stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ดิไอดอลมาสเตอร์ (วิดีโอเกม)
ผลตอบรับ

ดิไอดอลมาสเตอร์ เวอร์ชันพอร์ตลงเอกซ์บอกซ์ 360 ทำยอดขายได้ 25,000 ชุดในสัปดาห์แรกที่วางจำหน่ายและเป็นวิดีโอเกมคอนโซลที่ขายดีที่สุดอันดับที่สิบห้าในญี่ปุ่นในช่วงเวลาที่วางจำหน่าย ตัวเกมเวอร์ชันเอกซ์บอกซ์ 360 ได้รับคะแนนรวม 26 จาก 40 จากนิตยสารวิดีโอเกมญี่ปุ่นแฟมิซือ ตัวเกมเวอร์ชันพอร์ตยังได้รับการบันทึกว่าได้สร้างตัวเลขอัตราการลงชื่อสมัครใช้เอกซ์บอกซ์ไลฟ์ของประเทศญี่ปุ่นสูงขึ้นเกือบเทียบเท่ากับจำนวนคอนโซลที่ขายได้ทั่วโลก
ทางหลวงเอเชียสาย 45

ทางหลวงเอเชียสาย 45 (AH45) เป็นถนนในโครงข่ายทางหลวงสายเอเชีย ระยะทางทั้งหมด 2,030 กิโลเมตร (1,260 ไมล์) เริ่มต้นจากทางหลวงเอเชียสาย 1 ในเมืองโกลกาตา ประเทศอินเดีย ถึงทางหลวงเอเชียสาย 43 และทางหลวงเอเชียสาย 47 ในเมืองเบงคลูรู ประเทศอินเดีย
ทางหลวงเอเชียสายนี้ได้ผ่านทางหลวงของอินเดียหลายสาย ได้แก่ ทางหลวงอินเดีย NH 6, NH 5, NH 4, NH 46, และทางหลวงอินเดีย NH 7
ทางหลวงเอเชียสาย 45 บนจุดตัดในเมืองฮาว์ราห์
ชีววิทยาทางทะเล

พื้นที่บนโลกนี้นั้นเป็นพื้นดินอยู่แค่ 29 เปอร์เซ็นต์เท่านั้นที่ ที่เหลือคือมหาสมุทร ซึ่งเป็นบ้านของบรรดาสัตว์น้ำ ค่าเฉลี่ยของความลึกของมหาสมุทรนั้นอยู่ที่เกือบ 4,000 กิโลเมตร และมีพื้นที่โดยรอบที่ยาวกว่า 360,000 กิโลเมตร
ชีววิทยาทางทะเล คือการศึกษาเชิงวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตในมหาสมุทร น้ำกร่อย รวมไปถึงแหล่งน้ำอื่นๆ ในชีววิทยานั้นมีหลายไฟลัม วงศ์ และ สกุล ซึ่งมีทั้งสปีชีส์ที่อาศัยอยู่บนบก และ สปีชีส์ที่อาศัยอยู่ในทะเล ชีวะวิทยาทางทะเลนั้นแบ่ง สปีชีส์จากสิ่งแวดล้อมแทนที่กับอนุกรมวิธาน นิเวศวิทยาทางทะเลนั้นไม่เหมือนกับ ชีววิทยาทางทะเล ด้วยความที่ นิเวศวิทยานั้นเน้นไปที่การศึกษาเกี่ยวกับการปฏิสัมพันธ์กันของสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตตัวอื่น หรือ กับสิ่งแวดล้อม ในขณะที่ ชีววิทยานั้นคือการศึกษาเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตนั้นๆ
มหาสมุทรเป็นบ้านของสิ่งมีชีวิตมากมายบนโลกนี้ ทว่าเพราะขนาดที่ใหญ่และความซับซ้อนของมหาสมุทรนั้นทำให้มีหลายๆส่วนที่ยังไม่ถูกสำรวจ ทั้งนี้เราจึงไม่สามารถคาดเดาจำนวนสิ่งมีชีวิตที่อยู่ในมหาสมุทรทั้งหมดได้ ประมาณ 71% ของพื้นผิวโลกนั้นครอบคลุมด้วยมหาสมุทร ที่อยู่ของสิ่งมีชีวิตใต้น้ำที่มีการศึึกษาในชีววิทยาทางทะเลนั้นมีหลากหลายตั้งแต่ ในชั้นบางๆของแรงตึงผิว ระหว่างน้ำและชั้นบรรยากาศ ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตและไม่มีชีวิตเล็กๆ ไปจนถึง ร่องลึกก้นสมุทร ซึ่งสามารถมีความลึกได้มากกว่า 10,000 เมตรใต้ผิวน้ำ โดยจำเพาะตัวอย่างของที่อยู่อาศัยมีเช่น พืดหินปะการัง ป่าสาหร่ายเคลป์ (kelp forests) ทุ่งหญ้าทะเล ภูเขาไฟใต้น้ำ ปล่องไฮโดรเทอร์มอล แอ่งหิน พื้นโคลน พื้นทราย และ พื้นหินใต้ทะเล รวมไปถึงพื้นน้ำ (pelagic zone) ซึ่งปราศจากของแข็งและมีเพียงผิวน้ำที่เป็นขอบเขตที่สังเกตได้ สิ่งมีชีวิตที่ศึกษาก็มีตั้งแต่ ที่มีขนาดเล็กมากอย่าง แพลงก์ตอนพืช และ แพลงก์ตอนสัตว์ ไปจนถึง สัตว์ในไฟลัม ซีทาเซียซีทาเซีย (อันดับวาฬและโลมา) ซึ่งมีขนาดลำตัวยาวได้ถึง 30 เมตร หรือ 98 ฟุต
ทั่วโลกนั้นมีสิ่งมีชีวิตในทะเลเป็นทั้งแหล่งอาหาร แหล่งยา และแหล่งวัตถุดิบ รวมไปถึงเป็นสิ่งที่ส่งเสริม นันทนาการ และ การท่องเที่ยว โดยพื้นฐานแล้ว สิ่งมีชีวิตในทะเลนั้นช่วยกำหนดธรรมชาติของโลก โดยช่วยสร้างสมดุลใน วัฏจักรออกซิเจน และยังมีส่วนช่วยกำกับภูมิอากาศของโลก นอกจากนั้นสิ่งมีชีวิตในทะเลยังช่วยสร้างและปกป้องชายฝั่ง อีกด้วย
สัตว์ทะเลหลายๆสปีชีส์นั้นมีความสำคัญในเชิงเศรษฐกิจ เช่น สัตว์น้ำที่สามารถนำมาเป็นอาหารได้ ทั้งนี้ในปัจจุบันนั้นทุกๆวันได้มีการศึกษาและค้นพบมากมายเกี่ยวกับความสัมพันระหว่างสิ่งมีชีวิตในทะเลและวัฏจักรที่สำคัญต่อธรรมชาติต่างๆ เช่น วัฏจักรคาร์บอน และ วัฏจักรของอากาศ และ การถ่ายเทของพลังงานผ่านระบบนิเวศ
ประวัติศาสตร์

การศึกษาของชีววิทยาทางทะเลในยุกแรกเริ่มนั้นสามารถย้อนไปถึงสมัยของ อริสโตเติล (พ.ศ. 160 - พ.ศ. 222) ผู้ที่เป็นคนปูพื้นฐานของการค้นพบที่ยิ่งใหญ่เป็นสมัยแรกๆ ในปี พ.ศ. 2311 นั้น Samuel Gottlieb Gmelin (พ.ศ. 2287 – พ.ศ.2317) ได้ตีพิมพ์หนังสือที่ชื่อว่า ซึ่งเป็นผลงานชิ้นแรกที่เกี่ยวกับ สาหร่ายทะเล (marine algae) และเป็นหนังสือเล่มแรกของชีววิทยาทางทะเลที่ใช้ ระบบการเรียกชื่อสิ่งมีชีวิตแบบทวินาม ของ คาโรลัส ลินเนียส โดยยังมีการใส่ภาพประกอบของสาหร่ายทะเลที่ในขณะที่กำลังพับใบอยู่ด้วย หลังจากนั้น เอ็ดเวิร์ด ฟอร์บส์ (Edward Forbes) (พ.ศ. 2358 – พ.ศ.2397) นักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษ ถือได้ว่าเป็นผู้ก่อตั้งวิทยาศาสตร์ของชีววิทยาทางทะเล และทำให้การศึกษาเกี่ยวกับมหาสมุทรและชีววิทยาทางทะเลได้เติบโตอย่างรวดเร็วตั้งแต่ช่วงปี พ.ศ. 2443 เป็นต้นมา
ดูเพิ่ม

การเพาะเลี้ยงพืชและสัตว์ในน้ำ
ภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้นภาคพื้นสมุทร
อ้างอิงเพิ่มเติม

Morrissey J and Sumich J (2011) Introduction to the Biology of Marine Life Jones & Bartlett Publishers. ISBN 9780763781606.
Mladenov, Philip V., Marine Biology: A Very Short Introduction, 2nd edn (Oxford, 2020; online edn, Very Short Introductions online, Feb. 2020), http://dx.doi.org/10.1093/actrade/9780198841715.001.0001, accessed 21 Jun. 2020.
แหล่งข้อมูลอื่น

Smithsonian Ocean Portal
Marine Conservation Society
ชีววิทยาทางทะเล ที่เว็บไซต์ Curlie
Marine Ecology - an evolutionary perspective
Free special issue: Marine Biology in Time and Space
Creatures of the deep ocean – National Geographic documentary, 2010.
Exploris
Freshwater and Marine Image Bank - From the University of Washington Library
Marine Training Portal เก็บถาวร 2016-06-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน - Portal grouping training initiatives in the field of Marine Biology
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย 
อื่น ๆ:  NARA
ชีซก

นายทหารของรัฐง่อก๊ก
| ชีซก (ชือ ชั่ว) |
| --- | --- |
施朔

นายทหารยุทธพิทักษ์ (武衛士 อู่เว่ย์ชื่อ)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. ? (?)
กษัตริย์: ซุนฮิว
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ไม่ทราบ
เสียชีวิต: ไม่ทราบ
บุตร: ชือ เฉิน
อาชีพ: ขุนพล

ชีซก มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า ชือ ชั่ว (จีน: 施朔; พินอิน: Shī Shuò) เป็นนายทหารของรัฐง่อก๊กในยุคสามก๊กของจีน มีตำแหน่งเป็นนายทหารยุทธพิทักษ์ (武衛士 อู่เว่ย์ชื่อ) เจี้ยนคางฉือลู่ (建康实录) บันทึกว่าชีซกมีตำแหน่งเป็นขุนพลยุทธพิทักษ์ (武衞將軍 อู่เว่ย์เจียงจฺวิน)
ประวัติ

ในปี ค.ศ. 258 ซุนหลิมผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งรัฐง่อก๊กปลดซุนเหลียงจักรพรรดิลำดับที่ 2 ของง่อก๊กออกจากตำแหน่งจักรพรรดิและตั้งให้ซุนฮิวขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิองค์ใหม่ ต่อมาซุนหลิมทูลขอไปยังบู๊เฉียง (武昌 อู่ชาง; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์) เพื่อดูแลการป้องกันชายแดนซึ่งซุนฮิวทรงอนุญาต ภายหลังขุนพลงุยเปียว (魏邈 เว่ย์ เหมี่ยว) ทูลซุนฮิวว่า "ซุนหลิมอยู่ภายนอกจะก่อกบฏเป็นแน่" ในทำนองเดียวกัน ชีซกก็ทูลว่ามีหลักฐานว่าซุนหลิมคิดการก่อกบฏ ซุนฮิวจึงคบคิดกับขุนพลเตียวปอและเตงฮองวางแผนสังหารซุนหลิมได้สำเร็จเมื่อต้นปี ค.ศ. 259
ครอบครัว

ชีซกมีบุตรชายชื่อชือ เฉิน (施岑) ชื่อรอง ไท่-ยฺวี่ (太玉) เป็นนักพรตเต๋าในยุคราชวงศ์จิ้น
ในนิยายสามก๊ก

ในนิยายอิงประวัติศาสตร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 เรื่องสามก๊ก เล่าว่าชีซกร่วมกับเตงฮองและงุยเปียวในการวางแผนจับกุมเหล่าน้องชายของซุนหลิม
ดูเพิ่ม

รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
บรรณานุกรม

ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
สฺวี่ ซง (ป. ศตวรรษที่ 8). เจี้ยนคางฉือลู่ (建康實錄).
ล่อกวนตง (ศตวรรษที่ 14). สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้).
| ด ค กบุคคลสำคัญในง่อก๊ก |
| --- | --- |
จักรพรรดิ:  ซุนกวน  ซุนเหลียง  ซุนฮิว  ซุนโฮ (ซุน เฮ่า) 
จักรพรรดินีและพระสนม:  เซี่ยฟูเหริน  ซีฮูหยิน  พัวฮูหยิน  ปู้ เลี่ยนชือ  ฮองฮูหยิน  จักรพรรดินีจิ้งหฺวาย  เฉฺวียน ฮุ่ยเจี่ย  จักรพรรดินีจู  จักรพรรดินีเหอ พระพันปีหลวง  เถิง ฟานหลาน 
เชื้อพระวงศ์:  ซุนเต๋ง  ซุน ลฺวี่  ซุนโฮ (ซุน เหอ)  ซุน ป้า  ซุน เฟิ่น  กิมก๋งจู๋ (ซุน หลู่ปาน)  ซุน หลู่-ยฺวี่  ซุนหวน  ซุนเสียว 
ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน:  ซุน เช่า  โกะหยง  ลกซุน  เปาจิด  จู จฺวี้  ซุนจุ๋น  ซุนหลิม (ซุน เชิน)  เอียงเหียง  ลู่ ข่าย  บั้นเฮ็ก  เตี๋ยวเค้า 
ขุนนางฝ่ายพลเรือน:  งอซัน  งำเต๊ก  งิมหุน  งีห้วน  จวนกี๋  จี้ เยี่ยน  ซีหอง  ตังเตียว  เตียวเจียว  เตียวอุ๋น  เทียเป๋ง  เบ้งจ๋อง  พัวโยย  เหยียมจุ้น  ฮวนฮี 
ขุนนางฝ่ายทหาร:  งุยเปียว  จวนจ๋อง  จวนตวน  จวนเต๊ก  จวนเสียง  จิวท่าย  จิวหอง  จูกัดกิ๋น  จูกัดเก๊ก  จูกัดเจ้ง  จูตี  จูหวน  จูเหียน  ชีซก  ชีเซ่ง  ชีฮู  ซงเขียม  ซุน ก้าน  ซุน ข่าย  ซุน จฺวี้  ซุนหลิม (ซุน ซิน)  ซุน เอิน  ต๋องจู  เตงอิ๋น  เตงฮอง  เตียวปอ  เตียวหิว  เตียวเอียด  เทียเภา  บิฮอง  บุนขิม  บุนเอ๋ง  บุนเฮา  พัวเจี้ยง  ลกข้อง  ลิกี๋  ลิต้าย  ลิห้อม  เล่งทอง (ลั่ว ถ่ง)  เล่งทอง (หลิง ถ่ง)  เล่าเบา  เล่าเลียก  เล่าเสง  อองตุ๋น  อีจ้วน  ฮั่นจ๋ง  ฮันต๋ง  เฮ่อ ฉี 
อื่น ๆ:  เก๋อ เสฺวียน  เฉา ปู้ซิ่ง
ครอสเกม

| --- | --- |
ครอสเกม
ภาพหน้าปกครอสเกมฉบับตีพิมพ์ภาษาญี่ปุ่น เล่ม 1
クロスゲーム
ชื่อภาษาอังกฤษ: Cross Game
แนว: กีฬา, เบสบอล, โรแมนซ์, ตลก
มังงะ
เขียนโดย: อาดาจิ มิซึรุ
สำนักพิมพ์:  โชงะกุกัง    วิบูลย์กิจ
อนิเมะ
เกมรักหัวใจ x 2
กำกับโดย: โอซามุ เซกิตะ
สตูดิโอ: SynergySP
ครอสเกม (ญี่ปุ่น: クロスゲーム; โรมาจิ: Kurosu Gēmu; ทับศัพท์: ทับศัพท์จาก Cross Game) เป็นหนึ่งในมังงะผลงานของ อาดาจิ มิซึรุ โดยยังคงไว้ซึ่งลักษณะเฉพาะตัวของอาดาจิ ด้วยการเขียนมังงะเกี่ยวกับเบสบอลโดยอาดาจิได้รวมรวมข้อดีของการ์ตูนของเขาในแต่ละเรื่องมาผสมผสานกันอย่างลงตัว ทำให้การ์ตูนเรื่องนี้เป็นที่นิยมมากในประเทศญี่ปุ่น
เนื้อเรื่อง

ครอสเกม เป็นเรื่องราวของคิตะมูระ โค และสี่สาวพี่น้องตระกูลซึกิชิมะ อิจิโยะ พี่คนโต วาคาบะ น้องคนที่ 2 อาโอบะ น้องคนที่ 3 และ โมมิจิ น้องเล็ก วาคาบะและโคต่างเกิดในวันเดียวกัน โรงพยาบาลเดียวกัน และใกล้ชิดกันพอที่จะให้วาคาบะคิดกับโคดังคนรัก แต่ก็ไม่มีอะไรที่จะยืนยาวตลอดกาล ในขณะที่วาคาบะไปเข้าค่ายฝึกซ้อมว่ายน้ำกับทางโรงเรียนนั้นเอง ก็ได้เกิดอุบัติเหตุที่พรากชีวิตของวาคาบะไป ในขณะที่อาโอบะซึ่งอายุน้อยกว่าโค 1 ปี ก็เกลียดโคเข้ากระดูกดำที่แย่งพี่สาวไปจากตน หลังจากที่วาคาบะตายไป โคและอาโอบะก็ได้มีโอกาสใกล้ชิดกันมาก เพื่อสืบทอดความฝันสุดท้ายของวาคาบะที่จะมีโอกาสเห็นทั้งสองคนบนสนามของโคชิเอ็ง
ตัวละคร > ตัวละครหลัก > คิตะมูระ โค

อนิเมะให้เสียงโดย : มิยู อิริโนะ
คิตะมูระ โค (ญี่ปุ่น: 樹多村 光; โรมาจิ: Kitamura Kō) เป็นเป็นลูกชายของเจ้าของร้านขายอุปกรณ์กีฬาซึ่งอยู่ใกล้กับแบตติ้งเซ็นเตอร์และร้านกาแฟโคลเวอร์ โดยศึกษาในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ในโรงเรียนประถมเซนคาว่าเหนือ เขาเป็นเพื่อนสนิทกับวาคาบะ ลูกสาวคนรองของเจ้าของแบตติ้งเซ็นเตอร์ ทั้งสองคนสนิทกันมาจนไม่ว่าใครๆ ก็มองว่าทั้งสองคนเป็นแฟนกัน โคมักจะไม่เอาดีในเรื่องอะไรเลยก็ตาม โดยจะสนใจเฉพาะเรื่องที่เขาสนใจในขณะนั้น
ในเรื่องความสามารถทางด้านเบสบอล เขาได้ฝึกซ้อมเบสบอลที่แบตติ้งเซ็นเตอร์ทุกวันที่ความเร็ว 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ในวัยเด็กของเขา เขาไม่มีความผูกพันกับกีฬาเบสบอลเลยแม้แต่น้อยจนกระทั่ง ถูกเพื่อนๆ บังคับเล่น และฝึกซ้อมทุกวันจนมีความสามารถอย่างไม่น่าเชื่อ เป็นคนที่ไม่มีความมั่นใจในตัวเอง และโกหกเก่งมากๆ
ในเรื่องความรัก ในวัยเด็กเขาได้แอบชอบวาคาบะลูกสาวคนรอง ต่อมาเมื่อวาคาบะเสียชีวิตไป เขาก็ได้ใกล้ชิดกับอาโอบะมากขึ้น จนเริ่มมีความผูกพันกัน
ตัวละคร > ตัวละครหลัก > ซึกิชิมะ อาโอบะ

อนิเมะให้เสียงโดย : ฮารุกะ โทมัตสึ
ซึกิชิมะ อาโอบะ (ญี่ปุ่น: 月島 青葉; โรมาจิ: Tsukishima Aoba) เป็นลูกสาวคนที่สามของตระกูลซึกิชิมะ เธอมีความสามารถในด้านกีฬาตั้งแต่วัยเด็ก แต่มีนิสัยไม่ถูกกับโค ต่อมาเพื่อที่จะสืบทอดความฝันของวาคาบะ ทำให้เธอได้มีโอกาสใกล้ชิดกับโค และได้มีโอกาสรู้จักกับโคในอีกมุมหนึ่ง จนความสัมพันธ์แปรเปลี่ยนเป็นคำว่ารัก
ตัวละคร > ตัวละครหลัก > ซึกิชิมะ วากาบะ

อนิเมะให้เสียงโดย: อาเคมิ คันดะ
ซึกิชิมะ วากาบะ (ญี่ปุ่น: 月島 若葉; โรมาจิ: Tsukishima Wakaba) เป็นลูกสาวคนที่ 2 ของตระกูลซึกิชิมะ เสียชีวิตจากการจมน้ำในระหว่างไปเข้าค่ายช่วงปิดเทอมตอน ป.5
ตัวละคร > ตัวละครหลัก > ทาคิกาวะ อากาเนะ

อนิเมะให้เสียงโดย: อาเคมิ คันดะ
ทาคิกาวะ อากาเนะ (ญี่ปุ่น: 滝川 あかね; โรมาจิ: Takigawa Akane) เป็นหญิงสาวผู้หน้าตาเหมือนซึกิชิมะ วากาบะมาก ลูกสาวเจ้าของร้านโซบะ ย้ายมาอยู่ข้างบ้านของโค ทำงานพิเศษอยู่ที่ร้านโคลเวอร์ของตระกูลซึกิชิมะ เข้าโรงพยาบาลเป็นประจำ ชอบการวาดภาพศิลปะ
ตัวละคร > ตัวละครหลัก > อาซึมะ ยูเฮ

อนิเมะให้เสียงโดย: ทากาฮิโระ ซากุระอิ
อาซึมะ ยูเฮ (ญี่ปุ่น: 東 雄平; โรมาจิ: Azuma Yuuhei)
แบตเตอร์มือหนึ่งระดับมัธยมต้นผู้มีนิสัยเย็นชาแต่ลึกๆเป็นคนมีน้ำใจ เจ้าของไม้ตีสีทอง เดิมทีเป็นคู่แข่งคนสำคัญของโค ก่อนที่จะถูกใจนิสัยและฝีมือการขว้างเบสบอลของโคจึงย้ายเข้ามาอยู่ทีมวิทยาลัยเดียวกันในช่วงอยู่มัธยมศึกษาปีที่ 2 แถมอาซึมะยังย้ายเข้าไปกินอยู่ในบ้านของโคอีกตะหากจึงทำให้ทั้งสองสนิทกัน อีกทั้งทั้งสองก็มีเป้าหมายเดียวกันคือการนำทีมไปสู่โคชิเอ็ง อาซึมะแสดงท่าทีว่าสนใจในตัวของวากาบะ แต่ลึกๆแล้วเหมือนช่วยกระตุ้นให้โคกับวากาบะได้รู้หัวใจตัวเองมากกว่า
ตัวละคร > ทีมเบสบอลโรงเรียน

อากาอิชิ โอซามุ (ญี่ปุ่น: 赤石 修; โรมาจิ: Akaishi Osamu) อนิเมะให้เสียงโดย: เคนจิ โนมุระ
ไอ นากานิชิ (ญี่ปุ่น: 中西 大気; โรมาจิ: Air Nakanishi) อนิเมะให้เสียงโดย: โยชิโนริ โซโนเบะ
เคอิจิโระ เซนดะ (ญี่ปุ่น: 千田 圭一郎; โรมาจิ: Keiichiro Senda) อนิเมะให้เสียงโดย ไดสุเกะ คิชิโอะ
ฮาระ (ญี่ปุ่น: 巻原; โรมาจิ: Hara) อนิเมะให้เสียงโดย: ไดสุเกะ เอนโด
ทาโร มาเอโนะ (ญี่ปุ่น: 前野 千太郎; โรมาจิ: Taro Maeno) อนิเมะให้เสียงโดย อินาบะ มิโนรุ
โอคุโบะ ฮิโรโกะ (ญี่ปุ่น: 大久保 博子; โรมาจิ: Ookubo Hiroko) อนิเมะให้เสียงโดย มามิ คาเมโอกะ
ลิขสิทธิ์ในประเทศไทย

เนื่องจากมีปัญหาทางด้านลิขสิทธิ์จึงทำให้สำนักพิมพ์ในประเทศไทยไม่สามารถตีพิมพ์ออกมาได้ โดยในตอนแรกได้ถูกตีพิมพ์ขึ้นโดยบริษัทสยามอินเตอร์คอมมิค ต่อมาก็ได้ถูกระงับลิขสิทธิ์ไป ในช่วงระหว่างที่มีปัญหานั่นเอง สำนักพิมพ์ EvoX ก็ได้ตีพิมพ์ครอสเกมขึ้นมา โดยไม่ได้รับลิขสิทธิ์จากต้นสังกัดทางประเทศญี่ปุ่น
ต่อมาสำนักพิมพ์วิบูลย์กิจก็จัดการเรื่องลิขสิทธิ์ได้อย่างลงตัว และออกตีพิมพ์ในนิตยสารนีออส โดยเริ่มตีพิมพ์ในภาคที่ 3 เป็นต้นไป ในขณะเดียวกันก็ได้ตีพิมพ์ฉบับต้นๆ ควบคู่กันไปด้วย
อนิเมะ

สถานีโทรทัศน์ทีวีโตเกียว ประเทศญี่ปุ่นได้ออกอากาศแอนิเมชั่นเรื่องครอสเกมตั้งแต่วันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2552 ช่วง 10.00-10.30 น.
ลิขสิทธฺ์ อนิเมะ ในไทย เป็นของ Rose
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการของมังงะ-Shogakukan เก็บถาวร 2009-09-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ญี่ปุ่น)
เว็บไซต์ทางการของอนิเมะ-TV Tokyo เก็บถาวร 2009-04-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ญี่ปุ่น)
เว็บไซต์ทางการของอนิเมะ-ShoProTV เก็บถาวร 2010-03-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ญี่ปุ่น)
| ด ค กซินเนอร์จีเอสพี |
| --- | --- |
ซีรีส์ทางโทรทัศน์:  Princess Comet (2544–2545)  เจ้าหญิงเงือกน้อย (2546–2547)  Mermaid Melody Pichi Pichi Pitch Pure (2547)  Panda-Z (2547)  อิทธิฤทธิ์พิชิตมายา (2548–2550)  คิราริ สาวใสหัวใจเกินร้อย (2549–2552)  Shinseiki Duel Masters Flash (2549–2550)  ฮายาเตะ พ่อบ้านประจัญบาน (2550–2551)  ถนนนักสู้ สู่ทีมเบสบอล (2550–2553, #79–154)  Zettai Karen Children (2551–2552)  ซุปเปอร์! หัวหน้าห้องสาวเจ้าเสน่ห์ (2552–2553)  เมทัลไฟท์ เบย์เบลด (2552–2553)  ครอสเกม (2552–2553)  Gokujō! Mecha Mote Iinchō Second Collection (2553–2554)  Beyblade: Metal Masters (2553–2554)  สแกนทูโก ซิ่งสะท้านจักรวาล (2553–2554)  Beyblade: Metal Fury (2554–2555)  B-Daman Crossfire (2554–2555)  ปีศาจน้อยมาโอะ (2554–2557)  Beyblade: Shogun Steel (2555)  BeyWheelz (2555)  B-Daman Fireblast (2555–2556)  นักซิ่งดริฟท์สายฟ้า ซีซัน 5 (2555–2556)  Beast Saga (2556)  BeyWarriors: BeyRaiderz (2557)  นักซิ่งดริฟท์สายฟ้า ซีซัน 6 (2557)  BeyWarriors: Cyborg (2557–2558)  ศึกเดือด 5 วิพลิกชะตา (2564)  เรื่องเล่าของสาวน้อยยุคไทโช (2564)  รักอลวนคนสลับบ้าน (2565)  วิกฤติร้ายสัตว์โลกน่ารัก (2566)  เกิดใหม่ทั้งทีขอสร้างอาณาจักรด้วยขนมหวาน (2566)  จะคนไหนก็แฟนสาว ฤดูกาลที่ 2 (2566)  คุณวายร้ายกับวันหยุดสบาย ๆ ของเขา (2567)  สลัดรวมมิตรคนเพี้ยนหลุดโลก (2567)  ซาโยนาระ ริวเซย์, คอนนิจิวะ จินเซย์ (2567)  คุโรอิวะ เมดากะ ไม่เข้าใจความน่ารักของฉันเลย (2568) 
ภาพยนตร์:  Metal Fight Beyblade vs the Sun: Sol Blaze, the Scorching Hot Invader (2553)  Happy ComeCome (2558)  Gō-chan. ~Moco to Koori no Ue no Yakusoku~ (2561)  Animation x Paralympic: Harigane Service (2565) 
โอวีเอ/โอเอ็นเอ:  Zettai Karen Children (2553)  มนตราช็อกโกแลต (2554–2556)  อลเวงรักหนุ่มสุดฮอต (2554–2556)  Ijime (2555)  Age 12 (2557–2559)
ดานียาล

| ดานียาล |
| --- | --- |
ชื่อ ดานียาล ในการประดิษฐ์ตัวอักษรอิสลาม
ผู้ดำรงตำแหน่งก่อน: ษูลกิฟล์
ผู้สืบตำแหน่ง: ซูลก็อรนัยน์
ดาเนียล (อาหรับ : دانيال, ดานียาล) โดยทั่วไปแล้ว ชาวมุสลิม ถือว่าเป็นนบี และตามหะดีษของชีอะฮ์ ท่านเป็นนบี แม้ว่าท่านจะไม่ถูกกล่าวถึงในอัลกุรอาน  หรือในหะดีษของอิสลาม สายสุนนะฮ์ รายงานของชาวมุสลิมสุนนะฮ์เกี่ยวกับเขานำมาจาก อิสรออีลียาต ซึ่งมีชื่อของท่านและอ้างถึงเวลาที่ท่านอยู่ในถ้ำสิงโต อย่างไรก็ตาม มีการโต้เที้ยงเกี่ยวกับเวลาการประกาศศาสนาของนบีดานียาล และในรายงานเกี่ยวกับชีอะฮ์จากชีอะฮ์อิมาม ท่านถูกมองว่าเป็นนบี ชาวมุสลิมบางคนจากกลุ่มอื่นของอิสลามเชื่อว่าเขาไม่ใช่นบี แต่เป็นวะลีบันทึกของชาวมุสลิมบางคนว่าหนังสือเกี่ยวกับคัมภีร์ของศาสนาคริสต์ วันสิ้นโลกพบในโลงศพซึ่งควรจะมีซากศพของนบีดานียาลซึ่งถูกวะฮีย์ในช่วงเวลาที่ชาวมุสลิม พิชิตทัสตาร์ และถูกฝังอีกครั้งตามคำร้องขอของอุมัร
นบีดานียาลในวรรณคดีมุสลิม

ประเพณีของชาวมุสลิม เล่าขานกันว่านบีดานียาลเป็นผู้เทศนาในบาบิโลน เตือนผู้คนให้กลับคืนสู่อัลลอฮ์ ท่านมีชีวิตอยู่ในรัชสมัยของไซรัส และสอนเจ้าชายองค์นี้ถึงเอกภาพของอัลลอฮ์และศาสนาที่แท้จริงของอิสลาม  เหตุการณ์สำคัญจากชีวิตของนบีดานียาลที่เล่าไว้ในตัฟซีร คือ การมาของนบีดานียาลและพรรคพวกในราชสำนักของเนบูคัดเนสซาร์ ความฝันของเนบูคัดเนสซาร์ ความไม่ลงรอยกันระหว่างนบีดานียาลกับผู้ว่าของท่าน และการช่วยกู้อย่างอัศจรรย์จากถ้ำสิงโต และงานฉลองของเบลชัสซาร์และการถอดรหัสงานเขียนลึกลับ  เหตุการณ์อื่นๆ จากหนังสือดาเนียล เช่น ซูซานนาและผู้อาวุโส ไม่มีส่วนในความเชื่อ
ตำนานเรื่องหนึ่งที่ไม่พบในประเพณีของชาวยิว แต่ปรากฏในงานเขียนของชาวมุสลิมคือเรื่องที่ นบีอิรมียาพบกับนบีดานียาล อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์ที่คล้ายกันที่เกี่ยวข้องกับนบีฮะบะกูก และ นบีดานียาล มีอยู่ใน Lives of the Prophets  อิบน์ อะบีอัดดุนยา บรรยายต่อไปนี้โดยตามการรายงาน:
กษัตริย์บุคตุนัศศ็อร จับสิงโตสองตัวโยนลงไปในบ่อ จากนั้นเขาก็จับนดานียาล และโยนใส่พวกสิงโต ถึงกระนั้นก็มิได้กระโจนเข้าใส่ตัวท่าน แต่เขายังคงอยู่ตามที่อัลลอฮ์ประสงค์ เมื่อท่านต้องการอาหารและน้ำ อัลลอฮ์ทรงสำแดงแก่อัรมียาซึ่งอยู่ในอัชชามว่า "จงเตรียมอาหารและน้ำสำหรับดานียาล" ท่านกล่าวว่า: "ข้าแต่พระเจ้า ข้าพระองค์อยู่ในกรุงเยรูซาเล็ม ส่วนดานียาลอยู่ในบาบิโลน" อัลลอฮ์ทรงวะฮีย์แก่ท่านว่า "จงทำตามที่เราสั่งเจ้า แล้วเราจะส่งคนหามและสิ่งที่เจ้าเตรียมไว้ไปให้เขา" อัรมียาก็ทำตาม อัลลอฮ์จึงทรงส่งสิ่งที่จะแบกเขาไปจนมาถึง ที่ขอบหลุม จากนั้น ดานียาล ถามว่า: "นี่คือใคร" เขาตอบว่า: "ข้าคืออัรมียา" ท่านถามว่า: "อะไรนำท่านมา" ท่านตอบว่า: "พระเจ้าของท่านทรงส่งข้ามาหาท่าน" เขากล่าวว่า: "แล้วพระเจ้าของข้าทรงจำข้าได้หรือ?” ท่านกล่าวว่า: “ใช่” ดานียาล กล่าวว่า: “การสรรเสริญเป็นของพระผู้เป็นเจ้าผู้ไม่เคยลืมข้า! และการสรรเสริญเป็นของพระเจ้าผู้ไม่เคยลืมผู้ที่วิงวอนต่อพระองค์! และการสรรเสริญเป็นของพระองค์ ผู้ทรงชดเชยความดีด้วยความดี ประทานความอดทนด้วยความปลอดภัย ปัดเป่าความทุกข์ระทมครั้งแล้วครั้งเล่า ให้ความมั่นใจแก่เราเมื่อเราถูกครอบงำ และเป็นความหวังของเราเมื่อเราล้มเหลว"
นบีดานียาล ยังปรากฏใน อาหรับราตรี ในคืนที่ 394 ในนิทานเรื่อง 'หญิงชาวยิวผู้เคร่งศาสนา' ท่านปรากฏตัวเป็นเด็กชายอายุ 12 ปีซึ่งเป็นผู้ไกล่เกลี่ยในกรณีของผู้หญิงที่ถูกกล่าวหาว่าล่วงประเวณี หนังสือเล่มนี้อ้างถึงท่านในฐานะนบี
นบีดานียาลในวรรณคดีมุสลิม > ในศาสนาอิสลามกลุ่มชีอะฮ์

ครั้งหนึ่ง สหายใกล้ชิดคนหนึ่งอิมาม ญะอ์ฟัร อัศศอดิก อิมามของชีอะฮ์คนที่ 6 ที่รู้จักกันในชื่อ ญาบิร อัลญุอ์ฟีย์ รายงานว่า:
ข้าพเจ้าถามอิมามเกี่ยวกับการตีความความฝันของดานยาล? อิมามกล่าวว่า ใช่ ท่านได้รับการดลใจ ท่านเป็นนบีและเป็นคนที่อัลลอฮ์ทรงสอนการทำนายฝันให้ ท่านเป็นคนสัตย์จริง และ ฉลาด...
มะดกอมรู้จักกันในชื่อ ก็อบรุนดานียาล ในซูซา ประเทศอิหร่าน ชาวมุสลิมชีอะฮ์ถือว่าเป็นสถานที่พำนักอันศักดิ์สิทธิ์ของท่านและมีผู้แสวงบุญมาเยี่ยมชม
หลุมฝังศพของดาเนียลในซูซา ประเทศอิหร่าน
ตันหลิม

ตันหลิม (จีน: 陈琳; ? — ค.ศ. 217) ชื่อรองว่า ขงจาง (จีน: 孔璋) เป็นขุนนาง นักวิชาการ และกวีที่อาศัยอยู่ระหว่างปลาย ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ของจีน เขาเป็นหนึ่งใน เจ็ดเมธีแห่งรัชศกเจี้ยนอัน ต่อมาเขาทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาทางการทหารของ โจโฉ
ประวัติ

ตันหลิม มาจาก อำเภอเช่อหยาง (射陽縣) เมืองก่วนหลิง (廣陵郡) ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของ เทศมณฑลเป่าหยิง มณฑลเจียงซู ในปัจจุบัน
ประวัติ > โฮจิ๋น

เขาเริ่มอาชีพของเขาระหว่างรัชสมัยของ พระเจ้าเลนเต้ ในฐานะ จู่ปู้ (主簿) ภายใต้ โฮจิ๋น ผู้บัญชาการทหารสูงสุด
ในปี ค.ศ. 189 โฮจิ๋นต้องการเรียกกำลังทหารจากนอกเมืองหลวงของจักรวรรดิ ลั่วหยาง เพื่อกดดัน พระนางโฮเฮา ให้ตกลงที่จะกำจัดฝ่ายขันที ตันหลิม คัดค้านแนวคิดนี้อย่างยิ่งและแย้งว่า "การกระทำในลักษณะนี้ไม่แตกต่างจากการจุดไฟในเตาเผาเพื่อเผาเส้นผม" โฮจิ๋นไม่ฟังเขาและลงเอยด้วยการลอบสังหารโดยฝ่ายขันที ขณะที่ขุนศึก ตั๋งโต๊ะ ใช้ประโยชน์จากสุญญากาศเพื่อเข้าสู่ลั่วหยางและเข้าควบคุมรัฐบาลกลาง
ดูเพิ่ม

รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
ถนนพระร่วง

ถนนพระร่วง หรือ ท่อปู่พระยาร่วง เป็นเส้นทางโบราณมีลักษณะเป็นแนวคันดินโบราณ ลักษณะเนินดินพูนสูงขึ้นมาเป็นแนวยาว บางแห่งจะขาดหายไปบ้าง ระยะทางประมาณ 128 กิโลเมตร กว้าง 8–12 เมตร สูง 2–5 เมตร เชื่อมระหว่างกำแพงเพชร สุโขทัย และศรีสัชนาลัย ซึ่งเป็นเมืองลูกหลวงสมัยกรุงสุโขทัย ทอดยาวจากแม่น้ำปิงจังหวัดกำแพงเพชร ผ่านเมืองต่าง ๆ ในจังหวัดกำแพงเพชร เมืองเพชร (คีรีมาศ) ในจังหวัดสุโขทัยและต่อไปจนจรดลำน้ำน่านที่เมืองศรีสัชนาลัย ตลอดสองข้างทางถนนพระร่วง มีทั้งโบราณสถาน โบราณวัตถุต่าง ๆ ระหว่างเส้นทางจะผ่านเมืองโบราณ 3 เมือง ได้แก่ เมืองบางขลัง เมืองบางพาน และเมืองไตรตรึงษ์
ตำนาน

มีหลักฐานที่ชัดเจนและมีตำนานที่เล่าขานกันมานานว่า พระร่วงเจ้าทรงใช้พระบาทซ้ายและพระบาทขวา กวาดให้เป็นถนนพระร่วง บ้างว่าพระร่วงเจ้าทรงชอบเล่นว่าว เลยสร้างถนนขึ้นมาเพื่อใช้เป็นที่เล่นว่าว
การปรากฏในหลักฐาน

ชื่อ "ถนนพระร่วง" ปรากฏในเรื่อง เสด็จประพาสต้น ครั้งที่ 2 พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ครั้งเมื่อเสด็จประพาสเมืองกำแพงเพชร เมื่อ พ.ศ. 2449 และอีกครั้งหนึ่ง พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้สำรวจถนนพระร่วงระหว่างวันที่ 18 มกราคม–2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2450 ทรงบันทึกเส้นทางเอาไว้ในหนังสือ เที่ยวเมืองพระร่วง
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงศึกษาสืบหาประวัติความเป็นมาของถนนพระร่วง จากศิลาจารึก คือ หลักศิลาเมืองสุโขทัยที่ 1 มีข้อความปรากฏว่า "...๑๒๐๙ ศก ปีกุณให้ขุดเอาพระธาตุออกท้งงหลายเห็น กทำบูชาบำเรอแก่พระธาตุได้เดือนหกวนน จึงเอาลงฝงงในกลางเมืองศรีสัชนาไลย ก่อพระเจดีย์เหนือหกเข้า (ปี) จึงออกแล้ว ต้งงวงผา (กำแพงศิลา) ล้อมพระมหาธาตุสามเข้าจึงแล้ว..." ทรงวินิจฉัยว่า การก่อสร้างพระธาตุเจดีย์ที่ใช้เวลานาน 6 ปี ระหว่างเมืองศรีสัชนาลัย (สวรรคโลก) กับสุโขทัยอยู่บ่อย ๆ อาจเป็นเหตุให้สร้างถนนพระร่วงในสมัยนี้
หลักศิลาเมืองสุโขทัยที่ 2 ปรากฏข้อความว่า "...ในการนั้นพระองค์ (พระเจ้ากมรเตญอัตศรีธรรมมิกราชาธิราช) ทรงระลึกถึงพระเชษฐาเมืองสัชนาลัยจะเสด็จนำพยุหพลไป ...ฯลฯ... แล้วพระองค์ท่านเสด็จดำเนินพลไปปราบปรามเมืองหนึ่งชื่อศรีจุธามลราชมหานครตั้งอยู่ทิศพายัพเมืองศรีสัชนาลัยเสด็จทอดพระเนตรตามระยะสถลมารคไปเห็นว่าลำบากยากแก่ราษฎรไปมาค้าขาย จึงทรงพระกรุณาโปรดให้รี้พลขุดคลองทำถนนหนทางหลวง ตั้งแต่เมืองสุโขทัยมาจนตลอดถึงเมืองศรีสัชนาลัยและเมืองน้อยใหญ่ ทำทางน้ำทางบกแวะเวียนไปตามหว่างทางใหญ่ เป็นการบุญสนองคุณพระราชบิดา..." ทรงวินิจฉัยว่า ที่พระเจ้ากมรเตญอัตศรีธรรมิกราชาธิราชได้สั่งให้ทำถนนระหว่างสุโขทัยกับสวรรคโลกนั้นเป้นการซ่อมถนนเก่าของพระเจ้ารามคำแหง ผู้เป็นอัยกา ส่วนคลองที่ขุดเพื่อให้มีน้ำไว้ตามทางประการหนึ่ง กับต้องการดินขึ้นมาถมถนนอีกประการหนึ่ง
สภาพในปัจจุบัน

สภาพของถนนพระร่วงจากเมืองกำแพงเพชรไปถึงเมืองเก่าสุโขทัยและเมืองเก่าศรีสัชนาลัย แต่เดิมเป็นแนวพูนดินสูงราวครึ่งเมตรถึงหนึ่งเมตร ปัจจุบันยังคงมีร่องรอยเป็นแห่ง ๆ มีแนวถนนที่ได้รับการสร้างเป็นถนนใหม่จากเมืองเก่าศรีคีรีมาศไปยังเมืองเก่าสุโขทัย และส่วนที่อยู่ขนานไปกับถนนที่สร้างใหม่ก่อนถึงเมืองเก่าสุโขทัย (จากบ้านนาโพธิ์ถึงเมืองเก่า)
แนวถนนจากเมืองเก่าสุโขทัยไปยังเมืองเก่าศรีสัชนาลัยยังคงหลงเหลือแนวถนนทางตะวันออกวัดโบสถ์ประมาณ 500 เมตร  โดยแนวถนนทอดยาวไปทางเหนือในระยะทางประมาณ 3 กิโลเมตร จนถึงวัดใหญ่ชัยมงคล ตำบลบ้านใหม่ไชยมงคล นอกนั้นได้ถนนได้กลายสภาพเป็นที่นาและเป็นที่ดินทำประโยชน์ไปหมดแล้ว
ข้อสันนิษฐาน

แม้จะมีการศึกษาเรื่องถนนพระร่วงมายาวนาน แต่ก็ยังหาข้อสรุปของจุดประสงค์ในการสร้างถนนมิได้ บ้างสันนิษฐานว่าเป็นถนน มิใช่คลองส่งน้ำ เนื่องจากพื้นผิวถนนมีความกว้างมากกว่าความสูงที่จะเป็นคันคลองเพื่อกันน้ำล้น อีกแนวคิดคือ พนังในการขุดคลองชลประทาน โดยนำน้ำมาจากแม่น้ำปิงที่เมืองกำแพงเพชรทางตอนใต้ ไปบรรจบกับคลองชลประทานที่ขุดซึ่งได้มีการนำน้ำจากทางตอนเหนือด้านตะวันตกของเมืองศรีสัชนาลัย น้ำที่ไหลมาบรรจบกันระบายลงไปตามคลองแม่ลำพันสู่แม่น้ำยม และต่อมาจึงได้สร้างเมืองสุโขทัยขึ้น ณ จุดที่น้ำมาบรรจบกัน อีกแนวคิดคือ เป็นคันกั้นน้ำ เพื่อทำให้เกิดความสมดุลกันระหว่างระดับน้ำและพื้นที่เพื่อการเกษตรกรรม
ทยานันท์ สรัสวตี

| มหาฤษี ทยานันท์ สรัสวตี |
| --- | --- |

ส่วนบุคคล
เกิด: มูล ศังกระ ติวารี (Mool Shankar Tiwari) 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1824(1824-02-12) ตังกระ กัมปานีราช (ปัจจุบัน รัฐคุชราต ประเทศอินเดีย)
มรณภาพ: 30 ตุลาคม ค.ศ. 1883(1883-10-30) (59 ปี) อาชเมร์ อาชเมร์-เมรวารา บริติชอินเดีย (ปัจจุบัน รัฐราชสถาน ประเทศอินเดีย)
ศาสนา: ศาสนาฮินดู
สัญชาติ: อินเดีย
ก่อตั้ง: อารยสมาช
ปรัชญา: พระเวท
ตำแหน่งชั้นสูง
ครู: สวามีวิรชานันท์
 ได้รับอิทธิจาก กนะดะ, ยาสกะ, กาษยปะ, ปตัญชลร, ปาณินิ, กปีละ, อักษปาทโคตมะ, พทารายณะ, อาทิศังกระ, รามานุชะ 
 มีอิทธิพลต่อ มาดามกามา, ปัณฑิตเลขราม, สวามีศรีทธานันท์, ศยามจี กฤษณวรรมะ, วินายก ทโมทัร สวรรกัร, ลาล หฤทยัล, มทันลาล ธิงคระ, ราม ประสาท พิสมิล, มหาเทพ โควินท์ รนะเท, มหาตมะ หันสราช, ลาล ลาลปาต ราอี 
งานเขียน: สัตยรรถประกาศ (1875) Rigvedadibhashyabhumika Vyavharabhanu
มหาฤษี ทยานันท์ สรัสวตี (อักษรโรมัน: Maharshi Dayanand Saraswati) (pronunciationไฟล์:Dayananda Saraswati.ogg, นามเมื่อเกิด มูล ศังกระ ติวารี; Mool Shankar Tiwari, 12 กุมภาพันธ์ 1824 – 30 ตุลาคม 1883) เป็นนักปรัชญาและผู้นำทางสังคมชาวอินเดีย ผู้ก่อตั้งอารยสมาช ซึ่งเป็นขบวนการปฏิรูปเวทิกธรรม เขาเป็นบุคคลแรกที่เรียกร้อง สวราช โดยใช้วลี "ประเทศอินเดียเพื่อชาวอินเดีย" (India for Indians) ในปี  1876 ต่อมาคำดังกล่าวถูกนำมาใช้แพร่หลายโดยโลกมานยะ ดิลก เขามีแนวทางทางจิตวิญญาณที่ปฏิเสธการบูชารูปเคารพและพิธีกรรมต่าง ๆ ในการบูชา แต่เลือกศึกษาและทำงานเกี่ยวกับหลักการและปรัชญาแบบพระเวท สรวปัลลี ราธากฤษณัน อดีตประธานาธิบดีอินเดียและนักปรัชญา ถือว่าเขาเป็น "ผู้สร้างอินเดียใหม่" ร่วมกับอรวินท์ โฆษ