stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี)
ราชการงานปกครอง

พระบำรุงราษฏร์ (จูมมณี) หรือ ท้าวธรรมกิติกา (จูมมณี) ท่านเป็นบุคคลที่มีสติปัญญาเฉลียดฉลาด มีความเข้าใจในระเบียบราชการธรรมเนียมการเมืองการปกครอง จนเป็นที่ไว้วางใจของ พระพรหมราชวงศา (กุทอง) เจ้าเมืองอุบลราชธานีศรีวะนาไลประเทษราช ตลอดจนคณะเพียกรมการเมืองว่า มีความเหมาะสมที่จะเป็นเจ้าเมืองปกครองอาณาประชาราษฏร์ ให้มีความร่มเย็นเป็นสุขได้
ปี พ.ศ. 2402 พระพรหมราชวงศา (กุทอง) เจ้าเมืองอุบลราชธานีศรีวะนาไลประเทษราช เห็นว่าในจำนวนบุตรทั้งหมดนั้น มีหลายคนซึ่งพอจะเป็น เจ้าเมือง อุปฮาด (อุปราช) ราชวงศ์ ราชบุตร ทำราชการให้แก่บ้านเมืองได้ จึงได้มอบหมายให้ ท้าวธรรมกิติกา (จูมมณี), ท้าวโพธิสาราช (เสือ), ท้าวสีฐาน (สาง) ซึ่งทั้ง 3 คนนี้เป็นพี่น้องร่วมมารดาเดียวกัน และ ท้าวขัติยะ (ผู) ซึ่งเป็นน้องต่างมารดา ร่วมปรึกษาหารือราชการงานเมือง เมื่อเป็นที่ตกลงกันแล้วจึงสั่งให้จัดหาเรือและคนชำนาญร่องน้ำเพื่อหาสถานที่สร้างเมืองใหม่ โดยล่องเรือไปทางทิศตะวันออกตามลำแม่น้ำมูล จนถึงบริเวณ บ้านสะพือ ได้จอดเรือและข้ามไปสำรวจภูมิประเทศฝั่งขวาแม่น้ำมูล ทิศตะวันตกของ แก่งสะพือ เมื่อเห็นว่าภูมิสถานเหมาะแก่การตั้งเมืองได้ จึงทำการบุกเบิกป่าตั้งแต่บริเวณแก่งสะพือไปถึงห้วยบุ่งโง้ง ให้พอที่จะตั้งบ้านเรือนได้ 30-80 ครอบครัว พระพรหมราชวงศา (กุทอง) เจ้าเมืองอุบลราชธานีในขณะนั้น จึงได้จัดราษฎรเข้าไปอยู่หลายครอบครัว พร้อมทั้งให้ ท้าวไชยมงคล และ ท้าวอุทุมพร ผู้เป็นญาติลงไปอยู่ด้วย แล้วตั้งชื่อว่า บ้านกว้างลำชะโด เนื่องจากบ้านนี้ตั้งอยู่ในย่านใจกลางของ 2 ลำห้วย คือ ห้วยกว้าง อยู่ทางทิศตะวันออกและ ห้วยชะโด อยู่ทางทิศตะวันตก
ปี พ.ศ. 2406 เมื่อ ท้าวธรรมกิติกา (จูมมณี) ได้ตั้ง บ้านกว้างลำชะโด ขึ้นแล้ว ต่อมามีราษฎรเข้ามาอาศัยอยู่หนาแน่นขึ้นพอที่จะตั้งเป็นเมืองได้ จึงจัดสร้างศาลาว่าการขึ้นที่ริมฝั่งแม่น้ำมูลแล้วรายงานไปยัง พระพรหมราชวงศา (กุทอง) เจ้าเมืองอุบลราชธานีศรีวะนาไลประเทษราช ซึ่งเจ้าเมืองอุบลราชธานีก็เห็นชอบด้วย จึงมีใบบอกกราบเรียนไปยัง เจ้าพระยากำแหงสงคราม เจ้าเมืองนครราชสีมา เพื่อนำความกราบบังคมทูล
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 แห่งราชวงศ์จักรี ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยก บ้านกว้างลำชะโด เป็น เมืองพิมูลมังษาหาร เมื่อวันอาทิตย์ แรม 11 ค่ำ เดือน 12 ปีกุน เบญจศก จุลศักราช 1225 ตรงกับวันที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2406 และโปรดเกล้าตั้ง ท้าวธรรมกิติกา (จูมมณี) เป็น พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) เจ้าเมืองพิมูลมังษาหารคนแรก และให้ ท้าวโพธิสาราช (เสือ) เป็นอุปฮาด (อุปราช), ให้ ท้าวสีฐาน (สาง) เป็นราชวงศ์, ให้ ท้าวขัติยะ (ผู) เป็นราชบุตร ขึ้นกับเมืองอุบลราชธานีศรีวะนาไลประเทษราช
พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) ได้ดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองพิมูลมังษาหารคนแรก ในขณะมีอายุ 49 ปี ท่านมีความมุ่งมั่นตั้งใจสามารถสร้าง บ้านกว้างลำชะโด จนเป็น เมืองพิมูลมังษาหาร และได้วางรากฐานต่างๆ ไว้ให้ชาวเมืองพิมูลมังษาหาร จนเป็นดังเช่น "เมืองพิบูลมังสาหาร" ที่มีความเจริญรุ่งเรืองในปัจจุบันนี้
ปี พ.ศ. 2430 พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) ถึงแก่กรรมด้วยโรคชรา ณ เมืองพิมูลษาหาร (อำเภอพิบูลมังสาหาร ในปัจจุบัน) สิริอายุได้ 73 ปี ซึ่งท่านดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองพิบูลมังสาหาร 25 ปี
เกียรติประวัติ

พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) ได้รับการศึกษาและถ่ายทอดวิชาความรู้สรรพวิทยา จากพระอาจารย์และนักปราชญ์ผู้รู้ทั้งหลาย จนมีความรู้ความสามารถด้านภาษาขอม ภาษาธรรม อักษรไทยน้อย อักขระไทย จารีตประเพณี ตำราพิชัยสงครามและคาถาอาคมตามยุคสมัย
พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) เมื่อครองเมืองพิบูลมังสาหาร ได้ปกครองตามฮีตคองครรลองธรรมของเจ้าเมืองที่พึงปฏิบัติด้วยความวิริยะอุสาหะ เป็นเจ้าเมืองที่มีความรู้ ความสามารถ มีสติปัญญาเฉียบแหลม และเป็นนักรบผู้กล้าหาญ
ในปี พ.ศ. 2418 เกิดกบฏฮ่อที่อาณาจักรล้านช้าง (เวียงจันทน์-หลวงพระบาง) พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) ได้เกณฑ์ไพร่พลและยกกำลังไปร่วมสมทบกับทัพหลวง ทำสงครามปราบฮ่อจนสงบราบคาบและได้ชัยชนะกลับมา
อนุสรณ์สถาน

อนุสาวรีย์พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) ณ วงเวียนหน้าสถานีตำรวจภูธรพิบูลมังสาหาร ถนนเทศบาล 2 ตำบลพิบูล  อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี
ในวันที่ 6 ธันวาคม ของทุกปี หน่วยงานราชการและประชาชนจะร่วมกันจัดงาน พิธีบวงสรวงสมโภชอนุสาวรีย์พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) เพื่อรำลึกถึงคุณูปการของ พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี) ผู้ก่อตั้งเมืองพิบูลมังสาหาร และเป็นเจ้าผู้ปกครองเมืองพิบูลมังสาหารคนแรก เป็นการสดุดี เชิดชูเกียรติ รำลึกถึงพระคุณความดีงาม และแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อบรรพบุรุษ  พร้อมทั้งยังมีการจัดงานประเพณี "บุญคูณลานกุ้มข้าวใหญ่" อันเป็นมรดกทางวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น ซึ่งถือว่าเป็นการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมจารีตประเพณีแห่งท้องถิ่นและสร้างความรักความสามัคคีของคนในชุมชน และเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของอำเภอพิบูลมังสาหารและจังหวัดอุบลราชธานีอีกด้วย
ผู้สืบต่อยศ

ผู้ที่ได้รับยศพระบำรุงราษฎร์และดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองพิมูลมังษาหารสืบต่อมา คือ
หลังจากนั้นได้มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองโดย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดเกล้าฯ ตราพระราชบัญญัติการปกครองท้องที่ ร.ศ. 116 (พ.ศ. 2440) ขึ้น ทางราชการจึงได้ลดฐานะ เมืองพิมูลมังษาหาร เป็น อำเภอพิมูลมังษาหาร ขึ้นกับจังหวัดอุบลราชธานี และตำแหน่งเจ้าเมืองก็เปลี่ยนแปลงเป็นนายอำเภอพิมูลมังษาหาร
ปี พ.ศ. 2482 ทางราชการได้เปลี่ยนชื่อ อำเภอพิมูลมังษาหาร เป็น อำเภอพิบูลมังสาหาร เฉกเช่นในปัจจุบันนี้
จิ๋นหลี่

ถนนในนครเฉิงตู มณฑลเสฉวน ประเทศจีน
ถนนจิ๋นหลี่
จิ๋นหลี่ (จีน: 锦里; พินอิน: Jǐnlǐ) หรือ ถนนโบราณจิ๋นหลี่ (จีน: 锦里古街; พินอิน: Jǐnlǐ gǔjiē) เป็นถนนในนครเฉิงตู มณฑลเสฉวน ประเทศจีน ประวัติของถนนจิ๋นหลี่สามารถสืบย้อนได้ไปถึงก่อนยุคราชวงศ์ฉินมากกว่า 1,800 ปี จิ๋นหลี่ได้รับการจัดอันดับให้เป็น "ถนนที่สวยที่สุดโลก" โดยซีเอ็นเอ็นทราเวลในปี ค.ศ. 2019
ถนนจิ๋นหลี่มีความยาวประมาณ 550 เมตร เป็นส่วนหนึ่งของศาลอู่โหว และอาคารต่าง ๆ มีรูปแบบแบบสมัยราชวงศ์ชิง ถนนมีธีมเป็นวัฒนธรรมสามก๊กซึ่งเป็นประเพณีพื้นบ้านดั้งเดิม บนถนนมีบาร์ โรงแรม ร้านขายขนม และร้ายขายของที่ระลึกจำนวนมาก ถนนจิ๋นหลี่ได้รับการปรับปรุงใหม่ในปี ค.ศ. 2004
ในปี ค.ศ. 2005 ถนนจิ๋นหลี่ได้รับการเรียกว่าเป็น "ถนนคนเดินย่านการค้าของนครระดับสิบอันดับแรกของชาติ" ใน ปี ค.ศ. 2006 จิ๋นหลี่ได้รับการเรียกว่าเป็น "ฐานสาธิตอุตสาหกรรมวัฒนธรรมแห่งชาติ" โดยกระทรงวัฒนธรรม ถนนจิ๋นหลี่มีนักท่องเที่ยวเยี่ยมชมถึง 18,000,000 คนต่อปีในปี ค
ศ. 2018 โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลตรุษจีน ผู้คนจำนวนมากมาร่วม "งานศาลใหญ่"
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ จิ๋นหลี่
ภนุมฎี

| ภนุมฎี |
| --- | --- |
ភ្នំដី
ทิวทัศน์ภนุมฎี
จุดสูงสุด
ความสูง เหนือระดับน้ำทะเล: 272 เมตร (892 ฟุต)
พิกัด: 13°35′45″N 103°59′1″E﻿ / ﻿13.59583°N 103.98361°E﻿ / 13.59583; 103.98361 
ข้อมูลทางภูมิศาสตร์
ภนุมฎีที่ตั้งภนุมฎีในประเทศกัมพูชา 
ที่ตั้ง: จังหวัดเสียมราฐ ประเทศกัมพูชา
ข้อมูลทางธรณีวิทยา
ประเภทภูเขา: หินทราย
การพิชิต
เส้นทางง่ายสุด: ขับไปบันทายศรี แล้วไต่เขา
ภนุมฎี (เขมร: ភ្នំដី, [pʰnom ɗəj]) เป็นเนินสูง 272 เมตรใกล้เสียมราฐ ประเทศกัมพูชา
ที่ตั้ง

ภนุมฎีตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของปราสาทบันทายศรี หนึ่งในวิหารหลักสมัยพระนคร และทางใต้ของพนมกุเลน ภนุมฎีเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่วิหารในเมืองพระนคร
วิหารสมัยอังกอร์

วิหารยอดเนินสร้างขึ้นในรัชสมัยพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 (ค.ศ. 889-910)  ภนุมฎีเป็นวิหารบนเนินแห่งเดียวที่สร้างขึ้นในรัชสมัยพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 ส่วนวิหารอื่นที่สร้างในรัชสมัยนี้ได้แก่ปราสาทพนมบาเค็ง, ภนุมบูก และภนุมโกรม
แหล่งข้อมูลอื่น

Mercury diagram
Nick Ray, Cambodia
พระสุนทรราชวงศา (เจ้าสุพรหม)

| พระสุนทรราชวงศา (เจ้าสุพรหม) |
| --- | --- |
 พระศรีวรราช พระสุนทรราชวงศา

เจ้าเมืองยศสุนทร
ครองราชย์: พ.ศ. 2421
รัชสมัย: 14 ปี
รัชกาลก่อนหน้า: พระสุนทรราชวงศา (ท้าวเหม็น)
รัชกาลถัดไป: เปลี่ยนแปลงการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาล
ประสูติ: พ.ศ. 2376
พิราลัย: วันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2434 (เมืองยโสธร)
พระมเหสี: ไม่ปรากฏพระนาม
พระสุนทรราชวงศา
พระบุตร: ไม่มี
ราชวงศ์: แสนทิพย์นาบัว
พระบิดา: พระสุนทรราชวงศา (ท้าวเหม็น)
พระมารดา: หม่อมคำ
พระสุนทรราชวงศา หรือ ท้าวสุพรหม เจ้าเมืองยศสุนทร องค์ที่ 5 อันสืบเชื้อสายมาแต่เจ้านอง ปฐมราชวงศ์แสนทิพย์นาบัว ปฐมเจ้าเมืองผู้สร้างเมืองนครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน
พระกรณียกิจ และเหตุการณ์สำคัญ

พ.ศ. 2426 พวกฮ่อได้ยกกองกำลังมาตั้งอยู่ที่ทุ่งเชียงคำ (ปัจจุบันอยู่ในแขวงเชียงขวาง ประเทศลาว) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ตั้งให้พระยาราชวรานุกูล (เวก) เป็นแม่ทัพใหญ่ นำกองทัพสยามขึ้นมาตีพวกฮ่อ จากนั้นพระยาราชวรานุกูล จึงตั้งให้หลวงอภัยพิพิธเป็นข้าหลวงมาเกณฑ์เอาช้าง ม้า โคต่างจากเมืองยโสธร ไปเป็นพาหนะบรรทุกลำเลียงข้าว น้ำ เสบียงไปเลี้ยงกองทัพสยาม และพระสุนทรราชวงศา จึงตั้งให้ท้าวสุริยะ (ฮู้) เป็นนายคุมเอาช้าง ม้า โคต่างไปร่วมกองทัพสยาม แต่ก็หาทันเสร็จไม่ พระยาราชวรานุกูลได้ถอยกองทัพกลับคืนมาตั้งอยู่ที่เมืองหนองคาย
ครั้นต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม เป็นแม่ทัพใหญ่คุมกองทัพสยามที่ตั้งอยู่เมืองหนองคาย และพระสุนทรราชวงศาจึงตั้งให้ท้าวโพธิสาร (สมเพ็ชร) ผู้น้อง เป็นนายคุมเอาช้าง ม้า และโคต่างไปร่วมกองทัพสยามอีกครั้ง และสามารถปราบพวกฮ่อได้สำเร็จ
การศาสนา

พ.ศ. 2426 พระสุนทรราชวงศา พร้อมด้วยอุปราช (เงาะ) ได้สร้างวัดขึ้นตรงป่ามะม่วงนอกเมือง และให้ไพร่พลชาวเมืองไปเลือกหาหินจากห้วยทวนข้างบ้านสิงห์โคกมาแกะสลักเป็นรอยพระพุทธบาท และนำประดิษฐานไว้บนแท่น ชาวเมืองเรียกว่า “หอพระบาท” ประทานนามวัดว่า “วัดป่ามะม่วง” (ต่อมาคือ วัดอัมพวัน)
ถึงเเก่กรรม

พระสุนทรราชวงศา ได้มีอาการป่วยด้วยโรคอุจระธาตุ อุปราชราชวงศ์ท้าวเพียกรมการเมืองบุตรหลานได้หาหมอเชลยศักดิ์มาประกอบยารักษาโรค แต่พระสุนทรราชวงศาหาคลายหายไม่ จนถึงวันพุธ ที่ 11 เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2434 (ตรงกับวันขึ้น 11 ค่ำ เดือนสิบสอง ปีเถาะ ตรีศก) พระสุนทรราชวงศาได้ถึงแก่กรรม สิริอายุศม์ได้ 58 ปี ครองเมืองยโสธร 14 ปี อุปราชราชวงศ์ท้าวเพียกรมการเมืองบุตรหลานจึงได้ทำหีบใส่ศพตั้งไว้ตามสมควรแก่เกียรติยศ และได้นิมนต์พระภิกษุสงฆ์สวดอภิธรรมทำบุญตามสมควร
พ.ศ. 2435 อุปราช (แก) ราชบุตร (หนู) พระศรีวรราช พร้อมด้วยท้าวเพี้ยกรมการเมืองมีใบบอกขอรับพระราชทานหีบศิลาหน้าเพลิงขึ้นมาพระราชทานเพลิงศพพระสุนทรราชวงศา (ท้าวสุพรหม) แต่หาทันได้เผาไม่
พ.ศ. 2436 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร ข้าหลวงต่างพระองค์ผู้สำเร็จราชการมณฑลลาวกาว ทรงโปรดเกล้าฯ ให้หลวงพิทักษ์สุเทพ (ข้าหลวง) ท้าวไชยกุมาร (กุคำ) เมืองอุบลราชธานี ขึ้นมาจัดราชการเมืองยโสธร แล้วจึงพร้อมใจกันกับอุปราชราชวงศ์ท้าวเพียกรมการเมืองบุตรหลาน จัดงานพระราชทานเพลิงศพพระสุนทรราชวงศา (ท้าวสุพรหม) เมื่องานพระราชทานเพลิงศพฯ เสร็จลง เมืองยโสธรก็ว่างเว้นจากผู้ครองเมือง เหลือแต่อุปราช (แก) ราชบุตร (หนู) รับราชการกับหลวงพิทักษ์สุเทพ
ในปีนี้เองเกิดกรณีพิพาทระหว่างไทยกับฝรั่งเศส ฝรั่งเศสได้ยกกำลังจากเมืองญวนมาตีเมืองสมโบกของไทย ฝ่ายเมืองยโสธรได้ถูกเกณฑ์กำลังทหารไปสมทบกองทัพจากกรุงเทพฯ ทั้งสามกองทัพ กองทัพละ 1,000 คน จำนวน 1,000 นาย โดยมีหลวงพิทักษ์สุเทพเป็นนายคุมทัพไป
อิสริยยศและตำแหน่ง

พ.ศ. 2403 พระศรีวรราช ผู้ช่วยราชการเมืองยโสธร
พ.ศ. 2416 อุปราชเมืองยโสธร
พ.ศ. 2421 เจ้าเมืองยโสธร
ชุดตัวอักษรอังกฤษ

| ชุดตัวอักษรอังกฤษ  |
| --- | --- |
แพนแกรมภาษาอังกฤษซึ่งแสดงอักษรทุกตัวในบริบทเดียว ใช้แบบตัวพิมพ์แดกซ์เรกิวลาร์
ชนิด:      อักษรสระ-พยัญชนะ           
ช่วงยุค: ประมาณ ค.ศ. 1500 ถึงปัจจุบัน
ภาษาพูด:   อังกฤษ  อังกฤษ (ภาษาเขียน) 
อักษรที่เกี่ยวข้อง
ระบบแม่: (การเขียนดั้งเดิม)ไฮเออโรกลีฟอียิปต์ไซนายดั้งเดิมฟินิเชียกรีกอิตาลีเก่าละตินชุดตัวอักษรอังกฤษ
ระบบลูก:   ชุดตัวอักษรละตินพื้นฐานไอเอสโอ  ชุดตัวหนังสือพยางค์เชโรกี (บางส่วน)  ชุดตัวอักษรสกอต  ชุดตัวอักษรโอเซจ  ระบบการเขียนแซนิช  อักขรวิธีอีกจำนวนมากที่ใช้อักษรละติน 
ISO 15924
ISO 15924: Latn (215), ​Latin
ยูนิโคด
ยูนิโคดแฝง: Latin
ช่วงยูนิโคด: U+0000 to U+007E Basic Latin and punctuation
 บทความนี้ประกอบด้วยสัญกรณ์การออกเสียงในสัทอักษรสากล (IPA) สำหรับคำแนะนำเบื้องต้นเกี่ยวกับสัญลักษณ์ IPA โปรดดู วิธีใช้:สัทอักษรสากล  สำหรับความแตกต่างระหว่าง [ ], / / และ ⟨ ⟩ ดูที่ สัทอักษรสากล § วงเล็บเหลี่ยมและทับ
ชุดตัวอักษรอังกฤษสมัยใหม่คือชุดตัวอักษรละตินที่ประกอบด้วยตัวอักษร 26 ตัว แต่ละตัวมีรูปแบบตัวนำ (upper case) และตัวตาม (lower case) ชุดตัวอักษรอังกฤษมีต้นกำเนิดมาจากอักษรละตินในราวคริสต์ศตวรรษที่ 7 นับแต่นั้นมามีการเพิ่มหรือลดตัวอักษรที่ทำให้ชุดตัวอักษรอังกฤษสมัยใหม่ในปัจจุบันมีตัวอักษร 26 ตัว (และในที่สุดก็กลายเป็นชุดตัวอักษรละตินพื้นฐานไอเอสโอ)
A a
B b
C c
D d
E e
F f
G g
H h
I i
J j
K k
L l
M m
N n
O o
P p
Q q
R r
S s
T t
U u
V v
W w
X x
Y y
Z z
รูปร่างที่แน่นอนของตัวอักษรที่เรียงพิมพ์จะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับแบบตัวพิมพ์ (และแบบอักษร) และรูปร่างของตัวอักษรที่เขียนด้วยลายมืออาจแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญจากรูปแบบตัวพิมพ์มาตรฐาน (และระหว่างปัจเจกบุคคล) โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเขียนในลักษณะตัวเขียน (cursive)
ภาษาเขียนของภาษาอังกฤษมีทวิอักษร (digraph) และพหุอักษร (multigraph) อยู่จำนวนหนึ่ง และเป็นภาษายุโรปสมัยใหม่ภาษาหลักเพียงภาษาเดียวที่ไม่ต้องใช้เครื่องหมายเสริมสัทอักษรในคำที่ไม่ใช่คำยืมจากภาษาอื่น บางครั้งอาจพบการใช้ไดเอริซิสเพื่อบ่งว่ารูปสระที่เรียงกันสองตัวนั้นออกเสียงแยกกัน (เช่นในคำ coöperation /kəʊˌɒpəˈreɪʃən/) และยิ่งน้อยครั้งที่จะพบการใช้เกรฟแอกเซนต์เพื่อบ่งว่าเสียงสระที่ตามปกติไม่ออกเสียง ในกรณีนั้นจะออกเสียงด้วย (เช่นในคำ learnèd /ˈlɜːnɪd/)
สัทวิทยา

ในภาษาอังกฤษ ตัวอักษร A, E, I, O และ U ถือเป็นอักษรสระ ตัวอักษรตัวอื่น ๆ ถือเป็นตัวอักษรแทนเสียงพยัญชนะ
ตัวอักษร Y บางครั้งใช้แทนพยัญชนะ (เช่นคำว่า young /jʌŋ/) และบางครั้งก็สามารถใช้แทนสระได้ด้วย (เช่น คำว่า myth /mɪθ/)
ตัวอักษร W ในการใช้แทนพยัญชนะ (เช่น คำว่า well /wel/) เรามักไม่ค่อยพบการใช้อักษร W แทนเสียงสระในภาษาอังกฤษบ่อยนัก ตัวอย่างคำที่ใช้แทนเสียงสระ เช่น คำว่า cwm /kʊm/ ที่เป็นคำยืมมาจากภาษาเวลส์
พลังงานเสรีกิบส์

พลังงานเสรีของกิ๊บส์ (Gibbs Free Energy) เป็นฟังก์ชันสภาวะตัวหนึ่งที่ ไม่สามารถวัดค่าได้แน่นอน แต่สามารถวัดค่าความเปลี่ยนแปลงได้
โดย ที่พลังงานเสรีกิบส์จะ ทำให้สามารถอธิบายได้ว่า ปฏิกิริยานั้นเกิดขึ้นเองได้หรือไม่(อธิบายว่าเกิดเองได้หรือไม่ได้ แต่ไม่ได้อธิบายว่าเกิดขึ้นเร็ว
หรือเกิดขึ้นช้า) โดยที่ถ้า มีค่าเป็น - คือ สามารถเกิดขึ้นเองได้ ถ้ามีค่าเป็น + คือ ไม่สามารถเกิดขึ้นเองได้ และ ถ้ามีค่าเป็น 0 คือ ปฏิกิริยานั้น
เกิดการผันกลับได้ (เกิดสมดุลของสมการ)
พลังงานเสรีของกิ๊บส์ หาได้จาก การเปลี่ยนแปลงความร้อนของปฏิกิริยา ลบด้วย อุณหภูมิในหน่วยองศาเคลวินคูณกับการเปลี่ยนแปลงเอนโทรปี (ความไม่เป็นระเบียบของระบบ ถ้ามีค่าสูงแสดงว่าระบบเกิดปฏิกิริยาได้ดี) ของระบบ
เอกพันธ์ บรรลือฤทธิ์

| เอกพันธ์ บรรลือฤทธิ์ |
| --- | --- |
ชื่อเกิด: ไทด์ บรรลือฤทธิ์
เกิด: 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2505 (62 ปี) อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว ประเทศไทย
บิดา: ชูชาติ บรรลือฤทธิ์
มารดา: ปรางทิพย์ บรรลือฤทธิ์
คู่สมรส: คนึงนิตย์ ศิริพงศ์ปรีดา (2547–2560)
คู่รัก: อัญรินทร์ ธีราธนันพัฒน์
บุตร: 3 คน
อาชีพ: นักแสดง พิธีกร
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2526–ปัจจุบัน
ผลงานเด่น: พี่มาก – แม่นาคพระโขนง (2532)
สังกัด: สีบุญเรืองฟิล์ม
เอกพันธ์ บรรลือฤทธิ์ (เกิด 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2505) ชื่อเล่น ไทด์ เป็นนักแสดงและพิธีกรชาวไทย เข้าสู่วงการบันเทิงมาพร้อมกับบิณฑ์พี่ชาย โดยเริ่มต้นจากการเป็นนายแบบและตัวประกอบในสังกัดซี.เอส.พี ของสรพงศ์ ชาตรี พร้อมกับบิณฑ์ และมีเพื่อนร่วมโมเดลลิ่งที่ต่อมามีชื่อเสียง ได้แก่ วีรยุทธ รสโอชา, พร้อมพงศ์ นพฤทธิ์
เริ่มต้นชีวิตการแสดงจากการเป็นตัวประกอบภาพยนตร์เรื่อง นิจ (2526) พร้อมทั้งเป็นนายแบบถ่ายแบบตามนิตยสาร เดินแฟชั่นโชว์ จากนั้นจึงได้รับการทาบทามจากดาวน้อย สีบุญเรือง ให้มาแสดงละครโทรทัศน์ เรื่อง กาแกมหงส์ (2528) ทางช่อง 7 ทำให้เริ่มมีชื่อเสียง จากนั้นจึงเข้ามาอยู่ในสังกัดของสีบุญเรืองฟิล์ม และเปลี่ยนชื่อเป็น "เอกพันธ์" มาจาก 'เอก' ซึ่งเป็นชื่อเล่นของสรพงศ์ ชาตรี และ 'พันธ์' มาจาก 'พันคำ' ซึ่งเป็นนามแฝงของพร้อมสิน สีบุญเรือง ผู้กำกับภาพยนตร์ หัวเรือใหญ่ของสีบุญเรืองฟิล์ม
ประวัติ

เอกพันธ์เป็นบุตรของนายชูชาติ กับนางปรางทิพย์ บรรลือฤทธิ์ เป็นน้องชายฝาแฝดของบิณฑ์ บรรลือฤทธิ์ เอกพันธ์และบิณฑ์เป็นแฝดร่วมไข่จึงมีรูปร่าง หน้าตาที่คล้ายกันมาก แต่เอกพันธ์มีจุดสังเกตที่ต่างจากบิณฑ์พี่ชาย คือ คางบุ๋ม และผมบริเวณเถิกสูงกว่า ไทด์ เอกพันธ์จบปริญญาโท คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
ชีวิตส่วนตัว เคยคบหาดูใจกับ ภัทรา ทิวานนท์ แต่ได้เลิกรากันไป ต่อมา เคยสมรสกับ คนึงนิตย์ ศิริพงศ์ปรีดา พี่สาวของ นิ้ง กุลสตรี ศิริพงศ์ปรีดา ในปี พ.ศ. 2547 ต่อมาได้หย่าร้างกันเมื่อปี 2560 โดยมีบุตรสาวที่น่ารักร่วมกัน 3 คน น้องใบเตย น้องใบตอง น้องมู่หลาน ปัจจุบันคบหาดูใจกับ ทับทิม อัญรินทร์ ธีราธนันพัฒน์ นางเอกรุ่นน้องที่มีอายุห่างกันถึง 28 ปี ทางด้านสังคมเป็นที่รู้จักกันว่า เป็นเจ้าหน้าที่ของมูลนิธิร่วมกตัญญูเช่นเดียวกับ บิณฑ์ บรรลือฤทธิ์ พี่ชายด้วย
ในกลางปี พ.ศ. 2552 ปรากฏเป็นข่าวว่าได้เข้าสมัครเป็นสมาชิกพรรคเพื่อไทยพร้อมกับ บิณฑ์ พี่ชายฝาแฝด และจะลงเลือกตั้งในคราวต่อไปด้วย แต่ต่อมาบิณฑ์ ได้ปฏิเสธ โดยบอกว่าเพียงแค่ได้รับทาบทาม แต่ไม่เคยคิดเล่นการเมือง อีกทั้งเพียงแค่งานการแสดงและงานสาธารณกุศลก็ล้นมืออยู่แล้ว
ผลงาน > ภาพยนตร์

นิจ พ.ศ. 2526
วัยเรียนเพี้ยนรัก พ.ศ. 2528
วันนี้ยังมีรัก พ.ศ. 2529
ลุยรำมะนา พ.ศ. 2529
พรหมจารีสีดำ พ.ศ. 2530 รับบท อรรณพ นฤบดินทร์
4 นัดตัดชีพ พ.ศ. 2531
บ้านผีปอบ 1 พ.ศ. 2532 รับบท นเรศ
ทับเทวา พ.ศ. 2532 รับบท อดิเทพ
พันธุ์ผีปอบ 1 พ.ศ. 2533 รับบท นเรศ
พันธุ์ผีปอบ 2 พ.ศ. 2533 รับบท นเรศ
บ้านผีปอบ 2 พ.ศ. 2533 รับบท นเรศ
ผีแม่ม่าย พ.ศ. 2533 รับบท วีนา
ต้นตระกูลปอบ พ.ศ. 2533 รับบท เชิด
ปอบผีเฮี้ยน พ.ศ. 2533 รับบท ผาลาด
ปลุกป่าช้า พ.ศ. 2533
ผีแม่ม่าย 2 พ.ศ. 2533 รับบท วีนา
กระสือกระหายเลือด พ.ศ. 2533
วิญญาณรักแม่นาคพระโขนง พ.ศ. 2534
ตัณหาพระจันทร์ 2 พ.ศ. 2534 รับบท ยุทธนา
ลิขิตพิศวาส พ.ศ. 2534
พันธุ์ผีปอบ 34 พ.ศ. 2534 รับบท นเรศ
เพชฌฆาตโหดสิงห์ป่าซุง พ.ศ. 2534 รับบท สิงห์
บ้านผีปอบ 5 พ.ศ. 2534 รับบท นเรศ
บ้านผีสิง พ.ศ. 2534
คุ้มผีหลวง พ.ศ. 2534
ผีย้ายวัด พ.ศ. 2534 รับบท เด็กเลว
ผีหนีหลุม พ.ศ. 2534
ปีศาจนางแมวดำ พ.ศ. 2534
2 มือปืนสารวัตรหิน พ.ศ. 2535 รับบท พ.ต.ท. หิน เวโรจน์
ผียโสธร พ.ศ. 2535
แรงเงาอสูรย์ พ.ศ. 2536
สยองกึ๋นส์ พ.ศ. 2536
ทหารเกณฑ์บานฉ่ำ พ.ศ. 2536 รับบท พลขลิบ
3 มือปืนสารวัตรใหญ่  พ.ศ. 2537 รับบท พ.ต.ท. ใหญ่ เวโรจน์
มังกรจ้าวท่า พ.ศ. 2537 รับบท นักมวยลึกลับ
สุริโยไท  พ.ศ. 2544 รับบท นายจันบ้านมหาโลก
ตำนานกระสือ  พ.ศ. 2545 รับบท ขุนหาญศึก
2508 ปิดกรมจับตาย พ.ศ. 2546 รับบท เสือละมาย
สุพรรณกัลยา พ.ศ. 2546 รับบท สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
ช้างเพื่อนแก้ว ภาค 2 พ.ศ. 2547
เสือภูเขา พ.ศ. 2548 รับบท แฝดนรก
ศึกงา...มหาเวทย์  พ.ศ. 2553 รับบท บาซู
ศึกมหายันต์ ๙ ยอด พ.ศ. 2553 รับบท หาญ หนังเหนียว
ปัญญาเรณู พ.ศ. 2554 รับบท หมออนามัย
ม้ง วีรบุรุษสงคราม พ.ศ. 2555 รับบท สุพจน์
ทาสรักอสูร พ.ศ. 2557
แก๊งม่วนป่วนเยาวราช พ.ศ. 2558 รับบท ตำรวจ ราเมศ แสงธรรม
มนต์รักดอกผักบุ้ง เลิกคุยทั้งอำเภอ พ.ศ. 2563 รับบท พ่อของหัวไข่
เพลง

ลูกทุ่งดารา ชุดที่ 1 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538
ลูกทุ่งดารา ชุดที่ 2 18 ตุลาคม พ.ศ. 2538
คอนเสิร์ต

คอนเสิร์ต 84 ปี ปรางทิพย์ บรรลือฤทธิ์ (4 ตุลาคม 2563)
คอนเสิร์ต 99 ปี ชาลี อินทรวิจิตร (14 มีนาคม 2564)
รายการ

ระเบิดเถิดเทิง ร่วมกับ มยุรา เศวตศิลา พ.ศ. 2540 ช่อง 5
ห้าร้านบานหทัย พ.ศ. 2544 - 2546 ช่อง 5
Q Twenty 20 คำถาม ร่วมกับ นิธิ สมุทรโคจร สมเกียรติ จันทร์พราหมณ์, เกริก ชิลเลอร์, พิชญ์นาฏ สาขากร พ.ศ. 2548 ช่องไอทีวี
ที่นี่หมอชิต (พิธีกรรับเชิญ ร่วมกับ สัญญา คุณากร) ช่อง 7
น้ำพริกถ้วยใหม่ (พิธีกรรับเชิญ แทนซูโม่กิ๊ก - เกียรติ กิจเจริญ) ช่อง 7
เกมพันหน้า เอื้ออาทร (กรรมการ) พ.ศ. 2548 - 2560 ช่อง 7
มิวสิควีดีโอ

เพลง กลับเถิดเรียมจ๋า นิรนาม (2535)
มิวสิกวิดีโอคาราโอเกะ
แหล่งข้อมูลอื่น

เอกพันธ์ บรรลือฤทธิ์ ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
เขตบางกอกใหญ่

| เขตบางกอกใหญ่ |
| --- | --- |
เขต
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Khet Bangkok Yai
วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร
คำขวัญ: บางกอกใหญ่เมืองหลวงไทยในอดีต ป้อมวิไชยประสิทธิ์พระราชวังเดิม เฉลิมพระนามพระเจ้ากรุงธน งามน่ายลพระปรางค์วัดอรุณ เทิดพุทธคุณหลวงพ่อเกษร นามขจรสมเด็จวัดพลับ เลิศกิตติศัพท์หลวงปู่โต๊ะวัดประดู่ งามน่าดูสองฝั่งคลองบางหลวง
แผนที่กรุงเทพมหานคร เน้นเขตบางกอกใหญ่
พิกัด: 13°43′22″N 100°28′35″E﻿ / ﻿13.72278°N 100.47639°E﻿ / 13.72278; 100.47639
ประเทศ:  ไทย
เขตปกครองพิเศษ: กรุงเทพมหานคร
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 6.18 ตร.กม. (2.39 ตร.ไมล์)
ประชากร (2565)
 • ทั้งหมด: 60,675 คน
 • ความหนาแน่น: 9,817.96 คน/ตร.กม. (25,428.4 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์: 10600
รหัสภูมิศาสตร์: 1016
ที่อยู่ สำนักงาน: เลขที่ 1 ถนนรัชดาภิเษก แขวงวัดท่าพระ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร 10600
เว็บไซต์: www.bangkok.go.th/bangkokyai
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
บางกอกใหญ่ เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร เป็นเขตอนุรักษ์เมืองเก่า แหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมทางฝั่งธนบุรี
ที่ตั้งและอาณาเขต

เขตบางกอกใหญ่ตั้งอยู๋ริมฝั่งขวาของแม่น้ำเจ้าพระยา (ฝั่งธนบุรี) มีอาณาเขตติดต่อ ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตตลิ่งชันและเขตบางกอกน้อย มีคลองมอญเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตพระนครและเขตธนบุรี มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยาและคลองบางกอกใหญ่เป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศใต้ ติดต่อกับเขตธนบุรี มีคลองบางกอกใหญ่และคลองบางหลวงเป็นเส้นแบ่งเขต
ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตภาษีเจริญ มีคลองบางกอกใหญ่เป็นเส้นแบ่งเขต
ประวัติศาสตร์

ชื่อของเขตบางกอกใหญ่มีที่มาจากคลองบางกอกใหญ่ (คลองบางหลวง) ซึ่งเคยเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาสายเดิมแต่แคบลงและกลายเป็นคลองหลังการขุดคลองลัดใน พ.ศ. 2095 เขตบางกอกใหญ่เคยเป็นที่ตั้งของกรุงธนบุรีเมื่อแรกเริ่ม
ใน พ.ศ. 2458 มีชื่อเรียกว่า อำเภอหงสาราม ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอบางกอกใหญ่ ใน พ.ศ. 2481 จากนั้นถูกยุบลงเป็น กิ่งอำเภอบางกอกใหญ่ ขึ้นกับอำเภอบางยี่ขัน จนกระทั่งใน พ.ศ. 2501 มีพระราชกฤษฎีกาตั้งกิ่งอำเภอบางกอกใหญ่เป็น อำเภอบางกอกใหญ่ อีกครั้ง ต่อมามีประกาศคณะปฏิวัติให้รวมจังหวัดธนบุรีกับจังหวัดพระนครเข้าด้วยกันเป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรีใน พ.ศ. 2514 และเปลี่ยนรูปแบบเป็นกรุงเทพมหานครใน พ.ศ. 2515 ซึ่งได้เปลี่ยนคำว่าอำเภอเป็น "เขต" อำเภอบางกอกใหญ่จึงมีฐานะเป็น เขตบางกอกใหญ่ นับแต่นั้น
การแบ่งเขตการปกครอง

เขตบางกอกใหญ่แบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 2 แขวง ได้แก่
| หมาย เลข | อักษรไทย | อักษรโรมัน | พื้นที่  (ตร> กม.) | จำนวนประชากร  (ธันวาคม 2566) | ความหนาแน่นประชากร  (ธันวาคม 2566) | แผนที่ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | วัดอรุณ | Wat Arun | 0.834 | 10,985 | 13,171.46 |  |
| 2. | วัดท่าพระ | Wat Tha Phra | 5.346 | 49,690 | 9,294.80 |  |
| ทั้งหมด | ทั้งหมด | ทั้งหมด | 6.180 | 60,675 | 9,817.96 |  |
ประชากร

| สถิติประชากรตามทะเบียนราษฎร เขตบางกอกใหญ่> ปี (พ.ศ.) | สถิติประชากรตามทะเบียนราษฎร เขตบางกอกใหญ่> ประชากร | สถิติประชากรตามทะเบียนราษฎร เขตบางกอกใหญ่> การเพิ่มและการลด |
| --- | --- | --- |
| 2535 | 100,466 | ไม่ทราบ |
| 2536 | 100,408 | -58 |
| 2537 | 98,895 | -1,513 |
| 2538 | 96,364 | -2,531 |
| 2539 | 94,975 | -1,389 |
| 2540 | 93,859 | -1,116 |
| 2541 | 91,584 | -2,275 |
| 2542 | 89,763 | -1,821 |
| 2543 | 88,809 | -954 |
| 2544 | 87,201 | -1,608 |
| 2545 | 86,134 | -1,067 |
| 2546 | 85,075 | -1,059 |
| 2547 | 82,666 | -2,409 |
| 2548 | 81,727 | -939 |
| 2549 | 80,863 | -864 |
| 2550 | 79,637 | -1,226 |
| 2551 | 78,307 | -1,330 |
| 2552 | 76,608 | -1,699 |
| 2553 | 75,621 | -987 |
| 2554 | 73,864 | -1,757 |
| 2555 | 72,241 | -1,623 |
| 2556 | 71,087 | -1,154 |
| 2557 | 70,003 | -1,084 |
| 2558 | 69,349 | -654 |
| 2559 | 67,887 | -1,462 |
| 2560 | 67,768 | -119 |
| 2561 | 67,211 | -557 |
| 2562 | 66,152 | -1,059 |
| 2563 | 63,861 | -2,291 |
| 2564 | 62,650 | -1,211 |
| 2565 | 61,579 | -1,071 |
| 2566 | 60,675 | -904 |
การคมนาคม

ถนนวังเดิม
ถนนเพชรเกษม
ถนนอรุณอมรินทร์
ถนนอิสรภาพ
ถนนรัชดาภิเษก
ถนนจรัญสนิทวงศ์
ถนนพาณิชยการธนบุรี
รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล (สถานีท่าพระ, จรัญฯ 13 และอิสรภาพ)
การคมนาคม > ทางน้ำ

เรือด่วนเจ้าพระยา
คลองบางกอกใหญ่
คลองมอญ
สถานที่สำคัญ

วัดอรุณราชวราราม
พระราชวังเดิม
วัดหงส์รัตนาราม
วัดเครือวัลย์วรวิหาร
วัดโมลีโลกยาราม
วัดราชสิทธาราม
วัดใหม่พิเรนทร์
วัดนาคกลาง
วัดท่าพระ
วัดสังข์กระจาย
วัดไชยฉิมพลี
วัดประดู่ฉิมพลี
สี่แยกท่าพระ
โรงเรียนทวีธาภิเศก
โรงเรียนฤทธิณรงค์รอน
โรงเรียนวัดประดู่ในทรงธรรม
วิทยาลัยอาชีวศึกษาธนบุรี
วิทยาลัยพณิชยการธนบุรี
วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม
โรงเรียนวิบูลย์เสรีวิทยา
โรงเรียนสายประสิทธิ์วิทยา
หอประชุมกองทัพเรือ
กองบัญชาการกองทัพเรือ
หอศิลป์ C13 Art Space สาขาวิชาวิจิตรศิลป์ วิทยาลัยอาชีวศึกษาธนบุรี
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์สำนักงานเขตบางกอกใหญ่
แผนที่เขตบางกอกใหญ่ เก็บถาวร 2007-09-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กเขตในกรุงเทพมหานคร |
| --- | --- | --- |
| ฝั่งธนบุรี |  คลองสาน  จอมทอง  ตลิ่งชัน  ทวีวัฒนา  ทุ่งครุ  ธนบุรี  บางกอกน้อย  บางกอกใหญ่  บางขุนเทียน  บางแค  บางบอน  บางพลัด  ภาษีเจริญ  ราษฎร์บูรณะ  หนองแขม  |  |
| ฝั่งพระนคร |  คลองเตย  คลองสามวา  คันนายาว  จตุจักร  ดอนเมือง  ดินแดง  ดุสิต  บางกะปิ  บางเขน  บางคอแหลม  บางซื่อ  บางนา  บางรัก  บึงกุ่ม  ปทุมวัน  ประเวศ  ป้อมปราบศัตรูพ่าย  พญาไท  พระโขนง  พระนคร  มีนบุรี  ยานนาวา  ราชเทวี  ลาดกระบัง  ลาดพร้าว  วังทองหลาง  วัฒนา  สวนหลวง  สะพานสูง  สัมพันธวงศ์  สาทร  สายไหม  หนองจอก  หลักสี่  ห้วยขวาง  |  |
วัดอรุณราชวราราม
วัดเครือวัลย์วรวิหาร
พระยาวุฒาธิคุณ (เคน ณ หนองคาย)

| พระยาวุฒาธิคุณ (เคน ณ หนองคาย) |
| --- | --- |
พระยาวุฒาธิคุณ (เคน ณ หนองคาย) จางวางเมืองหนองคาย ภาพถ่ายโดย โอกุสต์ ปาวี นักสำรวจชาวฝรั่งเศส

เจ้าเมืองหนองคาย
ดำรงตำแหน่ง พ.ศ. 2400 – พ.ศ. 2430 (เจ้าเมือง) พ.ศ. 2441 (จางวางเมือง)
ก่อนหน้า: พระปทุมเทวาภิบาล (ราชบุตร)
ถัดไป: พระยาปทุมเทวาภิบาล (สุพรหม)
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เสียชีวิต: 19 กันยายน พ.ศ. 2441
คู่สมรส: อัญญาคุณหญิงบุคศรี หม่อมบุปผา หม่อมเกิดมี หม่อมตื้อ หม่อมตุ หม่อมผิว หม่อมบัวภา
บุตร: พระยาปทุมเทวาภิบาล (เสือ) พระยาวุฒาธิคุณวิบุลยศักดิ์ (แพ) พระยาปทุมเทวาภิบาล (สุพรหม) พระบริบาลภูมิเขตร (หนูเถื่อน) พระวิชิตภูมิกิจ (โพธิ์) ท้าวจันทกุมาร อัญญานางกุประดิษฐ์บดี (เปรี้ยง) อัญญานางราชามาตย์ (หนูพัน)
บุพการี: พระปทุมเทวาภิบาล (บุญมา) (บิดา)

พระยาวุฒาธิคุณ หรือ เคน ณ หนองคาย (ถึงแก่อนิจกรรม 19 กันยายน พ.ศ. 2441) เป็นเจ้าเมืองหนองคายคนที่ 3 มีบรรดาศักดิ์เป็นพระปทุมเทวาภิบาล ต่อมาเลื่อนเป็นจางวางเมือง กรมการผู้ใหญ่ที่ปรึกษาราชการเมืองหนองคาย