stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เบเรงเกลาแห่งกัสติยา
บรรณานุกรม

Bianchini, Janna (2012). The Queen's Hand: Power and Authority in the Reign of Berenguela of Castile. USA: University of Pennsylvania Press. ISBN 978-08-1224-433-5.
Burke, Ulick Ralph (1895). A History of Spain from the Earliest Times to the Death of Ferdinand the Catholic. Vol. 1. London: Longmans, Green, and Co.
de la Cruz, Valentín (2006). Berenguela la Grande, Enrique I el Chico (1179–1246). Gijón: Ediciones Trea. ISBN 978-84-9704-208-6.
Flórez, Enrique (1761). Memorias de las reynas catholicas, historia genealogica de la casa real de Castilla, y de Leon... Vol. 1. Madrid: Marin.
González, Julio (1960). El reino de Castilla en la época de Alfonso VIII. Vol. 3 vol. Madrid: CSIC.
Howden, Roger (1964).  Stubbs, William (บ.ก.). Chronica Magistri Rogeri de Houedene. Wiesbaden: Kraus Reprint.
Martínez Diez, Gonzalo (2007). Alfonso VIII, rey de Castilla y Toledo (1158–1214). Gijón: Ediciones Trea. ISBN 978-84-9704-327-4.
Osma, Juan (1997). "Chronica latina regum Castellae".  ใน Brea, Luis Charlo (บ.ก.). Chronica Hispana Saeculi XIII. Turnhout: Brepols.
Reilly, Bernard F. (1993). The Medieval Spains. Cambridge University Press.
Shadis, Miriam (1999), "Berenguela of Castile's Political Motherhood",  ใน Parsons, John Carmi; Wheeler, Bonnie (บ.ก.), Medieval Mothering, New York: Taylor & Francis, ISBN 978-0-8153-3665-5
Shadis, Miriam (2010). Berenguela of Castile (1180–1246) and Political Women in the High Middle Ages. Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-312-23473-7.
Túy, Lucas (2003).  Rey, Emma Falque (บ.ก.). Chronicon mundi. Turnhout: Brepols.
Wright, Roger (2000). El tratado de Cabreros (1206): estudio sociofilológico de una reforma ortográfica. London: Queen Mary and Westfield College.
อ่านเพิ่ม

Shadis, Miriam (2010). Berenguela of Castile (1180–1246) and Political Women in the High Middle Ages. Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-312-23473-7. Explores Berenguela's use of authority as both queen and regent, at varied times, for the Spanish thrones of Castile and León.
Martin, Georges (2005), "Berenguela de Castilla (1214–1246): en el espejo de la historiografía de su época",  ใน Morant Deusa, Isabel (บ.ก.), Historia de las mujeres en España y América Latina, vol. 1, Grupo Anaya Comercial, ISBN 978-84-376-2259-0
| ด ค กกษัตริย์แห่งกัสติยา |
| --- | --- | --- |
| ราชวงศ์ฆิเมเนซ |  เฟร์นันโดที่ 1  ซันโชที่ 2  อัลฟอนโซที่ 6  อูร์รากาที่ 1  |  |
| ราชวงศ์บูร์กอญ |  อัลฟอนโซที่ 7  ซันโชที่ 3  อัลฟอนโซที่ 8  เอนริเกที่ 1  เบเรงเกลา  เฟร์นันโดที่ 3  อัลฟอนโซที่ 10  ซันโชที่ 4  เฟร์นันโดที่ 4  อัลฟอนโซที่ 11  เปโดร  |  |
| ราชวงศ์ตรัสตามารา |  เอนริเกที่ 2  ฆวนที่ 1  เอนริเกที่ 3  ฆวนที่ 2  เอนริเกที่ 4  อิซาเบลที่ 1  เฟร์นันโดที่ 5  ฆัวนา  |  |
| ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค |  เฟลิเปที่ 1  การ์โลสที่ 1  เฟลิเปที่ 2  เฟลิเปที่ 3  เฟลิเปที่ 4  การ์โลสที่ 2  |  |
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สเปน 2  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย  เนเธอร์แลนด์ 
อื่น ๆ:  IdRef 
หน้าต่างกระจกสีในอัลกาซาร์แห่งเซโกเบียแสดงภาพของเบเรงเกลากับพระบิดา
บิริริดามะ

| บิริริดามะ |
| --- | --- |
ตัวละครใน โปเกมอน
ภาพอาร์ตเวิร์กของบิริริดามะโดยเค็ง ซูงิโมริ
เกมครั้งแรก: โปเกมอน เรดและบลู (1996)
สร้างโดย: เค็ง ซูงิโมริ
ออกแบบโดย: เค็ง ซูงิโมริ (ต้นฉบับ)
ให้เสียงโดย: JA: คัตสึยูกิ โคนิชิ
ข้อมูลตัวละครในเรื่อง
เผ่าพันธุ์: โปเกมอน
ประเภท: ไฟฟ้า ไฟฟ้าและหญ้า(ฮิซุย)
บิริริดามะ (ญี่ปุ่น: Biriridama; โรมาจิ: ビリリダマ) หรือชื่อภาษาอังกฤษว่า โวลทอร์บ (/ˈvɔːltɔːrb/) เป็นสายพันธุ์โปเกมอน ในแฟรนไชส์ โปเกมอน ของนินเท็นโด และเกมฟรีก ปรากฏตัวครั้งแรกในเกม โปเกมอน เรดและบลู ออกแบบโดย เค็ง ซูงิโมริ และเป็นหนึ่งในโปเกมอนจากแนวคิดการออกแบบเกมยุคแรกสุด นับตั้งแต่การปรากฏตัวครั้งแรก พวกมันก็ได้ปรากฏในเกมต่าง ๆ มากมาย รวมถึง โปเกมอน โก และโปเกมอน เทรดดิงการ์ดเกม รวมไปถึงสินค้าต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับแฟรนไชส์ ถึงแม้ว่าคัตสึยูกิ โคนิชิจะได้รับเครดิตให้เป็นผู้ให้เสียงพากย์เป็นภาษาญี่ปุ่นแต่ไม่มีผู้ให้เสียงพากย์ภาษาอังกฤษที่ได้รับการระบุชื่ออย่างเป็นทางการ
บิริริดามะเป็นโปเกมอนประเภทไฟฟ้า มีรูปร่างทรงกลมและลักษณะคล้าย โปเกบอล ทำให้มักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นไอเท็มภายในเกม และเมื่อถูกกระแทก มันอาจปล่อยกระแสไฟฟ้าหรือระเบิด ภายหลังมีการเปิดตัวร่างระดับภูมิภาคใน โปเกมอนเลเจนด์ อาร์เซอุส เรียกว่า บิริริดามะฮิซุย (Hisuian Voltorb) ซึ่งคล้ายกับโปเกบอลของภูมิภาคนั้น และจัดประเภทเป็นทั้งประเภทไฟฟ้าและประเภทหญ้า บิริริดามะสามารถวิวัฒนาการไปเป็น อิเล็กโทรด หรือมารุไมน์ ผ่านค่าประสบการณ์หรือการใช้ไอเทม "หินใบไม้" (Leaf Stone) ก็ได้ ด้วยความเป็นที่นิยม บิริริดามะยังถูกใช้เป็นมาสคอตในโปรโมชันต่าง ๆ ทั่วญี่ปุ่น
บิริริดามะได้รับเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักเกี่ยวกับการออกแบบที่เรียบง่าย ซึ่งถูกมองว่าเป็นหนึ่งในการออกแบบที่อ่อนแอที่สุดของแฟรนไชส์ และยังถูกยกให้เป็นตัวอย่างของข้อบกพร่องในการออกแบบโปเกมอนเรดและบลู เมื่อเทียบกับดีไซน์ที่พัฒนาขึ้นในภาคหลัง ๆ อย่างไรก็ตามนักวิจารณ์บางส่วนยังคงชื่นชมแง่มุมบางประการของบิริริดามะ ไม่เพียงแค่เมื่อเปรียบเทียบกับอิเล็กโทรดเท่านั้น แต่ยังรวมถึงบทบาทของมันในฐานะโปเกมอนที่มีลักษณะเลียนแบบ ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในเกมแนวเล่นตามบทบาทคลาสสิก นอกจากนี้ บางแหล่งยังให้เครดิตว่าบิริริดามะช่วยวางรากฐานให้กับแนวคิดการออกแบบโปเกมอนที่อิงจากวัตถุต่าง ๆ ในชีวิตจริง และการที่แฟน ๆ สร้างทฤษฎีเกี่ยวกับมันก็ยิ่งช่วยเสริมความลึกซึ้งให้กับแฟรนไชส์ ในทางกลับกัน บิริริดามะฮิซุยได้รับการตอบรับที่ดีกว่า เนื่องจากดีไซน์ที่สดใสขึ้นและแนวคิดที่เข้ากับธีมของภูมิภาคฮิซุย รวมถึงการสร้างประเด็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับต้นกำเนิดของมันว่า อะไรมาก่อนกัน ระหว่างบิริริดามะกับโปเกบอล
แนวคิดและการออกแบบ

บิริริดามะเป็นสายพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตในจินตนาการที่เรียกว่าโปเกมอน ถูกสร้างขึ้นให้กับแฟรนไชส์สื่อ โปเกมอน แฟรนไชส์ญี่ปุ่นได้รับการพัฒนาโดยเกมฟรีก และเผยแพร่โดยนินเท็นโด เปิดตัวในปี 1996 ผ่านวิดีโอเกม โปเกมอน เรด และ กรีน สำหรับ เกมบอย ก่อนจะวางจำหน่ายในอเมริกาเหนือในชื่อ โปเกมอน เรด และ บลู ในปี 1998 ในเกมหลักและภาคต่อ ผู้เล่นจะสวมบทบาทเป็นเทรนเนอร์ที่จับและฝึกโปเกมอนเพื่อใช้ต่อสู้กับโปเกมอนตัวอื่น โปเกมอนบางตัวสามารถวิวัฒนาการเป็นร่างที่แข็งแกร่งขึ้นได้ผ่านกระบวนการที่เรียกว่า วิวัฒนาการ  ซึ่งอาจเกิดขึ้นจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น การใช้ไอเท็มเฉพาะ โปเกมอนแต่ละตัวอาจมีหนึ่งประเภทหรือสองประเภท ซึ่งส่งผลต่อจุดแข็งและจุดอ่อนในการต่อสู้กับโปเกมอนประเภทอื่น เป้าหมายหลักของเกมคือการเติมเต็มสมุดภาพโปเกมอน (Pokedex) ซึ่งเป็นสารานุกรมโปเกมอน โดยการจับ พัฒนา และแลกเปลี่ยนโปเกมอนกับเทรนเนอร์คนอื่นเพื่อรวบรวมให้ครบทุกสายพันธุ์
บิริริดามะสร้างโดย เค็ง ซูงิโมริ  และเป็นหนึ่งในโปเกมอนตัวแรก ๆ ที่ถูกสร้างขึ้นในช่วงวางแผนเกมภาคเรด และบลู ตั้งแต่สมัยที่เกมมีชื่อว่า แคปซูลมอนสเตอส์ (Capsule Monsters) โดยสามารถพบเห็นได้ในสไปรต์อาร์ตต้นแบบ ระหว่างการพัฒนาเกม มีการเลือกใช้สีเดียวเพื่อให้เหมาะกับข้อจำกัดด้านฮาร์ดแวร์ของซูเปอร์เกมบอย ขนาดของบิริริดามะถูกปรับลดลงในช่วงกระบวนการคัดเลือกโปเกมอนที่จะรวมอยู่ในเกมขั้นสุดท้าย จากการสำรวจของบริษัท บิริริดามะอยู่ในอันดับที่ 21 จากแบบร่างประมาณ 80 แบบที่ถูกเสนอในขณะนั้น หลังจากการพัฒนาเสร็จสิ้น เค็ง ซูงิโมริได้วาดโปเกมอนสายพันธุ์ใหม่ รวมถึงสายพันธุ์อื่น ๆ ด้วยสไตล์ศิลปะเฉพาะตัวของเขา เพื่อให้เกมมีเอกลักษณ์และสรุปองค์ประกอบการออกแบบให้สมบูรณ์
บิริริดามะเป็นโปเกมอนทรงกลมคล้ายลูกบอล มีความสูง 1 ฟุต 8 นิ้ว (51 ซม.) โดยครึ่งบนเป็นสีแดงและครึ่งล่างเป็นสีขาว ลักษณะเด่นของมันคือดวงตาสองดวงบริเวณส่วนบนด้านหน้า ซึ่งมักจ้องมองด้วยท่าทางโกรธเคืองอยู่เสมอ บิริริดามะมีร่าง "ไชนี" (shiny) ที่หายากกว่า ตัวเป็นสีน้ำเงินแทนที่จะเป็นสีแดง จัดเป็นโปเกมอนประเภท "ไฟฟ้า" มีรูปร่างคล้ายโปเกบอล ไม่มีเพศ และมักอาศัยอยู่ในโรงงานผลิตโปเกบอล บิริริดามะเคลื่อนที่โดยการกลิ้ง และอาจปล่อยกระแสไฟฟ้าช็อตผู้ที่อยู่ใกล้ หรือระเบิดจากแรงกระแทกกะทันหัน เมื่อได้รับประสบการณ์เพียงพอ มันสามารถวิวัฒนาการเป็นมารุไมน์ หรืออิเล็กโทรด (Electrode) ได้ ในญี่ปุ่น เรียกว่าบิริริดามะ  แต่เมื่อนำเกมไปแปลสำหรับผู้เล่นฝั่งตะวันตก นินเทนโดตัดสินใจตั้งชื่อโปเกมอนแต่ละสายพันธุ์ให้สื่อถึงลักษณะภายนอกหรือคุณสมบัติเฉพาะตัว เพื่อให้เข้าถึงเด็กอเมริกันได้ง่ายขึ้น ทำให้พวกมันถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "โวลทอร์บ" (Voltorb) เนื่องมาจากรูปร่างทรงกลมและมีคุณสมบัติทางไฟฟ้า
ในการพัฒนา โปเกมอนเลเจนด์ อาร์เซอุส ในปี 2022 ได้แนะนำ "รูปแบบฮิซุย" (Hisuian Form) ซึ่งเป็นร่างประจำภูมิภาคของโปเกมอนบางตัวที่ปรับให้เข้ากับสภาพแวดล้อมของภูมิภาคฮิซุย บิริริดามะเป็นหนึ่งในโปเกมอนที่ได้รับร่างใหม่นี้ เนื่องจากได้รับประเภท 'หญ้า' เพิ่มเติม บิริริดามะฮิซุยจึงมีการออกแบบที่แตกต่างออกไป โดยมีดวงตาทรงเหลี่ยมที่ดูสดใส และพื้นผิวลายไม้ แทนที่จะเป็นโลหะเหมือนบิริริดามะปกติ ซึ่งสะท้อนถึงรูปลักษณ์ของโปเกบอลในยุคฮิซุย นอกจากนี้ บิริริดามะฮิซุยยังมีรูบนหัว ซึ่งใช้สร้างเมล็ดพืชหรือปล่อยกระแสไฟฟ้าเมื่อถูกกระตุ้น ต่างจากบิริริดามะทั่วไปที่วิวัฒนาการด้วยค่าประสบการณ์ บิริริดามะฮิซุยต้องใช้ไอเท็ม 'หินใบไม้' (Leaf Stone) เพื่อพัฒนาเป็นอิเล็กโทรดของภูมิภาคฮิซุย นอกจากนี้ ร่างไชนีของบิริริดามะฮิซุยมีสีดำด้านบนแทนที่จะเป็นสีน้ำเงิน
ลักษณะที่ปรากฏ

บิริริดามะปรากฏตัวครั้งแรกใน โปเกมอนเรด และ บลู โดยพบได้จำนวนมากใน "โรงไฟฟ้า" ของเกม พวกมันมักปลอมตัวเป็นไอเทมและโจมตีผู้เล่นที่เผลอไปโต้ตอบ บิริริดามะปรากฏตัวในเกมหลักเกือบทุกภาคของซีรีส์ จนถึง โปเกมอนซอร์ด และ ชิลด์ ซึ่งพวกมันถูกตัดออก อย่างไรก็ตาม รูปแบบฮิซุยได้ปรากฏตัวใน โปเกมอนเลเจนด์ อาร์เซอุส และต่อมาทั้งบิริริดามะรูปแบบปกติและฮิซุยได้กลับมาใน โปเกมอน สการ์เล็ต และ ไวโอเล็ต โดยใน สการ์เล็ต และ ไวโอเล็ต หากผู้เล่นเดินเข้าใกล้โดยไม่ย่องเบา บิริริดามะจะระเบิดทันที ทำให้การจับยากขึ้น ในขณะเดียวกัน ใน โปเกมอน ฮาร์ตโกลด์ และ โซลซิลเวอร์ ซึ่งเป็นภาครีเมกของโกลด์ และซิลเวอร์ เวอร์ชันท้องถิ่นได้แทนที่มินิเกมสล็อตแมชชีนด้วย "โวลทอร์บฟลิบ" (Voltorb Flip) ซึ่งเป็นเกมแนวพัซเซิลที่ผสมผสานระหว่างพิครอส และ ไมน์สวีปเปอร์ " การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นเพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายของสหภาพยุโรปที่ควบคุมการส่งเสริมการพนันในวิดีโอเกม
บิริริดามะยังปรากฏในเกมภาคแยกของแฟรนไชส์หลายเกม เช่น โปเกมอน โก โปเกมอน เควสต์ และ เกมการ์ดสะสม ผู้พัฒนาเกม โปเกมอน เควสต์ อย่างซึบาสะ มัตสึซะกิพบปัญหาในการดัดแปลงบิริริดามะ เนื่องจากเกมใช้ "บล็อก" เป็นพื้นฐานในการออกแบบโปเกมอน ส่งผลให้ได้รับคำวิจารณ์จากผู้เล่นบางส่วน ใน โปเกมอน โก บิริริดามะเคยเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรม "ชาร์จอัป" ของเกม และต่อมาได้ปรากฏใน "กิจกรรมสปอตไลต์" (spotlight event) หลังจากมีการเพิ่มรูปแบบฮิซุยเข้าไปในเกม นอกจากเกมแล้ว บิริริดามะยังปรากฏในหลายตอนของอะนิเมะ และมักใช้เพื่อสร้างอารมณ์ขัน  มีบิริริดามะร่างไชนีตัวหนึ่งที่ถูกจับโดยตัวละคร โก คัตสึยูกิ โคนิชิ ได้รับเครดิตเป็นผู้ให้เสียงพากย์บิริริดามะในภาษาญี่ปุ่น ขณะที่ไม่มีการระบุชื่อผู้พากย์ภาษาอังกฤษอย่างเป็นทางการ
สงครามปราบฮ่อ

สงครามปราบฮ่อ เป็นการต่อสู้กับกลุ่มผู้ลี้ภัยกึ่งทหารชาวจีนที่บุกรุกพื้นที่ตังเกี๋ยและสยามระหว่างปี 2408–2433
สาเหตุของการปราบฮ่อ

พ.ศ. 2394  ฮ่อ หรือกองกำลังชาวจีน ที่ต่อต้านราชวงศ์แมนจู ได้ก่อการกบฏโดยเรียกกลุ่มตัวเองว่า กบฏไท่ผิงเทียนกั๋ว เพื่อปลดปล่อยตนเองออกจากการปกครองของราชวงศ์แมนจูที่เป็นใหญ่ยึดครองประเทศจีนอยู่ในขณะนั้น จนเกิดการรบพุ่งกันเป็นการใหญ่ เมื่อปี พ.ศ. 2405 พวกไท้ผิงพ่ายแพ้ต้องหลบหนีไปซุ่มซ่อนตัวตามป่าเขาในมณฑลต่าง ๆ ของจีน ทั้งในมณฑลยูนนาน ฝูเจี้ยน กวางไส กวางตุ้ง เสฉวน และส่วนหนึ่งหลบหนีมายังตังเกี๋ย ทางตังเกี๋ยจึงดำเนินการปราบปรามทำให้พวกฮ่อต้องหนีมาอยู่ที่เมืองซันเทียน
พ.ศ. 2408 ในสมัยรัชกาลที่ 4  ขณะนั้นพวกฮ่อภายใต้การนำของ "ปวงนันชี" ซึ่งใช้ธงสีเหลืองเป็นสัญลักษณ์  ได้ซ่องสุมกำลังที่ทุ่งไหหิน และได้ประพฤติตนเป็นโจรเที่ยวปล้นบ้านเมืองในดินแดนสิบสองจุไทและเมืองพวน ซึ่งขณะนั้นถือเป็นอาณาเขตของฝ่ายไทย
การปราบปราม > ครั้งแรก

ในสมัยรัชกาลที่ 5 พวกฮ่อภายใต้การนำของ "ปวงนันชี" ซ่องสุมกำลังที่หลวงพระบาง ทุ่งไหหินอยู่ในเมืองโพนสะหวัน แขวงเชียงขวาง ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของลาว  เป็นกลุ่มโจรปล้นบ้านเมืองในดินแดนสิบสองจุไทและเมืองพวน ซึ่งขณะนั้นถือเป็นอาณาเขตของฝ่ายไทย
การปราบปราม > ครั้งที่ 2

ในปี พ.ศ. 2417 กองกำลังฮ่อได้เตรียมกำลังออกเป็น 2 ทัพ  ทัพที่ 1 จะเดินทัพลงมาที่เมืองเวียงจันทน์แล้วจะเข้าตีเมืองหนองค่าย(ชื่อเดิมของหนองคาย) ส่วนทัพที่ 2 จะเดินทัพไปทางหัวเมืองพันห้าทั้งหก จะเข้าตีเมืองหลวงพระบาง  พ.ศ. 2418 เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงทราบข่าวศึกฮ่อ  จึงโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยามหาอำมาตย์ (ชื่น กัลยาณมิตร)  จัดส่งกองทัพจากกรุงเทพฯ ไปปราบฮ่อที่ได้ยกกำลังล่วงล้ำเข้ามาจนถึงเมืองเวียงจันทน์
การปราบปราม > ครั้งที่ 3

ในปี พ.ศ. 2426 ได้พบบันทึก
การสร้างพระกริ่งปวเรศ รุ่น 1 ครั้งที่ 5 ในปี พ.ศ. 2426 เรียกกริ่งปราบฮ่อ ร.5 สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ ไม่ได้เป็นผู้ออกแบบ ในครั้งนี้ช่างสิบหมู่และโหรหลวงเป็นผู้ออกแบบ  ลักษณะอักษร "ปราบฮ่อ" อยู่บนฐานชั้น 2 ติดกับพระโสณี (ตะโพก) ด้านหลัง "ร5" ตัว "ร" หล่อติดระหว่างกลางฐาน 1 และ 2 ด้านซ้ายของกรีบบัวหลัง เลข "5" หล่อติดแนวเดียวกันทางด้านขวาของกรีบบัวหลัง จำนวนการสร้างไม่ได้กล่าวไว้
ในปี 2426 กองกำลังทหารของไทยได้รับมอบพระกริ่งปวเรศ รุ่น 1 พ.ศ. 2426 เพื่อความสวัสดี มีชัยปราศจากโรคภัยและกำจัดปัดเป่าอัปมงคล อันตราย ภัยพิบัติต่างๆให้กับกองทหารไทยที่ไปทำศึกสงครามปราบฮ่อ  พ.ศ. 2426
พวกฮ่อยกมารุกรานเมืองหลวงพระบางอีก โปรดให้พระยาพิชัย (มิ่ง) พระยาสุโขทัย (ครุธ) คุมกำลังไปช่วยก่อน แล้วให้พระยาราชวรานุกูล (เอก บุญยรัตนพันธุ์) เป็นแม่ทัพยกตามไป ฮ่อได้ข่าวก็ถอยหนีไปปักหลักสู้ที่ค่ายทุ่งเชียงคำ ซึ่งมีแนวกอไผ่แน่นหนาเป็นป้อมปราการ ฝ่ายไทยตามไปถึง ก็ยิงปืนใหญ่เข้าใส่ แต่กระสุนติดกอไผ่ ทำอะไรพวกฮ่อไม่ได้ พระยาราชวรานุกูล ขัดใจยกกำลังบุกเข้าไปถูกฮ่อยิงด้วยปืนใหญ่เข้าที่ขาบาดเจ็บสาหัส รุกคืบหน้าไม่ได้ ก็ได้แต่ล้อมค่ายเอาไว้สองเดือน ฮ่อเริ่มอดอาหารบาดเจ็บล้มตาย แต่ยังไม่ยอมแพ้  การปราบปรามฮ่อของไทยดำเนินการอยู่จนถึงปี พ.ศ. 2428 จึงได้ถอนกำลังจากทุ่งเชียงคำ กลับมายังเมืองหนองคาย เนื่องจากขาดเสบียงอาหาร และแม่ทัพคือพระยาราชวรากูลถูกฮ่อยิงบาดเจ็บ
การปราบปราม > ครั้งที่ 4

ในปี พ.ศ. 2428 ร.5 จึงโปรดเกล้าฯ ให้กรมทหารที่ได้รับการฝึกหัดตามแบบยุโรปขึ้นไปปราบฮ่อ โดยจัดเป็นสองกองทัพคือกองทัพฝ่ายใต้และกองทัพฝ่ายเหนือ
กองทัพฝ่ายใต้มีนายพันเอก พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นประจักษ์ศิลปาคมเป็นแม่ทัพยกไปปราบฮ่อในแคว้นเมืองพวน  และได้ตั้งกองบัญชาการกองทัพอยู่ที่เมืองหนองคาย แล้วให้พระอมรวิไสยสรเดช (โต  บุนนาค) ยกทัพหน้าไปตีค่ายฮ่อที่ทุ่งเชียงคำ พวกฮ่อได้หนีไปในเขตญวน กองทัพไทยจึงรื้อค่ายฮ่อที่ทุ่งเชียงคำเสีย
กองทัพฝ่ายเหนือมีนายพันเอก เจ้าหมื่นไวยวรนาถ (เจิม แสง-ชูโต) เป็นแม่ทัพยกไปปราบฮ่อในแคว้นหัวพันห้าทั้งหก ยกกำลังออกจากกรุงเทพฯ พร้อมอาวุธแบบใหม่นอกจากช้าง ม้า โค ลาต่างและฬ่อ ก็ยังมีลูกแตกหรือลูกระเบิดและปืนกลที่สะดวกแก่การขนย้ายมากกว่าปืนใหญ่ โดยไปชุมนุมทัพที่เมืองพิชัยแล้วเดินทัพต่อไปยังเมืองน่าน แล้วยกกำลังไปถึงเมืองหลวงพระบาง จากนั้นได้เคลื่อนกำลังเข้าสู่แคว้นหัวพันห้าทั้งหก เมื่อปราบฮ่อในแคว้นนี้ได้แล้วจึงได้ยกกำลังไปปราบฮ่อในแคว้นสิบสองจุไท
พ.ศ. 2429 สามารถปราบฮ่อได้ราบคาบแล้วจึงยกกำลังกลับถึงกรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2430
บำเหน็จในการสงคราม

บทความหลัก: เหรียญปราบฮ่อ
อนุสรณ์

อนุสาวรีย์ปราบฮ่อ เป็นอนุสรณ์สถานที่กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคม ได้โปรดให้จัดสร้างขึ้นเพื่อบรรจุอัฐิของเหล่าทหารจากกรมกองต่างๆ ที่เสียสละชีวิต เพื่อป้องกันประเทศชาติในการปราบพวกฮ่อครั้งนั้น  ประกอบด้วย  กรมทหารอาสาวิเศษ  กรมแปดเหล่า กรมฝรั่งแม่นปืน  กรมทหารมาลา กรมสัสดี กรมเรือต้น กรมทหารมหาดเล็กและกรมการหัวเมือง โดยตั้งอยู่ที่ด้านข้างทางทิศตะวันตก  ของสถานีตำรวจภูธรเมืองหนองคาย ในปัจจุบัน   ต่อมาในปี พ.ศ. 2492 จังหวัดหนองคายได้รับงบประมาณทำการบูรณปฏิสังขรณ์อนุสาวรีย์ปราบฮ่อ โดยได้ย้ายมาก่อสร้างองค์ใหม่  ขึ้นที่บริเวณด้านหน้าศาลากลางจังหวัดหนองคาย(หลังเก่า)มีลักษณะเป็นศิลปะประยุกต์  แบบทรงสี่เหลี่ยม  ก่ออิฐถือปูน  มีฐานเป็นรูปทรงสี่เหลี่ยม  กว้าง 4เมตร สูง10.10 เมตร ยอดทรงกรวยเหลี่ยมปลายแหลม  และได้คัดลอกข้อความจากอนุสาวรีย์องค์เดิมมาไว้ทั้ง 4 ด้าน โดยในวันที่ 5 มีนาคม ของทุกปี จังหวัดหนองคาย จะประกอบพิธีบวงสรวง ขึ้นเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชาวจังหวัดหนองคาย  และเป็นการระลึกถึงวีรกรรมอันหาญกล้าของบรรพบุรุษ  ที่ต่อสู้ปกป้องแผ่นดินให้พ้นจากการรุกรานของพวกฮ่อ
การดัดแปลงในสื่อ

ในปี พ.ศ. 2500 บริษัทละโว้ภาพยนตร์ได้นำเอาเหตุการณ์ปราบฮ่อในปี พ.ศ. 2428 มาสร้างเป็นภาพยนตร์อิงประวัติศาตร์ขนาดฟิลม์ 35 ม.ม. มีชื่อเรื่องว่า "ปักธงไชย" โดยพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ ทรงประพันธ์เรื่องและบทภาพยนตร์ กำกับการแสดงโดย หม่อมอุบล ยุคล ณ อยุธยา  เนื้อหากล่าวถึงทหารกองหนึ่งในสงครามครั้งนั้นที่ต้องนำเสบียงจากกองบัญชาการเมืองซ่อนไปส่งให้ค่ายทหารซึ่งกำลังขาดแคลนเสบียงอย่างหนัก โดยกระทำการอย่างเป็นความลับที่สุด
แหล่งข้อมูลอื่น

ธงจุฑาธุชธิปไตย ซึ่งใช้เป็นธงประจำกองทหารสยามในการปราบฮ่อครั้งที่ 4
จอมพล เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสง-ชูโต) เมื่อครั้งเป็นนายพันเอก เจ้าหมื่นไวยวรนาถ แม่ทัพปราบฮ่อฝ่ายไทยใน พ.ศ. 2428 - 2430 (นั่งทางซ้าย) ถ่ายรูปคู่กับเจ้าราชวงศ์ (คำสุก) แห่งหลวงพระบางที่กองบัญชาการเมืองซ่อน
อนุสาวรีย์ปราบฮ่อ หน้าศาลากลางจังหวัดหนองคายหลังเดิม
ฉากไตเติ้ลของภาพยนตร์เรื่อง "ปักธงไชย" พ.ศ. 2500
รายชื่อเขตการปกครอง

รายชื่อเขตปกครองในระดับบนสุดของประเทศต่าง ๆ ที่มีการปกครองแบบสหพันธรัฐหรือรัฐรวม รวมทั้งเขตการปกครองในระดับบนสุดของเอกรัฐหรือรัฐเดี่ยวบางแห่ง
สหพันธรัฐ > คอโมโรส

สหภาพคอโมโรสประกอบด้วย 3 เกาะ (island) ซึ่งมีอำนาจปกครองตนเอง
| ที่ | เกาะ> ชื่อภาษาไทย | เกาะ> ชื่อภาษาฝรั่งเศส | เกาะ> ชื่อภาษาคอโมโรส | เกาะ> ชื่อภาษาอาหรับ | เมืองหลวง> ชื่อภาษาไทย | เมืองหลวง> ชื่อภาษาฝรั่งเศส | เมืองหลวง> ชื่อภาษาคอโมโรส | เมืองหลวง> ชื่อภาษาอาหรับ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |    กร็องด์กอมอร์ |   Grande Comore |   Ngazidja |   القمر الكبرى |   โมโรนี |   Moroni |   Moroni |   موروني |
| 2 |    มอเอลี |   Mohéli |   Mwali |   موهيلي |   ฟงบอนี |   Fomboni |   Fomboni |   فمبوني |
| 3 |    อ็องฌูอ็อง |   Anjouan |   Ndzuwani |   أنجوان |   มุตซามูดู |   Mutsamudu |   Mutsamudu |   موتسامودو |
สหพันธรัฐ > แคนาดา

บทความหลัก: เขตการปกครองของประเทศแคนาดา
แคนาดาประกอบด้วย 10 รัฐ (province) และ 3 ดินแดน (territory)
| ที่ | รัฐ> ชื่อภาษาไทย | รัฐ> ชื่อภาษาอังกฤษ | รัฐ> ชื่อภาษาฝรั่งเศส | เมืองหลวง> ชื่อภาษาไทย | เมืองหลวง> ชื่อภาษาอังกฤษ | เมืองหลวง> ชื่อภาษาฝรั่งเศส |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |    เกแบ็ก |   Quebec, Québec |   Québec |   นครเกแบ็ก |   Quebec City, Québec City |   Ville de Québec |
| 2 |    ซัสแคตเชวัน |   Saskatchewan |   Saskatchewan |   ริไจนา |   Regina |   Regina |
| 3 |    นิวบรันสวิก |   New Brunswick |   Nouveau-Brunswick |   เฟรดริกตัน |   Fredericton |   Fredericton |
| 4 |    นิวฟันด์แลนด์และแลบราดอร์ |   Newfoundland and Labrador |   Terre-Neuve-et-Labrador |   เซนต์จอนส์ |   Saint John’s |   Saint John’s |
| 5 |    โนวาสโกเชีย |   Nova Scotia |   Nouvelle-Écosse |   แฮลิแฟกซ์ |   Halifax |   Halifax |
| 6 |    บริติชโคลัมเบีย |   British Columbia |   Colombie-Britannique |   วิกทอเรีย |   Victoria |   Victoria |
| 7 |    พรินซ์เอดเวิร์ดไอแลนด์ |   Prince Edward Island |   Île-du-Prince-Édouard |   ชาร์ลอตต์ทาวน์ |   Charlottetown |   Charlottetown |
| 8 |    แมนิโทบา |   Manitoba |   Manitoba |   วินนิเพก |   Winnipeg |   Winnipeg |
| 9 |    ออนแทรีโอ |   Ontario |   Ontario |   โทรอนโต |   Toronto |   Toronto |
| 10 |    แอลเบอร์ตา |   Alberta |   Alberta |   เอดมันตัน |   Edmonton |   Edmonton |
| ที่ | ดินแดน | ดินแดน | ดินแดน | เมืองหลวง | เมืองหลวง | เมืองหลวง |
| ที่ | ชื่อภาษาไทย | ชื่อภาษาอังกฤษ | ชื่อภาษาฝรั่งเศส | ชื่อภาษาไทย | ชื่อภาษาอังกฤษ | ชื่อภาษาฝรั่งเศส |
| 1 |    นอร์ทเวสต์เทร์ริทอรีส์ |   Northwest Territories |   Territoires du Nord-Ouest |   เยลโลว์ไนฟ์ |   Yellowknife |   Yellowknife |
| 2 |    นูนาวุต |   Nunavut |   Nunavut |   อีคาลูอิต |   Iqaluit |   Iqaluit |
| 3 |    ยูคอน |   Yukon |   Yukon |   ไวต์ฮอร์ส |   Whitehorse |   Whitehorse |
สหพันธรัฐ > ซูดาน

สาธารณรัฐซูดานประกอบด้วย 18 รัฐ (state)
| ที่ | รัฐ> ชื่อภาษาไทย | รัฐ> ชื่อภาษาอังกฤษ | รัฐ> ชื่อภาษาอาหรับ | เมืองหลวง> ชื่อภาษาไทย | เมืองหลวง> ชื่อภาษาอังกฤษ | เมืองหลวง> ชื่อภาษาอาหรับ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  กัสซะลา |   Kassala |   كسلا |   กัสซะลา |   Kassala |   كسلا |
| 2 |  คาร์ทูม |   Khartoum |   الخرطوم |   คาร์ทูม |   Khartoum |   الخرطوم |
| 3 |  ฆ็อรบ์กุรดุฟาน |   West Kordofan |   غرب كردفان‎ |   อัลฟูละฮ์ |   Al-Fulah |   الفولة |
| 4 |  ฆ็อรบ์ดารฟูร |   West Darfur |   غرب دارفور‎ |   อัลญุนัยนะฮ์ |   Geneina |   الجنينة |
| 5 |  ชะมาลกุรดุฟาน |   North Kordofan |   شمال كردفان |   อัลอับยัฎ |   El Obeid |   الأبيض‎ |
| 6 |  ชะมาลดารฟูร |   North Darfur |   شمال دارفور‎ |   อัลฟาชิร |   El Fasher |   الفاشر |
| 7 |  ชัรก์ดารฟูร |   East Darfur |   شرق دارفور |   อัฎฎุอัยน์ |   Ed Daein |   الضعين |
| 8 |  ซินนาร |   Sennar |   سنار‎ |   ซินนาร |   Sennar |   سنار‎ |
| 9 |  ญะนูบกุรดุฟาน |   South Kordofan |   جنوب كردفان |   คาดูกลี |   Kadugli |   كادوقلي |
| 10 |  ญะนูบดารฟูร |   South Darfur |   جنوب دارفور |   เนียลา |   Nyala |   نيالا |
| 11 |  นะฮ์รุนนีล |   River Nile |   نهر النيل |   อัดดามัร |   Ed Damer |   الدامر |
| 12 |  วะซัฎดารฟูร |   Central Darfur |   وسط دارفور |   ซาลินญัย |   Zalingei |   زالنجي |
| 13 |  อัชชะมาลียะฮ์ |   Northern |   الشمالية‎ |   ดุนกุลา |   Dongola |   دنقلا‎ |
| 14 |  อันนีลุลอัซร็อก |   Blue Nile |   النيل الأزرق‎ |   อัดดะมาซีน |   Ad-Damazin |   الدمازين‎ |
| 15 |  อันนีลุลอับยัฎ |   White Nile |   النيل الأبيض |   เราะบัก |   Rabak |   ربك |
| 16 |  อัลเกาะฎอริฟ |   Gedaref |   القضارف‎ |   อัลเกาะฎอริฟ |   Gedaref |   القضارف |
| 17 |  อัลญะซีเราะฮ์ |   Gezira |   الجزيرة |   วัดมะดะนี |   Wad Medani |   ودمدني‎ |
| 18 |  อัลบะห์รุลอะห์มัร |   Red Sea |   البحر الأحمر‎ |   พอร์ตซูดาน |   Port Sudan |   بور سودان‎ |
สหพันธรัฐ > ซูดานใต้

สาธารณรัฐซูดานใต้ประกอบด้วย 10 รัฐ (state), 2 พื้นที่บริหาร (administrative area) และ 1 พื้นที่ที่มีสถานะการบริหารพิเศษ (special administrative status area) ซึ่งยังคงเป็นกรณีพิพาทกับซูดาน
| ที่ | รัฐ> ชื่อภาษาไทย | รัฐ> ชื่อภาษาอังกฤษ | เมืองหลวง> ชื่อภาษาไทย | เมืองหลวง> ชื่อภาษาอังกฤษ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 5 |    จองเกล |  Jonglei |  บอร์ |  Bor |
| 6 |    เซนทรัลเอควาทอเรีย |  Central Equatoria |  จูบา |  Juba |
| 11 |    นอร์เทิร์นบาร์เอลกาซาล |  Northern Bahr el Ghazal |  อาเวล |  Aweil |
| 3 |    ยูนิตี |  Unity |  เบนทิว |  Bentiu |
| 9 |    เลกส์ |  Lakes |  รุมเบก |  Rumbek |
| 2 |    วาร์รัป |  Warrap |  ควาโจก |  Kuajok |
| 8 |    เวสเทิร์นบาร์เอลกาซาล |  Western Bahr el Ghazal |  วอ |  Wau |
| 1 |    เวสเทิร์นเอควาทอเรีย |  Western Equatoria |  ยัมบีโอ |  Yambio |
| 13 |    อัปเปอร์ไนล์ |  Upper Nile |  มาลากาล |  Malakal |
| 12 |    อีสเทิร์นเอควาทอเรีย |  Eastern Equatoria |  โทริต |  Torit |
| ที่ | พื้นที่บริหาร | พื้นที่บริหาร | เมืองหลวง | เมืองหลวง |
| ที่ | ชื่อภาษาไทย | ชื่อภาษาอังกฤษ | ชื่อภาษาไทย | ชื่อภาษาอังกฤษ |
| 1 |    พีบอร์ |  Pibor |  พีบอร์ |  Pibor |
| 2 |    รูเวง |  Ruweng |  พาเรียง |  Pariang |
| ที่ | พื้นที่ที่มีสถานะการบริหารพิเศษ | พื้นที่ที่มีสถานะการบริหารพิเศษ | เมืองหลวง | เมืองหลวง |
| ที่ | ชื่อภาษาไทย | ชื่อภาษาอังกฤษ | ชื่อภาษาไทย | ชื่อภาษาอังกฤษ |
| 1 |    อาบีเอ |  Abyei |  อาบีเอ |  Abyei |
สหพันธรัฐ > เซนต์คิตส์และเนวิส

สหพันธรัฐเซนต์คิตส์และเนวิสประกอบด้วย 2 เกาะ (island)
| ที่ | เกาะ> ชื่อภาษาไทย | เกาะ> ชื่อภาษาอังกฤษ | เมืองหลวง> ชื่อภาษาไทย | เมืองหลวง> ชื่อภาษาอังกฤษ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  เซนต์คิตส์ |   Saint Kitts |   บาสแตร์ |   Basseterre |
| 2 |    เนวิส |   Nevis |   ชาลส์ทาวน์ |   Charlestown |