stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
แบมบูแอร์เวย์
อุบัติเหตุและอุบัติการณ์สำคัญ

3 พฤษภาคม ค.ศ. 2021: แบมบูแอร์เวย์ เที่ยวบิน 1063 ออกเดินทางจากท่าอากาศยานนานาชาติดานัง เครื่องบินได้ชนกับนกขณะลงจอด ทำให้เครื่องบินต้องหยุดให้บริการชั่วคราวเพื่อแก้ไขข้อผิดพลาดทางเทคนิค เหตุการณ์ข้างต้นทำให้สายการบินถูกบังคับให้ยกเลิกเที่ยวบินเฉพาะที่ใช้เครื่องบินลำนี้ในการดำเนินงาน
2 พฤศจิกายน ค.ศ. 2021: แบมบูแอร์เวย์ เที่ยวบินที่ 1621 เส้นทางฮานอย - ฟู้โกว๊ก มีกำหนดออกเดินทางเวลา 7.00 น. ระหว่างการดันเครื่องบินแอร์บัส เอ321นีโอ (ทะเบียน VN-A222) จากหลุมจอดที่ 15 ไปยัง TWY W1 เพื่อเตรียมบินขึ้น ปีกหางของเครื่องบินได้ชนกับเอ321นีโอ (ทะเบียน VN-A590) ที่จอดอยู่ในบริเวณใกล้เคียง เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้ VN-A222  มีรอยบุบเล็กน้อยที่ปีกหาง ส่วน VN-A590 มีร่องรอยที่ห้องนักบิน ต้องหยุดการใช้งานเพื่อตรวจสอบ ผู้โดยสารทั้งหมด 138 คนและลูกเรือ 7 คนไม่ได้รับบาดเจ็บ แบมบูแอร์เวย์จึงต้องเปลี่ยนเครื่องบินเป็นเอ321นีโออีกลำ (ทะเบียน VN-A588) เพื่อนำผู้โดยสารไปยังฟู้โกว๊ก
25 มิถุนายน ค.ศ. 2022: แบมบูแอร์เวย์ เที่ยวบิน 1422 ให้บริการโดยเครื่องบินแอร์บัส เอ320 (ทะเบียน VN-A583) โดยมีเที่ยวบินจากท่าอากาศยานเลียนเคืองไปยังโหน่ยบ่าย  ออกเดินทางเวลา 10:39 น. ตามเวลาท้องถิ่น หลังจากที่เครื่องบินบินขึ้น หน่วยบริหารท่าอากาศยานได้ค้นพบชิ้นส่วนยางที่สงสัยว่าจะหลุดออกมาจากยางของเครื่องบินที่วางอยู่บนทางวิ่ง หลังจากนั้นทางท่าอากาศยานก็ได้แจ้งให้ท่าอากาศยานโหน่ยบ่ายทราบทันทีเพื่อประสานงานในการนำเครื่องบินลงจอด เที่ยวบินมีกำหนดลงจอดที่โหน่ยบ่ายเวลา 12:13 น. เครื่องบินลงจอดอย่างปลอดภัยบนทางวิ่ง 11R และไม่มีเหตุการณ์ใด ๆ เกิดขึ้น การตรวจสอบด้วยสายตาพบว่าปลอกยางของเครื่องบินไม่ได้ถูกระเบิด แต่มีร่องรอยการสึกหรอ
ดูเพิ่ม

การขนส่งในประเทศเวียดนาม
แผนที่จุดหมายปลายทางของแบมบูแอร์เวย์
แอร์บัส เอ321นีโอของแบมบูแอร์เวย์ที่ท่าอากาศยานนานาชาติมาเก๊า หนึ่งในจุดหมายปลายทางต่างประเทศแรก ๆ ของสายการบิน
ดี เสวต

| ดี เสวต |
| --- | --- |
เกิด: ค.ศ. 1944 (อายุ 79–80 ปี) พนมเปญ, กัมพูชา
ปีปฏิบัติงาน: 1962-1975, 1993-
คู่สมรส: Huoy Keng (หย่า)
ดี เสวต หรือ ฑี สาเวต (เขมร: ឌី សាវ៉េត, เกิด ค.ศ. 1944) เป็นนักแสดงชาวเขมร เป็นมิสกัมพูชาคนแรก (ค.ศ. 1959) ชาวไทยรู้จักเธอจากภาพยนตร์เรื่อง งูเก็งกอง
ดี เสวตมีสายเลือดไทย คุณย่าของเธอคือนางรำในราชสำนักที่ตามเสด็จรัชกาลที่ 6 ไปแสดงวัฒนธรรมไทยให้กษัตริย์เขมร
ดี เสวตแสดงภาพยนตร์มากมายในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 ถึง 1970 จนกระทั่งช่วงสงครามกลางเมืองกัมพูชา ในปี ค.ศ. 1975 เธอมีเงินเก็บถึงหลายล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐ แต่ก็ถูกยึดพร้อมบ้านจากเขมรแดง จึงได้ย้ายมาอาศัยที่ประเทศไทย ฝรั่งเศส และฮ่องกง เธอกลับมายังกัมพูชาเมื่อปี ค.ศ. 1993 และกลับมาแสดงอีกครั้ง ในปี 2012 แสดงในละครเวทีครั้งแรกในเรื่อง Cambodia, Here I Am เธอได้รับรางวัลในสาขา The Spirit of Asia Award จากเทศกาลภาพยนตร์โตเกียว ปี 2014 ในบทของ Sothea แม่ของซาราย สักขณาจากภาพยนตร์เรื่อง The Last Reel และเธอได้ร่วมแสดงในภาพยนตร์ที่ร่วมกันสร้างและไทย-กัมพูชา เรื่อง บองสรันโอน
ปัจจุบันดี เสวต ได้รับการยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติของประเทศกัมพูชา
ละครเวที

| ปี | เรื่อง | บทบาท | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2012 | Cambodia, here I am | Metha |  |
สึโตมุ ยามางูจิ

ชาวญี่ปุ่นที่รอดชีวิตจากระเบิดปรมาณูสองลูก
| สึโตมุ ยามางูจิ |
| --- | --- |
山口 彊
เกิด: 16 มีนาคม ค.ศ. 1916(1916-03-16) นางาซากิ จักรวรรดิญี่ปุ่น
เสียชีวิต: 4 มกราคม ค.ศ. 2010(2010-01-04) (93 ปี) นางาซากิ ประเทศญี่ปุ่น
อาชีพ: วิศวกร
คู่สมรส: ฮิซาโกะ (เสียชีวิตเมื่อปี ค.ศ. 2008)
บุตร: 9 คน
สึโตมุ ยามางูจิ (ญี่ปุ่น: 山口 彊; โรมาจิ: Yamaguchi Tsutomu; 16 มีนาคม ค.ศ. 1916 – 4 มกราคม ค.ศ. 2010) เป็นวิศวกรทางทะเลชาวญี่ปุ่นและผู้รอดชีวิตจากการทิ้งระเบิดปรมาณูที่ฮิโรชิมะและนางาซากิในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ถึงแม้ว่ามีผู้ที่ได้รับผลกระทบจากระเบิดทั้งสองเท่าที่รู้จักอย่างน้อย 70 คน เขาเป็นบุคคลเดียวที่รัฐบาลญี่ปุ่นยอมรับอย่างเป็นทางการว่าเป็นผู้รอดชีวิตจากระเบิดทั้งสอง
เขาเป็นชาวเมืองนางาซากิ แต่ตอนที่มีการทิ้งระเบิดลูกแรกที่ฮิโรชิมะในเวลา 8:15 น. ของวันที่ 6 สิงหาคม ค.ศ. 1945 ยามางูจิกำลังทำงานเป็นลูกจ้างที่มิตซูบิชิเฮฟวีอินดัสทรีส์ แล้วกลับไปที่นางาซากิในวันต่อมา และถึงแม้ว่าบาดแผลของเขายังไม่หายก็ตาม เขาก็กลับไปทำงานต่อในวันที่ 9 สิงหาคม ซึ่งเป็นวันที่ระเบิดลูกที่สองตกลงมา โดยในเช้าวันนั้น เขาถูกผู้ดูแลด่าว่า "เป็นบ้า" หลังจากอธิบายว่าระเบิดลูกหนึ่งสามารถทำลายทั้งเมืองได้อย่างไร ใน ค.ศ. 1957 เขาได้รับสถานะเป็น ฮิบากูชะ ("บุคคลที่ได้รับผลกระทบจากระเบิด") จากการทิ้งระเบิดที่นางาซากิ เขาเสียชีวิตในวันที่ 4 มกราคม ค.ศ. 2010 ด้วยอายุ 93 ปี
ชีวิตช่วงต้น

ยามางูจิเกิดในวันที่ 16 มีนาคม ค.ศ. 1916 ที่นางาซากิ เขาเข้าทำงานในมิตซูบิชิเฮฟวีอินดัสทรีส์ในคริสต์ทศวรรษ 1930 และทำงานเป็นช่างเขียนแบบในงานออกแบบเรือบรรทุกน้ำมัน
สงครามโลกครั้งที่สอง

ยามางูจิกล่าวว่าเขา "ไม่คิดว่าญี่ปุ่นจะเป็นผู้เริ่มสงคราม" เขายังคงทำงานที่มิตซูบิชิเฮฟวีอินดัสทรีส์ แต่ภายหลังอุตสาหกรรมญี่ปุ่นเริ่มมีปัญหาเพราะทรัพยากรเริ่มขาดแคลนและเรือบรรทุกน้ำมันจำนวนมากจม
สงครามโลกครั้งที่สอง > การทิ้งระเบิดที่ฮิโรชิมะ

ยามางูจิเติบโตและทำงานที่นางาซากิ แต่ในฤดูร้อน ค.ศ. 1945 เขาเดินทางเพื่อธุรกิจเป็นเวลา 3 เดือนที่ฮิโรชิมะ ในวันที่ 6 สิงหาคม เขากำลังเตรียมตัวออกจากเมืองพร้อมกับเพื่อนร่วมงานสองคน อากิระ อิวานางะ และคูนิโยชิ ซาโต และเดินทางไปที่สถานีรถไฟ ซึ่งรู้ตัวว่าตนลืมฮังโกะ (ตราประทับที่พบได้ทั่วไปที่ญี่ปุ่น) และกลับไปที่ทำงานเพื่อหามัน จากนั้น ในเวลา 8:15 น. ตอนที่เขากำลังเดินทางไปที่ท่าเรือ โบอิง บี-29 อีโนลาเกย์ ของสหรัฐได้ทิ้งระเบิดนิวเคลียร์ลิตเติลบอย ลงห่างจากใจกลางเมืองเพียง 3 กิโลเมตร (1.9 ไมล์) ยามางูจิหวนนึกว่าตนเห็นเครื่องบินทิ้งระเบิดและร่มชูชีพสองอันก่อนที่จะมี "แสงวาบบนท้องฟ้า และตัวผมก็ปลิวไป" การระเบิดนี้ทำให้แก้วหูแตก, ตาบอดชั่วคราว และทำให้เขาได้รับแผลไหม้จากรังสีอย่างรุนแรงในบริเวณท่อนซ้ายบนของร่างกาย หลังฟื้นคืนสติแล้ว เขาคลานไปที่หลบภัย และพักผ่อนก่อนออกไปค้นหาเพื่อนร่วมงาน ทั้งหมดรอดชีวิตและใช้เวลาทั้งคืนในที่หลบภัยทางอากาศก่อนกลับไปที่นางาซากิในวันถัดมา ที่นางาซากิ เขาได้รับการรักษาและไปทำงานต่อในวันที่ 9 สิงหาคม ถึงแม้ว่าจะเข้าเฝือกอยู่ก็ตาม
สงครามโลกครั้งที่สอง > การทิ้งระเบิดที่นางาซากิ

ในเวลา 11:00 น. ของวันที่ 9 สิงหาคม ค.ศ. 1945 ในขณะที่เครื่องบินทิ้งระเบิดสหรัฐบ็อกสการ์ ได้ทิ้งระเบิดนิวเคลียร์แฟตแมนลงในเมือง เขากำลังอธิบายการระเบิดที่ฮิโรชิมะแก่หัวหน้างาน โดยอยู่ห่างจากกราวนด์ซีโร 3 กิโลเมตร แต่ครั้งนี้เขากลับไม่ได้รับบาดเจ็บจากแรงระเบิด ถึงกระนั้น เชาไม่สามารถหาเฝือกใหม่มาทดแทนและมีไข้สูงกับอาเจียนต่อเนื่องเป็นเวลามากกว่าหนึ่งสัปดาห์
เสียชีวิต

ใน ค.ศ. 2009 ยามางูจิรู้ว่าตนจะเสียชีวิตจากมะเร็งกระเพาะอาหาร เขาเสียชีวิตในวันที่ 4 มกราคม ค.ศ. 2010 ที่นางาซากิ ด้วยอายุ 93 ปี
แหล่งข้อมูลอื่น

平和講座アーカイブ２　山崎年子（原田小鈴）「二重被爆の父と生きる」.  長崎大学附属図書館. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 8 มกราคม 2016.
Yamaguchi, Tsutomu;  และคณะ (2007). "Double A-Bomb Victim: My Life beneath the Atomic Clouds". hdl:10069/33740.
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  โปแลนด์ 
วิชาการ:  CiNii 
อื่น ๆ:  IdRef 
Wikinews
ปลาอินทรีทะเลสาบเขมร

| ปลาอินทรีทะเลสาบเขมร |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ใกล้ถูกคุกคาม  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Perciformes
วงศ์:: Scombridae
สกุล:: Scomberomorus
สปีชีส์:: S.  sinensis
ชื่อทวินาม
Scomberomorus sinensis (Lacepède , 1801)

ชื่อพ้อง
 Cymbium combodgiense Durand, 1940  Scomber sinensis Lacepède, 1800
ปลาอินทรีทะเลสาบเขมร (อังกฤษ: Chinese seerfish, Chinese mackerel; เขมร: ត្រីស្បៃកា, ត្រីបីកា; ชื่อวิทยาศาสตร์: Scomberomorus sinensis) เป็นปลาทะเลชนิดหนึ่งที่สามารถอาศัยในน้ำกร่อยหรือน้ำจืดได้ อยู่ในวงศ์ปลาอินทรี (Scombridae)
มีรูปร่างเพรียวยาว หัวแหลม ปากมีฟันแหลมคม ครีบหางเว้าลึก ครีบท้องและครีบหลังแหลมและมีรอยหยักไปจรดครีบหาง ชายครีบเป็นสีดำ ปลายครีบอกหรือครีบอกมนกลมไม่แหลม ลำตัวสีเทาเงินเหลือบเขียว ลำตัวไม่มีลวดลายหรือแต้มจุดเหมือนปลาอินทรีชนิดอื่น อาศัยอยู่ตามชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก ตั้งแต่สหรัฐอเมริกาแถบชายฝั่งแปซิฟิก, ญี่ปุ่น, จีน, เวียดนาม และพบบางส่วนเข้ามาอาศัยในแหล่งน้ำจืด ที่ปากแม่น้ำโขง และทะเลสาบเขมรด้วย  โดยพบได้ตั้งแต่น้ำตกคอนพะเพ็งในลาวไปจนถึงจังหวัดกระแจะและพนมเปญในกัมพูชา ในประเทศไทยพบได้บ้างแถบจังหวัดจันทบุรี และมีการตกได้ที่เกาะราชาน้อย จังหวัดภูเก็ต เมื่อปลายเดือนมีนาคม ค.ศ. 2018 โดยนักตกปลานายอานนท์ แดงสวัสดิ์ น้ำหนักมากกว่า 72.5 กิโลกรัม เป็นปลากินเนื้อที่ล่าเหยื่อเป็นอาหาร ซึ่งได้แก่ ปลาและสัตว์น้ำขนาดเล็ก
มีความยาวได้ถึง 2.18 เมตร หนักได้ถึง 80 กิโลกรัม (หนักที่สุดพบ 131 กิโลกรัม เมื่อปี ค.ศ. 2006) นับเป็นปลาอินทรีชนิดที่มีขนาดใหญ่ที่สุด แต่มักสับสนกับปลาอินทรีญี่ปุ่น (S. niphonius) ที่พบในทะเลจีนใต้
เป็นปลาเศรษฐกิจใช้เพื่อการบริโภค ตกเป็นเกมกีฬา และเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Scomberomorus sinensis ที่วิกิสปีชีส์
รูปและข้อมูลปลาอินทรีทะเลสาบเขมร. FishBase.
พระองค์เจ้ามาลิกา ยุคันธร

| มาลิกา ยุคันธร |
| --- | --- |
พระองค์เจ้า
ประสูติ: พ.ศ. 2414 พระบรมราชวังจตุมุขสิริมงคล พนมเปญ กัมพูชาในอารักขาของฝรั่งเศส
สิ้นพระชนม์: 18 มีนาคม พ.ศ. 2494
พระภัสดา: พระองค์เจ้านโรดม อรุณยุคนธร (พ.ศ. 2434–2477)
พระบุตร: 4 พระองค์
ราชวงศ์: ตรอซ็อกผแอม
พระบิดา: พระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร
พระมารดา: นักนางพยาม (หรือ แญก นู)
ศาสนา: พุทธ
ลายพระอภิไธย: 
พระองค์เจ้ามาลิกา ยุคันธร (เขมร: ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្ដម ម៉ាលីកា យុគន្ធរ; ส่วนพระองค์สะกดว่า ยุคุนธร; พ.ศ. 2414 – 18 มีนาคม พ.ศ. 2494) เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร ประสูติแต่นักนางพยาม หรือพยู (บางแห่งว่าชื่อ แญก นู) และเป็นพระชายาในพระองค์เจ้านโรดม อรุณยุคนธร (หรือ ยุคุนธร) พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร ประสูติแต่พระนางจอมผลทิพสุดาจันทร์ พระสนมเอก ซึ่งเป็นพระเชษฐาต่างพระมารดา ประสูติพระโอรส-ธิดาด้วยกันสี่พระองค์ พระธิดาสองพระองค์ประกอบกิจเป็นครู พระองค์หนึ่งเป็นครูโรงเรียนโรดม และอีกพระองค์หนึ่งเป็นครูโรงเรียนมาลิกา ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง พระองค์เจ้าปิงเปียง ยุคันธร ซึ่งเป็นพระธิดาพระองค์หนึ่ง ได้รับเลือกให้เป็นตัวแทนของกัมพูชาในการประชุมสมัชชาสหภาพฝรั่งเศสในกรุงปารีส ก่อนถูกเลือกให้เป็นรองประธานสมัชชาดังกล่าวใน พ.ศ. 2492 ในหนังสือ ถกเขมร ของหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช กล่าวถึงพระธิดาอีกองค์ คือ พระองค์เจ้าเป็งป็อก ยุคันธร ทรงดำรงตำแหน่งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการของกัมพูชา
พระองค์เจ้ามาลิกาสามารถตรัสและเขียนภาษาไทยได้ดีเช่นเดียวกับพระธิดาพระองค์เล็กซึ่งเข้าไปศึกษาในกรุงเทพมหานคร จากเดิมที่ตรัสภาษาไทยไม่ได้ทั้งสองพระองค์ ทรงสนิทสนมกับสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ มาตั้งแต่ครั้งยังประทับอยู่ในกรุงเทพมหานคร พระองค์เจ้ามาลิกาเป็นสัญลักษณ์ของสตรีกัมพูชายุคใหม่ ทรงตั้งโรงเรียนเอกชนสำหรับสตรีภายในพระตำหนักส่วนพระองค์ ใช้ชื่อว่า โรงเรียนมาลิกา ก่อตั้งเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2454 มีนักเรียนจำนวน 50 คน เปิดสอนวิชาภาษาเขมร ภาษาฝรั่งเศสขั้นพื้นฐาน และวิชาเย็บปักถักร้อย โดยมีพระธิดาพระองค์หนึ่งเป็นครูสอนในโรงเรียนดังกล่าว ในช่วงปลายพระชนม์ชีพพระองค์เจ้ามาลิกาได้รับการสถาปนาให้มีพระอิสริยยศสูงขึ้น มีพระนามว่า สมเด็จสว่างวัฒนา
พระองค์เจ้ามาลิกา ยุคันธร สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2494
พรรคอำนาจเขมร

| พรรคอำนาจเขมร  |
| --- | --- |

ผู้ก่อตั้ง: สวน เสรีรัฏฐา
หัวหน้า: สง โสพร
คำขวัญ: ជាតិ សេរីភាព វីរៈជន (ชาติ เสรีภาพ วีรชน)
ก่อตั้ง: 18 มีนาคม พ.ศ. 2553 (14 ปี)
ถัดไป: พรรคเขมรปฏิรูป พรรคเขมรมีชัย
ที่ทำการ: เลขที่ 244 ถนนที่ 156 เขต ตวลก๊ก พนมเปญ
อุดมการณ์: ชาตินิยมเขมร ต่อต้านคอมมิวนิสต์ สาธารณรัฐนิยม ประชานิยมขวาจัด
สี:   สีเขียว
เว็บไซต์
http://kppp.org
ธงประจำพรรค

การเมืองกัมพูชา   รายชื่อพรรคการเมือง การเลือกตั้ง
พรรคอำนาจเขมร (เขมร: គណបក្សអំណាចខ្មែរ คณบกฺสอํณาจขฺแมร; อังกฤษ: Khmer Power Party: KPP) เป็นพรรคการเมืองแบบลัทธินิยมอเมริกัน ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 2010 และจดทะเบียนพรรคการเมืองในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2015 โดยสวน เสรีรัฏฐา (សួន សេរីរដ្ឋា) เป็นผู้ก่อตั่งและหัวหน้าพรรคคนแรก  โดยเป็นพรรคการเมืองที่มีนโยบายหลักคือต้องการยกเลิกระบอบกษัตริย์กัมพูชา และสถาปนาสาธารณรัฐเขมรที่สองในขณะที่นายสวน เสรีรัฏฐา ถูกจำคุกเพราะวิจาร์ณนโยบายรัฐบาล ได้มีการเลือกหัวหน้าพรรคคนคือนาย สง โสพร (เขมร: សួងសុភ័ណ្ឌ) ต่อมาเมื่อนายสวนได้รับพระราชทานอภัยโทษแล้ว ทางพรรคได้แถลงว่าจะไม่ทำการแต่งตั้งนายสวนกลับมาเป็นหัวหน้าพรรคอีกครั้งจึงทำให้นายสวนขู่ยื่นฟ้องร้องหัวหน้าพรรคคนปัจจุบัน โดยกล่าวหาว่าตนได้ทำการแต่งตั้งนายสงเป็นเพียงรักษาการณ์หัวหน้าพรรคเท่านั้น นอกจากนี้นายสวนยังขอร้องให้ทางกระทรวงมหาดไทยตรวจสอบจดหมายแจ้งการเป็นหัวหน้าพรรคของนายสงอีกด้วย จึงทำให้ทั้งสองคนต่างแยกกันไปก่อตั้งพรรคใหม่ โดยนายสวนได้ก่อตั้งพรรคเขมรปฎิรูป (Khmer Reform Party) ส่วนนายสงได้ก่อตั้งพรรคเขมรมีชัย (Khmer Win Party)
ทั้งสองฝ่ายต่างอ้างการสืบทอดจากพรรคอำนาจเขมรทั้งสิ้น
ดูเพิ่ม

พรรคสาธารณรัฐสังคมนิยม
พระตำหนักเสียมราฐ

| พระตำหนักเสียมราฐ |
| --- | --- |
ព្រះរាជដំណាក់
ทิวทัศน์พระตำหนักเสียมราฐ
th
ข้อมูลทั่วไป
สถาปัตยกรรม: ขอม
ที่ตั้ง: ถนนแห่งชาติ (NR) หมายเลข 6 กรง เสียมราฐ ประเทศกัมพูชา
พิกัด: 13°21′42″N 103°51′32″E﻿ / ﻿13.36166°N 103.85897°E﻿ / 13.36166; 103.85897
เริ่มสร้าง: ค.ศ. 1904
พระตำหนักเสียมราฐ (เขมร: ព្រះរាជដំណាក់) เป็นพระตำหนักที่ตั้งอยู่ที่เสียมราฐ ประเทศกัมพูชา ซึ่งใช้เป็นที่ประทับอย่างเป็นทางการของกษัตริย์แห่งกัมพูชาเมื่อครั้งเสด็จเยือนเสียมราฐ
ประวัติ

ตามข้อมูลของแผนกข้อมูลประจำจังหวัดเสียมราฐ มีการสร้างพระตำหนักแห่งนี้ขึ้นใน ค.ศ. 1904
ในสมัยการปกครองการปกครองในอารักขาของฝรั่งเศส ที่นี่ได้กลายเป็นสถานที่สำคัญสำหรับอดีตกษัตริย์พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ ซึ่งกล่าวกันว่าเคยใช้ที่พำนักแห่งนี้เพื่อวางแผนและเริ่มการยื่นข้อเสนอให้กัมพูชาเป็นเอกราชจากประเทศฝรั่งเศสในคริสต์ทศวรรษ 1950
เมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2566 ได้เกิดเหตุเพลิงไหม้หมู่อาคารพระตำหนักอย่างรุนแรง โดยขณะเกิดเหตุ พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี ไม่ได้ประทับอยู่ ณ ที่แห่งนี้ และในเบื้องต้น คาดว่าเกิดจากไฟฟ้าลัดวงจร
กองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร

ค่ายผู้อพยพตามแนวชายแดนของสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา; พ.ศ. 2522 - 2527 ค่ายของแนวร่วมปลดปล่อยชาติเขมรแสดงด้วยสีดำ
กองทัพชาติปลดปล่อยประชาพลรัฐเขมร (เขมร: កងទ័ពជាតិរំដោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ กงทัพชาติรํเฎาะบฺรชาพลรฎฺฐขฺแมร; อังกฤษ: Khmer People's National Liberation Armed Forces: KPNLAF) เป็นกองกำลังทางทหารของแนวร่วมปลดปล่อยชาติเขมร ซึ่งเป็นขบวนการทางการเมืองที่จัดตั้งเมื่อ พ.ศ. 2522 เพื่อต่อต้านรัฐบาลของสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชาที่มีเวียดนามหนุนหลัง หัวหน้ากลุ่มคือ ซอน ซาน ที่เคยเป็นนายกรัฐมนตรีในสมัยระบอบสังคมของสีหนุ
การจัดตั้ง

กองทัพนี้ก่อตั้งเมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2522 จากกลุ่มต่อต้านคอมมิวนิสต์หลายกลุ่มที่อยู่ตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา และเป็นกลุ่มที่อยู่ตรงข้ามกับสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา ซึ่งเป็นรัฐบาลที่มีเวียดนามหนุนหลัง ผู้นำของกองทัพคือเดียน เดล ซึ่งเคยเป็นทหารสมัยสาธารณรัฐเขมร ในช่วงกลางปี พ.ศ. 2522 มีทหารประมาณ 1,600 คน
การประกาศจัดตั้งมีขึ้นเมื่อ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2511 ที่ค่ายสุขสันต์ ในเขตภูเขากระวานของกัมพูชา โดยอ้างว่ามีทหารราว 2,000 คน ซึ่งรวมมาจากกลุ่มต่างๆ 13 กลุ่ม บางส่วนเคยอยู่ฝ่ายสาธารณรัฐเขมรมาก่อน ผู้ควบคุมกองทัพคือ สัก สุตสคัน ซึ่งอยู่ฝ่ายสาธารณรัฐเขมรมาก่อน
การขยายตัว พ.ศ. 2524 – 2525

นายพลเดียน เดลได้เปิดค่ายฝึกที่ค่ายผู้อพยพอัมปึล (บ้านสังแก) เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2524 กองทัพนี้ได้รับการสนับสนุนทางอาวุธจากจีน
เพราะจุดยืนของซอน ซานคือการต่อต้านคอมมิวนิสต์ ทำให้กลุ่มนี้สร้างทางเลือกใหม่สำหรับกัมพูชา โดยไม่สนับสนุนทั้งพระนโรดม สีหนุ ฮานอยและเขมรแดง และกลายเป็นกองทัพที่ใหญ่เป็นอันดับสองที่แนวชายแดนไทย เป็นรองแต่กองทัพเขมรแดงเท่านั้น ในช่วงกลางปี พ.ศ. 2524 มีกำลังทหารติดอาวุธประมาณ 7,000 คนเพื่อคุ้มครองค่ายผู้อพยพ และเพื่อเข้ายึดครองประเทศกัมพูชา ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2525 แนวร่วมปลดปล่อยเข้าร่วมในแนวร่วมเขมรสามฝ่าย แม้ว่ากองกำลังทหารจะไม่ได้รวมกันอย่างแท้จริง
ค่ายผู้อพยพหนองจันกลายเป็นศูนย์บัญชาการทางทหารของแนวร่วมปลดปล่อยในช่วงปลายปี พ.ศ. 2525 ส่วนค่ายอัมปึลยังมีความสำคัญทางการบริหารจนถูกทำลายในช่วงต้นปี พ.ศ. 2528 ค่ายผู้อพยพหนองจันเป็นที่ตั้งของกองกำลังที่ 3 7 และ 9 รวมทั้งกองกำลังพิเศษ ในขณะที่หน่วยที่ 1 อยู่ที่ค่าผู้อพยพหนองเสม็ด และหน่วยที่สองอยู่ที่ค่ายอัมปึล ในช่วงต้นปี พ.ศ. 2527 ซอน ซานกล่าวอ้างว่ามีทหารที่ผ่านการฝึกแล้ว 12,000 และกำลังฝึกอีก 8,000 คน แต่ยังมีอาวุธไม่เพียงพอ
การโจมตีของเวียดนาม

การสู้รบกับเวียดนามเกิดขึ้นอย่างรุนแรงในช่วงฤดูแล้งระหว่างพฤศจิกายน พ.ศ. 2524 – มีนาคม พ.ศ. 2525 ซึ่งทำให้กองทัพอ่อนแอลงและทำให้ถอยร่นเข้าหาแนวชายแดนไทยมากขึ้น กองทัพแห่งชาติสีหนุและกองทัพเขมรแดงได้รับผลกระทบจากการโจมตีของเวียดนามด้วย และทำให้จำนวนค่ายผู้อพยพลดลง รัฐบาลไทยและหน่วยงานระดับนานาชาติอื่นๆได้เพิ่มความเข้มงวดในการรักษาความปลอดภัยค่ายผู้อพยพ และให้แยกค่ายผู้อพยพที่เป็นพลเรือนออกจากกำลังทหาร
หลังจากนั้นได้เกิดความแตกแยกระหว่างผู้นำของแนวร่วมคือซอน ซาน และเดียน เดล แต่ได้ไกล่เกลี่ยให้ยุติลงได้ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2529
การสลายตัว

กองทัพสลายตัวไปในราวกลางปี พ.ศ. 2532 หลังจากเวียดนามถอนทหารออกจากกัมพูชาหมดเมื่อ 21 กันยายน พ.ศ. 2532 นายพลเดียน เดลประกาศสลายกองทัพเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535
สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (วิน ธมฺมสาโร)

| สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (วิน ธมฺมสาโร) |
| --- | --- |

ส่วนบุคคล
เกิด: 29 กันยายน พ.ศ. 2449 (86 ปี 194 วัน ปี)
มรณภาพ: 10 เมษายน พ.ศ. 2536   โรงพยาบาลศิริราช กรุงเทพมหานคร
นิกาย: ธรรมยุติกนิกาย
การศึกษา: นักธรรมชั้นเอก เปรียญธรรม 9 ประโยค
ตำแหน่งชั้นสูง
ที่อยู่: วัดราชผาติการาม วรวิหาร กรุงเทพมหานคร
อุปสมบท: พ.ศ. 2471
พรรษา: 65
ตำแหน่ง: เจ้าอาวาสวัดราชผาติการาม วรวิหาร แม่กองธรรมสนามหลวง
สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (29 กันยายน 2449 - 10 เมษายน 2536) เป็นสมเด็จพระราชาคณะฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ได้ดำรงตำแหน่งสำคัญ เช่น เจ้าอาวาสวัดราชผาติการาม วรวิหาร สังฆมนตรี แม่กองธรรมสนามหลวง เป็นต้น
ประวัติ

สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ มีนามเดิมว่า วิน ทีปานุเคราะห์ เป็นบุตรของนายเชย – นางบุญมี ทีปานุเคราะห์ ท่านเกิดเมื่อวันเสาร์ที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2449 เวลา 06:20 น. ที่บ้านนาพญา อำเภอขันเงิน จังหวัดหลังสวน (ปัจจุบันคือตำบลขันเงิน อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร)
เมื่อโตขึ้นได้เรียนที่โรงเรียนประชาบาลวัดนาบุญ หลังสวน จนจบชั้นประถมบริบูรณ์ (ป. 3) ในปี พ.ศ. 2463 แล้วศึกษาชั้นมัธยมที่โรงเรียนวัดโตนด (โรงเรียนสวนศรีวิทยาในปัจจุบัน) แต่อยู่ได้ 6 เดือนก็ลาออก เพราะมารดาต้องการให้บวช
ในปี พ.ศ. 2466 ได้บรรพชาเป็นสามเณรที่วัดโตนด โดยมีพระธรรมารามคณีสุปรีชา (หนู อชิโต) เป็นพระอุปัชฌาย์ ต่อมาในปี พ.ศ. 2468 จึงย้ายไปจำพรรษาที่วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร แล้วอุปสมบทเป็นพระภิกษุเมื่อปี พ.ศ. 2471 โดยพระธรรมารามคณีสุปรีชา (หนู อชิโต) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระธรรมโกศาจารย์ (เซ่ง อุตฺตโม) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ได้รับฉายาว่า ธมฺมสาโร
ในปี พ.ศ. 2492 ได้ย้ายมาจำพรรษาที่วัดราชผาติการามเพื่อทำการแทนเจ้าอาวาส และดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดราชผาติการามตั้งแต่วันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2503 จนกระทั่งถึงแก่มรณภาพ
การศึกษาทางธรรม

พ.ศ. 2467 สอบได้นักธรรมชั้นตรี
พ.ศ. 2470 สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค
พ.ศ. 2471 สอบได้เปรียญธรรม 4 ประโยค และนักธรรมชั้นโท จากสำนักเรียนวัดราชาธิวาส
พ.ศ. 2473 สอบได้เปรียญธรรม 5 ประโยค และนักธรรมชั้นเอก จากสำนักเรียนวัดราชาธิวาส
พ.ศ. 2474 สอบได้เปรียญธรรม 6 ประโยค จากสำนักเรียนวัดราชาธิวาส
พ.ศ. 2475 สอบได้เปรียญธรรม 7 ประโยค จากสำนักเรียนวัดราชาธิวาส
พ.ศ. 2477 สอบได้เปรียญธรรม 8 ประโยค จากสำนักเรียนวัดราชาธิวาส
พ.ศ. 2480 สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค จากสำนักเรียนวัดราชาธิวาส
สมณศักดิ์

พ.ศ. 2484 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระอริยเมธี
พ.ศ. 2490 เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชเมธี ศรีประศาธนสุตาคม อุดมปฏิปกร ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
พ.ศ. 2496 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพโมลี ตรีปิฎกธาดา มหากถิกสุนทร ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
พ.ศ. 2500 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมปาโมกข์ ยุตโยคญาณดิลก ไตรปิฎกธารี ธรรมวาที ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
พ.ศ. 2509 เป็นรองสมเด็จพระราชาคณะที่ พระพรหมมุนี ศรีวิสุทธิญาณนายก ตรีปิฎกธรรมาลงกรณ์ อดมคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
พ.ศ. 2518 เป็นสมเด็จพระราชาคณะที่ สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ จาตุรงคประธานวิสุต พุทธพจนมธุรสธรรมวาที คัมภีรญาณปริยัติโกศล วิมลศีลาจารวัตรสุนทร ธรรมยุตติกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี อรัณยวาสี
ตำแหน่ง

สมาชิกสังฆสภา (พ.ศ. 2484 - 2504)
กรรมการสภาการศึกษามหามกุฏราชวิทยาลัย (พ.ศ. 2488 - 2536)
เจ้าคณะอำเภอดุสิต ปทุมวัน พระโขนง บางเขน บางกะปิ (ธรรมยุต)
สังฆมนตรีช่วยว่าการองค์การศึกษา ซึ่งมีสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (จวน อุฏฺฐายี) เป็นสังฆนายก (พ.ศ. 2503 - 2505)
แม่กองธรรมสนามหลวง (พ.ศ. 2503 - 2531)
เจ้าอาวาสวัดราชผาติการาม (พ.ศ. 2503 - 2536)
กรรมการมหาเถรสมาคม (พ.ศ. 2508 - 2536)
ผลงานที่สำคัญ

สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (วิน) เคยได้รับพระราชทานนิมนต์ให้ไปแสดงพระธรรมเทศนาถวายแก่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรเรื่องพระมหาชนก จนพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระราชนิพนธ์ พระมหาชนกขึ้น
มรณภาพ

สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (วิน ธมฺมสาโร) มรณภาพอย่างสงบด้วยโรคชรา ณ โรงพยาบาลศิริราช เมื่อวันเสาร์ที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2536 เวลา 00:10 น. สิริอายุ 87 ปี พรรษา 65 ตั้งศพบำเพ็ญกุศลที่วัดราชผาติการาม พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานโกศมณฑปประกอบศพ และรับศพอยู่ในพระบรมราชานุเคราะห์โดยตลอด มีการพระราชทานเพลิงศพ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2536
พระเจ้าชัยวรมันที่ 4

| พระเจ้าชัยวรมันที่ 4> พระมหากษัตริย์พระนคร |
| --- | --- |
ครองราชย์: ค.ศ. 928 – 941
ก่อนหน้า: พระเจ้าอิศานวรมันที่ 2
ถัดไป: พระเจ้าหรรษวรมันที่ 2

สวรรคต: ค.ศ. 941
ราชวงศ์: ราชวงศ์วรมัน
พระราชบิดา: ไม่ปรากฏพระนาม (เป็นพระราชนัดดาในพระเจ้าอินทรวรมันที่ 1)
พระราชมารดา: พระนางมเหนทรเทวี (ขนิษฐาในพระเจ้ายโศวรมันที่ 1)
พระเจ้าชัยวรรมันที่ 4 (เขมร: ជ័យវរ្ម័នទី៤, อักษรโรมัน: Jayavarman IV; สวรรคต ค.ศ. 941) หรือไทยเรียก พระเจ้าชัยวรมันที่ 4 เป็นพระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรพระนคร ครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 928 – 941 นักประวัติศาสตร์หลายคนคิดว่าพระองค์เป็นผู้ชิงอำนาจ อย่างไรก็ตามหลักฐานล่าสุดแสดงให้เห็นว่าพระองค์มีสิทธิในราชบัลลังก์ถูกต้องตามกฎหมาย พระองค์เป็นพระราชนัดดาของพระเจ้าอินทรวรมันที่ 1 ประสูติแต่พระนางมเหนทรเทวีพระขนิษฐาของพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 พระองค์สถาปนาตนเองขึ้นเป็นกษัตริย์องค์ที่ 2 ในพระราชอาณาจักรร่วมกันกับพระเจ้าอิศานวรมันที่ 2 โดยอ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์ทางพระราชมารดา ประวัติศาสตร์จารึกว่าพระองค์มีความชอบธรรมในราชสมบัติ
ต่อมาภายหลังที่พระเจ้าหรรษวรมันที่ 1 สวรรคต พระเจ้าอิศานวรมันที่ 2 ทรงอ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์แข่งกับพระมาตุลาของพระองค์คือพระเจ้าชัยวรมันที่ 4 ได้เกิดการแบ่งแยกขึ้นระหว่างกษัตริย์ 2 พระองค์โดยกษัตริย์ที่ทรงครองราชย์ตามนิตินัยคือ พระเจ้าอิศานวรมันที่ 2 ประทับที่เมืองพระนครยโศธรปุระ (Harshavarman) และกษัตริย์ที่สถาปนาขึ้นอีกพระองค์คือพระเจ้าชัยวรมันที่ 4 ที่ประทับที่เกาะแกร์ (Koh Ker) โดยพระองค์ทรงสถาปนาราชธานีขึ้นที่เกาะแกร์ ต่อมาพระเจ้าอิศานวรมันที่ 2 ทรงสิ้นพระชนม์ลงในปี ค.ศ. 928 พระเจ้าชัยวรมันที่ 4 จึงทรงประกาศความชอบธรรมในราชสมบัติเพียงพระองค์เดียว ทรงโปรดให้สร้างปราสาทถวายแด่เทพเจ้าในศาสนาฮินดูขึ้นที่เกาะแกร์ในปี ค.ศ. 928 เพื่ออุทิศให้กับเทพเจ้าทั้งสามพระองค์คือ พระวิษณุ พระพรหม และพระศิวะ ซึ่งสถาปัตยกรรมแบบเกาะแกร์มีความสวยงามโดดเด่นและมีเอกลักษณ์เฉพาะ พระเจ้าชัยวรมันที่ 4 ทรงเป็นพระราชบิดาของพระเจ้าหรรษวรมันที่ 2 ต่อมาพระเจ้าราเชนทรวรมันที่ 2 ได้ชิงราชสมบัติจากโอรสของพระองค์และย้ายราชธานีจากราชธานีเกาะแกร์กลับมาที่ยโศธรปุระ
เมืองเถิน

|  เจ้าผู้ครองนครและเจ้าเมือง  แห่งเมืองเถิน |
| --- | --- |
ราชาธิปไตยในอดีต



 
อิสริยยศ: เจ้าผู้ครองนครเมืองเถิน   พระยาเมืองเถิน
เถิน เป็นเมืองที่ตั้งอยู่ในบริเวณอำเภอเถิน จังหวัดลำปาง เมืองเถินเป็นเมืองหน้าด่านสำคัญที่ตั้งอยู่ระหว่างอาณาจักรทางตอนเหนือของประเทศไทย เช่น อาณาจักรล้านนา และอาณาจักรในบริเวณภาคกลางของประเทศไทย เช่น อาณาจักรอยุธยา