stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
วิโรจน์ เปาอินทร์
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

พ.ศ. 2539 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2536 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2535 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 3 ตติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ต.จ.ว.)
พ.ศ. 2516 –  เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2 (ส.ช.)
พ.ศ. 2513 –  เหรียญจักรมาลา (ร.จ.ม.)
พ.ศ. 2508 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 5 (ภ.ป.ร.5)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

ญี่ปุ่น :
พ.ศ. 2534 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงคลรัตน์ ชั้นที่ 2
สปาร์ตากุส

| สปาร์ตากุส |
| --- | --- |
การเสียชีวิตของสปาร์ตากุส โดยแฮร์มัน โฟเกิล (1882)
เกิด: ป. 103 ปีก่อน ค.ศ. ใกล้แม่น้ำสตรีมอนในบริเวณที่ปัจจุบันคือประเทศบัลแกเรีย
เสียชีวิต: 71 ปีก่อน ค.ศ. (32 ปี) ใกล้แม่น้ำเซเลที่ลูกาเนีย ประเทศอิตาลี
ประจำการ: 73–71 ปีก่อน ค.ศ.
บังคับบัญชา: กองทัพทาสกบฏ
การยุทธ์: สงครามทาสครั้งที่สาม
สปาร์ตากุส (ละติน: Spartacvs) หรือ สปาร์ตาโกส (กรีก: Σπάρτακος, ทับศัพท์ Spártakos; ป. 103–71 ปีก่อน ค.ศ.) เป็นกลาดิอาตอร์ชาวเทรเชียน (Thraex) ที่เป็นหนึ่งในผู้นำทาสที่หลบหนีร่วมกับกริซุส, กันนิกุส, กัสตุส และโอเอโนมาอุสในสงครามทาสครั้งที่สาม การก่อกำเริบของทาสครั้งใหญ่ต่อสาธารณรัฐโรมัน ข้อมูลของเขานอกจากเหตุการณ์ในสงครามมีน้อย และบันทึกประวัติศาสตร์ที่หลงเหลืออยู่บางครั้งให้ข้อมูลที่ขัดแย้งกันเอง ข้อมูลทั้งหมดยอมรับว่าเขาเป็นอดีตกลาดิอาตอร์และเป็นผู้นำทางทหารที่ประสบความสำเร็จ
บางคนตีความการก่อกบฏนี้เป็นตัวอย่างของผู้ที่ถูกกดขี่ต่อสู้เพื่ออิสรภาพจากระบอบคณาธิปไตยที่ถือครองทาส ให้แรงบันดาลใจแก่นักคิดทางการเมืองหลายคน และปรากฏอยู่ในวรรณกรรม รายการโทรทัศน์ และภาพยนตร์ วอลแตร์ นักปรัชญา กล่าวถึงสงครามทาสครั้งที่สามเป็น "สงครามที่ยุติธรรมครั้งเดียวในประวัติศาสตร์" ไม่มีบันทึกทางประวัติศาสตร์ใดที่ระบุว่าเป้าหมายของเขาคือยกเลิกระบบทาสในสาธารณรัฐ แม้ว่าการตีความนี้ไม่ได้ขัดแย้งกับนักประวัติศาสตร์สมัยคลาสสิกเป็นการเฉพาะ
ข้อมูล

ข้อมูลหลักของสปาร์ตากุสมีสองแห่ง ซึ่งทั้งสองข้อมูลเขียนขึ้นหลังจากที่เขาเสียชีวิตไปศตวรรษหนึ่งหรือมากกว่านั้น นั่นคือ: พลูทาร์กแห่งไครอเนอา (ค.ศ. 46 - 119) และอัปเปียนแห่งอะเล็กซานเดรีย (ค.ศ. 95 – 165) ผลงานจำเพาะของทั้งสองคนนี้คือ Life of Crassus (ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 2) โดยพลูทาร์ก และ Civil Wars (ต้นถึงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 2) โดยอัปเปียน จากข้อมูลสปาร์ตากุสที่หลงเหลือทั้งหมด ไม่มีข้อมูลใดที่เขียนโดยพยานผู้เห็นเหตุการณ์และทั้งหมดประกอบขึ้นใหม่ในภายหลัง ไม่มีข้อมูลใดที่เขียนโดยทาสหรืออดีตทาส และข้อมูลแรกสุดปรากฏขึ้นหลังสงครามอย่างน้อยหนึ่งชั่วรุ่น
ชีวิตช่วงต้น

พลูทาร์ก ผู้เขียนเรียงความชาวกรีก กล่าวถึงสปาร์ตากุสเป็น "ชาวเทรเชียในสินค้าชนร่อนเร่ (Nomadic stock)" ซึ่งมีความเป็นไปได้ที่จะอ้างอิงถึงเผ่าไมดี อัปเปียนกล่าวว่าเขาเป็น "ชาวเทรเชียนโดยกำเนิดที่เคยดำรงตำแหน่งทหารร่วมกับชาวโรมัน แต่นับแต่นั้นมาจึงกลายเป็นนักโทษและขายไปเป็นกลาดิอาตอร์"
ฟลอรุสกล่าวถึงเขาเป็น "ผู้ที่มาจากทหารรับจ้างชาวเทรเชียน กลายเป็นทหารโรมัน เขาถูกละทิ้งไปเป็นทาส และต่อมา เมื่อพิจารณาถึงความแข็งแกร่งของเขาแล้ว จึงเป็นกลาดิอาตอร์" นักเขียนหลายคนสื่อสิ่งนี้ถึงเผ่าเทรเชียนจากไมดีที่ครอบครองพื้นที่ขอบเธรซตะวันตกเฉียงใต้ ร่วมกับชายแดนมณฑลมาซิโดเนียของโรมัน – ปัจจุบันคือประเทศบัลแกเรียตะวันตกเฉียงใต้ พลูทาร์กยังเขียนอีกว่าภรรยาของสปาร์ตากุสที่เป็นผู้พยากรณ์จากเผ่าไมดี ถูกนำไปเป็นทาสด้วย
นักเขียนสมัยใหม่คนหนึ่งประมาณการว่า ตอนที่สปาร์ตากุสเริ่มก่อกบฏ เขามีอายุ ป. 30 ปี ซึ่งจะทำให้ปีเกิดของเขาอยู่ที่ ป. 103 ปีก่อน ค.ศ.
ตกเป็นทาสและหลบหนี

ตามรายงานจากข้อมูลและการตีความที่แตกต่างกันระบุว่า สปาร์ตากุสถูกกองทัพลีเจียนจับเป็นเชลย สปาร์ตากุสได้รับการฝึกฝนที่โรงเรียนกลาดิอาตอร์ (ludus) ของเลนตูลุส บาตีอาตุสใกล้กาปูอา เขาเป็นกลาดิอาตอร์เฮฟวีเวทที่มีชื่อเรียกว่ามูร์มิลโล (murmillo) นักรบเหล่านี้สามารุถือโล่รูปกลมรีขนาดใหญ่ (สกูตุม) และใช้ดาบที่มีใบมีดกว้างตรง (กลาดิอุส) ยาวประมาณ 18 นิ้ว ใน 73 ปีก่อน ค.ศ. สปาร์ตากุสเป็นหนึ่งในกลุ่มกลาดิอาตอร์ที่วางแผนหลบหนี
ทาสประมาณ 70 คนมีส่วนในแผนนี้ แม้ว่าจะมีจำนวนไม่มากนัก แต่พวกเขายึดเครื่องครัว ต่อสู้เพื่อออกจากโรงเรียน และยึดเกวียนบรรทุกอาวุธและชุดเกราะกลาดิอาตอร์หลายคัน ทาสที่หลบหนีเอาชนะทหารที่ตามไปจัดการพวกเขา ปล้นทรัพย์ในภูมิภาครอบกาปูอา คัดเลือกทาสอีกหลายคนเข้าประจำตำแหน่ง และในที่สุดก็เดินทางไปยังตำแหน่งที่สามารถป้องกันได้มากขึ้นบนเขาวิซูเวียส
เมื่อเป็นอิสระแล้ว เหล่ากลาดิอาตอร์ที่หลบหนีเลือกสปาร์ตากุสกับทาสชาวกอลสองคนชื่อกริซุสกับโอเอโนมาอุสเป็นหัวหน้า
สิ่งสืบทอด

ตูแซ็ง ลูแวร์ตู ผู้นำกบฏทาสที่นำไปสู่การประกาศอิสรภาพของประเทศเฮติ ได้รับการเรียกขานเป็น "สปาร์ตากุสผิวดำ"
อาดัม ไวช์เฮาพท์ (Adam Weishaupt) ผู้ก่อตั้งอิลลูมินาตีบาวาเรีย มักเรียกตนเองในจดหมายโต้ตอบเป็นสปาร์ตากุส
บรรณานุกรม > นักเขียนสมัยคลาสสิก

Appian. Civil Wars. Translated by J. Carter. (Harmondsworth: Penguin Books, 1996)
Florus. Epitome of Roman History. (London: W. Heinemann, 1947)
Orosius. The Seven Books of History Against the Pagans. Translated by Roy J. Deferrari. (Washington, DC: Catholic University of America Press, 1964).
Plutarch. Fall of the Roman Republic. Translated by R. Warner. (London: Penguin Books, 1972), with special emphasis placed on "The Life of Crassus" and "The Life of Pompey".
Sallust. Conspiracy of Catiline and the War of Jugurtha. (London: Constable, 1924)
บรรณานุกรม > ประวัติศาสตร์นิพนธ์สมัยใหม่

Bradley, Keith R. Slavery and Rebellion in the Roman World, 140 B.C.–70 B.C. Bloomington; Indianapolis: Indiana University Press, 1989 (hardcover, ISBN 0-253-31259-0); 1998 (paperback, ISBN 0-253-21169-7). [Chapter V] The Slave War of Spartacus, pp. 83–101.
Rubinsohn, Wolfgang Zeev. Spartacus' Uprising and Soviet Historical Writing. Oxford: Oxbow Books, 1987 (paperback, ISBN 0-9511243-1-5).
Spartacus: Film and History, edited by Martin M. Winkler. Oxford: Blackwell Publishers, 2007 (hardcover, ISBN 1-4051-3180-2; paperback, ISBN 1-4051-3181-0).
Trow, M.J. Spartacus: The Myth and the Man. Stroud, United Kingdom: Sutton Publishing, 2006 (hardcover, ISBN 0-7509-3907-9).
Genner, Michael. "Spartakus. Eine Gegengeschichte des Altertums nach den Legenden der Zigeuner". Two volumes. Paperback. Trikont Verlag, München 1979/1980. Vol 1 ISBN 978-3-88167-053-1 Vol 2 ISBN 978-3-88167-060-9
Plamen Pavlov, Stanimir Dimitrov,Spartak – sinyt na drenva Trakija/Spartacus – the Son of ancient Thrace. Sofia, 2009, ISBN 978-954-378-024-2
Strauss, Barry (2009). The Spartacus War. Simon & Schuster. ISBN 978-1-4165-3205-7.
Beard, Mary. SPQR A History of Ancient Rome. New York: Liveright Publishing Corporation, 2015, ISBN 978-1-63149-222-8
แหล่งข้อมูลอื่น

BBC Radio 4 – In Our Time – Spartacus
Spartacus เก็บถาวร 17 พฤษภาคม 2016 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Article and full text of the Roman and Greek sources.
Spartacus, movie starring Kirk Douglas and Sir Peter Ustinov
Spartacus, television mini-series starring Goran Višnjić and Alan Bates
Starz Mini-Series airing in 2010
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST 2  ISNI  VIAF 2  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  กาตาลุญญา  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย  กรีซ  โครเอเชีย  โปแลนด์  นครรัฐวาติกัน 
วิชาการ:  CiNii 
ประชาชน:  Deutsche Biographie 
อื่น ๆ:  IdRef 
ขอบเขตของสาธารณรัฐโรมันเมื่อ 100 ปีก่อน ค.ศ.
ภาษาตูลู

| ภาษาตูลู |
| --- | --- |
ತುಳು
ประเทศที่มีการพูด: อินเดีย
ภูมิภาค: ตูลู นาดู ส่วนใหญ่อยู่ทางตะวันตกของ การณตกะ และพบทั่วไปในเกราลา
จำนวนผู้พูด: น้อยกว่า 2 ล้านคน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ดราวิเดียน  ภาษากลุ่มดราวิเดียนภาษากลุ่มดราวิเดียนใต้ภาษาตูลู
ระบบการเขียน: อักษรกันนาดา, อักษรตูลู (ติคาลาริ)
รหัสภาษา
ISO 639-3: tcy

ภาษาตูลู เป็นภาษาตระกูลดราวิเดียน มีผู้พูดน้อยกว่า 2 ล้านคน ส่วนใหญ่อยู่ในทักษิณะ กันนาดา และอุทุปี ซึ่งอยู่ทางตะวันตกของรัฐการณตกะ มีบางส่วนอยู่ใน กสารคท รัฐเกราลา อักษรเดิมที่ใช้เขียนภาษานี้ คล้ายอักษรมลยาฬัม แต่มีใช้น้อย ส่วนใหญ่เขียนด้วยอักษรกันนาดา ยังเป็นข้อโต้แย้งอยู่ว่า อักษรตูลู เป็นต้นกำเนิดของอักษรมลยาฬัมหรือไม่ แต่หลักฐานจากจารึกของทั้งสองภาษา แสดงให้เห็นว่า ภาษาตูลูเก่ากว่า การเขียนภาษาตูลูด้วยอักษรกันนาดา ริเริ่มโดยมิชชันนารีชาวเยอรมันเมื่อราว พ.ศ. 2400
การแพร่กระจายทางภูมิศาสตร์

บริเวณที่มีผู้พูดภาษาตูลูกระจายตัวอยู่คือ ทักษิณ กันณฑะ และตำบลอุทุปี กสรคทเหนือ
อักษร

ในพุทธศตวรรษที่ 24 มิชชันนารีใช้อักษรกันนาดาในการแปลภาษาตูลู ส่วนใหญ่แล้ว ภาษาตูลูเขียนด้วยอักษรกันนาดาเพราะคนส่วนใหญ่เรียนภาษากันนาดาในโรงเรียนในขณะเดียวกันมีความพยายามที่จะรื้อฟื้นอักษรโบราณของภาษาตูลูหรืออักษรตูลูซึ่งมีลักษณะคล้ายอักษรมลยาฬัมขึ้นใหม่ แต่การใช้อักษรดั้งเดิมพบได้น้อย  จารึกภาษาตูลูพบได้ในบริเวณรอบๆหมู่บ้านพัรกุร
ลักษณะของภาษา

การสืบหาจุดกำเนิดของภาษานี้ค่อนข้างยาก นักวิชาการบางคนจัดให้ภาษาตูลูอยู่ในตระกูลภาษาดราวิเดียนและเป็นภาษาที่เก่าที่สุด โดยทั่วไป ภาษาตูลูมีสองสำเนียงคือ ศิวัลลีและสำเนียงทั่วไป แต่ในการวิเคราห์การออกเสียงจะแบ่งเป็นสี่สำเนียงคือ
สำเนียงพราหมณ์หรือศิวัลลี พูดโดยพราหมณ์ชาวตูลู
สำเนียงเชน พูดโดยผู้นับถือศาสนาเชน ทางเหนือของตูลู นาดู
สำเนียงทั่วไป ใช้พูดในพ้นที่ส่วนใหญ่ของของตูลู นาดู เป็นสำเนียงที่ใช้ในการค้าและการละเล่น
สำเนียงตริพัล ใช้พูดโดยชาวตริพัล ใกล้เคียงกับสำเนียงทั่วไป
ภาษาตูลูไม่มีการสอนในโรงเรียนและยังไม่ได้รับการยอมรับในฐานะภาษาราชการของอินเดีย จัดเป็นภาษาที่ใกล้ตาย.
โอโมเซอบูวา

โอโมเซอบูวาแบบพื้นบ้านดั้งเดิม
โอโมเซอบูวา (Omo sebua) เป็นบ้านพื้นเมืองอินโดนีเซีย (รูมะฮ์กาดัง) ของชาวนียัซ บนเกาะนียัซ บ้านแบบนี้สร้างตรงกลางของหมู่บ้านขึ้นเพื่อให้หัวหน้าหมู่บ้านอยู่เท่านั้น โอโมเซอบูวาสร้างอยู่บนฐานเสาสูงขนาดมหึมาทำมาจากไม้เนื้อแข็ง เช่น สนทะเล และ ตะเคียน ส่วนหลังคามีลักษณะสูงเป็นหอคอย การสร้างบ้านให้อยู่สูงบนเสาค้ำยันที่แข็งแรงเพราะด้วยในอดีตชาวนียัสมักก่อสงครามหรือถูกรุกรานจากหมู่บ้านอื่น ๆ ด้วยกันเอง เสาที่แข็งแรงแบบนี้จึงปลอดภัยจากการทำลาย นอกจากนี้ทางขึ้นบ้านจะเป็นบันไดทางเดียวแคบ ๆ ซึ่งในยามฉุกเฉินสามารถดัดแปลงเป็นประตูกลได้ นอกจากจะป้องกันข้าศึกแล้ว เสาที่แข็งแรงนี้ยังพิสูจน์แล้วว่าสามารถทนแผ่นดินไหวได้ด้วย
ซิก ซิกลาร์

| "ซิก" ซิกลาร์ |
| --- | --- |
ซิกลาร์ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2009
เกิด: 6 พฤศจิกายน ค.ศ. 1926(1926-11-06) คอฟฟี่คันทรี่ รัฐแอละแบมา
เสียชีวิต: 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 2012(2012-11-28) (86 ปี) พลาโน คอลลินคันทรี รัฐเท็กซัส
สาเหตุเสียชีวิต: ปอดบวม
สัญชาติ: อเมริกัน
ชื่ออื่น: ฮิลลารี ฮินตัน ซิกลาร์
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยเซาท์แคโรไลนา
อาชีพ: นักขาย, นักสร้างแรงบันดาลใจ, นักเขียน
ฮิลลารี ฮินตัน "ซิก" ซิกลาร์ (อังกฤษ: Hilary Hinton "Zig" Ziglar; 6 พฤศจิกายน ค.ศ. 1926 — 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 2012) เป็นทั้งนักเขียน, นักขาย และนักสร้างแรงบันดาลใจชาวอเมริกัน
ประวัติ

ซิก ซิกลาร์ เกิดในคอฟฟี่คันทรี่ รัฐแอละแบมา ซึ่งเป็นบุตรของ จอห์น ไซลัส ซิกลาร์ และ วิโอลา ซิกลาร์ โดยเป็นบุตรคนที่สิบจากพี่น้องทั้งหมด 12 คน
ใน ค.ศ. 1931 เมื่อซิกลาร์มีอายุได้ห้าปี พ่อของเขาก็ได้มอบตำแหน่งผู้จัดการฟาร์มที่รัฐมิสซิสซิปปี และครอบครัวของเขาย้ายไปยังยาซูซิตี้ รัฐมิสซิสซิปปี ที่ซึ่งเป็นการใช้เวลาส่วนใหญ่ในช่วงวัยเด็กของเขา ใน ค.ศ. 1932 พ่อของเขาก็เสียชีวิตลงด้วยโรคหลอดเลือดสมอง และน้องสาวของเขาก็เสียชีวิตลงในช่วงสองวันต่อมา
ซิกลาร์เข้าปฏิบัติหน้าที่ให้แก่กองทัพเรือในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง (ประมาณ ค.ศ. 1943-1945) เขาอยู่ในกองทัพเรือ ในหลักสูตรการฝึกอบรมวิทยาลัยกองทัพเรือ V - 12 ร่วมกับมหาวิทยาลัยเซาท์แคโรไลนา
ในวันที่ 15 กันยายน ค.ศ. 1944 เขาได้พบกับคู่ชีวิตของเขาที่มีชื่อว่า จีน ที่องค์กรวายดับบลิวซีเอ ในเมืองแจ็คสัน รัฐมิสซิสซิปปี เมื่อเขามีอายุได้ 17 ปี ในขณะที่เธอมีอายุ 16 ปี โดยที่ทั้งสองได้แต่งงานกันในช่วงปลายปี ค.ศ. 1946
ในภายหลัง ซิกลาร์ได้ทำงานเป็นพนักงานขายในหลายบริษัทอย่างต่อเนื่อง ปี ค.ศ. 1968 เขาได้กลายเป็นรองประธานและผู้อำนวยการฝึกอบรมสำหรับบริษัทออโต้โมทีฟเพอร์ฟอร์มานซ์ โดยได้ทำการย้ายไปอยู่ที่ดัลลัส รัฐเท็กซัส
ใน ค.ศ. 1970 ซิกลาร์ก็ได้เข้าสู่ธุรกิจการพูดเพื่อสร้างแรงบันดาลใจแบบเต็มเวลา โดยเน้นคุณค่าของคริสต์ศาสนิกชน กระทั่งหลังจากนั้น เขาก็ได้เรียกตัวเขาเองโดยใช้ชื่อแรกคือ ฮิลลารี แต่ในปัจจุบัน เขาได้เริ่มใช้ชื่อเล่นของเขา ซึ่งคือ ซิก แทน[ต้องการอ้างอิง]
ใน ค.ศ. 2010 ซิกลาร์ยังคงออกเดินทางไปในบริเวณใกล้เคียงโดยรอบสำหรับการมีส่วนร่วมการสัมนาสร้างแรงบันดาลใจ แม้จะเคยลดเที่ยวบินลงใน ค.ศ. 2007 อันเนื่องด้วยปัญหาของความจำระยะสั้นก็ตาม
การเสียชีวิต

ซิกลาร์ประสบความทุกข์จากโรคปอดบวม เขาเสียชีวิตเมื่ออายุได้แปดสิบหกปีที่โรงพยาบาลในเมืองดัลลัสชานเมืองพลาโน ณ วันที่ 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 2012
หนังสือ

Ziglar, Zig (1975). See You at the Top. Gretna: Pelican Pub. Co. ISBN 088289126X.
Ziglar, Zig (1982). Zig Ziglar's Secrets of Closing the Sale. New York: Berkley Books. ISBN 0425081028.
Ziglar, Zig (1985). Raising Positive Kids in a Negative World. Nashville: Oliver Nelson. ISBN 0840790392.
Ziglar, Zig (1986). Top Performance: How to Develop Excellence in Yourself and Others. New York: Berkley Books. ISBN 0425099733.
Ziglar, Zig (1994). Over the Top. Nashville: Thomas Nelson Publishers. ISBN 0840791127.
Ziglar, Zig (1998). Success for Dummies. Foster City, Calif: IDG Books. ISBN 0764550616.
Ziglar, Zig (2003). Selling 101: What Every Successful Sales Professional Needs to Know. Nashville: Thomas Nelson Publishers. ISBN 0785264817.
Ziglar, Zig (2006). Better Than Good: Creating a Life You Can't Wait to Live. Nashville: Thomas Nelson Publishers. ISBN 9780785289197.
Ziglar, Zig Norman, Julie Ziglar (2009). Embrace the Struggle: Living Life on Life's Terms. New York: Howard Books. ISBN 9781439142196.{{cite book}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
Booknotes interview with Ziglar on Zig: The Autobiography of Zig Ziglar, October 6, 2002. เก็บถาวร 2014-08-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
พระเจ้าแท่นคำ

พระเจ้าแท่นคำ หรือ พระยาสุวรรณบัลลังก์ (ค.ศ. 1455-1486) เป็นพระมหากษัตริย์ล้านช้างใน ค.ศ. 1479 ถึง 1486 ตลอดรัชกาลของพระองค์ บ้านเมืองสงบสุขและมีการบูรณะบ้านเมือง หลังการรุกรานครั้งใหญ่โดยกองทัพ Đại Việt ของจักรพรรดิเล ทั้ญ ตง พระองค์ขึ้นครองราชย์ใน ค.ศ. 1479 หลังพระเจ้าไชยจักรพรรดิแผ่นแผ้วสละราชสมบัติเพื่หนีออกจากเมืองซวา เมืองหลวงของอาณาจักร ก่อนที่กองทัพ Đại Việt จะมาถึง ก่อนขึ้นครองราชย์พระองค์เคยดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการเมืองด่านซ้าย พงศาวดารลาวบันทึกว่า พระองค์ทรงบัญชาการกองทัพลาวในยุทธการที่ Pakphun ซึ่งกองทัพที่รุกรานถูกหยุดและต้องล่าถอยกลับไปยังเวียดนาม
พระราชประวัติ

พระเจ้าแท่นคำเสด็จพระราชสมภพใน ค.ศ. 1455 พระองค์ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้ว่าราชการเมืองด่านซ้าย (ปัจจุบันอยู่ในอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย ประเทศไทย) และกลายเป็นที่จดจำในประวัติศาสตร์ลาวในฐานะวีรบุรุษในการรุกรานของ Đại Việt
พระเจ้าไชยจักรพรรดิแผ่นแผ้วยังคงอยู่ที่เชียงคานจนกระทั่งสวรรคตใน ค.ศ. 1481 พระเจ้าแท่นคำทรงเข้าพิธีฌาปนกิจของพระราชบิดาและสร้างสถูปเก็บรักษาพระอัฐิที่เชียงคาน พระเจ้าแท่นคำสถาปนาความสัมพันธ์อันร่วมรื่นกับอาณาจักรล้านนา และทรงอุทิศตนในการบูรณะเมืองหลวงที่เสียหายในช่วงรุกรานอย่างหนัก พระเจ้าแท่นคำสวรรคตโดยไม่มีรัชทายาทใน ค.ศ. 1486 ราชเสนาจึงแต่งตั้งให้ เจ้า Tieng Lakon พระอนุชา ขึ้นครองราชย์ในพระนามพระยาหล้าแสนไทไตรภูวนาถ
อ่านเพิ่ม

Simms, Peter and Sanda (1999). The Kingdoms of Laos: Six Hundred Years of History. Curzon Press. ISBN 0-7007-1531-2.
Stuart-Fox, Martin (1998). The Lao Kingdom of Lan Xang: Rise and Decline. White Lotus Press. ISBN 974-8434-33-8.
Viravong, Sila (1964). History of Laos (trans.). New York: Paragon Book. ISBN 0-685-41963-0.
มหาบุนมี เทบสีเมือง. ความเป็นมาของชนชาติลาว เล่ม 2 อาณาจักรลาวล้านช้างตอนต้น. แปลโดย ไผท ภูธา. กทม. สุขภาพใจ. 2554 หน้า 244 – 245
การกบฏโรฮีนจาในพม่าตะวันตก

| ด ค กความขัดแย้งในพม่า |
| --- | --- |
 ความขัดแย้งด้วยอาวุธ คอมมิวนิสต์ (2491–2531)  ชายแดนจีน-พม่า (2503–2504)  กะชีน  กะเหรี่ยง  กะเหรี่ยง–มอญ  โกก้าง 2552  2558  โรฮีนจา 2521  2534–2535  2559–ปัจจุบัน  ไทใหญ่  หลังรัฐประหารปี 2564 2566 การวางระเบิดและการโจมตี 2490  2526  2542  2546  2548  2553  2556  2561 รัฐประหาร 2505  2531  2564 การประท้วง 2505  2517  2531  2550–2551  2564–ปัจจุบัน ความรุนแรงต่อต้านมุสลิม 2555  2556  2558  2559–ปัจจุบัน หัวข้อที่เกี่ยวข้อง การหยุดยิง  พลรบในความขัดแย้ง  องค์การติดอาวุธชาติพันธุ์ 
การกบฏโรฮีนจาในพม่าตะวันตก เป็นความขัดแย้งกันด้วยอาวุธระหว่างรัฐพม่ากับชนกลุ่มน้อยมุสลิมโรฮีนจานับแต่ปี พ.ศ. 2490 ความมุ่งหมายทีแรกของพวกเขาในสมัยขบวนการมุญาฮีดีน (2467–2504) คือ การแยกภูมิภาคชายแดนมายู (Mayu) ในรัฐยะไข่ซึ่งมีประชากรโรฮีนจาอาศัยอยู่ออกจากพม่าตะวันตก แล้วผนวกเข้ากับปากีสถานตะวันออกซึ่งเป็นประเทศเพื่อนบ้านที่เพิ่งตั้งใหม่ (ปัจจุบันคือประเทศบังกลาเทศ) ในคริสต์ทศวรรษ 1970 การก่อการกำเริบของชาวโรฮีนจาปรากฏอีกในช่วงสงครามปลดปล่อยบังกลาเทศในปี พ.ศ. 2514 และเมื่อไม่นานมานี้ระหว่างเหตุจลาจลในรัฐยะไข่ ความปรารถนาของกลุ่มติดอาวุธโรฮีนจาตามที่สื่อต่าง ๆ รายงานคือ การจัดตั้งส่วนเหนือของรัฐยะไข่เป็นรัฐเอกราชหรือรัฐปกครองตนเอง
ชาวโรฮีนจามุสลิมอาศัยอยู่ในประเทศพม่าประมาณ 800,000 คน และประมาณ 80% ของจำนวนดังกล่าวอาศัยอยู่ในรัฐยะไข่ทางภาคตะวันตกของประเทศ ส่วนใหญ่ถูกรัฐบาลพม่าปฏิเสธความเป็นพลเมือง สหประชาชาติถือว่าโรฮีนจาเป็นชนกลุ่มน้อยที่ถูกข่มเหงที่สุดกลุ่มหนึ่งของโลก
มุญาฮิดีนในยะไข่ (พ.ศ. 2490–2504) > การสู้รบของมุญาฮิดีนในยะไข่

การต่อสู้เริ่มจากการจัดตั้งพรรคการเมืองญามีอะตุล อูลามาเอ-อิสลาม นำโดยออมราเมียะห์ ที่ได้รับการสนับสนุนจากอุลนาร์ โมฮัมหมัด มูซาฮิดข่าน และโมลนาร์ อิบราฮิม ความพยายามของกลุ่มมุญาฮิดีนเพื่อที่จะรวมเขตชายแดนมายู ซึ่งเป็นตำบลหนึ่งในรัฐยะไข่เข้ากับปากีสถานตะวันออก ก่อนการประกาศเอกราชของพม่า มีผู้นำชาวมุสลิมในยะไข่ไปพบมูฮัมหมัด อาลี จินนาห์ ผู้ก่อตั้งปากีสถานเมื่อประมาณเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2489 เพื่อขอความช่วยเหลือในการผนวกมายูเข้ากับปากีสถาน สองเดือนต่อมา มีการจัดตั้งสันนิบาตมุสลิมยะไข่เหนือในอักยับ (ปัจจุบันคือซิตตเว เมืองหลวงของรัฐยะไข่) เพื่อแสดงความต้องการที่จะรวมเข้ากับปากีสถาน แต่จินนาห์ปฏิเสธข้อเสนอนี้ในที่สุด
ในอีกด้านหนึ่ง รัฐบาลกลางพม่าปฏิเสธที่จะแยกรัฐมุสลิมในเขตมายูซึ่งมีเมืองบูตีดองและเมืองหม่องด่อ ในที่สุด กลุ่มมุสลิมมุญาฮิดีนในยะไข่เหนือได้ประกาศญิฮาดต่อพม่า กองทัพมุญาฮิดีนได้เริ่มสู้รบในเมืองบูตีดองและหม่องด่อที่อยู่ตามแนวชายแดนระหว่างพม่ากับปากีสถานตะวันออก อับดุล กาเซมเป็นผู้นำกองทัพมุญาฮิดีน ภายในเวลาไม่กี่ปี กลุ่มกบฏมีความก้าวหน้าไปมาก  ยึดครองหมู่บ้านในยะไข่ได้หลายหมู่บ้าน ชาวยะไข่ในเมืองทั้งสองถูกบังคับให้ออกจากบ้าน ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2492 การควบคุมของรัฐบาลในเมืองอักยับได้ลดลง ในขณะที่กลุ่มมุญาฮิดีนเข้ามายึดครองยะไข่เหนือ รัฐบาลพม่าได้จับกุมกลุ่มมุญาฮิดีนที่พยายามจะอพยพชาวเบงกอลเข้ามาในรัฐยะไข่อย่างผิดกฎหมาย เนื่องจากประชากรล้นเกินในปากีสถานตะวันออก
มุญาฮิดีนในยะไข่ (พ.ศ. 2490–2504) > การต่อต้านมุญาฮิดีนโดยกองทัพพม่า

มีการประกาศกฎอัยการศึกในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2491 เมื่อการกบฏลุกลามขึ้น และกลุ่มกบฏเข้าล้อมเมืองในเขตมายู กองทัพพม่าที่ 5 และกองทัพชีนที่ 2 ถูกส่งเข้าไปในพื้นที่ กองทัพพม่าได้เริ่มยุทธการเพื่อต่อต้านมุญาฮิดีนในยะไข่เหนือ ระหว่าง พ.ศ. 2493–2497 ยุทธการแรกเริ่มใช้ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2493 ยุทธการที่สองเรียกว่ายุทธการมายูเกิดขึ้นในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2495ในช่วงครึ่งหลังของ พ.ศ. 2497 กลุ่มมุญาฮิดีนได้ฟื้นตัวขึ้นและเข้าโจมตีเมืองบูตีดอง เมืองหม่องด่อ และเมืองยะเตดอง
พระภิกษุชาวยะไข่ได้ออกมาประท้วงในย่างกุ้งเพื่อต่อต้านกลุ่มมุญาฮิดีน ผลของการกดดันทำให้รัฐบาลพม่าออก "ปฏิบัติการมรสุม" ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2497 กลุ่มมูญาอิดีนจำนวนมากถูกจับกุมและหัวหน้ากลุ่มถูกฆ่า ทำให้กิจกรรมของกลุ่มลดลงไปกลายเป็นกลุ่มติดอาวุธหลายกลุ่มที่ก่อการร้ายในภาคเหนือของรัฐยะไข่ ใน พ.ศ. 2500 กลุ่มมุญาฮิดีน 150 คนนำโดยชอร์ มาลุกและซูระห์ ทาน ถูกจับกุม ในวันที่  7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2500 กลุ่มมุญาฮิดีน 214 คน ในกลุ่มของราชิดถูกจับกุม ในวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2504 กลุ่มมุญาฮิดีน 290 คนทางใต้ของหม่องด่อยอมจำนนต่อกองทัพพม่านำโดยอองจี ในช่วงนี้เป็นช่วงที่มีการเจรจาระหว่างพม่ากับปากีสถานเกี่ยวกับกบฏตามแนวชายแดน ทำให้ความหวังของกบฏลดลง ในวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2504 กลุ่มกบฏมุญาฮิดีนกลุ่มสุดท้ายในบูตีดองถูกกองทัพพม่านำโดยอองจีจับกุมได้
มุญาฮิดีนในยะไข่ (พ.ศ. 2490–2504) > ความตกต่ำของมุญาฮิดีน (พ.ศ. 2505–2513)

หลังจากรัฐประหารของนายพลเน วินใน พ.ศ. 2505 กิจกรรมของกลุ่มมุญาฮิดีนลดลงและเกือบจะหายไป ซัฟฟาร์เป็นผู้นำมุญาฮิดีนที่เหลือ และมีการต่อต้านแยกกันเป็นแห่ง ๆ ตามแนวชายแดนพม่า-ปากีสถาน
ขบวนการอิงศาสนาอิสลามโรฮีนจา > ขบวนการทางทหารที่ใช้ความรุนแรง (พ.ศ. 2514–2531)

ระหว่างสงครามปลดปล่อยบังกลาเทศในพ.ศ. 2514 โรฮีนจาที่อยู่ใกล้แนวชายแดนได้สะสมอาวุธจากสงคราม ในวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2515 หัวหน้ากลุ่มกบฏมูญาฮิดีนที่เหลืออยู่คือซัฟฟาร์ได้จัดตั้งพรรคปลดปล่อยโรฮีนจา (RLP) โดยซัฟฟาร์เป็นประธานพรรค ศูนย์กลางการต่อสู้อยู่ที่บูตีดอง เมื่อกองทัพพม่าเริ่มปราบปราม ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2517 ซัฟฟาร์ได้หนีไปบังกลาเทศและบทบาทของเขาได้หายไป
หลังจากการล้มเหลวของ RLP มูฮัมหมัด จาฟาร์ ฮาบิบ อดีตเลขาธิการของ RLP ได้จัดตั้งแนวร่วมโรฮีนจารักชาติ (RPF) ใน พ.ศ. 2517 ต่อมา ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2521 รัฐบาลทหารของเนวินได้จัดยุทธการราชามังกรในยะไข่เพื่อตรวจสอบผู้อพยพที่ผิดกฎหมายที่อาศัยอยู่ในพม่า ทำให้มีชาวโรฮีนจาถูกผลักดันไปยังแนวชายแดนบังกลาเทศ ทำให้มีการลุกฮือของชาวโรฮีนจาตามแนวชายแดน RPF ใช้โอกาสนี้เข้ามาปลุกระดม   ต่อมาในราว พ.ศ. 2523 กลุ่มหัวรุนแรงได้แยกออกจาก RPF และจัดตั้งองค์การความเป็นปึกแผ่นโรฮีนจา (RSO) นำโดยมูฮัมหมัด ยูนุส ซึ่งเคยเป็นผู้นำของ RPF มาก่อน ต่อมาได้เป็นองค์กรหลักของโรฮีนจาตามแนวชายแดนพม่า-บังกลาเทศ RSO ประกาศตนเป็นองค์กรทางศาสนาจึงได้รับการสนับสนุนจากโลกมุสลิมรวมทั้ง JeI ในบังกลาเทศและปากีสถาน ฆุลบุดดิน เฮกมัตยัร ฮิซบ์เออิสลามี (HeI) ในอัฟกานิสถาน ฮิซบ์อุลมูญาฮิดีนในรัฐชัมมูและกัศมีร์ (HM) อังกาตัน เบเลีย อิสลาม ซามาเลเซีย (ABIM) และองค์กรยุวชนอิสลามแห่งมาเลเซีย องค์กรทางด้านศาสนาอีกองค์กรหนึ่งของโรฮีนจาคือแนวร่วมอิสลามโรฮีนจาอาระกัน (ARIF) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2529 โดยนูรุล อิสลาม อดีตรองประธาน RPF
ขบวนการอิงศาสนาอิสลามโรฮีนจา > การขยายตัวทางการทหารและการเชื่อมโยงกับฏอลิบานและอัลกออิดะฮ์ (พ.ศ. 2531–2554)

ค่ายทหารของ RSO ตั้งอยู่ที่เมืองคอกส์บาซาร์ทางใต้ของบังกลาเทศ มีการส่งอาวุธจากฏอลิบานมาให้ตามแนวชายแดนพม่า-บังกลาเทศ บางส่วนได้ส่งทหารไปฝึกในอัฟกานิสถาน  การขยายตัวของ RSO ในช่วง พ.ศ. 2533 ทำให้รัฐบาลพม่าเข้ามากวาดล้างตามแนวชายแดนพม่า-บังกลาเทศ ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2534 ทหารพม่าได้ข้ามพรมแดนไปโจมตีกองทหารในบังกลาเทศซึ่งทำให้เกิดความตึงเครียดกับบังกลาเทศ และในเดือนเมษายน พ.ศ. 2535 ชาวโรฮีนจามากกว่า 250,000 คนถูกผลักดันให้ออกจากยะไข่ซึ่งเหตุการณ์นี้ถูกประณามจากซาอุดีอาระเบียในเดือนเมษายน พ.ศ. 2537 มีสมาชิก RSO 120 คนเข้าสู่หม่องด่อโดยข้ามแม่น้ำนาฟที่เป็นแนวพรมแดนระหว่างพม่ากับบังกลาเทศ ในวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2537 มีระเบิดเกิดขึ้นในเมืองหม่องด่อ 12 แห่ง  ต่อมา ในวันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2541 สมาชิก RSO และแนวร่วมอิสลามโรฮีนจาอาระกัน (ARIF) ได้รวมเข้าด้วยกันและจัดตั้งสภาแห่งชาติโรฮีนจา (RNC) และกองทัพแห่งชาติโรฮีนจา (RNA) นอกจากนั้นได้จัดตั้งองค์กรแห่งชาติโรฮีนจาอาระกัน (ARNO) เพื่อจัดการกับกลุ่มโรฮีนจาที่มีความแตกต่างกันเข้ามาเป็นกลุ่มเดียว ซึ่งมีรายงานว่ากลุ่ม ARNO นี้มีความเกี่ยวพันกับอัลกออิดะฮ์
ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2554 มีชายชาวโรฮีนจาประมาณ 80-100 คน ในเมืองหม่องด่อตามแนวชายแดนถูกจับกุมโดยกองทัพพม่าที่ประจำตามแนวชายแดนและถูกเชื่อมโยงกับฏอลิบาน กองทหารฏอลิบานที่ชื่อว่ามูลีวี ฮารุนได้ตั้งค่ายฝึกและจัดทำระเบิดทางเหนือของหม่องด่อติดกับชายแดนบังกลาเทศในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554  บุคคลต้องสงสัยที่ถูกจับกุม มี  19 คนถูกนำมาศาลก่อนในเดือนมีนาคมและเมษายนปีเดียวกัน. มี 12 คนที่มีความเกี่ยวข้องกับฏอลิบานหรือกองกำลังติดอาวุธอิสลามถูกตัดสินจำคุกเมื่อ 6 กันยายน พ.ศ. 2554