stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ราชวงศ์มังราย
ลำดับกษัตริย์ราชวงศ์มังราย

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| 1 | พญามังราย | พ.ศ. 1835 - 1854  (19 ปี) |
| 2 | พญาไชยสงคราม | พ.ศ. 1854 - 1868  (14 ปี) |
| 3 | พญาแสนพู | พ.ศ. 1868 - 1877 (11 ปี) |
| 4 | พญาคำฟู | พ.ศ. 1877 - 1879 (2 ปี) |
| 5 | พญาผายู | พ.ศ. 1879 - 1898 (19 ปี) |
| 6 | พญากือนา | พ.ศ. 1898 - 1928 (30 ปี) |
| 7 | พญาแสนเมืองมา | พ.ศ. 1928 - 1944 (16 ปี) |
| 8 | พญาสามฝั่งแกน | พ.ศ. 1945 - 1984 (39 ปี) |
| 9 | พระเจ้าติโลกราช | พ.ศ. 1984 - 2030 (46 ปี) |
| 10 | พญายอดเชียงราย | พ.ศ. 2030 - 2038 (8 ปี) |
| 11 | พญาแก้ว | พ.ศ. 2038 - 2068 (30 ปี) |
| 12 | พระเมืองเกษเกล้า | พ.ศ. 2068 - 2081 (13 ปี) ครั้งที่ 1 |
| 13 | ท้าวซายคำ | พ.ศ. 2081 - 2086 (5 ปี) |
|  | พระเมืองเกษเกล้า | พ.ศ. 2086 - 2088 (2 ปี) ครั้งที่ 2 |
| 14 | พระนางจิรประภาเทวี | พ.ศ. 2088 - 2089 (1 ปี) |
| 15 | สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช | พ.ศ. 2089 - 2090 (1 ปี) |
|  | ว่างกษัตริย์ | พ.ศ. 2090 - 2094 (4 ปี) |
| 16 | พระเมกุฏิสุทธิวงศ์ | พ.ศ. 2094 - 2107 ตั้งแต่ พ.ศ. 2101 ปกครองภายใต้อำนาจพม่า |
| 17 | พระนางวิสุทธิเทวี | พ.ศ. 2107 - 2121 ปกครองภายใต้อำนาจพม่า |
รายพระนามคู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์

| ลำดับ | พระนาม | พระชาติกำเนิด | พระราชสวามี/พระมหาเทวี | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | พระนางอั้วมิ่งเวียงไชย | สืบเชื้อสายมาจากเวียงไชยปราการ | พญามังราย |  |
| 2 | ไม่ปรากฏพระนาม | ไม่ทราบ | พญาไชยสงคราม |  |
| 3 | นางซีมคำ (จีมคำ) | ไม่ทราบ | พญาแสนพู |  |
| 4 | ไม่ปรากฏพระนาม | ไม่ทราบ | พญาคำฟู |  |
| 5 | พระนางจิตราเทวี | ธิดาเจ้าเมืองเชียงของ | พญาผายู |  |
| 6 | พระนางยสุนทราเทวี | หลานเจ้าเมืองเชียงของ | พญากือนา |  |
| 7 | พระนางติโลกจุฑาเทวี | ไม่ทราบ | พญาแสนเมืองมา |  |
| 8 | แม่พระพิลก |  | พญาสามฝั่งแกน |  |
| 9 | ไม่ปรากฏพระนาม | ไม่ทราบ | พระเจ้าติโลกราช |  |
| 10 | พระนางสิริยศวดีเทวี | ธิดาขุนนางนครเขลางค์ | พญายอดเชียงราย |  |
| 11 | ไม่ปรากฏพระนาม | ไม่ทราบ | พญาแก้ว |  |
| 12 | พระนางจิรประภาเทวี | ไม่ทราบ | พระเมืองเกษเกล้า |  |
| 13 | ไม่ปรากฏพระนาม | ไม่ทราบ | ท้าวซายคำ |  |
| 14 | พระเมืองเกษเกล้า | โอรสพญาแก้ว | พระนางจิรประภาเทวี |  |
| 15 | พระนางตนทิพย์ พระนางตนคำ | ธิดาพระเมืองเกษเกล้า | สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช |  |
| 16 | ไม่ทราบ | ไม่ทราบ | พระเมกุฏิสุทธิวงศ์ |  |
| 17 | ไม่ทราบ | ไม่ทราบ | พระนางวิสุทธิเทวี |  |
เจริญชัย หินเธาว์

| พลเอกเจริญชัย หินเธาว์ม> ว.ม. ป.ช. |
| --- | --- |
เจริญชัย ในปี พ.ศ. 2567

ผู้บัญชาการทหารบก
ดำรงตำแหน่ง 1 ตุลาคม พ.ศ. 2566 – 30 กันยายน พ.ศ. 2567
ก่อนหน้า: พลเอก ณรงค์พันธ์ จิตต์แก้วแท้
ถัดไป: พลเอก พนา แคล้วปลอดทุกข์
สมาชิกวุฒิสภา
สมาชิกโดยตำแหน่ง 17 ธันวาคม พ.ศ. 2566 – 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2567
ก่อนหน้า: พลเอก ณรงค์พันธ์ จิตต์แก้วแท้
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 1 มกราคม พ.ศ. 2507 (61 ปี) อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี ประเทศไทย
คู่สมรส: โสมทิพย์ เกริกมธุกร (สมรส 2540)
บุตร: 2 คน
ศิษย์เก่า: โรงเรียนเตรียมทหาร รุ่น 23 โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่น 34 โรงเรียนเสนาธิการทหารบก รุ่น 7 มหาวิทยาลัยบูรพา
ทรัพย์สินสุทธิ: 19 ล้านบาท (พ.ศ. 2567)
ชื่อเล่น: ต่อ
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้:  ไทย
สังกัด:  กองทัพบกไทย
ประจำการ: พ.ศ. 2531 – พ.ศ. 2567
ยศ:  พลเอก
บังคับบัญชา: กองทัพบกไทย กองทัพภาคที่ 1 กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์

พลเอก เจริญชัย หินเธาว์ (เกิด 1 มกราคม พ.ศ. 2507) เป็นตุลาการทหารสูงสุด และทหารบกชาวไทย เคยดำรงตำแหน่งสำคัญ ๆ เช่น อดีตผู้บัญชาการทหารบก, อดีตแม่ทัพภาคที่ 1 และอดีตสมาชิกวุฒิสภา
ประวัติ > ชีวิตส่วนตัว

พล.อ. เจริญชัย มีชื่อเล่นว่า "ต่อ" เกิดเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2507 ที่ตำบลท่าหิน อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี บิดาเป็นทหารปืนใหญ่อยู่ที่ศูนย์การทหารปืนใหญ่ จังหวัดลพบุรี
ประวัติ > การศึกษา

พล.อ. เจริญชัย จบการศึกษาจากโรงเรียนเตรียมทหารรุ่น 23, โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่นที่ 34, โรงเรียนเสนาธิการทหารบก รุ่น 74 และรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยบูรพา
รับราชการ

พล.อ. เจริญชัย เคยรับราชการเป็นผู้บังคับหมวดปืนเล็ก กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ ก่อนจะเจริญก้าวหน้าในหน้าที่ได้ขึ้นเป็น
ผู้บัญชาการกองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์
รองแม่ทัพภาคที่ 1
แม่ทัพน้อยที่ 1
แม่ทัพภาคที่ 1
ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก
รองผู้บัญชาการทหารบก
ก่อนที่ในวันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2566 พล.อ. เจริญชัย จะได้รับเลือกจากสภากลาโหมให้ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกคนใหม่สืบต่อจาก พล.อ. ณรงค์พันธ์ จิตต์แก้วแท้ กระทั่งวันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2566 จึงได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ พล.อ. เจริญชัยดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกอย่างเป็นทางการ
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

พ.ศ. 2566 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2563 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
พ.ศ. 2532 –  เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2 (ส.ช.)
พ.ศ. 2559 –  เหรียญราชการชายแดน (ช.ด.)
พ.ศ. 2541 –  เหรียญจักรมาลา (ร.จ.ม.)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

สิงคโปร์ :
พ.ศ. 2567 –  เหรียญปิงกัต จาซา เกมิลัง (เท็นเทรา)
เค็งอิจิ ฟูกูอิ

| เค็งอิจิ ฟูกูอิ |
| --- | --- |

เกิด: 4 ตุลาคม ค.ศ. 1918(1918-10-04) อำเภออิโกมะ จังหวัดนาระ ประเทศญี่ปุ่น
เสียชีวิต: 9 มกราคม ค.ศ. 1998(1998-01-09) (79 ปี) เกียวโต ประเทศญี่ปุ่น
สัญชาติ: ญี่ปุ่น
พลเมือง: ญี่ปุ่น
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยหลวงเกียวโต
มีชื่อเสียงจาก: ออร์บิทัลที่บริเวณรอยต่อ
คู่สมรส: โทโมเอะ โฮริเอะ (ตั้งแต่ ค.ศ. 1947)
บุตร: 2 (เท็ตสึยะและมิยาโกะ)
รางวัล:   รางวัลโนเบลสาขาเคมี (1981)  เครื่องราชอิสริยาภรณ์วัฒนธรรม (1981)  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัยชั้นที่ 1 (1988)  ภาคีสมาชิกชาวต่างชาติของราชสมาคม (1989) 
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
สาขา: เคมี
สถาบันที่ทำงาน: มหาวิทยาลัยเกียวโต
 
เค็งอิจิ ฟูกูอิ (ญี่ปุ่น: 福井 謙一; โรมาจิ: Fukui Ken'ichi) เป็นนักเคมีชาวญี่ปุ่นและเป็นชาวเอเชียคนแรกที่ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมี โดยได้รับรางวัลนี้ใน ค.ศ. 1981 ร่วมกับโรอัลด์ ฮ็อฟมันจากการค้นคว้าเกี่ยวกับกลไกการเกิดปฏิกิริยาเคมี งานของฟูกูอิมุ่งเน้นไปที่บทบาทของออร์บิทัลเชิงโมเลกุลที่บริเวณรอยต่อ (Frontier Molecular Orbital; FMO) ในการเกิดปฏิกิริยาเคมี โดยเฉพาะโมเลกุลที่เกิดปฏิกิริยาเกิดพันธะเคมีแบบหลวม ๆ และมีอิเล็กตรอนบรรจุอยู่ในออร์บิทัลที่บริเวณรอยต่อ ได้แก่ออร์บิทัลเชิงโมเลกุลระดับสูงสุดที่มีอิเล็กตรอนเต็ม (Highest Occupied Molecular Orbital) หรือโฮโม (HOMO) และออร์บิทัลเชิงโมเลกุลระดับต่ำสุดที่ไม่มีอิเล็กตรอน (Lowest Unoccupied Molecular Orbital) หรือลูโม (LUMO)
วัยเด็ก

ฟูกูอิเกิดที่จังหวัดนาระ เขาเป็นลูกชายคนโตของเรียวกิจิและชิเอะ ฟูกูอิ และมีพี่น้องสามคน พ่อของฟูกูอิเป็นพ่อค้าที่ค้าขายกับชาวต่างชาติ ช่วงระหว่าง ค.ศ. 1938 และ 1941 ขณะที่ฟูกูอิเป็นนักศึกษานั้น ฟูกูอิเริ่มสนใจกลศาสตร์ควอนตัมและสมการอันเลื่องชื่อของแอร์วิน ชเรอดิงเงอร์ เขายังเริ่มเกิดความคิดว่าการค้นพบทางวิทยาศาสตร์เกิดจากการผสมผสานกันอย่างลงตัวของศาสตร์ที่แทบจะไม่เกี่ยวข้องกัน
ฟูกูอิให้สัมภาษณ์ในนิตยสาร เดอะเคมิคัลอินเทลลิเจนเซอร์ (อังกฤษ: The Chemical Intelligencer) เกี่ยวกับเส้นทางสู่วงการเคมีตั้งแต่สมัยเรียนมัธยมต้น โดยเล่าว่าฟูกูอิไม่เคยสนใจเคมีเป็นพิเศษหรือชอบวิชาเคมีในสมัยเรียนมัธยมเลย อย่างไรก็ตาม เรียวกิจิผู้เป็นพ่อได้ปรึกษากับศาสตราจารย์เก็งอิตสึ คิตะ (ญี่ปุ่น: 喜多源逸; โรมาจิ: Kita Gen-itsu) ซึ่งเป็นศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยหลวงเกียวโตและเป็นเพื่อนสนิทของเรียวกิจิเกี่ยวกับการศึกษาของฟูกูอิ ศาสตราจารย์คิตะแนะนำว่าฟูกูอิควรศึกษาด้านเคมี ซึ่งฟูกูอิก็ตัดสินใจเชื่อคำแนะนำ เขาเล่าว่าในสมัยเรียนนั้นเคมีเป็นวิชาที่ยากเพราะดูเหมือนจะต้องท่องจำ และเขาชอบส่วนที่เป็นเหตุผลมากกว่าส่วนของการท่องจำ
หลังจบการศึกษาใน ค.ศ. 1941 ฟูกูอิเข้าทำงานในห้องปฏิบัติการเชื้อเพลิงของกองทัพญี่ปุ่นระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง ในสองปีถัดมาฟูกูอิได้เป็นอาจารย์ด้านเชื้อเพลิงที่มหาวิทยาลัยหลวงเกียวโตและเริ่มทำงานเป็นนักเคมีอินทรีย์
งานทางวิทยาศาสตร์

ฟูกูอิเป็นศาสตราจารย์ด้านเคมีเชิงฟิสิกส์ที่มหาวิทยาลัยเกียวโตตั้งแต่ ค.ศ. 1951 ถึง 1982 นอกจากนี้ เขายังดำรงตำแหน่งประธานสมาคมเคมีแห่งประเทศญี่ปุ่นระหว่าง ค.ศ. 1983 และ 1984 และได้รับรางวัลอื่นนอกเหนือจากรางวัลโนเบลได้แก่บุคคลทรงคุณค่าด้านวัฒนธรรมใน ค.ศ. 1981 เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัยชั้นที่ 1 ใน ค.ศ. 1988 และรางวัลอื่น ๆ
ใน ค.ศ. 1952 ฟูกูอิได้ตีพิมพ์ผลงานร่วมกับเทจิโร โยเนซาวะ (ญี่ปุ่น: 米澤貞次郎; โรมาจิ: Yonezawa Teijirō) และฮารูโอะ ชิงงู เกี่ยวกับทฤษฎีแสดงความสัมพันธ์ระหว่างออร์บิทัลเชิงโมเลกุลและการเกิดปฏิกิริยาเคมีของอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอนในวารสาร Journal of Chemical Physics ในขณะนั้นแนวคิดของเขายังไม่เป็นที่ยอมรับนัก อย่างไรก็ตาม แนวคิดนี้เริ่มเป็นที่ยอมรับหลังจากที่โรเบิร์ต วูดเวิร์ดและโรอัลด์ ฮ็อฟมันได้ตีพิมพ์กฎสเตอริโอซีเลกชันของวูดเวิร์ด-ฮ็อฟมันใน ค.ศ. 1965 ซึ่งมีแผนภาพแสดงว่าโมเลกุลบางคู่สามารถเกิดปฏิกิริยาได้ง่ายในขณะที่บางคู่ไม่เกิดปฏิกิริยา ซึ่งพื้นฐานของกฎดังกล่าวมาจากสมมาตรของโมเลกุลและความเป็นไปได้ที่อิเล็กตรอนจะจัดตัว ฟูกูอิยอมรับว่าเขาเข้าใจดีขึ้นจากผลงานของวูดเวิร์ดและฮ็อฟมันว่าไม่ใช่แค่ความหนาแน่นของอิเล็กตรอนเท่านั้นที่มีผลต่อการเกิดปฏิกิริยาเคมี สมบัติของโนดหรือบริเวณที่ไม่พบอิเล็กตรอนของออร์บิทัลก็มีความสำคัญเช่นกัน
มุมมอง

ฟูกูอิได้ให้สัมภาษณ์กับนิตยสารนิวไซอันทิสต์ใน ค.ศ. 1985 โดยวิพากษ์วิจารณ์ธรรมเนียมที่มหาวิทยาลัยและอุตสาหกรรมในญี่ปุ่นดำเนินการวิจัย เขาระบุว่ามหาวิทยาลัยในญี่ปุ่นมีระบบที่แบ่งชนชั้นตายตัว ซึ่งแม้ว่าจะมีประโยชน์กับงานวิจัยถ้ากลุ่มวิจัยดังกล่าวจะทำงานในสาขาหรือธีมเดียวก็ตาม แต่ระบบดังกล่าวนั้นสร้างข้อจำกัดให้กับนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ โดยฟูกูอิระบุว่าถ้านักวิทยาศาสตร์ต้องการสร้างผลงานของตัวเอง พวกเขาต้องเริ่มตั้งแต่วัยหนุ่มสาว เขามองว่าต่อให้นักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่จะยังขึ้นเป็นอาจารย์ระดับสูงไม่ได้ในวัยหนุ่มสาวก็ตาม พวกเขาควรจะได้รับการสนับสนุนให้สร้างผลงานของตัวเองได้แล้ว นอกจากนี้ในบทสัมภาษณ์เดียวกัน ฟูกูอิยังวิจารณ์การวิจัยของธุรกิจหรืออุตสาหกรรมในญี่ปุ่นโดยมองว่าธุรกิจมักจะเน้นไปที่การพัฒนาธุรกิจของตนมากกว่าที่จะสร้างงานวิจัยเคมีพื้นฐาน ฟูกูอิมองว่างานวิจัยพื้นฐานที่ให้ผลในระยะยาวควรได้รับการสนับสนุนแม้ว่าเราจะยังไม่รู้เป้าหมายหรือยังไม่รู้ว่าจะนำไปใช้ได้อย่างไรก็ตาม
นอกจากนี้ในบทสัมภาษณ์ลงในเดอะเคมิคัลอินเทลลิเจนเซอร์นั้น เขายังแสดงความเห็นว่าประเทศญี่ปุ่นพยายามไล่ตามชาติตะวันตกโดยการนำเข้าความรู้ทางวิทยาศาสตร์จากพวกเขา และมองว่าการสร้างความรู้พื้นฐานเป็นเรื่องใหม่ในสังคมญี่ปุน และงานวิจัยพื้นฐานในญี่ปุ่นยังไม่ได้รับการสนับสนุนด้านการเงินมากเท่ากับในชาติตะวันตก อย่างไรก็ตาม ฟูกูอิตระหนักดีว่าสถานการณ์ดังกล่าวเริ่มเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น
เกียรติยศ

ฟูกูอิได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีจากการค้นพบว่าออร์บิทัลเชิงโมเลกุลที่บริเวณรอยต่อ (โฮโมและลูโม) สามารถทำนายการเกิดปฏิกิริยาเคมีได้ โดยมาจากข้อสังเกตหลักสามข้อตามทฤษฎีออร์บิทัลเชิงโมเลกุล เมื่อโมเลกุลสองโมเลกุลเกิดอันตรกิริยากัน
ออร์บิทัลที่มีอิเล็กตรอนเต็มจะผลักกัน
ประจุบวกในนิวเคลียสของโมเลกุลหนึ่งจะดึงดูดอิเล็กตรอนของอีกโมเลกุลหนึ่ง
ออร์บิทัลที่มีอิเล็กตรอนเต็มของโมเลกุลหนึ่งและออร์บิทัลว่างของอีกโมเลกุลหนึ่งจะเกิดอันตรกิริยากัน (โดยเฉพาะโฮโมและลูโม) ทำให้เกิดแรงดึงดูด
จากข้อสังเกตดังกล่าว ทฤษฎีออร์บิทัลเชิงโมเลกุลที่บริเวณรอยต่อสรุปความสัมพันธ์ความไวต่อปฏิกิริยาเคมีและอันตรกิริยาระหว่างโฮโมจากโมเลกุลหนึ่งและลูโมของอีกโมเลกุลหนึ่ง ซึ่งช่วยอธิบายกฎการทำนายของวูดเวิร์ด-ฮ็อฟมันในปฏิกิริยาเทอร์มอลเพอริไซคลิก ซึ่งนำไปสู่ข้อสรุปที่ว่า "ปฏิกิริยาเพอริไซคลิกที่สถานะพื้นจะเป็นไปได้เชิงสมมาตรเมื่อจำนวนของ (4q+2)s และ (4r)a รวมกันเป็นจำนวนคี่"
ฟูกูอิได้รับเลือกให้เป็นภาคีสมาชิกชาวต่างชาติของราชสมาคมใน ค.ศ. 1989
ชีวิตส่วนตัว

ฟูกูอิแต่งงานกับโทโมเอะ โฮริเอะ ตั้งแต่ ค.ศ. 1947 และมีลูกสองคน ได้แก่เท็ตสึยะและมิยาโกะ
ฟูกูอิเสียชีวิตในวันที่ 9 มกราคม ค.ศ. 1998 ที่เกียวโตจากโรคเกี่ยวกับทางเดินอาหาร
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยเคมี
สถานีย่อยประเทศญี่ปุ่น
รางวัลโนเบลสาขาเคมี
อนุสาวรีย์ของเค็งอิจิ ฟูกูอิที่มหาวิทยาลัยเกียวโต
สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ

| สมเด็จพระสังฆราชเจ้า  กรมหลวงชินวราลงกรณ |
| --- | --- |
สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก

สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก
ดำรงพระยศ: พ.ศ. 2517 - พ.ศ. 2531
สถาปนา: 22 มิถุนายน พ.ศ. 2517 วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
ก่อนหน้า: สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (ปุ่น ปุณฺณสิริ)
ถัดไป: สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร
พรรษา: 70 พรรษา
สถิต: วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
นิกาย: ธรรมยุติกนิกาย

ประสูติ: 2 มีนาคม พ.ศ. 2440 จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มัทรี
สิ้นพระชนม์: 27 สิงหาคม พ.ศ. 2531 (91 ปี) โรงพยาบาลศิริราช กรุงเทพมหานคร
พระชนก: ผาด นิลประภา
พระชนนี: บาง นิลประภา
สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ พระนามเดิม วาสน์ ฉายา วาสโน เป็นสมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายกพระองค์ที่ 18 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ สถิต  ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร ทรงดำรงตำแหน่งเมื่อปี พ.ศ. 2517 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงอยู่ในตำแหน่ง 14 พรรษา ประสูติเมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ.2440 และ สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2531 สิริพระชันษา 90 ปี 178 วัน
พระประวัติ > ประสูติ

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ มีพระนามเดิมว่ามัทรี นิลประภา ภายหลังเปลี่ยนพระนามเป็น วาสน์ ประสูติเมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2440 เวลา 19.33 น. (หากนับการขึ้นปีใหม่ แบบปัจจุบัน ที่ขึ้นปีใหม่ วันที่ 1 มกราคม จะ ตรงกับ ปี 2441) ที่ตำบลบ่อโพง อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นบุตรคนโตของพระชนกผาดและพระชนนีบาง นิลประภา
พระประวัติ > อุปสมบท

พระองค์ได้บรรพชา ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม เมื่อวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2455 โดยมีสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ ครั้งทรงกรมหมื่น เป็นพระอุปัชฌาย์ พระวินัยมุนี(แปลก วุฑฺฒิญาโณ)เป็นพระศีลาจารย์ แล้วอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ในวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2461 โดยมีสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ เป็นพระอุปัชฌาย์ พระวินัยมุนี(แปลก วุฑฺฒิญาโณ) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระญาณดิลก (รอด วราสโย) วัดเสนาสนาราม พระนครศรีอยุธยา เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า "วาสโน"
พระประวัติ > การศึกษา

เมื่ออุปสมบทแล้วได้ศึกษาพระปริยัติธรรมจนสอบได้ตามลำดับดังนี้
พ.ศ. 2458 นักธรรมชั้นตรี
พ.ศ. 2459 สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค (ได้รับพระราชทานพัดใบตาลพื้นแพรเขียวประดับเลื่อม เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2460 ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย)
พ.ศ. 2461 สอบได้นักธรรมชั้นโท
พ.ศ. 2470 สอบได้เปรียญธรรม 4 ประโยค
พระเกียรติยศ

| ธรรมเนียมพระยศของ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ |
| --- | --- |
ตราประจำพระองค์
การทูล: ใต้ฝ่าพระบาท
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: พะย่ะค่ะ/เพคะ
ลำดับโปเจียม: เสมอศักดิ์พระอนุวงศ์ชั้นพระเจ้าวรวงศ์เธอ ทรงกรม
พ.ศ. 2465  เป็นพระครูฐานานุกรมในพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัตน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ที่ พระครูโฆสิตสุทธสร
พ.ศ. 2466 เป็นพระครูฐานานุกรมในพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัตน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ที่ พระครูธรรมธร และพระครูวิจิตรธรรมคุณ ตามลำดับ
พ.ศ. 2477 เป็นพระราชาคณะปลัดซ้ายฐานานุกรมในพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ที่ พระจุลคณิศร สัทธรรมนิติธรมหาเถราธิการ คณกิจบรรหารธุรการี สมุหบดีศรีธรรมภาณกาจารย์
พ.ศ. 2489 เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชกวี นรสีหพจนปิลันธน์ คันถรจนาบัณฑิต ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
พ.ศ. 2490 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพโมลี ตรีปิฎกธาดา มหากถิกสุนทร ยติคณิศร บวรสังฆาราม คามวาสี
พ.ศ. 2492 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมปาโมกข์ ยุตตโยคญาณดิลก ไตรปิฎกธารี ธรรมวาที ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
พ.ศ. 2500 เป็นรองสมเด็จพระราชาคณะที่ พระอุบาลีคุณูปมาจารย์ ญาณวิสุทธิจริยาปริณายก ตรีปิฎกคุณาลังการ นานานสถานราชคมนีย์ สาธุการีธรรมากร สุนทรศีลาทิขันธ์
พ.ศ. 2506 เป็นสมเด็จพระราชาคณะที่ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ญาณอดุล สุนทรนายก ตรีปิฎกวิทยาคุณ วิบุลคัมภีรญาณสุนทร ธรรมิกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี อรัณยวาสี
พ.ศ. 2517 เป็นสมเด็จพระสังฆราชที่ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สุขุมธรรมวิธานธำรง สกลมหาสงฆปริณายก ตรีปิฎกคัมภีรญาณ วาสนภิธานสังฆวิสุต ปาวจนุตตมโสภณ ภัทรผลสาธารณูปกร ชินวรวงศวิวัฒ พุทธบริษัทคารวสถาน วิจิตรปฏิภาณพัฒนคุณ วิบุลศีลสมาจารวัตรสุนทร บวรธรรมบพิตร สมเด็จพระสังฆราช
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |

ตราประจำพระองค์ในขณะทรงดำรงพระสมณศักดิ์เป็นสมเด็จพระสังฆราช (ภาพซ้าย) และดำรงพระสมณศักดิ์เป็นสมเด็จพระสังฆราชเจ้า (ภาพขวา)
ภายหลังการสิ้นพระชนม์
28 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 ทรงได้รับการสถาปนาพระอัฐิเป็น สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ ธรรมาภรณคุณวิจิตรปฏิภาณ สุขุมธรรมวิธานธำรง อริยวงศาคตญาณวิมล สกลมหาสงฆปริณายก ตรีปิฎกคัมภีรญาณบัณฑิต วชิราลงกรณนริศหิโตปัธยาจารย์ วาสนภิธานสังฆวิสุต ปาวจนุตตมพิศาล นิทัศนนิทานนิพนธปรีชา ปาวจนุตตมโสภณ ภัทรผลสาธารณูปการ วิมลศีลสมาจารวัตรสุนทร สรรพคณิศรมหาสังฆาธิบดี ศรีสมณุดมบรมบพิตร
พระกรณียกิจ > งานพระศาสนา

พระองค์ได้บริหารงานพระศาสนา ในการคณะสงฆ์มาโดยตลอดเป็นอันมาก พอประมวลได้ดังนี้
พ.ศ. 2481 เป็นกรรมการคณะธรรมยุต
พ.ศ. 2485 เป็นกรรมการมหามงกุฎราชวิทยาลัย เป็นคณาจารย์เอกทางรจนาพระคัมภีร์ และเป็นสมาชิกสภาสังฆสภา
พ.ศ. 2486 เป็นผู้ช่วยเจ้าคณะตรวจการภาคกลาง และภาค 2  เป็นเจ้าคณะอำเภอพระนคร และเป็นกรรมการการสังคายนาพระธรรมวินัย
พ.ศ. 2491 เป็นเจ้าอาวาสวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม และเป็นเจ้าคณะตรวจการณ์ภาค 1
พ.ศ. 2493 เป็นสังฆมนตรีช่วยว่าองค์การสาธารณูปการ ซึ่งมีสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวโร) เป็นสังฆนายก
พ.ศ. 2494 เป็นเจ้าคณะธรรมยุต ผู้ช่วยภาค 1-2-6 และเป็นเจ้าคณะจังหวัด พระนคร-สมุทรปราการ และนครสวรรค์
พ.ศ. 2494 เป็นสังฆมนตรีช่วยว่าองค์การสาธารณูปการ ซึ่งมีพระศาสนโศภน (จวน อุฏฺฐายี) เป็นสังฆนายก
พ.ศ. 2498 เป็นสังฆมนตรีช่วยว่าองค์การสาธารณูปการ ซึ่งมีสมเด็จพระวันรัต (ปลด กิตฺติโสภโณ) เป็นสังฆนายก
พ.ศ. 2503 เป็นสังฆมนตรีว่าองค์การสาธารณูปการ ซึ่งมีสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (จวน อุฏฺฐายี) เป็นสังฆนายก
พ.ศ. 2504 เป็นผู้รักษาการณ์ในตำแหน่งเจ้าคณะธรรมยุต ภาค 1-2-6 และเป็นอุปนายกกรรมการมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัยฯ
นายกกรรมการและนายกสภาการศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย
เจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุต
ประธานการศึกษาของคณะสงฆ์
ประธานกรรมการมหาเถรสมาคม
ประธารกรรมการมูลนิธิส่งเสริมกิจการศาสนา และมนุษยธรรม
เป็นองค์อุปถัมภ์ในกิจการด้านการพระศาสนา และการสงเคราะห์ในด้านต่าง ๆ เป็นจำนวนมาก เช่น มูลนิธิสังฆประชานุเคราะห์ สัมมาชีวศิลปมูลนิธิ ศูนย์และชมรมพุทธศาสนาในมหาวิทยาลัยต่าง ๆ โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราช (วาสนมหาเถร) สถานสงเคราะห์คนชราวาสนเวศน์ และมูลนิธิสมเด็จพระสังฆราช (วาสนมหาเถร) เป็นต้น
พระกรณียกิจ > งานเผยแผ่ศาสนธรรม

งานเผยแผ่ศาสนธรรม นับว่าเป็นงานหลักที่ทรงกระทำเป็นพื้นฐานอย่างต่อเนื่อง ในรูปแบบต่าง ๆ กล่าวคือ การสังคายนาพระธรรมวินัย ตรวจชำระพระไตรปิฎก ในการสมัยสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี นับเป็นครั้งที่ 3 ของประเทศไทย
การบรรยายธรรม  ได้จัดให้มีพระธรรมเทศนาประจำวันธรรมสวนะในพระอุโบสถเป็นประจำ  การบรรยายสวดมนต์มีคำนำแปล  ณ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย ประจำวันพระแรม 8 ค่ำ  ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2498 ถึง พ.ศ. 2517
การตรวจเยี่ยมพุทธศาสนิกชนทั่วประเทศทั้ง 73 จังหวัด เพื่อรับทราบปัญหาต่าง ๆ  ที่จะได้นำมาปรับปรุงแก้ไขให้ดีขึ้นต่อไป
การแต่งหนังสือและบทความต่าง ๆ เพื่อสอนพระพุทธศาสนาในระดับต่าง ๆ ไว้เป็นจำนวนมาก
พระกรณียกิจ > งานสาธารณูปการ

งานสาธารณูปการ การตั้งมูลนิธิต่างๆ เพื่อบำรุงพระอาราม
ทรงสร้างและให้ความอุปถัมภ์ในการสร้างวัด โรงเรียน โรงพยาบาล และสาธารณสถานต่าง ๆ เป็นจำนวนมาก เช่น  วัดแสงธรรมสุทธาราม   จังหวัดนครสวรรค์  วัดโพธิทอง  จังหวัดพระนครศรีอยุธยา  อาคารเรียนโรงเรียนประชาบาลวัดสระกะเทียม นครปฐม โรงเรียนประชาบาลวัดโพธิ์ทอง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราช (วาสนมหาเถระ) จังหวัดพระนครศรีอยุธยา  ศาลาบำเพ็ญบุญ วัดเสนาสนาราม  หอนาฬิกา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา  ศาลาที่พักริมทางหลวง 8 แห่ง  ศาลาทรงไทยหน้าพระวิหารพระมงคลบพิตร 2 หลัง และสถานสงเคราะห์คนชราวาสนเวศน์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา สิ่งก่อสร้างสุดท้ายคือ โรงเรียนวัดราชบพิธแห่งใหม่ ในที่ดินที่กองทัพบกยกให้ เนื่องในวโรกาสพระชนมายุครบ 90 พรรษา งานสร้างพุทธมณฑล ให้สำเร็จเสร็จทันในมหามงคลสมัยที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเจริญพระชนมพรรษา 5 รอบ ในปี พ.ศ. 2530 เป็นผลงานสำคัญของพระองค์ที่เริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ. 2521
พระกรณียกิจ > งานพระนิพนธ์

งานพระนิพนธ์   ทรงนิพนธ์หนังสือและบทความต่าง ๆ ทั้ง ร้อยแก้ว และร้อยกรองไว้เป็นจำนวนมาก เช่น ทิศ 6 สังคหวัตถุ 4 สัมปรายิกัตถประโยชน์ วัดของบ้าน พุทธศาสนคุณ พัฒนาใจ บุคคลหาได้ยาก มรดกชีวิต ความเติบโต วาสนาสอนน้อง จดหมายถึงพ่อ วาทแห่งวาสน์ คำกลอนสอนใจ วาสนคติ นิราศ 2 ปี สวนดอกสร้อย สักวาปฏิทิน กลอนปฏิทิน อาจารย์ดี สมพรปาก คน-ระฆัง เรือ-สมาคม วัยที่เขาหมดสงสาร และบทความเรื่องบันทึกศุภาสินี เป็นต้น
สิ้นพระชนม์

สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก (วาสนมหาเถร) สิ้นพระชนม์ด้วยพระโรคพระปับผาสะอักเสบ พระหทัยวาย ณ โรงพยาบาลศิริราช เมื่อวันเสาร์ที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2531 เวลา 16.50 น.
วันเสาร์ที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2532 เวลา 16.30 น. พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์พระที่นั่งจากพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต ไปในการพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก (วาสน์ วาสโน) ณ พระเมรุ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร ประดิษฐานพระอัฐิ ณ พระวิหาร วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
ในปี พ.ศ. 2562 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงสถาปนาพระอัฐิของสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (วาสน์ วาสโน) ในฐานะพระราชอุปัธยาจารย์เมื่อครั้งทรงผนวช ขึ้นเป็น "สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวราลงกรณ" ในการนี้ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้เจ้าพนักงานจัดฉัตรตาดเหลือง 5 ชั้น ถวายกางกั้นพระรูปบรรจุพระสรีรางคาร ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม กับทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้แบ่งพระอัฐิบรรจุลงพระโกศทองคำ เชิญมาประดิษฐานในหอพระนาก วัดพระศรีรัตนศาสดาราม เพื่อเป็นที่ทรงสักการบูชาและทรงบำเพ็ญพระราชกุศลอุทิศถวายในพระฐานะพระบุพการีทางธรรมสืบไป
จังหวัดกาฬสินธุ์

"กาฬสินธุ์" เปลี่ยนทางมาที่นี่ สำหรับความหมายอื่น ดูที่ กาฬสินธุ์ (แก้ความกำกวม)
| จังหวัดกาฬสินธุ์ |
| --- | --- |
จังหวัด
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Changwat Kalasin
จากซ้ายไปขวา บนลงล่าง:  พระธาตุยาคู  สะพานเทพสุดาบนเขื่อนลำปาว  ศูนย์ศึกษาวิจัยและพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูกุ้มข้าว  วัดพุทธนิมิต (วัดภูค่าว) 
   ธง ตรา
คำขวัญ: หลวงพ่อองค์ดำลือเลื่อง เมืองฟ้าแดดสงยาง โปงลางเลิศล้ำ วัฒนธรรมผู้ไท ผ้าไหมแพรวา ผาเสวยภูพาน มหาธารลำปาว ไดโนเสาร์สัตว์โลกล้านปี
แผนที่ประเทศไทย จังหวัดกาฬสินธุ์เน้นสีแดงแผนที่ประเทศไทย จังหวัดกาฬสินธุ์เน้นสีแดง
ประเทศ:  ไทย
การปกครอง
 • ผู้ว่าราชการ : สนั่น พงษ์อักษร   (ตั้งแต่ พ.ศ. 2566) 
 • นายก อบจ. : เฉลิมขวัญ หล่อตระกูล   (ตั้งแต่ พ.ศ. 2565) 
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 6,946.746 ตร.กม. (2,682.154 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: อันดับที่ 28
ประชากร (พ.ศ. 2566)
 • ทั้งหมด: 968,065 คน
 • อันดับ: อันดับที่ 21
 • ความหนาแน่น: 139.35 คน/ตร.กม. (360.9 คน/ตร.ไมล์)
 • อันดับความหนาแน่น: อันดับที่ 29
รหัส ISO 3166: TH-46 
ชื่อไทยอื่น ๆ: เมืองน้ำดำ, บ้านแก่งสำโรง, ทวารวดีมิ่งหล้าเมืองฟ้าแดดสงยาง
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
 • ต้นไม้: มะหาด
 • ดอกไม้: พะยอม
 • สัตว์น้ำ: ปลาเกล็ดถี่
ศาลากลางจังหวัด
 • ที่ตั้ง: ภายในศูนย์ราชการจังหวัดกาฬสินธุ์ ถนนเลี่ยงเมืองหัวคู ตำบลกาฬสินธุ์ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ 46000
 • โทรศัพท์: 0 4381 1620
 • โทรสาร: 0 4381 1620
เว็บไซต์: http://www.kalasin.go.th/
 
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
กาฬสินธุ์ เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลางหรือตอนบนของประเทศไทย อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 510 กิโลเมตร เป็นจังหวัดที่มีความอุดมสมบูรณ์มากที่สุดจังหวัดหนึ่งในภาคอีสาน จากหลักฐานทางโบราณคดีบ่งบอกว่าเคยเป็นที่อยู่อาศัยของเผ่าละว้า ซึ่งมีความเจริญทางด้านอารยธรรมประมาณ 1,600 ปี
จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์เริ่มตั้งเป็นเมืองในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์เมื่อปี พ.ศ. 2336 โดยท้าวโสมพะมิตรได้อพยพหลบภัยมาจากดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง (เมืองศรีสัตตนาคนหุตล้านช้างร่มขาวเวียงจันทน์) พร้อมไพร่พล และมาตั้งบ้านเรือนอยู่ริมแม่น้ำปาว เรียกว่า "บ้านแก่งสำโรง" แล้วได้นำเครื่องบรรณาการเข้าถวายสวามิภักดิ์ต่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ต่อมาได้รับพระกรุณาโปรดเกล้ายกฐานะบ้านแก่งสำโรงขึ้นเป็นเมือง และพระราชทานนามว่า "เมืองกาฬสินธุ์" ซึ่งเป็นเมืองที่สำคัญทางประวัติศาสตร์มาตั้งแต่สมัยโบราณกาล กาฬ แปลว่า "ดำ" สินธุ์ แปลว่า "น้ำ" กาฬสินธุ์ จึงแปลว่า "น้ำดำ" (น้ำดำในที่นี้หมายถึง น้ำที่ใสสะอาดจนมองเห็นดินสีดำ ซึ่งดินดำเป็นดินที่อุดมสมบูรณ์ที่สุด) ทั้งมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งให้ท้าวโสมพะมิตรเป็นพระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร) ครองเมืองกาฬสินธุ์เป็นคนแรก
กาฬสินธุ์มีแหล่งซากไดโนเสาร์และซากดึกดำบรรพ์อื่น ๆ หลายแห่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในอำเภอสหัสขันธ์ อีกทั้งยังมีชื่อเสียงด้านโปงลางและผ้าไหมแพรวา นอกจากนี้ยังมีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ ไม่ว่าจะเป็นลาว, เขมร, จีน, เวียดนาม, ภูไท, กะเลิง, ไทข่า, ไทดำ และญ้อ เป็นต้น
ภูมิศาสตร์ > อาณาเขตติดต่อ

จังหวัดกาฬสินธุ์มีอาณาเขตติดกับจังหวัดอื่น ๆ ดังนี้
ทิศเหนือ มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดอุดรธานีและจังหวัดสกลนคร
ทิศตะวันออก มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดมุกดาหาร
ทิศใต้ มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดร้อยเอ็ดและจังหวัดมหาสารคาม
ทิศตะวันตก มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดมหาสารคามและจังหวัดขอนแก่น
สัญลักษณ์จังหวัด

ตราประจำจังหวัด
ต้นมะหาด
โปงลาง
ผ้าไหมแพรวา
ดอกไม้ประจำจังหวัด: ดอกพะยอม (Shorea roxburghii)
ต้นไม้ประจำจังหวัด: มะหาด (Artocarpus lacucha)
คำขวัญประจำจังหวัด: หลวงพ่อองค์ดำลือเลือง เมืองฟ้าแดดสงยาง โปงลางเลิศล้ำ วัฒนธรรมผู้ไทย ผ้าไหมแพรวา ผาเสวยภูพาน มหาธารลำปาว ไดโนเสาร์สัตว์โลกล้านปี