stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ไทหย่า
ประวัติ

ฮวาเยาไต่ หรือ ไทหย่า เรียกชื่อตามภูมิสถานที่อาศัยคือเมืองหย่า ปัจจุบันมีชื่อเป็นภาษาจีนว่ามั่วชา (漠沙) ตั้งอยู่ในอำเภอปกครองตนเองชนชาติอี๋และไท ซินผิง มณฑลยูนนาน ประเทศจีน ดังนั้น ไทหย่า จึงมีความหมายว่า คนเมืองหย่า หรือ ชาวไทเมืองหย่า โดยชื่อ "หย่า" ชาวไทหย่าอธิบายว่า ในอดีตชนชาติไทอพยพลงจากทิศเหนือลงสู่ทิศใต้ แต่ครั้นมาถึงบริเวณดังกล่าว (ที่ตั้งเมืองหย่า) ชาวไทกลุ่มหนึ่งไม่อยากอพยพลงไปและขอตั้งถิ่นฐานที่นี่ จำต้องพรากหย่าจากญาติพี่น้อง จึงเรียกนามเมืองนี้ว่า "เมืองหย่า" ขณะที่งานเขียนของวิลเลียม คลิฟตัน ดอดด์ มิชชันนารีผู้เผยแผ่ศาสนาคณะเพรสไบทีเรียนแก่ชาวไทหย่า อ้างว่า "ไทยที่ถือพุทธเรียกไทยที่ไม่มีการศึกษาว่า ไทยหย่า (Tai Ya) มีเรื่องเล่าว่าครั้งหนึ่งพระพุทธเจ้าได้พยายามจะสอนไทยพวกนี้ แต่สอนไม่ได้เพราะบาปหนา พระพุทธเจ้าจึงหยุดไม่สอนต่อไป เพราะฉะนั้นไทยพวกนี้จึงไม่มีศาสนา" ส่วนชื่อ ฮวาเยาไต่ (花腰傣) เป็นภาษาจีน แปลว่า ไทผ้าคาดเอวลาย ตามลักษณะเครื่องแต่งกายของสตรีไทหย่า ที่ตกแต่งลวดลายและสีสันบริเวณเอว
ฮวาเยาไต่ หรือไทหย่าดำรงชีวิตแบบเกษตรกรรมเพื่อการยังชีพแต่ไม่มีที่ดินเป็นของตนเองและต้องเช่าที่ดินของชาวจีนฮั่น ต่อมาช่วง พ.ศ. 2453 เป็นต้นมา มีคณะมิชชันนารีจากชาติตะวันตกหลายคณะเข้าไปเผยแผ่ศาสนาในชุมชนชาวไทหย่า ครั้นประเทศจีนเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองเป็นแบบคอมมิวนิสต์เมื่อ พ.ศ. 2492 ทำให้วิถีชีวิตของชาวไทหย่าในจีนเปลี่ยนแปลงไป พวกเขารับอิทธิพลทางวัฒนธรรมจากจีนมากขึ้นกว่าเก่าก่อน ทุกวันนี้ชาวไทหย่ายังคงดำรงชีวิตตามวัฒนธรรมและประเพณีดั้งเดิมของตนได้
ชาลส์ อาร์. คาเลนเดอร์ มิชชันนารีผู้เผยแผ่ศาสนาคริสต์ เคยนำชาวไทหย่าสองคน คือ เลาหยีท่อนแท่น หรือเลาหยีใหญ่ และเลาหยีเล็ก เข้าเรียนที่โรงเรียนคริสเตียนวิทยาคม จังหวัดเชียงราย เมื่อ พ.ศ. 2470 และอาศัยอยู่ระยะหนึ่ง และในปีเดียวกันนั้นเอง ก็มีชาวไทหย่าจำนวนสิบครอบครัวอพยพเข้าไปประเทศไทยเพื่อหนีความทุกข์ยากในประเทศจีน นำโดยเถ้าแก่นาคากับนายสามเปา (บิดาของเลาหยีใหญ่) ตั้งถิ่นฐานที่บ้านห้วยไคร้ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ต่อมา พ.ศ. 2476 มีคลื่นผู้อพยพชาวไทหย่าระลอกสองเพราะหนีการปฏิวัติและหลีกเลี่ยงการเกณฑ์ไปรบ พวกเขาตั้งถิ่นฐานที่บ้านป่าสักขวาง ครั้น พ.ศ. 2484 ชาวไทหย่าสิบเก้าครอบครัวขยับขยายออกมาตั้งชุมชนใหม่ที่บ้านน้ำบ่อขาว ก่อนเริ่มขยายตัวเข้าสู่ตัวเมืองเชียงราย และกระจายตามที่ต่าง ๆ สืบปัจจุบัน แต่ปัจจุบันชาวไทหย่าในไทยกำลังเผชิญกับการสูญเสียอัตลักษณ์ทางภาษาและวัฒนธรรม
ภาษา

ภาษาไทหย่ามีหน่วยเสียงพยัญชนะ 18 เสียง เสียงสระ 18 เสียง และวรรณยุกต์ 5 เสียง มีลักษณะใกล้เคียงกับภาษาไทลื้อและไทยอง รวมทั้งสามารถเข้าใจภาษาไทยถิ่นเหนือได้แม้จะมีบางคำที่ต่างกันบ้างก็ตาม โดยภาษาไทหย่าจะออกเสียงพยัญชนะต่างจากภาษาไทยถิ่นเหนือ เช่น ด จะออกเสียง ล เช่น สีดำ เป็น สีลำ, ดอกไม้ เป็น ลอกไม้ ไม่มีคำควบกล้ำ เช่น ปลา เป็น ปา ไม่มีสระประสม ได้แก่ สระเอีย สระเอือ และสระอัว แต่จะออกเสียงเป็น สระเอ สระเออ และสระไอไม้ม้วน เช่น เมีย เป็น เม, ดินเหนียว เป็น ลินเหนว, เรือน เป็น เฮอน, หัว เป็น โห และสระไอไม้ม้วนออกเสียงเป็นสระเออ เช่น ใหญ่ เป็น เหญ่อ, ใจ เป็น เจอ, ใน เป็น เนอ, ใคร เป็น เผอ เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีคำที่ออกเสียงต่างออกไป เช่น วิญญาณ ว่า มิ่งคัน, รักษา ว่า ละคอมหา, มีเยอะ ว่า อู๋หลาย, ไปเที่ยว ว่า กาห่อน, ไปไหนมา ว่า กาสังม่า, มาเที่ยวหรือ ว่า ม่าห่อนว่อ, มีธุระอะไร ว่า หย่งโจ่วแทง และ มากี่คน ว่า มาจิก้อ เป็นต้น ทั้งนี้ ฮวาเยาไต่ กลุ่มอื่น ๆ จะพูดภาษาใกล้เคียงกัน มีคำพูดผิดเพี้ยนกันเล็กน้อย เช่น กลุ่มไททรายจะพูดห้วนและเร็วกว่ากลุ่มไทหย่า และมีคำอุทานที่ต่างกัน
ภาษาไทหย่ามีเพียงภาษาพูดไม่มีระบบการเขียนเป็นของตัวเองต่างจากภาษาไทกลุ่มอื่น ๆ ภาษาไทหย่าในประเทศไทยกำลังสูญหายเพราะชาวไทหย่าเปลี่ยนไปใช้ภาษาไทยถิ่นเหนือและภาษาไทยมาตรฐาน ต่างจากชาวไทหย่าในประเทศจีนที่ยังมีแนวโน้มว่าลูกหลานจะยังคงใช้ภาษานี้ต่อไป
ศาสนา

ชาวไทหย่าแต่ดั้งเดิมนับถือผีบรรพชน เชื่อว่าพ่อมดและย่ามด (คือคนทรง) เป็นตัวกลางในการติดต่อกับผี และทุกเทศกาลจะต้องมีการเซ่นไหว้ผีบรรพบุรุษก่อนการจัดพิธีเฉลิมฉลอง พวกเขาเชื่อว่าเมื่อพ่อแม่เสียชีวิตไปก็จะกลายเป็นผี สามารถปกปักรักษาลูกหลานของตัวเองได้ ลูกหลานก็จะต้องเซ่นไหว้อาหารที่ดีที่สุดแก่ผีบรรพชน เพื่อให้พวกท่านพอใจ หากมีงานหรือเทศกาลใด ๆ จะต้องมีการบอกกล่าวและเลี้ยงผีบรรพชนทุกครั้ง รวมทั้งมีการบูชาผีดีอื่น ๆ ด้วย ได้แก่
| ลำดับ | ชื่อผีดี | ที่สิงสถิต | กลุ่ม |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | ผีเฮือน | ในบ้าน | ผีประจำครอบครัว |
| 2. | ผีหน้าห้อง | หน้าบ้าน | ผีประจำครอบครัว |
| 3. | ผีแหย่ง | หลังบ้าน | ผีประจำครอบครัว |
| 4. | ผีแดดไหม้ | นอกบ้าน | ผีประจำครอบครัว |
| 5. | ผีเสื้อบ้าน | หมู่บ้าน | ผีประจำหมู่บ้าน |
| 6. | ผีฟ้า | ท้องฟ้า | ผีธรรมชาติ |
| 7. | ผีนา | นา | ผีธรรมชาติ |
| 8. | ผีป่า | ป่า | ผีธรรมชาติ |
| 9. | ผีน้ำ | น้ำ | ผีธรรมชาติ |
| 10. | ผีวัว-ผีควาย | วัวและควาย | ผีสัตว์ |

นอกจากผีดีเหล่านี้แล้ว ยังมีผีร้ายที่ต้องเซ่นไหว้อาหารให้ คือ ผีปอบและผีกะ เพราะเป็นผีที่ไม่มีญาติพี่น้องดูแล มักทำร้ายผู้อื่น เพื่อให้ผู้นั้นทำอาหารเซ่นไหว้ให้ มีหากชาวไทหย่าเจ็บป่วยจะมีการสะเดาะเคราะห์ โดยจะให้แม่มดเฒ่าจำนวนสิบคนใช้ผ้าขาวคลุมหน้าผู้เจ็บป่วย เพราะเชื่อว่าผู้ป่วยกระทำการล่วงเกินต่อผีป่า ผีเสื้อบ้าน หรือผีบรรพชน จะต้องฆ่าหมู ฆ่าไก่ ทำพิธีบนบานและเรียกขวัญด้วยการผูกด้ายที่ข้อมือ หรืออาจใช้สมุนไพรหรือรากไม้ มาต้มหรือฝนดื่มเพื่อรักษาโรค
ครั้น พ.ศ. 2463 มีการเผยแผ่ศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์โดยคณะมิชชันนารีจากหลายประเทศ โดยเฉพาะการเผยแผ่โดยคณะเพรสไบทีเรียนของวิลเลียม คลิฟตัน ดอดด์, ศาสนาจารย์เจไลอา บี.บี. และชาลส์ อาร์. คาเลนเดอร์ ซึ่งเผยแผ่ศาสนาในกลุ่มชนที่ใช้ภาษาไททางตอนเหนือของประเทศไทยมาก่อนแล้ว ทำให้ชาวไทหย่าบางส่วนเปลี่ยนจากนับถือผีไปนับถือศาสนาคริสต์ ถูกเรียกว่า "ไตหลั่งผี"  หรือพวกไทไล่ผี เบื้องต้นชาวไทหย่าเข้ารีตมักถูกเอารัดเอาเปรียบจากชาวจีนฮั่น มีการบังคับจ่ายภาษีโบสถ์ หรือถูกเจ้าหน้าที่รัฐและโจรบุกปล้นบ่อยครั้ง ประชากรบางส่วนไม่อาจยอมรับการข่มเหงคะเนงร้ายทางศาสนาได้ จึงอพยพเข้าสู่ประเทศไทย เข้าไปตั้งถิ่นฐานที่บ้านป่าสักขวางและบ้านน้ำบ่อขาว อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย และผู้อพยพเหล่านี้เปลี่ยนไปเข้ารีตศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ทั้งหมู่บ้าน แต่ยังมีความเชื่อเรื่องผีมดทำพิธี และมีการเซ่นไหว้ผีดีอยู่ เพื่อความสิริมงคล ส่วนชาวไทหย่าที่ยังอยู่ในประเทศจีนหลังเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นคอมมิวนิสต์ พวกเขาไม่สามารถนมัสการพระเจ้าที่โบสถ์ได้ มีการนมัสการที่บ้านเท่านั้น เพราะโบสถ์ถูกทางการเปลี่ยนเป็นค่ายทหาร ชาวไทหย่าเข้ารีตบางส่วนก็หวนกลับไปนับถือผีบรรพชน เพียงแต่ไม่บูชาหรือเซ่นสรวงผีอื่น ๆ
ภาษาไทหย่าและภาษาหงจินไต่
อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย

| อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย |
| --- | --- |
Phimai Historical Park
ชาลาทางเดินและองค์ประธาน
th
ข้อมูลทั่วไป
ประเภท: ปราสาทหิน
สถาปัตยกรรม: ขอมแบบบาปวน (ยุคแรก)   ขอมแบบนครวัด (ยุคต่อเติม)
เมือง: อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
ประเทศ: ประเทศไทย
พิกัด: 15°12′5″N 102°30′27″E﻿ / ﻿15.20139°N 102.50750°E﻿ / 15.20139; 102.50750
เริ่มสร้าง: ราวพุทธศตวรรษที่ 16 (ผู้สร้าง พระเจ้าสุริยวรมันที่ 1)
ปรับปรุง: ราวพุทธศตวรรษที่ 17 (ผู้บูรณะ พระเจ้าชัยวรมันที่ 7)
ข้อมูลทางเทคนิค
พื้นที่: 115 ไร่ กว้าง 565 เมตร ยาว 1,030 เมตร
การออกแบบและการก่อสร้าง
เป็นที่รู้จักจาก: เป็นปราสาทหินที่มีปรางค์ประธานสูงที่สุดในประเทศไทย คือมีความสูงจากฐานสู่ยอด 28 เมตร
อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย เป็นอุทยานประวัติศาสตร์แห่งหนึ่งของประเทศไทยภายใต้การดูแลของกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม เป็นปราสาทหินทรงขอมโบราณแบบบาปวน ตั้งอยู่ในอำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา ประกอบด้วยปราสาทหินในสมัยอาณาจักรขอมที่ใหญ่โตและงดงาม สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ราวพุทธศตวรรษที่ 16 เพื่อใช้เป็นเทวสถานของศาสนาพราหมณ์ และเปลี่ยนเป็นพุทธศาสนานิกายมหายาน ในเวลาต่อมา
ปราสาทหินพิมาย สร้างขึ้นตามความเชื่อเกี่ยวกับสวรรค์ และโลกมนุษย์ ลักษณะผังของปราสาทหินพิมายนั้นสร้างขึ้นคล้ายเขาพระสุเมรุ มีองค์ปราสาทประธาน ซึ่งอยู่ใจกลางของเทวสถาน เป็นเสมือนทางเชื่อมระหว่างโลกกับสวรรค์ ปราสาทหินพิมาย เป็นปราสาทหินที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญที่สุดแห่งหนึ่งในอำเภอพิมาย และจังหวัดนครราชสีมา
ประวัติปราสาทพิมาย

เมืองพิมายเป็นเมืองที่สร้างตามแบบแผนของศิลปะขอม มีลักษณะเป็นเวียงสี่เหลี่ยม ชื่อ พิมาย น่าจะมาจากคำว่า วิมาย หรือ วิมายปุระ ที่ปรากฏในจารึกภาษาเขมรบนแผ่นหินตรงกรอบประตูระเบียงคดด้านหน้าของปราสาท จากหลักฐานศิลาจารึกและศิลปะสร้างบ่งบอกว่า ปราสาทหินพิมายคงเริ่มสร้างขึ้นสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ราวพุทธศตวรรษที่ 16 ในฐานะเทวสถานของศาสนาพราหมณ์ รูปแบบของศิลปะเป็นแบบบาปวนผสมผสานกับศิลปะแบบนครวัด ซึ่งหมายถึงปราสาทนี้ได้ถูกดัดแปลงมาเป็นสถานที่ทางศาสนาพุทธในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7
เมื่ออิทธิพลของวัฒนธรรมขอมเริ่มเสื่อมลงหลังรัชสมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 และมีการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยในเวลาต่อมา เมืองพิมายคงจะหมดความสำคัญลง และหายไปในที่สุด เนื่องจากไม่ปรากฏหลักฐานเกี่ยวกับเมืองพิมายเลยในสมัยอาณาจักรสุโขทัย
ที่ตั้งปราสาทพิมาย

ตัวอุทยานตั้งอยู่ฟากทิศตะวันออกของแม่น้ำมูล และอยู่ในจังหวัด นครราชสีมา อ.พิมาย บนพื้นที่ 115 ไร่ วางแผนเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง 565 เมตร ยาว 1,030 เมตร ลักษณะพิเศษของปราสาทหินพิมาย คือ ปราสาทหินแห่งนี้สร้างหันหน้าไปทางทิศใต้ ต่างจากปราสาทหินอื่น ๆ ที่มักหันไปทางทิศตะวันออก สันนิษฐานว่าเพื่อให้หันรับกับเส้นทางตัดมาจากเมือง พระนคร เมืองหลวงในสมัยนั้นของอาณาจักรเขมร ซึ่งเข้ามาสู่เมืองพิมายทางทิศใต้
สิ่งก่อสร้างภายในอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย > พลับพลา

ตั้งอยู่บริเวณด้านหน้ากำแพงชั้นนอก ด้านซ้ายมือของทางเดินเข้าสู่ตัวปราสาท เป็นอาคารรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า เดิมเรียกกันว่า "คลังเงิน" จากตำแหน่งที่ตั้งสันนิษฐานว่าคงเป็นที่พักเตรียมพระองค์สำหรับกษัตริย์ หรือเจ้านายชั้นสูงที่เสด็จมาประกอบพิธีกรรมทางศาสนา รวมทั้งเป็นสถานที่พักจัดขบวนสิ่งของถวายต่าง ๆ จากการขุดแต่งบริเวณนี้เมื่อปี พ.ศ. 2511 ได้พบโบราณวัตถุจำนวนมาก มีทั้งรูปเคารพ เครื่องประดับ และเหรียญสำริด เป็นเหตุให้เรียกกันว่า "คลังเงิน"
สิ่งก่อสร้างภายในอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย > สะพานนาคราช

ตั้งอยู่บริเวณด้านหน้าทางเข้าโคปุระด้านทิศใต้สร้างด้วยหินทราย มีผังเป็นรูปกากบาท กว้าง 4 ม. ยาว 31.70 ม. ยกพื้นสูง ราวสะพานทำเป็นตัวนาค ที่ปลายราวสะพานทำเป็นรูปนาคราชชูคอแผ่พังพานเป็นรูปนาค 7 เศียร สะพานนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นในการเดินทางเข้าสู่ศาสนสถานอันศักดิ์สิทธิ์ตามคติความเชื่อเรื่องจักรวาล เชื่อว่าเป็นเส้นทางเชื่อมระหว่างโลกมนุษย์กับโลกสวรรค์ คตินีถือสืบกันมาในศาสนาฮินดูและพุทธศาสนานิกายมหายาน
สิ่งก่อสร้างภายในอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย > ซุ้มประตูและกำแพงแก้ว

ซุ้มประตูหรือโคปุระ ตั้งอยู่กึ่งกลางของแนวกำแพงแก้ว อยุ่ในแนวตรงกันหมดทั้ง 4 ด้าน คือ ทิศเหนือ-ใต้ อยู่ตรงกึ่งกลางของกำแพง ทิศตะวันออก-ตะวันตกค่อนไปทางเหนือเล็กน้อย ผังโดยรอบของซุ้มประตูจะมีลักษณะเป็นรูปกากบาท จากกำแพงแก้วเข้ามาด้านในเชื่อกันว่าเป็นดินแดนของโลกสวรรค์ อันเป็นที่อยู่ของเทพเจ้า
สิ่งก่อสร้างภายในอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย > ชาลาทางเดิน

ก่อสร้างด้วยหินทราย เชื่อมต่อระหว่างซุ้มประตูด้านทิศใต้ของระเบียงคดที่ล้อมรอบปราสาทประธาน โดยทำทางเดินยกพื้นสูงประมาณ 1 เมตร แบ่งเป็น 3 ช่องทางเดิน ผังทำเป็นรูปกากบาท จากการบูรณะพบเศษกระเบื้องมุงหลังคาและบราลีดินเผาจำนวนมาก สันนิษฐานว่าเดิมคงเป็นระเบียงโปร่ง หลังคามุงกระเบื้อง รองรับด้วยเสาไม้
สิ่งก่อสร้างภายในอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย > ซุ้มประตูและระเบียงคต

เป็นอาคารก่อด้วยหินทรายยกพื้นสูง อยู่ล้อมรอบปราสาทประธาน ระเบียงคตมีลักษณะคล้ายกำแพงแก้วทั้ง 4 ด้าน โดยมีตำแหน่งที่ตั้งตรงกับแนวของประตูเมือง และประตูทางเข้าปราสาทประธาน ปรากฏหลักฐานสำคัญที่ซุ้มประตูด้านทิศใต้ บริเวณกรอบประตูพบจารึกภาษาเขมร อักษรขอมโบราณ ระบุศักราชตรงกับ พ.ศ. 1651–1655 กล่าวถึงการสร้างรูปเคารพ การสร้างเมือง ตลอดจนปรากฏพระนามของขุนนางชั้นสูง และพระนามมหากษัตริย์คือ พระเจ้าธรณินทรวรมันที่1
สิ่งก่อสร้างภายในอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย > ปราสาทประธาน

เป็นส่วนสำคัญที่สุดของปราสาทหินพิมาย เป็นปราสาทองค์ใหญ่ สร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 16–17 ก่อสร้างด้วยศิลาทรายสีขาวหันหน้าไปทางทิศใต้ ซึ่งแตกต่างจากศาสนสถานแบบขอมในที่อื่น ๆ ซึ่งมักจะหันหน้าไปทางทิศตะวันออก ปราสาทประธานประกอบด้วยส่วนสำคัญ 2 ส่วนคือ มณฑป และ เรือนธาตุ มีการจำหลักลวดลายประดับตามส่วนต่าง ๆ เช่น หน้าบัน ทับหลัง มักจำหลักเป็นภาพเล่าเรื่องรามเกียรติ์และเรื่องราวทางพุทธศาสนา ยกเว้นทางด้านทิศใต้ จำหลักเป็นภาพศิวนาฏราช ภายในเรือนธาตุเป็นส่วนสำคัญที่สุดเรียกว่า ห้องครรภคฤหะ เป็นที่ประดิษฐานรูปเคารพสำคัญ พื้นห้องตรงมุมด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือมีร่องน้ำมนต์ต่อลอดผ่านพื้นห้องออกไปทางด้านนอก เรียกว่า ท่อโสมสูตร
สิ่งก่อสร้างภายในอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย > ปรางค์หินแดง

สร้างขึ้นราวปลายพุทธศตวรรษที่ 17 ตั้งอยู่ทางด้านขวาของปรางค์ประธาน มีมุขยื่นออกไปทั้ง 4 ทิศ เหนือกรอบประตูทางเข้าด้านทิศเหนือ มีทับหลังหินทรายจำหลักภาพเล่าเรื่องมหากาพย์มหาภารตะ ตอนอรชุนล่าหมูป่า ส่วนกรอบประตูด้านอื่นคงเหลือร่องรอยเฉพาะเสาประดับกรอบประตูศิลปะแบบเขมรประดับอยู่
สิ่งก่อสร้างภายในอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย > หอพราหมณ์

เป็นอาคารก่อด้วยหินทรายและศิลาแลง ตั้งอยู่บนฐานเดียวกันกับปรางค์หินแดง ในปี พ.ศ. 2493 ได้ค้นพบศิวลึงค์ สลักด้วยหินทรายจำนวน 7 ชิ้นอยู่ภายในหอพราหมณ์ เชื่อกันว่าอาคารหลังนี้คงเป็นสถานที่ประกอบพิธีทางศาสนาพราหมณ์ แต่จากรูปแบบและตำแหน่งที่ตั้งเดิมคงเป็นที่ตั้งของบรรณาลัยมากกว่า
สิ่งก่อสร้างภายในอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย > ปรางค์พรหมทัต

ลักษณะของปรางค์องค์นี้ สร้างด้วยศิลาแลงตั้งอยู่ด้านหน้าของ สันนิษฐานว่าเป็นรูปจำลองของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ชาวบ้านเรียกว่า ท้าวพรหมทัต ส่วนอีกรูปเป็นรูปสตรีนั่งคุกเข่าสลักด้วยหินทราย ส่วนศีรษะและแขนหักหายไป เชื่อกันว่าเป็นรูปของพระนางชัยราชเทวีมเหสี ชาวบ้านเรียกตามนิยายพื้นบ้านว่า นางอรพิม ปัจจุบันประติมากรรมทั้ง 2 ชิ้นนี้จัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพิมาย
สิ่งก่อสร้างภายในอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย > บรรณาลัย

ตั้งอยู่บริเวณลานชั้นนอก ระหว่างกำแพงแก้วและซุ้มประตูระเบียงคด ด้านทิศตะวันตกเป็นอาคาร 2 หลังขนาดเดียวกัน ผังอาคารเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ายกพื้นสูง ก่อด้วยหินทรายกั้นเป็นห้องยาวตลอดแนว พบร่องรอยหลุมเสารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส เดิมคงเป็นหลังคาเครื่องไม้มุงกระเบื้อง เชื่อกันว่าบรรณาลัยคือสถานที่เก็บรักษาคัมภีร์อันศักดิ์สิทธิ์ทางศาสนา
ทัศนียภาพปราสาทพิมาย
แหล่งข้อมูลอื่น

"อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย". กรมศิลปากร. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 28 กันยายน 2007.
"หอมรดกไทย". tv5.co.th. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 28 กันยายน 2006. สืบค้นเมื่อ 6 สิงหาคม 2006.
"ปราสาทหินพิมาย อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย อำเภอพิมาย จ.นครราชสีมา". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 18 กรกฎาคม 2009.
"อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย Pimai Historical Park". 7 มกราคม 2009. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 3 กรกฎาคม 2013. สืบค้นเมื่อ 11 สิงหาคม 2009.
"เทศบาลตำบลพิมาย". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-04-23. สืบค้นเมื่อ 2022-04-25.
| ด ค กอุทยานประวัติศาสตร์ในประเทศไทย |
| --- | --- |
 พระนครศรีอยุธยา  สุโขทัย  พนมรุ้ง  พระนครคีรี  ศรีสัชนาลัย  พิมาย  เมืองสิงห์  กำแพงเพชร  ภูพระบาท  ศรีเทพ  สด๊กก๊อกธม 
ระดับประเทศ : อุทยานแห่งชาติ ·  เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ·  เขตห้ามล่าสัตว์ป่า  ระดับโลก : แหล่งมรดกโลกในไทย ·  ความทรงจำแห่งโลกของไทย ·  มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทย ·  พื้นที่ชุ่มน้ำแรมซาร์ในไทย ·  พื้นที่สงวนชีวมณฑลโลกในไทย ·  อุทยานธรณีโลกในไทย
| ด ค กแหล่งมรดกโลกในประเทศไทย |
| --- | --- | --- |
| ทางวัฒนธรรม |  เมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร สุโขทัย  ศรีสัชนาลัย  กำแพงเพชร  นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา  แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง  เมืองโบราณศรีเทพและโบราณสถานสมัยทวารวดีที่เกี่ยวข้อง  ภูพระบาท ประจักษ์พยานแห่งวัฒนธรรมสีมาสมัยทวารวดี ภูพระบาท  วัดพระพุทธบาทบัวบาน  |  |
| ทางธรรมชาติ |  เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง ทุ่งใหญ่นเรศวร  ห้วยขาแข้ง  กลุ่มป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ เขาใหญ่  ทับลาน  ปางสีดา  ตาพระยา  ดงใหญ่  กลุ่มป่าแก่งกระจาน แก่งกระจาน  กุยบุรี  ไทยประจัน  แม่น้ำภาชี  |  |
| กำลังพิจารณา |  วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร นครศรีธรรมราช  อนุสรณ์สถานแหล่งต่าง ๆ และภูมิทัศน์วัฒนธรรมของเชียงใหม่ นครหลวงล้านนา  พระธาตุพนม และสิ่งก่อสร้างทางประวัติศาสตร์และภูมิทัศน์ที่เกี่ยวข้อง  กลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำ และปราสาทปลายบัด  แหล่งอนุรักษ์ทะเลอันดามัน หมู่เกาะสิมิลัน  หมู่เกาะระนอง  แหลมสน  หมู่เกาะสุรินทร์  เขาลำปี-หาดท้ายเหมือง  สิรินาถ  ป่าชายเลนระนอง  สงขลาและชุมชนที่เกี่ยวเนื่องริมทะเลสาบสงขลา เมืองโบราณพังยาง พะโคะ และสีหยัง  เมืองโบราณสทิงพระ  เมืองป้อมค่ายซิงกอร่า ณ เขาแดงและแหลมสน  เมืองเก่าสงขลา ณ บ่อยาง  |  |
หมายเหตุ: ใช้ชื่อตามที่ได้เสนอขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก  ระดับประเทศ อุทยานประวัติศาสตร์ อุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เขตห้ามล่าสัตว์ป่า ระดับโลก ความทรงจำแห่งโลกของไทย มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทย พื้นที่ชุ่มน้ำแรมซาร์ในไทย พื้นที่สงวนชีวมณฑลโลกในไทย อุทยานธรณีโลกในไทย
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สหรัฐ 
ผังอุทยานประวัติศาสตร์พิมาย
สะพานนาคราช ปราสาทหินพิมาย
บริเวณชาลาทางเดินเข้าสู่ปราสาทประธานภายใน
ปรางค์ประธาน
สำเภา ประจวบเหมาะ

| สำเภา ประจวบเหมาะม> ป.ช., ม.ว.ม. |
| --- | --- |


รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
ดำรงตำแหน่ง 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 – 24 ตุลาคม พ.ศ. 2540
นายกรัฐมนตรี: พลเอก ชวลิต ยงใจยุทธ
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2475 อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
เสียชีวิต: 15 ธันวาคม พ.ศ. 2559 (84 ปี) โรงพยาบาลศิริราช กรุงเทพมหานคร

สำเภา ประจวบเหมาะ (21 พฤษภาคม พ.ศ. 2475 - 15 ธันวาคม พ.ศ. 2559) อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ 9 สมัย
ประวัติ

สำเภา เกิดเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2475 เป็นบุตรนายพิเคราะห์ นางกิมลี้ ประจวบเหมาะ จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จากโรงเรียนประจวบวิทยาลัย
งานการเมือง

สำเภา ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรกใน พ.ศ. 2519 สังกัดพรรคชาติไทย และได้รับเลือกต่อกันรวม 9 ครั้ง
สำเภา ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีในรัฐบาลพลเอกชวลิต ยงใจยุทธ เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (ครม.52)
ก่อนที่ต่อมาจะไม่ได้รับเลือกตั้ง ในปี พ.ศ. 2544 โดยพ่ายแพ้ให้กับ นายมนตรี ปาน้อยนนท์ จากพรรคประชาธิปัตย์ และวางมือทางการเมืองในที่สุด
งานการเมือง > สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

สำเภา ประจวบเหมาะ ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งหมด 9 สมัย คือ
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2519 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2522 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สังกัดพรรคสยามประชาธิปไตย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2526 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2529 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2531 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป มีนาคม พ.ศ. 2535 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป กันยายน พ.ศ. 2535 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2538 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2539 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ สังกัดพรรคความหวังใหม่
หลังจากวางมือทางการเมือง

ปี พ.ศ. 2552 ถูกศาลล้มละลายกลาง สั่งให้เป็นบุคคลล้มละลาย
ถึงแก่อนิจกรรม

สำเภา ประจวบเหมาะ เสียชีวิตด้วยภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2559 สิริอายุรวม 84 ปี
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2538 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2535 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
สภาแห่งชาติ (ประเทศลาว)

| สภาแห่งชาติ  ສະພາແຫ່ງຊາດ> ประเภท |
| --- | --- |
ประเภท: ระบบสภาเดี่ยว 
ผู้บริหาร
ประธานสภาแห่งชาติ: ไซสมพอน พมวิหาน, พรรคประชาชนปฏิวัติลาว  ตั้งแต่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2564 
รองประธานสภาแห่งชาติ: สูนทอน ไซยะจัก จะเลิน เยียปาวเฮอ คำใบ ดำลัด สมมาด พนเสนา พลโท สุวอน เลืองบุนมี, พรรคประชาชนปฏิวัติลาว  ตั้งแต่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2564 
โครงสร้าง
สมาชิก: 164

กลุ่มการเมือง:   พรรคประชาชนปฏิวัติลาว (158)    อิสระ (6)
การเลือกตั้ง
การเลือกตั้งครั้งล่าสุด: 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564
เว็บไซต์
www.na.gov.la
สภาแห่งชาติ (ลาว: ສະພາແຫ່ງຊາດ; อังกฤษ: National Assembly) เป็นองค์กรที่มีอำนาจสูงสุดของประเทศลาว สภานี้มีสถานะเหมือนตรายางรับรองความชอบธรรมของพรรค แต่ก็มีความพยายามจะเพิ่มขีดความสามารถของสภา เพื่อให้ทำหน้าที่นิติบัญญัติ ควบคุมการบริหาร และเป็นผู้แทนปวงชนได้เข้มแข็งยิ่งขึ้น
ลาวเป็นรัฐพรรคการเมืองเดียว โดยมีพรรคปฏิวัติประชาชนลาวเป็นพรรคที่ชอบด้วยกฎหมายเพียงพรรคเดียวในประเทศ
ประวัติ

สภาแห่งชาติก่อตั้งขึ้นตามรัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1991 เพื่อแทนที่สภาประชาชนสูงสุด
ในการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 20 มีนาคม ค.ศ. 2016 พรรคประชาชนปฏิวัติลาวได้ที่นั่ง 144 ที่จากทั้งหมด 149 ที่ ที่เหลือเป็นของผู้สมัครอิสระ ครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่เปิดให้เลือกตั้งสมาชิกสภามากถึงราวร้อยละ 73
ใน ค.ศ. 2017 สำนักงานแห่งใหม่ของสภาเริ่มก่อสร้างด้วยการอุดหนุนทางการเงินจากเวียดนาม
องค์ประกอบ

สภา ประกอบด้วย สมาชิกสภา ประธานสภา รองประธานสภา คณะประจำสภา คณะกรรมาธิการ ห้องว่าการสภา
องค์ประกอบ > สมาชิก

สมาชิกสภาอยู่ในตำแหน่งคราวละ 5 ปี ต้องเป็นพลเมืองลาวที่ได้รับเลือกตั้งมาตามกฎหมาย การเลือกตั้งสมาชิกชุดใหม่ต้องเสร็จสิ้นใน 60 วันก่อนชุดเก่าจะหมดวาระ
ในคราวสงคราม หรือเมื่อมีสาเหตุอื่นซึ่งทำให้เลือกตั้งไม่สะดวก สภาอาจต่อวาระของตนได้ แต่ต้องจัดการเลือกตั้งภายใน 6 เดือนหลังสภาพการณ์เป็นปรกติ และในกรณีที่มีความจำเป็น จะจัดการเลือกตั้งก่อนสมาชิกหมดวาระดำรงตำแหน่งก็ได้ แต่ต้องได้รับความเห็นชอบจากสภาไม่น้อยว่าสองในสาม
สมาชิกเลือกประธานและรองประธานติ และสมาชิกเลือกคณะกรรมาธิการที่ตนจะสังกัดได้โดยความเห็นชอบของที่ประชุมสภา จากนั้นสมาชิกแต่ละคณะกรรมาธิการเลือกและแต่งตั้งหัวหน้าและรองหัวหน้าคณะกรรมาธิการ สมาชิกสภาแห่งชาติเลือกและแต่งตั้งสมาชิก 1 คน เพื่อทำหน้าที่หัวหน้าห้องว่าการสภาแห่งชาติ ส่วนรองหัวหน้าห้องว่าการสภาแห่งชาตินั้นอาจแต่งตั้งจากสมาชิกสภาแห่งชาติหรือไม่ก็ได้ ประธานสภาแห่งชาติ รองประธานสภาแห่งชาติ หัวหน้าคณะกรรมาธิการ และหัวหน้าห้องว่าการสภาแห่งชาติ (หรืออาจแต่งตั้งเพิ่มเติมได้ แต่โดยปกติมักไม่แต่งตั้งเพิ่มเติม) โดยตำแหน่งประกอบกันเป็นคณะประจำ
สภาแห่งชาติ เพื่อทำหน้าที่แทนสภาแห่งชาติเต็มองค์คณะในระหว่างนอกสมัยประชุมสภาแห่งชาติ โดยศักดิ์ของตำแหน่งแล้ว ในทางการบริหารนั้น ประธานสภาแห่งชาติ ศักดิ์เทียบเท่ากับตำแหน่ง นายกรัฐมนตรี และหัวหน้าคณะกรรมาธิการหรือหัวหน้าห้องว่าการสภาแห่งชาติ ศักดิ์เทียบเท่ากับตำแหน่ง รัฐมนตรี ซึ่งสะท้อนบทบาททางการบริหารและอำนาจที่ค่อนข้างสูงของตำแหน่งทางการเมืองของสภาแห่งชาติ
องค์ประกอบ > คณะกรรมาธิการ

สภาแห่งชาติ ชุดที่ 4 มีคณะกรรมาธิการ 6 คณะ (จำนวนคณะกรรมาธิการของสภาแห่งชาติเป็นไปตาม
กฎหมายว่าด้วยสภาแห่งชาติ ส่วนของไทยกำหนดจำนวนตามข้อบังคับการประชุมสภาจึงเปลี่ยนแปลงจำนวนเพิ่ม
ลดได้ง่าย) ดังนี้
คณะกรรมาธิการกฎหมาย
คณะกรรมาธิการเศรษฐกิจ แผนงาน และการเงิน
คณะกรรมาธิการวัฒนธรรม - สังคม
คณะกรรมาธิการกิจการชนเผ่า
คณะกรรมาธิการป้องกันชาติ - ป้องกันความสงบ
คณะกรรมาธิการการต่างประเทศ
คณะกรรมาธิการ (ต่าง ๆ) มีสิทธิและหน้าที่ ดังนี้
ติดตาม ตรวจสอบ และสนับสนุนการปฏิบัติ ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจ - สังคม และแผนงบประมาณแห่งรัฐ
ค้นคว้าเพื่อเสนอความเห็นประกอบ ร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจ - สังคม และแผนงบประมาณแห่งรัฐ
ค้นคว้าเพื่อเสนอความเห็นประกอบ ร่างกฎหมาย ร่างรัฐบัญญัติ ร่างดำรัส และร่างนิติกรรม ที่รัฐบาลและองค์การจัดตั้งเสนอต่อคณะประจำสภาแห่งชาติ
ติดตาม ตรวจสอบ และสนับสนุนการปฏิบัติ ตามรัฐธรรมนูญและระเบียบกฎหมาย
ประสานความร่วมมือ กับองค์การจัดตั้งพรรค รัฐ องค์การจัดตั้งมหาชน และภาคส่วนอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อรวบรวมข้อมูล
ในกรณีจำเป็นอาจเชิญภาคส่วนดังกล่าวมาเพื่อให้ข้อมูลเพิ่มเติมหรือเข้าตรวจสอบการปฏิบัติงานได้
สร้างความสัมพันธ์กับต่างประเทศและองค์การระหว่างประเทศ ภายใต้ความเห็นชอบของคณะประจำสภาแห่งชาติ
เสนอปัญหาอันเกี่ยวกับงาน ต่อสภาแห่งชาติหรือคณะประจำสภาแห่งชาติเพื่อพิจารณา
ปฏิบัติตามสิทธิและหน้าที่อื่นตามการมอบหมายของประธานสภาแห่งชาติหรือคณะประจำสภาแห่งชาติ
องค์ประกอบ > ห้องว่าการสภาแห่งชาติ

ห้องว่าการสภาแห่งชาติเป็นองค์การฝ่ายธุรการ สำนักงาน และเลขานุการของสภาแห่งชาติและคณะประจำสภาแห่งชาติห้องว่าการสภาแห่งชาติจัดตั้ง (องค์การและคณะบริหาร) ขึ้นในที่ประชุมปฐมฤกษ์ของสภาแห่งชาติแต่ละชุด (พร้อมกับคณะประจำสภาแห่งชาติและคณะกรรมาธิการ) ห้องว่าการสภาแห่งชาติมีหน้าที่ค้นคว้า สรุป วิเคราะห์ ตลอดจนบริหาร วางแผน งานการเงิน - การงบประมาณ และอำนวยความสะดวกให้แก่คณะกรรมาธิการของสภาแห่งชาติในการดำเนินงานและปฏิบัติหน้าที่ของตนปัจจุบัน หัวหน้าห้องว่าการสภาแห่งชาติ คือ ท่าน ทองเติน ไซยะเสม เป็นผู้บังคับบัญชาพนักงานของห้องว่าการสภาแห่งชาติ