แถบลำดับหลัก

ไดอะแกรมของแฮร์ทสชปรุง-รัสเซลล์ ที่พล็อตความสว่างแท้จริง (หรือความส่องสว่างสัมบูรณ์) ของดาวฤกษ์เทียบกับดัชนีสี แถบลำดับหลักจะมองเห็นเป็นแถบขวางโดดเด่นวิ่งจากด้านบนซ้ายลงไปยังด้านล่างขวา
แผนภาพของแฮร์ตสปรอง–รัสเซิล
ชนิดสเปกตรัม
ดาวแคระน้ำตาล
ดาวแคระขาว
ดาวแคระแดง
ดาวแคระเล็ก
ดาวแคระ
แถบลำดับหลัก
ดาวยักษ์เล็ก
ดาวยักษ์
ดาวยักษ์สว่าง
ดาวยักษ์ใหญ่
ดาวยักษ์ใหญ่ยิ่ง
โชติมาตร
สัมบูรณ์
(MV)
แถบลำดับหลัก (อังกฤษ: Main sequence) คือชื่อเรียกแถบต่อเนื่องและมีลักษณะพิเศษที่ปรากฏอยู่บนแผนภาพคู่ลำดับระหว่างสีของดาวฤกษ์กับความสว่าง แผนภาพคู่ลำดับสี-ความสว่างนี้รู้จักกันทั่วไปในชื่อ ไดอะแกรมของแฮร์ทสชปรุง-รัสเซลล์ หรือ HR Diagram ซึ่งเป็นผลการศึกษาร่วมกันระหว่างเอจนาร์ แฮร์ทสชปรุง กับเฮนรี นอร์ริส รัสเซลล์ ดาวที่อยู่บนแถบนี้จะรู้จักกันว่า ดาวบนแถบลำดับหลัก หรือดาวฤกษ์แคระ
หลังจากที่ดาวฤกษ์ก่อตัวขึ้นแล้ว มันจะสร้างพลังงานออกมาจากย่านใจกลางอันหนาแน่นและร้อนจัดโดยปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชันของอะตอมไฮโดรเจนไปเป็นฮีเลียม ระหว่างที่กระบวนการนี้ดำเนินไปในช่วงอายุของดาว จะสามารถระบุตำแหน่งบนแถบลำดับหลักได้โดยใช้มวลของดาวเป็นข้อมูลเบื้องต้น ประกอบกับข้อมูลองค์ประกอบทางเคมีและปัจจัยอื่น ๆ อีก โดยทั่วไปยิ่งดาวฤกษ์มีมวลมากก็จะยิ่งมีช่วงอายุบนแถบลำดับหลักสั้นยิ่งขึ้น หลังจากเชื้อเพลิงไฮโดรเจนที่แกนกลางถูกใช้จนหมดไป ดาวฤกษ์ก็จะเคลื่อนออกไปจากแถบลำดับหลัก
บางคราวอาจพิจารณาแถบลำดับหลักออกเป็นแถบบนและแถบล่าง ขึ้นกับกระบวนการที่ดาวฤกษ์ใช้ในการสร้างพลังงาน ดาวฤกษ์ที่มีมวลน้อยกว่า 1.5 เท่าของมวลดวงอาทิตย์จะหลอมอะตอมไฮโดรเจนเข้าด้วยกันพร้อมกับกระบวนการสร้างฮีเลียม กระบวนการนี้เรียกว่า ปฏิกิริยาลูกโซ่โปรตอน-โปรตอน ถ้าดาวฤกษ์มีมวลมากกว่านี้ ก็จะอยู่ในแถบลำดับหลักบน นิวเคลียร์ฟิวชันจะใช้อะตอมของคาร์บอน ไนโตรเจน และออกซิเจนเป็นสื่อกลางในการผลิตฮีเลียมจากอะตอมไฮโดรเจน
เนื่องจากอุณหภูมิของดาวฤกษ์ที่แกนกลางกับที่พื้นผิวดาวนั้นมีความเหลื่อมล้ำกันอยู่ จึงมีการส่งผ่านพลังงานขึ้นมาอย่างต่อเนื่องผ่านชั้นดาวจนกระทั่งมันแผ่รังสีออกไปจากบรรยากาศของดาว กลไกสองประการที่ใช้ในการส่งผ่านพลังงานเหล่านี้คือ การแผ่รังสี และการพาความร้อน ในประเภทที่ขึ้นกับเงื่อนไขเฉพาะของดาวแต่ละดวง การพาความร้อนจะเกิดขึ้นในบริเวณที่อุณหภูมิมีความแตกต่างกันอย่างมาก หรือเป็นพื้นที่อับแสง หรือทั้งสองอย่าง เมื่อมีการพาความร้อนเกิดขึ้นในแกนกลาง มันจะกระตุ้นเศษเถ้าฮีเลียมขึ้น เป็นการรักษาระดับสัดส่วนของเชื้อเพลิงที่จะนำไปใช้ในปฏิกิริยาฟิวชัน
| ด ค กดาวฤกษ์ |
| --- | --- |
ดาวฤกษ์ก่อนเกิด:  เมฆโมเลกุล บริเวณเอช 2  กลุ่มเมฆบอก  วัตถุดาวฤกษ์อายุน้อย  วัตถุเฮอร์บิก–อาโร  รอยฮายาชิ  ขีดจำกัดฮายาชิ  รอยเฮนเยย์  ดาวฤกษ์ก่อนเกิด  ที วัว  เอฟยู นายพราน  ดาวเฮอร์บิก เออี/บีอี 
วิวัฒนาการ:  กำเนิด  ก่อนลำดับหลัก  แถบลำดับหลัก  วิวัฒนาการหลังดาวยักษ์แดง  แขนงดาวยักษ์เชิงเส้นกำกับ  แผ่นยาวดาวแปรขนาดและแปรแสง  เนบิวลาดาวเคราะห์ก่อนเกิด  เนบิวลาดาวเคราะห์  ดาววอลฟ์–ราแย  นวดารา  มหานวดารา  ไฮเปอร์โนวา  แผนภาพของแฮร์ตสปรอง–รัสเซิล 
ประเภท:  ดาวแคระ น้ำเงิน  ส้ม  แดง  เหลือง  เหลือง-ขาว  ดาวยักษ์เล็ก  ดาวยักษ์ น้ำเงิน  แดง  ดาวยักษ์สว่าง  ดาวยักษ์ใหญ่ น้ำเงิน  แดง  เหลือง  ดาวยักษ์ใหญ่ยิ่ง เหลือง  ดาวแปลกพวกน้ำเงิน  ดาวแปรแสงแกมมาแคสซิโอเปีย  ดาวคาร์บอน ซีเอช  แบเรียม  เอส  ดาวฤกษ์ประหลาด  ดาวเทคเนเทียม  ดาวปรอท-มังกานีส  ดาวแปรแสง 
คุณสมบัติ:  การจัดประเภท  ดัชนีสียูบี-วี  การสังเคราะห์นิวเคลียส  อุณหภูมิยังผล  ความเป็นโลหะ  การหมุน  สนามแม่เหล็ก  การเคลื่อนไหวผิดปกติของบรรยากาศแบบไมโคร  ระบบดาวเคราะห์  ความเร็วแนวเล็ง  การเคลื่อนที่เฉพาะ  พารัลแลกซ์  ความเร็วของอวกาศ ดาวฤกษ์ความเร็วสูง - ดาวฤกษ์ความเร็วสูงยิ่งยวด 
โครงสร้าง:  แกน  เขตพาความร้อน  เขตแผ่รังสี  โฟโตสเฟียร์  โครโมสเฟียร์  โคโรนา  ลมดาวฤกษ์  โพรงลมดาวฤกษ์ 
ซากดาว:  ดาวแคระขาว  ดาวนิวตรอน  พัลซาร์  แมกนีทาร์  ดาวควาร์ก  ดาวส่วนประกอบประหลาด  หลุมดำ  หลุมดำดาวฤกษ์ 
รายชื่อดาวฤกษ์:  เรียงตามมวล  เรียงตามขนาด  เรียงตามโชติมาตรปรากฏ  เรียงตามโชติมาตรสัมบูรณ์  เรียงตามระยะห่าง