stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เฆฟเฟรน ซัวเรซ
แหล่งข้อมูลอื่น

ประวัติของ เฆฟเฟรน ซัวเรซ ที่ BDFutbol
เฆฟเฟรน ซัวเรซ ที่ ForaDeJogo (archived)
เฆฟเฟรน ซัวเรซ ที่ National-Football-Teams.com
| ด ค กสโมสรฟุตบอลเชียงใหม่ ยูไนเต็ด – ผู้จัดการทีม |
| --- | --- |
 ฉลองชัย (2559–60)  พีรภัทธ์ (2560)  อภิชาติ (2560–61)  สุรชัย1 (2561)  ชูศักดิ์ (2561)  สมชาย (ม) (2561–62)  เลโอเนส ซานโตส (2562)  สุรชัย2 (2562–63)  ปาร์เรย์รา (2563)  อามาโต (2563–64)  สุรพงษ์ (2564)  ซิลวา (2564–65)  สุรชัย3 (2565)  ชูศักดิ์2 (2565)  สมชาย (ช) (2565–66)  วานเดอร์เลย์ (2566)  สุรชัย4 (2566–67)  ซัวเรซ (2567)  อนุชา (2567–)
เอลิซาเบธ เฟลชแมน

นักรังสีการแพทย์ชาวอเมริกัน
เอลิซาเบธ เฟลชแมน ผู้บุกเบิกรังสีเอกซ์ชาวอเมริกัน (ค.ศ. 1899)
เอลิซาเบธ เฟลชแมน-อัชไฮม์ (อังกฤษ: Elizabeth Fleischman-Aschheim; 5 มีนาคม ค.ศ. 1867 – 3 สิงหาคม ค.ศ. 1905) เป็นนักรังสีการแพทย์ชาวอเมริกันซึ่งถือเป็นผู้บุกเบิกรังสีเอกซ์ เฟลชแมนเป็นผู้หญิงคนแรกที่เสียชีวิตจากผลของการทำงานกับรังสีเอกซ์
ชีวิตช่วงแรก

เอลิซาเบธ เฟลชแมน เกิดที่เทศมณฑลเอลโดราโด รัฐแคลิฟอร์เนีย (อาจเป็นที่เมืองแพลเซอร์วิล) เมื่อวันที่ 5 มีนาคม ค.ศ. 1867 โดยเป็นลูกสาวของผู้อพยพชาวยิวจากออสเตรีย แคทเธอรีน เลอซันสกี ซึ่งเป็นแม่ของเธอเกิดที่ปรากและมีสมาชิกในครอบครัวหลายคนที่เป็นแพทย์ในที่ตอนนี้คือสาธารณรัฐเช็ก ส่วนเจค็อบ เฟลชแมน ซึ่งเป็นพ่อของเธอเป็นคนทำขนมปัง โดยเอลิซาเบธเป็นหนึ่งในลูกที่มีอยู่ทั้งหมดห้าคน
โดยใน ค.ศ. 1876 ครอบของเธอครัวย้ายไปอยู่ที่ซานฟรานซิสโก ซึ่งพ่อของเอลิซาเบธ ทำงานเป็นคนทำขนมปังเป็นอาชีพแรก และต่อมาก็กลายเป็นพ่อค้าขายของกระจุกกระจิกและซิการ์ต่าง ๆ เอลิซาเบธ เฟลชแมน เข้าเรียนที่ไฮสกูลสตรี และลาออกในปีสุดท้ายของเธอเมื่อ ค.ศ. 1882 เพื่อช่วยสนับสนุนครอบครัวของเธอ จากนั้นเธอเรียนหลักสูตรการทำบัญชีกับการจัดการสำนักงาน และครั้งหนึ่งเธอทำงานเป็นคนทำบัญชีที่ฟรีดแลนเดอร์แอนด์มิเทา ผู้ผลิตชุดชั้นในซานฟรานซิสโก
เมื่อแม่ของเธอเสียชีวิต เฟลชแมนย้ายไปอยู่กับน้องสาวของเธอ เอสเทล ซึ่งแต่งงานกับแพทย์และศัลยแพทย์ชาวอังกฤษ ไมเคิล โจเซฟ เฮนรี วูล์ฟ เฟลชแมนทำงานในสำนักงานการแพทย์ของวูล์ฟในฐานะคนทำบัญชี ที่ซึ่งเขาได้แบ่งปันและสนับสนุนความอยากรู้ในเทคโนโลยีใหม่ทางการแพทย์ของรังสีเอกซ์
ผู้บุกเบิกรังสีเอกซ์

ใน ค.ศ. 1896 เฟลชแมนได้อ่านการค้นพบที่ยิ่งใหญ่ของวิลเฮล์ม เรินต์เกน ในด้านการถ่ายภาพรังสีเอกซ์ที่เวียนนา ประเทศออสเตรีย ที่ชื่อ "การค้นพบภาพถ่ายครั้งใหม่" ซึ่งจุดประกายความสนใจของเธอในการถ่ายภาพรังสี ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1896 ธอเข้าร่วมการบรรยายในที่สาธารณะและนำเสนอเกี่ยวกับอุปกรณ์รังสีเอกซ์โดยอัลเบิร์ต ฟาน เดอร์ เนลเลน ในซานฟรานซิสโก ต่อมาในปีนั้น เธอลงทะเบียนเรียนในโรงเรียนวิศวกรรมฟาน เดอร์ เนลเลน และเรียนหลักสูตรวิทยาศาสตร์ไฟฟ้า โดยส่วนหนึ่งได้รับอิทธิพลจากการบรรยายของฟาน เดอร์ เนลเลน และกำลังใจจากพี่เขยผู้เป็นแพทย์
เมื่อสำเร็จหลักสูตรการศึกษา เธอยืมเงินจากพ่อของเธอเพื่อจัดซื้อเครื่องรังสีเอกซ์ และรังสีทรรศน์ เฟลชแมนแสดงความสนใจอย่างรวดเร็ว และมีความเชี่ยวชาญในส่วนเครื่องมือต่าง ๆ ที่จำเป็นในการผลิตรังสีเอกซ์
ภายใน ค.ศ. 1897 หนึ่งปีหลังจากการค้นพบรังสีเอกซ์โดยเรินต์เกน เธอได้ก่อตั้งห้องปฏิบัติการรังสีเอกซ์ที่ซัตเตอร์สตรีต ในซานฟรานซิสโก ที่นั่นเธอได้ตรวจคนไข้ในนามของแพทย์ท้องถิ่น ซึ่งงานนี้ต้องใช้ความเชี่ยวชาญทั้งด้านกายวิภาคและการถ่ายภาพเพื่อให้ได้ภาพที่ชัดเจน
ในปี ค.ศ. 1898 หนังสือพิมพ์อเมริกันรายงานผลงานของเธอในการขายอาหารที่ค้าขายในเชิงพาณิชย์ด้วยรังสีเอกซ์ เพื่อตรวจหาว่ามีหรือไม่มี "การปลอมปน" จากสิ่งเจือปน นอกจากนี้ เธอยังเริ่มถ่ายภาพรังสีเอกซ์ของสัตว์และวัตถุทั่วไป เช่น ภายในรองเท้า
ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1898 เธอเริ่มให้บริการในฐานะผู้ถ่ายภาพบนฟิล์มรังสีเอกซ์ให้แก่กองทัพบกสหรัฐ ซึ่งได้ส่งทหารที่ได้รับบาดเจ็บจากเขตสงครามแปซิฟิกของสงครามสเปน–อเมริกา กลับไปยังสหรัฐผ่านทางซานฟรานซิสโก
ผลของรังสีและการเสียชีวิต

ในช่วงเวลาที่เฟลชแมนทำงานเป็นนักรังสีการแพทย์ นอกจากหลอดรังสีเอกซ์จะไม่มีการป้องกันแล้ว ผู้ปฏิบัติงานยังมักจะวางมือของตนเองไว้ด้านหน้าเครื่องเอกซเรย์เพื่อตรวจสอบการเปิดรับแสงอีกด้วย นอกจากนี้ เฟลชแมนมักจะสัมผัสกับรังสีเอกซ์เพื่อแสดงให้ผู้ป่วยเห็นว่าขั้นตอนนี้ไม่มีความเจ็บปวด
ใน ค.ศ. 1903 ผลสะสมจากการได้รับรังสีเอกซ์โดยไม่ได้รับการป้องกันเป็นเวลาเจ็ดปี และทำงานวันละสิบสองชั่วโมง เริ่มปรากฏให้เห็นเป็นโรคผิวหนังอักเสบจากรังสีเอกซ์ที่มือของเธอ โดยเธอเชื่อว่าอาการระคายเคืองนี้เกิดจากสารเคมีที่ใช้ในการล้างแผ่นถ่ายภาพ และในช่วงต้น ค.ศ. 1904 โรคผิวหนังอักเสบดังกล่าวได้ลุกลามจนเธอต้องเข้ารับการรักษาจากแพทย์ แพทย์พบว่า:
"มือทั้งสองข้างมีแผลเป็นอย่างรุนแรง โดยเฉพาะเนื้อเยื่อเหนือกระดูกนิ้วมือกลางและข้อต่อกลาง....พื้นผิวมีแผลเป็นและมีหูด โดยหูดมีลักษณะเป็นแผลเน่าเปื่อยสลับกับแผลเป็น ส่วนต่อมสร้างขนและรูขุมขนถูกทำลายจนผิวหนังแข็ง, แห้ง และแตกได้ง่าย ซึ่งการรักษาด้วยยาขี้ผึ้งและยาล้างทุกรูปแบบไม่ได้ผลถาวร"
เธอยังคงทำงานต่อไปแม้จะมีอาการบาดเจ็บ ซึ่งใน ค.ศ. 1904 เธอได้เป็นผู้รับผิดชอบในการแนะนำมาตรการป้องกันสำหรับผู้ปฏิบัติงานเครื่องรังสีเอกซ์ โดยเธอแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับข้อดีของหน้าจอกระจกแผ่นสองชั้น และโลหะ เช่น ตะกั่ว, อลูมิเนียม, เหล็ก รวมถึงทองแดง ในการ "ต้านทาน" รังสีเอกซ์
เฟลชแมนเป็นคนที่สองและเป็นผู้หญิงคนแรกที่เสียชีวิตเนื่องจากการได้รับรังสีเอกซ์ หลังการเสียชีวิตของคลาเรนซ์ ดาลลี ซึ่งเป็นนักเป่าแก้วชาวอเมริกันและผู้ช่วยทอมัส เอดิสัน ในงานรังสีเอกซ์ ผู้ที่เสียชีวิตเมื่อปีก่อน
สิ่งพิมพ์และการอ้างอิง

Fleischman, Elizabeth. (1898). Description of Plates: Plate LV: American Frog. Archives of the Roentgen Ray. 3(2): 62.
Borden, William Cline, & Sternberg, George Miller. (1900). The Use of the Röntgen Ray by the Medical Department of the United States Army in the War with Spain. Washington, D.C. Government Printing Office.
Senn, Nicholas. (1900). The X-ray in Military Surgery. Philadelphia Medical Journal. 5: 36–37.
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เอลิซาเบธ เฟลชแมน
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สหรัฐ 
ศิลปิน:  RKD Artists 
ภาพบนฟิล์มรังสีเอกซ์โดยเอลิซาเบธ เฟลชแมน จากกะโหลกศีรษะของพลทหาร จอห์น เกรตเซอร์ จูเนียร์ แสดงกระสุนที่ติดอยู่ในสมอง
จักรพรรดิเท็นจิ

จักรพรรดิเท็นจิ (ญี่ปุ่น: 天智天皇; โรมาจิ: Tenji-tennō; ค.ศ. 626 – 7 มกราคม ค.ศ. 672) รู้จักกันในตอนแรกว่า เจ้าชายคัตสึรางิ (ญี่ปุ่น: 葛城皇子; โรมาจิ: Katsuragi no Ōji) และภายหลังก่อนขึ้นครองราชย์ว่า เจ้าชายนากาโนะ โอเอะ (ญี่ปุ่น: 中大兄皇子; โรมาจิ: Nakano Ōe no Ōji) เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่นองค์ที่ 38 ตามลำดับการสืบราชสันตติวงศ์
รัชสมัยของจักรพรรดิเท็นจิกินเวลาจาก ค.ศ.  661 ถึง 672
เรื่องเล่าแบบดั้งเดิม

เจ้าชายนากะได้เป็นผู้สำเร็จราชการภายหลังจากสวรรคตของ จักรพรรดินีไซเม จักรพรรดินีองค์ที่ 37 ผู้เป็นพระราชมารดาเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม ค.ศ. 661 จนกระทั่งวันที่ 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 668 เจ้าชายนะกะจึงได้ขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็น จักรพรรดิเท็นจิ และจากนั้นจึงได้มีการประกอบพิธีราชาภิเษกและในวันที่ 10 เมษายน ค.ศ. 668 จักรพรรดิเท็นจิได้สถาปนา เจ้าชายโออามะ (อังกฤษ: Imperial Prince Ōama, โรมาจิ: Ōama-shinno) พระราชอนุชาร่วมพระราชมารดาขึ้นเป็นรัชทายาท
จักรพรรดิเท็นจิเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 7 มกราคม ค.ศ. 672 แต่ก่อนจะสวรรคตพระองค์กลับได้มอบราชบัลลังก์ให้กับเจ้าชายโอะโตะโมะพระราชโอรสขึ้นเป็น จักรพรรดิโคบุง ทำให้เจ้าชายโออะมะซึ่งเป็นรัชทายาทไม่พอพระทัยและได้ก่อสงครามที่เรียกว่า สงครามจินชิน โดยเจ้าชายโออะมะได้ชัยชนะและขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็น จักรพรรดิเท็มมุ
ข้อมูล

Asakawa, Kan'ichi. (1903).  The Early Institutional Life of Japan. Tokyo: Shueisha. OCLC 4427686; see online, multi-formatted, full-text book at openlibrary.org
Aston, William George. (1896). Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697. London: Kegan Paul, Trench, Trubner. OCLC 448337491
Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979). Gukanshō: The Future and the Past. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-03460-0; OCLC 251325323
MacCauley, Clay. (1900). "Hyakunin-Isshu: Single Songs of a Hundred Poets" in Transactions of the Asia Society of Japan. Tokyo: Asia Society of Japan. ...Click link for digitized, full-text copy of this book (in English)
Nippon Gakujutsu Shinkokai (1969). The Manyoshu: The Nippon Gakujutsu Shinkokai Translation of One Thousand Poems. New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-08620-2
Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). The Imperial House of Japan. Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
Hiroaki Sato (2008). Japanese women poets: an anthology. M.E. Sharpe, Inc.
Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Ōdai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon.  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
Varley, H. Paul. (1980). Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-04940-5; OCLC 59145842
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สหรัฐ  ญี่ปุ่น 
อื่น ๆ:  IdRef 
กวีโดยจักรพรรดิเท็นจิ
จักรพรรดิเซมุ

จักรพรรดิญี่ปุ่นองค์ที่ 13
จักรพรรดิเซมุ (ญี่ปุ่น: 成務天皇; โรมาจิ: Seimu-tennō) มีอีกพระนามว่า วากาตาราชิ ฮิโกะ โนะ ซูเมรามิโกโตะ (ญี่ปุ่น: 稚足彦天皇; โรมาจิ: Wakatarashi hiko no Sumeramikoto) เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่นในตำนานองค์ที่ 13 ตามลำดับการสืบราชบัลลังก์แบบดั้งเดิม ทั้งโคจิกิและนิฮงโชกิ (เรียกรวมกันเป็น คิกิ) บันทึกเหตุการณ์ที่อ้างว่าเกิดในรัชสมัยเซมุ จักรพรรดิในตำนานพระองค์นี้มีชื่อเสียงจากการจัดระเบียบรัฐบาลท้องถิ่นด้วยการแต่งตั้งบุคคลแรกให้แคว้นที่อยู่ภายใต้การปกครองของพระองค์ เซมุมีพระมเหสีเพียงพระองค์เดียวตามที่บันทึกไว้ และคลอดพระราชโอรสเพียงองค์เดียว พระองค์ยังมีพระสนมอีกหนึ่งพระองค์แต่กลับไม่มีบุตร ซึ่งต่างจากพระราชบิดาอย่างสิ้นเชิงที่กล่าวกันว่ามีพระราชโอรสธิดาอย่างน้อย 80 พระองค์และมีพระมเหสีหลายพระองค์
ตามธรรมเนียม รัชสมัยของเซมุถือกันว่าอยู่ระหว่าง ค.ศ. 131 ถึง 190 ปัญหาเกิดขึ้นเมื่อพระราชโอรสองค์เดียวของพระองค์สิ้นพระชนม์ตั้งแต่วัยเยาว์ เซมุจึงแต่งตั้งหนึ่งในพระราชนัดดาให้เป็นมกุฎราชกุมารก่อนสวรรคตใน ค.ศ. 190 ทำให้เป็นจักรพรรดิพระองค์แรกในรุ่นหลังที่สละราชบัลลังก์ให้แก่ผู้สืบราชบัลลังก์ที่ไม่ใช่ผู้สืบทอดโดยตรง
เรื่องเล่าตามตำนาน

คิกิ หรือ พระราชพงศาวดารญี่ปุ่น บันทึกว่าเซมุเสด็จพระราชสมภพในยาซาไกริ-ฮิเมะ [ja] เมื่อช่วง ค.ศ. 84 และได้รับพระราชทานนามว่า วากาตาราชิฮิโกะ (ญี่ปุ่น: 稚足彦尊; โรมาจิ: Wakatarashihiko) ไม่มีใครทราบว่าเหตุใดพระองค์จึงได้รับเลือกเป็นมกุฎราชกุมาร แต่ภายหลังวากาตาราชิฮิโกะขึ้นคอรงราชย์ใน ค.ศ. 131 เซมุทรงเป็นที่รู้จักดีที่สุดจากการจัดระเบียบรัฐบาลท้องถิ่นด้วยการแต่งตั้งผู้ว่าราชการแคว้นและเจ้าหน้าที่เขตคนแรก แม้ว่ารายละเอียดระบบการปกครองของพระองค์ยังคงคลุมเครือ แต่ในเวลานั้น บรรดาเจ้าชายถูกส่งไปยังสถานที่สำคัญในแคว้นต่างๆ สมาชิกเหล่านี้ได้รับการกำหนดให้เป็น วาเกะ ซึ่งแสดงถึงสถานะของพวกเขาในฐานะสาขาหนึ่งของราชวงศ์ บริงก์ลีย์และคิกูจิตั้งทฤษฎีว่า การแต่งตั้งผู้ว่าราชการท้องถิ่นเหล่านี้ได้รับการออกแบบมาเพื่อเพิ่ม "เกียรติประวัติแห่งราชสำนัก" ผู้ที่มีสิทธิ์ได้แก่ "บุคคลที่มีคุณธรรม" เจ้าชาย หรือหัวหน้าชนเผ่าพื้นเมือง
คิกิระบุว่าเซมุมีพระมเหสีนาม โอโฮะ-ทาการะ (ญี่ปุ่น: 弟財郎女; โรมาจิ: Oho-takara) ธิดาในทาเกะ-โอชิยามะ-ทาริ-เนะ โอโฮะ-ทาการะให้กำเนิดพระราชโอรสเพียงพระองค์เดียวนามว่า เจ้าชายวากานูเกะ (ญี่ปุ่น: 和訶奴気王) พระราชโอรสองค์เดียวของเซมุดูเหมือนจะสิ้นพระชนม์ตั้งแต่วัยเยาว์เนื่องจากจักรพรรดิทรงแต่งตั้งพระราชโอรสของยามาโตะ ทาเกรุเป็นมกุฎราชกุมารก่อนที่พระองค์จะสวรรคตใน ค.ศ. 190 ด้วยพระชนมพรรษา 107 พรรษา ภายหลังทาราชินากัตสึฮิโกะ พระราชนัดดา ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิองค์ถัดไปใน ค.ศ. 192 การสวรรคตของเซมุถือเป็นจุดสิ้นสุดของทายาทสายตรงจากจักรพรรดิจิมมุในตำนาน และเป็นการแตกสาขาแรกของสาขาอื่น ๆ ที่ตามมาภายหลัง
ข้อมูลเท่าที่มีอยู่

นักประวัติศาสตร์จัดให้เซมุเป็น "จักรพรรดิในตำนาน" เนื่องจากมีข้อมูลสำหรับการตรวจสอบและศึกษาเพิ่มเติมไม่เพียงพอ เนื่องด้วยเหตุผลดังกล่าว ทำให้การดำรงอยู่ของพระองค์เป็นเรื่องที่ถกเถียงกัน ถ้าพระองค์มีอยู่จริง ก็คงไม่มีหลักฐานเสนอแนะว่าตำแหน่ง เท็นโน ใช้งานในรัชสมัยของพระองค์ โดยมีแนวโน้มสูงมากว่าพระองค์เป็นหัวหน้าเผ่าหรือผู้นำเผ่าท้องถิ่น และหน่วยการเมืองที่พระองค์ปกครองครอบคลุมเพียงส่วนเล็ก ๆ ของประเทศญี่ปุ่นในปัจจุบันเท่านั้น มีความเป็นไปได้ว่าเซมุทรงปกครองในช่วงครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 4 เมื่อญี่ปุ่นกลายเป็นรัฐรวมเป็นหนึ่งซึ่งมีศูนย์กลางการปกครองจากยามาโตะ ทำให้บันทึกเหล่านี้ "ไม่ใช่เรื่องที่ไม่น่าเป็นไปได้"
อ่านเพิ่ม

Aston, William George. (1896). Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697. London: Kegan Paul, Trench, Trubner.  OCLC 448337491
Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979). Gukanshō: The Future and the Past. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-03460-0;  OCLC 251325323
Chamberlain, Basil Hall. (1920). The Kojiki. Read before the Asiatic Society of Japan on 12 April, 10 May, and 21 June 1882; reprinted May 1919.  OCLC 1882339
Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). The Imperial House of Japan. Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Ōdai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon.  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland.  OCLC 5850691
Varley, H. Paul. (1980). Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-04940-5;  OCLC 59145842
| ก่อนหน้า |  | จักรพรรดิเซมุ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| จักรพรรดิเคโก |  |   จักรพรรดิแห่งญี่ปุ่น  (ค.ศ. 130 - ค.ศ. 191) |  | จักรพรรดิชูไอ |
อนุสรณ์สถานศาลเจ้าชินโตและสุสานที่อุทิศแด่จักรพรรดิเซมุ
บังเต๊ก

ขุนพลชาวจีนในยุคราชวงศ์ฮั่น (เสียชีวิต ค.ศ. 219)
| บังเต๊ก (ผาง เต๋อ) |
| --- | --- |
龐德 / 龐悳
ภาพวาดบังเต๊กในยุทธการที่อ้วนเสียสมัยราชวงศ์ชิง

ขุนพลสถาปนาคุณธรรม (立義將軍)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 216 (216) – ค.ศ. 219 (219)
กษัตริย์: พระเจ้าเหี้ยนเต้
หัวหน้ารัฐบาล: โจโฉ
ขุนพลราชองครักษ์ (中郎將) (ภายใต้ม้าเท้ง)
ดำรงตำแหน่ง 202–?
กษัตริย์: พระเจ้าเหี้ยนเต้
เจ้าหน้าที่ผู้ช่วย (從事)
ดำรงตำแหน่ง ?–?
กษัตริย์: พระเจ้าเลนเต้
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ไม่ปรากฏ อำเภอหล่งซี มณฑลกานซู่
เสียชีวิต: ค.ศ. 219 เซียงหยาง มณฑลหูเป่ย์
บุตร: บังโฮย บุตรชายอีกสามคน
ความสัมพันธ์: บังยิว (ลูกพี่ลูกน้อง)
อาชีพ: ขุนพล
ชื่อรอง: ลิ่งหมิง (令明)
สมัญญานาม: จวั้งโหฺว (壯侯)
บรรดาศักดิ์: กวันเหมินถิงโหฺว (關門亭侯)

บังเต๊ก (เสียชีวิต ค.ศ. 219) หรือชื่อภาษาจีนกลางว่า ผาง เต๋อ (จีน: 龐德 / 龐悳; พินอิน: Páng Dé; pronunciationไฟล์:Pang De.ogg) ชื่อรอง ลิ่งหมิง (จีน: 令明) เป็นขุนพลที่มีชีวิตอยู่ในสมัยปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออกของจีน บังเต๊กเริ่มรับราชการภายใต้ขุนศึกม้าเท้งซึ่งมีที่มั่นในมณฑลเลียงจิ๋ว ในปี ค.ศ. 211 บุตรชายของม้าเท้ง ม้าเฉียว พร้อมด้วยกลุ่มขุนศึกจากเลียงจิ๋ว เริ่มก่อกบฏต่อราชสำนักฮั่นซึ่งถูกควบคุมโดยขุนศึกโจโฉ หลังจากโจโฉชนะม้าเฉียวและพันธมิตรที่ยุทธการที่ด่านตงก๋วน ม้าเฉียวหนีไปฮันต๋ง และเข้าพึ่งขุนศึกเตียวฬ่อ บังเต๊กติดตามไปด้วย เมื่อม้าเฉียวแปรพักตร์จากฝ่ายเตียวฬ่อเพื่อเข้าร่วมกับขุนศึกเล่าปี่ บังเต๊กยังคงอยู่ในฮันต๋งและในที่สุดก็มารับใช้โจโฉหลังจากโจโฉชนะเตียวฬ่อที่ยุทธการที่เองเปงก๋วนและเข้ายึดฮันต๋ง ในปี ค.ศ. 219 บังเต๊กต่อสู้ใน ยุทธการที่อ้วนเสียภายใต้การบัญชาการของโจหยิน ต่อต้านกองกำลังของเล่าปี่ที่นำโดยกวนอู บังเต๊กถูกจับในการต่อสู้และในที่สุดก็ถูกประหารโดยกวนอูเมื่อเขาไม่ยอมจำนน
ประวัติ

บังเต๊กเป็นชาวอำเภอหฺวานเต้า (狟道縣 หฺวานเต้าเซี่ยน) เมืองลำอั๋นหรือลำหัน (南安郡 หนานอาน) มณฑลเลียงจิ๋ว ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันออกของอำเภอหล่งซี มณฑลกานซู่ในปัจจุบัน บังเต๊กในวัยเยาว์รับราชการเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ช่วย (從事; ฉงฉื่อ) ในที่ว่าการเมืองบ้านเกิด
ประวัติ > การรับราชการทหารในช่วงต้น

ในช่วงรัชศกชูผิง (ค.ศ. 190–193) ในรัชสมัยพระเจ้าเหี้ยนเต้ เกิดกบฏเลียงจิ๋วก่อการ บังเต๊กเข้าร่วมกับขุนศึกม้าเท้งในการปราบปรามกลุ่มกบฏของชนเผ่าเกี๋ยงและตี และได้รับการเลื่อนขั้นเป็นนายกอง (校尉; เซี่ยวเว่ย์) สำหรับความชอบในการศึก
บรรณานุกรม

ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
de Crespigny, Rafe (2007). A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms 23-220 AD. Leiden: Brill. ISBN 9789004156050.
ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้).
เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
ดูเพิ่ม

รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
| ด ค กบุคคลสำคัญในยุคสิ้นราชวงศ์ฮั่น (ค> ศ. 189-220) |
| --- | --- |
จักรพรรดิ:  จักรพรรดิฮั่นหลิง (พระเจ้าเลนเต้)  จักรพรรดิฮั่นเซ่า (หองจูเปียน)  จักรพรรดิฮั่นเซี่ยน (พระเจ้าเหี้ยนเต้/หองจูเหียบ) 
พระมเหสีและพระสนม:  พระนางตังไทฮอ  พระนางโฮเฮา  พระสนมอองบีหยิน  พระสนมถัง  พระนางฮกเฮา  พระสนมตังกุยฮุย  พระนางโจเฮา 
ผู้สำเร็จราชการ:  โฮจิ๋น  ตั๋งโต๊ะ  อ้องอุ้น  ลิฉุย  กุยกี  โจโฉ  โจผี 
ขุนศึก:  กองซุนก๋ง  กองซุนของ  กองซุนจ้าน  กองซุนตู้  กิมสวน  โกกัน  ขงมอ  ขงหยง  เค้าก๋อง  เงียมแปะฮอ  จางหอง  ฉกหยง  ชื่อเซี่ย  ซุนกวน  ซุนเกี๋ยน  ซุนเซ็ก  เต๊งหงวน  เตียวก๊ก  เตียวสิ้ว  เตียวหอม  เตียวฬ่อ  เตียวเอี๋ยง  เตียวเอี๋ยน  โตเกี๋ยม  เปาสิ้น  เปียนจาง  ม้าเฉียว  ม้าเท้ง  ลิโป้  เล่ากี๋  เล่าจ๋อง  เล่าเจี้ยง  เล่าเตา  เล่าปี่  เล่าเปียว  เล่าเอี๋ยน  หลิวสฺวิน  เล่าหงี  เล่าอิ้ว  หันซุย  อ้วนซง  อ้วนถำ  อ้วนสุด  อ้วนเสี้ยว  อ้วนอุ๋ย  อ้วนฮี  อองของ  อองลอง  เอียวฉิว  ฮันเหียน  ฮันฮก 
ขุนนางฝ่ายพลเรือน:  กองซุนอวด  กันหยง  กากุ๋ย  กาเซี่ยง  กัวเต๋า  กุยแก  เก๊งเหลียง  เก๊งอวด  เกียวก๊กโล  โกกัน  เขาเฉียว  เขาฮิว  งอสิด  จงฮิว  จิวยี่  จูกัดกิ๋น  จูกัดเหลียง (ขงเบ้ง)  จูฮี  โจโก๋  ชีสิว  ชีซี  ซัวหยง  ซินเป๋ง  ซินผี  ซุนเขียน  ซุนฮก  ซุนฮิว  ซุยตำ  ตังสิน  ตันก๋ง  เต๊งไก๋  เตียนห้อง  เตียวกั๋ง  เตียวเจียว  เตียวเมา  เตียวสง  เตียวอุ๋น  เตียวเหียน  เทียหยก  บังทอง  บิต๊ก  บิฮอง  มอกาย  ม้าเลี้ยง  ลกซุน  ลิยู  ลิห้อม  ลู่คัง  เล่าจ๋อง  เล่าต้าย  เล่าฮก  โลซก  โลติด  สิมโพย  สุมาหลัง  สุมาหอง  สุมาจุ้น  สุมาอี้  หวดเจ้ง  อ๋องก้าย  อ้วนอิ๋น  อ้วนอุ๋ย  อองสิ้ว  อองซัน  อุยของ  เอียวสิ้ว  ฮองกี๋  ฮัวหิม  แฮหัวอัน 
ขุนนางฝ่ายทหาร:  กวนเป๋ง  กวนอู  กิเหลง  กำเหลง  กุยห้วย  เกียงขิม  โกซุ่น  โกลำ  เคาทู  ชัวมอ  งอเก๋ง  งออี้  งอหลัน  งักจิ้น  งันเหลียง  งิวขิ้ม  งิวฮู  งุยซก  เงียมหงัน  เงียมอี๋  จงป้า  จิวท่าย  จิวซุน  จิวอิ๋น  เจียวขิม  จูล่ง  จูตี  จูหวน  จูเหลง  จูเหียน  โจจิ๋น  โจเจียง  โจซุน  โจป้า  โจเมา  โจเสง  โจหยิน  โจหอง  โจฮิว  ชีเซ่ง  ซงเหียน  ซิหลง  ซีเอ๋ง  ซุนเกียว  ซุนเจ้ง  ซุนเซียง  ซุนเปิน  ซุนฟู่  โซหุย  ตังสิด  ตันเซ็ก  ตันบู  เตงฮอง  เตียนอุย  เตียวคับ  เตียวเจ  เตียวเลี้ยว  เตียวหยิม  เตียวหุย  เตียวอุ๋น  เตียวโอย  เทียเภา  ไทสูจู้  บังเต๊ก  บุนทิว  บุนเพ่ง  เบ้งตัด  เปาจิด  เปาสูหยิน  พัวเจี้ยง  ม้าต๋ง  ม้าเทียด  ม้าฮิว  ลิซก  ลิเงียม  ลิเตียน  ลิกอง  ลิบอง  ลิบ้อง  ลิต้าย  ลิอุยหอง  ลีถอง  เล่งโฉ  เล่งทอง  เล่ากี๋  เล่าชุน  เล่าผวน  เล่าเพ็ก  เล่าฮอง  เลียงหิน  เลียวฮัว  วัวเหลง  หมันทอง  หวนเตียว  หลันเป้ง  หองจอ  หันเซียม  อองเป๋ง  อ่องหอง  อิกิ๋ม  อิเขง  อินเล้  อุยก๋วน  อุยกาย  อุยเอี๋ยน  เอียวฮอง  ฮองตง  ฮองฮูสง  ฮันต๋ง  ฮันโฮ  ฮัวหยง  เฮาเฉีย  เฮาเสง  แฮหัวตุ้น  แฮหัวเอี๋ยน 
สตรีสำคัญ:  กำฮูหยิน  งอฮูหยิน  จาง ชุนหัว  ชัวฮูหยิน  ซัวเอี๋ยม  ซินเหียนเอ๋ง  ซุนฮูหยิน  ไต้เกี้ยว  บิฮูหยิน  เปียนสี  ปู้ฮูหยิน  ลิหลิงฉี  เสียวเกี้ยว  หวังอี้  อุ๋ยซี  เอียนสี 
บุคคลสำคัญอื่น ๆ:  กวนลอ  เกียดเป๋ง  เกียนสิด  จางจ้งจิ่ง  เจียวก้าน  โจงั่ง  โจจู๋  โจฉอง  โจหิม  โจสิด  ชิวลี่จฺวี  ซุนของ  เตียนติ๋ว  ปื่งเหยฺวียน  เป๊กตุ้น  ยีเอ๋ง  สิบขันที  สุมาเต๊กโช  หลิวเป้า  อิเกียด  อุยสิง่าน  ฮัวโต๋
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉิดโฉม

| พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉิดโฉม |
| --- | --- |
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ ชั้น 4 พระองค์เจ้าชั้นโท

ประสูติ: 12 เมษายน พ.ศ. 2399
สิ้นพระชนม์: 11 มิถุนายน พ.ศ. 2489 (90 ปี) โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ จังหวัดพระนคร
ราชวงศ์: จักรี
พระบิดา: พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระมารดา: เจ้าจอมมารดาสีดา
ศาสนา: พุทธ
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉิดโฉม (12 เมษายน พ.ศ. 2399 – 11 มิถุนายน พ.ศ. 2489) เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาสีดา
พระประวัติ

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉิดโฉม เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาสีดา (สตรีชาวสุพรรณบุรี มารดาชื่อแพงดีมีเชื้อสายลาวเวียงจันทน์ ทั้งนี้เจ้าจอมมารดาสีดาเป็นญาติห่าง ๆ ของเจ้าจอมมารดาวันดี พระมารดาของพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพิมพับสรสร้อย และพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสอางองค์)
พระองค์เจ้าเฉิดโฉมประสูติเมื่อวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2399 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อแรกประสูติมีพระอิสริยยศที่ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า ต่อมาในปี พ.ศ. 2430 มีพระอิสริยยศที่ พระเจ้าบวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า และวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาพระอิสริยยศพระราชโอรสและพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวขึ้นเป็น พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร พระองค์เจ้าเฉิดโฉมประชวร สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ถวายการดูแลอย่างใกล้ชิด โดยให้พระองค์เจ้าเฉิดโฉมเสด็จไปเข้ารับการรักษาที่ตึกปัญจมราชินี โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ กระทั่งสิ้นพระชนม์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2489 หลังการสวรรคตของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลเพียงสองวัน สิริพระชันษา 90 ปี นับเป็นพระราชบุตรในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวที่มีพระชันษาสูงที่สุดและมีพระชนม์ชีพเป็นพระองค์สุดท้าย
จากบันทึกของเอ็ดน่า บรูเนอร์ บัลค์ลีย์ มิชชันนารีชาวอเมริกันที่เข้ามาเป็นครูในโรงเรียนวังหลัง (ต่อมาคือโรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย) ซึ่งได้มีโอกาสสนิทสนมกับพระองค์เจ้าเฉิดโฉม แสดงให้เห็นว่าพระองค์เป็นเจ้านายสยามที่สนพระทัยในศาสนาคริสต์เป็นอย่างยิ่ง ดังข้อความที่ปรากฏในหนังสือ "สยามคือบ้านของเรา" ความว่า "พระองค์ทรงเล่าให้ฉันฟังโดยทรงรับสั่งอย่างช้า ๆ และเว้นจังหวะหยุดเป็นช่วง ๆ ว่าพระเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระองค์ได้เข้าเฝ้าฯ ในพระบรมมหาราชวังเป็นครั้งราว และยังทรงสละเวลามีพระราชปฏิสันถารด้วย  หัวข้อที่พระเจ้าอยู่หัวทรงโปรดสนทนาเป็นพิเศษคือเรื่องศาสนา และมักจะทรงวกมาที่เรื่องของศาสนาคริสต์อยู่เสมอ เพราะพระเจ้าอยู่หัวทรงทราบดีว่าพระองค์ทรงสนพระทัยในเรื่องนี้ โดยทรงเรียนรู้จากพระสหายที่เป็นคริสเตียนในโรงเรียนวังหลัง หลังจากนั้นอีกหลายปีต่อมา พระองค์ทรงได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ทรงรับเป็นองค์อุปถัมป์ของสโมสรสตรีแห่งแรกของกรุงเทพฯ..."
พระเกียรติยศ > พระอิสริยยศ

12 เมษายน พ.ศ. 2399 – พ.ศ. 2430 : พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉิดโฉม
พ.ศ. 2430 – 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 : พระเจ้าบวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉิดโฉม
15 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 – 11 มิถุนายน พ.ศ. 2489 : พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉิดโฉม
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2447 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 4 ชั้นที่ 3 (ม.ป.ร.3)
พ.ศ. 2451 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 5 ชั้นที่ 3 (จ.ป.ร.3)
พ.ศ. ไม่ปรากฏ –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 1 (ว.ป.ร.1)
พ.ศ. ไม่ปรากฏ –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 7 ชั้นที่ 5 (ป.ป.ร.5)
แหล่งข้อมูลอื่น

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ. เจ้านายพระชันษายืนในพระราชวงศ์จักรี. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ และหม่อมเจ้าจงจิตรถนอม ดิศกุล พระธิดา, พิมพ์ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2474, แก้ไขปรับปรุง พ.ศ. 2486, พ.ศ. 2530. 153 หน้า.  ISBN 974-8356-98-1
พันทิปดอตคอม. พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิงเฉิดโฉม : มีพระประยูรญาติอยู่เมืองสุพรรณ. เรียกดูเมื่อวันที่ 3 มกราคม 2556
| ด ค กพระราชธิดาในกรมพระราชวังบวรสถานมงคลแห่งราชวงศ์จักรี |
| --- | --- | --- |
| สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท |  เจ้าฟ้าพิกุลทอง  พระองค์เจ้าเกสร  พระองค์เจ้าดวงจันทร์  พระองค์เจ้าโกมล  พระองค์เจ้าบุนนาค  พระองค์เจ้าดาราวดี  พระองค์เจ้าโกสุม  พระองค์เจ้ากำพุชฉัตร  พระองค์เจ้าปัทมราช  พระองค์เจ้ากลัด  พระองค์เจ้าฉิมพลี  พระองค์เจ้าแก้ว  พระองค์เจ้าศรีสุดาอับสร  พระองค์เจ้าลมุด  พระองค์เจ้าปุก  พระองค์เจ้าดุษฎี  พระองค์เจ้าวงศ์มาลา  พระองค์เจ้านิลวัตถา  พระองค์เจ้ากำพร้า  พระองค์เจ้ากลิ่น  พระองค์เจ้ารุ่ง  |  |
| สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ |  พระองค์เจ้าประชุมวงศ์  พระองค์เจ้านัดดา  พระองค์เจ้าขนิษฐา  พระองค์เจ้าสุวรรณ  พระองค์เจ้าอำพัน  พระองค์เจ้านฤมล  พระองค์เจ้างาม  พระองค์เจ้ามณฑา  พระองค์เจ้าปทุเมศ  พระองค์เจ้าเกสร  พระองค์เจ้านุ่ม  พระองค์เจ้าดวงจันทร์  พระองค์เจ้าสุด  |  |
| สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ |  พระองค์เจ้าอรุณ  พระองค์เจ้าสำอาง  พระองค์เจ้าอัมพร  พระองค์เจ้าสังวาล  พระองค์เจ้าอัมพา  พระองค์เจ้าบันเทิง  |  |
| พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว |  พระองค์เจ้าดวงประภา  พระองค์เจ้าบุบผา  พระองค์เจ้าสุดาสวรรค์  พระองค์เจ้าตลับ  พระองค์เจ้าราษี  พระองค์เจ้าวงจันทร์  พระองค์เจ้าจำเริญ  พระองค์เจ้าถนอม  พระองค์เจ้าภัควดี  พระองค์เจ้าวรพักตร์  พระองค์เจ้าวิลัยทรงกัลยา  พระองค์เจ้าเฉิดโฉม  พระองค์เจ้าประโลมโลก  พระองค์เจ้าโศกส่าง  พระองค์เจ้าพิมพับสรสร้อย  พระองค์เจ้าสอางองค์  |  |
| กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ |  พระองค์เจ้าปฐมพิสมัย  พระองค์เจ้าภัททาวดีศรีราชธิดา  พระองค์เจ้าธิดาจำรัสแสงศรี  พระองค์เจ้าฉายรัศมีหิรัญพรรณ  พระองค์เจ้ากลิ่นแก่นจันทนารัตน์  พระองค์เจ้าอับสรศรีราชกานดา  พระองค์เจ้าเทวีวิไลยวรรณ  พระองค์เจ้าวิมลมาศมาลี  พระองค์เจ้าสุนทรีนาฏ  พระองค์เจ้าประสาทสมร  พระองค์เจ้ากมุทมาลี  พระองค์เจ้าศรีสุดสวาดิ  |  |