stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เยาวลักษณ์ ชินวัตร

| เยาวลักษณ์ ชินวัตร |
| --- | --- |

ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 9 สิงหาคม พ.ศ. 2488 จังหวัดเชียงใหม่
เสียชีวิต: 21 มีนาคม พ.ศ. 2552 (63 ปี) โรงพยาบาลพระราม 9 กรุงเทพมหานคร
พรรคการเมือง: ชาติไทย (2522—2541) ไทยรักไทย (2541—2550)
คู่สมรส: พันเอก (พิเศษ) ศุภฤกษ์ คล่องคำนวณการ (หย่า)

เยาวลักษณ์ ชินวัตร หรือ เยาวลักษณ์ คล่องคำนวณการ พี่สาวคนโตของ ดร.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีไทย และอดีตผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ ในปี พ.ศ. 2529
ประวัติ

เยาวลักษณ์ ชินวัตร เกิดวันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2488 เป็นบุตรคนโตของนายเลิศ ชินวัตร กับนางยินดี ชินวัตร มีน้อง 9 คน ได้แก่ ดร.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี (สมรสกับคุณหญิงพจมาน ณ ป้อมเพชร), นางเยาวเรศ ชินวัตร (สมรสกับนายวีระชัย วงศ์นภาจันทร์), นางปิยนุช (สมรสกับนายสง่า ลิ้มพัฒนาชาติ), นายอุดร ชินวัตร, นางเยาวภา วงศ์สวัสดิ์ (สมรสกับนายสมชาย วงศ์สวัสดิ์), นายพายัพ ชินวัตร (สมรสกับนางพอฤทัย จันทรพันธ์), นางมณฑาทิพย์ (สมรสกับนายแพทย์สมชัย โกวิทเจริญกุล), นางทัศนีย์ ชินวัตร และ นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี (สมรสกับนายอนุสรณ์ อมรฉัตร)
นางเยาวลักษณ์ สมรสและแยกทางกับ พันเอก (พิเศษ) ศุภฤกษ์ คล่องคำนวณการ มีบุตรสาว 2 คน คือ  น.ส.ปณิตา ชินวัตร รักษาการผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม และ น.ส.นัทธฤทัย คล่องคำนวณการ กรรมการผู้จัดการ บริษัท แคปสโตนดิจิตอล คอร์ปอเรชั่น จำกัด
ประวัติการทำงาน เคยเป็นเทศมนตรี ฝ่ายการศึกษา ฝ่ายธุรการและงานคลังเทศบาลนครเชียงใหม่ เป็นผู้พิพากษาสมทบ นายกสมาคมสตรีนักธุรกิจและวิชาชีพแห่งประเทศไทย ประจำเชียงใหม่ และกรรมการผู้จัดการ บริษัท ภัทรประกันภัย จำกัด  เคยลงสมัครรับเลือกตั้ง ส.ส.จังหวัดเชียงใหม่เมื่อปี พ.ศ. 2529 แต่ไม่ได้รับการเลือกตั้ง ต่อมาป่วยด้วยโรคความดันโลหิตสูง และเส้นเลือดในสมองแตก ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2531 ส่งผลให้เป็นอัมพาต ถัดมา 1 ปี ศาลจังหวัดชลบุรี จึงสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ และให้อยู่ในความอนุบาลของมณฑาทิพย์ ผู้เป็นน้องสาว
เยาวลักษณ์ เข้ารับการรักษาในห้องไอซียูกว่า 1 ปี จนกระทั่งเสียชีวิตเมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2552
อักษรรูปลิ่ม

| อักษรรูปลิ่ม  |
| --- | --- |
อักษรรูปลิ่มที่กล่าวถึงเซอร์ซีสที่ 1 ในป้อมแวน ที่ประเทศตุรกี, ซึ่งมีทั้งภาษาเปอร์เซียโบราณ, แอกแคด และอีลาไมต์
ชนิด:  ภาพ  ที่มีพยางค์
ประดิษฐ์เมื่อ: ประมาณ 3200 ปีก่อนคริสตกาล
ช่วงยุค: ประมาณศตวรรษที่ 31 ก่อนคริสตกาล ถึง ศตวรรษที่ 1
ทิศทาง: ซ้ายไปขวา 
ภาษาพูด: แอกแคด, เอ็บลาไอต์, อีลาไมต์, ฮัตติก, ฮิตไทต์, ฮูร์เรีย, ลูเวีย, ซูเมอร์, ยูราร์เทีย, เปอร์เซียโบราณ
อักษรที่เกี่ยวข้อง
ระบบแม่: (Proto-writing)อักษรรูปลิ่ม
ระบบลูก: ไม่มี
ISO 15924
ISO 15924: Xsux (020), ​Cuneiform, Sumero-Akkadian
ยูนิโคด
ยูนิโคดแฝง: Cuneiform
ช่วงยูนิโคด:   U+12000 to U+123FF Cuneiform  U+12400 to U+1247F Cuneiform Numbers and Punctuation 
 บทความนี้ประกอบด้วยสัญกรณ์การออกเสียงในสัทอักษรสากล (IPA) สำหรับคำแนะนำเบื้องต้นเกี่ยวกับสัญลักษณ์ IPA โปรดดู วิธีใช้:สัทอักษรสากล  สำหรับความแตกต่างระหว่าง [ ], / / และ ⟨ ⟩ ดูที่ สัทอักษรสากล § วงเล็บเหลี่ยมและทับ
อักษรยูการิติก อักษรรูปลิ่มที่เป็นระบบพยัญชนะ
อักษรรูปลิ่ม (อังกฤษ: cuneiform script) เป็นระบบการเขียนที่หลากหลาย เป็นได้ทั้งอักษรพยางค์ อักษรคำ และอักษรที่มีระบบสระ-พยัญชนะ คำว่า “cuneiform” ในภาษาอังกฤษมาจากภาษาละติน “cuneus” แปลว่าลิ่ม ดังนั้นอักษรรูปลิ่มจึงรวมอักษรที่มีรูปร่างคล้ายลิ่มทั้งหมด ภาษาหลายตระกูล ทั้งตระกูลเซมิติก ตระกูลอินโด-ยูโรเปียน และอื่น ๆ ที่เขียนด้วยอักษรนี้ เช่น
อักษรซูเมอร์
อักษรแอกแคด / บาบิโลเนีย / อัสซีเรีย (เซมิติกตะวันออก)
อักษรอีลาไมต์
อักษรเอบลาไอต์
อักษรฮิตไตน์
อักษรฮูร์เรีย
อักษรอูตาร์เตีย
อักษรยูการิติก (ระบบพยัญชนะ)
อักษรเปอร์เซียโบราณ (ส่วนใหญ่ใช้แทนพยางค์)
แผ่นดินเหนียว ตัวกลางของอักษรรูปลิ่ม

ตัวอย่างเก่าสุดของอักษรในเมโสโปเตเมีย เริ่มราว 4,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช พบในบริเวณอูรุก (Uruk) นิปปูร์ ซูซา และอูร์ (Ur) ส่วนใหญ่เป็นบันทึกเกี่ยวกับการค้าขาย บันทึกเหล่านี้พัฒนามาจากระบบการนับที่ใช้มาตั้งแต่ 5,000 ปี ก่อนหน้านั้น แผ่นดินเหนียวเริ่มใช้ตั้งแต่ 8,000 ปีก่อนคริสต์ศักราชในเมโสโปเตเมียโดยทั่วไป เป็นรูปทรง 3 มิติ มี 2 ชนิดคือ แบบแผ่นแบนและแผ่นซ้อน
แบบแผ่นแบน เป็นรูปแบบโบราณ พบตั้งแต่ 8,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช ในบริเวณกว้าง ตั้งแต่ ตุรกี ซีเรีย อิสราเอล จอร์แดน อิหร่าน และอิรัก เป็นแบบที่แพร่หลายกว่า คล้ายกับว่าเป็นแบบที่ใช้ในการนับทางเกษตรกรรม เช่น การนับธัญพืช
แบบแผ่นซ้อน เป็นแบบที่ตกแต่งด้วยเครื่องหมาย เริ่มพบในช่วง 4,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช ทางภาคใต้ของเมโสโปเตเมีย ใช้บันทึกเกี่ยวกับสินค้าแปรรูป ซึ่งพบในบริเวณที่มีการขยายตัวของอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็ว เช่น ซูเมอร์ ตัวอย่างที่เก่าสุดพบในวิหารเทพีอินันนา เทพีแห่งความรักและความอุดมสมบูรณ์ของชาวซูเมอร์ในเมืองอูรุก ซึ่งทางวิหารใช้บันทึกเกี่ยวกับการแปรรูปสินค้าของวิหาร
จากแผ่นดินเหนียวสู่ตัวอักษร

แผ่นดินเหนียวถูกเขียนให้เป็นเรื่องราว โดยใช้วัตถุที่เป็นของแข็งและแหลม แล้วถูกเก็บในห่อที่แข็งแรงทำด้วยดินเหนียว เรียกว่าบุลลา (bulla) เพื่อป้องกันการสูญหาย เนื่องจากการนับแผ่นดินเหนียวภายในบุลลาหลังการผนึกทำได้ยาก การแก้ปัญหาจึงใช้การกดแผ่นดินเหนียวลงบนผิวนอกของบุลลาในขณะที่ดินเหนียวยังอ่อนตัวอยู่ แล้วจึงใส่แผ่นดินเหนียวเข้าไปข้างในและปิดผนึก การนับจำนวนแผ่นดินเหนียวอีกครั้งใช้การนับรอยกดบนผิวด้านนอก จากรอยกดนี้ ชาวซูเมอร์ได้พัฒนามาเป็นสัญลักษณ์รูปลิ่ม เพื่อใช้บอกความหมายและจำนวน เช่น รูปลิ่ม 1 อัน หมายถึง 1 รูปวงกลม หมายถึง 10 การบันทึกว่า “แกะ 5 ตัว” ใช้การกดลงบนดินเหนียวเป็นรูปลิ่ม 5 อัน แล้วตามด้วยสัญลักษณ์ของแกะ
ยูนิโคด

อักษรรูปลิ่มบนยูนิโคดมีหลายช่วง แต่อักษรแบบหลักอยู่ที่
U+12000–U+1236E (879 ตัวอักษร) อักษรรูปลิ่มสำหรับอักษรซูเมอร์และอักษรแอกแคด
U+12400–U+12473 (103 ตัวอักษร) อักษรรูปลิ่มแทนจำนวนและเครื่องหมายวรรคตอน
การลดธงครึ่งเสา

การลดธงชาติไทยและธงประจำสถาบันครึ่งเสาที่โรงเรียนอัสสัมชัญ เพื่อถวายอาลัยต่อการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรในปี 2016
การลดธงครึ่งเสา ถวายความอาลัย แด่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ณ หอประชุมกาญจนาภิเษก 50 พรรษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น ในปี พ.ศ.2551
การลดธงครึ่งเสา (อังกฤษ: half-staff, half-mast) เป็นการชักธงให้อยู่ใต้ยอดเสากระโดงเรือ เสาบนบก หรือเสาบนอาคาร ในประเทศถือเป็นสัญลักษณ์การให้เกียรติ, การไว้อาลัย, ขอความช่วยเหลือ หรือในบางกรณีเป็นการทำความเคารพ
ธรรมเนียมการลดธงครึ่งเสามีมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 17[ต้องการอ้างอิง] ตามแหล่งข้อมูลบางแห่งระบุว่ามีการลดธงลงเพื่อเปิดทางให้ "ธงแห่งความตายที่มองไม่เห็น" (the invisible flag of death) ได้ชักอยู่บนยอดเสาธงนั้น กระนั้นยังมีการโต้เถียงว่าเมื่อชักธงครึ่งเสา ควรวางธงไว้บริเวณไหนของเสาธง โดยส่วนใหญ่แนะนำว่าควรชักธงลงครึ่งเสาให้เท่ากับความกว้างหรือความยาวของธงเท่านั้น ระเบียบปฏิบัติของธงชาติอังกฤษคือ จะต้องชักธงขึ้นไม่น้อยกว่าสองในสามของความสูงเสาธง โดยให้ความสูงของธงอยู่ระหว่างยอดธงกับยอดเสาอย่างน้อยหนึ่งส่วน เป็นเรื่องปกติที่วลีดังกล่าวจะถูกตีความตามตัวอักษร และธงจะถูกชักขึ้นเพียงครึ่งเสาธงเท่านั้น แม้ว่าผู้มีอำนาจบางส่วนไม่ปฏิบัติตามสิ่งนั้น
สำหรับวิธีการลดธงครึ่งเสาในประเทศไทยนั้น จะต้องเชิญธงขึ้นไปสู่ยอดเสาเสียก่อน จากนั้นจึงลดธงลงมาอยู่ในระดับครึ่งเสา (ตามระเบียบ นร.ได้กำหนดให้ลดลงจากยอดเสาเพียง 1 ใน 3 ของความสูงเสา หรืออีกนัยหนึ่ง ธงจะอยู่ที่ความสูง 2 ใน 3 ส่วน ของความสูงเสาธง) หรือตามระดับอื่นที่กำหนดไว้ในกฎหมาย นอกจากนั้น เมื่อจะมีการเชิญธงจากยอดเสาในเวลาสิ้นสุดของวัน จะต้องเชิญธงกลับขึ้นไปที่ยอดเสาเสียก่อน จึงจะลดธงได้เช่นกัน
การไว้ทุกข์ด้วยธงชาติสำหรับบางประเทศยังอาจมีธรรมเนียมที่ต่างออกไป เช่น ในกรณีของประเทศญี่ปุ่น จะมีการเพิ่มแถบผ้าสีดำไว้เหนือธงชาติ เพื่อเป็นสัญลักษณ์ในการไว้ทุกข์
ธงชาติซาอุดีอาระเบียไม่มีการลดธงครึ่งเสา
สำหรับธงชาติซาอุดีอาระเบีย ธงชาติโซมาลีแลนด์ ธงชาติอิหร่าน ธงชาติอัฟกานิสถานและธงชาติอิรัก ถือเป็นธงชาติที่จะไม่มีการลดธงครึ่งเสา เนื่องจากข้อความชะฮาดะฮ์ หรือ(และ) ตักบีร์บนธงมีความหมายถึง พระนามของอัลลอฮ์ (พระเจ้า) จึงไม่อาจใช้ธงนี้เป็นสัญลักษณ์ในการแสดงความอาลัยได้
ประเทศไทย

การลดธงครึ่งเสาเพื่อแสดงความไว้อาลัยต่อการสูญเสียบุคคลสำคัญของประเทศครั้งแรกในสยามเกิดขึ้นในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 เมื่อคราวสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินีสวรรคต (ขณะดำรงพระราชอิสริยยศเป็นสมเด็จพระนางรำเพยภมราภิรมย์ สิ้นพระชนม์) เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2404 บรรดาฝรั่งลดธงลงครึ่งเสา 3 วัน
ครั้งนั้นพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชหัตถเลขาพระราชทานพระยาศรีพิพัฒน์หัวหน้าคณะทูตสยามไปเจริญพระราชไมตรียังประเทศฝรั่งเศส มีข้อความว่า
“แม่เพอยนี้ถึงในกรุงเทพฯ ท่านทั้งปวงว่าเป็นเจ้าเล็กเจ้าน้อยก็ดีแต่ในเมืองที่มาทำสัญญาไมตรีแลลูกค้าพาณิชต่างประเทศเป็นอันมากเขานับถือว่าเป็นคนโตคนใหญ่ ตั้งแต่วันสิ้นชีวิตลงแล้ว กงสุลต่างประเทศ บรรดาที่มีธงเขาก็ลดธงครึ่งเสาให้สามวัน เรือกำปั่นที่จอดทอดอยู่ในแม่น้ำทุกลำ
กงสุลก็ป่าวร้องให้ลดธงแลไขว้เชือกแดงสำแดงให้รู้ว่าเศร้าโศกสามวัน...ก็หนังสือนี้จะมาถึงท่านทั้งปวงเมื่อใดที่ตำบลใดก็ยังไม่ทราบ ถ้าได้หนังสือนี้ที่เรือหรือที่บกควรจะยกธงกึ่งเสาเป็นคำนับสามวันหรือเจ็ดวันอย่างไร ก็จงคิดเป็นเกียรติยศแก่ข้าพเจ้าด้วย
หรืออย่างหนึ่งเมื่อข่าวว่ามารดากวีนวิคตอเรียสิ้นชีพแล้วเข้ามาถึงกรุงเทพฯ พวกกงสุลอังกฤษเขายกธงกึ่งเสาสิบสี่วัน แล้วเขาแต่งด้วยเครื่องดำด้วยสิบสี่วัน แต่รายนี้จะทำสามวันหรือเจ็ดวันก็ควรอยู่แล้ว พวกทูตถ้ามีเครื่องดำแต่ง จะแต่งเครื่องดำด้วยก็ตาม พอให้เป็นเกียรติยศ แต่ถ้าจะสำแดงการอย่างนี้จงประกาศการให้ปรากฏก่อน อย่าให้กิตติศัพท์เลื่องลือผิดกลายเป็นตัวข้าพเจ้าเองไปได้ เพราคนในประเทศเป็นอันมาก แลนอกประเทศบางพวก มันนั่งเร่งนอนเร้าข้าพเจ้าอยู่ ท่านก็จะรู้อยู่แล้ว”
จากประโยคที่ยกมาข้างต้น แสดงให้เห็นว่าบรรดาชาวต่างชาติในพระราชอาณาจักรสยามเมื่อล่วงรู้ข่าวการสิ้นพระชนม์ของพระราชเทวีซึ่งเป็นพระมารดาในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าของพระมหากษัตริย์ต่างแสดงความไว้อาลัยด้วยการป่าวร้องให้ลดธงในสถานกงสุลและบรรดาเรือลดธงลงครึ่งเสา จากนั้นมาธรรมเนียมสากลนี้ถูกนำมาใช้ปฏิบัติต่อเนื่อง แต่ประกาศให้คนทั่วไปได้ทราบข่าวเสียก่อน เพื่อเกรงความเข้าใจผิดพลาด และอาจส่งผลต่อความมั่นคง
สำหรับประเทศไทย การลดธงครึ่งเสา จะมีคำสั่งจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เป็นกรณีไป หากเป็นบุคคลสำคัญในประเทศ ก็ให้ลดธงครึ่งเสา เป็นเวลาตามกำหนด ให้สมเกียรติกับฐานันดรศักดิ์ (อย่างในภาพขวาบน โรงเรียนอัสสัมชัญบางรักลดธงครึ่งเสาเพื่อถวายอาลัยแด่ในหลวงรัชกาลที่ 9 เป็นเวลา 30 วัน) ส่วนหากเป็นบุคคลสำคัญต่างประเทศ ส่วนมากแล้ว ทางรัฐบาล จะประกาศให้ลดธงครึ่งเสา เป็นเวลา 3 วัน
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อปฏิบัติเกี่ยวกับการใช้ การชัก หรือการแสดงธงชาติ จากเว็บไซต์ เด็กดีดอตคอม
งูเห่าพ่นพิษสยาม

| งูเห่าพ่นพิษสยาม |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ไม่มั่นคง  (IUCN 3.1)
CITES Appendix II (CITES)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอต Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: สัตว์เลื้อยคลาน Reptilia
อันดับ:: กิ้งก่าและงู Squamata
อันดับย่อย:: Serpentes Serpentes
วงศ์:: วงศ์งูพิษเขี้ยวหน้า Elapidae
สกุล:: งูเห่า Naja Laurenti, 1768
สปีชีส์:: Naja siamensis
ชื่อทวินาม
Naja siamensis Laurenti, 1768


ที่อยู่อาศัยของงูเห่าพ่นพิษสยาม
งูเห่าพ่นพิษสยาม (อังกฤษ: Indo-Chinese spitting cobra; ชื่อวิทยาศาสตร์: Naja siamensis) เป็นงูเห่าตระกูลงูเห่าพ่นพิษ กล่าวคือ เป็นงูเห่าที่สามารถพ่นพิษได้ โดยสามารถพ่นพิษได้แม่นยำและสามารถพ่นได้ไกลประมาณ 1-2 เมตร เมื่อพ่นน้ำพิษหมดแล้ว สามารถผลิตน้ำพิษได้ในเวลา 10 นาที ก็สามารถพ่นน้ำพิษใหม่ได้ ขณะชูคอแผ่แม่เบี้ยขู่ ก็จะอ้าปากเพื่อเตรียมพ่นพิษใส่ศัตรู จะมีรูของเขี้ยวพิษ อยู่ทางด้านหน้า เพื่อสะดวกในการฉีดพ่นพิษออกไป และถ้าพิษเข้าตา จะไม่ทำให้ตาบอดในทันที ยกเว้นเพียงแต่เราขยี้ตา ถ้าถูกพิษทางผิวหนังที่มีแผล ก็จะทำให้เกิดการอักเสบ แต่ไม่อันตรายมาก เพราะได้รับปริมาณพิษน้อย
ลักษณะ

ลักษณะรูปร่างทั่วไปจะคล้ายคลึงกับงูเห่าไทย (N.  kaouthia) แต่มีลำตัวที่สั้นกว่า โดยจะยาวเฉลี่ย1.5-2 เมตร มีความว่องไว นิสัยดุร้าย ดอกจันมักเป็นรูปตัว U หรือเลือนลางในบางตัว สีลำตัวบางตัวอาจมีลายดอกด่างขาว จึงได้อีกชื่อหนึ่งว่า "งูเห่าพ่นพิษด่าง" หรือ "งูเห่าพ่นพิษขี้เรื้อน" เป็นต้น
ถิ่นที่พบ

งูเห่าชนิดนี้มีการแพร่กระจายพันธ์ในประเทศกัมพูชา, ลาว, ไทย และเวียดนาม
สำหรับในประเทศไทยสามารถพบได้ทุกภาค ยกเว้นภาคใต้เท่านั้น
วอตส์แอปป์

| --- | --- |
นักพัฒนา: เมตา

รุ่นเสถียร: * iPhone - 2.6.10 Android - 2.7.5202  BlackBerry - 2.7.2723  Symbian - 2.6.78  Series 40 - 2.3.18  Windows Phone - 1.8.0    / Sept 27, 2011
 
ระบบปฏิบัติการ: BlackBerry OS, iOS, Android, Symbian, Windows Phone
ภาษา: พหุภาษา
ประเภท: Instant Messaging Client
ลิขสิทธิ์: Proprietary
เว็บไซต์: เว็บไซต์ทางการ
วอตส์แอปป์ (อังกฤษ: WhatsApp) เป็นโปรแกมประยุกต์สำหรับโทรศัพท์เคลื่อนที่ ใช้ส่งข้อความ ส่งรูปภาพ เสียง วิดีโอ รายชื่อติดต่อ และสถานที่ ไปสู่ผู้ใช้อื่น สามารถทำงานข้ามระบบปฏิบัติการ  iOS, BlackBerry, Android, Windows Phone และ Symbian ช่วยให้สามารถสนทนากับผู้อื่นที่ใช้โทรศัพท์ต่างระบบปฏิบัติการ
การใช้งานวอตส์แอปป์จะต้องเชื่อมต่อผ่าน GPRS/EDGE, WiFi หรือ 3G ซึ่งไม่มีค่าใช้จ่ายในการสนทนาหรือส่งข้อมูลในรูปแบบต่าง ๆ
กุสกุส

| ความรู้ ความรอบรู้วิธีทำ และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการผลิตและการบริโภคกุสกุส * |
| --- | --- |
  มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมโดยยูเนสโก
กุสกุส (สีเหลืองอ่อน) ที่เสิร์ฟกับผักและถั่วหัวช้าง
ประเทศ:  ตูนิเซีย  มอริเตเนีย  โมร็อกโก  แอลจีเรีย
ภูมิภาค **: รัฐอาหรับ
สาขา: ธรรมเนียมและการแสดงออกทางมุขปาฐะ, แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรม และงานเทศกาล, ความรู้และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาล, งานช่างฝีมือดั้งเดิม
เกณฑ์พิจารณา: R.1, R.2, R.3, R.4, R.5
อ้างอิง: 01602
ประวัติการขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียน: 2563 (คณะกรรมการสมัยที่ 15)
รายการ: ตัวแทนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของมนุษยชาติ
* ชื่อตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมและการสงวนรักษาที่ดี ** ภูมิภาคที่จัดแบ่งโดยยูเนสโก
กุสกุส (อาหรับ: كُسْكُس; เบอร์เบอร์: ⵙⴽⵙⵓ, ⴽⵙⴽⵙⵓ) เป็นอาหารแอฟริกาเหนือชนิดหนึ่ง ได้จากการนำแป้งเซโมลีนา (แป้งจากข้าวสาลีบดหยาบเป็นเม็ดเล็ก ๆ เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 3 มิลลิเมตร) มาผ่านความร้อนด้วยกรรมวิธีต่าง ๆ เช่น แช่น้ำร้อนหรือนึ่ง ตามธรรมเนียมจะเสิร์ฟโดยราดสตูไว้ด้านบน หญ้าไข่มุกและข้าวฟ่าง (โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภูมิภาคซาเฮล) รวมทั้งธัญพืชอื่น ๆ สามารถนำมาปรุงในลักษณะเดียวกันโดยบางครั้งก็เรียกอาหารที่ได้ว่ากุสกุสเช่นกัน
ไม่เป็นที่ทราบแน่ชัดว่ากุสกุสกำเนิดขึ้นเมื่อใด แต่ลูว์ซี บอล็องส์ นักประวัติศาสตร์อาหาร เสนอว่ากุสกุสมีมานานนับพันปีแล้วตั้งแต่สมัยอาณาจักรนิวมิเดียโบราณ (ในแอลจีเรียปัจจุบัน) ทุกวันนี้กุสกุสเป็นอาหารหลักอย่างหนึ่งในตำรับอาหารมอริเตเนีย โมร็อกโก แอลจีเรีย ตูนิเซีย และลิเบียซึ่งอยู่ในภูมิภาคอัลมัฆริบ นอกจากนี้ยังมีการบริโภคกุสกุสในฝรั่งเศส โดยผู้ที่นำเข้าไปเผยแพร่คือชาวฝรั่งเศสที่เกิดในแอลจีเรียสมัยอาณานิคมและผู้ย้ายถิ่นเข้าจากอัลมัฆริบ (โดยเฉพาะชาวแอลจีเรีย โมร็อกโก และตูนิเซีย)
เผ่า

ชนเผ่าในรัฐมัธยประเทศ ประเทศอินเดีย
คำว่า เผ่า (อังกฤษ: tribe) ใช้ในบริบทต่าง ๆ มากมายเพื่ออ้างถึงประเภทของกลุ่มทางสังคม มนุษย์ การใช้คำนี้ใน ภาษาอังกฤษ แพร่หลายทั่วโลกในสาขาวิชาการ มานุษยวิทยา คำจำกัดความนี้ยังคงเป็นที่ถกเถียง เนื่องมาจากความเข้าใจทางทฤษฎีเกี่ยวกับโครงสร้างทางสังคมและเครือญาติที่ขัดแย้งกัน และยังสะท้อนถึงการนำแนวคิดนี้ไปใช้กับสังคมมนุษย์ที่มีความหลากหลายอย่างมากอีกด้วย นักมานุษยวิทยามักเปรียบเทียบแนวคิดนี้กับกลุ่มทางสังคมและเครือญาติ อื่น ๆ เนื่องจากมีลำดับชั้นที่ใหญ่กว่าสายเลือดหรือเผ่าพงศ์ แต่เล็กกว่าชาติพันธุ์ ชาติ หรือรัฐ เงื่อนไขเหล่านี้มีการโต้แย้งกันในลักษณะเดียวกัน ในบางกรณี ชนเผ่ามีการรับรองทางกฎหมายและมีอำนาจทางการเมืองในระดับหนึ่งจากรัฐบาลแห่งชาติหรือรัฐบาลกลาง แต่การใช้คำตามกฎหมายนี้อาจขัดแย้งกับคำจำกัดความทางมานุษยวิทยา
หมู่เกาะบันดา

| --- | --- |
เกาะบันดาเบอซาร์มองจากป้อมเบ็ลจีกา
ภูมิศาสตร์
ที่ตั้ง: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
พิกัด: 4°35′S 129°55′E﻿ / ﻿4.583°S 129.917°E﻿ / -4.583; 129.917
กลุ่มเกาะ: หมู่เกาะมาลูกู
เกาะทั้งหมด: 11 เกาะ (มีผู้อยู่อาศัย 7 เกาะ)
เกาะหลัก: บันดาร์เบอซาร์, เนอีรา, บันดาอาปี, เกาะฮัตตา, เกาะอัย, เกาะรุน
พื้นที่: 172 ตารางกิโลเมตร (66 ตารางไมล์)
ระดับสูงสุด: 641 ม. (2103 ฟุต)
จุดสูงสุด: กูนุงอาปี
การปกครอง
อินโดนีเซีย
จังหวัด: มาลูกู
ประชากรศาสตร์
ประชากร: 20,924 (2020)
ความหนาแน่น: 121.65/กม.2 (315.07/ตารางไมล์)
ที่ตั้งของหมู่เกาะบันดาอยู่ตรงกลางของหมู่เกาะมาลูกู
แผนที่หมู่เกาะบันดา
หมู่เกาะบันดา (อินโดนีเซีย: Kepulauan Banda) เป็นกลุ่มเกาะภูเขาไฟสิบเกาะเล็กในทะเลบันดาที่ตั้งอยู่ราว 140 กิโลเมตรทางตอนใต้ของเกาะเซรัมและราว 2,000 กิโลเมตรทางของเกาะชวา และเป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะโมลุกกะของอินโดนีเซีย เมืองหลักและศูนย์บริหารของหมู่เกาะอยู่ที่บันดาไนราที่ตั้งอยู่บนเกาะชื่อเดียวกัน หมู่เกาะบันดาผุดขึ้นจากมหาสมุทรที่ลึกราว 4–6 กิโลเมตรและมีเนื้อที่ราว 180 ตารางกิโลเมตร มีประชากรทั้งสิ้น 18,544 คนตามสำมะโน ค.ศ. 2010 และ 20,924 คนตามสำมะโน ค.ศ. 2020 บันดาเป็นแหล่งผลิตผลิตผลจากต้นจันทน์เทศแหล่งเดียวในโลกมาจนกระทั่งกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 นอกจะมีชื่อเสียงในการเป็นแหล่งผลิตเครื่องเทศแล้วก็ยังเป็นที่นิยมของนักดำน้ำตื้นและนักดำนำลึกด้วย
อ่านเพิ่ม

Ghosh, Amitav (2021). The Nutmeg's Curse: Parables for a Planet in Crisis. University of Chicago Press. ISBN 1529369479.
Giles Milton. Nathaniel's Nutmeg: How One Man's Courage Changed the Course of History (Sceptre books, Hodder and Stoughton, London)
ข้อมูลทั่วไป

Lape, Peter (2000). "Political dynamics and religious change in the late pre-colonial Banda Islands, Eastern Indonesia". World Archaeology. 32 (1): 138–155. CiteSeerX 10.1.1.500.4009. doi:10.1080/004382400409934. S2CID 19503031.
Muller, Karl (1997).  Pickell, David (บ.ก.). Maluku: Indonesian Spice Islands. Singapore: Periplus Editions. ISBN 978-962-593-176-0.
Villiers, John (1981). "Trade and society in the Banda Islands in the sixteenth century". Modern Asian Studies. 15 (4): 723–750. doi:10.1017/s0026749x0000874x.
Warburg, Otto (1897) Die Muskatnuss: ihre Geschichte, Botanik, Kultur, Handel und Verwerthung sowie ihre Verfälschungen und Surrogate zugleich ein Beitrag zur Kulturgeschichte der Banda-Inseln. Leipzig: Engelmann.
Winn, Phillip (1998). "Banda is the Blessed Land: sacred practice and identity in the Banda Islands, Maluku". Antropologi Indonesia. 57: 71–80.
Winn, Phillip (2001). "Graves, groves and gardens: place and identity in central Maluku, Indonesia". The Asia Pacific Journal of Anthropology. 2 (1): 24–44. doi:10.1080/14442210110001706025. S2CID 161495500.
Winn, Phillip (2002). "Everyone searches, everyone finds: moral discourse and resource use in an Indonesian Muslim community". Oceania. 72 (4): 275–292. doi:10.1002/j.1834-4461.2002.tb02796.x.
แหล่งข้อมูลอื่น

"Banda Islands" . สารานุกรมบริตานิกา ค.ศ. 1911. Vol. 3 (11 ed.). 1911.
Capture of Banda Neira by the British Royal Navy 1810
"Banda Sea Islands moist deciduous forests". Terrestrial Ecoregions. World Wildlife Fund.
Forts of the Spice Islands
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน :  VIAF
การอ้างอำนาจ

การอ้างอำนาจ
(อังกฤษ: argument from authority, appeal to authority, argument against shame
argumentum ab auctoritate, argumentum ad verecundiam)
เป็นการให้เหตุผลโดยใช้จุดยืนของผู้ที่น่าเชื่อถือ เช่น ผู้มีอิทธิพล ผู้มีอำนาจหน้าที่ 
หรือผู้เชี่ยวชาญเป็นหลักฐานว่าสิ่งที่กล่าวนั้นถูกต้อง
แม้นี่จะไม่ใช่ข้อพิสูจน์ทางตรรกะที่ถูกต้อง
แต่ก็เป็นวิธีเสาะหาความรู้ที่ใช้ได้และดี ซึ่งโดยทั่วไปน่าจะถูกต้องเมื่อบุคคลนั้นมีอยู่จริง ๆ เป็นผู้เชี่ยวชาญในประเด็นนั้น และแนวคิดเรื่องนั้นได้การยอมรับโดยทั่วไป
เหตุผลโดยนิรนัยและอุปนัย > นิรนัย

ข้อมูลเพิ่มเติม: การให้เหตุผลแบบนิรนัย
การให้เหตุผลเช่นนี้จัดเป็นเหตุผลวิบัติทางตรรกะ (logical fallacy)
ตั้งแต่นักปรัชญาชาวอังกฤษจอห์น ล็อก และริชาร์ด เวตลี เริ่มใช้
โดยเฉพาะก็คือเป็นเหตุผลวิบัติโดยกำเนิดรูปแบบหนึ่ง
เป็นการให้เหตุผลแก่เนื้อความโดยยกคุณลักษณะของบุคคลที่ยกข้ออ้าง คล้าย ๆ กับเหตุผลวิบัติที่โจมตีบุคคลที่ยกข้ออ้าง เช่น ad hominem
ล็อกได้บัญญัติวลีละตินว่า argumentum ad verecundiam แปลว่า (การยกการเสียหน้า/ความถ่อมตน) เพราะการไม่ยอมรับข้ออ้างอาจทำให้ถูกดูถูก 
เพราะเท่ากับไม่เคารพต่อบุคคลผู้มีอำนาจหรือมีความเชี่ยวชาญ
การเป็นเหตุผลวิบัติทางตรรกะหมายความว่า การให้เหตุผลเช่นนี้ใช้ไม่ได้ทางนิรนัย เพราะบอกไม่ได้ว่าต้องเป็นเช่นนั้นอย่างแน่นอน
กล่าวอีกอย่างก็คือ การให้เหตุผลว่าข้อตั้งเป็นจริงเพราะผู้มีอิทธิพลได้กล่าวไว้ เป็นเรื่องที่ใช้ไม่ได้ทางตรรกะ 
เพราะก็ยังสามารถผิดได้ และจะพิสูจน์ทางตรรกะได้ก็ต่อเมื่อให้หลักฐานจริง ๆ หรือใช้การนิรนัยทางตรรกะที่ถูกต้องเพื่อชี้ว่าข้ออ้างเป็นจริง
เหตุผลโดยนิรนัยและอุปนัย > นิรนัย > เหตุผลวิบัติทางตรรกะที่เกี่ยวข้องกันอื่น ๆ

ถ้าให้เหตุผลว่าบุคคลที่แสดงความคิดเห็นไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ ดังนั้น จึงไม่ต้องพิจารณา ก็จะเป็นเหตุผลวิบัติแบบ ad hominem
มีเหตุผลวิบัติที่เกี่ยวข้องกันอื่น ๆ ว่า บุคคลไม่มีตำแหน่งฐานะอะไร ๆ หรืออำนาจอะไร ๆ ดังนั้น จึงเชื่อถือได้
เช่น การยกความจน (appeal to poverty) เป็นเหตุผลวิบัติเพราะระบุว่า บุคคลมีโอกาสถูกยิ่งกว่าเพราะยากจน
ถ้าให้เหตุผลว่า ข้อสรุปน่าจะจริงกว่าเพราะคนที่ยกข้อสรุปหรือแสดงข้อสรุปนั้นไม่มีอำนาจ ไม่มีอิทธิพล หรือไม่เชี่ยวชาญ นี่เป็นเหตุผลวิบัติโดยการยกบุคคลธรรมดา (appeal to the common man)
เหตุผลโดยนิรนัยและอุปนัย > อุปนัย

ข้อมูลเพิ่มเติม: การให้เหตุผลแบบอุปนัย
แต่เมื่อใช้กับวิธีการทางอุปนัย ซึ่งชี้ว่า ข้อสรุปไม่สามารถพิสูจน์หรือระบุได้อย่างแน่นอน
การให้เหตุผลนี้อาจจัดได้ว่าดีและไม่วิบัติ 
ถ้าบุคคลมีความเชี่ยวชาญอันน่าเชื่อถือได้ เรื่องที่ประเมินก็น่าจะถูกต้องมากกว่า โดยเฉพาะถ้าผู้เชี่ยวชาญอื่น ๆ มีมติร่วมกัน[ต้องการอ้างอิง]
แต่ก็ยังอาจเป็นเหตุผลวิบัติถ้าเป็นความเชี่ยวชาญเท็จ เช่นไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญจริง ๆ หรือให้ข้อสรุปนอกสาขาที่เชี่ยวชาญ 
เหตุผลวิบัติเช่นนี้อาจเรียกได้ว่า การให้เหตุผลจากผู้เชี่ยวชาญเท็จ (argument from false authority)
นี่ก็ยังอาจจะเป็นเหตุผลวิบัติด้วยถ้าผู้เชี่ยวชาญมีความชำนาญในประเด็นที่อ้าง แต่สิ่งที่อ้างก็ยังโต้เถียงกัน ยังไม่มีมติร่วมกัน ในบรรดาผู้เชี่ยวชาญอื่น ๆ ในสาขาเดียวกัน
การให้เหตุผลเช่นนี้อาจจัดว่าเชื่อถือได้ หากทุก ๆ ฝ่ายตกลงกันได้ว่า ผู้เชี่ยวชาญที่อ้างเป็นผู้เชื่อถือได้ในบริบทนั้น ๆ
คือจัดได้ว่าเป็นเหตุผลที่ดีถ้าทั้งสองฝ่ายซึ่งกำลังถกประเด็นนั้นตกลงกันได้ว่า คนนั้นเป็นผู้เชี่ยวชาญจริง ๆ
อนึ่ง มีการอ้างว่า การเชื่อใจผู้เชี่ยวชาญนั้นหลีกเลี่ยงไม่ได้เพื่อให้วิทยาศาสตร์ก้าวหน้า เพราะจะยากมากหรือเป็นไปไม่ได้ ถ้านักศึกษาและนักวิจัยจะต้องตรวจดูหลักฐานจริง ๆ 
และประเมินข้อสรุปสำหรับความรู้ทั้งหมดที่จำเป็นเพื่อให้ศึกษาประเด็นใหม่ ๆ ทางวิทยาศาสตร์ได้
ในขณะเดียวกัน คนอื่น ๆ ก็อ้างว่าผู้เชี่ยวชาญไม่ได้ข้อยกเว้น
เพราะความถูกต้องของข้ออ้างจะต้องขึ้นอยู่กับหลักฐานและข้อพิสูจน์ที่ให้ ไม่ใช่เนื่องกับความมีชื่อเสียงของผู้ยกข้ออ้าง [ต้องการอ้างอิง]
เหตุผลโดยนิรนัยและอุปนัย > ความสับสนเพราะเป็นเหตุผลวิบัติทางตรรกะแต่เป็นเกณฑ์การอุปนัยที่ดี

นี้เป็นเหตุผลวิบัติทางตรรกะ แต่จะเป็นเหตุผลวิบัติในการอุปนัยก็ต่อเมื่อเป็นผู้เชี่ยวชาญเท็จ หรือข้ออ้างของผู้เชี่ยวชาญไม่ได้การยอมรับ 
อย่างไรก็ดี การให้เหตุผลนี้จะมีน้ำหนักโดยเปรียบเทียบเท่านั้น ไม่ใช่ข้อพิสูจน์เพราะยังไม่สมเหตุผลทางตรรกะ
การจัดให้เหตุผลเช่นนี้เป็นเหตุผลวิบัติทางตรรกะ ชี้ว่ามันไม่ใช่วิธีการที่สมเหตุผลในการนิรนัยข้อสรุป คือการพิสูจน์ข้อสรุป
แต่ก็ไม่ใช่ว่า สิ่งที่ผู้เชี่ยวชาญซึ่งน่าเชื่อถือได้อ้างและได้การยอมรับ จะไม่มีโอกาสถูกยิ่งกว่าคนที่ไม่เชี่ยวชาญ 
แต่น้ำหนักของการให้เหตุผลนี้ก็ไม่ได้สมบูรณ์ตามที่บางคนเชื่ออย่างผิด ๆ
ในวิทยาศาสตร์

การหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์โดยใช้หลักฐานและการทดลอง ดีกว่าการอ้างผู้เชี่ยวชาญ
เพราะผู้เชี่ยวชาญไม่ได้ข้อยกเว้น
คาร์ล เซแกนได้เขียนไว้ว่า "บัญญัติเอกของวิทยาศาสตร์อย่างหนึ่งก็คือ อย่าพึ่งเชื่อเหตุผลจากผู้เชี่ยวชาญ ...
เพราะการให้เหตุผลเยี่ยงนี้ได้พิสูจน์แล้วว่าผิดพลาดอย่างน่าเจ็บใจ 
[ดังนั้น]ผู้เชี่ยวชาญจึงต้องพิสูจน์ข้ออ้างของตนเหมือนกับคนอื่น ๆ"
ในนัยตรงกันข้าม มีการอ้างว่าวิทยาศาสตร์โดยพื้นฐานจะต้องอาศัยเหตุผลจากผู้เชี่ยวชาญ จึงจะก้าวหน้าต่อไปได้เพราะทำให้ไม่ต้องตรวจดูเรื่องเก่า ๆ อยู่เรื่อย ๆ
ตัวอย่างการยกผู้เชี่ยวชาญในวิทยาศาสตร์เรื่องหนึ่งเกิดขึ้นในปี 1923
เมื่อนักสัตววิทยาชั้นแนวหน้าชาวอเมริกัน ธีโอฟิลัส เพนเตอร์ ได้ใช้ข้อมูลที่ไม่ดีและสังเกตการณ์ที่ขัดแย้งกันเพื่อประกาศว่า
มนุษย์มีโครโมโซม 24 คู่
ดังนั้นตั้งแต่ทศวรรษ 1920 จนถึงปี 1956
นักวิทยาศาสตร์จึงได้กล่าวอย่างนี้ตาม ๆ กันโดยอาศัยชื่อเสียงของเพนเตอร์ 
แม้กระทั่งภายหลังจะนับได้อย่างถูกต้องเพียงแค่ 23 คู่
กระทั่งหนังสือเรียน
ที่แสดงรูปโครโมโซม 23 คู่อย่างถูกต้อง ก็ยังระบุว่ามีโครโมโซม 24 คู่โดยอาศัยอิทธิพลของมติร่วมกันในเวลานั้นว่ามี 24 คู่
เหตุการณ์นี้ดูเหมือนจะได้สร้างความเอนเอียงเพื่อยืนยันในหมู่นักวิจัย และ "นักวิทยาเซลล์โดยมาก เพราะคาดหมายว่าจะได้เลขเช่นเดียวกันกับของเพนเตอร์ ปกติก็จะได้เลขเช่นนั้นจริง ๆ" 
"อิทธิพลของเพนเตอร์มหาศาลจนกระทั่งว่า นักวิทยาศาสตร์หลายท่านเลือกเชื่อตัวเลขของเขาแทนที่จะเชื่อหลักฐานที่ได้จริง ๆ"
ส่วนผู้ที่ได้ตัวเลขที่ถูกต้องก็ยังเปลี่ยน
หรือทิ้ง
ข้อมูลของตนเพื่อให้ตรงกับเลขของเพนเตอร์