stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สือดิบผู้จ่อง
ตัวอย่าง

จากปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ข้อที่ 1 ในภาษาจ้วงเหนือ:
ถอดความเป็นละติน (อักขรวิธี ค.ศ. 1982): Boux boux ma daengz lajmbwn couh miz cwyouz, cunhyenz caeuq genzli bouxboux bingzdaengj. Gyoengq vunz miz lijsing caeuq liengzsim, wngdang daih gyoengq de lumj beixnuengx ityiengh.
ถอดความเป็นละติน (อักขรวิธี ค.ศ. 1957): Bouч bouч ma dəŋƨ laзƃɯn couƅ miƨ cɯyouƨ, cunƅyenƨ cəuƽ genƨli bouчbouч biŋƨdəŋз. Gyɵŋƽ vunƨ miƨ liзsiŋ cəuƽ lieŋƨsim, ɯŋdaŋ daiƅ gyɵngƽ de lumз beiчnueŋч ityieŋƅ.
อักษรยูนิโคด (อักษรที่ยังไม่ได้บรรจุในปัจจุบันแทนด้วย Ideographic Description Sequences ในวงเล็บ): 佈佈𲃖[⿰丁刂]𨑜[⿰云天]就𠷯自由，尊严𪝈权利佈佈平等。𬾀伝𠷯理性𪝈良心，应当待𬾀𬿇㑣[⿰彳比][⿰彳农]一样。
ดูเพิ่ม

อักษรจีน
จื๋อโนม
Sawgoek
อ่านเพิ่ม

Holm, David (2020). "The Tày and Zhuang vernacular scripts: Preliminary comparisons". Journal of Chinese Writing Systems. 4 (3): 197–213. doi:10.1177/2513850220940044. S2CID 222315681.
Liáng Tíngwàng 梁庭望 (ed.): Gǔ Zhuàngzì wénxiàn xuǎnzhù 古壮字文献选注 (Tiānjīn gǔjí chūbǎnshè 天津古籍出版社 1992).
Lín Yì 林亦: Tán lìyòng gǔ Zhuàngzì yánjiū Guǎngxī Yuèyǔ fāngyán 谈利用古壮字研究广西粤语方言. In: Mínzú yǔwén 民族语文 2004.3:16–26.
覃暁航：「方塊壮字経久不絶却難成通行文字的原因」『広西民族研究』，2008年3期。
เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์

| เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ |
| --- | --- |
เขตปกครองตนเอง
การถอดเสียงภาษาต่าง ๆ
 • ภาษาจีน: 新疆维吾尔自治区  (Xīnjiāng Wéiwú'ěr Zìzhìqū)
 • อักษรย่อ: XJ / 新 (พินอิน: Xīn)
 • ภาษาอุยกูร์: شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى‎
 • ทับศัพท์อักษรอุยกูร์: Shinjang Uyghur Aptonom Rayoni
สถานที่สำคัญในเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์
แผนที่แสดงที่ตั้งของเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์
พิกัด: 41°N 85°E﻿ / ﻿41°N 85°E﻿ / 41; 85
ตั้งชื่อจาก: ซิน (新, xīn) ("ใหม่") เจียง (疆, jiāng) ("แนวพรมแดน" หรือ "ชายแดน")
เมืองหลวง  (และเมืองใหญ่สุด): อุรุมชี
เขตการปกครอง: 14 จังหวัด, 99 อำเภอ, 1005 ตำบล
การปกครอง
 • เลขาธิการพรรค: เฉิน เฉวียนกั๋ว (陈全国)
 • ประธาน: Shohrat Zakir
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 1,664,897 ตร.กม. (642,820 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: อันดับที่ 1
ความสูงจุดสูงสุด (เคทู): 8,611 เมตร (28,251 ฟุต)
ความสูงจุดต่ำสุด (ทะเลสาบ Ayding): −154 เมตร (−505 ฟุต)
ประชากร (2010)
 • ทั้งหมด: 21,815,815 คน
 • ประมาณ (2018): 24,870,000 คน
 • อันดับ: อันดับที่ 25
 • ความหนาแน่น: 15 คน/ตร.กม. (40 คน/ตร.ไมล์)
 • อันดับความหนาแน่น: อันดับที่ 29
ประชากรศาสตร์
 • องค์ประกอบ  ทางชาติพันธุ์: อุยกูร์ – 45.84% ฮั่น – 40.48% คาซัค – 6.50% หุย – 4.51% อื่น ๆ – 2.67%
 • ภาษาและ  ภาษาถิ่น: ภาษาอุยกูร์ (ภาษาทางการ) ภาษาจีนกลาง (ภาษาทางการ) ภาษาคาซัค ภาษาคีร์กีซ Oirat ภาษามองโกเลีย และภาษาอื่น ๆ 43 ภาษา
รหัส ISO 3166: CN-XJ
GDP (2017): 1.1 ล้านล้านเหรินหมินปี้ (อันดับที่ 26)
 - ต่อหัว: 45,099 เหรินหมินปี้ (อันดับที่ 21)
HDI  (2018): 0.731 (สูง) (อันดับที่ 27)
เว็บไซต์: www.xinjiang.gov.cn
เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์  (Uyghur: شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى-; จีน: 新疆维吾尔自治区) เป็นเขตปกครองตนเองของจีนในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศ เป็นเขตปกครองใหญ่ที่สุดของจีน เป็นเขตการปกครองชาติที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับ 8 ของโลก กินพื้นที่กว่า 1.6 ล้านตารางกิโลเมตรและเป็นเขตการปกครองที่มีประชากรมากที่สุดติดอันดับหนึ่งในสิบ มีดินแดนพิพาทอักไสชินที่จีนบริหารอยู่ ซินเจียงมีพรมแดนติดต่อกับประเทศรัสเซีย มองโกเลีย คาซัคสถาน คีร์กีซสถาน ทาจิกิสถาน อัฟกานิสถาน ปากีสถานและอินเดีย นอกจากนี้ยังมีพรมแดนติดต่อกับทิเบต มีน้ำมันสำรองอุดมสมบูรณ์และเป็นภาคที่ผลิตแก๊สธรรมชาติใหญ่ที่สุดของจีน
ที่ตั้งและอาณาเขต

เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์มีพื้นที่ติดต่อดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับ ประเทศคาซัคสถาน ประเทศรัสเซีย และประเทศมองโกเลีย
ทิศใต้ ติดต่อกับ เขตปกครองตนเองทิเบต ประเทศจีน และรัฐชัมมูและกัษมีระ อินเดีย
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ มณฑลชิงไห่ แล มณฑลกานซู ประเทศจีน
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ ประเทศคาซัคสถาน คีร์กีซสถาน ทาจิกิสถาน อัฟกานิสถาน และปากีสถาน
ประวัติศาสตร์

ตั้งแต่สองพันปีก่อนเป็นต้นมา ดินแดนซินเจียงก็เป็นดินแดนส่วนหนึ่งของประเทศจีน ที่มีความเป็นเอกภาพและประกอบด้วยหลายชนชาติ เมื่อ 60 ก่อนคริสต์ศักราช ราชวงศ์ฮั่นได้จัดตั้งองค์กรบริหารซียวี่ เพื่อปกครองเขตซินเจียงโดยตรง ซึ่งมีขอบเขตรวมถึงทะเลสาบปาเอ่อร์คาสือ (巴尔喀什湖) และเขตที่ราบสูงพ่าหมีเอ่อร์ (帕米尔高原) ภายในเวลา 1,000 ปีเศษต่อจากนั้น เขตซินเจียงสังกัดอยู่ในองค์กรบริหารท้องถิ่น ที่จัดตั้งโดยรัฐบาลกลาง
ครั้นถึงราชวงศ์ชิง รัฐบาลกลางได้แต่งตั้งนายพลอีหลี เพื่อปกครองดินแดนซินเจียงทั้งหมดและเมื่อถึงปี พ.ศ. 2427 เขตซินเจียงได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นมณฑล ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างซินเจียงกับมณฑลต่าง ๆ ในแผ่นดินใหญ่จีนมีความใกล้ชิดยิ่งขึ้น
เดือนกันยายน พ.ศ. 2492 ซินเจียงได้รับการปลดแอกอย่างสันติ จนเมื่อถึงวันที่ 1 ตุลาคม สาธารณรัฐประชาชนจีนได้สถาปนาขึ้น เขตซินเจียงจึงกลายเป็นเขตบริหารระดับมณฑลที่มีอำนาจปกครองตนเองได้เขตหนึ่งของจีน
ประวัติศาสตร์จีนในสมัยโบราณมีมาตั้งแต่สมัยวัฒนธรรมเครื่องปั้นดินเผาแดงและเครื่องปั้นดินเผาดำเริ่มต้นการปกครองโดยราชวงศ์เซี่ย ราชวงศ์ซาง ราชวงศ์โจว และราชวงศ์ฉินตามลำดับ และสิ้นสุดลงที่สมัยราชวงศ์ฮั่น ค.ศ. 220
ภูมิประเทศ

มีภูเขาอาเอ่อร์ไท่ซาน ภูเขาเทียนชาน และภูเขาคุนหลุนชานตั้งอยู่จากทิศเหนือไปยังทิศใต้ มีแม่น้ำทาริมซึ่งเป็นแม่น้ำภายในดินแดนที่ไม่ไหลลงทะเลที่ใหญ่ที่สุดของจีน มีทะเลสาบโบสทัง (ทะเลสาบปั๋วซือเถิง) เป็นทะเลสาบที่ใหญ่ที่สุดในซินเจียงและเป็นทะเลสาบน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศจีน แอ่งตูร์ปัน (แอ่งถูหลู่ฟาน) ซึ่งเป็นพื้นที่ต่ำสุดของจีน พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นทะเลทราย ทะเลทรายทากลามากัน (塔克拉玛干沙漠, ทะเลทรายถ่าเคอลาหม่ากาน) เป็นทะเลทรายที่ใหญ่ที่สุดของจีน และอันดับที่สองของโลก และมีทะเลทรายกู๋เอ่อร์ปานทงกู่เท่อ (古尔班通古特沙漠) เป็นทะเลทรายใหญ่อันดับที่สองของจีน อุดมด้วยทรัพยากรน้ำมันปิโตรเลียม แก๊สธรรมชาติ
พื้นที่ 1.66 ล้านตร.กม แบ่งเขตการปกครองเป็น 17 เมือง 70 อำเภอ และ 844 หมู่บ้าน ในจำนวนนี้มีหมู่บ้านชนส่วนน้อยถึง 42 หมู่บ้าน ในเมืองใหญ่ทั้ง 13 เมือง เป็นเขตปกครองตนเองของชนส่วนน้อยถึง 5 เมือง
การแบ่งเขตการปกครอง

| เมือง | ภาษาอุยกูร์   (kona yezik̡) | อุยกูร์ละติน   (yengi yezik̡) | อักษรจีน | พินอิน |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
เมืองระดับจังหวัด
| อุรุมชี (Ürümqi) | ئۈرۈمچى شەھرى | Ürümqi Xəh̡ri | 乌鲁木齐市 | Wūlǔmùqí Shì |  |
| คาราไม (Karamay) | قاراماي شەھرى | K̡aramay Xəh̡ri | 克拉玛依市 | Kèlāmǎyī Shì |  |
 เมืองระดับอำเภอที่ถูกปกครองโดยตรง  
| สือเหอจื่อ | شىخەنزە شەھرى | Xihənzə Xəh̡ri | 石河子市 | Shíhézǐ Shì |  |
| ถูมู่ซูเค่อ | تۇمشۇق شەھرى | Tumxuk̡ Xəh̡ri | 图木舒克市 | Túmùshūkè Shì |  |
| อารัล | ئارال شەھرى | Aral Xəh̡ri | 阿拉尔市 | Ālā'ěr Shì |  |
| อู่เจียฉวี | ئۇجاچۇ شەھرى | Wujiaqü Xəh̡ri | 五家渠市 | Wǔjiāqú Shì |  |
จังหวัด
| จังหวัดถู่หลู่ฟาน | تۇرپان ۋىلايىتى | Turpan Vilayiti | 吐鲁番地区 | Tǔlǔfān Dìqū |  |
| จังหวัดฮามี่ | قۇمۇل ۋىلايىتى | K̡umul Vilayiti | 哈密地区 | Hāmì Dìqū |  |
| จังหวัดเหอเถียน | خوتەن ۋىلايىتى | Hotən Vilayiti | 和田地区 | Hétián Dìqū |  |
| จังหวัดอาเค่อซู | ئاقسۇ ۋىلايىتى | Ak̡su Vilayiti | 阿克苏地区 | Ākèsū Dìqū |  |
| จังหวัดคาสือ | قەشقەر ۋىلايىتى | K̡əxk̡ər Vilayiti | 喀什地区 | Kāshí Dìqū |  |
| จังหวัดถ่าเฉิง | تارباغاتاي ۋىلايىتى | Tarbaƣatay Vilayiti | 塔城地区 | Tǎchéng Dìqū |  |
| จังหวัดอัลไต | ئالتاي ۋىلايىتى | Altay Vilayiti | 阿勒泰地区 | Ālètài Dìqū |  |
จังหวัดปกครองตนเอง
| จังหวัดปกครองตนเองชนชาติคีร์กีซเค่อจือเล่อซู | قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى | K̡izilsu K̡irƣiz Aptonom Oblasti | 克孜勒苏柯尔克孜自治州 | Kèzīlèsū Kē'ěrkèzī Zìzhìzhōu |  |
| จังหวัดปกครองตนเองชนชาติมองโกลปาอินกัวเลิ่ง | بايىنغولىن موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى | Bayinƣolin Mongƣol Aptonom Oblasti | 巴音郭楞蒙古自治州 | Bāyīnguōlèng Měnggǔ Zìzhìzhōu |  |
| จังหวัดปกครองตนเองชนชาติหุยชางจี๋ | سانجى خۇيزۇ ئاپتونوم ئوبلاستى | Sanji Huizu Aptonom Oblasti | 昌吉回族自治州 | Chāngjí Huízú Zìzhìzhōu |  |
| จังหวัดปกครองตนเองชนชาติมองโกลปั๋วเอ๋อร์ถ่าลา | بۆرتالا موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى | Bɵrtala Mongƣol Aptonom Oblasti | 博尔塔拉蒙古自治州 | Bó'ěrtǎlā Měnggǔ Zìzhìzhōu |  |
| จังหวัดปกครองตนเองชนชาติคาซัคอีหลี | ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى | Ili K̡azak̡ Aptonom Oblasti | 伊犁哈萨克自治州 | Yīlí Hāsàkè Zìzhìzhōu |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

รัฐบาลเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ เก็บถาวร 2010-12-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
แผนที่เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ เก็บถาวร 2005-10-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
วัฒนธรรมและประวัติศาสตร์อุยกูร์ เก็บถาวร 2015-09-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
中国国际广播电台
| ด ค ก เขตการปกครองระดับมณฑลของประเทศจีน |
| --- | --- | --- |
| มณฑล |  กวางตุ้ง  กานซู่  กุ้ยโจว  จี๋หลิน  เจ้อเจียง  เจียงซี  เจียงซู  ฉ่านซี  ชานซี  ชานตง  ชิงไห่  ไต้หวัน*  ฝูเจี้ยน  ยูนนาน  เสฉวน  หูเป่ย์  หูหนาน  เหลียวหนิง  เหอเป่ย์  เหอหนาน  ไหหลำ  อานฮุย  เฮย์หลงเจียง  |  |
| เขตปกครองตนเอง |  กว่างซี  ซินเจียง  ทิเบต  มองโกเลียใน  หนิงเซี่ย  |  |
| นครปกครองโดยตรง |  ฉงชิ่ง  เซี่ยงไฮ้  เทียนจิน  ปักกิ่ง  |  |
| เขตบริหารพิเศษ |  มาเก๊า  ฮ่องกง  |  |
*หมายเหตุ: ไต้หวันถูกอ้างสิทธิ์โดยสาธารณรัฐประชาชนจีน แต่บริหารโดยสาธารณรัฐจีน
โครัขปุระ

| โครัขปุระ Gorakhpur |
| --- | --- |
เมือง
โครัขนาถมัถ, ตรมณฑล, คีตาเพรส
โครัขปุระแสดงแผนที่รัฐอุตตรประเทศโครัขปุระแสดงแผนที่ประเทศอินเดีย
พิกัด:  26°45′49″N 83°24′14″E﻿ / ﻿26.7637152°N 83.4039116°E﻿ / 26.7637152; 83.4039116
ประเทศ:  อินเดีย
รัฐ: รัฐอุตตรประเทศ
อำเภอ: โครัขปุระ
ตั้งชื่อจาก: โครักษนาถ
การปกครอง
 • ประเภท: Municipal Corporation of India
 • องค์กร: Gorakhpur Municipal corporation
 • นายก: Sitaram Jaiswal
 • MP: Ravi Kishan (BJP)
ความสูง: 84 เมตร (276 ฟุต)
ประชากร (2011)
 • ทั้งหมด: 673,446 คน
 • อันดับ: 66
เดมะนิม: Gorakhpuri, Gorakhpuriya
ภาษา
 • ทางการ: ฮินดี
 • เพิ่มเติม: อูรดู
 • ท้องที่: โภชปุรี
เขตเวลา: UTC+5:30 (IST)
PIN: 2730xx
รหัสโทรศัพท์: +91-0551
ทะเบียนพาหนะ: UP-53
อัตราเพศ: 1000/903 ♂/♀
อุณหภูมิเฉลี่ยรายปี: 26 องศาเซลเซียส (79 องศาฟาเรนไฮต์)
อุณหภูมิฤดูร้อนโดยเฉลี่ย: 40 องศาเซลเซียส (104 องศาฟาเรนไฮต์)
อุณหภูมิฤดูหนาวโดยเฉลี่ย: 18 องศาเซลเซียส (64 องศาฟาเรนไฮต์)
เว็บไซต์: gorakhpur.nic.in
โครัขปุระ (อังกฤษ: Gorakhpur, เทวนาครี: गोरखपुर, อูรดู: گۋڙکھ پور)  เป็นเมืองหลวงของอำเภอโครัขปุระในภาคตะวันออกของรัฐอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย ใกล้กับพรมแดนประเทศเนปาล  ชื่อเมืองในปัจจุบันเรียกตามชื่อ โครักษนาถ บริเวณแคว้นนี้เป็นศูนย์กลางที่สำคัญของอารยธรรมอารยันตามคัมภีร์พระเวท ผู้ปกครองดินแดนในบริเวณนี้ในอดีต คือ กษัตริย์ราชวงศ์ สุริยวงศ์ (Solar Dynasty) โดยมีเมืองหลวงอยู่ที่อโยธยา กษัตริย์สุริยวงศ์นี้ได้ปกครองติดต่อกันอย่างยาวนาน โดยเฉพาะที่รู้จักกันดี คือ พระรามในเรื่อง รามเกียรติ์เป็นหนึ่งในกษัตริย์ราชวงศ์นี้  ปัจจุบันเมืองโครัขปุระเป็นเมืองศูนย์กลางธุรกิจ อุตสาหกรรม และการคมนาคมที่สำคัญแห่งหนึ่งของรัฐอุตตรประเทศ
แหล่งข้อมูลอื่น

ภาพถ่ายทางอากาศของ โครัขปุระ
โมฮัมหมัด อัยยุบข่าน

| มูฮัมหมัด อัยยุบข่าน |
| --- | --- |


ประธานาธิบดีปากีสถาน ตนที่ 2
ดำรงตำแหน่ง 27 ตุลาคม พ.ศ. 2501 – 25 มีนาคม พ.ศ. 2512
ก่อนหน้า: อิสกานเดอร์ มิร์ซา
ถัดไป: ยาห์ยา ข่าน
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2450
เสียชีวิต: 19 เมษายน พ.ศ. 2517 (อายุ 66 ปี)
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
ยศ: จอมพล

จอมพล โมฮัมหมัด อัยยุบข่าน (Mohammad Ayub Khan; อูรดู: محمد ایوب خان) เป็นผู้นำทางทหารและการเมืองในปากีสถาน เขาทำรัฐประหารยึดอำนาจรัฐในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2501 และขึ้นเป็นประธานาธิบดีของปากีสถาน ระหว่าง พ.ศ. 2501 – 2512 จนเกิดการประท้วงใน พ.ศ. 2512 จึงลาออกจากตำแหน่ง
ประวัติ

ข่านเกิดเมื่อ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2450 ในตำบลฮาซาราห่างจากราวัลปินดีไปราว 80 กม. บรรพบุรุษของเขาอพยพมาจากอัฟกานิสถาน เขาเริ่มศึกษาศาสนาอิสลามในมัสยิด จากนั้น เข้าศึกษาที่มหาวิทยาลัยอะลีการ์ 2 ปี แล้วจึงสมัครเรียนในโรงเรียนนายร้อบแซนเฮิร์ส จนได้เข้าศึกษาใน พ.ศ. 2469 และเข้ารับราชการในกองทหารอังกฤษในอินเดียเมื่อ พ.ศ. 2471 เขาได้เข้าร่วมรบในสงครามโลกครั้งที่สอง ในสมรภูมิที่พม่า หลังจากที่อินเดียและปากีสถานได้รับเอกราช ข่านได้รับราชการต่อในกองทัพบกปากีสถาน และได้เป็นนายพลผู้บัญชาการในปากีสถานตะวันออก ระหว่าง พ.ศ. 2491 – 2492 และได้เป็นผู้บัญชาการทหารบกแห่งปากีสถานใน พ.ศ. 2494
การเสียชีวิตของจินนาห์และลียากัต อาลี ข่านในเวลาใกล้เคียงกันทำให้เกิดปัญหาการเมืองในปากีสถานโดยเฉพาะการร่างรัฐธรรมนูญ จนมีการประกาศใช้ใน พ.ศ. 2499 แต่ก็มีปัญหาช่องว่างมากมาย เมื่อประธานาธิบดีอิสกันเดอร์ มีร์ซา ได้ประกาศยกเลิกรัฐธรรมนูญและประกาศใช้กฎอัยการศึกใน พ.ศ. 2501 ข่านจึงทำรัฐประหาร ในวันที่ 28 ตุลาคมปลดมีร์ซาออกจากตำแหน่ง
ข่านได้เริ่มนำประเทศเข้าสู่การปกครองระบอบประชาธิปไตย และจัดให้มีการเลือกตั้งทั่วประเทศเมื่อ พ.ศ. 2502 และเลือกตั้งประธานาธิบดีใน พ.ศ. 2503 ซึ่งข่านชนะการเลือกตั้งได้เป็นประธานาธิบดี และได้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญใน พ.ศ. 2505 และประกาศยกเลิกกฎอัยการศึกที่ใช้มาตั้งแต่ พ.ศ. 2501 การปกครองของข่านซึ่งประธานาธิบดีมีอำนาจค่อนข้างมากได้เน้นการปฏิรูปประเทศ ส่วนการเมืองระหว่างประเทศได้เป็นพันธมิตรกับสหรัฐ เข้าเป็นสมาชิกซีโต้ เมื่อเกิดปัญหาความขัดแย้งเกี่ยวกับดินแดนแคชเมียร์ในอินเดียทำให้เขาเลือกเป็นพันธมิตรกับจีน
การต่อต้านการปกครองของข่านเกิดขึ้นใน พ.ศ. 2511 เพราะเขาจับผู้นำฝ่ายค้านเข้าที่คุมขัง แต่เขาก็มีสุขภาพไม่ดีมาตั้งแต่เดือนมีนาคม พ.ศ. 2511 เขาได้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีมาจนถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2512 แล้วจึงลาออกให้นายพลยะห์ยาข่านขึ้นมาเป็นประธานาธิบดีแทน เขาถึงแก่อสัญกรรมใน พ.ศ. 2517 รวมอายุได้ 67 ปี
เวลามาตรฐานปากีสถาน

| เวลามาตรฐานปากีสถาน |
| --- | --- |
เขตเวลา
  เวลามาตรฐานปากีสถาน
ออฟเซตเวลาสากลเชิงพิกัด
PKT: UTC+05:00
เวลาปัจจุบัน
20:50, 6 พฤศจิกายน 2024 PKT [รีเฟรช]
การใช้เวลาออมแสง
ไม่มีการใช้เวลาออมแสงในเขตเวลานี้
เวลามาตรฐานปากีสถาน (อูรดู: پاکستان معیاری وقت; อังกฤษ: Pakistan Standard Time, ย่อเป็น PKT) ตั้งล่วงหน้าเวลาสากลเชิงพิกัดถึง UTC+05:00 ชั่วโมง เขตเวลานี้ใช้เป็นเวลามาตรฐานในทวีปเอเชีย
ประวัติ

ปากีสถานเคยใช้เขตเวลา UTC+05:30 ตั้งแต่ ค.ศ. 1907 (นับตั้งแต่สมัยบริติชราช) และยังคงใช้งานหลังเป็นเอกราชใน ค.ศ. 1947 ต่อมา ณ วันที่ 15 กันยายน ค.ศ. 1951 หลังการค้นพบของ Mahmood Anwar นักคณิตศาสตร์ มีการใช้งานเขตเวลา 2 แบบ คือ เวลาการาจี (Karachi Time, KART) ใช้ในปากีสถานตะวันตกผ่านการปรับ 30 นาทีจาก UTC+05:30 ไปยัง UTC+05:00 และ เวลาธากา (Dacca Time, DACT) ใช้ในปากีสถานตะวันออกผ่านการปรับ 30 นาทีจาก UTC+06:30 ไปยัง UTC+06:00 การเปลี่ยนครั้งนี้มีผลในวันที่ 30 กันยายน ค.ศ. 1951 ใน ค.ศ. 1971 เวลาการาจีได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็นเวลามาตรฐานปากีสถาน
เวลาออมแสง

ปัจจุบันปากีสถานไม่ใช้เวลาออมแสงอีกต่อไป แต่เคยใช้งานใน ค.ศ. 2002, 2008, 2009
ดูเพิ่ม

UTC+05:00
เวลาในประเทศปากีสถาน
เวลาการาจี
เวลาเยคาเตรินบุร์ก
UTC+05:00 ใน ค.ศ. 2010: น้ำเงิน (ธันวาคม), ส้ม (มิถุนายน), เหลือง (ทั้งปี), ฟ้า - พื้นที่ทะเล
เบนาซีร์ บุตโต

| เบนาซีร์ บุตโต |
| --- | --- |


นายกรัฐมนตรีปากีสถานคนที่ 11
ดำรงตำแหน่ง 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2536 – 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539
ประธานาธิบดี: วาซิม ซัยยาด และฟารูก เลฆารี
ก่อนหน้า: มุฮัมมัด คาน ชูเนโช
ถัดไป: ฆุลาม มุตาฟา ชโทอี
ดำรงตำแหน่ง 2 ธันวาคม พ.ศ. 2531 – 6 สิงหาคม พ.ศ. 2533
ประธานาธิบดี: ฆุลาม อิสฮัค คาน
ก่อนหน้า: มุฮัมมัด คาน ชูเนโช
ถัดไป: ฆุลาม มุตาฟา ชโทอี
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 21 มิถุนายน พ.ศ. 2496 การาจี ประเทศปากีสถาน
เสียชีวิต: 27 ธันวาคม พ.ศ. 2550 (54 ปี) ราวัลปินดี ประเทศปากีสถาน
ศาสนา: อิสลาม-ชีอะฮ์
พรรคการเมือง: พรรคประชาชนปากีสถาน
คู่สมรส: อาซีฟ อะลี ซาร์ดารี
ลายมือชื่อ: 

เบนาซีร์ บุตโต หรือถอดอักษรตามอักษรอินเดีย เพนาชีร ภูตโต(อูรดู: بینظیر بھٹو, อังกฤษ: Benazir Bhutto; IPA: [beːnəziːr bɦʊʈːoː]) เป็นอดีตนายกรัฐมนตรีของประเทศปากีสถาน และเป็นนายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกของประเทศอิสลาม โดยดำรงตำแหน่ง 2 สมัย ในปี พ.ศ. 2531 - 2533 และ พ.ศ. 2536 - 2539
ประวัติ

นางเบนาซีร์ เกิดเมื่อปี ค.ศ. 1953 เป็นบุตรสาวของซัลฟิการ์ อาลี บุตโต ผู้ก่อตั้งพรรคประชาชนปากีสถาน (พีพีพี) อดีตประธานาธิบดี และนายกรัฐมนตรี ช่วง ค.ศ. 1971 ถึง ค.ศ. 1977 ที่ถูกรัฐประหารและประหารชีวิตโดยนายพลโมฮัมหมัด เซีย อุล ฮัก
เธอลี้ภัยไปยังสหราชอาณาจักรใน ค.ศ. 1984 และได้ตั้งที่ทำการพรรคประชาชนปากีสถาน (Pakistan's People's Party – PPP) และขึ้นทำหน้าที่ผู้นำพรรคแทนนางเบกุม นุสรัต บุตโต แม่ของเธอ
บุตโตเดินทางกลับสู่ปากีสถานใน ค.ศ. 1986 และชนะการเลือกตั้งและเพียงสองปีหลังจากนั้น เธอก็กลายเป็นผู้หญิงคนแรกที่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของปากีสถาน ด้วยวัย 35 ปี
นางเบนาซีร์ สำเร็จการศึกษาทางด้านรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดและมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด สมรสกับอาซิฟ อาลี ซาร์ดารี
การเมือง

บุตโตกลับเข้าปากีสถานในปี ค.ศ. 1977 และกลายเป็นผู้นำพรรคพีพีพี หลังจากบิดาถูกประหารชีวิตในปี 1979 เธอเป็นนายกรัฐมนตรีสมัยแรกจากการเลือกตั้งในปี ค.ศ. 1988 จนกระทั่งปี ค.ศ. 1990 ก็ถูกสั่งถอดถอนด้วยข้อหาคอร์รัปชั่น แต่กลับมาเป็นนายกรัฐมนตรีสมัยสองอีกครั้งในปี ค.ศ. 1993 หลังจากนาวาซ ชารีฟ ถูกบังคับให้ลาออกภายหลังทะเลาะกับประธานาธิบดี ปี ค.ศ. 1999 บุตโตและอาซิฟ อาลี ซาร์ดารี ผู้เป็นสามี ถูกตัดสินจำคุกเป็นเวลา 5 ปี และปรับเงินจำนวน 8 ล้าน 6 แสนดอลลาร์สหรัฐ ด้วยข้อหารับเงินจากบริษัทสัญชาติสวิสเพื่อติดสินบนในการหลบเลี่ยงภาษี ศาลสูงกลับคำพิพากษาของศาลชั้นต้นในเวลาต่อมา และตัวเธอเองยืนยันว่าข้อกล่าวหาต่าง ๆ ถูกสร้างขึ้นโดยฝ่ายตรงข้าม ภาพลักษณ์ของเธอในฐานะผู้นำฝ่ายประชาธิปไตยถูกโจมตีด้วยข้อหาคอร์รัปชั่นและฟอกเงิน แต่การเคลื่อนไหวของฝ่ายต่อต้านประธานาธิบดีก็มีส่วนผลักดันเธอไปสู่ตำแหน่งผู้นำฝ่ายค้าน เธอถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นสัญลักษณ์ของการขาดธรรมาภิบาลและเล่นการเมืองเพื่อตอบสนองตัวเอง
บุตโตลี้ภัยการเมืองอยู่ในดูไบตั้งแต่ปี ค.ศ. 1998 และเดินทางกลับสู่ปากีสถานเพื่อรณรงค์หาเสียงเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม ค.ศ. 2007 เพื่อลงแข่งขันในสนามเลือกตั้งที่จะมีขึ้นในปีหน้า โดยหวังดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเป็นสมัยที่ 3
ก่อนที่บุตโตจะเดินทางกลับสู่ปากีสถาน เปอร์เวซ มูชาร์ราฟ ประธานาธิบดีได้ลงนามนิรโทษกรรมบรรดานักการเมือง เพื่อเปิดทางให้กับการเจรจาจัดสรรอำนาจกับนางบุตโต เมื่อมูชาร์ราฟประกาศภาวะฉุกเฉิน แรงกดดันก็ตกอยู่แก่ฝ่ายนางบุตโต และทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างนางในฐานะผู้นำฝ่ายค้านและมูชาร์ราฟตกอยู่ภายใต้ภาวะตึงเครียด
ภายใต้กฎหมายสถานการณ์ฉุกเฉิน เธอประณามการปราบปรามสื่ออย่างรุนแรงของมูชาร์ราฟ ทั้งประกาศด้วยว่า จะไม่มีทางทำงานร่วมกับนายมูชาร์ราฟเด็ดขาด อีกทั้งประกาศว่าต้องการโค่นอำนาจของนายมูชาร์ราฟลงจากตำแหน่งผู้นำกองทัพ และประธานาธิบดีตามลำดับ
หลังยืนยันว่าจะไม่ทำข้อตกลงร่วมกับมูชาร์ราฟ เธอหันมาจับมือกับศัตรูทางการเมืองอันยาวนานกับนาวาซ ชาร์รีฟ อดีตนายกรัฐมนตรีที่ถูกโค่นอำนาจลงโดยมูชาร์ราฟ
หลังลี้ภัยในต่างประเทศถึง 8 ปี  ในวันที่ 18 ตุลาคม เมื่อเบนาซีร์ บุตโต เดินทางกลับสู่มาตุภูมิเพื่อจะรณรงค์หาเสียงเพื่อขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเป็นสมัยที่ 3 เธอได้รับการต้อนรับอย่างล้นหลามจากประชาชนเรือนแสนกลางกรุงการาจี ซึ่งสนับสนุนพรรคประชาชนปากีสถาน ซึ่งเป็นพรรคการเมืองที่เธอดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรค แต่มันก็จบลงด้วยโศกนาฏกรรมที่มีผู้เสียชีวิตทั้งสิ้น 139 คน เธอไม่ได้รับบาดเจ็บในครั้งนั้น แต่ 27 ธันวาคม คือวันปฏิบัติการที่มีชีวิตของเธอเป็นเป้าหมาย บรรลุผล และเธอต้องจบชีวิตลง หลังเกิดเหตุมือระเบิดพลีชีพ ระหว่างการหาเสียงที่เมืองราวัลพินดี และเธอถูกยิงเข้าที่ลำคอ
ทายาททางการเมือง

หลังการเสียชีวิตของนางเบนาซีร์ พรรคพีพีพีได้เลือกนายอาซิฟ อาลี ซาร์ดารี สามีของนางเป็นหัวหน้าพรรคคนใหม่ แต่นายซาร์ดารีปฏิเสธ และเสนอให้นายบิลาวัล บุตโต ซาร์ดารี บุตรชายเป็นผู้รับตำแหน่งแทน โดยเขาจะทำหน้าที่เป็นผู้ปฏิบัติงานแทนหัวหน้าพรรค จนกระทั่งนายบิลาวัล บุตโต ซาร์ดารี จบการศึกษาปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด ประเทศอังกฤษ ในปี พ.ศ. 2553
ดูเพิ่ม

การลอบสังหารเบนาซีร์ บุตโต
| ด ค กนายกรัฐมนตรีปากีสถาน (รายนาม) |
| --- | --- | --- |
|  L.A. Khan  K. Nazimuddin  M.A. Bogra  C.M. Ali  H.S. Suhrawardy  I.I. Chundrigar  F.K. Noon  N. Amin  อาลี บุตโต  M.K. Junejo  บุตโต  G.M. Jatoi  ชาริฟ  B.S. Mazari (รักษาการ)  ชาริฟ  M.A. Qureshi (รักษาการ)  บุตโต  คาลิด (รักษาการ)  ชารืฟ  จามาลี  ฮุสเซน  อาซิซ  ซูมโร (รักษาการ)  Y.R. Gillani  R.P. Ashraf  M.H.K. Khoso (รักษาการ)  ชารืฟ  S.K. Abbasi  Mulk (รักษาการ)  ข่าน  ชารีฟ  |  L.A. Khan  K. Nazimuddin  M.A. Bogra  C.M. Ali  H.S. Suhrawardy  I.I. Chundrigar  F.K. Noon  N. Amin  อาลี บุตโต  M.K. Junejo  บุตโต  G.M. Jatoi  ชาริฟ  B.S. Mazari (รักษาการ)  ชาริฟ  M.A. Qureshi (รักษาการ)  บุตโต  คาลิด (รักษาการ)  ชารืฟ  จามาลี  ฮุสเซน  อาซิซ  ซูมโร (รักษาการ)  Y.R. Gillani  R.P. Ashraf  M.H.K. Khoso (รักษาการ)  ชารืฟ  S.K. Abbasi  Mulk (รักษาการ)  ข่าน  ชารีฟ  |  |
โมโอเรอา

| --- | --- |
ทิวทัศน์ของโมโอเรอา

ภูมิศาสตร์
ที่ตั้ง: มหาสมุทรแปซิฟิก
พิกัด: 17°32′S 149°50′W﻿ / ﻿17.533°S 149.833°W﻿ / -17.533; -149.833
กลุ่มเกาะ: หมู่เกาะโซไซเอตี
พื้นที่: 134 ตารางกิโลเมตร (52 ตารางไมล์)
ระดับสูงสุด: 1,207 ม. (3960 ฟุต)
จุดสูงสุด: เขาโตฮีเวอา
การปกครอง
ฝรั่งเศส
อาณานิคมโพ้นทะเล: เฟรนช์พอลินีเชีย
เขตการปกครอง: หมู่เกาะวินด์เวิร์ด
เทศบาล: โมโอเรอา-ไออาโอ
เมืองหลวง: อาฟาเรไอตู
เมืองใหญ่สุด: ปาโอปาโอ-มาฮาเรปา (4,244 คน)
ประชากรศาสตร์
ประชากร: 16,191 (สำมะโนสิงหาคม ค.ศ. 2007)
ความหนาแน่น: 121/กม.2 (313/ตารางไมล์)


 พื้นที่ชุ่มน้ำแรมซาร์
ชื่อที่ขึ้นทะเบียน: Lagon de Moorea
ขึ้นเมื่อ: 15 กันยายน ค.ศ. 2008
เลขอ้างอิง: 1834
 
 
โมโอเรอา (ตาฮีตี: Mo’orea, เสียงอ่าน: /moʔore(ʔ)a/) เป็นเกาะหนึ่งของหมู่เกาะโซไซเอตี อยู่ห่างจากเกาะตาฮีตีไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ 17 กิโลเมตร ชื่อเกาะมาจากศัพท์ภาษาตาฮีตีว่า Mo'ore'a แปลว่า "กิ้งก่าเหลือง": Mo'o = กิ้งก่า; Re'a (จาก re'are'a) = เหลือง ชื่อเก่าของเกาะนี้คือ ไอเมโฮ ('Aimeho) บางครั้งสะกดเป็น ไอเมโอ ('Aimeo) หรือ เอเมโอ ('Eimeo) นักล่าอาณานิคมและนักสำรวจชาวตะวันตกยุคแรกเรียกโมโอเรอาเป็น เกาะยอร์ก หรือ ซานโตโดมิงโก
แหล่งข้อมูลอื่น

คู่มือการท่องเที่ยว Moorea จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ)
 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Moorea
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  อิสราเอล  เช็กเกีย
MAZ-543

| --- | --- |

MAZ-543 (9พี117)
ประเทศผู้ผลิต: สหภาพโซเวียต
ปีที่ใช้งาน: 1965
ประเภท: รถยิงขีปนาวุธ
เจ้าหน้าที่: 4 นาย
ยาว: 13.36 เมตร
กว้าง: 3.02 เมตร
สูง: 3.33 เมตร
หนัก: 37,400 กิโลกรัม/ 36.4 ต้น
ความเร็ว: 45 กิโลเมตร/ชั่วโมง
รัศมีทำการ: 450 กิโลเมตร
อาวุธ: ขีปนาวุธ อาร์300
เกราะ: ไม่มี
เครื่องยนต์: ดีเซล ให้กำลัง 525 แรงม้า
MAZ-543 / MAZ-7310 "อูราแกน" (รัสเซีย: МАЗ-543/МАЗ-7310 "Ураган"/Hurricane) เป็นรถยิงขีปนาวุธของสหภาพโซเวียต เป็นรถบรรทุกขับเคลื่อน 8 ล้อ ที่ออกแบบและผลิตโดยบริษัท MAZ (Minsk Automobile Plant) ในเบลารุส มีสายการผลิตตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1960 โดยเปิดเผยสู่สาธารณะตั้งแต่วันที่ 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1965 ในพิธีสวนสนามของโซเวียตที่จัตุรัสแดง โดยเป็นส่วนหนึ่งของระบบขีปนาวุธ SS-1c สกั๊ด (9K72 Elbrus) มีรหัสการผลิต 9P117
ในปี ค.ศ. 1974 โซเวียตได้เปิดเผยรถต้นแบบ MAZ-543 รุ่นใหม่ ใช้รหัสว่า MAZ-7310 เริ่มสายการผลิตตั้งแต่ ค.ศ. 1976 และพัฒนาเป็น MAZ-7313 ในปี ค.ศ. 1983
203 มม. ฮาวอิตเซอร์ เอ็ม1931 (บี-4)

|  203 มม>  ฮาวอิตเซอร์ เอ็ม1931 (บี-4)  |
| --- | --- |
203 มม. ฮาวอิตเซอร์ เอ็ม1931 (บี-4)ในพิพิธภัณฑ์มหาสงครามของผู้รักชาติ, มินสค์, เบลารุส.
ชนิด: ปืนใหญ่ฮาวอิตเซอร์หนักด้วยพลังแรงสูง
แหล่งกำเนิด: สหภาพโซเวียต
บทบาท
ประจำการ: สหภาพโซเวียต ยูเครน
สงคราม: สงครามโลกครั้งที่สอง
ประวัติการผลิต
ผู้ออกแบบ: Nikolai Nikititsch Magdesiew
ช่วงการออกแบบ: 1931
ช่วงการผลิต: 1932-1940s
จำนวนที่ผลิต: 871
ข้อมูลจำเพาะ
มวล: Combat: 17,700 kg (39,022 lbs) Travel: 19,000 kg (41,888 lbs)
ความยาว: Travel: 11.15 m (36 ft 7 in)
ความยาวลำกล้อง: Bore: 4.894 m (16 ft 1 in) L/24.1 Overall: 5.087 m (16 ft 8 in) L/25
ความกว้าง: Travel: 2.7 m (8 ft 10 in)
ความสูง: Travel: 2.5 m (8 ft 2 in)
ลูกเรือ: 15

ปลอกกระสุน: Separate loading charge and projectile  HE: 100 kg (220 lbs)
ขนาดลำกล้องปืน: 203 mm (8 in)
ท้ายลำกล้อง: Interrupted screw
แรงถีบของปืน: Hydro-pneumatic
โครงตั้ง: Box trail
มุมกระดก: 0° to 60°
มุมทิศ: 8°
อัตราการยิง: 1 round every four minutes
ความเร็วปากกระบอก: 607 m/s (1,990 ft/s)
พิสัยไกลสุด: 18 km (11 mi)
203 มม. ฮาวอิตเซอร์ เอ็ม1931 (บี-4) (รัสเซีย: 203-мм гаубица обр. 1931 г. (Б-4), GRAU index 52-G-625) เป็นปืนใหญ่ฮาวอิตเซอร์หนักด้วยพลังแรงสูง ขนาด 203 มม. (8 นิ้ว) ของโซเวียต ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง มันอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของกองกำลังสำรองทางยุทธศาสตร์ของสตาฟกา(Stavka) ชื่อเล่นของมันคือ "ค้อนปอนด์ของสตาลิน" โดยทหารเยอรมัน ปืนใหญ่เหล่านี้ได้ถูกนำมาใช้อย่างประสบความสำเร็จในการต่อสู้รบกับป้อมปืนฟินแลนด์ที่แนวมันเนอร์เฮม ป้อมปราการขนาดใหญ่ของเยอรมันและในการต่อสู้รบภายในเมืองเพื่อทำลายอาคารและบังเกอร์ที่ได้รับการป้องกัน อาวุธนี้ถูกใช้งานจนกระทั่งสิ้นสุดสงครามในยุทธการที่เบอร์ลิน ซึ่งกองทัพแดงได้นำปืนใหญ่เหล่านี้มาตั้งในระยะเผาขนเพื่อถล่มป้อมปราการของเยอรมันด้วยปอกกระสุนหนักขนาด 203 มม. ในฤดูใบไม้ผลิ ปี ค.ศ. 1944 ฐานรถถังของเควี-1 ได้ถูกนำมาใช้เพื่อสร้างเป็นรุ่นปืนใหญ่อัตราจร เอ็ส-51 ด้วยแรงถีบถอยหลังอย่างหนักจากแรงยิงปากกระบอกปืนใหญ่ทำให้พลประจำปืนต้องกระเด็นตกจากที่นั่งและระบบส่งกำลังได้รับความเสียหาย ดังนั้นจึงถูกยกเลิกในที่สุด
โอมัร หยาต มหัล

| --- | --- |
عمر حیات محل
ฟาซาดด้านหน้าของอาคาร
th
พิกัด: 31°43′09″N 72°58′48″E﻿ / ﻿31.719217°N 72.980056°E﻿ / 31.719217; 72.980056
ที่ตั้ง: จนิโยฏ แคว้นปัญจาบ ประเทศปากีสถาน
ประเภท: หเวลี
เริ่มก่อสร้าง: 1923
สร้างเสร็จ: 1935
โอมัร หยาต มหัล (อูรดู: عمر حیات محل; Omar Hayat Mahal หรือ Umer Hayat Mahal) เป็นหเวลีไม้ที่สร้างขึ้นในต้นศตวรรษที่ 20 ตั้งอยู่ในจนิโยฏ ประเทศปากีสถาน เริ่มก่แสร้างในปี 1923 แล้วเสร็จในปี 1935 แรกเริ่มมีความสูง 5 ชั้น สร้างขึ้นโดย เศข โอมัร หยาต (Sheikh Omar Hayat) นักธุรกิจชาวเมืองจนิโยฏที่ไปร่ำรวยในกัลกัตตา อาคารนี้แสดงให้เห็นถึงฝีมือช่างศิลป์และช่างไม้ของจนิโยฏ ทั้งภายในและภายนอกอาคารซึ่งประดับอย่างสวยงาม