stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
มวลเขาสูงอันนปูรณะ
ยอดเขาสูงในมวลเขาสูงอันนปูรณะ

ยอดเขาสูงเกิน 7,200 เมตรในมวลเขาสูงอันนปูรณะ มีด้วยกัน 6 ยอด ตามลำดับความสูง คือ
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | อันนปูรณะ 1 | สูง 8,091 เมตร (26,545 ฟุต) | เป็นอันดับ 10 ของโลก | เฉพาะยอดเขาสูง 2,894 เมตร | 28.595° N 83.819° E |
| 2. | อันนปูรณะ 2 | สูง 7,937 เมตร (26,040 ฟุต) | เป็นอันดับ 16 ของโลก | เฉพาะยอดเขาสูง 2,437 เมตร | 28.539° N 84.137° E |
| 3. | อันนปูรณะ 3 | สูง 7,555 เมตร (24,786 ฟุต) | เป็นอันดับ 42 ของโลก | เฉพาะยอดเขาสูง 703 เมตร | 28.585° N 84.000° E |
| 4. | อันนปูรณะ 4 | สูง 7,525 เมตร (24,688 ฟุต) | - | (ไม่มีส่วนของยอดเขา) | (28.539° N 84.087° E |
| 5. | คงคาปูรณะ | สูง 7,455 เมตร (24,457 ฟุต) | เป็นอันดับ 59 ของโลก | เฉพาะยอดเขาสูง 563 เมตร | 28.606° N 83.965° E |
| 6. | อันนปูรณะใต้ | สูง 7,219 เมตร (23,684 ฟุต) | เป็นอันดับ 101 ของโลก | เฉพาะยอดเขาสูง 775 เมตร | 28.518° N 83.806° E |
ดูเพิ่ม

เทือกเขาหิมาลัย
ยอดเขาแปดพันเมตร
28°35′43″N 83°49′11″E﻿ / ﻿28.59528°N 83.81972°E﻿ / 28.59528; 83.81972
| ด ค กยอดเขาแปดพันเมตร |
| --- | --- |
 เอเวอเรสต์  เคทู  คังเช็นเจองา  โลตเซ  มะกะลู  โชโอยู  เธาลาคีรี  มนาสลุ  นังกาปัรบัต  อันนปูรณะ  แกเชอร์บรูม 1  บรอดพีก  แกเชอร์บรูม 2  ซีซาปังมา
มหาวิทยาลัยเอรัสมุสรอตเทอร์ดาม

| --- | --- |
Erasmus Universiteit Rotterdam

ละติน: Academia Erasmiana Roterodamensis
คติพจน์อังกฤษ: Make it happen
ประเภท: รัฐ
สถาปนา: ค.ศ. 1913
ทุนทรัพย์: 588 ล้านยูโร
พระอธิการ: ศ.ดร.รุตเกอร์ เองเงิลส์
อาจารย์: 3.089
ผู้ศึกษา: 29,790
ที่ตั้ง: รอตเทอร์ดาม, เนเธอร์แลนด์
สี: เขียวเข้ม เขียวอ่อน    
เว็บไซต์: www.eur.nl

มหาวิทยาลัยเอรัสมุสรอตเทอร์ดาม หรือ เอรัสมุสอูนิเวอร์ซิไตท์รอตเทอร์ดาม (ดัตช์: Erasmus Universiteit Rotterdam) เป็นมหาวิทยาลัยรัฐที่ตั้งอยู่ในเมืองรอตเทอร์ดาม ประเทศเนเธอร์แลนด์ ใช้ชื่อตามเดซีเดริอุส เอรัสมุส นักมนุษยนิยมและนักเทววิทยาศาสนาคริสต์ชาวดัตช์ สมัยคริสต์ศตวรรษที่ 15 มหาวิทยาลัยประกอบด้วย 7 คณะซึ่งสามารถจำแนกได้เป็น 4 กลุ่มสาขาได้ดังนี้
สาขาสุขภาพ - มีคณะแพทยศาสตร์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ(ศูนย์การแพทย์เอรัสมุส) และคณะนโยบายและการจัดการสุขภาพเอรัสมุส
สาขาการเงิน - มีคณะเศรษฐศาสตร์เอรัสมุสและการจัดการรอตเทอร์ดาม
สาขาบริหาร - มีคณะนิติศาสตร์เอรัสมุส และคณะสังคมศาสตร์และพฤติกรรมศาสตร์เอรัสมุส
สาขาวัฒนธรรม - มีคณะประวัติศาสตร์วัฒนธรรมและการสื่อสาร และคณะปรัชญาเอรัสมุส
มหาวิทยาลัยก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน ค.ศ. 1913 ปัจจุบันมีนักศึกษา 29,790 คน และบุคลากร 3,089 คน
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
Erasmus University Rotterdam datasets
| ด ค กมหาวิทยาลัยในประเทศเนเธอร์แลนด์ |
| --- | --- |
 โกรนิงเงิน  เดลฟท์  ตเว็นเตอ  ติลบืร์ค  มาสทริชท์  ยูเทรกต์  รัดเบาด์ไนเมเคิน  ไลเดิน  วาเคอนิงเงิน  เสรีอัมสเตอร์ดัม  อัมสเตอร์ดัม  เอรัสมุสรอตเทอร์ดาม  ไอนด์โฮเฟิน 
51°55′05″N 4°31′33″E﻿ / ﻿51.91806°N 4.52583°E﻿ / 51.91806; 4.52583
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  ISNI 2  VIAF 
ประจำชาติ:  นอร์เวย์  เยอรมนี  อิตาลี  อิสราเอล  สหรัฐ  ลัตเวีย  เช็กเกีย  ออสเตรเลีย  นครรัฐวาติกัน 
วิชาการ:  CiNii 
ประชาชน:  Trove
มันเนอเกินปิส

มันเนอเกินปิส
มันเนอเกินปิส (ดัตช์: Manneken Pis, แปลว่า เด็กชายกำลังปัสสาวะ; บางครั้งเรียกเป็นภาษาฝรั่งเศสว่า เลอเปอตีฌูว์เลียง, แปลว่า ยูลียันน้อย) เป็นน้ำพุขนาดเล็กหล่อด้วยทองแดงเป็นรูปเด็กชายยืนเปลือยกายกำลังปัสสาวะใส่อ่าง มีความสูงประมาณ 61 เซนติเมตร ตั้งอยู่บริเวณทางแยกระหว่างถนนรูว์เดอเลตูฟว์/สโตฟสตราต (Rue de l'Étuve/Stoofstraat) กับถนนรูว์ดูว์แชน/ไอก์สตราต (Rue du Chêne/Eikstraat) ใจกลางกรุงบรัสเซลส์ รูปหล่อปัจจุบันออกแบบโดยเฌโรม ดูว์แกนัว ช่างหล่อชาวฝรั่งเศส-เฟลมิช ได้รับการนำมาติดตั้งราว ค.ศ. 1618 เป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญแห่งหนึ่งของประเทศเบลเยียม
มีตำนานเล่าว่า รูปปั้นนี้เดิมสร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 14 ด้วยหินแกะสลัก ในขณะนั้นบรัสเซลส์อยู่ท่ามกลางสงคราม และถูกฝ่ายตรงข้ามนำระเบิดมาวางไว้ที่กำแพงเมือง เด็กชายคนหนึ่งชื่อ ยูลียันสเกอ (Julianske) มาพบสายชนวนระเบิดกำลังติดไฟ จึงปัสสาวะรดเพื่อดับชนวนและป้องกันเมืองไว้ได้ ชาวเมืองจึงทำรูปแกะสลักนี้ไว้เพื่อระลึกถึงความกล้าหาญ ต่อมารูปสลักนี้ถูกขโมยสูญหายไปหลายครั้ง จึงถูกแทนที่รูปหล่อตัวปัจจุบัน ที่ออกแบบโดยเฌโรม ดูว์แกนัว ใน ค.ศ. 1618
ในปัจจุบัน เทศบาลนครบรัสเซลส์ได้จัดเทศกาลเฉลิมฉลองต่าง ๆ บางช่วงจะมีการจัดเครื่องแต่งกายพื้นเมืองต่าง ๆ สวมให้กับรูปปั้นนี้ รวมถึงเครื่องแต่งกายวัฒนธรรมร่วมสมัยอย่างเอลวิส เพรสลีย์ หรือมิกกี เมาส์ หรือแม้แต่เทศกาลของต่างชาติ เช่น ประเพณีสงกรานต์ของไทย โดยในช่วงเวลาปกติรูปปั้นนี้จะอยู่ในสภาพเปลือยกาย
แหล่งข้อมูลอื่น

Brussels.be เก็บถาวร 2013-05-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Official website with calendar of costume changes
Manneken-Pis.tk เก็บถาวร 2018-08-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Official web site of Manneken Pis of Geraardsbergen
Ilotsacre.be, Manneken Pis: virtual visit, pictures and costumes
VisitOnWeb.com, Manneken Pis in 360 degrees
Westhoek.be, "Manneken Pis from Koksijde"
50°50′42″N 4°21′00″E﻿ / ﻿50.84500°N 4.35000°E﻿ / 50.84500; 4.35000
มัสยิดสีน้ำเงิน (อัมสเตอร์ดัม)

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ มัสยิดสีน้ำเงิน
| มัสยิดสีน้ำเงิน |
| --- | --- |
Blauwe Moskee

ที่ตั้ง
ที่ตั้ง: Amsterdam Nieuw-West อัมสเตอร์ดัม จังหวัดนอร์ทฮอลแลนด์ ประเทศเนเธอร์แลนด์
พิกัดภูมิศาสตร์: 52°20′55″N 4°49′53″E﻿ / ﻿52.3486°N 4.8314°E﻿ / 52.3486; 4.8314
สถาปัตยกรรม
ลงเสาเข็ม: ค.ศ. 2008
พื้นที่ภายใน: 790 m2
มัสยิดสีน้ำเงิน (ดัตช์: Blauwe Moskee) เป็นมัสยิดและศูนย์วัฒนธรรมใน Amsterdam Nieuw-West ประเทศเนเธอร์แลนด์ การก่อสร้างมัสยิดได้รับทุนสนับสนุนจากรัฐบาลคูเวตผ่านสำนักงานยุโรปทรัสต์เนเธอร์แลนด์และเริ่มต้นก่อสร้างใน ค.ศ. 2008 มัสยิดนี้มีความสำคัญทางด้านสถาปัตยกรรมตรงที่สีน้ำเงินกับโครงสร้างที่ไม่มีหออะษานกับสัญลักษณ์อื่น ๆ ที่มีความเกี่ยวกับสถานที่สักการะของมุสลิม
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
ภาษานาอูรู

| ภาษานาอูรู |
| --- | --- |
โดเรนิน นาโอเอโร
ประเทศที่มีการพูด:  นาอูรู
ชาติพันธุ์: ชาวนาอูรู
จำนวนผู้พูด: 9,356  (2013)
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  มาลาโย-โพลินีเซียนโอเชียนิคไมโครนีเซียภาษานาอูรู
ระบบการเขียน: ละติน
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ:  นาอูรู
รหัสภาษา
ISO 639-1: na
ISO 639-2: nau
ISO 639-3: nau
แผนที่แสดงการกระจายตัวของกลุ่มภาษาไมโครนีเซีย ภูมิภาคที่พูดภาษานาอูรูเป็นสีม่วง
ภาษานาอูรูจัดอยู่ในประเภทที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างรุนแรงโดยยูเนสโก แผนที่ชุดภาษาใกล้สูญของโลก
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
ผู้พูดชาวนาอูรู บันทึกเสียงในไต้หวัน
ภาษานาอูรู (นาอูรู: dorerin Naoero) เป็นตระกูลภาษาออสโตรนีเซียนที่พูดในประเทศนาอูรู คาดว่ามีคนพูดประมาณ 7,000 คน หรือร้อยละ 50 ของประชากรนาอูรู คนพูดแทบทุกคนสามารถพูดภาษาอังกฤษได้ด้วย
ภาษานาอูรูเป็นสมาชิกของภาษากลุ่มไมโครนีเซียในกลุ่มออสโตรนีเซียน มีรหัส ISO 639 คือ 'na' และ 'nau'
พจนานุกรมภาษานาอูรูของเดลาพอร์ต

ในพ.ศ. 2450 ฟิลิป เดลาพอร์ต (Philip Delaporte) ได้พิมพ์พจนานุกรมภาษาเยอรมัน-นาอูรูฉบับกระเป๋าขึ้น (Taschenwörterbuch Deutsch-Nauruisch) มีขนาดกะทัดรัด (10.5 x 14 cm) มีอภิธานศัพท์ยาว 65 หน้า และมีคำแปลของวลีอีก 12 หน้า โดยเรียงตามตัวอักษรในภาษาเยอรมัน มีคำในภาษาเยอรมันประมาณ 1650 คำที่แปลเป็นภาษานาอูรู ส่วนใหญ่ใช้วลีและรูปแบบที่มีความหมายเหมือนกัน มีรูปแบบเอกลักษณ์ในภาษานาอูรูประมาณ 1300 รูป รวมถึงแบบที่ปรากฏในวลี และไม่สนใจเครื่องหมายบนตัวอักษร (diacritical mark) เครื่องหมายต่าง ๆ ที่ใช้ไม่ได้ใช้ทั่วไป มีเพียงเครื่องหมายเดียวคือ ตัวทิลด์ (tilde) ที่ยังใช้อยู่ในปัจจุบัน
ดูเพิ่ม

Timothy Detudamo
แหล่งข้อมูลอื่น

Ethnologue เกี่ยวกับภาษานาอูรู
↑  ภาษานาอูรู ที่ Ethnologue (25th ed., 2022)
มหาวิทยาลัยโกรนิงเงิน

| --- | --- |
Rijksuniversiteit Groningen (RUG)
ละติน: Academia Groningana
คติพจน์: Verbum Domini Lucerna Pedibus Nostris  (Latin)
คติพจน์อังกฤษ: The word of the Lord is a light for our feet
ประเภท: รัฐ
สถาปนา: ค.ศ. 1614 (1614)
อธิการบดีมหาวิทยาลัย: ศ.จูค เดฟรีส์
พระอธิการ: ศ.ซิสกา ไวเมงกา
อาจารย์: 5,608 (September 2016)
ผู้ศึกษา: 30,041 (กันยายน 2016)
บัณฑิตศึกษา: 1,758 (กันยายน 2016)
ที่ตั้ง: โกรนิงเงิน, จังหวัดโกรนิงเงิน, เนเธอร์แลนด์ 53°13′9″N 6°33′46″E﻿ / ﻿53.21917°N 6.56278°E﻿ / 53.21917; 6.56278
สี:       แดง ดำ ขาว
เว็บไซต์: www.rug.nl
มหาวิทยาลัยโกรนิงเงิน (ดัตช์: Rijksuniversiteit Groningen หรือย่อเป็น RUG) เป็นมหาวิทยาลัยรัฐในเมืองโกรนิงเงิน ประเทศเนเธอร์แลนด์ ก่อตั้งเมื่อปี ค.ศ. 1614 โดยสมัชชาท้องถิ่นแห่งนครโกรนิงเงิน เป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่เป็นอันดับ 2 ของเนเธอร์แลนด์  ปัจจุบันมีนักศึกษาทั้งหมด 30,041 คน และบุคลากรฝ่ายวิชาการ 5,608 คน มีการจัดการเรียนการสอนใน 11 คณะ และ 9 บัณฑิตวิทยาลัย มีศูนย์วิจัยและสถาบันวิจัยทั้งหมด 27 แห่ง และมีหลักสูตรรวมกันกว่า 175 หลักสูตร มีผู้ได้รับรางวัลโนเบลมาแล้ว 4 คน และรางวัลสปิโนซา 5 คน ได้รับการจัดอันดับให้อยู่ใน 100 อันดับแรกของมหาวิทยาลัยที่ดีที่สุดในโลกอยู่เสมอๆ
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ (ภาษาอังกฤษ)
| ด ค กมหาวิทยาลัยในกลุ่มกูอิงบรา |
| --- | --- |
 ออร์ฮูส  บาร์เซโลนา  แบร์เกน  โบโลญญา  บริสตอล  บูดาเปสต์  กูอิงบรา  เดอรัม  ดับลิน  เอดินบะระ  กอลเวย์  เจนีวา  เกิททิงเงิน  กรานาดา  กราซ  โกรนิงเงิน  ไฮเดิลแบร์ค  Iaşi  อิสตันบูล  เยนา  กรากุฟ  ไลเดิน  เลอเฟิน  Louvain-la-Neuve  ลียง  มงเปอลีเย  ปาโดวา  ปาวีอา  ปัวตีเย  ปราก  เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก  ซาลามังกา  ซีเอนา  ตาร์ตู  Turku I  Turku II  อุปซอลา  วิลนีอุส  เวือทซ์บวร์ค 
| ด ค กมหาวิทยาลัยในประเทศเนเธอร์แลนด์ |
| --- | --- |
 โกรนิงเงิน  เดลฟท์  ตเว็นเตอ  ติลบืร์ค  มาสทริชท์  ยูเทรกต์  รัดเบาด์ไนเมเคิน  ไลเดิน  วาเคอนิงเงิน  เสรีอัมสเตอร์ดัม  อัมสเตอร์ดัม  เอรัสมุสรอตเทอร์ดาม  ไอนด์โฮเฟิน
มารีนึส ฟัน เดอร์ลึบเบอ

| มารีนึส ฟัน เดอร์ลึบเบอ |
| --- | --- |
เกิด: 13 มกราคม ค.ศ. 1909(1909-01-13)
เสียชีวิต: 10 มกราคม ค.ศ. 1934(1934-01-10) (24 ปี)
มารีนึส ฟัน เดอร์ลึบเบอ (ดัตช์: Marinus van der Lubbe) เป็นสมาชิกสภาคอมมิวนิสต์ชาวดัตช์ เขาถูกประหารชีวีตหลังมีส่วนรู้เห็นในการลอบวางเพลิงอาคารรัฐสภาไรชส์ทาค หรือเป็นที่รู้จักในเหตุการณ์ เหตุเพลิงไหม้อาคารรัฐสภาไรชส์ทาค
แหล่งข้อมูลอื่น

English translation of The Reichstag Fire (1963) by Fritz Tobias, with introduction by A. J. P. Taylor
Biography Marinus van der Lubbe on libcom.org history
Dutch Council Communism and Van der Lubbe Burning the Reichstag - The question of "exemplary acts" - the political repercussions of his act on his comrades
Zuidenwind Filmproductions เก็บถาวร 2009-03-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน at www.zuidenwind.nl Documentary about Marinus van der Lubbe
Marinus van der Lubbe rehabilitated (English)
มหาวิทยาลัยไลเดิน

| --- | --- |
Universiteit Leiden

ละติน: Academia Lugduno-Batava
ชื่อเดิม: Rijksuniversiteit Leiden
คติพจน์: Libertatis Praesidium (Latin)
คติพจน์อังกฤษ: Bastion of Freedom
ประเภท: รัฐ
สถาปนา: 8 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1575
งบประมาณ: 588 ล้านยูโร (ค.ศ. 2016)
พระอธิการ: คาเรล สโตล์เกอร์
อาจารย์: 1,352
ผู้ศึกษา: 26,900 (ค.ศ. 2017)
ที่ตั้ง: ไลเดิน และ เดอะเฮก, เซาท์ฮอลแลนด์, เนเธอร์แลนด์
วิทยาเขต: Urban/College town
สี:   น้ำเงินเข้ม
เว็บไซต์: www.universiteitleiden.nl

มหาวิทยาลัยไลเดิน (อังกฤษ: Leiden University ย่อว่า LEI; ดัตช์: Universiteit Leiden) ตั้งอยู่ที่เมืองไลเดิน เป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศเนเธอร์แลนด์ มหาวิทยาลัยก่อตั้งในปี ค.ศ. 1575 โดยวิลเลียม เจ้าชายแห่งออเรนจ์ ผู้นำการปฏิวัติดัชต์ในสงครามแปดสิบปี ราชวงศ์ออเรนจ์-นัสเซาและมหาวิทยาลัยยังคงมีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด สมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนาแห่งเนเธอร์แลนด์ สมเด็จพระราชินีนาถเบียทริกซ์แห่งเนเธอร์แลนด์ และสมเด็จพระราชาธิบดีวิลเลิม-อเล็กซานเดอร์แห่งเนเธอร์แลนด์ ทรงศึกษาจบที่นี่ มหาวิทยาลัยมีชื่อเสียงขึ้นมาในช่วงยุคทองของเนเธอร์แลนด์ มหาวิทยาลัยยังมีศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียงอย่าง เรอเน เดการ์ต, แร็มบรันต์, คริสตียาน เฮยเคินส์, และบารุค สปิโนซา
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
| ด ค กมหาวิทยาลัยในกลุ่มกูอิงบรา |
| --- | --- |
 ออร์ฮูส  บาร์เซโลนา  แบร์เกน  โบโลญญา  บริสตอล  บูดาเปสต์  กูอิงบรา  เดอรัม  ดับลิน  เอดินบะระ  กอลเวย์  เจนีวา  เกิททิงเงิน  กรานาดา  กราซ  โกรนิงเงิน  ไฮเดิลแบร์ค  Iaşi  อิสตันบูล  เยนา  กรากุฟ  ไลเดิน  เลอเฟิน  Louvain-la-Neuve  ลียง  มงเปอลีเย  ปาโดวา  ปาวีอา  ปัวตีเย  ปราก  เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก  ซาลามังกา  ซีเอนา  ตาร์ตู  Turku I  Turku II  อุปซอลา  วิลนีอุส  เวือทซ์บวร์ค 
| ด ค กมหาวิทยาลัยในประเทศเนเธอร์แลนด์ |
| --- | --- |
 โกรนิงเงิน  เดลฟท์  ตเว็นเตอ  ติลบืร์ค  มาสทริชท์  ยูเทรกต์  รัดเบาด์ไนเมเคิน  ไลเดิน  วาเคอนิงเงิน  เสรีอัมสเตอร์ดัม  อัมสเตอร์ดัม  เอรัสมุสรอตเทอร์ดาม  ไอนด์โฮเฟิน
จักรพรรดิศิวาจี

| จักรพรรดิศิวาจี |
| --- | --- |

รัชสมัย: 6 มิถุนายน ค.ศ. 1674 – 3 เมษายน ค.ศ. 1680
ราชาภิเษก: 6 มิถุนายน ค.ศ. 1674, ป้อมรายคัท
รัชกาลก่อนหน้า: สถาปนาจักรวรรดิมราฐา
รัชกาลถัดไป: สมเด็จพระจักรพรรดิสัมภาจี
ประสูติ: 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1630  ป้อมศิวเนรี
สวรรคต: 3 เมษายน ค.ศ. 1680 ป้อมรายคัท
พระอัครมเหสี: สาอีบาอี โสยาราบาอี สักวาบาอี
พระราชบุตร: สัมภาจี โภสเล ราชาราม โภสเล
ฉัตรปตี ศิวาจี โภสเล
ราชวงศ์: ราชวงศ์โภสเล
พระราชบิดา: ศาหจี โภสเล
พระราชมารดา: ชาชีบาอี
ฉัตรปตี ศิวาจีราเช โภสเล (มราฐี: छत्रपती शिवाजीराजे भोसले; 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1630 – 3 เมษายน ค.ศ. 1680) เป็นจักรพรรดิองค์แรกแห่ง จักรวรรดิมราฐา ครองราชย์ตั้งแต่ 6 มิถุนายน ค.ศ. 1674 ถึง 3 เมษายน ค.ศ. 1680 เป็นผู้ที่มีอิทธิพลต่อแนวคิดชาตินิยมต่อ มหาตมา คานธี และนักสู้เพื่ออิสรภาพชาวอินเดียอีกหลาย ๆ คน
ชีวิตแรกเริม

ฉัตรปตี ศิวาจีราโช โภสเล หรือพระนามเดิม ศิวาจี โภสเล ประสูติเมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1630 (บ้างว่า 6 เมษายน ค.ศ. 1627) ณ ป้อมภูเขาศิวเนรี ใกล้เมืองจุนนา เขตปูเน รัฐมหาราษฏระ ในปัจจุบัน พระนามของพระองค์มีที่มาจากเทพเจ้าศิวาอีซึ่งพระนางชีชาบาอีได้บูชาอยู่ตลอดเวลาที่ทรงครรภ์ศิวาจีอยู่ โดยพระบิดามีพระนามว่า ศาหจี โภสเล เป็นนักรบมราฐีผู้รับใช้อาณาจักรสุลต่านทักขิน (เดคกัน) พระมารดามีพระนามว่า ชีชาบาอี (หรือ ชีชาไบ) บุตรีของราชาลาขุชีราว ชาธัวแห่งสินทเขท ในเวลานั้น อำนาจในแผ่นดินทักขินถูกปกครองร่วมโดยอาณาจักรอิสลาม 3 อาณาจักร คือ อาณาจักรพีชปุร , อาณาจักรอาเหม็ดนคร และ อาณาจักรโคลโกณทา ศาหจีมักจะเลือกจงรักภักดีอยู่ระหว่าง นิซัมชาห์ฮี แห่ง อาเหม็ดนคร, อทิลศาห์ แห่ง พีชปุร และจักรวรรดิมุคัล แต่ก็ยังครอบครองชาคีร์ (เขตศักดินา) และกองทัพไว้กับตัวอยู่ตลอด
ศิวาจีทรงทุ่มเทเวลากับพระมารดาผู้ศรัทธาและเลื่อมใสต่อศาสนาไว้อย่างหนักแน่น สภาพแวดล้อมทางศาสนาส่งผลกระทบต่อศิวาจีเป็นอย่างมาก และยังได้ทรงศึกษาเรื่องราววรรณคดีฮินดูที่ยิ่งใหญ่ 2 เรื่องคือ รามายณะ (รามเกียรติ์) และ มหาภารตะ อย่างหนักแน่น ซึ่งเป็นอิทธิพลที่ทำให้ศิวาจีทรงปกป้องความเชื่อทางศาสนาฮินดูไว้ตลอดพระชนม์ชีพของพระองค์ โดยตลอดพระชนม์ชีพของพระองค์สนพระทัยในคำสอนทางศาสนาอย่างลึกซึ้ง และมักจะแสวงหาเรื่องราวของศาสนาฮินดูและอิสลามนิกายซูฟีอย่างลึกซึ้ง
ชีวิตแรกเริม > การศึกษาและแนวคิดเรื่อง ฮินทวี สวาราชยะ

อย่างไรก็ตาม เมื่อศาหจี ได้สมรสกับตุกาบาอี โมฮีเต เขาได้ย้ายไปอาณาจักรพีชปุรเพื่อเป็นแม่นำในกองทัพของอทิลศาห์ เขาทิ้งศิวาจีและชีชาบาอีไว้ในปูเน และฝากฝังศิวาจีไว้กับ ทาโทจี โกทเทวะ ผู้ดูแลชาคีร์ ซึ่งได้คอยเลี้ยงดูและสอนสั่งศิวาจี ซึ่งศิวาจีเมื่อทรงพระเยาว์มักโปรดอยู่นอกป้อม และดูเหมือนจะไม่โปรดทรงพระอักษร แต่พระองค์มักจะทรงบอกเสมอว่าทรงรู้มาก นอกจากนี้ พระองค์ทรงนำพระสหายที่ไว้พระทัยพร้อมทหารจำนวนมากมาจากเขตมาวัฬ โดยในกลุ่มพระสหายชาวมาวัฬ พระองค์มักจะทรงชอบฝึกฝนพระองค์เองอยู่ในแถบป่าเขาของภูเขาสหยาทรีอยู่เสมอ ทำให้เป็นประโยชน์ต่อการทหารในเวลาต่อมา อย่างไรก็ตาม ความประพฤตินอกลู่นอกทางทำให้ทาโทจีมักจะไม่สบอารมณ์และมักจะบ่นอยู่ตลอดเวลาอยู่กับศาหจีว่าเลี้ยงได้ไม่ดีเท่าใดนัก
เมื่อพระชนมายุได้ 12 พรรษา ได้ทรงย้ายไปเมืองบังคาลอร์ กับพระเชษฐาและพระอนุชาต่างพระมารดา และได้ฝึกฝนเรียนรู้กันอย่างเต็มเปี่ยม พระองค์อภิเษกสมรสกับสาอีบาอีจากตระกูลนิมบัลการ์ในปี ค.ศ. 1640 ประมาณ ค.ศ. 1645–1646 ศิวาจีในวัยหนุ่ม เกิดความคิด ฮินทวี สวาราชยะ (ฮินดูปกครองตนเอง) อันเป็นแนวคิดชาตินิยมแรก ๆ ของอินเดียฮินดู โดยมีการกล่าวถึงในจดหมายที่ส่งไปให้ดาดาจี นาราส ปราภู
ความขัดแย้งกับอาณาจักรอทิลศาห์

เมื่ออายุได้ 15 ปี ศิวาจีได้ทรงเกลี้ยกล่อมอินายัต ข่าน ผู้บัญชาการป้อมโตรนา ให้ยกป้อมให้พระองค์ ขณะเดียวกันนั้น ฟิรันโคจี นรสาฬา ผู้บัญชาการป้อม ได้ยอมสวามิภักดิ์ต่อศิวาจี และ ป้อมโกนทณาถูกครอบครองโดยการติดสินบนผู้ตรวจการของอทิลศาห์ ส่งผลให้ศาหจีถูกอทิลศาห์รับสั่งจับกุมและจำคุก โทษฐานสมคบคิดกับศิวาจี จนกระทั่งเมื่อศิวาจีและพระเชษฐายอมแพ้ ศาหจีจึงถูกปล่อยตัวในปี ค.ศ. 1649 บ้างก็ว่าถูกจำคุกจนกระทั่งปี ค.ศ. 1653 หรือ ค.ศ. 1655 โดยในระหว่างที่พระบิดาถูกจับกุมนั้น ศิวาจีไม่กล้าเสี่ยงอันตรายเพื่อพระบิดา โดยหลังจากการปล่อยตัวแล้ว ศาหจีได้เกษียณตนเองออกจากชีวิตสาธารณะและถึงแก่กรรมจากอุบัติเหตุล่าสัตว์ จากการตายของพระบิดา ทำให้ศิวาจีทรงกลับมาโจมตีและยึดครองหุบเขาชวาลีจากจันทราราว โมเร ผู้เป็นเจ้าศักดินาและพระสหายของอทิลศาห์
ความขัดแย้งกับอาณาจักรอทิลศาห์ > ปะทะกับอัฟซาล ข่าน

ปี ค.ศ. 1659 อทิลศาห์ส่ง อัฟซาล ข่าน แม่ทัพผู้เปี่ยมประสบการณ์ กำจัดศิวาจีจากความพยายามในสิ่งที่พระองค์เห็นว่าเป็นเพียงการก่อจราจลระดับท้องถิ่น ทั้งสองได้พบกันในกระท่อมที่เชิงเขาประตาปคัฐในวันที่ 10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1659 โดยนัดหมายกันให้เตรียมมาแค่ดาบและผู้ติดตามเท่านั้น ศิวาจีทรงสงสัยว่าอัฟซาลกำลังจะทำร้ายพระองค์ หรืออาจจะวางแผนทำร้ายพระองค์อย่างลับ ๆ โดยในฉลองพระองค์ได้ใส่เกราะทองเอาไว้ พระหัตถ์ซ้ายใส่วาฆะนัข (กรงเล็บเสือ/อาวุธชนิดหนึ่งของอินเดียโบราณ) พระหัตถ์ขวาทรงพระขรรค์ พงศาวดารระบุแตกต่างออกไปว่าใครทำร้ายใครก่อน พงศาวดารของมราฐีกล่าวว่าอัฟซาลเป็นฝ่ายพยายามทำร้ายศิวาจีก่อน ส่วนพงศาวดารของเปอร์เซียกล่าวว่าศิวาจีเป็นฝ่ายทำร้ายก่อน อย่างไรก็ตาม การต่อสู้ในครั้งนั้นกล่าวว่าอัฟซาลลงดาบใส่ศิวาจีแต่ไม่สำเร็จเพราะศิวาจีใส่เกราะ และศิวาจีก็สวนกลับด้วยการใช้วาฆะนัขจิกใส่ตัวของอัฟซาลจนตาย แล้วส่งสัญญาณให้ทหารมราฐีที่ซ่อนตัวอยู่โจมตีกับทหารพีชปุระ
ความขัดแย้งกับอาณาจักรอทิลศาห์ > ศึกประตาปกัฐ

ในการรบครั้งนั้น ทหารของศิวาจีเป็นฝ่ายตีทหารพีชปุระ การจู่โจมของทหารราบและม้าของมราฐาโดยที่ทหารพีชปุระไม่ทันตั้งตัวทำให้ทหารของพีชปุระต้องถอยหนีไปเมืองวาอี ทหารพีชปุระกว่า 3,000 คนถูกสังหาร และลูกชายของอัฟซาลถูกจับไว้ 2 คน ชัยชนะครั้งนั้นทำให้ศิวาจีได้การยกย่องจากชาวมราฐาให้เป็นวีรบุรุษ อาวุธ, เกราะ, ม้าและของสำคัญอื่น ๆ ที่ทหารพีชปุระทิ้งไว้ ถูกนำมาใช้และเสริมสร้างกองกำลังที่แข็งแกร่งให้แก่กองทัพมราฐา เหตุการณ์ครั้งนั้นยังทำให้โอรังเซบ จักรพรรดิของมุคัลในเวลานั้น ระบุว่าศิวาจีคือภัยคุมคามใหญ่ของจักรวรรดิมุคัล หลังจากนั้นไม่นาน ศิวาจีและพรรคพวกได้ตัดสินใจเข้าตีอาณาจักรอทิลศาห์ที่พีชปุระ
ความขัดแย้งกับอาณาจักรอทิลศาห์ > ศึกโกลหาปุระ

โดยเพื่อล้างแค้นให้แก่ศึกที่ประตาปกัฐและต่อต้านอำนาจใหม่ของพวกมราฐา กองทัพอีก 10,000 คน ถูกส่งไปต้านศิวาจี โดยการนำทัพของรุสตัม ซามัน ศิวาจีพร้อมทัพม้าอีก 5,000 นาย ได้เข้าตีทัพของรุสตัมใกล้กับเมืองโกลหาปุระในวันที่ 28 ธันวาคม ค.ศ. 1659 ด้วยการเคลื่อนไหวที่รวดเร็ว ศิวจีได้นำทัพม้าตีกลางทัพ ขณะที่กองทัพม้าอีกส่วนได้ตีเข้าด้านข้าง การรบใช้เวลาหลายชั่วโมงและจบด้วยชัยชนะของกองทัพมราฐา และรุสตัมได้หลบหนีแตกพ่ายออกไป กองทัพพีชปุระเสียม้าไป 2,000 ตัว และเสียช้างไปอีก 12 เชือก การรบครั้งนี้ทำให้โอรังเซบตื่นตัวจากกองทัพมราฐาและเรียกศิวาจีว่า "ไอ้หนูภูเขา" และเตรียมพร้อมที่จะรับมือกับกองทัพมราฐาไว้
ความขัดแย้งกับอาณาจักรอทิลศาห์ > การปิดล้อมปันหาฬาและศึกที่ปาวัน คินท์

ในปี ค.ศ. 1660 อทิลศาห์ส่งแม่ทัพสิททิ ชาอุหาร์ ไปโจมตีเขตพรมแดนทางทิศใต้ โดยที่จักรวรรดิมุคัลจะเข้าโจมตีด้านเหนือ ในเวลานั้น ศิวาจีประทับพักแรมอยู่ที่ป้อมปันหาฬากับกองทัพของพระองค์ กองทัพของสิททิชาอุหาร์ได้เข้าล้อมป้อมในช่วงกลางปี โดนพยายามตัดเส้นทางเสบียงของป้อม และสั่งซื้อระเบิดจากอังกฤษ รวมทั้งนำกองทัพปืนใหญ่อังกฤษมาเพื่อเสริมการโจมตี การกระทำดังกล่าวทำให้ศิวาจีกริ้วอังกฤษมาก ในเดือนธันวาคม พระองค์จึงสั่งให้ทหารเข้าปล้นโรงงานอังกฤษและจับกุมแรงงานโรงงาน 4 คน ไปจำคุกจนกลางปี ค.ศ. 1663
มีหลายหลักฐานระบุถึงการสิ้นสุดการปิดล้อม บ้างว่าศิวาจีทรงหนีจากป้อมและถอยทัพไปยังราคนา เนื่องจากอทิลศาห์องค์ใหม่เข้ามาบัญชาการด้วยพระองค์เองและได้ยึดป้อมหลังจากปิดล้อมมา 4 เดือน บ้างก็ว่าศิวาจีทรงเจรจากับสิททิชาอุหาร์และมอบป้อมให้ในวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 1660 และถอยทัพไปวิศาลคัฐ และภายหลังก็ได้ยึดป้อมคืนได้ในปี ค.ศ. 1673 ซึ่งทำให้เกิดความสับสนระหว่างสาเหตุที่ศิวาจีทรงถอนทัพถอยออกไป (หลบหนี หรือ ทำสนธิสัญญา?) และจุดหมายปลายทาง (ราคนา หรือ วิศาลคัฐ) แต่เรื่องที่นิยมเล่ามักเป็นเรื่องที่เขาหนีออกไปวิศาลคัฐมากกว่า ซึ่งได้หลบหนีไปในเวลากลางคืน และได้มีทหารและแม่ทัพเข้าปกป้องเพื่อทำให้ศิวาจีและทหารที่เหลือหลบหนีไปวิศาลคัฐได้ โดยเฉพาะพาชี ประภู เทศปานเท แม่ทัพม้าผู้ที่เสียสละชีวิตเพื่อให้ศิวาจีสามารถหนีไปวิศาลคัฐได้ และสู้ศึกกับทหารพีชปุระจนตัวตาย ในภายหลัง ช่องเขาที่เป็นที่ต่อสู้กัน ได้เปลี่ยนชื่อจาก โคท คินท์ (ช่องเขาม้า) เป็น ปาวัน คินท์ (ช่องเขาศักดิ์สิทธิ์) เพื่อเป็นเกียรติให้แก่ประภู เทศปานเท และทหารที่สู้กับทหารพีชปุระ
ปะทะกับพวกมุคัล

จนถึงปี ค.ศ. 1657 ศิวาจีทรงพยายามรักษาความสัมพันธ์กับมุคัลเอาไว้ และได้ทรงส่งข้อเสนอไปยังโอรังเซบในการยึดครองพีชปุระ และในทางกลับกัน พระองค์ยังมั่นใจในการรับรู้สิทธิในการครอบครองป้อมพีชปุระและหมู่บ้านในอำนาจอย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตาม การเผชิญหน้ากันระหว่างมราฐาและมุคัลเริ่มขึ้นในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1657 เมื่อขุนนางของศิวาจีรุกล้ำเขตของมุคัลใกล้เมืองอาเหม็ดนคร ตามมาด้วยการบุกปล้นเมืองจุนนา และได้เงินประมาณ 300,000 เหรียญ และ ม้า 200 ตัว โอรังเซบซึ่งในเวลานั้นเป็นอุปราชแห่งทักขิน ได้ส่งนาสิริ ข่าน เข้าโจมตีศิวาจีแต่กลับพ่ายแพ้ออกมา อย่างไรก็ตาม การสู้รบกับศิวาจีโดยโอรังเซบในเวลานั้นได้หยุดชั่วคราวโดยฤดูฝนและการทำสงครามแย่งชิงบัลลังก์กับพี่น้องร่วมสายเลือดขณะที่จักรพรรดิชาห์ จาฮัน กำลังประชวร
ปะทะกับพวกมุคัล > บุกตีชาอิสตา ข่าน

จากการร้องขอของ พาทีเพคุม แห่ง พีชปุระ โอรังเซบส่งพระปิตุลา ชาอิสตา ข่าน พร้อมทหารกว่า 150,000 คนและกองปืนใหญ่ โดยร่วมกับทหารของพีชปุระ โดย สิททิ ชาอุหาร์ โดย ชาอิสตา ข่าน พร้อมทหาร 300,00 คน และ อาวุธครบมือ เข้ายึดเมืองปูเนและบริเวณใกล้เคียงป้อมจากัณ โดยเข้าล้อม 1 เดือนกับอีกครึ่งเดือน จนกระทั่งทำลายกำแพงลงได้ โดยชาอิสตา ข่าน ได้อาวุธที่แข็งแกร่งขึ้น กองทัพที่ใหญ่ขึ้น และได้เข้ายึดเมืองปูเน และใช้พระราชวังของศิวาจีเป็นที่อยู่ของตน
ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1663 ศิวาจีได้แอบโจมตีอย่างไม่ทันตั้งตัวที่ปูเน ว่ากันว่าศิวาจีและทหารกว่า 200 คน เข้าแฝงตัวในเมืองปูเนโดยอาศัยงานแต่งงานเป็นจุดกำบัง และได้เข้าไปในวังของชาอิสตา และลงมือสังหารผู้ที่อยู่ในวังหลาย ๆ คน ชาอิสตา ข่าน หนีไปได้ แต่เขาเสียนิ้วโป้งขณะสู้กับกลุ่มของศิวาจี และยังสูญเสียลูกชายและญาติ ๆ อีกหลาย ๆ คน ชาอิสตาหนีไปที่กองกำลังมุคัลที่นอกเมืองปูเน และถูกโอรังเซบลงโทษด้วยการสั่งให้ย้ายไปอยู่ที่เขตบังคลา (ปัจจุบันคือ ประเทศบังคลาเทศ และ รัฐบังคลาตะวันตก)
เวลาไม่นาน ชาอิสตาได้ส่ง กาตาลิบ ข่าน แม่ทัพชาวอุสเบก เข้าโจมตีและทำลายป้อมที่อยู่ในเขตโกนกัณในวันที่ 3 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1661 ทหารมุคัล 3,000 คน เดินทัพออกจากปูเนผ่านเขตชนบทเพื่อเตรียม "เซอร์ไพรส์" ทหารมราฐา และในศึกที่อุมเบร์ขินท์ ทหารของศิวาจีทั้งทหารราบและทหารม้าได้ซ่อนตัวและล้อมทหารของกาตาลิบไว้ในทางผ่านอุมเบร์ขินท์ใกล้เมืองเปนในปัจจุบัน
เพื่อตอบโต้การโจมตีของชาอิสตา และ การเติมเต็มคลังที่หมดไป ใน ค.ศ. 1664 ศิวาจีสั่งให้ทำลายเมืองสุรัตอันเป็นแหล่งการค้าของพวกมุคัลจนสิ้น
ปะทะกับพวกมุคัล > สนธิสัญญาปุรันดาร์

จากการโจมตีต่อชาอิสตาและเมืองสุรัต ทำให้จักรพรรดิโอรังเซบกริ้วมาก ดังนั้นจึงได้ส่งมีร์ซาชัยสิงห์ที่ 1 พร้อมกับทหาร 150,000 คน ไปโจมตีศิวาจี กองทัพของชัยสิงห์ได้โจมตีและยึดป้อมหลายแห่งของพวกมราฐาได้ ทำให้ศิวาจีต้องยอมเข้าตกลงกับชัยสิงห์ดีกว่าเสียป้อมและผู้คนไป
ศิวาจีและชัยสิงห์ ได้ทำสัญญาปุรันดาร์ในวันที่ 11 มิถุนายน ค.ศ. 1665 ศิวาจีต้องมอบป้อม 23 ป้อม และจ่ายค่าปฏิกรรมสงครามจำนวน 400,000 รูปี ให้แก่มุคัล และต้องส่งสัมภาจีไปเป็นซาดาร์ของมุคัล และรับใช้ราชสำนักมุคัลและสู้เคียงข้างกับมุคัลในสงครามกับพีชปุระ ผู้บัญชาการของกองทัพมราฐาคนหนึ่ง คือ เนตาจี ปาลการ์ ไปเป็นพวกมุคัล จะได้รับรางวัลอย่างดีสำหรับความกล้าหาญของเขา และ ต้องเปลี่ยนไปนับถือศาสนาอิสลาม เปลี่ยนชื่อเป็น กุลี มุฮัมหมัด ข่าน และถูกส่งไปชายแดนอัฟกาน เพื่อสู้กับพวกชนเผ่าต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม เขาได้กลับไปรับใช้ศิวาจีในปี 1676 สิบปีให้หลัง และกลับไปนับถือศาสนาฮินดูอีกครั้ง
ปะทะกับพวกมุคัล > ถูกจับที่อัคราและหนีไป

ปี ค.ศ. 1666 จักรพรรดิโอรังเซบเชิญศิวาจีมาที่อัครา พร้อมกับพระโอรส 9 พรรษา สัมภาจี โอรังเซบวางแผนจะส่งศิวาจีไปที่กานดาหาร์ (ปัจจุบันอยู่ในอัฟกานิสถาน) เพื่อรวบรวมอาณาจักรชายแดนทางตะวันตกเฉียงเหนือของจักรวรรดิมุคัล อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1666 โอรังเซบให้ศิวาจียืนข้างหลังกลุ่มเสนาบดีทหาร ทำให้ศิวาจีไม่พอใจ บริภาษโอรังเซบและเดินออกไป แต่ก็ถูกจับกุมอยู่ในบ้านพักโดยฟาอุรัด ข่าน ผู้บัญชาการป้อมแห่งอัครา
ศิวาจีทรงแกล้งประชวรและขอให้ได้ใช้ชีวิตที่เหลือในดินแดนทักขิน ด้วยความมั่นใจและได้หลอกลวงโอรังเซบ หลังจากนั้นพระองค์ได้รับอนุญาตให้ส่งของหวานและของถวายแก่สาธุ โยคี และวิหารในอัคราเพื่อให้คุ้มครองสุขภาพของพระองค์ ผ่านไปหลายวัน สัมภาจีได้ถูกปล่อยตัวออกไปเนื่องจากยังทรงพระเยาว์อยู่ และหลังจากนั้น ศิวาจีก็ทรงหลบหนีไปโดยปลอมเป็นคนงานขนตระกร้าของหวานออกไปในวันที่ 17 สิงหาคม ค.ศ. 1666 เอกสารของมุคัลอ้างว่า ศิวาจีและพระโอรสทรงปลอมตัวเป็นสาธุกลับไปทักขิน หลังจากนั้นไม่นั้น ศิวาจีทรงปล่อยข่าวลือการสิ้นพระชนม์ของสัมภาจีเพื่อหลอกลวงมุคัลและปกป้องสัมภาจี ผลการค้นคว้าล่าสุดพบว่าศิวาจีอาจจะปลอมเป็นพราหมณ์หลังจากได้ทำพิธีทางศาสนาในวันที่ 22 กรกฎาคม ค.ศ. 1666 และหลบหนีไปโดยการแฝงตัวรวมกับพราหมณ์กวินทรา ปรมานันทะ ส่วนสัมภาจีได้หนีออกจากอัคราและไปมธุราโดยคนสนิทของศิวาจี
สงบศึกกับพวกมุคัล

หลังจากที่ศิวาจีทรงหนีจากพวกมุคัลได้แล้ว ความแค้นระหว่างมุคัลกับมราฐาก็ถูกระงับโดยชาสวาน สิงห์ ซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวกลางของระหว่างศิวาจีกับโอรังเซบ สำหรับข้อเสนอเพื่อสันติฉบับใหม่ ระหว่างปี ค.ศ. 1668 ถึง ค.ศ. 1670 โอรังเซบได้แต่งตั้งตำแหน่งราชาให้แก่ศิวาจี สัมภาจีได้รับตำแหน่งเสนาบดีทหารคืนพร้อมม้า 5,000 ตัว ศิวาจีได้ส่งสัมภาจีและแม่ทัพประตาปราว คุชาร์ ไปรับใช้เจ้าชายมูอัสสัม อุปราชแห่งอุรังคบัต สัมภาจียังได้เบราร์ไว้สำหรับเป็นที่เก็บภาษีอีกด้วย โอรังเซบยังอนุญาตให้ศิวาจีตีอาณาจักรของอทิลศาห์ ซึ่งอทิลศาห์ได้ขอร้องให้มีสันติและมอบดินแดนสาเทศมุขีและฉอุทาอี ให้แก่ศิวาจี