stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
แฟมิคอม

| --- | --- |
   
    ด้านบน: อเมริกาเหนือ นินเทนโดเอนเตอร์เทนเมนต์ซิสเตม  ด้านล่าง: ญี่ปุ่น แฟมิคอม
ผู้ผลิต: นินเทนโด
ชนิด: เครื่องเล่นวิดีโอเกม
ยุค: ยุคที่สาม (ยุค 8-บิต)
วางจำหน่าย: JP: 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2526US: 18 ตุลาคม พ.ศ. 2528CA: 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2529EU: 1 กันยายน พ.ศ. 2529EU/AUS: พ.ศ. 2530 TH: พ.ศ. 2530
ยกเลิก: US: 14 สิงหาคม พ.ศ. 2538JP: 25 กันยายน พ.ศ. 2546TH: พ.ศ. 2543
ยอดจำหน่าย: 61.91 ล้าน
สื่อ: ROM cartridge ("Game Pak")
ซีพียู: Ricoh 2A03 8-bit processor (MOS Technology 6502 core)
ที่บังคับ: 2 คอนโทลเลอร์พอร์ต 1 ช่องเสริม
เกมที่ขายดีที่สุด: Super Mario Bros. (บรรจุรวมกับเครื่อง), 40.23 ล้าน (พ.ศ. 2542)  Super Mario Bros. 3, 18 ล้าน (ณ วันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2546)
รุ่นก่อนหน้า: คัลเลอร์ ทีวี เกม
รุ่นถัดไป: ซูเปอร์นินเทนโดเอนเตอร์เทนเมนต์ซิสเตม
แฟมิคอม (Famicom) (ญี่ปุ่น: ファミコン; โรมาจิ: Famikon) หรือ เครื่องเกมนินเทนโด (Nintendo Entertainment System: NES) เป็นเครื่องเล่นวิดีโอเกม 8 บิต ผลิตโดยบริษัทนินเทนโด ชื่อของแฟมิคอมมาจากคำเต็มว่า แฟมิลี่คอมพิวเตอร์ (Family Computer) (ญี่ปุ่น: ファミリーコンピュータ; โรมาจิ: Famirī Konpyūta) คนไทยมักเรียกเครื่องเล่นเกมชนิดนี้ว่า เครื่องแฟมิลี่
มะซะยุกิ อุเอะมุระได้เป็นผู้ออกแบบระบบเกม และวางจำหน่ายในญี่ปุ่นเมื่อ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2526 ในราคา 14,800 เยน โดยมีเกม 3 เกมที่ออกมาพร้อมกัน คือ ดองกีคอง (Donkey Kong) ดองกีคองจูเนียร์ (Donkey Kong Jr.) และป็อปอาย (Popeye) ส่วนเกมที่ได้รับความนิยมในเครื่องเล่นเกมชนิดนี้คือซูเปอร์มาริโอบราเธอร์ส (Super Mario Bros.) และซูเปอร์มาริโอบราเธอร์ส 2 (Super Mario Bros. 2) และซูเปอร์มาริโอบราเธอร์ส 3 (Super Mario Bros. 3) และซูเปอร์มาริโอบราเธอส์: เดอะลอสต์เลเวลส์ (Super Mario Bros: The Lost Levels)
แฟมิคอมรุ่นต่างๆ

เครื่องเล่นเกมแฟมิคอมในประเทศญี่ปุ่นรวมถึงประเทศอเมริกาออกถึง 3 รุ่นได้แก่
แฟมิลี่ดีสค์ซิสเตม
AV แฟมิลี่คอมพิวเตอร์
NES 2 (ท็อปโรดเดอร์)
อุปกรณ์เสริมในเครื่องเล่นเกมแฟมิคอม

ในประเทศญี่ปุ่นได้มีการจัดจำหน่ายอุปกรณ์เสริมต่างๆและเป็นอุปกรณ์ลูกเล่นในเกมแฟมิคอมเช่น
จอยปีน (Beam Gun)
หุ่นยนต์ (Family Computer Robot)
แป้นพิมพ์ (Famicom BASIC)
แว่นสามมิติ (Famicom 3D System)
โมเด็ม (Family Computer Network System)
เครื่องบันทึก (Famicom Data Recorder)
เสถียร โพธินันทะ

| เสถียร โพธินันทะ บ> ม. |
| --- | --- |

เกิด: เสถียร กมลมาลย์ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2472 เยาวราช จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
เสียชีวิต: 9 ธันวาคม พ.ศ. 2509 (37 ปี) กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
นามปากกา: ส.โพธินันทะ (ตั้งเม้งเต็ก)
อาชีพ: นักวิชาการพระพุทธศาสนา   นักเขียน   นักแปล
สัญชาติ: ไทย

ลายมือชื่อ: 
เสถียร โพธินันทะ ผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นปราชญ์ทางพระพุทธศาสนาคนหนึ่งของไทย ผู้บุกเบิกการศึกษาพระพุทธศาสนามหายาน และอดีตเลขาธิการคณะสงฆ์จีนนิกายแห่งประเทศไทย เกิดที่กรุงเทพมหานคร เมื่อวันจันทร์ที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2472  ที่บ้านในตรอกอิศรานุภาพ  บริเวณตลาดเก่าเยาวราช  ใกล้ ๆ กับวัดกันมาตุยาราม บิดาเป็นชาวจีนชื่อนายตั้งเป็งท้ง มารดาชื่อนางมาลัย กมลมาลย์ มีพี่สาวสองคน  ตามประวัติกล่าวว่าเมื่อมารดาตั้งครรภ์อาจารย์เสถียร  บิดาก็มีเหตุจำเป็นต้องเดินทางกลับไปประเทศจีนและได้ถึงแก่กรรมในเวลาต่อมา  ในวัยเด็กเด็กชายเสถียรใช้นามสกุลว่า “กมลมาลย์” ตามมารดา จนกระทั่ง พ.ศ. 2491 เมื่อมีอายุได้ 20 ปี จึงได้เปลี่ยนนามสกุลตนเองเป็น “โพธินันทะ” อันหมายถึงผู้ยินดีในความรู้แจ้ง ด้วยประสงค์จะให้ใกล้ชิดกับพระศาสนาและได้ใช้นามสกุลนี้ตลอดมาจนถึงแก่กรรม ด้วยอายุ 37 ปี
ชีวิตในวัยเด็ก

เมื่อมีอายุพอจะรับการศึกษาได้ มารดาจึงได้นำไปฝากให้เรียนในโรงเรียนราษฎรเจริญของครูชม เปาโรหิตย์  ซึ่งตั้งอยู่ใกล้ ๆ กับวัดจักรวรรดิราชาวาส  หลังจากนั้นได้ศึกษาต่อชั้นมัธยมที่โรงเรียนมัธยมวัดบพิตรพิมุขจนจบการศึกษาชั้นมัธยมปีที่ 5  จึงได้ลาออก การลาออกทั้งที่มีโอกาสและทุนทรัพย์พอที่จะศึกษาต่อในระดับสูงต่อไปได้นั้น เป็นความประสงค์ของอาจารย์เสถียรเองที่ต้องการความเป็นอิสระ และปรารถนาจะมีเวลาทำการศึกษาค้นคว้าหาความรู้ที่ต้องการด้วยตนเอง โดยเฉพาะความรู้ทางพระพุทธศาสนาอย่างเต็มที่
นายแพทย์ตันม่อเซี้ยงได้เล่าว่า  “คุณเสถียรเริ่มรู้จักกับข้าพเจ้าเมื่ออายุ 15 ปี ครั้งนั้นคุณเสถียรกำลังศึกษาอยู่ในโรงเรียนวัดบพิตรพิมุข เป็นเด็กฉลาดเฉียบแหลมมีปฏิภาณดีมาก และมีความจำยอดเยี่ยมด้วย ทั้งนี้จะเห็นได้จากการที่คุณเสถียรได้รู้จักคุ้นเคยกับอาจารย์สุชีพ ปุญญานุภาพ แต่ครั้งยังอุปสมบทอยู่ที่วัดกันมาตุยาราม  ซึ่งคุณเสถียรได้ศึกษาหาความรู้ทางพระพุทธศาสนาเถรวาทจากอาจารย์ท่านนี้ เพียงระยะเวลาไม่นานก็มีความรู้ในพระพุทธศาสนาเป็นอย่างดี  ทั้งนี้ได้จากอาจารย์ที่มีความรู้ความสามารถเป็นเยี่ยมท่านหนึ่ง  ประกอบกับสติปัญญาอันเฉียบแหลมของคุณเสถียรเองด้วย” ในเรื่องนี้มารดาของอาจารย์เสถียร  โพธินันทะก็ได้เล่าว่าอาจารย์เสถียรสนใจทางพระศาสนามาตั้งแต่เล็ก  เมื่ออายุประมาณได้ 3 ขวบก็เริ่มนำดอกไม้ธูปเทียนไปไหว้พระแล้ว
ในสมัยเด็ก เมื่ออยู่ในที่แวดล้อมเป็นคนจีนเด็กชายเสถียรก็ชอบเล่นแต่งกายเป็นพระจีน การวาดเขียนที่ชอบมากคือเขียนรูปพระพุทธเจ้าและรูปบุคคลประกอบเรื่องราวทางพระพุทธศาสนา เมื่ออายุได้ 13–14 ปีก็ชอบท่องเที่ยวไปตามวัดต่าง ๆ ทั้งวัดจีน วัดญวน และวัดไทย วัดไทยที่ชอบไปคือวัดจักรวรรดิราชาวาส เพื่อไปสนทนาไต่ถามเรื่องราวต่าง ๆ ทางศาสนากับพระสงฆ์ โดยเฉพาะวัดจีนและวัดญวนนั้นชอบไปดูพิธีทิ้งกระจาด การทำกงเต๊ก และการสวดมนต์  ส่วนในด้านความรู้นั้นก็ได้ศึกษาความรู้เรื่องพระพุทธศาสนามหายานจากหนังสือลัทธิของเพื่อน ของเสฐียรโกเศศและนาคะประทีป แต่ก็รู้จักใช้ถ้อยคำสำนวนได้ถูกต้องตามหลักวิชา ประกอบกับมีความจำเป็นเลิศจึงจดจำเรื่องราวที่อ่านไว้ได้มาก  สามารถอธิบายรูปปฏิมาต่าง ๆ ในวัดมังกรกมลาวาส (เล่งเน่ยยี่) ได้ถูกต้องและถี่ถ้วน  ยิ่งกว่านั้นการซักถามพระจีนพระญวนที่มีความรู้โดยละเอียดก็เป็นเหตุหนึ่งที่ทำให้มีความรู้ในเรื่องของจีนและญวนแตกฉานขึ้น
ภายหลังจบชั้นมัธยมปีที่ห้าแล้ว จึงได้เข้าศึกษาภาษาจีนที่โรงเรียนเผยอิง ชั่วเวลาเพียงสองปีก็มีความรู้ภาษาจีนแตกฉาน สามารถใช้ศัพท์สูง ๆ ยาก ๆ ในภาษาจีนกลางได้ดี  สามารถอ่านพระไตรปิฎกจีนซึ่งอุดมไปด้วยสำนวนโวหารโบราณที่ลึกซึ้งได้อย่างเข้าใจ  ทักษะทางด้านภาษาจีนนี้ถือเป็นอัจฉริยภาพอีกประการหนึ่งของอาจารย์เสถียร ซึ่งนายแพทย์ตันม่อเซี้ยงได้เล่าว่า "เมื่อครั้งที่ข้าพเจ้าไปแสดงปาฐกถาที่พุทธสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์  คุณเสถียรได้ทำหน้าที่ล่ามให้ถึง 3 ครั้ง  ครั้งแรกคุณเสถียรมีอายุเพียง 17 ปีเท่านั้น แต่ก็สามารถถ่ายทอดคำปาฐกถาจากภาษาจีนสู่พากย์ไทยได้อย่างดียิ่ง  สามารถแปลได้ถูกต้องและครบถ้วนตามเจตจำนงของข้าพเจ้าทุกกระบวนความ  คุณเสถียรได้แสดงความเป็นปราชญ์ให้เป็นที่ปรากฏแก่คนทั้งหลายแต่เยาว์วัยทีเดียว  และได้แสดงปาฐกถาด้วยตนเองครั้งแรกที่พุทธสมาคมแห่งประเทศไทยเมื่ออายุ 18 ปี"
อุปนิสัยรักการศึกษาค้นคว้า

อาจารย์เสถียร มีความจำเป็นเลิศมาแต่วัยเยาว์ เมื่ออ่านหนังสืออะไรก็สามารถเล่าได้อย่างละเอียดถี่ถ้วน ในขณะที่เป็นนักเรียนอยู่เพื่อน ๆ จึงชอบตีวงล้อมฟังเด็กชายเสถียรเล่านิทานและเรื่องราวต่าง ๆ อย่างสนุกสนาน  กระทั่งเมื่อ “ยาขอบ” แต่งเรื่อง “ผู้ชนะสิบทิศ” ลงพิมพ์ในสมัยนั้น  เด็กชายเสถียรก็เป็นผู้หนึ่งที่มีความสามารถเล่าเรื่องผู้ชนะสิบทิศตามสำนวนของยาขอบได้ดีอย่างแทบไม่น่าเชื่อ  เมื่อไปที่บ้านไหนที่มีเด็กมาก ๆ  จึงมักถูกขอร้องให้เล่าเรื่องต่าง ๆ จากหนังสือที่ได้อ่านมาให้ฟัง  และเป็นที่ถูกอกถูกใจกันทั้งเด็กและผู้ใหญ่  ทำให้เกียรติคุณด้านปาฐกถาของอาจารย์เสถียรเลื่องลือมาตั้งแต่อายุยังน้อย   นอกจากวิชาการทางศาสนาแล้ว  หนังสืออีกประเภทหนึ่งที่ท่านชอบมาตั้งแต่เด็กคือเรื่องประวัติศาสตร์  ซึ่งท่านกล่าวว่าศึกษาอย่างสนุกสนานเพลิดเพลินที่สุด ใครอ่านหนังสือตำราประวัติศาสตร์เล่มหนา ๆ กินเวลาหลายวัน แต่เด็กชายเสถียรจะใช้เวลาเพียง 2-3 ชั่วโมงเท่านั้นก็อ่านจบแล้วเล่าเรื่องได้ตลอด  ถ้าตรงส่วนไหนชอบมากก็จะอ่านซ้ำ ๆ จนขึ้นใจหรือท่องจำเอาไว้เลย  ไม่ว่าจะเป็นประวัติศาสตร์ไทยยุคไหน  ตั้งแต่สมัยน่านเจ้า สุโขทัย กรุงศรีอยุธยา หรือรัตนโกสินทร์ เมื่อเล่าประวัติศาสตร์สมัยไหนก็คล้ายตนเองได้เกิดและได้พบเห็นเรื่องราวนั้นด้วยตนเอง  ทั้งยังจดจำชื่อบุคคลและลำดับเหตุการณ์ได้ตรงตามรายละเอียดในตำราทุกอย่างจนแทบไม่น่าเชื่อ  เป็นเหตุให้ผู้ฟังปาฐกถาในระยะหลัง ๆ มักจะรู้สึกอัศจรรย์ไปตาม ๆ กันว่าเหตุไฉนจึงจำได้แม่นยำนัก  ความจำเรื่องราวทางประวัติศาสตร์เหล่านี้สืบมาแต่สมัยที่ยังเป็นเด็กเป็นส่วนมาก
พบกับอาจารย์สุชีพ  ปุญญานุภาพ

ในช่วงเรียนอยู่โรงเรียนวัดบพิตรพิมุขอาจารย์เสถียร มีโอกาสได้พบกับปราชญ์สำคัญทางพุทธศาสนาของไทยอีกท่านหนึ่งคือ อาจารย์ สุชีพ ปุญญานุภาพ  หรืออดีตพระสุชีโว ภิกขุ แห่งวัดกันมาตุยาราม เนื่องจากมีเพื่อนอยู่คนหนึ่งเป็นศิษย์ของท่านสุชีโว ภิกขุ จึงได้มีโอกาสได้ติดตามไปที่วัดและรู้จักท่านสุชีโวภิกขุจากการแนะนำของเพื่อนคนนั้น จนในที่สุดก็มากลายเป็นศิษย์คอยติดตามสุชีโว ภิกขุไปกิจนิมนต์ต่าง ๆ เป็นส่วนมาก ประวัติตอนนี้ อาจารย์ สุชีพ ปุญญานุภาพ ได้เล่าไว้ในหนังสือที่ระลึกงานพระราชทานเพลิงศพของอาจารย์เสถียรว่า
"วันแรกที่นายเสถียร ไปที่วัดกันมาตุยารามได้ตั้งปัญหาถามเกี่ยวกับข้อความที่สำคัญในพระสูตรหลายสูตร เช่น โปฏฐปาทสูตร ในทีฆนิกาย สีลขันธวรรค และอัคคัญญสูตร ในทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค  ซึ่งได้ทำความแปลกใจให้แก่ผู้ถูกถามเป็นอย่างยิ่งว่าเด็กอายุยังน้อย  เหตุไฉนจึงมีความรู้ความสนใจในพระพุทธศาสนามากอย่างนั้น  ความรู้สึกประทับใจและเอ็นดูในเด็กชายผู้แสดงปรีชาสามารถให้ปรากฏในวันแรกที่ได้พบปะและรู้จักกันนั้น  เป็นเหตุหนึ่งที่ทำให้ผู้ไปหาและผู้ต้อนรับทั้ง 2 มีความเกี่ยวข้องกันทั้งในทางส่วนตัวและในทางพระพุทธศาสนา  จนกระทั่งวาระสุดท้ายที่นายเสถียร  โพธินันทะ  ได้จากไป…"
ก่อตั้งยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย

เมื่ออาจารย์เสถียร มีอายุราว 17 ปี ท่านสุชีโว ภิกขุ หรืออาจารย์สุชีพ ปุญญานุภาพ ได้เชิญให้อาจารย์เสถียร ซึ่งเป็นศิษย์ในวัดกันมาตุยารามไปบรรยายธรรมะให้พุทธศาสนิกชนฟัง ที่ตึกมหามกุฏราชวิทยาลัย หน้าวัดบวรนิเวศวิหาร (ปัจจุบันใช้เป็นสำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง) อาจารย์เสถียรไปถึงที่บรรยายทั้งๆ ที่ใส่ชุดนักเรียน โดยที่ท่านสุชีโว ภิกขุได้ตามไปเป็นพี่เลี้ยงให้ด้วย การบรรยายในวันนั้นสร้างความประทับใจแก่ผู้ฟังเป็นอย่างมากที่เห็นวัยรุ่นอายุยังไม่ครบ 20 ปีสามารถบรรยายธรรมได้อย่างแตกฉาน ทำให้เกิดกระแสความต้องการของประชาชนที่จะก่อตั้งเป็นกลุ่มเยาวชนพุทธขึ้นมา เพื่อสร้างศาสนทายาทในฝ่ายฆราวาสขึ้น ผู้เป็นตัวตั้งตัวตีอีกคนในยุคนั้น คือ นายบุญยง ว่องวาณิช  นายห้างอังกฤษตรางู ซึ่งสมัยนั้น ติดตามฟังปาฐกถาของสุชีโว ภิกขุและอาจารย์เสถียร โพธินันทะเป็นประจำ
ต่อมา สุชีโว ภิกขุก็นำเรื่องนี้ไปปรึกษาพระพรหมมุนี (ผิน สุวโจ) วัดบวรนิเวศวิหาร เมื่ออาจารย์เสถียร โพธินันทะอายุได้ 20 ปีเพื่อขอจดทะเบียนเป็นสมาคม พระพรหมมุนี จึงตั้งชื่อให้ว่ายุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย ตั้งแต่บัดนั้น อาจารย์เสถียร ก็ทำหน้าที่ระดมชาวพุทธวัยหนุ่มสาวให้มาทำงานเพื่อพระพุทธศาสนาร่วมกัน ผลการก่อตั้งยุวพุทธิกสมาคม ปรากฏว่ามีนักศึกษามหาวิทยาลัย พ่อค้า ข้าราชการ ที่มีความเห็นตรงกันจำนวนมากสนใจในพระพุทธศาสนา ต่อมายุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ ซึ่งเป็นองค์กรทางศาสนาที่มีบทบาทสำคัญและมีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วประเทศและมีชื่อเสียงไปถึงระดับนานาชาติ ภายใต้นายกสมาคมคนใหม่ กล่าวคือ อนุรุทธ ว่องวาณิช ซึ่งเป็นบุตรชายของบุญยง ว่องวาณิชมาจนทุกวันนี้
อาจารย์ในสภาการศึกษามหามกุฏราชวิทยาลัย

เกียรติคุณด้านความรอบรู้ในทางวิชาการพระพุทธศาสนาของอาจารย์เสถียร ได้แผ่ขยายออกไปสู่สังคม  เมื่ออายุได้ 23 ปีจึงได้รับเชิญจากสภาการศึกษามหามกุฏราชวิทยาลัย ให้ไปเป็นอาจารย์ผู้บรรยายวิชาประวัติศาสตร์พุทธศาสนา  และวิชาพุทธศาสนามหายาน  เป็นอาจารย์ที่มีอายุน้อยที่สุดในสภาการศึกษา ฯ แต่ก็ปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างดียิ่ง  และในระหว่างที่เป็นอาจารย์ในมหาวิทยาลัยสงฆ์นี้ อาจารย์เสถียรได้เขียนบทความและหนังสือไว้เป็นอันมาก  ซึ่งผลงานเหล่านี้มีความสำคัญยิ่งต่อวงการศึกษาพุทธศาสนา  ที่ใช้เป็นตำราประกอบการศึกษาค้นคว้าและอ้างอิงมาจนทุกวันนี้  หนังสือเล่มสำคัญ ๆ ได้แก่  ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา , พระพุทธศาสนาในราชอาณาจักรไทย , ปรัชญามหายาน , พุทธศาสนาในอาเซียกลาง และบทความทั้งสั้นและยาวรวมเล่มอีกเป็นจำนวนมาก นอกจากนี้ในปี พ.ศ. 2508 หนังสือเมธีตะวันออกของอาจารย์เสถียร โพธินันทะ ก็ได้รับรางวัลหนังสือดีเด่นจากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) และมีการพิมพ์ซ้ำเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน และผลงานสำคัญที่สุดที่ถือได้ว่าเป็นผลงานอมตะคือ งานแปลพระสูตรฝ่ายมหายานจากภาษาจีน คือ วัชรปรัชญาปารมิตาสูตร และ วิมลเกียรตินิทเทศสูตร
เกียรติคุณด้านปาฐกถา

นอกจากหน้าที่ในการเป็นอาจารย์แล้ว อาจารย์เสถียร ยังเป็นนักปาฐกถาอีกด้วย งานสำคัญที่ปฏิบัติตลอดมาคือการแสดงปาฐกถาเกี่ยวกับวิชาการทางด้านพระพุทธศาสนา ปรัชญา และประวัติศาสตร์ และก็เป็นนักปาฐกถาชั้นเยี่ยมที่มีคนนิยมมาก  เพราะเป็นผู้มีความรู้กว้างขวาง  มีความจำดี  ชอบค้นคว้าหาความรู้เพิ่มเติมอยู่เสมอ  ทั้งยังชอบขบคิดหรือค้นคว้าเรื่องยาก ๆ เรื่องอะไรที่เห็นว่าสำคัญพอจะท่องจำไว้ได้ก็ท่องจำไว้ทีเดียว  และด้วยมีความรู้หลายภาษาจึงสามารถศึกษาได้กว้างขวางลุ่มลึก  เป็นที่ถูกอกถูกใจแก่บรรดาปัญญาชนผู้ใฝ่หาความรู้  เมื่อมีประกาศทางหนังสือพิมพ์ว่าอาจารย์เสถียรจะไปพูด ณ ที่ใด ก็จะมีคนติดตามไปฟังแน่นขนัดเสมอ  งานแสดงปาฐกถานี้เป็นงานที่กระทำต่อเนื่องกว่าสิบปี  ทั้งที่ยุวพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย  และที่พุทธสมาคมอื่น ๆ หลายแห่ง  รวมถึงตามมหาวิทยาลัยและตามโรงเรียนต่าง ๆ ซึ่งปรากฏว่าเด็กและเยาวชนให้ความสนใจกันมาก
มรณกรรม

วันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2509 อาจารย์เสถียร โพธินันทะได้กลับมาบ้านในเวลา 21.00 น. แล้วอาบน้ำชำระร่างกาย จากนั้นเมื่อเลยเที่ยงคืนไปแล้วจึงได้เข้านอน  ถึงวันรุ่งขึ้นในเวลาเช้า  เด็กรับใช้ขึ้นไปเรียกเห็นเงียบก็ลงมาบอก  มารดาเข้าใจว่ายังหลับอยู่จึงออกไปซื้อของนอกบ้าน จนสายราว 8.00 น. กลับมาเห็นยังไม่ตื่นจึงได้ขึ้นไปดูเห็นอาการนอนนิ่ง  เมื่อเข้าไปดูใกล้ ๆ ก็ตกใจ  จึงให้หลานชายไปตามแพทย์มาตรวจ  แพทย์สันนิษฐานว่าสิ้นลมมาราว 6-7 ชั่วโมงแล้ว  ลักษณะการถึงแก่กรรมของท่านเหมือนคนนอนหลับธรรมดา  หน้าตาเปล่งปลั่งมีรอยยิ้มน้อย ๆ ไม่มีร่องรอยว่ามีทุกขเวทนาใด ๆ   แม้เมื่อนำศพไปตั้งบำเพ็ญกุศลที่วัดจักรวรรดิราชาวาสแล้วและยังมิได้ปิดฝา ในหัวค่ำวันที่ 10 ธันวาคมนั้น  ใคร ๆ ไปเยี่ยมศพก็จะเห็นว่าร่างท่านสมบูรณ์  ยังมีหน้าตาเปล่งปลั่งมีเลือดฝาดเหมือนกับคนนอนหลับ  นับได้ว่าจากไปด้วยอาการอันสงบ ต่อมาได้มีการจัดงานพระราชทานเพลิงศพขึ้น ณ วัดเทพศิรินทราวาส รวมสิริอายุได้ 37 ปี  ตลอดมาได้ดำรงตนเป็นฆราวาสมุนี  ถือพรหมจรรย์  และประพฤติธรรมตราบจนสิ้นอายุขัย
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2499 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 5 เบญจมาภรณ์มงกุฎไทย (บ.ม.)
เสฐียรพงษ์ วรรณปก

| ศาสตราจารย์ เสฐียรพงษ์ วรรณปก ม> ป.ช., ม.ว.ม. |
| --- | --- |
เกิด: 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 จังหวัดมหาสารคาม ประเทศสยาม
เสียชีวิต: 6 เมษายน พ.ศ. 2565 (83 ปี) กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
มีชื่อเสียงจาก: ราชบัณฑิต สาขาศาสนศาสตร์
ศาสตราจารย์ เสฐียรพงษ์ วรรณปก (1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 – 6 เมษายน พ.ศ. 2565) เป็นอาจารย์และนักวิชาการทางด้านศาสนาพุทธและภาษาบาลี ราชบัณฑิตสาขาศาสนศาสตร์ และยังเป็นนักเขียนบทกวี ตำรา และบทความในนิตยสารหลายฉบับ  เริ่มเขียนบทความให้นิตยสารต่วย’ตูน แล้วได้รับการชักนำให้เขียนลงคอลัมน์ประจำให้หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ก่อนจะย้ายไปเขียนประจำให้หนังสือพิมพ์ในเครือมติชนและข่าวสด มีชื่อเสียงโด่งดังจากการเขียนวิจารณ์พระสงฆ์ที่ปฏิบัตินอกรีต โดยเฉพาะกรณีอดีตพระยันตระ อมโร รวมทั้งยังนับได้ว่าเป็นผู้บุกเบิกการตั้งชื่อเป็นมงคลนามแก่ตัวเจ้าของชื่อด้วย
ประวัติและการศึกษา

เกิดเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 ที่บ้านโนนสูง ตำบลเลิงแฝก (ปัจจุบันคือตำบลหนองแวง) อำเภอบรบือ (ปัจจุบันคืออำเภอกุดรัง) จังหวัดมหาสารคาม เมื่อเรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ได้บรรพชาเป็นสามเณรที่วัดอัมพวัน ซึ่งเป็นวัดประจำหมู่บ้าน  ศึกษานักธรรมและบาลีไวยากรณ์กับอาจารย์มหาบุดดี ปุญญากโร (บุดดี สุวรรณคำ) เจ้าอาวาส  จนกระทั่งสอบได้นักธรรมชั้นโทจึงได้ย้ายไปศึกษาต่อที่วัดมหาธาตุ อำเภอเมือง จังหวัดนครพนม  โดยเป็นลูกศิษย์พระมหาชม ธมฺมธีโร (พระราชปริยัตยาจารย์ อดีตเจ้าคณะจังหวัดนครพนม) สอบได้นักธรรมชั้นเอกและเปรียญธรรม 3 ประโยค
หลังจากนั้นกลับไปอยู่ที่วัดอัมพวันในบ้านเกิด สอบได้เปรียญธรรม 4 ประโยค แล้วจึงเดินทางมาศึกษาพระปริยัติธรรมที่วัดทองนพคุณ เขตคลองสาน กรุงเทพมหานคร  เป็นศิษย์ของพระธรรมเจดีย์ (กี มารชิโน) อดีตเจ้าอาวาสวัดทองนพคุณ พ.ศ. 2508 ได้เดินทางไปศึกษาภาษาสันสกฤต ณ วิทยาลัยทรินิตี มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ (Trinity College, Cambridge University) ประเทศอังกฤษ  โดยการติดต่อประสานงานของสุลักษณ์ ศิวรักษ์ และได้รับทุนจากมูลนิธิเอเชียและมูลนิธิการศึกษาวัดทองนพคุณ พ.ศ. 2512 สำเร็จการศึกษาได้รับปริญญาตรีสาขาอักษรศาสตร์ (เกียรตินิยม) เมื่อเดินทางกลับประเทศไทยได้สอนพระปริยัติธรรม ณ วัดทองนพคุณ ดังเดิม พ.ศ. 2514 ได้ลาสิกขาและรับราชการเป็นอาจารย์คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม พ.ศ. 2519 โอนไปเป็นอาจารย์สอนวิชาศาสนาเปรียบเทียบที่คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล  ใน พ.ศ. 2522 โอนกลับไปคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากรตามเดิม  จนได้รับการแต่งตั้งเป็นรองศาสตราจารย์ระดับ 9 ก่อนจะลาออกจากราชการเมื่อ พ.ศ. 2535 ต่อมาได้ดำรงตำแหน่งเป็นศาสตราจารย์ประจำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
สมรสกับอาจารย์นิโลบล วรรณปก มีบุตรชาย 1 คน คือ นายเสกขภูมิ วรรณปก นักเขียน (ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2562) นายเสกขภูมิ วรรณปก สมรสกับนางจารุวรรณ วรรณปก มีบุตรชาย 2 คน คือ นายภูเมธ วรรณปก จบการศึกษาคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ นายภูวิศ วรรณปก กำลังศึกษาอยู่คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
วิทยฐานะ

เปรียญธรรม 9 ประโยคขณะเป็นสามเณร (รูปแรกในรัชกาลที่ 9 สมัยเริ่มสอบด้วยข้อเขียน และเป็นรูปที่สามในสมัยรัตนโกสินทร์) อุปสมบทในพระบรมราชูปถัมภ์
ปริญญาตรี (เกียรตินิยม) สาขาอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ประเทศอังกฤษ
ปริญญาโท สาขาภาษาตะวันออกโบราณ (บาลี-สันสกฤต) มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ประเทศอังกฤษ
ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาศาสนาและปรัชญา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม พ.ศ. 2548
ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พ.ศ. 2550
ผลงานประพันธ์

เสฐียรพงษ์ วรรณปก ได้เขียนบทความลงในวารสารสังคมศาสตร์ปริทัศน์ เมื่อครั้งเป็นพระภิกษุ โดยการชักชวนของสุลักษณ์ ศิวรักษ์ ภายหลังได้เขียนบทความลงในนิตยสารต่าง ๆ เช่น ต่วย'ตูน, แม่และเด็ก, รักลูก, ชีวจิต เป็นต้น  นอกจากนี้ยังมีคอลัมน์ในหนังสือพิมพ์ข่าวสด และหนังสือพิมพ์มติชน
มีผลงานหนังสือทางวิชาการและกึ่งวิชาการที่พิมพ์เผยแพร่มากกว่า 200 เล่ม อาทิ:
พุทธวจนะในธรรมบท
พุทธศาสนา ทรรศนะและวิจารณ์
พุทธจริยาวัตร พากย์ไทย-อังกฤษ
พุทธจริยาวัตร 60 ปาง
มีศัพท์มีแสง
บทเพลงแห่งพระอรหันต์ : Song of the Arahant
เพลงรักจากพระไตรปิฎก
พระไตรปิฎกวิเคราะห์
สองทศวรรษในดงขมิ้น
สู่แดนพุทธภูมิ
ไปไหว้พระบาทพระพุทธองค์ เนื้อติดกระดูก
นิทานปรัชญาเต๋า
พุทธวิธีแก้ทุกข์
สัมผัสพระพุทธเจ้าด้วยใจ
ยุทธจักรดงขมิ้น
ใต้ร่มใบบุญ
ฤๅสมัยนี้โลกมันเอียง
จุดศูนย์ถ่วง
บัวบานกลางเปลวเพลิง
ฝ่าความมืดสีขาว
ฟ้าสางเมื่อใกล้ค่ำ
สวนทางนิพพาน
พุทธศาสนสุภาษิต
พจนานุกรมไทย-อังกฤษ
ชุดสิบล่อหั่น (สิบอรหันต์) สี่เล่ม (1.สิบล่อหั่นต้นพุทธกาล  2.สิบล่อหั่นชีวิตพิสดาร  3.สิบล่อหั่นหญิง  4.สิบล่อหั่นน้อย) จุดประกายแห่งชีวิต
ภูฏาน ดินแดนแห่งพุทธศาสนา
ไปสืบพระพุทธศาสนาที่ศรีลังกา
พระไตรปิฎกศึกษา ชุด 1 ธรรมะนอกธรรมาสน์
พระไตรปิฎกศึกษา ชุด 2 วาระสุดท้ายของพระพุทธองค์
คำบรรยายพระไตรปิฎก
ช่องที่ไม่ว่าง
ผีสางคางแดง
สูตรสำเร็จชีวิต
ชีวิตตัวอย่าง หมอชีวกโกมารภัจจ์
คุณธรรมสำหรับนักบริหาร
จากเสฐียรพงษ์ถึงพระเทพเวที และพุทธทาสภิกขุ
ความเป็นมาแห่งพระธรรมวินัย : ทางออกกรณียันตระ อมโร
สองอาจารย์ผู้ยิ่งใหญ่ หลวงพ่อพุทธทาส และหลวงพ่อชา
คิดเป็นทำเป็นตามนัยพุทธธรรม
บางแง่มุมเกี่ยวกับพระพุทธองค์
เพื่อความเข้าใจถูกต้องเกี่ยวกับหลักกรรม
พระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช พระผู้ทรงเป็นอุบาสกรัตนะ
พระสูตรดับทุกข์
ธรรมะสู้ชีวิต
เมื่อพระพุทธเจ้าทรงเปิดโลก มัชฌิมาปฏิปทา ทางสายกลางสองมิติ และสัปปุริสธรรม 7 นัยที่สอง
9 พุทธ 9 เต๋า 9 เซ็น
สติ-สมาธิ
พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ เพื่อความผาสุกแห่งสงฆ์
ธรรมะ HOW TO
เกียรติคุณที่ได้รับ

ได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นราชบัณฑิต ประเภทปรัชญา สาขาศาสนศาสตร์ พ.ศ. 2535
ได้รับพระราชทานเสมาธรรมจักร ในฐานะผู้เขียนหนังสือพระพุทธศาสนา พ.ศ. 2535
ได้รับรางวัลโทรทัศน์ทองคำ รายการส่งเสริมคุณธรรมดีเด่น รายการ “ดรุณธรรม” ทางช่อง 5  พ.ศ. 2535
ได้รับประทานเข็มเชิดชูเกียรติจากโรงเรียนนายร้อยอากาศอาวุโส กองทัพอากาศ พ.ศ. 2535
ได้รับเหรียญเชิดชูเกียรติจากโรงเรียนนายร้อยสามพราน กรมตำรวจ
ได้รับพระราชทานเหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา พ.ศ. 2543 สาขามนุษยศาสตร์ ในฐานะได้รับการยอมรับว่ามีความรู้ความสามารถและแสดงให้เป็นที่ปรากฏว่ามีฝีมือและมีชื่อเสียงยอดเยี่ยมในทางศิลปวิทยา
ได้รับรางวัลหนังสือวิชาการยอดเยี่ยมแห่งปี พจนานุกรมไทย-อังกฤษ จากบริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนพับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) พ.ศ. 2546 โดยรับรางวัลร่วมกับ ดำเนิน การเด่น
ได้รับการประกาศเกียรติคุณยกย่องเชิดชูว่าเป็นผู้มีคุณูปการต่อการศึกษาของชาติ จากคุรุสภา พ.ศ. 2553
ตำแหน่งและประสบการณ์

เป็นศาสตราจารย์พิเศษ สาขาปรัชญาศาสนา มหาวิทยาลัยศิลปากร
เป็นอาจารย์พิเศษ มหาวิทยาศิลปากร, จุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย  และเป็นอาจารย์บรรยายเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาและจริยธรรมตามสถาบันต่าง ๆ
เป็นที่ปรึกษา บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และ บริษัท ข่าวสด
เป็นคอลัมนิสต์ประจำหนังสือพิมพ์รายวัน, รายสัปดาห์, รายปักษ์ และรายเดือน หลายฉบับ
เป็นราชบัณฑิต สำนักธรรมศาสตร์และการเมือง ประเภทปรัชญา สาขาศาสนศาสตร์
เป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549-2551
เคยรับราชการเป็นรองศาสตราจารย์ระดับ 9 คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร
เป็นกรรมการร่างหลักสูตรวิชาพระพุทธศาสนา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย
เป็นผู้แต่งตำราเรียนวิชาพระพุทธศาสนา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย
เป็นประธานกรรมการจัดทำคู่มือการสอนพระพุทธศาสนา ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
เป็นประธานกรรมการผลิตตำราเรียน ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ของกรมการศึกษานอกโรงเรียน
เป็นที่ปรึกษากรรมาธิการศาสนา จริยธรรม และวัฒนธรรม สภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549
เป็นที่ปรึกษาอนุกรรมาธิการฝ่ายกฎหมายพระพุทธศาสนา สภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549
เป็นรองประธานคนที่ 3 กรรมาธิการวิสามัญศึกษาและส่งเสริมการสร้างคุณธรรมและจริยธรรม แก่นักการเมือง ข้าราชการ และประชาชน สภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549
เป็นประธานอนุกรรมาธิการจริยธรรมสำหรับข้าราชการ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549
เป็นประธานอนุกรรมาธิการพระพุทธศาสนา สภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549
เป็นรองประธานคณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติฯ บรรพชาสามเณร 84,000 รูป เพื่อถวายเป็นพระราชกุศล สภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549
เป็นกรรมการฝ่ายประชาสัมพันธ์ จัดงานเฉลิมพระเกียรติฯ ไถ่ชีวิตโค-กระบือ และบรรพชาสามเณร 84,000 รูป เพื่อถวายเป็นพระราชกุศล สภานิติบัญญัติแห่งชาติ พ.ศ. 2549
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2550 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2546 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2543 –  เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา (ร.ด.ม.(ศ)) สาขามนุษยศาสตร์ (ด้านศาสนา)
แหล่งข้อมูลอื่น

ประวัติจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติ, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 27 กันยายน 2007
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  สหรัฐ 
อื่น ๆ:  IdRef
แม่น้ำนครนายก

| แม่น้ำนครนายก |
| --- | --- |
แม่น้ำนครนายกบริเวณท่าวัดโพธินายก อำเภอเมืองนครนายก
ที่ตั้ง
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: นครนายก, ปราจีนบุรี, ฉะเชิงเทรา
ลักษณะทางกายภาพ

ต้นน้ำ: จุดบรรจบระหว่างคลองวังตะไคร้ คลองนางรอง คลองท่าด่าน และลำห้วยหลายสาย
 • ตำแหน่ง: ตำบลสาริกาและตำบลหินตั้ง อำเภอเมืองนครนายก จังหวัดนครนายก
 
ปากน้ำ: ปากน้ำโยธะกา
 • ตำแหน่ง: ตำบลบางแตน อำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี และตำบลโยธะกา อำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา
 • พิกัด: 13°53′44.4″N 101°09′41.5″E﻿ / ﻿13.895667°N 101.161528°E﻿ / 13.895667; 101.161528
ความยาว: 109 กิโลเมตร (68 ไมล์)
ลุ่มน้ำ
ระบบแม่น้ำ: ลุ่มน้ำบางปะกง
แม่น้ำนครนายก เป็นแม่น้ำสายสำคัญของจังหวัดนครนายก จังหวัดปราจีนบุรี และจังหวัดฉะเชิงเทรา เกิดจากคลองวังตะไคร้ คลองนางรอง คลองท่าด่าน และลำห้วยหลายสายไหลไปรวมกันที่บริเวณแนวแบ่งเขตตำบลสาริกากับตำบลหินตั้ง อำเภอเมืองนครนายก จากนั้นไหลผ่านตัวจังหวัดนครนายกเข้าเขตอำเภอบ้านนาและอำเภอองครักษ์ แล้วไหลเป็นเส้นแบ่งเขตระหว่างอำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก กับอำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี และระหว่างอำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี กับอำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา ไปลงแม่น้ำบางปะกงที่ปากน้ำโยธะกา มีความยาวประมาณ 109 กิโลเมตร
ลำห้วยสาขาในช่วงต้นน้ำ

คลองนางรอง (น้ำตกนางรอง)
คลองวังตะไคร้ (น้ำตกวังตะไคร้)
คลองท่าด่าน
คลองลำพุงแห้ง
คลองสาริกา (น้ำตกสาริกา)
คลองสีสุก
คลองบ่อ
คลองสีเสียด
สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สำคัญ

ศาลเจ้าพ่อองครักษ์ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก เป็นจุดที่คลองรังสิตไหลไปบรรจบกับแม่น้ำนครนายก ถือเป็นแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ในการประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ
เอนิวะ

เอนิวะ  (ญี่ปุ่น: 恵庭; โรมาจิ: Eniwa, any-wa) เป็นนครในกิ่งจังหวัดอิชิการิ ของจังหวัดฮกไกโด ในประเทศญี่ปุ่น ตั้งอยู่บริเวณที่ราบอิชิการิ ทางตอนเหนือของนครชิโตเซะราว 8 กิโลเมตร และทางใต้ของนครซัปโปโระ เมืองหลวงของจังหวัดฮกไกโด ราว 26 กิโลเมตร เอนิวะขึ้นชื่อในเรื่องแหล่งอารยธรรมก่อนประวัติศาสตร์ของญี่ปุ่น
ประวัติศาสตร์

เอนิวะได้เริ่มก่อตัวขึ้น ในยุคโจมง ราว ๆ 7,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช ที่บริเวณโบราณสถานคาริมบะ (ญี่ปุ่น: カリンバ遺跡; โรมาจิ: Karinba Iseki) ในปัจจุบัน และปรากฏหลักฐานว่าผู้คนเริ่มอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานอย่างจริงจังเมื่อ ราว 2,000 ปีก่อนศริสตศักราช มีสิ่งประดิษฐ์มากมายถูกค้นพบในพื้นที่แห่งนี้ อาทิ หวีเคลือบ, ลูกปัด, เครื่องปั้นดินเผา และ เครื่องประดับหิน นอกจากนี้ยังพบฝังศพในยุคประวัติศาสตร์ ช่วง ค.ศ. 700 - 1200 ที่บริเวณโมอิซาริโกฟุง (ญี่ปุ่น: 茂漁古墳群; โรมาจิ: Moizari kofun-gun) ซึ่งลักษณะของหลุมฝังศพเหมือนกับที่เอเบ็ตสึโกฟุงและหลุมฝังศพทางตอนเหนือของโทโฮกุ
ภายหลังตระกูลมัตสึมาเอะจัดตั้งขึ้นในฮกไกโดตอนใต้ ในปี ค.ศ. 1590 ตระกูลได้แลกเปลี่ยนค้าขายกับชาวไอนุดั้งเดิมที่อาศัยอยู่ก่อนในพื้นที่ ต่อมาในยุคเอะโดะ หนึ่งใน 13 สถานค้าขายผ่านที่ราบอิชิการิ คือ แหล่งชูมามัปปุ (ญี่ปุ่น: シュママップ場所; โรมาจิ: Shumamappu Basho) (ไอนุ: Shuma-o-mappu (シュマ・オ・マップ) แหล่งค้าขายดำเนินการไปจนยุคเอโดะสิ้นสุดลง