stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
น้ำหล่อลื่น
ความเสี่ยงต่อโรคและการตั้งครรภ์

งานวิจัยต่าง ๆ พบเชื้อเอชไอวี  (HIV)  ในน้ำหล่อลื่นของชายผู้มีเชื้อโดยมาก  
และการติดเชื้อเอชไอวีนั้น  สามารถนำไปสู่โรคเอดส์
ความเชื่อสามัญที่มีมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1966 เพราะอาศัยงานวิจัยของทีมนักวิจัยทางเพศที่มีชื่อเสียงคือมาสเตอร์และจอห์นสัน  ก็คือ  น้ำหล่อลื่นอาจมีตัวอสุจิที่สามารถทำให้เกิดการตั้งครรภ์ได้
และมีการใช้ความเชื่อนี้เป็นฐานในการไม่ให้ใช้การดึงออก  (ก่อนการหลั่งน้ำอสุจิ)  เป็นวิธีคุมกำเนิด
แต่ว่า  ก็มีงานวิจัยบางงานที่พบว่า  การดึงออกมีผลสำเร็จเท่ากับถุงยางอนามัยในการป้องกันการตั้งครรภ์  
มีงานวิจัยงานเล็ก ๆ หลายงาน (ได้ตัวอย่างจากชายตั้งแต่ 4 ถึง 23 คน) ที่สรุปว่า  ไม่มีตัวอสุจิ
และดังนั้น  น้ำหล่อลื่นจึงไม่มีผลในการทำให้เกิดการตั้งครรภ์
แต่ว่า  มีข้อจำกัดสำคัญในงานวิจัยเหล่านั้นคือ  การวิเคราะห์ตัวอย่างน้ำหล่อลื่นได้ทำหลัง 2 นาที "วิกฤติ" ที่หลั่งออกมา 
คือว่า  การหาตัวอสุจิที่เคลื่อนไหวได้ในน้ำหล่อลื่นที่มีปริมาณเพียงเล็กน้อยที่แห้งผ่าน 2 นาทีไปแล้วด้วยกล้องจุลทรรศน์  เป็นสิ่งที่  "ทำได้ยากยิ่ง"  
ดังนั้น  ในเดือนมีนาคม ปี ค.ศ. 2011 นักวิจัยกลุ่มหนึ่งได้รวบรวมอาสาสมัครชาย 27 คน  เพื่อวิเคราะห์น้ำหล่อลื่นที่หลั่งออกภายใน 2 นาที
และพบว่า  ชาย 11 คนใน 27 คน (41%) มีตัวอสุจิ
และใน 10 คน (37%) มีตัวอสุจิที่เคลื่อนไหวได้  "มีจำนวนพอสมควร"
(คือตั้งแต่ 1 ล้านจนถึง 35 ล้านตัว)  
เพื่อการเปรียบเทียบ  มีงานวิจัยหนึ่งที่พบว่า  ในจำนวนคู่ครองที่ตั้งครรภ์ภายใน 1 ปีหลังเริ่มพยายาม  มีเพียง 2.5% เท่านั้นที่ฝ่ายชายมีจำนวนตัวอสุจิ  (ต่อการหลั่งแต่ละครั้ง) น้อยกว่า 23 ล้านตัวหรือน้อยกว่านั้น  
ถึงกระนั้น  จำนวนตัวอสุจิทั้งหมด  
(เหมือนกับคุณสมบัติหรือค่าวัดอื่น ๆ ของน้ำอสุจิและตัวอสุจิ)
ไม่ใช่เป็นตัวพยากรณ์ที่ดีว่า  ใครมีโอกาสเสี่ยงที่จะตั้งครรภ์
เชื่อกันอย่างกว้างขวางว่า  การปัสสาวะหลังจากการหลั่งน้ำอสุจิจะล้างท่อปัสสาวะกำจัดตัวอสุจิที่เหลือ  
ดังนั้น  ผู้ที่รับการทดลองในงานวิจัยในปี ค.ศ. 2011 ที่มีตัวอสุจิในน้ำหล่อลื่น
ก็ได้ทำการปัสสาวะ (บางครั้งมากกว่าหนึ่งครั้ง) ก่อนที่จะหลั่งน้ำหล่อลื่นเพื่อการวิเคราะห์  (แต่ก็ยังพบตัวอสุจิ)  
แต่ว่า  มีประเด็น 2 ข้อที่ควรพิจารณา
ประเด็นแรกก็คือ  นักวิจัยเสนอว่า  ชายบางคนอาจจะขับตัวอสุจิไปผสมกับน้ำหล่อลื่น
(แม้ว่า  นักวิจัยจะไม่ได้เสนอกระบวนการที่จะให้เกิดการณ์นี้ได้)
และประเด็นที่สองก็คือ  นักวิจัยยอมรับว่า  จริง ๆ แล้ว  ผู้รับการทดลองบางคนอาจจะส่งตัวอย่างน้ำอสุจิ  (ไม่ใช่น้ำหล่อลื่น)
เพราะอายว่า  ไม่สามารถผลิตน้ำหล่อลื่นออกมาให้เป็นตัวอย่าง
การหลั่งมากเกินไป

ในกรณีที่มีน้อย  ผู้ชายบางคนอาจจะมีน้ำหล่อลื่นมากเกินไป
เป็นเหตุให้เกิดความอายหรือเกิดความรำคาญ
มีรายงานที่แสดงผลที่น่าพอใจเมื่อบำบัดด้วยการทานยา 5-alpha-reductase inhibitor
ในเคสหนึ่งเช่นนี้  แพทย์ท่านหนึ่งแนะนำให้ใช้  differential diagnosis
เพื่อให้แน่ใจว่าไม่ใช่เป็นอาการน้ำเมือกต่อมลูกหมากไหล  (prostatorrhea)
ในขณะที่เบ่งถ่ายปัสสาวะหรืออุจจาระ  ก่อนที่จะเริ่มการบำบัด
พระเจ้าสุริยวรมันที่ 1

พระเจ้าสูรยวรรมันที่ 1 เอกสารไทยมักเรียก พระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 (เขมร: សូរ្យវរ្ម័នទី១ สูรฺยวรฺมันที ๑; อักษรโรมัน: Suryavarman I; สวรรคต ค.ศ. 1050) พระนามหลังสวรรคตว่า นิพพานบท (เขมร: និវ្វានបទ นิวฺวานบท) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรพระนคร ครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 1006–1050
พระนาม

พระนาม "สูรยวรรมัน" แปลว่า ผู้มีพระอาทิตย์เป็นเกราะ หรือผู้มีสุริยเทพคุ้มครอง มาจากคำสันสกฤต สูรฺย แปลว่า พระอาทิตย์ + วรฺมัน แปลว่า ผู้มีเกราะ คำนี้เพี้ยนมาจาก สูรยวรรม และภายหลังเพี้ยนต่อเป็น สุริโยพรรณ เช่น ในพระนามของพระบรมราชาที่ 7 (พระศรีสุริโยพรรณ) และของนักองค์เอง (พระนารายณ์รามาธิบดีศรีสุริโยพรรณ)
พระนามหลังสิ้นพระชนม์ คือ "พระบาทบรมนิพพานบท" (វ្រះបាទបរមនិវ្វានបទ วฺระบาทบรมนิวฺวานบท) พระนาม "นิพพานบท" นี้แปลว่า ผู้ไปถึงแล้วซึ่งนิพพาน แสดงถึงพุทธศรัทธาของพระองค์
พระราชกำเนิด

พระราชกำเนิดของพระเจ้าสูรยวรรมันได้มีการสันนิษฐานไว้ 2 ทฤษฎี
ทฤษฎีแรกได้มีการสันนิษฐานว่าเป็นพระโอรสของพระมหากษัตริย์พระองค์หนึ่งแห่งตามพรลิงค์ซึ่งเป็นเมืองขึ้นของอาณาจักรศรีวิชัย ตั้งอยู่ในแหลมมลายู ปัจจุบันอยู่ในประเทศไทย น่ามีพื้นเพมาจากเมืองนครศรีธรรมราช ยกทัพไปทั่วภูมิภาคโคราช เมื่อมาถึงเมืองศรีโสภณ (ปัจจุบันคือจังหวัดบันทายมีชัย) ยกทัพมารุกรานทางทิศตะวันตกจาก พ.ศ. 1002 ถึง พ.ศ. 1004 ทรงปราบเมืองหลวงของยโสธรปุระได้ในที่สุด และพระเจ้าชยวีรวรมันถูกขับออกจากเมืองยโสธรปุระเมื่อ พ.ศ. 1006 และทรงขึ้นครองราชย์ในครั้งนั้น
แต่ในปัจจุบันได้มีการสรุปได้ว่า พระเจ้าสูรยวรรมันเป็นพระโอรสในราชวงศ์วรมัน ในกรณีเหล่านี้ คำจำกัดความของ "ผู้แย่งชิงบัลลังก์" และ "ผู้สืบทอดโดยชอบธรรม" เป็นสิ่งที่ตรงกันข้ามกับมุมมองทั่วไป ซึ่งนักวิชาการด้านนครวัด อย่างไมเคิล วิคเคอรี่ (Michael Vickery) ได้วิเคราะห์มาอย่างยาวนานว่าพระองค์เป็นผู้ครองใจชาวเมืองพระนคร พระเจ้าสูรยวรรมันทรงอ้างเป็นผู้สืบทอดโดยชอบธรรมต่อจากพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 (สายพระเจ้าชัยวรมันที่ 4) การที่พระเจ้าสูรยวรรมันเป็นพระโอรสของกษัตริย์เชื้อสายมาเลย์ ตามพรลิงค์-อาณาจักรศรีวิชัย จึงดูเหมือนจะขัดแย้งกันกับทฤษฎีแรก ทำให้การขึ้นครองราชบัลลังก์ของพระองค์อาจไม่เป็นที่ชอบธรรม
จึงนำไปสู่ทฤษฎีที่สองที่มีความเป็นไปได้มากที่สุดคือพระองค์เป็นพระราชนัดดาในพระเจ้าอินทรวรมันที่ 1 กับนางมเหนทเทวี มเหสีองค์หนึ่ง ดังนั้นในความขัดแย้งระหว่างกลุ่มต่าง ๆ ในช่วงต้นศตวรรษที่ 11 พระเจ้าสูรยวรรมันและผู้สนับสนุนของพระองค์จึงเป็นทายาทที่ถูกต้องโดยธรรมของราชวงศ์วรมันสายอินทรวรมัน (พระเจ้าอินทรวรมันที่ 1) ส่วนพระเจ้าชยวีรวรมันเป็นตัวแทนของอีกสายสกุลหนึ่งที่สูญหายไปจากบันทึกแล้ว แต่ปรากฏให้เห็นชัดเจนในพระเจ้าชยวีรวรมันกษัตริย์พระองค์ก่อนของปราสาทกระวาน และตระกูลขุนนางที่ต่อต้านพระเจ้าสุริยวรมันและอ้างเชื้อสายจากพระเจ้าชัยวรรมันที่ 2 ยังคงเป็นอีกสายเลือดหนึ่งที่ถูกลดระดับลงไปสู่สถานะข้าราชการที่ถูกลดฐานะจากราชวงศ์ลงมาเกือบเทียบเท่าไพร่ เทียบได้กับช่วงที่ราชบัลลังก์เปลี่ยนผ่านในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 3ไปสู่พระเจ้าอินทรวรมันที่ 1
ครองราชย์

ราว ค.ศ. 1002 พระเจ้าสูรยวรรมันทรงมีชัยเหนือกองทัพของพระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 1 (ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី១ อุทัยทิตฺยวรฺมันที ๑) พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรพระนคร แล้วทำสงครามยึดเยื้อกับพระเจ้าชยวีรวรมัน (ជយវីរវម៌្ម ชยวีรวรฺมฺม) ผู้สืบบัลลังก์ต่อจากพระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 1  ใน ค.ศ. 1010 สูรยวรรมันจึงอ้างสิทธิในราชบัลลังก์เขมร
ขณะนั้น อาณาจักรพระนครยึดถือลัทธิเทวราชาและศาสนาฮินดูนิกายไวษณพ (นับถือพระวิษณุเป็นใหญ่) แต่พระเจ้าสูรยวรรมันทรงนับถือศาสนาพุทธนิกายมหายาน พระองค์ทรงยอมให้ศาสนาพุทธนิกายหีนยานเจริญงอกงามในเมืองเขมร และให้พลเมืองถือศาสนาฮินดูต่อไปได้
พระเจ้าสูรยวรรมันทรงรวบอำนาจทางการเมืองโดยทรงให้ข้าราชการเขมรราวสี่พันคนมากระทำสัตย์สาบานต่อพระองค์ในพระราชมนเทียรที่นครธม กำแพงนครธมยังเริ่มก่อในรัชกาลนี้ด้วย ครั้นประมาณ ค.ศ. 1012 พระเจ้าสูรยวรรมันทรงสถาปนาความสัมพันธ์ทางทูตกับราชวงศ์โจฬะแห่งอินเดียใต้ พระองค์ทรงส่งราชรถไปถวายพระเจ้าราชราชโจฬะที่ 1 (Raja Raja Chola I) พระมหากษัตริย์แห่งโจฬะ ซึ่งน่าจะเป็นไปเพื่อให้อำนวยความสะดวกทางการค้าระหว่างชนชาติทั้งสอง
ดูเหมือนว่า พระเจ้าสูรยวรรมันทรงขอให้พระเจ้าราเชนทรโจฬะที่ 1 (Rajendra Chola I) พระมหากษัตริย์โจฬะ ช่วยเหลือการสงครามกับตามพรลิงค์ เมื่อทราบความร่วมมือของเขมรและโจฬะ ตามพรลิงก์ก็ขอความช่วยเหลือจากพระเจ้าสงครามวิชัยตุงควรรมัน (Sangrama Vijayatungavarman) พระมหากษัตริย์แห่งศรีวิชัย บ้าง เป็นเหตุให้โจฬะแตกหักกับศรีวิชัยและเปิดสงครามกัน สุดท้ายแล้ว โจฬะมีชัย ศรีวิชัยพ่ายแพ้ยับเยิน
พระราชกรณียกิจ

พระเจ้าสูรยวรรมันน่าจะทรงเป็นผู้ให้เริ่มก่อสร้างเทวสถานพระขรรค์แห่งกำพงสวาย (ព្រះខ័ននៅកំពង់ស្វាយ พฺระขันเนากํพง̍สฺวาย) และขยายเทวสถานอื่น ๆ เช่น ปราสาทบันทายศรี (ប្រាសាទបន្ទាយស្រី บฺราสาทบนฺทายสฺรี), วัดเอกพนม (វត្តឯកភ្នំ วตฺตเอกภฺนํ), และปราสาทพนมชีสูร (ប្រាសាទភ្នំជីសូរ บฺราสาทภฺนํชีสูร)
สิ่งก่อสร้างหลักในรัชกาลนี้ คือ ปราสาทพระวิหาร (ប្រាសាទព្រះវិហារ บฺราสาทพฺระวิหาร) บนเทือกเขาพนมดงรัก (ជួរភ្នំដងរែក ชัวรภฺนํฎงแรก) ตลอดจนปราสาทพิมานอากาศ (ប្រាសាទភិមានអាកាស บฺราสาทภิมานอากาส) และปราสาทตาแก้ว (ប្រាសាទតាកែវ บฺราสาทตาแกว)
รัชกาลนี้ยังได้สร้างบารายตะวันตกเป็นแอ่งเก็บน้ำแห่งที่สองในนครธม ยาว 8 กิโลเมตร กว้าง 2.1 กิโลเมตร กักน้ำได้ถึง 123 ล้านลิตร เป็นแอ่งเก็บน้ำเขมรโบราณที่ใหญ่ที่สุดแห่งเดียวที่ยังหลงเหลืออยู่ในปัจจุบันนี้
พระเจ้าสูรยวรรมันทรงได้รับสมญาว่า "ธรรมนีติราช" (King of the Just Laws) ครองราชย์อยู่ราว 40 ปี ระยะเวลาส่วนใหญ่ทรงใช้ไปในการป้องกันขอบขัณฑสีมาของพระองค์ พระองค์ยังได้ทรงแผ่พระอำนาจมาถึงละโว้ ตลอดจนลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา และลุ่มแม่น้ำโขง
พระราชกรณียกิจ > การบุกยึดและทำลายเมืองลพบุรี

พระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 แห่งเมืองพระนครศรียโศธรปุระน่าจะเคยยกทัพมาตีเมืองลพบุรี จากนั้นจึงผนวกลพบุรีเข้าเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรกัมพูชาโบราณสมัยพระนคร ปรากฎหลักฐานตามศิลาจารึก Ka.18 หรือ K.1198 ในประเทศกัมพูชา เนื้อความในศิลาจารึกหลักนี้กล่าวถึงการที่พระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ตีเมืองลวปุระ หรือลพบุรี แล้วทำลายเมืองจนลพบุรีกลายเป็นป่า
ขยายอำนาจอิทธิพลทางการเมืองเข้ามายังฟากตะวันออกของลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา อันมีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองละโว้ หรือลพบุรี (สฺรุกโลฺว หรือ โลฺวทยปุระ)
ดังปรากฏหลักฐานสำคัญที่พบใหม่คือ ศิลาจารึก K.1198 (Ka.18) ศิลาจารึกนี้มีทั้งที่เป็นภาษาเขมรโบราณ และภาษาสันสกฤต ระบุว่าจารึกขึ้นเมื่อมหาศักราช 924 ตรงกับพุทธศักราช 1545 ในข้อความจารึกในส่วนที่เป็นภาษาสันสกฤต มีความที่สำคัญตอนหนึ่งซึ่งกล่าวถึงพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ยกทัพมาตีเมืองละโว้ (จารึกเรียกว่า “ลวปุระ”) ว่า
กาเลยโทไษรฺ ลวปูรฺ อรณฺยํ ปฺรนษฺฏรูปา หตสรฺวโศภา
(คำแปล): เพราะความเสื่อมแห่งกลียุค เมืองลวปุระ (ลพบุรี) กลายเป็นป่า ปรากฏความพังพินาศไปทั่ว ความงดงามทั้งหมดมลายหายไป เกลื่อนกล่นไปด้วยสัตว์ป่าทั้งหลายมีเสือโคร่ง เป็นต้น ดูน่ากลัวยิ่งกว่าป่าช้าที่เผาศพ
จากหลักฐานในด้านศิลาจารึกต่าง ๆ ที่กล่าวมาแสดงให้เห็นได้อย่างชัดเจนว่า เมืองลวปุระ ซึ่งเป็นเมืองในกลุ่มวัฒนธรรมแบบทวารวดีได้ถูกกองทัพของพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 โจมตีและทำลายเมืองจนเสียหาย
หลังจากนั้นเมืองลวปุระได้ปรากฏชื่อในจารึกว่า “สฺรุกโลฺว” หรือ “เมืองละโว้” โดยได้กลายเป็นเมืองที่อยู่ภายใต้อำนาจการปกครองของพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 อย่างน้อยตั้งแต่ พ.ศ. 1545
การสร้างปราสาทหินในรัชกาล

ปราสาทบันทายศรี
วัดเอกพนม
ปราสาทพนมชีสูร
ปราสาทพระวิหาร
ปราสาทพิมานอากาศ
ปราสาทตาแก้ว
สวรรคต

พระเจ้าสูรยวรรมันวายสวรรคตใน ค.ศ. 1050 และได้รับเฉลิมพระนามว่า "นิพพานบท"
เมื่อสิ้นพระองค์แล้ว พระโอรส คือ พระเจ้าอุทัยทิตยวรมันที่ 2 (ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ อุทัยทิตฺยวรฺมันที ๒) สืบราชสมบัติต่อจนถึงประมาณ ค.ศ. 1066 พระโอรสอีกองค์ คือ พระเจ้าหรรษวรมันที่ 3 (ហស៌វរ្ម័នទី៣ หรฺสวรฺมันที ๓) จึงเสวยราชย์ต่อจนถึง ค.ศ. 1080
ดูเพิ่ม

รายพระนามพระมหากษัตริย์กัมพูชา
ลออจันทร์

บทความนี้เกี่ยวกับชุดละครโทรทัศน์ สำหรับชุดนวนิยาย ดูที่ ลออจันทร์ (ละครโทรทัศน์)
| --- | --- |
ลออจันทร์
ผู้ประพันธ์: ซ่อนกลิ่น
ประเทศ: ไทย
ภาษา: ไทย
ประเภทหนังสือ: นิยายรัก พีเรียด
สำนักพิมพ์: พิมพ์คำ
วันที่ตีพิมพ์: พ.ศ. 2558
ประเภท: สิ่งตีพิมพ์
เล่มก่อนหน้า: สุภาพบุรุษจุฑาเทพ 
ดวงใจเทวพรหม เป็นชุดนวนิยายรัก ประเภทพีเรียด โดยมีตัวละครเดียวกันโดยแต่ละเล่มมีตัวละคร โดดเด่นทีละคนตามลำดับ เป็นนวนิยายที่กล่าวถึงหญิงสาวทั้ง 5 คนของราชสกุล "เทวพรหม" โดยเป็นภาคต่อจาก สุภาพบุรุษจุฑาเทพ
ในปี พ.ศ. 2563 ทางช่อง 3 เอชดี ได้นำนวนิยายชุดนี้นำมาสร้างเป็นละครโทรทัศน์ต่อจาก สุภาพบุรุษจุฑาเทพ และเพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 50 ปีของทางสถานี โดยมีกำหนดการถ่ายทำในปี พ.ศ. 2565
การประพันธ์

ประพันธ์โดย ซ่อนกลิ่น นวนิยายชุดนี้ประกอบด้วยนวนิยายทั้งหมด 5 เล่มได้แก่ ลออจันทร์ ตีพิมพ์ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2558 โดยสำนักพิมพ์พิมพ์คำ ประกอบไปด้วยนิยาย 4 เล่มแรกคือ ลออจันทร์ ถูกตีพิมพ์ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2559 หรือประมาณ 1 ปีให้หลังจากนิยาย 4 เล่มแรก
ที่มาของเรื่อง

แรกเริ่ม ในการประพันธ์นวนิยายชุด ดวงใจเทวพรหม นี้ ต่างจาก สุภาพบุรุษจุฑาเทพ ในด้านของยุคสมัย โดยช่วงเวลาหลักของดวงใจเทวพรหมจะเกิดขึ้นในช่วงปี พ.ศ. 2530 - 2540 หรือประมาณ 30 ปีให้หลังจากเหตุการณ์ในสุภาพบุรุษจุฑาเทพ และการเรียงลำดับนวนิยายและนักเขียนผู้ประพันธ์เรื่องจะไม่เรียงลำดับตามนิยายชุดสุภาพบุรุษจุฑาเทพ โดยได้มีการจับฉลากระหว่างนักเขียนทั้ง 5 คน และ ซ่อนกลิ่น ผู้ประพันธ์เรื่อง คุณชายรัชชานนท์ จับได้เป็นลำดับแรก จึงใช้นิยายตอนของซ่อนกลิ่นเป็นเล่มเปิดเรื่อง โดยมีณาราเป็นผู้ตั้งชื่อตอน ลออจันทร์ ให้ และได้เรียงลำดับนิยายคือ
ลออจันทร์ เขียนโดย ซ่อนกลิ่น เป็นภาคต่อของ คุณชายรัชชานนท์
นิยายทั้ง 5 เล่มของชุดดวงใจเทวพรหมนั้นตั้งชื่อตามตัวละครเอกฝ่ายหญิง ซึ่งตรงกันข้ามกับสุภาพบุรุษจุฑาเทพที่ตั้งชื่อนิยายแต่ละเล่มตามชื่อตัวละครเอกฝ่ายชาย โดยที่ตัวละครเอกฝ่ายหญิงทั้ง 5 คนของนวนิยายชุดนี้จะมีความเกี่ยวข้องกับราชสกุลเทวพรหมทั้งทางตรงและทางอ้อม
ตัวละคร > ตัวละครหลัก

เจ้าลออจันทร์ พูคำวงศ์ (เจ้าลออ) / ลออจันทร์ จุฑาเทพ ณ อยุธยา (ลออ) ธิดาของเจ้าวีระวงศ์ พูคำวงศ์ กับออเดรย์ รูว์ฟิเย จบการศึกษาจากคณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยซอร์บอนน์ ประเทศฝรั่งเศส สามารถพูดภาษาอังกฤษ​ ​ภาษาฝรั่งเศส​ ภาษาเยอรมันและภาษาไทย เนื่องจากมีบิดามารดาบุญธรรมเป็นคนไทย เป็นคนมีอุดมการณ์  มีความมุ่งมั่นตั้งใจ รักเกียรติและศักดิ์ศรีของวงศ์ตระกูล มีเป้าหมายในชีวิต  ฉลาด  รู้ว่าจะใช้วิธีไหนเข้าหาใคร​ ชีวิตมีปมที่ครอบครัวต้องแยกจากกันด้วยเหตุผลของบิดาและมารดา ลออจันทร์เป็นหญิงสาวที่รักศักดิ์ศรีครอบครัวมาก มีเหตุการณ์ทำให้ทุกคนเข้าใจท่านทวดสีวิไลและเจ้าเฟื่องเพชรผิด เธอจึงมุ่งมั่นพยายามแก้ไขกู้ชื่อเสียงให้กับครอบครัวกลับคืนมา โดยปลอมตัวมาสมัครเป็นเลขาฯ ของหม่อมหลวงภูธเนศเพื่อหาลู่ทางขโมยสร้อยอัจนาจักระ ซึ่งเป็นสิ่งเดียวที่สามารถพิสูจน์ได้ว่าครอบครัวของเธอบริสุทธิ์
หม่อมหลวงภูธเนศ จุฑาเทพ (คุณภู) บุตรชายคนโตของหม่อมราชวงศ์รัชชานนท์ จุฑาเทพ กับสร้อยฟ้า จุฑาเทพ ณ อยุธยา มีน้องสาวหนึ่งคน คือหม่อมหลวงกัณฐิกา จุฑาเทพ (คุณกัณ) เป็นกรรมการผู้จัดการใหญ่ของ เจที ดีเวลลอปเมนต์​ ​จำกัด และ เจที เซ็นเตอร์ ห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ในกรุงเทพมหานครที่ราชสกุลจุฑาเทพเป็นเจ้าของ จบปริญญาโทด้านบริหารธุรกิจจากประเทศอังกฤษ เป็นคนเจ้าระเบียบ มุ่งมั่น ตรงไปตรงมา ฉลาดทันคน รักใครรักจริง หึงแรงแต่ปากแข็ง แอบรักลออจันทร์ตั้งแต่แรกพบ
ตัวละคร > ตัวละครรอง

คุณทวดอ่อน น้องสาวของหม่อมเอียด จุฑาเทพ ณ อยุธยา ผู้มีศักดิ์เป็นย่าของหม่อมราชวงศ์ทั้ง 5 แห่งวังจุฑาเทพ เป็นผู้อาวุโสในวังจุฑาเทพที่ยังมีชีวิตอยู่ อายุราว ๆ 100 ปี และเป็นที่เคารพรักของบรรดาหลานชาย หลานสะใภ้ และเหลนในราชสกุลจุฑาเทพ
หม่อมราชวงศ์รัชชานนท์ จุฑาเทพ (คุณชายเล็ก) โอรสคนที่ 4 ในหม่อมเจ้าวิชชากร จุฑาเทพ และคนที่ 2 ที่เกิดแต่หม่อมหยก จุฑาเทพ ณ อยุธยา เป็นสามีของสร้อยฟ้า บิดาของหม่อมหลวงภูธเนศ จุฑาเทพ และหม่อมหลวงกัณฐิกา จุฑาเทพ นอกจากนี้ยังเป็นผู้ร่วมก่อตั้งและประธานกรรมการใหญ่ของเจที ดีเวลลอปเมนต์
สร้อยฟ้า จุฑาเทพ ณ อยุธยา (สร้อย) ภรรยาของหม่อมราชวงศ์รัชชานนท์ จุฑาเทพ เดิมมีพระยศเป็นเจ้าหญิงแห่งอาณาจักรเวียงภูคำ เป็นพระธิดาในเจ้าหลวงสุริยวงศ์และพระขนิษฐาในเจ้าหลวงรังสิมันตุ์ แต่ได้ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เจ้าหญิงแห่งเวียงภูคำเพื่อมาสมรสกับหม่อมราชวงศ์รัชชานนท์ จุฑาเทพ เป็นมารดาของหม่อมหลวงภูธเนศ จุฑาเทพ และหม่อมหลวงกัณฐิกา จุฑาเทพ
เจ้าชายศตรัศมี พูคำวงศ์ รัชทายาทแห่งเวียงภูคำ พระราชโอรสในเจ้าหลวงรังสิมันตุ์ กับเจ้านางจันทา พูคำวงศ์ เจ้าชายเจ้าสำราญ เจ้าแผนการ รอบคอบ กุมความลับเก่งอายุรุ่นเดียวกับหม่อมหลวงภูธเนศ และวชิระ (ราชองครักษ์) ทั้งสองเป็นสหายคนสนิทเรียนที่ประเทศอังกฤษด้วยกันและมีพี่ชายฝาแฝดเสียชีวิตด้วยโรคพระทัยตั้งแต่วัยเด็กคือเจ้าสหัสรังสี พูคำวงศ์
ร้อยเอก วีณา วงสะหวันหรือ วีณา มหรรณพ หลานสาวของคุณหญิงประภาศรี วงสะหวัน ลูกพี่ลูกน้องของพันเอกวชิระ วงสะหวัน สังกัดหน่วยข่าวกองแห่งกองทัพเวียงพูคำที่มาเป็นทหารเพราะว่าตระกูลบิดาคือกลุ่มวีรชนโพนโฮงรับราชการทหารราชวงศ์พูคำวงศ์มาหลายรุ่นและสืบเนื่องจากบิดามีแต่บุตรสาวไม่มีลูกชายสืบทอดจึงเลือกที่เรียนทหารและได้รับภารกิจที่สำคัญคือการตีสนิทลออจันทร์
หม่อมหลวงกัณฐิกา จุฑาเทพ / หม่อมหลวงกัณฐิกา วงสะหวัน (คุณกัณ) บุตรสาวคนเล็กของหม่อมราชวงศ์รัชชานนท์ จุฑาเทพ กับสร้อยฟ้า จุฑาเทพ ณ อยุธยา น้องสาวของหม่อมหลวงภูธเนศ จุฑาเทพ ภรรยาของพันเอก วชิระ วงสะหวัน
พันเอก วชิระ วงสะหวัน บุตรชายของพลเอกจุมพล วงสะหวัน หรือ บักจ่อย สามีของ หม่อมหลวงกัณฐิกา จุฑาเทพ กับคุณหญิงประภาศรี(บุตรสาววีรชนโพนโฮง) ราชองครักษ์และสหายคนสนิทของเจ้าศตรัศมีองค์รัชทายาทแห่งเวียงพูคำ เรียนจบจากประเทศอังกฤษพร้อมหม่อมหลวงภูธเนศและเป็นหัวหน้าทหารเสือแห่งกองร้อยเสือดาวมีลูกน้องคู่ใจคือหมวดคำเพ็งและจ่าพัดทะนา
ตัวละคร > ตัวละครรุ่นแม่จากเทวพรหม

หม่อมหลวงศินีนุช เอกนาวิน (คุณนุช) บุตรสาวของหม่อมราชวงศ์อนุพันธ์ เทวพรหม กับหม่อมราชวงศ์ดารณีนุช กิตติวงศ์ เป็นภรรยาของศักดิ์สิทธิ์ เอกนาวิน มารดาของวรนุช เอกนาวิน
ปฏิบัติการยูเรนัส
ข้อมูล

Beevor, Antony (1998). Stalingrad: The Fateful Siege: 1942 – 1943. Harmondsworth, United Kingdom: Penguin Putnam Inc. ISBN 0-670-87095-1.
Bell, Kelly (Fall 2006). "Struggle for Stalin's Skies". WWII History: Russian Front. Special. Herndon, Virginia: Sovereign Media. Issue. 1539-5456.
Bergström, Christer (2007). Stalingrad – The Air Battle: 1942 through January 1943. Harmondsworth, United Kingdom: Chevron Publishing Limited. ISBN 978-1-85780-276-4.
Clark, Alan (1965). Barbarossa: The Russian-German Conflict, 1941–1945. New York City, New York: William Morrow. ISBN 0-688-04268-6.
Cooper, Matthew (1978). The German Army 1933–1945. Lanham, Maryland: Scarborough House. ISBN 0-8128-8519-8.
Erickson, John (1983). The Road to Berlin: Stalin's War with Germany. Yale University Press. ISBN 0-300-07813-7.
Erickson, John (1975). The Road to Stalingrad: Stalin's War With Germany. Yale University Press. ISBN 0-300-07812-9.
Glantz, David M. (January 1996). "Soviet Military Strategy During the Second Period of War (November 1942 – December 1943): A Reappraisal". The Journal of Military History. Society for Military History. 60 (1): 115–150. doi:10.2307/2944451. JSTOR 2944451.
Glantz, David M.; House, Jonathan (1995). When Titans Clashed: How the Red Army Stopped Hitler. Lawrence, Kansas: Kansas University Press. ISBN 0-7006-0717-X.
Glantz, David M. (1999). Zhukov's Greatest Defeat: The Red Army's Epic Disaster in Operation Mars, 1942. Lawrence, Kansas: Kansas University Press. ISBN 0-7006-0944-X.
Glantz, David M. (2009). Armageddon in Stalingrad: September-November 1942. Lawrence, Kansas: Kansas University Press. ISBN 978-0-7006-1664-0.
Joly, Anton (2014). Stalingrad Battle Atlas, Volume III. Paris, France: Staldata Publications. ISBN 979-10-93222-06-6.
McCarthy, Peter; Syron, Mike (2002). Panzerkrieg: The Rise and Fall of Hitler's Tank Divisions. New York City, New York: Carroll & Graf. ISBN 0-7867-1009-8.
McTaggart, Pat (Fall 2006). "Soviet Circle of Iron". WWII History: Russian Front. Special. Herndon, Virginia: Sovereign Media. Issue. 1539-5456.
Perrett, Bryan (1998). German Light Panzers 1932–42. Oxford, United Kingdom: Osprey. ISBN 1-85532-844-5.
von Manstein, Erich (1982). Lost Victories. St. Paul, MN: Zenith Press. ISBN 0891411305.
ภิกษุณี

ภิกษุณี (บาลี: ภิกฺขุณี; สันสกฤต: ภิกฺษุณี) เป็นคำใช้เรียกนักพรตหญิงในศาสนาพุทธ คู่กับภิกษุที่หมายถึงนักพรตชายในพระพุทธศาสนา คำว่า ภิกษุณี เป็นศัพท์ที่มีเฉพาะในพระพุทธศาสนา โดยเป็นศัพท์บัญญัติที่ใช้เรียกนักบวชหญิงในพระพุทธศาสนาโดยเฉพาะ ไม่ใช้เรียกนักบวชในศาสนาอื่น
ภิกษุณี หรือ ภิกษุณีสงฆ์ จัดตั้งขึ้นโดยพระบรมพุทธานุญาต ภิกษุณีรูปแรกในพระพุทธศาสนาคือพระนางมหาปชาบดีโคตมีเถรี โดยวิธีรับคุรุธรรม 8 ประการ ในคัมภีร์เถรวาทระบุว่าต่อมาในภายหลังพระพุทธเจ้าได้ทรงอนุญาตวิธีการอุปสมบทภิกษุณีให้มีรายละเอียดเพิ่มมากขึ้น จนศีลของพระภิกษุณีมีมากกว่าพระภิกษุ โดยพระภิกษุณีมีศีล 311 ข้อ ในขณะที่พระภิกษุมีศีลเพียง 227 ข้อเท่านั้น เนื่องจากในสมัยพุทธกาลไม่เคยมีศาสนาใดอนุญาตให้ผู้หญิงเข้ามาเป็นนักบวชมาก่อน และการตั้งภิกษุณีสงฆ์ควบคู่กับภิกษุสงฆ์อาจเกิดข้อครหาที่จะเป็นอันตรายร้ายแรงต่อการประพฤติพรหมจรรย์และพระพุทธศาสนาได้ หากได้บุคคลที่ไม่มีความมั่นคงในพระพุทธศาสนาเข้ามาเป็นนักบวช
จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ไม่ปรากฏว่ามีการตั้งวงศ์ภิกษุณีเถรวาทขึ้นในประเทศไทย อย่างไรก็ตามในประเทศพุทธเถรวาทที่เคยมี2หรือไม่เคยมีวงศ์ภิกษุณีสงฆ์ในปัจจุบัน3 ต่างก็นับถือกันโดยพฤตินัยว่าการที่อุบาสิกาที่มีศรัทธาโกนศีรษะนุ่งขาวห่มขาว ถือปฏิบัติศีล 8 (อุโบสถศีล) ซึ่งเรียกโดยทั่วไปว่า แม่ชี เป็นการผ่อนผันผู้หญิงที่ศรัทธาจะออกบวชเป็นภิกษุณีเถรวาท แต่ไม่สามารถอุปสมบทเป็นภิกษุณีเถรวาทได้ โดยส่วนใหญ่แม่ชีเหล่านี้จะอยู่ในสำนักวัดซึ่งแยกเป็นเอกเทศจากกุฎิสงฆ์
ภิกษุณีสายเถรวาทซึ่งสืบวงศ์มาแต่สมัยพุทธกาลด้วยการบวชถูกต้องตามพระวินัยปิฎกเถรวาท ที่ต้องบวชในสงฆ์สองฝ่ายคือทั้งภิกษุสงฆ์และภิกษุณีสงฆ์ ได้ขาดสูญวงศ์ (ไม่มีผู้สืบต่อ) มานานแล้ว คงเหลือแต่ภิกษุณีฝ่ายมหายาน (อาจริยวาท) ที่ยังสืบทอดการบวชภิกษุณีแบบมหายาน (บวชในสงฆ์ฝ่ายเดียว) มาจนปัจจุบัน ซึ่งจะพบได้ในประเทศจีน, เกาหลีใต้, ญี่ปุ่น และศรีลังกา1
ปัจจุบันมีการพยายามรื้อฟื้นการบวชภิกษุณีในฝ่ายเถรวาท โดยทำการบวชมาจากภิกษุณีมหายาน และกล่าวว่าภิกษุณีฝ่ายมหายานนั้น สืบวงศ์ภิกษุณีสงฆ์มาแต่ฝ่ายเถรวาทเช่นกัน แต่มีผู้ตั้งข้อสังเกตว่าฝ่ายมหายานมีการบวชภิกษุณีสืบวงศ์มาโดยมิได้กระทำถูกตามพระวินัยปิฎกเถรวาท และมีศีลที่แตกต่างกันอย่างมากด้วย ทำให้มีการไม่ยอมรับภิกษุณี (เถรวาท) ใหม่ ที่บวชมาแต่มหายานว่า มิได้เป็นภิกษุณีที่ถูกต้องตามพระวินัยปิฎกเถรวาท และมีการยกประเด็นนี้ขึ้นเป็นข้ออ้างว่าพระพุทธศาสนาจำกัดสิทธิสตรีด้วย ซึ่งเป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน เพราะพระพุทธเจ้าทรงยืนยันว่า สตรีสามารถบรรลุธรรมได้เหมือนบุรุษและได้อนุญาตให้มีภิกษุณีที่นับเป็นการเปิดโอกาสให้มีนักบวชหญิงเป็นศาสนาแรกในโลก เพียงแต่การสืบทอดวงศ์ภิกษุณีได้สูญไปนานแล้ว จึงทำให้ในปัจจุบันไม่สามารถบวชสตรีเป็นภิกษุณีตามพระวินัยเถรวาทได้
ประวัติการเกิดภิกษุณีสงฆ์

แต่เดิมพระโคตมพุทธเจ้าไม่ทรงอนุญาตให้มีภิกษุณีได้ เนื่องจากเห็นว่าจะทำให้อายุของพระพุทธศาสนาไม่ยั่งยืน
ต่อมาพระมหาปชาบดีโคตมีเถรี ผู้เป็นพระน้านางและพระมาตุจฉา หรือพระมารดาเลี้ยงของเจ้าชายสิทธัตถะ ท่านได้มีศรัทธาอยากออกบวชจึงทูลอ้อนวอนขอบวชต่อพระพุทธเจ้าถึงสามครั้งสามครา แต่ก็ไม่เป็นผล จนกระทั่งพระอานนท์ได้ทูลขอให้ พระพุทธเจ้าจึงทรงอนุญาต โดยมีเงื่อนไขว่า พระนางปชาบดีโคตมีจะต้องรับเอาครุธรรมแปดประการ (แปลว่าข้อปฏิบัติที่หนักและทำได้ยาก) ไปปฏิบัติ
ดังนั้นภิกษุณีที่ทรงอุปสมบทให้องค์แรกได้แก่ พระมหาปชาบดีโคตมีเถรี ซึ่งบวชเป็นภิกษุณีรูปแรกด้วยการรับครุธรรมแปดประการ (ท่านเป็นรูปเดียวที่บวชด้วยวิธีเช่นนี้)
ต่อมาพระพุทธองค์ได้ทรงวางหลักเกณฑ์ในการรับผู้ประสงค์จะบวชเป็นภิกษุณี และวางวินัยของภิกษุณีไว้มากมาย เพื่อกลั่นกรองผู้ที่ประสงค์จะบวชและมีศรัทธาจริง ๆ  เช่น ภิกษุณี เมื่อบวชแล้วต้องถือศีลถึง 311 ข้อ มากกว่าพระภิกษุ ซึ่งถือศีลเพียง 227 ข้อ (วินัยของภิกษุณีที่มีมากกว่าพระภิกษุ เพราะผู้หญิงมีข้อปลีกย่อยในการดำรงชีวิตมากกว่าผู้ชาย เช่น ต้องมีผ้ารัดถัน (ผ้ารัดอก) ซึ่งผู้ชายไม่จำเป็นต้องมี เป็นต้น)
การบวชเป็นภิกษุณีฝ่ายเถรวาท > การบวชเป็นสิกขมานา

ก่อนที่ผู้หญิงจะบวชเป็นภิกษุณีได้นั้น ต้องบวชเป็น "สิกขมานา" เสียก่อน สิกขมานาเป็นสามเณรีที่ต้องถือศีล 6 ข้ออย่างเคร่งครัดเป็นเวลา 2 ปี หากศีลขาดแม้แต่ข้อเดียวจะต้องเริ่มนับเวลาใหม่
การบวชเป็นสิกขมานา จะบวชได้ต้องอายุครบ 18 ปี เพราะว่าคนที่จะบวชเป็นภิกษุณีได้นั้นต้องอายุครบ 20 แต่สำหรับหญิงที่แต่งงานแล้ว พระพุทธองค์อนุญาตให้บวชเป็นสิกขมานาได้ตั้งแต่อายุ 12 เพราะว่าคนที่แต่งงานจะได้เรียนรู้ความยากลำบากของชีวิต รู้จักสุข ทุกข์ เมื่อรู้จักทุกข์ก็จะรู้จักสมุทัย นิโรธ มรรค ได้ จนนำไปสู่การบรรลุในที่สุด
การบวชเป็นภิกษุณีฝ่ายเถรวาท > การบวชเป็นภิกษุณี

เมื่อผู้ที่ประสงค์จะบวชเป็นภิกษุณี ได้เป็นสิกขมานา ถือศีล 6 ข้อครบ 2 ปีแล้ว แล้วจึงมีสิทธิ์ที่จะเข้าพิธีอุปสมบท โดยต้องอุปสมบทในฝ่ายของ ภิกษุณีสงฆ์ ก่อน แล้วไปเข้าพิธีอุปสมบทในฝ่าย ภิกษุสงฆ์ อีกครั้งหนึ่งจึงจะเป็นภิกษุณีได้โดยสมบูรณ์ (บวชในสงฆ์สองฝ่าย)
การสูญวงศ์ของภิกษุณีฝ่ายเถรวาท

ก่อนที่ภิกษุณีสงฆ์จะหมดไปจากประเทศอินเดียนั้น พระเจ้าอโศกมหาราชทรงส่งพระธรรมทูตออกไป 9 สาย 1 ในนั้นคือ พระมหินทรเถระ ผู้เป็นพระราชโอรสของพระองค์เอง ในสายพระมหินทรเถระนี้ไปศรีลังกา การเผยแพร่ศาสนาพุทธประสบความสำเร็จอย่างดียิ่ง พระนางอนุลา น้องสะใภ้ของกษัตริย์ศรีลังกา ทรงอยากผนวช จึงนิมนต์ พระนางสังฆมิตตาเถรี พระธิดาของพระเจ้าอโศก มาเป็นปวัตตินีให้  ("ปวัตตินี" คือพระอุปัชฌาย์ที่เป็นผู้หญิง)
จากประเทศศรีลังกา ภิกษุณีสงฆ์ได้ไปสืบสายไว้ในจีน ไต้หวัน และอื่น ๆ อีกมาก จนกระทั่งพุทธศาสนาที่อินเดียและศรีลังกาเสื่อมลงลงไปในช่วงหลัง ทำให้ภิกษุณีฝ่ายเถรวาทซึ่งมีศีลและข้อปฏิบัติที่ยุ่งยากไม่สามารถรักษาวงศ์ของภิกษุณีเถรวาทไว้ได้ จึงทำให้ไม่มีผู้สืบทอดการบวชเป็นภิกษุณีสายเถรวาทในปัจจุบัน
การพยายามรื้อฟื้นภิกษุณีสายเถรวาทในปัจจุบัน

ในปัจจุบัน มีความเชื่อว่ายังมีภิกษุณีสายเถรวาทเหลืออยู่ และอ้างหลักฐานยืนยันว่าภิกษุณีทางสายมหายาน วัชรยานนั้นสืบสายไปจากภิกษุณีสายเถรวาท โดยถือกันว่าหากภิกษุณีสายเถรวาทสืบสายไปเป็นมหายานได้ (ภิกษุณีจากลังกาไปบวชให้คนจีน) ภิกษุณีมหายานก็สืบสายมาเป็นเถรวาทได้เช่นกัน
ในกรณีนี้เคยมีประเด็นถกเถียงอยู่ช่วงหนึ่งว่าปัจจุบันนี้สามารถบวชภิกษุณีได้หรือไม่ มีข้อสรุปจากทางพระสงฆ์ฝ่ายเถรวาทว่าพระพุทธองค์ทรงอนุญาตให้มีการบวชเป็นภิกษุณีได้ก็ต่อเมื่อบวชต่อสงฆ์ทั้ง 2 ฝ่าย คือต้องบวชทั้งฝ่ายพระภิกษุสงฆ์ และฝ่ายภิกษุณีสงฆ์เป็นการลงญัตติจตุตถกรรมวาจาทั้งสองฝ่าย จึงจะสามารถเป็นภิกษุณีได้ ดังนั้นในเมื่อภิกษุณีสงฆ์เถรวาทได้เสื่อมสิ้นลงไม่มีผู้สืบต่อ จึงทำให้ในปัจจุบันไม่สามารถทำการบวชผู้หญิงเป็นภิกษุณีฝ่ายเถรวาทได้  การที่มีข้ออ้างว่าสายมหายานสืบสายวงศ์ภิกษุณีสงฆ์ไปก็ไม่สามารถอ้างได้ เพราะการสืบสายทางมหายานมีข้อวินัยและการทำสังฆกรรมบวชภิกษุณีที่ไม่ถูกต้องกับพระไตรปิฎกฝ่ายเถรวาท
ปัจจุบันศรีลังกาพยายามฟื้นฟูภิกษุณีสงฆ์ จนมีหลายร้อยรูป ที่เมืองไทยเองก็มีคนบวชเป็นภิกษุณีหลายรูปแล้วเช่นกัน แต่คณะสงฆ์ไทยไม่ยอมรับเป็นภิกษุณีสงฆ์เพราะสาเหตุดังกล่าวมาแล้วข้างต้น
ดูเพิ่ม

ภิกษุ
พระสงฆ์
สิกขมานา (สามเณรี)
เชิงอรรถ

หมายเหตุ 2: ประเทศศรีลังกา

หมายเหตุ 3: ประเทศพม่า, ประเทศไทย, ประเทศลาว ประเทศเขมร
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลภิกษุณีในประเทศไทย เว็บไซต์ ไทยสาวิกา วัตรทรงธรรมกัลยาณี [ลิงก์เสีย]
84000 พระธรรมขันธ์
| ด ค กพุทธบริษัท |
| --- | --- | --- |
| พุทธบริษัทหลัก |  ภิกษุ  ภิกษุณี  อุบาสก อุบาสิกา  |  |
| พุทธบริษัทย่อย |  แม่ชี (อุบาสิกา)  สามเณร (ภิกษุ)  สามเณรี (ภิกษุณี)  สิกขมานา (ภิกษุณี)  |  |
ภาพภิกษุณีที่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร
ปัจจุบันผู้หญิงผู้ศรัทธาออกบวชในฝ่ายเถรวาทนิยมโกนหัวนุ่งขาวห่มขาวถือศีลอุโบสถบวชเป็น แม่ชี แทน
ปัจจุบันประเทศไทยมีผู้บวชเป็นภิกษุณี (เถรวาท) หลายรูป โดยบวชมาจากคณะภิกษุณีสงฆ์ในประเทศศรีลังกา เช่น ภิกษุณีธัมมนันทา (ในภาพ) มีสำนักภิกษุณีป็นเอกเทศคือทรงธรรมกัลยาณีภิกษุณีอาราม