วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ประวัติ

วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น เป็นหน่วยงานที่แยกออกมาจากคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ตั้งแต่วันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2550 มีฐานะเป็นองค์กรในกำกับของมหาวิทยาลัย มีการจัดการเป็นอิสระจากระบบราชการ โดยมี รองศาสตราจารย์ ดร.พีรสิทธิ์ คำนวณศิลป์ เป็นคณบดีคนแรก วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่นซึ่งมีฐานะเป็นหน่วยงานระดับคณะที่เป็นองค์กรในกำกับของมหาวิทยาลัยขอนแก่นมีพัฒนาการเริ่มต้นมาจากความตระหนักร่วมกับกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น  กระทรวงมหาดไทย ว่า การกระจายอำนาจและศักยภาพการบริหารจัดการภาครัฐที่ดีว่าเป็นเงื่อนไขสำคัญที่จะทำให้เกิดการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศชาติ  แต่เมื่อกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้ทำการสำรวจคุณวุฒิของบุคลากรสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในปี พ.ศ. 2546 พบว่ามีผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีเพียง  4,600 คน  จากจำนวนทั้งสิ้นมากกว่า 200,000 คน ส่วนในระดับปริญญาโทนั้นยิ่งมีจำนวนน้อยมาก  ยิ่งไปกว่านั้นยังพบว่าผู้ที่สำเร็จการศึกษาเหล่านี้เกือบทั้งหมดยังไม่มีองค์ความรู้เรื่องการกระจายอำนาจ และการบริหารจัดการที่ดี ดังนั้นจึงเป็นความจำเป็นเร่งด่วนที่กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจะต้องพัฒนาบุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้มีความรู้ ความสามารถ ตลอดจนความเชี่ยวชาญในการบริหารงานท้องถิ่น  และเพิ่มมีขีดความสามารถในการปฏิบัติงานภาคสาธารณะเพื่อตอบสนองความต้องการของประชาชนในเขตพื้นที่รับผิดชอบให้อยู่ในระดับที่สูงขึ้นต่อไป
ปี พ.ศ. 2548 กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ได้ทำการประสานกับมหาวิทยาลัยขอนแก่นในการพัฒนาหลักสูตรเพื่อเสริมสร้างศักยภาพทางการบริหารของบุคลากรสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยมหาวิทยาลัยทั้งสองหน่วยงานมองว่าทรัพยากรบุคคลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นตัวขับเคลื่อนหลักของการพัฒนาท้องถิ่น และจะต้องสามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนในท้องถิ่นอันจึงจะเกิดประโยชน์สูงสุดแก่คนในชาติได้ ด้วยเหตุผลและความจำเป็นดังกล่าว มหาวิทยาลัยขอนแก่นจึงได้ร่วมมือกับกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย  ในการสร้างหลักสูตรการศึกษาในระดับปริญญาตรีและปริญญาโทเพื่อพัฒนาบุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  โดยได้รับความเห็นชอบเชิงนโยบายจากสภามหาวิทยาลัยในคราวประชุมครั้งที่ 1/2548 เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2548 ให้ดำเนินการโครงการความร่วมมือทางวิชาการกับกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นเพื่อเปิดสอนหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต (อักษรย่อ : รป.บ.) และหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต (อักษรย่อ : รป.ม.)  สาขาวิชาการปกครองท้องถิ่น
วันที่ 20 พฤษภาคม 2548  มหาวิทยาลัยขอนแก่นและกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ได้ลงนามบันทึกข้อตกลงว่าด้วยความร่วมมือทางวิชาการให้มหาวิทยาลัยขอนแก่นเปิดหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรบัณฑิตและรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต  สาขาวิชาการปกครองท้องถิ่นเพื่อพัฒนาและเตรียมความพร้อมในการรองรับภารกิจที่จะถ่ายโอนมาจากส่วนกลางตามนโยบายกระจายอำนาจของรัฐบาลให้แก่บุคลากรสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั่วประเทศ มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้เปิดรับนักศึกษารุ่นแรกในปีพ.ศ. 2548 โดยหลักสูตรที่จัดขึ้นนี้ในระยะเริ่มแรกอยู่ภายใต้การดำเนินงานของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์  มหาวิทยาลัยขอนแก่น  และต่อมาด้วยจำนวนนักศึกษาที่เพิ่มขึ้น  กอปรกับมหาวิทยาลัยขอนแก่นมีนโยบายจะขยายและพัฒนาหลักสูตรอื่น ๆ เพื่อให้ครอบคลุมทุกภารกิจ และตอบสนองความต้องการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มุ่งเสริมสร้างศักยภาพและความพร้อมในการบริหารตามแนวทางของการกระจายอำนาจ   และเพื่อให้การบริหารจัดการองค์กรและการบริการวิชาการแก่นักศึกษาเกิดความคล่องตัวและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ที่ประชุมคณะกรรมการอำนวยการหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการปกครองท้องถิ่น คราวประชุมครั้งที่ 1/2549
วันที่ 20 มีนาคม 2549 มีมติเห็นชอบให้จัดตั้งหน่วยงานในการบริหารจัดการภารกิจร่วมระหว่างมหาวิทยาลัยขอนแก่นและกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นขึ้น เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2549  โดยมีชื่อว่า “สำนักงานโครงการความร่วมมือ ระหว่างมหาวิทยาลัยขอนแก่นและกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นกระทรวงมหาดไทย” ตามประกาศ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ฉบับที่ 759/2549 ต่อมาเพื่อให้เกิดความคล่องตัวในการบริหารจัดการและให้เห็นเป็นรูปธรรมของการเตรียมความพร้อมของบุคลากรขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่จะเข้ามารับภารกิจที่จะเพิ่มขึ้น และอีกประการก็เพื่อให้มีหน่วยงานที่รับผิดชอบการดำเนินการจัดการเรียนการสอนที่ชัดเจนยิ่งขึ้น ดังนั้นที่ประชุมคณะกรรมการบริหารสำนักงานโครงการความร่วมมือฯ คราวประชุมครั้งที่ 3/2549 เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2549 จึงมีมติเห็นสมควรให้ปรับปรุงระบบการบริหารจากสำนักโครงการความร่วมมือฯ เป็นหน่วยงานที่เทียบเท่าระดับคณะในการจัดการเรียนการสอน และเพื่อเป็นการควบคุมคุณภาพตามมาตรฐานของมหาวิทยาลัยขอนแก่น และเพื่อให้เกิดความร่วมมือในการใช้บุคลากรจากหน่วยงานต่าง ๆ จากภายในและหน่วยงานภายนอกอื่น ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน โดยคำแนะนำของที่ประชุมจึงเกิดการตั้งชื่อหน่วยงานใหม่ว่า “วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น”และให้หน่วยงานดังกล่าวมีสถานะเป็นองค์กรในกำกับของมหาวิทยาลัยขอนแก่น เทียบเท่าคณะวิชา ตามข้อบังคับมหาวิทยาลัยขอนแก่นว่าด้วยองค์กรในกำกับมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. 2539 และให้การบริหารงานของวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่นเป็นไปตามระเบียบมหาวิทยาลัยขอนแก่นว่าด้วยวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น หลักการดังกล่าวได้ผ่านความเห็นชอบจากที่ประชุมคณบดีคราวประชุมครั้งที่ 3/2550 เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2550 และที่ประชุมสภามหาวิทยาลัย คราวประชุมครั้งที่ 4/2550
เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2550 มีมติอนุมัติให้จัดตั้ง “วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น” ในวันดังกล่าวนี้ทางวิทยาลัยฯ ถือว่าเป็นวันสถาปนาวิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น