stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
น้ำมันเมล็ดฝ้าย
การทำให้บริสุทธิ์ > การทำให้เป็นกลาง (neutralization)

ขั้นที่สองในการทำน้ำมันให้บริสุทธิ์ก็คือการแยกกรดไขมันอิสระ (FFA) ออกจากน้ำมันผ่านการทำให้เป็นกลางด้วยด่าง (alkaline neutralization)
ขึ้นอยู่กับน้ำมันที่ต้องการ อาจมีขั้นตอน 2–3 ขั้นในกระบวนการนี้ การผ่านทั้ง 3 ขั้นจะทำให้ได้น้ำมันคุณภาพดีที่สุด
และน้ำมันเมล็ดฝ้ายจะผ่านทั้ง 3 ขั้นตอน
ขั้นแรกของการทำให้เป็นกลางก็คือเติมโซดาไฟ (sodium hydroxide, NaOH) ใส่น้ำมันหลังจากปัมพ์มันผ่านเครื่องกรองแล้วให้ความร้อนจนถึง 133 องศาเซลเซียส (°C)
ปฏิกิริยาเปลี่ยนเป็นสบู่ (saponification) จะทำน้ำมันให้เป็นกลางเมื่อผสมกับโซดาไฟแล้ว
ในกระบวนการนี้ ประจุบวกของกรดไขมันอิสระ (FFA) จะทำปฏิกิริยากับหมู่ไฮดรอกซิลของโซดาไฟแล้วกลายเป็นสบู่และกลีเซอรอล (glycerol)
ส่วนนี้ซึ่งเรียกในภาษาอังกฤษว่า soapstock จะแยกออกจากน้ำมัน
ขั้นที่สองเป็นการซ้ำขั้นแรกโดยใส่โซดาไฟลงในน้ำมันเพิ่มขึ้น
ส่วนขั้นสุดท้ายเป็นการล้างด้วยน้ำครั้งที่สองเพื่อให้สบู่เหลือน้อยที่สุด
การทำให้บริสุทธิ์ > การฟอกสี

ขั้นที่สามในกระบวนการทำให้บริสุทธิ์เป็นการกำจัดสบู่ กัม และสีที่เหลือด้วยการฟอกสี (bleaching)
สารฟอกขาว (bleaching agent) ที่ใช้อย่างสามัญที่สุดก็คือดินฟอกสี (bleaching earth) ซึ่งเป็นดินเหนียวเบนทอไนต์ (bentonite) ประเภทหนึ่ง
เมื่อใส่ดินแล้ว ก็จะกวนให้ดินสามารถจับกับสิ่งเจือปนในน้ำมัน ไม่ว่าจะโดยกล (เช่น แรงแวนเดอร์วาลส์ [Van der Waals force]) หรือโดยเคมี
แล้วก็จะกรองสารผสมเพื่อกำจัดดินที่จับกับสิ่งเจือปน
การทำให้บริสุทธิ์ > การกำจัดกลิ่น

ขั้นตอนที่สี่เพื่อทำน้ำมันให้บริสุทธิ์ก็คือการกำจัดกลิ่น คือสารระเหยทั้งหลาย
โดยการฉีดไอน้ำแรงดันสูงเข้าไปภายใต้สุญญากาศ
การทำให้บริสุทธิ์ > Winterization

การทำน้ำมันให้บริสุทธิ์ขั้นที่ 5 ก็คือกระบวนการ winterization เพื่อกำจัดไตรเอซีลกลีเซอรอล (triacylglycerol) เพื่อไม่ให้ผลิตภัณฑ์แข็งตัวที่อุณหภูมิต่ำ
โดยเก็บน้ำมันไว้ในที่เย็นซึ่งมีอุณหภูมิต่ำกว่า 5 องศาเซลเซียส
ในกระบวนการนี้ น้ำมันจะแยกเป็นส่วนของเหลวและของแข็ง
ส่วนที่แข็งจับเป็นผลึกก็เพราะมีไตรเอซีลกลีเซอรอลมาก
แล้วก็จะแยกออกจากกันด้วยการกรอง
การใช้ในอาหาร

น้ำมันเมล็ดฝ้ายเคยใช้ในอาหารเช่น มันฝรั่งทอดแผ่นบาง และใช้เป็นองค์ประกอบหลักในผลิตภัณฑ์เนยขาวของบริษัท Crisco
แต่ผลิตภัณฑ์ปัจจุบันของบริษัทไม่มีน้ำมันเมล็ดฝ้าย
เพราะแพงน้อยกว่าน้ำมันมะกอกและน้ำมันคาโนลามาก 
น้ำมันเมล็ดฝ้ายจึงนิยมใช้ในร้านอาหารและอุตสาหกรรมผลิตอาหารว่าง
น้ำมันเมล็ดฝ้ายใช้ผลิตโภคภัณฑ์อาหารเช่น น้ำมันประกอบอาหาร น้ำสลัด เนยเทียม และเนยขาว
สิ่งที่ไม่ใช่อาหาร

ในการเกษตร น้ำมันเมล็ดฝ้ายทั่วไปมีฤทธิ์ฆ่าแมลงแรงที่สุดในบรรดาน้ำมันพืชทั้งหมด
ซึ่งมักใช้เพราะมีประสิทธิภาพแก้ปัญหาศัตรูพืชผลไม้ที่แก้ยาก
และยังสามารถผสมกับยาฆ่าแมลงอื่น ๆ เพื่อให้มีฤทธิ์ครอบคลุมกว่า และทำให้คุมแมลงได้ดีกว่า
ยาฆ่าแมลง

ในการเกษตร พิษของน้ำมันเมล็ดฝ้ายที่ไม่กำจัดอาจเป็นเรื่องมีประโยชน์ น้ำมันต่าง ๆ รวมทั้งน้ำมันพืชได้ใช้เป็นศตวรรษ ๆ เพื่อควบคุมแมลงและไรที่เป็นศัตรูพืช
ในปี ค.ศ. 2010 มีการใช้น้ำมันเมล็ดฝ้ายเพื่อป้องกันลำต้นของต้นแอปเปิลจากผีเสื้อพันธุ์ Synanthedon myopaeformis ซึ่งขุดรูเข้าไปในเปลือกไม้และอาจทำให้ต้นไม้ตายได้
น้ำมันทั่วไปจัดว่ามีฤทธิ์ฆ่าแมลงแรงที่สุดในบรรดาน้ำมันพืชทั้งหลาย
แหล่งข้อมูลอื่น

Cottonseed oil production, supply, and distribution statistics by country – แหล่งข้อมูลจาก the United States Department of Agriculture
กฤตภาคเกี่ยวกับ น้ำมันเมล็ดฝ้าย ใน 20th Century Press Archives โดย ZBW (ทั่วโลก และแบ่งตามประเทศ)
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  ญี่ปุ่น 
อาคารเก็บเมล็ดฝ้ายในโรงงานผลิตน้ำมันเมล็ดฝ้ายในรัฐมิสซิสซิปปี
ขั้นตอนการแปรรูปน้ำมันเมล็ดฝ้าย
ปราวาสแตติน

| --- | --- |

ข้อมูลทางคลินิก
รหัส ATC: C10AA03 (WHO) 
ข้อมูลเภสัชจลนศาสตร์
การจับกับโปรตีน: 50%
ครึ่งชีวิตทางชีวภาพ: 77 hours
ตัวบ่งชี้
 ชื่อตามระบบ IUPAC (3R,5R)-3,5-dihydroxy-7-((1R,2S,6S,8R,8aR)-6-hydroxy-2-methyl-8-{[(2S)-2-methylbutanoyl]oxy}-1,2,6,7,8,8a-hexahydronaphthalen-1-yl)-heptanoic acid 
เลขทะเบียน CAS: 81093-37-0
PubChem CID: 54687
DrugBank: APRD00328
ECHA InfoCard: 100.216.225 
ข้อมูลทางกายภาพและเคมี
สูตร: C23H36O7
มวลต่อโมล: 424.528 g/mol g·mol−1
แบบจำลอง 3D (JSmol): Interactive image
 SMILES CC[C@H](C)C(=O)O[C@H]1C[C@H](O)C=C2C=C[C@H](C)[C@H](CC[C@@H](O)C[C@@H](O)CC (=O)O)[C@@H]12 
 สารานุกรมเภสัชกรรม
ปราวาสแตติน (อังกฤษ: pravastatin หรือ Pravachol&reg หรือ Selektine&reg) เป็นยาในกลุ่มสแตติน ใช้รักษาคอเรสเตอรอลสูง และป้องกันโรคคาร์ดิโอวาสคูลาร์ สกัดได้จากเชื้อราโนคาร์เดีย ออโตโทฟิกา (Nocardia autotrophica)โดยนักวิจัย Sankyo Pharma Inc. และนำออกจำหน่ายออกญี่ปุ่นโดยบริษัทยา Bristol-Myers Squibb
ดูเพิ่ม

อะโทวาสแตติน
ฟลูวาสแตติน
โลวาสแตติน
พิทาวาสแตติน
โรสุวาสแตติน
ซิมวาสแตติน
เซอวิวาสแตติน
เมวาสแตติน
ปราสาทเวทมนตร์ของฮาวล์ (แก้ความกำกวม)

ปราสาทเวทมนตร์ของฮาวล์, ฮาวส์มูวิงแคเซิล หรือ Howl's Moving Castle  อาจหมายถึง
ปราสาทเวทมนตร์ของฮาวล์ (อังกฤษ: Howl's Moving Castle) นิยายของ ไดแอนา ไวน์ โจนส์ ตีพิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2529
ฮะอุรุ โนะ ยุโงะกุชิโระ  (ญี่ปุ่น: ハウルの動く城; โรมาจิ: Hauru no Ugoku Shiro) อนิเมะของฮะยะโอะ มิยะซะกิ ซึ่งดัดแปลงจากนิยายในชื่อเดียวกัน ออกฉายในโรงภาพยนตร์เมื่อ พ.ศ. 2547 และได้รับเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลอแคเดมี
ปรัชญาโอลิมปิกระหว่างประเทศ

โลโก้ของ ปรัชญาโอลิมปิกระหว่างประเทศ
การแข่งขันปรัชญาโอลิมปิกระหว่างประเทศ (อังกฤษ: International Philosophy Olympiad: IPO) เป็นสาขาหนึ่งของโอลิมปิกวิชาการเกี่ยวกับปรัชญาของนักเรียนในระดับมัธยมศึกษา จัดโดยสหพันธ์สมาคมปรัชญานานาชาติ (Fédération Internationale des Sociétés de Philosophie: FISP) และได้รับการสนับสนุนจากองค์การยูเนสโก ซึ่งเริ่มก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2536 โดยครูผู้สอนปรัชญาจากประเทศบัลแกเรีย ประเทศโรมาเนีย ประเทศโปแลนด์ ประเทศตุรกี และประเทศเยอรมนี โดยผู้ที่เข้าร่วมการแข่งขันจะต้องเขียนเรียงความเกี่ยวกับปรัชญา จากหนึ่งในสี่ของหัวข้อที่กำหนดให้ และมีข้อกำหนดว่าห้ามเขียนเรียงความด้วยภาษาประจำชาติตน เช่น ผู้เข้าแข่งขันจากประเทศเยอรมนี ต้องเขียนเรียงความเป็นภาษาใดก็ได้ที่ไม่ใช่ภาษาเยอรมัน
สถานที่จัดการแข่งขัน

| ปีที่แข่งขัน | เมืองที่จัดการแข่งขัน | ประเทศเจ้าภาพ |
| --- | --- | --- |
| 1993 | โซเฟีย (Sofia) |  บัลแกเรีย (Bulgaria) |
| 1994 | เพทริช (Petrich) |  บัลแกเรีย (Bulgaria) |
| 1995 | สตารา ซาโกรา (Stara Zagora) |  บัลแกเรีย (Bulgaria) |
| 1996 | อิสตันบูล (Istanbul) |  ตุรกี (Turkey) |
| 1997 | วอร์ซอว์ (Warsaw) |  โปแลนด์ (Poland) |
| 1998 | บราโซว์ (Braşov) |  โรมาเนีย (Romania) |
| 1999 | บูดาเปสต์ (Budapest) |  ฮังการี (Hungary) |
| 2000 | มูนสเตอร์ (Münster) |  เยอรมนี (Germany) |
| 2001 | ฟิลาเดลเฟีย (Philadelphia) |  สหรัฐอเมริกา (USA) |
| 2002 | โตเกียว (Tokyo) |  ญี่ปุ่น (Japan) |
| 2003 | บัวโนสไอเรส (Buenos Aires) |  อาร์เจนตินา (Argentina) |
| 2004 | โซล (Seoul) |  เกาหลีใต้ (South Korea) |
| 2005 | วอร์ซอว์ (Warsaw) |  โปแลนด์ (Poland) |
| 2006 | โคเซนซา (Cosenza) |  อิตาลี (Italy) |
| 2007 | อันทัลยา (Antalya) |  ตุรกี (Turkey) |
| 2008 | แอซซิ (Iaşi) |  โรมาเนีย (Romania) |
| 2009 | เฮลซิงกิ (Helsinki) |  ฟินแลนด์ (Finland) |
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์หลักการแข่งขันฯ
เว็บไซต์สหพันธ์สมาคมปรัชญานานาชาติ
เว็บไซต์การแข่งขันฯ ครั้งที่ 15 ปี 2007 เก็บถาวร 2009-07-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เว็บไซต์การแข่งขันฯ ครั้งที่ 16 ปี 2008
เว็บไซต์การแข่งขันฯ ครั้งที่ 17 ปี 2009 เก็บถาวร 2009-05-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ดูเพิ่ม

โอลิมปิกวิชาการ
ปรัชญา
| ด ค กโอลิมปิกวิชาการ |
| --- | --- |
 คณิตศาสตร์ (IMO)  ฟิสิกส์ (IPhO)  เคมี (IChO)  คอมพิวเตอร์ (IOI)  ชีววิทยา (IBO)  ปรัชญา (IPO)  ดาราศาสตร์ (IAO)  ภูมิศาสตร์ (IGeO)  ภาษาศาสตร์ (IOL)  วิทยาศาสตร์ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น (IJSO)  โลกและอวกาศ (IESO)  ดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์ (IOAA)
ปรากฏการณ์โลกร้อนในยุคกลาง

อุณหภูมิของซีกโลกเหนือในช่วง 2000 ปีที่ผ่านมา
ปรากฏการณ์โลกร้อนในยุคกลาง (อังกฤษ: Medieval Warm Period (MWP) หรือ Medieval Climate Optimum) เป็นช่วงเวลาที่อากาศในบริเวณแอตแลนติกเหนือที่เกิดขึ้นระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 10 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 14 ที่เกิดขึ้นก่อนหน้ายุคน้ำแข็งน้อย ปรากฏการณ์โลกร้อนในยุคกลางมักจะเป็นหัวข้อที่ทำให้มีการถกกันเรื่องปรากฏการณ์โลกร้อน บางคนก็เรียกช่วงเวลานี้ว่า “ภาวะอากาศผิดปกติในยุคกลาง” (Medieval Climatic Anomaly)  ที่เป็นการเน้นผลที่เกิดจากความผิดปกติของอากาศมากกว่าที่จะเป็นการกล่าวถึงความเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ
การค้นคว้าในระยะแรก

“ปรากฏการณ์โลกร้อนในยุคกลาง” เป็นช่วงเวลาของภาวะอากาศระหว่าง ค.ศ. 800 จนถึง ค.ศ. 1300 ในระหว่างยุคกลางของยุโรป การค้นคว้าในระยะแรกของปรากฏการณ์ก่อนหน้ายุคน้ำแข็งน้อยทำกันส่วนใหญ่ในยุโรป ซึ่งเป็นบริเวณที่เห็นชัดและมีหลักฐานประกอบมากที่สุด ในระยะแรกเชื่อกันว่าความเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิเป็นภาวะที่เกิดขึ้นโดยทั่วไปทั่วโลก แต่ความคิดเห็นนี้เป็นที่ต้องสงสัย ในปี ค.ศ. 2001 คณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รายงานสรุปผลการศึกษาว่า “…เหตุการณ์ปัจจุบันไม่สนับสนุนความเปลี่ยนแปลงของอากาศผิดปกติทั้งเย็นและร้อนพร้อมกันทั่วโลกในช่วงเวลาดังกล่าว และคำว่า “ยุคน้ำแข็งเล็ก” และ “ปรากฏการณ์โลกร้อนในยุคกลาง” ที่ใช้ก็เป็นคำที่มีความหมายจำกัดในการบรรยายแนวโน้มของความเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิของซีกโลกหรือโลกในศตวรรษที่ผ่านมา” ข้อมูลเกี่ยวกับอุณภูมิของโลกที่ได้จากแกนน้ำแข็ง วงต้นไม้ (tree ring) และ สิ่งที่อยู่ก้นทะเลสาบจากทั่วโลก แสดงให้เห็นว่าโลกอาจจะเย็นลงเล็กน้อย (ราว 0.03 °C) ระหว่างช่วง “ปรากฏการณ์โลกร้อนในยุคกลาง” กว่ายุคก่อนหน้านั้น และ ในกลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 โครว์ลีย์และโลว์รีย์ (ค.ศ. 2000)  ตั้งข้อสังเกตว่าไม่มีหลักฐานเพียงพอในการทำนายว่าเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในซีกโลกใต้หรือไม่
นักภูมิอากาศดึกดำบรรพ์วิทยา (Palaeoclimatologist) ผู้จำลองลักษณะอากาศเฉพาะท้องถิ่นในช่วงหลายร้อยปีที่ผ่านมาเรียกช่วงอากาศสองแบบที่สลับกันว่า “ยุคน้ำแข็งเล็ก” สำหรับช่วงที่เย็น และ “ปรากฏการณ์โลกร้อนในยุคกลาง” สำหรับช่วงที่อุ่น นักค้นคว้าผู้อื่นก็ตกลงใช้ตาม และเมื่อกล่าวถึงความเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่เกี่ยวกับอากาศในช่วงนี้ ก็จะบรรยายในบริบทของคำสองคำนี้ ฉะนั้น “ปรากฏการณ์โลกร้อนในยุคกลาง” จึงอาจจะเป็นภาวะอากาศเปียกแทนที่จะเป็นภาวะ “อากาศร้อน” แต่เพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะจากการสังเกตที่ว่าลักษณะอากาศในทางตอนกลางของทวีปแอนตาร์กติกาตรงกันข้ามกับแอตแลนติกเหนือ
ดูเพิ่ม

ปรากฏการณ์โลกร้อน
| ด ค กสมัยกลาง |
| --- | --- |
สมัยกลางตอนต้น:  สมัยการย้ายถิ่นฐาน  จักรวรรดิโรมันล่ม  ปลายสมัยโบราณ  ความเสื่อมของพหุเทวนิยมกรีก-โรมัน  การเผยแพร่ศาสนาคริสต์  การเผยแพร่ศาสนาอิสลาม  ราชอาณาจักรแฟรงก์  อังกฤษสมัยแองโกล-แซกซัน  สมัยไวกิง  จักรวรรดิการอแล็งเฌียง  จักรวรรดิบัลแกเรีย 
สมัยกลางตอนกลาง:  จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์  ระบบเจ้าขุนมูลนาย  ศาสนเภทตะวันออก-ตะวันตก  ข้อขัดแย้งเรื่องการสถาปนาสมณศักดิ์  สงครามครูเสด  อัสสมาจารย์นิยม  อารามิกนิยม  ระบบชุมชน  มานอเรียลิสต์  ปรากฏการณ์โลกร้อน 
สมัยกลางตอนปลาย:  สงครามร้อยปี  สงครามดอกกุหลาบ  สงครามฮุสไซท์  ดัชชีเบอร์กันดี  ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค  ศาสนเภทตะวันตก  การล้อมกรุงคอนสแตนติโนเปิล  การขยายตัวของออตโตมัน  ทหารรับจ้างสวิส  คณะอัศวิน  มนุษยนิยมสมัยฟ้นฟูศิลปวิทยา  มหาวิทยาลัยสมัยกลาง  วิกฤติการณ์ปลายสมัยกลาง  ยุคน้ำแข็งเล็ก 
วัฒนธรรม:  สถาปัตยกรรม  ศิลปะ  อาหาร  ประชากร  วรรณกรรม  กวีนิพนธ์  การแพทย์  ดนตรี  ปรัชญา  คริสตจักรกับรัฐ  วิทยาศาสตร์  เทคโนโลยี  การสงคราม 
ดูเพิ่ม:  ลำดับเหตุการณ์  หัวข้อพื้นฐานของประวัติศาสตร์  ยุคกลางในประวัติศาสตร์  ยุคมืด  คตินิยมสมัยกลาง  คตินิยมสมัยกลางใหม่  การแสดงชีวิตของยุคกลาง 
 หมวดหมู่ ประวัติศาสตร์ยุโรป ประวัติศาสตร์แบ่งตามประเทศ บุคคลในประวัติศาสตร์ ลำดับเวลาในประวัติศาสตร์
ปราสาทเอดินบะระ

| ปราสาทเอดินบะระ |
| --- | --- |
Edinburgh Castle
คาสเซิลฮิลล์ เอดินบะระ ในสกอตแลนด์
ปราสาทเอดินบะระจากเขตตัวเมือง
สถานที่ตั้งในเอดินบะระ
พิกัด: 55°56′55″N 3°12′3″W﻿ / ﻿55.94861°N 3.20083°W﻿ / 55.94861; -3.20083
ประเภท: แหล่งท่องเที่ยว และกองทัพสหราชอาณาจักร
ข้อมูล
เจ้าของ: รัฐบาลสกอตต์
ผู้ดำเนินการ: องค์กรส่งเสริมโบราณสถานสกอตแลนด์ และกองทัพสหราชอาณาจักร
เปิดสู่ สาธารณะ: ใช่
จำนวนผู้เข้าชม: 2,201,354 (2019)
เว็บไซต์: www.edinburghcastle.scot
ประวัติศาสตร์
สร้าง: ศตวรรษที่ 11 ต่อเนื่องจนถึงศตวรรษที่ 21
การต่อสู้/สงคราม:  สงครามประกาศอิสรภาพสกอตแลนด์ (1296–1357)  การปลดปล่อยพระเจ้าเจมส์ที่ 3 แห่งสกอตแลนด์ (1482)  ยุทธการบุกล้อมอันยาวนาน (1571–1573) 
เหตุการณ์: Royal Edinburgh Military Tattoo (ประจำปี)
ข้อมูลสถานี
ผู้บัญชาการ ปัจจุบัน: พลเอก อัลสแตร์ บรูซ แห่งครีออนัก
ผู้บัญชาการ ในอดีต: ผู้ว่าการแห่งปราสาทเอดินบะระ

 Scheduled monument
ขึ้นเมื่อ: 17 พฤษภาคม 1993
เลขอ้างอิง: SM90130
 
 
ปราสาทเอดินบะระ (อังกฤษ: Edinburgh Castle) เป็นปราสาทสำคัญทางประวัติศาสตร์ของเมืองเอดินบะระ ในสกอตแลนด์ ตั้งอยู่บนยอดเนินเขาคาสเซิลร็อค ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของมนุษย์มาตั้งแต่สมัยยุคเหล็ก แต่ที่มาในช่วงแรกนั้นยังไม่ปรากฎหลักฐานที่ชัดเจน ในอดีตนั้นได้เคยมีปราสาทที่เป็นพระราชฐานในบริเวณเดียวกันนี้ตั้งแต่รัชสมัยของพระเจ้าเดวิดในสมัยศตวรรษที่ 12 และเป็นพระราชฐานเรื่อยมาจนถึงปีค.ศ. 1633
ตั้งแต่ศตวรรษที่ 15 เป็นต้นมา บทบาทของปราสาทในฐานะพระราชฐานนั้นได้เริ่มลดความสำคัญลง และในศตวรรษที่ 17 ได้กลายมาเป็นป้อมปราการทางทหารแทน โดยตัวปราสาทนั้นมีความสำคัญในฐานะมรดกสำคัญแห่งชาติสกอตแลนด์ และได้รับการยอมรับมากขึ้นตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 19 เรื่อยมาโดยมีโครงการบูรณะสำคัญหลายครั้งในรอบกว่า 150 ปีที่ผ่านมา
ปริซึม (โครงการสอดส่องดูแล)

ปริซึม (อังกฤษ: PRISM) เป็นโครงการสอดส่องดูแลอิเล็กทรอนิกส์ลับเพื่อความมั่นคงของชาติที่ดำเนินการโดยสำนักงานความมั่นคงแห่งชาติสหรัฐ (NSA) นับแต่ปี 2550 ปริซึมเป็นชื่อรหัสของรัฐบาลสำหรับความพยายามเก็บรวบรวมข้อมูลซึ่งมีชื่ออย่างเป็นทางการว่า US-984XN ปริซึมดำเนินการภายใต้การควบคุมดูแลของศาลการสอดส่องดูแลข่าวกรองต่างประเทศสหรัฐตามรัฐบัญญัติการสอดส่องดูแลข่าวกรองต่างประเทศ (FISA) เอ็ดเวิร์ด สโนว์เดน ผู้รับจ้างของสำนักงานความมั่นคงแห่งชาติสหรัฐ เป็นผู้เผยแพร่โครงการดังกล่าว และมีการตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์เดอะการ์เดียนและเดอะวอชิงตันโพสต์เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2556
ปราสาทตาเมือน

ปราสาทตาเมือน
ปราสาทตาเมือน (อังกฤษ: Prasat Ta Muen, Prasat Ta Moen) หรือ ปราสาทบายกรีม ตั้งอยู่ในช่องเขาตาเมือน (หรือช่องเขาตาเมียง)  เทือกเขาพนมดงรัก ในเขตบ้านหนองคันนาสามัคคี หมู่ 8 ตำบลบ้านตาเมียง อำเภอพนมดงรัก จังหวัดสุรินทร์ เป็นปราสาทขนาดเล็กที่สุดในอุทยานประวัติศาสตร์กลุ่มปราสาทตาเมือน  ซึ่งประกอบด้วยปราสาทหินสามหลัง  เรียงลำดับจากขนาดใหญ่ไปขนาดเล็ก คือ ปราสาทตาเมือนธม ปราสาทตาเมือนโต๊ด และปราสาทตาเมือน
ปราสาทตาเมือน  อย่ห่างจากปราสาทตาเมือนโต๊ด ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 390 เมตร เป็นปราสาทที่เล็กที่สุด ก่อด้วยศิลาแลง มีลักษณะเป็นห้องยาว เชื่อว่าเป็นธรรมศาลา หรือที่พักสำหรับคนเดินทาง
แหล่งข้อมูลอื่น

แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ ปราสาทตาเมือน
ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
14°21′15″N 103°15′41″E﻿ / ﻿14.3540381°N 103.2613349°E﻿ / 14.3540381; 103.2613349
| ด ค กอุทยานประวัติศาสตร์ในประเทศไทย |
| --- | --- |
 พระนครศรีอยุธยา  สุโขทัย  พนมรุ้ง  พระนครคีรี  ศรีสัชนาลัย  พิมาย  เมืองสิงห์  กำแพงเพชร  ภูพระบาท  ศรีเทพ  สด๊กก๊อกธม 
ระดับประเทศ : อุทยานแห่งชาติ ·  เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ·  เขตห้ามล่าสัตว์ป่า  ระดับโลก : แหล่งมรดกโลกในไทย ·  ความทรงจำแห่งโลกของไทย ·  มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทย ·  พื้นที่ชุ่มน้ำแรมซาร์ในไทย ·  พื้นที่สงวนชีวมณฑลโลกในไทย ·  อุทยานธรณีโลกในไทย
| ด ค กแหล่งมรดกโลกในประเทศไทย |
| --- | --- | --- |
| ทางวัฒนธรรม |  เมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร สุโขทัย  ศรีสัชนาลัย  กำแพงเพชร  นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา  แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง  เมืองโบราณศรีเทพและโบราณสถานสมัยทวารวดีที่เกี่ยวข้อง  ภูพระบาท ประจักษ์พยานแห่งวัฒนธรรมสีมาสมัยทวารวดี ภูพระบาท  วัดพระพุทธบาทบัวบาน  |  |
| ทางธรรมชาติ |  เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง ทุ่งใหญ่นเรศวร  ห้วยขาแข้ง  กลุ่มป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ เขาใหญ่  ทับลาน  ปางสีดา  ตาพระยา  ดงใหญ่  กลุ่มป่าแก่งกระจาน แก่งกระจาน  กุยบุรี  ไทยประจัน  แม่น้ำภาชี  |  |
| กำลังพิจารณา |  วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร นครศรีธรรมราช  อนุสรณ์สถานแหล่งต่าง ๆ และภูมิทัศน์วัฒนธรรมของเชียงใหม่ นครหลวงล้านนา  พระธาตุพนม และสิ่งก่อสร้างทางประวัติศาสตร์และภูมิทัศน์ที่เกี่ยวข้อง  กลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำ และปราสาทปลายบัด  แหล่งอนุรักษ์ทะเลอันดามัน หมู่เกาะสิมิลัน  หมู่เกาะระนอง  แหลมสน  หมู่เกาะสุรินทร์  เขาลำปี-หาดท้ายเหมือง  สิรินาถ  ป่าชายเลนระนอง  สงขลาและชุมชนที่เกี่ยวเนื่องริมทะเลสาบสงขลา เมืองโบราณพังยาง พะโคะ และสีหยัง  เมืองโบราณสทิงพระ  เมืองป้อมค่ายซิงกอร่า ณ เขาแดงและแหลมสน  เมืองเก่าสงขลา ณ บ่อยาง  |  |
หมายเหตุ: ใช้ชื่อตามที่ได้เสนอขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก  ระดับประเทศ อุทยานประวัติศาสตร์ อุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เขตห้ามล่าสัตว์ป่า ระดับโลก ความทรงจำแห่งโลกของไทย มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทย พื้นที่ชุ่มน้ำแรมซาร์ในไทย พื้นที่สงวนชีวมณฑลโลกในไทย อุทยานธรณีโลกในไทย
ปราสาทคาร์ไลล์

|  ปราสาทคาร์ไลล์  Carlisle Castle |
| --- | --- |
โบราณสถานในความอนุรักษ์ขององค์การอนุรักษ์แห่งอังกฤษ
ปราสาทคาร์ไลล์

ข้อมูลทั่วไป
ประเภท: ปราสาท
สถาปัตยกรรม: ปราสาท
เมือง: คาร์ไลล์, คัมเบรีย
ประเทศ: อังกฤษ, สหราชอาณาจักร
พิกัด: 54°53′50″N 2°56′30″W﻿ / ﻿54.89722°N 2.94167°W﻿ / 54.89722; -2.94167
เริ่มสร้าง: คริสต์ศตวรรษที่ 11
สิ่งก่อสร้างภายใต้การพิทักษ์ ระดับ 1
ปราสาทคาร์ไลล์ (อังกฤษ: Carlisle Castle) เป็นปราสาทที่มีอายุกว่า 900 ปีที่ตั้งอยู่ที่คาร์ไลล์ในมณฑลคัมเบรียในสหราชอาณาจักร เพราะตำแหน่งที่ตั้งที่อยู่ไม่ไกลจากพรมแดนระหว่างอังกฤษและสกอตแลนด์ทำให้ปราสาทคาร์ไลล์มีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์อังกฤษในด้านการสงครามและการถูกรุกราน ปราสาทคาร์ไลล์เป็นปราสาทที่สร้างขึ้นในรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าวิลเลียมที่ 2 แห่งอังกฤษในคริสต์ศตวรรษที่ 11
ปราสาทคาร์ไลล์เป็นสิ่งก่อสร้างอยู่ในรายชื่อสิ่งก่อสร้างภายใต้การพิทักษ์ ระดับ 1  ในปัจจุบันอยู่ภายใต้การบริหารขององค์การอนุรักษ์แห่งอังกฤษ
ดูเพิ่ม

องค์การอนุรักษ์แห่งอังกฤษ
ปราสาท
ส่วนประกอบของปราสาท
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ปราสาทคาร์ไลล์
อำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญ

เสรีภาพนำทางชาวประชา (La Liberté guidant le peuple) ภาพวาดของเออแฌน เดอลาครัว (Eugène Delacroix) เพื่อฉลองชัยในการปฏิวัติเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1830 ซึ่งล้มล้างพระมหากษัตริย์เป็นผลสำเร็จ
อำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญ หรือเดิมใช้ว่า อำนาจตั้งแผ่นดิน (อังกฤษ: constituent power; ฝรั่งเศส: pouvoir constituant) เป็นอำนาจที่จะตราหรือแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ
ประเภท

อำนาจตรารัฐธรรมนูญเรียกว่า "อำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญโดยแท้" (original constituent power) เป็นอำนาจที่จะสร้างหลักเกณฑ์พื้นฐานในการใช้อำนาจทางการเมืองของรัฐ
ส่วนอำนาจแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเรียกว่า "อำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญตามที่ได้รับมา" (derived constituent power) เป็นอำนาจที่จะเปลี่ยนแปลงเนื้อหาของรัฐธรรมนูญโดยสอดคล้องกับหลักเกณฑ์ทางรูปแบบ (condition of form) ซึ่งว่าด้วยวิธีการแก้ไขเพิ่มเติม และข้อกำหนดเกี่ยวกับสาระสำคัญ (substantive requirement) ซึ่งกำหนดกรอบของเนื้อหาที่จะแก้ไขเพิ่มเติมได้
ความเป็นมาและแนวคิด

แนวคิดปัจจุบันเห็นว่า อำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญเป็นของปวงชน แต่รากฐานของแนวคิดนี้ปรากฏมีมาตั้งแต่มัชฌิมยุค โดยเป็นผลจากการคิดวิเคราะห์ของกลุ่มเคลื่อนไหวในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ซึ่งเรียกตนเองว่า "ผู้เรืองปัญญา" (Enlightenment) คนเหล่านี้เสนอว่า รัฐธรรมนูญเป็นตราสารซึ่งได้รับอำนาจมาจากการที่ประชาชนตัดสินใจทางการเมือง กล่าวคือ รัฐธรรมนูญเป็นผลิตผลของการที่ประชาชนแสดงอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญโดยการสร้างหรือปรับปรุงหลักเกณฑ์การปกครองตนเอง
ต่อมา ชาวลัทธิคาลวิน (Calvinism) ได้ตีความเกี่ยวกับอำนาจอธิปไตยตามแนวคิดของฌ็อง โบแดง (Jean Bodin) เสียใหม่ การตีความดังกล่าวเป็นรากฐานของแนวคิดเรื่องอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญในปัจจุบัน ชาวลัทธิคาลวินสร้างทฤษฎี "อธิปไตยสองด้าน" (double sovereignty) โดยเห็นว่า อำนาจอธิปไตยมีองค์ประกอบสองอย่าง คือ "อำนาจอธิปไตยตามบุคคล" (majestas personalis) คือ อำนาจของผู้ปกครอง และ "อำนาจอธิปไตยที่แท้จริง" (majestas realis) คือ อำนาจอันเป็นของประชาชน ภายหลัง กลุ่มหัวรุนแรง (radical) ในยุโรปได้ใช้ทฤษฎีดังกล่าวในการพิพาทเกี่ยวกับ "เทวสิทธิ์" (divine right) และ "อธิปไตยของปวงชน" (popular  sovereignty) หลายครั้ง ตกผลึกเป็นการแบ่งแยกระหว่าง "อำนาจที่สถาปนาขึ้น" (constituted  power) คือ อำนาจของผู้ปกครอง กับ "อำนาจที่จะสถาปนา" (constituent power) คือ อำนาจในการให้ผู้ปกครองมีอำนาจ
การแบ่งแยกดังกล่าวส่งผลให้แนวคิดปฏิวัติในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 เป็นรูปเป็นร่างยิ่งขึ้น อิทธิพลที่จอห์น ล็อก (John Locke) ปรัชญาเมธีอังกฤษ มีต่อลัทธิล่าอาณานิคม (colonialism) ในสหรัฐอเมริกายังได้รับการเขียนเป็นลายลักษณ์อักษรไว้ในประกาศเอกราช (Declaration  of  Independence) ด้วยว่า
"เมื่อการปกครองรูปแบบใด ๆ มาถึงจุดจบด้วยการทำลายตนเองเช่นนี้ ก็เป็นสิทธิของปวงชนที่จะเปลี่ยนแปลงหรือล้มล้างการปกครองนั้นเสีย แล้วสถาปนาการปกครองใหม่"
"Whenever any form of government becomes destructive of these ends, it is the right of the people to alter or to abolish it, and to institute new government."
แม้เป็นแนวคิดสมัยใหม่ แต่แนวคิดทำนองนี้ก็เป็นเสียงสะท้อนการอภิปรายที่มีมาแต่โบราณกาลเรื่อง ประชาชนสามารถอาศัยกฎหมายธรรมชาติ (natural law) ลุกขึ้นต่อต้านผู้ปกครองได้หรือไม่ ตามที่นักบุญออกัสติน (Saint Augustine) เสนอไว้ในแนวคิดเรื่อง "กฎหมายไร้ธรรมหาใช่กฎหมาย" (lex iniusta non est lex)
แนวคิดเรื่องประชาชนมีอำนาจตั้งแผ่นดินนี้ยังได้รับการใช้สถาปนาอำนาจของรัฐธรรมนูญแห่งสหรัฐอเมริกา แม้เป็นการขัดกับบทบัญญัติสมาพันธรัฐ (Articles of Confederation) ซึ่งเป็นข้อตกลงในการรวมแผ่นดินเป็นสหรัฐอเมริกาก็ตาม
อนึ่ง แนวคิดดังกล่าวยังได้รับการอ้างถึงในวาทกรรมช่วงปฏิวัติฝรั่งเศส หลวงพ่อเซเยส (Abbé Sieyès) นักทฤษฎีการเมืองชาวฝรั่งเศสซึ่งถือกันว่า เป็นบุคคลสำคัญในการสร้างทฤษฎีอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญ เน้นย้ำว่า ประชาชนคือชาติและดำรงไว้ซึ่งอำนาจที่จะสถาปนาการเมือง ส่วนรัฐบาลไม่ใช่ชาติ เป็นเพียงสถาบันที่ได้รับมอบอำนาจมาจากชาติ หลวงพ่อเซเยสยังระบุว่า สถาบันผู้ได้รับมอบอำนาจนั้นไม่สามารถเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขแห่งการมอบอำนาจได้ เพราะเป็นอำนาจของชาติ ข้อความคิดทำนองนี้กลายมาเป็นวัตถุดิบสำคัญของวาทกรรมเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญสมัยใหม่ เช่น รัฐธรรมนูญต้องยกร่างในนามของปวงชน
การวิพากษ์วิจารณ์

ฌอแซฟ เดอ แม็สทร์ (Joseph de Maistre) นักนิติศาสตร์ชาวฝรั่งเศส เห็นว่า ถ้าว่ากันตามข้อเท็จจริงแล้ว ผู้คนที่ปกครองกับผู้คนใต้ปกครองเป็นคนละคนกัน ("the people which command are not the people which obey") กล่าวคือ โดยสภาพแล้ว ประชาชนใช้อำนาจอธิปไตยผ่านผู้แทน ย่อมบ่งบอกว่า ถึงอย่างไรเสีย รัฐบาลก็เป็นผู้ใช้อำนาจที่แท้จริง ไม่ใช่ปวงชน เดอ แม็สทร์ใช้ถ้อยคำว่า "ประชาชนเป็นองค์อธิปัตย์ที่ไม่สามารถใช้อำนาจอธิปไตยของพวกตนได้" ("the people are the sovereign which cannot exercise their sovereignty")
ดูเพิ่ม

บทนิรันดร์ (eternity clause)
แหล่งข้อมูลอื่น

Alexander Somek (n.d.). "The Constituent Power in a Transnational Context" (pdf).[ลิงก์เสีย]
Martin Loughlin (2013-01-15). "The Concept of Constituent Power" (pdf). Critical Analysis of Law Workshop, University of Toronto.
Saki Bailey and Ugo Mattei (n.d.). "Social Movements as Constituent Power: the Italian Struggle for the Commons" (pdf).
เกย์ลอร์ นาบัส

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 นาบัสกับเรอัลมาดริดในปี 2018
ข้อมูลส่วนตัว
ชื่อเต็ม:  เกย์ลอร์ อันโตนิโอ นาบัส กัมโบอา
วันเกิด:   (1986-12-15) 15 ธันวาคม ค.ศ. 1986 (37 ปี)
สถานที่เกิด:  เปเรซเซเลดอน คอสตาริกา
ส่วนสูง:  1.85 เมตร (6 ฟุต 1 นิ้ว)
ตำแหน่ง:  ผู้รักษาประตู
สโมสรเยาวชน
1999–2005:  ซาปริซา
สโมสรอาชีพ*
| ปี |  ทีม |  ลงเล่น |  (ประตู) |
| 2005–2010 |  ซาปริซา |  60 |  (0) |
| 2010–2012 |  อัลบาเซเต |  36 |  (0) |
| 2011–2012 |  → เลบันเต (ยืมตัว) |  1 |  (0) |
| 2012–2014 |  เลบันเต |  62 |  (0) |
| 2014–2019 |  เรอัลมาดริด |  221 |  (0) |
| 2019–2024 |  ปารีแซ็ง-แฌร์แม็ง |  83 |  (0) |
| 2023 |  → นอตทิงแฮมฟอเรสต์ (ยืมตัว) |  17 |  (0) |
ทีมชาติ‡
| 2003 |  คอสตาริกา ชุดอายุไม่เกิน 17 ปี |  3 |  (0) |
| 2008–2024 |  คอสตาริกา |  262 |  (0) |
 *นัดที่ลงเล่นและประตูที่ยิงให้แก่สโมสรเฉพาะลีกในประเทศเท่านั้น  ข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2023 ‡ ข้อมูลการลงเล่นและประตูให้แก่ทีมชาติล่าสุด ณ วันที่ 1 ธันวาคม 2022
เกย์ลอร์ อันโตนิโอ นาบัส กัมโบอา (สเปน: Keilor Antonio Navas Gamboa; เกิด 15 ธันวาคม ค.ศ. 1986) เป็นนักฟุตบอลอาชีพชาวคอสตาริกาที่เล่นตำแหน่งผู้รักษาประตู เขาได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในผู้รักษาประตูที่ดีที่สุดในยุคของเขา และถือว่าเป็นผู้รักษาประตูที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในทวีปอเมริกาเหนือเท่าที่เคยมีมา
นาวาสเริ่มต้นอาชีพเยาวชนของเขาที่ซาปริซาในประเทศบ้านเกิดของเขา ซึ่งเขาคว้าแชมป์ลิกาเอฟพีดี 6 ครั้งและแชมป์คอนคาแคฟแชมเปียนส์ลีก จากนั้นเขาย้ายไปสโมสรอัลบาเซเตในสเปนในปี 2010 และต่อมาในปีถัดมาย้ายไปเลบันเตในลาลิกา ซึ่งเขาได้รับรางวัลผู้รักษาประตูยอดเยี่ยมแห่งปีของแอลเอฟพีในฤดูกาลสุดท้ายของเขากับสโมสรนั้น ต่อมาในปี 2014 นาวาสย้ายไปเรอัลมาดริดด้วยค่าตัว 10 ล้านยูโร ที่นี่เขาคว้าแชมป์ทั้งหมด 12 รายการ รวมถึงลาลิกา 1 ครั้ง และยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก 3 ครั้งติดต่อกันในฐานะผู้รักษาประตูตัวเลือกแรก ในปี 2019 เขาเซ็นสัญญากับสโมสรปารีแซ็ง-แฌร์แม็ง ในฝรั่งเศส และลงเล่นในนัดชิงชนะเลิศแชมเปียนส์ลีกครั้งที่สี่ของเขาในฤดูกาลแรกกับทีม
สโมสร > ซาปริซา

คอนคาแคฟแชมเปียนส์ลีก : 2005; รองชนะเลิศ 2008
ปริเมราดิบิซิออน (ดิวิชัน 1) : 2005–06, 2006–07, อาเปร์ตูรา (รอบเปิดฤดูกาล) 2007, เกลาซูรา (รอบปิดฤดูกาล) 2008, อาเปร์ตูรา 2008, เกลาซูรา 2010
โกปาอินเตร์กลูเบส อุงกัฟ (อเมริกากลาง) : รองชนะเลิศ 2007
ฟุตบอลชิงแชมป์สโมสรโลก : อันดับที่ 3 2005
สโมสร > เรอัลมาดริด

ลาลิกา: 2016–17
ซูเปอร์โกปาเดเอสปาญา: 2017
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก: 2015–16, 2016–17, 2017–18
ยูฟ่าซูเปอร์คัพ: 2014, 2017
ฟุตบอลชิงแชมป์สโมสรโลก: 2014, 2016, 2017, 2018
สโมสร > ปารีแซ็ง-แฌร์แม็ง

ลีกเอิง: 2019–20, 2021–22, 2023–24
กุปเดอฟร็องส์: 2019–20, 2020–21, 2023–24
กุปเดอลาลีก: 2019–20
ทรอเฟเดช็องปียง: 2020, 2022, 2023
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก : 2019–20 ;รองชนะเลิศ
สโมสร > คอสตาริกา

คอนคาแคฟเซนทรัลอเมริกันคัพ: 2009, 2011 ;รองชนะเลิศ