stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จังหวัดหนองบัวลำภู
ประวัติศาสตร์ > สมัยอยุธยา

ประมาณ พ.ศ. 2106 พระไชยเชษฐาธิราชกษัตริย์แห่งกรุงศรีสัตนาคนหุต (กรุงเวียงจันทน์) ได้นำผู้คนอพยพจากหลวงพระบางและเวียงจันทร์มาอาศัยอยู่ในเขตพื้นที่จังหวัดหนองบัวลำภู ในปีพ.ศ. 2106   หลังจากที่สร้างเมืองเวียงจันทร์ในปีพ.ศ. 2103 และก็อยู่ในระหว่างการสร้างพระธาตุศรีสองรัก ซึ่งภาคอีสานก็อยู่ในเขตอาณาจักรล้านช้าง ดังหลักฐานที่ปรากฏในหลักศิลาจารึกและได้สร้างพระพุทธรูปประดิษฐานไว้ในวัดถ้ำสวรรณคูหา อำเภอสุวรรณคูหา และนำไพร่พลมาบูรณะสร้างบ้านสร้างสาเมืองนครหนองบัวลุ่มภูขึ้นใหม่อีกครั้งที่ริมหนองบัว (หนองซำซ้าง) ซึ่งเป็นเมืองเก่าสมัยขอมเรืองอำนาจ พระไชยเชษฐาธิราชได้สร้างพระพุทธรูป วิหาร และขุดบ่อน้ำในบริเวณวัดศรีคูณเมือง และยกฐานะเป็นเมือง "เวียงจำปานครกาบแก้วบัวบาน" มีฐานะเป็นเมืองหน้าด่านของเมืองเวียงจันทน์ คนทั่วไปนิยมเรียกว่า "หนองบัวลุ่มภู"  ซึ้งปัจจุบันเรียกเพี้ยนมาว่าหนองบัวลำภูถือว่าเป็นเมืองเอกล้านช้างตะวันตกของอาณาจักรล้านช้าง
ปี พ.ศ. 2117 ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ในระหว่างที่ไทยเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 1 ให้แก่พม่าสมัยพระเจ้าหงสาวดี[ต้องการอ้างอิง] สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราชได้ยกกองทัพช่วยพม่ารบกับกรุงเวียงจันทน์ โดยมีสมเด็จพระนเรศวรตามเสด็จพระราชบิดาช่วยรบ เนื่องจากพระไชยเชษฐาธิราชได้หายสาบสูญไปในระหว่างการรบปราบข่า ที่ลาวใต้ เวียงจันทน์เกิดการแย่งชิงราชสมบัติจึงได้ถือโอกาสเข้าตีกรุงเวียงจันทน์ สมเด็จพระมหาธรรมราชาและสมเด็จพระนเรศวร นำกองทัพเสด็จประทับแรมที่บริเวณหนองบัว เนื่องจากมีทัศนียภาพที่สวยงามและมีแหล่งน้ำเพื่อใช้ในการอุปโภคบริโภคในบริเวณนั้น สมเด็จพระนเรศวรได้ทรงพระประชวรด้วยไข้ทรพิษ พระเจ้าหงสาวดีได้รับข่าวจึงอนุญาตให้สมเด็จพระนเรศวรเดินทางกลับเพื่อรักษาพระองค์
ประมาณปี พ.ศ. 2302 ตรงกับสมัยพระเจ้าเอกทัศน์กษัตริย์องค์สุดท้ายของกรุงศรีอยุธยา เจ้าอุปราชนอง(เจ้านอง) ขุนนางล้านช้างเชื้อสายไทพวน อุปราชในพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2 หรือพระเจ้าไชยองค์เว้ มีบุตรชาย 2 คน คือ พระวอซึ่งมีบรรดาศักดิ์เป็นพระวรราชภักดีและพระตาซึ่งมีบรรดาศักดิ์เป็นพระวรราชปิตา มีภูมิลำเนาเดิมที่บ้านหินโงม เป็นเสนาบดีของพระเจ้ากรุงเวียงจันทน์มาตั้งแต่สมัยพระเจ้าสิริบุญสารหรือเจ้าองค์บุญ เป็นผู้ดูแลผลประโยชน์ฝ่ายนอกของกษัตริย์กรุงเวียงจันทน์ ภายหลังมีเรื่องขัดใจกับพระเจ้าศิริบุญสาร พระวอและพระตาได้อพยพไพร่พลข้ามลำน้ำโขงมาตั้งภูมิลำเนา มาบูรณะสร้างบ้านแปลงเมืองที่ "เวียงจำปานครกาบแก้วบัวบาน"ให้เป็นเวียงใหม่เป็นเวียงนครใหญ่ชื่อว่า เวียงใหม่นครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบานซึ่งแข็งเมืองไม่ขึ้นกับนครหลวงเวียงจันทน์อีกต่อไป มีกฏบัญญัติบ้านเมือง มีเจ้าผู้ครองเมือง มีดินแดนกำแพงคูเมืองล้อมรอบพร้อมประตูเวียง มีแม่น้ำแม่พระเนียงเป็นสายหลัก มีเมืองขึ้นของตัวเอง ได้แก่เมืองนาด้วง ภูเวียง ผาขาว พรรณา พร้อมผู้คนและช้างเผือกคู่เวียง
ประวัติศาสตร์ > โครงการจัดตั้งอำเภอใหม่

มี 3 ตำบลที่แยกเป็นกิ่งอำเภอ
อำเภอกุดดินจี่ แยกออกจาก อำเภอนากลาง มี 3+1 ตำบล ดังนี้ ตำบลกุดดินจี่ ตำบลเก่ากลอย ตำบลดงสวรรค์ และตำบลนาหนองทุ่ม แยกออกจากตำบลกุดดินจี่
อำเภอยางหล่อ แยกออกจาก อำเภอศรีบุญเรือง มี 5 ตำบล ดังนี้ ตำบลยางหล่อ ตำบลกุดสะเทียน ตำบลโนนม่วง ตำบลหนองกุงแก้ว ตำบลหนองแก
อำเภอหัวนา แยกออกจาก อำเภอเมืองหนองบัวลำภู มี 5 ตำบล ดังนี้ ตำบลหัวนา ตำบลบ้านขาม ตำบลบ้านพร้าว ตำบลนามะเฟือง ตำบลป่าไม้งาม
ประวัติศาสตร์ > การตั้งอำเภอ

๙ กันยายน ๒๔๙๙ โนนสัง แยกจาก หนองบัวลำภู (อุดรธานี) ปัจจุบันคือหนองบัวลำภู
๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๑๒ นากลาง แยกจาก หนองบัวลำภู (อุดรธานี) ปัจจุบันคือหนองบัวลำภู
๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๑๒ ศรีบุญเรือง แยกจาก หนองบัวลำภู (อุดรธานี) ปัจจุบันคือหนองบัวลำภู
๒๕ มีนาคม ๒๕๒๒ สุวรรณคูหา แยกจาก นากลาง (อุดรธานี)ปัจจุบันคือหนองบัวลำภู
๑๕ กันยายน ๒๕๔๐ นาวัง แยกจาก นากลาง (หนองบัวลำภู)
รายนามผู้ว่าราชการจังหวัด

| --- | --- |
รายนามผู้ดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดหนองบัวลำภู
รายนาม: วาระการดำรงตำแหน่ง
1. นายประภา ยุวานนท์: วันที่ 1 ธันวาคม 2536 - วันที่ 30 มิถุนายน 2537
2. นายขวัญชัย วศวงศ์: วันที่ 1 ตุลาคม 2537 - วันที่ 30 เมษายน 2540
3. นายนิคม บูรณพันธุ์ศรี: วันที่ 1 พฤษภาคม 2540 - วันที่ 16 เมษายน 2541
4. นายนิรัช วัจนะภูมิ: วันที่ 17 เมษายน 2541 - วันที่ 30 กันยายน 2542
5. นายปัญญารัตน์ ปานทอง: วันที่ 1 ตุลาคม 2542 - วันที่ 30 กันยายน 2544
6. นายสุขุมรัฐ สาริบุตร: วันที่ 1 ตุลาคม 2544 - วันที่ 30 กันยายน 2546
7. นายจารึก ปริญญาพล: วันที่ 1 ตุลาคม 2546 - วันที่ 30 กันยายน 2547
8. นายต่อพงษ์ อ่ำพันธุ์: วันที่ 1 ตุลาคม 2547 - วันที่ 4 มิถุนายน 2549
9. นายไพรัตน์ สกลพันธุ์: วันที่ 5 มิถุนายน 2549 - วันที่ 30 กันยายน 2550
10. นายเดชา ตันติยวรงค์: วันที่ 1 ตุลาคม 2550 - วันที่ 5 พฤษภาคม 2551
11. นายอธิคม สุพรรณพงศ์: วันที่ 6 พฤษภาคม 2551 - วันที่ 30 กันยายน 2552
12. นายสมศักดิ์ สุวรรณสุจริต: วันที่ 1 ตุลาคม 2552 - วันที่ 30 กันยายน 2553
13. นายวินัย บัวประดิษฐ์: วันที่ 1 ตุลาคม 2553 - วันที่ 27 พฤศจิกายน 2554
14. นายระพี ผ่องบุพกิจ: วันที่ 28 พฤศจิกายน 2554 - วันที่ 30 กันยายน 2556
15. นายชยพล ธิติศักดิ์: วันที่ 1 ตุลาคม 2556 - วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2558
16. นายอำนวย ตั้งเจริญชัย: วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2558 - วันที่ 30 กันยายน 2558
17. นายพศิน โกมลวิชญ์: วันที่ 1 ตุลาคม 2558 - วันที่ 30 กันยายน 2559
18. นายธนากร อึ้งจิตรไพศาล: วันที่ 1 ตุลาคม 2559 - วันที่ 30 กันยายน 2561
19. นายชัยธวัช เนียมศิริ: วันที่ 1 ตุลาคม 2561 - วันที่ 30 กันยายน 2562
20. นายสมเจตน์ จงศุภวิศาลกิจ: วันที่ 1 ตุลาคม 2562 - วันที่ 30 กันยายน 2563
21. นางศิวพร ฉั่วสวัสดิ์: วันที่ 1 ตุลาคม 2563 - วันที่ 30 กันยายน 2565
22. นายสุวิทย์ จันทร์หวร: วันที่ 2 ธันวาคม 2565 - วันที่ 30 กันยายน 2567
23. นายสุรศักดิ์ อักษรกุล: วันที่ 26 ธันวาคม 2567 - ปัจจุบัน
ภูมิศาสตร์ > ที่ตั้ง

จังหวัดหนองบัวลำภู เป็นจังหวัดหนึ่งของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีที่ตั้งตามพิกัดภูมิศาสตร์ อยู่ระหว่างเส้นรุ้งที่ 16 องศา 45 ลิปดา ถึง 17 องศา 40 ลิปดาเหนือ และเส้นแวงที่ 101 องศา 57 ลิปดา ถึง 102 องศา 30 ลิปดา ตะวันออก อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานคร ประมาณ 518 กิโลเมตร จังหวัดหนองบัวลำภู  มีขนาดพื้นที่ประมาณ 3,859.062 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 2,411,928.74 ไร่ ขนาดพื้นที่คิดเป็นร้อยละ 2.27 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 170,226 ตารางกิโลเมตร หรือ 106,392,250 ไร่ และคิดเป็นร้อยละ 0.75 ของประเทศ)
ภูมิศาสตร์ > อาณาเขตติดต่อ

ทิศเหนือ ติดต่อกับ อำเภอน้ำโสม อำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ อำเภอบ้านผือ อำเภอกุดจับ อำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี
ทิศใต้ ติดต่อกับ อำเภอสีชมพู อำเภอหนองนาคำ อำเภอภูเวียง อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ อำเภอภูกระดึง อำเภอวังสะพุง อำเภอผาขาว อำเภอเอราวัณ จังหวัดเลย
ภูมิศาสตร์ > ลักษณะภูมิประเทศ

จังหวัดหนองบัวลำภู มีพื้นที่โดยทั่วไปเป็นที่ราบสูง บางส่วนเป็นพื้นที่ลูกคลื่นลาดตื้นถึงลาดลึก แล้วลาดลงไปทางทิศใต้ และทิศตะวันออก มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 200 เมตร ทางตอนบนของจังหวัดจะเป็นพื้นที่ภูเขาสูง โดยยอดดอยหรือภูเขาที่สูงที่สุดของจังหวัด ได้แก่ ดอยผาเวียง ภูสามยอดโดยสูงเฉลี่ย 900 เมตร และเป็นต้นน้ำสายย้อยต่างๆ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นดินปนทรายและลูกรังไม่สามารถเก็บกักน้ำหรืออุ้มน้ำในฤดูแล้ง
ภูมิศาสตร์ > ลักษณะภูมิอากาศ

ลักษณะอากาศในจังหวัดหนองบัวลำภู แบ่งออกเป็น 3 ฤดู เช่นเดียวกับจังหวัดอื่นๆ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้แก่ ฤดูร้อน ฤดูฝน ฤดูหนาว สภาพภูมิอากาศโดยทั่วไปขึ้นอยู่กับมรสุมที่พัดผ่านประจำปี จัดอยู่ในประเภทภูมิอากาศแบบพื้นเมืองร้อนเฉพาะฤดู กล่าวคือจะมีฝนตกเฉพาะในฤดูฝน สลับกับช่วงแห้งแล้งในฤดูหนาวและฤดูร้อน
ฤดูร้อน อยู่ในระหว่างเดือน มีนาคมถึงพฤษภาคม อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย 34 - 36 องศาเซลเซียส
ฤดูฝน อยู่ในระหว่างเดือนมิถุนายนถึงตุลาคม และจะตกมากในเดือน สิงหาคม - กันยายน เนื่องจากอิทธิพลพายุดีเปรสชัน
ฤดูหนาว อยู่ในระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึง กุมภาพันธ์ อากาศจะหนาวมากในช่วงเดือนธันวาคม - มกราคม โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ย 15 - 16 องศาเซลเซียส
ลักษณะภูมิอากาศเป็นแบบสะวันนาคือฤดูฝนสลับกับฤดูแล้งอย่างชัดเจน ปริมาณฝนที่ตกในจังหวัดหนองบัวลำภูโดยเฉลี่ยอยู่ในช่วงระหว่าง 978.3 - 1,348.9 มิลลิเมตรต่อปี อำเภอสุวรรณคูหา มีปริมาณฝนตกโดยเฉลี่ยสูงสุด รองลงมา ได้แก่ อำเภอนากลาง   ส่วนพื้นที่ที่มีฝนตกน้อยที่สุด ได้แก่ อำเภอเมืองหนองบัวลำภู ซึ่งมีปริมาณโดยเฉลี่ยประมาณ 978.3 มิลลิเมตรต่อปี
ภูมิศาสตร์ > ทรัพยากรป่าไม้

โดยทั่วไปพื้นที่ป่าเป็นป่าเต็งรังสลับกับป่าเบญจพรรณ มีพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติอยู่ทางด้านเหนือ และด้านตะวันตก จำนวน 6 แห่ง พื้นที่ป่าสงวนส่วนใหญ่ถูกบุกรุกทำลาย หลังจากนั้นพื้นที่บางส่วนกลายเป็นพื้นที่เพาะปลูก และกำลังเป็นที่ทำกินของเกษตรกร บางส่วนกลายเป็นป่าเสื่อมโทรม ปัจจุบันแบ่งเป็นป่าอนุรักษ์ประมาณ 312,500 ไร่ ป่าเศรษฐกิจ ประมาณ 1,039,000 ไร่ พื้นที่เหมาะสมแก่การเกษตร ประมาณ 170,000 ไร่ และพื้นที่ประกาศปฏิรูป ประมาณ 1,183,000 ไร่ พื้นที่ที่กำหนดเป็นเขตสงวน และอนุรักษ์ มีพื้นที่ประมาณ 312,000 ไร่ ได้แก่
ป่าอุทยานแห่งชาติภูเก้า-ภูพานคำ (ป่าภูเก้า) อยู่ทางด้านทิศใต้ของจังหวัดหนองบัวลำภู บริเวณอำเภอโนนสัง มีพื้นที่ประมาณ 103,000 ไร่
ป่าภูพาน อยู่ทางด้านทิศตะวันออกของจังหวัดหนองบัวลำภู บริเวณอำเภอเมืองหนองบัวลำภู และอำเภอโนนสัง มีพื้นที่ประมาณ 16,000 ไร่
ป่าหนองบัว อยู่บริเวณอำเภอเมืองหนองบัวลำภู มีพื้นที่ประมาณ 3,000 ไร่
ป่าห้วยส้ม และ ป่าภูแดง อยู่ทางด้านทิศตะวันตกของจังหวัดหนองบัวลำภู บริเวณอำเภอสุวรรณคูหา มีพื้นที่ประมาณ 138,000 ไร่
ป่าหนองเรือ อยู่ทางด้านทิศตะวันตกของจังหวัดหนองบัวลำภู บริเวณอำเภอนากลาง อำเภอเมืองหนองบัวลำภู และอำเภอศรีบุญเรือง มีพื้นที่ประมาณ 39,000 ไร่
ภูมิศาสตร์ > ทรัพยากรน้ำ

แหล่งน้ำสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ แหล่งน้ำที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติและแหล่งน้ำที่สร้างขึ้นมา
แหล่งน้ำธรรมชาติ ได้แก่ แม่น้ำลำคลอง ลำห้วย หนองน้ำ บึงและน้ำบาดาล ในเขตจังหวัดหนองบัวลำภูมีอยู่เป็นจำนวนมาก แหล่งน้ำที่เปรียบเหมือนเส้นเลือดใหญ่ที่สำคัญได้แก่
ลำพะเนียง มีต้นกำเนิดจากเทือกเขาสันปันน้ำของลุ่มแม่น้ำโขงกับลุ่มแม่น้ำชี ไหลผ่านอำเภอนากลาง อำเภอเมืองหนองบัวลำภู อำเภอศรีบุญเรือง และอำเภอโนนสัง แล้วไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์
ลำน้ำพอง มีต้นกำเนิดจากภูกระดึง และเทือกเขาสันปันน้ำ ของลุ่มแม่น้ำป่าสัก กับลุ่มน้ำชี ไหลผ่านเขตอำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย อำเภอศรีบุญเรือง และอำเภอโนนสัง แล้วไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์ ลำน้ำพองมีลำน้ำสาขาอยู่หลายสาย ที่ไหลผ่านเขตจังหวัดหนองบัวลำภู คือ ลำน้ำมอ ลำน้ำพวย ลำน้ำพอง ลำน้ำซำฐาน
ลำห้วยโมง ไหลมาจากสันเขาภูซางใหญ่ เขตติดต่ออำเภอนาด้วง จังหวัดเลย แล้วไหลผ่านอำเภอสุวรรณคูหา เข้าเขตอำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี แล้วไหลไปบรรจบแม่น้ำโขง
แหล่งน้ำเพื่อการชลประทาน ในปี พ.ศ. 2539 6 มีอยู่รวม 68 โครงการ เป็นโครงการขนาดกลางอยู่เพียงโครงการเดียวคือ อ่างเก็บน้ำห้วยเหล่ายาง อยู่ที่บ้านภูพานทอง ตำบลหนองบัว อำเภอเมืองหนองบัวลำภู มีความจุประมาณ 2.14 ล้านลูกบาศก์เมตร มีพื้นที่รับประโยชน์ประมาณ 2,000 ไร่ โครงการที่เหลืออื่นๆ เป็นโครงการขนาดเล็ก มีความจุประมาณ 13.20 ล้านลูกบาศก์เมตร มีพื้นที่รับประโยชน์ประมาณ 30,000 ไร่
ประชากร

กลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ที่อยู่ในจังหวัดหนองบัวลำภูมีชาติพันธุ์ต่างๆ มีดังนี้
กลุ่มไท - ลาว อพยพมาจากเวียงจันทน์ ประเทศลาว โดยมีกลุ่มพระวอ - พระตาเป็นเชื้อสายลาวเวียงจันทน์
กลุ่มไท - เขมร อพยพมาจาก บุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ
กลุ่มไท - สยาม อพยพมาจากภาคกลางของประเทศไทย
กลุ่มคนจีนและคนญวน อพยพมาเพื่อประกอบอาชีพค้าขาย และได้มีการแต่งงานกับคนในท้องถิ่น เกิดเป็นเชื้อสายจีนและเชื้อสายญวน แต่ยังมีจำนวนน้อย
ประชากรที่อาศัยอยู่ในจังหวัดหนองบัวลำภูสามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ คือ
กลุ่มลาวพุงขาว (ล้านช้างเวียงจันทน์) กลุ่มชนนี้เป็นชนพื้นเมืองเดิมที่อาศัยอยู่บริเวณรอบนอกเมือง และเป็นกลุ่มใหญ่ของจังหวัดหนองบัวลำภู โดยมีสัญลักษณ์การสักลายดำใต้สะเอวลงมาและมีกินหมาก ปัจจุบันกลุ่มชนพื้นเมืองดังกล่าวเป็นคนฟันขาวเนื่องจากนโยบายของรัฐบาลในสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม ห้ามประชาชนทั่วไปกินหมากและสักลายดำ
กลุ่มคนจีน-ญวน ลักษณะเป็นคนผิวขาวเหลือง อพยพมาจากมณฑลกวางตุ้ง ยูนหนาน ในสมัยรัชการที่ 4 ที่มีพระราชดำริให้คนจีนกระจายอยู่ตามหัวเมืองต่างๆ ในภาคอีสาน และภายหลังได้ย้ายเข้ามาอาศัยอยู่ในจังหวัดหนองบัวลำภู
กลุ่มคนไต กลุ่มชนนี้เป็นเผ่าไตหรือไท ซึ่งอพยพเข้ามาในเขตจังหวัดหนองบัวลำภูช่วงสงครามเดียนเบียนฟู (สงครามเวียดนาม - ฝรั่งเศส) ภายหลังสงครามสงบลงกลุ่มคนไตบางส่วนได้เดินทางกลับภูมิลำเนาเดิมและบางส่วนตั้งรกรากอยู่ที่จังหวัดหนองบัวลำภู
ลักษณะเฉพาะถิ่น

จังหวัดหนองบัวลำภูเป็นจังหวัดหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มั่งคั่งด้วยมรดกทางศิลปะและมรดกทางวัฒธรรมที่สั่งสมตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน เช่น การแต่งกายการปั่นหม้อดินเผา ภาษาประจำถิ่น
1. การแต่งกาย
ลักษณะการแต่งกายของชาวจังหวัดหนองบัวลำภูในอดีต
ผู้หญิงสวมเสื้อขาวเป็นพื้นเบี่ยงแพร ส่วนผ้าถุงจะเป็นผ้าไหมหมี่ขิด มีหัวซิ่นและตีนซิ่นที่ทอและหูกถึงสามหูก นำมาเย็บติดปะต่อกันเรียกว่า "สามทรวง" มีการทัดดอกไม้สำหรับหญิงสาวผู้เฒ่าผู้แก่แล้วแต่จะใส่อ้ม (ต้นอ้ม ใบมีกลิ่นหอม เมื่อนำใบมาเผาไฟพอลวก ๆ จะมีกลิ่นหอม) ไว้ทรงผมมวยสูงหรือดอกทุ่ม
ผู้ชายสวมเสื้อสีดำหรือสีหม้อนิล (สีครามทางเหนือเรียกหม้อฮ้อม) เป็นพื้น ใสผ้าโสร่งไหม มีกางเกงหัวรูดเป็นผ้าชั้นในหรือใส่นุ่งเล่นตามบ้านเรือนทั่วไป
ลักษณะการแต่งกายของชาวจังหวัดหนองบัวลำภูปัจจุบัน
ผู้หญิงวัยรุ่น แต่งกายตามสมัยนิยมใส่ เสื้อยืดหรือเสื้อเชิร์ตแขนสั้นและแขนยาว กระโปรงหรือกางเกงขาสั้นหรือขายาว หรือชุดแซก มีเครื่องประดับต่างๆ เช่น สร้อยคอ แหวน ต่างหู กำไลแขน ฯลฯ นิยมใส่รองเท้าหุ้มส้นเมื่อร่วมกิจกรรมนอกบ้าน ใส่รองเท้ามีส้นเมื่อร่วมกิจกรรมรื่นเริงและสังสรรค์
ผู้หญิงสูงวัย แต่งกายด้วยเสื้อลายปักต่างๆ ทั้งแขนสั้นและแขนยาว หรือเสื้อเชิร์ตแขนสั้นและแขนยาว ใส่ผ้าซิ่นลายต่างๆ ของท้องถิ่น หรือกางเกงขายาวพื้นสีดำทั้งขาสั้นและแขนยาว
ผู้ชายวัยรุ่น แต่งกายด้วยเสื้อยืดหรือเสื้อเชิร์ตแขนสั้นและแขนยาว ใส่กางเกงขาสั้นหรือขายาว กางเกงยืนหรือกางเกงสแล็ค
ผู้ชายสูงวัย แต่งกายด้วยเสื้อยืดหรือเสื้อเชิร์ตแขนสั้นและแขนยาว ใส่โสร่ง ผ้าขาวม้า  ใส่กางเกงขาสั้นหรือขายาว กางเกงยืนหรือกางเกงสแล็ค
2. เครื่องปั้นดินเผา
เครื่องปั้นดินเผา คือ เอาดินเหนียวมาตีและปั้นเครื่องใช้ต่างๆ ในชีวิตประจำวันและนำไปใช้ในการประกอบพิธีกรรมด้วย จังหวัดหนองบัวลำภูมีมรดกทางวัฒนธรรมเครื่องปั้นดินเผามาตั้งแต่ก่อนยุคประวัติศาสตร์ประมาณ 3,500 - 4,000 ปีล่วงมาแล้ว จากการขุดค้นโดยชาวบ้านก่อนพุทธศักราช 2514 กรมศิลปกรขุดค้นเพื่อการศึกษาในพุทธศักราช 2538 ที่ป่าพร้าว บ้านกุดคำเมย ตำบลกุดดู่ และบ้านโนนกล้วย (ดอนกลาง) บ้านกุดกวางสร้อย อำเภอโนนสัง ปัจจุบันการปั้นดินเผามีอยู่ที่บ้านโค้งสวรรค์ ตำบลโนนทัน อำเภอเมืองหนองบัวลำภู เครื่องปั้นดินเผาดังกล่าวจะทำเพื่อใช้ในชีวิตประจำวันมากกว่าที่จะใช้ประกอบพิธีกรรม
หน่วยการปกครอง

ปัจจุบันจังหวัดหนองบัวลำภูแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 6 อำเภอ 59 ตำบล 636 หมู่บ้าน ดังนี้
| เลข | อักษรไทย | อักษรโรมัน | จำนวนตำบล | ประชากร (พ> ศ. 2563) | พื้นที่ (ตร> กม.) | ความหนาแน่น (คน/ตร> กม.) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | เมืองหนองบัวลำภู | Amphoe Mueang Nong Bua Lam Phu | 15 | 136,728 | 907.562 | 150.65 |
| 2 | นากลาง | Amphoe Na Klang | 9 | 92,743 | 570.7 | 120.48 |
| 3 | โนนสัง | Amphoe Non Sang | 10 | 65,262 | 577.736 | 112.96 |
| 4 | ศรีบุญเรือง | Amphoe Si Bun Rueang | 12 | 109,532 | 830.643 | 131.86 |
| 5 | สุวรรณคูหา | Amphoe Suwannakhuha | 8 | 67,802 | 646.1 | 104.94 |
| 6 | นาวัง | Amphoe Na Wang | 5 | 37,403 | 326.369 | 115.98 |

| รวม | รวม | รวม | 59 | 509,470 | 3,859.086 | 132.02 |
หน่วยการปกครอง > ประวัติการจัดตั้งอำเภอ

นับตั้งแต่ พ.ศ. 2499 ถึงปัจจุบัน จังหวัดหนองบัวลำภูการตั้งอำเภอขึ้นใหม่และขึ้นกับจังหวัดอุดรธานีสมัยนั้น ดังนี้
อำเภอโนนสัง โดยแยกจากอำเภอหนองบัวลำภู จังหวัดอุดรธานี ในวันที่ 25 พฤษภาคม 2499
อำเภอนากลางและอำเภอศรีบุญเรือง โดยแยกจากอำเภอหนองบัวลำภู จังหวัดอุดรธานี ในวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2512
อำเภอสุวรรณคูหา โดยแยกจากอำเภอนากลาง จังหวัดอุดรธานี ในวันที่ 19 มีนาคม 2522
อำเภอนาวัง โดยแยกจากอำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู
การคมนาคม

ระยะทางจากอำเภอเมืองไปยังอำเภอใกล้เคียง
อำเภอนากลาง 30 กิโลเมตร
อำเภอศรีบุญเรือง 33 กิโลเมตร
อำเภอโนนสัง 42 กิโลเมตร
อำเภอนาวัง 42 กิโลเมตร
อำเภอสุวรรณคูหา 65กิโลเมตร
ระยะทางจากจังหวัดหนองบัวลำภูไปยังจังหวัดใกล้เคียง
จังหวัดอุดรธานี 46 กิโลเมตร
จังหวัดเลย 92 กิโลเมตร
จังหวัดขอนแก่น 117 กิโลเมตร
การเดินทาง

รถยนต์
จากกรุงเทพมหานคร ไปตามทางหลวงหมายเลข 1 (พหลโยธิน) ถึงจังหวัดสระบุรี บริเวณกิโลเมตรที่ 107 แยกเข้าทาง หลวงหมายเลข 2 (มิตรภาพ) ผ่านอำเภอมวกเหล็ก เข้าเขตจังหวัดนครราชสีมา ผ่านอำเภอปากช่อง อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา บริเวณกิโลเมตรที่ 105 แล้วเลี้ยวซ้ายไปตามทางหลวง หมายเลข 201 ผ่านอำเภอด่านขุนทด  เข้าเขตจังหวัดชัยภูมิ ผ่านอำเภอจัตุรัส อำเภอเมืองชัยภูมิ อำเภอคอนสวรรค์ อำเภอแก้งคร้อ อำเภอภูเขียว เข้าเขตจังหวัดขอนแก่น ผ่านอำเภอชุมแพ บริเวณกิโลเมตรที่ 225 เลี้ยวขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 228 ผ่านอำเภอสีชมพู เข้าเขตจังหวัดหนองบัวลำภู ผ่านอำเภอศรีบุญเรือง ถึงจังหวัดหนองบัวลำภู รวมระยะทาง 518 กิโลเมตร หรือ เมื่อถึงจังหวัดขอนแก่นแล้วเลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 2109 (น้ำพอง-เขื่อนอุบลรัตน์) เข้าอำเภอโนนสังถึง จังหวัดหนองบัวลำภู รวมระยะทางประมาณ 559 กิโลเมตร
รถโดยสาร
มีรถโดยสารธรรมดาและรถโดยสารปรับอากาศของบริษัท ขนส่ง จำกัด และของเอกชน สายกรุงเทพมหานคร-หนองบัวลำภู ออกจากสถานีขนส่งหมอชิต 2 ทุกวัน วันละหลายเที่ยว ใช้เวลาเดินทางประมาณ 8 ชั่วโมง
เส้นทางรถโดยสารที่มีในจังหวัดหนองบัวลำภู
การเดินทาง > เส้นทางรถโดยสารในจังหวัด

หนองบัวลำภู - นากลาง - นาวัง
หนองบัวลำภู - โนนสัง
หนองบัวลำภู - ศรีบุญเรือง
หนองบัวลำภู - สุวรรณคูหา
หนองบัวลำภู - ภูพระ
หนองบัวลำภู - ทรายมูล
หนองบัวลำภู - ทุ่งโปร่ง
หนองบัวลำภู - กุดจิก
โนนสมบูรณ์ - บ้านขาม
การเดินทาง > เส้นทางรถโดยสารระหว่างจังหวัด

หนองบัวลำภู - ท่าบ่อ - หนองคาย
หนองบัวลำภู - สุวรรณคูหา - สังคม
หนองบัวลำภู - ภูเวียง - ขอนแก่น
หนองบัวลำภู - อุบลรัตน์ - ขอนแก่น
อุดรธานี - หนองบัวลำภู - เลย
อุดรธานี - หนองบัวลำภู - ชุมแพ
หนองคาย - หนองบัวลำภู - ชัยภูมิ
อุดรธานี - หนองบัวลำภู - พิษณุโลก
อุดรธานี - หนองบัวลำภู - เชียงใหม่
นครพนม - หนองบัวลำภู - เชียงราย
ระยอง - หนองบัวลำภู - เลย
แหล่งท่องเที่ยว > แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ

อุทยานแห่งชาติภูเก้า-ภูพานคำ ที่ทำการอุทยานฯตั้งอยู่ที่อำเภอโนนสัง จ.หนองบัวลำภู(หนองบัวลำภู-อุดรธานี-ขอนแก่น)
วนอุทยานน้ำตกเฒ่าโต้ อำเภอเมือง
วนอุทยานบัวบาน-ภูพานน้อย อำเภอเมือง
พิพิธภัณฑ์สุสานหอยหิน 150 ล้านปี อำเภอเมือง
อ่างเก็บน้ำหนองบัว อำเภอเมือง
จุดชมวิวช่องเขาขาด อำเภอโนนสัง
ผาสามยอด อำเภอนาวัง
ภูพานคำ อำเภอเมือง
ภูเก้า อำเภอโนนสัง
น้ำตกตาดฟ้า,น้ำตกตาดหินแตก,น้ำตกตาดโตน อำเภอโนนสัง
ภูหินลาดช่อฟ้า อำเภอเมือง
ภูผายา อำเภอสุวรรณคูหา
ถ้ำสุวรรณคูหา อำเภอสุวรรณคูหา
ถ้ำเอราวัณ อำเภอนาวัง
ถ้ำผาเวียง อำเภอนาวัง
ภูแปก บ้านสนามชัย ต.กุดแห่ อ.นากลาง
ธุดงคสถานวัดป่าธารน้ำทิพย์ (ซำไฮ) ภูแปก บ้านสนามชัย อำเภอนากลาง
หาดโนนยาว (เขื่อนอุบลรัตน์) อำเภอโนนสัง
อ่างเก็บน้ำโคกนกสาริกา
อ่างเก็บน้ำห้วยไร่
ถ้ำผาเจาะ,อ่างเก็บห้วยผาวัง อำเภอนาวัง
อ่างเก็บน้ำเขื่อนอุบลรัตน์บริเวณอำเภอโนนสังและอำเภอศรีบุญเรือง หนองบัวลำภู
สะพานเชื่อมฮักตาดไฮ บ้านตาดไฮ อ่างเก็บน้ำห้วยน้ำบอง อ.โนนสัง หนองบัวลำภู
แหล่งท่องเที่ยว > แหล่งท่องเที่ยวทางศิลปะและวัฒนธรรม

หมู่บ้านหัตถกรรมปั้นหม้อบ้านโค้งสวรรค์
หมู่บ้านหัตถกรรมจักสานกระติบข้าวต้นคล้า
ศูนย์พัฒนาอาชีพวัดสว่างศิลา
กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่
แหล่งโบราณคดีภูผายา
แหล่งโบราณคดีบ้านกุดกวางสร้งและกุดค้อเมย
แหล่งท่องเที่ยว > แหล่งท่องเที่ยวทางศาสนาและความเชื่อ

วัดถ้ำกลองเพล
พิพิธภัณฑ์อัฐบริขารของหลวงปู่ขาว
กุฏิเก่าของหลวงปู่ขาว
พิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งหลวงปู่ขาว
เจดีย์หลวงปู่ขาว
มณฑปหลวงปู่ขาว
ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
ศาลพระวอ - พระตา
พิพิธภัณฑ์หลวงปู่หลอด ปโมทิตะเจดีย์
วัดศรีคูณเมือง
วัดพระพุทธบาทภูเก้า
วัดป่าภูน้อย รอยพระพุทธบาทและเสมาหิน
สิมไม้ (โบสถ์ไม้) วัดเจริญทรงธรรม
โนนวัดป่า
วัดถ้ำผาเวียง
พระธาตุเมีองพิณ
พระธาตุหาญเทาว์
วัดภูภ้วยทอง
วัดป่าภูผายาว
แหล่งท่องเที่ยว > สวนสาธารณะ

สวนสาธารณะหนองบัว อำเภอเมืองหนองบัวลำภู
สวนสาธารณะหนองน้ำนันทจันทร์ อำเภอนากลาง
สวนสาธารณะชุมชนโนนม่วง อำเภอนากลาง
แหล่งท่องเที่ยว > อุทยานแห่งชาติ/วนอุทยาน

อุทยานแห่งชาติภูเก้า-ภูพานคำ ที่ทำการอุทยานฯตั้งอยู่ที่บ้านท่าศิลา ตำบลบ้านค้อ อำเภอโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู(หนองบัวลำภู,อุดรธานี,ขอนแก่น)
อุทยานแห่งชาติภูผายา ที่ทำการอุทยานฯตั้งอยู่ที่ภูหินจอมธาตุบ้านห้วยยางคำ ตำบลกุดจับ อำเภอกุดจับ จังหวัดอุดรธานี(ผนวกรวม วนอุทยานภูหินจอมธาตุ อำเภอกุดจับ อุดรธานี,วนอุทยานภูพระบาทบัวบก อำเภอบ้านผือ อุดรธานี,วนอุทยานภูผาแดง อำเภอบ้านผือ อุดรธานี/ภูผายา-ถ้ำสุวรรณคูหา อำเภอสุวรรณคูหา,ภูแปลก อำเภอนากลาง,ภูผาเวียง-ภูซางใหญ่ อำเภอนาวัง จังหวัดหนองบัวลำภู/ถ้ำเอราวัณ อำเภอนาวัง  หนองบัวลำภู-อำเภอนาด้วง จังหวัดเลย)
วนอุทยานบัวบาน ที่ทำการวนอุทยานฯตั้งอยู่ที่ภูพานน้อยตำบลหนองบัว อำเภอเมือง
วนอุทยานน้ำตกเฒ่าโต้  ที่ทำการวนอุทยานฯตั้งอยู่ที่อำเภอเมือง
เทศกาลและงานประเพณี

อำเภอเมืองหนองบัวลำภู
งานบวงสรวงสมเด็จพระนเรศวรมหาราชกาชาดหนองบัวลำภู (จัดเป็นประจำทุกปี ระหว่างวันที่ 18 - 27 มกราคม ณ ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช สนามนเรศวรมหาราช)
เทศกาลน้ำตกเฒ่าโต้ (จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีช่วงเดือนกันยายน บริเวณวนอุทยานเฒ่าโต้)
เทศกาลเที่ยวหอยหิน กินลำไย ไหว้หลวงปู่ขาว (จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีช่วงเดือนสิงหาคม บริเวณชุมชนบ้านห้วยเดื่อ ตำบลโนนทัน)
Nong Bua Lamphu Fashion Week (จัดขึ้น ณ บริเวณลานหน้าศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช อำเภอเมืองหนองบัวลำภู)
อำเภอนากลาง
งานวันเฉลิมพระชนมพรรษา 5 ธันวามหาราช (สนามหน้าศูนย์ราชการอำเภอนากลาง)
งานตักบาตรเทโว ที่ภูแปก วัดป่าธารน้ำทิพย์ (ซำไฮ) บ้านสนามชัย ต.กุดแห่
บุญบั้งไฟเทศบาลตำบลนากลาง (จัดเดือนมิถุนายน ทุกปี) บ.กกค้อ ต.นากลาง
บุญบั้งไฟเทศบาลตำบลฝั่งแดง (จัดเดือนพฤษภาคม ทุกปี) บ.โนนธาตุ ต.ฝั่งแดง
เทศกาลฉลองศาลเจ้าคุณปู่-ย่า อำเภอนากลาง (จัดเดือนพฤศจิกายน ทุกปี) บ.กกค้อ ต.นากลาง
บุญบั้งไฟเทศบาลตำบลกุดดินจี่ (จัดเดือนพฤษภาคม ทุกปี) บ.กุดดินจี่ ต.กุดดินจี่
บุญบั้งไฟเทศบาลตำบลกุดแห่ (จัดเดือนพฤษภาคม ทุกปี) บ.กุดแห่ ต.กุดแห่
บุญบั้งไฟชุมชนบ้านหนองด่าน (จัดเดือนพฤษภาคม ทุกปี) บ.หนองด่าน ต.ด่านช้าง
บุญบั้งไฟชุมชนบ้านโนนม่วง (จัดเดือนพฤษภาคม ทุกปี) บ.โนนม่วง ต.โนนเมือง
อำเภอโนนสัง
เทศกาลกินปลา (จัดขึ้นทุกปีบริเวณเทศบาลโนนสัง)
ประเพณีแข่งเรือยาว (จัดขึ้นทุกปีบริเวณเขื่อนอุบลรัตน์)
ประเพณีบุญผะเหวด (จัดขึ้นทุกปีบริเวณเทศบาลโนนสัง)
อำเภอศรีบุญเรือง
งานบุญบั้งไฟ (จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ช่วงเดือนพฤษภาคมหรือมิถุนายน บริเวณศูนย์ราชการอำเภอศรีบุญเรือง)
อำเภอสุวรรณคูหา
งานบุญข้าวจี่ยักษ์ (จัดขึ้นทุกปีช่วงเดือนกุมภาพันธ์หรือเดือนมีนาคม บริเวณเทศบาลตำบลสุวรรณคูหาและถ้ำสุวรรณคูหา)
อำเภอนาวัง
งานเทศกาลขึ้นเขาไหว้พระถ้ำเอราวัณ (จัดเป็นประจำทุกปี ระหว่างวันที่ 12 - 16 เมษายน บริเวณถ้ำเอราวัณ)
การศึกษา > สถานศึกษาระดับอุดมศึกษา

สถานศึกษาสังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม จำนวน 3 แห่ง ดังนี้
มหาวิทยาลัยรามคำแหง สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดหนองบัวลำภู
วิทยาลัยชุมชนหนองบัวลำภู
วิทยาลัยพิชญบัณฑิต โครงการมหาวิทยาลัยหนองบัวลำภูในอนาคต
การศึกษา > สถานศึกษาระดับขั้นพื้นฐาน

จังหวัดหนองบัวลำภู มีสถาบันการศึกษาระดับขั้นพื้นฐานหลากหลายแห่ง ดังนี้
การแบ่งเขตพื้นที่มัธยมศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เลย หนองบัวลำภู  ครอบคลุมโรงเรียนมัธยมศึกษาในจังหวัดหนองบัวลำภู 22 แห่ง
การแบ่งเขตพื้นที่ประถมศึกษา
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1-2 ได้แก่
เขต 1 - อำเภอเมืองหนองบัวลำภู อำเภอศรีบุญเรือง และอำเภอโนนสัง
เขต 2 - อำเภอนากลาง อำเภอสุวรรณคูหา และอำเภอนาวัง
สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต่างๆ -ครอบคลุมโรงเรียนประถมศึกษาและขยายโอกาศทางการศึกษาในจังหวัด 237 แห่ง
บทความหลัก: รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดหนองบัวลำภู
การศึกษา > สถานศึกษาระดับอาชีวศึกษา

สถานศึกษาในระดับอาชีวศึกษาทั้งรัฐและเอกชน ปัจจุบันอยู่ในกำกับดูแลของสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดหนองบัวลำภู มีดังนี้
| --- | --- |
 รัฐบาล อำเภอเมืองหนองบัวลำภู วิทยาลัยเทคนิคหนองบัวลำภู  อำเภอศรีบุญเรือง วิทยาลัยการอาชีพศรีบุญเรือง:  เอกชน อำเภอเมือง วิทยาลัยเทคโนโลยีพิชญบัณฑิต  วิทยาลัยเทคโนโลยี ไทย – ญี่ปุ่น โยยากุ  อำเภอนากลาง  วิทยาลัยเทคโนโลยีบริหารธุรกิจรักไทย  วิทยาลัยสงวนเทคโนโลยีบริหารธุรกิจ  อำเภอศรีบุญเรือง วิทยาลัยเทคโนโลยีเอ็น-เทคบริหารธุรกิจศรีบุญเรือง
การสาธารณสุข

โรงพยาบาลหนองบัวลำภู
โรงพยาบาลศรีบุญเรือง
โรงพยาบาลนากลาง
โรงพยาบาลนาวังเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา
โรงพยาบาลสุวรรณคูหา
โรงพยาบาลโนนสัง
โรงพยาบาลวีระพลการแพทย์
ผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น

| --- | --- |
 อำเภอเมืองหนองบัวลำภู ผ้าไหมมัดหมี่ ตำบลโนนทัน  ผ้าไหมมัดหมี่ ตำบลนาคำไฮ  ผ้าฝ้ายลายฉลุ ตำบลป่าไม้งาม  ผ้าสไป ตำบลหนองสวรรค์  ขนมทองม้วนสมุนไพร ตำบลบ้านขาม  ผลิตภัณฑ์จากกะลามะพร้าว ตำบลหัวนา  ข้าวกล้อง ตำบลหนองภัยศูนย์ อำเภอโนนสัง ปลาส้ม ตำบลโนนสัง  ศิลปะจากใบลาน ตำบลบ้านค้อ  ผ้าขิดยกดอก/ปลาส้ม ตำบลโคกม่วง  ผ้าฝ้ายยกดอก ตำบลหนองเรือ  ผ้าขิดย้อมคราม/ผ้าขิดหมักโคลน ตำบลโนนเมือง  ผ้าลายขิด ตำบลกุดดู่ อำเภอศรีบุญเรือง น้ำผึ้งแท้สุวรรณฟาร์ม/กระติ๊บข้าว ตำบลหนองบัวใต้  เสื้อเย็บด้วยมือ ตำบลเมืองใหม่  ผ้าไหมมัดหมี่ ตำบลโนนม่วง  กระติ๊บข้าว ตำบลทรายทอง  ผ้าลายสายฝน ตำบลหนองแก:  อำเภอนากลาง ผ้าขิดไหม ตำบลกุดแห่  นาฬิกา 12 ราศี,ข้าวฮาง,พระธาตุเมืองพิณ ตำบลฝั่งแดง  ผ้าหุ่มสำลี ตำบลกุดดินจี่  เอ็นวัวทอดกรอบ ตำบลโนนเมือง  วัดภูถ้วยทอง ตำบลอุทัยสวรรค์ อำเภอสุวรรณคูหา ผลิตภัณฑ์จากใยบวบ ตำบลนาดี  ผ้าฝ้ายลายน้ำไหล ตำบลนาสี  ผ้าฝ้ายทอมือ ตำบลนาด่าน อำเภอนาวัง ถ่านอัดแท่ง ตำบลวังปลาป้อม  ผ้าลายสายฝน ตำบลเทพคีรี  ผลิตภัณฑ์ไม้ไผ่ไทยนิยม ตำบลวังทอง  ผักปลอดสารพิษ ตำบลวังทอง
ชาวหนองบัวลำภูที่มีชื่อเสียง > พระเถระ

หลวงปู่ขาว อนาลโย วัดถ้ำกลองเพล (เจดีย์/พิพิธภัณฑ์หลวงปู่ขาว) อำเภอเมืองหนองบัวลำภู
พระธรรมเจดีย์ (จูม พนฺธุโล) วัดโพธิสมภรณ์ ตำบลหมากแข้ง อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี
หลวงปู่บุญมา ฐิตเปโม วัดป่าสิริสาลวัน (เจดีย์/พิพิธภัณฑ์หลวงปู่บุญมา ฐิตเปโม)อำเภอเมืองหนองบัวลำภู
หลวงปู่หลอด ปโมทิโต วัดป่าศรีสว่าง (เจดีย์/พิพิธภัณฑ์หลวงปู่หลอด ปโมทิโต)บ้านขามใหม่ ตำบลบ้านขาม อำเภอเมืองหนองบัวลำภู
หลวงปู่บุญมา สุชีโว วัดป่าสุขเกษม/วัดสามัคคีสิริมงคล ตำบลหนองบัว อำเภอเมืองหนองบัวลำภู
หลวงพ่อทองพูน กาญจโน วัดป่าภูกระแต ตำบลหนองบัว อำเภอเมืองหนองบัวลำภู
พระครูเขมสารสุธี (หลวงปู่สาย เขมธัมโม) วัดป่าพรหมวิหาร ตำบลโนนเมือง อำเภอโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู