วชิราวุธวิทยาลัย
อาคารเรียน > อาคารเพชรรัตน

สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ทรงพระกรุณาพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์จัดสร้างตึกนี้ขึ้นในโอกาสที่ทรงเจริญพระชนมายุครบ 3 รอบ เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ.2504 เพื่อใช้เป็นอาคารเรียนและห้องทดลองทางเคมีของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย 
 
   การเรียนการสอนวิชาวิทยาศาสตร์นั้น กล่าวกันว่า ถ้าจะให้นักเรียนได้ความรู้ความเข้าใจในวิชาที่เรียนโดยสมบูรณ์แล้ว โรงเรียนจะต้องจัดให้การเล่าเรียนทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติพร้อมกันไปด้วย เมื่อสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จสวรรคต ในปี พ.ศ.2462 แล้ว พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้โปรดเกล้าฯ ให้รื้อย้ายพระตำหนักพญาไทมาปลูกสร้างเป็นหอเรียนวิทยาศาสตร์ที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวง และได้ใช้เป็นสถานที่เรียนวิชาวิทยาศาสตร์ของโรงเรียนมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2463
ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้โปรดเกล้าฯ ให้วชิราวุธวิทยาลัยเปิดการสอนแผนกวิทยาศาสตร์ในระดับชั้นมัธยมปลาย เพื่อเป็นทางเลือกของนักเรียนให้ได้มีโอกาสเลือกเรียนได้ตามความถนัดของตน ในช่วงเวลานี้โรงเรียนจึงได้จีดสร้างห้องทดลองวิทยาศาสตร์ขึ้นที่ด้านใต้ของหอประชุม เป็นตึกชั้นเดียวหลังขนาดย่อม หลังคามุงกระเบื้อง ผนังทาสีเหลือง หน้าต่างประตูทาสีเขียวและแดงเหมือนหน้าต่างประตูตึกคณะทั้งสี่ อาคารหลังนี้คงใช้เป็นสถานที่เล่าเรียนวิชาวิทยาศาสตร์จนยุบเลิกการเรียนชั้นมัธยมปลายในปีการศึกษา 2482 ตาอมาโรงเรียนได้ใช้อาคารนี้เป็นกองบังคับการโรงเรียนและเป็นสถานที่ฝึกซ้อมดนตรีของวงหัสดนตรีและวงเครื่องสายสากล จนได้รื้อถอนอาคารนี้ไปเมื่อปี พ.ศ.2514
อนึ่ง ในปี พ.ศ.2504 ซึ่งเป็นปีที่ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ทรงเจริญพระชันษาครบ 3 รอบ พระนักษัตรนั้น ทรงพระปรารภกับโรงเรียนว่า มีพระประสงค์จะทรงสร้างถาวรวัตถุไว้ในวชิราวุธวิทยาลัยซึ่งเป็นพระบรมราชานุสาวรีย์ในสมเด็จพระบรมชนกนาถ ประจวบกับเวลานั้นโรงเรียนยังขาดสถานที่ทดลองวิทยาศาสตร์อันทันสมัย จึงได้นำความประสงค์นั้นกราบทูลทราบฝ่าพระบาท แล้วได้มีรับสั่งให้โรงเรียนออกแบบและจัดทำผังอาคารขึ้นถวายทอดพระเนตร
วชิราวุธวิทยาลัยจึงได้ขอให้นักเรียนเก่ามหาดเล็กหลวง หม่อมเจ้าโวฒยากร วรวรรณ คณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทรงร่างแผนผังขึ้นถวายทอดพระเนตร เมื่อชอบด้วยพระดำริแล้วได้โปรดเกล้าฯ พระราชทานเงินส่วนพระองค์จำนวน 400,000 บาท ให้เป็นทุนประเดิมในการก่อสร้างอาคาร และยังได้พระราชทานเงินรายได้จากการจัดแสดงละครพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่อง พระร่วง ซึ่งโปรดให้จัดแสดงในวันคล้ายวันประสูติครบ 3 รอบ สมทบอีก 180,000 บาท
หอเรียนวิทยาศาสตร์หลังนี้ เป็นตึกสองชั้นหลังคามุงกระเบื้องเคลือบสีน้ำเงิน ชั้นล่างจัดเป็นห้องบรรยายและห้องปฏิบัติการวิชาเคมีและฟิสิกข์ ชั้นบนจัดเป็นห้องเรียนสามห้อง บริษัท โชคชัย จำกัด เป็นผู้รับเหมาก่อสร้างในวงเงินรวม 460,000 บาท กับมีค่าออกแบบและควบคุมการก่อสร้างอีก 30,000 บาท ซึ่งหม่อมเจ้าโวฒยากร วรวรรณ ผู้ทรงออกแบบไม่ทรงรับ โดยทรงอุทิศถวายเป็นส่วนพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
เมื่อการก่อสร้างหอเรียนวิทยาศาสตร์ซึ่งพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามว่า "เพชรรัตน" แล้วเสร็จลง โรงเรียนจึงได้จัดสร้างเครื่องใช้ในการทดลองวิทยาศาสตร์ พร้อมทั้งวางท่อน้ำ ท่อแก๊ส และโคมไฟตามแผนผังที่ศาสตราจารย์ วรวิทย์ เงยไพบูลย์ อาจารย์พิเศษโรงเรียนเป็นผู้กำหนด สิ้นค่าใช้จ่ายในการนี้อีก 105,500 บาท
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดตึก "เพชรรัตน" เมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ.2505