ที่ราบสูงโกลัน

| ที่ราบสูงโกลัน هَضْبَة الجَوْلَان רָמַת הַגּוֹלָן  |
| --- | --- |
ที่ตั้งของที่ราบสูงโกลัน
พิกัด:  33°00′N 35°45′E﻿ / ﻿33.000°N 35.750°E﻿ / 33.000; 35.750
สถานภาพ: นานาชาติถือเป็นพื้นที่ของซีเรียที่ถูกอิสราเอลยึดครอง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 1,800 ตร.กม. (700 ตร.ไมล์)
 • ยึดครองโดยอิสราเอล: 1,200 ตร.กม. (500 ตร.ไมล์)
 • ควบคุมโดยซีเรีย (รวมเขต UNDOF โดยนิตินัย 235 km2 (91 sq mi)): 600 ตร.กม. (200 ตร.ไมล์)
ความสูงจุดสูงสุด: 2,814 เมตร (9,232 ฟุต)
ความสูงจุดต่ำสุด: −212 เมตร (−696 ฟุต)
ประชากรในเขตยึดครองโดยอิสราเอล
 • ทั้งหมด: 40,000–50,000+ คน คน
 • อาหรับ (เกือบทั้งหมดเป็นดรูซ): 20,000–25,700 คน
 • ผู้ตั้งถิ่นฐานชาวยิวอิสราเอล: ป. 25,000 คน
เขตเวลา: UTC+2
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+3
ที่ราบสูงโกลัน (อาหรับ: هَضْبَةُ الْجَوْلَانِ, อักษรโรมัน: Haḍbatu l-Jawlān หรือ مُرْتَفَعَاتُ الْجَوْلَانِ, Murtafaʻātu l-Jawlān; ฮีบรู: רמת הגולן, Ramat HaGolan, ออกเสียงไฟล์:Ramat hagolan.ogg) เป็นภูมิภาคในลิแวนต์ที่มีเนื้อที่ราว 1,800 ตารางกิโลเมตร (690 ตารางไมล์) ความหมายของที่ราบสูงโกลันแตกต่างไปตามสาขาวิชา ในทางธรณีวิทยาและชีวภูมิศาสตร์ ที่ราบสูงโกลันหมายถึงที่ราบสูงหินบะซอลต์ที่มีอาณาบริเวณแม่น้ำยาร์มุกทางใต้ ทะเลกาลิลีและหุบเขาฮูลาทางตะวันตก เทือกเขาแอนติเลบานอนและภูเขาเฮอร์มอนทางเหนือ และ Ruqqad ทางตะวันออก ขณะที่ในทางภูมิรัฐศาสตร์จะหมายถึงพื้นที่ของซีเรียที่ถูกอิสราเอลยึดครองในสงครามหกวันเมื่อปี ค.ศ. 1967 และปกครองโดยอิสราเอลตั้งแต่ปี ค.ศ. 1981
หลักฐานแรกสุดที่ชี้ว่ามนุษย์ตั้งถิ่นฐานในที่ราบสูงโกลันอยู่ในช่วงปลายยุคหิน ในยุคเหล็ก ที่ราบสูงแห่งนี้เป็นที่ตั้งของเกชูร์ตามพระคัมภีร์ ซึ่งภายหลังถูกผนวกเข้ากับอารัม-ดามัสกัส หลังการปกครองของอัสซีเรีย, บาบิโลเนีย และเปอร์เซีย ภูมิภาคนี้จึงตกอยู่ภายใต้การควบคุมของอะเล็กซานเดอร์มหาราชเมื่อ 332 ปีก่อน ค.ศ. ต่อมา อาณาจักรอิตูเรียและราชวงศ์ฮัสโมเนียนเข้าคอรบครองโกลันชั่วครู่ จากนั้นจักรวรรดิโรมันเข้าควบคุมพื้นที่นี้ ในตอนแรกผ่านราชวงศ์เฮโรดแล้วเข้าควบคุมโดยตรง หลังจากนั้นอาณาจักรฆอสซานิดที่เป็นพันธมิตรกับไบแซนไทน์ปกครองพื้นที่นี้ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 3 จนกระทั่งรัฐเคาะลีฟะฮ์อัรรอชิดูนเข้าผนวกในช่วงการพิชิตลิแวนต์ของมุสลิมในคริสต์ศตวรรษที่ 7 รัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์, รัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์, รัฐเคาะลีฟะฮ์ฟาฏิมียะฮ์ และรัฐสุลต่านมัมลูกเข้าควบคุมพื้นที่นี้ตามลำดับ จนกระทั่งจักรวรรดิออตโตมันเข้าพิชิตในคริสต์ศตวรรษที่ 16 โดยเป็นส่วนหนึ่งของซีเรียวีลาเยตในซีเรียของออตโตมัน หลังจากนั้นจึงกลายเป้นส่วนหนึ่งของซีเรียภายใต้อาณัติของฝรั่งเศสและรัฐดามากัส เมื่อยุบเลิกอาณัติใน ค.ศ. 1946 พื้นที่นี้จึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐอาหรับซีเรียที่กินพื้นที่ประมาณ 1,800 km2 (690 sq mi)
นับตั้งแต่สงครามหกวันเมื่อ ค.ศ. 1967 พื้นที่ทางตะวันตกสองในสามของที่ราบสูงโกลันถูกยึดและปกครองโดยอิสราเอล ขณะที่พื้นที่ทางตะวันออกอยู่ใต้การปกครองของซีเรีย ซีเรียปฏิเสธที่จะเจรจากับอิสราเอลตามข้อมติคาร์ทูมหลังสงคราม ใน ค.ศ. 1974 มีการจัดตั้งพื้นที่กันชนที่ดูแลโดยกองกำลังสังเกตการณ์การถอนกำลังแห่งสหประชาชาติ (UNDOF) ระหว่างอิสราเอล–ซีเรีย ด้านอิสราเอลปกครองส่วนที่ยึดได้ด้วยกำลังทหารจนกระทั่งมีการผ่านกฎหมายปกครองในปี ค.ศ. 1981 ซึ่งบางฝ่ายมองว่าเป็นการผนวกดินแดน ฝ่ายคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติประณามการผ่านกฎหมายนี้ โดยกล่าวว่า "การตัดสินใจของอิสราเอลในการบังคับใช้กฎหมาย เขตอำนาจ และการจัดการการปกครองที่ราบสูงโกลันที่ยึดครองจากซีเรียถือเป็นโมฆะ และไม่มีผลทางกฎหมายระหว่างประเทศ" คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติยังเน้นย้ำถึง "การถือครองดินแดนด้วยสงครามเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้" ตามข้อมติที่ 242 ซึ่งอิสราเอลก็อ้างสิทธิ์ในการถือครองที่ราบสูงนี้ตามข้อมติเดียวกันที่เรียกร้องให้มี "เขตแดนที่ปลอดภัยและเป็นที่ยอมรับ ปลอดจากภัยคุกคามและกำลังทหาร" เมื่อเกิดสงครามกลางเมืองซีเรียในปี ค.ศ. 2011 การปกครองที่ราบสูงโกลันของซีเรียแตกออกเป็นฝ่ายรัฐบาลกับฝ่ายค้าน และกลายเป็นสมรภูมิรบของทั้งสองฝ่ายจนในปี ค.ศ. 2018 ฝ่ายรัฐบาลก็มีชัยและควบคุมฝั่งตะวันออกไว้ได้
ในปี ค.ศ. 2019 ดอนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐประกาศยอมรับที่ราบสูงโกลันเป็นส่วนหนึ่งของอิสราเอล ทำให้สหรัฐกลายเป็นชาติแรกที่ยอมรับอำนาจอธิปไตยของอิสราเอลเหนือที่ราบสูงนี้ ด้านสหภาพยุโรปประกาศไม่ยอมรับอำนาจอธิปไตยของอิสราเอลเหนือที่ราบสูงโกลัน ขณะที่อังตอนียู กูแตรึช เลขาธิการสหประชาชาติกล่าวว่า "สถานภาพของที่ราบสูงโกลันนั้นไม่เปลี่ยนแปลง"