stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อำเภอบ้านไร่
ประวัติ

อำเภอบ้านไร่ เป็นพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์ ในสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นพื้นที่ที่มีผลกระวาน มูลค้างคาว และช้างป่า และได้จัดส่งไปยังเมืองหลวงมาจนถึงยุคกรุงรัตนโกสินทร์ ท้องที่อำเภอบ้านไร่เดิมเป็นด่านสำคัญในสมัยกรุงศรีอยุธยา มีนายด่านชื่อพระอินทร์ ด่านหนองหลวง ได้ปรากฏในพงศาวดารว่า สมเด็จพระนเรศวรมหาราชยกกองทัพติดตามกองทัพพระเจ้าหงสาวดีนันทบุเรง ไปจนถึงด่านหนองหลวงแล้วกลับคืนพระนคร
วันที่ 24 กันยายน 2454 แยกพื้นตำบลแม่ละมุ้ง ตำบลโมโกร ตำบลอุ้มผาง ตำบลหนองหลวง อำเภอหนองหลวง และตำบลแม่จัน ตำบลแม่กลอง อำเภอแม่กลอง จังหวัดอุทัยธานี รวมหกตำบลและจัดตั้งเป็น อำเภอแม่กลอง และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับจังหวัดกำแพงเพชร ส่วนอีกสามตำบลของอำเภอแม่กลองที่เหลืออยู่ คือ ตำบลคอกควายเหนือ ตำบลคอกควายใต้ ตำบลแก่นมะกรูด ให้โอนมาขึ้นกับอำเภอหนองหลวง จังหวัดอุทัยธานี รวมกับท้องที่ตำบลลานสัก อำเภอหนองหลวง และตั้งที่ว่าการอำเภอที่ตำบลคอกควายใต้
วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอหนองหลวง จังหวัดอุทัยธานี เป็น อำเภอคอกควาย
วันที่ 17 มกราคม 2468 โอนพื้นที่กิ่งอำเภอห้วยแห้ง อำเภอบ้านเชี่ยน จังหวัดชัยนาท มารวมกับอำเภอคอกควาย จังหวัดอุทัยธานี และย้ายที่ว่าการอำเภอมาตั้งที่ตำบลบ้านไร่ และเปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอคอกควาย จังหวัดอุทัยธานี เป็น อำเภอบ้านไร่ และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับจังหวัดอุทัยธานี
วันที่ 30 กันยายน 2490 ตั้งตำบลบ้านไร่ แยกออกจากตำบลทัพหลวง และตำบลห้วยแห้ง ตั้งตำบลห้วยคต แยกออกจากตำบลวังหิน
วันที่ 7 มกราคม 2500 จัดตั้งสุขาภิบาลบ้านไร่ ในท้องที่บางส่วนของตำบลบ้านไร่
วันที่ 17 สิงหาคม 2514 ตั้งตำบลประดู่ยืน แยกออกจากตำบลลานสัก
วันที่ 14 ตุลาคม 2518 แยกพื้นที่ตำบลลานสัก และตำบลประดู่ยืน จากอำเภอบ้านไร่ ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอลานสัก และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอบ้านไร่
วันที่ 31 ตุลาคม 2521 ตั้งตำบลป่าอ้อ แยกออกจากตำบลลานสัก และตำบลประดู่ยืน
วันที่ 25 กันยายน 2522 ตั้งตำบลสุขฤทัย แยกออกจากตำบลห้วยคต
วันที่ 13 กรกฎาคม 2524 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอลานสัก อำเภอบ้านไร่ เป็น อำเภอลานสัก
วันที่ 27 กรกฎาคม 2525 ตั้งตำบลหนองจอก แยกออกจากตำบลทัพหลวง
วันที่ 12 กรกฎาคม 2526 ตั้งตำบลเมืองการุ้ง แยกออกจากตำบลวังหิน
วันที่ 5 มิถุนายน 2527 ตั้งตำบลทองหลาง แยกออกจากตำบลคอกควาย และตำบลห้วยคต
วันที่ 21 สิงหาคม 2527 แยกพื้นที่ตำบลห้วยคต ตำบลสุขฤทัย และตำบลทองหลาง อำเภอบ้านไร่ มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอห้วยคต และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอบ้านไร่
วันที่ 1 มิถุนายน 2528 จัดตั้งสุขาภิบาลเมืองการุ้ง ในท้องที่หมู่ 4 ของตำบลวังหิน
วันที่ 12 ธันวาคม 2529 ตั้งตำบลหูช้าง แยกออกจากตำบลทัพหลวง
วันที่ 31 สิงหาคม 2531 ตั้งตำบลบ้านบึง แยกออกจากตำบลบ้านไร่
วันที่ 18 ตุลาคม 2532 ตั้งตำบลบ้านใหม่คลองเคียน แยกออกจากตำบลวังหิน
วันที่ 29 กรกฎาคม 2534 ตั้งตำบลหนองบ่มกล้วย แยกออกจากตำบลหนองจอก
วันที่ 27 ตุลาคม 2536 ตั้งตำบลเจ้าวัด แยกออกจากตำบลห้วยแห้ง
วันที่ 3 พฤศจิกายน 2536 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอห้วยคต อำเภอบ้านไร่ เป็น อำเภอห้วยคต
วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลบ้านไร่ และสุขาภิบาลเมืองการุ้ง เป็น เทศบาลตำบลบ้านไร่ และเทศบาลตำบลเมืองการุ้ง ตามลำดับ ด้วยผลของกฎหมาย
วันที่ 24 กันยายน 2547 ยุบสภาตำบลแก่นมะกรูด รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านไร่
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอบ้านไร่แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 13 ตำบล 136 หมู่บ้าน ได้แก่
| ลำดับ | อักษรไทย | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนประชากร (ธันวาคม 2565) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | บ้านไร่ | Ban Rai | 11 | 8,961 |
| 2. | ทัพหลวง | Thap Luang | 15 | 7,818 |
| 3. | ห้วยแห้ง | Huai Haeng | 9 | 4,848 |
| 4. | คอกควาย | Khok Khwai | 16 | 7,629 |
| 5. | วังหิน | Wang Hin | 6 | 3,271 |
| 6. | เมืองการุ้ง | Mueang Ka Rung | 13 | 6,951 |
| 7. | แก่นมะกรูด | Kaen Makrut | 4 | 2,338 |
| 8. | หนองจอก | Nong Chok | 16 | 5,289 |
| 9. | หูช้าง | Hu Chang | 13 | 6,557 |
| 10. | บ้านบึง | Ban Bueng | 7 | 3,575 |
| 11. | บ้านใหม่คลองเคียน | Ban Mai Khlong Khian | 8 | 3,359 |
| 12. | หนองบ่มกล้วย | Nong Bom Kluai | 11 | 3,402 |
| 13. | เจ้าวัด | Chao Wat | 7 | 4,017 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอบ้านไร่ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 14 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลบ้านไร่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านไร่ เฉพาะบางส่วนของหมู่ที่ 1, 4 และตำบลบ้านบึง เฉพาะบางส่วนของหมู่ที่ 1
เทศบาลตำบลเมืองการุ้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองการุ้ง เฉพาะบางส่วนของหมู่ที่ 4–5, 9–10
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านไร่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแก่นมะกรูดทั้งตำบลและตำบลบ้านไร่ เฉพาะหมู่ที่ 2–3, 5–11 และบางส่วนของหมู่ที่ 1, 4
องค์การบริหารส่วนตำบลทัพหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทัพหลวงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยแห้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยแห้งทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลคอกควาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคอกควายทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังหิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังหินทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองการุ้ง  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองการุ้ง เฉพาะหมู่ที่ 1–3, 6–8, 11–13 และบางส่วนของหมู่ที่ 4–5, 9–10
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองจอก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองจอกทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลหูช้าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหูช้างทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านบึง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านบึง เฉพาะหมู่ที่ 2–7 และบางส่วนของหมู่ที่ 1
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านใหม่คลองเคียน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านใหม่คลองเคียนทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบ่มกล้วย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบ่มกล้วยทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลเจ้าวัด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเจ้าวัดทั้งตำบล
กวางป่าในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง
ขุนพันธ์ 3

| ขุนพันธ์ 3 |
| --- | --- |
ใบปิดภาพยนตร์
กำกับ: ก้องเกียรติ โขมศิริ
อำนวยการสร้าง: สมศักดิ์ เตชะรัตนประเสริฐ
นักแสดงนำ: อนันดา เอเวอริ่งแฮม มาริโอ้ เมาเร่อ ภาคิน คำวิลัยศักดิ์ ษริกา สารทศิลป์ศุภา ภูมิภัทร ถาวรศิริ ชิดจันทร์ ห่ง อารักษ์ อมรศุภศิริ
บริษัทผู้สร้าง: สหมงคลฟิล์ม อินเตอร์เนชั่นแนล 
วันฉาย: 1 มีนาคม พ.ศ. 2566
ความยาว: 155 นาที
ทำเงิน: 49.85 ล้านบาท (กรุงเทพ, ปริมณฑล และเชียงใหม่)
ก่อนหน้านี้: ขุนพันธ์ 2
ขุนพันธ์ 3 (อังกฤษ: Khun Pan 3) เป็นภาพยนตร์ไทยแนวแอ็คชั่น - กระตุกขวัญ จากค่ายสหมงคลฟิล์ม อินเตอร์เนชั่นแนลจากการกำกับของก้องเกียรติ โขมศิริ นำแสดงโดยอนันดา เอเวอริ่งแฮม มาริโอ้ เมาเร่อ และภาคิน คำวิลัยศักดิ์ ออกฉายครั้งแรกในวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2566
เป็นภาคที่ 3 และภาคสุดท้ายในไตรภาค ขุนพันธ์ ต่อจาก ขุนพันธ์ (2559) และ ขุนพันธ์ 2 (2561)
ภาพยนตร์เรื่องนี้เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2493 โดยดัดแปลงมาจากเหตุการณ์จริงในสมัยที่จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น มีแนวคิดที่จะย้ายเมืองหลวงจากกรุงเทพมหานคร ไปที่จังหวัดเพชรบูรณ์ รวมถึงการสังหาร 4 อดีตรัฐมนตรี
แม้ว่าภาพยนตร์เรื่องนี้จะถ่ายทำเสร็จแล้วก็ตาม แต่ในฉากกลางเครดิตยังคงมีคำใบ้ว่าอาจจะมีภาคแยกของร้อยเอกทัตเทพ เมื่อฉากสุดท้ายแสดงให้เห็นว่าเขารอดชีวิตมาได้และกลายเป็นนักการเมืองที่กำลังประสบความสำเร็จ เขาถูกวิญญาณชั่วร้ายเข้าสิงและเปลี่ยนเป็นคนชั่วและกำลังเซ็นเอกสารบางอย่างบนโต๊ะ
การสร้างและกระแสตอบรับ

ในวันอาทิตย์ที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2565 ก้องเกียรติพร้อมด้วยอนันดาและมาริโอ้ได้ไปให้สัมภาษณ์เกี่ยวกับภาพยนตร์เรื่อง ขุนพันธ์ 3 ภายในงาน Thailand Comic Con 2022 พร้อมกับเปิดตัวทีเซอร์ตัวอย่างแรกของภาพยนตร์ และได้มีการจัดฉายภาพยนตร์เรื่อง ขุนพันธ์ 3 รอบปฐมทัศน์เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 ที่โรงภาพยนตร์พารากอนซีนีเพล็กซ์ สยามพารากอน ปลายเดือนมีนาคมซึ่งเป็นเดือนที่เข้าฉาย ภาพยนตร์ทำรายได้ 120 ล้านบาททั่วประเทศ ทำให้เป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกของปีที่ทำรายได้เกิน 100 ล้านบาท
นักแสดง > นักแสดงนำ

อนันดา เอเวอริ่งแฮม รับบท พ.ต.ต.ขุนพันธรักษ์ราชเดช (บุตร พันธรักษ์)
นายตำรวจมือปราบผู้พิชิต 4 เสือร้ายภาคกลางและจอมโจรแห่งหุบเขาบูโด สัญลักษณ์แห่งความยุติธรรมอันริบหรี่ในสังคมไทย เจ้าของดาบแดงเหล็กพระยาพิชัย กริชอาคม และปืนสั้นอาคมขลัง หลังจากศึกใหญ่ที่รังโจรครั้งสุดท้าย ได้กลับไปใช้ชีวิตที่บ้านเกิดพร้อมลูกเมีย และยังคงเป็นแสงสว่างอันริบหรี่ในยุคสมัยที่มืดมนตราบจนหมดสิ้นลมหายใจ
มาริโอ้ เมาเร่อ รับบท เสือมเหศวร (ศวร เภรีวงศ์)
ตัวแทนคนรุ่นใหม่ มีเหตุผล หนักแน่นในเป้าหมาย ต้องการที่จะเปลี่ยนแปลงชีวิตของคนที่ถูกสังคมตราหน้าว่าเป็นคนเลว พกของขลังอย่าง "พระมเหศวร" ขึ้นชื่อเรื่องความแคล้วคลาดจากอันตราย หลังจากศึกใหญ่ที่รังโจรครั้งสุดท้าย ได้พบกับสาวิตรีอีกครั้ง
ภาคิน คำวิลัยศักดิ์ รับบท เสือดำ
เสือตัวสุดท้าย ที่เกิดจากความแค้นและแรงพยาบาท จิตใจตกอยู่ในความมืดมน มีความแค้นต่อขุนพันธ์จนถึงขั้นต้องการปลิดชีพด้วยมือของตนเอง เป็นคนใจร้อน กล้าได้กล้าเสีย ตรงไปตรงมา ยืดมั่นในวิถีของลูกผู้ชาย ตาต่อตาฟันต่อฟัน อาศัยปืนลูกโม่คู่และลูกซองสั้นในการต่อสู้แบบดุเดือด หลังจากศึกใหญ่ที่รังโจรครั้งสุดท้าย ได้ถูกวิสามัญหมู่โดยตำรวจ
อารักษ์ อมรศุภศิริ รับบท เสือใบ (ใบ สะอาดดี)
อดีตเชิ้ตดำที่หลบหนีจากการจำคุก มาช่วยเหลือขุนพันธ์หรือเสือบุตร์ เพื่อนร่วมสาบาน หลังจากศึกใหญ่ที่รังโจรครั้งสุดท้าย ได้หลบหนีการจับกุมอีกครั้ง ออกเดินทางไปพร้อมกับเบี้ย
ษริกา สารทศิลป์ศุภา รับบท สาวิตรี
หมอหญิงหนึ่งเดียวแห่งชุมโจรเชิ้ตขาว เป็นเสมือนอีกมันสมองให้กับเสือมเหศวร เพื่อนร่วมอุดมการณ์และพัฒนาเป็นความรัก
ภูมิภัทร ถาวรศิริ รับบท ร.อ.ทัตเทพ
ทหารหนุ่มไฟแรง บุตรชายที่เกิดจากภรรยาน้อยของท่านจอมพล ต้องการความเป็นใหญ่และอำนาจบารมี ไม่เชื่อในเรื่องศาสตร์อาคม หลังจากศึกใหญ่ที่รังโจรครั้งสุดท้าย ได้อำนาจขึ้นเป็นนักการเมือง และถูกความชั่วร้ายครอบงำ ชักจูงสู่ความชั่วอย่างเต็มรูปแบบ
ชิดจันทร์ ห่ง รับบท ครูนุ่น
ภรรยาของขุนพันธ์ สนับสนุนทุกๆความคิดเห็นของสามี
นักแสดง > นักแสดงสมทบ

ประทีป หาญอุดมลาภ
โอริเวอร์ บีเวอร์ รับบท ท่านรองเสนาธิการ ตัวอย่างของผู้มีอิทธิพลในสังคมที่เห็นได้ทั่วไปในยุคปัจจุบัน
คมสัน ขจรไพศาลสุข รับบท เสือเบี้ย ลูกน้องและสมุนคู่ใจของเสือใบ
รุจรวี จีระเดชากุล รับบท ชบา ลูกสาวเสือคุ้ม แก๊งโจรชุดดำ ภรรยาเสือเจิด ที่เติบโตในชุมโจร
นักแสดง > นักแสดงรับเชิญ

ณัทธนพล ทินโรจน์ รับบท เสือเจิด
ชายใบ้ผู้ว่องไวดุจลิงลม ต้องการที่จะนำพาชีวิตของเขาไปพบกับความสุข แต่สุดท้ายก็จบชีวิตด้วยฝีมือของทัตเทพ
พลตรี วันชนะ สวัสดี รับบท เสือฝ้าย (ฝ้าย เพ็ชนะ) จอมพลเสือแห่งสุพรรณ
วิญญาณโจรที่ได้มาช่วยขุนพันธ์ มีความสามาถในการหยุดการเคลื่อนไหวและปล่อยคลื่นสะท้อนพลัง อาศัยพลังจากคาถาตวาดฟ้าหิมพานต์ อดีตคือจอมพลเสือผู้ทรงบารมีแห่งสุพรรณ เสียชีวิตจากการถูกนายตำรวจสังหารจนเสียชีวิตด้วยค้อนปอนด์และผ้าถุงที่เปื้อนประจำเดือนเพศหญิงทำให้อาคมเสื่อม
กฤษดา สุโกศล แคลปป์ รับบท อัลฮาวียะลู / รายออาจิ ผีร้ายแห่งหุบเขาบูโด
วิญญาณโจรที่ได้มาช่วยขุนพันธ์ มีความสามารถในการดูดกลืนพลังชีวิตและสิ่งของอาคม อาศัยพลังจากกริช อดีตคือมหาขุนโจรที่ต้องการล้างบางคนโฉดชั่วและคืนความสงบสุขให้ชาวบ้าน แต่สุดท้ายศรัทธาที่มีต่อเจ้านายก็ถูกหักหลังโดยเจ้านายผู้กระหายในอำนาจและบารมี
ชลัฏ ณ สงขลา รับบท พันตำรวจเอกหลวงเดชจำรัส
ตำรวจที่ยึดมั่นในความถูกต้องแต่สุดท้ายก็ต้องแพ้ให้กับอำนาจของผู้มีอิทธิพล
วิกฤตการณ์รัสเซีย–ยูเครน (พ.ศ. 2564–2565)

สำหรับสถานการณ์การรุกรานยูเครนในปัจจุบัน ดูที่ การรุกรานยูเครนของรัสเซีย พ.ศ. 2565
ในช่วงเดือนมีนาคมและเดือนเมษายน พ.ศ. 2564 ประเทศรัสเซียได้ระดมกำลังทหารประมาณ 100,000 นาย ไปไว้ที่บริเวณพรมแดนของประเทศยูเครน ถือเป็นการระดมกำลังที่ใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่วิกฤตการณ์ไครเมีย เมื่อปี พ.ศ. 2557 เหตุการณ์นี้ส่งผลให้เกิดวิกฤตการณ์ระดับนานาชาติ และมีความกังวลว่าอาจนำไปสู่การยึดครองยูเครน ภาพถ่ายดาวเทียมแสดงให้เห็นว่ามีการเคลื่อนกำลังพล ขีปนาวุธ และอาวุธหุ้มเกราะต่าง ๆ เมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2564 รัสเซียได้ทำการถอนกำลังทหารบางส่วนออกไป  แต่ในเดือนตุลาคมจนถึงเดือนธันวาคมก็มีการระดมกำลังทหารประมาณ 100,000 นาย ทำให้มีความตึงเครียดขึ้นมาอีกครั้ง มีการวิเคราะห์ว่าวิกฤตินี้เป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่มีความตึงเครียดมากที่สุดตั้งแต่สงครามเย็น
ในวันที่ 18 กุมภาพันธ์​ พ.ศ. 2565 เกิดการโจมตีโรงเรียนแห่งหนึ่งในหมู่บ้านสตานิตเซียลูฮานสกาในเขตประเทศยูเครน ด้วยอาวุธปืนใหญ่​ คาดว่าผู้ก่อเหตุอาจเป็นกบฎแบ่งแยกดินแดนที่สนับสนุนประเทศรัสเซีย มีผู้บาดเจ็บจากเหตุการณ์นี้ 3 ราย
ต่อมาในวันที่ 21 กุมภาพันธ์ รัสเซียได้ประกาศรับรองความเป็นรัฐเอกราชของสาธารณรัฐประชาชนดอแนตสก์และสาธารณรัฐประชาชนลูฮันสก์ พร้อมกับเคลื่อนกำลังทหารไปยังบริเวณดอนบัส ซึ่งเป็นที่ตั้งของรัฐทั้งสอง
ในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ รัสเซียประกาศเริ่มต้นปฏิบัติการทางทหารในยูเครนตะวันออก และทำการบุกครองยูเครนอย่างเต็มรูปแบบ
ศรีสุดา รัชตะวรรณ

| ศรีสุดา รัชตะวรรณท> ม. |
| --- | --- |
ศรีสุดา รัชตวรรณ ในวัยสาว
สารนิเทศภูมิหลัง
เกิด: 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2473 ศรีสุดา รัชตะวรรณ จังหวัดยะลา ประเทศสยาม
เสียชีวิต: 1 สิงหาคม พ.ศ. 2548 (74 ปี) กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
คู่สมรส: วินัย จุลละบุษปะ (พ.ศ. 2499 - 2542) (43 ปี)
อาชีพ: นักร้อง นักแสดง
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2491 - 2543 (52 ปี)
ศรีสุดา จุลละบุษปะ (นามสกุลเดิม: รัชตะวรรณ) (12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2473 - 1 สิงหาคม พ.ศ. 2548) อดีตหัวหน้างานบันเทิงวงดนตรีกรมประชาสัมพันธ์ เป็นนักร้องยุคกลางของ วงดนตรีสุนทราภรณ์ เจ้าของฉายา มะดันดอง ดุเหว่าเสียงใส ราชินีเพลงรำวง และ ราชินีเพลงสนุก
ประวัติ > วัยเยาว์

ศรีสุดา รัชตะวรรณ เกิดที่ตำบลพร่อน อำเภอเมือง จังหวัดยะลา เป็นบุตรของหลวงอรรถจารีวรานุวัตร(​บุญมาก รัชตะวรรณ)​ (2444-2494) รับราชการตำแหน่งอัยการจังหวัด และนางบุญทวน (2447-2524) มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน 6 คน ได้แก่
นายบัณฑิต รัชตะวรรณ
นายจิระ รัชตะวรรณ
นายเสริม รัชตะวรรณ
นางศรีสุดา รัชตะวรรณ (จุลละบุษปะ)
นางสุมล รัขตะวรรณ (ฤชุพันธุ์)
น.ท.รัชตะ รัชตะวรรณ
บิดามารดามีพื้นเพเป็นชาวมอญ อยู่ที่จังหวัดปทุมธานี คุณพ่ออาศัยอยู่บริเวณวัดสำแล ต้นคลองประปา คุณแม่อาศัยอยู่ใกล้วัดไก่เตี้ย แต่ศรีสุดาเกิดที่ยะลาเพราะบิดารับราชการเป็นอัยการอยู่ที่นั่น เริ่มศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-2 ที่ โรงเรียนดัดดรุณี จังหวัดฉะเชิงเทรา ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3-4 ที่ โรงเรียนอาจศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นโรงเรียนจอมสุรางค์อุปถัมภ์ และระดับมัธยมศึกษาตอนปลายที่โรงเรียนสตรีวัดระฆัง
ชีวิตนักร้อง

ศรีสุดาชอบร้องเพลงมาตั้งแต่เด็ก แต่คุณพ่อไม่ชอบดนตรีและไม่สนับสนุนให้ลูก ๆ เอาดีทางด้านนี้เลย ต่างจากคุณปู่ หลวงชำนาญรักษาราษฎร์ ซึ่งรับราชการเป็นนายอำเภอที่รักชอบดนตรี จนถึงมีวงดนตรีไทยเป็นของตนเอง ในวัยเด็กศรีสุดาจะหาเพลงฟังได้ยากมากเนื่องจากบ้านอยู่นอกเมือง โดยส่วนมากจะฟังจากวิทยุกรมโฆษณาการเธอจะนั่งจดเนื้อเพลงจากวิทยุ บางครั้งกินข้าวอยู่ก็ทิ้งจานข้าวมาจดเนื้อเพลง และเมื่อตอนศึกษาอยู่ตนจะเป็นผู้นำเต้นและร้องเพลงยั่วสีอื่นเมื่อคราวแข่งกีฬาสีจนได้รับชัยชนะทุกครั้ง
ในปี พ.ศ. 2489-2490 ศรีสุดาได้ย้ายมาอยู่สี่แยกพรานนก โดยตั้งใจมาเรียนต่อที่วัดระฆัง แต่ด้วยใจรักการร้องเพลงจึงได้ไปสมัครเป็นนักร้องวงดนตรีกรมโฆษณาการหรือวงดนตรีสุนทราภรณ์จากการชักชวนของครูแก้ว อัจฉริยะกุลเมื่อปี พ.ศ. 2491 แต่อัตรานักร้องหญิงเต็ม จึงไปสมัครงานเป็นเสมียนที่กรมไปรษณีย์กลาง และได้พบกับครูพจน์ จารุวณิช เจ้าของคณะละครวิทยุ และวงดนตรีจารุกนก จึงได้มีโอกาสเล่นละครและร้องเพลงร่วมกับวงในระหว่าง พ.ศ. 2491-2495
ต่อมาในปีพ.ศ. 2495 ช่วงเปลี่ยนจากกรมโฆษณาการเป็นกรมประชาสัมพันธ์ ตำแหน่งนักร้องหญิงของวงดนตรีกรมประชาสัมพันธ์ว่างลง เนื่องจากมัณฑนา โมรากุล, เพ็ญศรี พุ่มชูศรี และจันทนา โอบายะวาทย์ ลาออก ศรีสุดา รัชตะวรรณจึงไปสมัครเป็นนักร้องอีกครั้ง โดยใช้เพลงทดสอบคือ ดอกไม้ใกล้มือ คนึงครวญ และ คลื่นกระทบฝั่ง ในครั้งนั้น มีผู้สอบผ่านเข้าเป็นนักร้องในคราวเดียวกัน 3 คน คือวรนุช อารีย์สอบได้ที่ 1 ศรีสุดาได้ที่2 และ พูลศรี เจริญพงษ์ได้ที่3
เมื่อมาอยู่วงดนตรีสุนทราภรณ์ศรีสุดาได้บันทึกเสียงเพลงกามฤทธิ์เป็นเพลงแรก ตามด้วยเพลงอื่น ๆ อีกมากมาย ซึ่งลักษณะพิเศษของศรีสุดา รัชตะวรรณ คือ เป็นผู้มีพรสวรรค์ด้านน้ำเสียงที่เป็นอมตะเป็นสัญลักษณ์ของความสดชื่นในด้านเสียงเพลง เพราะเมื่อใดก็ตามถ้ามีงานหรือมีการแสดงหรือขับร้องเพลงในแนวของเพลงที่ให้ความสนุกสนานสดชื่นหรือเพลงปลุกใจชื่อของศรีสุดา รัชตะวรรณ จะโดดเด่นขึ้นมาทันทีอีกทั้งยังสะกดท่านผู้ฟังและผู้ชมให้สนุกสนานไปด้วยจากท่วงทำนองของเพลงในจังหวะร่าเริง ที่ใช้นำมาขับร้องประกอบการเต้นรำในจังหวะต่าง ๆ แม้กระทั่งในวันประเพณีสำคัญ เช่น ปีใหม่ สงกรานต์ ลอยกระทง โดยเธอนับได้ว่าเป็นนักร้องแม่เหล็กของวงดนตรีสุนทราภรณ์อีกหนึ่งคน ซึ่งหากจะบอกว่า "ใครฟังเพลงสุนทราภรณ์แต่ไม่รู้จักศรีสุดาเป็นไปไม่ได้" ก็เห็นจะจริง
ศรีสุดาโด่งดังเป็นอย่างมากเมื่อได้ขับร้องเพลงจังหวะสนุกสนานคู่กับคู่ขวัญ คือเลิศ ประสมทรัพย์ โดยทั้งคู่มีผลงานร้องร่วมกันมากมายทั้งเพลงคู่ เพลงรำวง เพลงตะลุง จนมีหลายคนคิดว่าทั้งสองเป็นคู่ชีวิตกัน โดยเลิศ ประสมทรัพย์เคยตั้งฉายาให่คู่ขวัญของตัวเองว่ามะดันดองซึ่งมาจากน้ำเสียงและลีลาการร้องที่เปรี้ยว ๆ แบะเธอได้รับฉายาอื่น ๆ จากแฟนเพลงมากมาย เช่น ดุเหว่าเสียงใส ราชินีรำวง, ราชินีเพลงสนุก และอื่น ๆ
ชีวิตนักร้อง > ชีวิตส่วนตัว

ที่วงดนตรีกรมประชาสัมพันธ์ ศรีสุดาได้พบรักกับกับวินัย จุลละบุษปะนักร้องรุ่นพี่ และใช้ชีวิตคู่กันมาตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2499 โดยไม่มีบุตร
และหลังวินัย จุลละบุษปะ เกษียณอายุราชการ เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2526 ทั้งคู่ร่วมกันตั้งวงดนตรีชื่อว่า วงดนตรีสังคีตสัมพันธ์ โดยมีเสถียร ปานคง อดีตข้าราชการกรมประชาสัมพันธ์ เป็นผู้ควบคุมวง  และได้ฝึกหัดลูกศิษย์มากมาย เช่น โฉมฉาย อรุณฉาน สุภาภรณ์ ชำนิราชกิจ ชลาธิป ปิ่นสุวรรณ กฤติยาพร กลพิสุทธิ์ โสมรัศมิ์ เกาวนันท์ ภรพรรณ เอี่ยมวุฒิ กอบศักดิ์ ชมวัน และคนอื่น ๆ
ชีวิตนักร้อง > เกษียณอายุราชการ

ศรีสุดา รัชตะวรรณ รับราชการที่กรมประชาสัมพันธ์เป็นเวลา 39 ปี จนกระทั่งเกษียณอายุราชการเมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2534 โดยได้รับตำแหน่งเป็นหัวหน้างานบันเทิง คนที่ 5 ต่อจาก เอื้อ สุนทรสนาน, ระวี พงษ์ประภาส, วินัย จุลละบุษปะ และใหญ่ นภายน นับว่าเป็นหัวหน้างานบันเทิงหญิงคนแรกของกรมประชาสัมพันธ์
บั้นปลายชีวิต

วันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2543 ได้รับการผ่าตัดทำการฉีดสี เพื่อทำบอลลูนหัวใจ แต่เธอเองก็มีความกลัวเพราะเคยแพ้ยาสลบ ในขณะที่กำลังผ่าตัดได้เกิดไฟดับขึ้น ทำให้เธอมีอาการสมองขาดเลือด ไม่รู้สึกตัวอยู่ห้อง ICU 2 เดือน
ต่อมาพี่น้องของศรีสุดานำมารักษาที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ มีอาการดีขึ้นทานอาหารได้พูดได้พยุงเดินได้ แต่ไม่สามารถลืมตาเองได้ สามารถมองเห็นได้ชัดเมื่อเปิดหนังตาข้างหนึ่งแล้วปิดข้างหนึ่งไว้
ต่อมาก็มาพักรักษาตัวที่บ้านพูดได้ไม่กี่คำ ลืมตาไม่ได้ ทำตามคำสั่งพอได้ นอนอยู่กับเตียงให้อาหารทางสายยาง อุจจาระปัสสาวะโดยใช้ผ้าอ้อม ไม่สามารถรักษาให้หายเป็นปกติเช่นคนธรรมดาได้ อีกทั้งไม่สามารถประกอบกิจการงานใด ๆ ด้วยตนเองได้ โดยได้เข้ารับการรักษาตัวครั้งสุดท้ายที่วชิรพยาบาล จนถึงแก่กรรม เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2548 สิริอายุ 75 ปี
ขณะที่ศรีสุดา รัชตะวรรณ เจ็บป่วยอยู่นั้น นางสุมล ฤชุพันธุ์ นาวาโท รัชต รัชตะวรรณ ผู้ซึ่งเป็นน้องสาวและน้องชายร่วมบิดามารดาเดียวของศรีสุดา รัชตะวรรณ และนางประไพ รัชตะวรรณ ผู้เป็นพี่สะใภ้ ได้ยื่นคำร้องต่อศาลขอให้ศาลมีคำสั่งให้ศรีสุดา รัชตะวรรณ เป็นคนเหมือนไร้ความสามารถ ศาลได้ไต่สวนพยานหลักฐานของบรรดาน้องชายน้องสาวและพี่สะใภ้แล้ว มีคำสั่งให้ศรีสุดา รัชตะวรรณ เป็นคนเสมือนไร้ความสามารถและให้อยู่ในความพิทักษ์ของน้องสาวน้องชายและพี่สะใภ้ดังกล่าว เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2543
ตัวอย่างผลงาน > บทเพลงขับร้องเดี่ยว

พบกันด้วยเพลง, กบใต้กอบัว, แมวกะหนู, กิเลสคน, กีฬาหัวใจ, ช้าช้า, ทะเลรัก, เงิน, เพลงอภินันท์, เมื่อมาอย่ากลัว, รักเอ๋ยรัก, สวรรค์สวิง, อารมณ์หวัง, ยิ้ม, ช่างร้ายนัก, รักฉันสักคน, รักจริงไหม, สวรรค์อุรา, งานเงิน, เปล่า, ช้ำช้ำช้ำ, ชายไร้เชิง, อย่ามัวมอง, อาวรณ์รัก, เริงเพลงสวิง, บาปบุญมีจริง เป็นต้น
ตัวอย่างผลงาน > ขับร้องนำหมู่

สุขกันเถอะเรา, ชื่นชีวิต (นำหมู่ร่วมกับวินัย จุลละบุษปะ), เพลงฟ้า, โลกอลวน, ชะชะช่าพาเพลิน, ชะชะช่ากล่อมใจ, เพลงพาสุข, กามฤทธิ์, นี่แหละสวรรค์, จะเป็นอย่างไรถ้าหญิงชายไม่รักกัน (นำหมู่ร่วมกับวรนุช อารีย์), ศรรัก, ป่วยการรัก, เพลงเนรมิตร, ภัยพ่ายน้ำใจไทย, เพลงพาชื่น (นำหมู่คู่วรนุช อารีย์), คนอลเวง เป็นต้น
ตัวอย่างผลงาน > บทเพลงขับร้องคู่

ไพรพิศดาร (คู่เลิศ ประสมทรัพย์), นกเขาไพร (คู่เลิศ ประสมทรัพย์), รักจำร้าง (คู่วินัย จุลละบุษปะ), ไม่รักใครเลย (ร่วมกับวินัย จุลบุษปะ, เลิศ ประสมทรัพย์, สมศักดิ์ เทพานนท์), จุดไต้ตำตอ (ร่วมกับเลิศ ประสมทรัพย์, สมศักดิ์ เทพานนท์), หนีไม่พ้น (ร่วมกับเลิศ ประสมทรัพย์, สมศักดิ์ เทพานนท์), รื่นเริงใจ (ร่วมกับ วรนุช อารีย์, มาริษา อมาตยกุล), สามนัด (ร่วมกับเลิศ ประสมทรัพย์, วรนุช อารีย์, มาริษา อมาตยกุล), ตามทุย (คู่ชวลี ช่วงวิทย์, เลิศ ประสมทรัพย์, สมศักดิ์ เทพานนท์), คู่รักคู่ขอ (คู่เลิศ ประสมทรัพย์), พนาโศก (คู่เลิศ ประสมทรัพย์), สัญญารัก (คู่เลิศ ประสมทรัพย์), หนุ่มง้อสาวงอน (คู่เลิศ ประสมทรัพย์), รักแท้ (คู่สมศักดิ์ เทพานนท์), อย่าลืมฉัน (คู่สมศักดิ์ เทพานนท์) เป็นต้น
ตัวอย่างผลงาน > รำวง/ตะลุง

รำวงสาวบ้านแต้, รำวงหนุ่มบ้านแต้, รำวงปูจ๋า, รำวงลีลารัก, รำวงหมองู, เริงตลุง, ตลุงจำลา, ตลุงถ้ารักจริง, ตะลุงแมลงแฝงดอกไม้, รำวงดาวพระศุกร์, ระบำบ้านนา, ยายกะตา, รับขวัญปีใหม่, ตะลุงมอญซ่อนผ้า, เริงสงกรานต์, ตะลุงดับเพลิงรัก, ตะลุงขำจริง, รำวงสงกรานต์หวานใจ, ตะลุงสุขสงกรานต์, รำวงฝนตกฟ้าร้อง, รำวงฝนมาทุยหาย, รำวงมาลัยรจนา, รำวงชมสวรรค์, เฮฮาวาตูซี่, สวรรค์สลูปี้, ขวัญข้าว เป็นต้น
ตัวอย่างผลงาน > ผลงานนำมาบันทึกเสียงใหม่

บ้านเรือนเคียงกัน(ต้นฉบับสุปาณี พุกสมบุญ, มองอะไร(ต้นฉบับสุปาณี พุกสมบุญ, หนูเล็ก(ต้นฉบับจันทนา โอบายะวาทย์, รื่นเริงใจ(ต้นฉบับมัณฑนา โมรากุล), ปากกับใจ(ต้นฉบับสุปาณี พุกสมบุญ) เป็นต้น
ตัวอย่างผลงาน > ผลงานด้านการแสดง

เริ่มจากการพากย์เสียงละครวิทยุของคณะจารุกนก และเล่นละครประกอบเพลงให้กับคณะสุนทราภรณ์ จากนั้นก็แสดงเป็นตัวประกอบละครเวทีและตัวประกอบละครที่ช่อง 4 บางขุนพรหมหลายเรื่อง เช่น เรื่องไซซี นุสรา เรือมนุษย์ ขุนศึก ส่วนทางด้านภาพยนตร์เคยแสดงนำในภาพยนตร์เรื่อง พล นิกร กิมหงวน และรับเชิญแสดงภาพยนตร์เรื่องอกธรณี ผลงานการแสดงในช่วงหลัง ๆ เช่น ละครเรื่องมายา พ.ศ. 2524 ได้รับบทเป็น ศุภลักษณ์ น้องสาวของอินทนิล เรื่องพรหมไม่ได้ลิขิต เรื่องอีสา พ.ศ. 2525 เป็นต้น
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2533 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 2 ทวีติยาภรณ์มงกุฎไทย (ท.ม.)
ราชสถานศิลปะการละคร (ประเทศอังกฤษ)

เว็บย่อ
RADA
| --- | --- |
ทางเข้าหลักของสถาบันบนถนนโกเวอร์  (ปี ค.ศ. 1905)
ประเภท: ศิลปะการละคร
สถาปนา: ค.ศ. 1904
นายกสภาฯ: เซอร์สตีเฟ่น เวลีย์-โคเฮน
อธิการบดีมหาวิทยาลัย: เซอร์ เคนเน็ธ บรานาห์
ผู้อำนวยการ: เอ็ดเวิร์ด เคมพ์
ที่ตั้ง: ลอนดอน, ประเทศอังกฤษ
เครือข่าย: คิงส์คอลเลจ ลอนดอน เบอร์เบค มหาวิทยาลัยลอนดอน เครือข่ายสถาบันนาฏศิลป์ (CDD)
เว็บไซต์: www.rada.ac.uk

ราชสถานศิลปะการละคร (อังกฤษ: Royal Academy of Dramatic Art, หรือ  สถาบัน RADA) เป็นสถาบันอุดมศึกษาเฉพาะทางศิลปะการละคร ในกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ที่ให้การศึกษาและฝึกอบรมทางด้านภาพยนตร์ โทรทัศน์ และโรงละคร เป็นสถาบันสอนศิลปะการแสดงละครที่เก่าแก่และมีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งในสหราชอาณาจักร ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1904 โดยเฮอร์เบิร์ต เบียร์บุช ทรี
สถาบัน RADA เป็นสถาบันในเครือข่ายสถาบันนาฏศิลป์ (Conservatoire for Dance and Drama, CDD)  หลักสูตรอุดมศึกษาที่เปิดสอนโดยสถาบัน RADA ได้รับการรับรองจากคิงส์คอลเลจ ลอนดอน  และผู้ที่สำเร็จการศึกษาในหลักสูตรอุดมศึกษาจากสถาบันได้รับปริญญาเช่นเดียวกับนักศึกษาคณะศิลปศาสตร์และมนุษยศาสตร์ คิงส์คอลเลจ  สถาบันตั้งอยู่ในย่านบลูมส์บิวรีในกลางกรุงลอนดอน ใกล้กับคอมเพล็กสภาสถาบันของมหาวิทยาลัยลอนดอน
นักศึกษาระดับปริญญาตรีมีสิทธิ์ได้รับเงินกู้เพื่อการศึกษาของรัฐบาลผ่านเครือข่ายสถาบันนาฏศิลป์ สถาบันยังมีทุนการศึกษาและโครงการทุนสนับสนุนการศึกษาจากแหล่งทุนภายนอก ซึ่งให้ความช่วยเหลือทางการเงินกับนักศึกษาจำนวนมากในสถาบัน
ผู้อำนวยการปัจจุบันของสถาบัน คือ เอ็ดเวิร์ด เคมพ์ (Edward Kemp)  นายกสภาสถาบัน คือ เซอร์สตีเฟ่น เวลีย์-โคเฮน และรองนายกสภา คือ อลัน ริคแมน จนกระทั่งเขาเสียชีวิตในปี ค.ศ. 2016
ประวัติ

สถาบัน RADA ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1904 โดยเซอร์ เฮอร์เบิร์ต เบียร์บุช ทรี (Herbert Beerbohm Tree) ผู้จัดการฝ่ายนักแสดงในโรงละคร His Majesty ในเมืองเฮย์มาร์เก็ต ในปี ค.ศ. 1905 สถาบันได้ย้ายไปอยู่ที่ถนนโกเวอร์ 52 และมีการจัดการประชุมสภาเพื่อดูแลสถาบัน สมาชิกของสภาสถาบัน ได้แก่ จอร์จ เบอร์นาร์ด ชอว์ ซึ่งต่อมาได้บริจาคเงินค่าลิขสิทธิ์ของบทละคร Pygmalion ให้กับสถาบัน และให้การบรรยายแก่นักศึกษาที่สถาบัน
ในปี ค.ศ. 1920 สถาบันได้จัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการโดยได้รับพระบรมราชานุญาต (Royal Charter) จากพระเจ้าจอร์จที่ 5 แห่งสหราชอาณาจักร และในปีต่อมาก็มีโรงละครแห่งใหม่ตั้งอยู่บนถนน Malet หลังอาคารบนถนนโกเวอร์ เจ้าชายแห่งเวลส์ ทรงเป็นเกียรติในพิธีเปิดโรงละคร อาคารบนถนนโกเวอร์ถูกรื้อถอนในปี ค.ศ. 1927 และถูกแทนที่ด้วยอาคารใหม่ซึ่งได้รับทุนจากจอร์จ เบอร์นาร์ด ชอว์ ซึ่งยังมอบทุนให้กับสถาบันจาก 1 ใน 3 ของค่าสิทธิประโยน์จากงานของเขาเมื่อชอว์เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1950
ในปี ค.ศ. 1923 จอห์น เกลกุด (John Gielgud) ได้ศึกษาที่สถาบัน RADA เป็นเวลาหนึ่งปี หลังจากนั้นเกลกุดก็เป็นประธานของสถาบันและเป็นสมาชิกกิตติมศักดิ์คนแรกของสถาบัน  นักแสดงที่มีชื่อเสียงหลายคนได้มีบทบาทผู้นำในสถาบัน RADA ได้แก่ Richard Attenborough, Oliver Neville, Nicholas Barter และอลัน ริกแมน
ในปี ค.ศ. 1924 สถาบัน RADA ได้รับทุนอุดหนุนครั้งแรกจากรัฐบาล 500 ปอนด์ ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาสถาบันได้รับการสนับสนุนอื่น ๆ จากรัฐบาล รวมถึงทุน 22.7 ล้านปอนด์ โดยการอนุมัติของสภาศิลปะอังกฤษ ซึ่งเป็นทุนจากคณะกรรมการสลากกินแบ่งแห่งชาติ (Arts Council National Lottery Board) ทุนนี้ถูกใช้เพื่อการปรับปรุงอาคารสถานที่และสร้างโรงละคร Varnbrugh ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1996
ในปี ค.ศ. 2001 สถาบันได้เข้าร่วมกับวิทยาลัยเต้นรำร่วมสมัยแห่งลอนดอน เพื่อสร้างเครือข่ายสถาบันนาฏศิลป์ หรือ Conservatoire for Dance and Drama (CDD) แห่งแรกของสหราชอาณาจักร ต่อมาโรงเรียนบัลเลต์และนาฏศิลป์ร่วมสมัยแรมเบิร์ต (Rambert) ก็ได้เข้าร่วมกับ CDD ในปี ค.ศ. 2005
สถาบัน RADA ขยายหลักสูตรในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ได้แก่ หลักสูตรระยะสั้นสำหรับนักแสดงและหลักสูตรสำหรับนักศึกษาอเมริกันและญี่ปุ่นในลอนดอนในปี ค.ศ. 1995-98, หลักสูตรพื้นฐานหนึ่งปีในปี ค.ศ. 2010 และหลักสูตร MA สาขา Text & Performance ร่วมกับวิทยาลัยเบอร์เบค (Birkbeck) มหาวิทยาลัยลอนดอน ในปี ค.ศ. 2010  และหลักสูตร MA Theater Lab และการออกแบบเสียงในโรงละครในปี ค.ศ. 2011
RADA ในธุรกิจ

ในปี ค.ศ. 2000 สถาบันได้จัดตั้งบริษัท RADA Enterprises จำกัด ซึ่งมีโปรแกรม RADA ในธุรกิจ ซึ่งให้การฝึกอบรมด้านการสื่อสารและการสร้างทีม ใช้เทคนิคของการฝึกการละครในบริบททางธุรกิจ ผลกำไรที่ได้รับบริษัทจะมอบกลับเข้าสถาบันเพื่อสนับสนุนการฝึกอบรมของนักศึกษา
วิทยาเขต

สถาบันตั้งอยู่ในย่านบลูมส์บิวรีในใจกลางกรุงลอนดอน อาคารหลักของสถาบันตั้งอยู่บนถนน Gower (มีทางเข้าที่สองบนถนน Malet) โดยมีสถานที่ตั้งอยู่ใกล้กับถนน Chenies สามารถเดินไปยังสถานีรถใต้ดิน Goodge และ Euston Square ได้
อาคารบนถนน Gower และถนน Malet ได้รับการพัฒนาใหม่ในช่วงปลายทศวรรษ 1990 และออกแบบโดยสถาปนิก ไบรอัน เอเวอรี่  ซึ่งรวมโรงละครแห่งใหม่เข้าเป็นหนึ่งเดียวกัน และเชื่อมทางเข้าถนนทั้งสองด้าน