stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
บรรพศิลป์
นิยามและลักษณะ

“บรรพศิลป์” อาจจะถือว่าเป็นศิลปะพื้นบ้านที่มักจะเป็นศิลปะที่มีความสำคัญทาง ประเพณี/ศาสนาที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมเฉพาะของชนเผ่าใดชนเผ่าหนึ่ง โดยทั่วไปแล้วก็จะเป็นศิลปะที่เกิดขึ้นในท้องถิ่นที่ห่างไกลออกไป และจะเป็นศิลปะที่คำนึงถึงหัวข้อที่ทำ และ ฝีมือในการสร้างจากประชาคมกลุ่มเล็ก (ชนเผ่า) ที่มักจะไม่มีประเพณีการอ่านการเขียน
“บรรพศิลป์” ที่เป็นที่รู้จักกันดีที่สุดมาจากทวีปอเมริกา (ตัวอย่างเช่นงานของอินนิวอิท, อเมริกันอินเดียนเกรตเพลน (Plains Indians--อเมริกันอินเดียนจากตอนกลางของสหรัฐอเมริกา) และจากดินแดนที่ห่างไกลจากผู้คนในอเมริกากลาง และ อเมริกากลางใต้), โอเชียเนีย (โดยเฉพาะจากออสเตรเลีย, เมลานีเซีย, นิวซีแลนด์ และ โพลีนีเซีย) และ แอฟริกาซับซาฮารา ลักษณะของสังคมที่สร้างศิลปะตระกูลนี้ก็ได้แก่:
สังคมที่แยกจากสังคมอารยธรรมหลักของยุโรป, แอฟริกาเหนือ หรือ เอเชียทั้งทางที่ตั้ง, ทางการเมือง และทางเศรษฐกิจ
สังคมที่ใช้ประเพณีมุขปาฐะ (oral tradition) เป็นหลัก ไม่มีการอ่านการเขียน
สังคมขนาดเล็กและเป็นอิสระที่มักจะอยู่ในรูปของหมู่บ้านที่มีประชากรราวสองสามร้อยคนและการติดต่อสัมพันธ์แบบตัวต่อตัวโดยตรงโดยปราศจากการจัดระเบียบสังคม (social organization) หรือมารยาทการสังคมที่วางไว้อย่างเป็นทางการ
งานจำนวนน้อย/เชี่ยวชาญศิลปะเฉพาะทาง
สังคมล่าสัตว์-เก็บพืชผัก (Hunter-gatherer) ที่ดำรงชีวิตแบบยังชีพ หรือ ถ้าทำการเกษตรก็เป็นการเกษตรขนาดเล็กระดับพอกิน
ขาดเทคโนโลยีที่เกินไปกว่าเครื่องมือง่ายๆ ที่อาจจะทำจากหินแทนที่จะเป็นโลหะ
สังคมที่มีแทบจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมจนมาถึงก่อนหน้าที่จะมีการติดต่อกับชาวยุโรป
บรรณานุกรม

Edmund Snow Carpenter, The Tribal Terror of Self-Awareness. In Paul Hockings (editor), Principles of Visual Anthropology, 1975, pages 451–461.
Dennis Dutton, Tribal            Art and Artifact เก็บถาวร 2009-09-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. Journal of Aesthetics and Art Criticism,            51(1):13–21, Winter 1993.
Dennis Dutton, Mythologies            of Tribal Art เก็บถาวร 2018-09-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. African Arts, 28(3):32–43, Summer 1995.
ดูเพิ่ม

ศิลปะคนนอก
ศิลปะไร้มายา
แหล่งข้อมูลอื่น

Tribal Art Magazine
Tribal Arts magazine
Tribal Art Brokers เก็บถาวร 2010-02-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Australia
Paleobree เก็บถาวร 2018-10-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน — Tribal Art Information Service
Tribal Art Gallery, San Francisco, USA
TAD: Tribal Art and Design Gallery, Santa Fe, USA
Tribal arts เก็บถาวร 2011-01-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Great Britain.
ปฏิทินสุริยคติ

ปฏิทินสุริยคติ (อังกฤษ: solar calendar) คือปฏิทินที่วันที่ระบุฤดูกาลหรือสิ่งที่เท่าเทียมกับตำแหน่งของดวงอาทิตย์ที่เกี่ยวข้องกับดวงดาว โดยปฏิทินกริกอเรียนเป็นหนึ่งในตัวอย่างปฏิทินสุริยคติ
ส่วนปฏิทินอีกรูปแบบคือปฏิทินจันทรคติที่เดือนเป็นไปตามวัฏจักรข้างขึ้นข้างแรมของดวงจันทร์ เดือนบนปฏิทินกริกอเรียนไม่ตรงกับดิถีจันทร์
ชาวอียิปต์น่าจะเป็นชนกลุ่มแรกที่พัฒนาปฏิทินสุริยคติ โดยระบุจุดที่ดวงอาทิตย์ที่ดาวหมา (ดาวซิริอุสหรือโซธิส) ที่ท้องฟ้าฝั่งตะวันออก ซึ่งประจวบกับช่วงที่แม่น้ำไนล์เกิดน้ำท่วมประจำปี พวกเขาสร้างปฏิทินที่มี 365 วัน ประกอบด้วย 12 เดือน แต่ละเดือนมี 30 วัน โดยเพิ่มอีก 5 วันในช่วงปลายปี อย่างไรก็ตาม ชาวอียิปต์ไม่ได้คำนึงถึงเศษเสี้ยวของวันที่เพิ่มขึ้น ทำให้ปฏิทินของพวกเขาคลาดเคลื่อนไปเรื่อย ๆ
ตัวอย่าง

ปฏิทินสุริยคติ ได้แก่
ปฏิทินกริกอเรียน
ปฏิทินจูเลียน
ปฏิทินคอปต์ (ไอยคุปต์)
ปฏิทินญะลาลีย์อิหร่าน
ปฏิทินสุริยคติไทย
ปฏิทินเหล่านี้มี 365 วัน ในหนึ่งปี และเพิ่มวันหนึ่งวันในปีอธิกสุรทิน
ปฏิทินสุริยคติที่แสดงดิถีจันทร์ด้วย เรียกว่า ปฏิทินสุริยจันทรคติ ได้แก่
ปฏิทินฮิบรู
ปฏิทินจีน
ปฏิทินจันทรคติไทย
นอกเหนือจากนี้ ยังมีปฏิทินที่ไม่ใช่ปฏิทินสุริยคติ เช่น ปฏิทินฮิจญ์เราะหฺ อันเป็น ปฏิทินจันทรคติของศาสนาอิสลาม, ปฏิทินที่สอดคล้องกับคาบซินอดิกของดาวศุกร์ และปฏิทินที่สอดคล้องกับการขึ้นของดาวฤกษ์ในท้องฟ้า
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Solar calendars
Correspondence between Hebrew and Islamic calendars, months and holidays (pdf)
น้ำเชื่อมข้าวโพดฟรักโทสสูง

สูตรโครงสร้างของฟรุกโทส (ซ้าย) และกลูโคส (ขวา)
น้ำเชื่อมข้าวโพดฟรุกโทสสูง (อังกฤษ: High-fructose corn syrup; HFCS) หรือชื่ออื่น ๆ กลูโคส-ฟรุกโทส, ไอโซกลูโคส และ น้ำเชื่อมกลูโคส-ฟรุกโทส เป็นสารให้ความหวานที่ผลิตมาจากแป้งข้าวโพด ในการผลิตของน้ำเชื่อมข้าวโพดทั่ว ๆ ไปนั้น แป้งจะถูกย่อยด้วยเอนไซม์ ในขณะที่กระบวนการผลิต HFCS นั้นจะถูกแปลงด้วยกระบวนการของกลูโคสไอโซเมอเรสเพื่อเปลี่ยนกลูโคสเป็นฟรุกโทส HFCS มีการผลิตเพื่อจำหน่ายครั้งแรกในต้นทศวรรษ  1970s โดยบริษัทอุตสาหกรรมข้าวโพดคลินตัน (Clinton Corn Processing Company) ร่วมกับ สำนักงานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอุตสาหกรรมญี่ปุ่น (Japanese Agency of Industrial Science and Technology) ที่ซึ่งค้นพบเอนไซม์ดังกล่าวในปี 1965
สำหรับบทบาทในการให้ความหวานนั้น HFCS มักถูกเปรียบกับน้ำตาลเม็ด แต่ความได้เปรียบทางการผลิตนั้น HCFS มีมากกว่าน้ำตาลตรงที่ความสะดวกในการผลิตและคุ้มค่าต่อการลงทุนมากกว่า "HFCS 42" และ "HFCS 55" หมายถึงการมีฟรุกโทสเป็นองค์ประกอบอยู่ 42% และ 55% ตามลำดับ ส่วนที่เหลือขององค์ประกอบคือกลูโคสและน้ำ HFCS 42 นั้นพบใช้งานหลัก ๆ ในการผลิตอาหารแปรรูปและซีเรียลอาหารเช้า ในขณะที่ HFCS 55 นิยมใช้ในการผลิตน้ำหวานต่าง ๆ
สำนักงานควบคุมอาหารและยาของสหรัฐอเมริการะบุว่า HFCS เป็นวัตถุดิบปลอดภัยสำหรับการผลิตอาหารและเครื่องดื่ม การใช้และการส่งออก HFCS จากผู้ผลิตชาวอเมริกันนั้นเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องในต้นศตวรรษที่ 21
สุขภาพ

| คุณค่าทางโภชนาการต่อ 100 กรัม (3> 5 ออนซ์) |
| --- | --- |
พลังงาน: 1,176 กิโลจูล (281 กิโลแคลอรี)

คาร์โบไฮเดรต: 76 g
ใยอาหาร: 0 g
 

ไขมัน: 0 g
 

โปรตีน: 0 g
 

วิตามิน
ไรโบเฟลวิน (บี2): (2%) 0.019 มก.
ไนอาซิน (บี3): (0%) 0 มก.
กรดแพนโทเทนิก (บี5  ) : (0%) 0.011 มก.
วิตามินบี6: (2%) 0.024 มก.
โฟเลต (บี9): (0%) 0 μg
วิตามินซี: (0%) 0 มก.
 

แร่ธาตุ
แคลเซียม: (1%) 6 มก.
เหล็ก: (3%) 0.42 มก.
แมกนีเซียม: (1%) 2 มก.
ฟอสฟอรัส: (1%) 4 มก.
โพแทสเซียม: (0%) 0 มก.
โซเดียม: (0%) 2 มก.
สังกะสี: (2%) 0.22 มก.
 

องค์ประกอบอื่น
น้ำ: 24 g
 
Full report from USDA National Nutrient Database
 หน่วย  μg = ไมโครกรัม • mg = มิลลิกรัม  IU = หน่วยสากล 
ประมาณร้อยละคร่าว ๆ โดยใช้การแนะนำของสหรัฐสำหรับผู้ใหญ่  แหล่งที่มา: USDA FoodData Central
สุขภาพ > สารอาหาร

HFCS ประกอบด้วยคาร์โบไฮเดรต 76% และน้ำ 24% ไม่พบไขมัน, โปรตีน หรือสารอาหารจำเป็นในจำนวนที่มีนัยสำคัญ ในน้ำเขื่อม 100 กรัม ให้พลังงาน 281 กิโลแคลอรี ส่วนใน 1 ช้อนโต๊ะ ซึ่งมี 19 กรัม จะให้พลังงาน 53 แคลอรี
สุขภาพ > โรคอ้วนและความผิดปกติทางเมตาบอลิก

ในขณะนี้ยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่พิสูจน์ว่า HFCS โดยตัวมันเองจะนำไปสู่โรคอ้วนหรือกลุ่มอาการเมตาบอลิก แต่เป็นไปในทางว่าการบริโภคอาหารและเครื่องดื่มรสหวานต่าง ๆ เหล่านี้ก่อเกิดแคลอรีจำนวนมากที่อาจนำไปสู่โรคต่าง ๆ เหล่านี้มากกว่า งานวิจัยทางระบาดวิทยาพบว่าการเพิ่มจำนวนของกลุ่มอาการผิดปกติทางเมตาบอลิก เช่น โรคอ้วนหรือโรคไขมันพอกตับที่ไม่เกี่ยวกับแอลกอฮอล นั้นมีความเกี่ยวพันกับการบริโภคน้ำตาลและแคลอรีจำนวนมากโดยทั่วไป ผลการศึกษาในปี 2012 พบว่าฟรุกโทสไม่ได้มีผลต่อน้ำหนักกายเมื่อนำมาทดแทนคาร์โบไฮเดรตอื่น ๆ ในมื้ออาหารที่ปริมาณแคลอรีเท่ากัน งานศึกษาเชิงระบบในปี 2014 พบหลักฐานน้อยมากที่แสดงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างการบริโภค HFCS กับโรคตับ, ระดับเอนไซม์ในตับ หรือปริมาณไขมัน
สุขภาพ > ความปลอดภัยและความกังวลในการผลิต

นับตั้งแต่ปี 2014 สำนักงานควบคุมอาหารและยา (FDA) ของสหรัฐอเมริกาได้ยืนยันว่า has HFCS นั้นปลอดภัยในฐานะวัตถุดิบสำหรับอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม และไม่พบหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์ HFCS สำหรับค้าปลีกมีความแตกต่างในแง่ของความปลอดภัยจากสารให้ความหวานทดแทนอื่น ๆ ในคู่มือแนะนำการบริโภคสำหรับชาวอเมริกัน ปี 2010 ได้แนะนำว่าการเติมน้ำตาลควรมีการจำกัดในการบริโภค
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ High-fructose corn syrup
ปฏิทินดาราศาสตร์

ปฏิทินดาราศาสตร์ หรือ เอเฟเมริส (อังกฤษ: ephemeris; มาจากคำภาษากรีกโบราณว่า ἐφήμερος ephemeros หมายถึง "ประจำวัน")  คือตารางแสดงตำแหน่งของวัตถุทางดาราศาสตร์ที่ปรากฏบนท้องฟ้าในช่วงเวลาหนึ่งๆ มีการนำไปใช้ที่แตกต่างกันสำหรับการศึกษาดาราศาสตร์และโหราศาสตร์ นับเป็นผลงานชิ้นต้นๆ ชิ้นหนึ่งของการใช้คอมพิวเตอร์คำนวณข้อมูลทางกลศาสตร์
ข้อมูลสำหรับนักดาราศาสตร์จะเป็นตำแหน่งดาวที่แสดงบนระบบพิกัดขั้วโลกทรงกลม ประกอบด้วยค่าไรต์แอสเซนชั่นและเดคลิเนชั่น ส่วนตารางสำหรับนักโหราศาสตร์จะเป็นค่าลองจิจูดกับเส้นทางของจักรราศี อาจมีการแสดงค่าเดคลิเนชั่นประกอบด้วย ตำแหน่ง Astrological position อาจกำหนดเป็นเที่ยงวันหรือเที่ยงคืนก็ได้
ปฏิทินในทางดาราศาสตร์อาจมีข้อมูลเกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่สำคัญหรือน่าสนใจสำหรับทั้งนักดาราศาสตร์และโหราศาสตร์ เช่น การเกิดคราส การเกิดปรากฏการณ์ดาวเคราะห์เคลื่อนที่ถอยหลัง ดาวเคราะห์เคลื่อนบังกัน เวลาอายัน ดิถีของดวงจันทร์ เป็นต้น นอกเหนือจากปรากฏการณ์ของดาวเคราะห์และดวงจันทร์แล้วในบางครั้งยังรวมถึงไครอนและวัตถุท้องฟ้าขนาดเล็กอื่นๆ ด้วย
ดูเพิ่ม

ต้นยุคอ้างอิง (ดาราศาสตร์)
แหล่งข้อมูลอื่น

The JPL HORIZONS online ephemeris
Monthly Ephemeris เก็บถาวร 2010-09-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
น้ำแร่

น้ำแร่
น้ำแร่ (อังกฤษ: Mineral Water) คือน้ำชนิดหนึ่งที่มีแร่ธาตุผสมในอัตราสูงกว่าน้ำปกติ ได้จากแหล่งน้ำธรรมชาติ เป็นน้ำที่ผู้คนนำมาใช้ดื่มและอาบ โดยที่ผู้คนเชื่อว่าการดื่มน้ำแร่นั้นจะช่วยบำรุงสุขภาพ ซึ่งปัจจุบันได้มีผู้ผลิตน้ำดื่มหลายรายที่นำน้ำแร่ธรรมชาติมาบรรจุขวดเป็นสินค้าขาย และการอาบน้ำแร่นั้นเชื่อว่าเป็นการช่วยในการบำรุงผิวพรรณ นอกจากนี้ ยังมีผลิตภัณฑ์อื่น ๆ ที่มีน้ำแร่เป็นส่วนประกอบ เช่น สเปรย์น้ำแร่ใช้ฉีดที่ผิวหน้า ซึ่งว่ากันว่ามีสรรพคุณในการทำให้หน้าสดชื่นและผ่อนคลายความตึงเครียด[ต้องการอ้างอิง]
น้ำแร่ที่สำคัญของโลกมีเช่น น้ำแร่ซัมซัม
องค์ประกอบ

น้ำที่มีไอออนของ แคลเซียม และ แมกนีเซียม ละลายอยู่มาก จะถูกเรียกว่า น้ำแข็ง; น้ำที่มีไอออนของแคลเซียมและแมกนีเซียมละลายอยู่ในปริมาณน้อยจะเรียกว่า น้ำอ่อน
องค์การอาหารและยา (FDA) ของสหรัฐอเมริกาจัดประเภทน้ำแร่เป็นน้ำที่มี ของแข็งที่ละลายทั้งหมด (TDS) อย่างน้อย 250 parts per million (ppm) ซึ่งมาจากแหล่งน้ำใต้ดินที่ได้รับการปกป้องทางธรณีวิทยาและทางกายภาพ ไม่สามารถเติมแร่ธาตุเพิ่มเติมลงในน้ำนี้ได้
ใน สหภาพยุโรป น้ำบรรจุขวดสามารถเรียกว่าน้ำแร่ได้เมื่อมันถูกบรรจุที่แหล่งน้ำและได้รับการบำบัดน้อยหรือไม่มีการบำบัดเลย อนุญาตให้มีการกำจัด เหล็ก, แมงกานีส, กำมะถัน และ สารหนู ผ่านกระบวนการ decantation, filtration หรือการบำบัดด้วยอากาศที่อุดมด้วย โอโซน ตราบเท่าที่การบำบัดนี้ไม่เปลี่ยนแปลงองค์ประกอบของน้ำในด้านสารที่สำคัญที่ให้คุณสมบัติของน้ำดังกล่าว การเติมสิ่งใด ๆ นอกเหนือจาก คาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งอาจถูกเติม, ลบหรือรี-แนะนำด้วยวิธีทางกายภาพเท่านั้น ไม่มีการบำบัดฆ่าเชื้อหรือการเติมสารที่ยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียใด ๆ [ต้องการอ้างอิง]
ผลกระทบต่อสุขภาพ

การทบทวนโดย องค์การอนามัยโลก พบว่าการบริโภคน้ำที่มีความแข็งมากขึ้น ซึ่งมีแร่ธาตุในปริมาณสูง เช่น แมกนีเซียมและอาจจะเป็นแคลเซียม สามารถลดอัตราการเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดหัวใจได้เล็กน้อย
อย่างไรก็ตาม ปริมาณแร่ธาตุมีความแตกต่างกันมากระหว่างแบรนด์ต่าง ๆ ของน้ำแร่ และน้ำประปาอาจมีปริมาณแร่ธาตุที่คล้ายกันหรือสูงกว่า การศึกษาหนึ่งพบว่าปริมาณแร่ธาตุเฉลี่ยของน้ำแร่ในอเมริกาเหนือต่ำกว่าของน้ำประปา แม้ว่าค่าต่าง ๆ จะมีความแตกต่างกันมากในทั้งสองกลุ่ม นอกจากนี้ แหล่งแร่ธาตุอื่น ๆ ในอาหารอาจมีความคุ้มค่ามากกว่าและมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยกว่าน้ำแร่บรรจุขวด
อ่านหนังสือเพิ่ม

Kozisek, Frantisek; Rosborg, Ingegerd, บ.ก. (2020). Drinking Water Minerals and Mineral Balance Importance, Health Significance, Safety Precautions. Springer International Publishing. ISBN 9783030180348.
ดูเพิ่ม

น้ำบรรจุขวด
น้ำดื่ม
น้ำลิเธีย
น้ำแร่สปา
คุณภาพน้ำ
แหล่งข้อมูลอื่น

Bottled Water of the World: Worldwide Bottled Water Brands Listed by Country
Eupedia: List of European mineral water brands with mineral analysis
"Mineral Waters" . New International Encyclopedia. 1905.
"Mineral Waters" . สารานุกรมบริตานิกา ค.ศ. 1911. Vol. 18 (11 ed.). 1911.
↑  "Hard Water". USGS. 8 April 2014. สืบค้นเมื่อ 16 May 2015.
↑  "CFR - Code of Federal Regulations Title 21". www.accessdata.fda.gov. สืบค้นเมื่อ 2020-12-04.
↑  EU Directive 2009/54/EC
↑  "Nutrients in Drinking Water". World Health Organization. สืบค้นเมื่อ 2024-05-09.
↑  Azoulay A, Garzon P, Eisenberg MJ (March 2001). "Comparison of the Mineral Content of Tap Water and Bottled Waters". Journal of General Internal Medicine. 16 (3): 168–175. doi:10.1111/j.1525-1497.2001.04189.x. PMC 1495189. PMID 11318912.
ปฏิปักษ์

ปฏิปักษ์ (อังกฤษ: antagonist) หรือ ตัวร้าย ตัวโกง เป็นตัวละคร กลุ่มตัวละครหรือสถาบันซึ่งเป็นตัวแทนของการต่อต้านที่ตัวเอกต้องต่อสู้ด้วย หรือกล่าวได้ว่าปฏิปักษ์เป็นบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่ต่อต้านตัวละครหลัก (ซึ่งอาจมีได้หลายตัว) ในเรื่องลีลาตามแบบแผนซึ่งมีการกระทำที่ประกอบด้วยวีรบุรุษต่อสู้กับตัวโกง/ศัตรู สามารถถือได้ทั้งสองว่าเป็นตัวเอกและปฏิปักษ์ตามลำดับ ปฏิปักษ์ยังอาจมาในรูปภัยคุกคามหรืออุปสรรคสำคัญต่อตัวละครหลักด้วยการดำรงอยู่ของมัน โดยไม่จำเป็นต้องมีเจตนาพุ่งเป้าไปยังตัวละครหลักนั้นเลย ตัวอย่างทั้งในภาพยนตร์และละคร เช่น เซารอน ปฏิปักษ์หลักในเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ผู้ต่อสู้กับตัวเอกของซีรีส์อย่างต่อเนื่อง ธรรมเนียมปฏิปักษ์ในเรื่อง คือ ทางเลือกศีลธรรมของพวกเขาจะมีรสชาติน้อยกว่าของตัวเอก บ่อยครั้งผู้ประพันธ์มักใช้เพื่อสร้างความขัดแย้งในเรื่อง อย่างไรก็ดี นี่เป็นเพียงธรรมเนียมเท่านั้น และการกลับธรรมเนียมดังกล่าวพบได้ในตัวละครแมคดัฟฟ์จากเรื่องแม็คเบ็ธ ผู้อาจโต้แย้งได้ว่า ความปรารถนาในการสู้กับทรราชแมคเบธถูกต้องตามทำนองคลองธรรม
ปฐพีศาสตร์

นักปฐพีศาสตร์สำรวจดิน
ปฐพีศาสตร์ (อังกฤษ: soil science) คือ การศึกษาเกี่ยวกับดินซึ่งเป็นทรัพยากรธรรมชาติอย่างหนึ่งบนพื้นผิวโลก รวมถึงการสร้างดิน การจำแนกดิน และการทางแผนที่ทางกายภาพ เคมี ชีววิทยา และที่ดินที่มีดินอุดมสมบูรณ์ และที่ดินที่เกี่ยวข้องกับการใช้และการบริหารดิน
บางครั้งคำที่จะกล่าวเหล่านี้อาจถือเป็นสาขาหนึ่งของปฐพีศาสตร์ เช่น ปฐพีวิทยา (pedology) (การสร้างดิน เคมี สัณฐานวิทยา และการจำแนกดิน) และปฐพีวิทยาสัมพันธ์ (edaphology; วิชาที่ศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างดินกับสิ่ง มีชีวิต โดยเฉพาะพืช) ที่คำนี้อาจกล่าวได้ว่ามีความหมายเหมือนกับปฐพีศาสตร์
ปฏิบัติการช่างตัดไม้

ปฏิบัติการช่างตัดไม้ (อังกฤษ: Operation Lumberjack) เป็นปฏิบัติการทางทหารซึ่งดำเนินการในขั้นสุดท้ายของสงครามโลกครั้งที่สองในทวีปยุโรป ดำเนินการโดยกองทัพสหรัฐที่หนึ่งในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1945 เพื่อยึดเมืองสำคัญทางยุทธศาสตร์ในเยอรมนี อย่างเช่น โคโลญ และเพื่อให้ฝ่ายสัมพันธมิตรมีที่มั่นที่มั่นคงตามแม่น้ำไรน์
เมื่อกลุ่มกองทัพที่ 21 ตั้งฐานที่มั่นตามแม่น้ำไรน์อย่างแน่นหนาแล้ว กลุ่มกองทัพที่ 12 ของพลเอกแบรดเลย์เตรียมการที่จะลงมือในปฏิบัติการช่างตัดไม้ แผนการดังกล่าวสอดรับกับการที่กองทัพที่ 1 จะโจมตีไปทางตะวันออกเฉียงใต้มุ่งหน้าไปยังจุดบรรจบของแม่น้ำอาร์และแม่น้ำไรน์ จากนั้นจะเบนลงไปทางใต้เพื่อบรรจบกับพลเอกแพตตัน ซึ่งกองทัพที่สามจะรุกอย่างต่อเนื่องไปทางตะวันออกเฉียงเหนือผ่านไอเฟล หากสำเร็จ ปฏิบัติการช่างตัดไม้จะทำให้สหรัฐสามารถยึดเมืองโคโลญ เขตโคเบลนซ์ และนำกลุ่มกองทัพที่ 12 ไปยังแม่น้ำไรน์ทางเหนือของแม่น้ำโมแซลล์ กลุ่มกองทัพที่ 12 ยังได้หวังที่จะล้อมทหารเยอรมันจำนวนมากอีกด้วย
พลเอกแบรดเลย์เริ่มต้นปฏิบัติการดังกล่าวเมื่อวันที่ 1 มีนาคม ทางตอนเหนือ กองทัพที่ 1 ใช้ประโยชน์จากหัวสะพานข้ามแม่น้ำแอร์ฟต์อย่างรวดเร็ว และรุกเข้าสู่ออยสเคียร์เชนในวันที่ 4 มีนาคม และโคโลญในวันที่ 5 มีนาคม เป็นเวลาเดียวกับที่กองทัพที่ 3 กวาดผ่านไอเฟลไปยังแม่น้ำไรน์
ในพื้นที่รับผิดชอบของกองทัพที่ 1 กองกำลังเฉพาะกิจซึ่งประกอบด้วยกองพลยานเพราะที่ 9 ภายใต้การบังคับบัญชาของพันโท เลโอนาร์ด เอนเกมัน รุกมุ่งหน้าไปยังเรมาเกน โดยเป็นส่วนหนึ่งของการรุก "ช่างตัดไม้" เมื่อกองกำลังยานเกราะเฉพาะกิจมาถึงชานเมือง ก็ได้ค้นพบว่าสะพานรางรถไฟลูเดนดอฟฟ์ยังคงไม่ถูกทำลายอย่างน่าประหลาดใจ ถึงแม้ว่าทหารเยอรมันฝ่ายป้องกันจะพยายามทำลายสะพานดังกล่าว แต่กองพลยานเกราะที่ 9 ก็สามารถยึดครองสะพานได้เมื่อวันที่ 7 มีนาคม ค.ศ. 1945
แม้ว่าสะพานลูเดนดอฟฟ์จะถูกทำลายลงเมื่อวันที่ 17 มีนาคม แต่ฝ่ายสัมพันธมิตรได้สร้างสะพานทุ่นข้ามแม่น้ำไรน์ขึ้นเป็นจำนวนมากแล้วจนถึงขณะนั้น และสามารถสร้างหัวสะพานทางด้านตะวันออกของแม่น้ำ
ปฏิบัติการครั้งนี้ ได้ถูกนำไปแต่งเป็นนวนิยายในชื่อ  The Bridge at Remagen โดย เคน เฮกเลอร์ และได้ถูกสร้างเป็นภาพยนตร์ในชื่อเดียวกัน ในปี ค.ศ. 1969 (ชื่อภาษาไทย: สะพานเผด็จศึก
)
แหล่งข้อมูลอื่น

แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ ปฏิบัติการช่างตัดไม้
ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
50°34′45″N 7°14′39″E﻿ / ﻿50.579167°N 7.244167°E﻿ / 50.579167; 7.244167
ปฏิญญาสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิของชนเผ่าพื้นเมือง

ปฏิญญาสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิของปวงชนท้องถิ่นดั้งเดิม (อังกฤษ: Declaration on the Rights of Indigenous Peoples) ผ่านโดยสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติระหว่างสมัยประชุมที่ 62 ที่สำนักงานใหญ่สหประชาชาติในนครนิวยอร์ก เมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2550
ขณะที่ปฏิญญาสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติจะมิใช่ตราสารอันมีผลผูกพันตามกฎหมายภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ แต่สหประชาชาติแถลงว่า ปฏิญญาฯ "แสดงถึงพัฒนาการอันรวดเร็วของบรรทัดฐานกฎหมายระหว่างประเทศ และปฏิญญาฯ ยังสะท้อนพันธกรณีของสหประชาชาติที่จะขับเคลื่อนไปยังทิศทางที่แน่นอน" สหประชาชาติอธิบายว่าปฏิญญาฯ ว่าเป็น "มาตรฐานสำคัญในการปฏิบัติต่อปวงชนท้องถิ่นดั้งเดิม ซึ่งจะเป็นเครื่องมือสำคัญมุ่งสู่การกำจัดการละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อปวงชนท้องถิ่นดั้งเดิมกว่า 370 ล้านคนของโลกอย่างไม่ต้องสงสัย และช่วยพวกเขาในการต่อสู้กับการเลือกปฏิบัติและการถูกเบียดตกขอบ (marginalisation)"
เป้าประสงค์

ปฏิญญาสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิของปวงชนท้องถิ่นดั้งเดิมแถลงสิทธิปัจเจกและสิทธิร่วมของปวงชนท้องถิ่นดั้งเดิม เช่นเดียวกับสิทธิในวัฒนธรรม อัตลักษณ์ ภาษา การจ้างงาน สาธารณสุข การศึกษาและประเด็นอื่น ปฏิญญาฯ ยัง "ให้ความสำคัญแก่สิทธิปวงชนท้องถิ่นดั้งเดิมในการธำรงรักษาและเสริมสร้างสถาบัน วัฒนธรรมและประเพณีของตน และเพื่อติดตามการพัฒนาให้สอดคล้องกับความต้องการและความปรารถนาของพวกเขาเอง" มัน "ห้ามการเลือกปฏิบัติต่อปวงชนท้องถิ่นดั้งเดิม" และยัง "สนับสนุนการมีส่วนอย่างเต็มที่และมีประสิทธิภาพในทุกเรื่องที่เกี่ยวข้องกับพวกเขา และสิทธิของพวกเขาในการคงความแตกต่าง และติดตามวิสัยทัศน์ด้านการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมของพวกเขาเอง"
การเจรจาและการลงมติเห็นชอบ

ปฏิญญาสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิของปวงชนท้องถิ่นดั้งเดิมใช้เวลาจัดทำนานถึง 25 ปี แนวคิดในการจัดทำเริ่มขึ้นใน พ.ศ. 2525 เมื่อคณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติจัดตั้งคณะทำงานว่าด้วยปวงชนท้องถิ่นดั้งเดิม (WGIP) ซึ่งจัดตั้งขึ้นเป็นผลจากการศึกษาโดยผู้เสนอรายงานการประชุมพิเศษ José R. Martínez Cobo ว่าด้วยปัญหาการเลือกปฏิบัติที่ปวงชนท้องถิ่นดั้งเดิมเผชิญ คณะทำงานดังกล่าว ซึ่งได้รับมอบหมายให้พัฒนามาตรฐานสิทธิมนุษยชนซึ่งจะคุ้มครองปวงชนท้องถิ่นดั้งเดิม เริ่มต้นทำงานใน พ.ศ. 2528 โดยร่างปฏิญญาว่าด้วยสิทธิของปวงชนท้องถิ่นดั้งเดิม ร่างปฏิญญาแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2536 และถูกเสนอต่อคณะอนุกรรมการว่าด้วยการป้องกันการเลือกปฏิบัติและการคุ้มครองชนกลุ่มน้อย ซึ่งให้การรับรองในปีถัดมา ระหว่างนี้ องค์การแรงงานระหว่างประเทศได้เห็นชอบอนุสัญญาว่าด้วยชนพื้นเมืองและชนเผ่า พ.ศ. 2532
จากนั้นปฏิญญาฉบับร่างถูกส่งถึงคณะกรรมาธิการว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ซึ่งจัดตั้งคณะทำงานขึ้นอีกชุดหนึ่งเพื่อพิจารณาข้อความ อีกหลายปีต่อมา คณะทำงานนี้ประชุมกัน 11 ครั้งเพื่อพิจารณาและแก้ไขปรับปรุงร่างปฏิญญาและข้อกำหนดของร่าง ความคืบหน้าในร่างปฏิญญาเป็นไปอย่างล่าช้า เพราะมีบางรัฐกังวลเกี่ยวกับข้อกำหนดบางประการของปฏิญญา อาทิ สิทธิในการกำหนดการปกครองด้วยตนเองของปวงชนท้องถิ่น และการครอบครองทรัพยากรธรรมชาติซึ่งมีอยู่ในดินแดนดั้งเดิมของปวงชนท้องถิ่นนั้น ปฏิญญารุ่นสุดท้ายได้รับความเห็นชอบเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2549 โดยประเทศสมาชิกคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ 47 ประเทศ อันเป็นองค์กรสืบทอดจากคณะกรรมาธิการว่าด้วยสิทธิมนุษยชน โดยมีรัฐสมาชิก 30 รัฐเห็นชอบ สองรัฐไม่เห็นชอบ สิบสองรัฐไม่ลงคะแนน และอีกสามรัฐขาดประชุม
ต่อมา ปฏิญญาฯ ถูกส่งต่อไปยังสมัชชาใหญ่ ซึ่งได้มีการลงมติยอมรับข้อเสนอเมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2550 ระหว่างสมัยประชุมสามัญที่ 61 มี 143 ประเทศลงมติเห็นชอบ สี่ประเทศไม่เห็นชอบ และสิบเอ็ดประเทศงดออกเสียง รัฐสมาชิกสี่ประเทศที่ลงมติไม่เห็นชอบมีออสเตรเลีย แคนาดา นิวซีแลนด์ และสหรัฐอเมริกา โดยทุกประเทศข้างต้นกำเนิดขึ้นเดิมเป็นอาณานิคมของสหราชอาณาจักร และมีประชากรอพยพส่วนใหญ่มิใช่ปวงชนท้องถิ่น และมีประชากรท้องถิ่นส่วนน้อย นับแต่นั้น ทั้งสี่ประเทศได้เปลี่ยนไปลงนามปฏิญญาดังกล่าว ประเทศที่ไม่ออกเสียงได้แก่ อาเซอร์ไบจาน บังกลาเทศ ภูฏาน บุรุนดี โคลอมเบีย จอร์เจีย เคนยา ไนจีเรีย สหพันธรัฐรัสเซีย ซามัวและยูเครน ส่วนรัฐสมาชิกอีก 34 รัฐไม่มาลงมติ โคลอมเบียและซามัวได้เปลี่ยนไปลงนามเอกสารนับแต่นั้น
แหล่งข้อมูลอื่น

United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples as Adopted by the General Assembly, 13 September 2007 Full text of the Declaration.
ปฏิบัติการอะแลสกา

แผนเสนอที่จะช่วยผู้ลี้ภัยชาวฟินแลนด์
ปฏิบัติการอะแลสกา (อังกฤษ: Operation Alaska), ฟินาแลสกา (Finalaska) หรือ นิวฟินแลนด์ (New Finland) เป็นแผนเสนอจากเจ้าหน้าที่สหรัฐบางส่วนที่จะช่วยผู้ลี้ภัยชาวฟินแลนด์มาที่รัฐอะแลสกา ถ้าสหภาพโซเวียตยึดครองประเทศฟินแลนด์ทั้งในช่วงสงครามฤดูหนาวและสงครามต่อเนื่อง โดยจะตั้งชุมชนนิวฟินแลนด์ริมแม่น้ำแทเนอนาในบริเวณภาคกลางของรัฐอะแลสกา
ชาววอะแลสกาคัดค้านแผนนี้ ส่วนใหญ่ให้เหตุผลว่า เพราะภาษาฟินแลนด์เป็นภาษาที่เรียนรู้ยากและไม่ค่อยมีผู้พูดในภูมิภาคนี้
ภูมิหลัง

ในประเทศสหรัฐช่วงสงครามฤดูหนาว มีความกลัวว่าจะมีการสังหารหมู่ชาวฟินแลนด์ จึงมีการวางแผนว่า อเมริกาจะช่วยชาวฟินแลนด์ด้วยการเคลื่อนย้ายไปยังรัฐอะแลสกา เหตุผลที่เลือกรัฐนี้เพราะมีสภาพอากาศเหมาะกับชาวฟินแลนด์และมีประชากรในรัฐนี้น้อยมาก ในช่วงสงครามต่อเนื่องมีแผนจะรับผู้ลี้ภัยชาวฟินแลนด์ อย่างไรก็ตาม ในเหตุผลส่วนใหญ่เป็นเพราะอเมริกามีความพร้อมที่จะเคลื่อนย้ายประชากรฟินแลนด์ทั้งประเทศ
ปฏิทรรศน์

บทความนี้เกี่ยวกับปรัชญา คณิตศาสตร์ และตรรกศาสตร์ สำหรับวงดนตรี ดูที่ พาราด็อกซ์
ปฏิทรรศน์ หรือ พาราด็อกซ์ (อังกฤษ: Paradox) คือ ประโยคหรือกลุ่มของประโยคที่เป็นจริงอย่างชัดเจน แต่นำไปสู่ความขัดแย้งในตัวเอง หรือสถานการณ์ที่อยู่นอกความคิดทั่วไป โดยทั่วไปแล้วอาจเป็นไปได้ว่า ประโยคดังกล่าวนี้แท้จริงแล้วอาจไม่ได้นำไปสู่สภาวะขัดแย้ง ผลลัพธ์ที่ได้อาจไม่ใช่ข้อขัดแย้งจริง ๆ หรือข้อกำหนดในตอนต้นอาจไม่จริงหรือไม่สามารถเป็นจริงพร้อม ๆ กันได้ คำว่าปฏิทรรศน์หรือพาราด็อกซ์มักถูกใช้แทนที่ไปมากับคำว่าข้อขัดแย้ง อย่างไรก็ตามแนวคิดทั้งสองนั้นไม่เหมือนกันเสียทีเดียว ในขณะที่ข้อขัดแย้งประกาศสิ่งที่ตรงกันข้ามกับตัวเองหลาย ๆ ปฏิทรรศน์กลับมีทางออกหรือคำอธิบาย
ปฏิทรรศน์ในทางปรัชญาและตรรกะ

ปฏิทรรศน์แห่งความอิสระ (Paradox of free will)
ถ้าพระเจ้ารู้ว่ามนุษย์จะทำอะไรตอนที่สร้างมนุษย์ขึ้นมา แสดงว่ามนุษย์นั้นไม่มีอิสระ
ปฏิทรรศน์คุณปู่ (Grandfather paradox)
ถ้าคนคนหนึ่งเดินทางย้อนเวลากลับไปฆ่าปู่ของเขา จะทำให้พ่อของเขาไม่สามารถถือกำเนิดมาได้ ซึ่งนั่นจะทำให้เขาไม่สามารถเกิดมาได้ด้วยเช่นกัน ซึ่งในเมื่อถ้าเขาไม่ได้เกิดมา เขาก็ไม่สามารถย้อนเวลากลับไปฆ่าปู่ของเขาได้
ปฏิทรรศน์ช่างตัดผม (Barber paradox)
ช่างตัดผมมีหน้าที่ตัดผมให้คนทั่วไป เพราะคนทั่วไปไม่สามารถตัดผมของตนเองได้ แล้วช่างตัดผมสามารถตัดผมของตัวเองได้หรือ
ปฏิทรรศน์ในทางคณิตศาสตร์และสถิติศาสตร์

ปฏิทรรศน์ของซีโน (Zeno's paradox)
เราไม่สามารถวิ่งแข่งแซงเต่าได้ โดยต่อให้เต่าอยู่ในตำแหน่งข้างหน้า เพราะเมื่อเราเดินทางไปอยู่ที่ตำแหน่งเดิมของเต่า เต่าก็เปลี่ยนตำแหน่งไปข้างหน้าเสียแล้ว
โคมไฟของทอมสัน (Thomson's lamp)
ถ้าเราเปิด-ปิดไฟไปเรื่อย ๆ เป็นอนันต์ครั้ง แล้วไฟจะเปิดหรือปิด
ปฏิทรรศน์ของรัสเซิลล์ (Russell's paradox)
M เป็นเซตของเซตทุกเซตที่ไม่บรรจุตัวเองเป็นสมาชิก ดังนั้น A จะเป็นสมาชิกของ M ก็ต่อเมื่อ A ไม่เป็นสมาชิกของ A
ปฏิทรรศน์ในทางเศรษฐศาสตร์

ปฏิทรรศน์ของลอนตีฟ (Leontief's paradox)
ประเทศที่อุดมด้วยปัจจัยทุน แต่มีการส่งออกสินค้าที่ใช้แรงงานเป็นหลัก
ปฏิทรรศน์ของกีฟเฟน (Giffen's paradox)
การเพิ่มราคาของสินค้าบางอย่าง ทำให้คนอยากซื้อมากขึ้น
ปฏิทรรศน์มูลค่า (Paradox of value) หรือ ปฏิทรรศน์เพชรและน้ำ (Diamond-water paradox)
น้ำมีประโยชน์มากกว่าเพชร แต่ราคาถูกกว่า
ปฏิบัติการเบอร์ลิน (อาร์เนม)

ปฏิบัติการเบอร์ลิน (อังกฤษ: Operation Berlin) เป็นการอพยพในช่วงเวลากลางคืนของส่วนที่เหลือจากการถูกโอบล้อมของกองพลทหารโดดร่มที่ 1 แห่งบริติซ,ได้ติดอยู่ในดินแดนภายใต้การยึดครองของเยอรมันทางตอนเหนือของแม่น้ำไรน์ตอนล่างในประเทศเนเธอร์แลนด์ในช่วงระหว่างปฏิบัติการมาร์เก็ตการ์เดนในสงครามโลกครั้งที่สอง.จุดมุ่งหมายของปฏิบัติการครั้งนี้คือการถอดถอนกองกำลังอย่างปลอดภัยแก่ส่วนที่เหลือของกองพล,ที่ถูกล้อมรอบสามด้านโดยกองทัพเยอรมันที่เหนือกว่าและอาจจะเป็นอันตรายจากการถูกรุมโจมตีและถูกทำลายได้.ปฏิบัติการครั้งนี้ได้ประสบความสำเร็จในการอพยพได้ประมาณ 2,400 นายของกองพลทหารโดดร่มที่ 1 แห่งบริติซและเป็นการปิดฉากของปฏิบัติการมาร์เก็ตการ์เดน.แผนการของฝ่ายสัมพันธมิตรในการก้าวข้ามแม่น้ำไรน์และยุติสงครามในยุโรปในปี ค.ศ. 1944.นักบินเครื่องร่อนที่เหลือรอดในกองพลได้รับคำสั่งให้กำหนดด้วยเทปสีขาวผ่านป่า,ลงจอดจาก Perimeter, ตรงบริเวณของโรงแรม Hartenstein,ไปยังฝั่งเหนือของ Neder-Rijn (แม่น้ำไรน์ตอนล่าง) ที่ทหารช่างวิศวกรแห่งแคนาดา (Royal Canadian Engineers) ที่กำลังรอคอยด้วยเรือขนาดเล็กเพื่อที่จะก้าวข้ามไปยังแม่น้ำไรน์ได้อย่างปลอดภัยและลงจอดในจุดของทางตอนเหนือของ Driel.
แหล่งข้อมูลอื่น

Badsey, Stephen (1993). Arnhem 1944, Operation Market Garden. Osprey Publishing Ltd. ISBN 1-85532-302-8.
Kershaw, Robert (1990). It Never Snows In September. Ian Allan Publishing. ISBN 0-7110-2167-8.
Middlebrook, Martin (1994). Arnhem 1944: The Airborne Battle. Viking. ISBN 0-670-83546-3.
Ryan, Cornelius (1999) [1974]. A Bridge Too Far. Wordsworth Editions Ltd. ISBN 1-84022-213-1.
Waddy, John (1999). A Tour of the Arnhem Battlefields. Pen & Sword Books Limited. ISBN 0-85052-571-3.