ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 2012
การกระจายเสียงและแพร่ภาพการแข่งขันในประเทศไทย > กรณีปัญหาลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสด

ผู้บริหารบริษัท ทรูวิชั่นส์ จำกัด (มหาชน) ผู้ดำเนินงานสถานีโทรทัศน์ระบบบอกรับเป็นสมาชิก แถลงข่าวเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 เรียกร้องให้ทรูวิชั่นส์ สามารถถ่ายทอดสัญญาณจากช่องโทรทัศน์ภาคพื้นดินทั้งสาม ในช่วงเวลาที่ถ่ายทอดสดการแข่งขันตามปกติ โดยอ้างว่าเป็นหลักสากลที่ไม่เคยมีการปิดกั้นสัญญาณโทรทัศน์ภาคพื้นดิน จากนั้นเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน ผู้บริหารบริษัท จีเอ็มเอ็มแซต จำกัด แถลงข่าวชี้แจงกรณีดังกล่าวว่า ทางจีเอ็มเอ็มติดต่อกับทรูวิชั่นส์ เพื่อเจรจาธุรกิจการค้าตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2554 ทว่าฝ่ายทรูวิชั่นส์มิได้ตอบกลับแต่ประการใด ดังนั้นจึงไม่สามารถให้ทรูวิชั่นส์ ถ่ายทอดสัญญาณตามที่เรียกร้องได้
จนกระทั่งในวันที่ 6 มิถุนายน ทรูวิชั่นส์ยื่นหนังสือด่วน ถึงคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) เพื่อหารือถึงข้อกังวลของสมาชิกทรูวิชั่นส์ว่า จะสามารถรับชมการแข่งขันครั้งนี้ได้หรือไม่ และขอให้ตรวจสอบการดำเนินการของสถานีโทรทัศน์ภาคพื้นดิน ในกรณีดังกล่าวด้วย กสทช.จึงนำเข้าสู่ที่ประชุมคณะอนุกรรมการกิจการกระจายเสียงและโทรทัศน์ (กสท.) เป็นวาระพิเศษ โดยมีมติว่าสถานีโทรทัศน์ภาคพื้นดิน ต้องปฏิบัติกับผู้ประกอบการโทรทัศน์ ระบบบอกรับสมาชิก ทุกรายอย่างเสมอภาคกัน และประชาชนต้องไม่ได้รับผลกระทบ กสทช.จึงเชิญทรูวิชั่นส์ และผู้ประกอบการโทรทัศน์ทั้งสามช่อง เข้าชี้แจงเพิ่มเติมในช่วงบ่ายวันรุ่งขึ้น
ต่อมาในเวลา 13:30 น. วันที่ 7 มิถุนายน กสทช.เปิดรับฟังคำชี้แจงจากผู้แทนช่อง 3, ททบ.5,ช่อง 7 สี, โมเดิร์นไนน์ทีวี และทรูวิชั่นส์ พร้อมเอกสารสัญญาระหว่างทั้งสามช่องกับทรูวิชั่นส์ และระหว่างทั้งสามช่องกับจีเอ็มเอ็มฯ เพื่อประกอบการพิจารณา หลังจากนั้นจึงนำข้อมูลที่ระบุในสัญญา เข้าสู่การประชุมคณะอนุกรรมการ กสท.อีกครั้ง แล้วมีมติให้โทรทัศน์ภาคพื้นดิน ออกอากาศให้ประชาชนรับชม อย่างปกติตามกฎหมายโดยไม่เลือกปฏิบัติ และให้ทรูวิชั่นส์ดำเนินการใดๆ เพื่อให้บริการโทรทัศน์ภาคปกติแก่สมาชิกอย่างต่อเนื่อง ตามข้อกำหนดและเงื่อนไขการให้บริการ ซึ่งทรูวิชั่นส์มีโฆษณาว่าจะแพร่ภาพให้สมาชิกได้ชม
หลังจากเข้าให้ข้อมูลกับ กสทช.แล้ว ผู้บริหารทรูวิชั่นส์ให้สัมภาษณ์ว่า ก่อนหน้านี้มีการเจรจาหาทางออกมาตลอด แต่จีเอ็มเอ็มฯ มีจุดยืนชัดเจนว่า ต้องการจำหน่ายผ่านกล่องรับสัญญาณ ดังนั้น กสทช.ควรออกคำสั่งทางปกครอง บังคับให้โทรทัศน์ภาคพื้นดินทั้งสามช่อง กลับไปเจรจากับจีเอ็มเอ็มฯ เพื่อให้สามารถรับชมได้ตามปกติในทุกช่องทาง แต่หากมติ กสทช.เป็นผลให้ต้องระงับการแพร่ภาพทั้งสามช่อง ในช่วงเวลาถ่ายทอดสดการแข่งขันครั้งนี้จริง ทรูวิชั่นส์จะนำรายการกีฬาคุณภาพมาเสนอฉายทดแทน โดยทาง กสทช.เปิดเผยว่า ถ้าทรูวิชั่นส์ไม่สามารถแพร่ภาพ ช่องโทรทัศน์ภาคพื้นดินตามที่โฆษณาไว้ จะต้องชำระค่าปรับแก่ กสทช.วันละ 50,000-5,000,000 บาท ตามความผิดที่ระบุในพระราชบัญญัติ กสทช.พ.ศ. 2551
จากนั้นเมื่อวันที่ 8 มิถุนายน ทรูวิชั่นส์เปิดสำนักงานของตน เพื่อเจรจากับจีเอ็มเอ็มฯ ในกรณีดังกล่าวตลอดทั้งวัน ทว่ายังไม่อาจสรุปได้ เนื่องจากทางจีเอ็มเอ็มฯ ต้องนำผลการเจรจา ไปแจ้งให้ยูฟ่าเป็นผู้อนุมัติ ในขั้นสุดท้ายเสียก่อน เป็นผลให้ทรูวิชั่นส์ไม่สามารถถ่ายทอดสดการแข่งขันตั้งแต่นัดแรกได้ โดยในช่วงเวลาดังกล่าว ทรูวิชั่นส์แสดงหน้าจอกราฟิก พร้อมประกาศความว่า "ทรูวิชั่นส์ ขออภัยท่านสมาชิก ที่ไม่สามารถรับชมยูโร 2012 ในช่วงนี้ได้ เนื่องจากสถานีโทรทัศน์ช่อง 3, 5,7, 9 ได้ตกลงกับผู้ถือลิขสิทธิ์ ไม่อนุญาตให้ทรูวิชั่นส์แพร่ภาพต่อ อย่างไรก็ดี ทรูวิชั่นส์ ก็ยังใช้ความพยายามในการเจรจากับเจ้าของลิขสิทธิ์ เพื่อจะสามารถบรรลุข้อตกลงร่วมกันได้ เพื่อประโยชน์ต่อสมาชิกทรูวิชั่นส์ ซึ่งคาดว่าจะได้ข้อสรุป ในวันจันทร์หรืออังคารที่จะถึงนี้"
ต่อมาในวันที่ 11 มิถุนายน กสทช.มีหนังสือถึงทรูวิชั่นส์ แจ้งมติคณะอนุกรรมการ กสท.ที่พิจารณาว่าทรูวิชั่นส์มีความผิดฐานละเว้นกระทำการ ซึ่งขัดต่อคำสั่งทางปกครอง โดยให้เร่งดำเนินการตามคำสั่ง และให้จ่ายค่าปรับแก่ กสทช.เป็นเงิน 20,000 บาทต่อวัน จนกว่าจะปฏิบัติตามที่สัญญากับสมาชิกผู้ชม ทั้งนี้หนังสือดังกล่าว กำหนดให้ทรูวิชั่นส์ดำเนินการให้แล้วเสร็จ และรายงานผลกลับมายัง กสทช.ภายในเวลา 16:30 น.ของวันที่ 12 มิถุนายน ในวันเดียวกัน ทรูวิชั่นส์ออกแถลงการณ์ถึงสมาชิก ขออภัยที่ไม่สามารถดำเนินการให้สามารถรับชมการแข่งขันได้ และขณะนี้ยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจน จึงขอมอบสิทธิพิเศษ เพิ่มช่องรายการแบบให้เปล่า ตั้งแต่วันนี้ถึงวันที่ 10 กรกฎาคม ซึ่งช่องรายการที่เพิ่มให้ จะแตกต่างไปตามระดับของสมาชิก
ทรูวิชั่นส์ทำหนังสือชี้แจงถึง กสทช.ลงวันที่ 12 มิถุนายน โดยมีความเห็นว่าคำสั่งดังกล่าวของ กสทช.มีความคลาดเคลื่อน ไม่ถูกต้อง และไม่อาจรับฟังได้ เนื่องจากยังไม่ปรากฏว่าทรูวิชั่นส์กระทำผิดตามกฎหมาย จึงขอเรียกร้องต่อ กสทช.เพื่อทบทวนให้ยกเลิกหรือแก้ไขคำสั่งอย่างรอบคอบอีกครั้ง ซึ่งเจ้าของลิขสิทธิ์ในเนื้อหาดังกล่าวยังยืนยันว่า ไม่ยินยอมให้เผยแพร่ทางกล่องรับสัญญาณ ผ่านสายเคเบิลของบริษัทฯ ทั้งนี้หากทรูวิชั่นส์กระทำการละเมิดลิขสิทธิ์ ด้วยการแพร่ภาพสัญญาณออกไป ก็จะมีโทษพักใช้หรือระงับใบอนุญาต จึงขอยืนยันว่า ทรูวิชั่นส์จะใช้ความพยายามดีที่สุด เพื่อปฏิบัติตามข้อกำหนดและเงื่อนไขการให้บริการและการโฆษณาของบริษัทฯ ภายใต้ขอบเขตทางกฎหมาย ทั้งขอสงวนสิทธิอุทธรณ์คำสั่ง หรือมาตรการบังคับในเรื่องนี้จนถึงที่สุด
เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน จีเอ็มเอ็มแซตแถลงข่าวว่า ยูฟ่าส่งจดหมายอิเล็กทรอนิกส์มาแจ้งผลให้ทราบ โดยไม่อนุญาตให้ทรูวิชั่นส์ออกอากาศต่อจากช่องโทรทัศน์ภาคพื้นดิน เนื่องจากพ้นระยะที่เปิดให้ร้องขอสิทธิเผยแพร่ต่อ และพึงพอใจกับช่องทางที่ใช้อยู่ในปัจจุบันแล้ว ส่วนผู้บริหารทรูวิชั่นส์ ให้สัมภาษณ์แสดงความผิดหวัง ที่ไม่สามารถถ่ายทอดจากทั้งสามช่องได้ แต่ขอยอมรับผลที่เกิดขึ้น และจะไม่ยื่นเรื่องไปชี้แจงแก่ยูฟ่า หรือเจรจากับจีเอ็มเอ็มฯ อีกแล้ว
จากนั้นมีการเรียกผู้บริหารและผู้แทนของจีเอ็มเอ็มแกรมมี่, จีเอ็มเอ็มแซต, ทรูวิชั่นส์, ช่อง 3, ททบ.5, ช่อง 7 สี,โมเดิร์นไนน์ทีวี ไปชี้แจงกับหลายหน่วยงานเช่น คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน, คณะกรรมาธิการการสื่อสารและโทรคมนาคม ร่วมกับคณะกรรมาธิการคุ้มครองผู้บริโภค สภาผู้แทนราษฎร เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน ซึ่งรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ที่เป็นประธาน สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคโดยตำแหน่ง และร่วมฟังการชี้แจงนี้ด้วย ประกาศนัดผู้บริหารจีเอ็มเอ็มแกรมมี่และทรูวิชั่นส์ ชี้แจงกับตนในช่วงบ่ายวันที่ 15 มิถุนายน ที่ทำเนียบรัฐบาล หลังจากนั้นทั้งสามฝ่ายแถลงข่าวร่วมกัน โดยระบุว่าจีเอ็มเอ็มฯ ส่งผู้แทนไปเจรจากับยูฟ่า พร้อมยื่นข้อเรียกร้องและแจ้งถึงปัญหาที่เกิดขึ้น และหากยูฟ่ากำหนดให้ดำเนินการอย่างไรก็ตาม ทรูวิชั่นส์ยินดีปฏิบัติตามโดยไม่มีเงื่อนไข แม้แต่การเปิดช่องรายการเฉพาะกิจ เพื่อถ่ายทอดสดการแข่งขันรายการนี้โดยเฉพาะก็ตาม ทั้งนี้หากยูฟ่ายังไม่อนุญาต ทางจีเอ็มเอ็มฯ ก็พร้อมจะเปิดสัญญาณให้เป็นอิสระ ทั้งนี้ต้องให้ผู้มีอำนาจสั่งการมา โดยจะขอรับผิดชอบร่วมกับผู้สั่งการนั้น
ในวันที่ 16 มิถุนายน ผู้บริหารระดับสูงของสมาคมฟุตบอลยุโรป จะนำกรณีปัญหาของประเทศไทย มาเป็นตัวอย่างเพื่อพิจารณาระเบียบ การจำหน่ายลิขสิทธิ์ถ่ายทอดฟุตบอลของยูฟ่า แก่ประเทศต่างๆ ในโอกาสต่อไป ทั้งนี้แต่เดิม ยูฟ่ากำหนดวิธีจำหน่ายลิขสิทธิ์ดังกล่าวอย่างเป็นมาตรฐานเดียวกัน โดยไม่พบปัญหาแต่อย่างใด จนกระทั่งเกิดกรณีปัญหาจากเคเบิลทีวีทรูวิชั่นส์ดังกล่าว ซึ่งยูฟ่าไม่อนุมัติให้เชื่อมสัญญาณถ่ายทอดสดการแข่งขัน อันเป็นการให้ช่วงสิทธิต่อ เนื่องจากเป็นโทรทัศน์ที่ต้องเสียค่าบริการ ผู้บริหารของยูฟ่าจึงตระหนักว่า การบริหารจัดการถ่ายทอดการแข่งขันกีฬาที่มีลิขสิทธิ์ ของแต่ละประเทศมีความแตกต่างกัน จึงเห็นควรให้ปรับปรุงระเบียบวิธีการจำหน่ายลิขสิทธิ์เสียใหม่ โดยคำนึงถึงสภาวะทางการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ และเทคโนโลยี เป็นการเฉพาะของแต่ละประเทศ ซึ่งอาจส่งผลให้มีการปรับเพิ่มมูลค่าในการจำหน่ายลิขสิทธิ์ดังกล่าวขึ้นอีก