stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 2024
รอบแบ่งกลุ่ม > กลุ่มเอฟ

บทความหลัก: ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 2024 กลุ่มเอฟ
| อันดับ | ทีม | เล่น | ชนะ | เสมอ | แพ้ | ได้ | เสีย | ต่าง | คะแนน | การผ่านเข้ารอบ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  โปรตุเกส | 3 | 2 | 0 | 1 | 5 | 3 | +2 | 6 | ผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออก |
| 2 |  ตุรกี | 3 | 2 | 0 | 1 | 5 | 5 | 0 | 6 | ผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออก |
| 3 |  จอร์เจีย | 3 | 1 | 1 | 1 | 4 | 4 | 0 | 4 | ผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออก |
| 4 |  เช็กเกีย | 3 | 0 | 1 | 2 | 3 | 5 | −2 | 1 |  |
แหล่งที่มา: ยูฟ่า
หมายเหตุ:
1 2  คะแนน เฮด-ทู-เฮด: โปรตุเกส 3, ตุรกี 0.
รอบแบ่งกลุ่ม > ตารางคะแนนทีมอันดับที่สาม

| อันดับ | กลุ่ม | ทีม | เล่น | ชนะ | เสมอ | แพ้ | ได้ | เสีย | ต่าง | คะแนน | การผ่านเข้ารอบ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | ดี |  เนเธอร์แลนด์ (A) | 3 | 1 | 1 | 1 | 4 | 4 | 0 | 4 | ผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออก |
| 2 | เอฟ |  จอร์เจีย (A) | 3 | 1 | 1 | 1 | 4 | 4 | 0 | 4 | ผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออก |
| 3 | อี |  สโลวาเกีย (A) | 3 | 1 | 1 | 1 | 3 | 3 | 0 | 4 | ผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออก |
| 4 | ซี |  สโลวีเนีย (A) | 3 | 0 | 3 | 0 | 2 | 2 | 0 | 3 | ผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออก |
| 5 | เอ |  ฮังการี (E) | 3 | 1 | 0 | 2 | 2 | 5 | −3 | 3 |  |
| 6 | บี |  โครเอเชีย (E) | 3 | 0 | 2 | 1 | 3 | 6 | −3 | 2 |  |
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุด วันที่ 25 มิถุนายน ค.ศ. 2024. แหล่งที่มา: ยูฟ่า
กฎการจัดอันดับ: 1) คะแนน; 2) ผลต่างประตูได้–เสีย; 3) ประตูที่ทำได้; 4) นัดที่ชนะ; 5) ใบเหลืองและใบแดงที่น้อยกว่า; 6) อันดับทีมในรอบคัดเลือก หรือการจับสลากหากเจ้าภาพ (เยอรมนี) มีส่วนร่วมในการเปรียบเทียบ
 ผ่านเข้าสู่รอบต่อไป;  ตกรอบ.
รอบแพ้คัดออก

บทความหลัก: ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 2024 รอบแพ้คัดออก
รอบแพ้คัดออก > รอบ 16 ทีมสุดท้าย

18:00
| สวิตเซอร์แลนด์  | 2–0 |  อิตาลี |
| --- | --- | --- |
|  ฟร็อยเลอร์  37'  บาร์กัส  46' | รายงาน |  |
ผู้ชม: 68,172 คน
ผู้ตัดสิน: ชือมอน มาร์ชีญัก (โปแลนด์)
21:00
| เยอรมนี  | 2–0 |  เดนมาร์ก |
| --- | --- | --- |
|  ฮาเวิทซ์  53' (ลูกโทษ)  มูซีอาลา  68' | รายงาน |  |
ผู้ชม: 61,612 คน
ผู้ตัดสิน: ไมเคิล โอลิเวอร์ (อังกฤษ)
18:00
| อังกฤษ  | 2–1 (ต่อเวลาพิเศษ) |  สโลวาเกีย |
| --- | --- | --- |
|  เบลลิงงัม  90+5'  เคน  91' | รายงาน | ชรันตส์  25' |
ผู้ชม: 47,244 คน
ผู้ตัดสิน: ฮาลิล อูมุท เมแลร์ (ตุรกี)
21:00
| สเปน  | 4–1 |  จอร์เจีย |
| --- | --- | --- |
|  โรดริ  39'  ฟาเบียน  51'  วิเลียมส์  75'  โอลโม  83' | รายงาน |  เลอ นอร์ม็อง  18' (เข้าประตูตัวเอง) |
ผู้ชม: 42,233 คน
ผู้ตัดสิน: ฟร็องซัว เลอแต็กซีเย (ฝรั่งเศส)
18:00
| ฝรั่งเศส  | 1–0 |  เบลเยียม |
| --- | --- | --- |
|  เฟอร์โตงเงิน  85' (เข้าประตูตัวเอง) | รายงาน |  |
ผู้ชม: 46,810 คน
ผู้ตัดสิน: เกล็น นีแบร์ย (สวีเดน)
21:00
| โปรตุเกส  | 0–0 (ต่อเวลาพิเศษ) |  สโลวีเนีย |
| --- | --- | --- |
|  | รายงาน |  |
ลูกโทษ
|  โรนัลโด   ฟือร์นังดึช   เบ. ซิลวา  | 3–0 |   อิลิชิช   บาลกอเวิตส์   แวร์บิช |
ผู้ชม: 46,576 คน
ผู้ตัดสิน: ดานีเอเล ออร์ซาโต (อิตาลี)
18:00
| โรมาเนีย  | 0–3 |  เนเธอร์แลนด์ |
| --- | --- | --- |
|  | รายงาน |  คักโป  20'  มาเลิน  83', 90+3' |
ผู้ชม: 65,012 คน
ผู้ตัดสิน: เฟลิคส์ ซไวเออร์ (เยอรมนี)
21:00
| ออสเตรีย  | 1–2 |  ตุรกี |
| --- | --- | --- |
|  เกรโกริทช์  66' | รายงาน |  เดมีรัล  1', 59' |
ผู้ชม: 38,305 คน
ผู้ตัดสิน: อาร์ตูร์ ซูวารึช ดีอัช (โปรตุเกส)
รอบแพ้คัดออก > รอบก่อนรองชนะเลิศ

18:00
| สเปน  | 2–1 (ต่อเวลาพิเศษ) |  เยอรมนี |
| --- | --- | --- |
|  โอลโม  51'  เมริโน  119' | รายงาน |  เวียทซ์  89' |
ผู้ชม: 54,000 คน
ผู้ตัดสิน: แอนโทนี เทย์เลอร์ (อังกฤษ)
21:00
| โปรตุเกส  | 0–0 (ต่อเวลาพิเศษ) |  ฝรั่งเศส |
| --- | --- | --- |
|  | รายงาน |  |
ลูกโทษ
|  โรนัลโด   บ. ซิลวา   แฟลิกส์   เม็งดึช  | 3–5 |   แดมเบเล   ฟอฟานา   กูนเด   บาร์กอลา   แอร์น็องแดซ |
ผู้ชม: 47,789 คน
ผู้ตัดสิน: ไมเคิล โอลิเวอร์ (อังกฤษ)
18:00
| อังกฤษ  | 1–1 (ต่อเวลาพิเศษ) |  สวิตเซอร์แลนด์ |
| --- | --- | --- |
|  ซากา  80' | รายงาน |  เอ็มโบโล  75' |
ลูกโทษ
|  พาล์มเมอร์   เบลลิงงัม   ซากา   โทนีย์   อเล็กซานเดอร์-อาร์โนลด์  | 5–3 |   อาคันจี   แชร์   ชาชีรี   แอมดูนี |
ผู้ชม: 46,907 คน
ผู้ตัดสิน: ดานีเอเล ออร์ซาโต (อิตาลี)
21:00
| เนเธอร์แลนด์  | 2–1 |  ตุรกี |
| --- | --- | --- |
|  เดอ ไฟร  70'  มึลดือร์  76' (เข้าประตูตัวเอง) | รายงาน |  อาคัยดิน  35' |
ผู้ชม: 70,091 คน
ผู้ตัดสิน: เกลม็อง ตูร์แป็ง (ฝรั่งเศส)
รอบแพ้คัดออก > รอบรองชนะเลิศ

21:00
| สเปน  | 2–1 |  ฝรั่งเศส |
| --- | --- | --- |
|  ยามัล  21'  โอลโม  25' | รายงาน |  กอโล มัวนี  9' |
ผู้ชม: 62,042 คน
ผู้ตัดสิน: สลาฟกอ วีนชิช (สโลวีเนีย)
21:00
| เนเธอร์แลนด์  | 1–2 |  อังกฤษ |
| --- | --- | --- |
|  ซีโมนส์  7' | รายงาน |  เคน  18' (ลูกโทษ)  วอตกินส์  90+1' |
ผู้ชม: 60,926 คน
ผู้ตัดสิน: เฟลิคส์ ซไวเออร์ (เยอรมนี)
รอบแพ้คัดออก > รอบชิงชนะเลิศ

บทความหลัก: ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 2024 นัดชิงชนะเลิศ
21:00
| สเปน  | 2–1 |  อังกฤษ |
| --- | --- | --- |
|  วิเลียมส์  47'  โอยาร์ซาบัล  86' | รายงาน |  พาล์มเมอร์  73' |
ผู้ชม: 65,600 คน
ผู้ตัดสิน: ฟร็องซัว เลอแต็กซีเย (ฝรั่งเศส)
สถิติ > ผู้ทำประตู

มีการทำประตู 117 ประตู จากการแข่งขัน 51 นัด เฉลี่ย 2.29 ประตูต่อนัด
การทำประตู 3 ครั้ง
แฮร์รี เคน
กีออร์กี มีคาอูตัดเซ
จามาล มูซีอาลา
โกดี คักโป
ดานิ โอลโม
อิวัน ชรันตส์
การทำประตู 2 ครั้ง
จูด เบลลิงงัม
นิคคลัส ฟึลครูค
ไค ฮาเวิทซ์
โฟลรีอาน เวียทซ์
โดนีเยลล์ มาเลิน
เริซวัน มาริน
ฟาเบียน รุยซ์
นิโก วิเลียมส์
เบรล เอ็มโบโล
เมรีฮ์ เดมีรัล
การทำประตู 1 ครั้ง
เนดิม บัยรามี
เคลาส์ จาซูลา
ชาซิม ลาชี
มาร์กอ อาร์นาอูตอวิช
คริสท็อฟ เบาม์การ์ทเนอร์
มิชชาเอล เกรโกริทช์
มาร์เซ็ล ซาบิทเซอร์
โรมาโน ชมีท
แกร์โนท เทราเนอร์
เกฟิน เดอ เบรยเนอ
ยูรี ตีเลอมันส์
อันเดรย์ กรามาริช
ลูกา มอดริช
ลูกาช โปรโวต
ปาตริก ชิก
โตมาช โซว์แช็ก
เครสแจน อีเรกเซิน
มอร์เติน ยูลแมน
โคล พาล์มเมอร์
บูกาโย ซากา
ออลลี วอตกินส์
ร็องดาล กอโล มัวนี
กีลียาน อึมบาเป
ฆวีชา กวารัทส์เฆลีอา
แอมแร จัน
อิลไค กึนโดอัน
แกวิน โชโบต
บอร์นอบาช วอร์กอ
นีโกเลาะ บาเรลลา
อาเลสซันโดร บัสโตนี
มัตตีอา ซักกัญญี
แม็มฟิส เดอไป
สเตฟัน เดอ ไฟร
ซาฟี ซีโมนส์
เวาต์ เวคอสต์
อาดัม บุกซา
รอแบร์ต แลวันดอฟสกี
กชึชตอฟ ปียอนแต็ก
ฟรังซิชกู กงไซเซา
บรูนู ฟือร์นังดึช
บือร์นาร์ดู ซิลวา
เดนิส เดรอกุช
นีกอลาเอ สตันชู
สกอตต์ แม็กโทมิเนย์
ลูกา ยอวิช
อ็อนเดรย์ ดูดา
แอริก ยานฌา
ฌาน คาร์นีชนิก
ดานิ การ์บาฆัล
มิเกล เมริโน
อัลบาโร โมราตา
มิเกล โอยาร์ซาบัล
โรดริ
เฟร์รัน ตอร์เรส
ลามิน ยามัล
มิชเชิล เอบิชเชอร์
ควาดโว ดูอาห์
เรโม ฟร็อยเลอร์
ดาน อึนดอย
แจร์ดัน ชาชีรี
รูเบน บาร์กัส
ซาเมท อาคัยดิน
เคแรม อักทือร์โคลู
ฮาคัน ชัลฮาโนลู
อาร์ดา กือแลร์
แมร์ท มึลดือร์
แจงค์ โทซุน
มือกอลา ชาปาแรนกอ
รอมัน ยาแรมชุก
การทำเข้าประตูตัวเอง 1 ครั้ง
เคลาส์ จาซูลา (ในนัดที่พบกับโครเอเชีย)
มัคซีมีลีอาน เวอเบอร์ (ในนัดที่พบกับฝรั่งเศส)
ยัน เฟอร์โตงเงิน (ในนัดที่พบกับฝรั่งเศส)
โรบิน ฮรานาช (ในนัดที่พบกับโปรตุเกส)
อันโทนีโอ รือดีเกอร์ (ในนัดที่พบกับสกอตแลนด์)
ริกการ์โด กาลาฟีโอรี (ในนัดที่พบกับสเปน)
โดนีเยลล์ มาเลิน (ในนัดที่พบกับออสเตรีย)
รอแบ็ง เลอ นอร์ม็อง (ในนัดที่พบกับจอร์เจีย)
ซาเมท อาคัยดิน (ในนัดที่พบกับโปรตุเกส)
แมร์ท มึลดือร์ (ในนัดที่พบกับเนเธอร์แลนด์)
แหล่งที่มา : UEFA
สัญลักษณ์ > มาสคอต

มีการเปิดตัวมาสคอตฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 2024 เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน ค.ศ. 2023 ในการแข่งขันกระชับมิตรนานาชาติระหว่างเยอรมนีกับโคลอมเบียที่เก็ลเซินเคียร์เชิน โดยมาสคอตเป็นหมีเท็ดดีสวมกางเกงขาสั้น มีการใช้วิธีลงคะแนนต่อสาธารณะเพื่อเลือกชื่อมาสคอต โดยมีตัวเลือกเป็น "Albärt", "Bärnardo", "Bärnheart" และ "Herzi von Bär" ต่อมามีการเปิดผลการเลือกต่อสาธารณชนในวันที่ 5 กรกฎาคม โดยชื่อ "Albärt" ได้รับผลโหวตสูงสุดที่ร้อยละ 32
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
| ด ค กฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 2024 |
| --- | --- |
รอบ:  รอบคัดเลือก  รอบแบ่งกลุ่ม กลุ่มเอ  กลุ่มบี  กลุ่มซี  กลุ่มดี  กลุ่มอี  กลุ่มเอฟ  รอบแพ้คัดออก  รอบชิงชนะเลิศ 
ข้อมูลทั่วไป:  การเสนอตัวเป็นเจ้าภาพ  การแพร่ภาพกระจายเสียง  ผู้เล่น  สถิติ 
| ด ค กฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป |
| --- | --- |
การแข่งขัน:  ฝรั่งเศส 1960  สเปน 1964  อิตาลี 1968  เบลเยียม 1972  ยูโกสลาเวีย 1976  อิตาลี 1980  ฝรั่งเศส 1984  เยอรมนีตะวันตก 1988  สวีเดน 1992  อังกฤษ 1996  เบลเยียม/เนเธอร์แลนด์ 2000  โปรตุเกส 2004  ออสเตรีย/สวิตเซอร์แลนด์ 2008  โปแลนด์/ยูเครน 2012  ฝรั่งเศส 2016  ทั่วยุโรป 2020  เยอรมนี 2024  สหราชอาณาจักร/ไอร์แลนด์ 2028  อิตาลี/ตุรกี 2032  
รอบคัดเลือก:  1960  1964  1968  1972  1976  1980  1984  1988  1992  1996  2000  2004  2008  2012  2016  2020  2024 
นัดชิงชนะเลิศ:  1960  1964  1968  1972  1976  1980  1984  1988  1992  1996  2000  2004  2008  2012  2016  2020  2024 
ผู้เล่น:  1960  1964  1968  1972  1976  1980  1984  1988  1992  1996  2000  2004  2008  2012  2016  2020  2024 
คัดเลือกเจ้าภาพ:  2004  2008  2012  2016  2020  2024  2028  2032 
สถิติ:  1992  1996  2000  2004  2008  2012  2016  2020 
สิทธิในการออกอากาศ:  2000  2004  2008  2012  2016  2020  2024 
สถิติรวม:  ทีมที่เข้าร่วม  ผู้เล่นที่เข้าร่วม  การทำประตู แฮตทริก  เข้าประตูตัวเอง  การยิงจุดโทษ  ใบแดง  ผู้เล่นที่ชนะ  ผู้จัดการที่ชนะ 
เบ็ดเตล็ด:  รางวัล  ดนตรี  มาสคอต  ลูกบอล  Video games  Qualifying broadcasting rights 
 † เลื่อนออกไปเป็นปี ค.ศ. 2021 เนื่องจาก การระบาดทั่วของโควิด-19 ในยุโรป   Category   Commons 
ถ้วยรางวัล
แผนที่ยุโรปแสดงทีมที่เข้ารอบ:  ทีมที่เข้ารอบ   ทีมที่ตกรอบ  ทีมที่ถูกแบนจากการเข้าแข่งขัน  ไม่ใช่สมาชิกยูฟ่า
"Albärt" มาสคอตอย่างเป็นทางการ
พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย

| พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย |
| --- | --- |
 เดวิด ลาอาเมอา คามานาคาปูอู มาฮีนูลานี นาไลอาเอฮูโอกาลานี ลูมีอาลานี คาลาคาอัว

พระมหากษัตริย์แห่งหมู่เกาะฮาวาย
ครองราชย์: 12 กุมภาพันธ์ 1874 - 20 มกราคม 1891
รัชสมัย: 17 ปี
ราชาภิเษก: 12 กุมภาพันธ์ 1883
รัชกาลก่อนหน้า: พระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวาย
รัชกาลถัดไป: สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย
ประสูติ: 16 พฤศจิกายน 1836
สวรรคต: 20 มกราคม พ.ศ. 1891 (54 พรรษา)
พระอัครมเหสี: สมเด็จพระราชินีคาปีโอลานีแห่งฮาวาย
ราชวงศ์: คาลาคาอัว
พระบรมราชชนก: คาเอซาร์ คาปาเคอา
พระบรมราชชนนี: อานาเลอา เคโอโฮคาโลเล
ลายพระอภิไธย: 
พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย (ฮาวาย: Kalākaua) หรือ สมเด็จพระราชาธิบดีเดวิด ลาอาเมอา คามานาคาปูอู มาฮีนูลานี นาไลอาเอฮูโอกาลานี ลูมีอาลานี คาลาคาอัว (ฮาวาย: David Laʻamea Kamanakapuʻu Mahinulani Nalaiaehuokalani Lumialani Kalākaua) เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 7 แห่งราชอาณาจักรฮาวาย ต่อจากพระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวาย พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกในราชวงศ์คาลาคาอัวและถือได้ว่าพระองค์เป็นสมเด็จพระราชาธิบดีพระองค์สุดท้ายของฮาวาย เนื่องจากรัชกาลต่อจากพระองค์ซึ่งเป็นรัชกาลสุดท้ายดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระราชินีนาถ พระเจ้าคาลาคาอัวทรงครองราชย์ระหว่างวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 1874 จนถึง 20 มกราคม 1891 โดยในระหว่างครองราชย์พระองค์ทรงได้รับฉายาว่า The Merrie Monarch
พระราชประวัติ

พระเจ้าคาลาคาอัว เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 1836 ที่เมืองโฮโนลูลู ราชอาณาจักรฮาวาย ทรงเป็นโอรสในคาเอซาร์ คาปาเคอากับอานาเลอา เคโอโฮคาโลเล มีพระอนุชาและพระขนิษฐภคนีทั้งสิ้น 7 พระองค์ ได้แก่ โมเสส คาลีโอคาลานี สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย แอนนา คาอีอูลานี เจ้าหญิงไคมีนาอาอูอาโอ คีนีนี เจ้าหญิงลีเกลีเกและเจ้าชายเลเลอีโอโฮกูที่ 2 พระนาม คาลาคาอัว ของพระองค์มีความหมายถึงวันแห่งสงคราม ซึ่งมีความเกี่ยวเนื่องกับวันที่สหราชอาณาจักรและราชอาณาจักรฮาวายในรัชสมัยของพระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวายได้ลงนามในสนธิสัญญาซึ่งไม่เป็นธรรมในวันที่พระองค์เสด็จพระราชสมภพ ถึงแม้ว่าในระยะแรกพระองค์ได้รับการกำหนดให้เป็นบุตรบุญธรรมของคูอีนี ลีลีฮา ผู้ว่าราชการโออาฮู แต่เจ้าหญิงคีอานูกลับส่งพระองค์ให้ไปเป็นบุครบุญธรรมของฮาอะเฮโอ คานูอีและสามีของนางคือเคอาเวอามาฮี คีนามากาแทน ฮาอะเฮโอมารดาบุญธรรมของพระองค์เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1843 โดยทำพินัยกรรมยกสมบัติทั้งหมดของนางให้แก่พระองค์ หลังจากมารดาบุญธรรมของพระองค์เสียชีวิต สิทธิ์ในการเลี้ยงดูจึงตกอยู่กับบิดาบุญธรรมของพระองค์ ซึ่งเป็นหัวหน้าระดับล่าง ต่อมาบิดาบุญธรรมได้แต่งงานกับไป หญิงชาวตาฮีติ ซึ่งได้เลี้ยงดูพระองค์เสมือนบุตรของตนเอง
เมื่อพระองค์มีพระชนมายุได้ 4 พรรษา พระองค์ได้กลับไปอาศัยอยู่ที่โออาฮูกับพระบิดาและพระมารดาที่แท้จริง พระองค์ได้เข้าศึกษาต่อในโรงเรียนสำหรับชนชั้นสูงของฮาวาย ในขณะที่กำลังศึกษาอยู่นั้นพระองค์สามารถตรัสได้ทั้งภาษาฮาวายและภาษาอังกฤษอย่างคล่องแคล่ว เมื่อพระองค์มีพระชนมายุ 16 พรรษา พระองค์เริ่มศึกษากฎหมาย แต่ด้วยภาระหน้าที่ของพระองค์ในรัฐบาลมีมากทำให้พระองค์ไม่มีโอกาสสำเร็จการศึกษาทางด้านกฎหมาย ในปี ค.ศ. 1863 พระองค์ได้รับมอบหมายให้ดูแลงานทางด้านการไปรษณีย์
การเลือกตั้งพระมหากษัตริย์ ค.ศ. 1872

พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย พระมหากษัตริย์พระองค์สุดท้ายของราชวงศ์คาเมฮาเมฮาเสด็จสวรรคตในวันที่ 12 ธันวาคม ค.ศ. 1872 โดยไม่ได้แต่งตั้งรัชทายาทในการขึ้นครองราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรฮาวายได้กำหนดไว้ว่าหากพระมหากษัตริย์มิได้แต่งตั้งผู้ใดเป็นรัชทายาท พระมหากษัตริย์พระองค์ใหม่จะมาจากการเลือกตั้งในรัฐสภา
ในการเลือกตั้งครั้งนี้มีบุคคลสมัครรับเลือกตั้งเป็นพระมหากษัตริย์ฮาวายค่อนข้างมาก อย่างไรก็ตามการเลือกตั้งในครั้งนี้มีผู้สมัครที่เป็นชนชั้นสูง 2 คนที่มีความเหมาะสมในการดำรงตำแหน่ง คือ วิลเลียม ลูนาลีโลกับคาลาคาอัว อย่างไรก็ตามลูนาลีโลได้รับความนิยมมากกว่า เนื่องจากมีสถานะทางชนชั้นที่สูงกว่าคาลาคาอัว อีกทั้งยังเป็นลูกพี่ลูกน้องของพระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย นอกจากนี้แล้วลูนาลีโลมีความเป็นเสรีนิยมมากกว่าคาลาคาอัว และให้สัญญาแก่ประชาชนในการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อให้ประชาชนมีสิทธิ์มีเสียงในการบริหารราชการแผ่นดินมากขึ้น หลายฝ่ายเชื่อว่าลูนาลีโลมีความเหมาะสมที่จะดำรงสถานะเป็นพระมหาษัตริย์ แต่ลูนาลีโลไม่ตอบรับหากไม่ได้รับการยินยอมจากประชาชน
ในช่วงของการเลือกตั้งนี้ คาลาคาอัวได้แต่งคำประพันธ์ในภาษาฮาวาย โดยมีข้อความตัดตอนเป็นภาษาอังกฤษดังนี้ :
"O my people! My countrymen of old! Arise! This is the voice!"

"Ho! all ye tribes! Ho! my own ancient people! The people who took hold and built up the Kingdom of Kamehameha."

"Arise! This is the voice."

"Let me direct you, my people! Do nothing contrary to the law or against the peace of the Kingdom."

"Do not go and vote."

"Do not be led by the foreigners; they had no part in our hardships, in gaining the country. Do not be led by their false teachings."
คาลาคาอัวมีความที่เป็นอนุรักษนิยมมากกว่าลูนาลีโล ในระหว่างนั้นชาวต่างชาติมีบทบาทสำคัญในการควบคุมรัฐบาลฮาวาย คาลาคาอัวให้สัญญาว่าจะให้ชาวพื้นเมืองเข้ามามีบทบาทในการบริหารราชการแผ่นดิน รวมถึงแก้ไขรัฐธรรมนูญ ในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1873 ประชาชนลงคะแนนเลือกลูนาลีโลด้วยคะแนนเสียงส่วนใหญ่ และในวันต่อมารัฐสภาเห็นชอบ ลูนาลีโลขึ้นเสวยราชสมับติเป็นพระมหากษัตริย์แห่งหมู่เกาะฮาวาย
สวรรคต

ในปี ค.ศ. 1890 พระพลานามัยของพระองค์เริ่มแย่ลง พระองค์จึงเดินทางไปรักษาที่ซานฟรานซิสโกตามคำแนะนำของแพทย์ และเสด็จสวรรคตที่นั่นเมื่อวันที่ 20 มกราคม 1891 พระราชดำรัสสุดท้ายของพระองค์คือ "Aue, he kanaka au, eia i loko o ke kukonukonu o ka maʻi!," หรือ "ฉันเป็นคนที่ป่วยหนัก" คำคมที่มีชื่อเสียงของพระองค์ "บอกประชาชนของฉันว่าฉันพยายามแล้ว" เป็นคำที่คิดค้นขึ้นโดยยูจัน เบิร์นในงานเขียนเกี่ยวกับพระราชประวัติของพระเจ้าคาลาคาอัวของเขาเมื่อปี ค.ศ. 1952 The last king of Paradise พระราชดำรัสของพระองค์ก่อนสิ้นพระชนม์ได้รับการบันทึกไว้ใน phonograph cylinder ซึ่งปัจจุบันเก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑ์บิชอป
พระบรมศพของพระองค์ได้ส่งกลับมาฮาวายโดยเรือของสหรัฐอเมริกา ด้วยเหตุที่พระองค์ไม่มีพระราชโอรสและพระราชธิดา ส่งผลให้ เจ้าฟ้าหญิงลีลีโอกาลานี พระขนิษฐาของพระองค์ได้ขึ้นครองราชย์ต่อจากพระองค์
ตราประจำพระองค์

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
ตราแผ่นดินราชอาณาจักรฮาวาย: พระปรมาภิไธยย่อของพระเจ้าคาลาคาอัว
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. ๒๔๒๔ –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 3 ตริตาภรณ์มงกุฎไทย (ต.ม.)
แหล่งข้อมูลอื่น

Ukulele Hall Of Fame Museum – David Kalakaua
The Honolulu Advertiser Kalakaua เก็บถาวร 2021-02-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Royal Four Kalakaua
Kalakaua Middle School
| ก่อนหน้า |  | พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| พระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวาย |  |   พระมหากษัตริย์ฮาวาย  (12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1874 - 20 มกราคม ค.ศ. 1891) |  | สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย |
| ด ค กพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรฮาวาย |
| --- | --- | --- |
|  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 1 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 2 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย  พระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวาย  พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย  สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย  |  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 1 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 2 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย  พระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวาย  พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย  สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย  |  |
พระเจ้าคาลาคาอัวเมื่อทรงพระเยาว์ ราวปีค.ศ. 1850
เส้นทางการเดินทางของพระเจ้าคาลาคาอัว
พระบรมราชานุเสาวรีย์พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 1 มหาราช
กิตติ ทองลงยา

| กิตติ ทองลงยา |
| --- | --- |

เกิด: 6 ตุลาคม พ.ศ. 2471 กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
เสียชีวิต: 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2517 (45 ปี) ประเทศไทย
สัญชาติ: ไทย
อาชีพ: นักสัตววิทยา
กิตติ ทองลงยา (อังกฤษ: Kitti Thonglongya) (6 ตุลาคม พ.ศ. 2471 - 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2517) เป็นนักสัตววิทยาชาวไทย เชี่ยวชาญด้านนกและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ที่มีชื่อเสียงจากการค้นพบสัตว์ใกล้สูญพันธุ์สองชนิด
ชีวิต

กิตติ ทองลงยา เกิดที่กรุงเทพมหานคร เป็นบุตรคนโตของนายดาบเกียรติ (ยูเกียง) ทองลงยา อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรคนแรกของจังหวัดกาญจนบุรีกับนางอบ ทองลงยา เกิดเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2471 กิตติ ทองลงยา จบการศึกษาที่คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อปี พ.ศ. 2496 หลังจากจบการศึกษาได้เข้าทำงานที่สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยในตำแหน่งผู้ดูแลพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ ปี พ.ศ. 2500 ได้ลาออกมาประกอบอาชีพอิสระในงานด้านอนุรักษ์วิทยาและศึกษาด้านอนุกรมวิธาน เกี่ยวกับสัตว์ป่าในประเทศไทย ในเวลาเดียวกันก็ได้ร่วมงานกับสมาคมนิยมไพร จัดทำเอกสารเกี่ยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติออกเผยแพร่ ปี พ.ศ. 2505 ได้เข้าร่วมทำงานในสถาบันวิจัยการแพทย์ องค์การสนธิสัญญาป้องกันเอเชียอาคเนย์ (ส.ป.อ.) โดยมีหน้าที่ค้นหาพาหะที่นำโรคและสัตว์ป่าที่เป็นแหล่งสะสมโรคที่เกี่ยวกับมนุษย์ ในปี พ.ศ. 2508 ได้เข้าทำงานในตำแหน่งภัณฑารักษ์สัตว์มีกระดูกสันหลังบนบก ศูนย์รวบรวมวัสดุอุเทศแห่งประเทศไทย สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ประยุกต์แห่งประเทศไทย (สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย ในปัจจุบัน)  กิตติ ทองลงยา เสียชีวิตเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2517
ผลงาน

กิตติ ทองลงยาเป็นผู้ค้นพบค้างคาวคุณกิตติ ค้างคาวและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กที่สุดในโลกในปี พ.ศ. 2516 กิตติตายด้วยเหตุหัวใจวายก่อนที่ค้างคาวจะได้รับการจัดจำแนกโดยเพื่อนร่วมงานชาวอังกฤษ จอห์น อี. ฮิลล์ (John E. Hill) ผู้ตั้งชื่อค้างคาวตามชื่อกิตติเพื่อเป็นเกียรติแก่กิตติผู้ค้นพบค้างคาวชนิดนี้เป็นคนแรก
นอกจากนี้กิตติยังค้นพบนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร (Pseudochelidon sirintarae) ในปี พ.ศ. 2512 นกนางแอ่นที่พบบริเวณบึงบอระเพ็ด และได้พระราชทานนามจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีมาตั้งเป็นชื่อวิทยาศาสตร์ ซึ่งนกชนิดนี้อาจสูญพันธุ์ไปแล้วในปัจจุบัน
ตัวอย่าง 2 ตัวอย่างแรกของนกเด้าลมแม่น้ำโขง (Motacilla samveasna) ในประเทศไทยก็ถูกเก็บได้โดยกิตติ ทองลงยาในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2515 เขายังร่วมแต่ง Bats from Thailand and Cambodia และเริ่มการศึกษาอนุกรมวิธานของค้างคาวในประเทศไทยที่ตีพิมพ์หลังจากการตายของเขาคือ The Bats and Bat's Parasites of Thailand
บรรณานุกรม

Turner, Angela K (1989). A handbook to the swallows and martins of the world. Christopher Helm. ISBN 0-7470-3202-5. {{cite book}}: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ |coauthors= ถูกละเว้น แนะนำ (|author=) (help)
Animal Life Resource
Edwards, John; Thonglongya, Kitti (1972) "Bats from Thailand and Cambodia" Bulletin of the British Museum (Natural History) Zoology. 22 (6)
Hill, J. E. & McNeely, Jeffrey A, The Bats and Bat's Parasites of Thailand.
การติดยาเบ็นโซไดอาเซพีน

| การติดยาเบ็นโซไดอาเซพีน  (Benzodiazepine dependence) |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: Benzodiazepine addiction
สาขาวิชา: จิตเวชศาสตร์
ตามคู่มือการวินิจฉัยและสถิติสำหรับความผิดปกติทางจิตฉบับที่ 4 (DSM-IV) บุคคลจัดว่ามี การติดยาเบ็นโซไดอาเซพีน
(อังกฤษ: benzodiazepine dependence) 
เมื่อมีอาการชินยา (tolerance), เมื่อมีอาการขาดยา (withdrawal), เมื่อมีพฤติกรรมแสวงหายา เช่น ใช้ยาต่อแม้เมื่อมีผลลบ หรือเมื่อมีรูปแบบพฤติกรรมปรับตัวที่ไม่ดีเรื่องการใช้สาร โดยอาจมีอาการเหล่านี้อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือมีมากกว่าหนึ่งอย่าง 
แต่เรื่องการติดยา (dependence) นี้ การใช้สารต่อดูเหมือนจะเพื่อหลีกเลี่ยงปฏิกิริยาขาดยาที่ก่อทุกข์ ไม่ใช่เพื่อความสุขเนื่องกับยา
การติดยาอาจเกิดเมื่อใช้ในระยะยาว แม้ในระดับรักษาขนาดน้อย
หรือแม้เมื่อไม่มีพฤติกรรมการติดยา
ส่วนการติดยาอีกแบบที่ภาษาอังกฤษเรียกว่า addiction เป็นการใช้ยาผิด ๆ หรือต้องการยาโดยไม่ใช่เพื่อแก้อาการขาดยา แต่เพื่อให้ได้ความครึ้มใจ ความมึนเมา หรือผลที่เป็นพิษอื่น ๆ 
จึงต้องแยกแยะระหว่างการติดยา (addiction) การใช้ยาผิด ๆ (abuse) กับการติดยาทางกายภาพ (physical dependence)
เบ็นโซไดอาเซพีนเพิ่มฤทธิ์การยับยั้งระบบประสาทของสารสื่อประสาทกาบา แต่เมื่อใช้นาน ๆ เข้าก็เกิดอาการชินยา (tolerance)
เพราะระบบประสาทปรับตัวต่อต้านฤทธิ์ของกาบา จึงทำให้ระบบประสาทกาบา (GABAergic) ทำงานน้อยเกิน และเพิ่มการทำงานแบบเร้าของระบบประสาทกลูตาเมต (glutamatergic)
ระบบปรับตัวเช่นนี้ก็เพื่อต่อต้านฤทธิ์ระงับประสาทของยาแล้วคืนสู่ภาวะธำรงดุล
ดังนั้น เมื่อหยุดยาเบ็นโซไดอาเซพีน การปรับตัวเช่นนี้จึงปรากฏ ทำให้ระบบประสาทมีสภาวะเร้าเกินแล้วเกิดอาการขาดยา
คนที่ใช้ยาในระดับรักษาเป็นกลุ่มที่เกิดติดเบ็นโซไดอาเซพีนเป็นจำนวนมากสุด
คนกลุ่มนี้ปกติไม่เพิ่มขนาดยาหรือใช้ยาอย่างผิด ๆ 
คนที่เพิ่มขนาดยาเองและใช้ยาอย่างผิด ๆ เป็นคนกลุ่มเล็กกว่า แต่ก็ไม่ชัดเจนว่ามีจำนวนเท่าไร
การชินฤทธิ์ต่อต้านการชัก, การนอนหลับ หรือการผ่อนคลายกล้ามเนื้ออาจเกิดขึ้นหลังจากใช้ยาไม่กี่วันหรือไม่กี่สัปดาห์ โดยหลังจาก 4 เดือนก็มีหลักฐานน้อยว่ายายังมีผลแก้ความวิตกกังวล
แต่นักวิชาการบางท่านก็ไม่เห็นด้วยเพราะคิดว่า ยายังคงมีฤทธิ์แก้ความวิตกกังวลหลังจากนั้น
สำหรับโรคบางอย่าง อาจต้องใช้เบ็นโซไดอาเซพีนรักษาในระยะยาว
แพทย์ได้ลดการสั่งยาเบ็นโซไดอาเซพีนโดยหลักเพราะเกรงว่าจะติด
ในระยะสั้น ยามีประสิทธิผลแก้ความวิตกกังวลและการนอนไม่หลับ
แต่ในระยะยาว การรักษาด้วยวิธีอื่น ๆ เช่น การใช้ยาบวกกับจิตบำบัด จะมีประสิทธิผลกว่า
ส่วนหนึ่งก็เพราะวิธีการบำบัดอื่น ๆ มีประสิทธิผลในระยะยาวดีกว่า และเพราะเกิดการชินยาเบ็นโซไดอาเซพีน
อาการ

ข้อมูลเพิ่มเติม: กลุ่มอาการขาดยาเบ็นโซไดอาเซพีน § อาการ
อาการของการติดยาเบ็นโซไดอาเซพีน (dependence) รวมความรู้สึกว่าอยู่โดยไร้ยาไม่ได้,
ความล้มเหลวในการลดหรือหยุดยา, การชินยา (tolerance) และอาการขาดยา (withdrawal) เมื่อไม่ใช้ยา
อาการขาดยาที่ปรากฏอาจรวมความวิตกกังวล อารมณ์ซึมเศร้า บุคลิกวิปลาส (depersonalisation) ความจริงวิปลาส (derealisation คือรู้สึกว่าโลกไม่ใช่ของจริง) ปัญหาการนอนหลับ ไวสัมผัสและความเจ็บปวด สั่น ปวดกล้ามเนื้อ เจ็บปวด กล้ามเนื้อกระตุก และปวดหัว
การติดและการขาดเบ็นโซไดอาเซพีนอาจสัมพันธ์กับพฤติกรรมฆ่าตัวตายและทำร้ายตัวเอง โดยเฉพาะในผู้มีอายุน้อย
แนวทางการรักษาโรคใช้สารอย่างผิด ๆ ของกระทรวงสาธารณสุขประเทศอังกฤษปี 2007 แนะนำให้เฝ้าตรวจความผิดปกติทางอารมณ์ของผู้ที่ติดหรือกำลังหยุดใช้ยาเบ็นโซไดอาเซพีน
การติดยาเบ็นโซไดอาเซพีน (dependence) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่เกิดบ่อยสำหรับผู้ที่ใช้ยาเกิน 4 สัปดาห์ โดยการติดยาทางกายภาพ (physical dependence) และอาการขาดยาเป็นปัญหาสามัญที่สุด แต่พฤติกรรมแสวงหายาก็เป็นปัญหาเป็นครั้งคราวด้วย
อาการขาดยารวมทั้งวิตกกังวล ปัญหาการรับรู้ ความบิดเบือดทางประสาทสัมผัสทั้งหมด อารมณ์ละเหี่ย และในกรณีที่มีน้อย อาการโรคจิตและชัก
อาการ > คนชรา

ข้อมูลเพิ่มเติม: กลุ่มอาการขาดยาเบ็นโซไดอาเซพีน § คนชรา
การใช้ยาระยะยาวและติดยาเบ็นโซไดอาเซพีนเป็นปัญหาสำคัญในคนชรา
การรักษาการติดเบ็นโซไดอาเซพีนในคนชราไม่ได้อาจก่อภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง
สมองของคนชราอ่อนแอกว่า และไวต่อผลของการขาดยาเบ็นโซไดอาเซพีนทั้งในระยะสั้น (เช่น ระหว่างมื้อยา) และระยะยาว และต่อผลข้างเคียงของยาเมื่อใช้ทั้งระยะสั้นและระยะยาว
ซึ่งทำให้ต้องไปหาหมอบ่อยขึ้น
งานวิจัยพบว่า การหยุดยาทำให้คนชราต้องไปหาหมอน้อยลงต่อปี ซึ่งเชื่อว่า เป็นเพราะมีผลข้างเคียงและผลการขาดยาน้อยลง
แม้คนชรามีโอกาสติดหรือใช้บุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างผิด ๆ มากสุด
แต่สารต่อมาที่ติดหรือใช้อย่างผิด ๆ ก็คือ เบ็นโซไดอาเซพีน
ปัญหาทางประชานเหตุยาสามารถมีผลรุนแรงต่อคนชรา ทำให้สับสน และเกิดภาวะสมองเสื่อมเทียม 
คนชราร้อยละ 10 ที่ส่งต่อไปยังคลินิกความจำเฉพาะทางจริง ๆ มีปัญหาเหตุยา ซึ่งบ่อยที่สุดก็คือ เบ็นโซไดอาเซพีน
เบ็นโซไดอาเซพีนยังสัมพันธ์กับความเสี่ยงอุบัติเหตุรถและการหกล้มเพิ่มในคนชรา
และผลระยะยาวของเบ็นโซไดอาเซพีนก็ยังรู้ไม่ทั่วทั้งสำหรับคนชราและคนวัยอื่น ๆ
การใช้เบ็นโซไดอาเซพีนในระยะยาวสัมพันธ์กับความพิการทางการใส่ใจและการจินตนาการภาพใน 2-3-4 มิติ (visuospatial)
การเลิกยาอาจทำให้ตื่นตัวมากขึ้นและลืมน้อยลง
การหยุดยาทำให้ความจำดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เทียบกับผู้ที่คงกินยาซึ่งมีอาการแย่ลง
คนที่หยุดยาได้ยังรู้สึกว่าหลับแล้วตื่นสดชื่นขึ้น ทำให้กล่าวคำเช่น "ฉันคิดอะไรได้ดีขึ้นเมื่อตื่น" หรือ "ฉันรู้สึกดีกว่า ตื่นตัวกว่า" หรือ "ก่อนนี้ฉันใช้เวลาเป็นชั่วโมงก่อนจะตื่นเต็มที่"
ซึ่งอาจแสดงว่า ในคนชรา เบ็นโซไดอาเซพีนทำให้นอนหลับแย่ลง