ศาลรัฐธรรมนูญ (ประเทศไทย)
คำวินิจฉัยที่สำคัญ

| วันที่ | คำสั่ง/คำวินิจฉัย/มติ |
| --- | --- |
30 พฤษภาคม 2550: ยุบพรรคไทยรักไทยและ 3 พรรคการเมืองขนาดเล็กคือ ยุบพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า ยุบพรรคพัฒนาชาติไทย ยุบพรรคแผ่นดินไทย จากคดีจ้างลงเลือกตั้ง และตัดสิทธิ์ทางการเมืองกรรมการบริหารพรรค จำนวน 111 คน เป็นระยะเวลา 5 ปี ยุบโดยคณะตุลาการรัฐธรรมนูญ
9 กันยายน 2551: วินิจฉัยให้ นายสมัคร สุนทรเวช พ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเนื่องจากเป็นลูกจ้างเอกชน
2 ธันวาคม 2551: ยุบพรรคการเมือง 3 พรรค คือ ยุบพรรคพลังประชาชน และตัดสิทธิ์ทางการเมืองกรรมการบริหารพรรค จำนวน 37 คน ยุบพรรคชาติไทย และตัดสิทธิ์ทางการเมืองกรรมการบริหารพรรค จำนวน 43 คน ยุบพรรคมัชฌิมาธิปไตย และตัดสิทธิ์ทางการเมืองกรรมการบริหารพรรค จำนวน 29 คน โดยรวมแล้วตัดสิทธิ์ทางการเมืองกรรมการบริหารพรรครวม 109 คน เป็นระยะเวลา 5 ปี จากคดีทุจริตเลือกตั้ง ซึ่งมีผลทำให้นายสมชาย วงศ์สวัสดิ์ในฐานะหัวหน้าพรรคถูกตัดสิทธิ์ทางการเมืองและพ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีตามไปด้วย
29 พฤศจิกายน 2553: ไม่ยุบพรรคประชาธิปัตย์
13 กรกฎาคม 2555: ยับยั้งการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ ของรัฐสภา 2555–2557
24 มกราคม 2557: วินิจฉัยให้สามารถเลื่อนการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เป็นการทั่วไปได้
24 มีนาคม 2557: การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร วันที่ 2 ก.พ. 2557 ไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ
7 พฤษภาคม 2557: วินิจฉัยให้ นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร พ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เนื่องจากการที่โยกย้ายตำแหน่งของนายถวิล เปลี่ยนศรี
7 มีนาคม 2562: ยุบพรรคไทยรักษาชาติ และตัดสิทธิ์ทางการเมืองกรรมการบริหารพรรคเป็นระยะเวลา 10 ปี จำนวน 13 คน และเป็นการยุบพรรคการเมืองก่อนการเลือกตั้งปี 2562ในระยะเวลา 17 วัน ส่งผลทำให้พรรคไทยรักษาชาติหมดสิทธิ์ในการเลือกตั้งครั้งนี้ เนื่องจากการที่นำเสนอพระนามของทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี พระราชธิดาในรัชกาลที่ 9 ให้เป็นแคนดิเดทนายกรัฐมนตรีในบัญชีของพรรคไทยรักษาชาติซึ่งถือว่าขัดต่อรัฐธรรมนูญ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 ตามกฎหมายราชวงศ์ต้องอยู่เหนือการเมืองแม้ว่าทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดีจะลาออกจากฐานันดรศักดิ์แล้วก็ตาม
18 กันยายน 2562: วินิจฉัยว่า พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชาไม่เข้าข่ายลักษณะต้องห้ามเป็นนายกรัฐมนตรีตามรัฐธรรมนูญ เพราะไม่ใช่ "เจ้าหน้าที่อื่นของรัฐ"
20 พฤศจิกายน 2562: วินิจฉัยให้นายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคอนาคตใหม่ พ้นจากสมาชิกสภาพสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร โดยเห็นว่ายังเป็นผู้ถือหุ้นในบริษัท วีลัคมีเดีย จำกัด ด้านสื่อมวลชนที่ยังไม่แจ้งยกเลิกกิจการ แม้ว่าจะยุติการผลิตสิ่งพิมพ์และจ้างพนักงานไปแล้ว
21 มกราคม 2563: ยกคำร้อง คดีพรรคอนาคตใหม่ ล้มล้างการปกครอง หรือที่พรรคอนาคตใหม่เรียกว่า คดีอิลลูมินาติ
21 กุมภาพันธ์ 2563: ยุบพรรคอนาคตใหม่ และตัดสิทธิ์ทางการเมืองกรรมการบริหารพรรคเป็นระยะเวลา 10 ปี จำนวน 16 คน เนื่องจากการที่นายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจหัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ให้กู้ยืมเงินจำนวน 191.2 ล้านบาทซึ่งถือว่าขัดต่อรัฐธรรมนูญ ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 ส่วนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ไม่โดนตัดสิทธิ์จำนวน 55 คน ย้ายไปสังกัดพรรคก้าวไกล โดยมีนายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์เป็นหัวหน้าพรรค
2 ธันวาคม 2563: วินิจฉัยว่า พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชาที่ยังอาศัยอยู่ในบ้านพักประจำตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกทั้งที่พ้นตำแหน่งไปแล้วไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ
10 พฤศจิกายน 2564: วินิจฉัยว่า ข้อเรียกร้องการปฏิรูปสถาบันพระมหากษัตริย์ของแกนนำกลุ่มราษฎรในการประท้วงในประเทศไทย พ.ศ. 2563–2564 เข้าข่ายล้มล้างการปกครอง โดยมีข้อความส่วนหนึ่งระบุว่าอำนาจการปกครองประเทศแต่โบราณเป็นของพระมหากษัตริย์มาโดยตลอด ด้านเดอะการ์เดียนวิจารณ์ว่าเป็น "รัฐประหารโดยตุลาการ"
17 พฤศจิกายน 2564: วินิจฉัยว่า ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เกี่ยวกับสมรสซึ่งให้จดทะเบียนเฉพาะชายและหญิงเท่านั้นไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญส่วนที่คุ้มครองสิทธิ เสรีภาพและความเสมอภาค และแนะนำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรากฎหมายต่อไป โดยความเห็นส่วนตัวของตุลาการระบุว่า เพื่อป้องกันการเข้าถึงสวัสดิการของรัฐโดยมิชอบ ทำลายสถาบันครอบครัวและกฎธรรมชาติ เป็นต้น
30 กันยายน 2565: สั่งให้ พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ยุติปฏิบัติหน้าที่นายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม 2565 หลังรับคำร้องเรื่องรัฐธรรมนูญห้ามบุคคลดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีรวมเกิน 8 ปี และให้ประยุทธ์ส่งคำชี้แจงภายใน 15 วัน แต่ในวันที่ 30 กันยายน 2565 มีคำวินิจฉัย 6 ต่อ 3 ให้เริ่มนับวาระการดำรงตำแหน่งตั้งแต่รัฐธรรมนูญปี 2560 มีผลใช้บังคับ
19 กรกฎาคม 2566: สั่งให้ นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกลหยุดปฏิบัติหน้าที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรตามรัฐธรรมนูญ เนื่องจากคดีถือครองหุ้นสื่อ สถานีโทรทัศน์ ITV  มาตรา 82 วรรคสอง ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเสียงข้างมาก (7 ต่อ 2) เห็นว่า ข้อเท็จจริง ตามคำร้องและเอกสารประกอบคำร้องปรากฎเหตุอันควรสงสัยว่ามีกรณีตามที่ถูกร้อง
24 มกราคม 2567: วินิจฉัยให้ นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกลไม่มีความผิดคดีถือครองหุ้นสื่อ สถานีโทรทัศน์ ITV และกลับมาปฏิบัติหน้าที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรตามรัฐธรรมนูญได้เหมือนเดิม ทั้งนี้ ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเสียงข้างมาก (8 ต่อ 1)
31 มกราคม 2567: วินิจฉัยว่าการหาเสียงแก้ไข ม.112 ของพรรคก้าวไกล เป็นการใช้สิทธิเสรีภาพล้มล้างการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และสั่งให้ยุติการกระทำทันที
7 สิงหาคม 2567: ยุบพรรคก้าวไกล และตัดสิทธิ์ทางการเมืองกรรมการบริหารพรรคเป็นระยะเวลา 10 ปี จำนวน 11 คน เนื่องจากนโยบายหาเสียงของนายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกลว่าให้แก้ไข ม.112 ซึ่งถือว่าเป็นการล้มล้างการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 ส่วนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ไม่โดนตัดสิทธิ์จำนวน 143 คน ย้ายไปสังกัดพรรคประชาชน โดยมีนายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ เป็นหัวหน้าพรรค
14 สิงหาคม 2567: วินิจฉัยถอดถอน นายเศรษฐา ทวีสิน ออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เนื่องจากไม่มีความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์ กรณีทูลเกล้าแต่งตั้ง นายพิชิต ชื่นบาน เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ทั้งที่รู้ว่าขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้าม ส่งผลทำให้คณะรัฐมนตรีเศรษฐาทั้งหมด 33 คนที่ยังเหลืออยู่พ้นจากตำแหน่งทั้งคณะ ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเสียงข้างมาก (5 ต่อ 4)