วัคซีนโควิด-19 ของออกซฟอร์ด-แอสตร้าเซนเนก้า
สังคมและวัฒนธรรม > ประเด็นทางเศรษฐกิจในเบื้องต้น

| ผู้ซื้อ 	 | วันที่ 	 | โดส |
| --- | --- | --- |
| สหราชอาณาจักร 	 | 17 พ.ค. 2020  | 100 ล้าน |
| สหรัฐอเมริกา 	 | 21 พ.ค. 2020 	 | 300 ล้าน |
| โคแวกซ์ (องค์การอนามัยโลก) 	 | 4 มิ.ย. 2020 	 | 300 ล้าน |
| โคแวกซ์ (องค์การอนามัยโลก) 	 | 29 ก.ย. 2020 	 | 100 ล้าน |
| อียิปต์ 	 | 22 มิ.ย. 2020 	 | ไม่ทราบแน่ชัด |
| ญี่ปุ่น 	 | 8 ส.ค. 2020 	 | 120 ล้าน |
| ออสเตรเลีย 	 | 19 ส.ค. 2020 	 | 25 ล้าน |
| สหภาพยุโรป  | 27 ส.ค. 2020  | 400 ล้าน |
| แคนาดา 	 | 25 ก.ย. 2020 	 | 20 ล้าน |
| สวิตเซอร์แลนด์ 	 | 16 ต.ค. 2020 	 | 5.3 ล้าน |
| บังกลาเทศ 	 | 5 พ.ย. 2020 	 | 30 ล้าน |
| ไทย 	 | 27 พ.ย. 2020  | 26 ล้าน |
| ไทย 	 | 21 ม.ค. 2021 | 26 ล้าน |
| ไทย 	 | 4 พ.ค. 2021  | 35 ล้าน |
| ไทย 	 | 21 พ.ค. 2021 | 35 ล้าน |
| ฟิลิปปินส์ 	 | 27 พ.ย. 2020 	 | 2.6 ล้าน |
| เกาหลีใต้ 	 | 1 ธ.ค. 2020 	 | 20 ล้าน |
| แอฟริกาใต้ 	 | 7 ม.ค. 2021 	 | 1 ล้าน |
 ↑   มีข้อแม้ว่าต้องทดลองจนจบและมีประสิทธิศักย์ ข้อตกลงได้เสร็จสมบูรณ์ในเดือน ส.ค.  ↑  เพื่อส่งให้ประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปและเขตเศรษฐกิจยุโรป กลุ่มประเทศ Inclusive Vaccines Alliance รวมฝรั่งเศส เยอรมนี อิตาลี เนเธอร์แลนด์ เบื้องต้นได้เริ่มเจรจาต่อรองก่อนสหภาพยุโรปจะเลือกต่อรองสำหรับประเทศสมาชิกทั้งหมด  ↑  กลุ่มประเทศ Inclusive Vaccines Alliance รวมฝรั่งเศส เยอรมนี อิตาลี เนเธอร์แลนด์ ต่อรองเจรจาจบสิ้นในวันที่ 13 มิ.ย. 2020 ซึ่งยกเลิกไปหลังจากสหภาพยุโรปได้เจรจาต่อรองเพื่อประเทศสมาชิกทั้งหมด  ↑   ตามไทมไลน์ของกระทรวงสาธารณสุขที่แสดงว่า มีการเซ็นสัญญาไตรภาคีระหว่างบริษัท สถาบันวัคซีนแห่งชาติ และกรมควบคุมโรค   1 2    ตามหนังสือลับของบริษัทที่ระบุว่าการทำสัญญาได้เสร็จสิ้น เป็นหนังสือที่สำนักข่าวบีบีซีระบุว่า ไม่สามารถยืนยันได้   ↑   ตามไทมไลน์ของกระทรวงสาธารณสุขที่แสดงว่า กรมควบคุมโรคได้รับสัญญาที่ลงนามโดยแอสตร้าเซนเนก้า (สหราชอาณาจักร) และแอสตร้าเซนเนก้า (ประเทศไทย)   ↑   ตอนแรกจะสั่งเพิ่มอีก 500,000 แต่ภายหลังตัดสินใจไม่ใช้วัคซีนก่อนจะเริ่มให้วัคซีนแก่ประชาชนโดยขายวัคซีนที่มีให้กับประเทศสมาชิกสหภาพแอฟริกา 14 ประเทศ 
การตกลงซื้อวัคซีนได้เริ่มตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2020 โดยสหราชอาณาจักรจะได้วัคซีน 100 ล้านโดสก่อนประเทศอื่นถ้าการทดลองสำเร็จ โดยข้อตกลงก็ได้เสร็จสมบูรณ์เมื่อปลายเดือนสิงหาคม
ในวันที่ 21 พฤษภาคม 2020 บริษัทตกลงขายวัคซีน 300 ล้านโดสให้แก่สหรัฐอเมริกาโดยมีมูลค่า 1,200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดสหนึ่งจึงมีราคา 4 ดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 125 บาท)
โฆษกบริษัทแจ้งว่า ราคานี้รวมค่าใช้จ่ายในการพัฒนาและการทดลองทางคลินิกด้วย
บริษัทยังตกลงถ่ายทอดเทคโนโลยีให้แก่รัฐบาลเม็กซิโกและอาร์เจนตินาเพื่อผลิตวัคซีนอย่างน้อย 400 ล้านโดสเพื่อแจกจำหน่ายทั่วลาตินอเมริกา
ตัวยาออกฤทธิ์จะผลิตในอาร์เจนตินาแล้วส่งไปยังเม็กซิโกเพื่อทำให้เสร็จพร้อมแจกจำหน่าย
ในเดือนมิถุนายน 2020 บริษัทยังได้ตกลงกับบริษัทยาชีวภาพอเมริกันคือ Emergent BioSolutions เพื่อผลิตวัคซีนโดยเฉพาะให้แก่สหรัฐ โดยมีมูลค่า 87 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 2,700 ล้านบาท)
นี่เป็นส่วนของโปรแกรมปฏิบัติการเหนือแสง (Operation Warp Speed) ของรัฐบาลกลางสหรัฐเพื่อเร่งพัฒนาและผลิตวัคซีนโควิด-19 ก่อนสิ้นปี 2020
ในเดือนมิถุนายนเช่นกัน สถาบันเซรุ่มแห่งอินเดีย (Serum Institute of India) ซึ่งเป็นผู้ผลิตวัคซีนรายใหญ่ของโลก ได้สิทธิจากบริษัทให้ผลิตวัคซีน 1,000 ล้านโดสสำหรับประเทศมีรายได้น้อยจนถึงปานกลาง รวมทั้งอินเดียเอง
ในเดือนมิถุนายนเช่นกัน โปรแกรมโคแวกซ์ขององค์การอนามัยโลกเริ่มต้นซื้อวัคซีนเป็นจำนวน 300 ล้านโดสจากบริษัทเพื่อประเทศรายได้ต่ำจนถึงปานกลาง
ต่อมาวันที่ 29 กันยายน 2020 มูลนิธิบิลและเมลินดาเกตส์จึงบริจาคทรัพย์ซึ่งช่วยให้โปรแกรมสามารถซื้อวัคซีนเพิ่มขึ้นอีก 100 ล้านโดส โดยอาจเป็นวัคซีนของแอสตร้าเซนเนก้าหรือของโนวาแว็กซ์ และจำกัดราคาที่ 3 ดอลลาร์สหรัฐต่อโดส (ประมาณ 94 บาท)
ในวันที่ 13 มิถุนายน 2020 บริษัทเซ็นสัญญากับกลุ่ม Inclusive Vaccines Alliance ของยุโรป ซึ่งจัดตั้งโดยประเทศฝรั่งเศส เยอรมนี อิตาลี และเนเธอร์แลนด์เพื่อส่งวัคซีน 400 ล้านโดสให้แก่รัฐสมาชิกของสหภาพยุโรปทั้งหมด
แต่ต่อมาคณะกรรมาธิการยุโรปได้เข้าไปขวางก่อนที่ข้อตกลงจะออกมาอย่างเป็นทางการ
แล้วรับช่วงต่อรองในนามของสหภาพยุโรปและเขตเศรษฐกิจยุโรปทั้งหมดเองโดยได้เซ็นสัญญาท้ายเดือนสิงหาคม
ในเดือนพฤศจิกายน 2020 บังกลาเทศได้เซ็นสัญญาไตรภาคีกับสถาบันเซรุ่มแห่งอินเดียและบริษัทยา Beximco Pharma แห่งบังกลาเทศ
เป็นการสั่งวัคซีน 30 ล้านโดสของรัฐบาลจากสถาบันผ่านบริษัทยาในราคา 4 ดอลลาร์สหรัฐต่อโดส
นี่เท่ากับเพิ่มวัคซีนที่รัฐบาลอินเดียบริจาคให้บังกลาเทศอีก 3.2 ล้านโดส ซึ่งสถาบันก็เป็นผู้ผลิตเช่นกัน
แต่ปรากฏว่าในเดือน 2 เดือนแรกแห่งปี 2021 สถาบันสามารถส่งวัคซีนให้ได้เพียง 7 ล้านโดส
บังกลาเทศควรจะได้วัคซีน 5 ล้านโดสต่อเดือนแต่ก็ไม่ได้เลยในเดือนมีนาคมและเมษายน
จึงทำให้โปรแกรมฉีดวัคซีนให้ประชาชนของประเทศต้องชะงักไปเพราะขาดวัคซีน
คนโดยมากที่ได้วัคซีนโดสที่หนึ่งก็จะไม่ได้โดสที่สองอย่างทันการ
ซึ่งน่าจะลดประสิทธิภาพของโปรแกรมฉีดวัคซีน 
อนึ่ง คนบังกลาเทศก็สงสัยในเรื่องประสิทธิภาพและความปลอดภัยของวัคซีนอยู่แล้ว
บังกลาเทศจึงต้องหาแหล่งวัคซีนอื่น ๆ เพราะอินเดียไม่สามารถแจกจำหน่ายให้ตามกำหนดการ
ในเดือนพฤศจิกายนเช่นกัน ประเทศฟิลิปปินส์ตกลงซื้อวัคซีน 2.6 ล้านโดส
โดยสื่อรายงานว่ามีค่าราว ๆ 700 ล้านเปโซ (ประมาณ 5.6 ดอลลาร์สหรัฐต่อโดส)
ในเดือนธันวาคม 2020 เกาหลีใต้เซ็นสัญญากับแอสตร้าเซนเนก้าเพื่อซื้อวัคซีน 20 ล้านโดส โดยมีราคาใกล้ ๆ กับที่ไทยและฟิลิปปินส์จ่าย 
และคาดว่า อาจได้ล็อตแรก ๆ เร็วถึงเดือนมกราคม
บริษัทได้เซ็นสัญญากับบริษัท SK Bioscience ของเกาหลีใต้เพื่อผลิตวัคซีน
โดยมีข้อบังคับให้ผลิตเพื่อทั้งเกาหลีใต้เองและตลาดโลกด้วย
ในเดือนเดียวกัน ประเทศพม่าได้เซ็นสัญญากับสถาบันเซรุ่มแห่งอินเดียเพื่อซื้อวัคซีน 30 ล้านโดส
โดยจะได้วัคซีนสำหรับประชาชน 15 ล้านคนเริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2021
วันที่ 7 มกราคม 2021 แอฟริกาใต้ประกาศว่าได้รับวัคซีน 1 ล้านโดสเบื้องต้นจากสถาบันเซรุ่มแห่งอินเดีย ซึ่งจะตามมาอีกครึ่งล้านโดสในเดือนกุมภาพันธ์
แต่ต่อมารัฐบาลได้ยกเลิกใช้วัคซีนเนื่องจากงานทดลองขนาดเล็กที่ทำพบว่า ไม่สามารถป้องกันอาการโรคขนาดน้อยจนถึงปานกลางสำหรับสายพันธุ์โควิด-19 หลักในพื้นที่คือ 501Y.V2 ได้ดีพอ
แล้วขายให้แก่ประเทศแอฟริกาอื่น ๆ โดยเปลี่ยนไปใช้วัคซีนของจอห์นสันแอนด์จอห์นสันแทน
ในวันที่ 22 มกราคม 2021 แอสตร้าเซนเนก้าประกาศว่า ถ้าสหภาพยุโรปให้อนุมัติวัคซีนของบริษัท วัคซีนที่จะส่งให้แก่สหภาพยุโรปในเดือนมีนาคม 2021 จริง ๆ จะอยู่ที่ 31 ล้านโดส ซึ่งน้อยกว่าที่คาดไว้คือ 80 ล้านโดส เพราะโรงงานในเบลเยียมมีปัญหาการผลิต
ในการสัมภาษณ์กับหนังสือพิมพ์อิตาลี ประธานบริหารบริษัทกล่าวว่า แผนการส่งวัคซีนในสหภาพยุโรปล้าหลังไปสองเดือน เพราะการเพาะเลี้ยงเซลล์ที่ได้น้อยในหน่วยผลิตยุโรปขนาดใหญ่แห่งหนึ่ง
และการวิเคราะห์เหตุการณ์ในหนังสือพิมพ์เดอะการ์เดียนก็ระบุว่าเครื่องผลิตชีวภาพ (bioreactor) ในโรงงานเบลเยียมให้ผลผลิตน้อย โดยให้ข้อสังเกตด้วยว่า การจัดตั้งกระบวนการผลิตเยี่ยงนี้ยากเพราะปริมาณผลผลิตที่ได้มักไม่แน่นอน
ต่อมา สหภาพยุโรปจึงระงับการส่งออกวัคซีน
แล้วก็เกิดข้อโต้แย้งว่า มีวัคซีนที่เบี่ยงส่งไปให้สหราชอาณาจักรหรือไม่ และการส่งวัคซีนให้ไอร์แลนด์เหนือจะถูกระงับหรือไม่
ในต้นเดือนกุมภาพันธ์ 2021 สำนักงานวารสารศาสตร์เชิงสืบสวน (Bureau for Investigative Journalism) ในนครลอนดอนพบว่า แอฟริกาใต้จ่ายค่าวัคซีนเป็นสองเท่าของคณะกรรมการยุโรป และยูกันดาจ่ายเป็นสามเท่า เพราะผู้ผลิตวัคซีนคือ สถาบันเซรุ่มแห่งอินเดีย ไม่ได้สัญญาผลิตวัคซีนแบบไม่เอากำไร ไม่ขาดทุน
วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2021 โคแวกซ์ได้ส่งวัคซีนที่ได้เบื้องต้นไปยังเมืองอักกรา ประเทศกานา เป็นประเทศแรกในแอฟริกาที่ได้วัคซีนผ่านโปรแกรมนี้