stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
กลุ่มภาษาฟินโน-เปอร์มิก

| กลุ่มภาษาฟินโน-เปอร์มิก |
| --- | --- |
กลุ่มภาษาฟินนิก
(เสนอ)
กลุ่มเชื้อชาติ:: กลุ่มชนฟินนิก
ภูมิภาค:: ทางเหนือของเฟนโนสแคนเดีย, รัฐบอลติก, ภาคตะวันตกเฉียงใต้ ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และเทือกเขายูรัลของรัสเซีย
การจําแนกทางภาษาศาสตร์:: ยูรัลฟินโน-ยูกริกกลุ่มภาษาฟินโน-เปอร์มิก
กลุ่มย่อย::   เปอร์มิก  บอลติก-ฟินนิก  ซามี  มารี  มอร์ดวินิก  
กลอตโตลอก:: None
กลุ่มภาษาฟินโน-เปอร์มิก
กลุ่มภาษาฟินโน-เปอร์มิก (อังกฤษ: Finno-Permic languages) เป็นกลุ่มย่อยของตระกูลภาษายูรัล ที่ประกอบด้วยกลุ่มภาษาบอลติก-ฟินนิก กลุ่มภาษามอร์ดวินิก ภาษามารี กลุ่มภาษาซามี กลุ่มภาษาเปอร์มิก และภาษาสูญแล้วอีกจำนวนหนึ่ง คาดว่าภาษานี้แยกออกจากกลุ่มภาษาฟินโน-ยูกริก เมื่อราว 3,000–2,500 ปีก่อนคริสต์ศักราช จากนั้นจึงแยกออกเป็นกลุ่มภาษาเปอร์มิกและกลุ่มภาษาฟินโน-โวลกาอิกในราว 2,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช ในปัจจุบันรายละเอียดของการจัดจำแนกภาษากลุ่มนี้ยังเป็นปัญหาอยู่
คำว่ากลุ่มภาษาฟินนิกมักจะใช้เรียกกลุ่มภาษาฟินโน-เปอร์มิกนี้ ด้วยความเชื่อที่ว่ากลุ่มภาษาเปอร์มิกมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับกลุ่มภาษาบอลติก-ฟินนิกมากกว่ากลุ่มภาษายูกริก ในขณะที่นักภาษาศาสตร์ชาวฟินแลนด์จะใช้คำว่ากลุ่มภาษาฟินนิกเมื่อกล่าวถึงกลุ่มภาษาบอลติก-ฟินนิก
กลุ่มภาษาย่อย

นักวิชาการจัดกลุ่มภาษาย่อยของกลุ่มภาษาฟินโน-เปอร์มิกไว้ต่างกัน โดยในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 20 การจัดอันดับส่วนใหญ่จัดแยกเป็นเปอร์มิกกับฟินโน-โวลกาอิก จากนั้นในคริสต์ศตวรรษที่ 21 Salminen ปฏิเสธแนวคิดฟินโน-เปอร์มิกและฟินโน-โวลกาอิกทั้งหมด ส่วนการจัดแบบอื่นแบ่งกลุ่มภาษาฟินโน-เปอร์มิกออกเป็น 5 สาขา ดังนี้
| Janhunen (2009) | Häkkinen (2007) | Lehtinen (2007) | Michalove (2002) | Kulonen (2002) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  เปอร์มิก  ฟินโน-เปอร์มิก มารี  ฟินโน-ซามี ซามี  ฟินโน-มอร์ดวิน มอร์ดวิน  บัลโต-ฟินนิก และ พารา-ฟินนิก |  มารี-เปอร์มิก มารี  เปอร์มิก  ฟินโน-มอร์ดวิน Finnic  ซามี  มอร์ดวิน |  เปอร์มิก  ฟินโน-เปอร์มิก มารี  มอร์ดวิน  ฟินโน-ซามี ซามี  บัลโต-ฟินนิก |  เปอร์มิก  มารี  ซามี  มอร์ดวิน  บัลโต-ฟินนิก |  เปอร์มิก  มารี  มอร์ดวิน  ฟินโน-ซามี ซามี  บัลโต-ฟินนิก |
อ่านเพิ่ม

Abondolo, Daniel, บ.ก. (1998). The Uralic Languages. London and New York. ISBN 0-415-08198-X.
กลุ่มอาการจากการหลั่งไซโตไคน์

| Cytokine release syndrome (CRS) |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: Infusion-related reaction (IRR), infusion reaction
สาขาวิชา: Immunology
กลุ่มอาการจากการหลั่งไซโตไคน์ (อังกฤษ: cytokine release syndrome) เป็นกลุ่มอาการตอบสนองต่อการอักเสบทั่วร่างกายประเภทหนึ่ง พบเป็นภาวะแทรกซ้อนของโรคหรือการติดเชื้อบางประเภท และยังพบเป็นผลข้างเคียงของการให้ยาแอนติบอดีชนิดเดี่ยวบางประเภท และการรักษาด้วยการรับเซลล์ที กรณีที่ผู้ป่วยมีอาการรุนแรงอาจเรียกว่า พายุไซโตไคน์ (อังกฤษ: cytokine storm)
กลุ่มภาษามาซา

| กลุ่มภาษามาซา |
| --- | --- |
ภูมิภาค:: ชาดและแคเมอรูน
การจําแนกทางภาษาศาสตร์:: แอโฟรเอชีแอติกชาดกลุ่มภาษามาซา
กลุ่มย่อย::   เหนือ  ใต้  
กลอตโตลอก:: masa1323
กลุ่มภาษามาซา (อังกฤษ: Masa languages) เป็นกลุ่มภาษาที่ประกอบด้วย 8 ภาษาและภาษาถิ่น (ตามการประมาณการ Ethnologue) ที่พูดในแอฟริกา เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มภาษาชาด
ภาษากลุ่มนี้มีผู้คนกว่า 650,000 คนในชาดและแคเมอรูน ทั้งสองภาษาหลักคือภาษามัสซา (Massa) และภาษามูเซย์ (Musey)
แขนง

แขนงของกลุ่มภาษามาซาเท่าที่มีรายชื่อใน Blench (2006) คือ:
เหนือ
ภาษามัสซา (Massa, Masana)
? ภาษาซูมายา (Zumaya, †)
มูเซย์-อาซูเมนา (Musey–Azumeina)
ภาษามูเซย์ (Musey, Banana)
ภาษาอาซูเมนา (Azumeina, Marba)
ใต้
ภาษาเมสเม (Mesmé)
Peve–Kaɗo
ภาษา Pévé
ภาษา Ngeté-Herdé
ลิงค์เพิ่มเติม

Masa Chadic resources ที่ africanlanguages.org
| ด ค กกลุ่มภาษามาซา |
| --- | --- |
เหนือ:  ภาษาอาซูเมนา  ภาษามัสซา  ภาษามูเซย์  ภาษาซูมายา 
ใต้:  ภาษาเมสเม  ภาษา Ngeté-Herdé  ภาษา Pévé 
ตัวเอียง หมายถึงภาษาสูญแล้ว
กลุ่มภาษาเตอร์กิกทั่วไป

| เตอร์กิกทั่วไป |
| --- | --- |
ภูมิภาค:: ยุโรปตะวันออก, ตะวันออกกลาง, เอเชียกลาง, ไซบีเรีย
การจําแนกทางภาษาศาสตร์:: กลุ่มภาษาเตอร์กิกเตอร์กิกทั่วไป
กลุ่มย่อย::   โอคุซ  เคียปชัก  การ์ลุก  เตอร์กิกไซบีเรีย  อาร์ฆู  
กลอตโตลอก:: comm1245
เตอร์กิกทั่วไป (อังกฤษ: Common Turkic) หรือ ชาซเตอร์กิก (Shaz Turkic) คือประเภทของการจัดหมวดหมู่บางอันของกลุ่มภาษาเตอร์กิกที่รวมทุกกลุ่มยกเว้นกลุ่มภาษาโอคูร์
การจัดหมวดหมู่

ลาร์ส โยฮันสัน (Lars Johanson) ได้แบ่งเป็นหมวดหมู่ดังนี้:
เตอร์กิกทั่วไปตะวันตกเฉียงใต้ (โอคุซ)
เตอร์กิกทั่วไปตะวันตกเฉียงเหนือ (เคียปชัก)
เตอร์กิกทั่วไปตะวันออกเฉียงใต้ (การ์ลุก)
เตอร์กิกทั่วไปตะวันออกเฉียงเหนือ (ไซบีเรีย)
เตอร์กิกทั่วไปอาร์ฆู (คาลาซ)
กลุ่มภาษาออสโตรนีเซียน-เอิงเกอ

| กลุ่มภาษาออสโตรนีเซียน-เอิงเกอ |
| --- | --- |
(กำกวม)
ภูมิภาค:: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้, แปซิฟิก และมาดาร์กัสการ์
การจําแนกทางภาษาศาสตร์:: ตระกูลภาษาที่นำเสนอ
กลุ่มย่อย::   เอิงเกอ  ออสโตรนีเซียน  
กลอตโตลอก:: ไม่มี
กลุ่มภาษาออสโตรนีเชียน-เอิงเกอ (อังกฤษ: Austronesian–Ongan languages) เป็นกลุ่มภาษาที่เสนอความสัมพันธ์ระหว่างตระกูลภาษาออสโตรนีเซียนและกลุ่มภาษาเอิงเกอ ซึ่งเสนอโดยจูเลียต เบลวินส์ (2007) โดยกลุ่มภาษาเอิงเกอเป็นกลุ่มภาษาเล็กที่มีภาษาที่ยืนยันแล้วเพียงสองภาษา ในขณะที่ออสโตรนีเชียนเป็นหนึ่งในตระกูลภาษาที่ใหญ่ที่สุดในโลกที่มีภาษาหลายพันภาษา นักภาษาศาสตร์บางส่วนวิจารณ์และไม่ยอมรับการเชื่อมโยงที่ถูกเสนอนี้
เสียงที่คล้ายกัน

เบลวินส์ (2007) นำเสนอเสียงปฏิภาคไปตามนี้:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ภาษาออสโตรนีเชียนดั้งเดิม (PAN) | *p | *t | *k | *q | *ku | *qu | *ʔ | *b | *d | *g | *s, *S | *c, *C | *z | *j | *h | *m | *n | *ny | *ŋ | *N | *l | *r | *R | *w |
| ภาษาเอิงเกอดั้งเดิม (PO) | *p | *t | *k | *k | *kw | *kw | *ʔ | *b | *d | *j, *g | *c | *c | *c | *j, *y | *h, *y, *∅ | *m | *n | *ny | *ŋ | *l, *y | *l | *r | *l, *r | *w |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ภาษาออสโตรนีเชียนดั้งเดิม (PAN) | *i | *u | *a | *ə | *ay# |
| ภาษาเอิงเกอดั้งเดิม (PO) | *i | *u, *o | *a, *e | *e | *e# |
คำวิจารณ์

นักภาษาศาสตร์ออสโตรนีเซียไม่สนับสนุนการเชื่อมโยงระหว่างออสโตรนีเซียกับเองเกอ โดยรอเบิร์ต บลัสต์ (2014) พบว่าข้อสรุปของเบลวินส์ไม่ได้สนับสนุนตามข้อมูลของเธอ: จากการประกอบใหม่ใน 25 คำแรกของเธอ ไม่มีคำไหนเลยที่ทำซ้ำได้ในวิธีการเปรียบเทียบ และบลัสต์สรุปว่าการเปรียบเทียบเชิงไวยากรณ์ไม่หนักแน่น บลัสต์ยังอ้างอิงหลักฐานที่ไม่ใช่ทางภาษาศาสตร์ (เช่นวัฒนธรรม, โบราณคดี และชีววิทยา) ไว้คัดค้านข้อสันนิษฐานของเบลวินส์
กลุ่มสถาบันวิทยาศาสตร์การแพทย์ออลล์อินเดีย

ที่ตั้งของสถาบัน AIIMS (สีเขียว) และสถาบันที่กำลังก่อสร้าง (สีส้ม)
กลุ่มสถาบันวิทยาศาสตร์การแพทย์ออลล์อินเดีย (อังกฤษ: All India Institutes of Medical Sciences; AIIMS) เป็นกลุ่มวิทยาลัยแพทยศาสตร์รัฐอิสระของรัฐบาล (autonomous government public medical colleges) ในระดับอุดมศึกษา สถาบันเหล่านี้ตามรัฐบัญญัติอยู่ภายใต้สถานะกลุ่มสถาบันความสำคัญแห่งชาติ (Institutes of National Importance) สถาบันหลักคือเอไอไอเอ็มเอส นิวเดลี (AIIMS New Delhi) ในนิวเดลี เป็นสถาบันแถวหน้าของเครือ ก่อตั้งขึ้นในปี 1956 เป็นแห่งแรก ตามด้วยสถาบันตามเมืองต่าง ๆ ของอินเดียรวม 22 แห่ง (มกราคม 2020) และยังคงมีแผนที่จะขยายและเปิดสถาบันเพิ่มใหม่อยู่อย่างน้อยอีก 3-5 แห่งภายในปี 2025
ประวัติ

AIIMS แห่งแรกก่อตั้งขึ้นในปี 1956 ภายใต้รัฐบัญญัติ All India Institute of Medical Sciences Act, 1956 ซึ่งได้เสนอโดยนายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ชวาหรลาล เนห์รู ให้ก่อตั้งในเมืองกัลกัตตา (หรือโกลกาตาในปัจจุบัน) อย่างไรก็ตามมุขยมนตรีประจำรัฐเบงกอลตะวันตกที่กัลกัตตาตั้งอยู่ Bidhan Chandra Roy ปฏิเสธแนวคิดนี้ จึงได้ก่อสร้างสถาบันแห่งแรกขึ้นที่นิวเดลีแทน ภายใต้ชื่อ เอไอไอเอ็มเอส นิวเดลี สถาบันทั้งหมดในเครือนั้นได้รับสถานะเป็น กลุ่มสถาบันความสำคัญแห่งชาติ (Institutes of National Importance; INI)
กลุ่มอาการซิคไซนัส

| กลุ่มอาการซิคไซนัส (Sick sinus syndrome)> บัญชีจำแนกและลิงก์ไปภายนอก |
| --- | --- |
ICD-10: I49.5
ICD-9: 427.81
กลุ่มอาการซิคไซนัส (อังกฤษ: sick sinus syndrome, sinus node syndrome, "กลุ่มอาการไซนัสป่วย") เป็นกลุ่มของความผิดปกติของจังหวะการเต้นของหัวใจอย่างหนึ่ง เชื่อว่าเกิดจากการทำหน้าที่ผิดปกติของไซนัสโนดซึ่งทำหน้าที่ควบคุมจังหวะการเต้นของหัวใจ กลุ่มอาการหัวใจเต้นช้า-หัวใจเต้นเร็ว (อังกฤษ: bradycardia-tachycardia syndrome) เป็นกลุ่มอาการซิคไซนัสชนิดหนึ่ง ทำให้ผู้ป่วยมีหัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดเต้นเร็วและเต้นช้าสลับกันไป
กลุ่มภาษานูริสถาน

กลุ่มภาษานูริสถาน (อังกฤษ: Nuristani languages) เป็นกลุ่มย่อยของกลุ่มภาษาอินโด-อิเรเนียน ใช้พูดในอัฟกานิสถานและบริเวณใกล้เคียง
ประวัติศาสตร์

เริ่มมีการกล่าวถึงกลุ่มภาษานูริสถานครั้งแรกเมื่อพุทธศตวรรษที่ 24 ชื่อเก่าของบริเวณที่ใช้ภาษานี้คือกาฟิริสถาน และเรียกภาษาที่ใช้ในเขตนั้นว่าภาษากาฟิริสถาน ต่อมาจึงถูกแทนที่ด้วยคำว่านูริสถานซึ่งหมายถึงดินแดนแห่งแสงสว่าง
มุมมองในปัจจุบันจัดให้กลุ่มภาษานูริสถานเป็นสาขาเอกเทศของกลุ่มภาษาอินโด-อิเรเนียน แต่บางครั้งถือว่าเป็นกลุ่มภาษาอิหร่านที่ได้รับอิทธิพลจากภาษาที่อยู่ใกล้เคียงคือกลุ่มภาษาดาร์ดิก ดูเหมือนว่าผู้พูดภาษานี้เข้ามาอยู่ในบริเวณปัจจุบันไม่นานนักและไม่เคยเคลื่อนย้ายลงมาถึงบริเวณที่เป็นรัฐปัญจาบ
กลุ่มภาษานี้ใช้โดยชนเผ่าในบริเวณเทือกเขาฮินดูกูซ และไม่เคยเคลื่อนย้ายไกลออกไปจากบริเวณนี้ เทือกเขานี้อยู่ทางชายแดนด้านตะวันออกเฉียงเหนือของอัฟกานิสถานและตะวันตกเฉียงเหนือของปากีสถาน ภาษาในกลุ่มนี้เสี่ยงที่จะเป็นภาษาตายเพราะมีผู้พูดน้อยลง
กลุ่มภาษานูริสถานมี 5 ภาษา แบ่งย่อยได้เป็นหลายสำเนียง สำเนียงหลักได้แก่ สำเนียงกาตา-วิรี สำเนียงกัมวิรีและ สำเนียงไว-อลา ผู้พูดในปากีสถาน ส่วนใหญ่พูดสำเนียงกัมวิรี ภาษาเหล่านี้ได้รับอิทธิพลจากกลุ่มภาษาดาร์ดิกมากจนบางครั้งจัดให้อยู่ในกลุ่มเดียวกัน
Georg Mergenstierne กล่าวว่าบริเวณไครัลเป็นบริเวณที่มีความหลากหลายทางภาษามากบริเวณหนึ่งของโลก แม้ว่าภาษาโควาร์จะเป็นภาษาหลักของบริเวณไครัลแต่ก็มีภาษาอื่นใช้พูดในบริเวณนี้ เช่น ภาษากาลาชา-มุน ภาษาปาลูลา ภาษาดาเมลี ภาษาคาร์วา-บาตี กลุ่มภาษานูริสถาน ภาษายิดคา ภาษาบูรุสชานสกี ภาษาคูชาร์ ภาษาวาคี ภาษาคีร์กิซ ภาษาเปอร์เซียภาษาปาทาน ภาษาเหล่านี้ส่วนใหญ่ไม่มีภาษาเขียนโดยใช้ภาษาอูรดูหรือภาษาเปอร์เซียเป็นภาษาเขียนแทน
รายชื่อภาษาในกลุ่มนี้

ภาษาอัสกุนุ มีผู้พูด 2,000 คน
ภาษากัมกาตา-วิรี มีสำเนียงกาตาวิรี สำเนียงกัมวิรี และสำเนียงมุมวิรี มีผู้พูดรวม 24,000 คน
ภาษาวาซิ-วารี มีผู้พูด 2,000 คน
ภาษาเตรกามี มีผู้พูด 1,000 คน
ภาษากาลาซา-อลา มีผู้พูด 2,000 คน
แหล่งข้อมูลอื่น

Reiko and Jun's Japanese Kalash Page
Hindi/Urdu-English-Kalasha-Khowar-Nuristani-Pashtu Comparative Word List
Richard Strand's Nuristân Site เก็บถาวร 2009-01-08 ที่ archive.today This site is the primary source on the linguistics and ethnography of Nuristân and neighboring regions, collected and analyzed over the last forty years by the leading scholar on Nuristân.
กลุ่มอาการ

กลุ่มอาการ (อังกฤษ: syndrome) คือชุดความสัมพันธ์ระหว่างอาการและอาการแสดงหลาย ๆ อย่าง ซึ่งพบร่วมกัน และสามารถอธิบายกลไกซึ่งเป็นสาเหตุได้ เช่น กลุ่มอาการดาวน์ ซึ่งทำให้ผู้ป่วยมีลักษณะใบหน้าเฉพาะ มีความบกพร่องของพัฒนาการ มีกล้ามเนื้ออ่อนแรง มีหัวใจผิดปกติ และมีกลไกซึ่งเป็นสาเหตุคือการมีแฝดสามของโครโมโซมคู่ที่ 21 ฯลฯ
กลุ่มอาการหลายอย่างตั้งชื่อตามผู้ค้นพบ หรืออาจตั้งชื่อตามที่มาอื่น ๆ เช่น สถานที่ ประวัติศาสตร์ ตำนาน หรือไม่ใช้ชื่อเฉพาะแต่ตั้งตามลักษณะเฉพาะของกลุ่มอาการนั้น ๆ ก็ได้
ดูเพิ่ม

ภาวะพบร่วม (association)
ภาวะเกิดต่อเนื่อง (sequence)
กลุ่มอาการตูแร็ต

| กลุ่มอาการตูแร็ต |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: Tourette's syndrome, Tourette's disorder, Gilles de la Tourette syndrome (GTS)
สาขาวิชา: กุมารเวชศาสตร์, ประสาทวิทยา
อาการ: การกระตุก
การตั้งต้น: วัยเด็ก
ระยะดำเนินโรค: ระยะยาว
สาเหตุ: พันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม
วิธีวินิจฉัย: ประวัติผู้ป่วยและอาการ
การรักษา: การให้ความรู้, การบำบัดพฤติกรรม
ยา: โดยปกติไม่มีการรักษา, บางครั้งอาจใช้ยาระงับอาการทางจิตและตัวรับอดรีเนอร์จิก แอลฟา-2เอ
พยากรณ์โรค: การกระตุกจะลดลงหรือหายไปในช่วงวัยรุ่นตอนปลาย
ความชุก: ประมาณ 1%
กลุ่มอาการตูแร็ต (อังกฤษ: Tourette syndrome) เป็นความผิดปกติด้านพัฒนาการระบบประสาทที่พบในวัยเด็ก มีลักษณะอาการกระตุกของกล้ามเนื้อหลายครั้งและการส่งเสียงโดยไม่ได้ตั้งใจอย่างน้อยหนึ่งครั้ง โดยก่อนเกิดการกระตุก ผู้ป่วยจะมีอาการไม่พึงประสงค์ที่เรียกว่า premonitory urge ซึ่งหยุดได้ยาก อาการทั่วไปอื่น ๆ ที่พบได้แก่กะพริบตา ไอ กระแอมและการแสดงสีหน้า
กลุ่มอาการตูแร็ตเป็นหนึ่งในความผิดปกติทางการกระตุก สาเหตุของกลุ่มอาการยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม ยังไม่พบวิธีวินิจฉัยที่เฉพาะเจาะจง ดังนั้นบางครั้งจึงมีการวินิจฉัยผิดเป็นความผิดปกติทางการกระตุกอื่น ๆ โดยทั่วไปผู้ป่วยกลุ่มอาการตูแร็ตจะมีอาการกระตุกลดลงเมื่อเป็นวัยรุ่น ในรายที่ผู้ป่วยเป็นผู้ใหญ่มักพบได้น้อย แพทย์มักไม่ให้การรักษาอาการกระตุกเนื่องจากผู้ป่วยส่วนใหญ่มักมีอาการกระตุกเล็กน้อย แต่จะใช้วิธีให้ความรู้และบำบัดพฤติกรรม ผู้ป่วยกลุ่มอาการตูแร็ตอาจมีอาการของโรคซนสมาธิสั้นและโรคย้ำคิดย้ำทำร่วมด้วย
ความชุกของกลุ่มอาการตูแร็ตอยู่ที่ประมาณ 1% กลุ่มอาการตูแร็ตเป็นความผิดปกติที่ไม่ส่งผลต่อสติปัญญาและการคาดหมายคงชีพ กลุ่มอาการนี้ตั้งชื่อโดยฌ็อง-มาร์แต็ง ชาร์โก ตามชื่อฌอร์ฌ ฌีล เดอ ลา ตูแร็ต แพทย์ชาวฝรั่งเศส ผู้อธิบายโรคนี้เป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1885
กลุ่มอาการป่วยขณะที่ต่อมไทรอยด์ทำหน้าที่ปกติ

| กลุ่มอาการป่วยขณะที่ต่อมไทรอยด์ทำหน้าที่ปกติ Euthyroid sick syndrome> บัญชีจำแนกและลิงก์ไปภายนอก |
| --- | --- |
ICD-10: E07.8
ICD-9: 790.94
eMedicine: med/753
MeSH: D005067
กลุ่มอาการป่วยขณะที่ต่อมไทรอยด์ทำหน้าที่ปกติ (อังกฤษ: euthyroid sick syndrome (ESS), sick euthyroid syndrome (SES), thyroid allostasis in critical illness, tumours, uraemia and starvation (TACITUS)) กลุ่มอาการป่วยซึ่งมิใช่ต่อมไทรอยด์ (อังกฤษ: non-thyroidal illness syndrome (NTIS)) หรือกลุ่มอาการที3 ต่ำ ที4 ต่ำ (อังกฤษ: low T3 low T4 syndrome) เป็นสภาพการปรับตัวหรือการเสียการกำกับของการควบคุมผลป้อนกลับกระตุ้นต่อมไทรอยด์ (thyrotropic feedback control) ซึ่งระดับที3 และ/หรือ ที4 ไม่ปกติ แต่ต่อมไทรอยด์ดูทำหน้าที่ได้ปกติ
สภาวะนี้มักพบในการอดอยาก การป่วยวิกฤตหรือผู้ป่วยในหน่วยอภิบาล รูปแบบฮอร์โมนที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มอาการป่วยขณะที่ต่อมไทรอยด์ทำหน้าที่ปกติ คือ ระดับที3 ทั้งหมดและที่ไม่จับกับโปรตีนต่ำ โดยมีระดับที4 และทีเอสเอช (ฮอร์โมนกระตุ้นต่อมไทรอยด์) ปกติ
กลุ่มอาการคุชิง

| กลุ่มอาการคุชิง |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: ภาวะฮอร์โมนคอร์ติซอลสูง, Itsenko-Cushing syndrome, ภาวะอะดรีโนคอร์ติซอลสูง

อาการใบหน้ากลมในผู้ป่วยที่ได้รับยาฟลูทิคาโซนชนิดสูดดมเป็นเวลาสามเดือน
สาขาวิชา: วิทยาต่อมไร้ท่อ
อาการ: ความดันเลือดสูง, อ้วนลงพุงส่วนแขนขาลีว, รอยแตกสีแพง, หน้ากลม, ก้อนไขมันระหว่างไหล่, กล้ามเนื้ออ่อนแรง, สิว, ผิวแตกง่ายอ่อนแอ
การตั้งต้น: 20–50 ปี
สาเหตุ: มีคอร์ติซอลในร่างกายเป็นระยะเวลานาน
วิธีวินิจฉัย: มีขั้นตอนระบุเฉพาะ
การรักษา: ตามสาเหตุเกิดโรค
พยากรณ์โรค: โดยทั่วไป อาการดีขึ้นหากได้รับการรักษา
ความชุก: 2–3 ในล้านคนต่อปี
กลุ่มอาการคุชิง (อังกฤษ: Cushing's syndrome) เป็นกลุ่มอาการที่เกิดจากภาวะมีกลูโคคอร์ติคอยด์ เช่น คอร์ติซอล ในร่างกายเป็นเวลานาน อาการอาจประกอบด้วยความดันเลือดสูง, อ้วนลงพุงแต่แขนขาลีบ, รอยแตกสีแดง, หน้ากลมแดง, ก้อนไขมันขึ้นระหว่างไหล่, กล้ามเนื้ออ่อนแรง, กระดูกอ่อนแอ, สิว และผิวหนังที่ออ่นไหว แตกได้ง่าย ในผู้หญิงอาจปรากฏอาการขนขึ้นมากและประจำเดือนมาไม่ปกติ บ้างอาจพบการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์, ปวดหัว และอาการเพลียรุนแรง
ความชุกของโรคอยู่ที่สองหรือสามรายต่อประชากรหนึ่งล้านคนต่อปี ผู้ป่วยส่วนใหญ่อายุตั้งแต่ 20 ถึง 50 ปี of และพบความขุกในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายสามเท่า โรคนี้ยังพบได้ในสัตว์อื่นนอกจากมนุษย์รวมถึง แมว หมา และม้า โรคนี้มีการอธิบายถึงครั้งแรกโดยประสาทศัลยแพทย์ชาวอเมริกัน ฮาร์วีย์ คุชิง ในปี 1932
กราฟ (คณิตศาสตร์)

บทความนี้เกี่ยวกับกราฟที่ประกอบไปด้วยจุดยอดและเส้นเชื่อม สำหรับกราฟของฟังก์ชันทางคณิตศาสตร์ ดูที่ กราฟของฟังก์ชัน สำหรับความหมายอื่น ดูที่ กราฟ (แก้ความกำกวม)
ข้อมูลเพิ่มเติม: ทฤษฎีกราฟ
ภาพวาดของกราฟระบุชื่อที่มีจุดยอด 6 จุด และเส้นเชื่อม 7 เส้น
ในคณิตศาสตร์และวิทยาการคอมพิวเตอร์ กราฟ (อังกฤษ: Graph) ประกอบไปด้วยเซตของวัตถุที่เรียกว่าจุดยอด (vertex) ซึ่งเชื่อมต่อกันด้วยเส้นเชื่อม (edge)  โดยทั่วไปแล้วเรามักวาดรูปแสดงกราฟโดยใช้จุด (แทนจุดยอด) เชื่อมกันด้วยเส้น (แทนเส้นเชื่อม) กราฟเป็นวัตถุพื้นฐานของการศึกษาในวิยุตคณิต หัวข้อทฤษฎีกราฟ
เส้นเชื่อมอาจมีทิศทางหรือไม่ก็ได้ ตัวอย่างเช่น สมมุติให้จุดยอดแทนคนและเส้นเชื่อมแทนการจับมือกัน เส้นเชื่อมก็จะเป็นเส้นเชื่อมไม่มีทิศ เพราะการที่ A จับมือ B ก็แปลว่า B จับมือ A อย่างไรก็ตาม สมมุติถ้าจุดยอดแทนคนและเส้นเชื่อมแทนการรู้จัก เส้นเชื่อมก็ต้องเป็นเส้นเชื่อมมีทิศทาง เพราะ A รู้จัก B ไม่จำเป็นว่า B ต้องรู้จัก A หรือนั่นก็คือความสัมพันธ์การรู้จักไม่เป็นความสัมพันธ์สมมาตร
จุดยอดอาจจะถูกเรียกว่าโหนด ปม หรือจุด ในขณะที่เส้นเชื่อมอาจถูกเรียกว่าเส้น คำว่า "กราฟ" ถูกใช้ครั้งแรกโดย J.J. Sylvester ในปี พ.ศ. 2421
นิยาม

โดยทั่วไป กราฟ G คือคู่อันดับ G = (V, E) โดยที่ V คือเซตของจุดยอด และ E คือเซตของเส้นเชื่อมซึ่งเป็นคู่ไม่อันดับของจุดยอด อันที่จริงนิยามที่กล่าวไปเป็นเพียงประเภทหนึ่งของกราฟที่เรียกว่า กราฟไม่ระบุทิศทาง และเป็น กราฟอย่างง่าย
กราฟประเภทอื่นๆจะมีรายละเอียดของเซตเส้นเชื่อม (E) ที่แตกต่างกัน เช่น สังเกตว่านิยามข้างต้นจะไม่สามารถมีเส้นเชื่อมในกราฟสองเส้นที่เชื่อมจุดยอดสองจุดในลักษณะเดียวกันได้ เนื่องจาก E เป็นเซต ซึ่งสมาชิกที่เหมือนกันจะถูกมองเป็นเพียงแค่หนึ่งตัว หากเปลี่ยน E ให้กลายเป็นมัลติเซตก็จะได้สิ่งที่เรียกว่ามัลติกราฟหรือกราฟเทียมแทนกราฟปกติ ซึ่งรองรับเส้นเชื่อมหลายๆเส้นที่เชื่อมระหว่างจุดยอดสองจุดที่เหมือนกัน หรือที่เรียกว่า เส้นเชื่อมขนาน (เส้นเชื่อมสีแดงตามภาพด้านขวา)
สำหรับประเภทของกราฟต่างๆที่สมบูรณ์มากกว่านี้ โปรดดูข้างล่าง
จุดยอดที่อยู่ที่ปลายของเส้นเชื่อมจะเรียกว่าจุดยอดปลายของเส้นเชื่อม แต่จุดยอดอาจจะไม่เป็นจุดยอดปลายก็ได้ (ในกรณีที่จุดยอดนั้นไม่มีเส้นเชื่อมมาต่อเลย)
V และ E โดยปกติจะเป็นเซตจำกัด ถึงแม้ว่าจะเป็นไปได้ที่ V หรือ E จะเป็นเซตอนันต์ แต่นิยามหลายๆอย่างจะใช้ไม่ได้ในกรณีนั้น อันดับของกราฟคือ |V| (จำนวนจุดยอด) ส่วนขนาดของกราฟคือ |E| (จำนวนเส้นเชื่อม) ระดับขั้นของจุดยอดคือจำนวนของเส้นเชื่อมที่ต่อกับจุดยอดนั้นๆ ในกรณีที่มีเส้นเชื่อมที่ปลายสองด้านต่อเข้ากับจุดยอดเดียวกัน หรือที่เรียกว่าวงวน (เส้นเชื่อมสีน้ำเงินตามภาพด้านขวา) ให้นับระดับขั้นเพิ่ม 2 สำหรับ 1 วงวน
เส้นเชื่อม {u , v} อาจเขียนให้สั้นว่า uv ก็ได้..
ประเภทของกราฟ

ตามที่ได้กล่าวมาแล้วว่ากราฟมีหลายประเภท อย่างไรก็ตามกราฟในความหมายโดยทั่วไปจะหมายถึงกราฟไม่ระบุทิศทางอย่างง่ายและจำกัด
ประเภทของกราฟ > แบ่งตามทิศทาง > กราฟไม่ระบุทิศทาง

กราฟไม่ระบุทิศทาง (undirected graph) G คือคู่อันดับ G = (V, E) ที่ E คือ เซตของเส้นเชื่อมซึ่งเป็นคู่ไม่อันดับของจุดยอด e = {x, y} จะถูกพิจารณาว่าเป็นเส้นเชื่อม เชื่อมระหว่าง x กับ y โดยที่ทั้ง x และ y จะถูกเรียกว่า จุดยอดปลาย (end vertices) ของเส้นเชื่อม
ประเภทของกราฟ > แบ่งตามทิศทาง > กราฟระบุทิศทาง

บทความหลัก: กราฟระบุทิศทาง
กราฟระบุทิศทาง (directed graph) หรือ ไดกราฟ D คือคู่อันดับ D = (V, A) ที่ A คือ เซตของเส้นเชื่อมระบุทิศทางซึ่งเป็นคู่อันดับของจุดยอด เส้นเชื่อมระบุทิศทาง (directed edges) อาจถูกเรียกว่า อาร์ก (arcs) หรือ ลูกศร (arrows) เส้นเชื่อม e = (x, y) จะถูกพิจารณาว่าเป็นเส้นเชื่อม จาก x ไป y โดยที่ y จะถูกเรียกว่า หัว (head) และ x จะถูกเรียกว่า หาง (tail) ของเส้นเชื่อม เส้นเชื่อม (y, x) จะถูกเรียกว่าเป็นเส้นเชื่อมกลับทิศของ (x, y)
กราฟระบุทิศทาง D จะถูกเรียกว่า สมมาตร ก็ต่อเมื่อทุกๆเส้นเชื่อม (x,y) มีเส้นเชื่อม (y,x) อยู่ในกราฟด้วย ในแง่การไปถึงกันได้ กราฟระบุทิศทางที่สมมาตร D จะเทียบเท่ากับกราฟไม่ระบุทิศทาง G โดยเส้นเชื่อม (x,y) และ (y,x) เทียบเท่ากับเส้นเชื่อม {x,y} ดังนั้น หากเปรียบเทียบระหว่างกราฟระบุทิศทางที่สมมาตรและกราฟไม่ระบุทิศทาง ที่เทียบเท่ากัน จะได้ว่า |E| = |A|/2
กราฟอวัฏจักรระบุทิศทาง (directed acyclic graph: DAG) คือ กราฟระบุทิศทาง ที่ไม่มีวัฏจักร
ประเภทของกราฟ > แบ่งตามทิศทาง > กราฟผสม

กราฟผสม (mixed graph) G คือสามสิ่งอันดับ (3-tuple) G = (V,E,A) โดยที่ V, E และ A เหมือนดังนิยามด้านบน
ประเภทของกราฟ > แบ่งตามความซับซ้อน > กราฟอย่างง่าย

กราฟอย่างง่าย หรือ กราฟเชิงเดียว (simple graph) เป็นกราฟที่ไม่มี วงวน (loop) ซึ่งเกิดจากเส้นเชื่อมที่มีจุดเริ่มต้นเป็นจุดเดียวกับจุดปลาย และไม่มีเส้นเชื่อมขนาน (parallel edge) ซึ่งเกิดจากเส้นเชื่อมที่มีจุดเริ่มต้นและจุดปลายเหมือนกัน
ประเภทของกราฟ > แบ่งตามความซับซ้อน > มัลติกราฟ

มัลติกราฟ (multigraph) เป็นกราฟที่อนุญาตให้มีเส้นเชื่อมขนานได้ โดยเซตของเส้นเชื่อม E หรือ A จะถูกกำหนดเป็นมัลติเซตแทน เพื่อให้สามารถใส่เส้นเชื่อมสองเส้นที่เหมือนกันลงในกราฟได้
อย่างไรก็ตาม มัลติกราฟก็ยังถูกนิยามไม่ตรงกัน บ้างก็นิยามว่ามัลติกราฟไม่มีวงวน บ้างก็นิยามว่ากราฟมีวงวนได้ จึงมีการใช้คำว่ากราฟเทียม (pseudo graph) เพื่อระบุว่ากราฟสามารถมีได้ทั้งเส้นเชื่อมซ้ำและวงวน
ประเภทของกราฟ > แบ่งตามขนาด

กราฟ G = (V,E) จะเป็นกราฟจำกัด (finite graph) ก็ต่อเมื่อ V และ E เป็นเซตจำกัด
ในทางตรงกันข้าม หากมี V หรือ E อย่างใดอย่างหนึ่งที่เป็นเซตอนันต์ ก็จะได้ว่า G เป็นกราฟอนันต์ (infinite graph)
ประเภทของกราฟ > แบ่งตามน้ำหนัก

กราฟถ่วงน้ำหนัก (weighted graph) คือ กราฟที่มีการกำหนดค่าให้กับเส้นเชื่อมแต่ละเส้น ซึ่งอาจเป็น ค่าใช้จ่าย, น้ำหนัก, ความยาว หรืออื่นๆขึ้นกับการใช้งาน บางคนเรียกกราฟประเภทนี้ว่าเครือข่าย กราฟถ่วงน้ำหนักนำไปใช้ในการแก้ปัญหาหลายๆอย่าง เช่น ปัญหาวิถีสั้นสุด เป็นต้น โดยทั่วไปน้ำหนักที่ถ่วงจะถือว่าเป็นจำนวนจริงบวก ในกรณีที่น้ำหนักเส้นเชื่อมเป็นลบได้จะมีการระบุเพิ่มเติม เนื่องจากการจัดการกับกรณีทั้งสองในหลายๆปัญหานั้นต่างกัน
โดยทั่วไปหากกล่าวถึงกราฟจะหมายถึงกราฟไม่ถ่วงน้ำหนัก (unweighted graph) ซึ่งไม่มีน้ำหนักถ่วงที่เส้นเชื่อม
คุณลักษณะของกราฟ

เราจะกล่าวว่า
เส้นเชื่อมสองเส้น ประชิด (adjacent) กัน ถ้าเส้นเชื่อมทั้งสองมีจุดปลายร่วมกัน
จุดยอดสองจุด ประชิด กัน ถ้าจุดยอดทั้งสองเป็นจุดปลายของเส้นเชื่อมเดียวกัน
เส้นเชื่อม ต่อ (incident) กับจุดปลายของเส้นเชื่อมเสมอ
กราฟที่มีจุดยอดเพียงจุดเดียวและไม่มีเส้นเชื่อมใดๆ เรียกว่า กราฟชัด (trivial graph) กราฟที่มีแต่จุดยอดแต่ไม่มีเส้นเชื่อมใดๆ เรียกว่า กราฟว่าง (empty graph) ส่วนกราฟที่ไม่มีทั้งจุดยอดและเส้นเชื่อม เรียกว่า กราฟศูนย์ (null graph) แต่นิยามนี้ไม่เป็นที่นิยมนัก
โดยทั่วไปแล้วจุดยอดของกราฟนั้นจะไม่สามารถถูกแยกแยะ หรือพิจารณาว่าแตกต่างกันได้ (ยกเว้นในบางกรณีเช่นมีจำนวนเส้นเชื่อมที่แตกต่างกันเป็นต้น) อย่างไรก็ตาม บางสาขาของทฤษฎีกราฟต้องการให้ระบุจุดยอดที่ชัดเจนได้ ถ้าแต่ละจุดยอดมีการระบุชื่อที่ชัดเจน กล่าวคือมีป้ายชื่อกำกับ เราจะเรียกกราฟเหล่านั้นนั้นว่า กราฟจุดยอดระบุชื่อ (vertex-labeled graph) นอกจากนี้ เส้นเชื่อมก็ยังสามารถมีป้ายชื่อกำกับได้เช่นกัน เรียกกราฟลักษณะนี้ว่า กราฟเส้นเชื่อมระบุชื่อ (edge-labeled graph) ในกรณีที่ไม่มีการระบุชื่อจะเรียกกราฟว่า กราฟไม่ระบุชื่อ (unlabeled graph)
ตัวอย่าง

จากรูปทางขวา เขียนเป็นกราฟได้ดังนี้
V = {1,2,3,4,5,6}
E = {{1,2},{1,5},{2,3},{2,5},{3,4},{4,5},{4,6}}
ในทฤษฎีประเภท ประเภทสามารถพิจารณาเป็นกราฟระบุทิศทาง โดยที่วัตถุที่กล่าวถึงจะเป็นจุดยอด และสัณฐาน (morphism) เป็นเส้นเชื่อมระบุทิศทาง ด้วยการแสดงเช่นนี้ ฟังก์เตอร์ระหว่างสองประเภทคือสัณฐานของกราฟ
ในวิทยาการคอมพิวเตอร์ กราฟระบุทิศทางมักใช้แสดง เครื่องจักรสถานะจำกัด และโครงสร้างอีกหลาย ๆ แบบ
กราฟที่สำคัญ

กราฟบริบูรณ์ (complete graph) คือ กราฟที่ทุก ๆ คู่ของจุดยอดจะถูกเชื่อมด้วยเส้นเชื่อม ดังนั้น กราฟนี้จะมีเส้นเชื่อมทุกเส้นที่เป็นไปได้
กราฟเชิงระนาบ (planar graph) คือ กราฟที่สามารถเขียนบนระนาบได้ โดยไม่มีเส้นเชื่อมใดๆตัดกัน
ต้นไม้ (tree) คือ กราฟเชื่อมโยงที่ไม่มีวัฏจักร
กราฟสองส่วน (bipartite graph)
กราฟสมบูรณ์ (Perfect graph)
กราฟเส้น (Line graph)
โคกราฟ (Cograph)
กราฟอวัฏจักรระบุทิศทาง (Directed acyclic graph)
ในทั่วไปของกราฟ

ในไฮเปอร์กราฟ เส้นเชื่อมสามารถเชื่อมได้มากกว่าสองจุด
ทุก ๆ กราฟ ก่อให้เกิด เมทรอยด์ แต่โดยทั่วไปแล้ว เราจะไม่สามารถสร้างกราฟกลับมาจากเมทรอยด์ของมันได้ ดังนั้นเมทรอยด์จึงไม่ใช่นัยทั่วไปของกราฟ
ในทฤษฎีโมเดล กราฟเป็นแค่โครงสร้าง ในกรณีนั้นจะไม่มีข้อจำกัดในจำนวนของเส้นเชื่อม นั่นคือจะมีเส้นเชื่อมเป็นจำนวนเชิงการนับใด ๆ ก็ได้
ดูเพิ่ม

อภิธานศัพท์ทฤษฎีกราฟ
ตัวอย่างทั่วไปของกราฟ (อันที่จริงคือกราฟเทียม) ซึ่งมี 3 จุดยอดและ 6 เส้นเชื่อม
กราฟไม่มีระบุทิศทางอย่างง่ายที่มีสามจุดยอด สามเส้นเชื่อม แต่ละจุดยอดมีระดับขั้นเป็นสอง
กราฟระบุทิศทาง
กราฟที่มีจุดยอด 6 จุด และเส้นเชื่อม 7 เส้น
กลุ่มอาการ HELLP

| HELLP syndrome> บัญชีจำแนกและลิงก์ไปภายนอก |
| --- | --- |
ICD-10: O14.1
ICD-9: Not assigned
DiseasesDB: 30805
MedlinePlus: 000890
eMedicine: ped/1885
MeSH: D017359
กลุ่มอาการ HELLP (อังกฤษ: HELLP syndrome) เป็นภาวะแทรกซ้อนทางสูติศาสตร์ที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต ถือเป็นโรคพิษแห่งครรภ์อย่างหนึ่ง ส่วนใหญ่พบในช่วงท้ายๆ ของการตั้งครรภ์ และอาจพบในช่วงหลังคลอดได้
HELLP เป็นตัวย่อ ซึ่งย่อมาจาก
Hemolytic anemia (เลือดจางจากการแตกของเม็ดเลือด)
Elevated Liver enzyme (ระดับเอนไซม์ตับในเลือดเพิ่มสูงขึ้น)
Low Platelet count (เกล็ดเลือดต่ำ)
อาการและอาการแสดง

ผู้ป่วยกลุ่มอาการ HELLP มักมีภาวะความดันโลหิตสูงที่สืบเนื่องจากการตั้งครรภ์มาก่อนแล้ว และอาจกำลังถูกสงสัยว่าจะมีภาวะครรภ์เป็นพิษแทรกซ้อนการตั้งครรภ์ มีผู้ป่วยไม่ถึง 8% ที่พบและสงสัยภาวะนี้หลังการคลอด
ผู้ป่วยจะค่อยๆ มีอาการปวดศีรษะ (30%), ตามัว, อ่อนเพลีย (90%), คลื่นไส้ อาเจียน (30%), ปวดท้องบริเวณลิ้นปี่ (65%), รู้สึกมีเหน็บชา (paresthesia), อาจมีอาการบวมได้แต่แม้จะไม่บวมก็ไม่ได้หมายความว่าจะไม่เป็นโรคนี้ ผู้ป่วยจะต้องมีความดันเลือดสูง แม้จะสูงไม่มากก็เป็นได้ อาจมีการแตกของเยื่อหุ้มตับและเกิดก้อนเลือดคั่งได้ ผู้ป่วยอาจมีอาการรุนแรงมากจนชักและหมดสติ (โคม่า) ได้ ซึ่งถือว่าเข้าสู่โรคพิษแห่งครรภ์ระยะชัก