จารึกเมียเซดี
การวิเคราะห์และการแปล > การแปลจากบาลี

| อักษรพม่า | ถอดเป็นอักษรโรมัน | ถอดเป็นอักษรไทย | แปล |
| --- | --- | --- | --- |
|  1. ဂြီ။ ဗုဒ္ဓါဒိကံ ဝတ္ထုဝရံ နမိတွာ ပုညံ ကတံ ယံ ဇိနသာ 2. သနသ္မိံ အနာရိကံ ရာဇကုမာရ နာမဓေယျေန ဝက္ခာ 3. မိ သုနာထ မေတံ။ နိဗ္ဗနာ လောကနာထဿ အဌဝီ |  1. Śrī.  Buddhādikam vatthuvaram namitvā pāññam katam yam jinasā 2. sanasmim anārikam Rājakumāra nāmadheyyena vakkhā 3. mi sunātha metam.  Nibbanā lokanāthassa aṭhavī |  (1) ศฺรี // พุทฺธาทิกํ วตฺถุวรํ นมิตฺวา ปุญฺญํ กตํ ยํ ชินสา (2) สนสฺมึ อนาริกํ ราชกุมารนาม- เธยฺเยน วกฺขา (3) มิ สุณาถ เม ตํ //  |  ศิริ ข้าพเจ้า นอบน้อมสิ่งอันประเสริฐ มีพระพุทธเจ้า เป็นต้นแล้ว จักได้กล่าวถึง กิริยาบุญที่ (ข้าพเจ้า) ผู้มีนามว่า ราชกุมารได้กระทำแล้วในศาสนาของพระชินเจ้า ขอท่านทั้งหลายจงฟังกิริยาบุญนั้นของข้าพเจ้า |
|  4. သာဓိကေ ဂတေ သဟ​ဿေ ပန ဝဿာနံ ဆသတေ ဝါပရေ တ 5. ထာ။ အရိမဒ္ဒနနာမသ္မိံ ပုရေ အာသိ မဟဗ္ဗလော ရာဇာ |  4. sādike gate sahasse pana vassānam chasate vā pare ta 5. -thā.  Arimaddananāmasmim pure āsi mahabbalo rājā |  นิพฺพานา โลกนาถสฺส อฏฺฐวี (4) สาธิเก คเต สหสฺเส ปน วสฺสานํ ฉสเต วา ปเร ต (5) ถา //  |  เมื่อหนึ่งพันหกร้อยยี่สิบแปดปี แต่การปรินิพพานแห่งพระโลกนาถผ่านพ้นไปแล้ว (พ. ศ.  1628) |
|  6. တိ ဘုဝနာဒိစ္စော ဥဒိစ္စာ ဒိစ္စဝံသဇော။ တဿာ သေ |  6. Tibhuvanādicco udicca diccavamsajo.  Tassā te |  อริมทฺทนนามสฺมิ ปุเร อาสิ มหพฺพโล ราชา (6) ติภุวนาทิจฺโจ อุทิจฺจาทิจฺจวํสโช //  |  พระเจ้าแผ่นดินพระนามว่า ติภุวนาทิจจ (ตริภูวนาทิตย์) ผู้มีอำนาจมาก ผู้เกิดในวงศ์แห่งอาทิตย์อันสูงส่งได้ครองราชย์ที่เมืองชื่อว่า อริมัททนะ (เมืองพุกาม) |
|  7. ကာ ပိယာ ဒေဝိ သာ တိလောကဝဋံသိကာ ဟိ 8. တေသီ ကုသလာ သဗ္ဗကိစ္စေသု ပန ရာဇိနော။ တ |  7. kā piyā devi sā Tilokavaṭamsikā hi 8. tesi kusalā sabbekiccesu pana rājino.  Ta |  ตสฺสาเส (7) กา ปิยา เทวิ สา ติโลกวฏํสิกา / หิ (8) เตสี กุสลา สพฺพกิจฺเจสุ ปน ราชิโน // |  พระองค์มีพระเทวีผู้เป็นที่รักพระองค์หนึ่งพระนามว่า ติโลกวฏังสิกา ผู้เฉลียวฉลาด ผู้ฝักใฝ่สิ่งที่เป็นประโยชน์เกื้อกูล ในราชกิจทั้งปวง  |
|  9. ဿ သေကော သုတော ရာဇကုမာရောနာမ နာမ 10. တာ အမစ္စော ရာဇကိစ္စေသု ဗျာဝတော သတိမာ 11. ဝိဒူ။ အဒါ ဂါမတ္တယံ တဿာ ဒေဝိယာ သော မ |  9. ssā seko suto Rājakumaro nāma nāmat- 10. -o amacco rājakiccesu byavato satimā 11. vidu.  Adā gāmattayam tassā deviyā soma |  ต (9) สฺสาเสโก สุโต ราชกุมาโร นาม นาม (10) โต อมจฺโจ ราชกิจฺเจสุ พฺยาวโต สติมา (11) วิทู // |  พระโอรสแห่งพระนาง มีนามว่า ราชกุมาร ทรงเป็นอำมาตย์ เป็นผู้สติปัญญาเฉียบแหลม ทรงรอบรู้ในราชกิจทั้งหลาย |
|  12. ဟီပတိ ပသန္နော သဗ္ဗဒါ ဒါသ ပရိဘောဂေန ဘုည္ဇိတုံ။ |  12. hipati pasanno sabbadā dāsa pribhogena buññjitum |  อทา คามตฺตยํ ตสฺสา เทวิยา โส ม (12) หีปติ ปสนฺโน สพฺพทา ทาสปริโภเคน ภุญฺชิตุ // |  พระเจ้าแผ่นดินพระองค์นั้นทรงพอพระทัย ได้พระราชทานหมู่บ้าน 3 แห่งแก่พระเทวีนั้น เพื่อทรงใช้สอย ด้วยการใช้สอยข้าทาสทุกเมื่อ |
|  13. အနိစ္စတာ ဝသံ တဿာ ဂတာယ ပန ဒေဝိယာ ရာ 14. ဇ ရာဇကုမာရဿ အဒါ ဂါမတ္တယံ ပုန။ အဌဝီသ |  13. Aniccatā vasam tassā gatāya pana deviyā rā- 14. -jā Rājakumārassa adā gāmattayam puna.  Aṭhavīsa |  (13) อนิจฺจตาวสํ ตสฺสา คตาย ปน เทวิยา รา (14) ชา ราชกุมารสฺส อทา คามตฺตยํ / ปุน // |  เมื่อพระเทวีพระองค์นั้นสิ้นพระชนม์ไปแล้ว พระเจ้าแผ่นดินก็พระราชทานหมู่บ้านทั้ง 3 แห่งนั้นแก่พระราชกุมารต่ออีก |
|  15. တိ ဝဿာနိ ရဇ္ဇံ ဓမ္မေန ကာရိယ မာရနန္တိက ရောဂဿ 16. ဝသံ ပတ္တေ နရာဓိပေ။ သရန္တော ဓမ္မရာဇဿ မဟန္တံ ဂု |  15. -ti vassāni rajjam dhammena kātriya māranantika rogassa- 16. vassam patte narādipe.  Saranto dhammarājassa mahantam gu- |  อฏฺฐวีส (15) ติ วสฺสานิ รชฺชํ ธมฺเมน การิย มารนนฺติกโรคสฺส (16) วสํ ปตฺเต นราธิเป //  |  ครั้นเมื่อพระเจ้าแผ่นดินทรงครองราชย์โดยธรรมได้ 28 ปี ก็ทรงพระประชวรหนัก |
|  17. ဏသည္စယံ ကာရေတွာ သတ္ထုနော ဗိမ္ဗံ သဗ္ဗသောဝဏ္ဏ 18. ယံ သုဘံ။ ဂဟေတွာ တံ မဟန္တေန သက္ကာရေန သုမာနသော |  17. ṇa saññcayam kāretvā satthuno bimbam sabbasovaṇṇa- 18. yam subham.  Gahetvā tam mahatena sakkārena sumānaso |  สรนฺโต ธมฺมราชสฺส มหนฺต คุ (17) ณสญฺจยํ กาเรตฺว สตฺถุโน พิมฺพํ สพฺพโสวณฺณ (18) ยํ สุภํ // |  (พระราชกุมาร) ทรงระลึกถึงพระกรุณาธิคุณอันมากมายของพระเจ้าแผ่นดินผู้ทรงธรรม จึงให้สร้างพระพุทธรูปอันทำแล้วด้วยทองทั้งปวง อันงดงาม |
|  19. ဥပသင်္ကမ္မ ရာဇာနံ အာဟ စိန္တိတမတ္တနော။ ဘာဝံ ကတွာ |  19. upasaṅkamma rājanam āha cintitamattano.  Bhavamkatvā |  คเหตฺวา ตํ มหนฺเตน สกฺกาเรน สุมานโส (19) อุปสงฺกมฺม ราชานํ อาห จินฺติตมตฺตโน // |  ผู้มีพระหฤทัยเบิกบาน ได้นำเอาพระพุทธรูปนั้นพร้อมเครื่องสักการะมากมาย เข้าไปเฝ้าพระเจ้าแผ่นดิน ได้กราบทูลตามความคิดเห็นของพระองค์ว่า |
|  20. နိဒံ သတ္ထုဗိမ္ဗံ သောဝဏ္ဏယံ သုဘံ အကာသိံ ဝေါ ဝ 21. ရံ ပုညံ သာမိ တုမှေ နူမောဒထ။ ဂါမတ္တယံ ပိ ဝေါ |  20. nidam satthubimbam sovaṇṇyam subham akāsim vo va- 21. -ram puññam sāmi tumhe nūmodatha.  Gāmattayam pivo |  ภาคํ กตฺวา (20) น อิทํ สตฺถุพิมฺพํ โสวณฺณยํ สุภํ อกาสึ โว ว (21) รํ ปุญฺญํ สามิ ตุมฺเห”นุโมทถ // |  ข้าพระพุทธเจ้า ได้สร้างพระพุทธรูปที่ทำแล้วด้วยทองอันงดงามนี้ ขอแบ่งส่วนบุญให้ข้าแต่พระองค์ ขอพระองค์จงอนุโมทนาบุญอันประเสริฐด้วยเถิด |
|  22. သာမိ ပုဗ္ဗေ ဒိန္နန္တု မေ အဟံ ဣမဿေဝ မုနိန္ဒဿ ဒေမိ တ 23. ည္စာ နူမောဒထ။ ဧဝံ ဝုတ္တေ မဟီပါလော ရောဂေ |  22. sāmi pubbe dinnantu me again imasseva munidassa demi ta 23. ññcā nūmodatha.  Evam vutte mahipālo roge |  คามตฺตฺยํ ปิ โว (22) สามิ ปุพฺเพ ทินฺนนฺตุ เม อหํ อิมสฺเสว มุนินฺทสฺส เทมิ ต (23) ญฺจานุโมทถ // |  ข้าแต่พระองค์ สำหรับหมู่บ้านทั้งสาม ที่พระองค์พระราชทานแก่ข้าพระพุทธเจ้านั้น ข้าพระพุทธเจ้าขอถวายแด่พระพุทธเจ้า (พระพุทธรูป) องค์นี้ ขอพระองค์จงอนุโมทนาบุญนั้นด้วยเถิด |
|  24. နာတုရမာနသော သာဓု သာဓူတိ ဝတွာန တုဌဟတ္ထော 25. ပမောဒိတော။ ဒယာ ပရော မဟာထေရော ထေရော မုဂ္ဂလိ |  24. nāturamānaso sadhu, sadhūti vatvāna tuṭhahattho 25. pamodito.  Dayā payo mahātheyo theyo muggali |  เอวํ วุตฺเต มหีปาโล โรเค (24) นาตุรมานโส สาธุ สาธูติ วตฺวาน ตุฏฺฐหตฺโถ (25) ปโมทิโต // |  ครั้นพระราชกุมารกราบทูลอย่างนี้แล้ว พระเจ้าแผ่นดินถึงจะมีพระทัยกระสับกระส่ายเพราะโรคภัย ก็ยังทรงยกพระหัตถ์เปล่า ตรัสอนุโททนาว่า ดีแล้ว ดีแล้ว |
|  26. ပုတ္တကော သုမေဓတ္တ သုမေဓောတိ လဒ္ဓနာမော စ ပဏ္ဍိတော |  26. puttako sumedhatta sumedhoti laddhanāmo ca paṇṭito |  ทยาปโร มหาเถโร เถโร มุคฺคลิ (26) ปุตฺตโก สุเมธตฺต สุเมโธติ ลทฺธนาโม จ ปณฺฑิโต // |  พระมุคคลิปุตตกเถระ เป็นพระมหาเถระที่มากไปด้วยความเอ็นดู และท่านผู้เป็นบัณฑิตนามว่า สุเมธ เพราะมีปัญญาดี |
|  27. ဗြဟ္မပါလော တထာ ဗြဟ္မဒေဝေါ သမ္ပန္နသီလဝါ သော နော 28. ဗဟုဿုတော သံဃသေနဝှေါ ဝရပဏ္ဍိတော။ ဧတေသံ ပ |  27. brahmapālo tathā brhamadevo sampanna silavā so no 28. bahussuto samghasena vho varapaṇṭito.  Etesam pa- |  (27) พฺรหฺมปาโล ตถา พฺรหฺมเทโว สมฺปนฺนสีลวา โสโน (28) พหุสฺสุโต สํฆเสนาวฺโห วรปณฺฑิโต // |  พระพรหมปาละ และพระพรหมเทวะ ผู้มีศีล พระโสนะ ผู้เป็นพหูสูตร พระผู้เป็นวรบัณฑิตนามว่า สังฆเสนะ |
|  29. န ဘိက္ခူနံ သံမုခါ သော သုမာနသော ဇလံ ပါတေသိ ကတွာန သ 30. က္ခိန္တု ဝသုဓါတလံ။ တတော သော တံ မဟာမစ္စော ဗိမ္ဗံ သောဝ |  29. na bikkhūnam sammukhā so sumānaso jalam pātesi katavana sa- 30. kkhintu vasudhātalam.  Tato so tan mahāmacco bibam so va- |  เอเตสํ ป (29) น ภิกฺขูนํ สํมุขา โส สุมานโส ชลํ ปาเตสิ กตฺวาน ส (30) กฺขินฺตุ วสุธาตลํ //  |  และต่อหน้าพระภิกษุทั้งหลายเหล่านี้ พระเจ้าแผ่นดินพระองค์นั้น มีพระทัยยินดีทรงหลั่งน้ำ (ทักษิโณทก) ให้พื้นพสุธาเป็นพยาน |
|  31. ဏ္ဏယံ သုဘံ ပတိဌာပိယ ကာရေသိ ဂုဟံ ကည္စနထူပိကံ။ |  31. -ṇṇayam subham patiṭhāpiya kāresi guham kaññcanathūpikam.  |  ตโต โส ตํ มหามจฺโจ พิมฺพํ โสว (31) ณฺณยํ สุภํ ปติฏฺฐาปิย กาเรสิ คุหํ กญฺจนถูปิกํ // |  ลำดับนั้น มหาอำมาตย์นั้นได้ให้ประดิษฐานพระพุทธรูปทองอันงดงามนั้น แล้วให้สร้างคูหาอันเป็นสถูปทอง (ครอบทับ) |
|  32. ကတွာန မင်္ဂလံ ဗုဒ္ဓပတိမာယ ဂုဟာယစ အကာသေဝံ ပဏီ 33. ဓာနံ နိဗ္ဗိန္နော ဘဝသင်္ကတေ။ ကရောန္တေန မယာဧတံ ယံ ပု |  32. Katvāna maṅgalam Buddhapatimāya guhāyaca akāsevam paṇī 33. dhānam nibbinno bhavasaṅkate.  Karonetana mayā etam yam pu- |  (32) กตฺวาน มงฺคลํ พุทฺธปติมาย คุหาย จ อกาเสวํ ปณี (33) ธานํ นิพฺพินฺโน ภวสงฺกเต // |  ครั้นทำมงคลแด่พระพุทธปฏิมาและพระคูหาแล้ว ได้ทำปณิธาน อย่างนี้ว่า |
|  34. ညံ တံ သမာစိတံ ဟောတု သဗ္ဗညုတညာဏ ပတိဝေဓာ 35. ယ ပစ္စယော။ ယတ္တကာ တု မယာ ဒါသာ ဂါမတ္တယနိဝါ |  34. -ññam tam samācitam hotu sabbaññuta ññaṇa pative dhā- 35. -yā paccayo.  Yattakā ta maya dāsā gamattayaniva- |  กโรนฺเตน มยา เอตํ ยํ ปุ (34) ญฺญํ ตํ สมาจิตมฺ โหตุ สพฺพญฺญุตญาณปติเวธา (35) ย ปจฺจโย // |  ขอบุญกุศลที่ข้าพเจ้าผู้กำลังกระทำอยู่ได้สะสมไว้แล้วนี้ จงเป็นปัจจัย เพื่อการตรัสรู้ สัพพัญญุตญาณ |
|  36. သိနော ဒိန္နာ ဂုဟာယ သောဝဏ္ဏပတိမာယ မဟေသိ 37. နော။ ပုတ္တော မေ ပါ ပပုတ္တောဝါ အညော ဝါ ပန ညာ |  36. -sino dinnā guhāya sovaṇṇapatimāya mahesi 37. no.  Putto me va paputto va añño va panañña |  ยตฺตกา ตุ มยา ทาสา คามตฺตฺยนิวา (36) สิโน ทินฺนา คุหาย โสวณฺณปติมาย มเหสิ (37) โน // |  บรรดาทาสและผู้คนในสามหมู่บ้านมีจำนวนเท่าใด ที่ข้าพเจ้าได้ถวายแล้วแก่พระคูหาและแก่พระพุทธรูปทองคำ |
|  38. တကော ယော ကောစိ ပါပ သံကပ္ပေါ နရော အဿဒ္ဓ 39. မာနသော။ ကရေယျုပဒ္ဒုဝံ တေသံ ဒါသာနံ သော နရာဓမော |  38. tako yo koci pāpa samkappo naro assaddha 39. mānāso.  Kareyyupadduvam tesam dāsānam si naramamo |  ปุตฺโต เม วา ปปุตฺโต วา อญฺโญ วา ปน ญา (38) ตโก โย โกจิ ปาปสํกปฺโป นโร อสฺสทฺธ (39) มานโส // |  บุตรหรือหลานหรือญาติคนอื่น ๆ ใครก็ตามที่มีความคิดชั่วช้า ไม่มีจิตใจศรัทธา |
|  40. မေတ္တေယျ (မိတ္တိယျ) ဒိပဒိန္ဒဿ ဒဿနံ နာထိဂစ္ဆတူ 41. တိ။ |  40. Metteya dipadindassa dassanam nāthigacchatū 41. ti |  กาเรยฺยุปทฺทุวํ เตสํ ทาสานํ โส นราธโม (40) เมตฺเตยฺยธิปทินฺทสฺส ทสฺสนํ นาถิคจฺฉตู (41) ติ //0 // |  คนผู้มืดบอด หากทำให้เกิดอุปัทวันตรายแก่ทาสทั้งหลายเหล่านั้น ขอคนนั้นจงอย่าได้เห็นพระ (ศรีอาริย) เมตไตรเลย |