ภาวะเลือดจาง
ประเภทของโลหิตจาง > ขนาดของเม็ดเลือดแดง

ในการวิเคราะห์โรคโลหิตจางจากรูปร่างเม็ดเลือด (morphological approach) จะจัดแบ่งโลหิตจางออกตามขนาดของเม็ดเลือดแดงซึ่งสามารถตรวจโดยใช้เครื่องนับอัตโนมัติหรือการดูสเมียร์เลือดจากกล้องจุลทรรศน์ก็ได้ ขนาดของเม็ดเลือดแดงแสดงออกมาเป็นค่าที่เรียกว่า ปริมาตรเม็ดเลือดเฉลี่ย (mean corpuscular volume; MCV) หากเซลล์มีขนาดเล็กกว่าปกติ คือน้อยกว่า 80 เฟมโตลิตร จะเรียกว่าโลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก (Microcytic anemia) หากเซลล์มีขนาดปกติ คือระหว่าง 80–100 เฟมโตลิตร จะเรียกว่าโลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ (Normocytic anemia) และทำนองเดียวกันหากเซลล์ขนาดใหญ่กว่าปกติ คือมากกว่า 100 เฟมโตลิตร จะเรียกว่าโลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่ (Macrocytic anemia) การแบ่งแบบนี้ช่วยทำให้ถึงสาเหตุของโลหิตจางที่พบได้บ่อยได้อย่างรวดเร็ว ตัวอย่างเช่น โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็กมักเป็นผลของการขาดธาตุเหล็ก ในการสืบค้นทางคลินิกนั้นปริมาตรเม็ดเลือดเฉลี่ยนับเป็นข้อมูลลำดับแรกๆ ที่ได้มา ดังนั้นแม้แพทย์จะเชื่อถือปรัชญาการวิเคราะห์โรคโลหิตจางจากกลไกว่ามีประโยชน์มากกว่าเพียงใดแต่ลักษณะของเม็ดเลือดแดงก็ยังเป็นข้อมูลสำคัญในการจัดประเภทและการวินิจฉัย
ด้านล่างเป็นแผนภาพแสดงการวิเคราะห์โรคโลหิตจางโดยเริ่มต้นที่ปริมาตรเม็ดเลือดเฉลี่ย
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | โลหิตจาง | โลหิตจาง | โลหิตจาง | โลหิตจาง | โลหิตจาง | โลหิตจาง |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | โลหิตจาง | โลหิตจาง | โลหิตจาง | โลหิตจาง | โลหิตจาง | โลหิตจาง |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |
|   |   |   |   |   |   | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่  (Macrocytic anemia) (MCV>100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่  (Macrocytic anemia) (MCV>100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่  (Macrocytic anemia) (MCV>100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่  (Macrocytic anemia) (MCV>100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่  (Macrocytic anemia) (MCV>100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่  (Macrocytic anemia) (MCV>100) |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ  (Normocytic anemia) (MCV 80–100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ  (Normocytic anemia) (MCV 80–100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ  (Normocytic anemia) (MCV 80–100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ  (Normocytic anemia) (MCV 80–100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ  (Normocytic anemia) (MCV 80–100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ  (Normocytic anemia) (MCV 80–100) |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก  (Microcytic anemia) (MCV<80) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก  (Microcytic anemia) (MCV<80) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก  (Microcytic anemia) (MCV<80) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก  (Microcytic anemia) (MCV<80) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก  (Microcytic anemia) (MCV<80) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก  (Microcytic anemia) (MCV<80) |  |  |
|   |   |   |   |   |   | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่  (Macrocytic anemia) (MCV>100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่  (Macrocytic anemia) (MCV>100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่  (Macrocytic anemia) (MCV>100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่  (Macrocytic anemia) (MCV>100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่  (Macrocytic anemia) (MCV>100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดใหญ่  (Macrocytic anemia) (MCV>100) |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ  (Normocytic anemia) (MCV 80–100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ  (Normocytic anemia) (MCV 80–100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ  (Normocytic anemia) (MCV 80–100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ  (Normocytic anemia) (MCV 80–100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ  (Normocytic anemia) (MCV 80–100) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดปกติ  (Normocytic anemia) (MCV 80–100) |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก  (Microcytic anemia) (MCV<80) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก  (Microcytic anemia) (MCV<80) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก  (Microcytic anemia) (MCV<80) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก  (Microcytic anemia) (MCV<80) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก  (Microcytic anemia) (MCV<80) | โลหิตจางชนิดเม็ดเลือดขนาดเล็ก  (Microcytic anemia) (MCV<80) |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | จำนวนเรติคิวโลไซต์สูง | จำนวนเรติคิวโลไซต์สูง | จำนวนเรติคิวโลไซต์สูง | จำนวนเรติคิวโลไซต์สูง | จำนวนเรติคิวโลไซต์สูง | จำนวนเรติคิวโลไซต์สูง |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | จำนวนเรติคิวโลไซต์ต่ำ | จำนวนเรติคิวโลไซต์ต่ำ | จำนวนเรติคิวโลไซต์ต่ำ | จำนวนเรติคิวโลไซต์ต่ำ | จำนวนเรติคิวโลไซต์ต่ำ | จำนวนเรติคิวโลไซต์ต่ำ |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | จำนวนเรติคิวโลไซต์สูง | จำนวนเรติคิวโลไซต์สูง | จำนวนเรติคิวโลไซต์สูง | จำนวนเรติคิวโลไซต์สูง | จำนวนเรติคิวโลไซต์สูง | จำนวนเรติคิวโลไซต์สูง |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | จำนวนเรติคิวโลไซต์ต่ำ | จำนวนเรติคิวโลไซต์ต่ำ | จำนวนเรติคิวโลไซต์ต่ำ | จำนวนเรติคิวโลไซต์ต่ำ | จำนวนเรติคิวโลไซต์ต่ำ | จำนวนเรติคิวโลไซต์ต่ำ |   |   |   |   |   |   |   |   |  |  |
ลักษณะอื่นๆ ที่เห็นได้ในสเมียร์เลือดอาจช่วยบ่งถึงการวินิจฉัยเฉพาะโรค ตัวอย่างเช่น เม็ดเลือดขาวผิดปกติอาจบอกถึงสาเหตุจากไขกระดูก