ขันโตก
การแบ่งประเภท

ขันโตกแบ่งออกเป็น 3 ขนาด ดังนี้
ขันโตกหลวง หรือ สะโตกหลวง ทำด้วยไม้ขนาดใหญ่ ตัดท่อนมากลึงหรือเคี่ยนเป็นขันโตก มีความกว้างประมาณ 25 - 50 นิ้ว ตามขนาดของไม้ที่หามาได้ และนิยมใช้การในราชสำนักในคุ้มในวังของเจ้านายฝ่ายเหนือทั่วไป รวมทั้งใช้ในวัดวาอารามทั่วไปด้วย ทั้งนี้เพื่อให้เหมาะสมกับยศศักดิ์ และความยิ่งใหญ่ของชนชั้นผู้ปกครองใช้ในการที่จะเลี้ยงแขกบ้านแขกเมืองด้วย ส่วนวัดนั้นพระสงฆ์เป็นผู้ควรแก่การเคารพนพนอบ มีประชาชนนำอาหารไปถวายมากดังนั้นประชาชนจึงนิยมทำขันโตกหลวงไปถวายวัด
ขันโตกฮาม หรือ สะโตกทะราม เป็นขันโตกขนาดกลางประมาณ 17-24 นิ้ว (คำว่า ฮาม หรือ ทะรามนี้ หมายถึงขนาดกลาง) ใช้ไม้ขนาดกลางมาตัดและเคี่ยนหรือกลึงเหมือนขันโตกหลวง ลงรักทาหางอย่างเดียวกัน ผู้ที่ใช้ขันโตกขนาดนี้ มักได้แก่ครอบครัวขนาดใหญ่ เช่น คหบดี เศรษฐีผู้มีอันจะกิน หรือถ้าเป็นวัด ผู้ที่ใช้ขันโตกขนาดนี้คือ พระภิกษุ ในระดับรองสมภาร
ขันโตกหน้อย เป็นขันโตกขนาดเล็ก ขนาดประมาณ 10 - 15 นิ้ว วิธีทำมีลักษณะเช่นเดียวกับขันโตกหลวงและขันโตกฮาม ใช้ในครอบครัวเล็ก เช่น หญิงชายพึ่งแต่งงานใหม่ หรือ ผู้ที่รับประทานคนเดียว อาหารที่ใส่ก็มีจำนวนน้อย
| ด ค กอาหารไทย |
| --- | --- |
อาหารจานเดียว:  ก้อย  กวยจั๊บ  ก๋วยเตี๋ยว  ก๋วยเตี๋ยวแขก  ก๋วยเตี๋ยวคั่วไก่  ก๋วยเตี๋ยวปากหม้อ  ก๋วยเตี๋ยวมอญ  ก๋วยเตี๋ยวเรือ  กุ้งแช่น้ำปลา  เกยย้งก๊กเซียงบี๊  เกาเหลา  เกี้ยมอี๋  ไก่กอและ  ไก่กะเต็ด  ไก่ใต้น้ำ  ไก่ย่าง  ไก่อบฟาง  ขนมจีน  ขนมจีนแกงไก่คั่ว  ข้าวกั๊นจิ๊น  ข้าวขาหมู  ข้าวคลุกกะปิ  ข้าวจี่  ข้าวแช่  ข้าวซอย  ข้าวดอกราย  ข้าวต้ม  ข้าวเปิ๊บ  ข้าวผัด  ข้าวผัดสับปะรด  ข้าวผัดอเมริกัน  ข้าวมันแกงไก่  ข้าวมันไก่  ข้าวมันส้มตำ  ข้าวแมว  ข้าวยำ  ข้าวราดหน้าไก่  ข้าวแรมฟืน  ข้าวเสียโป  ข้าวหน้าเป็ด  ข้าวหมก  ไข่ป่าม  โจ๊ก  ซอยจุ๊  ซุบ  ตำแตง  น้ำตก  ผัดขี้เมา  ผัดซีอิ๊ว  ผัดไทย  พระรามลงสรง  ยำทวาย  ยำปลาดุกฟู  ยำสามกรอบ  ยำใหญ่  เย็นตาโฟ  รอเยาะ  ราดหน้า  ละซอ  ลาบ  ส้มตำ  สะเออะ  เสือร้องไห้  ไส้กรอกอีสาน  ไส้อั่ว  หม่ำ  หมี่กรอบ  หมี่กะทิ  หมูมะนาว  หอยทอด  อังแกบบอบ 
กับข้าว:  กะราง  แกงกระด้าง  แกงกะหรี่  แกงขนุน  แกงขี้เหล็ก  แกงเขียวหวาน  แกงคั่ว  แกงแค  แกงจีนจ๊วน  แกงจืด  แกงชักส้ม  แกงตอแมะฮ  แกงตูมี้  แกงเทโพ  แกงนพเก้า  แกงนอกหม้อ  แกงนางลอย  แกงบวน  แกงบอน  แกงบุ่มไบ่  แกงปัจรี  แกงป่า  แกงเปอะ  แกงเผ็ด  แกงมัสมั่น  แกงร้อน  แกงระแวง  แกงรัญจวน  แกงเลียง  แกงสมรม  แกงส้ม  แกงสะแล  แกงสับนก  แกงสิงหล  แกงหอง  แกงเหงาหงอด  แกงเหลือง  แกงฮังเล  แกงโฮะ  ไก่ห่อใบเตย  ขาไก่ซุปเปอร์  ไข่เจียว  ไข่ดาว  ไข่น้ำ  ไข่ยัดไส้  ไข่ระเบิด  ไข่ลูกเขย  คั่วกลิ้ง  งบ  จอผักกาด  จอแหร้ง  จับฉ่าย  ฉู่ฉี่  ซุปเครื่องใน  ซุปสิงคโปร์  แซนโม  ต้มกะทิ  ต้มข่าไก่  ต้มเครื่องในหมู  ต้มโคล้ง  ต้มจิ๋ว  ต้มแซ่บ  ต้มเปรต  ต้มยำ  ต้มส้ม  ตูปะซูตง  ไตปลา  ทอดมัน  น้ำเงี้ยว  เนื้อนางเพา  บอเตาะ  ปลาคก  ปูจ๋า  ผัดกะเพรา  ผัดขิง  ผัดฉ่า  ผัดเปรี้ยวหวาน  ผัดผงกะหรี่  ผัดผักบุ้ง  ผัดพริกขิง  ผัดสามเหม็น  พล่า  พะแนง  พะโล้  ยำไก่อย่างเต่า  ยำไข่ดาว  ยำสะนัด  ละแวกะดาม  เล้งแซ่บ  สัพแหยก  หมก  หลน  หมูชะมวง  หมูหวาน  หมูฮ้อง  อ่อม  อู๋  แอ็บ 
อาหารว่าง:  กรวยทิพย์  กรอบเค็ม  กระทงทอง  กระบอง  ก๋วยเตี๋ยวหลอด  กะหรี่ปั๊บ  การเวกสอดสี  กุ้งเต้น  โก๋แก่  ไก่สามอย่าง  ขนมกุยช่าย  ขนมเข่ง  ขนมจีบ  ขนมโตเกียว  ขนมปังขาไก่  ขนมปังหน้าหมู  ขนมผักกาด  ขนมพวงประทัด  ข้าวเกรียบกุ้ง  ข้าวเกรียบปากหม้อ  ข้าวเกรียบยาหน้า  ข้าวต้มใบกะพ้อ  ข้าวต้มมัด  ข้าวตังหน้าตั้ง  ข้าวพัน  ข้าวเม่า  ข้าวห่อทอด  ข้าวเหนียวปิ้ง  ไข่คว่ำ  ครองแครงกรอบ  ค้างคาวเผือก  แคบหมู  ช่อม่วง  ชุนเปี๊ยะ  ซาลาเปา  ซุปอาสาเรน  ดอกกุ้ง  ดอกไข่  ถุงทอง  น้ำหนัง  ปลาแนม  ปลาแห้งแตงโม  ปั้นสิบ  ปาท่องโก๋  เปาะเปี๊ยะ  มะตะบะ  ม้าอ้วน  ม้าฮ่อ  เมี่ยงคำ  ล่าเตียง  ลุดตี่  โลบะ  วิหคหลงรัง  ส้มฉุน (ยำ)  สร่ง  สะเต๊ะ  สาคู  หมูตะกร้อ  หมูปิ้ง  หรุ่ม  หอยตาก  หอยเสียบจิ้มมะละกอ  อาโป้ง  โอต้าว  ฮ่อยจ๊อ  แฮ่กึ๊น 
ของหวาน:  กระยาสารท  กล้วยแขก  กล้วยบวชชี  กลีบลำดวน  กะละแม  แกงบวด  ขนมกง  ขนมกรอก  ขนมก้อ  ขนมกุสรัง  ขนมเกสรลำเจียก  ขนมแก้อาม  ขนมขี้หนู  ขนมเขียว  ขนมไข่  ขนมไข่นกกระทา  ขนมไข่หงส์  ขนมครก  ขนมควยลิง  ขนมจาก  ขนมเจาะหู  ขนมชะมด  ขนมชั้น  ขนมแชงม้า  ขนมต้ม  ขนมตาล  ขนมถ้วย  ขนมถ้วยฟู  ขนมถังแตก  ขนมถั่วแปบ  ขนมเทียน  ขนมน้ำดอกไม้  ขนมเนียล  ขนมบ้าบิ่น  ขนมเบื้อง  ขนมเปี๊ยะ  ขนมผิง  ขนมฝรั่งกุฎีจีน  ขนมเปียกปูน  ขนมมันสำปะหลัง  ขนมเมืองเพชร  ขนมลา  ขนมลืมกลืน  ขนมลูกกวาด  ขนมวง  ขนมหม้อแกง  ขนมหัวล้าน  ข้าวจี่  ข้าวแดกงา  ข้าวต้มน้ำวุ้น  ข้าวตู  ข้าวโป่ง  ข้าวเม่า  ข้าวยาคู  ข้าวหลาม  ข้าวเหนียวมะม่วง  ฆานม  จ่ามงกุฎ  เฉาก๊วย  ซ่าหริ่ม  ดาราทอง  ตูโบ้  เต้าฮวย  ถั่วเขียวต้มน้ำตาล  ทองม้วน  ทองหยอด  ทองหยิบ  ทองเอก  ทับทิมกรอบ  น้ำแข็งไส  บัวลอย  ผีตายหวาก  ฝอยทอง  ฟักเขียวกวน  มะม่วงกวน  มัศกอด  เม็ดขนุน  เรไร  โรตี  โรตีสายไหม  ลอดช่อง  ลูกชุบ  ส้มฉุน  สังขยา (กวน)  สังขยา (นึ่ง)  อังกู๊  อาเกาะ  อาละหว่า  อาลัว  โอ้เอ๋ว  ไอติมผัด 
ส่วนประกอบ/เครื่องปรุงรส/ เบ็ดเตล็ด:  กะปิ  กุ้งเสียบ  กุ้งแห้ง  กุนเชียง  โกปี๊เตี่ยม  ขนมจีน  ขันโตก  ข้าว เจ้า  หอมมะลิ  เหนียว  ข้าวแกง  ข้าวคั่ว  ข้าวเบือ  ข้าวมันมลายู  ข้าวสวย  ไข่ครอบ  ไข่มดแดง  ไข่เยี่ยวม้า  จิงจัง  จิ้มจุ่ม  แจ่วบอง  ซอสศรีราชา  เต้าเจี้ยว  เต้าหู้ยี้  ถั่วเน่า  นาซิ กาเปะ  น้ำกะทอน  น้ำจิ้ม  น้ำปลา  น้ำปลาพริก  น้ำปลาหวาน  น้ำพริก  น้ำพริกกะปิ  น้ำพริกข่า  น้ำพริกเผา  น้ำพริกลงเรือ  น้ำพริกหนุ่ม  น้ำพริกอ่อง  น้ำปู๋  บูดู  ใบเมี่ยง  ปลากรอบ  ปลาร้า  แป้งแดง  พริก ขี้หนู  ขี้หนูสวน  จินดา  ชี้ฟ้า  หนุ่ม  หยวก  พริกกะเกลือ  พริกแกง  ลูกรอก  สมัน  สามเกลอ  สุกี้  หนาง  หมูกรอบ  หมูกระทะ  หมูแดง  หมูยอ  หมูหย็อง  แหนม  อ่องปู  อาจาด  อาหารข้างถนน  อาหารตามสั่ง 
เครื่องดื่ม:  กระเจี๊ยบ  กระทิงแดง  กะแช่  ชะระบัต  ชาชัก  ชาไทย  ตวก  นมเย็น  เบียร์  แม่โขง  สาโท  สุราขาว  แสงโสม  อัชบาน  อัญชัน  อุ  โอเลี้ยง 
ดูเพิ่ม: รายการขนมไทย