stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ทะเลสาบมาชู
แหล่งข้อมูลอื่น

มาชู - สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น (ในภาษาญี่ปุ่น)
"Mashu: National catalogue of the active volcanoes in Japan" (PDF). - สำนักงานอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น
มาชู - การสำรวจทางธรณีวิทยาของญี่ปุ่น
Mashu: Global Volcanism Program - สถาบันสมิธโซเนียน
Teshikaga Navi เก็บถาวร 2018-10-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน - เมืองเทชิคางะ
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ประจำชาติ:  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น 
ภูมิศาสตร์:  โครงการภูเขาไฟโลก 
แผนที่ฮกไกโดแสดงที่ตั้งของทะเลสาบมาชู
ศิลปะ

โดย หนานบัวผัน
พระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ ศิลปะยุคศรีวิชัย
ฟาวน์เทน โดย มาร์แซล ดูว์ช็อง
อาคารการท่าเรือแอนต์เวิร์ป โดย ซาฮา ฮาดิด
ตัวอย่างงานศิลปะ
ศิลปะ หมายถึงช่วงกว้าง ๆ ของสิ่งซึ่งเป็นหรือเป็นผลผลิตจากกิจกรรมของมนุษย์ ซึ่งประกอบด้วย ความคิด เพื่อแสดงออกซึ่งฝีมือ, สุนทรีย์, อำนาจทางอารมณ์, หรือแนวคิด
โดยทั่วไปถือกันว่าไม่มีคำนิยามร่วมว่าอะไรทำให้สิ่งหนึ่งเป็นศิลปะ และแนวคิดต่อศิลปะมีการเปลี่ยนแปลงไปตามช่วงเวลา โดยทัศนศิลป์ประกอบด้วยสามสาขาดั้งเดิม ได้แก่ จิตรกรรม, ประติมากรรม และ สถาปัตยกรรม การละคร, การร่ายรำ, และศิลปะการแสดงอื่น ๆ รวมถึงวรรณกรรม, ดนตรี, ภาพยนตร์ และสื่ออื่น ๆ อย่างภาพถ่ายและสื่ออินเทอร์แอกทีฟล้วนเป็นส่วนหนึ่งในความหมายกว้างของบรรดาศิลปะ
ธรรมชาติของศิลปะและแนวคิดที่เกี่ยวข้อง เช่น ความคิดสร้างสรรค์และการตีความศิลปะ ปรากฏศึกษาในอีกศาสตร์หนึ่งทางปรัชญาที่เรียกว่า สุนทรียศาสตร์ สำหรับงานศิลปะนั้นมีการศึกษาอย่างเป็นระบบในสาขาวิทยาการของการวิจารณ์ศิลปะและประวัติศาสตร์ศิลป์
ดูเพิ่ม

ประวัติศาสตร์ศิลป์
ศิลปกรรม
การทดลองฟิลาเดลเฟีย

เรือยูเอสเอส เอลดริดจ์ (USS Eldridge) (DE-173) ca. 1944
การทดลองฟิลาเดลเฟีย หรือเรียกอีกชื่อว่า โครงการเรนโบว์ เป็นการทดลองกองทัพเรือที่ถูกกล่าวหาว่าได้รับการดำเนินการที่อู่ต่อเรือของกองทัพเรือในฟิลาเดลเฟีย, รัฐเพนซิลเวเนีย, สหรัฐอเมริกาเมื่อประมาณราว 28 ตุลาคม 1943 โดยอ้างว่าเรือพิฆาตคุ้มกันยูเอสเอส แอลดริดจ์ ของกองทัพเรือสหรัฐ จะทำการแสดงผลที่ทำให้ไม่สามารถมองเห็นตัวเรือได้ (หรือ "การใส่เสื้อคลุม") ไปยังอุปกรณ์ของฝ่ายศัตรู
เป็นเรื่องที่คิดว่าจะเป็นเพียงการหลอกลวง  กองทัพเรือสหรัฐยืนยันว่าไม่มีการทดลองดังกล่าวว่าได้เคยดำเนินการและรายละเอียดของการขัดแย้งในเรื่องนี้ก็ดีขึ้นในข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรือแอลดริดจ์ เช่นเดียวกับการยอมรับกันโดยทั่วไปในวงการฟิสิกส์  อย่างไรก็ดี ก็เป็นเรื่องที่มีการจับจินตนาการของผู้คนในวงการทฤษฎีสมคบคิด, และองค์ประกอบของการหลอกลวงของการทดลองฟิลาเดลเฟียก็เกิดขึ้นอีกในทฤษฎีสมคบคิดในรัฐบาลอื่น ๆ
สรุป

การทดลองได้ถูกกล่าวหาจากแง่มุมของทฤษฎีสนามรวม, (unified field theory) นำโดย อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ทฤษฎีสนามรวมมีจุดมุ่งหมายที่จะอธิบายทางคณิตศาสตร์ทั้งทางกายภาพและธรรมชาติความสัมพันธ์ของแรงที่ประกอบด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและแรงโน้มถ่วง, ในความหมายอื่น ๆ คือ การรวมกันของสนามแม่เหล็กไฟฟ้าและแรงโน้มถ่วงให้กลายเป็นสนามหนึ่งเดียว ดังนั้นถ้าแสงถูกทำให้โค้งงอแล้ว กาล-อวกาศก็จะโค้งงอได้ ทำให้สามารถสร้างเครื่องไทม์แมชชีนล่องหนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ตามรายงานอ้างอิง, ที่ไม่ได้ระบุไว้ 'นักวิจัย' ได้มีความคิดกันว่าเวอร์ชันของทฤษฎีสนามรวมนี้บางส่วนจะช่วยให้บุคคลผู้ที่ใช้เครื่องกำเนิดไฟฟ้าขนาดใหญ่สามารถที่จะโค้งงอแสงรอบ ๆ วัตถุเพื่อให้วัตถุกลายเป็นสิ่งที่มองไม่เห็นได้โดยสิ้นเชิง และกองทัพเรือจะได้รับการยกย่องในครั้งนี้ในฐานะที่เป็นกองทัพที่มีความสำคัญมากยิ่งขึ้นอย่างเห็นได้ชัดและตามรายงานข่าวที่ระบุว่าจะได้รับการสนับสนุนด้านงบประมาณเพื่อการทดลองในครั้งนี้อีกด้วย
รายงานอีกเวอร์ชันหนึ่งที่ยังไม่มีข้อสันนิษฐานได้นำเสนอว่านักวิจัยกำลังเตรียมการวัดแม่เหล็กและแรงโน้มถ่วงของก้นทะเลเพื่อการตรวจสอบความผิดปกติ, ตามที่คาดคะเนกันไว้เกี่ยวกับความพยายามของไอน์สไตน์ ในการที่จะทำความเข้าใจในเรื่องเกี่ยวกับแรงโน้มถ่วง ในการทดลองนี้, ยังได้เกี่ยวข้องกับการทดลองลับของนาซีเยอรมนีในการที่จะค้นหาแรงต่อต้านแรงโน้มถ่วงอีกด้วย, ซึ่งถูกกล่าวหาว่าอยู่ภายใต้การนำโดยนายทหารนาซีเยอรมันระดับสูงชื่อ ฮานส์ แคมเลอร์ (SS-Obergruppenführer Hans Kammler) [ต้องการอ้างอิง]
ไม่มีความน่าเชื่อถือ, ในบัญชีรายงานตามที่ได้ถูกระบุ แต่ในบัญชีรายงานส่วนใหญ่ของการทดลองนั้นกล่าวว่า, เรือพิฆาตคุ้มกันยูเอสเอส เอลดริดจ์ ได้ถูกดำเนินการติดตั้งอุปกรณ์บางอย่างที่จำเป็นของเรือที่อู่ทหารเรือฟิลาเดลเฟีย โดยได้ถูกกล่าวหาว่าการทดสอบนั้นเริ่มขึ้นในฤดูร้อนของปี ค.ศ. 1943 และมันก็ประสบความสำเร็จตามที่คาดคะเนไว้ในระดับที่จำกัดระดับหนึ่ง  ผลลัพธ์ในการทดสอบอย่างหนึ่งที่ถูกกล่าวหาว่ามีผลต่อเรือเอลดริดจ์ คือได้ทำให้เรือเกิดการล่องหนได้เกือบทั้งหมดที่มีพยานบุคคลบางคนรายงานว่าเห็น "หมอกสีเขียว" ปรากฏขึ้นในที่บริเวณโดยรอบเรือ
จุดกำเนิดของเรื่อง

ในปี ค.ศ. 1955, โมร์ริส เค เจสซัพ (Morris K. Jessup) นักดาราศาสตร์และอดีตนักวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา ได้ตีพิมพ์เผยแพร่กรณีศึกษาเกี่ยวกับยูเอฟโอ, เป็นหนังสือเกี่ยวกับวัตถุบินไม่ปรากฏสัญชาติที่มีทฤษฎีบางอย่างเกี่ยวกับวิธีการที่แตกต่างกันของแรงขับเคลื่อนที่ยูเอฟโอในรูปทรงของ-จานรองถ้วยที่มันอาจจะใช้ในการบิน เจสซัปสันนิษฐานว่าแรงต่อต้านแรงโน้มถ่วงหรือการยักย้ายถ่ายเททางแม่เหล็กไฟฟ้าอาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการบินของยูเอฟโอ เขารู้สึกเสียใจ, ทั้งกับในหนังสือที่เขาเขียนและในระหว่างการเดินทางประชาสัมพันธ์ต่อสาธารณชนที่เกิดขึ้นตามมา, เกี่ยวกับงานวิจัยทางด้านการบินอวกาศที่ได้กระจุกตัวอยู่แต่ในสาขาวิทยาการที่เกี่ยวข้องกับจรวดเท่านั้น, และยังได้รับความสนใจเพียงเล็กน้อยกับการที่ได้รับการจ่ายเงินงบประมาณสำหรับการวิจัยให้กับวิธีการทางทฤษฎีอื่น ๆ ของการบิน, ซึ่งเขารู้สึกว่าในที่สุดอาจจะมีผลสำเร็จในทางปฏิบัติเกิดขึ้นตามมามากมาย เจสซัปเน้นย้ำว่าการแก้ไขความก้าวหน้าของ "ทฤษฎีสนามรวม" ของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ นั้นจะเป็นสิ่งสำคัญในการใช้เป็นแหล่งกำเนิดพลังงานของยานอวกาศแห่งยุคอนาคต
เมื่อวันที่ 13 มกราคม 1955 เจสซัพได้รับจดหมายจากชายคนหนึ่งที่ระบุตัวเองว่าเป็นใครคนหนึ่งที่มีชื่อว่า "คาร์ลอส ซาเยนเด" (Carlos Allende) ในจดหมาย, อะเยนเดได้เล่าให้เจสซัพทราบถึงรายละเอียดของ "การทดลองฟิลาเดลเฟีย" จึงยิ่งทำให้เกิดแหล่งที่มาสองแหล่งที่ไม่ดีของบทความในหน้าหนังสือพิมพ์ร่วมสมัยในขณะนั้นเป็นหลักฐานผูกมัด อะเยนเดเป็นผู้เขียนจดหมายตอบโต้โดยตรงต่อการเรียกร้องของเจสซัพสำหรับงานวิจัยเกี่ยวกับ "ทฤษฎีสนามรวม" หรือ "สนามเอกภาพ" ซึ่งเขาเรียกว่า "UFT" ตามที่กล่าวอ้างโดยอะเยนเด, ไอสไตน์เป็นผู้ที่ได้พัฒนาทฤษฎีนี้เอาไว้ แต่ได้เก็บกดมันไว้เป็นความลับ เมื่อมวลมนุษยชาติยังไม่พร้อมสำหรับมัน, จากคำสารภาพกล่าวว่ามีนักวิทยาศาสตร์ที่ถูกกล่าวหาว่าได้ร่วมมือกันกับนักคณิตศาสตร์และนักปรัชญานามว่า เบอร์ทรันด์ รัสเซลล์ ในการดำเนินการในครั้งนี้ด้วย  อะเยนเดยังกล่าวว่าเขาได้เห็นเรือเอลดริดจ์ ปรากฏขึ้นและหายไปในขณะที่กำลังทำหน้าที่บนเรือเอสเอสแอนดรูเฟอรูเซท (the SS Andrew Furuseth), ที่อยู่ใกล้กับเรือพาณิชย์ในบริเวณใกล้เคียง  อะเยนเดมีชื่อพร้อมกับลูกเรือคนอื่น ๆ โดยที่เขาทำหน้าที่บนเรือแอนดรูเฟอรูเซท, และอ้างว่าเขารู้ชะตากรรมบางส่วนของลูกเรือของเรือเอลดริดจ์ หลังจากการทดลอง, รวมทั้งคนที่เขาเคยเห็นที่ได้หายตัวไปในระหว่างความสับสนอลหม่านที่เกิดขึ้นที่บาร์เหล้าบนเรือ  แม้ว่าอะเยนเดอ้างว่าได้ตั้งข้อสังเกตการทดลองในขณะที่อยู่บนเรือแอนดรูเฟอรูเซท เขาได้ให้การว่าไม่มีการพิสูจน์ข้อเรียกร้องอื่น ๆ ของเขาในการเชื่อมโยงการทดลองนี้ด้วยทฤษฎีสนามรวมแต่ประการใด ไม่มีหลักฐานของทฤษฎีของไอน์สไตน์ที่ถูกกล่าวหา และไม่มีข้อพิสูจน์เกี่ยวกับไอน์สไตน์ที่ถูกกล่าวหาจากคำสารภาพโดยส่วนตัวที่เกี่ยวโยงไปถึงรัสเซล
เจสซัพเขียนตอบกลับอะเยนเดไปโดยทางไปรษณียบัตรขอให้ช่วยหาหลักฐานและการยืนยันสนับสนุนเพิ่มเติม  การตอบกลับได้มาถึงในเดือนต่อมาพร้อมกับผู้สื่อข่าวที่ระบุว่าตัวเองว่าเป็น "คาร์ล เอ็ม. อัลเลน" (Carl M. Allen)  อัลเลนกล่าวว่าเขาไม่สามารถให้รายละเอียดที่ได้รับการซักถามจากเจสซัพได้, แต่เขาก็ส่อให้เห็นเป็นนัย ๆ ว่าเขาอาจจะสามารถที่จะจำเรื่องราวรายละเอียดบางส่วนได้โดยการใช้วิธีการสะกดจิต (hypnosis)  เจสซัพเกิดความสงสัยว่า อะเยนเด/อัลเลน อาจจะเป็นพวกนักต้มตุ๋น, จึงได้ยุติการติดต่อกันทางจดหมายในเวลาต่อมา
จุดกำเนิดของเรื่อง > สำนักงานวิจัยแห่งราชนาวีและคำอธิบายประกอบหนังสือ (Office of Naval Research and the Varo annotation)

ตามหนังสือที่เขียนไว้ในปี 2002 โดยนักเขียนที่เป็นที่นิยม เจมส์ มอสลีย์ (James Moseley) และ คาร์ล พีฟลอค (Karl Pflock) ในช่วงต้นปี 1957 เจสซัปได้รับการติดต่อจากสำนักงานวิจัยแห่งราชนาวี (ONR) ในกรุงวอชิงตันดีซีและถูกถามถึงในการศึกษาเกี่ยวกับเนื้อหาของพัสดุที่ได้รับ   เมื่อเขามาถึง, เจสซัปรู้สึกประหลาดใจที่ได้รู้ว่าสำเนาหนังสือปกอ่อนหนังสือเรื่องเกี่ยวกับยูเอฟโอของเขาได้รับการส่งไปยังโอเอ็นอาร์ในกรุงมะนิลา โดยที่ซองจดหมายได้เขียนคำว่า "Happy Easter" ("สุขสันต์วันขอบคุณพระเจ้า")  หนังสือเล่มนี้ได้รับการชี้แจงรายละเอียดคำอธิบายประกอบเพิ่มเติมให้กว้างขวางครอบคลุมมากยิ่งขึ้นในเนื้อที่ว่างรอบ ๆ เนื้อหาที่พิมพ์และเจ้าหน้าที่โอเอ็นอาร์ ได้ซักถามเจสซัปว่า เขามีความคิดเห็นว่าอย่างไร ที่มีบุคคลใครบางคนที่ได้เป็นผู้ที่กระทำเช่นนั้น
มอสลีย์และพีฟลอค อ้างว่าคำอธิบายประกอบที่มีความยืดยาวนี้ถูกเขียนขึ้นด้วยสามเฉดสีที่แตกต่างกันของหมึกสีชมพูและจู่ ๆ พวกเขาทั้งคู่ก็ได้มาปรากฏตัวอยู่ในรายละเอียดการติดต่อกันทางจดหมายในท่ามกลางบุคคลที่สาม, ที่เป็นบุคคลลึกลับเพียงคนเดียวในที่นี้ที่ใช้ชื่อเรียกตัวเองว่า "เจมี่" (Jemi) ONR ได้ระบุชื่อบุคคลอีกสองคนเป็น "นายเอ" และ "นายบี"  ผู้จัดทำบรรณนิทัศน์หรือทำหมายเหตุประกอบ  (annotator) ได้พร้อมใจกันให้คำจำกัดความว่าเป็นเหมือนกับพวก "ยิปซี" (Gypsy) และได้สนทนาอภิปรายกันในประเด็นหัวข้อที่เกี่ยวกับความแตกต่างกันของทั้งสองประเภทของ "คน" ที่อาศัยอยู่ภายนอกโลกในห้วงอวกาศ (outer space)  ข้อความในหนังสือของพวกเขาประกอบไปด้วยการใช้ตัวอักษรพิมพ์ใหญ่ (capitalization) และเครื่องหมายวรรคตอน (punctuation) ที่ไม่ได้มาตรฐาน, และรายละเอียดของการอภิปรายสนทนาเกี่ยวกับคุณงามความดีความชอบในปัจจัยองค์ประกอบต่าง ๆ นานาของข้อสมมติฐานทางวิทยาศาสตร์ของเจสซัพในหนังสือเล่มนี้อย่างยืดยาว  ข้ออ้างอิงที่ไม่ค่อยจะตรงประเด็นของพวกเขาที่มีต่อเรื่องราวของการทดลองฟิลาเดลเฟียนี้ ได้ให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับความรู้ความเข้าใจที่สำคัญหรือดีกว่าเดิม (ตัวอย่างหนึ่งคือการที่ "นายบี" ได้เรียกความมั่นใจต่อเพื่อนของเขาซึ่งเป็นผู้จัดทำบรรณนิทัศน์ของหนังสือเล่มนี้ ที่ได้เน้นย้ำถึงทฤษฎีบางอย่างของเจสซัพที่อยู่ในระดับขั้นสูง)
เนื้อหาของหนังสือเล่มนี้ถูกจัดทำให้อยู่ในรูปแบบการเขียนด้วยลายมือและมีสาระประเด็นสำคัญ, ซึ่งเจสซัพได้ระบุเอาไว้ว่า "นายเอ" นั้นก็คือ อะเยนเด / อัลเลน  นั่นเอง  ส่วนรูปแบบเนื้อหาอย่างอื่น ๆ ก็มีเช่น การที่ข้อความเนื้อหาในหนังสือได้ชี้หลักฐานส่อแสดงให้เห็นว่าเนื้อหาทั้งสามบันทึกย่อของบรรณนิทัศน์หรือหมายเหตุประกอบในหนังสือนั้น ได้ถูกเขียนขึ้นมาจากคนคนเดียวกันโดยใช้สามปากกา (หรือก็คือ ใช้ปากกา 3 ด้ามเขียน นั่นเอง)
เจสซัปพยายามที่จะอาศัยงานการเป็นนักเขียนด้วยการเขียนเรื่องในหัวข้อที่เกี่ยวกับเรื่องที่กำลังเป็นที่สนใจในนณะนั้น แต่หนังสือในเรื่องที่เกี่ยวกับการแกะรอยติดตาม (follow-up book) ของเขาไม่ได้ขายดิบขายดี  ทางสำนักพิมพ์ได้ปฏิเสธที่จะลงตีพิพม์หนังสือต้นฉบับอื่น ๆ อีกหลายเล่มของเขา  ในปี 1958 ภรรยาของเขาได้แยกทางกับเขาและเพื่อน ๆ ของเขาอธิบายว่าเขามีอาการหดหู่และค่อนข้างมีอารมณ์แปรปรวนเมื่อเขาเดินทางไปนิวยอร์ก  หลังจากกลับไปที่ฟลอริด้าเขามีส่วนเกี่ยวข้องในอุบัติเหตุทางรถยนต์อย่างร้ายแรงและได้พักฟื้นตัวอย่างช้า ๆ, ซี่งเพิ่มเข้ามาเป็นส่วนหนี่งในอาการภาวะซึมเศร้าของเขา  เขาถูกพบว่าเสียชีวิตเมื่อวันที่ 20 เมษายน, ปี 1959, และความตายถูกกำหนดโดยการฆ่าตัวตาย [ต้องการอ้างอิง]
ความไม่สอดคล้องกันของเส้นเวลา (Timeline inconsistencies)

เรือยูเอสเอส แอลดริดจ์  ไม่ได้รับหน้าที่ประจำการต่อจนถึงวันที่ 27 สิงหาคมปี 1943 และจะยังคงอยู่ในท่าเรือในนิวยอร์กซิตี้จนถึงเดือนกันยายน ค.ศ. 1943
ในวัฒนธรรมสมัยนิยม

มีการอ้างอิงถึงการทดลองที่สามารถพบได้ในผลงานอื่น ๆ อีกมากมายรวมทั้งภาพยนตร์เรื่อง เปิดแฟ้มบันทึกมรณะ (Devil's Pass)  และ บุกอาณาจักรโลก 100 ล้านปี (100 Million BC)
ในวัฒนธรรมสมัยนิยม > คำอธิบายทางเลือก (Alternative explanation)

นักวิจัยชื่อ อิแฌคส์ แวลลี (ออกเสียงในภาษาฝรั่งเศส) (Jacques Vallée) [แหล่งอ้างอิงอาจไม่น่าเชื่อถือ] ได้อธิบายถึงเหตุการณ์ขั้นตอนบนเรือ อูเอสเอส แองสโทม (ออกเสียงในภาษาเยอรมัน) (USS Engstrom) ซึ่งจอดเทียบท่าข้างๆ เรือแอลดริดจ์ ในปี ค.ศ. 1943
ดูเพิ่ม

Andrew Furuseth, namesake of the SS Andrew Furuseth
Morris K. Jessup
Camp Hero
List of conspiracy theories
สวันเตอ แพบู

| สวันเตอ แพบู |
| --- | --- |
แพบูเมื่อเดือนกรกฎาคม 2016
เกิด:  (1955-04-20) 20 เมษายน ค.ศ. 1955 (69 ปี) สต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยอุปซอลา (PhD)
มีชื่อเสียงจาก: พันธุศาสตร์บรรพชีวิน
คู่สมรส: ลินดา วิจิลันต์ (สมรส 2008)
บุตร: 2 คน
รางวัล:   ก็อทฟรีท วิลเฮ็ล์ม ไลบ์นิทซ์ (1992)  เหรียญมัคส์ เด็ลบรึค (1998)  รางวัลแพทยศาสตร์หลุยส์ ฌ็องแต (2005)  พัวร์เลอเมรีท (2008)  รางวัลคิสท์เลอร์ (2009)  เครื่องอิสริยาภรณ์คุณธรรม (2009)  รางวัลพันธุศาสตร์กรูเบอร์  (2013)  เหรียญทองโลโมโนซอฟ (2014)  สมาชิกต่างชาติราชสมาคม (2016)  รางวัลความก้าวหน้าสาขาชีววิทยาศาสตร์ (2016)  รางวัลวิทยาศาสตร์การแพทย์เคโอ (2016)  รางวัลเจ้าหญิงแห่งอัสตูเรียส  (2018)  รางวัลดาร์วิน-วอลเลซ (2019)  รางวัลญี่ปุ่น (2020)  รางวัลมัสสรี (2021)  รางวัลโนเบลสาขาการแพทย์ (2022) 
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
สาขา:   พันธุศาสตร์  มานุษยวิทยาวิวัฒนาการ 
สถาบันที่ทำงาน:   สถาบันมานุษยวิทยาวิวัฒนาการมัคส์ พลังค์  สถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีโอกินาวะ 
วิทยานิพนธ์: How the E19 protein of adenoviruses modulates the immune system (1986)
 
เว็บไซต์:   www.eva.mpg.de/genetics/staff/paabo/  groups.oist.jp/heg 
สวันเตอ แพบู (สวีเดน: Svante Pääbo, ออกเสียง: [ˈsvânːtɛ̂ ˈpʰɛ̌ːbʊ̂]; เกิด 20 เมษายน 1955) เป็นนักพันธุศาสตร์ชาวสวีเดนและผู้ได้รับรางวัลโนเบลซึ่งเชี่ยวชาญด้านพันธุศาสตร์วิวัฒนาการ  เขาเป็นหนึ่งในผู้ริเริ่มสาขาวิชาพันธุศาสตร์บรรพชีวิน และมีผลงานโดดเด่นเกี่ยวกับจีโนมของนีแอนเดอร์ทาล เขาเป็นหัวหน้าภาคคนแรกและผู้ก่อตั้งภาคพันธุศาสตร์ สถาบันมานุษยวิทยาวิวัฒนาการมัคส์ พลังค์ ในไลพ์ซิช ประเทศเยอรมนี ตั้งแต่ปี 1997 นอกจากนี้เขายังเป็นศาสตราจารย์ประจำสถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีโอกินาวะ ประเทศญี่ปุ่น
ในปี 2022 เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาแพทยศาสตร์หรือสรีรวิทยา "จากการค้นพบจีโนมของโฮมินินที่สูญพันธุ์ไปแล้ว และวิวัฒนาการของมนุษย์"
ชีวิตช่วงต้นและการศึกษา

แพบูเกิดที่สต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน มารดาเป็นนักเคมีชาวเอสโตเนียชื่อ การิน แปโบ (Karin Pääbo) บิดาเป็นนักชีวเคมีชื่อ ซือเนอ แบร์ยสเตริม ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ร่วมกับเบ็งต์ อี. ซอมูเอิลซ็อน และจอห์น อาร์. เวน เมื่อปี 1982
เขาจบการศึกษาปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยอุปซอลาในปี 1986 ด้วยวิทยานิพนธ์เรื่องการค้นคว้าวิจัยเกี่ยวกับวิธีทางที่โปรตีน E19 ของอะดีโนไวรัสกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน
ชีวิตส่วนตัว

ในหนังสือชื่อ Neanderthal Man: In Search of Lost Genomes ซึ่งแพบูจัดพิมพ์ในปี 2014 เขาระบุว่าเขารักร่วมสองเพศอย่างเปิดเผย เขาเคยเข้าใจว่าตัวเองเป็นเกย์มาตลอด จนกระทั่งพบกับลินดา วิจิลันต์ นักบรรพชีวินวิทยาชาวอเมริกัน และ "เสน่ห์แบบแมน ๆ" ของวิจิลันต์ดึงดูดใจเขา ทั้งคู่มีผลงานตีพิมพ์ร่วมกันหลายชิ้น สมรสกันและมีลูกด้วยกันสองคน ปัจจุบันอาศัยอยู่ด้วยกันในไลพ์ซิช
เลตส์เวิร์ก

Error ซิงเกิลโดยพรินซ์
"เลตส์เวิร์ก" (อังกฤษ: Let's Work) เป็นซิงเกิลที่สองจากอัลบัม คอนโทรเวอร์ซี (1981) ของพรินซ์ เพลงมีต้นกำเนิดมาจากการเต้นรำที่เรียกว่า "เดอะร็อก" ซึ่งในขณะนั้นเด็ก ๆ ในท้องถิ่นกำลังแสดงอยู่ที่มินนีแอโพลิส พรินซ์แต่งและผลิตเพลงอย่างรวดเร็ว จนก่อให้เกิดเพลงชื่อ "เลตส์ร็อก" และมีความประสงค์จะปล่อยออกมาเป็นซิงเกิล แต่วอร์เนอร์บราเธอส์กลับปฏิเสธ ในเวลาต่อมาเพลงได้รับการปรับปรุงทั้งเนื้อหาและดนตรีใหม่ จนก่อให้เกิดซิงเกิลชื่อ "เลตส์เวิร์ก" อันเป็นหนึ่งในเพลงแดนซ์ยอดนิยมของเขา
ชาร์ต

| ชาร์ต (1982) | ตำแหน่ง สูงสุด |
| --- | --- |
US Billboard Hot R&B Singles: 9
US Billboard Hot Dance Club Songs: 1
US Billboard Bubbling Under Hot 100 Singles: 104
ทวีปมู

ภาพแผ่นที่ทวีปมูโดย James Churchward
ทวีปมู เป็นชื่อของทวีปที่สาบสูญไปซึ่งมีแนวคิดมาจากนักเดินเรือในศตวรรษที่ 19 และนักเขียน Augustus Le Plongeon ซึ่งเป็นผู้ที่อ้างว่ามีอารยธรรมโบราณอย่างเช่น อารยธรรมอียิปต์, อารายธรรมเมโสอเมริกา ซึ่งคาดว่าผู้ลี้ภัยชาวมูมาตั้งรกรานอยู่ในบริเวณมหาสมุทรแอตแลนติก แนวคิดนี้เริ่มมีการแพร่กระจายมากขึ้นหลังจากที่ James Churchward ผู้ที่อ้างว่าเขาเคยอาศัยในทวีปมูซึ่งตั้งอยู่ในมหาสมุทรแปซิฟิก
การที่มีแนวคิดว่าทวีปมูมีอยู่เริ่มมี่ข้อโต้แย้งถึงความเป็นไปได้ตามเวลาของ Le Plongeon's นักวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันถือว่าเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ที่จะมีทวีปมู (พร้อมกับกรณีอื่น เช่น เรื่องของทวีปลีมูเรีย) เนื่องจากโครงสร้างทางกายภาพและสิ่งต่าง ๆ ไม่สอดคล้องกัน เช่น ระยะเวลาในการล่มสลายไม่ว่าจะจมหรือการทำลายในช่วงเวลาสั้น ๆ การมีของทวีปมูปัจจุบันยังไม่มีข้อเท็จจริงที่น่าเชื่อถือ
แหล่งข้อมูลอื่น

James Churchward's book, The Lost Continent of Mu, on Bibliotecapleyades
สโมสรฟุตบอลแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ดในฤดูกาล 1985–86

ฤดูกาล 1985–86 เป็นฤดูกาลที่ 84 ของแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ดในฟุตบอลลีก และเป็นฤดูกาลที่ 11 ติดต่อกันในลีกสูงสุดของฟุตบอลอังกฤษ
แม้ว่าทีมจะสามารถคว้าแชมป์เอฟเอคัพได้ในฤดูกาลก่อน แต่ทีมก็ไม่สามารถลงแข่งขันในศึกยูโรเปียนคัพวินเนอร์สคัพ ฤดูกาล 1985–86 ได้ เนื่องจากสโมสรจากอังกฤษถูกแบนห้ามลงแข่งขันฟุตบอลสโมสรยุโรปเป็นเวลา 5 ปีซึ่งเกิดขึ้นหลังจากเหตุการณ์ภัยพิบัติเฮย์เซลในยูโรเปียนคัพ นัดชิงชนะเลิศ 1985 ในทางกลับกัน สโมสรต่าง ๆ ที่จะลงแข่งขันในฟุตบอลสโมสรยุโรปทั้งหมดจะลงแข่งขันฟุตบอลลีกซูเปอร์คัพแทน
ด้วยการไม่มีการแข่งขันในยุโรปมาทำให้เสียสมาธิ พวกเขาจึงเริ่มต้นฤดูกาลด้วยการชนะรวด 10 นัดในลีกตั้งแต่วันที่ 17 สิงหาคมถึง 28 กันยายน ค.ศ. 1985 พวกเขาไม่แพ้ใครจาก 15 นัดแรก (ชนะ 13 เสมอ 2) โดยมี 41 แต้ม ณ วันที่ 2 พฤศจิกายน พวกเขาอยู่ตำแหน่งจ่าฝูงของตารางจนถึงต้นเดือนกุมภาพันธ์ หลังจากนั้นพวกเขาเก็บได้เพียง 35 คะแนนจาก 27 นัด และจบอันดับที่ 4 ของลีกด้วยคะแนน 76 คะแนน ตามหลังทีมแชมป์อย่างลิเวอร์พูล 12 คะแนน ไม่มีความสำเร็จในการแข่งขันฟุตบอลถ้วยทำให้เกิดความสงสัยเกี่ยวกับอนาคตของรอน แอตกินสันในฐานะผู้จัดการทีม เขาคุมทีมมา 5 ฤดูกาลโดยที่พวกเขาจบฤดูกาลไม่เคยต่ำกว่า 4 อันดับแรกและคว้าแชมป์เอฟเอคัพ 2 สมัย แต่การรอคอยตำแหน่งแชมป์ลีกกำลังเข้าสู่ฤดูกาลที่ 20
รายงานของสื่อเชื่อมโยงผู้จัดการทีม 2 คนเกี่ยวกับการย้ายมาโอลด์แทรฟฟอร์ด ได้แก่ เทอร์รี เวนาเบิลส์ ที่เพิ่งปฏิเสธข้อเสนอให้กลับมาคุมทีมอาร์เซนอล และอเล็กซ์ เฟอร์กูสัน ที่เพิ่งพาแอเบอร์ดีนคว้าแชมป์ลีกสกอตแลนด์ในฤดูกาลล่าสุด แม้จะมีการคาดเดากัน แต่แอตกินสันก็ยังคงคุมทีมยูไนเต็ดในฤดูกาลถัดมา แต่ความกดดันที่มีต่อเขาในการนำความสำเร็จมาสู่สโมสรยังคงสูง
มาร์ก ฮิวส์เป็นผู้ทำประตูสูงสุดของยูไนเต็ดอีกครั้ง โดยยิงไป 16 ประตูในลีกและ 18 ประตูในทุกรายการ อย่างไรก็ตาม เขาทำประตูได้น้อยลงในช่วงครึ่งหลังของฤดูกาลหลังจากยิงได้ 11 ประตูก่อนวันคริสต์มาส และในวันที่ 21 มีนาคม 1986 มีการประกาศว่าเขาจะออกจากยูไนเต็ดเมื่อจบฤดูกาลเพื่อเซ็นสัญญากับบาร์เซโลนาด้วยค่าตัว 2 ล้านปอนด์ ยูไนเต็ดได้เซ็นสัญญากับปีเตอร์ ดาเวนพอร์ต กองหน้าของนอตทิงแฮมฟอเรสต์ เป็นผู้สืบทอดตำแหน่งของเขาแล้ว โดยก่อนหน้านั้นยูไนเต็ดเพิ่งเซ็นสัญญาคว้าตัวเทอร์รี กิ๊บสัน กองหน้าจากคอเวนทรีซิตี หลังช่วงปีใหม่ไม่นาน นอกจากนี้ยังได้เซ็นสัญญาคว้าตัวคริส เทิร์นเนอร์ ผู้รักษาประตูจากซันเดอร์แลนด์มาเป็นผู้รักษาประตูมือ 2 ต่อจากแกรี เบลีย์, มาร์ก ฮิกกินส์ ปราการหลังตัวกลางจากเอฟเวอร์ตัน และดันนิคกี วูด กองหน้าดาวรุ่งของสโมสรขึ้นสู่ทีมชุดใหญ่
กัปตันทีม ไบรอัน ร็อบสัน ลงเล่นเพียงครึ่งฤดูกาลเท่านั้นเนื่องจากอาการบาดเจ็บทำให้ทีมหมดสิทธิ์ลุ้นตำแหน่งแชมป์ลีก
ทีม

| ตำแหน่ง | ชื่อ | ลีก> นัด | ลีก> ประตู |
| --- | --- | --- | --- |
| ผู้รักษาประตู | แกรี เบลีย์ | 25 | 0 |
| ผู้รักษาประตู | คริส เทิร์นเนอร์ | 17 | 0 |
| กองหลัง | พอล แมคกรัธ | 40 | 3 |
| กองหลัง | อาร์เธอร์ อัลบิสตัน | 37 | 1 |
| กองหลัง | จอห์น กิดแมน | 24 | 0 |
| กองหลัง | ไมค์ ดักซ์บิวรี | 21 (2) | 1 |
| กองหลัง | เกรอัม ฮอกก์ | 17 | 0 |
| กองหลัง | เคลย์ตัน แบล็คมอร์ | 12 | 3 |
| กองหลัง | บิลลี การ์ตัน | 10 | 0 |
| กองหลัง | มาร์ก ฮิกกินส์ | 6 | 0 |
| กองหลัง | จอห์น ซิเวเบ็ก | 2 (1) | 0 |
| กองกลาง | นอร์มัน ไวต์ไซด์ | 37 | 4 |
| กองกลาง | กอร์ดอน สตรักคัน | 27 (1) | 5 |
| กองกลาง | เยสเปอร์ โอลเซิน | 25 (3) | 11 |
| กองกลาง | ไบรอัน ร็อบสัน | 21 | 7 |
| กองกลาง | เควิน มอรัน | 18 (1) | 0 |
| กองกลาง | โคลิน กิ๊บสัน | 18 | 5 |
| กองกลาง | เรมี โมเสส | 4 | 0 |
| กองกลาง | มาร์ก เดมป์ซีย์ | 1 | 0 |
| กองหน้า | มาร์ก ฮิวส์ | 40 | 17 |
| กองหน้า | แฟรงค์ สเตเปิลตัน | 34 (7) | 7 |
| กองหน้า | ปีเตอร์ บานส์ | 12 (1) | 2 |
| กองหน้า | อลัน บราซิล | 1 (10) | 3 |
| กองหน้า | ปีเตอร์ ดาเวนพอร์ต | 11 | 1 |
| กองหน้า | เทอร์รี กิ๊บสัน | 2 (5) | 0 |
| กองหน้า | นิคกี วูด | 0 (1) | 0 |
ซื้อขายนักเตะ > เข้า

| วันที่ | ตำแหน่ง | ชื่อ | จาก | ค่าตัว | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| กรกฎาคม 1985 | ผู้รักษาประตู | คริส เทิร์นเนอร์ | ซันเดอร์แลนด์ | 275,000 ปอนด์ |  |
| ธันวาคม 1985 | กองหลัง | มาร์ก ฮิกกินส์ | เอฟเวอร์ตัน | 60,000 ปอนด์ |  |
| 29 มกราคม 1986 | กองหน้า | เทอร์รี กิ๊บสัน | คอเวนทรีซิตี |  | สลับตัวกับอลัน บราซิล |
| 3 กุมภาพันธ์ 1986 | กองหลัง | จอห์น ซิเวเบ็ก | ไวเล |  |  |
| 12 มีนาคม 1986 | กองหน้า | ปีเตอร์ ดาเวนพอร์ต | นอตทิงแฮมฟอเรสต์ | 750,000 ปอนด์ |  |
ซื้อขายนักเตะ > ออก

| วันที่ | ตำแหน่ง | ชื่อ | ไป | ค่าตัว | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| มกราคม 1986 | กองหน้า | อลัน บราซิล | คอเวนทรีซิตี |  | สลับตัวกับเทอร์รี กิ๊บสัน |
สมมติฐานโลกยุติธรรม

สมมติฐานโลกยุติธรรม (อังกฤษ: just-world hypothesis, just-world fallacy) เป็นความเอนเอียงทางประชาน หรือเป็นการสมมุติว่า การกระทำของบุคคลหนึ่ง ๆ มีแนวโน้มที่จะนำผลที่ยุติธรรมโดยศีลธรรมและที่เหมาะสมมายังบุคคลนั้น ๆ คือในที่สุดกรรมดีก็จะได้ผลดี และกรรมชั่วก็จะได้ผลชั่ว
กล่าวอีกอย่างก็คือ เป็นแนวโน้มที่จะอ้างหรือคาดหวังว่า ผลที่เห็นมีเหตุเนื่องกับพลังจักรวาลที่ปรับโลกให้สมดุลอย่างยุติธรรม
ความเชื่อเช่นนี้ทั่วไปส่องถึงความเชื่อเรื่องความยุติธรรมจักรวาล ชะตากรรม ลิขิตของผู้เป็นเจ้า ความสมดุลทางจักรวาล ระเบียบจักรวาล และมีโอกาสสูงที่จะให้ผลเป็นเหตุผลวิบัติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่บุคคลให้เหตุผลความเคราะห์ร้ายของผู้อื่นว่า คน ๆ นั้น ๆ "สมควร" จะได้รับผลเช่นนั้น
ในภาษาอังกฤษ สมมติฐานเช่นนี้พบได้ในภาพพจน์ต่าง ๆ ที่แสดงนัยรับประกันที่จะได้ผลร้ายคืน เช่น "You got what was coming to you" (คุณได้สิ่งที่ควรจะมาหาคุณ) "What goes around comes around" (อะไรเวียนไปก็ย่อมจะเวียนมา) "chickens come home to roost" (ไก่ย่อมกลับบ้านเพื่อมานอน) และ "You reap what you sow" (คุณเก็บเกี่ยวสิ่งที่คุณหว่าน)
เป็นสมมติฐานที่ศึกษากันอย่างกว้างขวางโดยนักจิตวิทยาสังคม เริ่มต้นที่งานทรงอิทธิพลของ ศ.ดร.เลอร์เนอร์ ในต้นคริสต์ทศวรรษ 1960
ตั้งแต่นั้น งานวิจัยก็ได้ดำเนินต่อมาเรื่อย ๆ โดยตรวจสอบสมรรถภาพการพยากรณ์ของทฤษฎีนี้ในสถานการณ์ต่าง ๆ และในวัฒนธรรมต่าง ๆ ช่วยให้ความเข้าใจเรื่องนี้ดีขึ้นและขยายกว้างออกไป
ประวัติ

ทั้งนักปรัชญาและนักคิดทฤษฎีสังคมศาสตร์ ได้สังเกตการณ์และพิจารณ์ปรากฏการณ์ความเชื่อเรื่องโลกยุติธรรมมาก่อนแล้ว แต่ว่า งานของ ศ.เลอร์เนอร์ได้ทำให้สมมติฐานนี้กลายเป็นจุดสนใจงานวิจัยในสาขาจิตวิทยาสังคม
ประวัติ > เม็ลวิน เลอร์เนอร์

ศ.เลอร์เนอร์เริ่มการศึกษาทางจิตวิทยาสังคมเรื่องความเชื่อ เมื่อทำงานสอบสวนเรื่องปฏิสัมพันธ์เชิงลบในสังคม
โดยต่อยอดงานของ ศ.สแตนลีย์ มิลแกรม ในเรื่องการเชื่อฟังผู้มีอำนาจ
มีจุดมุ่งหมายเพื่อจะตอบคำถามว่า ระบบการปกครองที่โหดร้ายทารุณ ก่อความทุกข์ทรมาน ยังจะรักษาความนิยมชมชอบจากประชาชนไว้ได้อย่างไร และคำถามเกี่ยวกับกระบวนการที่ประชาชนกลายมายอมรับบรรทัดฐานทางสังคมและกฎหมายที่ก่อความทุกข์ทรมาน
การสอบสวนของ ศ.เลอร์เนอร์ได้รับอิทธิพลจากสังเกตการณ์ซ้ำ ๆ ที่เห็นการโทษให้ความผิดแก่ผู้รับเคราะห์หรือเหยื่อที่ได้รับความทุกข์ทรมาน
ในช่วงการฝึกรักษาเป็นนักจิตวิทยา เขาได้เห็นการบำบัดรักษาคนไข้โรคจิตโดยแพทย์พยาบาลที่เขาทำงานร่วมด้วย
แม้คนเหล่านั้นจะใจดี มีการศึกษา แต่พวกเขาก็มักจะโทษคนไข้เรื่องความทุกข์ทรมานที่คนไข้ได้รับ
ศ.เลอร์เนอร์ได้กล่าวถึงความแปลกใจของเขาที่ได้ยินนักศึกษาดูถูกคนจน โดยดูเหมือนจะไม่เข้าใจปัญหาโครงสร้างทางสังคมที่มีส่วนทำให้เกิดความยากจน
ในงานศึกษาเรื่องรางวัล เขาสังเกตว่า เมื่อชายคนหนึ่งในสองคนได้รับการสุ่มเลือกให้รับรางวัลเพื่องาน ๆ หนึ่ง ก็จะทำให้ผู้สังเกตการณ์คนอื่นประเมินชายนั้นในเชิงบวกมากกว่า แม้ในกรณีที่แจ้งผู้สังเกตการณ์ไว้แล้วว่า เป็นการให้รางวัลโดยสุ่ม
และทฤษฎีจิตวิทยาสังคมที่มีอยู่ในตอนนั้น รวมทั้งความไม่ลงรอยกันทางประชาน (cognitive dissonance) ก็ไม่สามารถอธิบายปรากฏการณ์นี้ได้อย่างแจ่มแจ้ง
ความต้องการจะเข้าใจกระบวนการที่ก่อปรากฏการณ์เช่นนี้ จึงจูงใจให้ ศ.เลอร์เนอร์ ทำงานศึกษาแรกเกี่ยวกับทฤษฎีที่ทุกวันนี้เรียกว่า สมมติฐานโลกยุติธรรม
หลักฐานดั้งเดิม

ในปี ค.ศ. 1966 ศ.เลอร์เนอร์กับผู้ร่วมงานเริ่มงานที่ใช้การทดลองแบบช็อก (shock paradigm) เพื่อตรวจสอบปฏิกิริยาของผู้สังเกตการณ์ต่อผู้รับเคราะห์
ในงานแรกที่ทำที่มหาวิทยาลัยแคนซัส มีการให้ผู้ร่วมการทดลองหญิง 72 คนดู "ผู้ร่วมงาน" ถูกไฟช๊อตในสถานการณ์ต่าง ๆ
ตอนแรกผู้ร่วมการทดลองไม่ชอบใจเห็นความทุกข์ทรมานที่ปรากฏ
แต่เมื่อดำเนินการต่อไปที่ผู้ร่วมการทดลองไม่สามารถทำอะไรได้ ผู้ร่วมการทดลองกลับเริ่มดูถูกผู้รับเคราะห์
การดูถูกจะเพิ่มขึ้นถ้าเกิดความทุกข์ทรมานมากกว่า
แต่ว่าถ้าบอกผู้ร่วมการทดลองว่า ผู้รับเคราะห์จะได้ค่าตอบแทนจากความทุกข์ทรมานที่ได้รับ ผู้ร่วมการทดลองจะไม่ดูถูกผู้รับเคราะห์
ศ.เลอร์เนอร์และผู้ร่วมงานสามารถทำซ้ำสิ่งที่พบนี้ได้ต่อ ๆ มา และนักวิจัยคนอื่น ๆ ก็เช่นกัน