stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ช่องโหว่ผนังกั้นหัวใจห้องบน
แหล่งข้อมูลอื่น

Atrial septal defect เก็บถาวร 2013-05-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน information for parents.
| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: Q21.1 ICD-9-CM: 745.5-745.6 OMIM: 108800 MeSH: D006344 DiseasesDB: 1089
ทรัพยากรภายนอก: MedlinePlus: 000157 eMedicine: med/3519 article/894813
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  เช็กเกีย
พระเจ้าหม่องหม่อง

| พระเจ้าหม่องหม่อง |
| --- | --- |
เจ้าฟ้าแห่งผ้องก้า
พระมหากษัตริย์พม่า
ครองราชย์: 7 วัน
รัชกาลก่อนหน้า: พระเจ้าจิงกูจา
รัชกาลถัดไป: พระเจ้าปดุง

พระราชสมภพ: 12 กันยายน ค.ศ. 1763 อังวะ
สวรรคต: 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1782 อังวะ
ราชวงศ์: ราชวงศ์อลองพญา
พระราชบิดา: พระเจ้ามังลอก
พระเจ้าหม่องหม่อง (พม่า: ဖောင်းကားစား မောင်မောင် ผ้องก้าซ่า มองมอง; 12 กันยายน ค.ศ. 1763 – 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1782) เป็นพระโอรสองค์หนึ่งในพระเจ้ามังลอก พระราชโอรสพระองค์โตในพระเจ้าอลองพญา ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์โก้นบอง
ระหว่างที่พระเจ้าจิงกูจาเสด็จไปสักการะเจดีย์และพระพุทธรูปนอกกรุงอังวะ หม่องหม่อง (ซึ่งเป็นเจ้าเมืองผ้องก้าและมีพระชันษาเพียง 18 ชันษา) พร้อมกับขุนนางและทหารจำนวนหนึ่ง (รวมถึงอะแซหวุ่นกี้ด้วย) ได้กระทำการยึดอำนาจแล้วสถาปนาตนเองขึ้นเป็นกษัตริย์
พระเจ้าหม่องหม่องทรงอยู่ในอำนาจได้เพียง 7 วัน จากนั้นมองไว่ง์ เจ้าเมืองบะโดน ซึ่งเป็นพระโอรสพระองค์หนึ่งของพระเจ้าอลองพญา ก็ยกทัพเข้ามาทำการปราบปราม พร้อมทั้งกำจัดกลุ่มผู้ที่สนับสนุนทั้งพระเจ้าหม่องหม่องและพระเจ้าจิงกูจาด้วยการประหารชีวิต แล้วปราบดาภิเษกตนเองขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าปดุงในปี ค.ศ. 1782
ช่วงอายุอูลิวอัน

หินช่วงอายุอูลิวอัน (อังกฤษ: Wuliuan) เป็นหินช่วงอายุที่ห้าในยุคแคมเบรียน และเป็นหินช่วงอายุแรกของหินสมัยเมียวลิงเจียนในยุคแคมเบรียน ได้รับการกำหนดอย่างเป็นทางการโดยคณะกรรมการการลำดับชั้นหินสากลในปี พ.ศ. 2561 จุดเริ่มต้นถูกกำหนดโดยการปรากฏตัวครั้งแรกของไทรโลไบต์สปีชีส์ออรีคโตเซฟาลัส อินดิคัส (Oryctocephalus indicus); สิ้นสุดลงด้วยการเริ่มต้นของช่วงอายุดรูเมียน ซึ่งนับด้วยการปรากฏตัวครั้งแรกของไทรโลไบต์สปีชีส์ไทคาโนสตุส อาตาวุส (Ptychagnostus atavus) ประมาณ 504.5 ล้านปีก่อน
'โกลเดนสไปก์' ซึ่งเป็นสัญลักษณ์กำหนดจุดเริ่มต้นของขั้นนี้ ถูกตอกลงในส่วนของชั้นหินที่เรียกว่าอู่หลิว-เจิ้งเจียหยาน (乌溜-曾家崖) ในกลุ่มหมวดหินไคหลี่ ใกล้กับเมืองปาหลาง ในภูเขาเมียวหลิง มณฑลกุ้ยโจว ประเทศจีน
จุดและส่วนชั้นหินแบบฉบับขอบเขตทั่วโลก

สามส่วนหินที่ถูกพิจารณาเป็นตัวเลือก GSSP ได้แก่ ส่วนอู่หลิว-เจิ้งเจียหยาน ใกล้เมืองปาหลาง ในมณฑลกุ้ยโจว (ประเทศจีน) ส่วนที่สองอยู่บนภูเขาสปลิต ในรัฐเนวาดา (สหรัฐ) และ "ส่วนแม่น้ำโมโลโด" ตลอดแนวแม่น้ำโมโลโด (สาธารณรัฐซัคคา, รัสเซีย) ส่วนอู่หลิว-เจิ้งเจียหยานเป็นหินโผล่ของหมวดหินไคหลี่ในเหมืองหินอู่หลิว ตัวเลือกแรกสำหรับจุดเริ่มต้นของช่วงอายุอูลิวอัน คือ ไทรโลไบต์สปีชีส์ออรีคโตเซฟาลัส อินดิคัส (Oryctocephalus indicus) ตัวเลือกที่สอง คือ ไทรโลไบต์สปีชีส์โอวาโตรีคโตคารา กรานูลาตา (Ovatoryctocara granulata)
ส่วนอู่หลิว-เจิ้งเจียหยานได้รับการเลือกให้เป็นฐานที่เป็นทางการในปี 2561 โดยมีการปรากฏตัวครั้งแรกของออรีคโตเซฟาลัส อินดิคัส (Oryctocephalus indicus) เป็นหมุดหมายสำหรับ GSSP
เหตุการณ์สำคัญ

ฐานของหินช่วงอายุอูลิวอัน (และโดยอนุโลมเป็นทั้งหินสมัยเมียวลิงเจียน) ถูกกำหนดโดยการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ครั้งแรกของไทรโลไบต์ ซึ่งรู้จักกันในนามของขอบเขตโอลเลเนลลิดไบโอเมียร์ (Olenellid Biomere boundary) เหตุการณ์นี้เชื่อมโยงกับการลดลงอย่างฉับพลันของคาร์บอเนตคาร์บอนเชิงลบ
บรรพชีวินวิทยา

แกรพโตไลต์ชนิดอยู่ก้นท้องน้ำได้กระจายตัวอย่างกว้างขวางในช่วงอายุอูลิวอัน สกุลแกรพโตไลต์ที่พบมากที่สุดในยุคนี้คือสฟีโนเซียม (Sphenoecium) ซึ่งมีอาณานิคมที่แข็งแรงและพบได้ทั่วโลก สิ่งมีชีวิตในกลุ่มพานาร์โทรพอดจำนวนมาก รวมถึงไทรโลไบต์ แอกนอสตอยด์ เฮอร์ดิอิด และแบราดอริอิด ได้รับการบันทึกในแหล่งสะสมอูลิวอัน
แหล่งข้อมูลอื่น

"Combined Image for Wuliuan Stage: GSSP of the Miaolingian Series and Wuliuan Stage in the Wului-Zengjiayan Section, Guizhou, China". Geologic Timescale Foundation. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-05-26.
Yuanlong Zhao; Jinliang Yuan; Loren E. Babcock; Qingjun Guo; Jin Peng; Leiming Yin; Xinglian Yang; Shanchi Peng; Chunjiang Wang; Robert R. Gaines; Jorge Esteve; Tongsu Tai; Ruidong Yang; Yue Wang; Haijing Sun; Yuning Yang (June 2019). "Global Standard Stratotype-Section and Point (GSSP) for the conterminous base of the Miaolingian Series and Wuliuan Stage (Cambrian) at Balang, Jianhe, Guizhou, China" (PDF). Episodes. 42 (2): 165–184. doi:10.18814/epiiugs/2019/019013. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-03-04. สืบค้นเมื่อ 2024-03-28.
"GSSPs - The Cambrian System 2019" (ภาษาอังกฤษ). International Commission on Stratigraphy. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-07-21.
ช่องไขสันหลังตีบ

| ช่องไขสันหลังตีบ (Spinal stenosis) |
| --- | --- |

Spinal stenosis
สาขาวิชา: Orthopedics, neurosurgery
อาการ: Pain, numbness, or weakness in the arms or legs
ภาวะแทรกซ้อน: Loss of bladder control, loss of bowel control, sexual dysfunction
การตั้งต้น: Gradual
ประเภท: Cervical, thoracic, lumbar
สาเหตุ: Osteoarthritis, rheumatoid arthritis, spinal tumors, trauma, Paget's disease of the bone, scoliosis, spondylolisthesis, achondroplasia
วิธีวินิจฉัย: Based on symptoms and medical imaging
โรคอื่นที่คล้ายกัน: Cauda equina syndrome, osteomylitis, peripheral vascular disease, fibromyalgia
การรักษา: Medications, exercises, bracing, surgery.
ยา: NSAIDs, acetaminophen, steroid injections
ความชุก: Up to 8% of people
ช่องไขสันหลังตีบ (อังกฤษ: Spinal stenosis) เป็นโรคที่เกิดจากการตีบแคบลงของช่องไขสันหลัง เกิดการกดทับไขสันหลังและเส้นประสาท มักเกิดจากความเสื่อมตามอายุ, spinal disc herniation ภาวะกระดูกพรุน หรือเนื้องอก
แหล่งข้อมูลอื่น

Ncbi.nlm.nih.gov
Questions and Answers about Spinal Stenosis - US National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases
| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: M48.0 MeSH: D013130 DiseasesDB: 31116
ทรัพยากรภายนอก: MedlinePlus: 000441
ช่วงอายุไผเบียน

ช่วงอายุแรกของสมัยฝูหรงเจียน
28°23′22″N 109°31′33″E﻿ / ﻿28.3895°N 109.5257°E﻿ / 28.3895; 109.5257
ไผเบียน (อังกฤษ: Paibian) เป็นหินช่วงอายุอยู่ล่างที่สุดของหินสมัยฝูหรงเจียนในหินยุคแคมเบรียน ไผเบียนยังเป็นช่วงอายุแรกของสมัยฝูหรงเจียนของยุคแคมเบรียน ต่อจากช่วงอายุกูจางเจียนซึ่งอยู่ในสมัยเมียวลิงเจียนของยุคแคมเบรียน และถูกสืบต่อด้วยหินช่วงอายุเจียงชานเนียน จุดเริ่มต้นของไผเบียนถูกกำหนดด้วยการปรากฏครั้งแรกของไทรโลไบต์สปีชีส์กลิปตาโนสตุส เรติคูเลตุส (Glyptagnostus reticulatus) ประมาณ 497 ล้านปีก่อน จุดสูงสุดหรือจุดเริ่มต้นของเจียงชานเนียนถูกกำหนดด้วยการปรากฏครั้งแรกของไทรโลไบต์สปีชีส์แอกโนสโตโตส โอเรียนทัลลิส (Agnostotes orientalis) ประมาณ 494 ล้านปีก่อน
จุดและส่วนชั้นหินแบบฉบับขอบเขตทั่วโลก

ชื่อนี้มีที่มาจากหมู่บ้านไผบี้ ซึ่งตั้งอยู่ในมณฑลหูหนาน ประเทศจีน จุดและส่วนชั้นหินแบบฉบับขอบเขตทั่วโลกถูกกำหนดใน "แหล่งไผบี้" (เทือกเขาอู่หลิง อำเภอฮวาหยวน) ซึ่งเป็นหน้าผาของหมวดหินฮวาเฉียว (花桥组) ส่วนฐานเป็นการปรากฏครั้งแรกของกลิปตาโนสตุส เรติคูเลตุส (Glyptagnostus reticulatus) ที่อยู่สูง 396 เมตรเหนือฐานของหมวดหินฮวาเฉียว ณ พิกัด (28.3895°N 109.5257°E)
เหตุการณ์สำคัญ

ในช่วงการเปลี่ยนแปลงระหว่างช่วงอายุกูจางเจียนและไผเบียน ได้เกิดเหตุการณ์การสูญพันธุ์ครั้งหนึ่งที่ลดความหลากหลายของสปีชีส์ลงถึง 45% เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นพร้อมกับการสูญพันธุ์มาร์จูมัน (Marjuman) ซึ่งสามารถพบได้ในชุดซากดึกดำบรรพ์ของไทรโลไบต์และแบรคิโอพอดในบริเวณลอเรนเชีย โดยสามารถแบ่งออกเป็นสองระยะที่พบในตะกอนของประเทศจีนตอนใต้ ระยะแรกมีการลดลงของสปีชีส์เล็กน้อยเกิดขึ้นในช่วงอายุกูจางเจียน ใช้เวลาประมาณ 1.8 ล้านปี ส่วนระยะที่สองมีการลดลงของความหลากหลายอย่างชัดเจนใช้เวลา 1.2 ล้านปี ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงอายุไผเบียน หลังจากการสูญพันธุ์ ความหลากหลายของสปีชีส์ได้กลับคืนสู่ระดับเดิม
การเปลี่ยนแปลงของไอโซโทปคาร์บอนเชิงบวกสเต็ปโตอีโออัน (SPICE) ได้เริ่มขึ้นในช่วงเขตแดนระหว่างช่วงอายุกูจางเจียนและไผเบียน เหตุการณ์นี้เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของวัฏจักรคาร์บอนระดับโลก กลไกการเปลี่ยนแปลงนี้ยังไม่เป็นที่เข้าใจอย่างสมบูรณ์ แต่เชื่อว่าเกิดจากการขยายตัวของน้ำลึกที่ไม่มีออกซิเจนเข้าสู่บริเวณน้ำตื้น เหตุการณ์ SPICE มีผลกระทบที่ชัดเจนต่อไทรโลไบต์ โดยมีการลดลงของความหลากหลายของไทรโลไบต์ในช่วงเริ่มต้นและในช่วงสิ้นสุดของเหตุการณ์ ซึ่งตรงกับการสูญพันธุ์ของไบโอเมียร์มาร์จูมันช่วงสิ้นสุดลอเรเชีย (Laurentian End-Marjuman Biomere Extinction; EMBE) และการสูญพันธุ์ของไบโอเมียร์สเต็ปโตอีอัน (End-Steptoean Biomere Extinction; ESBE) ตามลำดับ เหตุการณ์ SPICE ยังมาพร้อมกับการเย็นตัวของสภาพอากาศซึ่งช่วยในการฟื้นตัวของระบบนิเวศหลังจากเหตุการณ์เริ่มต้น แต่การอุ่นตัวที่ตามมาได้รบกวนการหมุนเวียนของน้ำในมหาสมุทรและกระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสภาวะรีด็อกซ์ใหม่ซึ่งเป็นเหตุให้เกิด ESBE
บรรพชีวินวิทยา

สกุลของแอกโนสตอยด์ เช่น กลิปตาโนสตุส (Glyptagnostus), โฮแม็กโนสตุส (Homagnostus), ซูดแอกโนสตุส (Pseudagnostus) และแอ็กมาร์ราจิส (Acmarhachis) เป็นที่รู้จักจากการสะสมตัวในช่วงอายุไผเบียน.
แหล่งข้อมูลอื่น

"GSSP of the Furongian Series and Paibian Stage in the Paibi section, Hunan, China". timescalefoundation.org. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-05-26.
"GSSP Table - Paleozoic Era" (ภาษาอังกฤษ). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-08.
"GSSPs - The Cambrian System 2019" (ภาษาอังกฤษ). International Commission on Stratigraphy. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-07-21.
ช่วงอายุฟอร์จูเนียน

47°04′34″N 55°49′52″W﻿ / ﻿47.0762°N 55.8310°W﻿ / 47.0762; -55.8310
ช่วงอายุฟอร์จูเนียน (อังกฤษ: Fortunian) เป็นการเริ่มต้นของบรมยุคฟาเนอโรโซอิก มหายุคพาลีโอโซอิก และยุคแคมเบรียน ซึ่งเป็นหินช่วงอายุแรกจากสองหินช่วงอายุของหินสมัยแตร์นูเวียน ฐานของยุคนี้ถูกกำหนดเป็นการปรากฏครั้งแรกของซากดึกดำบรรพ์ร่องรอยเทรปติคนุส เปดุม (Treptichnus pedum) เมื่อ 541 ล้านปีก่อน ส่วนขอบบนของช่วงอายุฟอร์ทูเนียนซึ่งเป็นฐานของช่วงอายุ 2 ของยุคแคมเบรียนนั้นยังไม่ได้ถูกกำหนดอย่างเป็นทางการ แต่จะสอดคล้องกับการปรากฏของสปีชีส์อาร์คีโอไซทา (Archeocyatha) หรือ "ซากดึกดำบรรพ์ของสัตว์มีเปลือกขนาดเล็ก" เมื่อประมาณ 529 ล้านปีก่อน
ชื่อฟอร์ทูเนียนมาจากชื่อเมืองฟอร์จูนบนคาบสมุทรเบอร์ริน ใกล้กับ GSSP และอ่าวฟอร์จูน
จุดและส่วนชั้นหินแบบฉบับขอบเขตทั่วโลก

ท้องที่ซึ่งหินแบบฉบับ (GSSP) ของช่วงอายุฟอร์จูเนียนอยู่ที่ฟอร์จูนเฮด ซึ่งตั้งอยู่ที่ขอบเหนือของคาบสมุทรเบอร์ริน รัฐนิวฟันด์แลนด์ ประเทศแคนาดา (47°04′34″N 55°49′52″W﻿ / ﻿47.0762°N 55.8310°W﻿ / 47.0762; -55.8310) จุด GSSP นี้ตรงกับจุดเริ่มต้นของหินสมัยแตร์นูเวียน ซึ่งเป็นพรมแดนระหว่างอภิมหาบรมยุคพรีแคมเบรียนและยุคแคมเบรียน และเป็นจุดเริ่มต้นของบรมยุคฟาเนอโรโซอิก เนินหินโผล่ที่นี่แสดงให้เห็นลำดับการสะสมตัวของคาร์บอเนต-ซิลิซีคลาสติก (carbonate-siliciclastic) ซึ่งถูกระบุว่าเป็นหมวดหินเกาะชาเปล หมวดหินนี้ถูกแบ่งออกเป็นชั้นย่อยที่ประกอบด้วยหินทรายปริทิดัลและหินดินดาน (ชั้นที่ 1) หินทรายและหินโคลนแบบเดลต้าระดับตื้นและหินโคลน (ชั้นที่ 2A) หินทรายแป้งแบบลามิเนต (ชั้นที่ 2B และ 3) และหินโคลนและหินปูนของชั้นวางตะกอนภายใน (ชั้นที่ 4) ขอบเขตระหว่างอภิมหาบรมยุคยุคพรีแคมเบรียนและยุคแคมเบรียนอยู่ที่ 2.4 เมตรเหนือฐานของชั้นที่ 2 ซึ่งเป็นการพบเทรปติคนุส เปดุม (Treptichnus pedum) เป็นครั้งแรก ร่องรอยเหล่านี้สามารถเห็นได้บนพื้นผิวล่างของชั้นหินทราย ซากดึกดำบรรพ์ของเปลือกซึ่งเป็นเหมือนโครงกระดูกแคลเซียมชนิดแรก (ลาดาเทกา ไชลินดริกา, Ladatheca cylindrica) พบอยู่ 400 เมตรเหนือขอบเขตดังกล่าว ซากดึกดำบรรพ์ไทรโลไบต์แรกพบอยู่ที่ 1,400 เมตรเหนือขอบเขต ซึ่งสอดคล้องกับการเริ่มต้นของหินสมัยแบรนเคียน
ดูเพิ่ม

การลำดับชั้นหินของยุคแคมเบรียน
การอ้างอิง

↑  "Chart/Time Scale". www.stratigraphy.org. International Commission on Stratigraphy.
↑  "GSSPs - The Cambrian System 2019". International Commission on Stratigraphy (ภาษาอังกฤษ). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-07-21.
↑  Ed Landing, Shanchi Peng, Loren E. Babcock, Gerd Geyer, Malgorzata Moczydlowska-Vidal. "Global standard names for the Lowermost Cambrian Series and Stage" (PDF). Episodes (ภาษาอังกฤษ). 30 (4): 287—289. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-07-25.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
↑  "GSSP Table - Paleozoic Era". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-08. สืบค้นเมื่อ 2024-03-19.
↑  "Global Boundary Stratotype Section and Point". International Commission of Stratigraphy. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 15 November 2012. สืบค้นเมื่อ 2 November 2012.
1 2  Landing, E. "THE BASE OF THE CAMBRIAN: TERRENEUVIAN SERIES AND FORTUNIAN STAGE" (PDF). เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-08-15.
↑  Brasier, Martin; John Cowie; Michael Taylor (1994). "Decision on the Precambrian-Cambrian boundary stratotype". Episodes (ภาษาอังกฤษ). 17 (1–2): 3—8. doi:10.18814/epiiugs/1994/v17i1.2/002. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2024-03-17.{{cite journal}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
แหล่งข้อมูลอื่น

Martin, Anthony (Tony) (27 August 2012). "Out of One's Depth in the Ediacaran". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-11-21.
Martin, Anthony (Tony) (23 August 2012). "Mistaken Point and the Limits of Actualism". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-12-08.
"Album of the Ichnia 2012 conference at Fortune Head". flickr.com. 13 August 2012. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2024-03-17.
"GSSP Table - Paleozoic Era". Geologic Timescale Foundation. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-08.
พระเจ้าสเน่ห์มิน

พระเจ้าสเน่ห์มิน (พม่า: စနေမင်း, ออกเสียง: [sənè mɪ́ɰ̃]; ประมาณ 1 เมษายน ค.ศ. 1673 – 22 สิงหาคม [ตามปฎิทินเก่า: 11 สิงหาคม] ค.ศ. 1714) เป็นพระมหากษัตริย์พม่าองค์ที่ 12 แห่งราชวงศ์ตองอูครองราชย์ต่อจากพระเจ้ามังกะยอดินพระบิดาของพระองค์เมื่อ ค.ศ. 1698 ในรัชสมัยของพระองค์ประเทศพม่าได้มีขนาดเล็กลงมากบ้านเมืองอ่อนแอลงซึ่งมีผลทำให้ราชวงศ์ตองอูล่มสลายลง
ภาษาอุซเบก

| ภาษาอุซเบก |
| --- | --- |
Oʻzbekcha, Oʻzbek tili, Ўзбекча, Ўзбек тили, اۉزبېکچه, اۉزبېک تیلی
ประเทศที่มีการพูด: อุซเบกิสถาน, อัฟกานิสถาน, คาซัคสถาน, คีร์กีซสถาน, เติร์กเมนิสถาน, รัสเซีย, จีน
ชาติพันธุ์: ชาวอุซเบก
จำนวนผู้พูด: 34 ล้านคน  (2564)
ตระกูลภาษา: เตอร์กิก  เตอร์กิกทั่วไปการ์ลุกภาษาอุซเบก
รูปแบบก่อนหน้า: เตอร์กิกกลาง ฆอแรซม์ชาฆาตัยภาษาอุซเบก 
ระบบการเขียน: อักษรละติน, อักษรซีริลลิก, อักษรอาหรับ, อักษรเบรลล์อุซเบก  (อักษรอุซเบก)
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ:  อุซเบกิสถาน
ภาษาชนกลุ่มน้อยที่รับรองใน:  อัฟกานิสถาน  ทาจิกิสถาน  คาซัคสถาน  คีร์กีซสถาน  เติร์กเมนิสถาน
รหัสภาษา
ISO 639-1: uz
ISO 639-2: uzb
ISO 639-3: uzb – รหัสรวม รหัสเอกเทศ: uzn – ภาษาอุซเบกเหนือ uzs – ภาษาอุซเบกใต้
Linguasphere: 44-AAB-da, db
สีน้ำเงิน = ใช้เป็นส่วนใหญ่; สีฟ้า = ใช้เป็นส่วนน้อย
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
ภาษาอุซเบก (อุซเบก: Oʻzbekcha/Ўзбекча) เป็นภาษากลุ่มเตอร์กิกที่พูดโดยชาวอุซเบกในประเทศอุซเบกิสถานและพื้นที่อื่น ๆ ในเอเชียกลาง ภาษาที่ใกล้เคียงที่สุดในเชิงคำและไวยากรณ์คือภาษาอุยกูร์ ส่วนภาษาเปอร์เซียและภาษารัสเซียได้มีอิทธิพลสำคัญต่อภาษาอุซเบก
ภาษาอุซเบกเป็นภาษาราชการของประเทศอุซเบกิสถาน และมีคนพูดเป็นภาษาแม่ประมาณ 18.5 ล้านคน ภาษาอุซเบกก่อน พ.ศ. 2535 เขียนด้วยอักษรซีริลลิก แต่ในปัจจุบันมีการใช้อักษรละตินเขียนในประเทศอุซเบกิสถาน ส่วนชาวจีนที่พูดภาษาอุซเบกใช้อักษรอาหรับเขียน
อิทธิพลของศาสนาอิสลามรวมถึงภาษาอาหรับแสดงชัดเจนในภาษาอุซเบก รวมถึงอิทธิพลของภาษารัสเซียในช่วงที่ประเทศอุซเบกิสถานอยู่ภายใต้การยึดครองของจักรวรรดิรัสเซียและสหภาพโซเวียต คำภาษาอาหรับส่วนใหญ่ผ่านเข้ามายังภาษาอุซเบกผ่านทางภาษาเปอร์เซีย
ภาษาอุซเบกแบ่งเป็นภาษาย่อย ๆ จำนวนมาก ซึ่งมีความแตกต่างอย่างมากระหว่างภูมิภาค อย่างไรก็ดี มีภาษาย่อยที่เข้าใจกันทั่วไป ซึ่งใช้ในสื่อมวลชนและในสิ่งตีพิมพ์ส่วนใหญ่ นักภาษาศาสตร์บางคนถือว่าภาษาที่พูดในประเทศอัฟกานิสถานตอนเหนือโดยชาวอุซเบกพื้นเมือง เป็นภาษาย่อยของภาษาอุซเบก
ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564 รัฐบาลอุซเบกิสถานได้ประกาศว่าอุซเบกิสถานวางแผนที่จะเปลี่ยนระบบการเขียนภาษาอุซเบกจากอักษรซีริลลิกเป็นอักษรละตินโดยสมบูรณ์ภายในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2566 กำหนดเวลาที่คล้ายกันได้รับการขยายหลายครั้ง
ช้างบอร์เนียว

| ช้างบอร์เนียว |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ใกล้สูญพันธุ์  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Mammalia
อันดับ:: Proboscidea
วงศ์:: Elephantidae
สกุล:: Elephas
สปีชีส์:: E.  maximus
สปีชีส์ย่อย:: E.  m. borneensis
Trinomial name
Elephas maximus borneensis Deraniyagala, 1950
ช้างบอร์เนียว หรือ ช้างแคระบอร์เนียว (อังกฤษ: Borneo elephant) เป็นชนิดย่อยของช้างเอเชียชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Elephas maximus borneensis พบได้เฉพาะบนเกาะบอร์เนียวเท่านั้น
ถูกเรียกว่าเป็น "ช้างแคระ" เพราะมีขนาดลำตัวที่เมื่อโตเต็มที่แล้วมีขนาดเล็กกว่าช้างเอเชียชนิดอื่น ๆ อย่างมาก โดยมีความสูงประมาณ 8 ฟุต เท่านั้นเอง ตัวผู้มีงาสั้น ๆ หรือไม่มีเลย ขณะที่ตัวเมียมีขนาดเล็กกว่าตัวผู้ มีใบหูใหญ่ มีลำตัวอ้วนกลมกว่า และมีนิสัยไม่ดุร้าย  มีลักษณะความแตกต่างทางพันธุกรรมจากช้างเอเชียชนิดอื่น ๆ พอสมควร
สุลต่านแห่งซูลูได้นำเอาช้างที่ถูกจับเข้ามาบนเกาะบอร์เนียวในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ก่อนจะถูกปล่อยเข้าป่าไป เดิมเชื่อว่าเคยมีอยู่ในภาคใต้ตอนล่างของไทยด้วย โดยมีบันทึกในโครงการยุววิจัยประวัติศาสตร์ท้องถิ่นภาคใต้ โรงเรียนสตรีพัทลุง ระบุว่า
ช้างแคระเหล่านี้มีถิ่นที่อยู่บริเวณที่ราบลุ่มทางตอนเหนือของทะเลสาบสงขลา ชาวบ้านในท้องถิ่นเรียกว่า ช้างค่อม, ช้างแคระ, ช้างแกลบ หรือ ช้างพรุ มีรูปร่างลักษณะอย่างช้างทั่ว ๆ ไปแต่มีขนาดเล็กกว่า ขนาดลำตัวสูงประมาณควาย ซึ่งในบันทึกการพบเห็นช้างค่อมนั้น มีการบันทึกไว้น้อยมาก และสูญหายไปเมื่อราว ๆ 60-70 ปีที่ผ่านมา อีกทั้งในปี พ.ศ. 2506 นายแพทย์บุญส่ง เลขะกุล นักนิยมไพรคนสำคัญของไทย ทำการสำรวจในเรื่องช้างแคระนี้ ก็ไม่ปรากฏร่องรอยรอบ ๆ ทะเลสาบสงขลาอีกเลย
เป็นช้างที่เพิ่งได้รับการแบ่งแยกเป็นชนิดย่อยเมื่อไม่นานมานี้ และอยู่ในสภาวะใกล้สูญพันธุ์แล้ว จากการวิจัยพบว่า ช้างแคระบอร์เนียวอาศัยหากินตามป่าในที่ราบลุ่มและบริเวณลุ่มแม่น้ำ ซึ่งใกล้กับพื้นที่ทำกินของผู้คนบนเกาะด้วย  และพบว่ามีจำนวนประชากรประมาณ 1,500 ตัว โดยจะอาศัยอยู่ในป่าแถบตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะบอร์เนียวเท่านั้น ซึ่งพื้นที่ส่วนใหญ่ก็อยู่ในเขตรัฐซาบะฮ์ของมาเลเซีย
ทางกองทุนสัตว์ป่าโลก (WWF) ได้มีโครงการอนุรักษ์และศึกษาเกี่ยวกับช้างชนิดนี้ เนื่องจากยังมีข้อมูลทางวิชาการอยู่น้อยมาก
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Elephas maximus borneensis ที่วิกิสปีชีส์
ช็อง ซึง-ว็อน

| --- | --- |
ช็อง ซึง-ว็อน
ฮันกึล: 정승원
อาร์อาร์: Jeong Seung-won 
เอ็มอาร์: Chŏng Sŭng-wŏn 
ช็อง ซึง-ว็อน (เกาหลี: 정승원;อังกฤษ: Jeong Seung-won ; เกิด 27 กุมภาพันธ์ 2540) เป็นนักฟุตบอลทีมชาติเกาหลีใต้ ตำแหน่งกองหน้า โดยอยู่ภายใต้สังกัดสโมสรฟุตบอลแทกูในเคลีก 1 ซึ่งเป็นลีกฟุตบอลอาชีพสูงสุดของประเทศเกาหลีใต้
ประวัติ

ช็อง ซึง-ว็อน เกิดเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2540 ที่เมืองช็อนจู จังหวัดช็อลลาเหนือ ประเทศเกาหลีใต้
สโมสรอาชีพ

ซึงวอนเปิดตัวเป็นนักฟุตบอลอาชีพในนามสโมสรฟุตบอลแทกูครั้งแรกเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ.2560 ในนัดที่แข่งกับสโมสรฟุตบอลช็อนบุกฮุนไดมอเตอส์ในเคลีก 1 เขาได้รับการเสนอชื่อให้เป็นนักเตะเยาวชนยอดเยี่ยมแห่งปีในงานเคลีกอวอร์ด เมื่อปี 2561
สถิติสโมสรอาชีพ

| ระดับสโมสร> ฤดูกาล | ระดับสโมสร> สโมสร | ระดับสโมสร> ลีก | ลีก> Apps | ลีก> ประตู | Cup> Apps | Cup> ประตู | ระดับทวีป> Apps | ระดับทวีป> ประตู | รวม> Apps | รวม> ประตู |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| เกาหลีใต้ | เกาหลีใต้ | เกาหลีใต้ | ลีก | ลีก | KFA Cup | KFA Cup | เอเชีย | เอเชีย | รวม | รวม |
| 2016 | สโมสรฟุตบอลแทกู | เคลีก 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | - | 0 | 0 |
| 2017 | สโมสรฟุตบอลแทกู | เคลีก 1 | 9 | 0 | 0 | 0 | - | - | 9 | 0 |
| 2018 | สโมสรฟุตบอลแทกู | เคลีก 1 | 31 | 4 | 4 | 0 | - | - | 35 | 4 |
| 2019 | สโมสรฟุตบอลแทกู | เคลีก 1 | 33 | 3 | 1 | 0 | 6 | 0 | 40 | 2 |
| รวม | รวม | รวม | 73 | 7 | 5 | 0 | 6 | 0 | 84 | 7 |
เกียรติประวัติและรางวัล > ผู้เล่น

สโมสรฟุตบอลแทกู
Korean FA Cup ชนะเลิศ (1) : 2018
เกียรติประวัติและรางวัล > ระดับนานาชาติ

ทีมชาติเกาหลีใต้รุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี
ฟุตบอลเอเชียเยาวชนอายุไม่เกิน 23 ปี: 2020
แหล่งข้อมูลอื่น

ช็อง ซึง-ว็อน ที่ kleague.com
แม่แบบ:Daegu FC squad
พระเจ้านะราวะระ

พระเจ้านะราวะระ (พม่า: နရာဝရ, ออกเสียง: [nəɹàwəɹa̰]; ค.ศ. 1650 – 1673) เป็นพระมหากษัตริย์พม่าพระองค์ที่ 10 แห่ง ราชวงศ์ตองอู ขึ้นครองราชย์เมื่อปี พ.ศ. 2215 แต่พระองค์ครองราชย์แค่เพียงปีเดียวก็สิ้นพระชนม์อย่างกะทันหัน  พระอนุชาของพระองค์จึงขึ้นครองราชย์ต่อเป็น พระเจ้ามังกะยอดิน
ช้างสุมาตรา

| ช้างสุมาตรา |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 เสี่ยงขั้นวิกฤติต่อการสูญพันธุ์  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Mammalia
อันดับ:: Proboscidea
วงศ์:: Elephantidae
สกุล:: Elephas
สปีชีส์:: Elephas maximus
สปีชีส์ย่อย:: E.  m. sumatranus
Trinomial name
Elephas maximus sumatranus Temminck, 1847
ช้างสุมาตรา (อังกฤษ: Sumatran elephant; ชื่อวิทยาศาสตร์: Elephas maximus sumatranus) เป็นชนิดย่อยของช้างเอเชีย (E. maximus) ชนิดหนึ่ง จัดเป็นช้างที่พบได้เฉพาะบนเกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย เท่านั้น
ช้างสุมาตรา มีรูปร่างที่เล็กกว่าช้างเอเชียชนิดอื่น ๆ  มีลำตัวสีเทาจางและมีรอยด่างน้อยกว่าช้างเอเชียชนิดอื่น โดยมีจุดสีชมพูเฉพาะบนใบหูเท่านั้น ช้างสุมาตราตัวเต็มวัยมีความสูงจากพื้นถึงไหล่วัดได้ 2-3.2 เมตร น้ำหนักระหว่าง 2,000-4,000 กิโลกรัม มักอาศัยอยู่ในพื้นที่ป่าและถิ่นที่อยู่ปกคลุมด้วยต้นไม้บางส่วน
ปัจจุบันช้างสุมาตราตกอยู่ในภาวะใกล้สูญพันธุ์อย่างวิกฤต คาดว่ามีจำนวนประชากรทั้งหมดไม่เกิน 1,000 ตัว โดยสาเหตุสำคัญที่สุดของการสูญพันธุ์ คือ การไล่ล่าจากพรานป่าเพื่อเอาอวัยวะและงาไปขายในตลาดมืด ถือเป็นปัญหาที่ร้ายแรงที่สุดมากกว่าการสูญเสียถิ่นที่อยู่อาศัย หรือโรคระบาดเสียอีก แม้ปัจจุบันจะมีการตั้งศูนย์อนุรักษ์ช้างสุมาตราขึ้นภายในอุทยานแห่งชาติเวย์แคมบัส แต่ทว่ารอบ ๆ ศูนย์อนุรักษ์ก็ยังคงมีปัญหาการไล่ล่าอยู่ ในระยะแรก ๆ ที่มีการตั้งศูนย์อนุรักษ์ขึ้นมา ก็ปรากฏมีพรานป่าแอบเข้ามาลักขโมยช้างออกไปฆ่าจนมีการปะทะกับเจ้าหน้าที่หลายครั้ง ได้รับความเสียหายทั้งสองฝ่าย จึงมีการคล้องโซ่ช้างไว้เพื่อให้ได้ยินเสียงในเวลากลางคืน มิได้เป็นไปเพื่อการล่ามหรือกักขังแต่อย่างใด
ช้างสุมาตราในศูนย์อนุรักษ์ อุทยานแห่งชาติเวย์แคมบัส
ปัจจุบันที่ศูนย์อนุรักษ์แห่งนี้มีจำนวนช้างสุมาตราเลี้ยงไว้ราว 80 เชือก เป็นช้างที่เชื่องต่อผู้เลี้ยงเหมือนช้างบ้าน ซึ่งภาวะเช่นนี้เสี่ยงอย่างมากต่อการสูญเสียพฤติกรรมตามธรรมชาติไป อีกทั้งในวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ ทางศูนย์ก็ยังได้เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้ามาเยี่ยมชมได้อีก เพื่อต้องการเงินนำไปเป็นค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดู, ศึกษา และอนุรักษ์ต่อยอดขึ้นไปในอนาคต แม้ช้างที่เลี้ยง ณ ที่นี่มีการขยายพันธุ์ได้ลูกช้างบางส่วนแล้วก็ตาม แต่การปล่อยคืนสู่ธรรมชาติยังมิอาจทำได้ เพราะปัญหาการไล่ล่าที่ยังคงมีอยู่
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Elephas maximus sumatranus ที่วิกิสปีชีส์
ช่องรูปไข่

| ช่องรูปไข่  (Oval window) |
| --- | --- |
หูชั้นกลาง ช่องรูปไข่อยู่ทางด้านขวา
กระดูกหูชั้นในข้างขวา (osseous labyrinth) มุมจากด้านข้าง ช่องรูปไข่ติดป้ายว่า vestibular fenestra เป็นวงรีสีดำใกล้ ๆ ตรงกลาง
รายละเอียด
ตัวระบุ
ภาษาละติน: Fenestra vestibuli, fenestra ovalis
MeSH: D010046
TA98: A15.3.02.009
TA2: 6897
FMA: 56913
อภิธานศัพท์กายวิภาคศาสตร์[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
ช่องรูปไข่
(อังกฤษ: oval window, fenestra vestibuli)
เป็นช่องที่ปิดด้วยเนื้อเยื่อจากหูชั้นกลางไปยังโพรงหน้า (vestibule) ของหูชั้นใน
แรงดันเสียงจากหูชั้นนอกที่มากระทบกับแก้วหูที่ต้นหูชั้นกลาง จะวิ่งไปตามกระดูกหู (ossicle) 3 ท่อน (โดยชิ้นสุดท้ายเป็นกระดูกโกลน) เข้าไปในหูชั้นใน
โดยช่องรูปไข่จะเป็นตัวเชื่อมหูชั้นกลางและหูชั้นในที่อยู่ชิดกับกระดูกโกลน
แรงสั่นที่มาถึงช่องรูปไข่ จะขยายเกินกว่า 10 เท่า
จากที่เข้ามากระทบแก้วหู ซึ่งแสดงกำลังขยายเสียงของหูชั้นกลาง
ช่องเป็นรูปไข่ (หรือรูปไต) ระหว่างโพรงแก้วหู (tympanic cavity) และโพรงหน้าของหูชั้นใน
เส้นผ่าศูนย์กลางด้านยาวของมันอยู่ในแนวราบโดยโค้งขึ้นตรงริม
และเชื่อมอยู่กับฐานของกระดูกโกลน โดยวงรอบฐานของกระดูกมีเอ็นวงแหวนยึดอยู่กับขอบของช่อง
ช่องรูปไข่มีเนื้อที่ประมาณ 2.5 มม2
รูปภาพอื่น ๆ

รูปช่องชั้นในของแก้วหู โดยช่องรูปไข่ติดป้ายว่า fen. oval. ซึ่งเป็นวงกลมสีดำใกล้ ๆ ด้านบน
คอเคลีย
ดูเพิ่ม

ช่องรูปกลม
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  "window, oval", ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑ ฉบับ ๒๕๔๕, (แพทยศาสตร์) ช่องรูปไข่
↑  Moore, Dalley (1999). Clinically Oriented Anatomy (4th ed.). p. 971.{{cite book}}:  CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
แหล่งข้อมูลอื่น

Diagram เก็บถาวร 2006-02-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน at Washington University
The Anatomy Wiz. เก็บถาวร 2017-01-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Oval Window
บอลอแชฮร์ (เทศมณฑลแจฮ์โรม)

| บอลอแชฮร์ بالاشهر |
| --- | --- |
หมู่บ้าน
บอลอแชฮร์
พิกัด: 28°57′58″N 53°09′25″E﻿ / ﻿28.96611°N 53.15694°E﻿ / 28.96611; 53.15694
ประเทศ:  อิหร่าน
จังหวัด: ฟอร์ส
เทศมณฑล: แจฮ์โรม
อำเภอ: แฆฟร์
ตำบล: แฆฟร์
ประชากร (2549)
 • ทั้งหมด: 680 คน
เขตเวลา: UTC+3:30 (เวลามาตรฐานอิหร่าน)
บอลอแชฮร์ (เปอร์เซีย: بالاشهر) เป็นหมู่บ้านในตำบลแฆฟร์ อำเภอแฆฟร์ เทศมณฑลแจฮ์โรม จังหวัดฟอร์ส ประเทศอิหร่าน จากสำมะโน พ.ศ. 2549 หมู่บ้านนี้มีประชากร 680 คนใน 177 ครัวเรือน