ประเทศคิวบา

22°00′N 80°00′W﻿ / ﻿22.000°N 80.000°W﻿ / 22.000; -80.000
| สาธารณรัฐคิวบา República de Cuba (สเปน) |
| --- | --- |
   ธงชาติ    ตราแผ่นดิน  
คำขวัญ: ¡Patria o Muerte, Venceremos! ("บ้านเกิดหรือความตาย เราจะเอาชนะ!")
เพลงชาติ: ลาบายาเมซา ("เพลงแห่งบายาโม") 
คิวบาในสีเขียวเข้ม
เมืองหลวง และเมืองใหญ่สุด: อาบานา 23°8′N 82°23′W﻿ / ﻿23.133°N 82.383°W﻿ / 23.133; -82.383
ภาษาราชการ: สเปน
ภาษาพูดอื่น ๆ: ครีโอลเฮติ อังกฤษ
กลุ่มชาติพันธุ์  (2012): 64.1% ผิวขาว 26.6% ผสม 9.3% ผิวดำ
ศาสนา  (2020): 58.9% คริสต์ 23.2% ไม่มี 17.6% ศาสนาพื้นเมือง 0.3% อื่น ๆ
การปกครอง: รัฐเดี่ยว ลัทธิมากซ์–เลนิน พรรคเดียว สาธารณรัฐสังคมนิยม

• เลขาธิการพรรคคนแรก ประธานาธิบดี : มิเกล ดิอัซ-กาเนล
• รองประธานาธิบดี : ซัลบาดอร์ บัลเดส เมซา
• นายกรัฐมนตรี : มานูเอล มาร์เรโร กรุซ
• ประธานรัฐสภา : Esteban Lazo Hernández
 
สภานิติบัญญัติ: รัฐสภาพลังของประชาชน
เป็นเอกราช จากสหรัฐและสเปน

• ประกาศอิสรภาพ : 10 ตุลาคม ค.ศ. 1868
• สงครามประกาศอิสรภาพ : 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1895
• ได้รับการยอมรับ (ยกจากสเปนให้สหรัฐ) : 10 ธันวาคม ค.ศ. 1898
• ประกาศเป็นสาธารณรัฐ (เป็นเอกราชจากสหรัฐ) : 20 พฤษภาคม ค.ศ. 1902
• การปฏิวัติคิวบา : 26 กรกฎาคม ค.ศ. 1953 – 1 มกราคม ค.ศ. 1959
• รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน : 10 เมษายน ค.ศ. 2019
 
พื้นที่
• รวม: 109,884 ตารางกิโลเมตร (42,426 ตารางไมล์) (อันดับที่ 104)
• แหล่งน้ำ (%): 0
ประชากร
• สำมะโนประชากร 2020:  11,181,595 (อันดับที่ 83)
• ความหนาแน่น: 101.8 ต่อตารางกิโลเมตร (263.7 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 80)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : 2015 (ประมาณ)
• รวม: 254.865 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
• ต่อหัว: 22,237 ดอลลาร์สหรัฐ
จีดีพี (ราคาตลาด) : 2019 (ประมาณ)
• รวม:  105.355 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 63)
• ต่อหัว:  9,296 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 89)
จีนี (2000): 38.0 ปานกลาง
เอชดีไอ (2019):  0.783 สูง · อันดับที่ 70
สกุลเงิน: เปโซ (CUP)
เขตเวลา: UTC−5 (CST)
• ฤดูร้อน (เวลาออมแสง): UTC−4 (CDT)
ขับรถด้าน: ขวา
รหัสโทรศัพท์: +53
โดเมนบนสุด: .cu
คิวบา หรือ กูบา (อังกฤษและสเปน: Cuba, เสียงอ่านภาษาสเปน: [ˈkuβa]) มีชื่อทางการคือ สาธารณรัฐคิวบา หรือ สาธารณรัฐกูบา (อังกฤษ: Republic of Cuba; สเปน: República de Cuba, เสียงอ่านภาษาสเปน: [reˈpuβlika ðe ˈkuβa]) ประกอบด้วยเกาะคิวบา (เป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในหมู่เกาะเกรตเตอร์แอนทิลลีส), อิสลาเดลาฮูเบนตุด รวมถึงเกาะน้อยใหญ่กว่า 4,195 เกาะ ตั้งอยู่ในภูมิภาคแคริบเบียนเหนือบริเวณจุดบรรจบของทะเลแคริบเบียน อ่าวเม็กซิโก และมหาสมุทรแอตแลนติก, ทางทิศตะวันออกของคาบสมุทรยูกาตัน, ทางตอนใต้ของรัฐฟลอริดาและบาฮามาส, ทางตะวันตกของเกาะฮิสปันโยลา และทางเหนือของประเทศจาเมกาและหมู่เกาะเคย์แมน มีพื้นที่แผ่นดินใหญ่ประมาณ 109,884 ตารางกิโลเมตร (42,426 ตารางไมล์) และ 135,420 ตารางไมล์หากนับรวมเขตเศรษฐกิจจำเพาะ คิวบามีประชากรมากเป็นอันดับสามในภูมิภาคแคริบเบียน คือประมาณ 10 ล้านคน เมืองหลวงและเมืองขนาดใหญ่ที่สุดคืออาบานา ซึ่งเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของประเทศ และเป็นหนึ่งในเมืองท่าที่สำคัญที่สุดในภูมิภาค เมืองสำคัญอื่น ๆ ได้แก่ ซานเตียโก เด กูบา และ กามาเกวย์ ภาษาราชการคือภาษาสเปน คิวบาเป็นประเทศเดียวในภูมิภาคที่ยังปกครองแบบคอมมิวนิสต์อยู่
ดินแดนของคิวบามีมนุษย์เข้ามาตั้งถิ่นฐานตั้งแต่ประมาณ 4,000 ปีก่อนคริสตกาล ชนเผ่าพื้นเมืองอย่างกัวนาฮาตาเบย์ และ ไทโนเป็นเจ้าของดินแดนแห่งนี้ในช่วงล่าอาณานิคมในศตวรรษที่ 15 ดินแดนทั้งหมดตกเป็นอาณานิคมของสเปนก่อนจะมีการเลิกทาสใน พ.ศ. 2429 สงครามสเปน-อเมริกา ส่งผลให้คิวบาถูกยึดครองโดยสหรัฐก่อนจะได้รับเอกราชใน พ.ศ. 2445 ใน พ.ศ. 2483 คิวบาประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่ความไม่สงบทางการเมืองกลับทวีความรุนแรงขึ้น และจบลงด้วยรัฐประหารในปี 2495 และเป็นจุดเริ่มต้นการปกครองแบบเผด็จการโดย ฟุลเฮนซิโอ บาติสตา ขบวนการ 26 กรกฎาคม นำไปสู่การโค่นล้มรัฐบาลในช่วงการปฏิวัติคิวบาซึ่งนำไปสู่การสถาปนาการปกครองแบบคอมมิวนิสต์ภายใต้ฟิเดล กัสโตร เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ คิวบามีส่วนร่วมในความขัดแย้งในช่วงสงครามเย็นระหว่างสหภาพโซเวียตและสหรัฐ ความตึงเครียดทวีความรุนแรงจนเกือบจะกลายเป็นสงครามปรมาณูในเหตุการณ์วิกฤตการณ์ขีปนาวุธปี 2505 ภายหลังการล่มสลายของสหภาพโซเวียต คิวบาเผชิญกับภาวะเศรษฐกิจถดถอยอย่างรุนแรงในทศวรรษ 1990 ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในชื่อช่วงเวลาพิเศษ ต่อมา ในปี 2551 กัสโตรประกาศวางมือทางการเมืองหลังดำรงตำแหน่งประธานาธิบดียาวนาน 49 ปี ราอุล กัสโตร เข้ามารับตำแหน่งต่อและลงจากตำแหน่งในปี 2561 มิเกล ดิอัซ-กาเนล เข้ามารับตำแหน่งประธานาธิบดีคนที่ 19 และคนปัจจุบัน
คิวบายังเป็นหนึ่งในประเทศที่นิยมลัทธิมากซ์–เลนิน มีระบอบการปกครองแบบรัฐพรรคการเมืองเดียว และเป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศที่ยังปกครองแบบคอมมิวนิสต์อย่างเปิดเผย พรรคคอมมิวนิสต์มีบทบาทหลักในการบริหารประเทศรวมทั้งเป็นผู้กำหนดกิจกรรมต่าง ๆ อย่างเบ็ดเสร็จ โดยบทบาทหน้าที่และความสำคัญของพรรคมีบัญญัติอยู่ในรัฐธรรมนูญ ลัทธิอำนาจนิยมมีบทบาทสูงต่อวิถีชีวิตของประชาชน ความเห็นต่างทางการเมืองหรือการต่อต้านรัฐบาลเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้ นักข่าวไร้พรมแดนจัดอันดับให้คิวบาเป็นประเทศที่ให้เสรีภาพสื่อต่ำที่สุดเป็นอันดับต้น ๆ ของโลก
คิวบาถือเป็นส่วนหนึ่งของลาตินอเมริกาในทางพฤตินัย เนื่องจากวัฒนธรรมและวิถีชีวิตทางสังคมที่ได้รับอิทธิพลมาจากสเปน คิวบาเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์และวัฒนธรรมมากที่สุด ประเพณีท้องถิ่นจำนวนมากได้รับอิทธิพลมาจากชนเผ่าพื้นเมืองตั้งแต่ยุคล่าอาณานิคม รวมถึงการได้รับอิทธิพลจากการอยู่อาศัยของทาสชาวแอฟริกันและความสัมพันธ์อันใกล้ชิดกับสหภาพโซเวียตในช่วงสงครามเย็น
คิวบาเป็นหนึ่งในสมาชิกผู้ร่วมก่อตั้งสหประชาชาติ, กลุ่ม 77, ขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด, องค์การรัฐแอฟริกา แคริบเบียน และแปซิฟิก และ องค์การนานารัฐอเมริกา คิวบามีระบบเศรษฐกิจสังคมนิยมหรือระบบเศรษฐกิจแบบวางแผน รายได้หลักมาจากอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว และการส่งออกแรงงานมีฝีมือ สินค้าส่งออกได้แก่ กาแฟ, น้ำตาล และ ยาเส้น ในอดีตก่อนการปกครองโดยคอมมิวนิสต์ คิวบาเคยมีดัชนีชี้วัดทางเศรษฐกิจและสังคมที่ดีกว่าประเทศอื่นในภูมิภาคทั้งในด้านการศึกษา อัตราการเสียชีวิตของทารก และความคาดหมายคงชีพ คิวบามีระบบการดูแลสุขภาพที่เป็นสากล โดยพลเมืองสามารถเข้ารับการบริการโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย อย่างไรก็ตาม ปัญหาหลักในปัจจุบันคือความยากจนที่เพิ่มสูงอย่างต่อเนื่องโดยคิดเป็นอัตราส่วนสูงถึง 88% ของประชากรทั้งหมด ความอดอยากเป็นอีกหนึ่งปัญหาสำคัญซึ่งประชากรส่วนใหญ่ยังต้องเผิชญภาวะโภชนาการไม่เพียงพอตามนโยบายของโครงการอาหารโลก ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาสุขภาพในประเทศ