stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษาญี่ปุ่น
ระบบเสียง > เสียงพยัญชนะ

|  | ฐานริมฝีปากทั้งสอง | ฐานปุ่มเหงือก | ฐานปุ่มเหงือก-เพดานแข็ง | ฐานเพดานแข็ง | ฐานเพดานอ่อน | ฐานลิ้นไก่ | ฐานเส้นเสียง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| เสียงนาสิก | m | n | (ɲ) |  | (ŋ) | (ɴ) |  |
| เสียงกัก | p  b | t  d |  |  | k  g |  | (ʔ) |
| เสียงกักเสียดแทรก |  | (t͡s)  (d͡z) | (t͡ɕ)  (d͡ʑ) |  |  |  |  |
| เสียงเสียดแทรก | (ɸ) | s  z | ɕ  ʑ | (ç) |  |  | h |
| เสียงลิ้นกระทบ |  | ɾ |  |  |  |  |  |
| เสียงเปิด (เสียงเลื่อน) |  |  |  | j | ɰ   (w) |  |  |

สัทอักษรที่อยู่ในวงเล็บเป็นหน่วยเสียงย่อย (เสียงแปร) ของหน่วยเสียงใดหน่วยเสียงหนึ่ง
เสียงกัก ไม่ก้อง /p, t, k/ เมื่อปรากฏในตำแหน่งต้นคำอาจมีการพ่นลม (aspiration) ตามมาหลังจากปลดปล่อยการกัก เป็นเสียงแปรอิสระ (ไม่มีหน้าที่ในการแยกความหมาย) เขียนเป็นสัทอักษรโดยละเอียดได้ว่า [pʰ, tʰ, kʰ]
หน่วยเสียง /t/ (เสียงกัก ปุ่มเหงือก ไม่ก้อง) จะออกเสียงเป็น [t͡ɕ] (เสียงกักเสียดแทรก ปุ่มเหงือก-เพดานแข็ง ไม่ก้อง) เมื่อตามด้วยเสียงสระ /i/ และจะออกเสียงเป็น [t͡s] (เสียงกักเสียดแทรก ปุ่มเหงือก ไม่ก้อง) เมื่อตามด้วยเสียงสระ /u/
เสียง [ʔ] (เสียงกัก เส้นเสียง) พบได้ในตำแหน่งท้ายคำ เช่น 「あっ」「あれっ」
หน่วยเสียง /n/ (เสียงนาสิก ปุ่มเหงือก) จะออกเสียงเป็น [ɲ] (เสียงนาสิก เพดานแข็ง) เมื่อตามด้วยเสียงสระ /i/ หรือเสียงพยัญชนะ /j/
หน่วยเสียง /g/ (เสียงกัก เพดานอ่อน ก้อง) เมื่ออยู่ตำแหน่งที่ไม่ใช่ต้นคำอาจจะออกเสียงเป็น [ŋ] (เสียงนาสิก เพดานอ่อน) หรือ [ɣ] (เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ก้อง)
หน่วยเสียง /ɾ/ (เสียงลิ้นกระทบ ปุ่มเหงือก) เมื่ออยู่ต้นคำอาจจะออกเสียงเป็น /l/ (เสียงเปิดข้างลิ้น ปุ่มเหงือก) และอาจพบการออกเสียงเป็น [r] (เสียงรัว ปุ่มเหงือก) ในคนบางกลุ่ม เช่น ชาวเอโดะ (ญี่ปุ่น: 江戸っ子 โรมาจิ: Edokko ทับศัพท์: เอดกโกะ) ทั้งนี้ ตำราบางเล่มใช้ตัวอักษร /r/ แทน /ɾ/ เพื่อความสะดวก
หน่วยเสียง /h/ (เสียงเสียดแทรก เส้นเสียง ไม่ก้อง) จะออกเสียงเป็น [ç] (เสียงเสียดแทรก เพดานแข็ง ไม่ก้อง) เมื่อตามด้วยเสียงสระ /i/ และจะออกเสียงเป็น [ɸ]  (เสียงเสียดแทรก ริมฝีปาก ไม่ก้อง) เมื่อตามด้วยเสียงสระ /u/ และอาจจะออกเสียงเป็น [ɦ] (เสียงเสียดแทรก เส้นเสียง ก้อง) หรือ [x] (เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง) ได้ในบางสภาพแวดล้อม
หน่วยเสียง /s/ (เสียงเสียดแทรก ปุ่มเหงือก ไม่ก้อง) จะออกเสียงเป็น [ɕ] (เสียงเสียดแทรก ปุ่มเหงือก-เพดานแข็ง ไม่ก้อง) เมื่อตามด้วยเสียงสระ /i/ หรือเสียงพยัญชนะ /j/
หน่วยเสียง /z/ (เสียงเสียดแทรก ปุ่มเหงือก ก้อง) กรณีที่ตามด้วยเสียงสระ /i/ หรือเสียงพยัญชนะ /j/ จะออกเสียงเป็น [d͡ʑ] (เสียงกักเสียดแทรก ปุ่มเหงือก-เพดานแข็ง ก้อง) หรือ [ʑ] (เสียงเสียดแทรก ปุ่มเหงือก-เพดานแข็ง ก้อง) ส่วนกรณีที่ตามด้วยเสียงสระอื่น ๆ จะออกเสียงเป็น [d͡z] (เสียงกักเสียดแทรก ปุ่มเหงือก ก้อง) หรือ [z] (เสียงเสียดแทรก ปุ่มเหงือก ก้อง)
หน่วยเสียง /j/ (เสียงเปิด เพดานแข็ง) จะปรากฏหน้าเสียงสระ /u /o/ /a/ และไม่ปรากฏหน้าเสียงสระ /i/ /e/ ทั้งนี้ ตำราบางเล่มใช้ตัวอักษร /y/ แทน /j/ เพื่อความสะดวก
หน่วยเสียง /ɰ/ (เสียงเปิด เพดานอ่อน) จะปรากฏหน้าเสียงสระ /a/ เท่านั้น และมีเสียง [w] (เสียงเปิด ริมฝีปาก-เพดานอ่อน ก้อง) เป็นเสียงแปรอิสระ ทั้งนี้ ตำราบางเล่มใช้ตัวอักษร /w/ แทน /ɰ/ เพื่อความสะดวก
ส่วนอื่น ๆ ของบทความนี้จะใช้ /r/ แทน /ɾ/, ใช้ /y/ แทน /j/ และใช้ /w/ แทน /ɰ/ เมื่อกล่าวถึงหน่วยเสียงด้วยเหตุผลเรื่องความสะดวกเช่นกัน
ระบบเสียง > เสียงพยัญชนะควบกล้ำ

เสียงพยัญชนะควบกล้ำ (consonant cluster) ในภาษาญี่ปุ่นปรากฏเฉพาะตำแหน่งต้นพยางค์ สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ /Cy/ กับ /Cw/
/Cy/ คือ เสียงพยัญชนะควบกล้ำที่ตำแหน่งที่สองเป็นเสียงเลื่อน /y/ ในระบบการเขียนปัจจุบันแทนเสียงด้วยตัวอักษร 「や・ゆ・よ」／「ヤ・ユ・ヨ」 ขนาดเล็ก: 「ゃ・ゅ・ょ」／「ャ・ュ・ョ」เช่น 「きゃ」（/kya/），「にゅ」（/nyu/），「ひょ」（hyo） เสียงพยัญชนะควบกล้ำชนิดนี้มีชื่อเรียกเป็นภาษาญี่ปุ่นว่า "ไคโยอง" (ญี่ปุ่น: 開拗音 โรมาจิ: Kaiyōon)
/Cw/ คือ เสียงพยัญชนะควบกล้ำที่ตำแหน่งที่สองเป็นเสียงเลื่อน /w/ ปัจจุบันเสียงนี้ได้สูญไปจากระบบเสียงภาษาญี่ปุ่น (ภาษากลาง) แล้ว แม้จะยังคงมีเหลือให้เห็นในการสะกดคำวิสามานยนามบางคำก็ตาม เช่น ชื่อมหาวิทยาลัย "Kwansei Gakuin University" อย่างไรก็ตาม ภาษาถิ่นบางถิ่นยังคงมีเสียงพยัญชนะควบกล้ำชนิดนี้อยู่ เสียงพยัญชนะควบกล้ำชนิดนี้มีชื่อเรียกเป็นภาษาญี่ปุ่นว่า "โกโยอง" (ญี่ปุ่น: 合拗音 โรมาจิ: Gōyōon)
ระบบเสียง > เสียงพยัญชนะท้ายนาสิก

เขียนแทนหน่วยเสียงได้ด้วยอักษร N ใหญ่ (/N/) เป็นเสียงที่ปรากฏในตำแหน่งท้ายพยางค์และมีการกลมกลืนเสียง (assimilation) กับเสียงที่อยู่รอบข้าง ในระบบการเขียนปัจจุบันแทนเสียงด้วยตัวอักษร 「ん」／「ン」  เสียงพยัญชนะท้ายนาสิกแบ่งเป็นหน่วยเสียงย่อยได้ดังนี้
|  | ตัวอย่างคำ | ระดับหน่วยเสียง | เสียงโดยละเอียด | ความหมาย |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เสียงนาสิก ริมฝีปาก: [m] | 散歩（さんぽ） | /saNpo/ | [samːpo] | เดินเล่น |
| เสียงนาสิก ปุ่มเหงือก: [n] | 本当（ほんとう） | /hoNtoː/ | [honːtoː] | จริง |
| เสียงนาสิก (หน้า) เพดานแข็ง: [ɲ] | 筋肉（きんにく） | /kiNniku/ | [kʲiɲːɲikɯ] | กล้ามเนื้อ |
| เสียงนาสิก เพดานอ่อน: [ŋ] | 頑固（がんこ） | /gaNko/ | [gaŋːko] | ดื้อรั้น |
| เสียงนาสิก ลิ้นไก่: [ɴ] | 不満（ふまん） | /humaN/ | [ɸɯmaɴː] | ไม่พอใจ |
| เสียงสระนาสิก: [Ṽ] | 千円（せんえん） | /seNen/ | [seẽeŋː] | หนึ่งพันเยน |
จะออกเสียงเป็น [m] เมื่อตามด้วยเสียงพยัญชนะริมฝีปากที่มีการปิดฐานกรณ์: [p, b, m]
จะออกเสียงเป็น [n] เมื่อตามด้วยเสียงพยัญชนปุ่มเหงือกที่มีการปิดฐานกรณ์: [t, d, n, t͡s, d͡z, ɾ]
จะออกเสียงเป็น [ɲ] เมื่อตามด้วยเสียงพยัญชนะ (หน้า) เพดานแข็งที่มีการปิดฐานกรณ์: [t͡ɕ, d͡z, ɲ]
จะออกเสียงเป็น [ŋ] เมื่อตามด้วยเสียงพยัญชนะเพดานอ่อนที่มีการปิดฐานกรณ์: [k, g, ŋ]
จะออกเสียงเป็น [ŋ] หรือ [ɴ] เมื่อไม่มีเสียงอะไรตามมา (เช่น เมื่อพูดจบหรือเว้นช่วงระหว่างพูด)
จะออกเสียงเป็นเสียงสระนาสิก (nasal vowel) เมื่อตามด้วยเสียงที่ไม่มีการปิดฐานกรณ์ โดยอาจจะออกเป็นเสียง [ã, ĩ, ɯ̃, ẽ] หรือ [õ] ขึ้นอยู่กับเสียงรอบข้าง (หากพูดช้า ๆ อาจจะเป็นเสียง [ŋ] หรือ [ɴ])
ระบบเสียง > เสียงพยัญชนะซ้ำ

เขียนแทนหน่วยเสียงได้ด้วยอักษร Q ใหญ่ (/Q/) เป็นเสียงที่ปรากฏในตำแหน่งท้ายพยางค์และออกเสียงโดยซ้ำเสียงพยัญชนะต้นของพยางค์ถัดไปตามกระบวนการทางสัทวิทยาที่เรียกว่าการซ้ำเสียง (gemination) ทำให้เสียงพยัญชนะเหล่านี้กลายเป็นเสียงพยัญชนะยาว (long consonant) ในระบบการเขียนปัจจุบันแทนเสียงด้วยตัวอักษร 「つ」／「ツ」 ขนาดเล็ก: 「っ」／「ッ」
| เสียงพยัญชนะที่ซ้ำ | ตัวอย่างคำ | ระดับหน่วยเสียง | เสียงโดยละเอียด | ความหมาย |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เสียงกัก ริมฝีปาก ไม่ก้อง: [p] | 一歩（いっぽ） | /iQpo/ | [ipːo] | หนึ่งก้าว |
| เสียงกัก ปุ่มเหงือก ไม่ก้อง: [t] | 夫（おっと） | /oQto/ | [otːo] | สามี |
| เสียงกัก เพดานอ่อน ไม่ก้อง: [k] | 真っ赤（まっか） | /maQka/ | [makːa] | สีแดงสด |
| เสียงเสียดแทรก ปุ่มเหงือก ไม่ก้อง: [s] | 実際（じっさい） | /zyiQsai/ | [d͡ʑisːai̯] | ความเป็นจริง |
| เสียงเสียดแทรก ปุ่มเหงือก-เพดานแข็ง ไม่ก้อง: [ɕ] | 雑誌（ざっし） | /zaQsi/ | [d͡zaɕːi] | นิตยสาร |
โดยปกติแล้ว เสียงพยัญชนะซ้ำ /Q/ เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดกับเสียงพยัญชนะไม่ก้องเท่านั้น ยกเว้นคำทับศัพท์ภาษาต่างประเทศบางคำที่อาจจะพบการซ้ำเสียงพยัญชนะก้อง อีกทั้งยังพบการซ้ำเสียงพยัญชนะเสียดแทรก [ɸ, ç, h] (เสียงพยัญชนะของอักษรวรรค は) ในคำทับศัพท์ภาษาต่างประเทศบางคำด้วย
| เสียงพยัญชนะที่ซ้ำ | ตัวอย่างคำ | ระดับหน่วยเสียง | เสียงโดยละเอียด | ความหมาย |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เสียงกัก ริมฝีปาก ก้อง: [b] | ウェッブ | /weQbu/ | [webːɯ] | เว็บ (ภาษาอังกฤษ: "web") |
| เสียงกัก ปุ่มเหงือก ก้อง: [d] | ベッド | /beQdo/ | [bedːo] | เตียงนอน (ภาษาอังกฤษ: "bed") |
| เสียงกัก เพดานอ่อน ก้อง: [g] | バッグ | /baQgu/ | [bagːɯ] | กระเป๋า (ภาษาอังกฤษ: "bag") |
| เสียงเสียดแทรก ริมฝีปาก ไม่ก้อง: [ɸ] | ワッフル | /waQfuru/ | [waɸːɯɾɯ] | ขนมรังผึ้ง (ภาษาอังกฤษ: "waffle") |
| เสียงเสียดแทรก เพดานแข็ง ไม่ก้อง: [ç] | チューリッヒ | /tyuːriQhi/ | [t͡ɕɯːçːi] | เมืองซือริช (ภาษาเยอรมัน: "Zürich") |
| เสียงเสียดแทรก เส้นเสียง ไม่ก้อง: [h] | マッハ | /maQha/ | [mahːa] | เลขมัค (ภาษาเยอรมัน: "Mach") |
อย่างไรก็ตาม คนญี่ปุ่นมีแนวโน้มที่จะออกเสียงโดยเปลี่ยนจากเสียงก้องเป็นเสียงไม่ก้องอยู่หลายคำ เช่น [bedːo] → [betːo], [bagːɯ] → [bakːɯ] บ่อยครั้งที่ป้ายหรือโฆษณาสะกดคำโดยใช้อักษรเสียงไม่ก้องแทน เช่น 「バッグ」 เป็น 「バック」
ระบบเสียง > เสียงของอักษรคานะ

| -a | -i | -u | -e | -o | -ya | -yu | -yo |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| あ a [a] | い i [i] | う u [ɯ] | え e [e] | お o [o] |  |  |  |
| か ka [ka] | き ki [kʲi] | く ku [kɯ] | け ke [ke] | こ ko [ko] | きゃ kya [kja] | きゅ kyu [kjɯ] | きょ kyo [kjo] |
| さ sa [sa] | し si [ɕi] | す su [sɯ] | せ se [se] | そ so [so] | しゃ sya [ɕa] | しゅ syu [ɕɯ] | しょ syo [ɕo] |
| た ta [ta] | ち ti [t͡ɕi] | つ tu [t͡sɯ] | て te [te] | と to [to] | ちゃ tya [t͡ɕa] | ちゅ tyu [t͡ɕɯ] | ちょ tyo [t͡ɕo] |
| な na [na] | に ni [ɲi] | ぬ nu [nɯ] | ね ne [ne] | の no [no] | にゃ nya [ɲa] | にゅ nyu [ɲɯ] | にょ nyo [ɲo] |
| は ha [ha] | ひ hi [çi] | ふ hu [ɸɯ] | へ he [he] | ほ ho [ho] | ひゃ hya [ça] | ひゅ hyu [çɯ] | ひょ hyo [ço] |
| ま ma [ma] | み mi [mʲi] | む mu [mɯ] | め me [me] | も mo [mo] | みゃ mya [mja] | みゅ myu [mjɯ] | みょ myo [mjo] |
| や ya [ja] |  | ゆ yu [jɯ] |  | よ yo [jo] |  |  |  |
| ら ra [ɾa] | り ri [ɾʲi] | る ru [ɾɯ] | れ re [ɾe] | ろ ro [ɾo] | りゃ rya [ɾja] | りゅ ryu [ɾjɯ] | りょ ryo [ɾjo] |
| わ wa [ɰa] |  |  |  | （を） (o) ([o]) |  |  |  |
| が ga [ga/ŋa] | ぎ gi [gʲi/ŋʲi] | ぐ gu [gɯ/ŋɯ] | げ ge [ge/ŋe] | ご go [go/ŋo] | ぎゃ gya [gja/ŋja] | ぎゅ gyu [gjɯ/ŋjɯ] | ぎょ gyo [gjo/ŋjo] |
| ざ za [d͡za/za] | じ zi [d͡ʑi/ʑi] | ず zu [d͡zɯ/zɯ] | ぜ ze [d͡ze/ze] | ぞ zo [d͡zo/zo] | じゃ zya [d͡ʑa/ʑa] | じゅ zyu [d͡ʑɯ/ʑɯ] | じょ zyo [d͡ʑo/ʑo] |
| だ da [da] | （ぢ） (zi) ([d͡ʑi/ʑi]) | （づ） (zu) ([d͡zɯ/zɯ]) | で de [de] | ど do [do] | （ぢゃ） (zya) ([d͡ʑa/ʑa]) | （ぢゅ） (zyu) ([d͡ʑɯ/ʑɯ]) | （ぢょ） (zyo) ([d͡ʑo/ʑo]) |
| ば ba [ba] | び bi [bʲi] | ぶ bu [bɯ] | べ be [be] | ぼ bo [bo] | びゃ bya [bja] | びゅ byu [bjɯ] | びょ byo [bjo] |
| ぱ pa [pa] | ぴ pi [pʲi] | ぷ pu [pɯ] | ぺ pe [pe] | ぽ po [po] | ぴゃ pya [pja] | ぴゅ pyu [pjɯ] | ぴょ pyo [pjo] |
| --- | --- |
ん: หน่วยเสียงพยัญชนะท้ายนาสิก /N/
っ: หน่วยเสียงพยัญชนะซ้ำ /Q/
ตัวอักษร 「を」 ออกเสียงเหมือน 「お」
ตัวอักษร 「ぢ」「ぢゃ」「ぢゅ」「ぢょ」「づ」 ออกเสียงเหมือน 「じ」「じゃ」「じゅ」「じょ」「ず」 ตามลำดับ
มีนักภาษาศาสตร์บางกลุ่มที่นับจำนวนหน่วยเสียงในภาษาญี่ปุ่นแตกต่างไปจากข้อมูลข้างต้น เช่น
กลุ่มที่นับเสียง [ŋ] (เสียงนาสิก เพดานอ่อน) แยกจากหน่วยเสียง /g/ (เสียงกัก เพดานอ่อน ก้อง) ออกมาเป็นอีกหนึ่งหน่วยเสียง
กลุ่มที่มองว่า [tʲi]（てぃ／ティ）  กับ [tɯ]（とぅ／トゥ） ซึ่งใช้กับเฉพาะคำศัพท์ภาษาต่างประเทศ เช่น 「パーティー」 (อังกฤษ: party) 「タトゥー」 (อังกฤษ: tattoo) เป็นสมาชิกในระบบเสียงของภาษาญี่ปุ่นด้วย
กลุ่มที่ไม่ยอมรับว่าภาษาญี่ปุ่นมีหน่วยเสียงพยัญชนะซ้ำ (Q)
กลุ่มที่วิเคราะห์ว่ามีหน่วยเสียงยาว (R หรือ H) อยู่ในภาษาญี่ปุ่นด้วย
เสียงพยัญชนะที่อยู่หน้าเสียงสระ /i/ จะมีการออกเสียงเพดานแข็ง (palatalization) ประกอบ โดยแบ่งระดับการยกลิ้นได้ 2 ระดับ
ยกลิ้นส่วนหน้าขึ้นใกล้เพดานแข็งมากจนทำให้จุดกำเนิดเสียงเคลื่อนออกไปจากจุดเดิมจนต้องเปลี่ยนไปใช้สัทอักษรตัวอื่น เช่น /si/ → [ɕi] (เปลี่ยนจาก s เป็น ɕ)
ยกลิ้นส่วนหน้าขึ้นใกล้เพดานแข็งแต่ไม่มากจนต้องถึงขั้นเปลี่ยนสัทอักษร เช่น /ki/ → [kʲi] (เพิ่มเครื่องหมาย [ʲ] เพื่อแสดงว่ามีการยกลิ้นส่วนหน้าประกอบเท่านั้น)
ระบบเสียง > การลดความก้องของเสียงสระ

การลดความก้องของเสียงสระ (ญี่ปุ่น: 母音無声化 โรมาจิ: Boin-museika อังกฤษ: vowel devoicing) พบได้ในภาษาญี่ปุ่นหลายถิ่นรวมถึงภาษากลาง (ภาษาโตเกียว) มักจะเกิดขึ้นเมื่อเสียงสระปิด (/i/ หรือ /u/) อยู่ระหว่างเสียงพยัญชนะไม่ก้องกับเสียงพยัญชนะไม่ก้อง เช่น
(อักษรสีแดง คือ เสียงสระที่ลดความก้อง)
| ตัวอย่างคำ | ระดับหน่วยเสียง | เสียงโดยละเอียด | ความหมาย | ตำแหน่งที่ลดความก้อง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 近い | /tikai/ | [t͡ɕi̥kai̯] | ใกล้ | 「ち」：[t͡ɕi] → [t͡ɕi̥] |
| 起きた | /oki-ta/ | [okʲi̥ta] | ตื่นแล้ว | 「き」：[kʲi] → [kʲi̥] |
| 失敗 | /siQpai/ | [ɕi̥pːai̯] | ผิดพลาด | 「し」：[ɕi] → [ɕi̥] |
| 学生 | /gakuseː/ | [gakɯ̥seː] | นักเรียน, นิสิต-นักศึกษา | 「く」：[kɯ] → [kɯ̥] |
| 息子 | /musuko/ | [mɯsɯ̥ko] | ลูกชาย | 「す」：[sɯ] → [sɯ̥] |
| 机 | /tukue/ | [t͡sɯ̥kɯe] | โต๊ะ | 「つ」：[t͡sɯ] → [t͡sɯ̥] |
นอกจากนี้ การลดความก้องของเสียงสระมักจะเกิดขึ้นเมื่อเสียงสระปิดตามหลังเสียงพยัญชนะไม่ก้องและเป็นจังหวะที่ผู้พูดพูดจบหรือเว้นวรรค เช่น
| ตัวอย่างคำ | ระดับหน่วยเสียง | เสียงโดยละเอียด | ความหมาย | ตำแหน่งที่ลดความก้อง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 秋 | /aki/ | [akʲi̥] | ฤดูใบไม้ร่วง | 「き」：[kʲi] → [kʲi̥] |
| お菓子 | /okasi/ | [okaɕi̥] | ขนม | 「し」：[ɕi] → [ɕi̥] |
| です | /desu/ | [desɯ̥] | (คำกริยานุเคราะห์) | 「す」：[sɯ] → [sɯ̥] |
| ます | /masu/ | [masɯ̥] | (คำกริยานุเคราะห์) | 「す」：[sɯ] → [sɯ̥] |
โดยทั่วไป เจ้าของภาษามักจะเลี่ยงการลดความก้องแบบต่อเนื่องกัน ส่งผลให้มีเสียงสระปิดบางตำแหน่งไม่ลดความก้องแม้จะอยู่ในสภาพแวดล้อมตามเงื่อนไข แต่ก็เป็นไปได้ที่จะออกเสียงโดยลดความก้องเสียงสระปิดแบบต่อเนื่องกัน
| ตัวอย่างคำ | ระดับหน่วยเสียง | เสียงโดยละเอียด | ความหมาย | ตำแหน่งที่ลดความก้อง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 復習 | /hukusyuu/ | [ɸɯ̥kɯɕɯː] ~ [ɸɯ̥kɯ̥ɕɯː] | ทบทวน | 「ふ」：[ɸɯ] → [ɸɯ̥] （「く」：[kɯ] → [kɯ̥]） |
| 知識 | /tisiki/ | [t͡ɕiɕi̥kʲi] ~ [t͡ɕi̥ɕi̥kʲi] | ความรู้ | 「し」：[ɕi → ɕi̥] （「ち」：[t͡ɕi] → [t͡ɕi̥]）　 |
| 寄付金 | /kihukiN/ | [kʲiɸɯ̥kʲiŋ] ~ [kʲi̥ɸɯ̥kʲiŋ] | เงินบริจาค | 「ふ」：[ɸɯ] → [ɸɯ̥] （「き」：[kʲi] → [kʲi̥]） |
อย่างไรก็ตาม การลดความก้องของเสียงสระอาจจะพบในเสียงสระที่ไม่ใช่สระปิดได้เช่นกัน
| ตัวอย่างคำ | ระดับหน่วยเสียง | เสียงโดยละเอียด | ความหมาย | ตำแหน่งที่ลดความก้อง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ほこり | /hokori/ | [ho̥koɾʲi] | ฝุ่น | 「ほ」：[ho[ → [ho̥] |
| かかる | /kakaru/ | [kḁkaɾɯ] | ใช้ (เวลา, เงิน) | 「か」：[ka] → [kḁ] |
| 心 | /kokoro/ | [ko̥koɾo] | หัวใจ | 「こ」：[ko] → [ko̥] |
การลดความก้องของเสียงสระของคำศัพท์แต่ละคำสามารถตรวจสอบได้จากพจนานุกรมการออกเสียงภาษาญี่ปุ่น เช่น 『新明解日本語アクセント辞典』 หรือ 『ＮＨＫ日本語発音アクセント新辞典』 ทั้งนี้ ปรากฏการณ์นี้พบได้น้อยในภาษาญี่ปุ่นตะวันตก (Western Japanese)
ระบบเสียง > พยางค์และมอรา > พยางค์

พยางค์ในภาษาญี่ปุ่นสามารถแบ่งตามน้ำหนักของพยางค์ (syllable weight) ได้ดังนี้
| --- | --- |
1.: พยางค์เบา (light syllable)
: พยางค์เบาในภาษาญี่ปุ่นประกอบด้วยเสียงสระสั้น จะมีเสียงพยัญชนะต้น/พยัญชนะต้นควบกล้ำหรือไม่ก็ได้
: ตัวอย่าง: /i/ (กระเพาะ), /su/ น้ำส้มสายชู, /tya/ ชา
2.: พยางค์หนัก (heavy syllable)
: พยางค์หนักในภาษาญี่ปุ่นประกอบด้วยเสียงสระยาวหรือเสียงสระสั้นที่มีเสียงพยัญชนะท้าย จะมีเสียงพยัญชนะต้น/พยัญชนะต้นควบกล้ำหรือไม่ก็ได้
: ตัวอย่าง: /oː/ (พระราชา), /zyuN/ (เกณฑ์)
3.: พยางค์หนักมาก (superheavy syllable)
: เป็นพยางค์ที่จำนวนหน่วยแยกส่วน (segment) มากกว่าจำนวนของหน่วยแยกส่วนในพยางค์เบาและพยางค์หนัก พยางค์ชนิดนี้มีเฉพาะในบางภาษาและองค์ประกอบของหน่วยส่วนแยกไม่ชัดเจนเพราะขึ้นอยู่กับลักษณะของพยางค์เบาและพยางค์หนักในภาษานั้น ๆ
: ตัวอย่าง: /aːN/ (เสียงร้องไห้ของเด็กทารก), /roːN/ (เงินกู้)
ระบบเสียง > พยางค์และมอรา > โครงสร้างพยางค์

| ชนิดพยางค์ | องค์ประกอบของพยางค์ | ตัวอย่างคำ | ระดับ หน่วยเสียง | ความหมาย |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| พยางค์เบา (light syllable) | สระสั้น (V) | 胃 | /i/ | กระเพาะ |
| พยางค์เบา (light syllable) | สระสั้น (V) | 尾 | /o/ | หาง |
| พยางค์เบา (light syllable) | พยัญชนะต้น+สระสั้น (CV) | 酢 | /su/ | น้ำส้มสายชู |
| พยางค์เบา (light syllable) | พยัญชนะต้น+สระสั้น (CV) | 湯 | /yu/ | น้ำร้อน |
| พยางค์เบา (light syllable) | พยัญชนะต้น+เสียงเลื่อน+สระสั้น (CyV) | 茶 | /tya/ | ชา |
| พยางค์เบา (light syllable) | พยัญชนะต้น+เสียงเลื่อน+สระสั้น (CyV) | 種 | /syu/ | ชนิด, ประเภท |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | สระยาว (Vː ) | 映画 | /eː.ga/ | ภาพยนตร์ |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | สระยาว (Vː ) | 王 | /oː/ | พระราชา |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | พยัญชนะต้น+สระยาว (CVː) | お父さん | /o.toː.saN/ | คุณพ่อ |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | พยัญชนะต้น+สระยาว (CVː) | お兄さん | /o.niː.saN/ | พี่ชาย |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | พยัญชนะต้น+เสียงเลื่อน+สระยาว (CyVː) | 十 | /dyuː/ | สิบ |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | พยัญชนะต้น+เสียงเลื่อน+สระยาว (CyVː) | 表 | /hyoː/ | ตาราง |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | สระสั้น+พยัญชนะท้ายนาสิก (VN) | 案 | /aN/ | ร่าง (เอกสาร) |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | สระสั้น+พยัญชนะท้ายนาสิก (VN) | 運 | /uN/ | โชค |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | พยัญชนะต้น+สระสั้น+พยัญชนะท้ายนาสิก (CVN) | 万 | /maN/ | หมื่น |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | พยัญชนะต้น+สระสั้น+พยัญชนะท้ายนาสิก (CVN) | 金 | /kiN/ | ทอง |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | พยัญชนะต้น+เสียงเลื่อน+สระสั้น+พยัญชนะท้ายนาสิก (CyVN) | 準 | /zyuN/ | เกณฑ์ |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | พยัญชนะต้น+เสียงเลื่อน+สระสั้น+พยัญชนะท้ายนาสิก (CyVN) | 赤ちゃん | /a.ka.tyaN/ | ทารก |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | สระสั้น+พยัญชนะซ้ำ (VQ) | 悪化 | /aQ.ka/ | เลวร้ายลง |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | สระสั้น+พยัญชนะซ้ำ (VQ) | 夫 | /oQ.to/ | สามี |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | พยัญชนะต้น+สระสั้น+พยัญชนะซ้ำ (CVQ) | 作家 | /saQ.ka/ | นักเขียน |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | พยัญชนะต้น+สระสั้น+พยัญชนะซ้ำ (CVQ) | 切手 | /kiQ.te/ | ไปรษณียากร |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | พยัญชนะต้น+เสียงเลื่อน+สระสั้น+พยัญชนะซ้ำ (CyVQ) | 若干 | /zyaQ.kaN/ | เพียงเล็กน้อย |
| พยางค์หนัก (heavy syllables) | พยัญชนะต้น+เสียงเลื่อน+สระสั้น+พยัญชนะซ้ำ (CyVQ) | 却下 | /kyaQ.ka/ | ยกฟ้อง |
| พยางค์หนักมาก (superheavy syllable) | สระยาว+พยัญชนะท้ายนาสิก (VːN) | ああん | /aːN/ | เสียงร้องไห้ของเด็กทารก |
| พยางค์หนักมาก (superheavy syllable) | พยัญชนะต้น+สระยาว+พยัญชนะท้ายนาสิก (CVːN) | ローン | /roːN/ | เงินกู้ |
| พยางค์หนักมาก (superheavy syllable) | พยัญชนะต้น+เสียงเลื่อน+สระยาว+พยัญชนะท้ายนาสิก (CyVːN) | コミューン | /ko.myuːN/ | พูดคุยกันอย่างสนิทสนม |
| พยางค์หนักมาก (superheavy syllable) | สระยาว+พยัญชนะซ้อน (VːQ) | いいって | /iːt.te/ | "ไม่เป็นไรหรอก" |
| พยางค์หนักมาก (superheavy syllable) | พยัญชนะต้น+สระยาว+พยัญชนะซ้ำ (CVːQ) | 凍った | /koːQ.ta/ | (น้ำ) แข็งตัว |
| พยางค์หนักมาก (superheavy syllable) | พยัญชนะต้น+เสียงเลื่อน+สระยาว+พยัญชนะซ้ำ (CyVːQ) | ひゅうっと | /hyuːQ.to/ | (เสียงลมพัด) |
ระบบเสียง > พยางค์และมอรา > มอรา

มอรา (ญี่ปุ่น: 拍 โรมาจิ: Haku) เป็นหน่วยการนับในระดับที่เล็กกว่าระดับคำตามทฤษฎีสัทวิทยาเน้นจังหวะ (metrical phonology) เป็นการนับช่วงความยาวของเสียงที่เท่า ๆ กัน และเป็นหน่วยพื้นฐานกำหนดจังหวะ (rhythm) ของคำและประโยคภาษาญี่ปุ่น จำนวนมอราของคำคำหนึ่งในภาษาญี่ปุ่นอาจจะเท่ากับจำนวนพยางค์หรือมากกว่าจำนวนพยางค์ โดยพยางค์เบา 1 พยางค์นับเป็น 1 มอรา พยางค์หนัก 1 พยางค์นับแยกเป็น 2 มอรา และพยางค์หนักมาก 1 พยางค์นับเป็น 3 มอรา เช่น คำว่า 「おばあさん」 (ย่า, ยาย) หากนับจำนวนพยางค์จะได้ 3 พยางค์ แต่หากนับจำนวนมอราจะได้ 5 มอรา
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| นับตามจำนวนพยางค์ | おばあさん | /o.baː.saN/ | (o|baː|saN) |
| นับตามจำนวนมอรา | おばあさん | /o.ba.a.sa.N/ | (o|ba|a|sa|N) |
(เครื่องหมาย "." ใช้แสดงขอบเขตระหว่างพยางค์หรือมอรา)
แม้ว่าเมื่อวัดค่าตามจริงแล้วมอราแต่ละมอราอาจจะไม่ได้เท่ากันในทางกายภาพ แต่เจ้าของภาษา (ในที่นี้คือผู้พูดภาษาญี่ปุ่น) ทั้งผู้พูดและผู้ฟังจะรับรู้ช่วงความยาวของของแต่ละมอราว่ายาวเท่า ๆ กัน  (ความยาวทางจิตวิทยา)
ความแตกต่างระหว่างการนับจำนวนพยางค์กับจำนวนมอราของคำในภาษาญี่ปุ่นสามารถสรุปโดยสังเขปได้ดังนี้
1. เสียงสระสั้นทุกเสียง หรือเสียงพยัญชนะตามด้วยเสียงสระสั้น นับเป็น 1 พยางค์ และนับเป็น 1 มอราเท่ากัน
| ตัวอย่างคำ | นับตามพยางค์ | นับตามมอรา | ความหมาย | จำนวนพยางค์ต่อมอรา |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 駅 | /e.ki/ | /e.ki/ | สถานีรถไฟ | 2:2 |
| さくら | /sa.ku.ra/ | /sa.ku.ra/ | ดอกซากุระ | 3:3 |
| 地下鉄 | /ti.ka.te.tu/ | /ti.ka.te.tu/ | รถไฟใต้ดิน | 4:4 |
2. เสียงสระตามด้วยเสียงพยัญชนะท้ายนาสิก (/N/) หรือเสียงพยัญชนะและเสียงสระตามด้วยเสียงพยัญชนะท้ายนาสิก (/N/) นับเป็น 1 พยางค์ แต่นับแยกเป็น 2 มอรา คือ CV กับ N
| ตัวอย่างคำ | นับตามพยางค์ | นับตามมอรา | ความหมาย | จำนวนพยางค์ต่อมอรา |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 本 | /hoN/ | /ho.N/ | หนังสือ | 1:2 |
| 演技 | /eN.gi/ | /e.N.gi/ | การแสดง | 2:3 |
| オランダ | /o.raN.da/ | /o.ra.N.da | ประเทศเนเธอร์แลนด์ | 3:4 |
3. เสียงสระตามด้วยเสียงพยัญชนะซ้ำ (/Q/) หรือเสียงพยัญชนะและเสียงสระตามด้วยเสียงพยัญชนะซ้ำ (/Q/) นับเป็น 1 พยางค์ แต่นับแยกเป็น 2 มอรา คือ CV กับ Q
| ตัวอย่างคำ | นับตามพยางค์ | นับตามมอรา | ความหมาย | จำนวนพยางค์ต่อมอรา |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 切符 | /kiQ.pu/ | /ki.Q.pu/ | ตั๋ว | 2:3 |
| びっくり | /biQ.ku.ri/ | /bi.Q.ku.ri/ | ตกใจ | 3:4 |
| まっすぐ | /maQ.su.gu/ | /ma.Q.su.gu/ | ตรงไป | 3:4 |
4. เสียงสระยาว หรือเสียงพยัญชนะและเสียงสระยาว นับเป็น 1 พยางค์ แต่นับแยกเป็น 2 มอรา
| ตัวอย่างคำ | นับตามพยางค์ | นับตามมอรา | ความหมาย | จำนวนพยางค์ต่อมอรา |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 時計 | /to.keː/ | /to.ke.e/ | นาฬิกา | 2:3 |
| お母さん | /o.kaː.saN/ | /o.ka.a.sa.N/ | คุณแม่ | 3:5 |
| お父さん | /o.toː.saN/ | /o.to.o.sa.N/ | คุณพ่อ | 3:5 |
5. เสียงสระประสมสองส่วน (diphthong) นับเป็น 1 พยางค์ แต่นับแยกเป็น 2 มอรา
| ตัวอย่างคำ | นับตามพยางค์ | นับตามมอรา | ความหมาย | จำนวนพยางค์ต่อมอรา |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 再会 | /sai.kai/ | /sa.i.ka.i/ | การพบกันใหม่ | 2:4 |
| 社会 | /sya.kai/ | /sya.ka.i/ | สังคม | 2:3 |
| オイル | /oi.ru/ | /o.i.ru/ | น้ำมัน | 2:3 |
ระบบเสียง > ระดับเสียงแบบเสียงสูง-ต่ำ

ระดับเสียงแบบเสียงสูง-ต่ำ (ญี่ปุ่น: 高低アクセント โรมาจิ: Kōtei-akusento อังกฤษ: Pitch accent) เป็นหนึ่งในสัทลักษณะ (sound quality) ที่พบได้ในภาษาญี่ปุ่นหลายถิ่นรวมถึงภาษากลาง (ภาษาโตเกียว) จัดเป็นรูปแบบหนึ่งของการลงน้ำหนัก (accent) คำหรือพยางค์ในถ้อยความให้มีความเด่นชัดขึ้น แตกต่างจากเสียงวรรณยุกต์ (tone) ตรงที่เสียงวรรณยุกต์เป็นระดับเสียงภายในพยางค์ (ต่ำ กลาง สูง ขึ้น ตก ฯลฯ ภายในพยางค์) ในขณะที่ระดับเสียงสูงต่ำในภาษาญี่ปุ่นเป็นระดับเสียงระหว่างมอรา (ต้องฟังเปรียบเทียบระหว่างมอราจึงจะทราบว่ามอราใดสูง มอราใดต่ำ)
ระบบเสียง > ระดับเสียงแบบเสียงสูง-ต่ำ > ประเภทของระดับเสียงแบบเสียงสูง-ต่ำ

คำในภาษากลาง (ภาษาโตเกียว) สามารถแบ่งประเภทตามตำแหน่งเสียงตก (ตำแหน่งที่เสียงเริ่มลดระดับต่ำลง ภาษาญี่ปุ่นเรียกว่า 「下がり目」) ได้ดังนี้
(เครื่องหมาย 「＼」 ใช้เพื่อแสดงตำแหน่งเสียงตก　ส่วนเครื่องหมาย 「￣」 ใช้เพื่อแสดงว่าคำหรือหน่วยคำนั้นไม่มีตำแหน่งเสียงตก อักษรไม่เข้มใช้เพื่อแสดงว่ามอราดังกล่าวลดความก้องของเสียงสระ)
คำที่มีตำแหน่งเสียงตกต้นคำ （ญี่ปุ่น: 頭高型（ あたまだかがた ） โรมาจิ: Atama-daka-gata ทับศัพท์: อาตามาดากางาตะ） มอราแรกเสียงจะสูง ถัดจากนั้นจะเริ่มลดระดับต่ำลง เช่น
木：　［キ＼］　　　　　　เสียงลดระดับต่ำลงหลังจาก 「キ」
猫：　［ネ＼コ］　　　　　เสียงลดระดับต่ำลงหลังจาก 「ネ」
命：　［イ＼ノチ］　　　　เสียงลดระดับต่ำลงหลังจาก 「イ」
埼玉：　［サ＼イタマ］　　　เสียงลดระดับต่ำลงหลังจาก 「サ」
คำที่มีตำแหน่งเสียงตกกลางคำ （ญี่ปุ่น: 中高型（ なかだかがた ） โรมาจิ: Naka-daka-gata ทับศัพท์: นากาดากางาตะ） เสียงจะสูงไปจนถึงตำแหน่งเสียงตก จากนั้นเสียงจะเริ่มลดระดับต่ำลง เช่น
あなた：　［アナ＼タ］　　　　เสียงลดระดับต่ำลงหลังจาก 「ナ」
味噌汁：　［ミソシ＼ル］　　　เสียงลดระดับต่ำลงหลังจาก 「シ」
飛行機：　［ヒコ＼ーキ］　　　เสียงลดระดับต่ำลงหลังจาก 「コ」
美術館：　［ビジュツ＼カン］　หรือ  ［ビジュ＼ツカン］　　เสียงลดระดับต่ำลงหลังจาก 「ツ」 หรือ 「ジュ」
คำที่มีตำแหน่งเสียงตกท้ายคำ （ญี่ปุ่น: 尾高型（ おだかがた ） โรมาจิ: O-daka-gata ทับศัพท์: โอดากางาตะ） เสียงจะสูงไปจนถึงท้ายคำ หากมีหน่วยคำ เช่น คำช่วย มาต่อท้าย เสียงจะเริ่มลดระดับต่ำลงตั้งแต่คำช่วยตัวดังกล่าว เช่น
山：　［ヤマ＼］　　　　　เมื่อมีคำช่วย 「が」 มาต่อท้ายจะออกเสียงเป็น ［ヤマ＼カ゚］
男：　［オトコ＼］　　　　เมื่อมีคำช่วย 「が」 มาต่อท้ายจะออกเสียงเป็น ［オトコ＼カ゚］
妹：　［イモート＼］　　　เมื่อมีคำช่วย 「が」 มาต่อท้ายจะออกเสียงเป็น ［イモート＼カ゚］
คำที่ไม่มีตำแหน่งเสียงตก (แบบราบ) （ญี่ปุ่น: 平板型（ へいばんがた ） โรมาจิ: Heiban-gata ทับศัพท์: เฮบังงาตะ）
魚：　［サカナ￣］　　　　เมื่อมีคำช่วย 「が」 มาต่อท้ายจะออกเสียงราบต่อเนื่องไป ［サカナカ゚￣］
竹：　［タケ￣］　　　　　เมื่อมีคำช่วย 「が」 มาต่อท้ายจะออกเสียงราบต่อเนื่องไป ［タケカ゚￣］
休日：　［キュージツ￣］　　เมื่อมีคำช่วย 「が」 มาต่อท้ายจะออกเสียงราบต่อเนื่องไป ［キュージツカ゚￣］
ระบบเสียง > ระดับเสียงแบบเสียงสูง-ต่ำ > สัญลักษณ์แสดงตำแหน่งเสียงตก

ในอักขรวิธีของภาษาญี่ปุ่นไม่มีสัญลักษณ์ในการแสดงระดับเสียงแบบภาษาไทย (เครื่องหมายวรรณยุกต์) ดังนั้นในการแสดงตำแหน่งเสียงตกจึงจำเป็นต้องใช้สัญลักษณ์พิเศษบางอย่างซึ่งแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของหนังสือหรือพจนานุกรมเล่มนั้น เช่น
| สัญลักษณ์ | ความหมาย | ตัวอย่าง | หนังสือหรือพจนานุกรมที่ใช้ |
| --- | --- | --- | --- |
| ［＼］， ［￣］ | ［＼］ ใช้ระบุตำแหน่งเสียงตก ［￣］ ใช้ระบุว่าคำดังกล่าวไม่มีตำแหน่งเสียงตก | ミソシ＼ル サカナ￣ | 『ＮＨＫ日本語発音アクセント新辞典』 |
| ［↓］， ［○］ | ［↓］ ใช้ระบุตำแหน่งเสียงตก ［○］ ใช้ระบุว่าคำดังกล่าวไม่มีตำแหน่งเสียงตก | みそし↓る さかな○ | 『小学館　デジタル大辞泉　物書堂版』 |
| ［┓］ หรือ 「❜」 | ［┓］ หรือ 「❜」 ใช้ระบุตำแหน่งเสียงตก ไม่มีเครื่องหมายเมื่อไม่มีตำแหน่งเสียงตก | みそし┓る （みそし❜る） さかな | "การออกเสียงภาษาญี่ปุ่น จากทฤษฎีสู่ปฏิบัติ" (ยุพกา, 2018) 『日本語音声学入門』 (Saitō, 2015) |
นอกจากการใช้สัญลักษณ์ เช่น ［＼］ หรือ [ ┓ ] ในการแสดงตำแหน่งเสียงตก （下がり目） ของคำศัพท์แล้ว ยังมีการใช้ตัวเลขในการแสดงแกนเสียงสูง-ต่ำ (มอราตัวสุดท้ายก่อนที่เสียงจะเริ่มลดระดับต่ำลง ภาษาญี่ปุ่นเรียกว่า アクセント核) เช่น ในพจนานุกรมภาษาญี่ปุ่น 『大辞林』 หรือ 『新明解国語辞典』
(สีน้ำเงินใช้แสดงตำแหน่งแกนเสียงสูง-ต่ำ)
き（１）【木】  หมายถึง แกนเสียงสูง-ต่ำอยู่ที่มอราที่ 1 นั่นคือ 「き」：［キ＼］
いのち（１）【命】  หมายถึง แกนเสียงสูง-ต่ำอยู่ที่มอราที่ 1 นั่นคือ 「い」：［イ＼ノチ］
みそしる（３）【味噌汁】  หมายถึง แกนเสียงสูง-ต่ำอยู่ที่มอราที่ 3 นั่นคือ 「し」：［ミソシ＼ル］
ひこうき（２）【飛行機】  หมายถึง แกนเสียงสูง-ต่ำอยู่ที่มอราที่ 2 นั่นคือ 「こ」：［ヒコ＼ーキ］
いもうと（４）【妹】  หมายถึง แกนเสียงสูง-ต่ำอยู่ที่มอราที่ 4 นั่นคือ 「と」：［イモート＼］
さかな（０）【魚】  หมายถึง ไม่มีแกนเสียงสูง-ต่ำ：［サカナ￣］
ระบบการเขียน

ปัจจุบันภาษาญี่ปุ่นใช้ระบบการเขียนแบบผสมผสาน โดยใช้อักษรฮิรางานะและอักษรคาตากานะซึ่งเป็นตัวอักษรแสดงหน่วยเสียง (phonograph) ระดับพยางค์ และอักษรคันจิซึ่งเป็นตัวอักษรแสดงหน่วยคำ (logograph) ประโยคหนึ่งประโยคอาจมีอักษรทั้ง 3 ประเภทปะปนกัน
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ภาษาญี่ปุ่น | 朝食 | に | ハムエッグ | を | 食べ | まし | た |
| โรมาจิ | chōshoku | ni | hamueggu | o | tabe | mashi | ta |
| ความหมาย | อาหารเช้า | (คำช่วย) | แฮมกับไข่ | (คำช่วย) | กิน | (แสดงความสุภาพ) | (อดีตกาลหรือการณ์ลักษณะสมบูรณ์) |
ประโยคข้างต้นประกอบด้วยตัวอักษรทั้ง 3 ประเภท  สีเขียวคืออักษรฮิรางานะ สีน้ำเงินคืออักษรคาตากานะ และสีแดงคืออักษรคันจิ