stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พีรวิชญ์ อรรถชิตสถาพร

| พีรวิชญ์ อรรถชิตสถาพร |
| --- | --- |
พีรวิชญ์ในปี 2559
เกิด: 5 มีนาคม พ.ศ. 2541 (27 ปี) จังหวัดฉะเชิงเทรา ประเทศไทย
การศึกษา: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
อาชีพ:  นักแสดง  นายแบบ  ผู้กำกับ 
ปีปฏิบัติงาน: พ.ศ. 2557–ปัจจุบัน
ตัวแทน: ช่อง 3 (2563−ปัจจุบัน)
ส่วนสูง: 180 cm (5 ft 11 in)
อาชีพแสดง
ผลงานเด่น: ติณณ์ − บังเอิญรัก Love By Chance (2561)  เดี่ยว − วอน(เธอ) (2563)   โทมินจุน − พี่นาค 4 (2567)   ประดิษฐ์​ − ธี่หยด 2 (2567)   ชัด − หนึ่งในร้อย (2567)
คมชัดลึก: นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม ประเภทภาพยนตร์  พ.ศ. 2563 − วอน (เธอ)
 
พีรวิชญ์ อรรถชิตสถาพร (เกิด 5 มีนาคม พ.ศ. 2541) ชื่อเล่น มีน เป็นนักแสดงและนายแบบชาวไทย สังกัดสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 มีผลงานเป็นที่รู้จักกับบทบาท "​ติณณ์"​ จากซีรีส์เรื่อง บังเอิญรัก Love By Chance
ประวัติ

พีรวิชญ์ อรรถชิตสถาพร เกิดวันที่ 5 มีนาคม 2541 จังหวัด ฉะเชิงเทรา เป็นบุตรชายคนเดียวของครอบครัวที่เกิดจากการทำเด็กหลอดแก้วคนแรกของประเทศไทย​ สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา​และมัธยมศึกษา​จาก โรงเรียนเซนต์หลุยส์ ฉะเชิงเทรา และสำเร็จ​การศึกษาระดับปริญญาตรีจาก คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
ประวัติ > อาชีพ

พีรวิชญ์เริ่มเข้าวงการบันเทิงจากการเข้าร่วมโครงการ Love Sick Freshy Camp แคมป์วุ่น วัยรุ่นแซ่บ ในปี 2557 ที่ค้นหานักแสดงวัยรุ่นเพื่อแสดงในละครซีรีส์เรื่อง Love Sick: The Series ซีซั่น 2 ซึ่งพีรวิชญ์ได้รับบทนักแสดงประกอบในละครซีรีส์เรื่อง Love Sick: The Series Season 2 ในปี
ในปี 2559 พีรวิชญ์ได้รับบท ต้นสน ในละครซีรีส์เรื่องวุ่นรักพลพรรคตั้งตัว 2 และบท แชมป์ ในละครซีรีส์เรื่อง Make It Right the Series รักออกเดิน
พีรวิชญ์เริ่มเป็นที่รู้จักและมีชื่อเสียงจากบท ติณณ์ ในละครซีรีส์เรื่อง บังเอิญรัก Love By Chance ซึ่งฉายทางไลน์ทีวี และ จีเอ็มเอ็ม 25 เริ่มออกอากาศในวันที่ 3 สิงหาคม 2561 หลังจากเปิดงานเอ็มคอตซีรี่ย์ 2017 เมื่อปี 2559 ออกอากาศ 2560 เลื่อนไป 2561
ในปี 2563 พีรวิชญ์ได้เซ็นสัญญาเป็นนักแสดงในสังกัด สถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3
ผลงาน > ผลงานกำกับการแสดง

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | ประเภท | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2564 | หนังสือรุ่น The Yearbook | ซีรีส์ | Line TV​ |
| 2565 | Remember Me ความรักเขียนด้วยความรัก | ซีรีส์ | Amarin TV |
ผลงาน > ละคร​โทรทัศน์​ซีรีส์

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | บทบาท | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2558 | Love Sick The Series ซีซั่น 2 (Ep.4,10) | นักเรียน (รับเชิญ)​ | ช่อง 9 |
| 2559 | วุ่นรักพลพรรคตั้งตัว | ต้นสน | NOW 26 |
| 2559 | วุ่นรักพลพรรคตั้งตัว ซีซั่น 2 | ต้นสน | NOW 26 |
| 2560 | ครั้งนั้น..ไม่ลืม | พอร์ช | ช่อง 3 |
| 2560 | เรื่องวุ่นวุ่นของวัยรุ่นมีฝัน | จัมโบ้ | ช่อง 5 |
| 2560 | กามเทพจำแลง​ | มีน (รับเชิญ)​ | ช่อง 3 |
| 2561 | บังเอิญรัก Love By Chance | ติณณ์ เมษฐานันท์ | GMM 25 |
| 2561 | The Little Home | ป๊อปปี้ | LUVE |
| 2562 | REMINDERS เพราะคิดถึง | ทู | Line TV |
| 2562 | Make It Live: On The Beach (Ep.6)​ | แชมป์ (รับเชิญ)​ | Line TV |
| 2562 | TharnType The Series เกลียดนักมาเป็นที่รักกันซะดีๆ​ | ติณณ์ (รับเชิญ)​ | ONE 31 |
| 2562 | Touchdown Kiss วัยร้าย คว้าใจ พิชิตฝัน | เควนติน | MONO 29 |
| 2562 | ด้ายแดง Until We Meet Again | อเล็กซ์ | Line TV |
| 2563 | My Bubble Tea หวานน้อยรัก 100% | ไลท์ | Viu​ และ ONE 31 |
| 2563 | HOOK รักหมัดหนัก | สายฟ้า | GMM 25 |
| 2563 | บังเอิญรัก Love By Chance ซีซั่น 2 | ติณณ์ | WeTV |
| 2563 | เสน่หาสตอรี่ ซีซั่น 3 ตอน เสน่หาเกมร้าย | กาฟิว | AIS PLAY​ |
| 2563 |  วิน 21 เด็ดใจเธอ (Ep.14)​ | พีระ (รับเชิญ)​ | Line TV |
| 2563 | The Graduates บัณฑิตเจ็บใหม่ | โอม | Line TV |
| 2565 | เพชฌฆาตจันทร์เจ้า | ภพ | ช่อง 3 HD |
| 2565 | ซุปตาร์2550 | ทาโร่ | ช่อง 3 HD |
| 2566 | กรงดอกสร้อย​ | รณภพ (ภพ) | ช่อง 3 HD |
| 2567 | จนกว่าจะได้รักกัน | ติณ | ช่อง 3 HD |
| 2567 | สาธุ | แฟนเก่าของเดียร์ (รับเชิญ) | Netflix |
| 2567 | น่าน ฟ้า ชลาลัย​ | ฟ้าคราม ธนาทิป (ฟ้า)​ | ช่อง 3 HD |
| 2567 | หนึ่งในร้อย | ร้อยตรีชัด วรทบุตต์ (ชัด)​ | ช่อง 3 HD |
| 2568 | แสนรัก | รักษ์ | ช่อง 3 HD |
| 2568 | โทษฐานที่รักเธอ |  | ช่อง 3 HD |
ผลงาน > ภาพยนตร์

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | บทบาท | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2558 | Water Boyy: The Movie | เพื่อนร่วมห้อง (รับเชิญ)​ |  |
| 2562 | Blood Valentine สวยรหัสฆ่า | ซัน |  |
| 2562 | Touchdown Kiss วัยร้ายคว้าใจพิชิตฝัน | เควนติน |  |
| 2563 | พี่นาค 2 | โทมินจุน |  |
| 2563 | วอน(เธอ) | เดี่ยว |  |
| 2564 | วิปลาส | มีน |  |
| 2565 | พี่นาค 3 | โทมินจุน |  |
| 2565 | เดอะ คลีนเนอร์ ล่าล้างบาป | เวย์ |  |
| 2565 | ร้านของเก่า The Antique Shop  ตอน มีดแห่งความแค้น (Happy Birthday) | แชมป์ |  |
| 2566 | MONDO มอนโด รัก | โพสต์ | ลบ | ลืม | หวัง |  |
| 2567 | พี่นาค 4​ | โทมินจุน | ​ |
| 2567 | ธี่หยด 2 | ประดิษฐ์ |  |
| 2568 | ท่าแร่​ |  |  |
ผลงาน > ละครเวที

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | บทบาท |
| --- | --- | --- |
| 2562 | ​ใครคือฆาตกรตัวจริง​ | ภูมิ |
ผลงาน > พากย์เสียง

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | บทบาท | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2562 | UglyDolls | ลัคกี้แบ๊ท |  |
ผลงาน > เพลง

| ปี พ> ศ. | เพลง | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- |
| 2562 | เพิ่งได้รู้ | Kissboys TH single |
| 2562 | ดีต่อใจ | Kissboys TH single |
| 2562 | หวาน (sweet) | MEAN Ultimate Troop |
| 2562 | ตกหลุมรัก (รักรัก)​ falling in love (love love) | Ultimate Troop |
| 2563 | รักเธอไปแล้ว (Already in Love) | Cover |
| 2563 | จ้องตา (Stare Out) | MEAN Ultimate Troop |
| 2563 | บังเอิญ​รัก | Mchoice TH |
| 2564 | ไม่ให้เธอหายไป | A Chance to sing Ver. |
| 2565 | Happy Love Day​ | 3Plus The Moment |
ผลงาน > มิวสิกวิดีโอ

| ปี พ> ศ. | เพลง | ศิลปิน​ |
| --- | --- | --- |
| 2558 | ไม่อยากสนิทกับความเหงา | คณิตกุล เนตรบุตร |
| 2559 | จูบปาก | Fellow Fellow |
| 2561 | ไม่ว่าอะไร | อรุณพงศ์ ชัยวินิตย์ |
| 2561 | หวัง | ศิรินทิพย์ หาญประดิษฐ์ |
| 2561 | ขอ | สมภพ โภคพูล |
| 2561 | กระแสน้ำตา | กุลมาศ สารสาส |
| 2562 | ใครมีแฟนออกจากแก๊งเราไป | Hi-U |
| 2564 | Not Yet | มิลลิ |
ผลงาน > คอนเสิร์ต

| ปี พ> ศ. | ชื่องาน | วันทำการแสดง | สถานที่ | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2562 | Kissboys TH The Final Concert | 8 กันยายน | โรงละครเคแบงก์สยามพิฆเนศ |  |
| 2563 | Channel 3 Super Fan Live!: SUPERNOVA Universe Explosion Concert | 23 สิงหาคม | Application CH3Plus |  |
| 2565 | 3Plus The Moment : Happy Love Day Fan Meeting Live on Stage | 6 สิงหาคม | SamyanMitrtownHall และ Application CH3Plus (Premium) |  |
| 2566 | "10 YEARS ULTIMATETROOP CONCERT" MAY BE OUR LAST DATE | 16 ธันวาคม​ | True Digital Park Grand Hall |  |
รางวัล

| ปี พ> ศ. | รางวัล | สาขา | ผล | ผลงานที่เข้าชิง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2560 | หนุ่มโสดคลีโอในฝัน 2017 | The Most Vibrant & Shining Guy | ได้รับรางวัล | - |
| 2562 | รางวัลไนน์เอ็นเตอร์เทน อวอร์ดส์ ครั้งที่ 12 | ขวัญใจมหาชน | เสนอชื่อเข้าชิง | - |
| 2562 | TUTV Awards 2018 | หนุ่ม POP แห่งปี (Man of The Year 2018) | ได้รับรางวัล | - |
| 2564 | คมชัดลึก อวอร์ด ครั้งที่ 17​ | นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม | ได้รับรางวัล | ​วอน (เธอ)​ |
| 2565 | Thailand Digital Awards 2022 | ดาวรุ่งชายดีเด่น | ได้รับรางวัล | ​ซุปตาร์2550​​ |
| 2566 | รางวัลนาฏราช ครั้งที่ 14 ​ | นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม | เสนอชื่อเข้าชิง | ​เพชฌฆาตจันทร์เจ้า​ |
แหล่งข้อมูลอื่น

พีรวิชญ์ อรรถชิตสถาพร ที่อินสตาแกรม
พีรวิชญ์ อรรถชิตสถาพร ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
| ด ค กรางวัลคมชัดลึก อวอร์ด สาขานักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยมประเภทภาพยนตร์ |
| --- | --- |
2547–2551:  สรพงศ์ ชาตรี (2547)  ปิติศักดิ์ เยาวนานนท์ (2548)  ศิรชัช เจียรถาวร (2549)  สุเทพ โพธิ์งาม (2550)  สรพงศ์ ชาตรี (2551) 
2552–2562:  เรย์ แมคโดนัลด์ (2552)  สอาด เปี่ยมพงษ์สานต์ (2553)  ณัฐวุฒิ สกิดใจ (2554)  ปริญญา งามวงศ์วาน (2555)  กิตติศักดิ์ ปฐมบูรณา (2556)  นพชัย ชัยนาม (2557)  ถิร ชุติกุล (2558)  กฤษดา สุโกศล แคลปป์ (2559)  อนุชิต สพันธุ์พงษ์ (2561)  ศดานนท์ ดุรงคเวโรจน์ (2562) 
2563–2573:  พีรวิชญ์  อรรถชิตสถาพร (2563)
เนคุโรโนะมิโกะ โนะ โคซูมิกุ โฮระ โช

Japanese anime television series
| --- | --- |
เนคุโรโนะมิโกะ โนะ โคซูมิกุ โฮระ โช
ネクロノミ子のコズミックホラーショウ (Nekuronomiko no Kozumikku Horā Shō)
สร้างโดย: ไซเกมส์
อนิเมะโทรทัศน์
กำกับโดย: มาซาโตะ มัตสึเนะ
เขียนบทโดย: มาโกโตะ อูเอซุ
ดนตรีโดย: อีวาน คอล
สตูดิโอ: สตูดิโอโกกูมิ
ฉาย:  พ.ศ. 2568  –  กำหนดการ
เนคุโรโนะมิโกะ โนะ โคซูมิกุ โฮระ โช (ネクロノミ子のコズミックホラーショウ, Nekuronomiko no Kozumikku Horā Shō) เป็นซีรีส์อนิเมะทางโทรทัศน์ต้นฉบับที่จะออกฉายเร็ว ๆ นี้ซึ่งผลิตโดยไซเกมส์ และสร้างแอนิเมชันโดยสตูดิโอโกกูมิ โดยมีกำหนดออกอากาศภายในปี พ.ศ. 2568
เรื่องย่อ

ซีรีส์นี้เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับ คุโรโนะ มิโกะ นักเรียนมัธยมต้นที่สตรีมภายใต้ชื่อ Necronomico เธอได้เข้าไปพัวพันกับเกมความเป็นจริงเสมือน ซึ่งเธอได้สำรวจร่วมกับเพื่อนสมัยเด็กของเธออย่าง มายุซากะ มายุ และคู่แข่งของเธอ คางูระซากะ คันนะ
การผลิตและการเปิดตัว

เนคุโรโนะมิโกะ โนะ โคซูมิกุ โฮระ โช ผลิตโดยไซเกมส์ และสร้างแอนิเมชั่นโดยสตูดิโอโกกูมิ กำกับโดยมาซาโตะ มัตสึเนะ เขียนบทโดยมาโกโตะ อูเอซุ ออกแบบตัวละครต้นฉบับโดยจิโร ซูซูกิ และอีวาน คอลเป็นผู้แต่งเพลงประกอบ โดยมีกำหนดออกอากาศภายในปี พ.ศ. 2568
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ (ในภาษาญี่ปุ่น)
เนคุโรโนะมิโกะ โนะ โคซูมิกุ โฮระ โช (อนิเมะ) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
| ด ค กสตูดิโอโกกูมิ |
| --- | --- |
ซีรีส์โทรทัศน์:  A แชนแนล สี่แสบซ่า บ้าขั้นเอ (2011)  สาวอัจฉริยะไพ่นกกระจอก Achiga-hen episode of Side-A (2012–2013)  เธอน่ะหรือคือน้องสาวผม! (2012)  จอมนางอหังการ โอดะ โนบุนะ (2012)  สายเลือดล่าสังหาร (2013)  ประกายใสวัยฝัน (2013)  สาวอัจฉริยะไพ่นกกระจอก The Nationals (2014)  Atelier Escha & Logy: Alchemists of the Dusk Sky (2014)  สาวน้อยชมรมผู้กล้า (2014)  ประกายใสวัยฝัน Hello!! (2015)  Lance N' Masques (2015)  ปริศนาแพนโดร่าสีแดง (2016)  เซเรน (2017)  สึเระซูเระชิลเดรน (2017)  สาวน้อยชมรมผู้กล้า Washio Sumi Chapter (2017)  สาวน้อยชมรมผู้กล้า Hero Chapter (2017–2018)  โคอิสึมิซังกับราเม็งชามโปรด (2018)  โทจิ โนะ มิโกะ (2018)  โทนาริ โนะ คิวเคทสึกิซัง (2018)  เหล่าผู้กล้าปะทะจอมมารโลลิ (2019)  Seton Academy: Join the Pack! (2020)  Maesetsu! (2020)  สาวน้อยชมรมผู้กล้า The Great Mankai Chapter (2021)  ฮาเร็มวันสิ้นโลก (2021–2022)  ผีปั่น☆ไอดอลป่วน (2022)  เด็กหนุ่มจอมเพ้อฝัน ผู้ตื่นมามองความเป็นจริง (2023)  จิโดฮัมไบกิ นิ อูมาเรกาวัตตะ โอเระ วะ เมกีว นิ ซามาโยอุ (2023)  โทรจิตละอองดาว (2023)  เมื่อคู่กัดตัวร้ายกลายเป็นภรรยาหวานใจ (2025) 
ภาพยนตร์:  ปริศนาแพนโดร่าสีแดง (2015)  สาวน้อยชมรมผู้กล้า Washio Sumi Chapter (2017)  Laidbackers (2019)  ประกายใสวัยฝัน Thank You!! (2021)  Iris the Movie: Full Energy!! (2024) 
โอวีเอ:  Koe de Oshigoto! The Animation (2010–2011)  A แชนแนล + smile (2012–2017)  Saki Biyori (2015)  ประกายใสวัยฝัน Pretty Days (2016) 
 หมวดหมู่
ฟาติมา เดชะวลีกุล

| ฟาติมา เดชะวลีกุล |
| --- | --- |
ฟาติมาใน พ.ศ. 2567
สารนิเทศภูมิหลัง
เกิด: 6 มีนาคม พ.ศ. 2548 (20 ปี) จังหวัดอุบลราชธานี ประเทศไทย
อาชีพ: นักร้อง นักแสดง
ปีที่แสดง: 2564–ปัจจุบัน
สังกัด: เดอะ วัน เอ็นเตอร์ไพรส์ (2564–ปัจจุบัน)
ฟาติมา เดชะวลีกุล (เกิด 6 มีนาคม พ.ศ. 2548) ชื่อเล่น เอินเอิน เป็นนักร้องและนักแสดงชาวไทย สังกัดเดอะ วัน เอ็นเตอร์ไพรส์ เข้าสู่วงการบันเทิงจากการประกวดรายการ เดอะสตาร์ ไอดอล เมื่อ พ.ศ. 2564
ประวัติ

ฟาติมาเกิดเมื่อวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2548 ที่จังหวัดอุบลราชธานี ชื่อเล่น "เอินเอิน" มาจากคำในภาษาจีนว่า "เอิน" (恩) แปลว่า บุญคุณ
ฟาติมาเข้าศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้นที่ประเทศอินเดียตั้งแต่อายุ 12 ปี จากนั้นเข้าศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายที่ประเทศนิวซีแลนด์ ก่อนเข้าศึกษาระดับปริญญาตรีที่วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหิดล
การทำงาน

ฟาติมาเข้าสู่วงการบันเทิงจากการประกวดรายการ เดอะสตาร์ ไอดอล เมื่อ พ.ศ. 2564 เข้ารอบแปดคนสุดท้าย
ใน พ.ศ. 2565 ฟาติมาได้ออกเพลง "วันนี้ใส่สีอะไร" เป็นซิงเกิลแรก และมีผลงานการแสดงแรกเป็นบทนำในซีรีส์ เจ้าหญิง 2022 ตอน ซินเดอเรลล่า ต่อมาใน พ.ศ. 2566 ได้รับบทนำในซีรีส์ ลัดฟ้าล่าฝัน
วันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2567 มีประกาศว่า ฟาติมาจะรับบทแนวแซฟฟิกร่วมกับกิรณา พิพิธยากร ในภาพยนตร์เรื่อง แฟลตเกิร์ล ชั้นห่างระหว่างเรา ของจีดีเอช และในวันที่ 23 ตุลาคม ปีเดียวกัน มีประกาศว่า ฟาติมาและกิรณาจะรับบทแนวแซฟฟิกด้วยกันอีกในซีรีส์เรื่อง รักนี้ไม่มีโรมิโอ ซึ่งจะออกอากาศทางช่องวัน 31
ผลงานเพลง > ซิงเกิล

| ปี | เพลง | อ้างอิง |
| --- | --- | --- |
| 2565 | "วันนี้ใส่สีอะไร" |  |
ผลงานเพลง > เพลงอื่น ๆ

| ปี | เพลง | หมายเหตุ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- |
| 2565 | "โอ๋โอ๋" | ร่วมกับเดชาวัต พรเดชาพิพัฒ |  |
ผลงานการแสดง > ซีรีส์

| ปี | เรื่อง | ตอน | บทบาท | เครือข่าย | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2565 | เจ้าหญิง 2022 | ซินเดอเรลล่า | ซิน | ช่องวัน 31 |  |
| 2566 | ลัดฟ้าล่าฝัน |  | ของขวัญ | ช่องวัน 31 |  |
| 2568 | รักนี้ไม่มีโรมิโอ |  |  | ช่องวัน 31 |  |
ผลงานการแสดง > ภาพยนตร์

| ปี | เรื่อง | บทบาท | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- |
| 2568 | แฟลตเกิร์ล ชั้นห่างระหว่างเรา | แอน |  |
ผลงานการแสดง > มิวสิกวิดีโอ

| ปี | เพลง | ศิลปิน | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- |
| 2566 | "จีบก่อนได้ไหม" | จักรภัทร วรรธนะสิน |  |
| 2567 | "โกลเดนอาวร์" | พุฒิพงศ์ อัสสรัตนกุล |  |
| 2568 | "ซึมซับ" | ณัฐวรรธน์ จิโรชน์ธิกุล |  |
ผลงานการแสดง > ละครเวที

| ปี | เรื่อง | บทบาท | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- |
| 2566 | แฟนฉัน เดอะมิวสิคัล | มะนาว |  |
ประเทศเวียดนาม
ชื่อ

คำว่า "เวียดนาม" หรือ "เหวียดนาม" (Việt Nam, /viə̀t naːm/, เหวียดนาม) คืออีกชื่อหนึ่งของ "นามเหวียด" (Nam Việt นามเหวียด; จีน: 南越; พินอิน: Nányuè; แปลว่า "เวียดใต้") โดยเป็นชื่อที่เริ่มใช้ตั้งแต่สมัยราชวงศ์เจี่ยว (Nhà Triệu; 家趙, หญ่าเจี่ยว) ในช่วงศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล หรือช่วงระหว่างปีพ.ศ. 344 ถึง 443 คำว่า "เหวียด" (Việt)' เดิมเป็นชื่อย่อของ บั๊กเหวียด (Bách Việt บ๊าก เหฺวียด; จีน: 百越; พินอิน: Bǎiyuè; แปลว่า "ร้อยเวียด") ซึ่งเป็นคำที่ใช้เรียกกลุ่มชนที่เคยอาศัยอยู่บริเวณทางใต้ของจีนและทางเหนือของเวียดนาม
ประวัติศาสตร์

บทความหลัก: ประวัติศาสตร์เวียดนาม
ประวัติศาสตร์ > สมัยก่อนประวัติศาสตร์

บทความหลัก: วัฒนธรรมดงเซิน
อารยธรรมก่อนประวัติศาสตร์ในเวียดนามมีชื่อเสียงมากโดยเฉพาะอารยธรรมยุคหินใหม่ ที่มีหลักฐานคือกลองมโหระทึกสำริด และชุมชนโบราณที่ดงเซิน เขตเมืองแทงหวา ทางใต้ของปากแม่น้ำแดง สันนิษฐานว่าบรรพบุรุษของชาวเวียดนามโบราณผสมผสานระหว่างชนเผ่ามองโกลอยด์เหนือจากจีนและใต้ ซึ่งเป็นชาวทะเล ดำรงชีพด้วยการปลูกข้าวแบบนาดำและจับปลา และอยู่กันเป็นเผ่า บันทึกประวัติศาสตร์ยุคหลังของเวียดนามเรียกยุคนี้ว่าอาณาจักรวันลาง มีผู้นำปกครองสืบต่อกันหลายร้อยปีเรียกว่า กษัตริย์หุ่ง แต่ถือเป็นยุคก่อนประวัติศาสตร์
ประวัติศาสตร์ > สมัยประวัติศาสตร์

เวียดนามเริ่มเข้าสู่ยุคประวัติศาสตร์หลังจากตอนใต้ของจีนเข้ารุกรานและยึดครองดินแดนแถบลุ่มแม่น้ำแดง จากนั้นไม่นานจักรพรรดิจิ๋นซีซึ่งเริ่มรวมดินแดนจีนสร้างจักรวรรดิให้เป็นหนึ่งเดียว โดยได้ยกทัพลงมาและทำลายอาณาจักรของพวกถุกได้ ก่อนผนวกดินแดนลุ่มแม่น้ำแดงทั้งหมด ให้ขึ้นตรงต่อศูนย์กลางการปกครองหนานไห่ ที่เมืองพานอวี่หรือกว่างโจวในมณฑลกวางตุ้งปัจจุบัน หลังสิ้นสุดราชวงศ์ฉิน ข้าหลวงหนานไห่คือจ้าวถัว ประกาศตั้งหนานไห่เป็นอาณาจักรอิสระ ชื่อว่า หนานเยว่ หรือ นามเหวียต ในสำเนียงเวียดนามซึ่งเป็นที่มาของชื่อเวียดนามในปัจจุบัน ก่อนกองทัพฮั่นเข้ายึดอาณาจักรนามเหวียด ได้ในปี พ.ศ. 585 และผนวกเป็นส่วนหนึ่งของจีน ใช้ชื่อว่า เจียวจื้อ ขยายอาณาเขตลงใต้ถึงบริเวณเมืองดานังในปัจจุบัน และส่งข้าหลวงปกครองระดับสูงมาประจำ เป็นช่วงเวลาที่ชาวจีนนำวัฒนธรรมจีนทางด้านต่าง ๆ ไปเผยแพร่ที่ดินแดนแห่งนี้ พร้อมเก็บเกี่ยวผลประโยชน์ทรัพยากรจากชาวพื้นเมืองหรือชาวเวียดนามจนนำไปสู่การต่อต้านอย่างรุนแรงหลายครั้งเช่น:
วีรสตรีในนาม ฮายบาจึง ได้นำกองกำลังต่อต้านการปกครองของจีน แต่ปราชัยในอีก 3 ปีต่อมาและตกเป็นส่วนหนึ่งของจีน
นักโทษปัญญาชนชาวจีนนามว่า หลีโบน ร่วมมือกับปัญญาชนชาวเวียดนามร่วมทำการปฏิวัติ ก่อตั้งราชวงค์หลี ขนานนามแคว้นว่า วันซวน แต่พ่ายแพ้ในที่สุด
การปกครองของจีนในเวียดนามขาดตอนเป็นระยะตามสถานการณ์ในจีนเอง ซึ่งเป็นโอกาสให้ชาวพื้นเมืองในเวียดนามตั้งตนเป็นอิสระ ในช่วงเวลาที่เวียดนามอยู่ใต้การปกครองของราชวงศ์ถาง พุทธศาสนาเริ่มเข้าสู่เวียดนาม เมืองต้าหลอหรือฮานอย เป็นเมืองใหญ่ที่สุดเป็นศูนย์กลางการค้าการเดินทางของชาวจีนและอินเดีย พระสงฆ์และนักบวชในลัทธิเต๋าจากจีนเดินทางเข้ามาอาศัยในดินแดนนี้ ต่อมาราชวงศ์ถางได้เปลี่ยนชื่อเขตปกครองนี้ใหม่ว่า อันหนาน (หรืออันนัม ในสำเนียงเวียดนาม) หลังปราบกบฏชาวพื้นเมืองได้ แต่ถือเป็นช่วงเวลาสุดท้ายที่จีนครอบครองดินแดนแห่งนี้
พ.ศ. 1498 - 1510 ราชวงศ์โง--หลังจากการล่มสลายของราชวงศ์ถางของจีน นายพลโงเกวี่ยนผู้นำท้องถิ่นในเขตเมืองฮวาลือ ทางใต้ของลุ่มแม่น้ำแดง ขับไล่ชาวจีนได้ แล้วจึงก่อตั้งราชวงศ์โงเปลี่ยนชื่อประเทศว่า ไดเวียด หลังจากจักรพรรดิสวรรคต อาณาจักรแตกแยกออกเป็น 12 แคว้น มีผู้นำของตนไม่ขึ้นตรงต่อกัน
พ.ศ. 1511 - 1523 ราชวงศ์ดิงห์--ขุนศึกดิงห์โบะหลิง แม่ทัพของราชวงศ์โง สามารถรวบรวมแคว้นต่าง ๆ เข้าด้วยกัน เปลียนชื่อประเทศเป็น
ไดโก่เวียด เริ่มสร้างระบบการปกครองแบบจีนมากกว่ายุคก่อนหน้า และตั้งตนเป็น จักรพรรดิดิงห์เตียน หรือ ดิงห์เตียนหว่าง เสมือนจักรพรรดิจิ๋นซีผู้รวบรวมจีน ถือเป็นการเริ่มใช้ตำแหน่งจักรพรรดิหรือ หว่างเด๋ ในเวียดนามเป็นครั้งแรก
พ.ศ. 1524-1552 ราชวงศ์เตี่ยนเลหรือเลยุคแรก--มเหสีของจักรพรรดิดิงห์โบะหลิง ได้ขับไล่รัชทายาทราชวงศ์ดิงห์ สถาปนาพระสวามีใหม่คือขุนศึกเลหว่านเป็นจักรพรรดิเลด่ายแห่ง โดยพยายามสร้างความมั่นคงด้วยการฟื้นฟูความสัมพันธ์กับราชวงศ์ซ่งของจีนและปราบปรามกบฏภายใน แต่ก็ไม่รอดพ้นการรัฐประหาร สมัยนี้พุทธศาสนาและลัทธิเต๋ารุ่งเรืองมากและได้รับความเลื่อมใสศรัทธาในหมู่ชนชั้นสูงมาก
ประวัติศาสตร์ > ยุคแตกแยกเหนือ-ใต้

หลังการฟื้นฟูราชวงศ์เลขึ้นได้ ขุนศึกตระกูลจิ่งตั้งตนเป็นผู้สำเร็จราชการ และให้ขุนศึกตระกูลเหวียนไปปกครองเขตชายแดนใต้บริเวณเมืองด่งเหยลงไปถึงบริเวณเมืองดานังในปัจจุบัน ขุนศึกตระกูลจิ่งตั้งตนเป็น เจ้าสืบตำแหน่งผู้สำเร็จราชการ ในตระกูลของตนเอง ขุนศึกตระกูลเหวียนจึงประกาศไม่ยอมรับการปกครองของตระกูลจิ่งจนเกิดสงครามครั้งใหม่ต่อมาอีกหลายสิบปี เวียดนามแบ่งแยกเป็นสองส่วน ส่วนเหนือ คือ เวียดนามเหนือ อยู่ในการปกครองของราชวงศ์เลและเจ้าตระกูลจิ่ง มีศูนย์กลางที่ทังลอง ส่วนใต้ คือ เวียดนามใต้ มีตระกูลเหวียนปกครอง มีศุนย์กลางที่เมืองฝูซวนหรือเว้ในปัจจุบันตลอดมา
ประวัติศาสตร์ > จักรวรรดิเวียดนาม

บทความหลัก: ราชวงศ์เตยเซิน และ ราชวงศ์เหวียน
พ.ศ. 2316 เกิดกบฏนำโดยชาวนาสามพี่น้องที่หมู่บ้านเตยเซินขึ้นในเขตเมืองบิ่งดิ่ง เขตปกครองของตระกูลเหวียน และสามารถยึดเมืองฝูซวนได้ องค์ชายเหงวียนแอ๋ง เชื้อสายตระกูลเหวียนหลบหนีลงใต้ออกจากเวียดนามไปจนถึงกรุงเทพฯ ก่อนกลับมารวบรวมกำลังเอาชนะพวกเตยเซินได้
องค์ชายเหงวียนแอ๋งหรือเหงวียนฟุกอ๊าน (องเชียงสือ) ผู้นำตระกูลเหงวียน ซึ่งตั้งตนเป็นจักรพรรดิองค์ใหม่แห่งราชวงศ์เหงวียน ในปี พ.ศ. 2345 สถาปนาราชธานีใหม่ที่เมืองเว้ แทนที่ทังลอง ซึ่งถูกเปลี่ยนชื่อเป็น ฮานอย
จักรวรรดิเวียดนาม (พ.ศ. 2345 -2488)
องค์ชายเหงวียนแอ๋งหรือจักรพรรดิยาลอง จักรพรรดิพระองค์แรกของราชวงศ์เหวียนเริ่มฟื้นฟูประเทศ เวียดนามมีอาณาเขตใกล้เคียงกับปัจจุบัน ดินแดนภาคใต้ขยายไปถึงปากแม่น้ำโขงและชายฝั่งอ่าวไทย ทรงรักษาสัมพันธ์กับชาวตะวันตกโดยเฉพาะชาวฝรั่งเศสที่ช่วยรบกับพวกเตยเซิน นายช่างชาวฝรั่งเศสช่วยออกแบบพระราชวังที่เว้ และ ป้อมปราการเมืองไซ่ง่อน
ราชวงศ์เหงวียนรุ่งเรืองที่สุดในสมัยจักรพรรดิมินหมั่ง จักรพรรดิองค์ที่สอง ทรงเปลี่ยนชื่อประเทศเป็น ด่ายนาม ขยายแสนานุภาพไปยังลาวและกัมพูชา ผนวกกัมพูชาฝั่งตะวันออก ทำสงครามกับสยามต่อเนื่องเกือบยี่สิบปี แต่ภายหลังต้องถอนตัวจากกัมพูชาหลังถูกชาวกัมพูชาต่อต้านอย่างรุนแรง
สมัยนี้เวียดนามเริ่มใช้นโยบายต่อต้านการเผยแพร่คริสต์ศาสนาของบาทหลวงชาวตะวันตก มีการจับกุมและประหารบาทหลวงชาวตะวันตกอย่างต่อเนื่อง รวมถึงชาวเวียดนามที่นับถือคริสต์ศาสนา จนถึงรัชกาลจักรพรรดิองค์ที่ 4 คือจักรพรรดิตึดึ๊ก ทรงต่อต้านชาวคริสต์อย่างรุนแรงต่อไป จนในที่สุดบาทหลวงชาวฝรั่งเศสขอความช่วยเหลือจากรัฐบาลของตนให้ช่วยคุ้มครอง พ.ศ. 2401 เรือรบของกองทัพเรือฝรั่งเศสเข้ามาถึงน่านน้ำเมืองดานัง (หรือตูราน) ฐานทัพเรือใกล้เมืองหลวงเว้ นำไปสู่การสู้รบกันของทั้งฝ่าย
ต่อมากองกำลังฝรั่งเศสได้บุกโจมตีดินแดนภาคใต้บริเวณปากแม่น้ำโขงและยึดครองพื้นที่ได้เกือบทั้งหมด จักรพรรดิตึดึ๊กจึงต้องยอมสงบศึกและมอบดินแดนภาคใต้ให้แก่ฝรั่งเศส ชาวเวียดนามเริ่มต่อต้านการยึดครองของฝรั่งเศสแต่ไม่อาจต่อสู้กับแสนยานุภาพทหางทหารที่เหนือกว่าได้ ฝรั่งเศสจึงเข้าควบคุมเวียดนามอย่างจริงจังมากขึ้นและแบ่งเวียดนามออกเป็น 3 ส่วน คืออาณานิคมโคชินจีน ในภาคใต้ เขตอารักขาอันนัม ในตอนกลาง และ เขตอารักขาตังเกี๋ยในภาคเหนือ และเวียดนามยังมีจักรพรรดิเป็นประมุขเช่นเดิม แต่ต้องผ่านการคัดเลือกโดยข้าหลวงฝรั่งเศส และมีฐานะเป็นสัญลักษณ์ อำนาจในการบริหารการคลัง การทหาร และ การทูตเป็นของฝรั่งเศส ถือว่าเวียดนามสิ้นสุดฐานะเอกราชนับแต่นั้น
ประวัติศาสตร์ > ยุคอาณานิคม

บทความหลัก: อินโดจีนฝรั่งเศส
ฝรั่งเศสแสวงหาผลประโยชน์จากการปกครองเวียดนามทางด้านเศรษฐกิจ เวียดนามเป็นแหล่งปลูกข้าวและพืชเศรษฐกิจใหม่ ๆ เช่นกาแฟ และยางพารา ส่งออกไปยังฝรั่งเศสและเป็นวัตถุดิบแก่โรงงานในฝรั่งเศส ที่ดินในเวียดนามถูกยึดและตกเป็นของชาวฝรั่งเศส และเริ่มอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในเวียดนาม ขณะเดียวกันก็ส่งเสริมการศึกษาและวัฒนธรรมฝรั่งเศสให้แพร่หลายในเวียดนาม ชาวเวียดนามส่วนหนึ่งได้รับการศึกษาแบบใหม่และเริ่มต้องการอิสระในการทำงานและมีส่วนร่วมในการปกครองประเทศ นำไปสู่การก่อตัวของกลุ่มชาตินิยมต่าง ๆ ที่เข้มแข็งที่สุดคือพรรคคอมมิวนิสต์อินโดจีนที่ตั้งขึ้นโดยโฮจิมินห์ ในปี พ.ศ. 2473 และต่อมาปรับเปลี่ยนเป็น กลุ่มเวียดมินห์ ได้นำชาวนาก่อการต่อต้านฝรั่งเศสในชนบท
ประวัติศาสตร์ > ยุคเอกราช

บทความหลัก: ประเทศเวียดนามเหนือ และ ประเทศเวียดนามใต้
พ.ศ. 2488 โฮจิมินห์รับมอบอำนาจจากจักรพรรดิบ๋าวได่และรับตำแหน่งประธานาธิบดีคนแรกหลังประกาศเอกราช แต่หลังจากนั้นฝรั่งเศสได้กลับเข้ามาขับไล่รัฐบาลของโฮจิมินห์และไม่ยอมรับเอกราชของเวียดนาม นำไปสู่สงครามจนในที่สุดฝรั่งเศสพ่ายแพ้แก่กองกำลังเวียดมินห์ที่ค่ายเดียนเบียนฟู ในปี พ.ศ. 2497 และมีการทำสนธิสัญญาเจนีวา ของประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ยอมรับเอกราชของเวียดนาม แต่สหรัฐและชาวเวียดนามในภาคใต้บางส่วนไม่ต้องการรวมตัวกับรัฐบาลของโฮจิมินห์ ต่อมาได้ก่อตั้งดินแดนเวียดนามภาคใต้เป็นอีกประเทศหนึ่ง คือ สาธารณรัฐเวียดนาม (เวียดนามใต้) มีเมืองหลวงคือ ไซ่ง่อน ใช้เส้นละติจูดที่ 17 องศาเหนือแบ่งแยกกับเวียดนามส่วนเหนือใต้การปกครองของโฮจิมินห์ (เวียดนามเหนือ)
ประวัติศาสตร์ > สงครามเวียดนาม

บทความหลัก: สงครามเวียดนาม
เวียดนามเหนือไม่ยอมรับสถานภาพของเวียดนามใต้ ขณะที่สหรัฐได้ให้การช่วยเหลือทางการทหารแก่เวียดนามใต้อย่างต่อเนื่อง รวมถึงการส่งทหารมาประจำในเวียดนามใต้เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เวียดนามเหนือประกาศทำสงครามเพื่อขับไล่และ ปลดปล่อย เวียดนามใต้จากสหรัฐและรวมเข้าเป็นประเทศเดียวกัน พร้อมให้การสนับสนุนกลุ่มชาวเวียดนามใต้ที่ต่อต้านสหรัฐ (เวียดกง) ในการทำสงคราม
การรบส่วนใหญ่กลายเป็นการรบระหว่างทหารสหรัฐและพันธมิตรจากต่างประเทศ กับกองกำลังเวียดกงและเวียดนามเหนือ ทั้งในชนบทและการโจมตีในเมือง แม้สหรัฐได้ทุ่มเทแสนยานุภาพอย่างเต็มที่แต่ก็ไม่อาจทำให้สงครามยุติลงได้ หลังการรุกโจมตีครั้งใหญ่ของเวียดนามเหนือและเวียดกงในปี พ.ศ. 2511 ที่เมืองเว้และเมืองหลักอื่น ๆ ในเวียดนามใต้ สหรัฐเริ่มเตรียมการถอนกำลังจากเวียดนามใต้และให้เวียดนามใต้ทำสงครามโดยลำพัง
สหรัฐถอนทหารจากเวียดนามใต้อย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2516 กองกำลังเวียดนามเหนือและเวียดกงจึงสามารถรุกเข้ายึดไซ่ง่อนและเวียดนามใต้ได้ทั้งหมดในปี พ.ศ. 2518 การรวมเวียดนามทั้งสองส่วนเข้าด้วยกันเกิดขึ้นในวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2519 และเปลี่ยนชื่อประเทศเป็น สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม นับแต่นั้น
หน่วยงานราชการและการเมือง

1.การเมืองของเวียดนามมีเสถียรภาพ เนื่องจากมีพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม เป็นองค์กรที่มีอำนาจ สูงสุดเพียงพรรคการเมืองเดียว ผูกขาดการชี้นำภายใต้ระบบผู้นำร่วม (collective leadership) ที่คานอำนาจระหว่างกลุ่มผู้นำ ได้แก่
กลุ่มปฏิรูป ที่สนับสนุนการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจ นำโดยอดีตนายกรัฐมนตรี ฟาน วัน ขาย
กลุ่มอนุรักษนิยม ซึ่งต่อต้านหรือชะลอการเปิดประเทศ เพราะเกรงภัยของ “วิวัฒนาการที่สันติ” (peaceful evolution) อันเนื่องมาจากการเปิดประเทศ และ
กลุ่มที่เป็นกลาง ประนีประนอมระหว่างสองกลุ่มแรก นำโดยอดีตประธานาธิบดี เจิ่น ดึ๊ก เลือง ส่งผลให้รัฐบาลเวียดนามต้องปรับแนวทางการบริหารประเทศให้ยืดหยุ่นและเปิดกว้างมากขึ้น แต่ก็ไม่สามารถดำเนินไปได้ในย่างก้าวที่รวดเร็วนัก
2.เวียดนามได้มีการเลือกตั้งสภาแห่งชาติ สมัยที่ 11 เมื่อ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2545 มีผู้ได้รับการเลือกตั้งทั้งสิ้น 498 คน เป็นผู้เลือกตั้งอิสระเพียง 2 คน ที่เหลือเป็นผู้สมัครที่ได้รับการคัดเลือกจากพรรคคอมมิวนิสต์ สภาแห่งชาติมีวาระดำรงตำแหน่ง 5 ปี มีหน้าที่ตรากฎหมาย แต่งตั้งหรือถอดถอนประธานาธิบดี ประธานรัฐสภา และ นายกรัฐมนตรี
3.สภาแห่งชาติชุดใหม่ได้เปิดประชุมเมื่อ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2545 โดยสภาได้มีมติสำคัญ ๆ คือ
รับรองผลการเลือกตั้งเมื่อ 19 พฤษภาคม
เลือกตั้งคณะกรรมการต่าง ๆ ประจำสภา
การเลือกตั้งให้นายเหวียน วัน อาน ดำรงตำแหน่งประธานสภาต่อไป (เมื่อ 23 กรกฎาคม)
การเลือกตั้งให้นายเจิ่น ดึ๊ก เลือง ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีต่อไป (เมื่อ 24 กรกฎาคม) และ
เลือกตั้งให้นายฟาน วัน ขาย ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีต่อไป (เมื่อ 25 กรกฎาคม) และได้มีการปรับคณะรัฐมนตรีเมื่อ 8 สิงหาคม 2545 โดยในคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ 26 คน มีรัฐมนตรีที่ได้รับแต่งตั้งใหม่ 15 คน
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นคนรุ่นใหม่ที่มีความรู้ความสามารถ หลายคนเคยดำรงรัฐมนตรีช่วยในกระทรวงนั้น ๆ มาแล้ว นอกจากนี้ ยังมีการตั้งกระทรวงใหม่ 3 กระทรวง ได้แก่ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงไปรษณีย์และโทรคมนาคม และกระทรวงภายใน ซึ่งเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงทิศทางการปฏิรูปเศรษฐกิจและการบริหารประเทศมากขึ้น ซึ่งเมื่อพิจารณาในประเด็นนี้ ไม่น่าจะส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ไทย-เวียดนามที่ดำเนินไปด้วยดีในปัจจุบัน
4.แผนงานการปฏิรูประบบราชการสำหรับปี ค.ศ. 2001-2010 เน้น 4 ประเด็น ได้แก่ การปฏิรูประบบกฎหมาย การปฏิรูปโครงสร้างองค์กร การยกระดับความสามารถของข้าราชการ และการปฏิรูปด้านการคลัง
หน่วยงานราชการและการเมือง > การทหาร

บทความหลัก: กองทัพเวียดนาม