stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
โคโนะ ไลต์โนเวล งะ ซูโงอิ!
10 อันดับตัวละครหญิง

| ปี | ตัวละคร | ชื่อเรื่อง | ผู้แต่ง | นักวาด | สำนักพิมพ์ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| พ.ศ. 2548 | มิตสึไก โดคุโระ | ภูตสาว โดคุโระจัง โหดทะลุมิติ | มาซากิ โอคายุ | โทริชิโมะ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2549 | คิโนะ | การเดินทางของคิโนะ | เคอิจิ ซิกซาว่า | โคฮาคุ คุโรโบชิ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2550 | โฮโระ | สาวหมาป่ากับนายเครื่องเทศ | อิซึนะ ฮาเซคุระ | จู อายาคุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2551 | สึซึมิยะ ฮารุฮิ | ซีรีส์ สึซึมิยะ ฮารุฮิ | นาการุ ทานิกาวะ | โนอิจิ อิโต | Kadokawa Sneaker Bunko |
| พ.ศ. 2552 | อามาโนะ โทโกะ | ซีรีส์ Book Girl | Mizuki Nomura | Miho Takeoka | Famitsu Bunko |
| พ.ศ. 2553 | มิซากะ มิโคโตะ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2554 | มิซากะ มิโคโตะ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2555 | มิซากะ มิโคโตะ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2556 | มิซากะ มิโคโตะ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2557 | มิซากะ มิโคโตะ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2558 | ยูกิโนชิตะ ยูกิโนะ | กะแล้วชีวิตรักวัยรุ่นของผมมันต้องไม่สดใสเลยสักนิด | วาตารุ วาตาริ | Ponkan8 | Gagaga Bunko |
| พ.ศ. 2559 | มิซากะ มิโคโตะ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2560 | มิซากะ มิโคโตะ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2561 | มิซากะ มิโคโตะ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2562 | มิซากะ มิโคโตะ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2563 | คารุอิซาวะ เคย์ | ขอต้อนรับสู่ห้องเรียนนิยม (เฉพาะ) ยอดคน | โชโงะ คินุงาสะ | โทโมเสะ ชุนซาคุ | MF Bunko J |
| พ.ศ. 2564 | คารุอิซาวะ เคย์ | ขอต้อนรับสู่ห้องเรียนนิยม (เฉพาะ) ยอดคน | โชโงะ คินุงาสะ | โทโมเสะ ชุนซาคุ | MF Bunko J |
| พ.ศ. 2565 | ชิอินะ มาฮิรุ | ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว | ซาเอกิซัง | ฮาเนะโคโตะ | GA Bunko |
| พ.ศ. 2566 | ชิอินะ มาฮิรุ | ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว | ซาเอกิซัง | ฮาเนะโคโตะ | GA Bunko |
| พ.ศ. 2567 | ชิอินะ มาฮิรุ | ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว | ซาเอกิซัง | ฮาเนะโคโตะ | GA Bunko |
| พ.ศ. 2568 | ชิอินะ มาฮิรุ | ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว | ซาเอกิซัง | ฮาเนะโคโตะ | GA Bunko |
10 อันดับตัวละครหญิง > พ.ศ. 2568 – พ.ศ. 2572

| อันดับ> พ.ศ. 2568 | ตัวละคร> พ.ศ. 2568 | ชื่อเรื่อง> พ.ศ. 2568 | ผู้แต่ง> พ.ศ. 2568 | นักวาด> พ.ศ. 2568 | สำนักพิมพ์> พ.ศ. 2568 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 01 | ชิอินะ มาฮิรุ | ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว | ซาเอกิซัง | ฮาเนะโคโตะ | GA Bunko |
| 02 | ยานามิ อันนะ | รักครั้งนี้มีคนนกเยอะไปมั้ย! | ทาคิบิ อามาโมริ | อิมิกิมุรุ | Gagaga Bunko |
| 03 | อาริสะ มิฮาอิลลอฟนา คุโจ | คุณอาเรียโต๊ะข้างๆ พูดรัสเซียหวานใส่ซะหัวใจจะวาย | ซันซันซัน | โมโมโกะ | Kadokawa Sneaker Bunko |
| 04 | ดาลิยา รอสเซตติ | ช่างฝีมือเวทดาลิยา ขอมุ่งหน้าสู่วันฟ้าใส | ฮิซายะ อามากิชิ | Kei | MF Books |
| 05 | สุโอ ยูกิ | คุณอาเรียโต๊ะข้างๆ พูดรัสเซียหวานใส่ซะหัวใจจะวาย | ซันซันซัน | โมโมโกะ | Kadokawa Sneaker Bunko |
| 06 | เฟีย รุด | สตรีศักดิ์สิทธิ์เกิดใหม่ แต่ไม่ขอบอกใครนะคะ | โทยะ | Yoimachi | Earth Star Novel |
| 07 | ลูเซียนา ไดแอนธัส | เมื่อคุณหนูตัวร้าย กลับกลายเป็นคุณหนูสุดที่รัก!? | โทยะ | chibi | SQEX Novel |
| 08 | Wisteria Irene | The Person I Loved Asked Me to Die in My Sister's Stead | Mizuki Nagano | Saori Toyota | TO Bunko |
| 09 | ริเช่ อิมการ์ด เวซเนอร์ | ชีวิตลูปที่ 7 ของนางร้าย ขอเป็นเจ้าสาวนอนกลิ้งสบายในแดนอดีตศัตรู | โทวโกะ อาเมคาวะ | วาน ฮาชิปิสุ | Overlap Novels f |
| 10 | อายาเสะ ซากิ | แง้มหัวใจยัยน้องสาวจำเป็น | โกสต์ มิคาวะ | Hiten | MF Bunko J |
10 อันดับตัวละครชาย

| ปี | ตัวละคร | ชื่อเรื่อง | ผู้แต่ง | นักวาด | สำนักพิมพ์ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| พ.ศ. 2548 | I (Boku) | ซีรีส์ รหัสคดีไร้สาระ | นิชิโอะ อิชิน | Take | Kodansha Novels |
| พ.ศ. 2549 | I (Boku) | ซีรีส์ รหัสคดีไร้สาระ | นิชิโอะ อิชิน | Take | Kodansha Novels |
| พ.ศ. 2550 | ซายามะ มิโคโตะ | Owari no Chronicle (Ahead series) | Minoru Kawakami | Satoyasu | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2551 | โซสุเกะ ซาการะ | ฟุล เมทัล พานิก! | Shoji Gatoh | Shikidouji | Fujimi Fantasia Bunko |
| พ.ศ. 2552 | คิโนชิตะ ฮิเดโยชิ | โรงเรียนป่วน ก๊วนคนบ๊อง | เคนจิ อิโนะอุเอะ | Yui Haga | Famitsu Bunko |
| พ.ศ. 2553 | คิโนชิตะ ฮิเดโยชิ | โรงเรียนป่วน ก๊วนคนบ๊อง | เคนจิ อิโนะอุเอะ | Yui Haga | Famitsu Bunko |
| พ.ศ. 2554 | คามิโจว โทวมะ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2555 | คิริกายะ คาสึโตะ / คิริโตะ | ซอร์ดอาร์ตออนไลน์ | เรกิ คาวาฮาระ | abec | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2556 | คิริกายะ คาสึโตะ / คิริโตะ | ซอร์ดอาร์ตออนไลน์ | เรกิ คาวาฮาระ | abec | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2557 | ฮิคิงายะ ฮาจิมัง | กะแล้วชีวิตรักวัยรุ่นของผมมันต้องไม่สดใสเลยสักนิด | วาตารุ วาตาริ | Ponkan8 | Gagaga Bunko |
| พ.ศ. 2558 | ฮิคิงายะ ฮาจิมัง | กะแล้วชีวิตรักวัยรุ่นของผมมันต้องไม่สดใสเลยสักนิด | วาตารุ วาตาริ | Ponkan8 | Gagaga Bunko |
| พ.ศ. 2559 | ฮิคิงายะ ฮาจิมัง | กะแล้วชีวิตรักวัยรุ่นของผมมันต้องไม่สดใสเลยสักนิด | วาตารุ วาตาริ | Ponkan8 | Gagaga Bunko |
| พ.ศ. 2560 | คามิโจว โทวมะ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2561 | คิริกายะ คาสึโตะ / คิริโตะ | ซอร์ดอาร์ตออนไลน์ | เรกิ คาวาฮาระ | abec | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2562 | คามิโจว โทวมะ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| พ.ศ. 2563 | อายาโนะโคจิ คิโยทากะ | ขอต้อนรับสู่ห้องเรียนนิยม (เฉพาะ) ยอดคน | โชโงะ คินุงาสะ | โทโมเสะ ชุนซาคุ | MF Bunko J |
| พ.ศ. 2564 | อายาโนะโคจิ คิโยทากะ | ขอต้อนรับสู่ห้องเรียนนิยม (เฉพาะ) ยอดคน | โชโงะ คินุงาสะ | โทโมเสะ ชุนซาคุ | MF Bunko J |
| พ.ศ. 2565 | อายาโนะโคจิ คิโยทากะ | ขอต้อนรับสู่ห้องเรียนนิยม (เฉพาะ) ยอดคน | โชโงะ คินุงาสะ | โทโมเสะ ชุนซาคุ | MF Bunko J |
| พ.ศ. 2566 | อายาโนะโคจิ คิโยทากะ | ขอต้อนรับสู่ห้องเรียนนิยม (เฉพาะ) ยอดคน | โชโงะ คินุงาสะ | โทโมเสะ ชุนซาคุ | MF Bunko J |
| พ.ศ. 2567 | ฟุจิมิยะ อามาเนะ | ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว | ซาเอกิซัง | ฮาเนะโคโตะ | GA Bunko |
| พ.ศ. 2568 | นุคุมิซึ คาซึฮิโกะ | รักครั้งนี้มีคนนกเยอะไปมั้ย! | ทาคิบิ อามาโมริ | อิมิกิมุรุ | Gagaga Bunko |
10 อันดับตัวละครชาย > พ.ศ. 2568 – พ.ศ. 2572

| อันดับ> พ.ศ. 2568 | ตัวละคร> พ.ศ. 2568 | ชื่อเรื่อง> พ.ศ. 2568 | ผู้แต่ง> พ.ศ. 2568 | นักวาด> พ.ศ. 2568 | สำนักพิมพ์> พ.ศ. 2568 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 01 | นุคุมิซึ คาซึฮิโกะ | รักครั้งนี้มีคนนกเยอะไปมั้ย! | ทาคิบิ อามาโมริ | อิมิกิมุรุ | Gagaga Bunko |
| 02 | คุเซะ มาซาจิกะ | คุณอาเรียโต๊ะข้างๆ พูดรัสเซียหวานใส่ซะหัวใจจะวาย | ซันซันซัน | โมโมโกะ | Kadokawa Sneaker Bunko |
| 03 | ฟุจิมิยะ อามาเนะ | ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว | ซาเอกิซัง | ฮาเนะโคโตะ | GA Bunko |
| 04 | อายาโนะโคจิ คิโยทากะ | ขอต้อนรับสู่ห้องเรียนนิยม (เฉพาะ) ยอดคน | โชโงะ คินุงาสะ | โทโมเสะ ชุนซาคุ | MF Bunko J |
| 05 | Saffier Dianthus | เมื่อคุณหนูตัวร้าย กลับกลายเป็นคุณหนูสุดที่รัก!? | โทยะ | Yoimachi | Earth Star Novels |
| 06 | อาซามุระ ยูตะ | แง้มหัวใจยัยน้องสาวจำเป็น | โกสต์ มิคาวะ | Hiten | MF Bunko J |
| 07 | Wolfred Scalfarotto | ช่างฝีมือเวทดาลิยา ขอมุ่งหน้าสู่วันฟ้าใส | ฮิซายะ อามากิชิ | Kei | MF Books |
| 08 | อาซึซางาวะ ซาคุตะ | เรื่องฝันปั่นป่วยของผมกับรุ่นพี่บันนี่เกิร์ล | ฮาจิเมะ คาโมชิดะ | เคจิ มิโซงุจิ | Dengeki Bunko |
| 09 | ซิด คาเกโน่ | ชีวิตไม่ต้องเด่น ขอแค่เป็นเทพในเงา | ไดสุเกะ ไอซาวะ | โทไซ | Enterbrain |
| 10 | ไคร อันเดรย์ | วิญญาณคร่ำครวญอยากวางมือแล้ว | Tsukikage | Chyko | GC Novels |
10 อันดับนักวาดภาพประกอบ > พ.ศ. 2553 – พ.ศ. 2557

| อันดับ> พ.ศ. 2553 | นักวาด> พ.ศ. 2553 | ผลงานเด่น> พ.ศ. 2553 |
| --- | --- | --- |
| 01 | Miho Takeoka | Book Girl, Tasogareiro no Utatsukai |
| 02 | โนอิจิ อิโต | ชานะ นักรบเนตรอัคคี, สึซึมิยะ ฮารุฮิ |
| 03 | Hidari | อาชญากรรมกับคำลวง |
| 04 | Yui Haga | โรงเรียนป่วน ก๊วนคนบ๊อง |
| 05 | Meru Kishida | ผ่าคดีลับนักสืบนีท |
| 06 | Buriki | ชมรมคนไร้เพื่อน, หนุ่มสามัญกับสาวหลุดโลก |
| 07 | Kouhaku Kuroboshi | การเดินทางของคิโนะ, Lillia and Treize, Meg and Seron |
| 08 | Kira Inugami | ประธานนักเรียนสุดซ่า สภานักเรียนสุดป่วน |
| 09 | Ryō Ueda | เปียโนโซนาตาแห่งการอำลา |
| 10 | ยาสึ | โทระโดระ! ยายเสือใสกับนายหน้าโหด |
พ.ศ. 2554
| 01 | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม |
| 02 | Buriki | ชมรมคนไร้เพื่อน, หนุ่มสามัญกับสาวหลุดโลก |
| 03 | Miho Takeoka | Book Girl, Tasogareiro no Utatsukai |
| 04 | Meru Kishida | ผ่าคดีลับนักสืบนีท |
| 05 | Hidari | อาชญากรรมกับคำลวง |
| 06 | Abec | ซอร์ดอาร์ตออนไลน์ |
| 07 | โนอิจิ อิโต | ชานะ นักรบเนตรอัคคี, สึซึมิยะ ฮารุฮิ |
| 08 | Yui Haga | โรงเรียนป่วน ก๊วนคนบ๊อง |
| 09 | Kira Inugami | ประธานนักเรียนสุดซ่า สภานักเรียนสุดป่วน |
| 10 | ซูซูฮิโตะ ยาซูดะ | โลกบิดเบี้ยวที่อิเคะบุคุโระ |
พ.ศ. 2555
| 01 | Buriki | ชมรมคนไร้เพื่อน, หนุ่มสามัญกับสาวหลุดโลก |
| 02 | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม |
| 03 | abec | ซอร์ดอาร์ตออนไลน์, Sword Art Online Progressive |
| 04 | Meru Kishida | ผ่าคดีลับนักสืบนีท |
| 05 | คันโตคุ | องค์ชายจิตป่วนกับน้องเหมียวยิ้มยาก |
| 06 | Miho Takeoka | Book Girl, Tasogareiro no Utatsukai |
| 07 | โนอิจิ อิโต | ชานะ นักรบเนตรอัคคี, สึซึมิยะ ฮารุฮิ |
| 08 | Shiromizakana | เชื่อมหัวใจ, Tobira no Soto |
| 09 | ฮิโระ คันซากิ | น้องสาวของผมไม่น่ารักขนาดนั้นหรอก |
| 10 | Hidari | อาชญากรรมกับคำลวง |
พ.ศ. 2556
| 01 | abec | ซอร์ดอาร์ตออนไลน์, Sword Art Online Progressive |
| 02 | Buriki | ชมรมคนไร้เพื่อน, หนุ่มสามัญกับสาวหลุดโลก |
| 03 | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม |
| 04 | Shiromizakana | เชื่อมหัวใจ, Tobira no Soto |
| 05 | คันโตคุ | องค์ชายจิตป่วนกับน้องเหมียวยิ้มยาก |
| 06 | Ponkan8 | กะแล้วชีวิตรักวัยรุ่นของผมมันต้องไม่สดใสเลยสักนิด |
| 07 | Miho Takeoka | Book Girl, Tasogareiro no Utatsukai |
| 08 | Meru Kishida | ผ่าคดีลับนักสืบนีท |
| 09 | ฮิโระ คันซากิ | น้องสาวของผมไม่น่ารักขนาดนั้นหรอก |
| 09 | Kobuichi | อาเรีย กระสุนแดงเดือด |
พ.ศ. 2557
| 01 | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม |
| 02 | Ponkan8 | กะแล้วชีวิตรักวัยรุ่นของผมมันต้องไม่สดใสเลยสักนิด |
| 03 | abec | ซอร์ดอาร์ตออนไลน์, Sword Art Online Progressive |
| 04 | Buriki | ชมรมคนไร้เพื่อน, หนุ่มสามัญกับสาวหลุดโลก |
| 05 | คันโตคุ | องค์ชายจิตป่วนกับน้องเหมียวยิ้มยาก |
| 06 | Tsunako | พิชิตรัก พิทักษ์โลก |
| 07 | Miho Takeoka | Book Girl, Tasogareiro no Utatsukai |
| 08 | ฮิโระ คันซากิ | น้องสาวของผมไม่น่ารักขนาดนั้นหรอก, น้องสาวของผมคืออาจารย์เอโรมังกะ |
| 09 | Saki Ukai | กระสุนมรณะ นัยน์ตาอสูร |
| 10 | ซูซูฮิโตะ ยาซูดะ | โลกบิดเบี้ยวที่อิเคะบุคุโระ |
10 อันดับนักวาดภาพประกอบ > พ.ศ 2568 – พ.ศ. 2572

| อันดับ> พ.ศ 2568 | นักวาด> พ.ศ 2568 | ผลงานเด่น> พ.ศ 2568 |
| --- | --- | --- |
| 1 | อิมิกิมุรุ | รักครั้งนี้มีคนนกเยอะไปมั้ย! |
| 2 | ฮาเนะโคโตะ | ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว |
| 3 | โมโมโกะ | คุณอาเรียโต๊ะข้างๆ พูดรัสเซียหวานใส่ซะหัวใจจะวาย |
| 4 | Hiten | แง้มหัวใจยัยน้องสาวจำเป็น |
| 5 | อุมิโบสุ | นักสืบตายแล้ว |
| 6 | โทโมเสะ ชุนซาคุ | ขอต้อนรับสู่ห้องเรียนนิยม (เฉพาะ) ยอดคน |
| 7 | Yoimachi | เมื่อคุณหนูตัวร้าย กลับกลายเป็นคุณหนูสุดที่รัก!? |
| 8 | Raemz | ชีวิตรสโซดาของจิโตเสะคุง |
| 9 | Saori Toyota | The Person I Loved Asked Me to Die in My Sister's Stead |
| 10 | คันโตคุ | สลัดรวมมิตรคนเพี้ยนหลุดโลก, ซาซากิกับพีจัง |
10 อันดับไลต์โนเวลยอดเยี่ยมแห่งทศวรรษ > Decade of 2010s

| อันดับ> 2010s | ชื่อเรื่อง> 2010s | ผู้แต่ง> 2010s | นักวาด> 2010s | สำนักพิมพ์> 2010s |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 01 | ซอร์ดอาร์ตออนไลน์ | เรกิ คาวาฮาระ | abec | Dengeki Bunko |
| 02 | อินเดกซ์ คัมภีร์คาถาต้องห้าม | คาซึมะ คามาจิ | คิโยทากะ ฮาอิมุระ | Dengeki Bunko |
| 03 | สอนหมากหนูที คุณพี่จ้าวมังกร! | ชิโร่ ชิราโทริ | ชิราบิ | GA Bunko |
| 04 | มันผิดรึไงถ้าใจอยากจะพบรักในดันเจี้ยน | Fujino Ōmori | Suzuhito Yasuda | GA Bunko |
| 05 | สงครามภูติล้างบัลลังก์ อัลเดรามินแห่งฟากฟ้า | โบคุโตะ อุโนะ | Sanbasō | Dengeki Bunko |
| 06 | โนเกม โนไลฟ์ | ยู คามิยะ | ยู คามิยะ | MF Bunko J |
| 07 | การปฏิวัติของสาวน้อยหนอนหนังสือ | มิยะ คาซุกิ | ยู ชิอินะ | TO Bunko |
| 08 | พี่น้องปริศนาโรงเรียนมหาเวท | สึโทมุ ซาโต้ | คานะ อิชิดะ | Dengeki Bunko |
| 09 | เกมพลิกโฉมนายกระจอก | ยูกิ ยากุ | Fly | Gagaga Bunko |
| 10 | ซีรีส์ ปกรณัมของเหล่าภูต | Nisio Isin | Vofan | Kodansha Box |
ปฏิกิริยาการแทนที่

ปฏิกิริยาการแทนที่ (อังกฤษ: substitution reaction) เป็นปฏิกิริยาเคมีซึ่งหมู่ฟังก์ชันหนึ่งในสารประกอบถูกแทนที่โดยหมู่ฟังก์ชันอีกหมู่หนึ่ง มีความสำคัญอย่างเป็นที่สุดในด้านเคมีอินทรีย์ โดยปฏิกิริยาการแทนที่ในเคมีอินทรีย์จะถูกจำแนกเป็นปฏิกิริยาประเภทอิเล็กโทรฟิลิกหรือนิวคลีโอฟิลิก โดยขึ้นอยู่กับตัวทำปฏิกิริยาที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าไวปฏิกิริยามัธยันตร์ (reactive intermediate) ที่เกี่ยวข้องในปฏิกิริยาจะเป็นคาร์โบแคตไอออน คาร์แบนไอออน หรืออนุมูลอิสระ และไม่ว่าตัวถูกเปลี่ยนจะเป็นสารประกอบอะลิฟาติกหรือแอโรมาติกก็ตาม การทำความเข้าใจประเภทของปฏิกิริยาอย่างละเอียดจะมีส่วนช่วยทำนายผลลัพธ์ของปฏิกิริยาได้ และยังมีประโยชน์ต่อการหาจุดเหมาะสมที่สุดของปฏิกิริยาเคมีโดยพิจารณาจากตัวแปรต่าง ๆ เช่น อุณหภูมิ และการเลือกตัวทำละลาย
ตัวอย่างที่ดีอย่างหนึ่งของปฏิกิริยาการแทนที่ได้แก่กระบวนการแฮโลจิเนชัน โดยเมื่อแก๊สคลอรีน (Cl2) ถูกฉายรังสี โมเลกุลบางส่วนก็จะสลายออกเป็นอนุมูลคลอรีนสองหมู่ (Cl•) ซึ่งอิเล็กตรอนอิสระจะไปจับกับโมเลกุลที่ยังขาดอิเล็กตรอนอยู่ โดยอิเล็กตรอนอิสระตัวหนึ่งจะสลายพันธะคาร์บอน-ไฮโดรเจนพันธะโคเวเลนต์คาร์บอน-ไฮโดรเจนในมีเทน (CH4) และจับกับอะตอมของไฮโดรเจนเพื่อรวมตัวเป็นกรดไฮโดรคลอริก (HCl) ซึ่งเป็นกลางทางไฟฟ้า ส่วนอนุมูลอื่นก็จะเกิดพันธะโคเวเลนต์กับ CH3• เพื่อรวมตัวเป็นเมทิลคลอไรด์ (CH3Cl)
แถบแม่เหล็ก

ม้วนแถบบันทึกเสียงขนาดกว้าง 1/4 นิ้ว ยาว 7 นิ้ว ซึ่งพบได้บ่อยในตลาดผู้บริโภคในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950-70
แถบแม่เหล็ก (อังกฤษ: magnetic storage) เป็นสื่อกลางสำหรับการจัดเก็บข้อมูลระบบแม่เหล็กซึ่งทำจากการเคลือบสารที่ทำให้มีคุณสมบัติของแม่เหล็กบาง ๆ ลงบนฟิล์มพลาสติกที่เป็นแถบแคบ ๆ ยาว ๆ ซึ่งถูกพัฒนาเป็นครั้งแรกในประเทศเยอรมนีเมื่อปี ค.ศ. 1928 โดยพัฒนาต่อจากเครื่องบันทึกเสียงด้วยสายลวด (wire recorder) ของประเทศเดนมาร์ก อุปกรณ์ที่ใช้แถบแม่เหล็กจะสามารถบันทึกและเล่นข้อมูลเสียง ภาพ และข้อมูลคอมพิวเตอร์ฐานสอง (binary) ได้ค่อนข้างง่ายดาย
แถบแม่เหล็กได้ปฏิวัติวงการการบันทึกและผลิตเสียงซ้ำและการแพร่สัญญาณ โดยได้ทำให้วิทยุ ซึ่งเดิมออกอากาศสดได้อย่างเดียว สามารถบันทึกรายการเพื่อใช้ในการออกอากาศภายหลังหรือนำมาออกอากาศซ้ำได้ โดยตั้งแต่ต้นคริสต์ทศวรรษ 1950 แถบแม่เหล็กได้ถูกนำมาใช้ร่วมกับคอมพิวเตอร์เพื่อจัดเก็บข้อมูลปริมาณมาก และยังคงมีการใช้เพื่อการทำสำรองข้อมูลอีกด้วย
แถบแม่เหล็กจะเริ่มเสื่อมสภาพหลังจากอายุผ่านไป 10-20 ปี จึงไม่ถือว่าเป็นสื่อกลางที่ดีที่สุดสำหรับการจัดเก็บข้อมูลถาวรในระยะยาว ยกเว้นแถบแม่เหล็กบางชนิด เช่น ลิเนียร์เทปโอเพน หรือแอลทีโอ ซึ่งออกแบบมาเพื่อให้สามารถจัดเก็บข้อมูลถาวรในระยะยาวได้โดยเฉพาะ
ข้อมูลในแถบแม่เหล็กมักจะถูกบันทึกเป็นร่อง (track) ซึ่งมีระยะแคบและมีพื้นที่ข้อมูลขนาดยาวบันทึกลงบนแถบด้วยระบบแม่เหล็ก อยู่แยกออกจากกัน และมีการเว้นช่องว่างระหว่างแต่ละร่อง โดยร่องต่าง ๆ มักจะขนานกับความยาวของแถบ ซึ่งในกรณีนั้นเรียกว่า ร่องตามยาว (longitudinal tracks) หรือแนวทแยงที่สัมพันธ์กับความยาวของแถบในการสแกนแบบเกลียว (helical scan) นอกจากนั้นยังมีการสแกนตามขวาง (transverse scan) และการสแกนตามโค้ง (arcuate scanning) ซึ่งใช้ในวิดีโอเทปควอดรูเพลกซ์ และยังมีการใช้การบันทึกบนมุมทิศ (azimuth recording) เพื่อลดระยะห่างที่อยู่ระหว่างร่องแต่ละร่อง
ความทนทาน

แม้ว่าแถบแม่เหล็กจะดีต่อการใช้งานในระยะสั้น แต่ก็มีแนวโน้มสูงที่แถบแม่เหล็กจะฉีกขาดออกเป็นส่วน ๆ โดยกระบวนการนี้อาจเกิดขึ้นได้หลังจากผ่านไป 10-20 ปี ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อม
แถบแม่เหล็กที่ผลิตเมื่อช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 และ 1980 อาจเกิดการเสื่อมสภาพที่เรียกว่า สติกกีเชดซินโดรม (sticky-shed syndrome) ซึ่งเกิดจากการแยกสลายด้วยน้ำของสารยึดภายในแถบ ส่งผลให้แถบใช้งานไม่ได้
สิ่งสืบเนื่อง

ตั้งแต่ที่แถบแม่เหล็กถูกคิดค้นขึ้นมา ก็ได้มีการพัฒนาเทคโนโลยีอื่นซึ่งสามารถทำหน้าที่เดียวกับแถบแม่เหล็กได้ และสามารถเข้ามาแทนที่แถบแม่เหล็กได้ในที่สุด ตัวอย่างเช่น ฮาร์ดดิสก์ไดรฟ์ในคอมพิวเตอร์ซึ่งแทนที่เครื่องอ่านตลับเทปอย่างเช่น อาตาริโปรแกรมรีคอร์เดอร์ (Atari Program Recorder) และคอมมอดอร์เดทาเซ็ต (Commodore Datasette) สำหรับซอฟต์แวร์ ซีดีและมินิดิสก์ซึ่งแทนที่ตลับเทปสำหรับข้อมูลเสียง และดีวีดีซึ่งแทนทีวีเอชเอส แต่ถึงแม้ว่าจะเกิดปรากฏการณ์นี้ นวัตกรรมทางเทคโนโลยีของแถบแม่เหล็กก็ยังดำเนินต่อไป โดยจากข้อมูลเมื่อปี ค.ศ. 2014 โซนี่และไอบีเอ็มยังคงเดินหน้าพัฒนาความจุของแถบแม่เหล็กให้มากขึ้น
แซพอนิฟิเคชัน

แซพอนิฟิเคชัน (อังกฤษ: saponification) เป็นกระบวนการแตกตัวเอสเทอร์ออกเป็นเกลือคาร์บอกซิเลตและแอลกอฮอล์โดยการกระทำของอัลคาไลในน้ำ โดยปกติแล้วจะใช้สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ในน้ำ และถือเป็นปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยน้ำที่สำคัญอย่างหนึ่ง เมื่อคาร์บอกซิเลตมีสายยาว เกลือของคาร์บอกซิเลตก็คือสบู่นั่นเอง กระบวนการแซพอนิฟิเคชันของเอทิลแอซิเตตจะให้ผลลัพธ์เป็นโซเดียมแอซิเตตและเอทานอล ดังสมการ
กบฏเจ้าอนุวงศ์

กบฏเจ้าอนุวงศ์ เป็นความพยายามของอาณาจักรเวียงจันทน์ นำโดยเจ้าอนุวงศ์กษัตริย์แห่งเวียงจันทน์ ในการแยกตัวออกจากการปกครองแบบหัวเมืองประเทศราชของอาณาจักรสยาม สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ใน พ.ศ. 2369–2371
เหตุการณ์นำ > อาณาจักรเวียงจันทน์

ความวุ่นวายในการสืบราชสมบัติของอาณาจักรล้านช้าง หลังจากที่พระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชเสด็จสวรรคตใน พ.ศ. 2238 ทำให้อาณาจักรล้านช้างแตกแยกแบ่งออกเป็นสามอาณาจักรได้แก่ อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง อาณาจักรเวียงจันทน์ และอาณาจักรจำปาศักดิ์ ใน พ.ศ. 2308 อาณาจักรพม่าราชวงศ์คองบองรัชสมัยพระเจ้ามังระยกทัพเข้ายึดอาณาจักรล้านช้างหลวงพระบางและเวียงจันทน์ ทำให้อาณาจักรหลวงพระบางและเวียงจันทน์ตกเป็นประเทศราชของพม่า
ใน พ.ศ. 2310 สมาชิกราชวงศ์เวียงจันทน์สองคนคือพระตา และพระวอ สองพี่น้องซึ่งสืบเชื้อสายอุปราชนอง ปฐมราชวงศ์แสนทิพย์นาบัว เกิดความขัดแย้งกับพระเจ้าสิริบุญสารกษัตริย์แห่งเวียงจันทน์ พระตาและพระวอจึงนำกำลังจากเมืองเวียงจันทน์อพยพย้ายมาตั้งเมืองใหม่คือเมือง "นครเขื่อนขันธ์กาบแก้วบัวบาน" แยกตัวเป็นอิสระจากพระเจ้าสิริบุญสารแห่งเวียงจันทน์ ใน พ.ศ. 2314 พระเจ้าสิริบุญสารส่งกองทัพพร้อมการสนับสนุนจากพม่ายกมาโจมตีนครเขื่อนขันธ์ฯของพระตาพระวอ พระตาถูกแสงปืนถึงแก่กรรมในที่รบ ฝ่ายเวียงจันทน์ยึดนครเขื่อนขันธ์ฯได้ พระวอหลบหนีไปตั้งอยู่ที่ดอนมดแดง (อำเภอดอนมดแดง จังหวัดอุบลราชธานี) และขอความช่วยเหลือจากพระเจ้าองค์ไชยหลวงกุมาร กษัตริย์แห่งจำปาศักดิ์ นอกจากนี้พระวอยังให้ท้าวเพี้ยถือศุภอักษรมายังพระยานครราชสีมา (ขุนชนะ) เจ้าเมืองนครราชสีมา เพื่อขอสวามิภักดิ์เป็นข้าขันธสีมาของกรุงธนบุรี ต่อมาใน พ.ศ. 2320 พระวอที่ดอนมดแดงเกิดความขัดแย้งกับพระเจ้าองค์ไชยหลวงกุมารแห่งจำปาศักดิ์ พระเจ้าสิริบุญสารแห่งเวียงจันทน์จึงส่งทัพมาโจมตีพระวออีกครั้ง พระวอถูกจับประหารชีวิตไปในที่รบ
สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงพระพิโรธ ที่พระเจ้าสิริบุญสารแห่งเวียงจันทน์ ส่งทัพมาสังหารพระวอ ซึ่งเป็นข้าขันธสีมาของกรุงธนบุรี จึงมีพระราชโองการให้สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกยกทัพไปปราบอาณาจักรเวียงจันทน์ในสงครามเวียงจันทน์ พ.ศ. 2321 เจ้าพระยาสุรสีห์ฯ (บุญมา) ยกทัพเข้ายึดเมืองจำปาศักดิ์ได้ ในขณะที่สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกเข้ายึดเมืองเวียงจันทน์ได้สำเร็จ เจ้าสุริยวงศ์แห่งหลวงพระบางเข้าสวามิภักดิ์ต่อสยาม ทำให้อาณาจักรลาวทั้งสามอาณาจักรมาขึ้นเป็นอาณาจักรหัวเมืองประเทศราชของสยามนับตั้งแต่นั้นมา
ในการยึดเมืองเวียงจันทน์ใน พ.ศ. 2322 นั้น มีการกวาดต้อนชาวลาวจำนวนมากจากเมืองเวียงจันทน์อพยพเข้ามาอาศัยที่เมืองสระบุรีและเมืองราชบุรี เรียกว่า "ลาวเวียง" รวมทั้งโอรสธิดาต่างๆของพระเจ้าสิริบุญสารเช่น เจ้านันทเสน เจ้าอินทวงศ์ และเจ้าอนุวงศ์ ต่างถูกคุมตัวลงมาไว้ที่กรุงเทพฯ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงแต่งตั้งให้เจ้านันทเสนพระโอรสของพระเจ้าสิริบุญสารเป็นกษัตริย์แห่งเวียงจันทน์ แต่พระเจ้านันทเสนถูกปลดออกจากราชสมบัติใน พ.ศ. 2334 เนื่องจากข้อหาเป็นกบฏลักลอบติดต่อกับราชวงศ์เต็ยเซิน (Tây Sơn) ของเวียดนาม เจ้าอินทวงศ์พระอนุชาของเจ้านันทเสนได้เป็นกษัตริย์แห่งเวียงจันทน์องค์ต่อมา เจ้าอินทวงศ์แต่งตั้งให้พระอนุชาคือเจ้าอนุวงศ์เป็นเจ้าอุปราช หรือเจ้าอุปฮาดแห่งเวียงจันทน์
เจ้าอุปราชแห่งเวียงจันทน์ หรือเจ้าอนุวงศ์ ยกทัพลาวเข้าร่วมกับฝ่ายสยามในสงครามพม่าตีเชียงใหม่ พ.ศ. 2340 และ 2345 และสงครามเชียงแสน พ.ศ. 2347
ใน พ.ศ. 2347 เจ้าอินทวงศ์ถึงแก่พิราลัย พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ ทรงแต่งตั้งเจ้าอุปราชอนุวงศ์ขึ้นเป็น เจ้าอนุวงศ์ กษัตริย์แห่งอาณาจักรเวียงจันทน์ เจ้าน้อยแห่งเมืองพวนแข็งเมืองไม่ยอมรับเจ้าอนุวงศ์ เจ้าอนุวงศ์ยกทัพไปกำราบเจ้าน้อยเมืองพวน และนำตัวเจ้าน้อยเมืองพวนมากุมขังไว้ที่เวียงจันทน์ ต่อมาเจ้าอนุวงศ์จึงปล่อยตัวเจ้าน้อยกลับไปยังเมืองพวน จากนั้นเจ้าน้อยเมืองพวนจึงสานสัมพันธไมตรีกับพระเจ้ามิญหมั่งแห่งเวียดนามราชวงศ์เหงียน
เหตุการณ์นำ > กบฏอ้ายสาเกียดโง้ง

ใน พ.ศ. 2362 รัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เกิดกบฏอ้ายสาเกียดโง้ง ซึ่งเป็นพระภิกษุนำทัพชาวข่าขมุ เข้าปล้นสะดมยึดเมืองจำปาศักดิ์ เจ้าหมาน้อย เจ้าเมืองจำปาศักดิ์หลบหนีออกจากเมือง ในขณะนั้นพระยาพรหมภักดี (ทองอิน) ยกกระบัตรเมืองนครราชสีมา กำลังปราบกลุ่มชาวข่าในแขวงเมืองโขง ยกทัพเข้าโจมตีอ้ายสาเกียดโง้งที่จำปาศักดิ์ อ้ายสาเกียดโง้งหลบหนีไปเขายาปุแขวงเมืองอัตตะปือ พระยาพรหมภักดีส่งพระสุริยภักดี (ป้อม อมาตยกุล) ออกติดตามค้นหาจับกุมอ้ายสาเกียดโง้งแต่ไม่พบ พระสุริยภักดี (ป้อม) จึงนำเจ้าหมาน้อยเจ้าเมืองจำปาศักดิ์พร้อมทั้งพระราชวงศ์จำปาศักดิ์มายังกรุงเทพ ฝ่ายเจ้าอนุวงศ์ส่งโอรสคือเจ้าราชบุตร (โย้) ยกทัพเข้าจับกุมอ้ายสาเกียดโง้งที่เขายาปุได้สำเร็จ
กรมหมื่นเจษฎาบดินทรทรงทูลขอ พระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้าฯ ให้ทรงแต่งตั้งเจ้าราชบุตร (โย้) โอรสของเจ้าอนุวงศ์ เป็นเจ้าเมืองจำปาศักดิ์ แทนที่เจ้าหมาน้อย เจ้าหมาน้อยถูกปลดจากราชสมบัติ และวงศ์จำปาศักดิ์เดิมถูกนำตัวไปไว้ที่กรุงเทพฯ เจ้าราชบุตร (โย้) โอรสของเจ้าอนุวงศ์ได้รับพระราชทานแต่งตั้งให้เป็นเจ้าเมืองจำปาศักดิ์ใน พ.ศ. 2362 อาณาจักรลาวทั้งสามได้แก่หลวงพระบาง เวียงจันทน์ และจำปาศักดิ์ จึงอยู่ภายใต้อำนาจเจ้าอนุวงศ์แล้วถึงสองอาณาจักร จากในสามอาณาจักร ดังที่พระสัมพันธวงศ์เธอ กรมหลวงพิทักษมนตรี ซึ่งว่าราชการกรมมหาดไทยในขณะนั้น ตรัสว่า “…เพียงพ่อมีอำนาจอยู่ข้างฝ่ายเหนือก็พออยู่แล้ว ยังจะเพิ่มเติมให้ลูกไปมีอำนาจโอบลงมาข้างฝ่ายตะวันออกอีกด้านหนึ่ง ต่อไปจะได้ความร้อนใจด้วยเรื่องนี้” สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงมีพระวินิจฉัยว่า การที่ฝ่ายสยามไว้วางใจ และมอบอำนาจให้แก่เจ้าอนุวงศ์เช่นนี้ เนื่องจากฝ่ายสยามเห็นว่า เจ้าหมาน้อยแห่งจำปาศักดิ์มีความอ่อนแอ และมีความจำเป็นต้องรักษาเมืองจำปาศักดิ์ให้มั่นคงเพื่อต้านทานอิทธิพลของเวียดนามราชวงศ์เหงียน
เหตุการณ์นำ > ความขัดแย้งที่เมืองขุขันธ์

ใน พ.ศ. 2302 รัชสมัยสมเด็จพระเจ้าเอกทัศน์ มีการแต่งตั้งชาวเขมรชาวส่วยให้เป็นหัวหน้าชุมชน ในพื้นที่ "เขมรป่าดง" ประกอบด้วยบริเวณพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ และจังหวัดศรีสะเกษในปัจจุบัน มีการยกเมืองขึ้นใหม่ได้แก่เมืองขุขันธ์ เมืองสังขะ และเมืองปะทายสมันต์หรือเมืองสุรินทร์ นายตากะจะ ได้รับการแต่งตั้งเป็นพระยาไกรภักดีฯ เจ้าเมืองขุขันธ์คนแรก ต่อมาใน พ.ศ. 2321 พระยาไกรภักดีฯ (ตากะจะ) ถึงแก่กรรม นายเชียงขันธ์ได้ดำรงตำแหน่งเป็นพระยาไกรภักดีฯเจ้าเมืองขุขันธ์คนต่อมา พระยาไกรภักดีฯ (เชียงขันธ์) ติดตามสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกไปในราชการการยกทัพตีเมืองเวียงจันทน์เมื่อ พ.ศ. 2322 ได้ชาวลาวเวียงจันทน์ชื่อนายบุญจันทร์มาเป็นบุตรบุญธรรม พระยาไกรภักดีฯ (เชียงขันธ์) ขอพระราชทานแต่งตั้งให้นายบุญจันทร์บุตรบุญธรรมของตนเป็นพระไกรภักดีเพื่อช่วยราชการเมืองขุขันธ์ มีอยู่ครั้งหนึ่งพระยาไกรภักดีฯ (เชียงขันธ์) เรียกพระไกรฯ (บุญจันทร์) บุตรบุญธรรมของตนว่า "ลูกเชลย" สร้างความไม่พอใจให้แก่พระไกร (บุญจันทร์) ต่อมามีพ่อค้าชาวญวนมาค้าขายที่เมืองขุขันธ์ พระยาไกรภักดีฯ (เชียงขันธ์) ให้การต้อนรับแก่พ่อค้าญวนเป็นอย่างดี พระไกร (บุญจันทร์) ฟ้อง ลงมาที่กรุงเทพฯว่า พระยาไกรภักดีฯ (เชียงขันธ์) ผู้เป็นบิดาบุญธรรมของตนวางแผนกับชาวญวนก่อการกบฏ พระยาไกรภักดีฯ (เชียงขันธ์) ถูกเรียกตัวไปสอบสวนและถูกจำคุกที่กรุงเทพฯ พระไกรฯ (บุญจันทร์) จึงได้เลื่อนขึ้นเป็นพระยาไกรภักดีฯ เจ้าเมืองขุขันธ์คนต่อมา
เมื่อนายบุญจันทร์ได้เป็นเจ้าเมืองขุขันธ์แล้ว นายอุ่นบุตรของนายตากะจะ ไม่ต้องการที่จะอยู่ภายใต้การปกครองของเมืองขุขันธ์อีกต่อไป จึงเดินทางมากรุงเทพฯ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ ทรงตั้งเมืองใหม่ คือเมืองศรีสะเกษขึ้นใน พ.ศ. 2325 และให้นายอุ่นเป็นพระรัตนวงศาเจ้าเมืองศรีสะเกษคนแรก ข้าราชการกรมการเมืองขุขันธ์ซึ่งเคยร่วมงานกับพระยาไกรภักดีฯ (เชียงขันธ์) อดีตเจ้าเมืองขุขันธ์ซึ่งจำคุกอยู่ที่กรุงเทพนั้น ต่างไม่พอใจเจ้าเมืองคนใหม่คือพระยาไกรภักดีฯ (บุญจันทร์) ซึ่งได้ตำแหน่งมาด้วยการกล่าวโทษบิดาบุญธรรมของตนเอง