การกรีธาทัพขึ้นเหนือ
อารัมภบท

ในช่วงทศวรรษ 1920 รัฐบาลเป่ย์หยางซึ่งมีฐานอยู่ในกรุงปักกิ่งได้รับการรับรองในระดับนานาชาติว่าเป็นรัฐบาลจีนที่ชอบธรรม อย่างไรก็ตาม พื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศไม่ได้อยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลดังกล่าว แต่ถูกปกครองโดยกลุ่มขุนศึกต่าง ๆ ด้วยเหตุนี้ ก๊กมินตั๋งซึ่งมีฐานอยู่ที่กว่างโจวจึงมุ่งหวังที่จะเป็นพรรคเพื่อการปลดปล่อยชาติ นับตั้งแต่สิ้นสุดขบวนการพิทักษ์รัฐธรรมนูญใน ค.ศ. 1922 ก๊กมินตั๋งได้เสริมสร้างกำลังของตนเพื่อเตรียมการสำหรับการกรีธาทัพขึ้นเหนือเพื่อต่อต้านขุนศึกที่ปกครองกรุงปักกิ่ง โดยมีเป้าหมายเพื่อรวมประเทศจีนให้เป็นหนึ่งเดียว การเตรียมการดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการเสริมสร้างทั้งพลังทางการเมืองและกองทัพของก๊กมินตั๋ง ก่อนซุน ยัตเซ็น ผู้ก่อตั้งสาธารณรัฐจีนและผู้ร่วมก่อตั้งก๊กมินตั๋งจะถึงแก่อสัญกรรมในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1925 เขาได้สนับสนุนความร่วมมือระหว่างจีนกับโซเวียต ซึ่งรวมถึงการจัดตั้งแนวร่วมที่หนึ่งกับพรรคคอมมิวนิสต์จีน กำลังทหารของก๊กมินตั๋งคือกองทัพปฏิวัติแห่งชาติ ใน ค.ศ. 1924 เจียง ไคเชก ผู้ซึ่งได้รับการยกย่องให้เป็นศิษย์เอกของซุน ยัตเซ็น มาตั้งแต่ ค.ศ. 1922 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้บัญชาการโรงเรียนการทหารหวงผู่ และได้ก้าวขึ้นมาเป็นผู้ท้าชิงตำแหน่งผู้นำก๊กมินตั๋งหลังจากการเสียชีวิตของซุน ยัตเซ็น
เมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม ค.ศ. 1925 นักศึกษาชาวจีนในเซี่ยงไฮ้ได้รวมตัวกันที่เขตเช่าระหว่างประเทศ และจัดการชุมนุมประท้วงต่อต้านการแทรกแซงของต่างชาติในประเทศจีน โดยได้รับการสนับสนุนจากก๊กมินตั๋ง พวกเขาเรียกร้องให้คว่ำบาตรสินค้าต่างชาติและยุติการปกครองของเขตเช่า ซึ่งอยู่ในการปกครองของอังกฤษและอเมริกา ตำรวจเทศบาลเซี่ยงไฮ้ซึ่งส่วนใหญ่อังกฤษเป็นผู้ดำเนินการจึงได้เปิดฉากยิงใส่กลุ่มผู้ชุมนุม เหตุการณ์นี้ก่อให้เกิดความไม่พอใจไปทั่วประเทศจีน นำไปสู่การนัดหยุดงานกว่างโจว–ฮ่องกง ซึ่งเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน และกลายเป็นแหล่งสรรหาสมาชิกใหม่ของพรรคคอมมิวนิสต์ ความกังวลเกี่ยวกับอำนาจที่เพิ่มขึ้นของกลุ่มฝ่ายซ้าย และผลกระทบของการนัดหยุดงานต่อความสามารถของรัฐบาลกว่างโจวในการจัดเก็บรายได้ ซึ่งพึ่งพาการค้าระหว่างประเทศเป็นหลัก ทำให้เกิดความตึงเครียดภายในแนวร่วมที่หนึ่ง ท่ามกลางสถานการณ์นี้ เจียงซึ่งกำลังช่วงชิงตำแหน่งผู้นำก๊กมินตั๋งได้เริ่มรวบรวมอำนาจเพื่อเตรียมการสำหรับการกรีธาทัพขึ้นเหนือ โดยเมื่อวันที่ 20 มีนาคม ค.ศ. 1926 เขาได้กวาดล้างกลุ่มคอมมิวนิสต์สายแข็งที่ต่อต้านการกรีธาทัพขึ้นเหนือออกจากฝ่ายบริหารและกองทัพของรัฐบาลกว่างโจว ซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ "รัฐประหารกว่างโจว" แต่ในขณะเดียวกัน เจียงก็พยายามสร้างความสัมพันธ์ที่เป็นมิตรกับสหภาพโซเวียต และพยายามถ่วงดุลระหว่างความต้องการกำลังสนับสนุนจากสหภาพโซเวียตและพรรคคอมมิวนิสต์ในการต่อสู้กับขุนศึกทางภาคเหนือ กับความกังวลของเขาเกี่ยวกับอิทธิพลที่เพิ่มขึ้นของคอมมิวนิสต์ภายในก๊กมินตั๋ง หลังรัฐประหาร เจียงได้เจรจาประนีประนอม โดยปลดสมาชิกฝ่ายขวาสายแข็ง เช่น อู๋ เถี่ยเฉิง ออกจากตำแหน่ง เพื่อเป็นการชดเชยให้กับสมาชิกฝ่ายซ้ายที่ถูกกวาดล้างไป ด้วยวิธีนี้ เจียงจะสามารถแสดงให้พรรคคอมมิวนิสต์และผู้สนับสนุนจากโซเวียตอย่างโจเซฟ สตาลิน เห็นถึงความสำคัญของตนเอง ทำให้ความช่วยเหลือจากโซเวียตต่อรัฐบาลก๊กมินตั๋งยังคงดำเนินต่อไป เช่นเดียวกับความร่วมมือกับพรรคคอมมิวนิสต์ แม้ว่าจะเป็นพันธมิตรที่เปราะบาง แต่กลุ่มฝ่ายขวาของก๊กมินตั๋ง ฝ่ายกลางที่นำโดยเจียง ฝ่ายซ้ายของก๊กมินตั๋ง และพรรคคอมมิวนิสต์ยังคงร่วมมือกัน และได้วางรากฐานสำหรับการกรีธาทัพขึ้นเหนือ
ใน ค.ศ. 1926 มีสามกลุ่มพันธมิตรของขุนศึกหลักในประเทศจีนที่เป็นปฏิปักษ์ต่อรัฐบาลก๊กมินตั๋งในกว่างโจว ได้แก่ กองทัพของอู๋ เพ่ย์ฝู ที่ยึดครองพื้นที่ทางตอนเหนือของมณฑลหูหนาน หูเป่ย์ และเหอหนาน แนวร่วมของซุน ฉฺวันฟาง ที่ควบคุมมณฑลฝูเจี้ยน เจ้อเจียง เจียงซู อานฮุย และเจียงซี และแนวร่วมที่ทรงอำนาจมากที่สุดซึ่งนำโดยจาง จั้วหลิน ที่ต่อมาจะกลายเป็นผู้นำรัฐบาลเป่ย์หยางและก๊กเฟิ่งเทียน แนวร่วมนี้ปกครองพื้นที่แมนจูเรีย ชานตง และจื๋อลี่ จาง จั้วหลินได้รวบรวมกองทัพพันธมิตรขุนศึกภาคเหนือที่เรียกว่า "กองทัพสันติภาพแห่งชาติ" (จีน: 安國軍; พินอิน: Ānguójūn; เวด-ไจลส์: Ankuochün; NPA) เพื่อรับมือกับการกรีธาทัพขึ้นเหนือโดยเฉพาะ