stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
นอร์แมน เบตส์
บทบาท

นอร์แมน เบตส์ เป็นฆาตกรต่อเนื่องโรคจิตที่ โรเบิร์ต บล็อก นักเขียนชาวอเมริกันผู้ประพันธ์นวนิยายเรื่องนี้แต่งขึ้น โดยได้รับแรงบันดาลใจมาจาก เอ็ด กีน ฆาตกรต่อเนื่องที่มีตัวตนจริงที่ก่อเหตุขึ้นในรัฐวิสคอนซินหลายครั้งในยุคทศวรรษที่ 50
นอร์แมน เบตส์ ในนวนิยายเป็นชายหนุ่มร่างอ้วน บุคลิกวิปริต ที่ซ่อนศพแม่ของตนเองไว้ในห้องเก็บของใต้ดิน โดยที่เขาเป็นคนสังหารแม่ด้วยตัวเอง โดยที่ไม่รู้สึกตัว
เมื่อถูกสร้างเป็นภาพยนตร์และออกฉายในปี ค.ศ. 1960 ผู้สร้างได้เปลี่ยนแปลงรูปลักษณ์ของนอร์แมนไปเป็นชายหนุ่มรูปบอบบาง อายุราว 30 ต้น ๆ ขี้อาย อยู่เป็นโสด ในคฤหาสน์ 2 ชั้นทรงแคลิฟอร์เนียโกธิคบนเนินเขาหลังโรงแรมของตนเอง  โดยที่ดูภายนอกไม่ออกว่าเป็นโรคจิต
ตัวละครตัวนี้ถูกรับบทโดย แอนโทนี เพอร์กินส์ นักแสดงชาวอเมริกัน ที่เดิมจะถูกวางบทให้รับบทเป็น แซม ลูมิส แฟนหนุ่มของ แมเรียน เครน ตัวละครหญิงที่ตกเป็นเหยื่อฆาตกรรมของนอร์แมน
นอร์แมน ปรากฏตัวครั้งแรกในภาพยนตร์ในรูปแบบเงาดำที่หน้าประตูคฤหาสน์ (เมื่อภาพยนตร์ผ่านไปแล้วกว่าครึ่งเรื่อง) ระหว่างที่แมเรียนขับรถหลงทางมาขณะที่ฝนตก เธอกำลังหาที่พักและที่หลบฝน นอร์แมนถือร่มมาในมือ แต่ไม่ได้กาง แต่เขากางออกเมื่อรับแมเรียนเข้าไปในออฟฟิศ พร้อมกับพูดว่า "ขอโทษ ฝนตก ผมไม่ได้ยินเสียงแตร"
และเมื่อได้พูดคุยและขอตัวกลับไปยังคฤหาสน์แล้ว นอร์แมนได้หยิบวิกผมและเสื้อผ้าแม่มาสวม และถูก "แม่" ของตนเองเข้าครอบงำ โดยเขาสนทนาโต้ตอบระหว่างแม่กับตนเอง  ซึ่งแมเรียนมองเห็นเป็นเงาตะคุ่มจากห้องพักและได้ยินเสียงผู้หญิงแก่ จึงเตือนด้วยความปรารถนาดี แต่นอร์แมนรู้สึกโกรธที่แมเรียนแนะนำให้ส่งแม่เข้าสถานดูแล ซึ่งนอร์แมนกล่าวเป็นเหมือนนัยว่า "บางครั้งแม่ก็คลุ้มคลั่งขึ้นมาบ้าง"  ซึ่งต่อมานอร์แมนก็ได้สังหารแมเรียนขณะที่เธออาบน้ำในห้องน้ำ ด้วยการสวมวิกผมและเสื้อผ้าของแม่ พร้อมกับวิ่งกลับไปที่คฤหาสน์และวิ่งกลับมาด้วยสภาพของนอร์แมนคนเดิม โดยไม่รู้ตัวมาเลยว่าแท้จริงแล้วตนเองเป็นผู้สังหารแมเรียน   แต่ได้กลบเกลื่อนด้วยการทิ้งหลักฐานทั้งหมดในบึงใกล้ ๆ โรงแรม
ต่อมา นอร์แมน ยังได้สังหาร อาร์โบเกส นักสืบเอกชนอีกรายที่บันไดคฤหาสน์ด้วยมีดทำครัว ซึ่งเป็นอุปกรณ์เดียวกับที่สังหารแมเรียน
ท้ายสุด เมื่อนอร์แมนถูกจับได้พร้อมกับเฉลยในตอนท้ายว่า แท้จริงแล้ว นางเบตส์คือศพที่ถูกนอร์แมนซ่อนไว้ในห้องใต้ดิน นอร์แมนถูกจิตแพทย์สัมภาษณ์ จิตแพทย์ได้วิเคราะห์ว่า นอร์แมนไม่ได้เป็นบุคคลลักเพศที่แต่งตัวเป็นแม่ แต่เป็นโรคจิตอย่างรุนแรง จิตใจของเขาว้าวุ่นสับสน นอร์แมนเป็นผลมาจากการเลี้ยงดูตามลำพังของแม่ที่เย็นชาและไม่ใส่เขา ซึ่งนอร์แมนได้สังหารแม่และชู้รักของแม่ด้วยยาพิษบนเตียงนอนโดยที่ไม่มีใครรู้ความจริง  เมื่อทำไปแล้วเกิดรู้สึกกลัวความผิดขึ้นในใจ จึงสวมชุดแม่และพยายามคิดเลียนแบบแม่ นานวันเข้าก็สามารถโต้ตอบกันเองได้ เป็นบุคลิกหลากหลาย เมื่อพบกับแมเรียน ซึ่งเป็นผู้หญิงสวยและมีเสน่ห์ทางเพศ นอร์แมนเกิดชอบเธอเข้า ทำให้จิตใจความเป็นแม่เกิดอิจฉา เพราะทนไม่ได้ที่ลูกชายเพียงคนเดียวที่จะไปมีผู้หญิงคนอื่น และเป็น "แม่" นี่เองที่สังหารแมเรียน
ความโด่งดัง

ตัวละคร นอร์แมน เบตส์ ยังได้โลดแล่นอีกเป็นเวลานานถึง 22 ปี เมื่อ Psycho ออกฉายและประสบความสำเร็จ ได้มีการสร้างภาคต่อมาอีกถึง 3 ภาค รวมทั้งหมดเป็น 4 ภาคและยังมีเป็นซีรีส์อีก มีนักแสดงหลายคนที่รับบทนี้ และในปี ค.ศ. 1999 ก็ได้มีการนำกลับมาสร้างใหม่ โดย กัส แวน แซงต์ ซึ่งเป็นภาพยนตร์สี บทของนอร์แมน เบตส์ แสดงโดย วินซ์ วอห์น
นอร์แมน เบตส์ ได้ชื่อว่าเป็นฆาตกรโรคจิตหรือตัวละครฝ่ายร้ายอันดับต้น ๆ เช่นเดียวกับ ฮันนิบาล เล็กเตอร์ จากเรื่อง The Silence of the Lambs (ค.ศ. 1992) ที่นักวิจารณ์และนักชมภาพยนตร์ชื่นชอบ ถึงแม้ว่าจะเป็นตัวละครที่มีอายุมาจนถึงปัจจุบันนี้นานหลายสิบปีแล้วก็ตาม
มีการวิเคราะห์กันว่าป้ายทะเบียนรถของแมเรียน คือ NFB 418 ซึ่งในภาพยนตร์ได้ตอกย้ำด้วยการโคลสอัพให้เห็นชัดเจนหลายครั้ง  ย่อมาจากชื่อของ นอร์แมน และชื่อของ นักบุญฟรานซิสแห่งอัสซีซี (Saint Francis of Assisi) ที่สามารถสื่อสารกับนกได้ ด้วยต้องการสื่อเป็นนัย เพราะในห้องพักส่วนตัวของนอร์แมนหลังออฟฟิศ  มีซากนกสตั๊ฟฟ์ไว้มากมาย ซึ่งนอร์แมนเปิดเผยกับแมเรียนว่า การสต๊ฟฟ์สัตว์ที่ตายไปแล้วอย่างนก เป็นงานอดิเรกที่เขาชื่นชอบ ซึ่งเป็นการตอกย้ำความวิปริตที่ซ่อนอยู่ในใจนอร์แมน อีกทั้ง การที่นอร์แมนได้ฆาตกรรมแมเรียน ก็คือ การที่วางเหยื่อ (เบตส์-bait) ล่อนกกระเรียน (เครน-crane) ให้มาติดกับ  ซึ่งเมื่อนอร์แมนในสภาพปกติวิ่งมาดูสภาพห้องน้ำ
หลังเกิดเหตุแล้ว เขาก็เอามือปิดปากเหมือนจะอาเจียน ทำให้ไปโดนภาพวาดนกที่แขวนบนผนังตกลงมา ซึ่งนกนั่นก็หมายถึง แมเรียน
ปัญหาสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย

ไฟป่าในจังหวัดแม่ฮ่องสอน เดือนมีนาคม พ.ศ. 2553
การเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วของประเทศไทยทำให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมนานาประการ ประเทศไทยกำลังประสบปัญหาเรื่องอากาศ, การลดลงของประชากรสัตว์ป่า, การทำลายป่า, การชะล้างพังทลายของดิน, การขาดแคลนน้ำ และปัญหาขยะ ตามข้อมูลบ่งชี้ใน พ.ศ. 2547 ค่าใช้จ่ายด้านมลพิษทางอากาศและน้ำของประเทศมีขนาดเพิ่มขึ้นไปจนถึงที่ประมาณ 1.6–2.6 เปอร์เซนต์ของจีดีพีต่อปี การเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศไทยจึงก่อให้เกิดความเสียหายอย่างมากต่อผู้คนและสิ่งแวดล้อมดังที่ปรากฏ
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560–2564) ของประเทศไทยเตือนว่า "ในปัจจุบันทรัพยากรธรรมชาติและคุณภาพสิ่งแวดล้อมของประเทศกำลังเสื่อมโทรม และกลายเป็นจุดอ่อนในการรักษาพื้นฐานของการผลิต, บริการ และการใช้ชีวิตอย่างยั่งยืน มีการใช้ต้นตอทรัพยากรธรรมชาติจำนวนมากเพื่อการพัฒนา ส่งผลให้เกิดการกร่อนสลายอย่างต่อเนื่อง ป่าได้หมดลง และความหลากหลายทางชีวภาพถูกคุกคาม ในขณะที่แสดงความเสี่ยงต่อการขาดแคลนน้ำในอนาคต การจัดหาน้ำที่มีอยู่ไม่สามารถตอบสนองความต้องการของภาคส่วนต่าง ๆ ได้ ความขัดแย้งในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติเกิดจากการจัดสรรของการเข้าถึงและการใช้ประโยชน์ที่ไม่เป็นธรรม ยิ่งไปกว่านั้น ปัญหาสิ่งแวดล้อมได้เพิ่มขึ้นพร้อมกับการเติบโตทางเศรษฐกิจและการทำให้กลายเป็นเมือง ปัญหาทั้งหมดเหล่านี้ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตและเพิ่มความเสียหายทางเศรษฐกิจมากขึ้น"
อากาศเปลี่ยนแปลง

นักวิจัยพบว่าอุณหภูมิของประเทศไทยสูงขึ้นในช่วงครึ่งศตวรรษที่ผ่านมา มีความแปรปรวนบางอย่างในการประเมินของพวกเขา กรมอุตุนิยมวิทยาของประเทศไทยรายงานว่าอุณหภูมิเฉลี่ยต่อปีในประเทศไทยสูงขึ้นประมาณหนึ่งองศาเซลเซียสจาก พ.ศ. 2524 ถึง พ.ศ. 2550 การศึกษาอื่นพบว่าอุณหภูมิเฉลี่ยต่อปีในประเทศไทยเพิ่มขึ้น 0.95 องศาเซลเซียสระหว่าง พ.ศ. 2498 และ พ.ศ. 2552 มากกว่าอุณหภูมิโลกที่เพิ่มขึ้นโดยเฉลี่ย 0.69 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดรายปีเพิ่มขึ้น 0.86 องศาเซลเซียสและอุณหภูมิต่ำสุดรายปีลดลง 1.45 องศาเซลเซียสตลอด 55 ปีที่ผ่านมา จาก พ.ศ. 2536 ถึง พ.ศ. 2551 ระดับน้ำทะเลในอ่าวไทยได้เพิ่มขึ้น 3–5 มม. ต่อปีเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยทั่วโลก 1.7 มม. ต่อปี ศาสตราจารย์แดนนี มาร์ก ที่ปรึกษาด้านสภาพภูมิอากาศแก่มูลนิธิร็อกเกอะเฟลเลอร์ ได้เตือนว่า "การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศมีผลกระทบอย่างรุนแรงต่อโลก และประเทศไทยน่าจะเป็นหนึ่งในประเทศที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดเนื่องจากสภาพทางภูมิศาสตร์, เศรษฐกิจ และระดับการพัฒนา" ระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น ซึ่งเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เป็นภัยคุกคามที่สำคัญสำหรับประเทศไทย
มลพิษทางอากาศ

ดูเพิ่ม: หมอกควันในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ธนาคารโลกประเมินว่ามีผู้เสียชีวิตในประเทศไทยจากมลพิษทางอากาศเพิ่มขึ้นจาก 31,000 คนใน พ.ศ. 2533 เป็น 49,000 คนใน พ.ศ. 2556
การเจริญเติบโตของอุตสาหกรรมได้ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศซึ่งอยู่ในระดับสูงสำหรับประเทศไทย ยานพาหนะและโรงงานได้ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศโดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตกรุงเทพมหานคร
ปัญหาหมอกควันและไฟป่าเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อภาคเหนือของประเทศเป็นประจำ โดยจังหวัดเชียงใหม่ติดอันดับคุณภาพอากาศเลวที่สุดอันดับต้น ๆ ของโลกจากฝุ่นละออง PM2.5 ยอดผู้ป่วยเฉพาะ 3 เดือนใน พ.ศ. 2564 เนื่องจากปัญหาดังกล่าวมีจำนวนถึง 30,000 คน ซึ่งมีสาเหตุมาจากการเผาป่าในประเทศเพื่อนบ้านเพื่อทำไร่ข้าวโพดของบริษัทขนาดใหญ่ ขณะที่ข้าราชการบางส่วนโทษว่าการเผาป่ามีสาเหตุจากการเก็บของป่า
มลพิษทางอากาศ > ความตกลงปารีสว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ประเทศไทยได้ยื่นเสนอแผนสนับสนุนในระดับประเทศอย่างมุ่งมั่น (การมีส่วนร่วมของประเทศในการลดแก๊สเรือนกระจกและการดำเนินงานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ; อักษรย่อ: INDC) ต่อกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (UNFCCC) เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2558 โดยให้คำมั่นว่าจะลดการปล่อยแก๊สเรือนกระจกลง 20–25 เปอร์เซ็นต์ภายใน พ.ศ. 2573 ประเทศไทยส่งผู้แทน 81 คนเข้าร่วมการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. 2558 (COP 21 หรือ CMP 11) ที่ปารีส เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน–11 ธันวาคม พ.ศ. 2558 ซึ่งประเทศไทยได้ลงนามในความตกลงปารีสว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2559 ในพิธีลงนามอย่างเป็นทางการ และให้สัตยาบันการปฏิบัติตามสนธิสัญญาเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2559
คำมั่นสัญญาระดับชาติในปารีสเท่ากับอุณหภูมิโลกที่เพิ่มขึ้น 3 องศาเซลเซียสตามที่นักวิทยาศาสตร์ภูมิอากาศระบุ โดยผู้เจรจาในปารีสได้พยายามทำให้สิ่งนี้ลดลงถึง 2 องศาเซลเซียส แต่ถึงแม้ตัวเลขที่ต่ำกว่านี้อาจ "... เป็นภัยพิบัติสำหรับกรุงเทพฯ" ซึ่งบังคับให้มีการละทิ้งเมืองภายใน พ.ศ. 2743 อย่างช้าที่สุด และภายใน พ.ศ. 2588–2613 อย่างเร็วที่สุด ในบทความที่ตีพิมพ์เมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2559 นักวิจัยด้านสภาพภูมิอากาศ เจมส์ แฮนเซน และมากิโกะ ซาโต ระบุว่า "เขตร้อน...ในฤดูร้อนกำลังตกอยู่ในอันตราย ที่จะไม่สามารถอยู่อาศัยได้จริงภายในสิ้นคริสต์ศตวรรษนี้ หากการปล่อยเชื้อเพลิงฟอสซิลในเชิงธุรกิจยังคงดำเนินต่อไป..." โดยใน พ.ศ. 2558 กรุงเทพมหานครมีอุณหภูมิเฉลี่ย 29.6 องศาเซลเซียส ซึ่งสูงกว่าปกติ 1.6 องศาเซลเซียส
ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2562 มูลนิธินิเวศวิทยาสากล (FEU) ซึ่งเป็นองค์การนอกภาครัฐด้านสิ่งแวดล้อมระดับโลกที่ตั้งอยู่ในบัวโนสไอเรส ได้เผยแพร่การประเมินคำมั่นสัญญาด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศ โดยตัดสินว่าการมีส่วนร่วมในระดับประเทศของไทย "ไม่เพียงพอ" ในความตกลงปารีส ประเทศไทยให้คำมั่นว่าจะลดการปล่อยแก๊สคาร์บอนลง 20 เปอร์เซ็นต์ซึ่งต่ำกว่าการปล่อยก๊าซแบบ "ทุกอย่างเป็นปกติ" (BAU) ที่คาดการณ์ไว้ โดยใช้การปล่อยมลพิษใน พ.ศ. 2548 เป็นพื้นฐานภายใน พ.ศ. 2573 รวมทั้งลดลงอีก 5 เปอร์เซ็นต์โดยขึ้นอยู่กับการได้รับความช่วยเหลือจากประเทศที่พัฒนาแล้ว ในทางตรงกันข้าม มูลนิธินิเวศวิทยาสากลคำนวณว่าการลดการปล่อยแก๊สเรือนกระจกของไทยลง 20 เปอร์เซ็นต์ภายใน พ.ศ. 2573 จะทำให้การปล่อยแก๊สเรือนกระจกเพิ่มขึ้น 39 เปอร์เซ็นต์จาก พ.ศ. 2556 การประเมินของมูลนิธินิเวศวิทยาสากลได้ตัดสินว่าคำมั่นสัญญาของทุกประเทศในอาเซียนนั้นไม่เพียงพอ: ซึ่งพม่าไม่ได้กำหนดเป้าหมายการลดการปล่อย ส่วนกัมพูชาและลาวจะไม่ยอมลดหย่อนใด ๆ เว้นแต่จะได้รับความช่วยเหลือจากนานาชาติ ขณะที่บรูไนและฟิลิปปินส์ยังมีประกาศแผนสนับสนุนในระดับประเทศอย่างมุ่งมั่นใน พ.ศ. 2562 รายงานของมูลนิธินิเวศวิทยาสากลนั้นตรงกันข้ามกับคำบรรยายของนายกรัฐมนตรีไทยและประธานสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ประยุทธ์ จันทร์โอชา ในการประชุมสุดยอดว่าด้วยการดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศ ค.ศ. 2019 เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2562 โดยเขาอ้างว่าภูมิภาคนี้ได้ลดการใช้พลังงานลง 22 เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับ พ.ศ. 2548
ระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น

กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งของรัฐบาลไทย (DMCR) ได้คำนวณว่าการกัดเซาะทำให้ประเทศสูญเสียพื้นที่ชายฝั่ง 30 ตร.กม.ของทุกปี สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมคาดการณ์ว่าระดับน้ำทะเลจะสูงขึ้นหนึ่งเมตรในอีก 40 ถึง 100 ปีข้างหน้า ซึ่งส่งผลกระทบต่อพื้นที่ชายฝั่งอย่างน้อย 3,200 ตร.กม. โดยมีมูลค่าความเสียหายต่อประเทศไทยถึงสามพันล้านบาท ส่วนที่ได้รับผลกระทบโดยตรงคือ 17 เปอร์เซ็นต์ของประชากรไทย ซึ่งมีมากกว่า 11 ล้านคน
พื้นดินใต้กรุงเทพมหานครกำลังจมประมาณสามเซนติเมตรต่อปี จากการสร้างขึ้นบนที่ราบตะกอนน้ำพาของดินเหนียวอ่อน การทรุดตัวได้รุนแรงขึ้นจากการสูบน้ำบาดาลมากเกินไปโดยอุตสาหกรรม และโดยน้ำหนักของอาคารขนาดใหญ่ จากข้อมูลของสภาปฏิรูปแห่งชาติของประเทศไทย (NRC) หากไม่มีการดำเนินการอย่างเร่งด่วน กรุงเทพมหานครอาจจมอยู่ใต้น้ำภายใน พ.ศ. 2573 อันเนื่องมาจากการรวมกันของระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น, การสกัดน้ำบาดาล และน้ำหนักของอาคารในเมือง แม้ว่าผู้เชี่ยวชาญจะเตือนรัฐบาลไทยเป็นประจำว่าชายฝั่งทะเลของประเทศไทยและกรุงเทพมหานคร กำลังเผชิญกับภัยพิบัติน้ำท่วมต่อเนื่องเช่นเดียวกับอุทกภัยในประเทศไทย พ.ศ. 2554 โดยนักวิจารณ์โต้แย้งว่ารัฐบาลกำลังดำเนินการช้าเกินไปที่จะจัดการกับผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยประเทศไทย
เกษตรกรรมในประเทศไทย
สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ
การจัดการของเสียในประเทศไทย
อ่านเพิ่ม

Hamilton, John; Pratap, Chatterjee, 1991. "Developing disaster: The World Bank and deforestation in Thailand", in: Food First Action Alert, Summer issue.
Hunsaker, Bryan, 1996. "The political economy of Thai deforestation", in Loggers, Monks, Students, and Entrepreneurs, Center for Southeast Asian Studies, Northern Illinois University, DeKalb, Illinois, USA.
SUPONGPAN KULDILOK, KULAPA (October 2009). AN ECONOMIC ANALYSIS OF THE THAILAND TUNA FISH INDUSTRY (PDF). Newcastle University. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (Dissertation)เมื่อ 2020-05-22. สืบค้นเมื่อ 19 December 2019.
แหล่งข้อมูลอื่น > งานศึกษาที่เกี่ยวข้อง

เก่งกิจ กิติเรียงลาภ (บรรณาธิการ). (2564). Anthropocence: บทวิพากษ์มนุษย์และวิกฤตสิ่งแวดล้อมในยุคสมัยแห่งทุน. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).
โดม ไกรปกรณ์. (2548). ขบวนการสิ่งแวดล้อมในสังคมไทยระหว่าง พ.ศ. 2525-2535: ศึกษาการเคลื่อนไหวคัดค้านโครงการเขื่อนน้ำโจน เขื่อนแก่งกรุง และเขื่อนปากมูล (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
ทิวาพร ใจก้อน. (2558). รัฐสยามกับการจัดการธรรมชาติ: ประวัติศาสตร์ แนวคิด และความรู้เรื่องศัตรูพืชในสังคมไทย พ.ศ. 2435-2487. กรุงเทพฯ: พี. เพรส.
ธนวัฒน์ รุ่งเรืองตันติสุข. (2562). บทบาทของกองทัพไทยในการจัดการป่าไม้ในสมัยสงครามเย็น พ.ศ. 2502-2534 (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.
นิสารัตน์ ขันธโภค. (2564). การเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมและสำนึกสิ่งแวดล้อมในสังคมไทย พ.ศ. 2504-2540 (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
Tinakrit Sireerat. (2022). Looking North: Hokkaido’s Farms, Lanna’s Forrest, and the Colonial Nature of Knowledge in Nineteenth-Century Japan and Thailand (Unpublished Ph.D. diss.). Cornell University, Ithaca, NY.
แหล่งข้อมูลอื่น > เว็บไซต์

Air Quality Index, Thailand Pollution Control Department เก็บถาวร 2018-11-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
WWF summary
Environmental Issues and Environmental Education in the Mekong Region
Overview of Environmental Issues and Environmental Conservation Practices in Thailand
Environmental Problems and Green Lifestyles in Thailand เก็บถาวร 2018-03-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Environmental Policies in Thailand and their Effects
บทความนี้รวมเอางานสาธารณสมบัติจากประเทศศึกษา หอสมุดรัฐสภา
กราฟแสดงการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิในประเทศไทยระหว่าง พ.ศ. 2444 ถึง พ.ศ. 2564
ไฟป่าในทิวเขาขุนตาน ที่อำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน
สัญญาณเตือนไฟป่าด้านหน้าทุ่งที่เพิ่งถูกไฟไหม้
ดียงช็องต์ปลามงดง

ดียงช็องต์ปลามงดง  (ฝรั่งเศส: Dion chante Plamondon ,"(เซลีน) ดิออนร้องเพลงของ (ลุก) ปลามงดง") เป็นอัลบั้มภาษาฝรั่งเศสโดยเซลีน ดิออน วางจำหน่ายเมื่อ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2534 ในประเทศแคนาดา 29 เมษายน 1992 ในฝรั่งเศส ซึ่งในฉบับฝรั่งเศสนี้ได้เปลี่ยนชื่อใหม่ว่า เดโมกีซอน (ฝรั่งเศส: Des mots qui sonnent, "Words That Sound") เป็นอัลบั้มที่ 16 ของเซลีน ดิออน (เป็นอัลบั้มภาษาฝรั่งเศสที่ 15)
ข้อมูลอัลบั้ม

เซลีน ดิออน ร่วมงานก็นักประพันธ์เพลงป๊อปชื่อดังที่ใช้ภาษาพูดในการประพันธ์เพลง  ลุก ปลามงดง ซึ่งอัลบั้มนี้บรรจุเพลงใหม่ 4 เพลง (1, 4, 7, 10) และ 8 เพลงที่นำมาขับร้องใหม่ (ส่วนมากนำมาจาก Starmania musical: 2, 5, 6, 8) ในปี 1994 Dion chante Plamondon วางจำหน่ายไปทั่วโลก และกลายเป็นอัลบั้มภาษาฝรั่งเศสแรกของเซลีน ดิออนที่วางจำหน่ายแบบสากลทั่วโลก ยอดขาย 2 ล้านแผ่นทั่วโลก อัลบั้มนี้มีปกอัลบั้ม 4 แบบด้วยกัน "Le monde est stone" และ "Un garçon pas comme les autres (Ziggy)" ซึ่งต้นฉบับโดย Fabienne Thibeault "Le blues du businessman" โดย Claude Dubois  Thibeault และ Dubois ในเพลง "Les uns contre les autres " ส่วนปกอื่นๆ รวมถึง: Martine St-Clair's "Le fils de Superman," Diane Dufresne's "Oxygène" และ "J'ai besoin d'un chum," และ Marie Carmen's "Piaf chanterait du rock."
1991-92 โปรโมตในประเทศแคนาดา

ไม่มีซิงเกิลเพื่อการค้าจำหน่ายในแคนาดาสำหรับอัลบั้มนี้ แม้ว่า 5 เพลงจากอัลบั้มนี้แพร่อากาศทางวิทยุ โซนี มิวสิก ตัดสินใจปล่อย 2 ซิงเกิลในเวลาเดียวกัน ในเดือนตุลาคม 1991 อันได้แก่  "Des mots qui sonnent" ที่สถานีป๊อป (สูงสุดที่ 10) และ "L'amour existe encore" รูปแบบเพลงผู้ใหญ่ร่วมสมัย (สูงสุดที่ 16) ในเดือนกุมภาพันธ์ 1992  "Je danse dans ma tête" (ที่ 3) ชนะเลิศรางวัล MuchMusic Video award for Best Adult Contemporary Video "Quelqu'un que j'aime, quelqu'un qui m'aime" ถูกเลือกในเดือนกรกฎาคม 1992 ในฐานะซิงเกิลต่อไป และขึ้นสู่อันดับ 1 ซิงเกิลสุดท้าย ซึ่งเป็นซิงเกิลที่ 5 "Un garçon pas comme les autres (Ziggy)" อัลบั้มนี้ประสบความสำเร็จในแคนาดา อันดับสูงสุดคืออันดับที่ 57 และสถานภาพคือ 2x platinum สำหรับยอดขายกว่า 200,000 แผ่น Dion chante Plamondon ได้รับรางวัล Juno Award และ Félix Award ทั้ง 2 ในประเภทอัลบั้มยอดขายยอดเยี่ยม
1992-94 โปรโมตในประเทศฝรั่งเศส

ในฝรั่งเศส อัลบั้มนี้ใช้ชื่อว่า Des mots qui sonnent โปรโมทโดยเพลง "Je danse dans ma tête" เป็นซิงเกิลทางการค้าจำหน่ายเมื่อเมษายน 1992 และในปี 1993 ซิงเกิล "Un garçon pas comme les autres (Ziggy)" กลายเป็นซิงเกิลยอดนิยม ขึ้นสู่อันดับ 2 สถานภาพทอง (Certified Gold ) ในฉบับภาษาอังกฤษของเพลงพบในรวมเพลงของ Tycoon และซิงเกิลด้าน B ในเดือนมกราคม 1994 โซนี มิวสิกวางจำหน่ายซิงเกิลทางการค้าที่ 3 ซึ่งเป็นซิงเกิลสุดท้ายของอัลบั้มนี้ ในฝรั่งเศส  "L'amour existe encore" อันดับสูงสุดที่ 31 อัลบั้มนี้ขึ้นสู่อันดับ 4 และสถานภาพ 2x พลาตินัม (Certified 2x platinum) สำหรับยอดขายกว่า 600,000 แผ่น
1994 โปรโมตทั่วโลก

แม้ว่าไม่มีการโปรโมทใดๆเมื่ออัลบั้มวางจำหน่ายทั่วโลกในปี 1994 มีเพียงซิงเกิลภาษาอังกฤษของเซลีน ดิออน วางจำหน่ายในเวลานั้น "Think Twice" วางจำหน่ายซึ่งในด้าน B บรรจุเพลง 2 เพลงจากอัลบั้มนี้ คือ "L'amour existe encore" และ "Le monde est stone"
อัลบั้มนี้วางจำหน่ายอีกครั้งเมื่อพฤศจิกายน 2001 แบบ 3 ซีดี พร้อมกับอัลบั้ม  Celine Dion และ À l'Olympia
รายชื่อเพลง

| # | ชื่อเพลง | ผู้ประพันธ์ | ความยาว |
| --- | --- | --- | --- |

1994 ฉบับสากล
| 1. | "Des mots qui sonnent"  ("Words That Sound")  | L. Plamondon, A. Nova, M. Simon | 3:56 |
| 2. | "Le monde est stone"  ("The World is Stone")  | L. Plamondon, M. Berger | 3:40 |
| 3. | "Le fils de Superman"  ("Superman's Son")  | L. Plamondon, G. Gauthier | 4:35 |
| 4. | "Je danse dans ma tête"  ("I Dance in My Head")  | L. Plamondon, R. Musumarra | 4:14 |
| 5. | "Le blues du businessman"  ("Businessman's Blues")  | L. Plamondon, M. Berger | 4:30 |
| 6. | "Un garçon pas comme les autres (Ziggy)"  ("A Boy Unlike The Others (Ziggy)")  | L. Plamondon, M. Berger | 2:58 |
| 7. | Quelqu'un que j'aime, quelqu'un qui m'aime"  ("Someone I Love, Someone Who Loves Me")  | L. Plamondon, Erown | 3:40 |
| 8. | "Les uns contre les autres"  ("Ones Against Others")  | L. Plamondon, M. Berger | 3:10 |
| 9. | "Oxygène"  ("Oxygen")  | L. Plamondon, G. Gauthier | 6:00 |
| 10. | "L'amour existe encore"  ("Love Still Exists")  | L. Plamondon, R. Cocciante | 3:50 |
Canadian/European edition
| 11. | "J'ai besoin d'un chum"  ("I Need a Boyfriend")  | L. Plamondon, F. Cousineau | 4:04 |
| 12. | "Piaf chanterait du rock"  ("Piaf Would Sing Rock")  | L. Plamondon, G. Gauthier | 3:23 |
อันดับในชาร์ท

| ประเทศ | อันดับ สูงสุด | จำนวน สัปดาห์ | Certification | Sales |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ฝรั่งเศส | 4 | 51 | 2x Platinum | 600,000 |
| Belgium Wallonie | 17 | 25 | n/a | n/a |
| แคนาดา | 57 | 8 | 2x Platinum | 200,000 |
| สหรัฐอเมริกา | - | - | - | 110,320 |
รางวัล

| ปี | รายการประกาศรางวัล | รางวัล |
| --- | --- | --- |
| 1992 | Juno Awards | Female Vocalist of the Year |
| 1992 | Félix Awards | Best Selling Album of the Year - Dion chante Plamondon |
| 1992 | Félix Awards | Quebec Artist Achieving the Most Success in a Language Other Than French |
| 1992 | MuchMusic Video Awards | Best Adult Contemporary Video – "Je danse dans ma tête" |
| 1993 | Juno Awards | Best Selling Francophone Album – Dion chante Plamondon |
เดอะคัลเลอร์ออฟมายเลิฟ

เดอะคัลเลอร์ออฟมายเลิฟ (อังกฤษ: The Colour of My Love) เป็นผลงานอัลบัมลำดับที่ 3 ในภาษาอังกฤษ ของเซลีน ดิออน ออกจำหน่ายเมื่อ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2536
ข้อมูลอัลบั้ม

เซลีนทำงานร่วมกับทีมงานที่ช่วยเธอมาแล้วในอัลบั้ม ยูนิซัน และ เซลีนดิออน อันได้แก่  เดวิด ฟอสเตอร์, Walter Afanasieff, Diane Warren และอื่นๆ
อัลบั้มนี้เป็นตัวแทนของการความเป็นสากลของเซลีน  ด้วยความนิยมต่ออัลบั้ม เดอะคัลเลอร์ออฟมายเลิฟ ซึ่งมีหลายซิงเกิลจากอัลบั้มนี้ อันประกอบด้วย เวนไอฟอลอินเลิฟ (ฉบับร้องใหม่ในเพลงของ ดอริส เดย์ ซึ่งเป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง Sleepless in Seattle ), "เดอะพาวเวอร์ออฟเลิฟ" (เพลงดังของ Jennifer Rush ในปี พ.ศ. 2528), "มิสเล็ด," "ติงทไวซ์," "ออนลี่วันโรด" และ "เน็กซ์เพลนเอ้าท์"
อัลบั้มที่ไม่ได้จำหน่ายในสหรัฐอเมริกาได้บรรจุเพลง "จัสวอล์กอะเวย์" (ซิงเกิลโปรโมตในสเปน) เดอะคัลเลอร์ออฟมายเลิฟ ออกจำหน่ายอีกครั้งในประเทศญี่ปุ่นในวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2538 กับเพลงพิเศษในอัลบั้มนี้ "ทูเลิฟยูมอร์" (ซึ่งเป็นซิงเกิลที่ได้รับความนิยมอย่างมากในญี่ปุ่น)
จุดที่น่าสังเกตของ เดอะคัลเลอร์ออฟมายเลิฟ (สีสันแห่งความรักของ[ฉัน]) คือส่วนของการอุทิศ เป็นที่รู้กันว่าเซลีนตกหลุมรักในผู้จัดการของเขา René Angélil และในส่วนของการอุทิศนั้น เซลีนเรียกเรเน่ว่า "สีสันแห่งความรักของ[เธอ]"
ในเพลง "เว็นไอฟอลอินเลิฟ" และ "เดอะพาวเวอร์ออฟเลิฟ" เซลีนได้รับการเสนอชื่อเข้ารางวัลแกรมมี่ถึง 2 รางวัล และรางวัลที่ได้รับในช่วงของ "เดอะคัลเลอร์ออฟมายเลิฟ" ได้แก่ Ivor Novello Award กับเพลง "ธิงทไวซ์", Japan Gold Disc Award กับเพลง "ทูเลิฟยูมอ", IRMA Award กับอัลบั้ม เดอะคัลเลอร์ออฟมายเลิฟ และ  เวิลด์ มิวสิก อวอร์ดส กับรางวัลศิลปินหญิงชาวแคนาดาที่มียอดขายสูงสุดแห่งปี  เซลีนยังได้รับรางวัล Juno Awards and Félix Awards และถูกเสนอชื่อใน American Music Award
เซลีนจัดคอนเสิร์ตทัวร์เดอะคัลเลอร์ออฟมายเลิฟ เพื่อสนับสนุนอัลบั้ม และออกจำหน่าย เดอะคัลเลอร์ออฟมายเลิฟคอนเสิร์ตในรูปแบบ ดีวีดี และ วิดีโอ
รายชื่อเพลง

| # | ชื่อเพลง | ผู้ประพันธ์ | ความยาว |
| --- | --- | --- | --- |

| 1. | "The Power of Love" | C. Rouge, G. Mende, M.S. Applegate, J. Rush | 5:43 |
| 2. | "Misled" | J. Bralower, P. Zizzo | 3:30 |
| 3. | "Think Twice" | A. Hill, P. Sinfield | 4:47 |
| 4. | "Only One Road" | P. Zizzo | 4:49 |
| 5. | "Everybody's Talkin' My Baby Down" | A. Roman, R. Desalvo | 4:01 |
| 6. | "Next Plane Out" | D. Warren | 4:59 |
| 7. | "Real Emotion" | D. Warren | 4:26 |
| 8. | "When I Fall in Love" (with Clive Griffin) | E. Heyman, V. Young | 4:20 |
| 9. | "Love Doesn't Ask Why" | P. Galdston, B. Mann, C. Weil | 4:08 |
| 10. | "Refuse to Dance" | C. Dore, D. Schogger | 3:33 |
| 11. | "I Remember L.A." | T. Colton, R. Wold | 4:22 |
| 12. | "No Living Without Loving You" | D. Warren | 4:23 |
| 13. | "Lovin' Proof" | D. Warren | 4:12 |
| 14. | "The Colour of My Love" | D. Foster, A. Ganov | 3:25 |
โบนัสแทร็ค สำหรับ Edition นอกสหรัฐอเมริกา
| 15. | "Just Walk Away" | A. Hammond, M. Sharron | 4:58 |
โบนัสแทร็ค สำหรับ Japanese Limited Edition
| 16. | "To Love You More" | D. Foster, J. Miles | 5:28 |
ชาร์ต

| ประเทศ | อันดับ สูงสุด | จำนวน สัปดาห์ | ระดับ | ยอดขาย |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ออสเตรเลีย | 1 (8w) | 113 | ทองคำขาว x 8 | 560,000 |
| เบลเยี่ยม | 1 (4w) | 67 | ทองคำขาว x 2 | 100,000 |
| แคนาดา | 1 (6w) | 74 | เพชร | 1,800,000 |
| กรีซ | 1 | n/a | n/a | 30,704 |
| ไอร์แลนด์ | 1 (4w) | n/a | n/a | 77,115 |
| นอร์เวย์ | 1 (10w) | 36 | ทองคำขาว x 3 | 170,002 |
| สหราชอาณาจักร | 1 (7w) | 226 | ทองคำขาว x 5 | 1,890,000 |
| เนเธอร์แลนด์ | 2 | 124 | ทองคำขาว x 3 | 300,000 |
| นิวซีแลนด์ | 2 | 78 | ทองคำขาว x 6 | 90,000 |
| สหรัฐอเมริกา (อัลบั้มป๊อปยอดนิยม) | 3 | 213 | - | - |
| สวีเดน | 4 | 72 | ทองคำขาว | 163,704 |
| สหรัฐอเมริกา ( บิลบอร์ด 200) | 4 | 149 | ทองคำขาว x 6 | 6,000,000 |
| ฟินแลนด์ | 7 | 37 | ทองคำ | 39,494 |
| ฝรั่งเศส | 7 | 19 | ทองคำขาว | 300,000 |
| ญี่ปุ่น | 7 | 29 | หนึ่งล้าน | 1,000,000 |
| สปเน | 7 | 41 | ทองคำขาว | 150,820 |
| สวติเซอร์แลนด์ | 9 | 39 | ทองคำขาว | 54,412 |
| เบลเยี่ยม | 13 | 38 | - | - |
| อิตาลี | 11 | 15 | ทองคำขาว | 150,000 |
| เยอรมนี | 16 | 68 | ทองคำ | 250,000 |
| ออสเตรเลีย | 18 | 7 | ทองคำ | 25,000 |
| ยุโรป | n/a | n/a | ทองคำขาว x 4 | 4,000,000 |
| แม็กซิโก | n/a | n/a | ทองคำขาว | 150,000 |
| เดนมาร์ก | n/a | n/a | n/a | 113,396 |
| แอฟริกาใต้ | n/a | n/a | 4x Platinum | 200,000 |
| โปรตุเกส | n/a | n/a | n/a | 50,786 |
| บราซิล | n/a | n/a | n/a | 30,000 |
| โปแลนด์ | n/a | n/a | n/a | 30,000 |
| ฮ่องกง | n/a | n/a | n/a | 21,716 |
| อินโดนีเซีย | n/a | n/a | n/a | 94,750 |
| มาเลเซีย | n/a | n/a | n/a | 42,206 |
| สิงคโปร์ | n/a | n/a | n/a | 25,010 |
| ไต้หวัน | n/a | n/a | n/a | 22496 |
| ไทย | n/a | n/a | n/a | 33,001 |

"เดอะคัลเลอร์ออฟมายเลิฟ" ไม่ได้รับการรับรองสถานะดังต่อไปนี้
ยุโรป - ควรได้รับ ทองคำขาว x 5 (5,000,000)
สหราชอาณาจักร - ควรได้รับ ทองคำขาว x 6 (1,800,000)
ไอร์แลนด์ - ควรได้รับ ทองคำขาว x 5 (75,000)
เบลเยี่ยม - ควรได้รับ ทองคำขาว x 2 (150,000)
กรีซ - ควรได้รับ ทองคำ (25,000)
เดนมาร์ก - ควรได้รับ ทองคำขาว x 2 (80,000)
โปรตุเกส - ควรได้รับ ทองคำขาว (40,000)
ฮ่องกง - ควรได้รับ ทองคำขาว (20,000)
อินโดนีเซีย - ควรได้รับ ทองคำขาว (50,000)
มาเลเซีย - ควรได้รับ ทองคำขาว (25,000)
สิงคโปร์ - ควรได้รับ ทองคำขาว (15,000)
ไทย - ควรได้รับ ทองคำ (25,000)