stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
วงศ์คางคกหมอตำแย

| วงศ์คางคกหมอตำแย ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: จูราสซิคตอนปลาย ถึง ปัจจุบัน  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |

คางคกหมอตำแยธรรมดา (Alytes obstetricans)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Amphibia
อันดับ:: Anura
วงศ์:: Alytidae Fitzinger, 1843

สกุล
 Alytes   Discoglossus   Latonia     

แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์
ชื่อพ้อง
 Discoglossidae Günther, 1859  Colodactylidae
วงศ์คางคกหมอตำแย หรือ วงศ์กบทาสี (อังกฤษ: Painted frogs, Midwife toads) เป็นวงศ์ของกบขนาดเล็ก ใช้ชื่อวงศ์ว่า Alytidae
กบในวงศ์นี้มีกระดูกสันหลังหน้ากระดูกก้นกบ 8 ปล้อง กระดูกสันหลังมีเซนทรัมเป็นแบบอย่างของโอพิสโธซีลัส กระดูกหัวไหล่เป็นแบบอย่างของอาร์กซิเฟอรัล กระดูกแอสทรากาลัสและกระดูกแคลคาเนียมเชื่อมรวมกันเฉพาะส่วนตัวและส่วนปลาย ไม่มีชิ้นกระดูกแทรกระหว่างกระดูกนิ้วสองชิ้นสุดท้าย ลูกอ๊อดมีโครงสร้างปากแบบมีจะงอยปากและมีตุ่มฟัน ช่องเปิดของห้องเหงือกมีช่องเดียวอยู่ในแนวตรงกลางระหว่างของลำตัว
ส่วนใหญ่เป็นกบที่อาศัยเฉพาะถิ่นในยุโรป แต่ก็มีบางส่วนที่พบได้ในภูมิภาคตะวันตกเฉียงเหนือของแอฟริกา และสูญพันธุ์ไปแล้วที่อิสราเอล
เดิมกบในวงศ์นี้ ได้เคยถูกจัดให้อยู่ในวงศ์ที่ใช้ชื่อว่า Discoglossidae แต่ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์เห็นว่าชื่อที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน มีการตั้งมาก่อน จึงใช้ชื่อนี้
การจำแนก

วงศ์ Alytidae
สกุล Alytes
Alytes cisternasii
Alytes dickhilleni
Alytes maurus
Alytes muletensis
Alytes obstetricans
สกุล Discoglossus
Discoglossus galganoi
Discoglossus jeanneae
Discoglossus montalentii
Discoglossus pictus
Discoglossus sardus
Discoglossus scovazzi
สกุล Latonia
Latonia nigriventer
สกุล †Enneabatrachus (ยุคก่อนประวัติศาสตร์)
†Enneabatrachus hechti
และในสกุล Bombina และ Barbourula ซึ่งเคยอยู่ในวงศ์นี้ ได้ถูกแยกออกไปอยู่ในวงศ์ Bombinatoridae
วงศ์กิ้งก่าบาซิลิสก์

| วงศ์กิ้งก่าบาซิลิสก์ ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: สมัยอีโอซีนตอนต้น - ปัจจุบัน, 48–0Ma  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |

กิ้งก่าบาซิลิสก์เขียว (Basiliscus plumifrons) ตัวผู้ที่คอสตาริกา

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ไฟลัมย่อย:: Vertebrata
ชั้น:: Sauropsida
อันดับ:: Squamata
อันดับย่อย:: Iguania
วงศ์:: Corytophanidae Fitzinger, 1843

สกุล
 †Babibasiliscus Conrad, 2015   Basiliscus  Laurenti, 1768  Corytophanes H. Boie, 1826  †Geiseltaliellus Kuhn, 1944   Laemanctus Wiegmann, 1834 
ชื่อพ้อง
 Corytophaninae Fitzinger, 1843
วงศ์กิ้งก่าบาซิลิสก์ (อังกฤษ: Helmet lizard) เป็นวงศ์ของSquamataวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Corytophanidae
ลักษณะทั่วไปของกิ้งก่าในวงศ์นี้ คือ มีช่องเปิดบริเวณที่แอ่งเบ้าตาไม่ใหญ่ กระดูกจูกัลและสควาโมซัลเชื่อมต่อกันเป็นพื้นที่กว้าง ช่องเปิดพาไรทัลอยู่ที่กระดูกฟรอนทัล กระดูกพาลาทีนไม่มีฟันแต่กระดูกพเทอรีกอยด์มีฟัน ตัวผู้ไม่มีต่อมทางด้านในของต้นขาหลัง มีรูปร่างเรียวยาวและมีระยางค์ขาทั้ง 4 ข้างยาว หางยาว ที่สำคัญมีสันบนหัวในตัวผู้ ใช้สำหรับจำแนกเพศและป้องกันตัว มีความยาวประมาณ 9-20 เซนติเมตร
พบกระจายพันธุ์ในป่าโปร่ง-ป่าดิบชื้น ในตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ จนถึงอเมริกากลาง มีทั้งหากินบนพื้นดินและบนต้นไม้ เป็นกิ้งก่าที่ขยายพันธุ์ด้วยการวางไข่ มีเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่ออกลูกเป็นตัว โดยสมาชิกที่เป็นรู้จักกันเป็นอย่างดี คือ กิ้งก่าบาซิลิสก์ ที่สามารถวิ่งบนผิวน้ำได้ด้วยความรวดเร็ว
การจำแนก

จำแนกออกได้เป็น 3 สกุล 9 ชนิด
Basiliscus Laurenti, 1768
Basiliscus basiliscus (กิ้งก่าบาซิลิสก์ธรรมดา)
Basiliscus galeritus (กิ้งก่าบาซิลิสก์หัวแดง)
Basiliscus plumifrons (กิ้งก่าบาซิลิสก์เขียว หรือกิ้งก่าบาซิลิสก์ขนนก)
Basiliscus vittatus (กิ้งก่าบาซิลิสก์ลายแถบ หรือกิ้งก่าบาซิลิสก์สีน้ำตาล)
Corytophanes H. Boie, 1826
Corytophanes cristatus
Corytophanes hernandezi
Corytophanes percarinatus
Laemanctus Wiegmann, 1834
Laemanctus julioi McCranie, 2018
Laemanctus longipes Wiegmann, 1834
Laemanctus serratus Cope, 1864
Laemanctus waltersi Schmidt, 1933
วงศ์งูแมวเซา

| วงศ์งูแมวเซา |
| --- | --- |

งูหางกระดิ่งหลังเพชรตะวันตก

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ไฟลัมย่อย:: Vertebrata
ชั้น:: Reptilia
อันดับ:: Squamata
อันดับย่อย:: Serpentes
วงศ์:: Viperidae Oppel, 1811

วงศ์ย่อย
 Azemiopinae  Crotalinae  Viperinae
ชื่อพ้อง
 Viperae Laurenti, 1768  Viperini Oppel, 1811  Viperidae Gray, 1825
วงศ์งูแมวเซา หรือ วงศ์งูหางกระดิ่ง หรือ วงศ์งูพิษเขี้ยวพับ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Viperidae, อังกฤษ: Viper, Rattlesnake) เป็นวงศ์ของงูวงศ์หนึ่ง ที่มีพิษร้ายแรงมากวงศ์หนึ่ง ที่ทำอันตรายต่อมนุษย์และสัตว์ต่าง ๆ ให้ตายได้ด้วยน้ำพิษ
มีรูปร่างโดยรวม คือ มีลำตัวป้อมและมีหัวค่อนข้างเป็นรูปสามเหลี่ยมที่มีขนาดใหญ่กว่าส่วนคอมาก เกล็ดบนหัวมีขนาดเล็กยกเว้นสกุล Causus ที่เป็นแผ่นใหญ่ มีแอ่งรับรู้สึกคลื่นความร้อนอินฟราเรดอยู่ระหว่างช่องเปิดจมูกกับตาหรืออยู่ทางด้านล่างของเกล็ดที่ปกคลุมหัว กระดูกพรีแมคซิลลาไม่มีฟัน กระดูกแมคซิลลาหมุนได้ และมีเขี้ยวพิษขนาดใหญ่เพียงซี่เดียวที่เป็นท่อกลวง เขี้ยวเคลื่อนไหวได้จากการปรับปรุงให้รอยต่อระหว่างกระดูกแมคซิลลากับกระดูกพรีฟรอนทัลขยับได้ ฟันเขี้ยวจะยกตั้งขึ้นเมื่ออ้าปากและเอนราบไปกับพื้นล่างของปากเมื่อหุบปาก ช่องเปิดของตาอยู่ตรงรอยต่อระหว่างกระดูกฟรอนทัลกับกระดูกพาไรทัลหรือกระดูกฟรอนทัล-กระดูกพาไรทัล-กระดูกพาราสฟีนอยด์ ขากรรไกรล่างไม่มีกระดูกโคโรนอยด์ ไม่มีกระดูกเชิงกราน ไม่มีปอดข้างซ้ายหรือมีแต่เล็กมาก มีท่อนำไข่ทั้งสองข้างและเจริญเท่ากัน
เป็นวงศ์ที่มีขนาดใหญ่ มีจำนวนสมาชิกประมาณ 221 ชนิด ประมาณ 32 สกุล และแบ่งออกเป็นวงศ์ย่อยได้อีก 3 วงศ์  แพร่กระจายไปทุกมุมโลกเช่น ทวีปเอเชีย ทวีปอเมริกาเหนือ อเมริกากลาง ยุโรป แอฟริกาและอเมริกาใต้ ยกเว้นแอนตาร์กติกากับโอเชียเนีย
สำหรับในทวีปเอเชีย ชนิด Azemiops feae พบได้ในพม่า, จีนตอนกลาง และเวียดนาม จัดเป็นเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในวงศ์ย่อย Azemiopinae
สำหรับในประเทศไทยจัดว่าเป็นงูที่มีพิษร้ายแรง  ได้แก่ งูกะปะ หรือ งูปะบุก (Calloselasma rhodostoma) ที่จัดอยู่ในวงศ์ย่อย Crotalinae และงูแมวเซา (Daboia russellii) ที่อยู่ในวงศ์ย่อย Viperinae เป็นต้น
วงธัญพืช

วงข้าวโพดล้ม หรือที่รู้จักกันในชื่อว่า ครอปเซอร์เคิล
วงธัญพืช หรือ วงข้าวโพดล้ม หรือ ครอปเซอร์เคิล (อังกฤษ: crop circle) เป็นคำที่ใช้อธิบายถึงรูปแบบพืชที่ล้มลง ซึ่งเริ่มต้นจาก ข้าวโพด โดยคำนี้รวมถึง ข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ ถั่วเหลือง วงข้าวโพดล้มนี้พบได้หลายแห่งทั่วโลก
ดูเพิ่ม

วงกต
วงกตข้าวโพด
วงกตซ้อน
ธรณีศิลป์
วงศ์งูแสงอาทิตย์

| วงศ์งูแสงอาทิตย์ |
| --- | --- |

ภาพวาดงูแสงอาทิตย์ (X. unicolor)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ไฟลัมย่อย:: Vertebrata
ชั้น:: Reptilia
อันดับ:: Squamata
อันดับย่อย:: Serpentes
อันดับฐาน:: Alethinophidia
วงศ์:: Xenopeltidae Bonaparte, 1845
สกุล:: Xenopeltis Reinwardt, 1827

ชื่อพ้อง
 Scaptophes - Fitzinger, 1843  Xenopeltina - Bonaparte, 1845  Tortricidae - Jan, 1863  Xenopeltidae - Cope, 1864  Xenopeltinae - Nopsca, 1928  Xenopeltis - Boie, 1926  Xenopeltis - Reinwardt In Boie, 1927
วงศ์งูแสงอาทิตย์ (อังกฤษ: Sunbeam snakes) เป็นวงศ์ของงูไม่มีพิษวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Xenopeltidae
มีทั้งหมดเพียง 2 ชนิด และสกุลเดียวเท่านั้น คือ Xenopeltis คือ งูแสงอาทิตย์ (X. unicolor) ที่พบได้กว้างไกลในทวีปเอเชีย โดยเฉพาะภูมิภาคเอเชียตะวันออกและเอเชียอาคเนย์ และ งูแสงอาทิตย์ไหหลำ (X. hainanensis) ที่พบได้บนเกาะไหหลำ และมณฑลที่ใกล้เคียงกันเท่านั้นของจีน
ลักษณะโดยรวมของงูในวงศ์นี้ คือ กระดูกแมคซิลลาเรียงตัวตามแนวยาวและมีฟัน ช่องเปิดของตาอยู่ตรงรอยต่อระหว่างกระดูกฟรอนทัลกับกระดูกพาไรทัล ขากรรไกรล่างมีกระดูกโคโรนอยด์และกระดูกเดนทารี มีฟันจำนวนมาก ไม่มีกระดูกเชิงกราน มีปอดข้างซ้ายขนาดใหญ่ มีท่อนำไข่ทั้งสองข้างและเจริญเท่ากัน
มีลำตัวกลมยาว มีขนาดยาวได้เต็มที่ถึง 1.3 เมตร แต่โดยเฉลี่ยคือ 80 เซนติเมตร หัวป้านและมีหางสั้น แผ่นเกล็ดบนหัวใหญ่ แต่เกล็ดปกคลุมลำตัวด้านหลังและด้านท้องเล็ก เกล็ดเรียบเป็นมันแวววาว พื้นผิวของเกล็ดเมื่อสะท้อนกับแสงแดดจะเกิดเป็นเหลือบสี อันเป็นที่มาของชื่อสามัญ มีอุปนิสัยอาศัยอยู่ในโพรง แต่ส่วนมากจะใช้โพรงของสัตว์อื่น อาศัยได้ในพื้นที่ที่ความหลากหลายมาก ตั้งแต่ป่าสมบูรณ์จนถึงพื้นที่เกษตรกรรมของมนุษย์
หากินทั้งในเวลากลางวันและกลางคืน มักอาศัยอยู่ในที่ ๆ มีน้ำ กินอาหารได้หลากหลายรวมถึงสัตว์มีกระดูกสันหลังทุกกลุ่ม แต่ในวัยอ่อนจะมีฟันที่ดัดแปลงมาเพื่อกินจิ้งเหลนโดยเฉพาะ แพร่ขยายพันธุ์โดยการวางไข่ และวางไข่ได้มากถึง 17 ฟอง
วงศ์งูงวงช้าง

| วงศ์งูงวงช้าง ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: กลางยุคไมโอซีน-ปัจจุบัน |
| --- | --- |

งูงวงช้าง (Acrochordus javanicus) ซึ่งเป็นชนิดต้นแบบของวงศ์นี้

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Reptilia
อันดับ:: Squamata
อันดับย่อย:: Serpentes
อันดับฐาน:: Alethinophidia
วงศ์:: Acrochordidae Bonaparte, 1831
สกุล:: Acrochordus Hornstedt, 1787

ชื่อพ้อง
  Acrochordina - Bonaparte, 1831  Acrochordidae - Bonaparte, 1840  Acrochorniens - A.M.C. Duméril, 1853  Acrochordidae - Jan, 1863  Acrochordinae - Boulenger, 1893  Acrochordoidae - McDowell, 1975  Acrochordini - Dowling & Duellman, 1978  Acrochordus - Hornstedt, 1787  Chersydrus - Cuvier, 1817  Chersidrus - Oken, 1817  Acrochordus - Gray, 1825  Chersydreas - Gray, 1825  Chershydrus - Bonaparte, 1831  Verrucator - Schlegel, 1837  Chersydraeas - Gray, 1849  Potamophis - Schmidt, 1852  Chersydraeus - Duméril, Bibron & Duméril, 1854  Acrochordus - Boulenger, 1893 
วงศ์งูงวงช้าง (อังกฤษ: File snakes, Elephant trunk snakes, Dogface snakes) เป็นวงศ์ของงูที่ไม่มีพิษวงศ์หนึ่ง ที่มีรูปร่างขนาดใหญ่ ใช้ชื่อวงศ์ว่า Acrochordidae
มีรูปร่างโดยรวม คือ มีหัวเล็กแต่มีลำตัวขนาดใหญ่ ผิวหนังไม่ยิดติดกับกล้ามเนื้อลำตัวและพับเป็นรอยย่นมาก เกล็ดตามลำตัวเป็นตุ่มนูนและเรียงตัวต่อเนื่องกัน โดยมีตุ่มหนามเจริญขึ้นมาจากผิวหนังลำตัวระหว่างเกล็ด เป็นงูที่อาศัยและหากินในน้ำเป็นหลัก จึงมีส่วนหางที่แบนเพื่อใช้ในการว่ายน้ำ ไม่มีแผ่นปิดช่องจมูกภายนอกแต่ในอุ้งปากมีแผ่นเนื้อเพื่อใช้ปิดโพรงจมูกด้านใน หากินปลาเป็นอาหารหลัก ด้วยการใช้ลำตัวส่วนท้ายที่เป็นตุ่มหนามยึดและรัดไว้ รอให้ปลาเข้ามาใกล้ เมื่อปลาสัมผัสกับผิวหนังลำตัวจะโบกรอยพับที่ย่นของลำตัวนั้นไปข้างหน้าอย่างต่อเนื่องเพื่อผลักตัวปลาไปข้างหน้าแล้วใช้ปากงับไว้อย่างรวดเร็ว
เป็นงูที่มีขนาดใหญ่ ตั้งแต่ 80-100 เซนติเมตร พบกระจายพันธุ์ตั้งแต่เอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไปจนถึงหมู่เกาะฟิลิปปินและออสเตรเลีย มีทั้งหมดเพียง 3 ชนิด และสกุลเดียวเท่านั้นคือ Acrochordus ทุกชนิดออกลูกเป็นตัว โดยในประเทศไทยพบ 2 ชนิด คือ งูงวงช้าง (A. javanicus)  และงูผ้าขี้ริ้ว (A. granulatus)
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Acrochordus ที่วิกิสปีชีส์
วงศ์กบนา

| วงศ์กบนา |
| --- | --- |

กบบูลฟร็อก (Lithobates catesbeianus) พบในสหรัฐอเมริกา จัดเป็นกบที่มีขนาดใหญ่ที่สุดชนิดหนึ่งในวงศ์นี้

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Amphibia
อันดับ:: Anura
วงศ์:: Ranidae Rafinesque, 1814

วงศ์ย่อยและสกุล
 ดูในเนื้อหา
ชื่อพ้อง
 Ceratobatrachidae   Dicroglossidae   Micrixalidae   Nyctibatrachidae   Ptychadenidae   Ranixalidae 
วงศ์กบแท้ (อังกฤษ: True frogs) เป็นวงศ์ของสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำในอันดับกบ (Anura) วงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Ranidae (/รา-นิ-ดี/)
กบในวงศ์นี้มีลักษณะโดยรวม คือ มีกระดูกสันหลังหน้ากระดูกก้นกบ 8 ปล้อง กระดูกสันหลังมีเซนทรัมเป็นแบบอย่างของโพรซีลัสหรือเป็นแบบอย่างของไดพลาสิโอซีลัส กระดูกหัวไหล่เป็นแบบอย่างของเฟอร์มิสเทอร์นัล กระดูกแอสทรากาลัสและกระดูกแลคาเนียมเชื่อมรวมกันเฉพาะส่วนต้นและส่วนปลาย ไม่มีกระดูกแทรกระหว่างกระดูกนิ้ว 2 ชิ้นสุดท้าย กระดูกนิ้วชิ้นสุดท้ายมีส่วนปลายนิ้วเรียวยาวหรือเป็นรูปตัว T ลูกอ๊อดมีช่องจะงอยปากและมีฟัน ช่องเปิดของเหงือกมีช่องเดียวอยู่ทางด้านข้างของด้านซ้ายลำตัว
มีขนาดและรูปร่างแตกต่างกันมาก โดยชนิดที่ใหญ่ที่สุดในวงศ์นี้คือ กบโกไลแอท (Conraua goliath) ที่พบในทวีปแอฟริกาที่มีความยาวเต็มที่ประมาณ 30 เซนติเมตร ขณะที่บางชนิด บางสกุลมีลำตัวอ้วนป้อมและอาศัยอยู่ในโพรงดิน บางชนิดอาศัยอยู่ในลำธารที่กระแสน้ำไหลแรงและว่ายน้ำได้ดีมาก ก็มีด้วยกันหลายชนิด ในหลายสกุล
การอนุกรมวิธาน

แบ่งออกเป็น 6 วงศ์ย่อย ประมาณ 39 สกุล พบทั้งสิ้นประมาณ 623 ชนิด ได้แก่
วงศ์ย่อย
Petropedetinae (พบในแอฟริกา)
Ptychadeninae (พบในแอฟริกา)
Pyxicephalinae
Raninae (พบทั่วโลกยกเว้นออสเตรเลียและอเมริกาใต้)
Ranixalinae (พบในอินเดีย)
Tomopterinae
สกุล
Afrana
Amietia
Amolops
Anhydrophryne
Arthroleptella
Arthroleptides
Aubria
Babina (บางครั้งใช้เป็น Rana)
Batrachylodes
Cacosternum
Ceratobatrachus
Chaparana
Clinotarsus Mivart, 1869 (อดีตเคยใช้ Rana รวมถึง Nasirana)
Conraua
Dimorphognathus
Discodeles
Ericabatrachus
Fagayman
Glandirana (อดีตเคยใช้ Rana)
Hildebrandtia
Huia
Hylarana Tschudi, 1838 (อดีตเคยใช้ Rana)
Indirana
Ingerana
Lankanectes
Lanzarana
Meristogenys (อาจจะเป็นสกุลเดียวกันกับ Huia)
Micrixalus
Microbatrachella
Natalobatrachus
Nothophryne
Nyctibatrachus
Occidozyga
Odorrana (อดีตเคยใช้ Rana)
Paa
Palmatorappia
Pelophylax Fitzinger 1843 (อดีตเคยใช้ Rana)
Petropedetes
Phrynobatrachus
Phrynodon
Platymantis
Pseudoamolops
Poyntonia
Pterorana
Ptychadena
Pyxicephalus
Rana
Sanguirana (อดีตเคยใช้ Rana)
Staurois
Strongylopus
Tomopterna
แหล่งข้อมูลอื่น

Amphibian and Frogs of Peninsular Malaysia - Family Ranidae (อังกฤษ)
เงียมอู

ขุนพลของรัฐจ๊กก๊ก
| เงียมอู (เหยียน ยฺหวี่) |
| --- | --- |
閻宇

มหาขุนพลขวา (右大將軍 โย่วต้าเจียงจฺวิน)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 258 (258) – ค.ศ. ? (?)
กษัตริย์: เล่าเสี้ยน
แม่ทัพภูมิภาคหนานจง (庲降都督 หลายเสียงตูตู)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. 258 (258)
กษัตริย์: เล่าเสี้ยน
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ไม่ทราบ นครจิงโจว มณฑลหูเป่ย์
เสียชีวิต: ไม่ทราบ
อาชีพ: ขุนพล
ชื่อรอง: เหวินผิง (文平)

เงียมอู มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เหยียน ยฺหวี่ (จีน: 閻宇; พินอิน: Yán Yǔ) ชื่อรอง เหวินผิง (จีน: 文平; พินอิน: Wénpíng) เป็นขุนพลของรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน
ดูเพิ่ม

รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
บรรณานุกรม

ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
ฉาง ฉฺวี (คริสต์ศตวรรษที่ 4). หฺวาหยางกั๋วจื้อ.
เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
| ด ค กบุคคลสำคัญในจ๊กก๊ก |
| --- | --- |
จักรพรรดิ:  เล่าปี่  เล่าเสี้ยน 
จักรพรรดินี:  งอซี  เตียวซี (จักรพรรดินีจิ้งไอ)  เตียวซี (จักรพรรดินีองค์ที่ 2) 
องค์ชายและเชื้อพระวงศ์:  เล่าขำ  เล่ายอย  เล่าเอ๋ง  เล่าลี 
ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน:  จูกัดเหลียง  เจียวอ้วน  ตั๋งอุ๋น  บิฮุย  เกียงอุย 
ขุนนางฝ่ายพลเรือน:  กวนหิน  กุยฮิวจี๋  ขับเจ้ง  เคาจู  เคาเจ้ง  จินปิด  จูเก่อ เฉียว  เจาจิ๋ว  เฉิน จือ  ตังควด  ตั๋งโห  ตันจิ๋น  ตันซิ่ว  เตาเขง  เตียวติด  เตียวเปา  โตบี  เบงกอง  บิสี  ม้าเลี้ยง  ลิคี  ลิจวน  ลิหงี  ลิฮก  เล่าป๋า  เลี้ยงเขียน  เลี้ยงซี  เลี่ยว ลี่  ไลบิน  หยาง ซี่  หลี เหมี่ยว  อองเมา  อองเลี้ยน  อองฮู  อินเบก  อินเชียง  อีเจี้ย  เอี่ยงลอง  เอียวหู  เอียวหงี  เอียวฮอง  ฮวนเกี๋ยน  ฮุยโฮ 
ขุนนางฝ่ายทหาร:  กง ลู่  กัว ซิว  กัวหยง  กุอั๋น  โกเสียง  งอปั้น  งออี้  เงียมอู  จองอี้  เจียวปิน  เฉิน เต้า  จูกัดเจี๋ยม  เจียวสี  ตันเซ็ก  เตงจี๋  เตียวจูล่ง  เตียวหงี  เตียวหุย  เตียวอี้  เตียวเอ๊ก  เทียกี  ปองสิบ  ปอเฉียม  เปาเตียว  ม้าเจ๊ก  ม้าเฉียว  ม้าตง  ม้าต้าย  ลิเงียม  ลิหิม  ลิอ๋อง  ลิอิ๋น  เล่าตำ  เลียวฮัว  อองเป๋ง  อองหำ  อุยก๋วน  อุยเอี๋ยน  เอาเจ้  ฮั่ว อี้  เฮียงทง  แฮหัวป๋า 
สตรีสำคัญ:  กำฮูหยิน  บิฮูหยิน  อุ๋ยซี  แฮหัวฮูหยิน 
บุคคลสำคัญอื่น ๆ:  เบ้งเฮ็ก  สะโมโข
วงศ์งูดิน

| วงศ์งูดิน |
| --- | --- |

งูดินบ้าน (Ramphotyphlops braminus)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ไฟลัมย่อย:: Vertebrata
ชั้น:: Reptilia
อันดับ:: Squamata
อันดับย่อย:: Serpentes
อันดับฐาน:: Scolecophidia
วงศ์:: Typhlopidae Merrem, 1820

สกุล
 6 สกุล (ดูในเนื้อหา)
วงศ์งูดิน (อังกฤษ: Typical blind snake) เป็นวงศ์ของงูจำพวกงูดินวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Typhlopidae
ลักษณะของงูดินในวงศ์นี้ คือ กระดูกพรีแมคซิลลาไม่มีฟัน กระดูกแมคซิลลาเรียงตัวตามขวางและไม่มีฟัน ช่องเปิดตาอยู่ที่กระดูกฟรอนทัล ขากรรไกรล่างมีกระดูกโคโรนอยด์และกระดูกเดนทารีไม่มีฟัน ไม่มีกระดูกของระยางค์ขาแต่มีกระดูกเชิงกรานขนาดเล็กที่ยังลดรูปไม่หมดฝังอยู่ในกล้ามเนื้อลำตัว ปอดข้างซ้ายเล็กมากหรือลดรูปไม่หมด ไม่มีท่อนำไข่ข้างซ้าย
มาีลำตัวเรียวยาว ชนิดที่มีขนาดเล็กที่สุด คือ Ramphotyphlops braminus ที่มีความยาวประมาณ 14-18 เซนติเมตร และชนิดที่ใหญ่ที่สุด คือ Rhinotyphlops schlegelii ที่ยาว 90 เซนติเมตร อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีความแตกต่างกันมากทั้งพื้นที่แห้งแล้งจนถึงป่าดิบชื้น ส่วนมากอาศัยอยู่ในโพรงและในจอมปลวกโดยใช้เส้นทางเดินของปลวกทั้งบนพื้นดินและต้นไม้ กินมดและปลวก รวมถึงสัตว์ขาปล้องที่มีลำตัวนุ่มนิ่มเป็นอาหาร แพร่กระจายพันธุ์ทั่วไปในเขตร้อนและกึ่งเขตร้อนทั่วทั้งโลกทั้งที่เป็นพื้นแผ่นดินใหญ่และเกาะกลางมหาสมุทร
แบ่งออกได้ทั้งหมด 6 สกุล พบประมาณ 210 ชนิด ขยายพันธุ์ด้วยการวางไข่ทั้งหมด แต่ก็มีบางชนิดที่มีการขยายพันธุ์ได้โดยไม่มีการปฏิสนธิ สำหรับในประเทศไทยพบประมาณ 12 ชนิด ล้วนแต่เป็นงูดินในวงศ์นี้ทั้งหมด
การจำแนก

แบ่งออกเป็นสกุลต่าง ๆ ดังนี้
Acutotyphlops Wallach, 1995
Cyclotyphlops Bosch & Ineich, 1994
Ramphotyphlops Fitzinger, 1843
Rhinotyphlops Fitzinger, 1843
Typhlops Oppel, 1811
Xenotyphlops Wallach & Ineich, 1996
วงศ์คางคก

| วงศ์คางคก ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: 57–0Ma  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N     พาลีโอซีนตอนปลาย –  ปัจจุบัน |
| --- | --- |

คางคกบ้าน (Duttaphrynus melanostictus)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอต Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก Amphibia
อันดับ:: อันดับกบ Anura
เคลด:: Hyloidea Hyloidea
วงศ์:: วงศ์คางคก Bufonidae Gray, 1825

สกุล
 ดูในเนื้อหา

แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์ทั่วโลก (สีดำ)
วงศ์คางคก (อังกฤษ: Toads, True toads; อีสาน: คันคาก) เป็นวงศ์ของสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำในอันดับกบ (Anura) วงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Bufonidae (/บู-โฟ-นิ-ดี/)
ลักษณะทั่วไปของคางคก คือ ลูกอ๊อดทั้งตัวผู้และตัวเมียตัวเต็มวัยมีอวัยวะบิดเดอร์อยู่ด้านหน้าของอัณฑะ ซึ่งเป็นรังไข่ขนาดเล็กที่เจริญมาจากระยะเอมบริโอและยังคงรูปร่างอยู่ แฟทบอดีส์อยู่ในช่องท้องบริเวณขาหนีบ กระดูกของกะโหลกเชื่อมต่อกันแข็งแรง รวมทั้งเชื่อมกับกระดูกในชั้นหนังที่ปกคลุมหัว ไม่มีฟันทั้งในขากรรไกรบนและล่าง และถือเป็นเพียงวงศ์เดียวเท่านั้นในอันดับกบที่ไม่มีฟัน
มีกระดูกสันหลังหน้ากระดูกก้นกบ 5-8 ปล้อง กระดูกสันหลังมีเซนทรัมเป็นแบบอย่างของไพรซีลัส
คางคก เป็นสัตว์ที่รู้กันโดยทั่วไปว่า มีพิษ ที่ผิวหนังเป็นปุ่มตะปุ่มตะป่ำตลอดทั้งตัว โดยมีต่อมพิษอยู่ที่เหนือตา เรียกว่า ต่อมพาโรติค เป็นที่เก็บและขับพิษออกมา เรียกว่า ยางคางคก มีลักษณะเป็นเมือกสีขาวคล้ายน้ำนม โดยส่วนประกอบของสารพิษ คือ สารบูโฟท็อกซิน มีผลต่อการกระตุ้นการทำงานของหัวใจ ทำให้หัวใจบีบตัว และในส่วนอื่น ๆ ของคางคกยังมีพิษอีกทั้งผิวหนัง, เลือด, เครื่องใน และไข่ หากนำไปกินแล้วกรรมวิธีการปรุงไม่ดี จะทำให้ ผู้กินได้รับพิษได้ ทั้งนี้ผู้รับประทานเนื้อคางคกที่มีพิษจะมีอาการแขนขาอ่อนแรง คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย หายใจหอบ เกิดภาวะหัวใจล้มเหลวจนถึงขั้นเสียชีวิตได้ และหากยางคางคกถูกตาจะทำให้เยื่อบุตาและแก้วตาอักเสบได้ ตาพร่ามัว จนถึงขั้นตาบอดได้ ซึ่งส่วนใหญ่ผู้ที่กินคางคกมักเชื่อว่ากินแล้วมีกำลังวังชาและรักษาโรคได้ แต่ความจริงแล้วคางคกไม่มีตัวยาแก้หรือรักษาโรคอะไรเลย  เมื่อนำไปปรุงเป็นอาหารจะอันตรายเพราะสารพิษจะกระตุ้นการทำงานของหัวใจ โดยเพิ่มอัตราการเต้นและแรงบีบของหัวใจ
คางคก แบ่งออกเป็น 37 สกุล พบประมาณ 500 ชนิด พบกระจายพันธุ์ไปทั่วโลก ยกเว้นทวีปออสเตรเลียและทวีปแอนตาร์กติกา ในประเทศไทยพบได้หลายชนิด เช่น จงโคร่ง (Phrynoidis aspera), คางคกบ้าน (Duttaphrynus melanostictus), คางคกห้วยไทย (Ansonia siamensis), คางคกไฟ (Ingerophrynus parvus)  เป็นต้น
สกุล

| ชื่อสกุลและผู้อนุกรมวิธาน | ชื่อสามัญภาษาอังกฤษ | จำนวนชนิดที่พบ |
| --- | --- | --- |

| Adenomus Cope, 1861 |  | 3 |
| Altiphrynoides Dubois, 1987 | Ethiopian Toads | 2 |
| Amietophrynus Frost et al., 2006 |  | 38 |
| Andinophryne Hoogmoed, 1985 | Andes Toads | 3 |
| Ansonia Stoliczka, 1870 | Stream Toads | 25 |
| Atelopus Duméril & Bibron, 1841 | Stubfoot Toads | 82 |
| Bufo Laurenti, 1768 | Toads | 150 |
| Bufoides Pillai & Yazdani, 1973 | Mawblang Toads | 1 |
| Capensibufo Grandison, 1980 | Cape Toads | 2 |
| Churamiti Channing & Stanley, 2002 |  | 1 |
| Crepidophryne Cope, 1889 | Cerro Utyum Toads | 3 |
| Dendrophryniscus Jiménez de la Espada, 1871 | Tree Toads | 7 |
| Didynamipus Andersson, 1903 | Four-digit Toads | 1 |
| Duttaphrynus Frost et al., 2006 |  | 6 |
| Epidalea Cope, 1864 | Natterjack Toads | 1 |
| Frostius Cannatella, 1986 | Frost's Toads | 2 |
| Ingerophrynus Frost et al., 2006 |  | 11 |
| Laurentophryne Tihen, 1960 | Parkers Tree Toads | 1 |
| Leptophryne Fitzinger, 1843 | Indonesia Tree Toads | 2 |
| Melanophryniscus Gallardo, 1961 | South American Redbelly Toads | 20 |
| Mertensophryne Tihen, 1960 | Snouted Frogs | 20 |
| Metaphryniscus Señaris, Ayarzagüena & Gorzula, 1994 |  | 1 |
| Nectophryne Buchholz & Peters, 1875 | African Tree Toads | 2 |
| Nectophrynoides Noble, 1926 | African Live-bearing Toads | 13 |
| Nimbaphrynoides Dubois, 1987 | Nimba Toads | 2 |
| Oreophrynella Boulenger, 1895 | Bush Toads | 8 |
| Osornophryne Ruiz-Carranza & Hernández-Camacho, 1976 | Plump Toads | 6 |
| Parapelophryne Fei, Ye & Jiang, 2003 |  | 1 |
| Pedostibes Günther, 1876 | Asian Tree Toads | 6 |
| Pelophryne Barbour, 1938 | Flathead Toads | 9 |
| Pseudepidalea Frost, et. al. 2006 |  | 16 |
| Pseudobufo Tschudi, 1838 | False Toads | 1 |
| Rhinella Fitzinger, 1826 | Beaked Toads | 72 |
| Schismaderma Smith, 1849 | African Split-skin Toads | 1 |
| Truebella Graybeal & Cannatella, 1995 |  | 2 |
| Werneria Poche, 1903 | Smalltongue Toads | 6 |
| Wolterstorffina Mertens, 1939 | Wolterstorff Toads | 3 |
เคอร์ลิง

| --- | --- |
กีฬาเคอร์ลิง ณ ประเทศแคนาดา
สมาพันธ์สูงสุด: สหพันธ์เคอร์ลิงโลก
ชื่ออื่น: หมากรุกบนน้ำแข็ง
เล่นครั้งแรก: สมัยกลาง ตอนปลาย ณ ประเทศสกอตแลนด์
ผู้เล่นที่ขึ้นทะเบียน: ประมาณ 1,500,000 คน
ลักษณะเฉพาะ
การปะทะ: ไม่มี
ผู้เล่นในทีม: 4 หรือ 3 คน ต่อ 1 ทีม (2 ในประเภทคู่ผสม)
แข่งรวมชายหญิง: มี
หมวดหมู่: กีฬาที่ใช้ความแม่นยำ
อุปกรณ์: ไม้ถู, ลูกโม่, รองเท้าเคอร์ลิง
สถานที่: เคอร์ลิง ชีท
จัดแข่งขัน
โอลิมปิก:   บรรจุครั้งแรกในปี 1924  กีฬาสาธิตในปี 1932, 1988 และ1992.  บรรจุอย่างเป็นทางการในปี 1998. 
พาราลิมปิก: วีลแชร์ เคอร์ลิง บรรจุอย่างเป็นทางการใน 2006.
เคอร์ลิง (อังกฤษ: curling) เป็นกีฬาฤดูหนาวประเภททีม แข่งขันบนลานน้ำแข็ง มีถิ่นกำเนิดในสกอตแลนด์ในยุคกลาง โดยพบหลักฐานว่ามีการละเล่นกีฬาชนิดนี้ในฤดูหนาว โดยเล่นในทะเลสาบที่ผิวหน้ากลายเป็นน้ำแข็ง ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16 พบอุปกรณ์การเล่นทำด้วยไม้ สลักปีที่สร้างระบุปี ค.ศ. 1511  
กีฬาชนิดนี้ต้องอาศัยการประสานงานจากเพื่อนร่วมทีม และการวางแผนกีดกันคู่ต่อสู้ จึงได้รับการเปรียบเปรยว่าเป็น "หมากรุกบนน้ำแข็ง"
ในการเล่นผู้เล่นแต่ละทีมจะต้องผลักก้อนหินแกรนิตรูปกลม เรียกว่า สโตน ให้ไถลไปบนลานน้ำแข็งให้เข้าใกล้เป้าหมายที่เรียกว่า โฮม โดยในระหว่างที่สโตนไถลไป จะมีผู้เล่นอีกสองคน ใช้อุปกรณ์มีลักษณะคล้ายไม้ถูพื้น คอยประคองและปรับเส้นทางการไถล โดยการถูน้ำแข็งบริเวณรอบๆ สโตน แต่ละทีมจะสลับกันผลักก้อนสโตน 8-10 ก้อน ให้เข้าใกล้โฮม และกระทบสโตนของฝ่ายตรงข้ามให้กระเด็นออกห่างโฮม คล้ายกับกีฬาเปตอง โดยผู้เล่นอีกคนหนึ่งอยู่บริเวณโฮมคอยชี้เป้าหมาย และใช้ไม้ถูปรับความเร็วของสโตนฝ่ายตัวเองหรือคู่แข่งที่ถูกกระทบ
กีฬาเคอร์ลิงเคยได้รับการบรรจุแข่งขันในโอลิมปิกฤดูหนาวครั้งที่ 1 เมื่อปี ค.ศ. 1924 ก่อนจะถูกยกเลิกไป ได้มีความพยายามนำกีฬาชนิดนี้กลับมาบรรจุเป๋นกีฬาสาธิตอีกหลายครั้ง และนำกลับมาแข่งขันชิงเหรียญทองตั้งแต่ปี ค.ศ. 1998 จนถึงปัจจุบัน
อุปกรณ์ > เคอร์ลิง ชีท (ลู่แข่ง)

แผนผังเคอร์ลิง ชีท มาตราส่วน (1' = 1 ft = 0.3 m).
Centreline Hogline Teeline Backline Hackline with Hacks Free Guard Zone
การแข่งขันที่สำคัญ

กีฬาเคอร์ลิงในโอลิมปิกฤดูหนาว
กีฬาเคอร์ลิงในเอเชียนเกมส์ฤดูหนาว
ดูเพิ่ม

วีลแชร์ เคอร์ลิง
แหล่งข้อมูลอื่น

World Curling Federation
CBC Digital Archives – Curling: Sweeping the Nation
Bonspiel! The History of Curling in Canada at Library and Archives Canada เก็บถาวร 2016-05-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Curling Almanac เก็บถาวร 2013-05-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
curling stones, Smithsonian Center for Folklife and Cultural Heritage.
The Game Of The Magic Broom, March 1944 one of the first magazine articles to introduce the game of curling to the American public
| ด ค กกีฬาในโอลิมปิกฤดูหนาว |
| --- | --- | --- |
|  เคอร์ลิง  ทวิกีฬาฤดูหนาว  บอบสเล  ลูช  สเกตความเร็ว  สเกตความเร็วระยะสั้น  สกีกระโดดไกล  สกีนอร์ดิกผสม  สกีลงเขา  สกีลีลา  สกีวิบาก  สเกตลีลา  สเกเลตัน  สโนว์บอร์ด  ฮอกกี้น้ำแข็ง  |  เคอร์ลิง  ทวิกีฬาฤดูหนาว  บอบสเล  ลูช  สเกตความเร็ว  สเกตความเร็วระยะสั้น  สกีกระโดดไกล  สกีนอร์ดิกผสม  สกีลงเขา  สกีลีลา  สกีวิบาก  สเกตลีลา  สเกเลตัน  สโนว์บอร์ด  ฮอกกี้น้ำแข็ง  |  |
 ดูเพิ่ม: กีฬาในพาราลิมปิก และ กีฬาในโอลิมปิกฤดูร้อน 
นักกีฬาทีมชาติแคนาดา คนที่หนึ่งกำลังทอยสโตน ขณะที่อีกสองคนกำลังเตรียมประคองสโตน ที่โอลิมปิกฤดูหนาว 2006