ประเทศบัลแกเรีย

| สาธารณรัฐบัลแกเรีย Република България (บัลแกเรีย) |
| --- | --- |
   ธงชาติ     ตราแผ่นดิน  
คำขวัญ: "เอกภาพสร้างพลัง" (บัลแกเรีย: Съединението прави силата)
เพลงชาติ: "มิลา โรดิโน"
ที่ตั้งของ ประเทศบัลแกเรีย  (สีเขียวเข้ม)– ในยุโรป  (สีเขียว & สีเทาเข้ม) – ในสหภาพยุโรป  (สีเขียว)  —  [คำอธิบายสัญลักษณ์]
เมืองหลวง และเมืองใหญ่สุด: โซเฟีย 42°41′N 23°19′E﻿ / ﻿42.683°N 23.317°E﻿ / 42.683; 23.317
ภาษาราชการ: บัลแกเรีย
อักษรทางการ: ซีริลลิก
กลุ่มชาติพันธุ์  (ค.ศ. 2011): 84.8% บัลแกเรีย 8.8% เติร์ก 4.9% โรมานี 0.7% อื่น ๆ
ศาสนา : 61.1% คริสต์ —59.5% ออร์ทอดอกซ์บัลแกเรีย —1.6% คริสต์อื่น ๆ 9.3% ไม่นับถือศาสนา 7.9% อิสลาม 0.3% อื่น ๆ 21.5% ไม่ระบุ
เดมะนิม: ชาวบัลแกเรีย
การปกครอง: รัฐเดี่ยว สาธารณรัฐระบบรัฐสภา

• ประธานาธิบดี : รูแมน ราแดฟ
• รองประธานาธิบดี : อีลียานา ยอตอวา
• นายกรัฐมนตรี : ดีมีตาร์ กลัฟแชฟ
 
สภานิติบัญญัติ: รัฐสภา
ประวัติการก่อตั้ง

• จักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1 : ค.ศ. 681–1018
• จักรวรรดิบัลแกเรียที่ 2 : ค.ศ. 1185–1396
• ราชรัฐบัลแกเรีย : 3 มีนาคม ค.ศ. 1878
• ประกาศเอกราช : 5 ตุลาคม ค.ศ. 1908
• รูปแบบรัฐในปัจจุบัน : 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 1990
 
พื้นที่
• รวม: 110,993.6 ตารางกิโลเมตร (42,854.9 ตารางไมล์) (อันดับที่ 103)
• แหล่งน้ำ (%): 2.16
ประชากร
• มิถุนายน ค.ศ. 2021 ประมาณ:  6,875,040 (อันดับที่ 106)
• ความหนาแน่น: 63 ต่อตารางกิโลเมตร (163.2 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 120)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : ค.ศ. 2021 (ประมาณ)
• รวม:  174.998 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 73)
• ต่อหัว:  25,471 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 55)
จีดีพี (ราคาตลาด) : ค.ศ. 2021 (ประมาณ)
• รวม:  77.782 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 68)
• ต่อหัว:  11,321 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 61)
จีนี (ค.ศ. 2020):  40 ปานกลาง
เอชดีไอ (ค.ศ. 2021):  0.795 สูง · อันดับที่ 68
สกุลเงิน: เลฟ (BGN)
เขตเวลา: UTC+2 (EET)
• ฤดูร้อน (เวลาออมแสง): UTC+3 (EEST)
ขับรถด้าน: ขวามือ
รหัสโทรศัพท์: +359
โดเมนบนสุด: .bg .бг
บัลแกเรีย (อังกฤษ: Bulgaria, ออกเสียง: /bʌlˈɡɛəriə, bʊl-/; บัลแกเรีย: България, ออกเสียง: [bɐɫˈɡarijɐ]) มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า สาธารณรัฐบัลแกเรีย (อังกฤษ: Republic of Bulgaria; บัลแกเรีย: Република България) เป็นประเทศในยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งอยู่ในคาบสมุทรบอลข่านด้านตะวันออก มีพรมแดนติดกับประเทศโรมาเนียทางตอนเหนือ ทางตะวันตกติดกับประเทศเซอร์เบียและประเทศมาซิโดเนียเหนือ ส่วนทางตอนใต้ติดกับประเทศกรีซและประเทศตุรกี และจรดทะเลดำทางตะวันออก ประเทศบัลแกเรียมีขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 16 ของยุโรป ด้วยพื้นที่ 110,994 ตารางกิโลเมตร (42,855 ตารางไมล์) มีกรุงโซเฟียเป็นเมืองหลวงและเมืองที่มีประชากรมากที่สุด เมืองที่มีจำนวนประชากรรองลงมาได้แก่ ปลอฟดิฟ วาร์นา และบูร์กาส
หนึ่งในสังคมช่วงแรกของดินแดนบัลแกเรียปัจจุบันคือวัฒนธรรมคารานอวอในยุคหินใหม่ ซึ่งสามารถย้อนกลับไปได้ถึง 6,500 ปีก่อนคริสต์ศักราช ในช่วงศตวรรษที่ 6 ถึง 3 ก่อนคริสต์ศักราช ภูมิภาคนี้กลายเป็นสมรภูมิรบของชาวเธรเซียนโบราณ ชาวเปอร์เซีย ชาวเคลต์ และชาวมาซิโดเนีย กระทั่งความมั่นคงเกิดขึ้นเมื่อจักรวรรดิโรมันสามารถพิชิตภูมิภาคนี้ได้ใน ค.ศ. 45 อย่างไรก็ตาม หลังจากที่รัฐโรมันทยอยแตกออกเป็นเสี่ยง ๆ การรุกรานโดยชนเผ่าในภูมิภาคยังคงดำเนินต่อไปเป็นระยะ จนเมื่อราวคริสต์ศตวรรษที่ 6 ชาวสลาฟยุคแรกได้เริ่มตั้งถิ่นฐานในบริเวณดินแดนนี้ ซึ่งหนึ่งในนั้นคือชนบัลการ์ที่นำโดยอัสปารุค ที่เริ่มโจมตีดินแดนเกรตบัลแกเรียเก่าและรุกรานคาบสมุทรบอลข่านอย่างถาวรในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 7 พร้อมทั้งสถาปนาจักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1 ซึ่งได้รับการยอมรับโดยสนธิสัญญาจากจักรวรรดิโรมันตะวันออกใน ค.ศ. 681 จักรวรรดิบัลแกเรียได้ครอบงำคาบสมุทรบอลข่านส่วนใหญ่ และมีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อวัฒนธรรมสลาฟ โดยจะเห็นได้จากการพัฒนาอักษรซีริลลิก จักรวรรดิบัลแกเรียที่ 1 ดำรงอยู่กระทั่งช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 11 เมื่อจักรพรรดิเบซิลที่ 2 แห่งไบแซนไทน์ พิชิตและยุบเลิกจักรวรรดิลง แต่กระนั้นการจราจลที่ประสบผลสำเร็จของบัลแกเรียใน ค.ศ. 1185 ทำให้จักรวรรดิบัลแกเรียที่ 2 ถือกำเนิดขึ้นอีกครั้งหนึ่ง ซึ่งจักรวรรดิรุ่งเรืองถึงขีดสุดในรัชสมัยซาร์อีวัน อาแซนที่ 2 (ค.ศ. 1218–1241) ภายหลังสงครามที่เหน็ดเหนื่อยและความขัดแย้งในระบบศักดินาหลายครั้ง จักรวรรดิจึงล่มสลายลง และใน ค.ศ. 1396 ก็ตกอยู่ภายใต้การปกครองของออตโตมันเป็นเวลาเกือบห้าศตวรรษ
สงครามรัสเซีย-ตุรกีใน ค.ศ. 1877–1878 ส่งผลให้เกิดการก่อตั้งรัฐที่สาม ซึ่งถือเป็นรัฐชาติบัลแกเรียปัจจุบัน กลุ่มชนบัลแกเรียจำนวนมากถูกละทิ้งอยู่นอกพรมแดนชาติใหม่ ซึ่งกระตุ้นความรู้สึกต่อต้านศาสนาที่นำไปสู่ความขัดแย้งหลายครั้งกับประเทศเพื่อนบ้านและเข้าเป็นพันธมิตรกับเยอรมนีในสงครามโลกทั้งสองครั้ง ใน ค.ศ. 1946 ประเทศบัลแกเรียกลายเป็นหนึ่งในประเทศกลุ่มตะวันออกและถูกปกครองภายใต้รัฐสังคมนิยม แต่ต่อมาพรรคคอมมิวนิสต์ที่ปกครองประเทศได้ยกเลิกการผูกขาดอำนาจหลังการปฏิวัติ ค.ศ. 1989 และอนุญาตให้มีการเลือกตั้งแบบหลายพรรคการเมืองได้ จากนั้นประเทศบัลแกเรียก็เปลี่ยนผ่านสู่ระบอบประชาธิปไตยและระบบเศรษฐกิจแบบตลาด นับตั้งแต่การประกาศใช้รัฐธรรมนูญประชาธิปไตยใน ค.ศ. 1991 ประเทศบัลแกเรียจึงมีสถานะเป็นรัฐเดี่ยว สาธารณรัฐระบบรัฐสภา ซึ่งประกอบด้วย 28 จังหวัด โดยมีการรวมอำนาจทางการเมือง การบริหาร และเศรษฐกิจในระดับสูง
ประเทศบัลแกเรียเป็นประเทศกำลังพัฒนาที่มีเศรษฐกิจอยู่ในระดับบน–ปานกลาง มีดัชนีการพัฒนามนุษย์ในลำดับที่ 68 ระบบเศรษฐกิจแบบตลาดของประเทศเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มตลาดเดี่ยวยุโรป รายได้หลักของประเทศมาจากภาคบริการ รองลงมาคือภาคอุตสาหกรรม (โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสร้างเครื่องจักรและการทำเหมืองแร่) และภาคเกษตรกรรม การทุจริตในวงกว้างถือเป็นปัญหาสำคัญทางเศรษฐกิจและสังคม โดยประเทศบัลแกเรียได้รับการจัดอันดับเป็นประเทศที่มีการทุจริตมากที่สุดในสหภาพยุโรปเมื่อ ค.ศ. 2018 อีกทั้งประเทศยังต้องเผชิญกับวิกฤตด้านประชากร ด้วยจำนวนประชากรที่ทยอยลดลงอย่างช้า ๆ จากที่มีประชากรสูงสุดเกือบ 9 ล้านคนใน ค.ศ. 1988 เหลือประมาณ 6.5 ล้านคนในปัจจุบัน ประเทศบัลแกเรียเป็นสมาชิกสหภาพยุโรป เนโท และสภายุโรป นอกจากนี้ยังเป็นสมาชิกก่อตั้งองค์การว่าด้วยความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป หรือ OSCE และได้รับตำแหน่งในคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติถึงสามครั้ง