stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ฟ้าใหม่
เบื้องหลังการถ่ายทำ > ที่มาของการประพันธ์ และงานสร้าง

ศาสตราจารย์ ดร. สุริยา รัตนกุล ทายาทของคุณสุภร บุนนาค ได้ให้สัมภาษณ์ถึงที่มาของนิยายเรื่องนี้ว่า ตัวละครเอกที่ชื่อ ออแสน เกิดจากต้นตระกูลบุนนาคมีคนชื่อ เสน ส่วนตัวละคร เรณูนวล นั้น เกิดจากการนำชื่อของสตรีที่แต่งงานกับเจ้าคุณบุนนาค คือ เจ้าคุณนวล โดยคุณสุภร บุนนาค แต่งนวนิยายไว้ 6 บท แล้วจึงได้ออกตีพิมพ์ ในวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2510 นับเป็นนวนิยายที่เป็นที่นิยมมาก แต่ถึงกระนั้น ก็มิได้แต่งบทเพิ่มมาอีก จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2534  ในช่วงปิดเทอมภาคฤดูร้อน ศาสตราจารย์ ดร. สุริยาได้พบกับเค้าโครงของบทประพันธ์ส่วนที่เหลือ จึงได้พิมพ์ออกเป็นครั้งที่ 2 ด้วยเนื้อหาที่เสร็จสมบูรณ์ ซึ่งได้รับกระแสตอบรับอย่างดีมาก จนกระทั่งได้มาสร้างเป็นละครโทรทัศน์ในปี พ.ศ. 2547 โดยอิงจากจดหมายเหตุลาลูแบร์ เป็นเอกสารสำคัญในการค้นคว้าข้อมูล และเขียนบท ด้วยเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่มีเนื้อหาเป็นที่ยอมรับในทางประวัติศาสตร์มากที่สุด โดยเล่าเรื่องตั้งแต่ยุคสมัยของสมเด็จพระเจ้าบรมโกศ ซึ่งเป็นช่วงที่รุ่งเรืองที่สุดในสมัยอยุธยาตอนปลาย
เบื้องหลังการถ่ายทำ > ฉากสำคัญในช่วงสงครามเสียกรุง

สยม สังวริบุตร ผู้สร้างละครได้ให้ข้อมูลว่า ในฉากที่ต้องเผาทองลอกพระพุทธรูปพระศรีสรรเพชญ์นั้น ได้มีการสร้างพระพุทธรูปศรีสรรเพชญ์จำลองขึ้นมาใหม่ โดยหล่อออกมาด้วยขี้ผึ้ง แล้วปิดทองทับ ซึ่งในฉากนั้นจะพบว่า ในขณะที่พระพุทธรูปพระศรีสรรเพชญ์ถูกเผา ทองได้ลอกออกเป็นน้ำตา เพื่อสื่อถึงความหมายของการสูญเสียในช่วงสงครามเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2
การนำกลับมาออกอากาศใหม่

ในวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2560 หลังจากการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบก ช่อง 7 ได้นำละครเรื่องนี้กลับมาออกอากาศใหม่ เพื่อเป็นการไว้อาลัยในการสวรรคตของพระองค์ท่าน โดยมีการตัดฉากบางส่วนออกไป
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ช่อง 7 อย่างเป็นทางการ
ศุภร บุนนาค. ฟ้าใหม่. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์สามัญชน, 2534. 976 หน้า. ISBN 974-887-171-1
มารีอา อันนา วิคโทรีอาแห่งบาวาเรีย

| มารีอา อันนา วิคโทรีอาแห่งบาวาเรีย |
| --- | --- |
โดฟีนแห่งฝรั่งเศส

ประสูติ: 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1660
สิ้นพระชนม์: 20 เมษายน ค.ศ. 1690 (29 ปี) พระราชวังแวร์ซาย ประเทศฝรั่งเศส
พระสวามี: เจ้าชายหลุยส์ โดแฟ็งแห่งฝรั่งเศส
พระบุตร: เจ้าชายหลุยส์ ดยุกแห่งบูร์กอญ พระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปน เจ้าชายชาลส์ ดยุกแห่งเบอร์รี
ราชวงศ์: วิทเทลส์บัค (ประสูติ) บูร์บง (เสกสมรส)
พระบิดา: แฟร์ดีนันท์ มารีอา ผู้คัดเลือกแห่งบาวาเรีย
พระมารดา: เจ้าหญิงเอนรีเกตตา อาเดไลเดแห่งซาวอย
มารีอา อันนา วิคโทรีอาแห่งบาวาเรีย  (ประสูติ 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1660 — สิ้นพระชนม์  20 เมษายน ค.ศ. 1690) เป็นพระชายาในเจ้าชายหลุยส์ โดแฟ็งแห่งฝรั่งเศส รัชทายาทของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส
พระประวัติ

มารีอา อันนา วิคโทรีอาแห่งบาวาเรีย ประสูติเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1660  เป็นพระธิดาของแฟร์ดีนันท์ มารีอา ผู้คัดเลือกแห่งบาวาเรีย กับเจ้าหญิงเอนรีเกตตา อาเดไลเดแห่งซาวอย  พระบรรพบุรุษฝ่ายพระชนนีสืบเชื้อสายมาจากเจ้าหญิงคริสติน มารีแห่งฝรั่งเศส ด้วยเหตุนี้พระองค์จึงเป็นศักดิ์พระประยูรญาติชั้นที่สองของพระสวามี แม้พระองค์จะมีเชื้อสายเยอรมันเป็นหลัก แต่สามารถรับสั่งภาษาฝรั่งเศส อิตาลี และละตินได้
พระองค์ได้เสกสมรสกับเจ้าชายหลุยส์ โดแฟ็งแห่งฝรั่งเศส องค์รัชทายาทของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส เมื่อวันที่ 7 มีนาคม ค.ศ. 1680 หลังจากการเสกสมรสทำให้พระองค์มีพระอิสริยยศคือ ราชธิดาแห่งฝรั่งเศส (Fille de France) ซึ่งเทียบเท่ากับ รอยัลไฮเนส และจะขานพระนามว่า มาดามลาโดฟีน (Madame la Dauphine) ทั้งสองมีพระโอรสด้วยกัน 3 พระองค์ คือ
เจ้าชายหลุยส์ ดยุกแห่งบูร์กอญ (16 สิงหาคม ค.ศ. 1682 — 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1712) ต่อมาคือ โดแฟ็งแห่งฝรั่งเศส เสกสมรสกับเจ้าหญิงมาเรีย อเดเลดแห่งซาวอย พระญาติชั้นที่สอง มีพระโอรสสามพระองค์
เจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งอ็องฌู (19 ธันวาคม ค.ศ. 1683 — 9 กรกฎาคม ค.ศ. 1746) ต่อมาคือ กษัตริย์แห่งสเปน เสกสมรสกับเจ้าหญิงมาเรีย ลุยซา กาเบรียลลาแห่งซาวอย  มีพระโอรสสี่พระองค์ ต่อมาได้เสกสมรสกับเอลิซาเบธ ฟาร์เนเซ มีพระโอรสสี่พระองค์ และพระธิดาสามพระองค์
เจ้าชายชาลส์ ดยุกแห่งเบอร์รี (31 กรกฎาคม ค.ศ. 1686 — 5 พฤษภาคม ค.ศ. 1714) เสกสมรสกับเจ้าหญิงมารี หลุยส์ เอลิซาเบธแห่งออร์เลออง มีพระโอรสหนึ่งพระองค์ และพระธิดาสองพระองค์ แต่สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ทั้งหมด
ในช่วงปี ค.ศ. 1687  พระองค์ได้ส่งทูตพิเศษนำของกำนัลมาถวายกรมหลวงโยธาเทพ พระราชธิดาเพียงพระองค์เดียวในสมเด็จพระนารายณ์มหาราชแห่งกรุงศรีอยุธยา แต่กรมหลวงโยธาเทพกลับปฏิเสธ โดยทรงอ้างเหตุผลว่าพระองค์ทรงมีฐานะ "ยากจน" เกินกว่าจะประทานของมีค่าที่จะเทียบกันได้เป็นการตอบแทน
ต่อมาเมื่อพระสวามีของพระองค์ลอบมีอนุภริยา พระองค์จึงแยกไปประทับยังพระตำหนักส่วนพระองค์ และสนิทสนมกับพระสหายชาวเยอรมัน คือ เจ้าหญิงเอลิซาเบธ ชาล็อตแห่งแพลาไทน์ พระชายาของเจ้าชายฟีลิปที่ 1 ดยุกแห่งออร์เลอ็อง พระอนุชาในพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ซึ่งทั้งคู่ได้รับสั่งภาษาเยอรมัน อันเป็นภาษาที่พระสวามีไม่เข้าพระทัย
ดัชเชสมาเรีย อันนา วิกตอเรียแห่งบาวาเรีย สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 20 เมษายน ค.ศ. 1690 หลังจากมีพระอาการประชวรหนักและเรื้อรังมานาน สิริพระชนมายุได้ 29 พรรษา
ปาสกาล (หน่วยวัด)

| ปาสกาล |
| --- | --- |
เกจวัดความดันที่อ่านค่าเป็นปอนด์ต่อตารางนิ้ว (สเกลสีแดง) และกิโลปาสกาล (สเกลสีดำ)
ข้อมูลทั่วไป
ระบบการวัด: หน่วยอนุพัทธ์เอสไอ
เป็นหน่วยของ: ความดัน หรือ ความเค้น
สัญลักษณ์: Pa 
ตั้งชื่อตาม: แบลซ ปัสกาล
การแปลงหน่วย      
1 Pa ใน ...: ... มีค่าเท่ากับ ...
 
   หน่วยฐานเอสไอ::    kg⋅m−1⋅s−2
   หน่วยนิยมของสหรัฐ::    1.450 × 10−4 psi
   บรรยากาศ::    9.869 × 10−6 atm
   บาร์::    10−5 bar
ปาสกาล หรือ พาสคัล (อังกฤษ: pascal, สัญลักษณ์: Pa) เป็นหน่วยอนุพัทธ์เอสไอของความดันที่ใช้ในการคำนวณหาความดันภายใน ความเค้น มอดุลัสของยัง และความทนต่อแรงดึงสูงสุด ซึ่งเป็นคำนิยามของค่า 1 นิวตันต่อตารางเมตร ชื่อหน่วยตั้งตามชื่อของผู้รู้รอบด้านชาวฝรั่งเศส แบลซ ปัสกาล
พหุคูณของหน่วยปาสกาลที่พบได้ทั่วไปคือ 1 เฮกโตปาสกาล (1 hPa = 100 Pa) เท่ากับ 1 มิลลิบาร์ และ 1 กิโลปาสกาล (1 kPa = 1,000 Pa) เท่ากับ 1 เซนติบาร์
หน่วยวัดที่เป็นบรรยากาศ (atm) มีค่าเท่ากับ 101,325 ปาสกาล และตามรายงานทางอุตุนิยมวิทยามักวัดความกดอากาศเป็นหน่วยมิลลิบาร์
ต้นกำเนิด

ชื่อหน่วยนี้ตั้งตามชื่อของแบลซ ปัสกาล เพื่อเป็นการระลึกถึงผลของเขาต่อสาขาอุทกพลศาสตร์และสถิตยศาสตร์ของไหล และการทดลองด้วยบารอมิเตอร์ โดยปี พ.ศ. 2514 (ค.ศ. 1971) ในการประชุมของที่ประชุมใหญ่ว่าด้วยการชั่งตวงวัดครั้งที่ 14 ให้ใช้ชื่อหน่วย ปาสกาล แทนหน่วยเอสไอของ นิวตันต่อตารางเมตร (N/m2)
บทนิยาม

1 ปาสกาล คือความดันที่เกิดขึ้นโดยแรงขนาด 1 นิวตัน ในทิศทางที่ตั้งฉากกับพื้นที่ 1 ตารางเมตร
หน่วยปาสกาลสามารถแสดงโดยใช้หน่วยอนุพัทธ์เอสไอหรือหน่วยฐานเอสไอได้ดังนี้
โดยที่ N คือ นิวตัน m คือ เมตร kg คือ กิโลกรัม s คือ วินาที และ J คือ จูล
ดูเพิ่ม

กฎของปัสกาล
ความกดอากาศ
คำอุปสรรคเอสไอ
อุตุนิยมวิทยา
มารีอา อันนาแห่งน็อยบวร์ค

| มารีอา อันนาแห่งน็อยบวร์ค |
| --- | --- |

สมเด็จพระราชินีแห่งสเปน
ดำรงพระยศ: 28 สิงหาคม ค.ศ. 1689 –  1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1700

พระราชสมภพ: 28 ตุลาคม ค.ศ. 1667(1667-10-28) วังเบินรัท ดึสเซลดอร์ฟ รัฐผู้คัดเลือกฟัลทซ์
สวรรคต: 16 กรกฎาคม ค.ศ. 1740(1740-07-16) (72 ปี) พระราชวังอินฟันตาโด กวาดาลาฮารา ราชอาณาจักรสเปน
ฝังพระศพ: เอลเอสโกเรียล
คู่อภิเษก: พระเจ้าการ์โลสที่ 2 แห่งสเปน (สมรส 1689; 1700)
ราชวงศ์: วิทเทิลส์บัค
พระราชบิดา: ฟิลลิพ วิลเฮ็ล์ม ผู้คัดเลือกแห่งฟัลทซ์
พระราชมารดา: เอลีซาเบ็ท อมาเลียแห่งเฮ็สเซิน-ดาร์มชตัท
มาเรีย อันนาแห่งฟัลทซ์-น็อยบวร์ค สมเด็จพระราชินีแห่งสเปน (สเปน: Mariana de Neoburgo, เยอรมัน: Maria Anna von der Pfalz-Neuburg, อังกฤษ: Maria Anna of the Palatinate-Neuburg) (28 ตุลาคม ค.ศ. 1667 - 16 กรกฎาคม ค.ศ. 1740)
มาเรีย อันนาแห่งฟัลทซ์-น็อยบวร์คเสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม ค.ศ. 1667 ณ วังเบินรัทที่เมืองดึสเซลดอร์ฟในรัฐผู้คัดเลือกฟัลทซ์ เป็นพระธิดาในฟิลลิพ วิลเฮ็ล์ม ผู้คัดเลือกแห่งฟัลทซ์และเอลีซาเบ็ท อมาเลียแห่งเฮ็สเซิน-ดาร์มชตัท มาเรีย อันนาเป็นพระอัครมเหสีองค์ที่สองในพระเจ้าคาร์โลสที่ 2 แห่งสเปน
ดูเพิ่ม

พระเจ้าคาร์โลสที่ 2 แห่งสเปน
| ด ค กคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์สเปน |
| --- | --- |
เลตีเซีย ออร์ติซ โรกาโซลาโน (2014–)  เจ้าหญิงโซเฟียแห่งกรีซและเดนมาร์ก (1975–2014) ·เจ้าหญิงวิกตอเรีย ยูจีนีแห่งบัทเทนแบร์ก (1906–1931) · อาร์ชดัชเชสมารีอา คริสทีนาแห่งออสเตรีย (1879–1885) · เจ้าหญิงแมร์เซเดสแห่งออร์เลอ็อง (1878) · มารีอา วิตโตรีอา ดัล ปอซโซ (1870–1873) · ฟรานซิส ดยุกแห่งการ์ดิซ (1846–1868) · เจ้าหญิงมารีอา คริสตีนาแห่งซิซิลีทั้งสอง (1829–1833) · เจ้าหญิงมารีอา โยเซฟา อะมาเลียแห่งซัคเซิน (1819–1829) · อินฟันตามารีอา อิซาเบลแห่งโปรตุเกส (1816–1818) · จูลี คลารี (1808–1813) · เจ้าหญิงมารีอา ลุยซาแห่งปาร์มา (1788–1808) · เจ้าหญิงมารีอา อะมาเลียแห่งซัคเซิน (1759–1760) · อิงฟังตาบาร์บาราแห่งโปรตุเกส (1746-1758) · เอลีซาเบตตา ฟาร์เนเซ (1724–1746) · เจ้าหญิงหลุยส์ เอลีซาแบ็ตแห่งออร์เลอ็อง (1724) · เอลีซาเบตตา ฟาร์เนเซ (1714–1724) · เจ้าหญิงมารีอา ลุยซา กาบรีเอลลาแห่งซาวอย (1701–1714) · เคาน์เตสมารีอา อันนาแห่งฟัลทซ์-น็อยบวร์ค (1690–1700) · เจ้าหญิงมารี-หลุยส์แห่งออร์เลอ็อง (1679–1689) · อาร์ชดัชเชสมาเรียนาแห่งออสเตรีย (1649–1665) · เจ้าหญิงเอลีซาแบ็ตแห่งฝรั่งเศส (1621–1644) · อาร์ชดัชเชสมาร์กาเรเทอแห่งออสเตรีย (1598–1611) · อาร์ชดัชเชสอันนาแห่งออสเตรีย (1570–1580) · เจ้าหญิงเอลีซาแบ็ตแห่งวาลัว (1559–1568) · สมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 1 แห่งอังกฤษ (1556–1558) · อิงฟังตาอีซาแบลแห่งโปรตุเกส (1526–1539)
โลหะแอลคาไล

| หมู่> คาบ | 1>  |
| --- | --- |
2: 3  Li 
3: 11  Na 
4: 19  K 
5: 37  Rb 
6: 55  Cs 
7: 87  Fr 
โลหะแอลคาไล (อังกฤษ: Alkali metals) เป็นหมู่ (คอลัมน์) ในตารางธาตุ ประกอบไปด้วยธาตุเคมี ลิเทียม (Li), โซเดียม (Na), โพแทสเซียม (K), รูบิเดียม (Rb), ซีเซียม (Cs) และแฟรนเซียม (Fr) หมู่นี้อยู่ในบล็อก-sของตารางธาตุ ธาตุในโลหะแอลคาไลทุกตัวมีอิเล็กตรอนอยู่หนึ่งตัวที่วงอิเล็กตรอนชั้นนอกสุด การจัดเรียงอิเล็กตรอนแบบนี้มีผลกับสมบัติทางเคมีของธาตุเหล่านี้มาก โลหะแอลคาไลยังเป็นหมู่ที่อธิบายแนวโน้มพีรีออดิกได้ดีที่สุด เนื่องด้วยธาตุทุกตัวในหมู่จะมีสมบัติทางเคมีหรือกายภาพอย่างน้อย 1 อย่างที่คล้ายกัน
ธาตุในโลหะแอลคาไลมีสมบัติที่คล้ายกัน พวกมันเป็นโลหะที่อ่อน สะท้อนแสงได้ดี และไวต่อการเกิดปฏิกิริยาเคมีที่ภาวะมาตรฐาน และสามารถสูญเสียอิเล็กตรอนวงนอกสุดแล้วกลายเป็นไอออน +1 โลหะแอลคาไลทั้งหมดสามารถตัดได้โดยมีดเนื่องด้วยความอ่อนของมัน ด้วยความที่มันสะท้อนแสงได้ดี พื้นผิวจึงสามารถหมองได้ด้วยการออกซิเดชันโดยความชื้นและออกซิเจนในอากาศ ด้วยความที่มันว่องไวต่อการทำปฏิกิริยา โลหะแอลคาไลทุกตัวจะต้องเก็บไว้ในน้ำมัน เพื่อป้องกันไม่ให้มันสัมผัสกับอากาศ และพวกมันพบได้ในธรรมชาติ ในรูปของเกลือเท่านั้น ไม่มีโลหะแอลคาไลบริสุทธิ์ที่ถูกพบในธรรมชาติเลย ในศัพท์เฉพาะของไอยูแพก โลหะแอลคาไลเทียบเท่ากับธาตุหมู่ 1 ไม่รวมไฮโดรเจน (H) ซึ่งโดยปกติมันจะเป็นธาตุหมู่ 1 แต่ไม่ได้ถูกกล่าวถึงให้เป็นโลหะแอลคาไลเลย เพราะไฮโดรเจนไม่ได้แสดงพฤติกรรมที่คล้ายกับโลหะแอลคาไล โลหะแอลคาไลทุกตัวทำปฏิกิริยากับน้ำได้ และโลหะแอลคาไลที่หนักขึ้นจะยิ่งทำปฏิกิริยากับน้ำได้รุนแรงขึ้นกว่าโลหะแอลคาไลที่เบากว่า
โลหะแอลคาไลทุกตัวที่ค้นพบแล้วมีในธรรมชาติ เรียงตามปริมาณที่ปรากฏในธรรมชาติ โซเดียมมีมากที่สุด รองลงมาเป็นโพแทสเซียม ลิเทียม รูบิเดียม ซีเซียม และสุดท้ายคือแฟรนเซียม ซึ่งมีความเป็นกัมมันตรังสีสูงมาก และปรากฏในธรรมชาติเพียงเล็กน้อย เนื่องด้วยการสลายตัวของมันเกิดขึ้นได้รวดเร็ว การทดลองยังสามารถทำให้เกิด อูนอูนเอนเนียม (Uue) ซึ่งถูกคาดว่าจะเป็นสมาชิกของหมู่ตัวใหม่ แต่การทดลองทั้งหมดล้วนเกิดข้อผิดพลาดทั้งสิ้น ถึงอย่างนั้น อูนอูนเอนเนียมอาจจะไม่เป็นโลหะแอลคาไล ถ้าพิจารณาด้วยความสัมพันธ์ของธาตุ ซึ่งการพิจารณานี้จะมีผลกระทบอย่างมากกับสมบัติทางเคมีของธาตุหนักยิ่งยวด ถึงแม้ว่ามันจะเป็นโลหะแอลคาไล มันก็ยังถูกคาดว่าจะมีสมบัติทางกายภาพและเคมีบางประการที่แตกต่างจากโลหะแอลคาไลที่เบากว่า
โลหะแอลคาไลส่วนใหญ่ ถูกนำไปใช้ในสิ่งต่าง ๆมากมาย สองในสิ่งต่าง ๆ ที่รู้จักที่มีส่วนประกอบของโลหะแอลคาไลคือนาฬิกาอะตอมที่ทำจากรูบิเดียมและซีเซียมที่บริสุทธิ์  ซึ่งนาฬิกาอะตอมของซีเซียมถูกใช้ในการวัดเวลา เพราะมันมีความแม่นยำสูง นอกจากนั้นสิ่งของที่มีโซเดียมเป็นส่วนประกอบที่รู้จักกันคือ โคมไฟไอโซเดียม ซึ่งเปล่งแสงออกมาได้ดีมาก เกลือแกงหรือโซเดียมคลอไรด์ เป็นที่รู้จักกันมาตั้งแต่สมัยโบราณ โซเดียมและโพแทสเซียมยังเป็นธาตุที่จำเป็นสำหรับชีวิตมนุษย์ เพราะมันมีบทบาทสำคัญในการเป็นตัวอิเล็กโทรไลต์ และถึงแม้ว่าโลหะแอลคาไลตัวอื่น
ๆ จะไม่จำเป็นสำหรับสิ่งมีชีวิต แต่มันก็ยังสามารถมีผลกระทบต่อร่างกาย ทั้งที่เป็นประโยชน์และเป็นโทษ
เชิงอรรถ

↑  สัญลักษณ์เคมี "Na" ของธาตุโซเดียมเป็นตัวย่อของคำว่า "นาเทรียม" (Natrium) ซึ่งเป็นคำในภาษาละติน และยังมีการใช้ชื่อนี้อยู่ในบางภาษา เช่น เยอรมัน หรือรัสเซีย ก่อนหน้านั้นโซเดียมถูกเสนอว่าให้มีสัญลักษณ์เคมีว่า So
↑  สัญลักษณ์เคมี "K" ของธาตุโพแทสเซียม เป็นตัวย่อของคำว่า "คาเลียม" (Kalium) แต่ก็ยังมีการใช้ชื่อธาตุว่า คาเลียม ในบางภาษา เช่น เยอรมัน หรือ รัสเซีย ก่อนหน้านั้นโพแทสเซียมถูกเสนอให้มีสัญลักษณ์ว่า Po ซึ่งไปชนกับพอโลเนียม ที่มีสัญลักษณ์ทางเคมีว่า Po เหมือนกัน
↑  Caesium เป็นการสะกดที่เสนอโดย สหภาพเคมีบริสุทธิ์และเคมีประยุกต์ระหว่างประเทศ (ไอยูแพก). ส่วนสมาคมเคมีอเมริกัน (เอซีเอส) ใช้การสะกดว่า Cesium มาตั้งแต่ พ.ศ. 2464, following Webster’s Third New International Dictionary.
↑  ในระบบตั้งชื่อหมู่ของไอยูแพกเก่านั้น มันถูกตั้งชื่อว่า หมู่ IA (อ่านว่า "หมู่หนึ่งเอ" โดย "I" เป็นระบบเลขโรมัน)
↑  The number given in parentheses refers to the measurement uncertainty. This uncertainty applies to the least significant figure(s) of the number prior to the parenthesized value (ie. counting from rightmost digit to left). For instance, 1.00794(7) stands for 1.00794±0.00007, while 1.00794(72) stands for 1.00794±0.00072.
↑  The value listed is the conventional value suitable for trade and commerce; the actual value may range from 6.938 to 6.997 depending on the isotopic composition of the sample.
↑  The element does not have any stable nuclides, and a value in brackets indicates the mass number of the longest-lived isotope of the element.
↑  The quoted values are for the tetracoordinate ions, except for Rb+ and Cs+ where they are for the hexacoordinate ion.
เซมินารี

เซมินารี (อังกฤษ: Seminary) บางตำราเรียกว่า สำนักเสมินาร์ ชาวคาทอลิกในประเทศไทยเรียกว่า สามเณราลัย เป็นสถาบันการศึกษาสำหรับฝึกบุรุษเพื่อเตรียมบวชเป็นบาทหลวง นอกจากชื่อนี้แล้ว บางที่ก็เรียกว่า วิทยาลัยเทววิทยา (theological college) วิทยาลัยศาสนศาสตร์ (divinity school) นักเรียนเซมินารีเรียกว่า เซมินาเรียน (seminarian) หรือ เซมินาริสต์ (seminarist)
การศึกษา

เมื่อเด็กชายสมัครใจจะเป็นบาทหลวง เมื่อจบการศึกษาชั้น ป.6 จะต้องติดต่อกับอธิการโบสถ์ที่ตนเองสังกัดเพื่อให้ท่านออกเอกสารรับรอง จากนั้นจึงเข้าเรียนที่เซมินารีเล็กซึ่งจะมีอยู่ในทุกมุขมณฑล กรณีที่ต้องการเป็นบาทหลวงประจำคณะนักบวชคาทอลิก ก็จะต้องเข้าเซมินารีซึ่งแต่ละคณะจะมีเป็นของตนเอง เมื่อเรียนจบชั้น ม.6 ที่เซมินารีเล็กแล้วจึงฝึกอบรมอีกหนึ่งหรือสองปีเพื่อเข้าเรียนต่อที่ เซมินารีกลาง 1 ปี จากนั้นจึงเข้าเรียนที่ เซมินารีใหญ่ (major seminary) ซึ่งเป็นสถาบันอุดมศึกษา ผู้จบที่เซมินารีใหญ่จะได้รับวุฒิบัณฑิตทางเทววิทยาหรือปรัชญาตามแต่สาขาที่เรียน จากนั้นจึงฝึกงานต่อในมุขมณฑลหรือในคณะนักบวชคาทอลิกที่ตนเองจะสังกัดเพื่อเตรียมบวชเป็นบาทหลวงต่อไป
เซมินารีในประเทศไทย

เซมินารีแห่งแรกของสยามตั้งขึ้นตั้งแต่สมัยอยุธยา คือ สามเณราลัยนักบุญยอแซฟ เป็นเซมินารีเล็ก ต่อมามุขนายกหลุยส์ ลาโน ได้สร้าง สามเณราลัยมหาพราหมณ์ เป็นเซมินารีใหญ่ซึ่งเจริญรุ่งเรืองมากจนเป็นศูนย์กลางเซมินารีในอินโดจีนสมัยนั้น เซมินารีทั้งสองแห่งถูกทำลายลงระหว่างการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง ในปัจจุบันประเทศไทยมีเซมินารีเล็กอยู่เกือบทุกมุขมณฑล ส่วนเซมินารีกลางมีแห่งเดียวคือที่สามเณราลัยพระวิสุทธิวงศ์ จังหวัดนครราชสีมา ส่วนเซมินารีใหญ่ก็มีแห่งเดียวเช่นกันคือวิทยาลัยแสงธรรม อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม
| มุขมณฑล | สามเณราลัย |
| --- | --- |
เขตมิสซังกรุงเทพ: สามเณราลัยนักบุญยอแซฟ
เขตมิสซังท่าแร่-หนองแสง: สามเณราลัยแม่พระฟาติมา
เขตมิสซังเชียงใหม่: สามเณราลัยแม่พระองค์อุปถัมภ์
เขตมิสซังนครสวรรค์: สามเณราลัยจอห์น ปอล
เขตมิสซังราชบุรี: สามเณราลัยแม่พระนิรมล
เขตมิสซังสุราษฎร์ธานี: สำนักฝึกธรรมดอมินิกซาวีโอ
เขตมิสซังอุดรธานี: สถานฝึกธรรมสันติราชา
เขตมิสซังอุบลราชธานี: สามเณราลัยพระคริสตประจักษ์
เขตมิสซังนครราชสีมา: สามเณราลัยนักบุญเปาโล
เขตมิสซังจันทบุรี: สามเณราลัยพระหฤทัย ศรีราชา
ปลาฉลาม

| ปลาฉลาม ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ช่วงอายุลัดฟอร์เดียน–ปัจจุบัน, 425–0Ma  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |

ปลาฉลามครีบดำ (Carcharhinus melanopterus) เป็นปลาฉลามชนิดที่พบได้บ่อยที่สุดในทะเลเขตร้อนและเขตอบอุ่นทั่วโลก

รูปแสดงรูปร่างโดยทั่วไปของปลาฉลาม

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Chondrichthyes
ชั้นย่อย:: Elasmobranchii
อันดับใหญ่:: Selachimorpha

อันดับ
 Carcharhiniformes   Heterodontiformes   Hexanchiformes   Lamniformes   Orectolobiformes   Pristiophoriformes   Squaliformes   Squatiniformes  † Symmoriida  † Cladoselachiformes  † Xenacanthida (Xenacantiformes)  † Eugeneodontida  † Hybodontiformes
ปลาฉลาม (ชื่อทางวิทยาศาสตร์: Selachimorpha) เป็นปลาในชั้นปลากระดูกอ่อน จำพวกหนึ่ง มีรูปร่างโดยรวมเพรียวยาว ส่วนใหญ่มีซี่กรองเหงือก 5 ซี่  ครีบทุกครีบแหลมคม ครีบหางเป็นแฉกเว้าลึก มีจุดเด่นคือ ส่วนหัวและจะงอยปากแหลมยาว ปากเว้าคล้ายพระจันทร์เสี้ยวภายในมีฟันแหลมคม
การแบ่ง

ปลาฉลามแบ่งออกได้เป็นหลายอันดับ หลายวงศ์ และหลายชนิด โดยปัจจุบันพบแล้วกว่า 440 ชนิด มีขนาดลำตัวแตกต่างออกไปตั้งแต่ 17 เซนติเมตร เท่านั้น ในปลาฉลามแคระ  (Etmopterus perryi) ซึ่งเป็นปลาฉลามน้ำลึกที่อาศัยอยู่ในมหาสมุทรแอตแลนติกบริเวณทวีปอเมริกาใต้ ไปจนถึง ปลาฉลามวาฬ (Rhincodon typus) ที่มีความยาวกว่า 12 เมตร ซึ่งเป็นปลาที่ใหญ่ที่สุดในโลกด้วย
ปลาฉลาม ถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเภทด้วยกัน คือ
ปลาฉลามผิวน้ำและปลาฉลามหน้าดิน ซึ่งมีลักษณะนิสัยแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง
ปลาฉลามผิวน้ำมีรูปร่างปราดเปรียวชอบว่ายน้ำอยู่ตลอดเวลา ลักษณะของฟันเป็นฟันที่มีความแหลมคมดุจมีดโกน
เรียงกันเป็นแถวอยู่ภายในปาก ส่วนฉลามหน้าดินมีนิสัยชอบกบดานอยู่นิ่ง ๆ มากกว่าเคลื่อนที่ ฟันมีลักษณะเป็นฟันขบ กินซากสัตว์ที่ตายแล้วเป็นอาหาร ไม่ค่อยดุร้ายและส่วนใหญ่มีนิสัยขี้เล่น
ปลาฉลามทุกชนิดเป็นปลากินเนื้อ มักล่าสัตว์น้ำชนิดต่าง ๆ กินเป็นอาหาร แต่ก็มีฉลามบางจำพวกที่กินแพลงก์ตอนเป็นอาหาร เช่น ปลาฉลามในอันดับ Orectolobiformes ได้แก่ ปลาฉลามวาฬ, ปลาฉลามในอันดับ Lamniformes เช่น ปลาฉลามเมกาเมาท์ (Megachasma pelagios) และปลาฉลามอาบแดด (Cetorhinus maximus)
แต่ปลาฉลามบางสกุลในอันดับ Lamniformes เช่น ปลาฉลามมาโก (Isurus spp.) และปลาฉลามในอันดับ  Carcharhiniformes มีรูปร่างเพรียวยาว ว่ายน้ำได้ปราดเปรียว โดยอาจทำความเร็วได้ถึง 35 กิโลเมตร/ชั่วโมง เช่น ซึ่งฉลามในอันดับนี้ หลายชนิดเป็นปลาที่ดุร้าย อาจทำร้ายมนุษย์หรือกินสิ่งต่าง ๆ ถึงแม้จะไม่ใช่อาหารได้ด้วย ฉลามในอันดับนี้ได้แก่ ปลาฉลามขาว (Carcharodon carcharias), ปลาฉลามเสือ (Galeocerdo cuvier), ปลาฉลามหัวบาตร (Carcharhinus leucas) เป็นต้น
นอกจากนี้แล้ว ยังมีปลาฉลามที่มีรูปร่างประหลาดและพฤติกรรมที่แตกต่างไปจากปลาฉลามส่วนใหญ่ อาทิ ปลาฉลามเสือดาว (Stegostoma fasciatum), ปลาฉลามกบ (Chiloscyllium spp.) ที่อยู่ในอันดับ Orectolobiformes ซึ่งเป็นปลาฉลามที่ไม่ดุร้าย มักหากินและอาศัยอยู่ตามพื้นทะเล มีครีบหางโดยเฉพาะครีบหางตอนบนแหลมยาวและมีขนาดใหญ่ และมักมีสีพื้นลำตัวเป็นลวดลายหรือจุดต่าง ๆ เพื่อพรางตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อม หรือ ปลาฉลามโบราณ (Chlamydoselachus anguineus) ที่อยู่ในอันดับ Hexanchiformes ที่มีรูปร่างยาวคล้ายปลาไหล เป็นปลาน้ำลึกที่หาได้ยากมาก ๆ และเดิมเคยเชื่อว่าสูญพันธุ์ไปแล้ว
ปลาฉลามโดยมากเป็นปลาที่ออกลูกเป็นตัว ในตัวผู้จะมีอวัยวะเพศเป็นติ่งยื่นยาวออกมาหนึ่งคู่เห็นได้ชัด ซึ่งเรียกว่า "เดือย" หรือ "Clasper" ในภาษาอังกฤษ แต่ก็มีเพียงบางชนิดเท่านั้นที่ออกลูกเป็นไข่ โดยมากแล้วเป็นปลาทะเล อาศัยอยู่ในทะเลทั้งเขตอบอุ่นและขั้วโลก มีเพียงบางสกุลและบางชนิดเท่านั้น ที่อาศัยอยู่ในน้ำจืดหรือน้ำกร่อยได้ อาทิ ปลาฉลามแม่น้ำ (Glyphis spp.) ที่เป็นปลาฉลามน้ำจืดแท้ โดยมีวงจรชีวิตอยู่ในน้ำจืดตลอดทั้งชีวิต และปลาฉลามหัวบาตร หรือ ปลาฉลามครีบดำ (Carcharhinus melanopterus) ที่มักหากินตามชายฝั่งและปากแม่น้ำ ซึ่งอาจปรับตัวให้อยู่ในน้ำจืดสนิทได้
ความสำคัญ

ปลาฉลามมีความสำคัญต่อมนุษย์ในแง่ของการบริโภคเป็นอาหาร โดยเฉพาะในอาหารจีนที่เรียกว่า "หูฉลาม" ซึ่งทำมาจากครีบของปลาฉลาม จัดเป็นอาหารที่มีราคาแพง ทำให้มีการล่าฉลามในการนี้จนเกือบจะสูญพันธุ์ในหลายชนิด และยังนิยมในการตกปลาเป็นเกมกีฬาอีกด้วย
สำหรับในน่านน้ำไทย ในทะเลอันดามันมีการสำรวจพบปลาฉลามแล้วประมาณ 41 ชนิด
อ้างอิงจากการศึกษาปี 2021 โดย Nature , การประมงเกินขีดจำกัดส่งผลทำให้เกิดการลดลงของฉลามทั่วโลกที่ 71% ในช่วง 50 ปีที่ผ่านมา
ดูเพิ่ม

ปลาฉนาก
ปลากระเบน
รายชื่อสัตว์น้ำ
แหล่งข้อมูลอื่น

WikiAnswers: questions and answers about Sharks
South African Marine Predator Lab a research institute studying marine top predators.
Shark Research Institute
Greenland Shark and Elasmobranch Education and Research Group
The International Shark Attack File
Shark Trust Organization
Sharks in Thailand
ReefQuest Centre for Shark Research
ECOCEAN Whale Shark Photo-identification Library เก็บถาวร 2018-01-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Updated list of all known shark species
Global Shark Attack File
Shark Research Committee
Shark Pictures and Elasmobranch Field Guide
Shark pictures on Morphbank เก็บถาวร 2017-05-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Shark pictures by Wolfgang Leander
Shark cartoons เก็บถาวร 2008-12-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
อภิวัชร์ เอื้อถาวรสุข

| อภิวัชร์ เอื้อถาวรสุข |
| --- | --- |
อภิวัชร์ ใน พ.ศ. 2560
เกิด: อภิวัชร์ เอื้อถาวรสุข 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2525 (42 ปี) เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
ศิษย์เก่า: คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
อาชีพ: นักร้อง
ปีปฏิบัติงาน: พ.ศ. 2545 – ปัจจุบัน
คู่สมรส: จีริสุดา ศรีวัฒน์   (2558-ปัจจุบัน)
อาชีพทางดนตรี
แนวเพลง: ป็อป, อคูสติก, ป็อปร็อก, โฟล์กร็อก, ร็อก, อัลเทอร์เนทีฟร็อก , นูเมทัล
เครื่องดนตรี: กีต้าร์ ร้อง
ค่ายเพลง: เลิฟอีส (2548-2560) บีอีซี-เทโร มิวสิค (2556-2560) 123records (2560-ปัจจุบัน) Toy's Factory(ในประเทศญี่ปุ่น) เอเว็กซ์กรุป(ในประเทศญี่ปุ่น)
อดีตสมาชิก: กล้วยไทย เซเว่นธ์ซีน

เว็บไซต์: www.toysfactory.co.jp/artist/stamp avex.jp/stamp/
 
อภิวัชร์ เอื้อถาวรสุข (เกิด 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2525) ชื่อเล่น แสตมป์ เป็นนักร้องและนักแต่งเพลงชาวไทย จบการศึกษาจากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เขาสนใจด้านดนตรีตั้งแต่วัยเยาว์ โดยเริ่มต้นเล่นคีย์บอร์ดและกีตาร์ ในระหว่างการเรียนในมหาวิทยาลัย เขาได้มีโอกาสประพันธ์เพลงประกอบละคอนถาปัดเรื่องปริศนาร่วมกับเพื่อน และได้เข้าร่วมวงกล้วยไทยวงแนวนูเมทัลในตำแหน่งมือกีต้าร์ ต่อมาได้ย้ายไปอยู่วงเซเว่นธ์ซีนในฐานะนักร้องนำสังกัดค่ายเลิฟอีส
อภิวัชร์มีผลงานอัลบั้มเดี่ยวอัลบั้มแรกชื่อ มิลเลียนเวส์ทูไรท์พาร์ต 1 ออกจำหน่ายในปี พ.ศ. 2551 และได้มีผลงานเพลงเดี่ยวออกมาอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งในปีพ.ศ. 2555 เขาได้รับเลือกให้เป็นโค้ชในรายการ เดอะวอยซ์ไทยแลนด์ ทำให้ชื่อของเขาเป็นที่รู้จักในวงกว้างในประเทศไทย และได้จัดคอนเสิร์ต "แสตมป์ฟ้าผ่า" ที่อิมแพ็ค อารีน่า ในปี พ.ศ. 2558 ในที่สุด  หลังจากนั้นเขาได้หยุดพักการออกอัลบั้มไปในระยะเวลาหนึ่ง
ในปี พ.ศ. 2560 อภิวัชร์ได้เปิดค่ายเพลงของตัวเองชื่อว่า 123Records (นึง-ส่อง-ซั่ม เรคคอร์ดส์) พร้อมกับออกอัลบั้มภาษาอังกฤษอัลบั้มแรกในชีวิต STAMPSTH ได้ไปทัวร์โปรโมตอัลบั้มนี้ที่ประเทศญี่ปุ่น และได้กลับมาออกผลงานเพลงไทยอีกครั้ง จนกระทั่งใน พ.ศ. 2562 อภิวัชร์ได้เซ็นสัญญาเป็นศิลปินในสังกัดของ Toy's Factory ค่ายเพลงยักษ์ใหญ่ในประเทศญี่ปุ่น และได้ร่วมแสดงใน SummerSonic 2019 ก่อนที่จะทัวร์เพื่อโปรโมทอัลบั้มเมเจอร์ในญี่ปุ่นที่ชื่อว่า Ekamai Dream 1
ประวัติ > ชีวิตส่วนตัว

อภิวัชร์จบการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาจากโรงเรียนบางกะปิ และระดับปริญญาตรี สาขาออกแบบอุตสาหกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เริ่มสนใจงานเพลงจากการสร้างสรรค์ผลงานเพลงประกอบละครเวทีสถาปัตย์ฯ (ละคอนถาปัด) และยังรวมตัวกับเพื่อน ๆ ตั้งวงดนตรี ส่งเพลงไปที่ 104.5 Fat Radio ซึ่งเป็นจุดพลิกผันให้เขาได้พบเจอกับพี่ ๆ ในวงการเพลง และมีโอกาสนำผลงานออกสู่สายตาประชาชน มีผลงานอัลบั้มแรกในนามของวงเซเว่นธ์ซีน
อภิวัชร์สมรสกับจีริสุดา ศรีวัฒน์ เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2558 หลังทั้งคู่คบหาดูใจกันมาเป็นเวลากว่า 10 ปี จนใน พ.ศ. 2568 อภิวัชร์แถลงข่าวถึงกรณีผู้หญิงคนหนึ่งที่อ้างว่าเป็น "ซาแซง" เข้ามาคุกคามชีวิตส่วนตัวของเขาและภรรยามาตลอดปี 10 ปี และเคยฟ้องร้องต่อศาลมาแล้วถึง 2 ครั้ง แต่ในเมื่อเรื่องราวถูกเปิดเผยจากอภิวัชร์ คู่กรณีของอภิวัชร์ได้กล่าวถึงบิดาในทำนองข่มขู่ว่าพ่อของตนมียศเป็นนายพล จะยัดคดีให้อภิวัชร์เป็นผู้กระทำความผิดในข้อหาความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทย เวลาต่อมา ข้อเท็จจริงจึงถูกเปิดเผยจากกลุ่มบุคคลที่รู้จักกับคู่กรณีของอภิวัชร์ว่า "แสตมป์ [อภิวัชร์] เคยเป็นฝ่ายไปคบซ้อนกับผู้หญิงคนนี้เอง"