การทุจริตทางการเมือง

แผนที่แสดง ดัชนีการรับรู้การทุจริต ในโลกในปี 2023 คะแนนที่สูงขึ้นบ่งชี้ระดับการรับรู้การทุจริตที่ต่ำลง
  100 – 90
  89 – 80
  79 – 70
  69 – 60
  59 – 50
  49 – 40
  39 – 30
  29 – 20
  19 – 10
  9 – 0
  ไม่มีข้อมูล
การทุจริตทางการเมือง (อังกฤษ: political corruption ภาษาปากในภาษาไทยเรียกทับศัพท์ว่า การคอร์รัปชัน) คือการใช้อำนาจทางการเมืองโดยเจ้าหน้าที่รัฐหรือเครือข่ายของพวกเขาเพื่อผลประโยชน์ส่วนตัวโดยมิชอบ
รูปแบบของ การทุจริต มีความหลากหลาย แต่อาจรวมถึง การติดสินบน, การล็อบบี้ (การวิ่งเต้น), การกรรโชก, การเล่นพรรคเล่นพวก, คติเห็นแก่ญาติ, การเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตน, การอุปถัมภ์, การใช้อิทธิพลมืด, การฉ้อราษฎร์บังหลวง และ การยักยอก การทุจริตอาจเอื้อต่อองค์กรอาชญากรรม เช่น การค้ายาเสพติด, การฟอกเงิน, การค้ามนุษย์ หรือกิจกรรมอื่น ๆ ซึ่งการทุจริตอาจเกิดขึ้นทั้งแบบลับ ๆ (ผิดกฎหมาย) และแบบโจ่งแจ้ง (กฎหมายไม่ได้ห้าม) ก็ได้ แต่เป็นพฤติกรรมซึ่งสาธารณชนจะไม่พอใจหรือผิดจากจารีตประเพณีนิยม เนื่องจากเป็นการกระทำที่ขัดกับความคาดหวังของสาธารณชน เรื่องมาตรฐานจริยธรรมและพฤติกรรมที่ดีของบุคคลสาธารณะ (ข้าราชการและนักการเมืองหรือองค์กรเอกชน) คำจำกัดความส่วนหลังนี้ เขียนไว้เพื่อเปิดช่องให้มีการตีความพฤติกรรมการทุจริตที่อาจจะแตกต่างกันในแต่ละสังคม หรือแม้แต่ในสังคมเดียวกัน
เมื่อเวลาผ่านไป การทุจริตถูกนิยามแตกต่างกันไป ตัวอย่างเช่น ในบริบทง่ายๆ ขณะปฏิบัติงานให้กับรัฐบาลหรือในฐานะตัวแทน เป็นการผิดจรรยาบรรณที่จะรับของขวัญ ของขวัญฟรีใด ๆ อาจถูกตีความว่าเป็นแผนการที่จะล่อลวงผู้รับไปสู่ความลำเอียงบางอย่าง ในกรณีส่วนใหญ่ ของขวัญถูกมองว่าเป็นความตั้งใจที่จะแสวงหาผลประโยชน์บางอย่าง เช่น การเลื่อนตำแหน่งงาน การให้ทิปเพื่อให้ชนะสัญญา งาน หรือการได้รับการยกเว้นจากงานบางอย่าง ในกรณีที่พนักงานระดับล่างมอบของขวัญให้กับพนักงานอาวุโสซึ่งอาจเป็นกุญแจสำคัญในการชนะความโปรดปราน
การทุจริตบางรูปแบบ – ปัจจุบันเรียกว่า "การทุจริตเชิงสถาบัน" – มีความแตกต่างจากการติดสินบนและการแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตัวประเภทอื่นๆ ที่เห็นได้ชัด ตัวอย่างเช่น สถาบันของรัฐบางแห่งอาจดำเนินการต่อต้านผลประโยชน์ของสาธารณะอย่างต่อเนื่อง เช่น การใช้เงินของรัฐในทางที่ผิดเพื่อผลประโยชน์ของตนเอง หรือการมีส่วนร่วมในพฤติกรรมที่ผิดกฎหมายหรือผิดศีลธรรมโดยไม่ได้รับโทษ การติดสินบนและการกระทำผิดทางอาญาโดยเปิดเผยโดยบุคคลอาจไม่จำเป็นต้องชัดเจน แต่สถาบันนั้นก็ยังคงกระทำการผิดศีลธรรมโดยรวม ปรากฏการณ์ รัฐมาเฟีย เป็นตัวอย่างของการทุจริตเชิงสถาบัน
การกระทำที่ผิดกฎหมายโดยผู้ดำรงตำแหน่งถือเป็นการทุจริตทางการเมืองก็ต่อเมื่อการกระทำนั้นเกี่ยวข้องโดยตรงกับหน้าที่ราชการของพวกเขา กระทำภายใต้ หน้ากากของกฎหมาย หรือเกี่ยวข้องกับ การใช้ตำแหน่งหน้าที่ทางการเมือง กิจกรรมที่ถือเป็นการทุจริตที่ผิดกฎหมายแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับประเทศหรือเขตอำนาจศาล ตัวอย่างเช่น แนวทางปฏิบัติทางการเงินทางการเมืองบางอย่างที่ถูกกฎหมายในที่แห่งหนึ่งอาจผิดกฎหมายในอีกที่หนึ่ง ในบางกรณี เจ้าหน้าที่รัฐมีอำนาจกว้างขวางหรือกำหนดไว้ไม่ชัดเจน ซึ่งทำให้ยากต่อการแยกแยะระหว่างการกระทำที่ถูกกฎหมายและผิดกฎหมาย
ทั่วโลก คาดว่าการติดสินบนเพียงอย่างเดียวมีมูลค่ามากกว่า 1 ล้านล้านเหรียญสหรัฐฯสหรัฐต่อปี สภาวะการทุจริตทางการเมืองที่ไม่ถูกยับยั้งเรียกว่า โจราธิปไตย (Kleptocracy) ซึ่งแปลว่า "รัฐที่ปกครองโดยโจร"
การพยายามโน้มน้าวผู้มีสิทธิเลือกตั้งโดยสัญญาว่าจะให้ของฟรี/สิ่งอำนวยความสะดวก/ความช่วยเหลือ ฯลฯ แก่ภาคส่วนใดภาคส่วนหนึ่ง (เชื้อชาติ/ศาสนา/ระดับเศรษฐกิจ ฯลฯ) ของสังคมก็เป็นการทุจริตทางการเมืองเช่นกัน บางทีการทุจริตในระดับสูงสุดเกิดขึ้นเมื่อบ้านธุรกิจจ่ายสินบนเพื่อให้นโยบายของรัฐเอียงไปทางพวกเขา