ทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองในประเทศไทย
แผนการก่อสร้าง

จากการบูรณาการการพัฒนาโครงข่ายทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองร่วมกับระบบราง โดยกระทรวงคมนาคม ได้มอบหมายให้กรมทางหลวงศึกษาและจัดทำแผนการพัฒนาโครงข่ายทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองและระบบราง (MR-MAP)
หลังการประชุมรับฟังความคิดเห็นฯ แต่ละช่วงแนวเส้นทางตามแผนแม่บท MR-MAP ทั้ง 18 ครั้งแล้วเสร็จไปเมื่อเดือนธันวาคม 2565 ที่ผ่านมา ได้มีการปรับปรุงแนวเส้นทางจากข้อเสนอแนะของประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของประชาชนในพื้นที่และลดผลกระทบการเวนคืนให้ได้มากที่สุด ปัจจุบันได้จัดทำร่างแผนแม่บททางหลวงพิเศษระหว่างเมืองและระบบราง (MR-MAP) ที่ปรับปรุงใหม่แล้วเสร็จทั้งสิ้น 10 เส้นทาง มีดังนี้
| หมายเลข MR | สายทาง | หมายเลขทางหลวง | ระยะทาง (กิโลเมตร) |
| --- | --- | --- | --- |
| MR1 | เชียงราย–นราธิวาส | M5, M8, M52, M53, M85, M91 (สุพรรณบุรี–นครปฐม) | 2,164 |
| MR2 | กรุงเทพฯ/ชลบุรี–หนองคาย | M6 (ยกเว้นส่วนต่อขยายทางยกระดับอุตราภิมุข), M61 | 897 |
| MR3 | บึงกาฬ–สุรินทร์ | M64 | 481 |
| MR4 | ตาก–นครพนม | M54, M63 | 872 |
| MR5 | นครสวรรค์–อุบลราชธานี | M62, M65 | 703 |
| MR6 | กาญจนบุรี–สระแก้ว | M71 , M81 | 390 |
| MR7 | กรุงเทพฯ–ระยอง/ตราด | M7, M72 | 452 |
| MR8 | ชุมพร–ระนอง | M83 | 94 |
| MR9 | สุราษฎร์ธานี–ภูเก็ต | M84 | 236 |
| MR10 | เส้นทางเชื่อมต่อกรุงเทพมหานครและปริมณฑล | M6 (ส่วนต่อขยายทางยกระดับอุตราภิมุข), M9, M51, M82, M91 (ยกเว้นช่วงสุพรรณบุรี–นครปฐม) | 588 |

แผนแม่บทการพัฒนาทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2566-2585) ประกอบด้วย โครงการพัฒนาทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง 23 โครงการ ระยะทางรวม 1,926 กิโลเมตร
แผนระยะเร่งด่วน 5 ปีแรก ประกอบด้วยโครงการที่เริ่มก่อสร้างในช่วง ปี พ.ศ. 2566-2570 มีโครงการพัฒนาทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองบรรจุในแผนระยะนี้จำนวน 9 โครงการ ระยะทางรวม 391 กิโลเมตร
แผนระยะ 10 ปี ประกอบด้วยโครงการที่เริ่มก่อสร้างในช่วง ปี พ.ศ. 2571-2575 มีโครงการพัฒนาทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองบรรจุในแผนระยะนี้จำนวน 5 โครงการ ระยะทางรวม 397 กิโลเมตร
แผนระยะ 20 ปี ประกอบด้วยโครงการที่เริ่มก่อสร้างในช่วง ปี พ.ศ. 2576-2585 มีโครงการพัฒนาทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองบรรจุในแผนระยะนี้จำนวน 9 โครงการ ระยะทางรวม 1,138 กิโลเมตร
สำหรับเส้นทางในระบบโครงข่ายทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองที่ไม่ได้ถูกบรรจุไว้ในแผนแม่บทฯ ระยะ 20 ปีจะเสนอเป็นโครงการที่มีศักยภาพในอนาคตภายหลังแผนพัฒนาระยะ 20 ปี
| หมายเลขทางหลวง | หมายเลข MR | สายทาง | ระยะทาง (กิโลเมตร) | สถานะ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| M6 | MR10 | ส่วนต่อขยายทางยกระดับอุตราภิมุข ช่วงรังสิต-บางปะอิน | 22 | - ออกแบบรายละเอียดแล้วเสร็จ - รายงาน EIA ผ่านการอนุมัติแล้ว - คณะกรรมการ PPP เห็นชอบแล้ว เมื่อวันที่ 2 มี.ค. 2566 - อยู่ระหว่าง ครม. พิจารณาอนุมัติ |
| M9 | MR10 | บางขุนเทียน–บางบัวทอง | 36 | อยู่ระหว่างจัดทำรายงาน EIA |
| M9 | MR10 | บางบัวทอง–บางปะอิน | 34 | อยู่ระหว่างจัดทำรายงาน EIA |
| M9 | MR10 | ทางเชื่อมต่อถนนวงแหวนรอบที่ 2 ด้านตะวันตกและตะวันออก | 4 | อยู่ระหว่างจัดทำรายงาน EIA |
| M8 | MR1 | นครปฐม–ปากท่อ | 61 | ศึกษา PPP แล้วเสร็จ |
| M85 | MR1 | สงขลา–สะเดา | 69 | ศึกษา PPP แล้วเสร็จ |
| M71 | MR6 | ทางพิเศษจตุโชติ-วงแหวนรอบนอกกรุงเทพฯ รอบที่ 3 (ด้านตะวันออก) | 19 | - ครม. อนุมัติโครงการแล้วเมื่อ วันที่ 14 มี.ค. 2566 - กทพ. อยู่ระหว่างทบทวนรายงาน FS และจัดทำรายงาน EIA |
| M91 | MR10 | วงแหวนฯ รอบที่ 3 ด้านตะวันออก ช่วง ทล.305-ทล.34 | 52 | ทล. อยู่ระหว่างเตรียมของบประมาณเพื่อสำรวจออกแบบในปี 2567 |
| M83 | MR8 | ชุมพร–ระนอง | 94 | ทล. ศึกษาและออกแบบระดับ Pre-FS มอเตอร์เวย์แล้วเสร็จ |

| หมายเลขทางหลวง | หมายเลข MR | สายทาง | ระยะทาง (กิโลเมตร) | สถานะ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| M91 | MR1 | นครปฐม–สุพรรณบุรี | 70 | อยู่ระหว่างศึกษาความเหมาะสมและออกแบบระดับ Pre-FS |
| M61 | MR2 | แหลมฉบัง–ปราจีนบุรี | 156 | ทล. อยู่ระหว่างเตรียมของบประมาณเพื่อสำรวจออกแบบในปี 2567 |
| M91 | MR10 | วงแหวนฯ รอบที่ 3 ด้านตะวันออก ช่วง ทล.32-ทล.305 | 68 | ทล. อยู่ระหว่างเตรียมของบประมาณเพื่อสำรวจออกแบบในปี 2567 |
| M91 | MR10 | วงแหวนฯ รอบที่ 3 ด้านใต้ ช่วง ทล.34-ทล.35 | 79 | กทพ. เตรียมทบทวนการออกแบบ |
| M91 | MR10 | วงแหวนฯ รอบที่ 3 ด้านตะวันตก ช่วง ทล.35-นครปฐม | 24 | อยู่ระหว่างศึกษาความเหมาะสมและออกแบบระดับ Pre-FS |

| หมายเลขทางหลวง | หมายเลข MR | สายทาง | ระยะทาง (กิโลเมตร) | สถานะ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| M8 | MR1 | ปากท่อ–ชะอำ | 156 | -ศึกษา PPP แล้วเสร็จ -เสนอปรับแนวบางส่วนใน MR-MAP -อยู่ระหว่างทำ Pre-FS |
| M6 | MR2 | นครราชสีมา–ขอนแก่น | 204 | ศึกษา FS แล้วเสร็จ |
| M91 | MR10 | วงแหวนฯ รอบที่ 3 ด้านเหนือ ช่วงสุพรรณบุรี-ทล.32 | 38 | อยู่ระหว่างศึกษาความเหมาะสมและออกแบบระดับ Pre-FS |
| M82 | MR10 | บ้านแพ้ว–ปากท่อ | 47 | รายงาน EIA เห็นชอบแล้ว |
| M5 | MR1 | สุพรรณบุรี–นครสวรรค์ | 129 | อยู่ระหว่างศึกษาความเหมาะสมและออกแบบระดับ Pre-FS |
| M51 | MR10 | บางปะอิน–สุพรรณบุรี | 58 | อยู่ระหว่างศึกษาความเหมาะสมและออกแบบระดับ Pre-FS |
| M61 | MR2 | ปราจีนบุรี–นครราชสีมา | 159 | ทล. อยู่ระหว่างเตรียมของบประมาณเพื่อสำรวจออกแบบในปี 2567 |
| M5 | MR1 | นครสวรรค์–พิษณุโลก | 144 | อยู่ระหว่างศึกษาความเหมาะสมและออกแบบระดับ Pre-FS |
| M62 | MR5 | นครราชสีมา–อุบลราชธานี | 299 | ทล. อยู่ระหว่างเตรียมของบประมาณเพื่อสำรวจออกแบบในปี 2567 |