)
Liberated Hands (1939)
The Girl from Barnhelm (1940)
The Masked Lover (1940)
Rembrandt (1942)
The Trial (1948)
Eroica (1949)
Sensation in San Remo (1951)
Don't Ask My Heart (1952)
Sauerbruch – Das war mein Leben (1954)
Children, Mother, and the General (1955)
Spionage (it) (1955)
Sarajevo (1955)
The Green Devils of Monte Cassino (1958)
It Happened in Broad Daylight (1958)
Ruf der Wildgänse (de) (1961)
Everyman (1961)
แหล่งข้อมูลอื่น

Ewald Balser ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
เอ็งเงิลแบร์ท เค็มพ์เฟอร์

| เอ็งเงิลแบร์ท เค็มพ์เฟอร์ |
| --- | --- |
เอ็งเงิลแบร์ท เค็มพ์เฟอร์
เกิด: 16 กันยายน พ.ศ. 2194
เสียชีวิต: 2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2259 (65 ปี)
อาชีพ: นักธรรมชาติวิทยา นักฟิสิกส์ นักสำรวจ นักเขียน
หน้าปกหนังสือ Historia Imperii Japonici (The History of Japan)
เอ็งเงิลแบร์ท เค็มพ์เฟอร์ (เยอรมัน: Engelbert Kaempfer; 16 กันยายน ค.ศ. 1651 – 2 พฤศจิกายน ค.ศ. 1716) หรือ หมอแกมป์เฟอร์ เป็นนักธรรมชาติวิทยา แพทย์ นักเขียนและนักสำรวจชาวเยอรมัน ที่ออกเดินทางมายังรัสเซีย เปอร์เซีย อินเดีย เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และญี่ปุ่น ระหว่างปี ค.ศ. 1683–1693 เขาประพันธ์หนังสือ 2 เล่ม สำหรับการเดินทางครั้งนี้คือ Amoenitatum Exoticarum ตีพิมพ์ ค.ศ. 1712 เป็นหนังสือการสังเกตทางการแพทย์ที่สำคัญและพูดถึงพืชพรรณญี่ปุ่น อีกเล่มหนึ่งคือ The History of Japan ตีพิมพ์หลังเขาเสียชีวิตแล้ว ในปี ค.ศ. 1727 เป็นแหล่งข้อมูลที่สำคัญให้แก่ชาวตะวันตก เกี่ยวกับประเทศต่าง ๆ ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ถึงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19
เค็มพ์เฟอร์เดินทางมายังประเทศไทย ตรงกับรัชสมัยสมเด็จพระเพทราชาเพิ่งผลัดแผ่นดินใหม่ได้ 2 ปี แต่เข้าใจผิดว่าเป็นปีเดียว ในระหว่างวันที่ 12 มิถุนายน ถึง 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2233 รวม 23 วัน เพื่อถวายพระราชสาส์นของราชทูตแก่กรุงศรีอยุธยา เขาได้เล่าเหตุการณ์การผลัดแผ่นดินใหม่ ซึ่งผิดกับที่ปรากฏในพงศาวดารฉบับต่าง ๆ เป็นประเด็นอันน่าวิเคราะห์วิจารณ์เป็นอย่างยิ่ง นอกจากนี้ยังกล่าวถึงลำดับยศขุนนาง การปกครองคณะสงฆ์ วัด ปราสาทราชมนเทียร การศึกษา การคมนาคม วันนักขัตฤกษ์และพิธี ตลอดจนกล่าวถึงเงินไทยและการนับปีเดือนวัน ซึ่งบางอย่างก็ถูกต้อง และบางอย่างก็ผิดอย่างน่าขัน
แหล่งข้อมูลอื่น

Bibliography, Source Material etc. by W. Michel
Illustrations: Amoenitates Exoticae (1712)
Engelbert Kaempfer info from the Hauck Botanical online exhibit เก็บถาวร 2017-11-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
New York Public Library Digital Gallery, map of Kyoto from Kaempfer's book (1727)
เอ็ชเชิน

| เอ็ชเชิน Escha |
| --- | --- |
เทศบาล
โบสถ์แพริชเอ็ชเชิน
   ธง ตราอาร์ม
เอ็ชเชินกับดินแดนส่วนแยกในประเทศลีชเทินชไตน์
พิกัด: 47°13′N 9°31′E﻿ / ﻿47.217°N 9.517°E﻿ / 47.217; 9.517
ประเทศ:  ลีชเทินชไตน์
เขตเลือกตั้ง: Unterland
หมู่บ้าน: เน็นเดิลน์
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 10.3 ตร.กม. (4.0 ตร.ไมล์)
ความสูง: 453 เมตร (1,486 ฟุต)
ประชากร (31-12-2019)
 • ทั้งหมด: 4,466  คน
 • ความหนาแน่น: 434 คน/ตร.กม. (1,090 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+1 (CET)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): CEST
รหัสไปรษณีย์: 9492
รหัสพื้นที่: 7007
รหัส ISO 3166: LI-02
เว็บไซต์: www.eschen.li
เอ็ชเชิน (เยอรมัน: Eschen) เป็นเทศบาล (Gemeinde) หนึ่งใน 11 เทศบาลของประเทศลีชเทินชไตน์ ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของประเทศ และอยู่ในเขตเลือกตั้งตอนล่าง (Unterland [อุนเทอร์ลันท์]) เทศบาลแห่งนี้มีประชากรทั้งสิ้น 4,204 คนในปี ค.ศ. 2010 บนพื้นที่ 10.3 ตารางกิโลเมตร เทศบาลเอ็ชเชินมีหมู่บ้าน 1 แห่ง มีชื่อว่า เน็นเดิลน์ (Nendeln)
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เอ็ชเชิน
เว็บไซด์อย่างเป็นทางการของเทศบาลเอ็ชเชิน (เยอรมัน)
| ด ค กเทศบาลในประเทศลีชเทินชไตน์ |
| --- | --- | --- |
|  กัมพรีน  ชาน  เช็ลเลินแบร์ค  ทรีเซิน  ทรีเซินแบร์ค  บัลท์เซิร์ส  พลังเคิน  เมาเริน  รุกเก็ล  วาดุซ  เอ็ชเชิน  |  กัมพรีน  ชาน  เช็ลเลินแบร์ค  ทรีเซิน  ทรีเซินแบร์ค  บัลท์เซิร์ส  พลังเคิน  เมาเริน  รุกเก็ล  วาดุซ  เอ็ชเชิน  |  |
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  เยอรมนี 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่ 
อื่น ๆ:  พจนานุกรมประวัติศาสตร์ของสวิสเซอร์แลนด์
เอาโทบานหมายเลข 8

เอาโทบานหมายเลข 8 (เยอรมัน: Autobahn 8) หรือย่อว่า A8 เป็นหนึ่งในทางหลวงเอาโทบานของประเทศเยอรมนี มีระยะทาง 497 กิโลเมตร เชื่อมประเทศลักเซมเบิร์กกับรัฐซัลทซ์บวร์คของประเทศออสเตรีย ระหว่างเส้นทางพากผ่านเมืองสำคัญอย่างคาลส์รูเออ, ฟอทซ์ไฮม์, ตอนใต้ของชตุทการ์ท, เอาคส์บวร์ค, มิวนิก และซัลทซ์บวร์ค ถือเป็นถนนสายสำคัญที่สุดที่เชื่อมฝั่งตะวันตก-ตะวันออกในภาคใต้ของเยอรมนี
เอาโทบานหมายเลข 8 เป็นเอาโทบานสายแรก ๆ ของประเทศเยอรมนี การก่อสร้างเริ่มขึ้นในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1934 ในสมัยนาซีเยอรมนี โดยใช้ชื่อว่า ไรชส์เอาโทบาน (Reichsautobahn) ในช่วงแรกนี้ก่อสร้างเพียงช่วงเมืองคาลส์รูเออกับเมืองซัลทซ์บวร์ค มีทางวิ่งขนาด 2+2 ช่องจราจรแบบไม่มีทางบริการฉุกเฉินและมีโค้งรัศมีแคบ ต่อมาหลังสงครามโลกครั้งที่สองจึงมีการก่อสร้างส่วนต่อขยายไปยังเมืองอื่น ๆ
ในปัจจุบัน แม้ส่วนใหญ่ของเส้นทางถูกอัพเกรดเป็นมาตรฐานใหม่ 3+3 ช่องจราจรพร้อมระบบอำนวยความปลอดภัยครบครัน แต่บางช่วงยังคงเป็นทางวิ่ง 2+2 ช่องจราจรแบบไม่มีทางบริการฉุกเฉินเหมือนกับก่อนสมัยสงครามโลก ทำให้ A8 กลายเป็นหนึ่งในเอาโทบานที่หนาแน่นและอันตรายที่สุดในเยอรมนี โดยเฉพาะช่วงที่ผ่านป่าดำและทิวเขาแอลป์ชวาเบิน
ระเบียงภาพ

A8 บริเวณทิวเขาแอลป์ชวาเบิน
A8 บริเวณฮ็อลทซ์เคียร์เชิน
A8 ไปมิวนิก
A8 บริเวณพึทลิงเงิน
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Bundesautobahn 8