stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ยุทธการที่ฮัททิน
ดูเพิ่ม

Baldwin, M. W. (1936), Raymond III of Tripolis and the Fall of Jerusalem (1140–1187), Princeton: Princeton University Press
Brundage, James A. (1962), "De Expugnatione Terrae Sanctae per Saladinum", The Crusades: A Documentary Survey, Milwaukee: Marquette University Press
Delcourt, Thierry, บ.ก. (2009), Sébastien Mamerot, Les Passages d'Outremer. A chronicle of the Crusades, Cologne: Taschen, p. 145, ISBN 978-3-8365-0555-0
Edbury, Peter W. (1996), The Conquest of Jerusalem and the Third Crusade: Sources in Translation, Aldershot: Ashgate, ISBN 1-84014-676-1
Gillingham, John (1999), Richard I, Yale English Monarchs, New Haven: Yale University Press, ISBN 0-300-07912-5
Holt, P. M. (1986), The Age of the Crusades: The Near East from the Eleventh Century to 1517, New York: Longman, ISBN 0-582-49302-1
Hosler, John (2018). The Siege of Acre, 1189-1191: Saladin, Richard the Lionheart, and the Battle that Decided the Third Crusade. Yale University Press. ISBN 978-0-30021-550-2.
Lyons, M. C.; Jackson, D. E. P. (1982), Saladin: The Politics of the Holy War, New York: Cambridge University Press, ISBN 0-521-22358-X
Nicholson, R. L. (1973), Joscelyn III and the Fall of the Crusader States, 1134–1199, Leiden: Brill, ISBN 90-04-03676-8
Phillips, Jonathan (2002), The Crusades 1095–1187, New York: Longman, ISBN 0-582-32822-5
Reston Jr., James (2001), Warriors of God: Richard the Lionheart and Saladin in the Third Crusade, New York: Anchor Books, ISBN 0-385-49562-5
Setton, Kenneth, บ.ก. (1958), A History of the Crusades, vol. I, Philadelphia: University of Pennsylvania Press
แหล่งข้อมูลอื่น

Excerpt from the Chronicle of Ernoul at Internet Medieval Sourcebook
De Re Militari: The Society for Medieval Military History
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย 
อื่น ๆ:  İslâm Ansiklopedisi
ฟรีดริช เอเบิร์ท

| ฟรีดริช เอเบิร์ท |
| --- | --- |
Friedrich Ebert


ประธานาธิบดีเยอรมนี คนที่ 1
ดำรงตำแหน่ง 11 กุมภาพันธ์ 1919 – 28 กุมภาพันธ์ 1925
หัวหน้ารัฐบาล: ฟิลลิพ ไชเดอมัน กุสทัฟ เบาเออร์ แฮร์มัน มึลเลอร์ ค็อนสตันทีน เฟเรินบัค โยเซ็ฟ เวียร์ท วิลเฮ็ล์ม คูโน กุสทัฟ ชเตรเซอมัน วิลเฮ็ล์ม มาคส์ ฮันส์ ลุทเทอร์
ก่อนหน้า: ไม่มี; เป็นคนแรก
ถัดไป: เพาล์ ฟ็อน ฮินเดินบวร์ค
นายกรัฐมนตรีเยอรมนี   (โดยพฤตินัย)
ดำรงตำแหน่ง 9 พฤศจิกายน 1918 – 13 กุมภาพันธ์ 1919
กษัตริย์: จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2
ก่อนหน้า: มัคซีมีลีอานแห่งบาเดิน
ถัดไป: ฟิลลิพ ไชเดอมัน (ในตำแหน่งมุขมนตรีไรช์)
มุขมนตรีเสรีรัฐปรัสเซีย
ดำรงตำแหน่ง 9 พฤศจิกายน 1918 – 11 พฤศจิกายน 1918
ก่อนหน้า: มัคซีมีลีอานแห่งบาเดิน
ถัดไป: เพาล์ เฮียร์ช
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1871 ไฮเดิลแบร์ค จักรวรรดิเยอรมัน
เสียชีวิต: 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1925(1925-02-28) (54 ปี) เบอร์ลิน สาธารณรัฐไวมาร์
พรรคการเมือง: พรรคประชาธิปไตยสังคมแห่งเยอรมนี
บุตร: 5 คน
ลายมือชื่อ: 

ฟรีดริช เอเบิร์ท (เยอรมัน: Friedrich Ebert) เป็นนักการเมืองชาวเยอรมันสังกัดพรรคสังคมประชาธิปไตยเยอรมนี และเป็นประธานาธิบดีคนแรกของประเทศเยอรมนีระหว่างปี 1919 จนกระทั่งอสัญกรรมในปี 1925
ประวัติ

ฟรีดริช เอเบิร์ท เกิดที่เมืองไฮเดิลแบร์ค จักรวรรดิเยอรมัน เมื่อปี 1871 เป็นบุตรคนที่เจ็ดในบรรดาเก้าคนของนายคาร์ล เอเบิร์ท ช่างตัดเสื้อ ฟรีดริชอยากเข้าศึกษาในระดับมหาวิทยาลัย แต่ครอบครัวของเขาไม่มีทุนทรัพย์เพียงพอ  ฟรีดริชจึงเลือกศึกษาการทำอานม้าระหว่างปี 1885 ถึง 1888 หลังจากนั้นเขาก็เป็นนักพเนจรผู้เดินทางท่องเที่ยวไปทั่วแผ่นดินเยอรมัน เพื่อแสวงหาลู่ทางทำมาค้าขาย
เมื่อเขาอยู่ในเมืองมันไฮม์ เขาถูกแนะนำให้รู้จักกับลุงคนหนึ่งของพรรคสังคมประชาธิปไตยเยอรมนี เขาจึงตัดสินใจเข้าร่วมพรรคดังกล่าวในปี 1889 แม้ว่าเอเบิร์ทเคยศึกษางานเขียนของคาร์ล มาคส์ และฟรีดริช เอ็งเงิลส์ เขากลับไม่ค่อยมีความสนใจในอุดมคติดังกล่าว แต่กลับมีความสนใจในประเด็นที่ขึ้นอยู่บนความเป็นจริงและสามารถใช้พัฒนากรรมกรในองค์กรได้จริง เอเบิร์ททำกิจกรรมทางการเมืองหลายอย่างจนชื่อของเขาอยู่ในบัญชีดำของตำรวจ ด้วยเหตุนี้ เขาจึงย้ายเมืองหลายครั้งในเวลาเพียงสามปี เขาย้ายมาอาศัยที่นครเบรเมินในปี 1891
ที่เบรเมิน เอเบิร์ทหาเลี้ยงชีพโดยการทำงานจิปาถะ ซึ่งในปี 1893 เขาได้รับตำแหน่งบรรณาธิการของหนังสือพิมพ์ Bremer Bürgerzeitung ต่อมาในปี 1894 เขาสมรสกับนางสาวลูอีเซอ รุมพ์ บุตรสาวกรรมกร หลังจากนั้น เอเบิร์ทก็เป็นเจ้าของผับ ซึ่งผับแห่งนี้กลายเป็นศูนย์กลางของนักสังคมนิยมและสมาชิกสหภาพแรงงานในนครเบรเมิน และแล้วเอเบิร์ทก็ได้รับเลือกเป็นประธานพรรคสังคมประชาธิปไตยเยอรมนีสาขาเบรเมิน
งานการเมือง

ในปี 1900 เอเบิร์ทได้รับเลือกเป็นเลขาธิการสหภาพการค้า และได้รับเลือกเป็นสมาชิกประชาคมเบรเมิน ในฐานะผู้แทนของพรรคสังคมประชาธิปไตย ต่อมาในปี 1912 เอเบิร์ทได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกไรชส์ทาค ต่อมาในปี 1903 เอากุสท์ บาเบิล หัวหน้าพรรคถึงแก่กรรม เอเบิร์ทจึงได้รับเลือกเป็นหัวหน้าพรรคคนใหม่ ซึ่งหลังเป็นหัวหน้าพรรคได้หนึ่งปี สงครามโลกครั้งที่หนึ่งก็ปะทุขึ้นในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1914
งานการเมือง > สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง

พรรคสังคมประชาธิปไตยในเวลานั้นครองที่นั่งมากที่สุดในไรชส์ทาค สงครามดังกล่าวแบ่งสมาชิกพรรคออกเป็นสองฝ่าย ระหว่างฝ่ายที่สนับสนุนกับฝ่ายที่คัดค้านการกู้เงินเพื่อทำสงคราม เอเบิร์ทผู้เป็นนักเมืองสายกลาง สนับสนุนนโยบายบวร์คฟรีเดิน (Burgfriedenspolitik) ซึ่งต้องการระงับความบาดหมางระหว่างกลุ่มการเมืองในประเทศในยามศึกสงคราม เพื่อรวมรวมสมาธิของสังคมเยอรมันไว้ที่ความสำเร็จในสงคราม เอเบิร์ทพยายามนำเสนอนโยบายดังกล่าวในพรรค แต่ก็ไม่อาจหยุดยั้งความร้าวฉาน ต่อมาในปี 1905 เขาได้รับตำแหน่งเลขาธิการพรรคและย้ายไปกรุงเบอร์ลิน ซึ่งในเวลานั้น เขาเป็นสมาชิกที่อายุน้อยที่สุดในคณะผู้บริหารพรรค
ความปราชัยในหลายยุทธการส่งผลให้ความนิยมในตัวจักรพรรดิเยอรมันตกต่ำ ส่งผลให้ในปี 1918 ขณะที่สงครามดำเนินอยู่นั้นเอง จอมพลฮินเดินบวร์ค หัวหน้าคณะเสนาธิการใหญ่ กลายเป็นผู้นำจักรวรรดิเยอรมันโดยพฤตินัย และเมื่อเข้าสู่ครึ่งหลังของปี ก็เริ่มเป็นที่แน่ชัดแล้วว่าเยอรมนีกำลังจะแพ้สงคราม พลเอกลูเดินดอร์ฟ จึงเริ่มส่งมอบอำนาจรัฐให้แก่พรรคการเมืองที่ครองเสียงข้างมากในไรชส์ทาค หวังจะให้นักการเมืองกลายเป็นเป้ารับเสียงก่นด่าแทนคณะเสนาธิการใหญ่
29 กันยายน พลเอกลูเดินดอร์ฟแจ้งต่อนายฮินท์เซอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ว่าแนวรบตะวันตกสามารถพังได้ทุกเมื่อ และขอให้กระทรวงการต่างประเทศหาลู่ทางเจรจาหยุดยิงโดยเร็ว แต่ก็สำทับว่า การเจรจาหยุดยิงควรกระทำภายใต้รัฐบาลใหม่ที่จะตั้งขึ้นโดยพรรคการเมืองเสียงข้างมาก ซึ่งในเบื้องต้น นายกรัฐมนตรีแฮร์ทลิง และจักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 ยินยอมที่จะลงจากตำแหน่งทั้งคู่ในเวลาอันใกล้
ต้นเดือนตุลาคม จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แต่งตั้งเจ้าชายมัคซีมีลีอานแห่งบาเดินเป็นนายกรัฐมนตรีจักรวรรดิคนใหม่ เพื่อทำหน้าที่เจรจาสันติภาพกับฝ่ายสัมพันธมิตร นี่ถือเป็นครั้งแรกที่คณะรัฐมนตรีชุดใหม่ประกอบด้วยบุคคลจากพรรคสังคมประชาธิปไตย อาทิ ฟิลลิพ ไชเดอมัน และกุสทัฟ เบาเออร์ รัฐบาลชุดใหม่ส่งคำร้องขอหยุดยิงถึงฝ่ายสัมพันธมิตรในวันที่ 4 ตุลาคม และออกแถลงการณ์ต่อประชาชนในวันถัดมา แต่ในเบื้องต้น ประธานาธิบดีวิลสันแห่งสหรัฐปฏิเสธการหยุดยิง เนื่องจากมองว่ารัฐบาลเยอรมันมีการปฏิรูปยังไม่เพียงพอ อีกหนึ่งข้อสำคัญที่เป็นอุปสรรคต่อการเจรจาคือการที่จักรพรรดิวิลเฮล์มที่ 2 ยังคงนั่งอยู่บนบัลลังก์
งานการเมือง > การปฏิวัติเยอรมัน

เอเบิร์ทไม่ชอบการเปลี่ยนจากจักรวรรดิเป็นสาธารณรัฐ แต่ขณะเดียวกัน เขาก็กลัวว่าจะเกิดการปฏิวัติสังคมเหมือนที่เกิดขึ้นในจักรวรรดิรัสเซีย และแล้วในวันที่ 28 ตุลาคม ธรรมนูญจักรวรรดิก็ถูกแก้ไขเพื่อถ่ายโอนอำนาจแก่ไรชส์ทาค ในจุดนี้ เอเบิร์ทและนักการเมืองคนอื่นค่อนข้างพอใจกับสถานการณ์ สิ่งที่ทุกคนต้องการในเวลานี้ คือช่วงเวลาแห่งความสงบเพื่อเจรจาสันติภาพกับฝ่ายสัมพันธมิตร
เพื่อป้องกันไม่ให้ทั่วทั้งประเทศตกอยู่ใต้อนาธิปไตย พรรคของเอเบิร์ทต้องการเสียงสนับสนุนจำนวนมากในไรชส์ทาคเกี่ยวกับการขยายอำนาจของไรชส์ทาคเข้าสู่ส่วนการปกครองของปรัสเซีย ตลอดจนการสละราชบัลลังก์โดยจักรพรรดิและมกุฎราชกุมาร ส่วนตัวของเอเบิร์ทยังอยากรักษาระบอบจักรพรรดิภายใต้ผู้ปกครองคนใหม่ แต่เขาก็ตระหนักดีว่ามันไม่มีทางเลือกอื่นแล้ว ดังข้อความที่เขากล่าวต่อนายกรัฐมนตรีบาเดินว่า "ถ้าองค์ไคเซอร์ไม่สละราชบัลลังก์ การปฏิวัติสังคมก็เลี่ยงไม่ได้ แต่ผมไม่ต้องการมัน ผมเกลียดมันยังกับบาป" ในอีกด้านหนึ่ง กลุ่มผู้นำแรงงานในเบอร์ลินกำลังเตรียมการปฏิวัติในเมืองหลวงแล้ว
9 พฤศจิกายน การปฏิวัติปะทุขึ้นในกรุงเบอร์ลินในรูปแบบของการนัดหยุดงานครั้งใหญ่ อาคารสำคัญถูกบุกยึด ขณะที่กลุ่มฝูงชนเดินขบวนผ่านใจกลางเมือง สมาชิกพรรคสังคมประชาธิปไตยก็เริ่มกลัวว่าพวกเขาจะเสียการควบคุมการปฏิวัติ ขณะเดียวกัน เจ้าชายแห่งบาเดินก็ไม่อาจโน้มน้าวจักรพรรดิวิลเฮล์มที่ 2 ให้สละราชบัลลังก์สำเร็จ พระองค์ยินยอมสละตำแหน่งจักรพรรดิเยอรมัน แต่จะขอเป็นกษัตริย์แห่งปรัสเซียต่อไป อย่างไรก็ตาม ธรรมนูญจักรวรรดิบัญญัติว่าตำแหน่งจักรพรรดิเยอรมันถือเป็นหนึ่งเดียวกับตำแหน่งกษัตริย์แห่งปรัสเซีย ไม่สามารถสละเพียงตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่ง
งานการเมือง > หัวหน้ารัฐบาลเยอรมนีโดยพฤตินัย

ท้ายที่สุด ในวันเดียวกันนั้นเอง เจ้าชายแห่งบาเดินในฐานะนายกรัฐมนตรีจักรวรรดิ จึงออกประกาศแต่เพียงฝ่ายเดียวว่า "องค์จักรพรรดิและองค์กษัตริย์ตัดสินพระทัยสละราชสมบัติแล้ว นายกรัฐมนตรีจักรวรรดิจะอยู่ในตำแหน่งจนกว่าการสละราชสมบัติโดยจักรพรรดิ การสละสิทธิ์สืบราชสมบัติโดยมกุฎราชกุมารแห่งจักรวรรดิเยอรมันและแห่งปรัสเซีย และการตั้งผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน จะเรียบร้อย"
ไม่นานหลังออกประกาศ บรรดาผู้นำพรรคสังคมประชาธิปไตยก็เดินทางมาที่ทำเนียบนายกรัฐมนตรี ในการนี้ เอเบิร์ทเป็นผู้กล่าวขอให้เจ้าชายแห่งบาเดินมอบอำนาจรัฐให้แก่เขา และแล้ว เจ้าชายแห่งบาเดินก็ยอมลาออกและมอบห้องทำงานนายกรัฐมนตรีแก่เอเบิร์ท คณะของเอเบิร์ทจัดตั้งรัฐบาลที่ชื่อว่าคณะมนตรีผู้แทนราษฎร ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นภายใต้กระบวนการที่ไม่เป็นไปตามธรรมนูญจักรวรรดิ เอเบิร์ทกลายเป็นนายกรัฐมนตรีเยอรมนีและมุขมนตรีปรัสเซียโดยพฤตินัย คณะรัฐมนตรีเอเบิร์ทแทบไม่มีความแตกต่างจากคณะรัฐมนตรีบาเดิน ตำแหน่งเดียวที่เขาเปลี่ยนคนของพรรคเข้าไปดำรงตำแหน่งคือรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการสงคราม
สิ่งแรกที่เอเบิร์ทกระทำในฐานะนายกรัฐมนตรีคือการออกประกาศหลายฉบับซึ่งร้องขอให้ประชาชนอยู่ในความสงบ กลับเข้าบ้านช่อง และรักษาความเป็นระเบียบเรียบร้อย แต่มันก็ไม่เป็นผล ระหว่างที่เอเบิร์ททานอาหารกลางวันกับไชเดอมันที่อาคารไรชส์ทาค ไชเดอมันขอให้เขาออกไปพูดคุยกับฝูงชนแต่ถูกปฏิเสธ ไชเดอมันจึงฉวยโอกาสนำสมาชิกพรรคสังคมประชาธิปไตยทำการประกาศตั้งสาธารณรัฐจากระเบียงของอาคารไรชส์ทาค เมื่อเอเบิร์ททราบข่าวก็โกรธเกรี้ยวและตะคอกว่า "คุณไม่มีสิทธิ์ประกาศตั้งสาธารณรัฐ!" เอเบิร์ทอาจมองว่าการตัดสินเรื่องนี้เป็นอำนาจของที่ประชุมใหญ่ไรชส์ทาค แม้ว่าผลสุดท้าย ที่ประชุมใหญ่ไรชส์ทาคอาจจะตัดสินให้คงระบอบจักรพรรดิก็ตาม เนื่องจากในวันต่อมา เอเบิร์ทยังไปขอให้เจ้าชายแห่งบาเดินเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน แต่ได้รับการปฏิเสธ
งานการเมือง > ประธานาธิบดีเยอรมนี

ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งแรก ซึ่งลงมติในวันที่ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1919 หัาวันหลังการประชุมที่เมืองไวมาร์ เอเบิร์ทได้รับเลือกจากเสียงข้างมากในที่ประชุมใหญ่ไรชส์ทาค ให้เป็นประธานาธิบดีเฉพาะกาลแห่งสาธารณรัฐ หนึ่งในสิ่งแรกที่เขาต้องรับมือในฐานะประธานาธิบดีเฉพาะกาลคือสนธิสัญญาแวร์ซาย ซึ่งได้รับการลงนามในเดือนมิถุนายนของปีเดียวกัน เขาอยู่ในตำแหน่งจนกระทั่งรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มีผลบังคับใช้ และเข้าสาบาตนเป็นประธานาธิบดีอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม ค.ศ. 1919 เขาเป็นประมุขแห่งรัฐคนแรกของเยอรมนีที่มาจากการเลือกตั้งในระบอบประชาธิปไตย และมาจากสามัญชน
"ข้าพเจ้าจะทำหน้าที่ในฐานะผู้แทนชาวเยอรมันทั้งมวล ไม่ใช่ในฐานะผู้นำพรรคใดพรรคหนึ่ง แต่ข้าพเจ้าก็ขอสารภาพ ว่าข้าพเจ้าเป็นลูกของกรรมกร และเติบโตมากับความคิดแนวสังคมนิยม และว่าข้าพเจ้าจะไม่มีวันปฏิเสธพื้นเพและความเชื่อมั่นของข้าพเจ้า"
มูลนิธิฟรีดริช–เอเบิร์ท

มูลนิธิฟรีดริช–เอเบิร์ท (Friedrich-Ebert-Stiftung) ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับพรรคสังคมประชาธิปไตยเยอรมนี ถูกก่อตั้งขึ้นในปี 1925 ถือเป็นมูลนิธิการเมืองที่ใหญ่สุดและเก่าแก่สุดในประเทศเยอรมนี พันธกิจคือการส่งเสริมประชาธิปไตย, การศึกษาการเมือง และนักเรียนผู้มีความสามารถและบุคลิกภาพอันเป็นเลิศ มูลนิธินี้มีการดำเนินกิจกรรมในกว่าร้อยประเทศ
คณะมนตรีผู้แทนราษฎรภายใต้การนำของเอเบิร์ท
เคลฟเวอร์แฮนส์

เคลฟเวอร์แฮนส์แสดงความสามารถ
เคลฟเวอร์แฮนส์ (อังกฤษ: Clever Hans) หรือ แดร์คลูเกอฮันส์ (เยอรมัน: der Kluge Hans)เป็นม้าพันธุ์รัสเซีย (Orlov Trotter) ตัวหนึ่ง  ที่มีการอ้างว่า  มันสามารถคิดเลขง่าย ๆ และแก้ปัญหาใช้สติปัญญาอื่น ๆ บางอย่างได้
แต่ว่าหลังจากได้ทำการตรวจสอบอย่างเต็มรูปแบบแล้วในปี ค.ศ. 1907 นักจิตวิทยาชาวเยอรมันออสคาร์ พฟุงสท์ ก็ได้แสดงหลักฐานว่า เจ้าม้าไม่ได้ทำงานทางสติปัญญาเหล่านั้นได้จริง ๆ คือ มันเพียงแต่สังเกตปฏิกิริยาของพวกมนุษย์ที่กำลังดูมันทำงานอยู่เท่านั้น เพราะการตรวจสอบม้า พฟุงสท์จึงได้ค้นพบปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเพราะเหตุระเบียบวิธีวิจัย คือเจ้าม้ามีการตอบสนองต่อปฏิกิริยาที่ไม่ได้ตั้งใจ (และควบคุมไม่ได้) ของมนุษย์ที่เป็นคนฝึกม้า ที่จริง ๆ แล้วเป็นผู้แก้ปัญหาที่ต้องใช้สมองเหล่านี้ และตัวผู้ฝึกเองก็ไม่รู้จริง ๆ ว่า ตัวเองกำลังให้คำตอบแก่ม้า 
ตั้งแต่นั้นมา เพื่อให้เกียรติกับงานของพฟุงสท์ ปรากฏการณ์ที่ไม่พึงประสงค์นี้ก็ได้ชื่อว่า "ปรากฏการณ์เคลฟเวอร์แฮนส์" (อังกฤษ: Clever Hans effect) และได้กลายเป็นความรู้ความเข้าใจที่สำคัญ เกี่ยวกับปรากฏการณ์ความคาดหมายของผู้สังเกตการณ์ (observer-expectancy effect) และต่องานวิจัยอื่น ๆ เกี่ยวกับประชานของสัตว์ 
นอกจากพฟุงสท์แล้ว นักปราชญ์และนักจิตวิทยาชาวเยอรมันผู้มีชื่อเสียงคือคาร์ล ชตุมพฟ์ยังได้ทำงานศึกษาเกี่ยวกับม้าตัวนี้ด้วย คือชตุมพฟ์ได้สังเกตเห็นเหตุการณ์ที่น่าอัศจรรย์เกี่ยวกับเจ้าม้า ซึ่งมีอิทธิพลต่องานทางปรากฏการณ์วิทยา (phenomenology) ของเขา
เหตุการณ์ที่น่าอัศจรรย์

ในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ชนชาวยุโรปมีความสนใจอย่างยิ่ง  เกี่ยวกับความเฉลียวฉลาดของสัตว์สืบเนื่องจากผลงานของชาลส์ ดาร์วินที่เผยแพร่ได้ไม่นาน
ในตอนนั้น  ม้าที่เป็นประเด็นคือแฮนส์มีเจ้าของคือนายวิลเฮ็ล์ม ฟอน ออสเทิน  ผู้เป็นครูคณิตศาสตร์ในโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา เป็นผู้ฝึกม้าสมัครเล่น เป็นนักรหัสยิก
แฮนส์ได้รับการโฆษณาว่า  ได้หัดเรียนการบวก  การลบ  การคูณ  การหาร  การใช้เศษส่วน  การบอกเวลา  การนับคืนวัน  การแยกแยะโน้ตดนตรี  การอ่าน  การสะกด  และฝึกความเข้าใจในภาษาเยอรมัน
เช่นนายฟอน ออสเทินจะถามแฮนส์ว่า "ถ้าวันที่แปดของเดือนตกลงที่วันอังคาร  วันศุกร์ต่อมาจะเป็นวันที่เท่าไร"
แล้วแฮนส์ก็จะตอบโดยเคาะกีบเท้า
คำถามสามารถถามได้ทั้งโดยปากเปล่าและโดยเขียน
ฟอน ออสเทินได้นำแฮนส์ไปแสดงทั่วประเทศเยอรมนีแต่ไม่ได้คิดค่าแสดง
โดยหนังสือพิมพ์เดอะนิวยอร์กไทมส์ได้เสนอข่าวเกี่ยวกับแฮนส์เป็นครั้งแรกใน ค.ศ. 1904
หลังจากที่ฟอน ออสเทินเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1909 แฮนส์ได้เปลี่ยนเจ้าของหลายครั้ง  และหลังจากปี ค.ศ. 1916 ก็ไม่ได้ยินข่าวอะไรเกี่ยวกับมันอีก  คือชะตากรรมที่สุดของแฮนส์ไม่ปรากฏ
การตรวจสอบ

เนื่องจากมีประชาชนเป็นจำนวนมากสนใจในเรื่องของเคลฟเวอร์แฮนส์  สำนักงานการศึกษาเยอรมันได้ตั้งคณะกรรมการขึ้นเพื่อตรวจสอบข้ออ้างของนายฟอน ออสเทินตามแนวทางวิทยาศาสตร์
ในเบื้องต้น  นักปรัชญาและนักจิตวิทยาคาร์ล ชตุมพฟ์  เป็นหัวหน้าของคณะกรรมการ 13 คนที่เรียกว่า  คณะกรรมการแฮนส์ (อังกฤษ: Hans Commission)
คณะกรรมการชุดนี้ประกอบด้วยสัตว์แพทย์  ผู้จัดการคณะละครสัตว์  นายทหารม้า  ครูจำนวนหนึ่ง  และผู้อำนวยการสวนสัตว์ของกรุงเบอร์ลิน 
ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1904 คณะกรรมการได้สรุปว่า  ไม่ปรากฏว่ามีเล่ห์กลใด ๆ ในการแสดงของแฮนส์ (คือสรุปว่าแฮนส์ดูเหมือนจะมีความสามารถอย่างที่แสดงจริง ๆ)
ต่อมา  คณะกรรมการได้มอบหมายการตรวจสอบให้กับนายพฟุงสท์  ผู้เริ่มตรวจสอบหลักฐานความสามารถขของแฮนส์โดยมีกลวิธีคือ
แยกม้าและคนถามคำถามออกจากคนดู  เพื่อป้องกันไม่ให้ได้คำตอบมาจากคนดู
ใช้คนถามคำถามคนอื่นนอกเหนือไปจากเจ้าของ
ใช้ที่ปิดตาม้าในแนวมุมต่าง ๆ เพื่อดูว่าม้าสามารถเห็นคนถามคำถามหรือไม่
ใช้คำถามทั้งที่คนถามคำถามรู้คำตอบและไม่รู้คำตอบ
โดยผ่านการทดสอบเป็นจำนวนมาก  พฟุงสท์พบว่า  แฮนส์สามารถตอบคำถามได้อย่างถูกต้องแม้ว่าตัวนายฟอน ออสเทินเองจะไม่ได้เป็นคนถาม ซึ่งแสดงว่าไม่ใช่เป็นการหลอกลวง
แต่ว่า  แฮนส์สามารถจะตอบคำถามได้ก็ต่อเมื่อผู้ถามรู้คำตอบและแฮนส์สามารถมองเห็นผู้ถามได้
คือ  พฟุงสท์พบว่า  เมื่อนายตัวฟอน ออสเทินเองรู้คำตอบ  แฮนส์จะตอบคำถามได้อย่างถูกต้องถึงร้อยละ 89 แต่เมื่อไม่รู้  แฮนส์จะตอบถูกเพียงแค่ร้อยละ 6
จากนั้น  พฟุงสท์จึงดำเนินการตรวจสอบพฤติกรรมของผู้ถามอย่างละเอียด
แล้วพบว่า  เมื่อม้ากำลังเคาะกีบเท้าเป็นจำนวนใกล้ถึงคำตอบ
ลักษณะท่าทางและสีหน้าของผู้ถามคำถามจะเปลี่ยนไปตามความตื่นเต้นที่มีเพิ่มขึ้น
ซึ่งจะหมดสิ้นไปโดยทันทีที่ม้าเคาะกีบเท้าเป็นครั้งสุดท้ายที่แสดงคำตอบที่ถูกต้อง
นี่เป็นตัวช่วยให้ม้ารู้ว่าเมื่อไรควรจะหยุดเคาะกีบเท้า
ความสามารถในการสังเกตการณ์ของม้านั้นอาจอธิบายได้ว่า  อาจเป็นไปได้  ที่การสื่อสารระหว่างพวกม้าต้องอาศัยการตรวจจับลักษณะท่าทางของกันและกันที่เปลี่ยนแปลงไปเพียงแค่เล็กน้อย
ซึ่งทำให้อธิบายได้ว่า  ทำไมแฮนส์จึงสามารถได้คำตอบจากนายฟอน ออสเทิน  ทั้งสัญญาณที่ฟอน ออสเทินให้จะไม่ได้ตั้งใจ
หลังจากนั้น  พฟุงสท์ก็ทำการทดลองในห้องแล็บกับมนุษย์  โดยที่ตัวเองมีบทบาทแทนม้า
พฟุงสท์ให้ผู้ร่วมการทดลองยืนอยู่ทางด้านขวาแล้วให้คิดถึงตัวเลขตัวหนึ่งหรือปัญหาคณิตอย่างหนึ่ง  "โดยตั้งสมาธิไว้ให้มั่น" 
แล้วพฟุงสท์ก็จะเคาะบอกคำตอบใช้มือข้างขวา
เขาสังเกตเห็นว่า  บ่อยครั้ง  ผู้ร่วมการทดลองมีการ "เชิดศีรษะขึ้นเล็กน้อยอย่างทันทีทันใด" เมื่อเขาเคาะถึงจำนวนที่ถูกต้อง
และพบว่า  ท่าทางหลังจากการเชิดศีรษะนี้  จะตรงกับท่าทางก่อนที่ผู้ร่วมการทดลองจะเริ่มการทดลอง
ทั้งตัวนายฟอน ออสเทินเองและตัวนายพฟุงสท์เองมักมีอารมณ์ร้าย  และมักจะโมโหเมื่อม้าตอบได้ไม่ดี
ในระหว่างที่ทำการทดลองกับม้า  ตัวนายพฟุงสท์ถูกม้ากัดไม่ใช่เพียงแค่ครั้งเดียว
แม้หลังจากการเปิดโปงความจริงอย่างเป็นทางการ  นายฟอน ออสเทินก็ยังไม่ยอมรับผลงานของพฟุงสท์
และได้ดำเนินการแสดงม้าไปในที่ต่าง ๆ ในเยอรมนี ซึ่งได้ทั้งความสนใจและความฮือฮาจากประชาชนเป็นจำนวนมาก
ปรากฏการณ์เคลฟเวอร์แฮนส์

หลังจากที่ตัวพฟุงสท์เองเกิดความชำนาญในการแสดงความสามารถของแฮนส์
และรู้แล้วด้วยว่า  อะไรเป็นสัญญาณที่บอกคำตอบให้แก่ม้า
เขาก็ได้พบว่า  เขาเองก็ยังส่งสัญญาณให้กับม้าโดยไม่ได้ตั้งใจ  ซึ่งไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่า  เขาต้องการจะส่งสัญญาณหรือไม่
การเข้าใจถึงปรากฏการณ์เยี่ยงนี้  ได้มีอิทธิพลอย่างสูงส่งต่อการออกแบบการทดลองและระเบียบวิธีวิจัย  ในงานทดลองทุกอย่างที่ผู้รับการทดลองเป็นสัตว์ที่สามารถรับรู้  รวมทั้งมนุษย์เอง
ความเสี่ยงต่อปรากฏการณ์เคลฟเวอร์แฮนส์  เป็นเหตุผลอย่างหนึ่งที่นักจิตวิทยาเปรียบเทียบ (comparative psychology) ต้องทดสอบกับสัตว์ที่อยู่ในสถานที่ที่แยกออกเป็นสัดส่วน  เพื่อไม่ให้เกิดการปฏิสัมพันธ์กับสัตว์
แต่ว่า  แม้วิธีนี้เองก็ทำให้เกิดปัญหาอย่างอื่น  เพราะว่า ปรากฏการณ์เกี่ยวกับประชานของสัตว์ที่น่าสนใจที่สุด  มักจะมีการแสดงออกในสถานการณ์ที่มีความเกี่ยวข้องกับกันและกัน
และเพื่อที่จะแสดงปรากฏการณ์เหล่านั้น  มีความจำเป็นที่จะต้องสร้างความสัมพันธ์ระหว่างผู้ฝึกกับสัตว์
ประเด็นนี้ได้รับการสนับสนุนจากไอรีน เพปเพอร์เบิร์ก  ผู้ได้ทำการศึกษาเกี่ยวกับนกแก้วฉลาดชื่อว่าอะเล็กซ์
และบีทริกซ์ การ์ดเนอร์ผู้ทำการศึกษาในลิงชิมแปนซีชื่อว่า  วาชู
ดังนั้น  ถ้าหากว่าจะให้มีการยอมรับการศึกษาสัตว์เช่นนี้อย่างทั่วไป
ก็จะต้องหาวิธีทดสอบความสามารถของสัตว์  โดยไม่ให้มีอิทธิพลจากปรากฏการณ์เคลฟเวอร์แฮนส์
แต่ว่า  เพียงแค่นำผู้ฝึกออกจากวงจรอาจจะไม่ใช่วิธีที่เหมาะสม
เพราะว่า  ถ้าความสัมพันธ์ระหว่างผู้ฝึกกับสัตว์นั้นมีกำลัง
การนำผู้ฝึกออกจากวงจรอาจก่อให้เกิดปฏิกิริยาทางจิตใจ  ทำให้สัตว์นั้นไม่สามารถแสดงความสามารถได้
ดังนั้น  จึงจำเป็นต้องแสวงหาวิธีที่คนที่อยู่ร่วมกับสัตว์จะไม่รู้ล่วงหน้าว่า  ปฏิกิริยาของสัตว์ต่อข้อทดสอบนั้นควรจะเป็นอย่างไร  (เทียบกับสมมุติฐานที่เป็นประเด็นทดสอบ)
ปรากฏการณ์นี้ก็พบด้วยในสุนัขค้นหายาเสพติด
ในปี ค.ศ. 2011 นักวิจัยที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เดวิส  พบว่า  ผู้ฝึกสุนัขสามารถส่งสัญญาณโดยไม่ตั้งใจให้สุนัขได้  ทำให้สุนัขแสดงการพบยาเสพติดที่ผิดพลาด 
ในงานศึกษาปี ค.ศ. 2004 กับสุนัขที่ชื่อว่าริโก  ที่เจ้าของบอกว่าเข้าใจศัพท์คำพูดถึง 200 คำ
นักวิจัยป้องกันปรากฏการณ์เคลฟเวอร์แฮนส์  โดยให้เจ้าของสั่งริโกให้ไปเอาของจากห้องที่อยู่ติดกัน
แต่เพราะอยู่ในห้องคนละห้อง  เจ้าของจึงไม่สามารถแสดงปฏิกิริยาให้ริโกเห็นเมื่อกำลังเลือกคาบเอาของที่สั่ง
ดังที่งานทดลองสุดท้ายของพฟุงสท์ทำให้ชัดเจน  ปรากฏการณ์นี้สามารถเกิดได้แม้ในงานทดลองที่มีมนุษย์เป็นประเด็นการทดลอง  เหมือนกับงานทดลองในสัตว์
ดังนั้น  นักวิจัยในประเด็นเกี่ยวกับประชาน  จิตวิทยาประชาน  และจิตวิทยาสังคมต้องออกแบบงานทดลองให้เป็นแบบ double-blind
ซึ่งหมายความว่า  ทั้งผู้ทดลองและผู้รับการทดลองจะไม่รู้ถึงสภาพของผู้รับการทดลอง (คือไม่รู้ว่าผู้รับการทดลองอยู่ในกลุ่มการทดลองไหน)
และดังนั้นก็จะไม่รู้คำพยากรณ์ของทฤษฎีการศึกษาว่า  ผู้รับการทดลองจะมีปฏิกิริยาเป็นอย่างไร
อีกวิธีหนึ่งที่ใช้ป้องกันปรากฏการณ์นี้ก็คือ  การแทนผู้ทำการทดลองด้วยคอมพิวเตอร์
ซึ่งสามารถสื่อคำสั่งและบันทึกปฏิกิริยาต่าง ๆ โดยไม่ส่งสัญญาณเป็นตัวช่วยให้กับผู้รับการทดลอง
ดูเพิ่ม

ความเอนเอียงของผู้ทดลอง
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  "Clever Hans phenomenon". skepdic. สืบค้นเมื่อ 2008-12-11.
1 2 3  Hothersall, David (2004). History of Psychology. McGraw-Hill.
1 2  "BERLIN'S WONDERFUL HORSE; He Can Do Almost Everything but Talk—How He Was Taught" (PDF). The New York Times. 1904-09-04. สืบค้นเมื่อ 2015-02-20.
↑  "Clever Hans (The Horse of Mr. von Osten), by Oskar Pfungst". Gutenberg.org. สืบค้นเมื่อ 2013-10-21.
↑  
อะเล็กซ์ เป็นนกแก้วพันธุ์แอฟริกันเกรย์ African Grey ที่เป็นสัตว์ที่ได้รับการศึกษาถึง 30 ปี  จากนักจิตวิทยาสัตว์ไอรีน เพปเพอร์เบิร์ก  ตอนแรกที่มหาวิทยาลัยแอริโซนา ภายหลังที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดและมหาวิทยาลัยแบรนไดส์  ดร. เพปเพอร์เบิร์กเสนอว่า  อะเล็กซ์มีความเฉลียวฉลาดในระดับเดียวกันกับปลาโลมาและลิงใหญ่  และเท่ากับเด็กมนุษย์อายุ 5 ขวบ
↑  
วาชู เป็นลิงชิมแปนซีตัวเมียที่รับการสอนให้สื่อสารโดยใช้ภาษามืออเมริกันโดยสามารถใช้คำได้ประมาณ 350 คำ
↑  "Clever Hounds" (URL). The Economist. 2011-02-15. สืบค้นเมื่อ 2011-05-14.
Pfungst, O (1911). Clever Hans (The horse of Mr. von Osten): A contribution to experimental animal and human psychology. แปลโดย Rahn, C. L. New York: Henry Holt.
The London Standard (1904-10-02). "'CLEVER HANS' AGAIN.; Expert Commission Decides That the Horse Actually Reasons" (PDF). The New York Times. สืบค้นเมื่อ 2008-01-02.
ข้อมูลอื่น

Clever Hans the Math Horse
Clever Hans (The Horse of Mr. Von Osten): A Contribution to Experimental Animal and Human Psychology by Oskar Pfungst, 1911—Project Gutenberg e-text and HTML with graphs and photos.
ชาวเวลส์

กลุ่มชาติพันธุ์นประเทศเวลส์
| --- | --- |
ธงชาติเวลส์
ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ
 เวลส์ 2 ล้านคน (ระบุเป็นชาวเวลส์)
 สหรัฐ: 1.75–1.81 ล้านคน
 อังกฤษ: 610,000
 แคนาดา: 475,000 (รวมผู้ที่มีบรรพบุรุษสองเชื้อชาติขึ้นไป)
 ออสเตรเลีย: 126,000
 อาร์เจนตินา: 50,000
 สกอตแลนด์: 17,000
 นิวซีแลนด์: 10,000
ภาษา
เวลส์, อังกฤษ
ศาสนา
ส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์
กลุ่มชาติพันธุ์ที่เกี่ยวข้อง
เบรอตาญ, คอร์นิช, มันซ์, อังกฤษ, สกอต, ไอริช, อัลสเตอร์-สกอต 
ชาวเวลส์ (เวลส์: Cymry, อังกฤษ: Welsh people) เป็นชาติและกลุ่มชาติพันธุ์เซลคิก ที่อาศัยอยู่ในประเทศเวลส์ "ชาวเวลส์"ใช้กล่าวถึงผู้ที่เกิดในประเทศเวลส์ (เวลส์: Cymru) และผู้มีบรรพบุรุษเป็นชาวเวลส์ ซึ่งถูกรับรู้หรือรับรู้มรดกทางวัฒนธรรมและต้นกำเนิดของบรรพบุรุษ เวลส์เป็นหนึ่งในสี่ประเทศในสหราชอาณาจักร ประชากรส่วนใหญ่ที่อาศัยในเวลส์มีสิทธิพลเมืองอังกฤษ
จอห์น เดวีส์ให้ความเห็นว่าที่มาของ "ชาติเวลส์" (Welsh nation) สืบได้ว่ามีมาตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 4 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 5 หลังจากที่โรมันถอนตัวจากบริเตน แม้ว่ากลุ่มภาษาบริธอนิค เคลติคจะยังใช้เป็นภาษาพูดต่อมาอีกเป็นเวลานานหลังจากนั้น ชาวเวลส์ก็เช่นเดียวกับกลุ่มชาติพันธุ์อื่นที่กล่าวถึงตนเองว่าเป็นเวลส์ และเป็นที่รู้จักโดยผู้อื่นว่าเวลส์ และอาจจะมีภาพพจน์ของตนเองที่มีวัฒนธรรมร่วมกันและสืบเชื้อสายมาจากบรรพบุรุษเดียวกัน การวิจัยนามสกุลของชาวเวลส์พบว่าประชากรราว 18,000 คนหรือประมาณ 35%  ของประชากรเวลส์ทั้งหมดมีนามสกุลที่มีที่มาจากภาษาเวลส์ เมื่อเทียบกับเพียง 5.3% ในสหราชอาณาจักร, 4.7% ในนิวซีแลนด์, 4.1% ในออสเตรเลีย และ 3.8% ในสหรัฐ เมื่อเทียบกับจำนวน 16.30 คนในบริเวณที่ศึกษาที่สืบเชื้อสายมาจากชาวเวลส์ ชาวเวลส์มากกว่า 300,000 คนอาศัยอยู่ที่ลอนดอน
อ่านเพิ่ม

Davies, John (1994). A History of Wales. Penguin. ISBN 0-14-014581-8.
Davies, Norman (1991). The Isles. Papermac. ISBN 0-333-69283-7.
Williams, Gary (1982). The Welsh in their History. Croom Helm. ISBN 0-7099-3651-6.
del Giorgio, J F (2005). The Oldest Europeans. A. J. Place. ISBN 980-6898-00-1.
Hastings, Adrian (1997). The Construction of Nationhood: Ethnicity, Religion, and Nationalism. Cambridge University Press. ISBN 0-521-62544-0.
Cristian Capelli;  และคณะ (2003). "A Y Chromosome Census of the British Isles" (PDF). Current Biology. 13 (11): 979–984. doi:10.1016/s0960-9822(03)00373-7. PMID 12781138. S2CID 526263.
Stephen Leslie;  และคณะ (2015). "The fine-scale genetic structure of the British population". Nature. 519 (7543): 309–314. Bibcode:2015Natur.519..309.. doi:10.1038/nature14230. PMC 4632200. PMID 25788095.
แหล่งข้อมูลอื่น

BBC Wales: Welsh Comings and Goings: The history of migration in and out of Wales
BBC News report: The Numbers of Welsh (and Cornish)
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  ฝรั่งเศส  BnF data  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย
พันธมิตรเยาวชนของสภาแห่งชาติแอฟริกา

พันธมิตรเยาวชนของสภาแห่งชาติแอฟริกา (อังกฤษ: African National Congress Youth League) เป็นกลุ่มเยาวชนของพรรคสมัชชาแห่งชาติแอฟริกา ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2487 โดยเนลสัน แมนเดลา วอลเตอร์ ซิซูลู และโอลิเวอร์ ตัมโบ เพื่อเป็นการสร้างผู้นำรุ่นใหม่ของชาวผิวดำในแอฟริกาใต้ ในช่วง พ.ศ. 2491 พันธมิตรเยาวชนมีความก้าวหน้าในการควบคุมสภาแห่งชาติแอฟริกา พวกเขาเรียกร้องให้มีการต่อต้านและนัดหยุดงานเพื่อประท้วงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการเหยียดผิว ซึ่งต้องพบกับการปราบปรามจากฝ่ายรัฐบาล ใน พ.ศ. 2493 ชาวผิวดำ 18 คนถูกฆ่า ในขณะที่ประท้วงและเมนเดลลาถูกคุมขัง
ทาบอ อึมแบกี ขึ้นมาเป็นผู้นำพันธมิตรใน พ.ศ. 2499 ต่อมา พ.ศ. 2503 สภาแห่งชาติแอฟริกาและองค์กรที่เกี่ยวข้องถูกคว่ำบาตร อึมแบกีจัดให้มีการประท้วงที่แอฟริกาใต้ลาออกจากเครือจักรภพอังกฤษ ก่อนที่เขาจะออกจากแอฟริกาใต้ตามคำแนะนำของสภาแห่งชาติแอฟริกา พันธมิตรเยาวชนยังคงดำเนินกิจกรรมต่อไปในช่วงที่มีการเหยียดผิว ใน พ.ศ. 2533 เฟรเดอริก วิลเลิม เดอ แกลร์ก ได้ประกาศให้สภาแห่งชาติแอฟริกาและองค์กรที่เกี่ยวข้องทั้งหมดรวมทั้งพันธมิตรเยาวชนเป็นองค์กรถูกฎหมาย Fikile Mbalula นักกิจกรรมตั้งแต่ พ.ศ. 2523 ได้เป็นประธานาธิบดีของแอฟริกาใต้เมื่อ พ.ศ. 2548