stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์

| พระเจ้าบรมวงศ์เธอ  กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ |
| --- | --- |
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 4 พระองค์เจ้าชั้นเอก

เสนาบดีกระทรวงวัง
ดำรงตำแหน่ง: 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2453 — 14 เมษายน พ.ศ. 2456

ประสูติ: 29 ธันวาคม พ.ศ. 2400
สิ้นพระชนม์: 3 เมษายน พ.ศ. 2465 (64 ปี)
หม่อม: 6 คน
พระบุตร: 14 องค์
ราชสกุล: ชุมพล
ราชวงศ์: จักรี
พระบิดา: พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระมารดา: เจ้าจอมมารดาพึ่ง ในรัชกาลที่ 4
นายพลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ (29 ธันวาคม พ.ศ. 2400 – 3 เมษายน พ.ศ. 2465) มีพระนามเดิมว่า พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 37 ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาพึ่ง เมื่อวันอังคารที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2400 เป็นต้นราชสกุลชุมพล
พระประวัติ

พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช ทรงสำเร็จการศึกษาทางด้านกฎหมายและด้านช่าง ทรงเริ่มรับราชการในกรมช่างทหารใน และดำรงตำแหน่งราชองครักษ์ (เอดเดอแกมป์)ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2427 ทรงรับราชการในตำแหน่งอธิบดีศาลฎีกาและศาลแพ่ง ในปี พ.ศ. 2436 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทรงดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงโยธาธิการ
ต่อมาทรงได้รับแต่งตั้งให้เป็นข้าหลวงใหญ่ต่างพระองค์ ข้าหลวงต่างพระองค์นั้นเป็นตำแหน่งสำคัญที่มีอำนาจยิ่งใหญ่กว่าข้าหลวง ข้าหลวงพิเศษอุปราชหรือสมุหเทศาภิบาล เพราะคำว่า "ต่างพระองค์" มีความหมาย "ต่างพระเนตรพระกรรณ" และสำเร็จราชการ ก็มีความหมายถึง "ความสำเร็จเด็ดขาดที่ได้รับมอบจากองค์พระเจ้าแผ่นดิน" อันได้แก่ "การบำบัดทุกข์บำรุงสุขแก่พสกนิกร คือความสมบูรณ์พูนสุขอยู่ดีกินดี" ตำแหน่งข้าหลวงต่างพระองค์นี้เท่าที่ปรากฏทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ มี 3 พระองค์ คือ พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นสรรพสิทธิประสงค์ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม
เสด็จไปรับราชการที่มณฑลลาวกาว ต่อมาได้เปลี่ยนเป็นมณฑลอีสาน ครอบคลุมท้องที่จังหวัดอุบลราชธานี ยโสธร อำนาจเจริญ สุรินทร์ ศรีสะเกษ ร้อยเอ็ด มหาสารคาม แขวงจำปาศักดิ์ และกาฬสินธุ์ และตั้งกองบัญชาการที่จังหวัดอุบลราชธานี เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม ปี พ.ศ. 2436 โดยทรงรับผิดชอบทั้งฝ่ายทหารและพลเรือน
ต่อมาในปี พ.ศ. 2442 ทรงค้นพบ ปราสาทพระวิหาร บนผาเป้ยตาดี จังหวัดศรีสะเกษ และได้ทรงจารึก ร.ศ. ที่พบ และพระนามไว้ที่บริเวณชะง่อนผาเป้ยตาดี มีข้อความว่า "118 สรรพสิทธิ"
พระองค์ปกครองมณฑลอิสานเป็นเวลากว่า 17 ปี กระทั่งปี พ.ศ. 2453 ได้เสด็จกลับกรุงเทพฯ และทรงได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงวัง
นอกจากนี้พระองค์ยังทรงดำรงตำแหน่งองคมนตรีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงได้รับสถาปนาพระเกียรติยศเป็น พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ และได้กราบถวายบังคมลาออกจากราชการ เนื่องจากทรงชราและมีพระอนามัยไม่สมบูรณ์ กระทั่งสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2465 พระชันษาได้ 65 ปี ได้ประดิษฐานพระศพไว้ ณ พระที่นั่งทรงธรรม วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร และมีพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2466 ณ พระเมรุ ท้องสนามหลวง
พระโอรส-ธิดา

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ทรงเป็นต้นราชสกุลชุมพล มีหม่อม 6 ท่าน ได้แก่
หม่อมอำภา ชุมพล ณ อยุธยา (สกุลเดิม : ธรรมสโรช) ธิดานายช้อย ธรรมสโรช
หม่อมเจริญ ชุมพล ณ อยุธยา (สกุลเดิม : ธรรมสโรช) ธิดานายช้อย ธรรมสโรช
หม่อมเจียงคำ ชุมพล ณ อยุธยา (สกุลเดิม : บุตโรบล) ธิดาท้าวสุรินทรชมภู (หมั้น บุตโรบล) สายอาญาสี่อุบลราชธานี
หม่อมบุญยืน ชุมพล ณ อยุธยา (สกุลเดิม : บุญรมย์) ธิดาท้าวไชยบุตร์ (บุดดี บุญรมย์)
หม่อมคำเมียง ชุมพล ณ อยุธยา (ธิดาญาแม่หล้า สายเจ้าเมืองศรีสะเกษคนสุดท้าย ทายาท พระยารัตนวงษา (อุ่น) พระนัดดา เจ้าแก้วมงคล)
หม่อมปุก ชุมพล ณ อยุธยา สตรีชาวอุบลราชธานี
โดยมีพระโอรสธิดารวมทั้งหมด 14 พระองค์ เป็นชาย 11 พระองค์ และหญิง 3 พระองค์
| พระรูป | พระนาม | หม่อมมารดา | ประสูติ | สิ้นพระชนม์/สิ้นชีพิตักษัย | คู่สมรส |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 1. หม่อมเจ้าประสบประสงค์ ชุมพล | ที่ 1 ในหม่อมเจริญ | 11 กันยายน พ.ศ. 2426 | 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2509 | หม่อมถนอม |
|  | 2. หม่อมเจ้าหญิงจงใจถวิล (ท่านหญิงใหญ่) | ที่ 2 ในหม่อมเจริญ | 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2429 | 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2512 |  |
|  | 3. หม่อมเจ้าเล็ก | หม่อมอำภา | ไม่ทราบปี | 10 กันยายน พ.ศ. 2437 |  |
|  | 4. หม่อมเจ้าหญิงบุญจิราธร พระนามเดิม หม่อมเจ้าหญิงจิรบุญญ์ณี (ท่านหญิงลาว) | ที่ 1 ในหม่อมบุญยืน | 10 สิงหาคม พ.ศ. 2440 | 19 มีนาคม พ.ศ. 2523 | สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจุฑาธุชธราดิลก กรมขุนเพ็ชรบูรณ์อินทราไชย |
|  | 5. หม่อมเจ้าอุปลีสาณ | ที่ 1 ในหม่อมเจียงคำ | 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2442 | 17 กันยายน พ.ศ. 2517 | หม่อมเจ้าหญิงพวงรัตนประไพ (เทวกุล) |
|  | 6. หม่อมเจ้าฐิตศักดิ์วิบูลย์ | ที่ 2 ในหม่อมบุญยืน | พ.ศ. 2443 | 3 ตุลาคม พ.ศ. 2456 |  |
|  | 7. หม่อมเจ้าธานีเสิกสงัด | ที่ 3 ในหม่อมบุญยืน | 12 ธันวาคม พ.ศ. 2445 | 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2524 | พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิงรำไพประภา |
|  | 8. หม่อมเจ้ากมลีสาณ (ท่านชายเล็ก) | ที่ 2 ในหม่อมเจียงคำ | 23 เมษายน พ.ศ. 2449 | 8 ธันวาคม พ.ศ. 2521 | หม่อมเจ้าหญิงสีดาดำรวง (สวัสดิวัตน์) |
|  | 9. หม่อมเจ้าหญิงนงนิตย์จำเนียร | ที่ 4 ในหม่อมบุญยืน | พ.ศ. 2451 | พ.ศ. 2456 |  |
|  | 10. หม่อมเจ้าชาย (ไม่ปรากฏพระนาม) |  | ไม่ทราบปี | 1 ตุลาคม พ.ศ. 2456 |  |
|  | 11. หม่อมเจ้าชมิยบุตร | หม่อมคำเมียง | 28 ธันวาคม พ.ศ. 2452 | 25 ตุลาคม พ.ศ. 2547 | หม่อมพึงใจ (อมาตยกุล) |
|  | 12. หม่อมเจ้าชุมปกบุตร์ | หม่อมปุก | 16 เมษายน พ.ศ. 2461 | 22 มิถุนายน พ.ศ. 2544 | หม่อมแคทลิน (เมย์ เจมส์)   หม่อมงามจิต (อินทรีย์) |
|  | 13. หม่อมเจ้าชาย (ไม่ปรากฏพระนาม) |  | ไม่ทราบปี | ไม่ทราบปี |  |
|  | 14. หม่อมเจ้าเนตร |  | ไม่ทราบปี | ไม่ทราบปี |  |
พระยศ > พระยศทหาร

นายร้อยเอก
นายพันโท
นายพันเอก
นายพลตรี
พระยศ > พระยศพลเรือน

มหาอำมาตย์เอก
มหาเสวกเอก
พระยศ > พระยศเสือป่า

นายหมู่ใหญ่
นายกองตรี
พระเกียรติยศ > พระอิสริยยศ

พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช (29 ธันวาคม พ.ศ. 2400 - 1 ตุลาคม พ.ศ. 2411)
พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช (1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 - 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2428)
พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นสรรพสิทธิประสงค์ (1 พฤษภาคม พ.ศ. 2428 - 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2443)
พระเจ้าน้องยาเธอ กรมขุนสรรพสิทธิประสงค์ (25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2443 - 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนสรรพสิทธิประสงค์ (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2455)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2455 - 3 เมษายน พ.ศ. 2465)
| ธรรมเนียมพระยศของ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ |
| --- | --- |
ธงประจำพระอิสริยยศ
การทูล: ใต้ฝ่าพระบาท
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: พ่ะย่ะค่ะ/เพคะ
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2428 –  เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ (ม.จ.ก.) (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2455 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นโบราณมงคลนพรัตนราชวราภรณ์ (น.ร.) (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2461 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนวราภรณ์ (ร.ว.) (ฝ่ายหน้า)‎
พ.ศ. 2436 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้า (ป.จ.) (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2436 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
พ.ศ. 2431 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.)
พ.ศ. ไม่ปรากฏ –  เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา (ร.ด.ม.(ศ))
พ.ศ. 2456 –  เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)
พ.ศ. 2443 –  เหรียญปราบฮ่อ (ร.ป.ฮ.)
พ.ศ. 2451 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 4 ชั้นที่ 3 (ม.ป.ร.3)
พ.ศ. 2446 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 5 ชั้นที่ 1 (จ.ป.ร.1)
พ.ศ. ไม่ปรากฏ –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 1 (ว.ป.ร.1)
พ.ศ. 2441 –  เหรียญราชินี (ส.ผ.)
พระอนุสรณ์

พระอนุสาวรีย์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ณ ทุ่งศรีเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี
โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี
พระอนุสาวรีย์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ณ โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี
วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์ อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี
ค่ายสรรพสิทธิประสงค์ (มณฑลทหารบกที่ 22) อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี
พระอนุสาวรีย์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ณ ค่ายสรรพสิทธิประสงค์ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี
โรงพยาบาลค่ายสรรพสิทธิประสงค์ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี
ถนนสรรพสิทธิ์ (เขตเทศบาลนครอุบลราชธานี)
พงศาวลี

พระอนุสาวรีย์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ณ โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์
โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์

| โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ |
| --- | --- |
Joseph Upatham School
ที่ตั้ง

ข้อมูล
ชื่ออื่น: ย.อ.
ประเภท: โรงเรียนเอกชน
ผู้ก่อตั้ง: พระคุณเจ้ายอแซฟ ยวง นิตโย
รหัส: 3800201
ผู้อำนวยการ: บาทหลวงยอห์น บอสโก สุชาติ อุดมสิทธิพัฒนา
ภาษาที่ใช้เป็นสื่อการสอน: ภาษาที่มีการเรียนการสอนในโรงเรียน  ภาษาไทย  ภาษาอังกฤษ  ภาษาจีนกลาง
สี:     เหลือง- เขียว
คำขวัญ: เรียนเป็นเลิศ  เชิดชูวินัย  พลานามัยสมบูรณ์  เพิ่มพูนคุณธรรม
เพลง: Joseph Concelebremus (ละติน) มาร์ชยอแซฟ มาร์ชซ่อนกลิ่น มาร์ชต้นไม้
เว็บไซต์: http://www.joseph.ac.th/jsb/
โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์เดิมนั้นเป็นโรงเรียนฝึกหัดยุวชนชายเพื่อเป็นนักบวชโดยรับสมัครเฉพาะนักเรียนชายที่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิกและมีความประสงค์จะเป็นนักบวช โดยนักเรียนจะต้องเรียนวิชา ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ ภาษาฝรั่งเศส ภาษาอิตาลี ภาษาละติน และศาสนาคริสต์ ปัจจุบันรับนักเรียนจากทุกศาสนา เปิดการเรียนการสอนเป็นแบบสหศึกษาตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ โดยจะแบ่งเป็น แผนกชายและแผนกหญิง
ประวัติโรงเรียน

พระคุณเจ้าหลุยส์ โชแรง ประมุขมิสซังกรุงเทพฯ ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของการศึกษาที่เด็กและเยาวชนของชาติพึงสมควรที่จะได้รับอย่างพอเพียง เพื่อจะได้มีวิชาความรู้และความสามารถ ที่จะนำไปใช้ในการดำเนินชีวิต และประกอบอาชีพต่าง ๆ ได้ ท่านเห็นเป็นสิ่งจำเป็นที่จะต้องรีบดำเนินการอย่างเร่งด่วน พระคุณเจ้าหลุยส์ โชแรง ได้มอบหมายให้พระคุณเจ้ายอแซฟ ยวง นิตโย ซึ่งเป็นมุขนายกผู้ช่วยในเวลานั้น ดำเนินการก่อสร้างโรงเรียนของมิสซังกรุงเทพฯ ขึ้น เพื่อที่จะรองรับเด็ก และเยาวชนให้เข้ามาศึกษาเล่าเรียนในโรงเรียนแห่งนี้ พระสังฆราชยอแซฟ ยวง นิตโย ได้เลือกพื้นที่บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 30 ถนนเพชรเกษม อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม เป็นสถานที่ก่อสร้างเซมินารีและโรงเรียน และได้ตั้งชื่อว่ายอแซฟอุปถัมภ์ตามชื่อเซมินารีแห่งแรกในประเทศไทย (ซึ่งตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2209 ที่กรุงศรีอยุธยา โดยพระคุณเจ้าปีแยร์ ล็องแบร์ เดอ ลา ม็อต โดยให้ชื่อบ้านเณรในสมัยนั้นว่า "บ้านเณรนักบุญยอแซฟ") เดิมนั้นได้รับสมัครเฉพาะนักเรียนชายที่นับถือนิกายโรมันคาทอลิกแต่ปัจจุบันนั้นได้รับสมัครนักเรียนที่นับถือศาสนาอื่นรวมถึงนักเรียนหญิงด้วย
โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ (Joseph Upatham School) เป็นโรงเรียนคาทอลิกสังกัดฝ่ายการศึกษามิสซังโรมันคาทอลิกกรุงเทพฯ
ผู้วางรากฐาน พระคุณเจ้ายอแซฟ ยวง นิตโย
ผู้ก่อตั้ง บาทหลวงฟรังซิส ทองดี กิจเจริญ
ผู้รับใบอนุญาต พระคาร์ดินัลไมเกิ้ล มีชัย กิจบุญชู
บริหารงานโดยสภาประมุขแห่งบาทหลวงโรมันคาทอลิกแห่งประเทศไทย คณะบาทหลวงมิสซังโรมันคาทอลิกกรุงเทพฯ, คณะภคินีพระหฤทัยของพระเยซูเจ้าแห่งกรุงเทพฯ, และคณะภคินีเซนต์ปอล เดอ ชาร์ตร
สมเด็จพระสันตะปาปากับโรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์

ค.ศ. 1984
สมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ปอลที่ 2 เสด็จไปประกอบพิธีมิสซาบูชาขอบพระคุณ และทรงเป็นประธานในพิธีบวชบาทหลวงใหม่จำนวน 23 องค์ พร้อมกับทรงปิดปีศักดิ์สิทธิ์สำหรับประเทศไทย ณ โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์
ค.ศ.2004
สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16 ได้ทรงส่งพระราชสาสน์แสดงความยินดีแก่โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์เนื่องในโอกาศดำเนินกิจการครบรอบ40ปี
ค.ศ.2019
พระคาร์ดินัล แฟร์นันโด ฟิโลนี เป็นผู้แทนพระองค์ สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส ไปประกอบพิธีฉลอง 350 ปี มิสซังสยาม ณ อาคารสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ปอลที่ 2 โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์
สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส เสด็จลงณ โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ เพื่อตั้งขบวนเสด็จไปทรงคำนับบุญราศรีนิโคลัส บุญเกิด กฤษบำรุง ณ วัดนักบุญเปโตร สามพราน และทรงโปรดให้คริสตชนเข้าเฝ้าที่วัดนักบุญเปโตร
สมเด็จพระสันตะปาปากับโรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ > แผนก

ปัจจุบันโรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ได้มีการจัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับอนุบาล - มัธยมศึกษาตอนปลาย มีการแบ่งเป็น 5 แผนก
แผนกสามัญชาย
แผนกสามัญหญิง
แผนกอนุบาล
แผนก English programme
แผนก JS Gifted
สมเด็จพระสันตะปาปากับโรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ > สายการเรียน

มีการแบ่งแผนการเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายเป็น 5 หลักสูตรได้แก่
คณิตศาสตร์-วิทยาศาสตร์
ศิลปศาสตร์-คณิตศาสตร์(คณิตศาสตร์-ภาษาอังกฤษ)
ศิลปศาสตร์-ภาษาศาสตร์ โดยแบ่งวิชาเอกเป็น 3 วิชาได้แก่ เอกภาษาอังกฤษ เอกภาษาจีน เอกภาษาฝรั่งเศส
หลักสูตรEnglish Programme
หลักสูตรExtra English Course
มีการแบ่งแผนการเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นเป็น 4 หลักสูตรได้แก่
หลักสูตรคณิตศาสตร์-วิทยาศาสตร์
หลักสูตรสามัญ
หลักสูตรIntensive English Course
หลักสูตรEnglish Programme
มีการแบ่งแผนการเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาเป็น 3 หลักสูตรได้แก่
หลักสูตรสามัญ
หลักสูตรIntensive English Course
หลักสูตรEnglish Programme
อาคารสถานที่ > อาคารและสถานที่ภายในโรงเรียน

มีสนามฟุตบอลจำนวน 5 สนาม สนามบาสเกตบอลจำนวน 8 สนาม สนามหญ้าสวนหย่อม ไม้ดอกไม้ประดับทั้งยืนต้น และล้มลุกทั่วบริเวณ ทะเลสาบขนาดประมาณ 30 ไร่ สวนผักและผลไม้ประมาณ 50 ไร่
ทิศเหนือติดท้องนาและสวน
ทิศใต้ติดซอยหมอศรี
ทิศตะวันออกติดหมู่บ้านศรีเสถียร
ทิศตะวันตกติดถนนเพชรเกษม
ภายในบริเวณของโรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ได้มีการแบ่งพื้นที่สำหรับใช้งานต่างๆ หลายส่วนงาน ได้แก่
บ้านเณรยอแซฟ หรือ สามเณราลัยนักบุญยอแซฟ เป็นสถาบันที่ให้การอบรมเยาวชนคาทอลิกชายเพื่อเป็นบาทหลวงในอนาคต มีหอพักประจำ มีระเบียบการอบรมเป็นของของตนเอง และในเวลาเดียวกันก็เรียนวิชาสามัญเฉกเช่นนักเรียนปกติด้วย ปัจจุบันมีเยาวชนที่เข้ารับการอบรมประมาณ 104 คน (2023) ตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 และมีปีพิเศษเรียกว่ามาสเตอร์เณร (ผู้รับการอบรมที่จบม.6 ไปแล้ว) มีหน้าที่ในการช่วยบาทหลวงดูแลเยาวชนผู้รับการอบรมก่อนจะเข้าสู่ขั้นตอนการอบรมในขั้นต่อไป
โรงเรียนยอแซฟอุปถัมถ์-แผนกชาย เปิดสอนตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการในระดับชั้นประถมปีที่ 1 - มัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวนนักเรียนประมาณ 4,500 คน ประกอบด้วยอาคารสันตะมารี อาคารยอแซฟ อาคารแผนการเรียนวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ อาคารฟรังซิสเซเวียร์ อาคารสหการ-วงโยธวาทิต และอาคารนักบุญสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ปอลที่ 2
โรงเรียนยอแซฟอุปถัมถ์-แผนกหญิง เปิดสอนตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ ในระดับชั้นประถมปีที่ 1- มัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวนนักเรียนประมาณ 1,900 คน ประกอบด้วยอาคารราฟาแอล อาคารอาเวมารีอา อาคารมีคาแอล อาคารอารักขเทวดา
โรงเรียนยอแซฟอุปถัมถ์-แผนกอนุบาล เปิดสอนในระดับการศึกษาปฐมวัย จำนวนนักเรียนประมาณ 400 คน ใช้อาคารคาเบเรียล
โรงเรียนยอแซฟอุปถัมถ์แผนก English Programme เปิดสอนตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ (2544) เรียนสองภาษา จัดระดับชั้นเป็น Grade จำนวนนักเรียนประมาณ 300 คน ประกอบด้วยอาคารไมเคิล อาคารไมเคิล 2 อาคารไมเคิล 3 บ้านผู้หว่าน
Nittayo English Language Centre ศูนย์ภาษาอังกฤษนิตโย เป็นสถาบันจัดการเรียนการสอนภาษาอังกฤษภาคปกติให้แก่นักเรียนตั้งแต่ระดับอนุบาล - ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โดยเน้นเรื่องของการสนทนาการพูด และการฟังเป็นหลัก
หอพักนักเรียน - สำหรับนักเรียนประจำแบ่งออกเป็น
หอเล็ก - สำหรับนักเรียนชาย ระดับชั้น ป.1 - ชั้น ป.6
หอโต - สำหรับนักเรียนชาย ระดับชั้น ม.1 - ชั้น ม.6
หอหญิง - สำหรับนักเรียนหญิง ระดับชั้น ป.1 - ชั้น ม.6
ภายในหอพักจะมีครูคอยให้การดูแล และให้คำปรึกษาแก่นักเรียน มีระบบโทรทัศน์วงจรปิด เพื่อความปลอดภัยของนักเรียน มีระเบียบปฏิบัติอย่างเคร่งครัด
อธิการบ้านเณรยอแซฟ

สามเณราลัยนักบุญยอแซฟ
| วาระดำรงตำแหน่ง | รายนาม |
| --- | --- |
2508: บาทหลวงฟรังซิสเซเวียร์ ทองดี  กฤษเจริญ
2508-2516: บาทหลวงมีคาแอล ฮั่วเซี้ยง  กิจบุญชู อัครมุขนายกมิสซังโรมันคาทอลิกกรุงเทพฯ (2515-2552) ปัจจุบันดำรงตำแหน่งอัครมุขนายกกิตติคุณแห่งอัครสังฆมณฑลกรุงเทพ Cardinal Protopriest (2559-ปัจจุบัน)
2516-2519: บาทหลวงยอแซฟ สังวาลย์ ศุระศรางค์ มุขนายกมิสซังโรมันคาทอลิกเชียงใหม่ (2530-2552) ปัจจุบัน(เสียชีวิตแล้ว) ดำรงตำแหน่งมุขนายกกิตติคุณแห่งสังฆมณฑลเชียงใหม่
2519-2526: บาทหลวงยอแซฟ ประวิทย์ พงษ์วิรัชไชย
2526-2535: บาทหลวงยอแซฟ พิบูลย์ วิสิฐนนทชัย มุขนายกมิสซังโรมันคาทอลิกนครสวรรค์ (2552-ปัจจุบัน)
2535-2539: บาทหลวงเปโตร สุรสิทธิ์ ชุ่มศรีพันธุ์
2539-2542: บาทหลวงยวง สุเทพ พงษ์วิรัชไชย
2542-2547: บาทหลวงอิกญาซีโอ อดิศักดิ์ สมแสงสรวง
2547-2552: บาทหลวงยอห์น วิชชุกรณ์ เกตุภาพ
2552-2556: บาทหลวงยอแซฟ ประทีป กีรติพงศ์ (เสียชีวิตแล้ว)
2556- 2560: บาทหลวงยอแซฟ ไชโย กิจสกุล
2560-ปัจจุบัน: บาทหลวงยอแซฟ วิทยา ลัดลอย ปัจจุบันเป็นอธิการฯ และผู้แทนผู้รับใบอนุญาตของ รร.ยอแซฟอุปถัมภ์
วัดพระเยซูเจ้าเสด็จขึ้นสวรรค์
(สุสานศานติคาม สังกัด มิสซังอัครสังฆมณฑลกรุงเทพ)
| วาระดำรงตำแหน่ง | รายนาม |
| --- | --- |
2549-ปัจจุบัน: บาทหลวงเปโตร ชัชวาล  ศุภลักษณ์
การบันทึกข้อตกลงMOU

1.ปี2544
ศูนย์ภาษาฮอทอร์น,มหาวิทยาลัยเมลเบอร์น (ออสเตรเลีย)
(Hawthorn-Melbourne English Language Centre,University of Melbourne(Australia))

2.ปี2558
สถาบันภาษาและด้านวัฒนธรรมแห่งคุณหมิง ประเทศจีน และ สถาบันภาษาจีนไชน่าวิส ตัวแทนสถาบันในกรุงเทพฯ
(Chinese Language and Culture School of Kunming,China and Chinaviz Language Institute (ฺBangkok Division))
บริษัท กู๊ดวิล ไชนีส คัลเชอร์ คอมมูนิเคชั่น จำกัด
(Goodwill Chinese Culture Communication Co.,Ltd.)

3.ปี2560
มหาวิทยาลัยนานาชาติแสตมฟอร์ด
Stamford International University (Thailand)
การบันทึกข้อตกลงMOU > สถานที่ศักดิ์สิทธิ์

ครอบครัวศักดิ์สิทธิ์
วงเวียนนักบุญสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ปอลที่ 2
วงเวียนนักบุญสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์นที่ 23
วงเวียนพระเยซูคริสต์
สุสานศานติคาม
รูปเคารพพระนางมารีย์พรหมจารี
รูปเคารพพระเยซูคริสต์
วัดพระเยซูเจ้าเสด็จขึ้นสวรรค์
วัดน้อยนักบุณยอแซฟ (สามเณราลัยนักบุญยอแซฟ)
รูปเคารพนักบุญต่างๆ
เทวรูปอัครทูตสวรรค์มีคาเอล
ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง

พระคาร์ดินัลฟรังซิสเซเวียร์ เกรียงศักดิ์ โกวิทวาณิช – มุขนายกมิสซังโรมันคาทอลิกนครสวรรค์(2007-2009), อัครมุขนายกมิสซังโรมันคาทอลิกกรุงเทพฯ
พระคุณเจ้าฟรังซิสเซเวียร์ วีระ อาภรณ์รัตน์ - มุขนายกมิสซังโรมันคาทอลิกเชียงใหม่
ไชยา สะสมทรัพย์ – นักการเมือง
สุริยนต์ อรุณวัฒนกูล – นักแสดง
ธนา ลิมปยารยะ – นักแสดง
ภูวดล เวชวงศา – นักแสดง
อิสราภา ธวัชภักดี - นักร้อง
ยอแซฟในโลกบันเทิง

พ.ศ. 2554 โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ ได้ถูกใช้เป็นหนึ่งในสถานที่ถ่ายทำละครเรื่องแววมยุรา ออกอากาศทาง สถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 สร้างโดย เวฟ มีเดีย เวิลด์ นำแสดงโดย ปกรณ์ ฉัตรบริรักษ์, มารี เบิร์นเนอร์, จาตุรงค์ มกจ๊ก, พิศาล อัครเศรณี, อนุชิต สพันธุ์พงษ์, ภพธร สุนทรญาณกิจ, นุชนัทน์ อรัณยะนาค, โชติกา วงศ์วิลาศ, หรรษา จึงวิวัฒนวงศ์, ณิชารีย์ โชคประจักษ์ชัด
พ.ศ. 2556 โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ ได้ถูกใช้เป็นหนึ่งในสถานที่ถ่ายทำละครเรื่องคิวบิก ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 โดยได้ ธนิน มนูญศิลป์มารับบท”หลิน หลานเซ่อ” และ ชาลิดา วิจิตรวงศ์ทองมารับบท”ฤทัยนาค” โดยได้ทำการบวงสรวงและเปิดกล้องถ่ายทำเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2556
พ.ศ. 2558 โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ ได้ถูกใช้เป็นหนึ่งในสถานที่ถ่ายทำละครเรื่องสุดแค้นแสนรัก ออกอากาศทาง สถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 กำกับการแสดงโดย กฤษณ์ ศุกระมงคล และ อดุลย์ ประยันโต นำแสดงโดย รัดเกล้า อามระดิษ พรชิตา ณ สงขลา มนัสนันท์ พันเลิศวงศ์สกุล พัชฏะ นามปาน วรฤทธิ์ เฟื่องอารมย์
พ.ศ. 2558 โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ ได้ถูกใช้เป็นสถานที่ถ่ายทำหลักในละครเรื่องนางอาย ออกอากาศทาง สถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 กำกับการแสดงโดย ปวันรัตน์ นาคสุริยะ นำแสดงโดย วรินทร ปัญหกาญจน์, ณัฏฐณิชา ดังวัธนาวณิชย์
พ.ศ. 2559 โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ ได้ถูกใช้เป็นสถานที่ถ่ายทำโฆษณา "ความใส่ใจ" ของ เซเว่น อีเลฟเว่น นำแสดงโดย พลอย ศรนรินทร์
พ.ศ. 2559 โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ ได้ถูกใช้เป็นสถานที่ถ่ายทำมิวสิควีดีโอเพลง "รั้น" ของ กฤษฎา จันทร์ดี(บิ๊ก เดอะสตาร์12)
พ.ศ. 2560 โรงเรียนยอแซฟอุปถัมภ์ ได้ถูกใช้เป็นสถานที่ถ่ายทำหลักในภาพยนตร์เรื่องฉลาดเกมส์โกง เป็นภาพยนตร์ไทย ของจีดีเอช ห้าห้าเก้า กำกับโดยนัฐวุฒิ พูนพิริยะ นำแสดงโดย ชานน สันตินธรกุล ธีรดนย์ ศุภพันธ์ภิญโญ ชุติมณฑน์ จึงเจริญสุขยิ่ง และอิษยา ฮอสุวรรณ กำหนดออกฉายในวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2560
แหลมอะกะลัส

ภาพถ่ายทางดาวเทียม แหลมอะกะลัส
แหลมอะกะลัส
แหลมอะกะลัส (/əˈɡʌləs/; โปรตุเกส: Cabo das Agulhas) เป็นแหลมหินที่เป็นจุดแบ่งอย่างเป็นทางการระหว่างมหาสมุทรแอตแลนติกกับมหาสมุทรอินเดียของทวีปแอฟริกา อยู่ห่างจากแหลมกู๊ดโฮปไปทางตะวันออกเฉียงใต้ 150 กิโลเมตร และเป็นจุดใต้สุดของทวีปแอฟริกา
ที่มาของชื่อ

ชื่อของแหลมนั้นมาจากภาษาโปรตุเกส ซึ่งแปลว่า แหลมแห่งเข็ม และมีชื่อเรียกอย่างหนึ่งคือ "Cape of Needles"
ภูมิศาสตร์

แหลมอะกะลัส เป็นจุดใต้สุดของทวีปแอฟริกา ตั้งอยู่ที่ 34°50′00″S 20°00′09.15″E﻿ / ﻿34.83333°S 20.0025417°E﻿ / -34.83333; 20.0025417 ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเมืองเคปทาวน์
ภาพพาโนรามามุมมองของแหลมอะกะลัสเมื่อมองทางประภาคารแหลมอะกะลัส
สภาพภูมิอากาศ

มีสภาพภูมิอากาศค่อนข้างร้อน และหนาวเล็กน้อย มีฝนตกปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยคือ 500 มม. ต่อปี มกราคมมีอุณหภูมิสูงสุด 23.8° C (ต่ำสุด 17.7° C) กรกฎาคมอุณหภูมิสูงสุด: 16.5 ° C (ต่ำสุด: 10.8 ° C) (มีอยู่ 3 ฤดู คือ ฤดูหนาว ฤดูร้อน ฤดูฝน)
| ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของแหลมอะกะลัส> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดที่เคยบันทึก °C (°F) | 28 (82) | 36 (97) | 35 (95) | 35 (95) | 33 (91) | 30 (86) | 29 (84) | 31 (88) | 32 (90) | 26 (79) | 30 (86) | 30 (86) | 36 (97) |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 23 (73) | 23 (73) | 22 (72) | 20 (68) | 18 (64) | 17 (63) | 16 (61) | 17 (63) | 17 (63) | 18 (64) | 20 (68) | 22 (72) | 20 (68) |
| อุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน °C (°F) | 20 (68) | 20 (68) | 19 (66) | 17 (63) | 15 (59) | 14 (57) | 13 (55) | 13 (55) | 14 (57) | 15 (59) | 17 (63) | 19 (66) | 16 (61) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 17 (63) | 17 (63) | 16 (61) | 14 (57) | 12 (54) | 11 (52) | 10 (50) | 10 (50) | 11 (52) | 12 (54) | 15 (59) | 16 (61) | 13 (55) |
| อุณหภูมิต่ำสุดที่เคยบันทึก °C (°F) | 8 (46) | 8 (46) | 9 (48) | 5 (41) | 4 (39) | 5 (41) | 3 (37) | 4 (39) | 4 (39) | 5 (41) | 5 (41) | 5 (41) | 3 (37) |
| ปริมาณฝน มม (นิ้ว) | 20 (0.79) | 10 (0.39) | 30 (1.18) | 30 (1.18) | 50 (1.97) | 50 (1.97) | 50 (1.97) | 40 (1.57) | 40 (1.57) | 30 (1.18) | 20 (0.79) | 10 (0.39) | 440 (17.32) |
| ความชื้นร้อยละ | 77 | 79 | 83 | 84 | 81 | 80 | 80 | 82 | 81 | 79 | 79 | 77 | 80 |
| วันที่มีฝนตกโดยเฉลี่ย | 1 | 1 | 3 | 3 | 4 | 4 | 4 | 3 | 3 | 2 | 2 | 1 | 36 |
แหล่งที่มา: Weatherbase
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร

| สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช   เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ |
| --- | --- |
เจ้าฟ้าชั้นเอก สยามมกุฎราชกุมาร

สยามมกุฎราชกุมาร
ดำรงพระยศ: 14 มกราคม พ.ศ. 2430 – 4 มกราคม พ.ศ. 2438
รัชสมัย: พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
ก่อนหน้า: สถาปนาตำแหน่ง (กรมพระราชวังบวรวิชัยชาญ ในฐานะกรมพระราชวังบวรสถานมงคล)
ถัดไป: เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ

พระราชสมภพ: 27 มิถุนายน พ.ศ. 2421 พระบรมมหาราชวัง อำเภอพระนคร จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
สวรรคต: 4 มกราคม พ.ศ. 2438 (16 ปี) พระบรมมหาราชวัง อำเภอพระนคร จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
ราชวงศ์: จักรี
พระราชบิดา: พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระราชมารดา: สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า
ลายพระอภิไธย: 
ร้อยโท สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร (27 มิถุนายน พ.ศ. 2421 – 
4 มกราคม พ.ศ. 2437 นับแบบปัจจุบันตรงกับ พ.ศ. 2438) เป็นพระราชโอรสพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชสมภพแต่สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า (สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี) เป็นพระโสทรเชษฐาในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก และเป็นสมเด็จพระปิตุลาธิบดีในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร และพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
พระองค์ได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นสยามมกุฎราชกุมารพระองค์แรกของประเทศไทย แต่หลังจากดำรงตำแหน่งสยามมกุฎราชกุมารได้เพียง 8 ปี ก็เสด็จสวรรคต ขณะมีพระชนมายุ 16 พรรษา
พระราชประวัติ > พระราชสมภพ

สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร เป็นพระราชโอรสพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่พระราชสมภพแต่สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี เมื่อวันพฤหัสบดี แรม 12 ค่ำ เดือน 7 ปีขาล สัมฤทธิศก จ.ศ. 1240 ตรงกับวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2421
เดิมทีพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงบอกพระนามสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอพระองค์ใหญ่ว่า "มหาอุณหิศ" แต่ด้วยทรงเห็นว่าเมื่อเขียนเป็นภาษาอังกฤษแล้วอาจจะอ่านได้ว่า อุณหิศ'หรือ อันหิศ ก็ได้ จึงมีพระราชหัตถ์ถึงพระยาอัษฎางค์เปลี่ยนพระนามสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอพระองค์ใหญ่เสียใหม่ว่า "มหาวชิรุณหิศ" ซึ่งแปลว่า มงกุฎเพชรใหญ่ มีพระนามลำลองว่า "'ทูลกระหม่อมใหญ่"
พระองค์มีพระอนุชาและพระขนิษฐาร่วมพระมารดา ได้แก่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าอิศริยาลงกรณ์, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าวิจิตรจิรประภา อดุลยาดิเรกรัตน ขัตติยราชกุมารี, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าสมมติวงศ์วโรทัย กรมขุนศรีธรรมราชธำรงฤทธิ์, สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าศิราภรณ์โสภณ พิมลรัตนวดี และสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมหลวงสงขลานครินทร์ (ต่อมาคือ สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก)