stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
พระราชกรณียกิจสังเขป > ด้านการสร้างสรรค์และสืบสานเอกลักษณ์ไทย

เมื่อมีกำหนดการที่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร จะเสด็จฯ ไปทรงเจริญสัมพันธไมตรีกับประเทศต่าง ๆ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง จึงทรงมีพระราชประสงค์ที่จะทรงฉลองพระองค์ที่แสดงถึงเอกลักษณ์ไทยอย่างแท้จริง โดยฉลองพระองค์ ชุดไทยแบบต่าง ๆ ที่ทรงใช้ในการเสด็จเยือนต่างประเทศล้วนตัดเย็บด้วยผ้าไทย ซึ่งสะท้อนให้เห็น พระอัจฉริยะภาพในการสร้างสรรค์และสืบสานธรรมเนียมการแต่งกายแบบเอกลักษณ์ไทย ซึ่งแต่ละแบบนั้นมีความงดงาม ผสมผสานธรรมเนียมการแต่งกายของสตรีไทยในราชสำนักสมัยโบราณให้เข้ากับยุคสมัยปัจจุบันได้อย่างเหมาะสมแก่วาระต่าง ๆ ขณะเดียวกันก็มี พระราชประสงค์จะฉลองพระองค์แบบสากลตามแต่โอกาส จึงทรงมีพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นายปิแอร์ บัลแมง (Pierre Balmain) นักออกแบบผู้มีชื่อเสียงชาวฝรั่งเศส เป็นผู้ออกแบบตัดเย็บฉลองพระองค์แบบสากล โดยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้ทรงแนะนำเรื่องการใช้ผ้าไหม ตลอดจนการปักประดับฉลองพระองค์ด้วยลวดลายไทยในการดัดเย็บ และแม้รัฐบาลในขณะนั้นพร้อมทูลเกล้าฯ ถวายงบประมาณรายจ่ายส่วนนี้แต่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ใช้พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์
พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร

พระพุทธรูปประจำพระชนมวารสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงสร้างเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ 12 สิงหาคม พุทธศักราช 2535
องค์พระทำจากเงินแท้ 96% ที่ฐานมีข้อความ ว่า "สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรงเททองหล่อ วันที่ 25 มิถุนายน พุทธศักราช 2535 ในวโรกาสทรงเจริญพระชนมพรรษา 5 รอบ" ความสูงจากฐานแปดเหลี่ยม สูง 1 นิ้ว แล้วจากฐานบัวคว่ำ บัวหงาย อีก 1 นิ้ว และ จากพระบาท ถึง พระเกตุมาลาสูง 9 นิ้ว
พระเกียรติยศ

ดูเพิ่ม: รายชื่อพระอิสริยยศและพระเกียรติยศในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง
| ธรรมเนียมพระยศของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง |
| --- | --- |
ธงประจำพระอิสริยยศ
ตราประจำพระองค์
ธงประจำพระองค์
การทูล: ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: พระพุทธเจ้าข้าขอรับ/เพคะ
ลำดับโปเจียม: 2
พระเกียรติยศ > พระราชอิสริยยศ

หม่อมราชวงศ์สิริกิติ์ กิติยากร (12 สิงหาคม พ.ศ. 2475 – 28 เมษายน พ.ศ. 2493)
สมเด็จพระราชินีสิริกิติ์ (28 เมษายน พ.ศ. 2493 – 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493)
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินี (5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 – 5 ธันวาคม พ.ศ. 2499)
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ (5 ธันวาคม พ.ศ. 2499 – 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559)
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร (13 ตุลาคม พ.ศ. 2559 – 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2562)
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง (5 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 – ปัจจุบัน)
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยยศราชูปโภค

ในงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พุทธศักราช 2493 นั้น พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเครื่องราชอิสริยยศราชูปโภคสำหรับตำแหน่งสมเด็จพระอัครมเหสีให้แก่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินี (พระราชอิสริยยศในขณะนั้น) โดยเครื่องราชอิสริยยศราชูปโภคเหล่านี้ประกอบด้วย
พานพระศรี (พานใส่หมากพลู) ทองคำลงยา
กาน้ำทองคำลงยา
ขันน้ำพระสุธารสเย็น พร้อมจอกลอยทองคำลงยา
หีบพระศรีทองคำลงยา พร้อมพานรอง
พระสุพรรณศรี (กระโถนเล็ก)ทองคำลงยา
ขันสรงพระพักตร์ทองคำลงยา พร้อมคลุมปัก
พระฉาย (กระจกส่องหน้า) ทองคำลงยา
พานเครื่องพระสำอาง พร้อมพระสางวงเดือน พระสางเสนียด และพระกรัณฑ์ทองคำลงยา สำหรับบรรจุเครื่องพระสำอาง
ราวพระภูษาซับพระพักตร์ทองคำลงยารูปพญานาค พร้อมผ้าซับพระพักตร์จีบริ้วพาดที่ราว 2 ผืน
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยยศราชูปโภค > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

พ.ศ. 2493 –  เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ (ม.จ.ก.) (ฝ่ายใน) (ดาราประดับเพชร)
พ.ศ. 2493 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นโบราณมงคลนพรัตนราชวราภรณ์ (น.ร.) (ฝ่ายใน)‎
พ.ศ. 2493 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้า (ป.จ.) (ฝ่ายใน) (ดาราประดับเพชร)
พ.ศ. 2507 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2507 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2538 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 1 ปฐมดิเรกคุณาภรณ์ (ป.ภ.)
พ.ศ. 2532 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นสิริยิ่งรามกีรติ ลูกเสือสดุดีชั้นพิเศษ
พ.ศ. 2513 –  เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 (ส.ช.)
พ.ศ. 2535 –  เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา (ร.ด.ม.(ศ))
พ.ศ. 2497 –  เหรียญราชการชายแดน (ช.ด.)
พ.ศ. 2495 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 1 (ภ.ป.ร.1)
พ.ศ. 2562 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 10 ชั้นที่ ๑ (ว.ป.ร.๑)
พ.ศ. 2523 –  เหรียญราชรุจิทอง รัชกาลที่ 9 (ร.จ.ท.9)
พ.ศ. 2493 –  เหรียญกาชาดสรรเสริญ
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยยศราชูปโภค > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

ดูเพิ่ม: รายการเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศของพระราชวงศ์ไทยแยกตามประเทศ
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  เยอรมนีตะวันตก | พ.ศ. 2503 | เครื่องอิสริยาภรณ์คุณธรรมแห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ชั้นประถมาภรณ์ ชั้นพิเศษ |  |
|  โปรตุเกส | พ.ศ. 2503 | เครื่องเสนาอิสริยาภรณ์นักบุญยากอบและพระขรรค์ ชั้นประถมาภรณ์ |  |
|  เดนมาร์ก | พ.ศ. 2503 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์ช้าง |  |
|  นอร์เวย์ | พ.ศ. 2503 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญโอลาฟ ชั้นประถมาภรณ์ |  |
|  สวีเดน | พ.ศ. 2503 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์เซราฟีม |  |
|  อิตาลี | พ.ศ. 2503 | เครื่องอิสริยาภรณ์คุณธรรมแห่งสาธารณรัฐอิตาลี ชั้นที่ 1 |  |
|  เบลเยียม | พ.ศ. 2503 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์เลโอโปลด์ ชั้นประถมาภรณ์ |  |
|  สเปน | พ.ศ. 2503 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์อิซเบลลาชาวคาทอลิก ชั้นประถมาภรณ์ |  |
|  อินโดนีเซีย | พ.ศ. 2504 | เครื่องอิสริยาภรณ์ดารามหาปุตรา ชั้นอธิปุรณา |  |
|  ลักเซมเบิร์ก | พ.ศ. 2506 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์สิงโตทองคำแห่งราชวงศ์นัสเซา ชั้นอัศวิน |  |
|  เนเธอร์แลนด์ | พ.ศ. 2506 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์สิงโตเนเธอร์แลนด์ ชั้นประถมาภรณ์ |  |
|  มาเลเซีย | พ.ศ. 2506 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎแห่งราชอาณาจักร |  |
|  ญี่ปุ่น | พ.ศ. 2506 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนมงกุฎ ชั้นที่ 1 |  |
|  สาธารณรัฐจีน | พ.ศ. 2506 | เครื่องอิสริยาภรณ์เมฆมงคล ชั้นที่ 1 |  |
|  ฟิลิปปินส์ | พ.ศ. 2506 | เครื่องอิสริยาภรณ์หัวใจทองคำ ชั้นประถมาภรณ์ |  |
|  กรีซ | พ.ศ. 2506 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์เอฟโปเอียส ชั้นประถมาภรณ์ |  |
|  ลาว | พ.ศ. 2506 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์ล้านช้างร่มขาว ชั้นประถมาภรณ์ |  |
|  ออสเตรีย | พ.ศ. 2507 | เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งสาธารณรัฐออสเตรีย ชั้นมหาดารา |  |
| จักรวรรดิอิหร่าน | พ.ศ. 2508 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาวลูกไก่ ชั้นสูงสุด |  |
|  เอธิโอเปีย | พ.ศ. 2508 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์แห่งพระราชินีแห่งชีบา ชั้นแพร |  |
|  ราชอาณาจักรเนปาล | พ.ศ. 2529 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์เนปาลปรัตภัสกร |  |
|  สเปน | พ.ศ. 2530 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์ชาร์ลส์ที่ 3 ชั้นประถมาภรณ์ |  |
|  บรูไน | พ.ศ. 2531 | เครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลไลลา อุตมะ |  |
|  ลาว | พ.ศ. 2535 | อิสริยาภรณ์โพธิ์ชัยล้านช้าง ชั้นสูงสุด |  |
|  โรมาเนีย | พ.ศ. 2542 | เครื่องอิสริยาภรณ์ดาราแห่งโรมาเนีย ชั้นประถมาภรณ์ |  |
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยยศราชูปโภค > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ของรัฐสุลต่านแห่งมาเลเซีย

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  รัฐเซอลาโงร์ | พ.ศ. 2542 | เครื่องอิสริยาภรณ์ราชวงศ์สลังงอร์ ชั้นที่ 1 |  |
|  รัฐตรังกานู | พ.ศ. 2552 | เครื่องอิสริยาภรณ์ตระกูลตรังกานู ชั้นสูงสุด |  |
พระเกียรติยศ > พระยศทหาร

| สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง |
| --- | --- |
รับใช้:  ไทย
แผนก/สังกัด:   กองทัพบกไทย  กองทัพเรือไทย  กองทัพอากาศไทย  กองอาสารักษาดินแดน 
ประจำการ:   พ.ศ. 2502–ปัจจุบัน   พ.ศ. 2514–ปัจจุบัน   พ.ศ. 2514–ปัจจุบัน   พ.ศ. 2524–ปัจจุบัน 
ชั้นยศ:   จอมพลหญิง   จอมพลเรือหญิง   จอมพลอากาศหญิง   นายกองใหญ่ 
1 ธันวาคม พ.ศ. 2502: พันเอกหญิง ผู้บังคับการพิเศษประจำกรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์ และ นายทหารพิเศษประจำกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์
16 สิงหาคม พ.ศ. 2514: นาวาเอกหญิง นาวาอากาศเอกหญิง นายทหารพิเศษประจำกองทัพเรือ และ นายทหารพิเศษประจำกองทัพอากาศ
พ.ศ. 2523: นายทหารพิเศษประจำกรมนักเรียนนายเรือ รักษาพระองค์ กรมยุทธศึกษา โรงเรียนนายเรือ ประจำกองบังคับการกรมทหารราบที่ 3 รักษาพระองค์ กรมนาวิกโยธิน ประจำกรมนักเรียนนายเรืออากาศ รักษาพระองค์ กรมยุทธศึกษา โรงเรียนนายเรืออากาศ และ ประจำกองพันทหารอากาศโยธินที่ 1 รักษาพระองค์
25 ธันวาคม พ.ศ. 2524: นายกองใหญ่ กองอาสารักษาดินแดน สำนักอำนวยการกองอาสารักษาดินแดน
11 สิงหาคม พ.ศ. 2530: พลเอกหญิง พลเรือเอกหญิง พลอากาศเอกหญิง
19 สิงหาคม พ.ศ. 2535: จอมพลหญิง จอมพลเรือหญิง จอมพลอากาศหญิง
พระเกียรติยศ > พระราชสมัญญานาม

พ.ศ. 2553: พระมารดาแห่งการคุ้มครองความหลากหลายทางชีวภาพ
พ.ศ. 2555: พระมารดาแห่งไหมไทย และ อัคราภิรักษศิลปิน
พระราชนิพนธ์

พ.ศ. 2505: ความทรงจำในการตามเสด็จต่างประเทศทางราชการ
พระราชนิพนธ์ > เพลงพระราชนิพนธ์

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้ทรงพระราชนิพนธ์เพลงไว้ เพื่อบรรเลงกับ วงดนตรีเดอะแฮนด์ซั่ม และวงดนตรีในพระองค์ ดังนี้
เจ้าจอมขวัญ
ทาสเธอ
สายหยุด - ทรงพระราชนิพนธ์ร่วมกับท่านผู้หญิงพึงจิตต์ ศุภมิตร
นางแย้ม
สถานที่ พรรณพืช และพันธุ์สัตว์ อันเนื่องด้วยพระนามาภิไธย

สถานที่หลายแห่ง พรรณพืช และพันธุ์สัตว์หลายชนิดได้ตั้งชื่อตามพระนาม หรือสื่อถึงสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติ
สถานที่ พรรณพืช และพันธุ์สัตว์ อันเนื่องด้วยพระนามาภิไธย > สถานที่

พระมหาธาตุนภพลภูมิสิริ ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่
พระพุทธสิริกิติ์ฑีฆายุมงคล ประดิษฐานบนดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่
โรงพยาบาลสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ กรมแพทย์ทหารเรือ อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี
โรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชีนีนาถ ณ อำเภอนาทวี อำเภอนาทวี จังหวัดสงขลา
ศูนย์หัวใจสิริกิติ์ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น
อาคารศูนย์การแพทย์สิริกิติ์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี
ตึกสก. โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
อาคารเฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา บรมราชินีนาถ สำนักวิชาแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
อาคารเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า
อาคารภูมิสิริมังคลานุสรณ์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
ได้ทรงพระราชทานนามให้แก่ โรงเรียนบรมราชินีนาถราชวิทยาลัย
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ 9 โรงทั่วประเทศ เป็นโรงเรียนจัดตั้งขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 60 พรรษา เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2535 เพื่อเฉลิมพระเกียรติที่พระองค์มีพระมหากรุณาธิคุณต่องานด้านการศึกษา ได้แก่
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ เตรียมอุดมศึกษาน้อมเกล้า
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ เตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ เบญจมราชาลัย
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สตรีวิทยา 2
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ บดินทรเดชา
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สตรีวิทยา พุทธมณฑล
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ หอวัง นนทบุรี
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย ปทุมธานี อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี
โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย สมุทรปราการ
สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่
สวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ ทางตะวันตกของสวนจตุจักร กรุงเทพมหานคร
สวนรมณีนาถ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร สวนสาธารณะเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในโอกาสที่ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 60 พรรษา เมื่อปี พ.ศ. 2535
สวนเบญจกิติ เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร รัฐบาลสมัย พลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ เป็นนายกรัฐมนตรี จัดสร้างขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในโอกาสที่ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 60 พรรษา เมื่อปี พ.ศ. 2535
อุทยานเบญจสิริ เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร สวนสาธารณะเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในโอกาสที่ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 60 พรรษา เมื่อปี พ.ศ. 2535
ศูนย์ศึกษาเรียนรู้ ระบบนิเวศป่าชายเลน สิรินาถราชินี อำเภอปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนดินแกนดินเหนียวที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทยบนแม่น้ำน่าน อำเภอท่าปลา จังหวัดอุตรดิตถ์
ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ศูนย์การประชุมในกรุงเทพมหานคร
หอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ กรุงเทพมหานคร
อาคารเฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ (ภูมิปัญญาท้องถิ่นพนมสารคาม) โรงเรียนพนมสารคาม "พนมอุดลวิทยา" อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา
ห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตต์ 72 พรรษา โรงเรียนพยุหะวิทยา (วัดเขาแก้ว) อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์
สถานที่ พรรณพืช และพันธุ์สัตว์ อันเนื่องด้วยพระนามาภิไธย > พรรณพืช

กุหลาบควีนสิริกิติ์ (Rosa Queen Sirikit )
ดอนญ่าควีนสิริกิติ์ (Mussaenda philippica A.Rich. cv. Queen Sirikit)
คัทลียาควีนสิริกิติ์ (Cattleya Queen Sirikit )
มหาพรหมราชินี (Mitrephora sirikitiae Weerasooriya, Chalermglin & R. M. K.Saunders)
โมกราชินี (Wrightia sirikitiae D.J.Middleton & Santisuk)
สถานที่ พรรณพืช และพันธุ์สัตว์ อันเนื่องด้วยพระนามาภิไธย > พันธุ์สัตว์

ปูราชินี (Thaiphusa sirikit Naiyanetr, 1992)
ปะการังเขากวางพระบรมราชินีนาถ (Acropora sirikitiae Wallace, Phongsuwan & Muir, 2012)
พระราชสันตติวงศ์

ดูเพิ่ม: พระราชสันตติวงศ์ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
| พระนาม | ประสูติ | เสกสมรส> ช่วงปี | เสกสมรส> คู่สมรส | พระบุตร | พระนัดดา |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี | 5 เมษายน พ.ศ. 2494 | 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2515 หย่า พ.ศ. 2541 | ปีเตอร์ แลดด์ เจนเซน | ท่านผู้หญิงพลอยไพลิน เจนเซน | แม็กซิมัส วีลเลอร์ |
| ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี | 5 เมษายน พ.ศ. 2494 | 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2515 หย่า พ.ศ. 2541 | ปีเตอร์ แลดด์ เจนเซน | ท่านผู้หญิงพลอยไพลิน เจนเซน | ลีโอนาร์โด วีลเลอร์ |
| ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี | 5 เมษายน พ.ศ. 2494 | 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2515 หย่า พ.ศ. 2541 | ปีเตอร์ แลดด์ เจนเซน | ท่านผู้หญิงพลอยไพลิน เจนเซน | อเล็กซานดรา วีลเลอร์ |
| ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี | 5 เมษายน พ.ศ. 2494 | 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2515 หย่า พ.ศ. 2541 | ปีเตอร์ แลดด์ เจนเซน | คุณพุ่ม เจนเซน |  |
| ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี | 5 เมษายน พ.ศ. 2494 | 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2515 หย่า พ.ศ. 2541 | ปีเตอร์ แลดด์ เจนเซน | ท่านผู้หญิงสิริกิติยา เจนเซน |  |
| พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว | 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 | 3 มกราคม พ.ศ. 2520 หย่า 12 สิงหาคม พ.ศ. 2534 | พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ | สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา |  |
| พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว | 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 | พ.ศ. 2537 หย่า พ.ศ. 2539 | สุจาริณี วิวัชรวงศ์ | จุฑาวัชร วิวัชรวงศ์ |  |
| พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว | 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 | พ.ศ. 2537 หย่า พ.ศ. 2539 | สุจาริณี วิวัชรวงศ์ | วัชรเรศร วิวัชรวงศ์ |  |
| พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว | 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 | พ.ศ. 2537 หย่า พ.ศ. 2539 | สุจาริณี วิวัชรวงศ์ | จักรีวัชร วิวัชรวงศ์ |  |
| พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว | 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 | พ.ศ. 2537 หย่า พ.ศ. 2539 | สุจาริณี วิวัชรวงศ์ | วัชรวีร์ วิวัชรวงศ์ |  |
| พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว | 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 | พ.ศ. 2537 หย่า พ.ศ. 2539 | สุจาริณี วิวัชรวงศ์ | สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา |  |
| พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว | 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 | 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2544 หย่า 11 ธันวาคม พ.ศ. 2557 | ศรีรัศมิ์ สุวะดี | สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ มหาวชิโรตตมางกูร สิริวิบูลยราชกุมาร |  |
| พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว | 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 | 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 | สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี |  |  |
| สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี | 2 เมษายน พ.ศ. 2498 | มิได้อภิเษกสมรส | มิได้อภิเษกสมรส | มิได้อภิเษกสมรส | มิได้อภิเษกสมรส |
| สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี | 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2500 | 7 มกราคม พ.ศ. 2525 หย่า พ.ศ. 2539 | วีระยุทธ ดิษยะศริน | พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์ |  |
| สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี | 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2500 | 7 มกราคม พ.ศ. 2525 หย่า พ.ศ. 2539 | วีระยุทธ ดิษยะศริน | พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ |  |
รถยนต์พระที่นั่ง

โรลส์-รอยซ์ แฟนทอม VI เลขทะเบียน ร.ย.ล.901
โรลส์-รอยซ์ แฟนทอม VI เลขทะเบียน ร.ย.ล.902
เมอร์ซิเดส-เบนซ์ 1000SEL V12 W140 เลขทะเบียน 1ด-0543
คาดิลแลค ดีทีเอส ลิมูซีน นั่งสามตอน เลขทะเบียน ร.ย.ล.942 โดยรถยนต์พระที่นั่งคันนี้เป็นรถยนต์พระที่นั่งที่อัญเชิญพระสรีรางคารสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ในพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ
คาดิลแลค ดีทีเอส ลิมูซีน นั่งสามตอน เลขทะเบียน 1ด-9902
คาดิลแลค ดีทีเอส LWB เลขทะเบียน 1ด-9942
ดูเพิ่ม

วันแม่แห่งชาติ
ราชสกุลวงศ์ในรัชกาลปัจจุบัน
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

| --- | --- |
Chiang mai University
ช้างชูคบเพลิง  สัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัย
ชื่อย่อ: มช. / CMU 
คติพจน์: บาลี: อตฺตานํ ทมยนฺติ ปณฺฑิตา  (บัณฑิตทั้งหลายย่อมฝึกตน)
ประเภท: สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ
สถาปนา: 22 มกราคม พ.ศ. 2507; 61 ปีก่อน (2507-01-22)
สังกัดการศึกษา: กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
สังกัดวิชาการ: คณะวิชา  21 ดูในบทความ  บัณฑิตวิทยาลัยและวิทยาลัย  6 ดูในบทความ 
งบประมาณ: 5,942,337,000 บาท (พ.ศ. 2568)
นายกสภาฯ: ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.สุรเกียรติ์ เสถียรไทย
อธิการบดี: ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ ดร. พงษ์รักษ์ ศรีบัณฑิตมงคล
อาจารย์: 2,452 คน (พ.ศ. 2566)
บุคลากรทั้งหมด: 14,000 คน (พ.ศ. 2566)
ผู้ศึกษา: 36,800 คน (พ.ศ. 2566)
ที่ตั้ง: เลขที่ 239 ถนนห้วยแก้ว ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 50200 เลขที่ 110 ถนนอินทวโรรส ตำบลศรีภูมิ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 50200 เลขที่ 155 หมู่ 2 ตำบลแม่เหียะ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 50100 เลขที่ 205 หมู่ 2 ตำบลศรีบัวบาน อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน 51000 เลขที่ 119/76 ตำบลท่าจีน อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร 74000
วิทยาเขต: พื้นที่และศูนย์การศึกษา  5 พื้นที่สวนสัก พื้นที่สวนดอก พื้นที่แม่เหียะ ศูนย์การศึกษาหริภุญไชย ศูนย์การศึกษาจังหวัดสมุทรสาคร 
เพลง: ร่มแดนช้าง ร่มแก้วถิ่นขวัญ
ต้นไม้: ต้นทองกวาว
สี:   สีม่วงดอกรัก
ฉายา: ลูกช้างมอชอ
เครือข่าย: AUN, ASAIHL
มาสคอต: ช้างเผือก
วารสาร: ทองกวาว
หนังสือพิมพ์: อ่างแก้ว
เบอร์โทรศัพท์: 053941000
เว็บไซต์: เว็บไซต์ของมหาวิทยาลัย

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (อังกฤษ: Chiang Mai University; อักษรย่อ: มช.; ไทยถิ่นเหนือ: ) เป็นมหาวิทยาลัยของรัฐแห่งแรกที่จัดตั้งขึ้นในส่วนภูมิภาคและเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐแห่งที่หกของประเทศไทย ก่อตั้งเมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2507 ตั้งอยู่บริเวณเชิงดอยสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ปัจจุบันมหาวิทยาลัยเชียงใหม่มีสถานะเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. 2551
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ดำเนินการจัดการศึกษาและการวิจัยครอบคลุมทั้งสาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี การเกษตร สังคมศาสตร์ และมนุษยศาสตร์ ใน 21 คณะ 3 วิทยาลัย 1 บัณฑิตวิทยาลัย และ 8 สถาบันโดยมีหลักสูตรที่เปิดสอนในแต่ละคณะจำนวน 340 หลักสูตร ในระดับปริญญาตรี มีการจำแนกหลักสูตรออกเป็น หลักสูตรภาคปกติ หลักสูตรภาคพิเศษ หลักสูตรนานาชาติ หลักสูตรต่อเนื่อง และหลักสูตรสาขาวิชาร่วม หลักสูตรระดับปริญญาโท แบ่งเป็น 2 แผน คือ แผน ก และแผน ข และหลักสูตรระดับปริญญาเอก แบ่งเป็น 2 แบบ คือ แบบ 1 เป็นการศึกษาที่เน้นการวิจัย ที่ก่อให้เกิดความรู้ใหม่ และแบบ 2 เป็นการศึกษาที่เน้นการวิจัย โดยมีการทำวิทยานิพนธ์ที่มีคุณภาพสูง และก่อให้เกิดความก้าวหน้าทางวิชาการ และวิชาชีพ
สัญลักษณ์มหาวิทยาลัย

ตราช้างชูคบเพลิง
ตราประจำมหาวิทยาลัย
ทองกวาว
ดอกไม้ประจำมหาวิทยาลัย
ตราประจำมหาวิทยาลัยเชียงใหม่เป็นรูปช้างชูคบเพลิงมีสุภาษิตเป็นภาษาบาลีว่า “อตฺตานํ ทมยนฺติ ปณฺฑิตา” อยู่ในกรอบเส้นรอบวงด้านบนและคำว่า “มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. 2507” อยู่ด้านล่างตรงกลาง ระหว่างข้อความทั้งสองนี้ มี “ดอกสัก” คั่นกลางปรากฏอยู่ ทั้งด้านซ้ายและด้านขวา ซึ่งมีความหมายดังนี้
ช้าง เป็นสัตว์ที่มีคุณค่าสูงมากในภาคเหนือ จึงถือเป็นสัญลักษณ์ของภาคเหนือ
การก้าวย่างของช้าง หมายถึง ความเจริญก้าวหน้า ไม่หยุดยั้ง
คบเพลิง หมายถึง ความสว่างไสวแห่งปัญญาและวิชาการ
รัศมี 8 แฉก หมายถึง คณะทั้ง 8 ที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่จะจัดตั้งขึ้นตามวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
พุทธสุภาษิต “อตฺตานํ ทมยนฺติ ปณฺฑิตา” มีความหมายว่า บัณฑิตทั้งหลายย่อมฝึกตน
ดอกสัก ปรากฏอยู่ทั้งด้านซ้ายและด้านขวา ซึ่งถือว่าเป็นต้นไม้ที่มีค่าและมีความอุดมสมบูรณ์ในภาคเหนือ ดอกสักเป็นดอกไม้ขนาดเล็กและอยู่ในพวงใหญ่ มีสีขาว เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 เซนติเมตร มีกลีบดอก 6 กลีบ
ทั้งนี้ในตอนแรก ไกรศรี นิมมานเหมินท์ เสนอให้ตรามหาวิทยาลัยเป็นรูปเก้งเผือกสองแม่ลูก ยืนกลางเนินหญ้าคา พื้นหลังเป็นดอยสุเทพ ซึ่งอิงตามตำนานการสร้างเวียงเชียงใหม่ของพญามังราย แต่ข้อเสนอของเขาไม่ได้รับการพิจารณา
การบริหารงาน > นายกสภามหาวิทยาลัย

นับตั้งแต่เริ่มก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่มีนายกสภามหาวิทยาลัย ดังรายนามต่อไปนี้
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
ทำเนียบนายกสภามหาวิทยาลัยเชียงใหม่
|  รายนามนายกสภามหาวิทยาลัย |  วาระการดำรงตำแหน่ง  |  |
| 1. จอมพล ถนอม กิตติขจร  | 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2507 - 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509  21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509 - 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2511  21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2511 - 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2513  21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2513 - 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515   |  |

| 2. ศาสตราจารย์ สุกิจ นิมมานเหมินท์  | 18 กันยายน พ.ศ. 2515 - 17 กันยายน พ.ศ. 2517  24 ตุลาคม พ.ศ. 2517 - 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2519  |  |

| 3. ศาสตราจารย์ นายแพทย์ บุญสม มาร์ติน  | 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2519 - 17 กันยายน พ.ศ. 2519  26 ตุลาคม พ.ศ. 2519 - 25 ตุลาคม พ.ศ. 2521  8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2521 - 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2523  8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2523 - 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2525  |  |

| 4. ศาสตราจารย์ เรือโท นายแพทย์ ยงยุทธ สัจจวาณิชย์  | 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2525 - 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2527  8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2527 - 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2529  |  |

| 5. ศาสตราจารย์ ดร.สง่า สรรพศรี  | 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2529 - 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2531  20 กรกฎาคม พ.ศ. 2531 - 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2533  20 กรกฎาคม พ.ศ. 2533 - 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2535  20 กรกฎาคม พ.ศ. 2535 - 19 มกราคม พ.ศ. 2536  |  |

| 6. ศาสตราจารย์ ดร.สิปปนนท์ เกตุทัต  | 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 - 31 มกราคม พ.ศ. 2540  1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2540 - 31 มกราคม พ.ศ. 2542  |  |

| 7. มีชัย ฤชุพันธุ์  | 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 - 31 มกราคม พ.ศ. 2544  1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2544 - 31 มกราคม พ.ศ. 2546  |  |

| 8. ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ เกษม วัฒนชัย  | 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546 - 11 กันยายน พ.ศ. 2567  |  |
| 9. ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.สุรเกียรติ์ เสถียรไทย | 12 กันยายน พ.ศ. 2567 - ปัจจุบัน |  |