stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
หุมายูง กา มักบะรา
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ

Humayun's tomb (หมวดหมู่)
Official Website
Humayun's Tomb Archaeological Survey of India
Humayun's Tomb Bibliography with Linked Articles
Compilation of Indian Heritage Sites
AKTC revitalisation of the Humayun's Tomb Gardens
Humayun's Tomb on Delhi-Tourism-India.com
คู่มือการท่องเที่ยว หุมายูง กา มักบะรา จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ)
สารสนเทศภูมิศาสตร์เกี่ยวกับ หุมายูง กา มักบะรา ที่ โอเพินสตรีตแมป
Humayun's Tomb Best Time To Visit เก็บถาวร 2021-11-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Satellite picture by Google Maps
Panoramic view on Humayun's Tomb at WHTour
Humayun's Tomb slideshow at Fotopedia
| ด ค กแหล่งมรดกโลกในประเทศอินเดีย |
| --- | --- | --- |
| ทางวัฒนธรรม |  ป้อมอาครา  ถ้ำอชันตา  ทัชมาฮาล  ถ้ำเอลโลรา  กลุ่มโบราณสถานแห่งมหาพลิปุรัม  เทวาลัยพระอาทิตย์ โกณารัก  โบสถ์และคอนแวนต์แห่งกัว  กลุ่มโบราณสถานแห่งขชุราโห  กลุ่มศาสนสถานแห่งหัมปี  ฟเตหปุระสีกรี  ถ้ำเอลิฟันตา  หมู่มหาเทวสถานโจฬะที่มีชีวิต  กลุ่มโบราณสถานแห่งปัฏฏทกัล  พุทธสถานที่สาญจี  ที่ไว้พระบรมศพของจักรพรรดิหุมายูง  กุตุบมีนาร์และโบราณสถาน เดลี  ทางรถไฟสายภูเขาแห่งอินเดีย  กลุ่มวัดมหาโพธิที่พุทธคยา  เพิงหินภีมเพฏกา  สถานีปลายทางฉัตรปติศิวาจี (สถานีปลายทางวิกตอเรียเดิม)  อุทยานโบราณคดีจัมปาเนร์-ปาวาครห์  ป้อมแดง  ชันตรมันตระ ชัยปุระ  หมู่ป้อมเนินแห่งรัฐราชสถาน  รานี-กี-วาว (บ่อน้ำขั้นบันไดของพระราชินี) ที่ปาฏัณ รัฐคุชราต  แหล่งโบราณคดีนาลันทามหาวิหาร (มหาวิทยาลัยนาลันทา) นาลันทา พิหาร  จัณฑีครห์แคปิตอลคอมเพล็กซ์ (ส่วนหนึ่งของงานสถาปัตยกรรมของเลอกอร์บูซีเย คุณูปการอันโดดเด่นต่อขบวนการสมัยใหม่)  นครประวัติศาสตร์อะหมดาบาด  กลุ่มอาคารกอทิกวิกตอเรียและอลังการศิลป์แห่งมุมไบ  เมืองชัยปุระ ราชสถาน  กากติยารุทเรศวรมนเทียร (รามัปปามนเทียร) เตลังคานา  โธฬาวีรา นครอารยธรรมฮารัปปา  ศานตินิเกตัน  กลุ่มปูชนียสถานของชาวโหยสฬะ  ไมดาม – ระบบเนินดินฝังศพของราชวงศ์อาหม  |  |
| ทางธรรมชาติ |  อุทยานแห่งชาติกาซีรังคา  อุทยานแห่งชาติเกวลาเทวะ  เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ามานสะ  อุทยานแห่งชาติสุนทรวัน  อุทยานแห่งชาตินันทาเทวีและพนมบุปผา  เทือกเขาฆาฏตะวันตก  อุทยานแห่งชาติหิมาลัยใหญ่  |  |
| ผสม |  อุทยานแห่งชาติคังเซนซุงกา  |  |
หมายเหตุ: ใช้ชื่อตามที่ได้เสนอขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ภูมิศาสตร์:  Structurae 
28°35′36″N 77°15′02″E﻿ / ﻿28.593264°N 77.250602°E﻿ / 28.593264; 77.250602
ยูซุฟ ดีเคช

นักกีฬายิงปืนชาวตุรกี (เกิด ค.ศ. 1973)
ยูซุฟ ดีเคช (ตุรกี: Yusuf Dikeç; เกิด 1 มกราคม ค.ศ. 1973) เป็นนักกีฬายิงปืนชาวตุรกีที่เข้าแข่งขันในรายการปืนสั้น เป็นนายทหารชั้นประทวนปลดประจำการแห่งกองกำลังกึ่งทหารตำรวจแห่งชาติตุรกี และเป็นสมาชิกของสโมสรกีฬาฌันดาร์มากือจือ
ประวัติช่วงต้น

ยูซุฟ ดีเคชเกิดใน ค.ศ. 1973 ในหมู่บ้านทาโชลุคของเขตเกิกซุนในจังหวัดคาฮ์รามันมารัช หลังเรียนจบชั้นประถมศึกษาในหมู่บ้านก็ศึกษาต่อระดับมัธยมศึกษาในเกิกซุน ใน ค.ศ. 1994 ดีเคชเข้าศึกษาในโรงเรียนการทหารแห่งกองกำลังกึ่งทหารตำรวจในกรุงอังการา หลังสำเร็จการศึกษาได้ขึ้นเป็นสิบโทและเข้ารับราชการในเมืองมาร์ดิน ใน ค.ศ. 1999 ดีเคชเข้าโรงเรียนการทหารแห่งกองกำลังกึ่งทหารตำรวจเป็นเวลาหนึ่งปี สำเร็จการศึกษาในยศสิบเอก ดีเคชรับราชการหนึ่งปีในเมืองอิสตันบูล  จากนั้นจึงได้รับการแต่งตั้งให้เข้าสโมสรฌันดาร์มากือจือ ซึ่งเป็นสโมสรกีฬาของกองกำลังกึ่งทหารตำรวจแห่งชาติตุรกีในกรุงอังการา
ใน ค.ศ. 2001 ดีเคชเริ่มเป็นนักกีฬายิงปืน ตั้งแต่นั้นมาดีเคชก็เข้าแข่งขันในทีมชาติทหารและในฐานะตัวแทนทีมชาติของตุรกีด้วย
ดิเดชศึกษาด้านพลศึกษาและกีฬาที่มหาวิทยาลัยกาซีในกรุงอังการา
นักกีฬาอาชีพ

ในการแข่งขันยิงปืนที่โอลิมปิกฤดูร้อน 2024 ดีเคชพาทีมตุรกีคว้าเหรียญเงินในประเภทปืนสั้นอัดลมระยะ 10 เมตร ทีมผสม เขาเป็นที่กล่าวถึงในโลกออนไลน์เนื่องจากมีท่าทีนิ่งและไม่ได้สวมอุปกรณ์มาก มีเพียงเสื้อยืดและแว่นสายตาธรรมดา ซึ่งต่างจากนักกีฬาคนอื่นที่สวมที่ครอบหูขนาดใหญ่, กระบังหน้า และแว่นสายตาที่มีเทคโนโลยีล้ำสมัย
ความสำเร็จ

| ปี> ตัวแทนประเทศ  ตุรกี | การแข่งขัน> ตัวแทนประเทศ  ตุรกี | สถานที่> ตัวแทนประเทศ  ตุรกี | อันดับที่> ตัวแทนประเทศ  ตุรกี | ประเภท> ตัวแทนประเทศ  ตุรกี | หมายเหตุ> ตัวแทนประเทศ  ตุรกี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2003 | ยิงปืนทางทหารชิงแชมป์ยุโรป | เปิลแซ็ญ ประเทศเช็กเกีย | 2 |  |  |
| 2004 | ยิงปืนทางทหารชิงแชมป์ยุโรป | อังการา ประเทศตุรกี | 2 |  |  |
| 2005 | เมดิเตอร์เรเนียนเกมส์ครั้งที่ 15 | อัลเมริอา ประเทศสเปน | 2 | ปืนสั้นอัดลมระยะ 10 เมตร | 585 |
| 2005 | ยิงปืนชิงแชมป์บอลข่าน | ประเทศโรมาเนีย | 2 |  |  |
| 2006 | กีฬาทางทหารชิงแชมป์โลก | Rena ประเทศนอร์เวย์ | 1 | ปืนสั้นชนวนกลางระยะ 25 เมตร | 597 WR |
| 2007 | มิลิทรีเวิลด์เกมส์ | ไฮเดอราบาด ประเทศอินเดีย | 2 | ปืนสั้นยิงเร็วระยะ 25 เมตร |  |
| 2007 | มิลิทรีโอลิมปิกส์ | ประเทศบราซิล | 2 |  |  |
| 2010 | กีฬาทางทหารชิงแชมป์โลก | ซาเกร็บ ประเทศโครเอเชีย | 3 | ปืนสั้นชนวนกลางระยะ 25 เมตร |  |
| 2011 | ยิงปืนเวิลด์คัพ | มิวนิก ประเทศเยอรมนี | 1 | ปืนสั้นอัดลมระยะ 10 เมตร | 687.3 |
| 2011 | ยิงปืนเวิลด์คัพรอบสุดท้าย | วรอตสวัฟ ประเทศโปแลนด์ | 3 | ปืนสั้นอัดลมระยะ 10 เมตร | 682.9 |
| 2012 | ยิงปืนเวิลด์คัพ | มิวนิก ประเทศเยอรมนี | 3 | ปืนสั้นอัดลมระยะ 10 เมตร | 686.5 |
| 2012 | ยิงปืนเวิลด์คัพรอบสุดท้าย | กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย | 3 | ปืนสั้นอัดลมระยะ 10 เมตร | 684.5 |
| 2012 | ยิงปืนชิงแชมป์ยุโรป | เวียรูแมกี ประเทศฟินแลนด์ | 2 | ปืนสั้นระยะ 10 เมตร |  |
| 2012 | ยิงปืนชิงแชมป์ยุโรป | เวียรูแมกี ประเทศฟินแลนด์ | 2 | ปืนสั้นระยะ 10 เมตร ประเภททีม |  |
| 2013 | เมดิเตอร์เรเนียนเกมส์ครั้งที่ 17 | แมร์ซิน ประเทศตุรกี | 2 | ปืนสั้นอัดลมระยะ 10 เมตร | 577 |
| 2013 | เมดิเตอร์เรเนียนเกมส์ครั้งที่ 17 | แมร์ซิน ประเทศตุรกี | 1 | ปืนสั้นระยะ 50 เมตร | 555 |
| 2013 | ยิงปืนชิงแชมป์ยุโรป | ออซิเยก ประเทศโครเอเชีย | 1 | ปืนสั้นชนวนกลางระยะ 25 เมตร | 590 |
| 2013 | ยิงปืนชิงแชมป์ยุโรป | ออซิเยก ประเทศโครเอเชีย | 1 | ปืนสั้นชนวนกลางระยะ 25 เมตร ประเภททีม | 1,741 |
| 2013 | ยิงปืนชิงแชมป์ยุโรป | ออซิเยก ประเทศโครเอเชีย | 1 | ปืนสั้นมาตรฐานระยะ 25 เมตร |  |
| 2013 | ยิงปืนชิงแชมป์ยุโรป | ออซิเยก ประเทศโครเอเชีย | 2 | ปืนสั้นมาตรฐานระยะ 25 เมตร ประเภททีม |  |
| 2013 | ยิงปืนชิงแชมป์ยุโรป | ออซิเยก ประเทศโครเอเชีย | 2 | ปืนสั้นระยะ 50 เมตร ประเภททีม | 1,665 |
| 2021 | ยิงปืนชิงแชมป์ยุโรป | ออซิเยก ประเทศโครเอเชีย | 3 | ปืนสั้นระยะ 10 เมตร ประเภททีม |  |
| 2024 | โอลิมปิกฤดูร้อน | ปารีส ประเทศฝรั่งเศส | 2 | ปืนสั้นอัดลมระยะ 10 เมตร ประเภททีมผสม |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

Yusuf Dikec ที่ Olympics.com
Yusuf Dikec at Olympics.com Paris 2024
รายพระนามพระมหากษัตริย์ตองงา

| พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรตองงา |
| --- | --- |
Tuʻi ʻo e Puleʻanga ʻo Tongá
ตราแผ่นดินของตองงา
อยู่ในราชสมบัติ

สมเด็จพระราชาธิบดีตูโปอูที่ 6 ตั้งแต่ 18 มีนาคม ค.ศ. 2012
 
รายละเอียด
พระราชอิสริยยศ: สมเด็จพระราชาธิบดี
รัชทายาท: เจ้าชายตูโปอูโตอา อูลูกาลาลา
กษัตริย์องค์แรก: สมเด็จพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1
สถาปนาเมื่อ: 4 ธันวาคม ค.ศ. 1845
ที่ประทับ: พระราชวัง, นูกูอาโลฟา
หน้านี้เป็นการรวบรวมรายพระนามพระมหากษัตริย์ตองงานับตั้งแต่ ค.ศ. 1845 หลังจากที่มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญตองงา ซึ่งได้กำหนดบทบาทของพระมหากษัตริย์ โดยพระมหากษัตริย์พระองค์แรกคือสมเด็จพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 ในระยะแรกพระมหากษัตริย์ตองงามีพระราชอำนาจทางการเมืองมาก อย่างไรก็ตามช่วงสามวันของการประกอบพระราชพิธีราชาภิเษกในวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 2008 สมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จ ตูโปอูที่ 5 ได้ประกาศสละพระราชอำนาจส่วนใหญ่และจะใช้พระราชอำนาจตามคำแนะนำของนายกรัฐมนตรีตองงาในประเด็นต่าง ๆ เกือบทั้งหมด รัฐบาลตองงาได้ถวายงบประมาณประจำปีแด่พระมหากษัตริย์เป็นจำนวนเงิน 4,894,900 ปาอางา หรือคิดเป็นประมาณ 66,457,960 บาท
รายพระนามพระมหากษัตริย์ยุคแรก

ตูอิโตงา ปกครองตองงาตั้งแต่ประมาณ ค.ศ. 950 ถึงประมาณ ค.ศ. 1470
ตูอิฮาอะตากาลาอัว ปกครองตองงาตั้งแต่ประมาณ ค.ศ. 1470 ถึงประมาณ ค.ศ. 1800
ตูอิกาโนกูโปลู ปกครองตองงาตั้งแต่ประมาณ ค.ศ. 1800 ถึงปัจจุบัน โดยสมเด็จพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 พระมหากษัตริย์พระองค์แรกเป็นตูอิกาโนกูโปลูที่ 19
รายพระนามพระมหากษัตริย์ตองงานับตั้งแต่ ค.ศ. 1845

| ลำดับที่ | พระนาม | พระนาม | ประสูติ | สวรรคต | ครองราชย์ | ความสัมพันธ์กับรัชกาลก่อน |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 (19) |  | สมเด็จพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1   ตองงา: Siaosi Tupou I | 4 ธันวาคม 1797   กาโฮอูอา หรือ ลิฟูกา จักรวรรดิตูอิโตงา | 18 กุมภาพันธ์ 1893   นูกูอาโลฟา ราชอาณาจักรตองงา (พระชนมายุ 95 พรรษา) | 4 ธันวาคม 1845 – 18 กุมภาพันธ์ 1893 (รวม 47 ปี) | พระราชโอรสในพระเจ้าตูโปโตอา ตูอิกาโนกูโปลูที่ 17 |
| 2 (20) |  | สมเด็จพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2   ตองงา: Siaosi Tupou II | 18 มิถุนายน 1874   เนอิอาฟู ราชอาณาจักรตองงา | 5 เมษายน 1918   นูกูอาโลฟา ราชอาณาจักรตองงา (พระชนมายุ 43 พรรษา) | 18 กุมภาพันธ์ 1893 – 5 เมษายน 1918 (รวม 25 ปี) | พระราชปนัดดา |
| 3 (21) |  | สมเด็จพระราชินีนาถซาโลเต ตูโปอูที่ 3   ตองงา: Sālote Tupou III | 13 มีนาคม 1900  นูกูอาโลฟา ราชอาณาจักรตองงา | 16 ธันวาคม 1965  ออกแลนด์ นิวซีแลนด์ (พระชนมายุ 65 พรรษา) | 5 เมษายน 1918 – 16 ธันวาคม 1965 (รวม 47 ปี) | พระราชธิดาพระองค์แรก |
| 4 (22) |  | สมเด็จพระราชาธิบดีเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 4  ตองงา: Tāufaʻāhau Tupou IV | 4 กรกฎาคม 1918  นูกูอาโลฟา ราชอาณาจักรตองงา | 10 กันยายน 2006  ออกแลนด์ นิวซีแลนด์ (พระชนมายุ 88 พรรษา) | 16 ธันวาคม 1965 – 10 กันยายน 2006 (รวม 40 ปี) | พระราชโอรสพระองค์แรก |
| 5 (23) |  | สมเด็จพระราชาธิบดีจอร์จ ตูโปอูที่ 5  ตองงา: Siaosi Tupou V | 4 พฤษภาคม 1948  นูกูอาโลฟา ราชอาณาจักรตองงา | 18 มีนาคม 2012  Pok Fu Lam ฮ่องกง (พระชนมายุ 63 พรรษา) | 10 กันยายน 2006 – 18 มีนาคม 2012 (รวม 5 ปี) | พระราชโอรสพระองค์แรก |
| 6 (24) |  | สมเด็จพระราชาธิบดีอะโฮเออิตู ตูโปอูที่ 6  ตองงา: ʻAhoʻeitu Tupou VI | 12 กันยายน 1959  นูกูอาโลฟา ราชอาณาจักรตองงา | ยังมีพระชนม์ชีพ | 18 มีนาคม 2012 – ปัจจุบัน | พระอนุชา |
หมายเหตุ: ตัวเลขในวงเล็บหมายถึงลำดับรัชกาลเมื่อนับต่อจากราชวงศ์ตูอิกาโนกูโปลู
ดูเพิ่ม

รายพระนามคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์ตองงา
รายพระนามรัชทายาทตองงา
ลำดับการสืบราชสันตติวงศ์ตองงา
สหพันธ์ฟุตบอลแห่งชาติเอริเทรีย

| CAF |
| --- | --- |
ก่อตั้ง: 1996
สำนักงานใหญ่: แอสมารา
สมาชิกฟีฟ่า: 1998
สมาชิกCAF: 1996 (Provisional member), 1998
สมาชิกCECAFA: ?
ประธาน: Esayas Abraham
เว็บไซต์: http://enffonline.com/
สหพันธ์ฟุตบอลแห่งชาติเอริเทรีย (ทือกรึญญา: ሃገራዊ  ፈደረሽን ኩፅሶ እግሪ ኤርትራ, อังกฤษ: Eritrean National Football Federation, หรือ E.N.F.F.) เป็นหน่วยงานที่กำกับดูแลฟุตบอลในประเทศเอริเทรีย มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่แอสมารา ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2539 เป็นสมาชิกของสหพันธ์ฟุตบอลระหว่างประเทศ (ฟีฟ่า) และสมาชิกของสมาพันธ์ฟุตบอลแห่งแอฟริกา (ซีเอเอฟ) มีหน้ารับผิดชอบดูแลการแข่งขันฟุตบอลลีกในประเทศเอริเทรียรวมถึงฟุตบอลทีมชาติเอริเทรีย
ดูเพิ่ม

ฟุตบอลในประเทศเอริเทรีย
ฟุตบอลทีมชาติเอริเทรีย
ฟุตบอลหญิงทีมชาติเอริเทรีย
ฟุตบอลทีมชาติเอริเทรียรุ่นอายุไม่เกิน 16 ปี
ฟุตบอลทีมชาติเอริเทรียรุ่นอายุไม่เกิน 19 ปี
ฟุตบอลทีมชาติเอริเทรียรุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี
แอฟริกาคัพออฟเนชันส์
ซีเอเอฟแชมเปียนส์ลีก
ซีเอเอฟคอนเฟเดอเรชันส์คัพ
ซีเอเอฟซูเปอร์คัพ
แหล่งข้อมูลอื่น

| ด ค กสมาคมฟุตบอลแห่งชาติของแอฟริกา (CAF) |
| --- | --- |
แอฟริกาเหนือ (UNAF):  แอลจีเรีย  อียิปต์  ลิเบีย  โมร็อกโก  ตูนิเซีย 
แอฟริกาตะวันตก (WAFU-UFOA):  เบนิน  บูร์กินาฟาโซ  กาบูเวร์ดี  แกมเบีย  กานา  กินี  กินี-บิสเซา  โกตดิวัวร์  ไลบีเรีย  มาลี  มอริเตเนีย  ไนเจอร์  ไนจีเรีย  เซเนกัล  เซียร์ราลีโอน  โตโก 
แอฟริกากลาง (UNIFFAC):  แคเมอรูน  แอฟริกากลาง  ชาด  สาธารณรัฐคองโก  สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก  อิเควทอเรียลกินี  กาบอง  เซาตูเมและปรินซีปี 
แอฟริกากลาง-ตะวันออก (CECAFA):  บุรุนดี  จิบูตี  เอริเทรีย  เอธิโอเปีย  เคนยา  รวันดา  โซมาเลีย  เซาท์ซูดาน  ซูดาน  แทนซาเนีย  ยูกันดา  แซนซิบาร์† 
แอฟริกาใต้ (COSAFA):  แองโกลา  บอตสวานา  คอโมโรส  เอสวาตินี  เลโซโท  มาดากัสการ์  มาลาวี  มอริเชียส  โมซัมบิก  นามิเบีย  เซเชลส์  แอฟริกาใต้  แซมเบีย  ซิมบับเว 
สมาชิกนอกภูมิภาค:  เรอูว์นียง† 
†สมาชิกสมทบของซีเอเอฟ
ค่าว

ค่าว หรือ คร่าว คือ กลอนหรือกวีนิพนธ์แบบหนึ่งของภาคเหนือในประเทศไทย มักใช้แต่งรําพันความรักหรือแต่งเป็นเรื่อง ค่าวแบ่งออกเป็น ค่าวธรรม ค่าวซอ ค่าวใช้ ค่าวร่ำ หรือ ค่าวฮ่ำ ค่าวก้อม คร่าวปล่อย และ คร่าวว้อง
เรื่องที่ปรากฏในเทศนาธรรม เรียกว่า "ค่าวธรรม" ถ้านําไปอ่านเป็นทํานองเสนาะเรียกว่า "ค่าวซอ" ถ้าแต่งเป็นจดหมายรักเรียกว่า "ค่าวใช้" และถ้าหากเป็นการขับลํา นําตอนไปแอ่วสาวเรียกว่า "จ๊อย" แม้ชาวบ้านที่พูดคล้องจองกันเรียกว่า "อู้เป็นค่าวเป็นเครือ" ค่าวร่ำเป็นร้อยกรองที่แต่งเพื่อร่ำพรรณนาเรื่องราวต่าง ๆ โดยเฉพาะ ค่าวก้อมเป็นร้อยกรองที่แต่งขึ้นเป็นบทสั้น ๆ มักเป็นโวหารที่กินใจ ค่าวปล่อยเป็นร้อยกรองที่เขียนแล้วให้คนอ่าน โดยไม่บอกที่มาหรือชื่อผู้แต่งทำนองบัตรสนเท่ห์ ค่าวว้อง ได้แก่ร้อยกรองขนาดสั้นโดยคำสุดท้ายของบทจะส่งสัมผัสกับท่อนต้นของบทคร่าวนั้น ๆ
ฉันทลักษณ์

ค่าวมีฉันทลักษณ์ที่ระบุจํานวนคําในวรรค และสัมผัสระหว่างวรรค สรุปเป็นคํากล่าวสั้น ๆ "สามตัวเหลียว เจ็ดตัวเตียว บาทหลัง บาทหน้า"
สํานวนค่าว มี 3 ส่วน คือ บทขึ้นต้น, บทดำเนินเรื่องและบทสุดท้าย
ฉันทลักษณ์ คือ
ค่าว 1 บท มี 3 บาท (3 บรรทัด) บาทละ 4 วรรค
สามวรรคแรกมี 4 คํา ส่วนวรรคที่สี่ มี 2–4 คํา
บังคับเสียงวรรณยุกต์สามัญ, โท, ตรีและจัตวา
มีสัมผัสคือ สัมผัสระหว่างวรรคและสัมผัสระหว่างบาท สัมผัสระหว่างวรรคส่งจากวรรคท้ายวรรคที่สอง ไปยังคําท้ายวรรคที่สามของทุกบาท
บังคับเสียงวรรณยุกต์สามัญ, โท, ตรีและจัตวา ตามตําแหน่งที่กําหนด
ตัวอย่างผังค่าว
● = แทนเสียงสามัญ
   ┌───┐ ┌───┐
○○○○  ○○○○๊  ○○○○้  ○○○○๋  
         ┌─────┌─────┘     
○○○○๊  ○○○○๋  ○○○●  ○○○○้  
         ┌───────────┘ 
○○○○  ○○○○้  ○○○●  ○○๊
         ┌─────────┘
ภาษาอูรดู

| ภาษาอูรดู |
| --- | --- |
اردو

ออกเสียง: [ˈʊrduː]  ( ฟัง)
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศอินเดีย ประเทศปากีสถาน และประชากรอย่างน้อย 1% ของประเทศบาห์เรน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ประเทศโอมาน ประเทศกาตาร์ ประเทศซาอุดิอาระเบีย
ชาติพันธุ์: ชาวอูรดู, ชาวเดกกัน
จำนวนผู้พูด: 61 ล้านคน (ภาษาแม่) 104 ล้านคน (ทั้งหมด)  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: อินโด-ยูโรเปียน  อินโด-อิเรเนียนอินโด-อารยันภาษาอูรดู
รูปแบบก่อนหน้า: ภาษาปรากฤต ภาษาฮินดีเก่าภาษาอูรดู 
ระบบการเขียน: อักษรอูรดู อักษรละติน
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ:  ปากีสถาน  อินเดีย ชัมมูและกัศมีร์  อุตตรประเทศ  เดลี 
ภาษาชนกลุ่มน้อยที่รับรองใน:  แอฟริกาใต้
รหัสภาษา
ISO 639-1: ur
ISO 639-2: urd
ISO 639-3: urd

ภาษาอูรดู (อูรดู: اردو) (รู้จักกันในชื่อภาษาว่า Lashkari لشکری) เป็นภาษาหนึ่งในภาษากลุ่มอินโด-อารยัน ซึ่งพัฒนามาจากหลายภาษารวมกันคือ ภาษาเปอร์เซีย ตุรกี อาหรับ ฮินดี และสันสกฤต นิยมใช้กันมากในช่วงสมัยรัฐสุลต่านเดลี และจักรวรรดิโมกุล (ค.ศ. 1200-1800)
ภาษาอูรดู อยู่ในอันดับที่ 20 ของภาษาที่มีคนใช้เป็นภาษาแม่ และเป็นภาษาราชการของประเทศปากีสถาน นอกจากนี้ยังเป็นภาษาหนึ่งในภาษาราชการ 23 ภาษา ของประเทศอินเดีย
ไวยากรณ์

ไวยากรณ์ของภาษาอูรดูใกล้เคียงกับภาษาฮินดีมาก คำนามแบ่งเป็นปุลลึงค์ (ชาย) และสตรีลึงค์ (หญิง) มีการกำหนดเพศให้กับคำนามที่เป็นคำยืมจากภาษาอื่นเช่นภาษาอังกฤษด้วย คำนามแบ่งเป็นนามเอกพจน์และพหูพจน์
ระดับความสุภาพ

ภาษาอูรดูมีการแบ่งระดับความสุภาพ คำหลายคำมีความหมายเหมือนกัน แต่ใช้ในสถานการณ์ที่ต่างกัน  คำที่มาจากภาษาเปอร์เซียและภาษาอาหรับมักได้รับการยอมรับว่าเป็นทางการ ตัวอย่างเช่นคำว่า "คุณ" ในภาษาอูรดูมี 3 คำ คือ "ตู" (ไม่เป็นทางการมาก) "ตุม" (ไม่เป็นทางการ) และ "อาป" (แสดงการยกย่อง) คำว่า "มา" มี 3 คำเช่นเดียวกันคือ "ไอเย" หรือ "อาเอ็น" (ทางการ แสดงความยกย่อง) "เอา" (ไม่เป็นทางการ) และ "อา" (ไม่เป็นทางการอย่างมาก)
คำศัพท์

ส่วนใหญ่มีที่มาจากอินเดียและตะวันออกกลาง ทั้งที่ยืมมาจากภาษาเปอร์เซีย ภาษาอาหรับ ภาษาสันสกฤต ภาษาภาษาเคิร์ดภาษาโปรตุเกส และภาษาอังกฤษ คำที่มาจากภาษาอาหรับจะมีความหมายต่างไปจากเดิมบ้างเล็กน้อยและการใช้ต่างจากในภาษาเดิม
ระบบการเขียน

ภาษาอูรดูเขียนด้วยอักษรอาหรับ-เปอร์เซีย เขียนจากขวาไปซ้าย การเขียนต่างจากภาษาอาหรับที่ว่า ภาษาอูรดูเขียนแบบ Nasta'liq ซึ่งจัดตัวพิมพ์ยาก ส่วนภาษาอาหรับเขียนแบบ Naskh หนังสือพิมพ์ภาษาอูรดูจึงพิมพ์จากแท่นพิมพ์ที่ทำมาจากลายมือเขียน จนถึงราว พ.ศ. 2523 หนังสือพิมพ์ เดลลี่ จัง จึงเป็นหนังสือพิมพ์ภาษาอูรดูฉบับแรกที่พิมพ์ในแบบ Nasta'liq ด้วยคอมพิวเตอร์ หนังสือที่เขียนด้วยภาษาอูรดูในปัจจุบัน ใช้คอมพิวเตอร์ที่มีโปรแกรมภาษาอูรดูต่าง ๆ กันไป
ต่อไปนี้เป็นตารางแสดงอักษรสำหรับภาษาอูรดู
| อักษร | ชื่ออักษร | การออกเสียงแสดงด้วยสัทอักษร |
| --- | --- | --- |
| ا | alif | [ə, ɑ] หลังพยัญชนะ; ไม่ออกเสียงเมื่อเป็นตัวแรก |
| ب | be | [b] บ |
| پ | pe | [p] ป |
| ت | te | [t̪] ต วางลิ้นหว่างไรฟัน |
| ٹ | ṭe | [ʈ] ต ลิ้นแตะเพดาลบน |
| ث | se | [s] ซ |
| ج | jīm | [dʒ] จ ก้อง คล้าย j ในภาษาอังกฤษ |
| چ | cīm/ce | [tʃ] จ |
| ح | baṛī he | [h] ฮ |
| خ | khe | [x] ค กดเพดาลลงกั้นลม คล้าย h ใน pinyin จีน |
| د | dāl | [d̪] ด วางลิ้นหว่างไรฟัน |
| ڈ | ḍāl | [ɖ] ด ลิ้นแตะเพดาลบน |
| ذ | zāl | [z] ซ ก้อง คล้าย z ในภาษาอังกฤษ |
| ر | re | [r] ร |
| ڑ | ṛe | [ɽ] ร ลิ้นแตะเพดาลบน |
| ز | ze | [z] ซ ก้อง คล้าย z ในภาษาอังกฤษ |
| ژ | zhe | [ʒ] ช ลิ้นแตะหลังเหงือก ก้อง คล้าย j ในภาษาฝรั่งเศส |
| س | sīn | [s] ซ |
| ش | shīn | [ʃ] ช ลิ้นแตะหลังเหงือก คล้าย sh ในภาษาอังกฤษ |
| ص | su'ād | [s] ซ |
| ض | zu'ād | [z] ซ ก้อง คล้าย z ในภาษาอังกฤษ |
| ط | to'e | [t] ต |
| ظ | zo'e | [z] ซ ก้อง คล้าย z ในภาษาอังกฤษ |
| ع | ‘ain | [ɑ] หลังพยัญชนะ; ที่อื่นเป็น [ʔ], [ə], หรือไม่ออกเสียง |
| غ | ghain | [ɣ] ค กดเพดาลลงกั้นลม ก้อง คล้าย g ในภาษาเวียดนาม |
| ف | fe | [f] ฟ |
| ق | qāf | [q] ก ลิ้นไก่ |
| ک | kāf | [k] ก |
| گ | gāf | [g] ก ก้อง คล้าย g ในภาษาอังกฤษ |
| ل | lām | [l] ล |
| م | mīm | [m] ม |
| ن | nūn | [n] น หรือ สระนาสิก อํ |
| و | vā'o | [w, u, o, ɔ] ว~อู~โอ~ออ |
| ہ, ﮩ, ﮨ | choṭī he | [ɑ] ที่ท้ายคำ, ที่อื่นเป็น [h] หรือไม่ออกเสียง |
| ھ | do cashmī he | [ʰ~ʱ] สัญลักษณ์ ออกเสียงพ่นลม เช่น   ก>ค   จ>ช   ต>ท   ป>พ   เป็นต้น |
| ی | choṭī ye | [j, i, e, ɛ] ย~อี~เอ~แอ |
| ے | baṛī ye | [eː] เอ |
| ء | hamzah | [ʔ] หรือไม่ออกเสียง |
ในปัจจุบันมีการเขียนภาษาอูรดูด้วยอักษรโรมัน และเป็นที่นิยมในหมู่เยาวชนโดยเฉพาะอินเทอร์เน็ต มีเว็บไซต์ที่เป็นภาษาอูรดูเขียนด้วยอักษรโรมัน คนรุ่นใหม่จำนวนหนึ่งที่พูดภาษาอูรดู แต่อ่านภาษาอูรดูที่เขียนด้วยอักษรอาหรับไม่ได้
ตัวอย่าง

| ภาษาไทย | ภาษาอูรดู | คำอ่าน | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| สวัสดี | السلام علیکم | assalāmu ‘alaikum | ตรงตัว "สันติภาพมาถึงคุณ" اداب [aˈdaːb] ใช้ทั่วไป ใช้เพื่อแสดงความนับถือ و علیکم السلام [ˈwaɭikum ˈaʔsaɭam] เป็นการตอบรับที่ถูกต้อง. |
| สวัสดี | آداب عرض ہے | ādāb arz hai | "ด้วยความนับถือ" (ตรงตัว แสดงความนับถือ), เป็นการทักทายที่เป็นทางการมากสำหรับคนทั่วไป |
| ลาก่อน | خدا حافظ | khudā hāfiz | คุดา เป็น ภาษาเปอร์เซีย หมายถึงพระเจ้า, และ hāfiz มาจากภาษาอาหรับhifz "การป้องกัน". ดังนั้น ตรงตัว "พระเจ้าคุ้มครองคุณ" ใช้เป็นมาตรฐานทั่วไป ทั้งผู้เป็นและไม่เป็นมุสลิมหรือ al vida คำพูดที่เป็นทางการโดยทั่วไป |
| ใช่ | ہاں | hān | ไม่เป็นทางการ |
| ใช่ | جی | jī | เป็นทางการ |
| ใช่ | جی ہاں | jī hān | เป็นทางการมาก |
| ไม่ | نا | nā | ไม่เป็นทางการ |
| ไม่ | نہیں، جی نہیں | nahīn, jī nahīn | เป็นทางการ;jī nahīn เป็นทางการมากกว่า |
| ได้โปรด | مہربانی | meharbānī |  |
| ขอบคุณ | شکریہ | shukrīā |  |
| เข้ามาข้างในเถอะ | تشریف لائیے | tashrīf laīe | ตรงตัว นำความซื่อสัตย์ของคุณเข้ามา |
| นั่งลงเถอะ | تشریف رکھیئے | tashrīf rakhīe | ตรงตัว วางความซื่อสัตย์ของคุณลง |
| ฉันดีใจที่ได้พบคุณ | اپ سے مل کر خوشی ہوئی | āp se mil kar khvushī (khushī) hūye | ตรงตัว การพบคุณทำให้ฉันมีความสุข |
| คุณพูดภาษาอังกฤษได้ไหม | کیا اپ انگریزی بولتے ہیں؟ | kya āp angrezī bolte hain? |  |
| ฉันพูดภาษาอูรดูไม่ได้ | میں اردو نہیں بولتا/بولتی | main urdū nahīn boltā/boltī | boltā เป็นปุลลึงค์, boltī เป็นสตรีลึงค์ |
| ฉันชื่อ... | میرا نام ۔۔۔ ہے | merā nām .... hai |  |
| ทางไหนไปลาฮอร์ | لاھور کس طرف ہے؟ | lāhaur kis taraf hai? |  |
| ลัคเนาอยู่ที่ไหน? | لکھنئو کہاں ہے؟ | lakhnau kahān hai |  |
| ภาษาอูรดูเป็นภาษาที่ดี | اردو اچھی زبان ہے | urdū acchī zabān hai |  |
| ด ค กภาษาทางการของประเทศอินเดีย |
| --- | --- |
ระดับสหภาพ:  ฮินดี  อังกฤษ 
ตามรัฐธรรมนูญอินเดีย:  กงกัณ  กันนาดา  กัศมีร์  คุชราต  โดกรี  เตลูกู  ทมิฬ  เนปาล  เบงกอล  โบโด  ปัญจาบ  มณีปุระ  มราฐี  มลยาฬัม  ไมถิลี  สันถาลี  สันสกฤต  สินธ์  อัสสัม  อูรดู  โอริยะ  ฮินดี 
ระดับรัฐ:  อังคิกา  โภชปุระ  ฉัตตีสครห์  กาโร  กูรุง  โฮ  Kamatapuri  Kharia  คาซี  Khortha  กอกบอรอก  Kurmali  Kurukh  เลปชา  ลิมบู  มคธ  มาคัร  มีโซ  มุนดารี  เนวาร์  Rai  รังปุระ  Sadri  เศรปา  สิกขิม  สุนุวาร์  ตามาง
การอ้างอิง

↑  1. Khadija Shakeel, Ghulam Rasool Tahir, Irsha Tehseen, Mubashir Ali, "A framework of Urdu topic modeling using latent dirichlet allocation (LDA)", Computing and Communication Workshop and Conference (CCWC) 2018 IEEE 8th Annual, pp. 117-123, 2018.
สถานีคาราวาน

ตัวอย่างผังของสถานีคาราวาน ซาฟาวิยะห์ (Safavid)
สถานีคาราวาน (เปอร์เซีย: كاروانسرا kārvānsarā, ตุรกี: kervansaray, อังกฤษ: Caravanserai) มักจะเป็นสิ่งก่อสร้างที่มีอิทธิพลจากเปอร์เชียที่ก่อสร้างเป็นที่พักเล็กข้างทางที่นักเดินทางสามารถใช้สำหรับการพักผ่อนให้หายเหนื่อยจากการเดินทาง สถานีคาราวานตั้งอยู่ได้จากการคมนาคมทางการค้า การติดต่อสื่อสาร และการเดินทางของผู้คนในเครือข่ายของเส้นทางการค้า (trade routes) ที่ครอบคลุมเอเชีย, แอฟริกาเหนือ และ ยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ สถานีคาราวานอาจจะเป็นที่รู้จักในภาษาไทยด้วยชื่อเรียกว่า "โรงเตี๊ยม"
สถาปัตยกรรม

สถานีคาราวานส่วนใหญ่จะมีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยมหรือผนังสี่เหลี่ยมรอบนอก และมีประตูใหญ่ประตูเดียวเพือให้สัตว์ที่มีสินค้าบรรทุกบนหลังเช่นอูฐเดินเข้าไปได้ ลานกลางสิ่งก่อสร้างมักจะเปิดขึ้นไปและผนังด้านในจะเป็นคูหา ช่อง หรือซอกเล็กๆ เรียงรายอยู่รอบๆ เพื่อให้เป็นที่พักของพ่อค้าและผู้รับใช้ สัตว์ และสินค้า
สถานีคาราวานจะมีน้ำให้คนและสัตว์ดื่ม ทำความสะอาดร่างกาย และ ทำการชำระ (วุฎูอ์) ก่อนการละหมาด บางครั้งที่หรูหน่อยก็อาจจะมีที่สำหรับอาบน้ำอย่างหรูหรา นอกจากนั้นก็ยังเป็นที่เก็บอาหารสำหรับสัตว์และมีร้านค้าสำหรับนักเดินทางเพื่อซื้อเสบียง หรือมีร้านค้าที่พ่อค้าสามารถขายสินค้าที่บรรทุกมาได้
ดูเพิ่ม

การค้าขาย
แหล่งข้อมูลอื่น

www.consideratcaravanserai.net: Text and photos on research on caravanserai and travel journeys in Central Asia and Middle East.
อิสโกดาร์

| อิสโกดาร์ |
| --- | --- |
อิสโกดาร์ที่ตั้งในประเทศทาจิกิสถาน
พิกัด: 39°27′10″N 68°29′14″E﻿ / ﻿39.45278°N 68.48722°E﻿ / 39.45278; 68.48722
ประเทศ:  ทาจิกิสถาน
แคว้น: ซุฆด์
เขต: อัยนี
อิสโกดาร์ (ทาจิก: Искодар) เป็นหมู่บ้านในแคว้นซุฆด์, ภาคเหนือของประเทศทาจิกิสถาน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของจาโมอัตดาร์ดาร์ในเขตอัยนี
ชุดตัวอักษรอูรดู

| ชุดตัวอักษรอูรดู  |
| --- | --- |
ตัวอย่างชุดอักษรอูรดู: อูรดู
ชนิด:      อักษรไร้สระ           
ภาษาพูด: อูรดู, บัลติ,[ต้องการอ้างอิง], ปัญจาบ, Shina, ใช้ไม่บ่อยในภาษาบูรุศซัสกี, อื่น ๆ
อักษรที่เกี่ยวข้อง
ระบบแม่: ไซนายดั้งเดิมฟินิเชียแอราเมอิกแนบาทีอาอาหรับเปอร์เซียชุดตัวอักษรอูรดู
ยูนิโคด
ช่วงยูนิโคด: U+0600 ถึง U+06FF  U+0750 ถึง U+077F  U+FB50 ถึง U+FDFF  U+FE70 ถึง U+FEFF
 บทความนี้ประกอบด้วยสัญกรณ์การออกเสียงในสัทอักษรสากล (IPA) สำหรับคำแนะนำเบื้องต้นเกี่ยวกับสัญลักษณ์ IPA โปรดดู วิธีใช้:สัทอักษรสากล  สำหรับความแตกต่างระหว่าง [ ], / / และ ⟨ ⟩ ดูที่ สัทอักษรสากล § วงเล็บเหลี่ยมและทับ
ชุดตัวอักษรอูรดู (อูรดู: اردو حروفِ تہجی, อักษรโรมัน: urdū harūf-e-tahajjī) เป็นอักษรสำหรับภาษาอูรดูที่เขียนจากขวาไปซ้าย ซึ่งปรับปรุงมาจากอักษรเปอร์เซีย ที่พัฒนามาจากอักษรอาหรับ ชุดตัวอักษรอูรดูมีพยัญชนะถึง 39 หรือ 40 ตัว โดยนิยมเขียนแบบแนสแทอ์ลีก ในขณะที่ภาษาอาหรับมักเขียนในแบบนัสค์
โดยทั่วไป การถอดอักษรอูรดูมาเป็นอักษรโรมัน (มีชื่อว่าโรมันอูรดู) จะขาดหน่วยเสียงที่ไม่มีในภาษาอังกฤษหรือภาษาอื่น ๆ ที่เขียนด้วยอักษรละติน สถาบันภาษาแห่งชาติแห่งปากีสถานได้พัฒนาระบบสำหรับเสียงที่ไม่พบในภาษาอังกฤษ แต่จะเหมาะสมกับผู้ที่รู้ภาษาอูรดู ภาษาอาหรับหรือภาษาเปอร์เซียมากกว่า
ประวัติ

ภาษาอูรดูได้แยกต่างหากออกจาก ภาษาฮินดูสตานีหลังการแบ่งแยกอินเดีย ความแตกต่างที่สำคัญคือมีอิทธิพลของภาษาเปอร์เซียที่เป็นภาษาราชการในสมัยราชวงศ์โมกุลมาก และเป็นภาษากลางก่อนการเข้ามาของอังกฤษ อักษรมาตรฐานสำหรับภาษาอูรดูดัดแปลงมาจากอักษรเปอร์เซียเพื่อให้เหมาะสมกับการออกเสียงของภาษาฮินดูสตานี
ก่อนที่จะประดิษฐ์ พิมพ์ดีดภาษาอูรดู ใน พ.ศ. 2454 หนังสือพิมพ์ภาษาอูรดูจะตีพิมพ์โดยใช้ตัวอักษรที่เรียกกาติบหรือคุช-นาเวส หนังสือพิมพ์ Daily Jang ในปากีสถานเป็นหนังสือพิมพ์ภาษาอูรดูฉบับแรกที่ใช้การประมวลผลคำด้วยคอมพิวเตอร์ด้วยการเขียนแบบนัสตาลิก  ในปัจจุบัน หนังสือพิมพ์ วารสารที่ใช้อักษรอูรดูจะใช้คอมพิวเตอร์ทั้งสิ้น
พยัญชนะ > สระ

สระในภาษาอูรดูจะแสดงด้วยพยัญชนะ  แม้ว่าจะทำให้สับสนได้ แต่บริบทจะช่วยให้เข้าใจเสียงที่ถูกต้องได้
ตารางสระ

| อักษรโรมัน | ออกเสียง | รูปท้าย | รูปกลาง | รูปต้น |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| a | /ə/ |  |  |  |
| ā | /aː/ |  |  |  |
| i | /ɪ/ |  |  |  |
| ī | /iː/ |  |  |  |
| u | /ʊ/ |  |  |  |
| ū | /uː/ |  |  |  |
| e | /eː/ |  |  |  |
| ai | /ɛ/ |  |  |  |
| o | /oː/ |  |  |  |
| au | /ɔ/ |  |  |  |
ตารางสระ > สระเสียงสั้น

สระเสียงสั้น (อะ "a", อิ "i", อุ"u") แสดงด้วยเครื่องหมายบนและล่างตัวอักษร
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| Vowel | Name | Transcription | IPA |
| بَ | zabar | ba | /ə/ |
| بِ | zer | bi | /ɪ/ |
| بُ | pesh | bu | /ʊ/ |
ตารางสระ > อลิฟ

อลิฟ (ا) เป็นอักษรตัวแรกของอักษรอุรดู และใช้เป็นสระ ในตำแหน่งต้นคำ อลิฟ ใช้แทนทั้งสระเสียงสั้น เช่น  اب อับ ab, اسم อิสมism, اردو อุรดูurdū  แต่ถ้า อลิฟ (ا) ตามด้วย wā'o (و) หรือ ye (ی) จะแสดงสระเสียงยาว  ถ้า wā'o (و) หรือ ye (ی) ตัวเดียวอยู่ที่ตำแหน่งเริ่มต้นจะเป็นพยัญชนะ
อลิฟมีหลายรูปแบบ เรียกalif madd (آ).  ใช้แทนสระเสียงยาว อา "ā" ที่ต้นคำ เช่น  آپ อาบ āp, آدمی  อาดมิ ādmi.  ตอนกลางหรือท้ายคำ สระอาแทนด้วย อลิฟ (ا), เช่น  بات บาต bāt, آرام อาราม ārām
ตารางสระ > วาว

Wā'o ใช้แสดงสระ อู "ū", โอ "o" และ ออ "au" ([uː], [oː], และ [ɔ]), และใช้แทนเสียง [ʋ].