stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
พระกรณียกิจ

จอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ มีพระปรีชาสามารถ ทั้งทางด้านการศึกษา และทางด้านรับราชการในบ้านเมืองและพระองค์ได้ทรงกระทำคุณประโยชน์ในการสร้างความเจริญของกองทัพไทย และส่วนราชการอื่น ๆ หลายแห่ง
เมื่อทรงรับตำแหน่ง ผู้ช่วยผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการได้ทรงช่วยจอมพลพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดชผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการในขณะนั้น ดำริวางการงานต่าง ๆ ไว้ให้เป็นระเบียบเรียบร้อยยิ่งขึ้นแป็นอันมาก ต่อมาเมื่องทรงรบตำแหน่งเป็นผู้บัญชาการโรงเรียนทหารบกและเจ้ากรมยุทธศึกษาทหารบก ได้ทรงวางระเบียบการศึกษา ขยายรูปโครงออกให้กว้างขวางทันสมัย
ในขณะที่ทรงรับตำแหน่งเสนาธิการทหารบก  ได้ทรงปรับปรุงงานเสนาธิการให้กว้างขวางเพิ่มขึ้น  โดยทรงริเริ่มจัดตั้งโรงเรียนเสนาธิการ เพื่อให้การศึกษาแก่นายทหารที่จะทำหน้าที่ฝ่ายเสนาธิการบรรจุตามงานในหน้าที่เสนาธิการ ทรงวางแนวทางหลักสูตรการศึกษาโรงเรียนเสนาธิการ และการคัดเลือกนายทหารที่มีคุณสมบัติอันเหมาะสมเข้ารับการศึกษา   นอกจากนี้ยังทรงเรียบเรียงตำรา เรื่อง “พงษาวดารยุทธศิลปะ” และเอกสารอื่น ๆ ที่ใช้เป็นตำราศึกษาในโรงเรียนเสนาธิการยุคต้นอีกจำนวนมาก ซึ่งยังคงใช้แนวทางในการพัฒนาของโรงเรียนเสนาธิการสืบจนถึงปัจจุบัน
จอมพลสมเด็จเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ ทรงทำนุบำรุงส่งเสริมกิจการบิน ทั้งในกิจการทหารและกิจการพลเรือน ทรงวางรากฐานแนวทางเสริมสร้างกำลังทางอากาศของประเทศไทยอย่างจริงจัง จนกระทั่งได้มาเป็นกองทัพอากาศในปัจจุบัน กองทัพอากาศไทยได้ยกย่องถวายพระเกียรติพระองค์ไว้ว่าเป็น "พระบิดาแห่งกองทัพอากาศไทย"
เมื่อ พ.ศ. 2460 ทรงจัดส่งทหารอาสาไปร่วมรบในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ในปีต่อมาได้ทรงก่อตั้งกองบินทหารบก ซึ่งต่อมา ได้ขยับขยายเป็นกองทัพอากาศ และทรงริเริ่มก่อสร้างค่ายจักรพงษ์ที่จังหวัดปราจีนบุรี
ทางด้านส่วนราชการอื่น พระองค์ยังได้เป็นผู้กำกับการก่อสร้างสถานที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ซึ่งเป็นที่ตั้งสภากาชาดไทย ทรงมีส่วนริเริ่มในการก่อตั้งสภากาชาดไทย และทรงดำรงตำแหน่ง อุปนายกผู้อำนวยการสภากาชาดไทย พระองค์แรก  ทรงดำริวางระเบียบการ และสร้างความเจริญให้แก่สภากาชาดโดยรอบด้าน อันเป็นประโยชน์ในการเกื้อกูลประชาชนซึ่งเจ็บไข้ได้อย่างดีต่อไป
พระเกียรติยศ > พระอิสริยยศ

| ธรรมเนียมพระยศของ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ |
| --- | --- |
ธงประจำพระอิสริยยศ
ตราประจำพระองค์
การทูล: ใต้ฝ่าพระบาท
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: พะย่ะค่ะ/เพคะ
3 มีนาคม พ.ศ. 2426 – 15 มกราคม พ.ศ. 2435: สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ
15 มกราคม พ.ศ. 2435 – 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453: สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมขุนพิษณุโลกประชานาถ
23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 – 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2454: สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมขุนพิษณุโลกประชานาถ
11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2454 – 13 มิถุนายน พ.ศ. 2463: สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
13 มิถุนายน พ.ศ. 2463 – 9 ธันวาคม พ.ศ. 2468: สมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
9 ธันวาคม พ.ศ. 2468: สมเด็จพระเชษฐาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชาถ
ปัจจุบัน: สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

พ.ศ. 2434 –  เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ (ม.จ.ก.) (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2437 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นโบราณมงคลนพรัตนราชวราภรณ์ (น.ร.) (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2443 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้าวิเศษ (ป.จ.ว.)
พ.ศ. 2454 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนวราภรณ์ (ร.ว.) (ฝ่ายหน้า)‎ (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2461 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี ชั้นที่ 1 เสนางคะบดี (ส.ร.)
พ.ศ. 2456 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2461 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2446 –  เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา (ร.ด.ม.(ศ))
พ.ศ. 2457 –  เหรียญจักรมาลา (ร.จ.ม.)
พ.ศ. 2451 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 4 ชั้นที่ 2 (ม.ป.ร.2)
พ.ศ. 2451 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 5 ชั้นที่ 1 (จ.ป.ร.1)
พ.ศ. 2453 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 1 (ว.ป.ร.1)
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย > เข็มพระราชทาน

พ.ศ. 2456 - เข็มข้าหลวงเดิม
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

เดนมาร์ก :
พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไอยรา
สวีเดน :
พ.ศ. 2454 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์เซราฟีม
บริเตนใหญ่ :
พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์รอยัลวิกตอเรียน
พระเกียรติยศ > พระราชสมัญญานาม

พระบิดาแห่งกองทัพอากาศไทย
พระบิดาแห่งการบินไทย
พระบิดาแห่งเสนาธิการทหารไทย
พระเกียรติยศ > พระยศ

| สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ |
| --- | --- |
รับใช้:  ไทย
แผนก/สังกัด: กองทัพบกสยาม กองเสือป่า
ชั้นยศ:  จอมพล  นายกองเอก
พระเกียรติยศ > พระยศ > พระยศทหาร

30 ธันวาคม พ.ศ. 2460: จอมพล
พระเกียรติยศ > พระยศ > พระยศเสือป่า

4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2454: นายกองตรี
นายกองเอก
กิตติ กาญจนสถิตย์

| กิตติ กีตาร์ปืน |
| --- | --- |
ชื่อเกิด: กิตติ กาญจนสถิตย์
ฉายา: กิตติ กีตาร์ปืน
เกิด: 2 กันยายน พ.ศ. 2492 (75 ปี)
แนวเพลง: ร็อก, เฮฟวี่ เมทัล
อาชีพ: นักดนตรี, อาจารย์
เครื่องดนตรี: กีตาร์ไฟฟ้า
ช่วงปี: 2521 - ปัจจุบัน

เว็บไซต์: http://www.guitargunthailand.com/
กิตติ กาญจนสถิตย์ เจ้าของฉายา กิตติ กีตาร์ปืน เกิดเมื่อ 2 กันยายน 2492 เป็นนักกีตาร์ร็อก อดีตหัวหน้าวงคาไลโดสโคป ซึ่งมีเอกลักษณ์คือ ใช้กีตาร์ไฟฟ้าที่สั่งผลิตพิเศษเป็นรูปปืน
กิตติเป็นนักกีต้าร์แนวร็อคเคยมีผลงานโซโลอัลบั้มของตนเอง นอกจากนี้ยังได้ก่อตั้งโรงเรียนสอนดนตรีโดยมีเพื่อนฝูงในวงการให้การสนับสนุน กิตติยังคงเล่นดนตรีแนวร็อคที่ตนเองชอบอยู่ที่พัทยาใต้
รายชื่อนักดนตรี

กิตติ กาญจนสถิตย์ - กีตาร์, ร้องนำ
นำพล ขจรพิมานมาศ (โต) - กีตาร์ (ต่อมาไปตั้งวงหินเหล็กไฟ)
จรัสกาญจน์ แสงจันทร์ (เอ้) - คีย์บอร์ด (อดีดวงเมาเทน)
เกียรติชัย แซ่โอ้ว (หมู) - เบส (ต่อมาไปอยู่วงพิสุทธิ์ ทรัพย์วิจิตร)
ชูชาติ หนูด้วง (โก้) - กลอง (ต่อมาไปอยู่วงคาราบาว)
รายชื่อเพลง

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| A1 | สายธารใต้ขุนเขา | 3:05 |
| A2 | เฮฟวี่รำพัน | 3:33 |
| A3 | สูบเข้าไป | 4:24 |
| A4 | ย้อนเวลา | 2:25 |
| A5 | กลัว | 3:55 |
| B1 | บาดเจ็บ | 4:57 |
| B2 | จริงจัง | 2:55 |
| B3 | อย่าวอแว | 3:14 |
| B4 | ทนทาน | 3:06 |
| B5 | เลวเลยดีไหม? | 3.28 |
บิสมาร์ก

บิสมาร์ค หรือ บิสมาร์ก (อังกฤษ: Bismarck)
ออตโต ฟอน บิสมาร์ค เสนาบดีและรัฐบุรุษของ ปรัสเซีย-เยอรมนี
บิสมาร์ก เมืองหลวงของรัฐนอร์ทดาโคตา
บิสมาร์ค (เรือรบ) (German battleship Bismarck) เรือรบของเยอรมนีในสงครามโลกครั้งที่ 2
ทะเลบิสมาร์ก ทะเลทางตะวันตกเฉียงใต้ของมหาสมุทรแปซิฟิก
กลุ่มเกาะบิสมาร์ก กลุ่มเกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตก ส่วนหนึ่งของปาปัวนิวกินี
บิสมาร์ค วอลชไตน์ ตัวละครจากเรื่องโค้ด กีอัส
โตกีโปนา

| โตกีโปนา |
| --- | --- |
toki pona
ศัพท์ toki pona ในอักษร sitelen pona
ออกเสียง: [ˈtoki ˈpona]
สร้างโดย: Sonja Lang
วันที่: ค.ศ. 2001
การจัดตั้งและการใช้: ทดสอบหลักการลัทธิจุลนิยม, ข้อสันนิษฐาน Sapir–Whorf และพิดจิน
จุดประสงค์: ภาษาประดิษฐ์
ระบบการเขียน: อักษรละติน; sitelen pona (ตัวหนังสือคำ); sitelen sitelen (ตัวหนังสือคำที่มีอักษรสระประกอบสำหรับคำยืม) และอักษรอื่น ๆ
ที่มา: ภาษาจากผลไปหาเหตุที่มีคุณสมบัติของภาษาอังกฤษ, ตอกปีซิน, ฟินแลนด์, จอร์เจีย, ดัตช์, ฝรั่งเศสอากาเดีย, เอสเปรันโต, เซอร์เบีย-โครเอเชีย และจีน
รหัสภาษา
ISO 639-3: tok
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
โตกีโปนา (โตกีโปนา: toki pona; มักแปลว่า 'ภาษาที่ดี'; สัทอักษรสากล: [ˈtoki ˈpona] ออกเสียงไฟล์:LL-Q36846-Lepticed7-toki pona.wav) เป็นภาษาประดิษฐ์ที่เป็นที่รู้จักจากการมีคำศัพท์ขนาดเล็ก เรียบง่าย และง่ายต่อการได้มา ภาษานี้สร้างขึ้นโดย Sonja Lang นักภาษาศาสตร์และนักแปลภาษาชาวแคนาดา เพื่อลดความซับซ้อนของความคิดและการสื่อสาร มีการเผยแพร่แบบร่างแรกทางออนไลน์ใน ค.ศ. 2001 ก่อนจะเผยแพร่รูปเต็มในหนังสือ Toki Pona: The Language of Good ใน ค.ศ. 2014
โตกีโปนาเป็นภาษาโดดเดี่ยวที่มีเพียง 14 หน่วยเสียง และคุณสมบัติพื้นฐานของลัทธิจุลนิยม โดยมุ่งเน้นไปยังแนวคิดที่เรียบง่ายและใกล้เคียงสากลเพื่อเพิ่มการแสดงออกจากคำเพียงไม่กี่คำ ในหนังสือ Toki Pona: The Language of Good Lang เสนอคำศัพท์ระมาณ 120 คำ ส่วน Toki Pona Dictionary ในภายหลังระบุศัพท์ที่"จำเป็น"ถึง 137 คำและศัพท์ที่ไม่ค่อยใช้จำนวนหนึ่ง คำเหล่านี้ออกเสียงง่ายในทุกภาษา ซึ่งช่วยให้เป็นสะพานเชื่อมระหว่างคนต่างวัฒนธรรม อย่างไรก็ตาม ภาษานี้ไม่ได้สร้างเป็นภาษาช่วยสื่อสารนานาชาติ โดยส่วนหนึ่งได้แรงบันดาลใจจากปรัชญาลัทธิเต๋า ภาษานี้ได้รับการออกแบบมาเพื่อช่วยให้ผู้ใช้มีการเจาะจงกับสิ่งพื้นฐานและส่งเสริมการคิดเชิงบวกตามข้อสันนิษฐาน Sapir–Whorf แม้จะมีคำศัพท์เพียงเล็กน้อย แต่ผู้พูดก็สามารถเข้าใจและสื่อสารได้ โดยส่วนใหญ่อาศัยบริบทและการผสมคำเพื่อแสดงความหมายที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้น
หลังการสร้างช่วงแรก มีการพัฒนาชุมชนผู้พูดภาษาขนาดเล็กในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 2000 ในขณะที่กิจกรรมส่วนใหญ่จักในโลกออนไลน์ที่ห้องแชต สื่อสังคม และในกลุ่มออนไลน์
ศัพทมูลวิทยา

ชื่อภาษานี้ประกอบด้วยสองส่วน คือ toki ('ภาษา') แผลงมาจากคำว่า tok ในตอกปีซิน ซึ่งแผลงมาจากคำว่า talk ในภาษาอังกฤษ และ pona ('ดี/เรียบง่าย') แผลงมาจากคำว่า bona ในภาษาเอสเปรันโต ซึ่งแผลงมาจากคำว่า bonus ในภาษาละติน
สัทวิทยา

โตกีโปนาใช้เสียงพยัญชนะเก้าตัว (/p, t, k, s, m, n, l, j, w/) และเสียงสระห้าตัว (/a, e, i, o, u/) โดยพยางค์แรกของคำจะต้องเน้นเสียงเสมอ ภาษานี้ไม่มีสระเสียงยาว วรรณยุกต์ อักษรนำ อักษรควบกล้ำ
วงศัพท์

รากคำทั้ง 120 คำได้รับการออกแบบมาภายใต้เงื่อนไขของการมีชีวิตที่เรียบง่าย เนื่องจากภาษานี้มีรากคำน้อยมาก คำจากภาษาอื่นๆ จึงถูกสร้างขึ้นโดยการผสมรากคำเข้าด้วยกัน เช่น คำว่าสอน จะแปลว่า pana e sona ที่มีความหมายโดยตรงว่า ให้ความรู้
หลักไวยากรณ์

โตกีโปนาใช้รูปแบบประโยคแบบ ประธาน-กริยา-กรรม โดยคำว่า li ใช้เพื่อบ่งบอกภาคแสดง และ e ใช้บ่งบอกกรรม เช่น สัตว์กินผลไม้ จะแปลได้ว่า soweli li moku e kili แต่ถ้าประธานเป็น mi (ฉัน) หรือ sina (เธอ) ก็ไม่ต้องใช้ li เช่น ฉันกินผลไม้ จะแปลได้ว่า mi moku e kili ไม่ใช่ mi li moku e kili
คำคุณศัพท์จะอยู่หลังคำนามที่มันขยายเหมือนในภาษาไทย เช่น คนที่ดี จะแปลได้ว่า jan pona เพราะโตกีโปนามีคำเพียงไม่มาก และแต่ละคำมีได้หลายความหมาย เราจึงจะสามารถใช้คำคุณศัพท์ในการเจาะจงได้ เช่น ในภาษาโตกีโปนาไม่มีคำว่า รถ จึงใช้คำว่า tomo tawa (ห้องเคลื่อนที่) แทนคำว่ารถ
หากมีหลายคำคุณศัพท์ ให้ใช้ pi ซึ่งสามารถแปลคร่าวๆได้ว่า "แห่ง" ในการแยกคำคุณศัพท์ หากไม่มีคำว่า pi ให้เรียงจากซ้ายไปขวา เช่น
tomo telo = ห้องน้ำ
telo nasa = น้ำประหลาด = สุรา
tomo telo nasa = ห้องน้ำประหลาด
tomo pi telo nasa = ห้องสุรา = บาร์
โตกีโปนาไม่สามารถเปรียบเทียบได้ เช่น ประโยคที่ว่า "ผลไม้อร่อยกว่าแมลง" เราต้องแยกเป็น 2 ประโยค ก็คือ "kili li moku pona. pipi li moku ike" ซึ่งแปลคร่าวๆได้ว่า "ผลไม้เป็นอาหารที่ดี แมลงเป็นอาหารที่ไม่ดี"
ประโยคปฏิเสธ ให้ใช้ ala เติมข้างหลังคำกริยา เช่น "soweli li moku e telo" แปลว่า "สัตว์ดื่มน้ำ" และ "soweli li moku ala e telo" แปลว่า "สัตว์ไม่ดื่มน้ำ"
วิสามานยนาม

วิสามานยนามหรือนามชี้เฉพาะในโตกีโปนานั้น ต้องขึ้นต้นด้วย นามต้น เพื่อบอกว่านามนั้นคืออะไร ตามด้วยชื่อของคำวิสามานยนามนั้นที่ถูกสะกดแบบถูกหลักสัทวิทยา เช่น
สมชาย = jan Sonsa ใช้คำว่า jan ขึ้นต้น ซึ่งแปลได้ว่า บุคคล
ไมโครซอฟท์ = kulupu Mikoso ใช้คำว่า kulupu ขึ้นต้น ซึ่งแปลได้ว่า กลุ่ม หรือ บริษัท
วิกิพีเดีย = lipu Wikipesija ใช้คำว่า lipu ขึ้นต้น ซึ่งแปลได้ว่า กระดาษ หรือ เว็บไซต์
รัสเซีย = ma Losi ใช้คำว่า ma ขึ้นต้น ซึ่งแปลได้ว่า แผ่นดิน หรือ ประเทศ
หากเป็นชื่อสถานที่ ให้ใช้คำที่คนจากสถานที่นั้นใช้เรียกสถานที่ของตน ไม่ใช่คำที่คนอื่นเรียกสถานที่นั้น เช่น
เยอรมนี = Deutschland = ma Tosi ใช้คำว่า Deutschland ไม่ใช้คำว่า Germany
ตัวอย่าง > วันทามารีย์

jan Meli o (วันทามารีย์ แปลโดย Tobias Merkle, 2020)
jan Meli o,

kon sewi li suli insa sina.

wan sewi li poka sina.

lon meli la, wan sewi li pona e sina.

kili pona pi insa sina li sewi Jesu.

jan Meli sewi o!

mama pi jan sewi o!

tenpo ni la, tenpo pi moli mi mute la,

o toki tawa wan sewi tan mi mute jan ike.

awen.
ตัวอย่าง > ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน

ข้อที่ 1 ของปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน
jan ali li kama lon nasin ni: ona li ken tawa li ken pali. jan ali li kama lon sama. jan ali li jo e ken pi pilin suli. jan ali li ken pali e wile pona ona. jan ali li jo e ken pi sona pona e ken pi pali pona. jan ali li wile pali nasin ni: ona li jan pona pi jan ante.
ตัวอย่าง > หอคอยบาเบล

ma tomo Pape (เรื่องราวหอคอยบาเบล แปลโดย Bryant J. Knight, 2005)
jan ali li kepeken e toki sama. jan li kama tan nasin pi kama suno li kama tawa ma Sinale li awen lon ni. jan li toki e ni: "o kama! mi mute o pali e kiwen. o seli e ona". jan mute li toki e ni: "o kama! mi mute o pali e tomo mute e tomo palisa suli. sewi pi tomo palisa li lon sewi kon. nimi pi mi mute o kama suli! mi wile ala e ni: mi mute li lon ma ante mute". jan sewi Jawe li kama anpa li lukin e ma tomo e tomo palisa. jan sewi Jawe li toki e ni: "jan li lon ma wan li kepeken e toki sama li pali e tomo palisa. tenpo ni la ona li ken pali e ijo ike mute. mi wile tawa anpa li wile pakala e toki pi jan mute ni. mi wile e ni: jan li sona ala e toki pi jan ante". jan sewi Jawe li kama e ni: jan li lon ma mute li ken ala pali e tomo. nimi pi ma tomo ni li Pape tan ni: jan sewi Jawe li pakala e toki pi jan ali. jan sewi Jawe li tawa e jan tawa ma mute tan ma tomo Pape.
บรรณานุกรม

Lang, Sonja (2014). Toki Pona: The Language of Good . Tawhid. ISBN 978-0978292300. OCLC 921253340.
This book was translated as: Lang, Sonja; Strake, Julius (2021). Toki Pona: Die Sprache des Guten [Toki Pona: The Language of Good] (ภาษาเยอรมัน). Independently published (ตีพิมพ์ 2021-12-01). ISBN 979-8770755251.
This book was translated as: Lang, Sonja (2016). Toki Pona : la langue du bien (ภาษาฝรั่งเศส). Tawhid. ISBN 978-0978292355.
Lang, Sonja (2021). Toki Pona Dictionary. Illustrated by Vacon Sartirani. Tawhid. ISBN 978-0978292362.
Cárdenas, Eliazar Parra (2013). Toki pona en 76 ilustritaj lecionoj [Toki Pona in 76 illustrated lessons] (ภาษาเอสเปรันโต). แปลโดย Blahuš, Marek. Partizánske, Slovakia: Espero. ISBN 978-80-89366-20-0.
Toki Pona Stories: akesi seli lili [The Little Dragon]. 2020. ISBN 979-8637271252.
Samys, Ret (2021-09-06). ma pi kulupu tu [ The Land of Two Peoples ] (ภาษาเยอรมัน). Berlin, Germany: Holtzbrinck Publishing Group. ISBN 9783754161654.
This book was translated as: Samys, Ret (2021-09-06). ma pi kulupu tu [The Land of Two Peoples] (ภาษาอังกฤษ). Berlin, Germany: Holtzbrinck Publishing Group. ISBN 9783754161647.
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ – เว็บไซต์ของผู้สร้าง
Toki Pona dictionary
lipu sona pona (toki pona course) เก็บถาวร 2022-02-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Video lessons by jan Misali on YouTube
updated video lessons by jan Misali (as of yet unfinished video series)
lipu Wikipesija, wiki-based encyclopedia in Toki Pona
Where is Toki Pona used? – A page with many links to Toki Pona related websites.
ตารางแสดงการออกเสียงในโตกีโปนา
ชื่อของอวัยวะในร่างกายในโตกีโปนา
กฤษณ์ กาญจนกุญชร

| กฤษณ์ กาญจนกุญชรม> ป.ช., ม.ว.ม., ท.จ.ว. |
| --- | --- |


อธิบดีกรมราชเลขานุการในพระองค์
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  4 มิถุนายน พ.ศ. 2560
กษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
ก่อนหน้า: ตนเอง (ราชเลขาธิการ)
ราชเลขาธิการ
ดำรงตำแหน่ง 1 ตุลาคม พ.ศ. 2555 – 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2560
กษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
ก่อนหน้า: อาสา สารสิน
ถัดไป: ตนเอง (อธิบดี)  สถิตย์พงษ์ สุขวิมล (ราชเลขานุการในพระองค์)
ปลัดกระทรวงการต่างประเทศ
ดำรงตำแหน่ง 1 มีนาคม พ.ศ. 2547 – 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 (2 ปี 354 วัน)
รัฐมนตรีว่าการ: สุรเกียรติ์ เสถียรไทย กันตธีร์ ศุภมงคล นิตย์ พิบูลสงคราม
ก่อนหน้า: เตช บุนนาค
ถัดไป: วีระศักดิ์ ฟูตระกูล
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 14 ตุลาคม พ.ศ. 2491 (76 ปี) จังหวัดพระนคร ประเทศไทย
ศาสนา: พุทธ
คู่สมรส: ระวีวรรณ จารุสุนทรศรี
ลายมือชื่อ: 

กฤษณ์ กาญจนกุญชร (เกิด 14 ตุลาคม พ.ศ. 2491) ปัจจุบันดำรงตำแหน่ง อธิบดีกรมราชเลขานุการในพระองค์ และรักษาการเลขาธิการองคมนตรี กรรมการทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ สำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ อดีตราชเลขาธิการในพระองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อดีตปลัดกระทรวงการต่างประเทศ อดีตกรรมการในคณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติ และอดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549
ประวัติ

กฤษณ์ กาญจนกุญชร เกิดเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2491 สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านกฎหมายจากควีนส์ คอลเลจ มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ประกาศนียบัตรกฎหมายระหว่างประเทศ และปริญญาเอกสาขาเดียวกัน มหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ สหราชอาณาจักร ทั้งผ่านหลักสูตร วปอ. รุ่น 37
การทำงาน

กฤษณ์เริ่มเข้ารับราชการเป็นเลขานุการตรี กรมสนธิสัญญาและกฎหมาย, ผู้อำนวยการกองส่งเสริมเศรษฐกิจสัมพันธ์และความร่วมมือ กรมเศรษฐกิจ, รองอธิบดีกรมสนธิสัญญาและกฎหมาย, ในปี พ.ศ. 2532 ดำรงตำแหน่งอัครราชทูต สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงวอชิงตัน ต่อมาไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตประจำกระทรวง, อธิบดีกรมสนธิสัญญาและกฎหมาย, ปี พ.ศ. 2538 ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตประจำสำนักงานสหประชาชาติ ณ นครเจนีวา, อธิบดีกรมสนธิสัญญาและกฎหมาย ครั้งที 2, อธิบดีกรมเอเชียตะวันออก, รองปลัดกระทรวงการต่างประเทศ, เอกอัครราชทูต ณ กรุงปารีส, ปี พ.ศ. 2547 เป็นปลัดกระทรวงการต่างประเทศ แล้วในเดือนมีนาคม ปี พ.ศ. 2550 เป็นเอกอัครราชทูต ณ กรุงวอชิงตัน สหรัฐอเมริกา ต่อมา ปี พ.ศ. 2551 มีพระบรมราชโองการแต่งตั้งเป็นรองราชเลขาธิการ สำนักราชเลขาธิการ
ในอดีต กฤษณ์เป็นอดีตกรรมการธนาคาร กรุงไทย จำกัด (มหาชน) และสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ระหว่างวันที่ 12 ตุลาคม 2549 - 1 เมษายน 2550 และจากนั้น ดร. กฤษณ์ กาญจนกุญชร ได้เข้าปฏิบัติหน้าที่ตำแหน่งราชเลขาธิการ สำนักราชเลขาธิการ ตามพระบรมราชโองการแต่งตั้ง สืบต่อจากอาสา สารสิน เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2555 และรวมทั้งเป็นกรรมการทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์
ในปี พ.ศ. 2555 มีการเปลี่ยนแปลงสถานะของสำนักราชเลขาธิการ ไปจัดตั้งเป็นกรมราชเลขานุการในพระองค์ สังกัดสำนักพระราชวัง พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเขาเป็นราชเลขานุการในพระองค์ ระดับ 11 เทียบเท่าเลขาธิการพระราชวัง ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2555
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2545 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2540 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2562 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) (ฝ่ายหน้า)​
พ.ศ. 2546 –  เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)
พ.ศ. 2562 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 10 ชั้นที่ ๓ (ว.ป.ร.๓)
พัก ว็อน-ซุน

| พัก ว็อนซุน |
| --- | --- |


นายกเทศมนตรีกรุงโซล
ดำรงตำแหน่ง 27 ตุลาคม พ.ศ. 2554 – 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2563
ก่อนหน้า: ควอน ยองคยู (รักษาการ)
ถัดไป: ซอ จ็อง-ฮย็อป (รักษาการ)
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 26 มีนาคม พ.ศ. 2499 ชังนยอง,จังหวัดคยองซังใต้,เกาหลีใต้
เสียชีวิต: 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2563 (64 ปี) โซล,เกาหลีใต้
ศาสนา: ศาสนาพุทธ
พรรคการเมือง: พรรคประชาธิปไตย
ลายมือชื่อ: 

| --- | --- |
ชื่อเกาหลี
ฮันกึล: 박원순
ฮันจา: 朴元淳
อาร์อาร์: Bak Won-sun 
เอ็มอาร์: Pak Wŏn-sun 
พัก ว็อน-ซุน (เกาหลี: 박원순; 26 มีนาคม 2499 - 9 กรกฎาคม 2563) เป็นนักกฎหมายชาวเกาหลีใต้ เขาได้รับเลือกให้เป็นนายกเทศมนตรีโซล, เกาหลีใต้ เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2554 ได้รับเลือกตั้งในฐานะผู้สมัครอิสระ ด้วยการสนับสนุนของพรรคประชาธิปไตยและพรรคแรงงานประชาธิปไตย ชัยชนะของพักพิจารณาได้ว่าเป็นสิ่งที่ไม่คาดคิดโดยเฉพาะอย่างยิ่งกับพรรคเซนูรีและบุคคลที่คาดหมายว่าจะได้รับการเสนอเข้าชิงตำแหน่งประธานาธิบดี พัก กึนฮเย, ผู้ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากประชาชนและนา คยองวอน คู่แข่งของพัก โดยพักได้รับการสนับสนุนจาก อัน ชอลซู จนทำให้ได้รับชัยชนะในฐานะผู้สมัครอิสระ. อย่างไรก็ตาม การไร้ความสามารถของพรรคประชาธิปไตยในการที่จะเสนอผู้เข้าชิงของตนเองและคำปฏิเสธของพักในการที่จะเข้าร่วมพรรคหลังจากที่เขาได้รับการรับรองผลการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการ นำไปสู่การเสนอพักในฐานะผู้สมัครอิสระในความสนใจจากพรรคการเมืองที่จัดตั้งขึ้นทั้งสอง
ในเดือนกรกฎาคม 2563 พักถูกประกาศว่าเป็นบุคคลสูญหาย ภายหลังจากที่บุตรสาวของเขารายงานกับเจ้าหน้าที่ตำรวจว่าพักได้ขาดการติดต่อไป ก่อนจะพบเสียชีวิตในวันที่ 9 กรกฎาคม 2563 ด้วยวัย 64 ปี
นายกเทศมนตรีกรุงโซล > การเลือกตั้งนายกเทศมนตรีกรุงโซล พ.ศ. 2554

พักได้รับการเลือกตั้งเป็นนายกเทศมนตรีกรุงโซล ซึ่งได้จัดให้มีการเลือกตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2554 ในฐานะผู้สมัครอิสระ ที่ได้รับการสนับสนุนจากพรรคประชาธิปไตย และพรรคแรงงานประชาธิปไตย ชัยชนะของพักหมายความถึงการเอาชนะอิทธิพลของพรรคแซนูรี ของ พัก กึน-ฮเย ซึ่งให้การสนับสนุน นา คย็อง-ว็อน คู่แข่งของพัก และพักยังได้รับคะแนนเสียงจากกลุ่มผู้สนับสนุน อัน ช็อล-ซู ผู้สมัครอิสระคนสำคัญ
นายกเทศมนตรีกรุงโซล > ภารกิจ

พักได้เสนอให้มีการจัดการแข่งขันฟุตบอลนัดกระชับมิตร และจัดวงดนตรีออเคสตร้า ระหว่างโซลกับเปียงยาง เพื่อกระชับความสัมพันธ์ระหว่างเมืองหลวงของทั้งสองประเทศ และขายังได้กล่าวชื่อชมระบของรัฐบาลท้องถิ่นของญี่ปุ่นระหว่างที่เขาเข้าร่วมซ้อมการป้องกันภัยพิบัติที่ญี่ปุ่น
ในต้นปี พ.ศ. 2555 พักถูกกล่าวหาว่าได้เข้าไปแทรกแซงโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายในการตรวจสุขภาพเพื่อคัดเลือกเข้าเป็นทหารเกณฑ์ของกองทัพเพื่อให้บุตรชายของเขาได้ไปประจำการในพื้นที่ปลอดภัย อย่างไรก็ตามภายหลังจากการตรวจสุขภาพแล้ว ได้มีการประกาศว่าพักและบุตรชายเป็นผู้บริสุทธิ์ ไม่มีความผิดตามที่ถูกกล่าวหา และได้รับคำขอโทษจากผู้กล่าวหาแล้ว ต่อมาในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 พักได้เข้าร่วมพรรครวมประชาธิปไตย
ในวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2555 ภายใต้การนำของพัก รัฐบาลนครพิเศษโซลประกาศแผนวิสัยทัศน์ร่วม ภายใต้โครงการเมืองแห่งการแบ่งปัน ผลจากโครงการดังกล่าวถือว่าประสบความสำเร็จอย่างมาก ทำให้พักได้รับการยอมรับจากในเกาหลีใต้และระดับนานาชาติในการเป็นผู้นำแห่งแนวคิดเมืองแห่งการแบ่งปัน
ในวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2556 รถไฟใต้ดินโซล สาย 9 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ รถไฟใต้ดินโซล ประกาศขึ้นค่าโดยสารอย่างกระทันหัน พักได้ออกมาคัดค้านการขึ้นค่าโดยสารโดยไม่ได้มีการต่อรองกันกับรัฐบาลนครพิเศษโซล และประกาศว่าถ้ารถไฟใต้ดินโซล สาย 9 ยังดำเนินการขึ้นราคาตามที่ได้ประกาศไว้ รัฐบาลนครพิเศษโซลจะเข้าควบคุมบริษัทรถไฟใต้ดินจนในที่สุดบริษัทรถไฟใต้ดินโซล สาย 9 ก็ได้ออกแถลงการณ์ขอโทษประชาชนในกรุงโซล
ในวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2557 พักได้รับเลือกตั้งเป็นนายกเทศมนตรีกรุงโซลสมัยที่ 2 และในวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2561 พักก็ได้รับเลือกเป็นนายกเทศมนตรีกรุงโซล สมัยที่ 3 ถือเป็นบุคคลแรกที่ได้รับเลือกตั้งเป็นนายกเทศมนตรีกรุงโซลติดต่อกันสามสมัย
เสียชีวิต

ในวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2563 บุตรสาวของเขาได้แจ้งแก้เจ้าหน้าที่ว่าพักหายตัวไปที่เขตซ็องบุก, โซล โดยในวันดังกล่าวพักได้ลาป่วยและมีผู้พบเห็นครั้งสุดท้ายสี่ชั่วโมงก่อนมีการแจ้งการหายตัวของเขา เมื่อเวลา 17.17 นาที ตามเวลาท้องถิ่น โดยก่อนการหายตัวไปหนึ่งวัน เขาถูกกล่าวหาว่ากระทำการคุมคามทางเพศ โดยโทรศัพท์เคลื่อนที่ของพักมีการปิดเครื่อง และลูกสาวของเขาได้พบเอกสาร ที่มีลักษณะเป็นพินัยกรรม ซึ่งภายหลังรับแจ้งเหตุเจ้าหน้าที่ก็ทำการค้นหาโดยใช้สุนัขและโดรนทั่วทั้งเขตซ็องบุก ต่อมาเมื่อเวลาประมาณเที่ยงคืนของวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2563 ตามเวลาประเทศเกาหลีใต้ มีการพบศพของพักใกล้กับประตูซุกจ็อง บนภูเขาบูกักทางตอนเหนือของกรุงโซล มีการรายงานว่าพักได้ฆ่าตัวตาย
ครอบครัวของพักได้ยินยอมให้มีการจัดรัฐพิธีศพ ซึ่งจัดขึ้นที่ศาลาว่าการกรุงโซล และมีการถ่ายทอดผ่านช่องทางออนไลน์ในวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2563 ทั้งยังมีการไว้อาลัยกว่า 992,000 คน ผ่านทางช่องทางออนไลน์ที่เว็บไซต์ของสำนักงานนครพิเศษโซล แม้ว่าจะมีข้อถกเถียงไม่เห็นด้วยในการจัดรัฐพิธีศพเนื่องจากพักถูกกล่าวหาว่าได้กระทำการล่วงละเมิดทางเพศ แต่งานรัฐพิธีศพก็ยังคงจัดต่อไปโดยใช้เงินภาษีประชาชน