stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พระมงกุฎ
ประวัติ > ในรามเกียรติ์ฉบับของไทย

พระมงกุฎในลักษณะโขนไทยคือ มีกายสีเขียว ทรงม้าขาว ผมเกล้าจุก ประวัติของพระมงกุฎตามที่มีปรากฎในรามเกียรติ์คือ พระมงกุฎเป็นบุตรของ พระราม กับ นางสีดา เมื่อนางสีดาถูกพระรามแคลงใจ กล่าวหาว่าแอบคิดถึงทศกัณฐ์ แล้วให้ พระลักษมณ์ นำนางไปประหารชีวิต พระลักษมณ์มิได้ประหารและยังปล่อยนางไปด้วย นางสีดาจึงได้ไปอาศัยอยู่กับ ฤาษีวัชมฤค ในป่า และฝากพระมงกุฎไว้ให้ฤาษีอบรมสั่งสอน วันหนึ่งนางสีดาได้เดินไปท่าน้ำโดยฝากลูกไว้กับฤาษี ระหว่างทางนางสีดานึกขึ้นได้ จึงกลับมานำโอรสไปด้วยในขณะที่ฤาษีกำลังเข้าฌาน ครั้นเมื่อฤาษีลืมตาขึ้นมาไม่พบบุตรนางสีดา ก็ตกใจเกรงว่านางสีดาจะมาต่อว่าตน จึงได้ทำการวาดรูปเหมือนของพระมงกุฎ และทำพิธีชุบชีวิตกุมารขึ้นมาจากรูปวาด ขณะนั้นนางสีดาพาโอรสกลับมาพอดี พระฤๅษีจะลบรูปนัันทิ้ง แต่นางก็ขอให้พระฤาษีชุบพระกุมารต่อไป เพื่อไว้เป็นเพื่อนเล่นกัน กุมารน้อยนี้จึงได้ชื่อว่า พระลบ
ต่อมาพระฤาษีได้ชุบศรให้แก่กุมารทั้งสอง แล้วอบรมสั่งสอนศิลปวิทยาการแขนงต่าง ๆ จนเก่งกล้า ทั้งสองกุมารได้ประลองศรกันบังเกิดเสียงกึกก้องกัมปนาท จนพระรามได้ยินเสียงก็คิดว่าคงเกิดผู้มีฤทธิ์มาแข่งกับพระองค์ จึงทำพิธีปล่อยม้าอุปการให้วิ่งออกไปหาผู้มีฤทธิ์นั้น โดยให้ พระพรต, พระสัตรุด และ หนุมาน เป็นผู้ตามม้าไป เมื่อม้าไปถึงทั้งสองกุมารก็จับมาขี่เล่น หนุมานเห็นดังนั้นก็เข้าต่อสู้ แต่ถูกสองกุมารตีด้วยศรสลบถึงสองครั้งแล้วจับมัดด้วยเถาวัลย์ สักหน้าและสาปว่าผู้เป็นนายเท่านั้นจึงจะแก้ออกได้
ต่อมาพระมงกุฎถูกพระพรตกับพระสัตรุดจับได้ พระมงกุฎถูกแห่ประจาน 3 วัน เพื่อรอการประหาร พระลบจึงหลบหนีมาบอกข่าวแก่นางสีดา และลอบใส่แหวนนางสีดาลงในภาชนะที่นางรำพา (นางฟ้าแปลงกาย) นำไปให้พระมงกุฎดื่มเพื่อช่วยพี่ เมื่อพระมงกุฎใส่แหวนแล้วก็ทำให้หลุดจากเครื่องพันธนาการ
ทั้งสองกุมารจึงร่วมกันสู้รบกับพระราม พระลักษมณ์ พระพรต และพระสัตรุด แต่เมื่อต่างแผลงศร ศรนั้นก็ไม่สามารถประหตประหารกันได้ พระรามเกิดความสงสัยและซักถามประวัติความเป็นมา ทำให้พระรามรู้ว่าคือโอรสของตน การต่อสู้ก็ยุติลง พระรามตามไปจนพบกับนางสีดา และพยายามอ้อนวอนขอคืนดี แต่นางสีดาไม่ยอม ยอมแต่เพียงให้สองกุมารไปอยู่ยังกรุงอโยธยาได้
ภายหลังเมืองไกยเกษได้เสียแก่ ท้าวคนธรรพ์นุราช พระพรต พระสัตรุด, พระมงกุฎ และพระลบได้ยกกองทัพไปตีเอาเมืองคืน โดยพระมงกุฏเป็นผู้ฆ่าท้าวคนธรรพ์นุราชตาย
ประวัติ > ในรามายณะฉบับอินเดีย

ในบทแรกของรามายณะ คือ พาลกัณฑ์ กล่าวถึง ฤๅษีวาลมีกิ ที่บรรยายรามายณะแก่พระลบและพระมงกุฏ สาวกของเขา โดยกล่าวถึงเรื่องราวการเกิดและวัยเด็กของทั้งสอง ที่ถูกกล่าวถึงใน อุตตรกัณฑ์ โดยไม่มีใครเชื่อว่าเป็นผลงานดั้งเดิมของวาลมีกิ ตามบันทึกในตำนานกล่าวว่า นางสีดา ถูกขับไล่ออกจากอาณาจักรเนื่องจากมีข่าวการติฉินนินทาของชาวเมืองเกี่ยวกับความบริสุทธิ์ของนาง นางเสด็จหนีเข้าไปลี้ภัยในอาศรม ของ ฤๅษีวาลมีกิ ซึ่งตั้งอยู่ริมฝั่ง แม่น้ำทัมซา พระมงกุฎและพระลบ เกิดที่อาศรมและได้รับการศึกษาและฝึกฝนวิชาการต่าง ๆ จากฤๅษีวาลมีกิ ซึ่งในครั้งนั้นทั้งสองก็ได้เรียนรู้เรื่องราวของพระรามด้วย
ในการเสี่ยงทาย ม้าอัศวเมธ ของ พระราม ฤๅษีวาลมีกิ นางสีดา พระมงกุฎและพระลบได้ปลอมตัวไปร่วมพิธี
พระมงกุฎและพระลบสวดมนต์รามเกียรติ์ต่อหน้าพระรามและผู้ชมจำนวนมาก เมื่อพระมงกุฎและพระลบท่องมนต์เกี่ยวกับการเนรเทศของนางสีดา พระรามก็เศร้าสลด และฤๅษีวาลมีกิก็เปผิดเผยความจริงเรื่องนางสีดา นางสีดารู้สึกอับอายและเศร้าโศกมากจึงเรียก (พระแม่ธรณี ให้รับเธอไปเพื่อหกนีความอับอาย และเมื่อพื้นดินเปิดขึ้นเธอก็หายตัวไปในนั้น พระรามจึงรู้ว่าพระมงกุฎและพระลบเป็นลูกของเขา
ในวรรณกรรมรามายณะเวอร์ชั่นอื่นบอกว่า พระมงกุฎและพระลบได้จับม้าอัศวเมธได้ และไปปราบพี่น้องของพระราม (พระลักษมณ์, พระพรต และ พระสัตรุด) และกองทัพของพวกเขา เมื่อพระรามทราบข่าวจึงออกมารบกับทั้งสองพระกุมาร เมื่อพระรามมาต่อสู้กับพวกเขา มหาฤๅษีวาลมีกิเข้ามาห้ามทัพระหว่างรบแล้วนางสีดาก็เปิดเผยความจริงว่าพระรามคือพระบิดาและฤๅษีวาลมีกิบอกพระโอรสทั้งสองว่าเพลงรามายณะอันศักดิ์สิทธิ์ที่สองกุมารขับร้องนั้นกล่าวถึงนางสีดาว่าบริสุทธิ์อย่างไร ครั้งอยู่กับมหาราชแห่งลงกา (ทศกัณฐ์) เพื่อล้างภาพลักษณ์ที่เสื่อมเสียของนางสีดาจากชาวเมืองอโยธยา
ฤๅษีวาลมิกิสอนพระมงกุฎ พระลบยิงธนู
ฤๅษีวาลมิกิสอนรามายณะพระมงกุฎ พระลบ
ปีติ

ปิติ (บาลี: Pīti) หมายถึง ความอิ่มใจ ความดื่มด่ำ
ประเภทของปีติ > คัมภีร์วิสุทธิมรรคและวิมุตติมรรค

ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคและวิมุตติมรรค แบ่งปีติเป็นห้าประเภท คือ
ขุททกาปีติ ปีติเล็กน้อย พอขนชูชันน้ำตาไหล
ขณิกาปีติ ปีติชั่วขณะ ทำให้รู้สึกแปลบ ๆ เป็นขณะ ๆ ดุจฟ้าแลบ เสียวซ่านถึงรูขุมขน
โอกกันติกาปีติ ปีติเป็นระลอก หรือปีติเป็นพัก ๆ ทำให้รู้สึกซู่ลงมา ๆ ในกายดุจคลื่นซัดต้องฝั่ง
อุพเพคาปีติ หรือ อุพเพงคาปีติ ปีติโลดลอย เป็นอย่างแรง ให้รู้สึกใจฟู แสดงอาการหรือทำการบางอย่างโดยมิได้ตั้งใจ เช่น เปล่งอุทาน เป็นต้น หรือให้รู้สึกตัวเบา เหมือนลอยขึ้นไปในอากาศ
ผรณาปีติ ปีติซาบซ่าน ให้รู้สึกเย็นซ่านเอิบอาบไปทั่วสรรพางค์ ปีติที่ประกอบกับสมาธิ ท่านมุ่งเอาข้อนี้
ขุททกาปีติและขณิกาปีติสามารถเข้าถึงได้ด้วยศรัทธา โอกกันติกาปีตินั้นถ้ามีมากย่อมทำอุปจารสมาธิให้เกิดขึ้น อุพเพคาปีติที่ยึดติดกับดวงกสิณ ทำให้ทั้งกุศลและอกุศลเกิดขึ้น และขึ้นอยู่กับความเชี่ยวชาญ ผรณาปีติบุคคลทำให้เกิดขึ้นในสภาวะแห่ง อัปปนาสมาธิ
ประเภทของปีติ > คัมภีร์วิมุตติมรรค

ในคัมภีร์วิมุตติมรรค ยังมีการแบ่งอีกแบบหนึ่ง แบ่งปีติเป็นหกประการ คือ
ปีติเกิดจากราคะ ความอิ่มใจเพราะความชอบ หลงใหล และความอิ่มใจที่ประกอบด้วยกิเลส
ปีติเกิดจากศรัทธา ความอิ่มใจของบุคคลผู้มีศรัทธาอย่างแรงกล้า
ปีติเกิดจากความไม่ดื้อด้าน ความอิ่มใจอย่างยิ่งของคนดี มีใจบริสุทธิ์
ปีติเกิดจากวิเวก ความอิ่มใจของบุคคลผู้เข้าปฐมฌาน
ปีติเกิดจากสมาธิ ความอิ่มใจของบุคคลผู้เข้าทุติยฌาน
ปีติเกิดจากโพชฌงค์ ความอิ่มใจที่เกิดจากการดำเนินตามโลกุตตรมรรค ในทุติยฌาน
ธรรมะที่เกี่ยวข้อง

ปีติ พบรวมอยู่ในหลักธรรมอื่น ๆ ทางพุทธศาสนา เช่น
โพชฌงค์ 7 คือธรรมที่เป็นองค์แห่งการตรัสรู้ ได้แก่ สติ ธัมมวิจยะ วิริยะ ปีติ ปัสสัทธิ สมาธิ อุเบกขา)
องค์ฌาน ได้แก่ ในปฐมฌานประกอบด้วย วิตก วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา) ทุติยฌานประกอบด้วย ปีติ สุข และเอกัคคตา)
นอกจากนี้ ปีติยังเป็นหนึ่งในวิปัสสนูปกิเลส 10 (อุปกิเลสแห่งวิปัสสนา)
ปีติเจตสิก

ในคัมภีร์พระอภิธรรม มีการกล่าวถึงปีติในลักษณะที่เป็นเจตสิก (ธรรมชาติที่อาศัยจิตเกิด) เรียกว่า "ปีติเจตสิก" มีลักษณะดังนี้ คือ
มีความแช่มชื่นใจในอารมณ์เป็น "ลักษณะ"
มีการทำให้อิ่มกายอิ่มใจ หรือทำให้ซาบซ่านทั่วร่างกาย เป็น "กิจ"
มีความฟูใจเป็น "ผล"
มีนามขันธ์ 3 ที่เหลือ ได้แก่ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ และวิญญาณขันธ์) เป็น "เหตุใกล้"
ธรรมชาติของปีตินี้ เมื่อเกิดขึ้นกับใครย่อมทำให้ผู้นั้นรู้สึกปลาบปลื้มใจ มีหน้าตาและกายวาจาชื่นบานแจ่มใสเป็นพิเศษ บางทีก็ทำให้รู้สึกซาบซ่านไปทั่วร่างกาย ซึ่งเกิดจากปีติแผ่ซ่านไปทั่วร่างกายนี่เอง และทำให้จิตใจของผู้นั้นแช่มชื่น เข้มแข็ง ไม่รู้สึกเหนื่อยหน่ายต่ออารมณ์
อาการปรากฏของปีตินี้ คือ ทำให้จิตใจฟูอื่มเอิบขึ้นมา
ปีติจะเกิดขึ้นได้นั้น ย่อมต้องอาศัยนามขันธ์ 3 คือ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ และวิญญาณขันธ์ เป็นเหตุใกล้ให้เกิด
เวทนาขันธ์ที่เป็นเหตุใกล้ให้เกิดปีตินั้น ย่อมอาศัยสุขเวทนา เป็นต้น เป็นเหตุให้ปีติเกิด ด้วยเหตุนี้เอง บางทีเราเข้าใจว่า ปีติและสุขเป็นอันเดียวกัน แยกจากกันไม่ได้ แต่ความจริงนั้นปีติกับสุขต่างกัน คือ สุขเป็นเวทนาขันธ์ ปีติเป็นสังขารขันธ์ และเมื่อมีปีติจะต้องมีสุขเสมอแน่นอน แต่ว่าเมื่อมีสุข อาจจะไม่มีปีติด้วยก็ได้
ข้อความอ้างอิง

เมื่อเธอพิจารณาเห็นนิวรณ์ ๕ เหล่านี้ ที่ละแล้วในตน ย่อมเกิดปราโมทย์ เมื่อปราโมทย์แล้วย่อมเกิดปิติ เมื่อมีปีติในใจ กายย่อมสงบ เธอมีกายสงบแล้วย่อมได้เสวยสุข เมื่อมีสุข จิตย่อมตั้งมั่น เธอสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม บรรลุปฐมฌาน มีวิตก มีวิจาร มีปีติและสุขเกิดแต่วิเวกอยู่ เธอทำกายนี้แหละให้ชุ่มชื่น เอิบอิ่มซาบซ่านด้วยปีติและสุขเกิดแต่วิเวก ไม่มีเอกเทศไหน ๆ แห่งกายของเธอทั่วทั้งตัว ที่ปีติและสุขอันเกิดแต่วิเวกจะไม่ถูกต้อง

อีกประการหนึ่ง ภิกษุบรรลุทุติยฌาน มีความผ่องใสแห่งจิตในภายใน เป็นธรรมเอกผุดขึ้น เพราะวิตกวิจารสงบไป ไม่มีวิตก ไม่มีวิจาร มีปีติและสุขเกิดแต่สมาธิอยู่ เธอทำกายนี้แหละให้ชุ่มชื่นเอิบอิ่มซาบซ่าน ด้วยปีติและสุขอันเกิดแต่สมาธิ ไม่มีเอกเทศไหน ๆ แห่งกายของเธอทั่วทั้งตัว ที่ปีติและสุขอันเกิดแต่สมาธิจะไม่ถูกต้อง
ความปราโมทย์ย่อมเกิดแก่เธอผู้รู้แจ้งอรรถ รู้แจ้งธรรม ความอิ่มใจย่อมเกิดแก่เธอผู้ปราโมทย์แล้ว กายของเธอผู้มีใจประกอบด้วยปีติ ย่อมสงบระงับ เธอผู้มีกายสงบระงับแล้ว ย่อมเสวยความสุข จิตของเธอผู้มีความสุข ย่อมตั้งมั่น
สังขารทั้งหลายมีอวิชชาเป็นที่อิงอาศัย วิญญาณมีสังขารเป็นที่อิงอาศัย นามรูปมีวิญญาณเป็นที่อิงอาศัย ผัสสะมีสฬายตนะเป็นที่อิงอาศัย เวทนามีผัสสะเป็นที่อิงอาศัย ตัณหามีเวทนาเป็นที่อิงอาศัย อุปาทานมีตัณหาเป็นที่อิงอาศัย ภพมีอุปาทานเป็นที่อิงอาศัย ชาติมีภพเป็นที่อิงอาศัย ทุกข์มีชาติเป็นที่อิงอาศัย ศรัทธามีทุกข์เป็นที่อิงอาศัย ความปราโมทย์มีศรัทธาเป็นที่อิงอาศัย ปีติมีปราโมทย์เป็นที่อิงอาศัย ปัสสัทธิมีปีติเป็นที่อิงอาศัย สุขมีปัสสัทธิเป็นที่อิงอาศัย สมาธิมีสุขเป็นที่อิงอาศัย ยถาภูตญาณทัสสนะมีสมาธิเป็นที่อิงอาศัย นิพพิทามียถาภูตญาณทัสสนะเป็นที่อิงอาศัย วิราคะมีนิพพิทาเป็นที่อิงอาศัย วิมุตติมีวิราคะเป็นที่อิงอาศัย ญาณในธรรมเป็นที่สิ้นไปมีวิมุตติเป็นที่อิงอาศัย
พระสิทธัตถพุทธเจ้า

ระวังสับสนกับ พระโคตมพุทธเจ้า
| พระสิทธัตถพุทธเจ้า> ข้อมูลทั่วไป |
| --- | --- |
สถานที่ประสูติ: เขมมิคทายวัน
สถานที่บรรลุธรรม: โคนต้นกะหนานปลิง
ตำแหน่ง: พระพุทธเจ้า
ก่อนหน้า: พระธรรมทัสสีพุทธเจ้า
ถัดไป: พระติสสพุทธเจ้า
สถานที่ปรินิพพาน: วัดสุมิตตาราม
ฐานะเดิม
ชาวเมือง: กรุงเวภาระ
พระบิดา: พระเจ้าอุเทน
พระมารดา: พระนางสุผัสสา
วรรณะเดิม: กษัตริย์
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมพระพุทธศาสนา
พระสิทธัตถพุทธเจ้า (บาลี: Siddhattha Buddha) เป็นพระพุทธเจ้าพระองค์ที่ 16 ในพุทธวงศ์ของพระโคตมพุทธเจ้า ตรัสรู้เมื่อ 94 มหากัปที่แล้ว
พระประวัติ

พระสิทธัตถพุทธเจ้า มีพระนามเดิมว่าเจ้าชายสิทธัตถะ เป็นพระราชโอรสในพระเจ้าอุเทนและพระนางสุผัสสาแห่งกรุงเวภาระ ประสูติที่วีริยราชอุทยาน มีปราสาท 3 หลังเป็นที่ประทับคือ โกกาสะ อุปละ และโกกนุทะ (อรรถกถาว่าปทุมะ) และมีพระสนมกำนัล 2 นาง เมื่อเจริญวัยได้ทรงอภิเษกสมรสกับพระนางสุมนา มีพระโอรสด้วยกันพระองค์หนึ่งคือ เจ้าชายอนูปมะ
เมื่อพระชนมายุได้หมื่นปี ได้ทรงเห็นเทวทูต 4 จึงเกิดความเบื่อหน่ายโลก ตัดสินพระทัยประทับพระวอทองเสด็จออกผนวช โดยมีข้าราชบริพารแสนโกฏิคนออกบวชตามเสด็จ พระองค์ทรงบำเพ็ญเพียรอยู่ 10 เดือน  ถึงวันเพ็ญเดือนหก ได้เสวยข้าวมธุปายาสที่ธิดาพราหมณ์ชื่อนางสุเนตตานำมาถวาย แล้วไปประทับพักกลางวันป่าพุทรา ทรงได้รับหญ้า 8 กำที่คนเฝ้าไร่ข้าวเหนียวชื่อวรุณะนำมาถวาย ทรงนำมาปูรองประทับนั่งที่โคนต้นกะหนานปลิง (บาลี: กณิการ) บำเพ็ญเพียรต่อจนได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าในตอนรุ่งเช้า
หลังจากตรัสรู้ได้ทรงประกาศพระศาสนา ตราบจนเสด็จดับขันธปรินิพพานที่อโนมาราม กรุงกาญจนเวฬุ ขณะพระชนมายุ 100,000 พรรษา
พระสิทธัตถพุทธเจ้ามีคู่อัครสาวกนามว่าพระสัมพละและพระสุมิตตะ คู่อัครสาวิกาคือพระสีวลาเถรีและพระสุรามา และพระเรวตะเป็นพระอุปัฏฐาก
ความเกี่ยวข้องกับพระโคตมพุทธเจ้า

ในสมัยพระสิทธัตถพุทธเจ้า พระโคตมพุทธเจ้าเสวยพระชาติเป็นดาบสทรงอภิญญา มีชื่อมงคล ได้ถวายผลหว้าแก่พระพุทธเจ้าพระองค์นั้น จึงทรงพยากรณ์ว่ามงคลดาบสจะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าในอีก 94 กัปข้างหน้า
พิพิธภัณฑ์ลาฮอร์

| --- | --- |
لہور میوزیم عجائب گھر لاہور
อาคารพิพิธภัณฑ์ลาฮอร์ ผลงานออกแบบของสถาปนิกคงคา ราม
ที่ตั้งในลาฮอร์
ชื่อเดิม: พิพิธภัณฑ์กลาง
ก่อตั้ง: 1865, ย้ายมาที่ปัจจุบันในปี 1894
ที่ตั้ง: เดอะมอลล์ ลาฮอร์ แคว้นปัญจาบ ประเทศปากีสถาน
พิกัดภูมิศาสตร์: 31°34′06″N 74°18′29″E﻿ / ﻿31.568226°N 74.308174°E﻿ / 31.568226; 74.308174
ประเภท: โบราณคดี, ศิลปะ
ขนาดผลงาน: 58,000
จำนวนผู้เยี่ยมชม: 227,994 (2018)
ภัณฑารักษ์: Naushaba Anjum
เว็บไซต์: เว็บไซต์ทางการ
พิพิธภัณฑ์ลาฮอร์ (ปัญจาบ: لہور میوزیم; อูรดู: عجائب گھر لاہور; "บ้านอัศจรรย์ลาฮอร์") เป็นพิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ในย่านเดอะมอลล์ นครลาฮอร์ แคว้นปัญจาบ ประเทศปากีสถาน เปิดทำการครั้งแรกในปี 1865 ก่อนที่จะย้ายมาตั้งที่ปัจจุบันในปี 1894 พิพิธภัณฑ์ลาฮอร์เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศปากีสถาน และมีผู้เข้าชมมากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ
ของสะสมของพิพิธภัณฑ์รวมถึงงานพุทธศิลป์โบราณจากวัมนธรรมอินโด-กรีก และ คันธาระ, โบราณวัตถุจากอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ, จักรวรรดิโมกุล, จักรวรรดิสิกข์ และจักรวรรดิอังกฤษ
ในปี 1948 หลังการแบ่งปัญจาบ โบราณวัตถุของพิพิธภัณฑ์ได้ถูกแบ่งกันระหว่างสองประเทศที่เกิดขึ้นใหม่ซึ่งได้แก่อินเดียกับปากีสถาน โดยราว 60% ของของสะสมเดิมคงอยู่กับพิพิธภัณฑ์ลาฮอร์ในปากีสถาน ที่เหลือถูกส่งมอบแก่อินเดียและสุดท้ายได้นำไปเก็บรักษาที่พิพิธภัณฑ์และหอศิลป์แห่งรัฐในจัณฑีครห์ซึ่งสร้างขึ้นเพื่อการนี้โดยเฉพาะ
แหล่งข้อมูลอื่น

Official website
Official Facebook page
Official Twitter page
Lahore Museum  at Google Cultural Institute
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  ISNI  VIAF 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ 
อื่น ๆ:  IdRef
พระธรรม (ศาสนาพุทธ)

พระธรรม หมายถึงธรรมะซึ่งพระพุทธเจ้าทรงค้นพบและนำออกเผยแผ่ หรือคำสอนของพระพุทธเจ้า เกี่ยวกับความจริงตามธรรมชาติของทุกข์และวิธีการดับทุกข์  ธรรมะของพระพุทธเจ้านั้นแต่เริ่มสืบทอดกันด้วยวิธีท่องจำแบบปากต่อปาก เรียกว่า "มุขปาฐะ" สมัยต่อมาจึงได้มีการบันทึกไว้เป็นลายลักษณ์อักษร คัมภีร์ที่บันทึกพระธรรมของพระพุทธเจ้านั้น เรียกว่า พระไตรปิฎก และยังมีคัมภีร์อื่น ๆ ที่แต่งภายหลังเพื่อขยายความอีก ได้แก่ อรรถกถา ฎีกา อนุฎีกา ตามลำดับ
ธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงค้นพบนั้น  เป็นสิ่งที่มีอยู่แต่เดิมแล้ว ไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมพระพุทธองค์  แต่ทรงเป็นผู้ค้นพบแล้วนำมาประกาศ  อาจพอกล่าวได้ว่าการเรียนรู้พระธรรม ก็คือการเรียนรู้ธรรมดาโลก และเรียนรู้สิ่งที่เป็นปกติที่มีบ่อเกิดที่มาว่ามาอย่างไร เป็นไปได้อย่างไร
ความหมาย

พระธรรม (บาลี: धम्मDhamma;สันสกฤต: धर्म Dharma) ซึ่งมีรากศัพท์มาจากคำว่า "ธา" ที่หมายถึง ยก, พยุง, สนับสนุน, เกื้อหนุน
ธรรมคุณ

ใน วัตถูปมสูตร และ มหานามสูตร พระพุทธเจ้าตรัสถึงคุณลักษณะ 6 อย่างของพระธรรม ได้แก่
สฺวากฺขาโต (Svakkhato) พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสดีแล้ว
สนฺทิฏฺฐิโก (Sanditthiko) ผู้ปฏิบัติจะพึงเห็นชัดด้วยตนเอง
อกาลิโก (Akāliko) ไม่ประกอบด้วยกาล
เอหิปสฺสิโก (Ehipassiko) ควรเรียกให้มาดู
โอปนยิโก (Opānayiko) ควรน้อมเข้ามา
ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺโพ วิญญูหิ (Paccattam veditabbo viññūhi) วิญญูชนพึงรู้เฉพาะตน
การปฏิบัติพระธรรมจะนำมาซึ่ง ความสงบ และ ความสุข แก่ตนผู้ปฏิบัติ ดังนั้นจึงเป็นความรับผิดชอบของตนเองในการปฏิบัติพระธรรม
การศึกษาพระธรรมในปัจจุบัน

ปัจจุบัน การศึกษาพุทธธรรมหรือพระพุทธศาสนาในประเทศพุทธเถรวาทและมหายาน นิยมจัดการเรียนการสอนแบบมหาวิทยาลัย โดยอาจจัดควบคู่ไปกับการเรียนการสอนตามแบบที่สืบทอดกันมาแต่โบราณในประเทศนั้น ๆ เช่น ในประเทศไทย นอกจากจะมีมหาวิทยาลัยสงฆ์แล้ว ยังคงมีการเรียนการสอนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม และบาลีอยู่ เป็นต้น
การศึกษาพุทธศาสนาในระดับนานาชาติในปัจจุบัน เป็นที่สนใจของตะวันตกอย่างกว้างขวาง หลังจากมีการจัดตั้งสมาคมบาลีปกรณ์ และองค์กรพุทธต่าง ๆ ขึ้นมามากมายหลายแห่ง ทั้งในอังกฤษ ฝรั่งเศส สหรัฐ เยอรมนี ฯลฯ  เพื่อค้นคว้าหลักพุทธธรรมที่ปรากฏในคัมภีร์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น ภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต ภาษาทิเบต และ ภาษาจีน ทำให้การศึกษาพุทธธรรมขยายตัวอย่างรวดเร็ว ปัจจุบันนี้ มหาวิทยาลัยทั้งยุโรปและอเมริกาหลายแห่งอาจเปิดสอนพุทธธรรมทั้งระดับปริญญาตรี ปริญญาโท ปริญญาเอก
แหล่งข้อมูลอื่น

ศูนย์พุทธศาสน์ศึกษา มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด
ฟาเลชายหาด

ฟาเลชายหาด
ฟาเลชายหาดเป็นกระท่อมมุงหลังคาอย่างเรียบง่ายในประเทศซามัว อย่างไรก็ตามฟาเลลักษณะนี้สามารถพบได้ทั่วไปในส่วนอื่นของภูมิภาคพอลินีเชียอีกด้วย ลักษณะทางสถาปัตยกรรมของฟาเลชายหาดประกอบด้วยเสาจำนวนหนึ่ง ไม่มีกำแพงและมีหลังคามุงในลักษณะกลมหรือรี ฟาเลชายหาดได้รับความนิยมทางการท่องเที่ยวเป็นอย่างมาก ในฐานะที่พักราคาประหยัดริมชายหาด โดยชาวซามัวจะให้ผู้มาเยือนเช่าฟาเลชายหาดเพื่อสร้างรายได้เพิ่มเติมให้กับครอบครัว
คำว่า ฟาเล (ซามัว: fale) เป็นศัพท์ซามัวที่ใช้เรียกสิ่งปลูกสร้างทุกประเภท โดยเป็นศัพท์ที่ใช้ในภาษากลุ่มพอลินีเชียอื่นด้วย และคล้ายคลึงกับคำว่าฟาเร (whare) ในภาษามาวรี
ในสถาปัตยกรรมซามัวมีชื่อเรียกสำหรับกระท่อมอย่างเรียบง่ายนี้ว่า ฟาเลโอโอ (ซามัว: faleo'o) ซึ่งมีทั่วไปในหมู่บ้าน ใช้สำหรับเป็นพื้นที่เก็บของเพิ่มเติมหรือเก็บเรือ
ระเบียงภาพ

ฟาเลชายหาดบนเกาะมาโนโน
ภายในของฟาเลชายหาด
มองออกไปจากฟาเลชายหาด
ฟาเลชายหาดที่ฟาเลอาลูโป เกาะซาไวอี
ประมุขแห่งรัฐซามัว

| โอเลอาโอโอเลมาโล |
| --- | --- |
O le Ao o le Malo o Malo Saʻoloto Tutoʻatasi o Sāmoa
ตราแผ่นดิน
ธงชาติ
ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน วาอาเลโตอา ซูอาลาอูวีที่ 2 ตั้งแต่ 21 กรกฎาคม 2017
การเรียกขาน: ฮีส ไฮเนส
ที่ว่าการ: อาปีอา
ผู้แต่งตั้ง: รัฐสภาซามัว
วาระ: 5 ปี  ต่อได้หนึ่งสมัยติดต่อกัน
ตราสารจัดตั้ง: รัฐธรรมนูญซามัว
ตำแหน่งก่อนหน้า: พระมหากษัตริย์แห่งซามัวตะวันตก
ผู้ประเดิมตำแหน่ง: เมอาโอเล และ ตานุมาฟิลิที่ 2
สถาปนา: 1 มกราคม 1962
เงินตอบแทน: 82,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อปี
โอเลอาโอโอเลมาโล หรือ หัวหน้ารัฐบาล (ซามัว: O le Ao o le Malo) เป็นประมุขแห่งรัฐของซามัว ตำแหน่งนี้มีระบุไว้ในส่วนที่ 3 ของรัฐธรรมนูญซามัว ค.ศ. 1960 ในช่วงที่รัฐธรรมนูญผ่านความเห็นชอบ มีการคาดการณ์ไว้ว่าผู้ดำรงตำแหน่งประมุขของรัฐจะถูกเลือกจากประมุขสูงสุดของราชสกุลทั้งสี่ อย่างไรก็ตามไม่มีการกำหนดเนื้อหาส่วนนี้ไว้ในรัฐธรรมนูญ ดังนั้นจึงอาจกล่าวได้ว่าซามัวเป็นประเทศสาธารณรัฐ มากกว่าที่จะเป็นราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ สำนักเลขาธิการด้านสื่อของรัฐบาลอธิบายตำแหน่งนี้ว่าเป็นลักษณะของ "ประธานาธิบดีทางพิธีการ" ผู้ดำรงตำแหน่งจะมีอิสริยยศที่ ไฮเนส ในฐานะที่เป็นหนึ่งในประมุขสูงสุดของแต่ละราชวงศ์
คณะผู้รักษาการแทนทำหน้าที่เป็นรองประมุขแห่งรัฐ และจะทำหน้าที่แทนประมุขแห่งรัฐหากไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้
ประมุขแห่งรัฐพระองค์ปัจจุบันคือวาอาเลโตอา ซูอาลาอูวีที่ 2 ผู้ซึ่งได้รับเลือกให้เป็นโอเลอาโอโอเลมาโลเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม ค.ศ. 2017 โดยมีวาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี
ประวัติ

เมื่อซามัวได้รับเอกราชในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1962 สองในสี่ประมุขสูงสุด (ตามาอาอาอีงา) ได้แก่มาลีเอตัว ตานุมาฟิลิที่ 2 และตูปัว ตามาเซเซ เมอาโอเล ซึ่งมาจากราชวงศ์มาลีเอตัวและตูปัว ตามาเซเซตามลำดับ โดยทั้งสองพระองค์ได้รับตำแหน่งประมุขแห่งรัฐตลอดชีพตามความรัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1960 ทั้งสองพระองค์เป็นที่รู้จักในฐานะ โออาโอโอเลมาโล และโดยส่วนพระองค์ในฐานะ โอเลอาโอโอเลมาโล เมอาโอเลสิ้นพระชนม์ใน ค.ศ. 1963 ทำให้ตำแหน่งนี้ถูกครองโดยตานุมาฟิลิที่ 2 ตราบจนกระทั่งพระองค์สิ้นพระชนม์ในตำแหน่งเมื่อ ค.ศ. 2007 พระชนมายุ 94 พรรษา ผู้ดำรงตำแหน่งต่อมาได้แก่ตูปัว ตามาเซเซ เอฟี ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี 2 สมัย และเป็นพระโอรสองค์ใหญ่ของตูปัว ตามาเซเซ เมอาโอเล พระองค์ได้รับเลือกจากรัฐสภาซามัวโดยมีวาระ 5 ปี เริ่มตั้งแต่ 20 มิถุนายน ค.ศ. 2007 และอีกวาระหนึ่งในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2012 เป็นเวลา 5 ปี ประมุขแห่งรัฐพระองค์ที่ 4 และองค์ปัจจุบันได้แแก่ ตูอิมาเลอาลีอีฟาโน วาอาเลโตอา เอตี ซูอาลาอูวีที่ 2 เหลนของผู้นำขบวนการเมาคือตูอิมาเลอาลีอีฟาโน ฟาอาโอโลอีอี และหลานชายของตูอิมาเลอาลีอีฟาโน ซูอาตีปาตีปาที่ 2 ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งคณะผู้รักษาการแทนชุดแรก โดยได้รับเลือกจากรัฐสภาซามัวในวันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ. 2017 ให้ดำรงตำแหน่งต่อจากตูฟูงา เอฟี ในช่วงที่วาระของตูฟูงา เอฟีกำลังหมดลง
คุณสมบัติ

รัฐธรรมนูญซามัวมาตรา 18 กำหนดคุณสมบัติของประมุขแห่งรัฐ ดังนี้
มีคุณสมบัติเข้ารับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกรัฐสภา
มีคุณสมบัติตามที่รัฐสภา (โฟโน) มีมติกำหนด
ไม่เคยถูกถอดถอนจากตำแหน่งจากพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมหรือภาวะทุพพลภาพ
วาระการดำรงตำแหน่ง

โฟโน เป็นผู้เลือกประมุขแห่งรัฐ มีวาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี และสามารถได้รับการเลือกตั้งต่อได้ ข้อยกเว้นจากกรณีนี้คือมาลีเอตัว ตานุมาฟิลิที่ 2 และเมอาโอเล ผู้ซึ่งได้รับการยกเว้นจากวาระ 5 ปีดังกล่าว ตามความในรัฐธรรมนูญมาตรา 19 รัฐธรรมนูญมิได้กำหนดจำนวนวาระในฐานะประมุขแห่งรัฐ แต่เป็นที่เข้าใจกันว่าตำแหน่งจะสลับสับเปลี่ยนกันระหว่างราชตระกูล (ตามาไองา) ทั้งสี่ ผู้ที่ได้รับเลือกล่าสุดมาจากราชตระกูลตูอีมาเลอาลีอีโฟโน นอกจากสามตระกูลดังกล่าวข้างต้น อีกราชตระกูลหนึ่งคือมาตาอาฟา
การออกจากตำแหน่งประมุขของรัฐมีสาเหตุดังนี้
ลาออก
ถูกถอดถอนจากตำแหน่งจากพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมหรือภาวะทุพพลภาพ
ถูกถอดถอนโดยโฟโนด้วยคะแนนเสียง 2 ใน 3 โดยการถอดถอนดังกล่าวต้องได้รับการสนับสนุน 1 ใน 4 ของสมาชิกรัฐสภา จากนั้นต้องใช้เวลาอย่างน้อย 14 วันระหว่างการประกาศให้ทราบและการอภิปราย
สิ้นพระชนม์
อำนาจหน้าที่

ตำแหน่งดังกล่าวมีสถานะเป็นประมุขแห่งรัฐทางพิธีการ ขณะที่อำนาจที่แท้จริงอยู่ที่นายกรัฐมนตรี ผู้ที่ได้รับการแต่งตั้งจากประมุขแห่งรัฐตามคำแนะนำของโฟโน ขณะที่ประมุขแห่งรัฐมิได้มีบทบาทในรัฐบาล แต่เขาสามารถยุบ โฟโน ได้ และพระราชบัญญัติจากรัฐสภาจะเป็นกฎหมายไม่ได้หากไม่ได้รับความเห็นชอบจากประมุขแห่งรัฐ นอกจากนี้ประมุขแห่งรัฐมีอำนาจในการให้อภัยโทษอีกด้วย
การเลือกตั้ง

จนถึงปัจจุบัน มีการเลือกตั้งประมุขแห่งรัฐทั้งสิ้น 3 ครั้ง ครั้งแรกเกิดขึ้นในวันที่ 16 มิถุนายน ค.ศ. 2007 ที่โฟโนเลือกตูฟูงา เอฟี ด้วยคะแนนเสียงเป็นเอกฉันท์ 49 เสียง ครั้งที่สองเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม ค.ศ. 2012 เมื่อเอฟีได้รับการเสนอชื่อจากตูอีลาเอปา ไอโอโน ไซเลเล มาลีเอเลงาโออี นายกรัฐมนตรีและปาลูซาลูเอ ฟาอาโปที่ 2 ผู้นำฝ่ายค้าน ครั้งที่สามเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ. 2017 ซึ่งในครั้งนี้วาอาเลโตอา ซูอาลาอูวีที่ 2 ได้รับเลือก
รายพระนามประมุขแห่งรัฐ

หมายถึงรักษาการประมุขแห่งรัฐ
†    สิ้นพระชนม์ในตำแหน่ง
| ลำดับที่ | พระฉายาลักษณ์ | พระนาม (ประสูติ–สิ้นพระชนม์) | การเลือกตั้ง | ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง> เริ่มวาระ | ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง> สิ้นสุดวาระ | ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง> รวมระยะเวลา | พรรคการเมือง | นายกรัฐมนตรี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | ตูปัว ตามาเซเซ เมอาโอเล (1905–1963) | — | 1 มกราคม 1962 | 5 เมษายน 1963† | 1 ปี 94 วัน | อิสระ | มูลีนูอูที่ 2 |
| 1 |  | มาลีเอตัว ตานุมาฟิลิที่ 2 (1913–2007) | — | 1 มกราคม 1962 | 11 พฤษภาคม 2007† | 45 ปี 130 วัน | อิสระ | มูลีนูอูที่ 2 เลอาโลฟีที่ 4 ตูฟูงา เอฟิ วาไอ โกโลเน โตฟีเลา เอตี อาเลซานา ตูอีลาเอปา เอ. เอส. มาลีเอเลงาโออี |
| – |  | ตูปูอาตามาเซเซตูปูโอลา ตูฟูงา เอฟิ (1938–) คณะผู้รักษาการแทน | — | 11 พฤษภาคม 2007 | 20 มิถุนายน 2007 | 0 ปี 40 วัน | อิสระ | ตูอีลาเอปา เอ. เอส. มาลีเอเลงาโออี |
| – |  | ตูอีมาเลอาลีอีฟาโน วาอาเลโตอา ซูอาลาอูวีที่ 2 (1947–) คณะผู้รักษาการแทน | — | 11 พฤษภาคม 2007 | 20 มิถุนายน 2007 | 0 ปี 40 วัน | อิสระ | ตูอีลาเอปา เอ. เอส. มาลีเอเลงาโออี |
| 2 |  | ตูปูอาตามาเซเซตูปูโอลา ตูฟูงา เอฟิ (1938–) | 2007 2012 | 20 มิถุนายน 2007 | 21 กรกฎาคม 2017 | 10 ปี 31 วัน | อิสระ | ตูอีลาเอปา เอ. เอส. มาลีเอเลงาโออี |
| 3 |  | ตูอีมาเลอาลีอีฟาโน วาอาเลโตอา ซูอาลาอูวีที่ 2 (1947–) | 2017 | 21 กรกฎาคม 2017 | ปัจจุบัน | 7 ปี 108 วัน | อิสระ | ตูอีลาเอปา เอ. เอส. มาลีเอเลงาโออี |
ภควา

ภควา (บาลี: भगवा Bhagavā) (กัตตุการกเอกพจน์ของ ภควนฺตุ/ภควนฺตฺ (ลง -สิ วิภัตติ), จาก ภค + -วนฺตุ/-วนฺตฺ ปัจจัยในตทัสสัตถิตัทธิต) หรือ ภควานฺ (สันสกฤต: भगवान्; Bhagavān) เป็นสมัญญาของพระเจ้าในศาสนาแบบอินเดีย โดยพุทธศาสนิกชนใช้คำนี้หมายถึงพระพุทธเจ้า ชาวฮินดูลัทธิไวษณพใช้หมายถึงองค์อวตารของพระวิษณุ (เช่น พระกฤษณะ) ลัทธิไศวะใช้หมายถึงพระศิวะ แม้แต่ชาวฮินดูที่ไม่ได้บูชาเทพเจ้าองค์ใดโดยเฉพาะก็ใช้คำนี้หมายถึงพระเป็นเจ้าแบบนามธรรม โดยทั่วไปจึงแปลว่าคำนี้ว่า พระผู้เป็นเจ้า
ในศาสนาพุทธ มีการใช้คำนี้ในพระไตรปิฎกภาษาบาลีรวมทั้งคัมภีร์ชั้นหลังในเถรวาท มหายาน และวัชรยาน นิยมแปลเป็นภาษาไทยว่าพระผู้มีพระภาค ส่วนในศาสนาฮินดูไม่ปรากฏคำนี้ในคัมภีร์พระเวท แต่ใช้ในคัมภีร์ยุคหลัง เช่น ภควัทคีตา ปุราณะ เป็นต้น บางสำนักถือว่าคำนี้มีมีความหมายเหมือนกับ อีศวร เทวดา หริ ประภู และในบางลัทธิก็ใช้คำนี้เรียกอาจารย์ผู้นำลัทธิด้วย
พระอมิตาภพุทธะ

| พระอมิตาภพุทธะ |
| --- | --- |

สันสกฤต: अमिताभ (อมิตาภ)
จีน: 阿彌陀佛(T) / 阿弥陀佛(S) Pinyin: Āmítuó Fó  Wade-Giles: A-mi-t’uo Fo
ญี่ปุ่น: 阿弥陀如来 Amida Nyorai
เกาหลี: 아미타불 A Bul
มองโกเลีย: ᠴᠠᠭᠯᠠᠰᠢ ᠦᠭᠡᠢ ᠭᠡᠷᠡᠯᠲᠦ Цаглашгүй гэрэлт Tsaglasi ügei gereltu Одбагмэд Odbagmed Аминдаваа Amindavaa Аюуш Ayush
ไทย: พระอภิตาภพุทธะ
ทิเบต: འོད་དཔག་མེད་ od dpag med Ö-pa-me yoong toog taaa
เวียดนาม: A-di-đà Phật
ข้อมูล
นับถือใน: มหายาน, วัชรยาน
พระลักษณะ: แสงสว่างอันไม่มีที่สิ้นสุด - ผู้มีอายุไม่มีที่สิ้นสุด
ศักติ: นางปัณฑระ (Pandara)
 สถานีย่อยพระพุทธศาสนา
พระอมิตาภพุทธะ (สันสกฤต: अमिताभ बुद्ध) เป็นพระธยานิพุทธะที่ประทับในแดนสุขาวดี ซึ่งเป็นพุทธเกษตรแห่งหนึ่งที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตก พระองค์มีรูปกายเป็นสีแดง นับถือกันมากในนิกายสุขาวดี ควบคู่กับพระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์หรือเจ้าแม่กวนอิม
ประวัติ

มหาสุขาวตีวยูหสูตรระบุว่าก่อนจะตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า พระอมิตาภะเคยเกิดเป็นกษัตริย์ชื่อ "พระเจ้าธรรมกร" ต่อมาผนวช และได้แสดงปณิธาน 48 ประการเฉพาะพระพักตร์พระโลเกศวรราชพุทธะ ว่าขอให้มีพระองค์ได้มีพุทธเกษตรแห่งหนึ่งเป็นโลกธาตุดินแดนบริสุทธิ์ไว้ช่วยเหลือสรรพสัตว์ให้พ้นทุกข์มีชื่อว่าสุขาวดี อมิตาพุทธสูตรยังระบุว่าพระอมิตาภะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าเมื่อสิบกัปที่แล้ว หลังจากปรินิพพานจึงประทับ ณ สุขาวตีพุทธเกษตรนั้น ซึ่งเป็นที่ใช้ในประกาศพระธรรม ไม่มีอบายภูมิ มีแต่โพธิสัตวภูมิ เพื่อเป็นการสงเคราะห์สรรพสัตว์ให้เข้าสู่นิพพานต่อไป เชื่อกันว่าเมื่อพระอมิตาภพุทธะเสด็จปรินิพพานแล้ว พระอวโลกิเตศวรจะทรงบรรลุเข้าเป็นพระพุทธเจ้าในแดนสุขาวดีแทน
ความเชื่อ

พระองค์มีหลายพระนาม เช่น อมิตายุส (อ่านว่า ยุส - สะ) แปลว่า พระผู้มีอายุกาลไม่มีประมาณ และอมิตาภะ แปลว่า พระผู้มีแสงส่องสว่างไม่มีประมาณ เป็นพระธยานิพุทธะ 1 ใน 5 พระองค์ ประทับอยู่ทางตะวันตกของพุทธมณฑล พระกายสีแดงก่ำ เป็นต้นตระกูลของพระโพธิสัตว์ตระกูลปัทมะ หมายถึงปัญญาที่ทำให้มนุษย์รู้จักผิดชอบชั่วดี และเลือกปฏิบัติในทางที่ถูก สัญลักษณ์คือดอกบัว พระพุทธเจ้าในตระกูลนี้ทั่วไปใช้บัวแดง พระโพธิสัตว์ปางดุใช้บัวขาว ภาพวาดของพระองค์มักวาดให้พระหัตถ์ยาวหมายถึงความสามารถที่จะเอื้อมพาสรรพสัตว์เข้าสู่แดนสุขาวดี มีพระชิวหายาวตระหวัดได้รอบโลกหมายถึงความสามารถในการแสดงธรรมได้ทั่วโลก ทรงนกยูงเป็นพาหนะนับถือส่วนใหญ่ในพุทธศาสนานิกายมหายาน ควบคู่กับพระอวโลกิเตศวรหรือเจ้าแม่กวนอิมในภาษาไทย
ท่านเป็นพระพุทธเจ้าในสุขาวดีพุทธภูมิห่างจากโลกมนุษย์ ทางทิศตะวันตกสิบล้านล้านกิโลเมตร ใช้เวลาสร้าง 5 กัป จึงสำเร็จเป็นอาณาจักรหนึ่ง ชื่อ แดนสุขาวดี (เก็กลกซือไก) จุดประสงค์ในการสร้าง เพื่อเป็นที่อยู่ของสัตว์โลกที่สำเร็จธรรม ขอเพียงมีปณิธานแน่วแน่จริงใจและสวดคำว่า อามีทอฝอ (แต้จิ๋ว: อานีทอฮุก) อยู่เสมอ ยามใกล้จะสิ้นใจจะปรารถนาที่จะลาโลกไป พระอมิตาภพุทธะ พระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ และพระมหาสถามปราปต์โพธิสัตว์ จะเสด็จมารับไปยังแดนสุขาวดี ดังเช่นหลวงจีนในนิกายมหายานนิยมท่องกัน เพราะเป็นความเชื่อส่วนนิกาย ไม่ได้บันทึกไว้ในพระไตรปิฏก และไม่พบในนิกายเถรวาท
วัดโคโตะกุ
พระอมิตายุสพุทธะ รูปลักษณ์ประติมากรรม ศิลปะธิเบต
พระอมิตายุสพุทธะ รูปลักษณ์ภาพวาดทังกา ศิลปะธิเบต