stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
คลื่นไหวสะเทือน
การใช้ประโยชน์จากคลื่นตัวกลางเพื่อระบุตำแหน่งศูนย์กลางแผ่นดินไหว

ในพื้นที่ใกล้ศูนย์กลางแผ่นดินไหว เราสามารถใช้ผลต่างของเวลาที่ใช้ในการเดินทางของคลื่นปฐมภูมิและคลื่นทุติยภูมิเพื่อหาระยะห่างของศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหวกับพื้นที่นั้น ในกรณีของแผ่นดินไหวที่พลังงานถูกปลดปล่อยทั่วไปในระดับโลก เวลาที่ใช้ในการเดินทางของคลื่นปฐมภูมิซึ่งถูกบันทึกจากสถานีวัดการเกิดแผ่นดินไหวอย่างน้อยสี่สถานีสามารถนำมาใช้เพื่อคำนวณหาตำแหน่งของจุดศูนย์กลางรวมถึงเวลาของการเกิดแผ่นดินไหว
โดยปกติแล้ว นักวิทยาศาสตร์เลือกที่จะอ้างอิงจากข้อมูลของหลายสิบสถานีเพื่อความแม่นยำในการระบุจุดเหนือศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหว เราเรียกความต่างระหว่างระยะเวลาที่ใช้หากแผ่นดินไหวเกิดที่จุดเหนือศูนย์กลางแผ่นดินไหว (บนผิวโลก) กับระยะเวลาที่ใช้จริงว่าเรสิดวล (residual) โดยปกติแล้วเรสิดวลจะมีค่าประมาณ 0.5 วินาทีหรือน้อยกว่านั้น โดยจะมีค่าเพียง 0.1-0.2 สำหรับแผ่นดินไหวในวงแคบ นั่นคือความแตกต่างของคลื่นแผ่นดินไหวไม่ว่าจะเกิด ณ ศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหว หรือเกิด ณ จุดเหนือศูนย์กลางการเกิดแผ่นดินไหวมีค่าไม่ต่างกันมากนัก โดยทั่วไปแล้วโปรแกรมคอมพิวเตอร์จะถูกสร้างให้คำนวณโดยตั้งสมมุติฐานเริ่มต้นว่าแผ่นดินไหวเกิดขึ้นที่ระดับลึกที่ 33 กิโลเมตร แล้วจึงลดค่าเรสิดวล (เพิ่มความแม่นยำ) โดยการเปลี่ยนระดับความลึก แผ่นดินไหวส่วนใหญ่เกิดขึ้นที่ระดับความลึกไม่เกิน 40 กิโลเมตร และมีบางกรณีที่เกิดที่ระดับความลึกที่ 700 กิโลเมตร
วิธีการที่รวดเร็วสำหรับใช้หาระยะห่างจากศูนย์กลางแผ่นดินไหวถึงสถานีสำรวจสำหรับกรณีแผ่นดินไหวเกิดขึ้นไม่ไกลว่า 200 กิโลเมตรสามารถทำได้โดยใช้ผลต่างของระยะเวลาที่ใช้ในการเดินทางของคลื่นปฐมภูมิและคลื่นทุตยภูมิในหน่วยวินาทีแล้วคูณด้วย 8 กิโลเมตรต่อวินาที ระบบวัดคลื่นไหวสะเทือนสมัยใหม่ใช้เทคนิคที่ซับซ้อนกว่านี้
สำหรับแผ่นดินไหวที่ห่างจากสถานีวัดมากๆ คลื่นปฐมภูมิแรกที่วัดได้จะเป็นคลื่นที่เคลื่อนที่ผ่านชั้นแมนเทิล และในบางกรณีอาจเคลื่อนที่ไกลถึงชั้นแก่นโลกชั้นนอกก่อนที่จะเคลื่อนที่กลับขึ้นมาสู่สถานีตรวจวัดแผ่นดินไหวที่ผิวโลก คลื่นไหวสะเทือนเหล่านี้สามารถเคลื่อนที่ในระดับลึกชั้นแมนเทิลได้เร็วกว่าการเคลื่อนที่ไปตามชั้นเปลือกโลก การเดินทางของคลื่นลึกภายในดาวเคราะห์ที่เร็วกว่าระดับตื้นเรียกว่าหลักการของเฮยเคินส์ ถึงแม้ความหนาแน่นที่เพิ่มสูงขึ้นในระดับลึกจะเป็นตัวชะลอความเร็วของคลื่น แต่เนื่องจากค่าความยืดหยุ่นที่เพิ่มขึ้นส่งผลเร่งความเร็วในการเคลื่อนที่ของคลื่นในสัดส่วนที่มากกว่า นั่นคือคลื่นเดินทางได้เร็วกว่าในชั้นโลกระดับลึกและหมายถึงระยะเวลาที่สั้นกว่า
ระยะเวลาที่ใช้ในการเดินทางของคลื่นจะถูกคำนวณอย่างแม่นยำเพื่อระบุจุดเหนือศูนย์กลางแผ่นดินไหว เนื่องจากคลื่นปฐมภูมิเดินทางด้วยความเร็วหลายกิโลเมตรต่อวินาที ความคลาดเคลื่อนในการจับเวลาเพียงครึ่งวินาทีอาจหมายถึงความคลาดเคลื่อนในระยะห่างหลายกิโลเมตร ในทางปฏิบัติจึงจำเป็นต้องใช้ข้อมูลคลื่นปฐมภูมิจากหลายสถานีเพื่อลดความคลาดเคลื่อนที่อาจเกิดขึ้นนี้ และทำให้สามารถคำนวณจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวได้ใกล้เคียง 10-50 กิโลเมตรเมื่อใช้ข้อมูลจากสถานีวัดแผ่นดินไหวรอบโลก ระบบเครือข่ายสถานีแผ่นดินไหวที่มีจำนวนมากในแคลิฟอร์เนียสามารถคำนวณได้ใกล้เคียงระดับกิโลเมตร และอาจคำนวณได้แม่นยำมากขึ้นเมื่อคำนวณจาก cross-correlation ของไซส์โมแกรมโดยตรง
ดูเพิ่ม

วิทยาแผ่นดินไหว
เส้นทางการเดินทางของคลื่นแผ่นดินไหว
การเดินทางของคลื่นปฐมภูมิและคลื่นทุติยภูมิบนแผนภาพเดียวกัน
ชาติชาย พยุหนาวีชัย

| ชาติชาย พยุหนาวีชัย |
| --- | --- |
ชาติชาย ใน พ.ศ. 2566

ผู้อำนวยการธนาคารออมสิน
ดำรงตำแหน่ง 7 มกราคม พ.ศ. 2558 – 15 มิถุนายน พ.ศ. 2563
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 15 มิถุนายน พ.ศ. 2503 (64 ปี)
พรรคการเมือง: ชาติไทยพัฒนา (2566–ปัจจุบัน)
ชื่อเล่น: บู๊

ชาติชาย พยุหนาวีชัย (เกิด 15 มิถุนายน พ.ศ. 2503) ชื่อเล่น บู๊ เป็นอดีตผู้อำนวยการธนาคารออมสิน ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเป็นรองหัวหน้าพรรคชาติไทยพัฒนา
ประวัติ

ชาติชายเกิดเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2503 เป็นลูกคนที่ 2 จากพี่น้องทั้งหมด 11 คนในครอบครัว และมีน้องชายคือ วิชิต พยุหนาวีชัย ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บมจ.ศรีสวัสดิ์ แคปปิตอล 1969
ประวัติ > ประวัติการศึกษา

บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (รัฐประศาสนศาสตร์) มหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย
บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (การเงินและการธนาคาร) มหาวิทยาลัยศรีปทุม
ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (นโยบายสาธารณะและการจัดการ) มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต
บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (การจัดการ) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา
บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต (MBA) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
บริหารธุรกิจบัณฑิต (BBA) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
การทำงาน

ชาติชาย เริ่มทำงานในธนาคารกสิกรไทยตั้งแต่ พ.ศ. 2526 ในฝ่ายพัฒนาธุรกิจ และทำงานเรื่อยมาจนกระทั่งเป็นรองกรรมการผู้จัดการ ธนาคารกสิกรไทย ในปี พ.ศ. 2555 ต่อมาใน พ.ศ. 2557 ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการธนาคารออมสิน คนที่ 16 จนครบวาระในปี พ.ศ. 2563
ขณะดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการธนาคารออมสินนั้นเขาเคยมีข่าวลือว่าเป็นผู้ที่ได้รับการทาบทามให้ดำรงตำแหน่งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังแต่เขาปฏิเสธ ต่อมาในเดือนกุมภาพันธ์ได้ปรากฏข่าวว่าพรรคพลังประชารัฐได้ทาบทามชาติชายให้ร่วมงานเป็นทีมเศรษฐกิจของพรรคซึ่งนายสันติ พร้อมพัฒน์ เลขาธิการพรรค ได้ยืนยันว่าอยู่ในระหว่างการเจรจา แต่ท้ายที่สุดก็ไม่มีความคืบหน้าแต่อย่างใด
ในวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2566 พรรคชาติไทยพัฒนาได้เปิดตัวชาติชายเป็นทีมยุทธศาสตร์เศรษฐกิจของพรรค ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2566 เขาได้ลงสมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ ลำดับที่ 2 สังกัดพรรคชาติไทยพัฒนาแต่ไม่ได้รับการเลือกตั้ง
วัดพระเมรุ (จังหวัดนครปฐม)

วัดพระเมรุ
วัดพระเมรุ ตั้งอยู่ริมถนนเพชรเกษม บริเวณสวนนันทอุทยาน ตำบลห้วยจรเข้ อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม ห่างจากองค์พระปฐมเจดีย์ไปทางทิศใต้ 3 กิโลเมตร อยู่ติดกับตลาดปฐมมงคล
ลักษณะทางกายภาพ

ลักษณะทางกายภาพเดิมเป็นมูลดินกลมมีขนาดความกว้าง 8 เมตร  สูง 10 เมตร  ปกคลุมด้วยต้นหญ้าและต้นไม้ใหญ่อย่างหนาแน่น  แต่ในปัจจุบันกลายเป็นซากโบราณสถานที่มีกองอิฐซ้อนกันขึ้นไปหลายชั้นผสมกับมูลดิน  โดยมีต้นไม้ใหญ่ขึ้นอยู่กลางโบราณสถานนับสิบต้นประกอบกับต้นหญ้าขึ้นรกรุงรัง  ส่งผลให้ทัศนียภาพของโบราณสถานแห่งนี้ดูทรุดโทรมยิ่งนัก
ประวัติ

กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนวัดพระเมรุเป็นโบราณสถานแห่งชาติในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 52 ตอนที่ 75  วันที่ 8 มีนาคม มีนาคม 2478 หน้า 3686 เดิมเป็นวัดเก่าแก่แต่ร้างมาเป็นเวลานานตั้งแต่สมัยที่เมืองนครปฐมโบราณถูกทิ้งให้เป็นเมืองร้าง โดยมีการเล่าขานเป็นตำนานต่าง ๆ  ที่เกี่ยวข้องกับวัดแห่งนี้  เช่น ตำนานปู่โสมที่เฝ้าปกป้องรักษา หรือโพรงที่ชาวบ้านลักลอบขุดกรุซึ่งกล่าวกันว่าเป็นอุโมงค์ที่สามารถลอดทะลุไปยังวัดธรรมศาลา จังหวัดนครปฐม ได้  ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (ครองราชย์ พ.ศ. 2453 - 2468) ได้พระราชทานนามวัดนี้ว่า  “วัดพระเมรุ”  จากลักษณะสัณฐานเดิมที่มีแต่ส่วนของฐานเป็นซากอิฐหักพัง ทำให้ชาวบ้านในบริเวณดังกล่าวคิดว่าเป็นพระเมรุของพระมหากษัตริย์ในสมัยโบราณ
ก่อนการขุดค้นวัดพระเมรุได้มีการรื้อทำลายโบราณสถานแห่งนี้หลายครั้ง ทั้งการขุดค้นหาสมบัติ การนำอิฐไปถมถนน และการขนอิฐไปสร้างสิ่งก่อสร้างในวัดพระปฐมเจดีย์ราชวรมหาวิหาร ต่อมาในระหว่าง พ.ศ. 2481 - 2482 จึงได้รับการขุดค้นและขุดแต่งโดยกรมศิลปากรร่วมกับสำนักฝรั่งเศสแห่งปลายบูรพาทิศ (École française d'Extrême-Orient (EFEO))  ในความดูแลของหลวงบริบาลบุรีภัณฑ์ และ นายปิแอร์ ดูปองต์ (Pierre Dupont) นักประวัติศาสตร์ศิลปะชาวฝรั่งเศสแห่งสำนักฝรั่งเศสแห่งปลายบูรพทิศ ผลการขุดค้นในครั้งนี้ถือได้ว่าเป็นกุญแจดอกสำคัญที่จะไขปริศนาเกี่ยวกับโบราณสถานแห่งนี้ได้เป็นอย่างดี  แต่ในปัจจุบันโบราณสถานวัดพระเมรุได้ขาดการบำรุงรักษาให้คงสภาพของโบราณสถานที่ได้ขุดแต่งเอาไว้ในครั้งอดีต ทำให้มีต้นไม้ขึ้นเป็นพงรกรุงรังดังที่เห็นจากสภาพในปัจจุบัน
ลักษณะทางสถาปัตยกรรม

จากการขุดค้นทางโบราณคดีโดยกรมศิลปากรร่วมกับสำนักฝรั่งเศสแห่งปลายบูรพาทิศ (École française d'Extrême-Orient (EFEO)) นำโดยนายปิแอร์ ดูปองต์ พบว่าวัดพระเมรุมีการซ่อมแซมและบูรณะอยู่ 3 สมัยด้วยกัน โดยเฉพาะในส่วนของฐานที่มีการต่อเติมและซ่อมแซมโดยตลอด กล่าวคือ
สมัยที่ 1 เมื่อแรกสร้าง เป็นสถูปกลมขนาดใหญ่ตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัสซึ่งมีความสูงเกินกว่า 3.5 เมตร  รองรับองค์สถูปด้วยฐานรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสอีกชั้นหนึ่ง โดยมีแท่นประดิษฐานพระพุทธรูปก่อด้วยอิฐยื่นออกมาจากตัวสถูปทั้ง 4 ด้าน  ตอนล่างของแท่นประดิษฐานพระพุทธรูปก่ออิฐเป็นฐานครึ่งวงกลมเป็นบัวรองพระบาทของพระพุทธรูปประทับห้อยพระบาท (ปรลัมพปาทาสนะ) ทำจากศิลาขาวทั้ง 4 องค์ สูงองค์ละประมาณ 3 เมตรเศษ พระหัตถ์ขวาทรงปางแสดงธรรม (วิตรรกมุทรา) พระหัตถ์ขวาทรงแสดงปางประทานพร (วรทมุทรา) โดยพระพุทธรูปทั้ง 4 องค์จะหันพระปฤษฎางค์ (หลัง) เข้าหาศูนย์กลาง คือ สถูปประธาน แต่ปัจจุบันพระพุทธรูปศิลาขาวได้กระจัดกระจายไปอยู่ตามวัดและสถานที่ต่างๆ
สมัยที่ 2 ได้มีการปฏิสังขรณ์เพื่อดัดแปลงจากสถูปให้กลายเป็นวิหารดังเห็นได้จากการสร้างโคปุระและระเบียงคดล้อมรอบสถูป กล่าวคือ สร้างซุ้มจระนำของพระพุทธรูปเป็นมุขยื่นออกมากจากฐานพระพุทธรูป ซึ่งในขณะเดียวกันก็เป็นโคปุระหรือซุ้มประตูของระเบียงคดไปในตัวด้วย ผนังของระเบียงคดก่ออิฐเป็นแนวยาวล้อมรอบตัวสถูปสูงประมาณ 3 เมตร  โคปุระและระเบียงคดที่สร้างขึ้นใหม่นี้มีหลังคาเป็นเครื่องไม้ ดังเห็นได้จากหลุมสำหรับปักเสาโคปุระที่ยื่นออกมาจากตำแหน่งของฐานพระพุทธรูป โดยสร้างหลังคาของระเบียงคดเชื่อมต่อกับโคปุระทั้ง 4 ด้านให้เป็นพื้นที่ใช้สอยเดียวกัน ที่มุมทั้ง 4 ด้านของผนังระเบียงคดเจาะเป็นช่องประตู ด้านนอกของผนังระเบียงคดสร้างเป็นทางเดินโดยรอบ ซึ่งสามารถใช้ทางเดินนี้เป็นทางขึ้นสู่องค์สถูปประธานทางช่องประตูที่มุมของระเบียงคดได้นอกจากทางขึ้นหลักสู่โคปุระตรงไปยังแท่นประดิษฐานพระพุทธรูป
ส่วนฐานชั้นล่างที่สร้างขึ้นใหม่นี้ก็มีความสลับซับซ้อนมากขึ้น โดยต่อเติมขยายทั้งความสูงและความกว้างของฐานสถูปซึ่งแต่เดิมเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสกลายเป็นฐานที่มีมุขยื่นออกมาด้านละ 3 มุข แต่ละมุขย่อเก็จอย่างสลับซับซ้อน เพิ่มชั้นลวดบัวและทำบันไดต่อยาวออกมาจากตัวโคปุระสู่พื้นทั้ง 4 ทิศ  ที่มุมทั้ง 4 ของฐานสถูปประธาน มีการสร้างสถูปทิศ ซึ่งมีฐานย่อมุมไม้สิบสอง ติดกับฐานสถูปทิศทางด้านนอกสร้างเป็นอัฒจันทร์ก่ออิฐรูปครึ่งวงกลมติดกับฐานสถูปทิศทั้ง 2 ข้าง อัฒจันทร์แต่ละด้านจะมีสิงโตปูนปั้นตั้งขนาบซ้ายและขวาของอัฒจันทร์ๆ ละ 2 ตัว
สมัยที่ 3 เป็นการปฏิสังขรณ์เพียงเล็กน้อย ด้วยการนำพระพิมพ์ดินเผาติดเข้ากับผนังของระเบียงคดด้านนอก โดยพบพระพิมพ์เหล่านี้หลุดร่วงลงมากองที่ฐานเจดีย์เป็นจำนวนมาก มีอยู่ด้วยกัน 3 แบบ คือ พระพิมพ์แบบที่ 1 เป็นพระพิมพ์ยมกปาฏิหาริย์  พระพิมพ์แบบที่ 2 เป็นพระพิมพ์พระพุทธรูปประทับสมาธิราบ ปางสมาธิ และพระพิมพ์แบบที่ 3 เป็นพระพิมพ์รูปพระพุทธเจ้าสามองค์ประทับสมาธิราบ ปางมารวิชัย ในปราสาท 3 หลัง ทั้งนี้ยังได้มีการบูรณะฐานเพียงเล็กน้อยในบางจุดที่ชำรุดเสียหายทั้งจากการใช้งานและการสึกกร่อน โดยการนำอิฐไปก่อทับเอารอยชำรุดนั้นเอาไว้ ทำให้สัดส่วนของฐานมีความผิดเพี้ยนไปจากเดิม
อายุเวลาของพระพุทธรูปศิลาจากวัดพระเมรุ

การกำหนดอายุเวลานั้นเนื่องจากพระพุทธรูปทั้ง 4 องค์นั้นไม่มีลวดลายใดๆหรือสิ่งบ่งชี้ทางอายุเวลา จึงไม่อาจกำหนดอายุเวลาพระศิลาขาวทั้งสี่องค์ได้ได้อย่างแน่ชัด แต่ในขณะที่พระพุทธรูปศิลาเขียวนั้นกลับพบว่ามีการแกะสลักลวดลายต่างๆประกอบเข้าไปซึ่งสามารถทำให้กำหนดอายุเวลาได้ง่ายขึ้น ทั้งนี้เพราะลวดลายต่างๆเหล่านั้นล้วนเป็นสิ่งที่สามารถบ่งชี้อายุเวลาได้ ด้วยเป็นสิ่งที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาตามความนิยมในแต่ละยุค จากที่ได้กล่าวถึงลวดลายต่างๆที่ปรากฏบนพระพุทธรูปศิลาเขียวนี้ อาจสรุปได้ดังนี้
ลวดลายบนพนักบัลลังก์ เป็นรูปมกรคายสิงห์มีเขาคล้ายโค ซึ่งการเป็นรูปมกรคายนี้คล้ายกับทับหลังแบบสมโบร์ไพรกุก ซึ่งอยู่ในราวครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 12 แต่กลับพบว่าลายดอกไม้ที่พบในชิ้นเดียวกันนั้น มีลักษณะคล้ายกับลายดอกไม้บนทับหลังแบบไพรกเม็ง คือลายดอกไม้รูปวงรีมีก้านต่อดอก ซึ่งมีอายุราวครึ่งแรกพุทธศตวรรษที่ 13  นอกจากนี้ลายที่พบบนศิรจักรของพระพุทธรูปนั้น ยังคล้ายกับลวดลายแบบไพรกเม็งเช่นเดียวกัน ดังนั้นจึงอาจกล่าวได้ว่าพระพุทธรูปองค์นี้ถูกสร้างขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 13 ซึ่งเป็นช่วงที่พระพุทธศาสนา นิกายเถรวาท ได้รับความนิยมอย่างสูงในดินแดนแถบเอเชียอาคเนย์
จากการทราบถึงอายุเวลาของพระพุทธรูปศิลาเขียวนี้ก็ทำให้สามารถทราบอายุเวลาของพระพุทธรูปศิลาขาวได้ด้วย ทั้งนี้เป็นเพราะพระพุทธรูปทั้ง 5 องค์นี้เป็นการสร้างในชุดเดียวกัน แม้จะสังเกตว่าพระพุทธรูปศิลาเขียวมีลักษณะต่างไป ทั้งในแง่ของวัสดุที่ใช้และลักษณะของพระองค์ ก็อาจเป็นไปได้ว่าพระพุทธรูปศิลาเขียวถูกสร้างขึ้นภายหลังพระพุทธรูปศิลาขาว แต่การสร้างขึ้นนั้นก็ไม่ควรเป็นเวลานานเกินเวลา 50 ปีอย่างแน่นอน ดังนั้นพระพุทธรูปศิลาขาวทั้ง 4 องค์นี้อาจมีอายุเวลามากกว่าประมาณ 50 ปี ซึ่งจะอยู่ในช่วงราวครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 12 – ครึ่งแรกพุทธศตวรรษที่ 13 อย่างแน่นอน
พระพิมพ์จากวัดพระเมรุ

พระพิมพ์ดินเผา พบทั้งหมด 88 องค์ โดยพบอยู่ด้านนอกของตัวฐานระเบียงที่
สร้างขึ้นล้อมรอบพระพุทธรูปศิลาทั้ง 4 องค์ โดยเชื่อว่าแต่เดิมนั้นภายนอกคดมีการฉาบปูนและทำเป็นช่องๆสำหรับบรรจุพระพิมพ์ เพราะเท่าที่ขุดพบพระพิมพ์ ได้พบบริเวณฐานสถูปเป็นจำนวนมาก ส่วนต่อจากนี้กลับไม่พบพระพิมพ์เลย  ซึ่งเป็นลักษณะเดียวกันกับการนำเอาพระพิมพ์ไปติดผนังด้านนอกวิหารหมายเลข 1515 ในพุกามดังที่ได้กล่าวมาแล้ว มีด้วยกันทั้งสิ้น 3 ชนิด ดังนี้
แบบที่ 1 พระพิมพ์ยมกปาฏิหาริย์ แสดงภาพพระพุทธเจ้าประดับด้วยแส้จามรีทั้งซ้ายขวา พระหัตถ์ขวาแสดงปางแสดงธรรม ที่ด้านขวามีสถูปและพระอินทร์ ทางด้านซ้ายมีธรรมจักรและพระพรหม ตอนล่างของสถูปและธรรมจักร มีพระโมคคัลลานะและพระอุตปลวรรณา เบื้องหน้าเป็นถาดใส่เครื่องบูชา  ข้างถาดทั้งสองด้านมีนาคชื่อ นันทะกับอุปนันทะนั่งคุกเข่าอยู่ ข้างพญานาคคือพระเจ้าปเสนทิโกศลและพระเจ้าปุราณกัสสปะ ตอนบนของภาพมีพระพุทธเจ้า 5 องค์ ประทับนั่งสามองค์ ส่วนอีกสององค์ยืนข้างพระอาทิตย์และพระจันทร์ ตอนล่างภาพมีคาถา “เย ธมฺมา...” ภาษาบาลี พระพิมพ์ลักษณะนี้ยังพบที่วัดพระประโทนอีกด้วย โดยน่าจะสร้างขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ 14
แบบที่ 2 พระพิมพ์ทำเป็นรูปพระพุทธรูปประทับสมาธิราบปางสมาธิ โดยประทับนั่งอยู่บนบัลลังก์รูปหกเหลี่ยม พระหัตถ์แสดงปางสมาธิและมีรัศมีล้อมรอบพระเศียร เคียงข้างด้วยธรรมจักรคู่หนึ่งซึ่งเป็นภาพธรรมจักรที่มองจากด้านหน้าและแส้จามรีคู่หนึ่ง นักวิชาการบางท่านเคยตีความว่า พระพิมพ์นี้เป็นหนึ่งตอนจากชุดพระพิมพ์เล่าเรื่องพุทธประวัติ ซึ่งจับความในระหว่างพุทธเจ้าก่อนตรัสรู้ หลังตรัสรู้และแสดงการเกิดของพุทธบริษัท  พระพิมพ์ชนิดนี้พบในหลายแห่งของประเทศไทย เช่น วัดนครโกษา จังหวัดลพบุรี เมืองฟ้าแดดสูงยาง จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นต้น จึงน่าจะสร้างขึ้นในนิกายเถรวาทเช่นเดียวกัน กำหนดอายุเวลาประมาณพุทธศตวรรษที่ 14-15
แบบที่ 3 พระพิมพ์รูปพระพุทธเจ้าสามองค์ในปราสาท มีลักษณะเป็นพระพุทธเจ้าประทับนั่งปางมารวิชัยบนปัทมาสน์ภายในปราสาทแต่ละหลัง ที่ตั้งอยู่บนฐานปัทม์ลูกแก้วอกไก่ รองรับด้วยสิงห์พ่าห์ เบื้องหลังเป็นศิขรสามชั้นสอบเข้า ส่วนยอดเป็นตรีศูล พื้นหลังเป็นกิ่งโพธิ์และใบโพธิ์ เคียงข้างพระพุทธเจ้าองค์อื่นอีกด้านละองค์ ซึ่งประทับสมาธิราบปางสมาธิ ทรงอุณหิส กรองศอ และพาหุรัด ประทับบนฐานปัทม์ลูกแก้วอกไก่ ที่ด้านหลังเป็นซุ้มฝักเพกา พระพิมพ์แบบนี้น่าจะสร้างขึ้นในนิกายเถรวาทบริเวณภาคกลางของประเทศไทยที่ฟื้นฟูขึ้นใหม่ในช่วงปลายพุทธศตวรรษที่18-ต้นพุทธศตวรรษที่19 และจากการกำหนดอายุเวลาจากรูปแบบของสถาปัตยกรรมที่เป็นปราสาทแบบเขมร ควรอยู่ในช่วงประมาณพุทธศตวรรษที่ 18
โบราณวัตถุอื่น ๆ  ที่ค้นพบ

สิงห์ปูนปั้น มีทั้งหมด 2 ตัว พบทางด้านหน้าของวัดพระเมรุ คราวเมื่อตัดทางหลวง  ปัจจุบันจัดแสดงที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระปฐมเจดีย์ สันนิษฐานว่าเดิมวางขนาบข้างเจดีย์ทิศของวัดพระเมรุในการก่อสร้างวัดพระเมรุสมัยที่ 2
สิงห์ตัวแรก  มีลักษณะเป็นประติมากรรมรูปสิงห์นั่ง ส่วนหัวและขาคู่หน้าตั้งฉากกับพื้น ลำตัวทอดยาวลงไปตามพื้นท่อนหลังของลำตัว ตั้งแต่กลางหลังหักหายไป หันหน้าตรงอ้าปากกว้างมากแต่ไม่เห็นลิ้น นัยน์ตากลมโปนโต คิ้วย่น จมูกโตใต้คาง มีแผงคอขูดสลักเป็นลายกระหนกรูปสามเหลี่ยมอยู่ตรงกลาง ถัดออกมาเป็นลายก้านขด ขดหยิกขอดเป็นลอน แบบลายก้านขด จากหัวลงไปถึงต้นคอแต่กะเทาะหลุดเกือบหมด เหลือเพียงบนหัวและด้านหน้าลำตัวและขาเรียบเกลี้ยง
สิงห์ตัวที่ 2 มีลักษณะเป็นสิงห์ยืนบนขาทั้งสี่ ซึ่งหักเหลือเพียงโคนขา ลำตัวทอดยาวไปกับพื้น ส่วนหัวตั้งฉากกับลำตัว หันหน้าตรง อ้าปากกว้างเห็นลิ้นภายในปาก ตากลมโปนโต คิ้วย่น จมูกโตมีใบหูเล็กตั้งตรงอยู่บริเวณหางตาทั้งคู่ แผงคอตกแต่งด้วยการขูดขีดเป็นลายเส้นขนานกัน ขนหยิกขอดเป็นวงก้นหอย บริเวณรอบใบหน้า คอและด้านหลังลงมาเกือบถึงกลางหลัง ขาและลำตัวเรียบไม่มีขน หางเป็นเส้นนูนตลบจากก้นไปจนถึงกลางหัว
สิงห์ทั้งสองตัวนี้ อาจจะสร้างขึ้นเมื่อคราวที่มีการบรูณะวัดพระเมรุสมัยที่ 2 ทั้งนี้ เนื่องจากสันนิษฐานว่าสิงห์ทั้ง 2 ตัวอยู่ในลักษณะขนาบข้างเจดีย์ทิศ ซึ่งทั้งฐานและสร้างเจดีย์ทิศเพิ่มเข้าไปคราวบูรณะวัดสมัยที่ 2 สิงห์ทั้งสองตัวมีลักษณะคล้ายกับสิงห์แบบสมโบร์ไพรกุก (พ.ศ. 1143-1193) ในศิลปะเขมรดังตัวอย่างจากปราสาทตาว ประเทศกัมพูชา  โดยลักษณะขนที่แผงคอขดหยิกขอดเป็นลอน แบบลายขมวดขดและที่คางมีลายคล้ายลายก้านต่อดอก การใช้สิงห์ประดับศาสนสถานนี้จะเริ่มเป็นที่นิยมกันมากในช่วงพุทธศตวรรษที่ 13 เป็นต้นไป
เศียรยักษ์ปูนปั้น พบที่วัดพระเมรุ จังหวัดนครปฐม มีลักษณะเป็นชิ้นส่วนใบหน้ารูปร่างกลมแป้น ขมวดคิ้วโก่งเป็นทรงสูง ตากลมโตโปน จมูกแบะ ปากแสยะยิ้มเห็นฟัน ริมฝีปากหน้า ผมมีลักษณะขดเป็นก้นหอย สันนิษฐานว่าแต่เดิมใช้การประดับบันไดศาสนสถาน
อิทธิพลทางด้านศาสนา

พระพุทธรูปศิลาของวัดพระเมรุนั้น มีด้วยกันทั้งหมด 5 องค์ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว ตรงกับความเชื่อในเรื่องพระพุทธเจ้า 5 พระองค์ในภัทรกัปของนิกายเถรวาท ดังเช่นการสร้างพระพุทธเจ้าสี่พระองค์บนผอบบรรจุพระธาตุที่เมืองศรีเกษตร ประเทศพม่า มีจารึกอักษรปยู ภาษาบาลี (พ.ศ. 1050-1550) นอกจากนี้เรื่องพระพุทธเจ้าห้าพระองค์ในภัทรกัปป์ยังปรากฏในพระไตรปิฎก เล่ม ๑๐ ชื่อ ฑีฆนิกาย มหาวัคค์ (สุตตันตปิฎก) อยู่ใน “ มหาปทานสูตร”  โดยเป็นพระไตรปิฎกเล่มที่รวมพระสูตรขนาดยาวของนิกายเถรวาท 
พระพุทธเจ้า ๕ พระองค์ในภัทรกัปป์เป็นพระอดีตพุทธเจ้า 4 พระองค์ คือพระกกุสันโธ พระโกนาคมนะ พระกัสสปะ และพระสมณโคดมซึ่งตรงกับจำนวนพระพุทธรูปศิลาขาว ส่วนพระอนาคตพุทธเจ้า 1 องค์ คือ พระศรีอาริยเมตไตรย ซึ่งน่าจะได้แก่พระพุทธรูปศิลาเขียว ซึ่งมีลักษณะใกล้เคียงกับพระเมตไตรยของจีน กล่าวคือ ชายจีวรทบซ้อนกันเหนือพระอังสาซ้าย ชายจีวรล่างถูกดึงขึ้นมาเหนือพระชานุซ้ายและห้อยเฉียงลงไปคลุมพระชงฆ์ขวาคล้ายกับพระเมตไตรยในสมัยราชวงศ์ถัง
ดังนั้นจึงอาจกล่าวได้ว่า พระพุทธรูปศิลาของวัดพระเมรุที่ถูกสร้างขึ้นจากความเชื่อในนิกายเถรวาท ซึ่งนิกายนี้แพร่หลายทางทิศตะวันออกของอินเดียใต้ที่กาญจีปุระ ลังกา และทางทิศตะวันตกของอินเดีย ในช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ 12 – กลาง 13 และนำมาเผยแพร่ทางหมู่เกาะทะเลจีนตอนใต้ในช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ 13 โดยอาจเข้ามาในแถบนครปฐมในระยะนั้นเช่นเดียวกัน อาจเป็นไปได้ว่าเมื่อสร้างวัดพระเมรุขึ้นนั้นได้สร้างพระพุทธรูปศิลาขาวทั้ง 4 องค์ขึ้นพร้อมกัน เพื่อให้เป็นพระประธานของวัด คติการสร้างพระพุทธรูป 4 องค์หันพระปฤษฎางค์ (หลัง) ชนกันเป็นที่นิยมอย่างมากในท้องที่ที่มีการนับถือนิกายนี้ ดังจะเห็นได้ที่วิหารอานันทเจดีย์ เมืองพุกาม ประเทศพม่า โดยแต่ละองค์นั้นมีพระนามระบุด้วยได้แก่ องค์แรกพระกกุสันโธประจำทิศเหนือ องค์ที่สองพระโกนาคมนะประจำทิศตะวันออก องค์ที่สามพระกัสสปะประจำทิศใต้ และองค์สุดท้ายพระโคตมะประจำทิศตะวันตก ส่วนในประเทศไทยนั้นคติการสร้างพระพุทธรูปสี่พระองค์ยังคงได้รับการสืบทอดมาจนกระทั่งปัจจุบัน ดังเช่นพระประธานวิหารจัตุรมุขวัดภูมินทร์ จังหวัดน่าน หรือพระประธานวิหารพระเจ้าพันองค์ วัดปงสนุก จังหวัดลำปาง เป็นต้น
ต่อมาภายหลังซึ่งอาจเป็นระยะเวลาไล่เลี่ยกันไม่เกิน 50 ปี คงจะได้มีการสร้างพระพุทธรูปศิลาเขียวขึ้น เพื่อให้เป็นพระศรีอาริยเมตไตรย โดยอาจมีการสร้างวิหารแยกออกมาต่างหาก จากตัวโบราณสถานวัดพระเมรุในปัจจุบัน เช่นเดียวกับที่อานันทเจดีย์ ซึ่งจะมีการสร้างวิหารให้แก่พระศรีอาริยเมตไตรยขึ้น แยกออกมาต่างหาก แต่ที่วัดพระเมรุนี้ไม่สามารถเห็นซากฐานวิหารนี้ได้ ทั้งนี้อาจเนื่องมาจากการที่ได้มีการขุดค้นโบราณสถาน และขนอิฐไปสร้างศาสนาสถานอื่นๆ เช่นในสมัย ร.4 ได้มีการขนอิฐที่วัดพระเมรุนี้ไปใช้สร้างอาคารของวัดพระปฐมเจดีย์
ดังนั้นจึงอาจกล่าวได้ว่าเมื่อแรกสร้างวัดพระเมรุนั้น พระพุทธศาสนา นิกายเถรวาทคงเป็นที่นิยมและแพร่หลายในเมืองแถบนครปฐมนี้มาก จึงปรากฏการสร้างศาสนสถานตามความเชื่อเกี่ยวกับพระพุทธเจ้าในภัทรกัปป์ขึ้น
อายุเวลาของวัดพระเมรุ

วัดพระเมรุเป็นโบราณสถานที่มีการซ่อมแซมและบูรณะอยู่หลายสมัยด้วยกัน โดยเฉพาะในส่วนของฐาน ซึ่งสามารถกำหนดอายุเวลาจากการบูรณปฏิสังขรณ์ได้เป็น 3 สมัยดังต่อไปนี้
สมัยที่ 1
สร้างเป็นสถูปขนาดใหญ่ที่มีการวางผังที่ไม่ซับซ้อนมากนัก โดยเป็นสถูปกลมบนฐานสี่เหลี่ยมซึ่งประดิษฐานพระพุทธรูปประทับห้อยพระบาทศิลาขาวทั้ง 4 ด้านของฐานหันพระปฤษฎางค์เข้าหาสถูป อันได้แก่ พระอดีตพุทธะ 4 พระองค์ที่นับถือในนิกายเถรวาท โดยกำหนดอายุเวลาของการก่อสร้างสมัยนี้จากอายุเวลาของพระพุทธรูปศิลาขาวทั้ง 4 องค์ ซึ่งกำหนดอายุเวลาจากการเปรียบเทียบกับพระพุทธรูปประทับห้อยพระบาทศิลาเขียวที่มีอายุราวครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 12 จึงสันนิษฐานว่า วัดพระเมรุน่าจะสร้างขึ้นเมื่อประมาณครึ่งหลังของพุทธศตวรรษที่ 12 ภายใต้คติความเชื่อของพุทธศาสนานิกายเถรวาท
สมัยที่ 2
เป็นการบูรณะครั้งใหญ่โดยเปลี่ยนจากสถูปเป็นวิหารด้วยการสร้างซุ้มจระนำให้กับพระพุทธรูปทั้ง 4 องค์และใช้เป็นซุ้มโคปุระของระเบียงคดซึ่งทั้งหมดเป็นหลังคาเครื่องไม้ล้อมรอบฐานของสถูปประธาน ขยายฐานชั้นล่างให้มีความซับซ้อนมากยิ่งขึ้นโดยฐานแต่ละด้านมีมุขยื่นออกมาด้านละ 3 มุข มีบันไดทางขึ้นสู่มุขทั้ง 3 และมีการเพิ่มเก็จที่ซับซ้อนในแต่ละมุข นอกจากนี้ยังสร้างสถูปบริวารขึ้นที่มุมทั้ง 4 ของสถูปประธานด้วย การปรับปรุงให้เป็นวิหารในครั้งนี้คงได้รับอิทธิพลทางด้านสถาปัตยกรรมจากวิหารที่สร้างขึ้นในพุทธศาสนาลัทธิวัชรยานของอินเดีย ดังตัวอย่างจากโสมปุรวิหาร ที่เมืองปหรรปุระ ประเทศบังกลาเทศ สร้างขึ้นรัชสมัยพระเจ้าธรรมปาละ (พ.ศ. 1319 - 1351) ที่สร้างเป็นซุ้มจระนำประดิษฐานพระพุทธรูปทั้ง 4 ด้าน มีระเบียงคดคลุมเชื่อมถึงกัน รวมทั้งฐานที่ย่อเก็จอย่างซับซ้อนเช่นเดียวกันกับวัดพระเมรุ  นอกจากนี้ การสร้างสถูปบริวารที่มุมทั้ง 4 ของสถูปประธานก็คล้ายคลึงกับผังเจดีย์จุลประโทนสมัยที่ 3 เมื่อประมาณปลายพุทธศตวรรษที่ 14 ด้วย ดังนั้น การบูรณปฏิสังขรณ์วัดพระเมรุในครั้งนี้จึงน่าจะอยูในราวปลายพุทธศตวรรษที่ 14 อย่างไรก็ดี ถึงแม้จะรับเอางานพุทธสถาปัตย์ของลัทธิวัชรยานมาใช้ แต่ด้านความเชื่อก็อาจนับถือนิกายเถรวาทเช่นเดิม ทั้งนี้เนื่องมาจากไม่พบรูปเคารพหรือศาสนวัตถุที่สร้างขึ้นในลัทธิวัชรยานเลย
สมัยที่ 3
เป็นการบูรณะเพิ่มเติมเพียงเล็กน้อยโดยนำพระพิมพ์แบบต่างๆ ประดับบนผนังด้านนอกของระเบียงคด ในลักษณะเดียวกับกับการประดับพระพิมพ์บนผนังวิหารหมายเลข 1515 เมืองพุกาม ประเทศพม่า ที่สร้างขึ้นเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 18 โดยพระพิมพ์ที่มีอายุใหม่ที่สุดของวัดพระเมรุ คือ พระพิมพ์รูปพระพุทธเจ้าสามองค์ในปราสาท ซึ่งปางมารวิชัยของพระพุทธรูปทั้ง 3 องค์ในปราสาทแสดงให้เห็นว่าสร้างขึ้นในนิกายเถรวาท โดยกำหนดอายุเวลาพระพิมพ์แบบนี้ตรงกับประมาณปลายพุทธศตวรรษที่ 18 - ต้นพุทธศตวรรษที่ 19 อันเป็นช่วงระยะเวลาที่นิกายเถรวาทในภาคกลางของประเทศไทยได้รับการฟื้นฟูขึ้นใหม่ การปรับปรุงวัดพระเมรุในครั้งนี้คงเป็นครั้งสุดท้ายก่อนจะร้างลงในสมัยต่อมา
โรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา

โรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา หมายถึง โรงเรียนเอกชนที่วัดเป็นผู้ถือใบอนุญาต ตาม พระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. 2525 มาตรา 15 (1) และ (3) แห่งที่วัดเป็นผู้รับใบอนุญาต โดยมีคณะสงฆ์ พระภิกษุเป็นผู้บริหาร ดำเนินการ และเป็นเจ้าของ จัดการเรียนการสอน เพื่อให้บริการประชาชน "ด้านการศึกษาสงเคราะห์" ตั้งแต่ละดับชั้นปฐมวัย ประถมศึกษา มัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย (ม.1-6) ทั้งสายวิทย์-คณิต สายศิลป์ และในระดับวิชาชีพ
ประวัติ

พันธกิจทางพระพุทธศาสนาประการหนึ่ง คือการให้การสงเคราะห์แก่ประชาชน ตามหลักสังหวัตถุ การจัดการศึกษาถือว่าเป็นการะงานหนึ่งในการบริการสงคมของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา โรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา จึงถือเป็นภาระงานร่วม ที่มีการดำเนินการจัดการศึกษาตั้งแต่อดีต จนถึงปัจจุบัน พระภิกษุ ตั้งแต่ระดับเจ้าอาวาส ผู้ดำเนินการจัดตั้งโรงเรียน หรือมอบที่ดิน หรืออนุญาตให้ใช้ที่ดินของวัดเพื่อการจัดตั้งโรงเรียน ทั้งในส่วนที่เป็นโรงเรียนวัด (ภายใต้การบริหารงานของหน่วยงานภาครัฐ) และจัดตั้งโรงเรียนการกุศลที่สังกัดการศึกษาเอกชน บริหารงานโดยคณะสงฆ์ และรัฐเป็นผู้ให้การอุปถัมภ์ และสนับสนุน ดังนั้นโรงเรียนการกุศลของวัดจึงถูกจัดเป็นภาระงานหนึ่งของคณะสงฆ์ในการ ให้การสงเคราะห์สังคม และประชาชน เป็นสถานศึกษาของพระพุทธศาสนา เป็นโรงเรียนของพระพุทธเจ้าดังคำที่  สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ)  ประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช มาเป็นประธานประกอบพิธีเปิดการสัมมนาโรงเรียนการกุศลของวัด ณ โรงเรียนวินิตศึกษา ในพระบรมราชูปถัมภ์ อ.เมือง จ.ลพบุรี เมื่อวันศุกร์ที่ 28 สิงหาคม 2552 ที่ผ่านมา "โรงเรียนการกุศลของวัด เป็นโรงเรียนของพระพุทธเจ้า  นักเรียนทุกคนจึงเป็นลูกของพระพุทธเจ้า มีพระเป็นตัวแทนของพระพุทธเจ้า ที่นำคำสอนสู่นักเรียน ยิ่งนักเรียนมีความเข้าเรื่องหลักธรรม นำหลักธรรมของพระพุทธศาสนามากใช้เท่าไร จะนำมาซึ่งความมั่นคงของสถาบันหลักทั้ง 3 สถาบัน ไม่เฉพาะแต่สถาบันพระพุทธศาสนาเท่านั้น ทำอย่างไรโรงเรียนการกุศลของวัดที่มีอยู่เกือบ 100 แห่ง จะประสานการทำงานไปในทิศทางเดียวกัน ภายใต้แนวความคิดที่ว่า โรงเรียนการกุศลของวัด เป็นโรงเรียนของพระพุทธเจ้า"
โดยโรงเรียนลักษณะนี้เกิดขึ้นครั้งแรกในสมัยรัชกาลที่ 6 เมื่อปีพุทธศักราช 2465 โดยพระญาณนายก (จัน) อดีตเจ้าอาวาสวัดอุดมธานี จ.นครนายก เปิดโรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดอุดมธานี ที่มีพระสงฆ์สอนหนังสือให้กับสามเณรรวมถึงสอนให้เด็กผู้ยากไร้และบุคคลทั่วไปโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ จนกระทั่งมีการแยกโรงเรียนออกมาเป็นโรงเรียนนายกวัฒนากรและรับรองวิทยฐานะโดยกระทรวงศึกษาธิการในปีพุทธศักราช 2477
พุทธศักราช 2488 รัฐบาลได้ประกาศใช้ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยโรงเรียนราษฎร์ของวัด เพื่อเปิดโอกาสให้วัด ได้เข้าไปมีบทบาทในการจัดการศึกษาแก่เยาวชน ในรูปแบบโรงเรียนเอกชน ในชื่อ "โรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา" ที่โรงเรียนสามารถจัดการเรียนการสอนได้ตั้งแต่ระดับปฐมวัย (อนุบาล)ถึงมัธยมศึกษา มีวัดเป็นผู้แทนรับใบอนุญาต พระภิกษุสงฆ์และ ฆราวาสเป็นผูบริหารรวมทั้งดำเนินการบริหาร จัดการการศึกษาของโรงเรียน เพราะแต่เดิมวัดส่วนใหญ่จัดการศึกษาอยู่แล้ว แต่ละแห่งไม่น้อยกว่า 30 - 40 ปี บางแห่งมีอายุการดำเนินการกว่า 60 ปี  โดยโรงเรียนแห่งแรก คือ โรงเรียนสุวรรณรังสฤษฎิ์วิทยาลัยอำเภอเมืองจังหวัดเพชรบุรี  เปิดการเรียนการสอนตั้งแต่ พ.ศ. 2475 บริหารงานภายใต้สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน ได้รับเงินอุดหนุนบางส่วนจากภาครัฐ
ในปัจจุบันโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน ในปีการศึกษา 2552 มีโรงเรียนที่เป็นสมาชิกกลุ่มฯ จำนวนกว่า 92 โรงเรียน เช่น โรงเรียนวัดใหม่กรงทอง จ.ปราจีนบุรี โรงเรียนวินิตศึกษา จ.ลพบุรี โรงเรียนวัดโคกสมานคุณ จ.สงขลา โรงเรียนวัดบ้านโป่ง (สามัคคีคุณูปถัมภ์) จ.ราชบุรี เป็นต้น จำนวนนักเรียนรวมกันทั่วประเทศ 93,086 คน และคณะครู 4,126 คน