stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ความสัมพันธ์เนปาล–ภูฏาน
วิกฤตการณ์ผู้ลี้ภัย

ปัญหาสำคัญที่ทั้งสองประเทศเผชิญคือการมีอยู่ของผู้ลี้ภัยชาวภูฏาน ซึ่งอาศัยอยู่ในค่ายข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติเจ็ดแห่งทางตะวันออกของเนปาล โดยการประมาณการตัวเลขแตกต่างกันไปตั้งแต่ 85,000 ถึง 107,000 คน ในขณะที่ผู้ลี้ภัยส่วนใหญ่อ้างสัญชาติภูฏาน แต่ทางภูฏานอ้างว่าพวกเขาเป็น "ผู้อพยพโดยสมัครใจ" ซึ่งสูญเสียสิทธิความเป็นพลเมืองของตน โดยปฏิเสธสถานะผู้ลี้ภัยของตน ผู้ลี้ภัยดังกล่าวส่วนใหญ่เป็นชาวโลตชัมปา ซึ่งเป็นบุคคลที่นับถือศาสนาฮินดูที่พูดภาษาเนปาลเชื้อสายเนปาล โดยตั้งถิ่นฐานอยู่ในประเทศภูฏาน ทั้งนี้ กลุ่มผู้ก่อความไม่สงบหลายกลุ่ม รวมถึงกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มลัทธิเหมา ได้ลุกขึ้นมาจากค่ายผู้ลี้ภัย ซึ่งกองกำลังความมั่นคงของภูฏานกล่าวหาว่าเป็นผู้ก่อเหตุระเบิดหลายครั้งในภูฏานก่อนการเลือกตั้งรัฐสภา ค.ศ. 2008 โดยหลังจากการเจรจาและความพยายามหลายปีไม่ประสบผลสำเร็จ ประเทศอื่น ๆ อีกหลายประเทศ โดยเฉพาะสหรัฐ ได้ตกลงที่จะรับผู้ลี้ภัย 60,000 คน
การค้า

การเติบโตของการค้าระหว่างทั้งสองประเทศได้รับผลกระทบจากวิกฤตการณ์ผู้ลี้ภัย ส่วนใน ค.ศ. 2008–2009 การส่งออกของภูฏานไปยังเนปาลอยู่ที่ 300 ล้านรูปี ในขณะที่การส่งออกของเนปาลไปยังภูฏานมีมูลค่า 200 ล้านรูปี ทั้งนี้ ใน ค.ศ. 2004 เนปาลและภูฏานได้ลงนามในข้อตกลงเพื่อเพิ่มจำนวนเที่ยวบินระหว่างพาโรกับกาฐมาณฑุจากสัปดาห์ละสองครั้งเป็นเจ็ดเที่ยวบินต่อสัปดาห์ คณะผู้แทนหอการค้าของทั้งสองประเทศได้แลกเปลี่ยนการเยี่ยมชม และใน ค.ศ. 2010 ทั้งสองประเทศได้จัดการเจรจาระดับเลขาธิการร่วมกันเพื่อบรรลุข้อตกลงทางการค้า
ดูเพิ่ม

สมาคมเอเชียใต้เพื่อความร่วมมือระดับภูมิภาค (ซาร์ก)
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ความสัมพันธ์เนปาล–ภูฏาน
Nepal – Bhutan Relations (Ministry Of Foreign Affairs, Nepal) เก็บถาวร 2022-10-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Bhutan – Nepal Relations (Royal Bhutanese Embassy, New Delhi)
ระบบการปิดท้ายเคเบิลโมเด็ม

ระบบการปิดท้ายเคเบิลโมเด็ม (อังกฤษ: Cable Modem Termination System: CMTS) เป็นอุปกรณ์ซึ่งโดยทั่วไปจะอยู่ใน headend หรือ hubsite ของบริษัทโทรทัศน์ผ่านสายเคเบิล ซึ่งถูกนำมาใช้เพื่อให้บริการข้อมูลความเร็วสูง เช่น Internet หรือ Voice over Internet Protocol ให้แก่สมาชิกเคเบิลทีวี CMTS ให้หลายฟังก์ชั่นเหมือนกับที่มีให้โดย DSLAM ในระบบ DSL
การเชื่อมต่อ

เพื่อที่จะให้บริการข้อมูลความเร็วสูงเหล่านี้, บริษัทเคเบิลจะเชื่อมต่อ headend ของตัวเองไปยังอินเทอร์เน็ตผ่านทางลิงค์ที่มีความจุข้อมูลสูงมากของผู้ให้บริการเครือข่าย ด้านสมาชิกของ headend, CMTS เปิดให้มีการสื่อสารกับเคเบิลโมเด็มของสมาชิก  CMTSs ที่แตกต่างกันมีความสามารถในการให้บริการสมาชิกเคเบิลโมเด็มที่แตกต่างกัน - ขนาดมีตั้งแต่ 4,000 ถึง 150,000 เคเบิลโมเด็มหรือมากกว่า ขึ้นอยู่บางส่วนในการจราจร headend หนึ่งอาจประกอบด้วย 1 ถึง 12 CMTSs เพื่อให้บริการในเครือข่ายผสมไฟเบอร์โคแอคเชียล  หรือ HFC
วิธีการหนึ่งที่จะคิดถึง CMTS คือการจินตนาการถึงเราต์เตอร์ที่มีอินเตอร์เฟซ (การเชื่อมต่อ) อีเธอร์เน็ตในด้านหนึ่งและอินเตอร์เฟซ RF โดแอคในอีกด้านหนึ่ง  RF/โคแอคอินเตอร์เฟซขนส่งสัญญาณ RF ไปและกลับจากเคเบิลโมเด็มของสมาชิก
CMTSs ทั่วไปมักจะขนส่งการจราจรของ IP เท่านั้น การจราจรที่มีปลายทางที่เคเบิลโมเด็มจากอินเทอร์เน็ตหรือที่เรียกว่าการจราจรดาวน์สตรีมจะอยู่ในรูปของแพ็กเกต IP ที่ถูกห่อหุ้มตามมาตรฐานของ DOCSIS แพ็กเกตเหล่านี้เป็นสตรีมของข้อมูลที่มักจะถูกมอดูเลทให้อยู่ในช่องโทรทัศน์โดยการใช้ 64 QAM หรือ 256-QAM ซึ่งเป็นเวอร์ชันของ quadrature amplitude modulation
ข้อมูลอัพสตรีม (ข้อมูลจากเคเบิลโมเด็มขึ้นไปที่ headend หรือ Internet) ถูกขนส่งในอีเทอร์เน็ตเฟรมที่ถูกห่อหุ้มภายในเฟรมของ DOCSIS ถูกมอดูเลทด้วย QPSK, 16-QAM, 32-QAM, 64-QAM หรือ 128-QAM โดยการใช้ TDMA, ATDMA หรือ S-CDMA (กลไกที่ใช้ความถี่ร่วมกัน) สิ่งเหล่านี้จะกระทำที่ "subband" หรือ ส่วน"กลับ"ของสเปกตรัมเคเบิลทีวี (หรือเรียกว่า ช่อง "t"), ส่วนของคลื่นความถี่ที่ต่ำกว่าของสัญญาณดาวน์สตรีมมาก, ปกติจะเป็น 5 ถึง 42MHz ใน DOCSIS 2.0 หรือ 5 ถึง 60MHz ใน EuroDOCSIS
CMTS ทั่วไปช่วยให้เครื่องคอมพิวเตอร์ของผู้ใช้บริการได้รับที่อยู่ IP โดยการส่งต่อการร้องขอ ของ DHCP ไปยังเซิร์ฟเวอร์ที่เกี่ยวข้อง เซิร์ฟเวอร์ DHCP นี้จะตอบกลับด้วยสิ่งที่ดูเหมือนว่าเป็นการตอบสนองโดยทั่วไปที่ประกอบด้วยที่อยู่ IP ที่ถูกกำหนดให้สำหรับคอมพิวเตอร์, ที่อยู่ของเกตเวย์/เราเตอร์ที่ใช้, เซิร์ฟเวอร์ DNS, ฯลฯ
CMTS ยังอาจจัดทำการกรองขั้นพื้นฐานบางอย่างเพื่อป้องกันผู้ใช้ที่ไม่ได้รับอนุญาตและการโจมตีต่าง ๆ การทำ Traffic shaping จะดำเนินการบางครั้งเพื่อจัดลำดับความสำคัญการจราจรของแอพพลิเคชัน บางทีขึ้นอยู่กับแผนเมื่อสมัครเป็นสมาชิกหรือการใช้งานดาวน์โหลดและยังให้การรับประกันคุณภาพของการบริการ (QoS) สำหรับบริการ VOIP แบบ PacketCable ของผู้ประกอบการสายเคเบิลของตัวเอง อย่างไรก็ตาม ฟังก์ชั่นของ traffic shaping จะมีแนวโน้มที่จะถูกดำเนินการโดยเคเบิลโมเด็มหรือการสลับการจราจรตามนโยบาย CMTS ยังอาจทำหน้าที่เป็นสะพานหรือเราต์เตอร์
เคเบิลโมเด็มของลูกค้าจะไม่สามารถสื่อสารโดยตรงกับโมเด็มอื่น ๆ บนเครือข่าย โดยทั่วไปการจราจรเคเบิลโมเด็มจะถูกส่งไปยังเคเบิลโมเด็มอื่น ๆ หรือไปยังอินเทอร์เน็ตผ่านชุดของ CMTSs และเราต์เตอร์แบบดั้งเดิม ถึงอย่างไรก็ตาม เส้นทางสามารถผ่าน CMTS เพียงตัวเดียวก็เป็นได้
ผู้ผลิต CMTS > ผู้ผลิต CMTS ในปัจจุบัน

ARRIS Group

C9 Networks

Coaxial Networks Inc.

Casa Systems

Cisco Systems

BigBand

Chongqing Jinghong

WISI Communications GmbH

Kathrein
ผู้ผลิต CMTS > ผู้ผลิต CMTS ในอดีต

Broadband Access Systems (ถูกครอบงำโดย ADC Telecommunications)

ADC Telecommunications (CMTS business ถูกครอบงำโดย BigBand Networks)

BigBand Networks (ออกจาก CMTS business, remaining business later ถูกครอบงำโดย ARRIS)

Cadant (ถูกครอบงำโดย ARRIS)

Com21 (CMTS business ถูกครอบงำโดย ARRIS)

RiverDelta (ถูกครอบงำโดย Motorola)

Terayon (Exited CMTS business)

Pacific Broadband Communications (ถูกครอบงำโดย Juniper Networks)

Juniper Networks (ออกจาก CMTS business)

Motorola (ถูกครอบงำโดย ARRIS)
ความพิการ

สัญลักษณ์สากลของคนพิการ
คนพิการ หมายความว่า บุคคลซึ่งมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือเข้าไปมีส่วนร่วมทางสังคม เนื่องจากมีความบกพร่องทางการเห็น การได้ยิน การเคลื่อนไหว การสื่อสาร จิตใจ อารมณ์ พฤติกรรม สติปัญญาและการเรียนรู้หรือความบกพร่องอื่นใด
ประกอบกับมีอุปสรรคในด้านต่างๆ และมีความจำเป็นเป็นพิเศษที่จะต้องได้รับความช่วยเหลือด้านหนึ่งด้านใด เพื่อให้สามารถปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือเข้าไปมีส่วนร่วมทางสังคมได้อย่างบุคคลทั่วไป ทั้งนี้ ตามประเภทและหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ประกาศกำหนด
“การฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ” หมายความว่า การเสริมสร้างสมรรถภาพหรือความสามารถของคนพิการให้มีสภาพที่ดีขึ้น หรือดำรงสมรรถภาพหรือความสามารถที่มีอยู่เดิมไว้ โดยอาศัยกระบวนการทางการแพทย์ การศาสนา การศึกษา สังคม อาชีพ หรือกระบวนการอื่นใด เพื่อให้คนพิการได้มีโอกาสทำงานหรือดำรงชีวิตในสังคมอย่างเต็มศักยภาพ
“การส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิต” หมายความว่า การฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ การจัดสวัสดิการการส่งเสริมและพิทักษ์สิทธิ การสนับสนุนให้คนพิการสามารถดำรงชีวิตอิสระ มีศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์และเสมอภาคกับบุคคลทั่วไป มีส่วนร่วมทางสังคมอย่างเต็มที่และมีประสิทธิภาพ ภายใต้สภาพแวดล้อมที่คนพิการสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้
“ผู้ดูแลคนพิการ” หมายความว่า บิดา มารดา บุตร สามี ภรรยา ญาติ พี่น้อง หรือบุคคลอื่นใดที่รับดูแลหรืออุปการะคนพิการ
“ผู้ช่วยคนพิการ” หมายความว่า บุคคลซึ่งให้ความช่วยเหลือคนพิการเฉพาะบุคคลเพื่อให้สามารถปฏิบัติกิจวัตรที่สำคัญในการดำรงชีวิต ทั้งนี้ ตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด
ประเภทของความพิการ

คนพิการแต่ละประเภทมีรายละเอียดความพิการในประกาศกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เรื่องประเภทและหลักเกณฑ์ความพิการ (ฉบับที่สอง) ออกตามความในพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550ประกอบพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ (ฉบับที่สอง) พ.ศ. 2556 กำหนดลักษณะ ดังนี้
ประเภทของความพิการ > ความพิการทางการเห็น

(๑) ตาบอด หมายถึง การที่บุคคลมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ซึ่งเป็นผลมาจากการมีความบกพร่องในการเห็น เมื่อตรวจวัดการเห็นของสายตาข้างที่ดีกว่าเมื่อใช้แว่นสายตาธรรมดาแล้ว อยู่ในระดับแย่กว่า ๓ ส่วน ๖๐ เมตร (๓/๖๐) หรือ ๒๐ ส่วน ๔๐๐ ฟุต (๒๐/๔๐๐) ลงมาจนกระทั่งมองไม่เห็นแม้แต่แสงสว่าง หรือมีลานสายตาแคบกว่า ๑๐ องศา
(๒) ตาเห็นเลือนราง หมายถึง การที่บุคคลมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ซึ่งเป็นผลมาจากการมีความบกพร่องในการเห็นเมื่อตรวจวัดการเห็นของสายตาข้างที่ดีกว่า เมื่อใช้แว่นสายตาธรรมดาแล้ว อยู่ในระดับตั้งแต่ ๓ ส่วน๖๐ เมตร (๓/๖๐) หรือ ๒๐ ส่วน ๔๐๐ ฟุต (๒๐/๔๐๐) ไปจนถึงแย่กว่า ๖ ส่วน ๑๘ เมตร (๖/๑๘) หรือ ๒๐ ส่วน ๗๐ ฟุต (๒๐/๗๐) หรือมีลานสายตาแคบกว่า ๓๐ องศา
ประเภทของความพิการ > ความพิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมาย

(๑) หูหนวก หมายถึง การที่บุคคลมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ซึ่งเป็นผลมาจากการมีความบกพร่องในการได้ยินจนไม่สามารถรับข้อมูลผ่านทางการได้ยิน เมื่อตรวจการได้ยิน โดยใช้คลื่นความถี่ที่ ๕๐๐ เฮิรตซ์๑,๐๐๐ เฮิรตซ์ และ ๒,๐๐๐ เฮิรตซ์ ในหูข้างที่ได้ยินดีกว่าจะสูญเสียการได้ยินที่ความดังของเสียง ๙๐ เดซิเบลขึ้นไป
(๒) หูตึง หมายถึง การที่บุคคลมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ซึ่งเป็นผลมาจากการมีความบกพร่องในการได้ยิน เมื่อตรวจวัดการได้ยิน โดยใช้คลื่นความถี่ที่ ๕๐๐ เฮิรตซ์ ๑,๐๐๐ เฮิรตซ์ และ ๒,๐๐๐ เฮิรตซ์ ในหูข้างที่ได้ยินดีกว่าจะสูญเสียการได้ยินที่ความดังของเสียงน้อยกว่า ๙๐ เดซิเบลลงมาจนถึง ๔๐ เดซิเบล
(๓) ความพิการทางการสื่อความหมาย หมายถึง การที่บุคคลมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ซึ่งเป็นผลมาจากการมีความบกพร่องทางการสื่อความหมาย เช่น พูดไม่ได้ พูดหรือฟังแล้วผู้อื่นไม่เข้าใจ เป็นต้น
ประเภทของความพิการ > ความพิการทางการเคลื่อนไหวหรือทางร่างกาย

(๑) ความพิการทางการเคลื่อนไหว หมายถึง การที่บุคคลมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ซึ่งเป็นผลมาจากการมีความบกพร่องหรือการสูญเสียความสามารถของอวัยวะในการเคลื่อนไหว ได้แก่ มือ เท้า แขน ขา อาจมาจากสาเหตุอัมพาต แขน ขา อ่อนแรง แขน ขาขาด หรือภาวะเจ็บป่วยเรื้อรังจนมีผลกระทบต่อการทำงานมือ เท้า แขน ขา
(๒) ความพิการทางร่างกาย หมายถึง การที่บุคคลมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรม
ในชีวิตประจำวันหรือการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ซึ่งเป็นผลมาจากการมีความบกพร่อง
หรือความผิดปกติของศีรษะ ใบหน้า ลำตัว และภาพลักษณ์ภายนอกของร่างกายที่เห็นได้อย่างชัดเจน
ประเภทของความพิการ > ความพิการทางจิตใจหรือพฤติกรรม

(๑) ความพิการทางจิตใจหรือพฤติกรรม หมายถึง การที่บุคคลมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ซึ่งเป็นผลมาจากความบกพร่องหรือความผิดปกติทางจิตใจหรือสมองในส่วนของการรับรู้ อารมณ์ หรือความคิด
(๒) ความพิการออทิสติก หมายถึง การที่บุคคลมีข้อจำ กัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ซึ่งเป็นผลมาจากความบกพร่องทางพัฒนาการด้านสังคม ภาษาและการสื่อความหมาย พฤติกรรมและอารมณ์ โดยมีสาเหตุมาจากความผิดปกติของสมอง และความผิดปกตินั้นแสดงก่อนอายุ ๒ ปีครึ่ง ทั้งนี้ ให้รวมถึงการวินิจฉัย
กลุ่มออทิสติกสเปกตรัมอื่น ๆ เช่น แอสเปอเกอร์ (Asperger)
ประเภทของความพิการ > ความพิการทางสติปัญญา

การที่บุคคลมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมใน ชีวิตประจำวันหรือการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ซึ่งเป็นผลมาจากการมีพัฒนาการช้ากว่าปกติ หรือมีระดับเชาว์ปัญญาต่ำกว่าบุคคลทั่วไป โดยความผิดปกตินั้นแสดงก่อนอายุ ๑๘ ปี
ประเภทของความพิการ > ความพิการทางการเรียนรู้

การที่บุคคลมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวัน หรือการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคมโดยเฉพาะด้านการเรียนรู้ ซึ่งเป็นผลมาจากความบกพร่องทางสมอง ทำให้เกิดความบกพร่องในด้านการอ่านการเขียน การคิดคำนวณ หรือกระบวนการเรียนรู้พื้นฐานอื่นในระดับความสามารถที่ต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานตามช่วงอายุและระดับสติปัญญา
ประเภทของความพิการ > ออทิสติก

ออทิสติก เป็นประเภทความพิการล่าสุด ที่กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์กำหนดให้เป็นความพิการ ประเภทที่ 7โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2555 หลักเกณฑ์กำหนดความพิการทางออทิสติก ได้แก่ การที่บุคคลมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือการเข้าไปมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคม ซึ่งเป็นผลมาจากความบกพร่องทางพัฒนาการด้านสังคม ภาษา และการสื่อความหมาย พฤติกรรมและอารมณ์ โดยมีสาเหตุมาจากความผิดปกติของสมองและความผิดปกตินั้นแสดงก่อนอายุสองปีครึ่ง ทั้งนี้ ให้รวมถึงการวินิจฉัยกลุ่มออทิสติกสเปกตรัมอื่น ๆ เช่น แอสเปอเกอร์ (Asperger)”
แหล่งข้อมูลอื่น

Ableize Disability UK  – UK and Ireland Disability Information Resource
Best of the Web Disability
ความพิการ ที่เว็บไซต์ Curlie
DisabledGo Highlights UK Disabled Access, Leisure, Education and Employment
Blue Badge Disability Awareness เก็บถาวร 2009-12-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Disabiliets-online.com
Help with finding disability benefits เก็บถาวร 2010-09-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Replication of a job bank portal for workers living with disabilities
Specific Disabilities เก็บถาวร 2010-08-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน National Dissemination Center for Children with Disabilities, NICHCY
Disability, Pregnancy & Parenthood International เก็บถาวร 2010-03-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
UN Enable
Assistive Technology, suggestions for tools to help with housework, meals, clothing, etc. from Kansas State University เก็บถาวร 2012-07-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Parents Caring for Children with Disabilities เก็บถาวร 2010-06-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Well Known People with Disabilities
Famous People with Disabilities เก็บถาวร 2010-07-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
A Guide to U.S. Disability Rights Laws
Free Nonprofit Research Collection on Disability & Employment เก็บถาวร 2016-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Published on IssueLab
Disability Studies Italy เก็บถาวร 2009-10-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Uhad2bthere.co.uk  — The Disability Information Website (UK organizations)
EDF-FEPH.org — The European Disability Forum Website (ENGO)
The International Forum on Disability Management (IFDM) – 2010 Los Angeles Conference Website เก็บถาวร 2010-08-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Health-EU Portal People with Disabilities in the EU
Disability Statistics เก็บถาวร 2010-08-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Some recent disability statistics
American Psychological Association's Disability Issues Office
จังหวัดชัยภูมิ

"ชัยภูมิ" เปลี่ยนทางมาที่นี่ สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ชัยภูมิ (แก้ความกำกวม)
| จังหวัดชัยภูมิ |
| --- | --- |
จังหวัด
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Changwat Chaiyaphum
จากซ้ายไปขวา บนลงล่าง:  เขาพังเหย  ศาลากลางจังหวัดชัยภูมิ  มอหินขาวที่อุทยานแห่งชาติภูแลนคาในยามค่ำคืน  ปรางค์กู่  ทุ่งดอกกระเจียวและมอหำตั้ง อุทยานแห่งชาติป่าหินงาม 
   ธง ตรา
คำขวัญ: กำเนิดแม่น้ำชี สดุดีพญาแลผู้กล้า ปรางค์กู่เป็นสง่า ล้ำค่าพระธาตุชัยภูมิ สมบูรณ์ป่าเขาสรรพสัตว์ เด่นชัดลายผ้าไหม ดอกกระเจียวงามลือไกล อารยธรรมไทยทวารวดี
แผนที่ประเทศไทย จังหวัดชัยภูมิเน้นสีแดงแผนที่ประเทศไทย จังหวัดชัยภูมิเน้นสีแดง
ประเทศ:  ไทย
การปกครอง
 • ผู้ว่าราชการ : อนันต์ นาคนิยม   (ตั้งแต่ พ.ศ. 2566) 
 • นายก อบจ. : สุรีวรรณ นาคาศัย   (ตั้งแต่ พ.ศ. 2567) 
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 12,778.287 ตร.กม. (4,933.724 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: อันดับที่ 7
ประชากร (พ.ศ. 2566)
 • ทั้งหมด: 1,113,378 คน
 • อันดับ: อันดับที่ 18
 • ความหนาแน่น: 87.13 คน/ตร.กม. (225.7 คน/ตร.ไมล์)
 • อันดับความหนาแน่น: อันดับที่ 53
รหัส ISO 3166: TH-36 
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
 • ต้นไม้: ขี้เหล็ก
 • ดอกไม้: กระเจียว
 • สัตว์น้ำ: ปลาสลาด
ศาลากลางจังหวัด
 • ที่ตั้ง: ถนนบรรณาการ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ 36000
 • โทรศัพท์: 0 4481 1573, 0 4482 2316
เว็บไซต์: http://www.chaiyaphum.go.th/
 
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
ชัยภูมิ (เดิมสะกดว่า ไชยภูมิ์) เป็นจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างของประเทศไทย แต่หากแบ่งตามภูมิศาสตร์ ชัยภูมิจะจัดอยู่ในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือด้านตะวันตก ร่วมกับจังหวัดเลย และนครราชสีมา หากแบ่งตามลักษณะภูมิอากาศจะจัดอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน และแบ่งตามแบบเขตการปกครองจะจัดอยู่ในกลุ่มภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 1
ภูมิศาสตร์ > ลักษณะภูมิประเทศ

ชัยภูมิมีพื้นที่ภูเขามากทางด้านตะวันตก อาทิ ภูเขียว ภูพังเหย ภูกระแต โดยมีภูแลนคาทางตอนกลางของจังหวัด ส่วนภูตะเภา ภูผาแดง และภูเม็งอยู่ทางตะวันออก มีภูเขาเตี้ยทอดยาวจากทางใต้ถึงตอนกลางอีกด้วย อำเภอที่มีพื้นที่ป่าไม้มากที่สุดคือ หนองบัวแดง
พื้นที่ราบในฝั่งแม่น้ำ มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 180 – 300 เมตร ได้แก่บริเวณพื้นที่ราบเรียบ ความลาดเอียงของพื้นที่อยู่ระหว่างร้อยละ0 - 2 ซึ่งมีพื้นที่ประมาณร้อยละ 13 ได้แก่พื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำชีในเขตอำเภอเมืองชัยภูมิ อำเภอคอนสวรรค์ อำเภอบ้านเขว้า อำเภอบำเหน็จณรงค์ อำเภอจัตุรัส อำเภอเนินสง่า บริเวณนี้จะเป็นที่ราบน้ำท่วมถึง
พื้นที่ลูกคลื่นลอนต่ำ อยู่ตอนกลางของพื้นที่จังหวัด เป็นแนวยาวตามทิศเหนือ-ใต้ ตามแนวเทือกเขาดงพญาเย็น มีความสูงประมาณ 300 – 500 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลางได้แก่ พื้นที่บางส่วนในเขตอำเภอเมืองชัยภูมิ อำเภอหนองบัวระเหว อำเภอบ้านเขว้า อำเภอแก้งคร้อ อำเภอเทพสถิต อำเภอบำเหน็จณรงค์ อำเภอเกษตรสมบูรณ์และอำเภอบ้านแท่น
พื้นที่สูงและภูเขา สภาพภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ลอนลึกและภูเขา ในเขตเทือกเขาดงพญาเย็น มีความสูงตั้งแต่ 500 – มากกว่า 1,000 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง ได้แก่ พื้นที่บางส่วนของอำเภอหนองบัวระเหว อำเภอเทพสถิต อำเภอคอนสาร อำเภอเกษตรสมบูรณ์ อำเภอหนองบัวแดง อำเภอภูเขียว อำเภอแก้งคร้อ อำเภอภักดีชุมพล อำเภอซับใหญ่ และพื้นที่ทางตอนเหนือของอำเภอเมืองชัยภูมิ
จุดสูงสุดของจังหวัดชัยภูมิ คือ ภูเขาโป่งทองหลาง มีความสูง 1,336 เมตร เหนือระดับน้ำทะเล ในเขตพื้นที่อำเภอหนองบัวแดง
ภูมิศาสตร์ > เขื่อนที่สำคัญ

เขื่อนจุฬาภรณ์
เขื่อนลำปะทาว
อ่างเก็บน้ำช่อระกา
อ่างเก็บน้ำบ้านเพชร
อ่างเก็บน้ำลำคันฉู
บึงละหาน
ภูมิศาสตร์ > แหล่งน้ำที่สำคัญ

แม่น้ำชี
ห้วยลำปะทาว
ลำน้ำเซิน
ลำน้ำพรม
ลำปะทาว
ลำคันฉู
ลำน้ำพองเล็ก
หน่วยการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

การปกครองแบ่งออกเป็น 16 อำเภอ 124 ตำบล 1617 หมู่บ้าน
| ชั้น | หมาย เลข | ชื่ออำเภอ | ประชากร (พ> ศ. 2561) | พื้นที่ (ตร> กม.) | ความหนาแน่น  (คน/ตร> กม.) | รหัสไปรษณีย์ | ระยะห่างจากตัวจังหวัด |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1 | อำเภอเมืองชัยภูมิ | 183,586 | 1,305.297 | 140.94 | 36000 | - |
| 3 | 2 | อำเภอบ้านเขว้า | 50,845 | 544.3 | 93.44 | 36170 | 15 |
| 3 | 3 | อำเภอคอนสวรรค์ | 53,622 | 468.1 | 114.87 | 36140 | 34 |
| 2 | 4 | อำเภอเกษตรสมบูรณ์ | 112,371 | 1,283.568 | 87.51 | 36120 | 75 |
| 2 | 5 | อำเภอหนองบัวแดง | 101,822 | 2,215.5 | 45.92 | 36210 | 50 |
| 1 | 6 | อำเภอจัตุรัส | 75,078 | 690 | 109.20 | 36130 | 38 |
| 2 | 7 | อำเภอบำเหน็จณรงค์ | 53,927 | 560.3 | 96.39 | 36160 | 60 |
| 3 | 8 | อำเภอหนองบัวระเหว | 38,600 | 841.8 | 45.76 | 36250 | 34 |
| 3 | 9 | อำเภอเทพสถิต | 70,362 | 875.6 | 80.03 | 36230 | 94 |
| 1 | 10 | อำเภอภูเขียว | 124,491 | 801.8 | 155.30 | 36110 | 82 |
| 4 | 11 | อำเภอบ้านแท่น | 45,618 | 308.707 | 147.82 | 36190 | 91 |
| 1 | 12 | อำเภอแก้งคร้อ | 93,751 | 582.2 | 161.17 | 36150 | 46 |
| 3 | 13 | อำเภอคอนสาร | 62,084 | 966.665 | 64.27 | 36180 | 125 |
| 4 | 14 | อำเภอภักดีชุมพล | 31,154 | 900.4 | 34.56 | 36260 | 90 |
| 4 | 15 | อำเภอเนินสง่า | 26,043 | 222.03 | 117.24 | 36130 | 30 |
| 4 | 16 | อำเภอซับใหญ่ | 15,423 | 255.0 | 60.19 | 36130 | 55 |
|  | รวม | รวม | 1,138,777 | 12,778.287 | 89.11 |  |  |
หน่วยการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

แบ่งออกเป็น 1 องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 เทศบาลเมือง 35 เทศบาลตำบล และ 106 องค์การบริหารส่วนตำบล โดยมีรายชื่อเทศบาลดังนี้
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  อำเภอเมืองชัยภูมิ เทศบาลเมืองชัยภูมิ  เทศบาลตำบลบ้านค่ายหมื่นแผ้ว  เทศบาลตำบลลาดใหญ่  เทศบาลตำบลชีลอง  เทศบาลตำบลโคกสูง อำเภอเกษตรสมบูรณ์ เทศบาลตำบลเกษตรสมบูรณ์  เทศบาลตำบลบ้านเป้า  เทศบาลตำบลบ้านเดื่อ อำเภอแก้งคร้อ เทศบาลตำบลแก้งคร้อ  เทศบาลตำบลนาหนองทุ่ม  เทศบาลตำบลหนองสังข์ |  อำเภอคอนสวรรค์ เทศบาลตำบลคอนสวรรค์ อำเภอคอนสาร เทศบาลตำบลคอนสาร  เทศบาลตำบลห้วยยาง  เทศบาลตำบลทุ่งลุยลาย อำเภอจัตุรัส เทศบาลตำบลจัตุรัส  เทศบาลตำบลหนองบัวโคก  เทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่ อำเภอเทพสถิต เทศบาลตำบลเทพสถิต |  อำเภอบ้านเขว้า เทศบาลตำบลบ้านเขว้า  เทศบาลตำบลทุ่งทอง  เทศบาลตำบลตลาดแร้ง  เทศบาลตำบลลุ่มลำชี อำเภอบ้านแท่น เทศบาลตำบลบ้านแท่น  เทศบาลตำบลบ้านเต่า อำเภอบำเหน็จณรงค์ เทศบาลตำบลบ้านเพชร  เทศบาลตำบลบำเหน็จณรงค์ |  อำเภอภูเขียว เทศบาลตำบลภูเขียว  เทศบาลตำบลบ้านเพชรภูเขียว  เทศบาลตำบลบ้านแก้ง  เทศบาลตำบลธาตุทอง อำเภอหนองบัวระเหว เทศบาลตำบลหนองบัวระเหว  เทศบาลตำบลห้วยแย้  เทศบาลตำบลโคกสะอาด อำเภอหนองบัวแดง เทศบาลตำบลหนองบัวแดง  เทศบาลตำบลหลวงศิริ   |
เศรษฐกิจ

ในปี พ.ศ. 2558 จังหวัดชัยภูมิมีขนาดเศรษฐกิจหรือผลิตภัณฑ์มวลรวมในจังหวัด 53,278 ล้านบาท มีผลิตภัณฑ์มวลรวมเฉลี่ยต่อคนต่อปี 55,665 ต่อคนต่อปี อัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจ ร้อยละ 2.9 และคาดว่าในปี พ.ศ. 2559 จังหวัดชัยภูมิจะมีผลิตภัณฑ์มวลรวมในจังหวัด 60,248 ล้านบาท หรือ ผลิตภัณฑ์มวลรวมเฉลี่ยต่อคนต่อปี 63,079 บาทต่อคนต่อปี หรือมีอัตราขยายตัวทางเศรษฐกิจร้อยละ 13.1 (รายงานประมาณการเศรษฐกิจจังหวัดชัยภูมิ ฉบับที่ 3/2560)
การจ้างงานมีจำนวนคนงานทั้งสิ้น 23,623 คน อำเภอที่มีการจ้างงานมากที่สุดคือ อำเภอจัตุรัส 7,801 คน รองลงมาคือ อำเภอเมืองชัยภูมิ 4,269 คน อำเภอแก้งคร้อ 3,704 คน อำเภอเกษตรสมบูรณ์ 2,274 คน อำเภอภูเขียว 1,557 คน ตามลำดับ ประเภทอุตสาหกรรมที่จ้างงานมากที่สุดคือ อุตสาหกรรมสิ่งทอ มีข้อมูลในทำเนียบโรงงานทั้งสิ้น 32 โรงงงาน มีการจ้างงานทั้งสิ้น 17,917 คน คิดเป็นร้อยละ 75.84 ของแรงงานทั้งหมด
สำหรับแหล่งที่ตั้งสำคัญของโรงงานอุตสาหกรรม พิจารณาจากความหนาแน่นของโรงงาน ขนาดเงินลงทุน และจำนวนการจ้างงาน ได้แก่
อำเภอเมือง เป็นพื้นที่ที่มีโรงงานตั้งอยู่หนาแน่นมากเป็นอันดับ 1 และมีจำนวนการจ้างงานสูงเป็นอันดับ 2 ของจังหวัดชัยภูมิ
อำเภอจัตุรัส มีจำนวนโรงงานตั้งอยู่หนาแน่นเป็นอันดับ 2 มีจำนวนการจ้างแรงงานสูงเป็นอันดับ 1 ของจังหวัด และมีเงินทุนภาคอุตสาหกรรมสูงเป็นอันดับที่ 2 ของจังหวัดชัยภูมิ การจ้างแรงงานที่สูงเป็นอันดับ 1 ของจังหวัดเป็นการจ้างงานในประเภทอุตสาหกรรมสิ่งทอ
อำเภอแก้งคร้อ เป็นแหล่งที่ตั้งสำคัญของกลุ่มอุตสาหกรรมถักทอ การตัดเย็บเสื้อผ้า เป็นพื้นที่ที่มีการจ้างแรงงานสูงเป็นอันดับ 3 ของจังหวัดชัยภูมิ
อำเภอภูเขียว เป็นแหล่งที่ตั้งสำคัญของอุตสาหกรรมเกษตร (น้ำตาลทราย) ผลิตเอทานอล การผลิตกระแสไฟฟ้า และการผลิต PARTICLE BOARD มีเงินทุนภาคอุตสาหกรรมสูงเป็นอันดับที่ 1 ของจังหวัดชัยภูมิ
อำเภอบำเหน็จณรงค์และอำเภอหนองบัวระเหว เป็นแหล่งที่ตั้งสำคัญของอุตสาหกรรมแป้งมันสำปะหลัง อำเภอบำเหน็จณรงค์ เป็นแหล่งที่ตั้งเหมืองโปแตชของโครงการอาเซียน
ส่วนในพื้นที่ของอำเภอที่เหลือ คือ คอนสวรรค์ บ้านเขว้า เกษตรสมบูรณ์ หนองบัวแดง เทพสถิต บ้านแท่น คอนสาร ภักดีชุมพล เนินสง่า และอำเภอซับใหญ่ แม้สถานภาพปัจจุบันจะบ่งชี้ว่ามีธุรกรรมอุตสาหกรรมตั้งอยู่เบาบาง แต่มีหลายพื้นที่ที่มีศักยภาพในการส่งเสริมพัฒนาอุตสาหกรรมในพื้นที่ที่เข้มข้น เช่น การผลิตผลิตภัณฑ์ผ้าไหม สิ่งถักทอ ในอำเภอคอนสวรรค์ บ้านเขว้า เนินสง่า เทพสถิต
การท่องเที่ยว

จังหวัดชัยภูมิมีจำนวนผู้มาเยี่ยมเยือนในปี พ.ศ. 2559 จำนวน 1,505,718 คน เพิ่มขึ้นจากปี 2558 ซึ่งมีจำนวนผู้มาเยี่ยมเยือน 1,418,833 คน รวมทั้งสิ้น 86,885 คน หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 6.12 และมีรายได้จากการท่องเที่ยวในปี 2559 จำนวน 1,639.80 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี พ.ศ. 2558 ซึ่งมีรายได้จากการท่องเที่ยว 1,467.85 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 171.95 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นคิดเป็นร้อยละ 11.71 มีจำนวนห้องพัก 2,612 ห้อง จำนวนผู้เข้าพักแรม 744,179 คน มีอัตราการเข้าพักร้อยละ 54.44
การท่องเที่ยว > แหล่งท่องเที่ยว

อนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล อำเภอเมือง
ศาลเจ้าพ่อพระยาแล อำเภอเมือง
ศาลเจ้าพ่อพระยานรินทร์สงคราม (เจ้าเมืองสี่มุม) อำเภอจัตุรัส
ศาลเจ้าพ่อหลวงบรรเทา (ศาลหลักเมืองจัตุรัส) อำเภอจัตุรัส
พระธาตุเจดีย์ศิริมหามงคล (วัดศิริพงษาวาส) อำเภอจัตุรัส
วัดสระหงษ์ อำเภอเมือง
น้ำตกตาดฟ้า อำเภอเมือง
วัดศิลาอาสน์ อำเภอเมือง
พระปรางค์กู่ อำเภอเมือง
ใบเสมาบ้านกุดโง้ง อำเภอเมือง
น้ำตกผาเอียง
ประตูโขลง
วัดชัยภูมิพิทักษ์ (ผาเกิ้ง) อำเภอหนองบัวแดง
หมู่บ้านทอผ้าไหมบ้านเขว้า อำเภอบ้านเขว้า
หมู่บ้านท่องเที่ยวไหม นครชัยบุรินทร์ บ้านส้มป่อย อำเภอจัตุรัส
กู่แดง อำเภอบ้านเขว้า
วัดภูแฝด อำเภอเมือง
มอหินขาว อำเภอเกษตรสมบูรณ์
ถ้ำแก้ว
จุดชมวิวเทือกเขาพังเหย อำเภอเทพสถิต
บึงแวง อำเภอคอนสวรรค์
พระพุทธรูปใหญ่สมัยทวารวดี อำเภอคอนสวรรค์
ศูนย์รวมไม้ดัดบ้านแข้ อำเภอภูเขียว
พระธาตุหนองสามหมื่น อำเภอภูเขียว
แหล่งทอผ้าขิตบ้านโนนเสลา อำเภอภูเขียว
เขื่อนจุฬาภรณ์ อำเภอคอนสาร
หาดน้ำพรม
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว-ทุ่งกะมัง อำเภอคอนสาร
สถานีวิจัยเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าภูเขียว
น้ำตกเทพพนา
น้ำตกเทพประทาน
ทุ่งบัวแดง บึงละหาน อำเภอจัตุรัส
รอยเท้าและซากดึกดำบรรพ์ไดโนเสาร์ อำเภอหนองบัวแดง
ศาลปู่ด้วง-ย่าดี อำเภอหนองบัวแดง
เขื่อนลำปะทาว อำเภอแก้งคร้อ
วัดชัยสามหมอ อำเภอแก้งคร้อ
พระแท่นบัลลังก์ อำเภอบ้านแท่น
พระง้าง อำเภอเนินสง่า
สวนรุกขชาติน้ำผุดทัพลาว อำเภอคอนสาร
ภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ถ้ำแก้ว
พระพุทธบาทเกือกแก้วสี่รอยเขายายหอม
พระพุทธบาทเขาแก้วพิสดาร (เขาน้อย)
พระพุทธบาทวัดหลักศิลา
เขาพระบาท
วัดถ้ำฮวงโป อำเภอคอนสาร
วัดถ้ำพญาช้างเผือก อำเภอคอนสาร
สะพานสวนหมากบ้านนาเขิน อำเภอคอนสาร
ปรางค์กู่ อำเภอบ้านแท่น
ภูคิ้ง อำเภอเกษตรสมบูรณ์
พระพุทธบาทสวนป่าโพธิธรรม
เมืองพระศรีอาริย์
วัดปราสาทดิน อำเภอภักดีชุมพล
ป่าปรงพันปี อำเภอเกษตรสมบูรณ์
แก้งตาดไซ อำเภอเกษตรสมบูรณ์
ตาดร้อยรู อำเภอบ้านเขว้า
พระธาตุชัยภูมิ อรุณธรรมสถาน อำเภอแก้งคร้อ
พระประธาน 700 ปี วัดเจดีย์
พระธาตุงูซวง อำเภอเกษตรสมบูรณ์