stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
The Spoon ช้อนทองคำ 2025
อันดับร้านอาหารข้างถนนประจำฤดูกาล > ก๋วยเตี๋ยวคั่วไก่

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| สาย | ร้าน | ร้าน | ที่อยู่ | ราคา | คะแนนจากคณะกรรมการ | คะแนนจากคณะกรรมการ | คะแนนจากคณะกรรมการ | The Final | ช้อน ทองคำ |
| สาย | ร้าน | ร้าน | ที่อยู่ | ราคา | หลัก | ร่วม | รวม | The Final | ช้อน ทองคำ |
| A |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| A |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| A |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| A |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| B |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| B |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| B |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| B |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
อันดับร้านอาหารข้างถนนประจำฤดูกาล > คั่วกลิ้ง

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| สาย | ร้าน | ร้าน | ที่อยู่ | ราคา | คะแนนจากคณะกรรมการ | คะแนนจากคณะกรรมการ | คะแนนจากคณะกรรมการ | The Final | ช้อน ทองคำ |
| สาย | ร้าน | ร้าน | ที่อยู่ | ราคา | หลัก | ร่วม | รวม | The Final | ช้อน ทองคำ |
| A |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| A |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| A |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| A |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| B |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| B |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| B |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
| B |  |  |  | บาท | คะแนน | คะแนน | คะแนน | รอประกาศ | 1 ช้อน |
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
The Spoon ที่เฟซบุ๊ก
The Spoon ที่อินสตาแกรม
The Spoon ที่เอกซ์ (ทวิตเตอร์)
The Spoon ที่ยูทูบ
The Spoon ที่ติ๊กต็อก
พาราไดซ์ พาร์ค

| --- | --- |
พาราไดซ์พาร์ค ในปี พ.ศ. 2550 ก่อนปรับปรุง
th
พิกัด: 13°41′16″N 100°38′50″E﻿ / ﻿13.6877°N 100.6472°E﻿ / 13.6877; 100.6472
ที่อยู่: 61 ถนนศรีนครินทร์, แขวงหนองบอน, เขตประเวศ, กรุงเทพมหานคร 10250
เปิดให้บริการ: 26 มีนาคม พ.ศ. 2537 (เสรีเซ็นเตอร์)  24 สิงหาคม พ.ศ. 2553 (14 ปี) (พาราไดซ์ พาร์ค)
ผู้พัฒนา: กลุ่มเอ็มบีเค & สยามพิวรรธน์
ผู้บริหารงาน: บริษัท เอ็ม บี เค จำกัด (มหาชน) (MBK PLC.) PT Retail Corp., Ltd (ห้างสรรพสินค้าโตคิว|ปิดกิจการ)
ขนส่งมวลชน:  สถานีสวนหลวง ร.9
พาราไดซ์ พาร์ค (เดิม: เสรีเซ็นเตอร์) และ พาราไดซ์ เพลส (เดิม: ฮ่า ฮ่า) เป็นศูนย์การค้าขนาดใหญ่แห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร ตั้งอยู่ที่ 61 ถนนศรีนครินทร์ แขวงหนองบอน เขตประเวศ
พาราไดซ์ พาร์ค เปิดดำเนินการตั้งแต่วันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2537 ซึ่งเดิมเคยเป็นที่ตั้งของห้างสรรพสินค้าแพรงตองและไทยไดมารู จนเมื่อ พ.ศ. 2551 กลุ่มสยามพิวรรธน์ และเอ็มบีเค ดีเวลอปเมนท์ ได้เข้ามาบริหารศูนย์การค้าแทนผู้บริหารเดิม และได้เปลี่ยนภาพลักษณ์ศูนย์การค้าใหม่ทั้งหมด ชูจุดเด่นเป็นศูนย์การค้าระดับกลางถึงบนในเขตกรุงเทพตะวันออก โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดศูนย์การค้า เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2553
การจัดสรรพื้นที่

พาราไดซ์ พาร์ค แบ่งพื้นที่ออกเป็นทั้งหมดสองอาคารได้แก่อาคารพาราไดซ์ พาร์ค หรือเสรีเซ็นเตอร์เดิมที่เปิดดำเนินการตั้งแต่ พ.ศ. 2537 และอาคารพาราไดซ์ เพลส (ฮ่า ฮ่า เดิม) ที่สร้างขึ้นใหม่ใน พ.ศ. 2555 โดยทั้งสองอาคารมีรายละเอียดดังนี้
การจัดสรรพื้นที่ > พาราไดซ์ พาร์ค

พาราไดซ์ พาร์ค ประกอบด้วยพื้นที่สำคัญดังนี้
วิลล่า มาร์เก็ต
ตลาดเสรีมาร์เก็ต
โฮมโปร
เดอะเพาเวอร์ บาย โฮมโปร
สปอร์ตเวิลด์
ศูนย์สุขภาพรามาเฮลธ์สเปซ โดยความร่วมมือกับคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล (เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2566)
การจัดสรรพื้นที่ > พาราไดซ์ เพลส

พาราไดซ์ เพลส ประกอบด้วยพื้นที่สำคัญดังนี้
เซเว่น อีเลฟเว่น สาขาพาราไดช์ เพลส (เปิดบริการ 24 ชั่วโมง)
โรงเรียนกวดวิชา
บริษัท หลักทรัพย์ เอเชีย เวลท์ จำกัด
สำนักงานให้เช่า
การจัดสรรพื้นที่ > พื้นที่จัดสรรในอดีต

ห้างสรรพสินค้าไทยไดมารู สาขาเสรีเซ็นเตอร์ ปิดกิจการเมื่อ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2543
ห้างสรรพสินค้าแพรงตองส์ สาขาเสรีเซ็นเตอร์
โรงภาพยนตร์เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ สาขาเสรีเซ็นเตอร์
ห้างสรรพสินค้าแอทอีซ
ห้างสรรพสินค้าโตคิว สาขาพาราไดซ์ พาร์ค (ปิดกิจการ)
โรงภาพยนตร์พาราไดซ์ ซีนีเพล็กซ์ จำนวน 8 โรง ปิดเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2565 (ได้ย้ายไปยังโรงภาพยนตร์ซีคอน ซีนีเพล็กซ์ ซีคอนสแควร์ ศรีนครินทร์)
การคมนาคม

รถไฟฟ้ามหานคร สายสีเหลือง สถานีสวนหลวง ร.9
รถเมล์ ขสมก. สาย 145(3-18),206(3-30),3-21(207),3-19E(145 ทางด่วน)
รถเมล์เอกชน สาย 133(3-15),1013 เสริม,3-27,3-34,537E(3-26E)
รถสองแถว สาย 1013(4),1013(5),1013(9),1013(11),1014(ม.รามคำแหง 2 > รร.คลองปักหลัก > ซีคอนสแควร์),1014(ตลาดอุดมสุข > ซีคอนสแควร์)
แหล่งข้อมูลอื่น

พาราไดซ์ พาร์ค เก็บถาวร 2010-08-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กศูนย์การค้าและห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ หรือมีสาขาทั่วประเทศไทย |
| --- | --- | --- |
| ศูนย์การค้า |  กลุ่มเซ็นทรัล  เซ็นทรัลพัฒนา เซ็นทรัล เอ็มบาสซี  สยามฟิวเจอร์ ดีเวลอปเมนท์ เมกาซิตี้ บางนา  กลุ่มเดอะมอลล์  สยามพิวรรธน์  เอ็มบีเคเซ็นเตอร์  ซีคอนสแควร์  ซีคอนบางแค  ฟิวเจอร์พาร์ค รังสิต  พาราไดซ์ พาร์ค  ฟอร์จูนทาวน์  เครือดุสิตธานี  กลุ่มเอราวัณ  กลุ่มไทยเจริญคอร์ปอเรชั่น พันธุ์ทิพย์พลาซ่า  เกทเวย์ เอกมัย  เกทเวย์ แอท บางซื่อ  เอเชียทีค เดอะ ริเวอร์ฟรอนท์ เดสติเนชั่น  เวิ้งนครเกษม  สามย่านมิตรทาวน์  วัน แบงค็อก  เดอะคริสตัล  กลุ่มสยามรีเทล ดีเวลล็อปเม้นท์ แฟชั่นไอส์แลนด์/เดอะพรอมานาด  เทอร์มินอล 21 อโศก  โคราช  พัทยา  พระราม 3  ไลฟ์เซ็นเตอร์  กลุ่มทวีกิจ  ไอคอนสยาม ไอซีเอส  ซีพีเอฟซี ทรู ดิจิทัล พาร์ค ไลฟ์  ไลฟ์ เอ็กซ์เพรส  เซียร์ รังสิต  บลูพอร์ต  เดอะ มาร์เก็ต แบงค็อก  เมก้า พลาซ่า  ยูเนี่ยน มอลล์  |  |
| ห้างสรรพสินค้า |  เซ็นทรัล โรบินสัน  เดอะมอลล์  สยามทาคาชิมาย่า  |  |
| โรงภาพยนตร์ |  เอสเอฟ ซีเนม่า  เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์  |  |
| ไฮเปอร์/ซูเปอร์มาร์เก็ต |  ซีพี แอ็กซ์ตร้า แม็คโคร  โลตัส  ซีพี เฟรช  บิ๊กซี  ท็อปส์ โก!  โก! โฮลเซลล์  แม็กซ์แวลู  กูร์เมต์ มาร์เก็ต  ฟู้ดแลนด์  วิลล่า มาร์เก็ท  ยูเอฟเอ็ม ฟูจิ ซูเปอร์  ดอง ดอง ดองกิ  อิเซตันมิตซูโคชิโฮลดิ้ง มิตซูโคชิ  |  |
| ในอดีต |  ไดมารู ไทยไดมารู  นิวเวิลด์  แพรงตอง  คาร์ฟูร์  โอชอง  สยามจัสโก้  เมอร์รีคิงส์  เยาฮัน  โซโก้  เซน  อิเซตันมิตซูโคชิโฮลดิ้ง อิเซตัน  โตคิว  เทสโก้  ฟู้ดไลอัน  กาดสวนแก้ว  พรอมเมนาดา  |  |
 รายชื่อห้างสรรพสินค้า  รายชื่อศูนย์การค้า
วัชเรศร วิวัชรวงศ์

| วัชเรศร วิวัชรวงศ์ |
| --- | --- |
ท่านชายวัชเรศร ในปี 2566
เกิด: หม่อมเจ้าวัชเรศร มหิดล 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2524 (43 ปี) กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
บิดา: พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
มารดา: สุจาริณี วิวัชรวงศ์
อาชีพ: ทนายความ, นักธุรกิจ
วัชเรศร วิวัชรวงศ์ (พระนามเดิม หม่อมเจ้าวัชเรศร มหิดล) หรือ ท่านชายอ้น (เกิด 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2524) เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 2 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 ประสูติแต่สุจาริณี วิวัชรวงศ์ และเป็นพระเชษฐาใน สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา และเป็นพระราชนัดดาในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรกับสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงและเป็นพระราชปนัดดาในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนกกับสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ปัจจุบันได้ย้ายกลับมาพำนักที่ประเทศไทยเป็นการถาวร
ประวัติ

วัชเรศร ประสูติวันพุธ แรม 9 ค่ำ เดือน 6 ปีระกา ตรีศก จ.ศ. 1343 ตรงกับวันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2524 เมื่อแรกเกิดมีพระยศที่ “หม่อมเจ้า” พระนามว่า หม่อมเจ้าวัชเรศร มหิดล เป็นพระราชโอรสองค์ที่ 2 ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่สุจาริณี วิวัชรวงศ์ มีพี่น้องร่วมมารดาอีก 4 คน และ 1 พระองค์ คือ จุฑาวัชร วิวัชรวงศ์, จักรีวัชร วิวัชรวงศ์, วัชรวีร์ วิวัชรวงศ์ และ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา
และนอกจากนี้ท่านชายยังมีพระเชษฐภคินีและพระอนุชาต่างพระมารดาทั้งสองพระองค์ได้แก่
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา และ
สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร
หลังจากเสร็จสิ้นพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ด้วยความขัดแย้งภายในครอบครัว ทำให้หม่อมสุจาริณี มหิดล ณ อยุธยา ในขณะนั้น พาพระโอรส พระธิดา ไปประทับยังสหราชอาณาจักร ภายหลังพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะทรงดำรงพระอิสริยยศที่สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ทรงรับสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา (ขณะทรงดำรงพระยศที่ "หม่อมเจ้าบุษย์น้ำเพชร มหิดล") พระธิดาองค์เล็ก มาประทับในประเทศไทย และในวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2540 ได้มีหนังสือผ่านสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ ลอนดอนแจ้งต่อส่วนราชการที่เกี่ยวข้องว่า ท่านชายทั้งสี่ถูกถอดออกจากสถานะพระราชวงศ์ ไม่มีสิทธิ์ในการใช้ฐานันดร "หม่อมเจ้า" และเปลี่ยนไปใช้ชื่อสกุลที่ได้รับพระราชทานว่า "วิวัชรวงศ์" แทน อย่างไรก็ตาม ไม่พบ ประกาศการถอดฐานันดรศักดิ์ในราชกิจจานุเบกษา
วัชเรศรเป็นที่ปรึกษากฎหมาย บริษัท แมนีย์ แอนด์ กอร์ดอน (Maney & Gordon, P.A., Tampa)  โดยพำนักอยู่กับมารดาและพี่น้อง ณ นครนิวยอร์ค สหรัฐ
เดินทางกลับไทย

เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2566 วัชเรศรเดินทางกลับประเทศไทยเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ย้ายไปพำนักที่ต่างประเทศ นับเป็นการกลับไทยในรอบ 27 ปี  มีกำหนดการอยู่ในประเทศไทย 1 สัปดาห์ ก่อนออกเดินทางจากประเทศไทย เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2566 โดยสายการบินเอมิเรตส์
ต่อมาวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2566 วัชเรศรเดินทางกลับประเทศไทยเป็นครั้งที่ 2 ในรอบปีและมีกำหนดการอยู่ในประเทศไทยเป็นเวลา 14 วัน และได้เดินทางออกจากประเทศไทย เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2566
ต่อมาวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2567 วัชเรศรเดินทางกลับประเทศไทยเป็นครั้งที่ 3 เป็นการเดินทางกลับมาพำนักที่ประเทศไทยเป็นการถาวร
การศึกษา

โรงเรียนอนุบาลจุไรรัตน์ กรุงเทพมหานคร
โรงเรียนจิตรลดา กรุงเทพมหานคร
Trinity Preparatory School ประเทศสหรัฐอเมริกา
ปริญญาตรี สาขานิติศาสตร์ จาก Stetson University College of Law ประเทศสหรัฐอเมริกา
ปริญญาโท สาขากฎหมายเปรียบเทียบระหว่างประเทศ จาก George Washington University ประเทศสหรัฐอเมริกา
ปริญญาเอก สาขานิติศาสตร์ จาก Stetson University College of Law ประเทศสหรัฐอเมริกา
การทำงาน

เดือนมีนาคม พ.ศ. 2560 จัดตั้งกองทุนการศึกษา Thai Heritage Scholarship Fund of New York สำหรับนักเรียนไทยในนครนิวยอร์ก เพื่อสนับสนุนให้เด็กนักเรียนไทยที่เกิดหรือศึกษาต่างแดนได้ระลึกถึงประเทศบ้านเกิดของตัวเอง และทำคุณประโยชน์ให้กับประเทศชาติ
วันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2560 วัชเรศรและพี่น้องมีสารแสดงความโศกเศร้าอย่างใหญ่หลวงต่อการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรผ่านเฟซบุ๊ก
วันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2560 อุปสมบทถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
วันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2562 เป็นประธานทอดกฐินสามัคคี เนื่องในโอกาสครบรอบ 17 ปี ของสมาคมรวมไทย ประเทศฮ่องกง
วันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2563 รับเป็นประธานและส่งผู้แทนตั้งองค์กฐินและปฏิบัติธรรมเจริญจิตภาวนา เพื่อสร้างสันติภาพสู่สันติสุขทั่วไทย น้อมถวายเป็นพระราชกุศลเนื่องในวันคล้ายวันสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
วันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2567 ประธานที่ปรึกษากิตติมศักดิ์นายกสภาทนายความ
วันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2567 เยี่ยมชมกิจการวิทยุสมัครเล่นในประเทศไทย ณ ศูนย์สื่อสารประสานงานภัยพิบัติ (ศูนย์สายลม) สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ตามคำเชิญของสมาคมวิทยุสมัครเล่นแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ และ สนใจที่จะสอบเพื่อรับประกาศนียบัตรพนักงานวิทยุสมัครเล่นในประเทศไทย
วันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2567 ตอบรับเป็นประธานที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ ของ สมาคมนักวิทยุอาสาสมัคร  และ สมาคมวิทยุสมัครเล่นแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์
วันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2567 เป็นประธานที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ องค์กรมิสเอิร์ธไทย
วันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2567 ร่วมในการถวายพระพรชัยมงคลบนคลื่นความถี่ในกิจการวิทยุสมัครเล่น เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 28 กรกฎาคม 2567 ณ ศูนย์สื่อสาร สำนักงาน กสทช. ซึ่งจัดโดย สำนักงาน กสทช. ร่วมกับ สมาคมวิทยุสมัครเล่นแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ และ สมาคมนักวิทยุอาสาสมัคร
พระเกียรติยศ

| ธรรมเนียมพระยศของ หม่อมเจ้าวัชเรศร มหิดล (พ> ศ. 2524 - พ.ศ. 2540) |
| --- | --- |
การทูล: ฝ่าพระบาท
การแทนตน: กระหม่อม/หม่อมฉัน
การขานรับ: กระหม่อม/เพคะ
พระเกียรติยศ > ชื่อและฐานันดรศักดิ์

หม่อมเจ้าวัชเรศร มหิดล (27 พฤษภาคม พ.ศ. 2524 - 13 มกราคม 2540)
วัชรเรศร วิวัชรวงศ์ (13 มกราคม พ.ศ. 2540 - 2563)
วัชเรศร วิวัชรวงศ์ (2563 - ปัจจุบัน)[ต้องการอ้างอิง]
เนลสัน แมนเดลา

| เนลสัน แมนเดลา |
| --- | --- |
เนลสัน  ในปี พ.ศ. 2551

ประธานาธิบดีแอฟริกาใต้ คนที่ 1
ดำรงตำแหน่ง 27 เมษายน พ.ศ. 2537 – 14 มิถุนายน พ.ศ. 2542
รองประธานาธิบดี: เฟรเดอริก วิลเลิม เดอ แกลร์ก ทาบอ อึมแบกี
ก่อนหน้า: เฟรเดอริก วิลเลิม เดอ แกลร์ก
ถัดไป: ทาบอ อึมแบกี
เลขาธิการขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด คนที่ 19
ดำรงตำแหน่ง 3 กันยายน พ.ศ. 2541 – 14 มิถุนายน พ.ศ. 2542
ก่อนหน้า: อังเดร พาสทรานา อรังโก
ถัดไป: ทาบอ อึมแบกี
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2461 อึมเวโซ, ประเทศแอฟริกาใต้
เสียชีวิต: 5 ธันวาคม พ.ศ. 2556 (95 ปี) โจฮันเนสเบิร์ก, ประเทศแอฟริกาใต้
พรรคการเมือง: พรรคสมัชชาแห่งชาติแอฟริกา
การเข้าร่วม พรรคการเมืองอื่น: พรรคคอมมิวนิสต์แห่งแอฟริกาใต้
คู่สมรส: เอฟลิน อึนโตโก มาเซ (2487-2500) วินนี มาดีคีเซลา-แมนเดลา (พ.ศ. 2500-2535) กราชา ซิมเบนี (พ.ศ. 2541-2556)
ลายมือชื่อ: 

เนลสัน โรลีลาลา แมนเดลา (คอซา: Nelson Rolihlahla Mandela, [xoˈliɬaɬa manˈdeːla]) เกิดวันที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2461 ที่ดินแดนปกครองตนเองทรานสไก ประเทศแอฟริกาใต้ ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ในช่วงปี พ.ศ. 2537-2542 และเป็นประธานาธิบดีคนแรกที่ได้รับเลือกตั้งตามกระบวนการทางประชาธิปไตยอย่างถูกต้อง ก่อนหน้าการดำรงตำแหน่งนี้ เขาเป็นที่รู้จักทั้งในและนอกประเทศในฐานะที่เคยเป็นนักเคลื่อนไหวตัวยงเพื่อต่อต้านการถือผิวในประเทศแอฟริกาใต้ จากที่แรกเริ่มเป็นผู้เคลื่อนไหวในทางสันติ ได้กลายมาเป็นผู้นำกลุ่มกองกำลังติดอาวุธของพรรคสมัชชาแห่งชาติแอฟริกา และได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมต่อต้านใต้ดินโดยใช้อาวุธ เช่น การก่อวินาศกรรม ในช่วงเวลาดังกล่าว ผู้นำต่างชาติที่นิยมการถือผิวในประเทศแอฟริกาใต้ เช่น มาร์กาเรต แทตเชอร์ และโรนัลด์ เรแกน ได้ประณามกิจกรรมเหล่านี้ว่าเป็นการก่อการร้าย
เขาถูกจำคุกเป็นเวลาทั้งสิ้น 27 ปี ซึ่งส่วนใหญ่แล้วเป็นการถูกคุมขังในห้องขังเล็ก ๆ บนเกาะโรบเบิน การถูกคุมขังนี้ได้กลายมาเป็นกรณีตัวอย่างของความอยุติธรรมของนโยบายการถือผิวที่ถูกกล่าวถึงไปทั่ว เมื่อเขาได้รับการปล่อยตัวในปี พ.ศ. 2533 นโยบายประสานไมตรีที่เนลสันได้นำมาใช้ทำให้แอฟริกาใต้ก้าวเข้าสู่ยุคใหม่แห่งประชาธิปไตย เป็นที่ยกย่องอย่างสูงภายในประเทศแอฟริกาใต้ในฐานะรัฐบุรุษอาวุโส ชาวแอฟริกันขนานนามสมาชิกชายอาวุโสของตระกูลแมนเดลาอย่างให้เกียรติว่า มาดิบา แต่มักเจาะจงหมายถึงเนลสัน แมนเดลาเท่านั้น เนลสัน แมนเดลา เสียชีวิตเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2556 ที่บ้านของเขาในโจฮันเนสเบิร์ก หลังจากเจ็บป่วยมาเป็นเวลานาน
เขาได้รับรางวัลต่าง ๆ มากกว่า 250 รางวัลตลอดช่วงเวลา 4 ทศวรรษ รางวัลที่สำคัญที่สุดคือ รางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ประจำปี พ.ศ. 2536
กิจกรรมทางการเมือง

หลังจากการเลือกตั้ง พ.ศ. 2491 ชัยชนะได้ตกเป็นของพรรคชาตินิยม (National Party) ซึ่งสนับสนุนนโยบายการแบ่งแยกสีผิวอย่างรุนแรง แมนเดลาเริ่มต้นเข้าร่วมมีบทบาททางการเมือง เขาเป็นผู้นำคนสำคัญในโครงการรณรงค์ต่อต้านของสมัชชาแห่งชาติแอฟริกัน (เอเอ็นซี) ในปี พ.ศ. 2495 และเข้าร่วมสมัชชาประชาชนในปี พ.ศ. 2498 ซึ่งมีหลักการพื้นฐานในการต่อต้านการแบ่งแยกสีผิว ระหว่างเวลานี้ แมนเดลากับเพื่อนนักกฎหมายคือ โอลิเวอร์ แทมโบ ได้เปิดสำนักกฎหมาย Mandela and Tambo ขึ้น โดยให้คำปรึกษาทางกฎหมายแก่ชนผิวดำผู้ด้อยโอกาสโดยไม่คิดราคาหรือด้วยราคาต่ำ
ผู้มีอิทธิพลต่อแนวคิดของแมนเดลาอย่างมากคือ มหาตมา คานธี ในเวลาต่อมาได้กลายมาเป็นจุดเริ่มต้นของการต่อต้านการแบ่งแยกสีผิวในแอฟริกาใต้ แมนเดลาเคยไปเข้าร่วมการประชุมที่นิวเดลี ระหว่างวันที่ 29-30 มกราคม พ.ศ. 2550 ในโอกาสครบรอบ 100 ปีการก่อตั้ง สัตยคราหะ ของคานธี ในแอฟริกาใต้
แมนเดลาเริ่มต้นจากการรณรงค์ต่อต้านรัฐบาลโดยวิธีไม่ใช้ความรุนแรง แต่เขากับเพื่อนร่วมขบวนการกว่า 150 คนถูกจับกุมเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2499 ในข้อหากบฏ การไต่สวนคดีกบฏคราวนี้กินเวลายาวนานมากตั้งแต่ พ.ศ. 2499-2504 และสิ้นสุดลงโดยที่จำเลยทั้งหมดไม่มีความผิด ในระหว่างช่วงปี พ.ศ. 2495-2502 ได้เกิดการก่อตั้งขบวนการคนผิวดำกลุ่มใหม่ขึ้นเรียกว่า "กลุ่มนิยมแอฟริกัน" (Africanist) ขึ้นมาขัดขวางขบวนการเอเอ็นซีเดิม โดยเรียกร้องให้ทำการตอบโต้รัฐบาลของพรรคชาตินิยมอย่างรุนแรงขึ้น ผู้นำเอเอ็นซีในยุคนั้นภายใต้การนำของ อัลเบิร์ต ลูธูลี โอลิเวอร์ แทมโบ และวอลเตอร์ ซิซูลู รู้สึกว่ากลุ่มนิยมแอฟริกันนั้นรุกหน้าเร็วเกินไป ทั้งยังบังอาจท้าทายอำนาจของพวกเขาด้วย ทางกลุ่มผู้นำของเอเอ็นซีได้รับการสนับสนุนจากพันธมิตรหลายฝ่าย ได้แก่ กลุ่มชนผิวขาวกลุ่มเล็ก ๆ กลุ่มคนผิวสี (ลูกผสม) และพรรคการเมืองในอินเดีย ซึ่งเป็นการพยายามสร้างภาพพจน์ให้เหนือกว่ากลุ่มนิยมแอฟริกัน ในปี พ.ศ. 2498 กลุ่มเอเอ็นซีถูกฉีกหน้าในที่ประชุม Freedom Charter Kliptown Conference โดยได้รับเพียงเสียงโหวตเดียวจากที่ประชุมกลุ่มพันธมิตร ด้วยในจำนวนเลขาธิการกลุ่มพันธมิตรทั้งห้ากลุ่มนั้นมีถึง 4 คนที่มีสัมพันธ์อย่างลับ ๆ กับพรรคเกิดใหม่ คือ พรรคคอมมิวนิสต์แอฟริกาใต้ (South African Communist Party; SACP) ซึ่งเป็นมิตรแข็งแรงอยู่กับทางฝ่ายมอสโก
เมื่อถึงปี พ.ศ. 2502 ขบวนการเอเอ็นซีสูญเสียการสนับสนุนทางยุทโธปกรณ์ ขณะที่กลุ่มนิยมแอฟริกันภายใต้การสนับสนุนทางการเงินจากกานา และการสนับสนุนทางการเมืองอย่างเด่นชัดจากชนเผ่าบาโซโธซึ่งมีฐานใหญ่อยู่ที่ทรานส์วาล ได้แยกตัวออกไปเป็นกลุ่มแพนแอฟริกันนิสต์คองเกรส (Pan Africanist Congress; PAC) ภายใต้การนำของ รอเบิร์ต โซบูเคว และ โพตลาโค เลบัลโล
กิจกรรมทางการเมือง > กิจกรรมต่อต้านการเหยียดผิว

ในปี พ.ศ. 2504 แมนเดลาได้ร่วมริเริ่มและเป็นผู้นำกองกำลังติดอาวุธของเอเอ็นซี เรียกชื่อว่า Umkhonto we Sizwe (หมายถึง หอกแห่งชาติ บ้างเรียกย่อว่า MK) เขาจัดการให้มีการลอบวางระเบิดสถานที่สำคัญทางราชการและทางทหารหลายแห่ง และใช้แผนการรบแบบกองโจรถ้าการลอบวางระเบิดล้มเหลว เพื่อให้ยุติการแบ่งแยกสีผิว แมนเดลายังจัดการระดมทุนให้กองกำลัง MK และทำการฝึกฝนทางทหารให้กลุ่มควบคู่กันไป
สมาชิกเอเอ็นซีคนหนึ่งคือ โวลฟี คาเดช เล่าถึงโครงการรณรงค์วางระเบิดที่นำโดยแมนเดลาว่า : "ตอนที่รู้ว่าเราจะเริ่มลงมือในวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2504 โดยจะระเบิดสถานที่ที่เป็นสัญลักษณ์ของการแบ่งแยกผิว เช่น สถานีโดยสาร ศาลปกครองท้องถิ่น และอะไรจำพวกนั้น... ที่ทำการไปรษณีย์ และ.. ที่ทำการรัฐบาล แต่เราต้องทำอย่างระวังเพื่อไม่ให้มีใครได้รับบาดเจ็บ ต้องไม่มีใครเสียชีวิต" แมนเดลาพูดถึงโวลฟีว่า "ความรู้เรื่องการสู้รบและประสบการณ์ต่อสู้มือเปล่าของเขาจะช่วยฉันได้อย่างมาก"
แมนเดลาพูดถึงการยกระดับการต่อต้านไปสู่การใช้กำลังอาวุธนี้เป็นมาตรการสุดท้าย เนื่องจากรัฐบาลได้เพิ่มความรุนแรงในการปราบปรามมากยิ่งขึ้นเรื่อย ๆ ตลอดเวลาหลายปีที่ผ่านมา ซึ่งทำให้เขาคิดว่าการประท้วงคัดค้านการเหยียดผิวแบบสันติไม่สามารถและไม่มีวันประสบความสำเร็จได้
ช่วงต่อมาราวปี พ.ศ. 2523-2532 หน่วย MK ทำสงครามกองโจรกับนโยบายแบ่งแยกสีผิวอย่างรุนแรงจนมีพลเรือนเสียชีวิตไปเป็นจำนวนมาก แมนเดลายอมรับกับเอเอ็นซีในภายหลังว่า ในการทำสงครามต่อต้านการแบ่งแยกสีผิวกลับกลายเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน เขาวิพากษ์วิจารณ์อย่างเผ็ดร้อนในการที่คนในพรรคบางคนพยายามเอาเนื้อความที่ยืนยันความจริงข้อนี้ออกไปเสียจากรายงานของกรรมาธิการสืบสวนข้อเท็จจริงและไกล่เกลี่ยข้อพิพาท (Truth and Reconciliation Commission)
ตราบถึงเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2551 แมนเดลาและสมาชิกพรรคเอเอ็นซีเป็นบุคคลต้องห้ามในการเดินทางเข้าสหรัฐอเมริกา - เว้นแต่เพียงสำนักงานใหญ่ของสหประชาชาติที่แมนฮัตตัน - เนื่องมาจากการเป็นผู้ก่อการร้ายในการต่อต้านการแบ่งแยกสีผิวในแอฟริกาใต้
กิจกรรมทางการเมือง > การไต่สวนริโวเนีย

วันที่ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2505 แมนเดลาถูกจับหลังจากหลบหนีอยู่นาน 17 เดือน และถูกจำคุกที่เรือนจำโจฮันเนสเบิร์กฟอร์ต เนื่องจากหน่วยข่าวกรองกลางของสหรัฐอเมริกาให้ข้อมูลแก่ตำรวจความมั่นคงถึงถิ่นที่อยู่และการปลอมแปลงตัวของเขา สามวันต่อมาจึงมีการประกาศข้อกล่าวหาแก่เขาต่อหน้าศาลว่าเป็นผู้นำขบวนการประท้วงของคนงานในปี พ.ศ. 2504 และทำให้ประเทศตกอยู่ในความวุ่นวาย วันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2505 แมนเดลาถูกตัดสินจำคุก 5 ปี สองปีต่อมาในวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2507 คณะลูกขุนจึงได้ข้อสรุปโดยประเมินจากความสัมพันธ์ของเขากับขบวนการเอเอ็นซี
ขณะที่แมนเดลาติดคุก ทางตำรวจก็สามารถจับกุมผู้นำคนสำคัญ ๆ ของเอเอ็นซีได้อีกที่ฟาร์มลิลลี่ส์ลิฟ ริโวเนีย ทางตอนเหนือของโจฮันเนสเบิร์ก เมื่อ 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2506 แมนเดลาถูกกล่าวหาอีกครั้งในการไต่สวนริโวเนียโดยหัวหน้าอัยการ ดร. เพอร์ซี ยูทาร์ ด้วยความผิดอุกฉกรรจ์ฐานการก่อการร้าย (ซึ่งแมนเดลายอมสารภาพ) และอาชญากรรมอื่น ๆ อันเปรียบได้กับการเป็นกบฏ ซึ่งฝ่ายรัฐบาลสามารถพิสูจน์ได้อย่างง่ายดาย ข้อกล่าวหาที่สองนี้ยังรวมถึงการที่ฝ่ายจำเลยพยายามชักนำการรุกรานจากภายนอกมาสู่แอฟริกาใต้ ซึ่งแมนเดลาปฏิเสธ
แมนเดลาได้ขึ้นให้การในคอกจำเลยเมื่อตอนเปิดการไต่สวนในวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2507 ที่ศาลสูงสุดพริทอเรีย เขาได้ตีแผ่เหตุผลที่กลุ่มเอเอ็นซีจำเป็นต้องดำเนินการด้วยความรุนแรง คำให้การของเขาเผยว่ากลุ่มเอเอ็นซีได้พยายามใช้สันติวิธีเพื่อต่อต้านการแบ่งแยกสีผิวมาเป็นเวลานานหลายปี จนกระทั่งถึงเหตุการณ์สังหารหมู่ที่ชาร์เพวิลล์ จากเหตุการณ์นี้ร่วมกับการลงคะแนนเพื่อจัดตั้งสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ การประกาศภาวะฉุกเฉินในประเทศ และการสั่งแบนกลุ่มเอเอ็นซี ทำให้พวกเขาเหลือทางเลือกแต่เพียงการต่อต้านด้วยการลอบวางระเบิด เพราะการเลือกทำวิธีอื่นใดนอกไปจากนี้จะเป็นเสมือนการยอมจำนนอย่างไม่มีเงื่อนไข แมนเดลายังคงอธิบายต่อไปอีกว่า พวกเขาได้ก่อตั้งกองกำลังติดอาวุธ Umkhonto we Sizwe ขึ้นในวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2504 ซึ่งมีจุดมุ่งหมายจะชี้ให้เห็นความล้มเหลวของนโยบายของพรรคชาตินิยม หลังจากที่เศรษฐกิจในประเทศต้องถูกขู่เข็ญด้วยความไม่เต็มใจของนักลงทุนต่างชาติในการต้องเสี่ยงลงทุนในประเทศ เขาปิดการให้การด้วยถ้อยคำต่อไปนี้:
ตลอดชีวิตของข้าพเจ้า ได้อุทิศตัวเองแก่การต่อสู้เพื่อประชาชนแอฟริกัน ข้าพเจ้าต่อต้านผู้ปกครองผิวขาว และก็ต่อต้านผู้ปกครองผิวดำ ข้าพเจ้ายินดีต่อประชาธิปไตยอันเป็นอุดมคติและสังคมอันเสรี ซึ่งประชาชนทุกหมู่เหล่าสามารถอยู่ด้วยกันอย่างสันติและด้วยความเสมอภาค นี่คืออุดมคติอันข้าพเจ้าหวังจะมีชีวิตอยู่ให้ถึง แต่หากจำเป็น ข้าพเจ้าก็พร้อมจะตายเพื่ออุดมคตินี้
จำเลยในการไต่สวนคราวนี้รวมไปถึงแบรม ฟิสเชอร์, เวอร์นอน เบอร์รังกี, แฮร์รี ชวาร์ซ, โจเอล จอฟฟี, อาร์เทอร์ ชาสคัลสัน และจอร์จ บิโซส ฮาโรลด์ แฮนสัน ได้เข้ามาเป็นทนายแก้ต่างให้ในภายหลังเพื่อขอลดหย่อนโทษ ทุกคนถูกตัดสินว่ามีความผิด ยกเว้นเพียง รัสตี้ เบิร์นสไตน์ พวกเขารอดจากโทษประหารชีวิตไปได้ แต่ก็ถูกตัดสินให้จำคุกตลอดชีวิตตั้งแต่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2507 ข้อกล่าวหาในคดีนี้ยังรวมไปถึงการวางแผนโดยใช้อาวุธ และอีกสี่คดีเกี่ยวกับการลอบวางระเบิด ซึ่งแมนเดลาให้การยอมรับ และการสมคบคิดกับต่างชาติเพื่อรุกรานแอฟริกาใต้ ซึ่งแมนเดลาให้การปฏิเสธ
กิจกรรมทางการเมือง > การถูกคุมขัง

เนลสัน แมนเดลา ถูกจำคุกที่เกาะโรบเบินเป็นเวลา 18 ปีจากจำนวนการติดคุกทั้งสิ้น 27 ปี ขณะอยู่ในคุก ชื่อเสียงของเขาก็เพิ่มพูนมากขึ้นและกลายเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในฐานะผู้นำชนผิวดำคนสำคัญที่สุดในแอฟริกาใต้ ระหว่างที่อยู่ในเรือนจำนั้น เขาต้องทำงานบนเกาะโดยการขุดเหมืองหินปูน กฎภายในคุกนี้มีง่าย ๆ นักโทษจะแบ่งเป็นกลุ่ม ๆ ตามเชื้อชาติ โดยที่นักโทษผิวดำจะได้รับปันส่วนอาหารในสัดส่วนน้อยที่สุด แต่นักโทษการเมืองจะถูกแยกออกจากนักโทษอาชญากรรมทั่วไปและถือเป็นชั้นต่ำที่สุดยิ่งกว่านักโทษทั้งหมด ซึ่งเรียกว่า "นักโทษกลุ่ม D" แมนเดลาได้อธิบายว่า ทุก ๆ 6 เดือน เขาจะได้รับอนุญาตให้มีคนมาเยี่ยมได้หนึ่งคน และจดหมายหนึ่งฉบับเท่านั้น และเมื่อได้รับจดหมาย การส่งนั้นก็มักจะล่าช้าไปเป็นเวลานานมาก และยังถูกเซ็นเซอร์เสียจนแทบอ่านไม่ได้
ขณะอยู่ในคุก แมนเดลาได้เรียนต่อกับมหาวิทยาลัยลอนดอนผ่านหลักสูตรทางไกล และได้รับปริญญาตรีสาขากฎหมาย ในภายหลังเขาได้รับเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งอธิการบดีของมหาวิทยาลัยลอนดอนในการคัดเลือกปี พ.ศ. 2524 แต่ก็แพ้ให้แก่ เจ้าฟ้าหญิงแอนน์
จากบันทึกความทรงจำของแมนเดลาในปี พ.ศ. 2524 Inside BOSS นักสืบเอกชนลับ กอร์ดอน วินเทอร์ ได้บรรยายส่วนที่ตนเข้าไปเกี่ยวข้องกับแผนการช่วยเหลือแมนเดลาออกจากคุกในปี พ.ศ. 2512 วินเทอร์แทรกซึมเข้าไปในแผนนี้ในฐานะหน่วยสืบราชการลับของแอฟริกาใต้ ซึ่งต้องการให้แมนเดลาหลบหนีออกจากคุกจะได้จัดการยิงเขาทิ้งเสียระหว่างการจับกุม แต่แผนนี้ถูกทำลายไปโดยหน่วยสืบราชการลับของอังกฤษ
เดือนมีนาคม พ.ศ. 2525 แมนเดลาถูกย้ายจากเกาะโรบเบินไปยังเรือนจำโพลส์มัวร์ พร้อมกับกลุ่มผู้นำอาวุโสของเอเอ็นซี คือ วอลเตอร์ ซิซูลู แอนดรูว์ มลังเกนี อาห์เหม็ด คาธราดา และเรย์มอนด์ มฮลาบา ซึ่งเชื่อว่าได้ทำไปเพื่อลดอิทธิพลจากเหล่าผู้นำอาวุโสเหล่านี้ที่มีต่อนักโทษผิวดำอายุน้อยรุ่นใหม่ที่ถูกขังอยู่ที่เกาะโรบเบิน และจัดตั้งกลุ่มขึ้นเรียกว่า "มหาวิทยาลัยแมนเดลา" อย่างไรก็ดี โคบี โคตซี รัฐมนตรีจากพรรคชาตินิยมกล่าวว่าการเคลื่อนย้ายคราวนี้ได้ทำให้เกิดการพบปะอย่างลับ ๆ ขึ้นระหว่างพวกเขากับรัฐบาลแอฟริกาใต้
เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2528 ประธานาธิบดี พี.ดับเบิลยู. โบทา ได้เสนอเงื่อนไขในการปล่อยตัวแมนเดลาให้เป็นอิสระ โดยให้ยกเลิกการต่อสู้โดยใช้อาวุธ โคตซีกับรัฐมนตรีคนอื่น ๆ ล้วนคัดค้านโบทาเรื่องนี้ โดยกล่าวว่าแมนเดลาไม่มีวันจะยินยอมให้ขบวนการของเขาปลดอาวุธเพื่อแลกกับอิสรภาพส่วนตัว แมนเดลาปฏิเสธข้อเสนอนี้อย่างไม่ไยดี และยังออกแถลงการณ์ผ่านบุตรสาวของเขา ซินด์ซี โดยกล่าวว่า "ฉันจะได้อิสรภาพแบบใดกันขณะที่องค์กรแห่งผองชนยังถูกย่ำยี? มีแต่เสรีชนเท่านั้นที่จะเจรจาได้ นักโทษไม่อาจทำสัญญาใด ๆ ได้"
การพบปะครั้งแรกระหว่างแมนเดลากับรัฐบาลพรรคชาตินิยมเกิดขึ้นในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2528 เมื่อโคบี โคตซี พบกับแมนเดลาที่โรงพยาบาลโฟล์คสในเคปทาวน์ ขณะที่แมนเดลาต้องไปรับการผ่าตัดต่อมลูกหมากที่นั่น ตลอดเวลาสี่ปีต่อมา ก็มีการพบปะกันระหว่างทั้งสองฝ่ายกันอีกหลายครั้ง เป็นพื้นฐานของการติดต่อและเจรจาต่อรองในลำดับถัด ๆ ไป แต่ก็ไม่ได้มีความคืบหน้าอย่างจริงจังมากนัก
ตลอดช่วงเวลาที่แมนเดลาติดอยู่ในคุก มีแรงกดดันทั้งในท้องถิ่นและจากนานาชาติต่อรัฐบาลแอฟริกาใต้เพื่อให้ปล่อยตัวเขา ภายใต้คำขวัญที่ว่า Free Nelson Mandela! เมื่อถึงปี พ.ศ. 2532 ประเทศแอฟริกาใต้ก็มาถึงจุดเปลี่ยน เมื่อประธานาธิบดีโบทาป่วยหนักและถูกแทนที่ด้วย เฟรเดอริก วิลเลิม เดอ แกลร์ก เดอ แกลร์ก ได้ประกาศปล่อยตัวแมนเดลาเป็นอิสระในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2533