stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ตูอี มะลิลา

| --- | --- |
ภาพร่างของเต่าที่ได้รับการเก็บรักษาไว้ ณ ค.ศ. 2002
สปีชีส์: Geochelone radiata
เกิด: ประมาณ ค.ศ. 1777 ประเทศมาดากัสการ์
ตาย: 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1965 ประเทศตองงา
ที่ไว้ซาก: พระราชวังหลวงแห่งประเทศตองงา
เป็นที่รู้จักสำหรับ: เต่าบกอายุยืนยาวที่สุดที่อายุได้รับการยืนยันแล้ว
ตูอี มะลิลา (ตองงา: Tu'i Malila; ค.ศ. 1777 – 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1965) เป็นเต่าบกที่กัปตันเจมส์ คุก กล่าวว่าได้นำมาถวายแก่พระราชวงศ์ของประเทศตองงาตามจารีตประเพณี โดยเป็นเต่ารัศมีดาราเพศเมีย (Geochelone radiata) จากประเทศมาดากัสการ์ และเป็นเต่าบกที่มีอายุยืนยาวที่สุดที่อายุได้รับการยืนยันแล้ว
ชื่อของมันหมายถึงกษัตริย์มะลิลาในภาษาตองงา ซึ่งตูอี มะลิลา ฟักออกจากไข่เมื่อประมาณ ค.ศ. 1777 และจากนั้น กัปตันคุกได้ถวายแก่พระราชวงศ์ตองกาเมื่อครั้งที่เยือนตองงาในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1777 ตามแหล่งข้อมูลอื่น ๆ พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 แห่งตองงา ทรงได้รับมาจากเรือที่เกาะฮาอะไป ในช่วงครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 19
ตูอี มะลิลา ยังคงอยู่ในความดูแลของพวกเขาจนถึงวันตายเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ. 1965 เนื่องจากสาเหตุตามธรรมชาติ เต่าบกตัวนี้จึงมีอายุร่วมประมาณ 188 ปี ในช่วงสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักรเสด็จประพาสประเทศตองงาใน ค.ศ. 1953 ตูอี มะลิลา ได้เป็นหนึ่งในสัตว์ตัวแรกที่ได้รับการแสดงเฉพาะพระพักตร์กษัตริย์เมื่อครั้งที่พระองค์เสด็จเยือนเกาะอย่างเป็นทางการ
อนึ่ง ร่างของเต่าบกตัวนี้ได้รับการเก็บไว้ ณ พระราชวังหลวงแห่งประเทศตองงา
แหล่งข้อมูลอื่น

TONGA - (Ancient Tonga) - The Royal Tour 1953 เก็บถาวร 2014-08-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Benton Johnson and the Tale of Tu’i Malila, Part 1
| ด ค กเต่าและเต่าบกที่มีชื่อเสียง |
| --- | --- |
 อะเดลิตา  อทฺไวต  เอสเมอรัลดา  เอเวอลีน  แฮเรียต  โจนาธาน  จอร์จผู้เดียวดาย  ออมสิน  เอ็มซี  ทิโมธี  ตูอี มะลิลา
ตูอีกาโนกูโปลู

| --- | --- |


พระราชอิสริยยศ: ตูอิกาโนกูโปลูแห่งจักรวรรดิตูอีโตงา พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรตองงา
ปกครอง: จักรวรรดิตูอีโตงา ราชอาณาจักรตองงา
เชื้อชาติ: ตองงา
สาขา: ราชวงศ์ตูปู
จำนวนพระมหากษัตริย์: 23 พระองค์
ประมุขพระองค์แรก: พระเจ้างาตา
ผู้นำสกุลองค์ปัจจุบัน: สมเด็จพระราชาธิบดีตูปูที่ 6
ช่วงระยะเวลา: ค.ศ. 1600 - ปัจจุบัน
สถาปนา: ค.ศ. 1600
ราชวงศ์ก่อนหน้า: ตูอีโตงา ตูอิฮาอะตากาลาอัว
ด ค ก
ราชวงศ์ตูอีกาโนกูโปลู (ตองงา: Tuʻi Kanokupolu) เป็นราชวงศ์ที่ปกครองจักรวรรดิตูอีโตงาร่วมกับราชวงศ์ตูอีโตงาและตูอิฮาอะตากาลาอัว ราชวงศ์ตูอิกาโนกูโปลูสถาปนาขึ้นโดยพระเจ้าโมอูงาโอโตงาตูอิฮาอะตากาลาอัวพระองค์ที่ 6 โดยแต่งตั้งพระราชโอรสของพระองค์ซึ่งมีพระราชมารดาเป็นชาวซามัวคือเจ้าชายงาตาขึ้นเป็นตูอิกาโนกูโปลูพระองค์แรก ราชวงศ์นี้ตั้งขึ้นเพื่อช่วยเหลือตูอิฮาอะตากาลาอัวบริหารราชการแผ่นดิน อย่างไรก็ตามในเวลาต่อมาราชวงศ์ตูอิกาโนกูโปลูเริ่มมีบทบาททางการปกครองมากขึ้น เห็นได้จากการที่ตูอีโตงาต้องอภิเษกสมรสเจ้าหญิงจากราชวงศ์ตูอิกาโนกูโปลูแทนที่จะมาจากตูอิฮาอะตากาลาอัว ในช่วงปลายจักรวรรดิตูอีโตงาเกิดการแตกแยกขึ้นระหว่างราชวงศ์และผู้ปกครองท้องถิ่นต่างๆ ซึ่งในท้ายที่สุดพระเจ้าเตาฟาอาเฮาจากราชวงศ์ตูอิกาโนกูโปลูสามารถรวบรวมดินแดนที่แตกแยกให้เป็นหนึ่งเดียวได้อีกครั้งและสถาปนาราชอาณาจักรตองงาขึ้น ในปัจจุบันตูอิกาโนกูโปลูเป็นราชวงศ์ที่ปกครองประเทศตองงาในนามราชวงศ์ตูปู พระมหากษัตริย์พระองค์ปัจจุบันของราชวงศ์นี้คือสมเด็จพระราชาธิบดีตูปูที่ 6
ดูเพิ่ม

รายพระนามพระมหากษัตริย์ตองงา
จักรวรรดิตูอีโตงา
ตูอีโตงา
ตูอิฮาอะตากาลาอัว
นฏราจรรโกยิล (จิตัมปรัม)

| ติลไลนฏราชรรโกยิล |
| --- | --- |
โคปุรัมของโกยิล
ศาสนา
ศาสนา: ศาสนาฮินดู
เขต: กฏลูร
เทพ: นาฏราช (พระศิวะ)
ที่ตั้ง
ที่ตั้ง: จิตัมปรัม
รัฐ: ทมิฬนาฑู
ประเทศ: อินเดีย
พิกัดภูมิศาสตร์: 11°23′58″N 79°41′36″E﻿ / ﻿11.39944°N 79.69333°E﻿ / 11.39944; 79.69333
สถาปัตยกรรม
ประเภท: ทมิฬ
ผู้สร้าง: โจฬะ
จารึก: ทมิฬ
ติลไลนฏราชรรโกยิล (ทมิฬ: தில்லை நடராஜர் கோயில்) หรือ จิตัมปรัมนฏราจรรโกยิล (சிதம்பரம் நடராசர் கோயில்) เป็นโบสถ์พราหมณ์บูชาพระศิวนาฏราช ตั้งอยู่ที่จิตัมปรัม รัฐทมิฬนาฑู ประเทศอินเดีย ชื่อธิลไลเป็นชื่อเดิมของเมืองในสมัยที่เทวาลัยสร้างขึ้น ชื่อจิตัมปรัมซึ่งเป็นชื่อเมืองและชื่อของเทวาลัยนั้นหมายถึง "ช่วงแห่งการตื่นรู้" สถาปัตยกรรมของเทวาลัยเป็นสัญลักษณ์แทนความเชื่อมต่อระหว่างศิลปะกับจิตวิญญาณ กับกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์และพระเป็นเจ้า เทวาลัยยังเป็นที่รู้จักจากประติมากรรมแสดงการร่ายรำ 108 ท่าจาก นาฏยศาสตร์ ของภรตมุณี ซึ่งเป็นพื้นฐานของการร่ายรำภรตนาฏยัมของอินเดีย
จังหวัดปกครองตนเองชนชาติหุย ชางจี๋

| จังหวัดชางจี๋ 昌吉州 · سانجى ئوبلاستى |
| --- | --- |
จังหวัดปกครองตนเอง
Changji Hui Autonomous Prefecture 昌吉回族自治州 سانجى خۇيزۇ ئاپتونوم ئوبلاستى
ที่ตั้งของจังหวัดหุยชางจี๋ (สีแดง) ในเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ (สีส้ม)
ประเทศ: สาธารณรัฐประชาชนจีน
เขตปกครองตนเอง: ซินเจียงอุยกูร์
ศูนย์กลางปกครอง: ชางจี๋
เขตเวลา: UTC+8 (มาตรฐานจีน)
รหัส ISO 3166: CN-XJ-23
จังหวัดปกครองตนเองชนชาติหุย ชางจี๋ (จีน: 昌吉回族自治州; Uyghur: سانجى خۇيزۇ ئاپتونوم ئوبلاستى) เป็นจังหวัดปกครองตนเองของชาวหุยทางตะวันออกเฉียงเหนือของเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ ประเทศจีน มีพื้นที่ประมาณ 77,129 ตารางกิโลเมตร และมีศาลากลางอยู่ในนครชางจี๋
เขตการปกครอง

จังหวัดหุยชางจี๋มีการแบ่งเขตการปกครองเป็น 2 นครระดับอำเภอ 4 อำเภอ และ 1 อำเภอปกครองตนเอง
| แผนที่ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
  ชางจี๋(นคร) ฟู่คัง(นคร) อำเภอฮูถูปี้ อำเภอมานาส อำเภอฉีไถ อำเภอจิมซาร์ อำเภอโมรี 
| ชื่อ | อักษรจีน | ฮั่นยฺหวี่พินอิน | เสี่ยวเอ้อร์จิง | อุยกูร์   (UEY) | อุยกูร์ละติน   (ULY) | ประชากร  (ค.ศ. 2010) | พื้นที่ (ตร.กม.) | ความหนาแน่น (คน/ตร.กม.) |
| นครชางจี๋ | 昌吉市 | Chāngjí Shì | ﭼْﺎکِ شِ‎ | سانجى شەھىرى | Sanji Shehiri | 426,253 | 7,981 | 53.40 |
| นครฟู่คัง | 阜康市 | Fùkāng Shì | ﻓُﻮْﻛْﺎ شِ‎ | فۇكاڭ شەھىرى | Fukang Shehiri | 165,006 | 8,545 | 19.31 |
| อำเภอฮูถูปี้ | 呼图壁县 | Hūtúbì Xiàn | خُوتُوبِ ﺷِﯿًﺎ‎ | قۇتۇبى ناھىيىسى | Qutubi Nahiyisi | 210,201 | 9,518 | 22.08 |
| อำเภอมานาส | 玛纳斯县 | Mǎnàsī Xiàn | مَانَاسِ ﺷِﯿًﺎ‎ | ماناس ناھىيىسى | Manas Nahiyisi | 237,558 | 9,154 | 25.95 |
| อำเภอฉีไถ | 奇台县 | Qítái Xiàn | ٿِتَیْ ﺷِﯿًﺎ‎ | گۇچۇڭ ناھىيىسى | Guchung Nahiyisi | 210,566 | 16,709 | 12.60 |
| อำเภอจิมซาร์ | 吉木萨尔县 | Jímùsà'ěr Xiàn | کِمُوسَاعَر ﺷِﯿًﺎ‎ | جىمىسار ناھىيىسى | Jimisar Nahiyisi | 113,284 | 8,170 | 13.86 |
| อำเภอปกครองตนเองชนชาติคาซัค โมรี | 木垒哈萨克自治县 | Mùlěi Hāsàkè Zìzhìxiàn | مُولِؤ هَاسَاکْ ذِجِشِیًا‎ | مورى قازاق ئاپتونوم ناھىيىسى | Mori Qazaq Aptonom Nahiyisi | 65,719 | 13,582 | 4.83 |
ยกเลิก: หมี่ตง (นครระดับอำเภอ)
กลุ่มชาติพันธุ์

จากการสำรวจสำมะโนประชากรปี ค.ศ. 2010 ชางจี๋มีประชากร 1,428,587 คนโดยมีความหนาแน่นของประชากร 19.4 คนต่อตารางกิโลเมตร
| ชาติพันธุ์ | 2000> ประชากร | 2000> % | 2010> ประชากร | 2010> % |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ฮั่น | 1,129,384 | 73.91% | 1,075,852 | 75.31% |
| หุย | 176,563 | 11.55% | 136,013 | 9.52% |
| คาซัค | 133,286 | 8.72% | 119,942 | 8.40% |
| อุยกูร์ | 63,606 | 4.16% | 58,984 | 4.13% |
| รวมทั้งหมด | 1,528,097 | 100% | 1,428,587 | 100% |
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการของจังหวัดหุยชางจี๋เก็บถาวร 2017-05-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
44°01′N 87°19′E﻿ / ﻿44.01°N 87.31°E﻿ / 44.01; 87.31
ซาลิมา สุลต่าน บีกัม

| ซาลิมา สุลต่าน บีกัม Salima Sultan Begum |
| --- | --- |
Shahzadi of the Mughal Empire
ซาลิมา บีกัม กับ อับดุล ราฮิม ถูกพาไป อะห์มดาบาด หลังจากไบราม ข่านถูกลอบปลงพระชนม์ในปี 1561
ประสูติ: 23 กุมภาพันธ์ 1539
สวรรคต: 2 มกราคม ค.ศ. 1613(1613-01-02) (73 ปี) อัคระ, อินเดีย
ฝังพระศพ: Mandarkar Garden, Agra
คู่อภิเษก: ไบราม ข่าน (m. 1557–1561) มหาราชอัคบาร์ (m. 1561–1605 ใน ชลันธระ)
ราชวงศ์: ติมูร์อิด (by birth)
พระราชบิดา: นุรุดดิน มูฮัมเหม็ด เมอร์ซา
พระราชมารดา: กัลรุกห์ บีกัม
ศาสนา: อิสลาม
ซาลิมา สุลต่าน บีกัม (อูรดู: سلیمہ سلطان بیگم; อังกฤษ: Salima Sultan Begum กุมภาพันธ์ 1539 – 2 มกราคม 1613) เป็นพระมเหสีองค์ที่ 4 ของ มหาราชอัคบาร์, และเป็นหลานสาวของ บาบูร์
พระนางเป็นพระราชธิดาของ กัลรุกห์ บีกัม พระมาตุจฉาของมหาราชอัคบาร์ กับนุรุดดิน มูฮัมเหม็ด เมอร์ซา ในตอนแรกเธอเป็น คู่หมั้น กับ ไบราม ข่าน ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของอัคบาร์ โดยลุงของเธอ ฮูมายุน เป็นผู้หมั้นหมาย เจ้าสาวน่าจะเป็นรางวัลที่เลอค่าของไบราม คู่สามีภรรยาผู้มีอายุต่างกันมากกว่าสี่สิบปี แต่งงานกันในปี 1557 หลังจากอัคบาร์ได้ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิโมกุลองค์ที่สามต่อจากสมเด็จพระราชบิดา แต่ถึงกระนั้นพระองค์ก็ยังไม่มีพระราชบุตร เหตุเพราะหลังจากนั้นเพียงสามปี ไบราม ข่านก็ถูกกลุ่มชาวอัฟกันลอบสังหารในปี 1561 หลังจากเสียชีวิต ซาลิมาก็ได้สยุมพรกับมหาราชอัคบาร์ ลูกพี่ลูกน้องของพระองค์
ในวัฒนธรรมสมัยนิยม

ซาลิมา สุลต่าน บีกัมเป็นตัวละครในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ที่ได้รับรางวัลของ Indu Sundaresan  The Twentieth Wife  (2002).
ซาลิมา สุลต่าน บีกัม รับบทโดย Manisha Yadav ในละครเรื่อง Jodha Akbar.
Riya Deepsi รับบทเป็นซาลิมา สุลต่าน บีกัม ในละครเรื่อง Bharat Ka Veer Putra – Maharana Pratap.
Dilnaz Irani รับบทเป็นซาลิมา สุลต่าน บีกัม ในภาพยนตร์เรื่อง Jodhaa Akbar กำกับภาพยนตร์โดย Ashutosh Gowariker
แหล่งอ้างอิง

Begum, Gulbadan (1902). The History of Humayun (Humayun-Nama). Royal Asiatic Society. ISBN 8187570997.
Findly, Ellison Banks (1993). Nur Jahan: Empress of Mughal India. Oxford University Press. ISBN 9780195360608.
ซะรีบะฮ์ลุล

| แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก |
| --- | --- |
โบราณวัตถุที่ได้จากขุดค้นทางโบราณคดีที่ซะรีบะฮ์ลุลในปี 1911-1912
ที่ตั้ง: อำเภอมารตัณฑ์ แคว้นไคเบอร์ ประเทศปากีสถาน
บางส่วน: ซากพุทธศาสนสถานที่ทัขทีบะฮี และซากนครซะรีบะฮ์ลุลซึ่งอยู่เคียงกัน
เกณฑ์พิจารณา: วัฒนธรรม: (iv)
อ้างอิง: 140-002
ขึ้นทะเบียน: 1980 (สมัยที่ 4th)
พิกัด: 34°15′19.71″N 71°57′02.48″E﻿ / ﻿34.2554750°N 71.9506889°E﻿ / 34.2554750; 71.9506889
ที่ตั้งซะรีบะฮ์ลุล ในประเทศปากีสถานแสดงแผนที่ประเทศปากีสถานซะรีบะฮ์ลุล (คันธาระ)แสดงแผนที่คันธาระซะรีบะฮ์ลุล (เอเชียใต้)แสดงแผนที่เอเชียใต้
ซะรีบะฮ์ลุล (อูรดู: سری بہلول, อักษรโรมัน: Seri Bahlol, Sahr-i Bahlol หรือ Sahri Bahlol) เป็นแหล่งโบราณคดีและเมือง ตั้งอยู่ใกล้กับแหล่งโบราณคดีทัขทีบะฮี อำเภอมารตัณฑ์ ประเทศปากีสถาน ห่างไป 70 กิโลเมตรจากเปศวาร์ เมืองหลวงของแคว้น
ประวัติศาสตร์

ซะรีบะฮ์ลุลเป็นเมืองโบราณที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโกในปี 1980 ซากในซะรีบะฮ์ลุลเป็นซากของเมืองในป้อมปราการขนาดเล็กที่สร้างขึ้นในยุคกุษาณ การอนุรักษ์แหล่งโบราณคดีที่นี่เริ่มต้นโดยจอห์น มาร์แชล
โบราณวัตถุที่พบในซะรีบะฮ์ลุล เช่น พระพุทธรูป ตลอดจนโบราณวัตถุอื่น ๆ เช่น รูปสลัก เหรียญกษาปณ์ เครื่องมือเครื่องใข้ และอัญมณี สามารถพบๆด้ทั่วไป คนในพื้นที่ได้ทำการลักลอบขุดค้นโบราณวัตถุต่าง ๆ และสร้างความเสียหายให้กับแหล่งโบราณสถานในเมือง รวมถึงยังมีพ่อค้าโบราณวัตถุคนท้องถิ่นที่หลอกลวงให้ชาวบ้านมีส่วนร่วมในการขุดค้นอย่างผิดกฏหมาย การอนุรักษ์ต่าง ๆ จึงต้องอาศัยความร่วมมือจากรัฐบาลทั้งระดับประเทศและจากนานาชาติ
ชื่อ "Seri Bahlol" มีผู้บรรยายไว้อยู่หลายรูปแบบ คนท้องถิ่นระบุว่สมาจากคำภาษาฮินดีสองคำ คือ "Sheri" (ศรี) ซึ่งเป็นคำนำหน้านามบุคคลที่ให้ความเคารพ และ "Bahlol" เป็นชื่อของผู้นำการเมืองและศาสนาในพื้นที่นี้ในอดีต หมู่บ้านซะรีบะฮ์ลุลล้อมรอบด้วยซากของกำแพงที่สร้างขึ้นในสมัยปกครองของกุษาณ กำแพงดังกล่าวถูกทำลายไปหลายจุด กระนั้นยังคงสามารถเห็นได้ในหลายจุดเช่นกัน คนท้องถิ่นส่วนมากในหมู่บ้านประกอบอาชีพเกษตรกรรมและปศุสัตว์
ระเบียงภาพ

เกษตรกรในหมู่บ้านซะรีบะฮ์ลุลในปัจจุบัน
หมู่บ้านซะรีบะฮ์ลุลในปัจจุบัน
พระโพธิสัตว์ปางสมาธิ สลักจากหิน ค้นพบที่ซะรีบะฮ์ลุล ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ปัฏณะ
หินแกะสลักแสดงภาพพิธีอุปสมบทของพระนันทเถระ ค้นพบที่ซะรีบะฮ์ลุล ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์อินเดีย โกลกาตา
พระพุทธรูปปางแสดงเทศนา ค้นพบที่ซะรีบะฮ์ลุล ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์อินเดีย โกลกาตา
เศียรพระโพธิสัตว์ ค้นพบที่ซะรีบะฮ์ลุล ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะแซนดีเอโก
ประติมากรรมรูปพระโพธิสัตว์ ค้นพบที่ซะรีบะฮ์ลุล ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์เดอะเม็ต นครนิวยอร์ก
พระโพธิสัตว์ประทับยืน ค้นพบที่ซะรีบะฮ์ลุล ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์อินเดีย โกลกาตา
พระพุทธรูปที่ค้นพบที่ซะรีบะฮ์ลุล
พระพุทธรูปประทับนั่ง ขนาบด้วยศาสนบุคคลสองคน (Buddha Triads) ค้นพบที่ซะรีบะฮ์ลุล ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์เปศวาร์
พระพุทธรูปปางประทับนั่ง ค้นพบที่ซะรีบะฮ์ลุลในการขุดค้นปี 1911-1912
“พระใหญ่” ที่ค้นพบที่ซะรีบะฮ์ลุล ในการขุดค้นปี 1909
พระพุทธรูปที่ค้นพบที่ซะรีบะฮ์ลุล ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์เปศวาร์
พระพุทธรูปโลหะสัมฤทธิ์ ค้นพบที่ซะรีบะฮ์ลุล ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์บริติช ลอนดอน
ดาร์ดาร์

| ดาร์ดาร์ Дардар |
| --- | --- |
หมู่บ้านและจาโมอัต
ดาร์ดาร์ที่ตั้งในประเทศทาจิกิสถาน
พิกัด: 39°26′35″N 68°26′42″E﻿ / ﻿39.44306°N 68.44500°E﻿ / 39.44306; 68.44500
ประเทศ:  ทาจิกิสถาน
แคว้น: ซุฆด์
เขต: อัยนี
ประชากร (2015)
 • ทั้งหมด: 7,562 คน
เขตเวลา: UTC+5 (เวลาทาจิกิสถาน)
ดาร์ดาร์ (ทาจิก: Дардар) เป็นหมู่บ้านและจาโมอัต (เทศบาล) ในเขตอัยนี แคว้นซุฆด์ ทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศทาจิกิสถาน ไม่ไกลจากชายแดนประเทศอุซเบกิสถาน หมู่บ้านตั้งอยู่ริมฝั่งเหนือของแม่น้ำซารัฟชอน ตามแนวทางหลวงสาย A377 จากหมู่บ้านอัยนีไปยังหมู่บ้านอูร์เมตัน จาโมอัตดาร์ดาร์มีประชากร 7,562 คน (ค.ศ. 2015) ประกอบด้วย 6 หมู่บ้าน ได้แก่ ดาร์ดาร์ (ที่ตั้งจาโมอัต), อิสโกดาร์, คัยโรโบด และเซโรโบด
บุคคลสำคัญ

กุลนาซาร์ เคลดี (ค.ศ. 1945–2020) – กวีและผู้แต่งเพลงชาติทาจิกิสถาน
แหล่งข้อมูลอื่น

Satellite map at Maplandia.com
ชาหบาซ ภัตตี

คลีเมนต์ ชาหบาซ ภัตตี (อูรดู: شہباز بھٹی; Clement Shahbaz Bhatti; 9 กันยายน 1968 - 2 มีนาคม 2011) เป็นนักการเมืองชาวปากีสถานและสมาชิกรัฐสภาตั้งแต่ปี 2008 แลเดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีกลางว่าการกระทรวงกิจการชนกลุ่มน้อยคนแรก จนกระทั่งเขาถูกลอบสังหารเมื่อ 2 มีนาคม 2011 ในอิสลามาบาด ขณะดำรงตำแหน่ง เขาเป็นคริสต์ชนคนเดียวในคณะรัฐมนตรีของปากีสถาน เตห์รีกีตาลิบานปากีสถานอ้างตนเป็นผู้ก่อเหตุลอบสังหารโดยอ้างเหตุผลว่าภัตตีเป็นผู้หมิ่นประมาทศาสดามุฮัมมัด ในเดือนมีนาคม 2016 หรือห้าปีนับจากการเสียชีวิต เขาได้รับการประกาศเป็นบุญราศีอย่างเป็นทางการโดยสังฆมณฑลคาทอลิกแห่งอิสลามาบาด-ราวัลปินดี โดยประกาศตำแหน่งภัตตีเป็นผู้รับใช้พระเป็นเจ้าในคริสตจักรของโรมันคาทอลิก
การงาน

เมื่อครั้งเป็นนักศึกษา ภัตตีได้ก่อตั้งและเป็นประธานของกลุ่มปลดปล่อยคริสต์ชนปากีสถาน (Christian Liberation Front) เขาก่อตั้งเมื่อปี 1985. เขาก่อตั้งสันนิบาตชนกลุ่มน้อบปากีสถานทั้งปวง (All Pakistan Minorities Alliance; APMA) ในปี 2002 และได้รับการลงคะแนนเสียงให้เป็นประธานสันนิบาต ภัตตีพบกับ เปร์เวซ มุชาร์รัฟ ในฐานะสมาชิกของกลุ่มสนับสนุนสิทธิชนกลุ่มน้อย ภัตตีเข้าร่วมพรรคประชาชนปากีสถาน (PPP) ในปี 2002 แต่ไม่ได้มีบทบาททางการเมืองมากนักขนกระทั่งเข้ารับตำแหน่งรัฐมนตรีในปี 2008 เขาเคยเป็นบุคคลห้ามเดินทางออกนอกดินแดนของรัฐบาลในปี 2003 แต่ถูกนำชื่ออกในช่วงปลายปีเดียวกัน
การลอบสังหาร

ภัตตีได้รับการข่มขู่เอาชีวิตหลายครั้งนับตั้งแต่ปี 2009 ที่ซึ่งเขาออกมาพูดถึงเชิงสนับสนุนแก่คริสต์ชนชาวปากีสถานที่ถูกโจมตีในจลาจลที่โกจรา ปี 2009 ในแคว้นปัญจาบ และยิ่งทวีความรุนแรงของการข่มขู่มากขึ้นหลังอาซิอา บีบี คริสต์ชนชาวปากีสถานที่ภัตตีให้การสนับสนุน ถูกตัดสินประหารชีวิตในปี 2010 โทษฐานหมิ่นศาสนา สหรัฐอเมริกาเคยพยายามแทรกแซงเพิ่มความปลอดภัยแก่ภัตตีโดยการจัดหายานหุ้มเกราะให้กับภัตตี แต่ล้มเหลว ภัตตีเคยกล่าวเป็นลางถึงการเสียชีวิตของตนและอัดวิดีโอซึ่งตั้งใจให้เผยแพร่หากเขาเสียชีวิต เขาระบุว่า "ผมเชื่อมั่นในพระเยซูคริสต์ ผู้ทรงมอบ[เสียสละ]ชีวิตให้แก่พวกเรา และผมพร้อมที่จะสละชีพเพื่อการณ์นี้ ผมมีชีวืตอยู่เพื่อชุมชนของผม ... และผมจะตายเพื่อปกป้องสิทธิของเรา"
บีบีซีรายงานว่าขณะภัตตีกำลังเดินทางไปทำงานผ่านย่านที่อยู่อาศัย ไม่นานหลังเดินทางออกจากบ้านของมารดา รถยนต์ของภัตตีก็ถูกสาดด้วยกระสุนปืน ขณะนั้นเขาอยู่ตัวคนเดียวและไม่มียามประกบ เขาถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลทันทีแต่ได้เสียชีวิตแล้วในที่เกิดเหตุ กลุ่มเตหริกีตาลิบาน ระบุกับบีบีซีว่าเป็นผู้ก่อเหตุ เพราะภัตตีเป็น "ผู้ดูหมิ่นศาสนาอย่างชัดแจ้ง" (known blasphemer)
วันหลังจากข่าวการเสียชีวิตของภัตตีแพร่ออกไป คริสต์ชนหลายร้อยคนออกมาประท้วงบนท้องถนนในแคว้นปัญจาบเรียกร้องความยุติธรรมให้แก่ภัตตี ต่อมาในปี 2011 ได้มีการพยายามโน้มเอียงสาเหตุการลอบสังหารว่ามาจาก "ความขัดแย้งภายใน" ของบรรดาคริสต์ชนเอง ฆาตกรผู้ก่อเหตุยังคงไม่ถูกระบุตัว และบรรดาชนกลุ่มน้อยปากีสถานได้ออกมาเรียกร้องให้มีการดำเนินการหาตัวผู้ก่อเหตุ
แหล่งข้อมูลอื่น

Shahbaz Bhatti Memorial Trust, Official Website of Shahbaz Bhatti, Founded by his brother Dr.Paul Bhatti.
All Pakistan Minorities Alliance เก็บถาวร 2014-01-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Official Website of Shahbaz Bhatti's APMA.
Shahbaz Bhatti เก็บถาวร 2011-03-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Pakistan Herald profile.
Shahbaz Bhatti receives International Religious Freedom Award[ลิงก์เสีย]. Pakistan Press International Article, 21 March 2004.
PAKISTAN: Religious freedom in the shadow of extremism. CSW religious freedom briefing, June 2011.
Unofficial site in support of his cause
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  สหรัฐ
ตราแผ่นดินของตองงา

| ตราแผ่นดินของตองงา |
| --- | --- |

รายละเอียด
ผู้ใช้ตรา: สมเด็จพระราชาธิบดีตูปูที่ 6
เริ่มใช้: พ.ศ. 2418
เครื่องยอด: มงกุฎรองรับด้วยช่อมะกอก
โล่: ดาวสามดวง หมายถึง สามกลุ่มเกาะหลักของตองงา คือ โตงาตาปู ฮาอะไป และวาวาอู มงกุฎ หมายถึง สมเด็จพระราชาธิบดีและสมเด็จพระราชินีแห่งตองงา  ดาบสามเล่ม หมายถึง การปกครองตองงาของ 3 ราชวงศ์  นกพิราบ หมายถึง สันติภาพ ความสงบสุข   ตรงกลางตราแผ่นดิน มีรูปดาวหกแฉกสีขาว และมีรูปกากบาทสีแดงอยู่ข้างใน
ประคองข้าง: ธงชาติตองงา
คำขวัญ: ตองงา: "Ko e ʻOtua mo Tonga ko hoku Tofiʻa" ("พระเจ้าและตองงาคือมรดกของข้าพเจ้า")
การใช้: รัฐบาลตองงา ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระราชาธิบดีและสมเด็จพระราชินีแห่งตองงา
ตราแผ่นดินของตองงา ประกาศใช้อย่างเป็นทางการเมื่อพ.ศ. 2418 ออกแบบโดยพระเจ้าจอร์จ ตูปูที่ 1 หลังจากสงครามกลางเมืองของตองงา  มีความหมายดังต่อไปนี้
ดาวสามดวง หมายถึง สามกลุ่มเกาะหลักของตองงา คือ โตงาตาปู ฮาอะไป และวาวาอู
มงกุฎ หมายถึง สมเด็จพระราชาธิบดีและสมเด็จพระราชินีแห่งตองงา
นกพิราบ หมายถึง สันติภาพ ความสงบสุข
ดาบสามเล่ม หมายถึง การปกครองตองงาของ 3 ราชวงศ์
ตรงกลางตราแผ่นดิน มีรูปดาวหกแฉกสีขาว และมีรูปกากบาทสีแดงอยู่ข้างใน
ดูเพิ่ม

ธงชาติตองงา
แหล่งข้อมูลอื่น

| ด ค กตราแผ่นดินของประเทศและดินแดนในเขตโอเชียเนีย |
| --- | --- | --- |
| ออสเตรเลีย | ออสเตรเลีย · เกาะคริสต์มาส · หมู่เกาะโคโคส (คีลิง) · เกาะนอร์ฟอล์ก |  |
| เมลานีเซีย | ฟิจิ · นิวแคลิโดเนีย · ปาปัวนิวกินี · หมู่เกาะโซโลมอน · ติมอร์ตะวันออก · วานูอาตู |  |
| ไมโครนีเซีย | กวม · คิริบาส · หมู่เกาะมาร์แชลล์ · ไมโครนีเซีย · นาอูรู · หมู่เกาะนอร์เทิร์นมาเรียนา · ปาเลา |  |
| โพลินีเซีย | อเมริกันซามัว · หมู่เกาะคุก · เฟรนช์โปลินีเซีย · ฮาวาย · นิวซีแลนด์ · นีอูเอ · หมู่เกาะพิตแคร์น · ซามัว · โตเกเลา · ตองกา · ตูวาลู · วาลิสและฟูตูนา |  |
คาราไม

| คาราไม 克拉玛依市 قاراماي شەھىرى |
| --- | --- |
นครระดับจังหวัด
แม่น้ำคาราไมไหลผ่านกลางเมืองคาราไม
ที่ตั้งของนครคาราไมภายในเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์
คาราไมที่ตั้งของตัวเมืองในซินเจียงอุยกูร์
พิกัด (ศาลาว่าการนครคาราไม): 45°34′48″N 84°53′21″E﻿ / ﻿45.5799°N 84.8892°E﻿ / 45.5799; 84.8892
ประเทศ: สาธารณรัฐประชาชนจีน
เขตปกครองตนเอง: ซินเจียงอุยกูร์
ศูนย์กลางการปกครอง: เขตคาราไม
เขตการปกครองย่อย:  เขต เขตคาราไม เขตไป๋เจี่ยนทัน เขตตู๋ชานจื่อ เขตโอร์กู 
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 7,734 ตร.กม. (2,986 ตร.ไมล์)
ความสูง: 354 เมตร (1,161 ฟุต)
ประชากร (2019)
 • ทั้งหมด: 462,347 คน
 • ความหนาแน่น: 60 คน/ตร.กม. (150 คน/ตร.ไมล์)
 • ชนชาติส่วนใหญ่: ฮั่น - 74.8%
เขตเวลา: UTC+8 (มาตรฐานจีน)
รหัสไปรษณีย์: 834000
รหัสพื้นที่: 0990
รหัส ISO 3166: CN-XJ-02
GDP (2019): CNY￥ 97.29 พันล้าน   US $14.1 พันล้าน
GDP ต่อหัว: CNY ￥210,426   US $30,452
 - เติบโต:  6.1%
ป้ายทะเบียนรถ: 新J
เว็บไซต์: www.klmy.gov.cn/Pages/default.aspx
คาราไม หรือ เค่อลาหม่าอี หรือ คาราเมย์ (Uyghur: قاراماي‎, Qaramay, K̡aramay; จีน: 克拉瑪依; พินอิน: Kèlāmǎyī) เป็นเมืองทางตอนเหนือของเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ ทางตะวันตกเฉียงเหนือของสาธารณรัฐประชาชนจีน
ชื่อของเมือง "คาราไม" มาจากภาษาอุยกูร์ที่มีความหมายว่า "น้ำมันสีดำ" (黑油) มีประชากรประมาณ 290,000 คน
การแบ่งเขตการปกครอง

คาราไมแบ่งการปกครองออกเป็น 4 เขต ได้แก่
| แผนที่ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
  คาราไม ตู๋ชานจื่อ ไป๋เจี่ยนทัน โอร์กู 
| เขต | อักษรจีน | พินอิน | อุยกูร์ (UEY) | อุยกูร์แบบละติน (ULY) | ประชากร (สำมะโน ค.ศ. 2010) | พื้นที่ (กม2) | ความหนาแน่น (/กม2) |
| คาราไม | 克拉玛依区 | Kèlāmǎyī Qū | قاراماي رايونى | Qaramay Rayoni | 261,445 | 3,833 | 68.20 |
| ตู๋ชานจื่อ | 独山子区 | Dúshānzǐ Qū | مايتاغ رايونى | Maytagh Rayoni | 69,361 | 400 | 173.40 |
| ไป๋เจี่ยนทัน | 白碱滩区 | Báijiǎntān Qū | جەرەنبۇلاق رايونى | Jerenbulaq Rayoni | 50,422 | 1,272 | 39.63 |
| โอร์กู | 乌尔禾区 | Wū'ěrhé Qū | ئورقۇ رايونى | Orqu Rayoni | 9,780 | 2,229 | 4.38 |
ภูมิศาสตร์

คาราไมตั้งอยู่ในแอ่งเป่ย์เจียง (北疆)
ภูมิศาสตร์ > ภูมิอากาศ

คาราไมจะมีอากาศร้อน และแห้งแล้งในฤดูร้อน และมีอุณหภูมิ -25 ถึง 40 องศาเซลเซียส
| ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของคาราไม (ปกติ ค> ศ. 1981–2010).ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดที่เคยบันทึก °C (°F) | 5.8 (42.4) | 12.9 (55.2) | 24.9 (76.8) | 35.6 (96.1) | 39.5 (103.1) | 40.7 (105.3) | 44.0 (111.2) | 42.7 (108.9) | 39.1 (102.4) | 29.9 (85.8) | 20.2 (68.4) | 9.5 (49.1) | 44 (111.2) |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | −11.1 (12) | −6.5 (20.3) | 5.9 (42.6) | 18.9 (66) | 26.3 (79.3) | 31.7 (89.1) | 33.6 (92.5) | 31.9 (89.4) | 25.3 (77.5) | 15.2 (59.4) | 3.3 (37.9) | −7.6 (18.3) | 13.91 (57.04) |
| อุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน °C (°F) | −15.2 (4.6) | −10.9 (12.4) | 1.1 (34) | 13.1 (55.6) | 20.4 (68.7) | 25.8 (78.4) | 27.8 (82) | 26.1 (79) | 19.8 (67.6) | 10.4 (50.7) | −0.5 (31.1) | -11.0 (12.2) | 8.91 (48.04) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | −18.5 (-1.3) | −14.6 (5.7) | −3.1 (26.4) | 8.2 (46.8) | 15.1 (59.2) | 20.5 (68.9) | 22.5 (72.5) | 20.9 (69.6) | 14.8 (58.6) | 6.3 (43.3) | −3.6 (25.5) | −13.8 (7.2) | 4.56 (40.21) |
| อุณหภูมิต่ำสุดที่เคยบันทึก °C (°F) | −35.9 (-32.6) | −34.3 (-29.7) | −26.7 (-16.1) | −10.4 (13.3) | 2.1 (35.8) | 9.0 (48.2) | 12.3 (54.1) | 8.2 (46.8) | 0.3 (32.5) | −7.7 (18.1) | −27.2 (-17) | −34.3 (-29.7) | −35.9 (−32.6) |
| หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) | 4.9 (0.193) | 3.2 (0.126) | 3.5 (0.138) | 8.6 (0.339) | 15.3 (0.602) | 15.9 (0.626) | 23.3 (0.917) | 17.3 (0.681) | 8.3 (0.327) | 7.3 (0.287) | 5.6 (0.22) | 5.8 (0.228) | 119 (4.685) |
| ความชื้นร้อยละ | 78 | 75 | 56 | 34 | 31 | 30 | 33 | 33 | 34 | 46 | 63 | 77 | 49.2 |
| วันที่มีหยาดน้ำฟ้าโดยเฉลี่ย (≥ 0.1 mm) | 7.7 | 4.5 | 3.9 | 4.4 | 6.1 | 6.9 | 8.1 | 6.9 | 5.0 | 3.7 | 4.4 | 8.9 | 70.5 |
| จำนวนชั่วโมงที่มีแดด | 140.0 | 159.7 | 220.5 | 258.8 | 291.9 | 295.8 | 302.5 | 298.1 | 266.2 | 221.5 | 139.3 | 99.8 | 2,694.1 |
แหล่งที่มา: China Meteorological Administration (precipitation days and sunshine 1971–2000)
ประชากร

จากสำมะโน ค.ศ. 2010 มากกว่าร้อยละ 80 ของประชากรคาราไมเป็นชาวจีนฮั่น และมีส่วนน้อยได้แก่ ชาวอุยกูร์ ชาวคาซัค ชาวมองโกล และชาวหุย ประชากรใน ค.ศ. 2010 มี 391,008 คน ซึ่งเพิ่มขึ้นจาก 270,232 คนในสำมะโน ค.ศ. 2000 ความหนาแน่นประชากรอยู่ที่ 50.6 คนต่อตารางกิโลเมตร ใน ค.ศ. 2015 มีประชากรประมาณ 401,468 คน
| เชื้อชาติ | ประชากร | % |
| --- | --- | --- |
| จีนฮั่น | 319,265 | 81.65% |
| อุยกูร์ | 44,866 | 11.47% |
| คาซัค | 11,620 | 2.97% |
| หุย | 8,238 | 2.11% |
| มองโกล | 2,348 | 0.60% |
| แมนจู | 754 | 0.19% |
| ซิเบ | 681 | 0.17% |
| ตูเจีย | 678 | 0.17% |
| รัสเซีย | 471 | 0.12% |
| อุซเบก | 177 | 0.05% |
| ตงเซียง | 133 | 0.03% |
| คีร์กีซ | 117 | 0.03% |
| ทาจิก | 35 | <0.01% |
| อื่น ๆ | 1,625 | 0.42% |
| รวม | 391,008 | 100% |
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์เทศบาลนครคาราไม (ในอักษรจีนตัวย่อ)
แผนที่นครคาราไม เก็บถาวร 2007-04-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ภูมิศาสตร์ :  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่