วิกิพีเดีย
ประวัติ > เปิดตัวและเติบโต

วิกิพีเดียเปิดตัวอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2544 (เรียกกันว่า วันวิกิพีเดีย) เป็นรุ่นภาษาอังกฤษเพียงรุ่นเดียวภายใต้ชื่อโดเมน www.wikipedia.com และมีการประกาศทางจดหมายกลุ่มนูพีเดียโดยแซงเจอร์ คำว่า "วิกิพีเดีย" มาจากการผสมคำระหว่าง วิกิ กับ เอนไซโคลพีเดีย โดย "มุมมองที่เป็นกลาง" นโยบายที่ครอบคลุมของวิกิพีเดีย มีการประมวลขึ้นในช่วงไม่กี่เดือนแรกหลังเปิดตัว และมีใจความคล้ายกับนโยบาย "ไม่มีอคติ" ของนูพีเดียก่อนหน้านี้ แต่นอกเหนือจากนี้ เดิมวิกิพีเดียมีกฎค่อนข้างน้อยและดำเนินการเป็นเอกเทศจากนูพีเดีย เดิมทีโบมิสตั้งใจให้เป็นธุรกิจเพื่อแสวงหากำไร
ผู้เขียนวิกิพีเดียในช่วงแรกมาจากนูพีเดีย การโพสต์สแลชดอต และดัชนีเว็บเสิร์ชเอนจิน วิกิพีเดียภาษาต่าง ๆ เริ่มสร้างขึ้นในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2544 โดยเมื่อสิ้นปี พ.ศ. 2547 มีภาษาต่าง ๆ ในวิกิพีเดียถึง 161 ภาษา นูพีเดียและวิกิพีเดียยังคงเปิดให้บริการอยู่ทั้งคู่จนกระทั่งเซิร์ฟเวอร์ของนูพีเดียถูกปิดตัวลงอย่างถาวรใน พ.ศ. 2546 และเนื้อหาถูกรวมเข้ากับวิกิพีเดีย วิกิพีเดียภาษาอังกฤษมีบทความเกินสองล้านบทความเมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2550 ทำให้วิกิพีเดียเป็นสารานุกรมขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยจัดทำขึ้น แซงหน้าสารานุกรมหย่งเล่อ (พ.ศ. 1950) ที่ถือครองสถิติมาเป็นเวลา 600 ปีพอดี
ผู้ใช้จากวิกิพีเดียภาษาสเปนบางส่วนแตกสาขาวิกิพีเดียออกไปสร้างเป็นเอนซีโกลเปเดียลีเบรในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2545 โดยให้เหตุผลว่า กลัวว่าจะมีการโฆษณาเชิงพาณิชย์และการขาดการควบคุมในวิกิพีเดีย ในปีเดียวกัน เวลส์ประกาศว่าวิกิพีเดียจะไม่มีการโฆษณา และเว็บไซต์ได้เปลี่ยนชื่อโดเมนจาก wikipedia.com ไปเป็น wikipedia.org
หลังการเติบโตแบบก้าวกระโดดในช่วงแรก อัตราการเติบโตของรุ่นภาษาอังกฤษ ในแง่ของจำนวนบทความและผู้ร่วมพัฒนาดูเหมือนว่าจะถึงจุดสูงสุดในช่วงต้น พ.ศ. 2550 จนมีจำนวนบทความแตะระดับสามล้านบทความเมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2552 ในปี พ.ศ. 2549 วิกิพีเดียมีบทความใหม่เพิ่มขึ้นกว่า 1,800 บทความต่อวัน แต่ในปี พ.ศ. 2553 ค่าเฉลี่ยดังกล่าวลดลงเหลือ 1,000 บทความต่อวันเท่านั้น ทีมศึกษาจากศูนย์วิจัยพาโลอัลโตให้เหตุผลว่าแนวโน้มดังกล่าวเป็นผลมาจาก "การประสานงานและต้นทุนค่าใช้จ่ายทางอ้อมมากขึ้น การกีดกันผู้มาใหม่ และการต่อต้านการแก้ไขใหม่" ส่วนการศึกษาอื่น ๆ ได้เสนอแนะว่าอัตราการเติบโตนั้นเริ่มลดลงตามธรรมชาติ เนื่องจากบทความที่เข้าถึงได้ง่ายและมีความสำคัญ มีผู้สร้างขึ้นแล้วในวิกิพีเดีย
เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2552 นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเรย์ ฆวน การ์โลส ในมาดริด พบว่า วิกิพีเดียรุ่นภาษาอังกฤษสูญเสียฐานผู้พัฒนาไปกว่า 49,000 คน ในช่วงไตรมาสแรกของ พ.ศ. 2552 เปรียบเทียบกับช่วงเดียวกันของปี พ.ศ. 2551 ที่สูญเสียฐานอาสาสมัครไปเพียง 4,900 คน เดอะวอลล์สตรีทเจอร์นัลอ้างถึงขอบเขตของกฎการแก้ไขและกรณีพิพาทเกี่ยวกับเนื้อหาเหล่านี้เป็นเหตุผลที่อาสาสมัครมีแนวโน้มหดหายลง ด้านจิมมี เวลส์แย้งข้อมูลดังกล่าวใน พ.ศ. 2552 โดยปฏิเสธการสูญเสียฐานอาสาสมัครและตั้งคำถามถึงขั้นตอนวิธีที่ใช้ในการศึกษา สแงปีต่อมาใน พ.ศ. 2554 เขายอมรับว่ามีจำนวนลดลงเล็กน้อย โดยสังเกตจาก "ผู้เขียนมากกว่า 36,000 คนเล็กน้อย" ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2553 เหลือเพียง 35,800 คนในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2554 ในการสัมภาษณ์ครั้งเดียวกัน เขายังอ้างด้วยว่าจำนวนบรรณาธิการนั้น "คงที่และยั่งยืน" ใน พ.ศ. 2556 บทความ "The Decline of Wikipedia" จาก MIT Technology Review ตั้งคำถามถึงข้ออ้างนี้ โดยรายงานว่า วิกิพีเดียสูญเสียผู้แก้ไขอาสาสมัครไปหนึ่งในสามนับตั้งแต่ พ.ศ. 2550 และเสนอแนะว่าผู้แก้ไขที่เหลือให้ความสำคัญกับรายละเอียดปลีกย่อยมากขึ้น ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2555 ดิแอตแลนติก รายงานว่า จำนวนผู้ดูแลระบบก็ลดลงด้วย ในนิตยสาร นิวยอร์ก ฉบับวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2556 Katherine Ward กล่าวว่า "วิกิพีเดีย เว็บไซต์ที่มีผู้ใช้มากที่สุดอันดับ 6 กำลังเผชิญกับวิกฤตภายใน" จำนวนผู้แก้ไขที่ใช้งานอยู่ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษยังคงเท่าเดิม แม้ว่าจะลดลงมาเป็นเวลานาน