stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อังโตนีอู การ์ลูช โชบิง
โด่งดังไปทั่วโลก

หลังจากที่อังโตนีอู การ์ลูช โชบิง เดินทางไปเยือนสหรัฐอเมริกาและมีโอกาสร่วมงานดนตรีกับสแตน เก็ตซ์ นักแซกโซโฟนที่โด่งดังมากในสมัยนั้น นอกจากนียังมีชูเอา ชิลเบร์ตู นักกีตาร์ชื่อดัง และอัสตรุด ชิลเบร์ตู ภรรยาของเขา ทั้งหมดนี้ได้ร่วมประพันธ์เพลงด้วยกันและผลิตผลงานออกมาเป็นอัลบัม Getz/Gilberto ในปี 1963-1964 อัลบัมดังกล่าวนี้ ได้สร้างความบ้าคลั่งของกระแสเพลงแนวบอสซาโนวาให้กับชาวอเมริกันทั่วประเทศ และกึกก้องไปยังทั่วโลกในเวลาไม่นาน
เพลงที่โชบิงเขียนให้กับอัลบัม Getz/Gilberto อย่างเพลง The Girl From Ipanema และเพลง Corcovado ที่ขับร้องโดยอัสตรุด ชิลเบร์ตู ได้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของอัลบัมรวมเพลงแจ๊สอันดับหนึ่ง และทำให้เพลงเหล่านี้ รวมทั้งเก็ตซ์และชิลเบร์ตูกลายมาเป็นศิลปินแจ๊สที่ดังกึกก้องไปทั่วโลก
และในปี 1964 ให้หลังจากอัลบัม Getz/Gilberto วางแผงไปไม่นาน รางวัลแกรมมีก็ประกาศออกรางวัลมากมายให้กับอัลบัมนี้และทีมงานที่น่าทึ่งอยู่เบื้องหลัง รางวัลเหล่านี้ได้แก่รางวัลแกรมมีแห่งปี รางวัลอัลบัมดนตรีแจ๊สยอดเยี่ยมแห่งปี รางวัลผู้ประพันธ์กลุ่มหรือเดี่ยว รางวัลบันทึกเสียงยอดเยี่ยม และรางวัลประเภทไม่ใช่เพลงคลาสสิกยอดเยี่ยม ส่วนเพลง The Girl From Ipanema ยังได้รับรางวัลเพลงยอดเยี่ยมแห่งปีอีกด้วย
อังโตนีอู การ์ลูช โชบิงรักษาความมั่นคงในวงการเพลงของเขาจนกระทั่งปี ค.ศ. 1994 อังโตนีอู การ์ลูช โชบิงเสียชีวิตด้วยโรคหัวใจล้มเหลว และทิ้งท้ายไว้ด้วยอัลบัม Antonio Brasileiro เพื่อเป็นที่ระลึกของการจากไปของโชบิง แต่ชื่อและผลงานของเขาไม่เคยจากไปจากโลกนี้ แม้ในปัจจุบันที่เพลงที่เข้าแต่งไว้ยังเป็นแรงบันดาลให้ศิลปินมากมายทั่วโลกจนทุกวันนี้
เพลงหลังการตายของโชบิง

เพลงของโชบิงยังคงกึกก้องอยู่ในหูของคนทั่วประเทศ และยังเป็นแรงบันดาลใจศิลปินหลายท่านที่นำเพลงของโชบิงไปเรียบเรียงและขับร้องใหม่อย่างเช่นเอลลา ฟิตซ์เจอรัลด์ หรือแฟรงก์ ซินาตรา ในอัลบัม Ella Abraça Jobim ในปี ค.ศ. 1981 และอัลบัม Francis Albert Sinatra & Antonio Carlos Jobim ปี ค.ศ. 1987 และนอกจากนี้ยังมีเหล่าศิลปินมากมายที่ได้รับแรงบันดาลใจจากโชบิง เช่น Vince Guaraldi, Toninho Horta, Andy Williams, Lambert, Hendricks, & Ross, Tony Bennett, Rosemary Clooney, Diana Krall, Claudine Longet, Sting, Art Garfunkel, George Michael, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea, และ Toots Thielemans สิ่งที่พิเศษอีกอย่างหนึ่งที่เป็นการไว้อาลัยอังโตนีอู การ์ลูช โชบิงคือการเปลี่ยนชื่อสนามบินจากท่าอากาศยานนานาชาติรีโอเดจาเนโรเป็น "ท่าอากาศยานนานาชาติรีโอเดจาเนโร/กาเลเอา-อังโตนีอู การ์ลูช โชบิง" เพื่อเป็นการระลึกถึงเขาไปเสมอ
รายชื่ออัลบัม

Meus Primeiros Passos E Compassos
Black Orpheus (Soundtrack) (1959)
Um encontro no Au bon gourmet (1962)
Getz/Gilberto (1963)
Getz/Gilberto Vol. 2 (1964)
The Composer of Desafinado, Plays (1963)
The Wonderful World of Antonio Carlos Jobim (1964)
The Swinger From Rio (1965) (Sergio Mendes)
Love, Strings and Jobim (1966)
A Certain Mr. Jobim (1967)
Francis Albert Sinatra & Antonio Carlos Jobim (1967)
Wave (1967)
Tide (1970)
Sinatra & Company (1971)
Stone Flower (1972)
Jobim (1973)
Elis & Tom  (1974)
Urubu (1976)
Miúcha & Antonio Carlos Jobim - vol. 1 - Miúcha & Antonio Carlos Jobim (1977)
Gravado ao vivo no Canecão - Tom, Vinicius, Toquinho, Miúcha (1977)
Miucha & Tom Jobim - vol. II - Miúcha & Antonio Carlos Jobim (1979)
Sinatra-Jobim Sessions (1979)
Terra Brasilis (1980)
Edu & Tom (1981)
em minas ao vivo (1981)
Gabriela (1983)
Passarim (1987)
Inédito (1987)
Echoes of Rio (1989)
Tom Canta Vinicius: Ao Vivo (1990/2000)
Antonio Carlos Jobim and Friends (1993)
Miúcha e Tom Jobim (1994)
Duets II (1994)
Antonio Brasileiro (1994)
สื่อที่เกี่ยวข้อง

| --- | --- |
Chega de Saudade (จาก en:): 
220px|noicon: 
เพลง Chega de Saudade ที่ได้การยอมรับว่าเป็นเพลงบอสซาโนวาเพลงแรก  ทำนองโดยโชบิง, คำร้องโดยจี โมไรช์, ขับร้องและเล่นกีตาร์โดยชูเอา ชิลเบร์ตู เมื่อปี ค.ศ. 1959
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์เป็นทางการของอังโตนีอู การ์ลูช โชบิง
อาริสตาร์โคสแห่งซาโมส

"อาริสตาร์โคส" เปลี่ยนทางมาที่นี่ สำหรับความหมายอื่น ดูที่ อาริสตาร์โคส (แก้ความกำกวม)
| อาริสตาร์โคส |
| --- | --- |
รูปปั้นของอาริสตาร์โคสที่มหาวิทยาลัยอริสโตเติลแห่งเทสซาโลนีกี
เกิด: ป. 310 BC ซาโมส
เสียชีวิต: c. 230 BC (อายุประมาณ 80) อะเล็กซานเดรีย, ราชอาณาจักรทอเลมี
สัญชาติ: กรีก
อาชีพ: นักคณิตศาสตร์ นักดาราศาสตร์
อาริสตาร์โคส (กรีก: Αρίσταρχος, arístarkhos, [a.rís.tar.kʰos], 310 BC – 230 BC) เป็นนักดาราศาสตร์และนักคณิตศาสตร์ ชาวกรีกโบราณ เกิดที่เมืองซาโมส ประเทศกรีซ เนื่องจากมีคนที่ชื่อเดียวกันนี้อยู่หลายคน จึงมักถูกเรียกว่า อาริสตาร์โคสแห่งซาโมส (Αρίσταρχος ὁ Σάμιος, arístarkhos ho Sámios) เพื่อแยกแยะจากบุคคลอื่นที่ชื่ออาริสตาร์โคสเหมือนกัน
เขาเป็นคนแรกที่เสนอแนวคิดดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลาง ซึ่งอธิบายว่าดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของเอกภพ ไม่ใช่โลก ซึ่งเป็นสาเหตุที่บางครั้งเขาถูกเรียกว่า "นิโคเลาส์ โคเปอร์นิคัสแห่งยุคโบราณ" ทฤษฎีดาราศาสตร์ของเขาไม่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ทฤษฎีของเขาโดดเด่นสู้อริสโตเติลและปโตเลไมโอสไม่ได้ จนกระทั่งประมาณ 2,000 ปีต่อมา เมื่อนิโคเลาส์ โคเปอร์นิคัสสนับสนุนแนวคิดดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของเขาอีกครั้ง และนำไปสู่การพัฒนาต่อมา
ทฤษฎี > แนวคิดดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลาง

งานเดียวที่ยังหลงเหลืออยู่ของอาริสตาร์โคสคือ ''Περί μεγεθών και αποστημάτων Ηλίου και Σελήνης'' (ว่าด้วยขนาดและระยะทางของดวงอาทิตย์และดวงจันทร์) นั้นยืนพื้นจากแนวคิดโลกเป็นศูนย์กลาง อย่างไรก็ตาม เป็นที่ชัดเจนจากข้อความที่ยกมาในบันทึกว่าอาริสตาร์โคสได้เขียนหนังสืออีกเล่มหนึ่งซึ่งเขาเสนอสมมติฐานของแนวคิดดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางขึ้นมาแทน งานนี้ได้ถูกรวมอยู่ในรวบรวมบทความของปัปโปส เรื่อง "Μικρὸς Ἀστρονοµούµενος" (ดาราศาสตร์เล็ก) มีการแปลเป็นภาษาอาหรับในราวศตวรรษที่ 10 และการแปลเป็นภาษาละตินเผยแพร่ในราวศตวรรษที่ 15 ข้อความภาษากรีกตีพิมพ์ประมาณปี 1700 ฉบับแปลภาษาฝรั่งเศสและเยอรมันได้รับการตีพิมพ์ในราวปี ค.ศ. 1800
ความเข้าใจที่ว่าแนวคิดดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของอาริสตาร์โคสถูกคนสมัยนั้นมองว่าหมิ่นต่อพระเจ้านั้นเป็นเรื่องเข้าใจผิด ลูซีโอ รุสโซ นักประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ชาวอิตาลี ได้อธิบายว่าความเข้าใจผิดนี้มาจากข้อความของปลูตาร์โคสในหนังสือของเขา
ทฤษฎี > ขนาดของดวงจันทร์

อาริสตาร์โคสได้สังเกตเห็นดวงจันทร์ผ่านเงาของโลกในระหว่างเกิดจันทรุปราคา จากการสังเกตนี้ เขาประเมินว่าเส้นผ่านศูนย์กลางของโลกเป็นประมาณ 3 เท่าของดวงจันทร์ เอราโตสเทแนสซึ่งได้คำนวณเส้นรอบวงโลกได้ 252,000 สตาเดีย (บางคนว่าประมาณ 42,000 กม.) ได้ข้อสรุปว่าเส้นรอบวงของดวงจันทร์อยู่ที่ประมาณ 14,000 กม. อย่างไรก็ตาม เส้นรอบวงที่แท้จริงของดวงจันทร์อยู่ที่ประมาณ 10,916 กม.
อัสตีเย นีกอลา

นักกีฬาขี่ม้าชาวฝรั่งเศส
อัสตีเย นีกอลา (ฝรั่งเศส: Astier Nicolas; 19 มกราคม ค.ศ. 1989 – ) เป็นนักกีฬาขี่ม้าชาวฝรั่งเศส เขาเป็นตัวแทนประเทศของเขาในการแข่งโอลิมปิกฤดูร้อน 2016 ซึ่งเขาได้รับรางวัลเหรียญทองในการแข่งอีเวนติงประเภททีม และเหรียญเงินในการแข่งประเภทบุคคล
ประวัติ

อัสตีเย นีกอลา ฝึกขี่ม้าตั้งแต่อายุ 7 ขวบภายใต้การแนะนำของแม่ สามปีต่อมา เขาเริ่มการแข่งโพนี และเข้าร่วมการแข่งโพนีของทีมฝรั่งเศสเมื่ออายุ 15 ปี ซึ่งเขาได้รับรางวัลจำนวนมากด้วยม้าที่ชื่อฌาวาเบลอลาเบร โดยได้รับรางวัลต่อไปในรุ่นเยาวชน และหลังจากนั้นก็เป็นยังไรเดอร์ ในปี ค.ศ. 2009 เขาได้เป็นรองแชมป์ในการแข่งอีเวนติงยังไรเดอร์ของยุโรป
การแข่งขันชิงแชมป์อาวุโสครั้งแรกของอัสตีเยคืออีเวนติงชิงแชมป์ยุโรป 2013 ในการแข่งขันที่จัดขึ้น ณ มัลเมอ ประเทศสวีเดน อัสตีเยได้รับรางวัลเหรียญทองแดงในประเภททีม และได้อันดับที่ 24 ในประเภทบุคคล ส่วนในปี ค.ศ. 2015 อัสตีเยได้รับชัยชนะในการแข่งเลเซตวลเดอโป 4* อันทรงเกียรติ
ผลการแข่งซีซีไอ 5*

| ผล> อีเวนต์ | ผล> เคนทักกี | ผล> แบดมินตัน | ผล> ลูมือเลิน | ผล> เบิร์กลีย์ | ผล> โป | ผล> แอดิเลด | ผล>  | ผล>  | ผล>  | ผล>  | ผล>  | ผล>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2011 |  |  | ที่ 18 (ฌักตีดูว์ฌ็องลี) |  | ที่ 21 (ฌักตีดูว์ฌ็องลี) |  |  |  |  |  |  |  |
| 2012 |  |  |  |  | ที่ 6 (ฌักตีดูว์ฌ็องลี) |  |  |  |  |  |  |  |
| 2013 |  | ที่ 9 (ปียัฟเดอบีเนวิลล์) |  | ตร (ควิกลีดูบูเก) |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 2014 | ไม่ได้เข้าร่วม | ไม่ได้เข้าร่วม | ไม่ได้เข้าร่วม | ไม่ได้เข้าร่วม | ไม่ได้เข้าร่วม | ไม่ได้เข้าร่วม |  |  |  |  |  |  |
| 2015 |  |  |  |  | 1 ! (ปียัฟเดอบีเนวิลล์) ตร (ควิกลีดูบูเก) |  |  |  |  |  |  |  |
| 2016 |  | ที่ 14 (ควิกลีดูบูเก) |  |  | ที่ 17 (โมลาไก) |  |  |  |  |  |  |  |
| 2017 |  | ที่ 15 (ปียัฟเดอบีเนวิลล์) | ตร (โมลาไก) |  | ที่ 6 (โมลาไก) |  |  |  |  |  |  |  |
| 2018 | ไม่ได้เข้าร่วม | ไม่ได้เข้าร่วม | ไม่ได้เข้าร่วม | ไม่ได้เข้าร่วม | ไม่ได้เข้าร่วม | ไม่ได้เข้าร่วม |  |  |  |  |  |  |
 ตร = ตกรอบ; กษ = เกษียณ; ถต = ถอนตัว
ผลการแข่งชิงแชมป์นานาชาติ

| ผล> ค.ศ. | ผล> อีเวนต์ | ผล> ม้า | ผล> อันดับ | ผล> หมายเหตุ | ผล>  | ผล>  | ผล>  | ผล>  | ผล>  | ผล>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2005 | โพนีชิงแชมป์ยุโรป | ฌาวาเบลอลาเบร | ที่ 7 | ทีม |  |  |  |  |  |  |
| 2005 | โพนีชิงแชมป์ยุโรป | ฌาวาเบลอลาเบร | ที่ 6 | บุคคล |  |  |  |  |  |  |
| 2006 | เยาวชนชิงแชมป์ยุโรป | ฌักตีดูว์ฌ็องลี | 3 ! | ทีม |  |  |  |  |  |  |
| 2006 | เยาวชนชิงแชมป์ยุโรป | ฌักตีดูว์ฌ็องลี | ที่ 8 | บุคคล |  |  |  |  |  |  |
| 2007 | เยาวชนชิงแชมป์ยุโรป | ฌักตีดูว์ฌ็องลี | 3 ! | ทีม |  |  |  |  |  |  |
| 2007 | เยาวชนชิงแชมป์ยุโรป | ฌักตีดูว์ฌ็องลี | ที่ 5 | บุคคล |  |  |  |  |  |  |
| 2008 | ยังไรเดอร์ชิงแชมป์ยุโรป | ฌักตีดูว์ฌ็องลี | 3 ! | ทีม |  |  |  |  |  |  |
| 2008 | ยังไรเดอร์ชิงแชมป์ยุโรป | ฌักตีดูว์ฌ็องลี | ที่ 10 | บุคคล |  |  |  |  |  |  |
| 2009 | ยังไรเดอร์ชิงแชมป์ยุโรป | ฌักตีดูว์ฌ็องลี | ที่ 5 | ทีม |  |  |  |  |  |  |
| 2009 | ยังไรเดอร์ชิงแชมป์ยุโรป | ฌักตีดูว์ฌ็องลี | 2 ! | บุคคล |  |  |  |  |  |  |
| 2010 | ยังไรเดอร์ชิงแชมป์ยุโรป | ฌักตีดูว์ฌ็องลี | ที่ 12 | ทีม |  |  |  |  |  |  |
| 2010 | ยังไรเดอร์ชิงแชมป์ยุโรป | ฌักตีดูว์ฌ็องลี | ตร | บุคคล |  |  |  |  |  |  |
| 2011 | ยังฮอร์สชิงแชมป์โลก | ควิกลีดูบูเก | ที่ 17 | ซีซีไอ** |  |  |  |  |  |  |
| 2013 | ยังฮอร์สชิงแชมป์โลก | สเปซัดดีตอร์ | ที่ 6 | ซีซีไอ** |  |  |  |  |  |  |
| 2013 | ชิงแชมป์ยุโรป | ปียัฟเดอบีเนวิลล์ | 3 ! | ทีม |  |  |  |  |  |  |
| 2013 | ชิงแชมป์ยุโรป | ปียัฟเดอบีเนวิลล์ | ที่ 24 | บุคคล |  |  |  |  |  |  |
| 2016 | ยังฮอร์สชิงแชมป์โลก | แว็งซีเดอลาวีญ | ที่ 5 | ซีซีไอ** |  |  |  |  |  |  |
| 2016 | กีฬาโอลิมปิก | ปียัฟเดอบีเนวิลล์ | 1 ! | ทีม |  |  |  |  |  |  |
| 2016 | กีฬาโอลิมปิก | ปียัฟเดอบีเนวิลล์ | 2 ! | บุคคล |  |  |  |  |  |  |
| 2017 | ยังฮอร์สชิงแชมป์โลก | อาเลร์ตามาลีบอร์ | 1 ! | ซีซีไอ** |  |  |  |  |  |  |
| 2018 | เวิลด์อีเควสเทรียนเกมส์ | แว็งซีเดอลาวีญ | ที่ 7 | บุคคล |  |  |  |  |  |  |
| 2019 | ยังฮอร์สชิงแชมป์โลก | ลัมเบอร์ตัน | ที่ 9 | ซีซีไอ*** |  |  |  |  |  |  |
 ตร = ตกรอบ; กษ = เกษียณ; ถต = ถอนตัว
ม้าที่มีชื่อเสียง

ฌาวาเบลอลาเบร - ค.ศ. 1997 เชสต์นัตโพนีแมร์ (ลาเบรเอโรส x เตรเฟสแบช)
โพนีชิงแชมป์ยุโรป 2005 - อันดับที่เจ็ดประเภททีม, อันดับที่หกประเภทบุคคล
ฌักตีดูว์ฌ็องลี - ค.ศ. 1997 เบย์แซลฟร็องแซเก็ลดิง (บักตีเดอโบเพร x เควสชันมาร์ก)
เยาวชนชิงแชมป์ยุโรป 2006 - เหรียญทองแดงประเภททีม, อันดับที่แปดประเภทบุคคล
เยาวชนชิงแชมป์ยุโรป 2007 - เหรียญทองแดงประเภททีม, อันดับที่ห้าประเภทบุคคล
ยังไรเดอร์ชิงแชมป์ยุโรป 2008 - อันดับที่หกประเภททีม, อันดับที่สิบประเภทบุคคล
ยังไรเดอร์ชิงแชมป์ยุโรป 2009 - อันดับที่ห้าประเภททีม, เหรียญเงินประเภทบุคคล
ปียัฟเดอบีเนวิลล์ - ค.ศ. 2003 เบย์แซลฟร็องแซเก็ลดิง (คาพริสแดลที่สอง x แรฟว์แดล)
ชิงแชมป์โลก 2013 - เหรียญทองแดงประเภททีม, อันดับที่ 24 ประเภทบุคคล
โป ซีซีไอ**** 2015 - ชนะเลิศ
โอลิมปิก รีโอเดจาเนโร 2016 - เหรียญทองประเภททีม, เหรียญเงินประเภทบุคคล
แว็งซีเดอลาวีญ - ค.ศ. 2009 เบย์แซลฟร็องแซเก็ลดิง (แอ็สเตแรลเดบัว แอ็สแอ็ฟ x ดุกดูว์อูแทรล)
อีเวนติงยังฮอร์สชิงแชมป์โลก 2016 - อันดับที่ห้า
เวิลด์อีเควสเทรียนเกมส์ 2018 - อันดับที่เจ็ดประเภทบุคคล
อาเลร์ตามาลีบอร์ - ค.ศ. 2010 เบย์แองโกล-อาระเบียนเก็ลดิง (ยาร์แลนส์ซัมเมอร์ซอง x พรินซ์อีกอร์)
อีเวนติงยังฮอร์สชิงแชมป์โลก 2017 - เหรียญทอง
แหล่งข้อมูลอื่น

แม่แบบ:FEI
อัสตีเย นีกอลา ในคณะกรรมการโอลิมปิกสากล
แม่แบบ:CNOSF profile
แม่แบบ:SR/Olympics profile
| ด ค กแชมป์กีฬาขี่ม้าโอลิมปิกในการแข่งอีเวนติงประเภททีม |
| --- | --- |
 1912:  Nordlander, Adlercreutz, Casparsson,  Åminne (SWE)  1920:  Mörner, Lundström, von Braun,  Dyrsch (SWE)  1924:  van der Voort van Zijp, de Mortanges, de Kruijff,  Colenbrander (NED)  1928:  de Mortanges, de Kruijff, van der Voort van Zijp (NED)  1932:  Thomson, Chamberlin, Argo (USA)  1936:  ชตุบเบินดอร์ฟ, ลิพเพิร์ท, ฟ็อน วังเงินไฮม์ (GER)  1948:  Henry, Anderson, Thomson (USA)  1952:  von Blixen-Finecke, Stahre, Frölén (SWE)  1956:  Weldon, Rook, Hill (GBR)  1960:  Morgan, Lavis, Roycroft (AUS)  1964:  Checcoli, Angioni, Ravano (ITA)  1968:  Allhusen, Meade, Jones (GBR)  1972:  Meade, Gordon-Watson, Parker, Phillips (GBR)  1976:  Coffin, Plumb, Davidson, Tauskey (USA)  1980:  บลินอฟ, ซัลนิคอฟ, โวลคอฟ, โรโกชิน (URS)  1984:  Plumb, Stives, Fleischmann, Davidson (USA)  1988:  Erhorn, Baumann, Kaspareit, Ehrenbrink (FRG)  1992:  Green, Rolton, ฮอย, Ryan (AUS)  1996:  Schaeffer, Rolton, ฮอย, Dutton (AUS)  2000:  Dutton, ฮอย, Tinney, Ryan (AUS)  2004:  Boiteau, Lyard, Courrèges, Teulère, Touzaint (FRA)  2008:  Thomsen, Ostholt, Dibowski, Klimke, Romeike (GER)  2012:  Auffarth, ยุง, Klimke, Schrade, Thomsen (GER)  2016:  ลากวก, เลอมวน, นีกอลา, วาแล็ต (FRA)
อมัลเทีย (ดาวบริวาร)

อมัลเทีย (อังกฤษ: Amalthea, กรีก: Αμάλθεια) บ้างเรียก จูปิเตอร์ 5 เป็นดาวบริวารของดาวพฤหัสบดี มีระยะทางห่างจากดาวแม่เป็นอันดับที่ 3 ค้นพบเมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2435 โดยเอดวาร์ด อีเมอร์สัน บาร์นาร์ดและได้ตั้งชื่อตามอมัลเทียที่เป็นนิมฟ์ในเทพปกรณัมกรีก
อมัลเทียอยู่ในวงโคจรใกล้ดาวพฤหัสบดีและอยู่ที่ในขอบชั้นนอกของชั้นวงแหวนเบาบางอมัลเทีย (Amalthea Gossamer Ring) ซึ่งเป็นวงแหวนที่เกิดขึ้นจากการสะสมของฝุ่นที่หลุดออกจากพื้นผิวของอมัลเทีย เมื่อมองจากพื้นผิวของอมัลเทียจะปรากฏภาพอันน่าอัศจรรย์ใจของดาวพฤหัสบดีขนาดใหญ่ โดยปรากฏขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางราว 46.5 องศา อมัลเทียเป็นดาวบริวารขนาดใหญ่ที่สุดในบรรดาดาวบริวารชั้นในของดาวพฤหัสบดี อมัลเทียมีรูปร่างที่ไร้รูปทรงและมีสีแดง นักวิทยาศาสตร์คาดว่าอมัลเทียประกอบขึ้นจากน้ำแข็งที่เป็นรูพรุนซึ่งเจือด้วยสสารอื่น ๆ ที่ยังไม่ทราบแน่ชัด บนพื้นผิวพบร่องรอยของหลุมอุกกาบาตและเทือกเขาสูง
มีการถ่ายภาพอมัลเทียได้ใน พ.ศ. 2522 และ พ.ศ. 2523 โดยยานอวกาศวอยเอจเจอร์ 1 และ 2 และต่อมาในช่วงทศวรรษ 1990 โดยยานอวกาศกาลิเลโอ
การค้นพบและการตั้งชื่อ > การค้นพบ

อมัลเทียค้นพบในวันที่ 9 เดือนกันยายน พ.ศ. 2435 โดยเอดวาร์ด อีเมอร์สัน บาร์นาร์ดซึ่งใช้กล้องโทรทรรศน์หักเหแสงขนาด 36 นิ้ว (91 เซนติเมตร) ในหอดูดาวลิก อมัลเทียเป็นดาวบริวารดวงสุดท้ายที่ค้นพบจากการสังเกตภาพโดยตรง (ตรงข้ามกับการสังเกตจากภาพถ่าย) และเป็นดาวบริวารดวงแรกภายหลังจากที่กาลิเลโอ กาลิเลอีค้นพบดวงจันทร์ของกาลิเลโอใน พ.ศ. 2153
การค้นพบและการตั้งชื่อ > ชื่อ

ดวงจันทร์บริวารดวงนี้ได้รับชื่อตามเทพเจ้าจากเทพนิยายกรีกชื่ออมัลเทียที่เป็นผู้อนุบาลซูส (เทียบได้กับจูปิเตอร์ในเทพปกรณัมโรมัน) ในวัยทารกด้วยนมแพะ การเรียกขานลำดับตามเลขโรมันของดวงจันทร์นี้คือจูปิเตอร์ 5  ชื่ออมัลเทียไม่ได้รับการรับรองจากสหพันธ์ดาราศาสตร์สากลจนกระทั่ง พ.ศ. 2518 แม้ว่าชื่อนี้จะใช้อย่างไม่เป็นทางการเป็นเวลาหลายทศวรรษก็ตาม ชื่อนี้ได้รับการแนะนำครั้งแรกโดยกามีย์ ฟรามมาร์ยง (Camille Flammarion)  ก่อน พ.ศ. 2518 ชื่ออมัลเทียไม่ได้ใช้อย่างกว้างขวางดังเช่น จูปิเตอร์ 5
วงโคจร

อมัลเทียโคจรรอบดาวพฤหัสบดี โดยมีระยะทางห่างจากดาวพฤหัสบดี 181 000 กิโลเมตร (2.54 เท่าของรัศมีของดาวพฤหัสบดี) วงโคจรของอมัลเทียเป็นวงรีโดยมีความเยื้อง 0.003 และทำมุมเอียง 0.37° กับเส้นศูนย์ของดาวพฤหัสบดี ค่าความเยื้องและมุมเอียงแม้ว่าจะมีขนาดเพียงเล็กน้อยก็ตามเป็นความผิดปกติของวงโคจรของดาวบริวารชั้นในซึ่งเป็นอิทธิพบจากดวงจันทร์ของกาลิเลโอดวงในสุดคือไอโอ: ในอดีตที่ผ่านมาอมัลเทียได้ผ่านการสั่นพ้องของวงโคจรกับไอโอหลายต่อหลายครั้งจนทำให้เกิดความเยื้องและมุมเอียงดังเช่นปัจจุบัน (การสั่นพ้องของวงโคจรเกิดขึ้นเมื่องอัตราส่วนของคาบการโคจรของวัตถุสองชิ้นเป็นอัตราส่วนจำนวนเต็ม เช่น m:n)
วงโคจรของอมัลเทียอยู่ใกล้กับบริเวณขอบด้านนอกของชั้นวงแหวนเบาบางอมัลเทียซึ่งเป็นวงแหวนที่เกิดขึ้นจากการสะสมของฝุ่นที่หลุดออกจากพื้นผิวของอมัลเทีย
ลักษณะทางกายภาพ > ชื่อสถานที่ทางภูมิศาสตร์

มีสถานที่อยู่ 4 ที่ซึ่งได้มีการตั้งชื่อบนอมัลเทีย ได้แก่หลุมอุกกาบาต 2 หลุมและพื้นที่สว่าง (faculae) ซึ่งเชื่อว่าเป็นภูเขา พื้นที่สว่างนี้ตั้งอยู่บนขอบของสันเขาด้านตรงข้ามดาวพฤหัสของอมัลเทีย
| ชื่อสถานที่ | ตั้งชื่อตาม |
| --- | --- |
แพน (หลุมอุตกาบาต): แพน เทพเจ้าของกรีก
ไกอา (หลุมอุตกาบาต): ไกอา เทพเจ้าของกรีก
Lyctos Facula: Lyctos ครีต
Ida Facula: Mount Ida ครีต
ความสัมพันธ์กับวงแหวนของดาวพฤหัสบดี

เนื่องด้วยความหนาแน่นที่ต่ำมากและรูปร่างที่ไร้รูปทรงของดวงจันทร์ทำให้เกิดความเร็วหลุดพ้น ณ จุดใด ๆ บนพื้นผิวของอมัลเทียมีค่าไม่เกิน 1 เมตร ต่อ วินาที ซึ่งเป็นค่าที่ห่างไกลจากค่าความเร็วหลุดพ้นของดาวพฤหัสบดีอย่างมาก ที่ความเร็วหลุดพ้นต่ำขนาดนี้แม้แต่ฝุ่นก็สามารถหลุดออกจากดวงจันทร์ได้โดยง่ายแม้เพียงการพุ่งชนของอุกกาบาตขนาดไมโคร ซึ่งฝุ่นที่หลุดออกจากผิวดวงจันทร์นี่เองที่ได้รวมตัวและก่อเกิดเป็นชั้นวงแหวนเบาบางอมัลเทีย
ในระหว่างที่ยานกาลิเลโอบินผ่านอมัลเทีย ยานกาลิเลโอได้ตรวจพบสัญญาณกระพริบ 9 ครั้งซึ่งน่าจะเป็นดวงจันทร์ขนาดเล็กซึ่งอยู่ใกล้เคียงกับวงโคจรของอมัลเทีย เนื่องจากสัญญาณตรวจพบได้จากจุดเดียวเท่านั้น จึงไม่สามารถวัดระยะทางที่แท้จริงได้ ดวงจันทร์ขนาดเล็กอาจมีขนาดได้ตั้งแต่ก้อนกรวดหรือสนามกีฬา ยังไม่เป็นที่ทราบถึงต้นกำเนิดของดวงจันทร์ขนาดเล็กเหล่านี้ บางทีอาจถูกจับไว้โดยแรงดึงดูดในตำแหน่งวงโคจรปัจจุบัน หรืออาจเป็นชิ้นส่วนที่หลุดออกมาเมื่อดวงจันทร์ถูกอุกกาบาตชน ในวงโคจรต่อไปซึ่งเป็นวงโคจรสุดท้ายของยานกาลิเลโอ ยานได้ตรวจพบดวงจันทร์ขนาดเล็กอีกจำนวนมาก อย่างไรก็ตามในครั้งนี้อมัลเทียได้โคจรอยู่ที่อีกด้านของดางพฤหัสบดี ดังนั้นจึงน่าจะเป็นไปได้ที่วัตถุเหล่านี้จะก่อตัวขึ้นเป็นวงแหวนรอบดาวพฤหัสบดีซึ่งอยู่ใกล้เคียงกับวงโคจรของอมัลเทีย
ทิวทัศน์ของอมัลเทียและทิวทัศน์ที่มองจากอมัลเทีย

จากพื้นผิวของดาวพฤหัสบดีหรือเหนือชั้นเมฆของดาวพฤหสับดี อมัลเทียจะปรากฏอย่างสุกสว่างด้วยค่าความส่องสว่างปรากฏที่ – 4.7 ซึ่งเป็นความสว่างระดับเดียวกับดาวศุกร์เมื่อมองจากโลก แต่อมัลเทียปรากฏขนาดเพียง 8 ลิปดา (arcminutes)  ซึ่งมีขนาดเล็กจนสังเกตได้ยาก คาบการโคจรของอมัลเทียยาวกว่าวันของดาวพฤหัสบดีเพียงเล็กน้อย (สำหรับกรณีนี้ประมาณ 20%) ซึ่งหมายความว่าอมัลเทียเดินทางข้ามขอบฟ้าของดาวพฤหัสบดีอย่างช้า ๆ เวลาตั้งแต่ดวงจันทร์อมัลเทียขึ้นถึงดวงจันทร์อมัลเทียลับขอบฟ้าจะมากกว่า 29 ชั่วโมงจากพื้นผิวของอมัลเทียดาวพฤหัสบดีปรากฏขนาดใหญ่มากประมาณ 46 องศา อมัลเทียมีขนาดใหญ่ประมาณ 92 เท่าของจันทร์เต็มดวงเมื่อมองจากโลกเพราะว่าการหมุนไปพร้อมกันกับดาวพฤหัสบดีจะปรากฏคงที่บนท้องฟ้าไม่เคลื่อนที่ไปไหน และจะไม่สามารถมองเห็นได้จากอีกด้านของอมัลเทีย ดวงอาทิตย์ถูกดาวพฤหัสบดีบดบังราวหนึ่งชั่วโมงครึ่งทุก ๆ ครั้งที่โคจรครบหนึ่งรอบ และด้วยคาบการโคจรของอมัลเทียที่สั้นมากทำให้มีช่วงเวลากลางวันสั้นกว่าหกชั่วโมง แม้ว่าดาวพฤหัสบดีจะปรากฏความสว่างมากกว่า 900 เท่าเมื่อเทียบกับดวงจันทร์เต็มดวงที่มองจากโลก แต่ก็กระจายไปบนพื้นที่มากกว่า 8500 เท่า ดังนั้น จึงไม่สว่างมากกว่าเมื่อเทียบต่อหนึ่งหน่วยพื้นที่
การสำรวจ

ในช่วง พ.ศ. 2522 – 2523 ยานอวกาศวอยเอจเจอร์ 1 และ 2 ได้ถ่ายภาพแรกของอมัลเทียซึ่งแสดงให้เห็นถึงพื้นผิวของอมัลเทีย อมัลเทียยังได้รับการตรวจวัดแสงทั้งในย่านความถี่ที่มองเห็นได้และย่านอินฟราเรดและตรวจวัดอุณหภูมิของพื้นผิว ต่อมายานกาลิเลโอได้ถ่ายภาพพื้นผิวของอมัลเทียโดยสมบูรณ์ ในวันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2545 ยานกาลิเลโอได้เข้าใกล้อมัลเทียที่ความสูงประมาณ 160-170 กม. ยานได้ตรวจวัดมวลของอมัลเทียอย่างแม่นยำและยานกาลิเลโอได้อาศัยแรงดึงดูดของอมัลเทียในการเปลี่ยนวงโคจรเพื่อพุ่งเข้าไปยังดาวพฤหัสบดีในเดือนกันยายน พ.ศ. 2546 อันเป็นการสิ้นสุดภารกิจของยานกาลิเลโอ ใน พ.ศ. 2549 วงโคจรของอมัลเทียได้รับการตรวจสอบโดยละเอียดอีกครั้งโดยยานนิวฮอไรซันส์
ในนวนิยาย

อมัลเทียปรากฏเป็นฉากในบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์หลายชิ้น รวมทั้งงานของอาร์เธอร์ ซี. คลาร์กและเจมส์ บลิช
อัสปาซียา มาโนส

| อัสปาซียา มาโนส |
| --- | --- |
เจ้าหญิงแห่งกรีซและเดนมาร์ก

พระราชชายาในพระมหากษัตริย์แห่งชาวเฮเลนส์
ดำรงพระยศ: 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1919 – 25 ตุลาคม ค.ศ. 1920

ประสูติ: 4 กันยายน ค.ศ. 1896(1896-09-04) เอเธนส์ ราชอาณาจักรกรีซ
สิ้นพระชนม์: 7 สิงหาคม ค.ศ. 1972(1972-08-07) (75 ปี) เวนิส ประเทศอิตาลี
คู่อภิเษก: พระเจ้าอาเลกซันโดรสแห่งกรีซ
พระธิดา: สมเด็จพระราชินีอเล็กซันดราแห่งยูโกสลาเวีย
ราชวงศ์: กลึคส์บวร์ค
พระบิดา: เปรตรอส มาโนส
พระมารดา: มารีอา อาร์จีโลปูโลส
เจ้สหญิงอัสปาซียาแห่งกรีซและเดนมาร์ก พระนามเดิม อัสปาซียา มาโนส (กรีก: Ασπασία Μάνου ประสูติ 4 กันยายน ค.ศ. 1896 ณ กรุงเอเธนส์ ประเทศกรีซ –  สิ้นพระชนม์ 7 สิงหาคม ค.ศ. 1972 ณ เมืองเวนิส ประเทศอิตาลี) พระราชชายาในพระเจ้าอาเลกซันโดรสแห่งกรีซ เนื่องด้วยเกิดการขัดแย้งกันจากการอภิเษกสมรสของเธอ หลังจากการสวรรคตของพระสวามี เธอจึงมีอิสริยยศเป็นเพียง เจ้าหญิงแห่งกรีซและเดนมาร์ก และเธอมิได้รับอิสริยยศเป็น สมเด็จพระราชินีแห่งกรีซ
พระประวัติ

อัสปาซียา มาโนส เป็นธิดาของพันเอกเปตรอส มาโนส กับนางมารีอา อาร์จีโรปูโลส โดยต้นตระกูลของเธอสืบเชื้อสายมาจากตระกูลฟานาริโอต์ (กรีก: Φαναριώτες) ซึ่งเป็นชาวกรีกจากเมืองคอนสแตนตินโนเปิล ต้นตระกูลของเธอสืบเชื้อสายวลัคและกรีกจากคาบสมุทรบอลข่าน โดยเฉพาะในพื้นที่ราชรัฐดานูบ รวมไปถึงเปลาปอนเนสและคอนสแตนตินโนเปิล
ตระกูลของเธอบางส่วนได้เป็นผู้นำสงครามการเรียกร้องอิสรภาพของกรีก และบางส่วนเป็นผู้นำของกลุ่มเฮลเลนิกที่อาศัยในเมืองคอนสแตนตินโนเปิลซึ่งขณะนั้นถูกปกครองโดยจักรวรรดิออตโตมัน และบางส่วนก็ได้เป็นเจ้าในแถบจังหวัดดานูบ เธอจึงเป็นหนึ่งในครอบครัวอภิชนาธิปไตยตระกูลหนึ่งของกรีซ และเธอจึงได้เป็นพระวรราชชายาในพระเจ้าอาเลกซันโดรสแห่งกรีซ กษัตริย์แห่งกรีซ แต่เธอก็ไม่ได้รับตำแหน่งอันสูงศักดิ์ในพระราชวงศ์เลย
นอกจากนี้อีเลียนา มาโนส (เกิดในปี ค.ศ. 1971) พระญาติวงศ์ของพระองค์ ได้เสกสมรสกับ เจ้าชายชาลส์ หลุยส์ ดยุกแห่งชาร์ท
อภิเษกสมรส

เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1919 เธอได้และพระเจ้าอาเลกซันโดรสแห่งกรีซ ได้อภิเษกสมรสกันตามกฎหมายแต่เป็นการลับ การแต่งงานของทั้งคู่ถือเป็นเรื่องที่ไม่สมควร ด้วยเหตุนี้ทั้งสองจึงได้เสด็จไปประทับด้วยกันในกรุงปารีส ด้วยเหตุที่เธอไม่มีอิสริยยศเป็นสมเด็จพระราชินี เธอจึงเป็นที่รู้จักกันในนามของ มาดามมาโนส ทั้งที่เธออภิเษกแล้วก็ตาม แต่หลังจากการอภิเษกสมรสได้ไม่นานพระเจ้าอาเลกซันโดรสแห่งกรีซก็เสด็จสวรรคต พระเจ้ากอนสตันดีโนสที่ 1 แห่งกรีซ จึงได้เสด็จนิวัติกลับมาจากการลี้ภัย มาครองราชย์ต่อจากพระราชโอรสที่สวรรคตไปภายในเดือนนั้นเอง และปฏิบัติหน้าที่การปกครองต่อจากพระโอรสต่อไป และหมายความว่า การอภิเษกสมรสของพระโอรสและเธอนั้นไม่ได้รับการยินยอมจากพระราชบิดา ถือเป็นเรื่องที่ผิดกฎหมาย การอภิเษกที่ถือเป็นโมฆะ และพระโอรส-ธิดาที่จะประสูติการเบื้องหน้าที่เกิดหลังจากการมรณกรรมจะถือเป็นบุตรนอกกฎหมาย
ส่วนสมเด็จพระราชินีโซเฟียแห่งกรีซ ได้ออกกฎมณเทียรบาลในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1922 ให้บุคคลที่จะสามารถขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ต้องอภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงที่มีพื้นฐานมาจากพระบรมวงศานุวงศ์พระราชวงศ์เท่านั้น กฎที่ออกมานี้มีผลย้อนหลังด้วย เพราะฉะนั้นพระเจ้ากอนสตันดีโนสที่ 1 แห่งกรีซ จึงได้มีพระบรมราชโองการออกพระราชกฤษฎีกาฉบับวันที่ 10 กันยายน ค.ศ. 1922 ในกรณีของพระเจ้าอาเลกซันโดรส กับอัสปาเซีย ต่อแต่นี้ไปเธอและพระราชโอรส-ธิดา จะมีพระอิสริยยศเป็น เจ้าหญิงแห่งกรีซและเดนมาร์ก ในระดับ Royal Highness  ซึ่งคำนำหน้าพระนามถือเป็นเรื่องปกติในพระราชวงศ์กรีซ ซึ่งเป็นสาขาของพระราชวงศ์เดนมาร์ก
ประสูติกาลพระราชธิดา

หลังจากการสวรรคตของพระสวามี อัสปาเซียได้ให้ประสูติกาลพระราชธิดา พระนามว่า เจ้าหญิงเล็กซานดราแห่งกรีซและเดนมาร์ก ที่เมืองตาตอย เมื่อวันที่ 25 มีนาคม ค.ศ. 1921 เมื่อพระราชธิดาเจริญวัยขึ้น ก็ได้อภิเษกสมรสกับสมเด็จพระเจ้าปีเตอร์ที่ 2 แห่งยูโกสลาเวีย
อย่างไรก็ตามอัสปาเชีย มาโนส ก็เป็นพระมารดาในพระราชธิดาแห่งราชวงศ์กลึคส์บวร์คสายกรีซ ที่มีเชื้อสายกรีกเช่นเดียวพระราชวงศ์อื่นในยุโรปช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 20 ขณะที่ราชวงศ์กลึคส์บวร์คส่วนใหญ่มีเชื้อสายเยอรมัน
หลังจากพระราชธิดาอเล็กซานดราได้อภิเษกสมรสแล้ว พระราชธิดาและพระชามาดา (ลูกเขย) ได้มีปัญหาสุขภาพ การเงิน ครอบครัว อัสปาเซียจึงทำหน้าที่อภิบาลพระนัดดา เจ้าฟ้าชายอเล็กซานเดอร์ มกุฎราชกุมารแห่งยูโกสลาเวีย พระองค์มีความปลื้มปิติที่ยังมีพระชนม์ทันได้เห็นพระนัดดาอเล็กซานเดอร์อภิเษกสมรสกับมาเรีย ดา กลอเรียแห่งออร์เลออง-บรากันซา
สิ้นพระชนม์

เจ้าหญิงอัสปาซียาแห่งกรีซและเดนมาร์ก สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม ค.ศ. 1972 ณ เมืองเวนิส ประเทศอิตาลี สิริพระชนมายุได้ 75 ปี ซึ่งแต่เดิมได้ทำการฝังพระศพที่เกาะซานมีเกเลใกล้กับเมืองเวนิส ต่อมาได้มีการนำพระศพของพระองค์ไปฝัง ณ สุสานหลวงตาตอยใกล้กับเดเกเลีย (กรีก: Δεκέλεια) ซึ่งตั้งอยู่ทางตอนเหนือของกรุงเอเธนส์ประมาณ 23 กิโลเมตร
เชิงอรรถ

↑  มีพระยศที่ เจ้าหญิงแห่งกรีซและเดนมาร์ก ที่สถาปนาภายหลังการสวรรคตของพระภัสดา ไม่ใช่ที่ตำแหน่งเจ้าหญิงพระราชชายาฯ
อาร์ตูร์ มารียานู

| อาร์ตูร์ มารียานู |
| --- | --- |
มารียานูใน พ.ศ. 2559
ข้อมูลส่วนบุคคล
ชื่อเต็ม: อาร์ตูร์ โนรี โอยากาวา มารียานู
ฉายา: อาร์ตูร์ โนรี
ตัวแทนของประเทศ:  บราซิล
เกิด: 18 กันยายน พ.ศ. 2536 (31 ปี) กังปีนัส ประเทศบราซิล
ส่วนสูง: 169 ซม.
น้ำหนัก: 65 กก.
ประเภท: ยิมนาสติกสากลชาย
ระดับ: Senior International Elite (ทีมชาติบราซิล)
ปีที่ติดทีมชาติ: 2554–ปัจจุบัน
สโมสร: ปีเญย์รุส
หัวหน้าผู้ฝึกสอน: กริสชียานู อัลบีนู (ส่วนตัว) มาร์กุส โกตู (ทีมชาติ)
อาร์ตูร์ โนรี โอยากาวา มารียานู (โปรตุเกส: Arthur Nory Oyakawa Mariano; เกิด 18 กันยายน พ.ศ. 2536) เป็นนักยิมนาสติกชาวบราซิลและเป็นสมาชิกทีมชาติบราซิล เขาเข้าร่วมใน ยิมนาสติกสากลชิงแชมป์โลก 2015 โดยได้อันดับที่สี่ในรายการบารืเดี่ยวและอันดับที่ 12 ในรายการบุคคลรวมอุปกรณ์ทุกด้าน เขาได้รับเหรียญทองแดงจากรายการฟลอร์เอ็กเซอร์ไซส์ในโอลิมปิกฤดูร้อน 2016 ที่รีโอเดจาเนโร เขาเป็นแชมป์โลกปี 2019 ของรายการบาร์เดี่ยว