stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
โรงเรียนสตรีศึกษา
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์โรงเรียนสตรีศึกษา เก็บถาวร 2018-01-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กโรงเรียนประจำจังหวัดในประเทศไทย |
| --- | --- | --- |
| ภาคเหนือ |  เชียงราย (ชาย/หญิง)  เชียงใหม่ (ชาย/หญิง/สหศึกษา)  น่าน (ชาย/หญิง)  พะเยา  แพร่ (ชาย/หญิง)  แม่ฮ่องสอน  ลำปาง (ชาย/หญิง)  ลำพูน (ชาย/หญิง)  อุตรดิตถ์ (ชาย/หญิง)  |  |
| ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ |  กาฬสินธุ์ (ชาย/หญิง)  ขอนแก่น (ชาย/หญิง)  ชัยภูมิ (ชาย/หญิง)  นครพนม (ชาย/หญิง)  นครราชสีมา  (ชาย/หญิง/สหศึกษา)  บึงกาฬ  บุรีรัมย์  มหาสารคาม (ชาย/หญิง)  มุกดาหาร  ยโสธร  ร้อยเอ็ด (ชาย/หญิง)  เลย  ศรีสะเกษ (ชาย/หญิง)  สกลนคร  สุรินทร์  (ชาย/หญิง)  หนองคาย  หนองบัวลำภู  อุดรธานี (ชาย/หญิง/สหศึกษา/สหศึกษา)  อุบลราชธานี (ชาย/หญิง)  อำนาจเจริญ  |  |
| ภาคกลาง |  กำแพงเพชร  ชัยนาท  นครนายก  นครปฐม (ชาย/หญิง)  นครสวรรค์ (ชาย/หญิง)  นนทบุรี (ชาย/หญิง)  ปทุมธานี (ชาย/หญิง)  พระนครศรีอยุธยา (ชาย/หญิง)  พิจิตร  พิษณุโลก (ชาย/หญิง)  เพชรบูรณ์ (ชาย/หญิง)  ลพบุรี  สมุทรปราการ (ชาย/หญิง)  สมุทรสงคราม (ชาย/หญิง)  สมุทรสาคร (ชาย/หญิง)  สระบุรี  สิงห์บุรี  สุโขทัย (ชาย/หญิง/สหศึกษา)  สุพรรณบุรี (ชาย/หญิง)  อ่างทอง (ชาย/หญิง)  อุทัยธานี  |  |
| ภาคตะวันออก |  จันทบุรี (ชาย/หญิง)  ฉะเชิงเทรา (ชาย/หญิง)  ชลบุรี (ชาย/หญิง)  ตราด (ชาย/หญิง)  ปราจีนบุรี (ชาย/หญิง)  ระยอง  สระแก้ว  |  |
| ภาคตะวันตก |  กาญจนบุรี (ชาย/หญิง)  ตาก (ชาย/หญิง)  ประจวบคีรีขันธ์  เพชรบุรี (ชาย/หญิง)  ราชบุรี (ชาย/หญิง)  |  |
| ภาคใต้ |  กระบี่  ชุมพร (ชาย/หญิง)  ตรัง (ชาย/หญิง)  นครศรีธรรมราช (ชาย/หญิง)  นราธิวาส (ชาย/หญิง)  ปัตตานี (ชาย/หญิง)  พังงา (ชาย/หญิง)  พัทลุง (ชาย/หญิง)  ภูเก็ต (ชาย/หญิง)  ยะลา (ชาย/หญิง)  ระนอง (ชาย/หญิง)  สงขลา (ชาย/หญิง)  สตูล  สุราษฎร์ธานี (ชาย/หญิง)  |  |
| อดีต |  พระนคร (ชาย/หญิง)  ธนบุรี (ชาย/หญิง)  มีนบุรี (ชาย/หญิง)  ธัญบุรี (ชาย/หญิง)  พระประแดง (ชาย/หญิง)  กระบินทร์บุรี (ชาย/หญิง)  ตะกั่วป่า (ชาย/หญิง)  สวรรคโลก (ชาย/หญิง)  หล่มศักดิ์ (ชาย/หญิง)  หลังสวน (ชาย/หญิง)  |  |
| ด ค กโรงเรียนสตรีในประเทศไทย |
| --- | --- | --- |
| กรุงเทพมหานคร |  เขมะสิริอนุสสรณ์  ซางตาครู้สคอนแวนท์  เซนต์ฟรังซีสซาเวียร์คอนแวนต์  เซนต์โยเซฟคอนเวนต์  เบญจมราชาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์  พระหฤทัยคอนแวนต์  มาแตร์เดอีวิทยาลัย  ราชินี‡  ราชินีบน‡  วัฒนาวิทยาลัย‡  วาสุเทวี  ศึกษานารี  สตรีวรนาถบางเขน‡  สตรีวัดมหาพฤฒาราม ในพระบรมราชินูปถัมภ์  สตรีวัดระฆัง  สตรีวัดอัปสรสวรรค์  สตรีวิทยา  สตรีศรีสุริโยทัย  สตรีเศรษฐบุตรบำเพ็ญ  สายน้ำผึ้ง ในพระอุปถัมภ์ฯ  สายปัญญา ในพระบรมราชินูปถัมภ์  อัสสัมชัญคอนแวนต์  อัสสัมชัญศึกษา  |  |
| ภาคกลาง |  คณะราษฎร์บำรุงปทุมธานี†  จอมสุรางค์อุปถัมภ์  เฉลิมขวัญสตรี†  เซนต์โยเซฟ บางนา  เซนต์โยเซฟทิพวัล  มารีย์อุปถัมภ์  ราชินีบูรณะ  สงวนหญิง†  สตรีนนทบุรี  |  |
| ภาคเหนือ |  เฉลิมพระเกียรติ 48 พรรษา ในพระราชูปถัมภ์ฯ  เรยีนาเชลีวิทยาลัย  อุดมดรุณี  อุตรดิตถ์ดรุณี†  |  |
| ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ |  เซนต์เมรี่  มหาไถ่ศึกษาขอนแก่น  สตรีชัยภูมิ†  สตรีราชินูทิศ  สตรีศึกษา†*  สุรนารีวิทยา*  |  |
| ภาคตะวันออก |  ชลกันยานุกูล†  เซนต์ปอลคอนแวนต์  เซนต์โยเซฟระยอง  ดัดดรุณี  ราชินีวิวัฒน์  ศรียานุสรณ์†  สตรีประเสริฐศิลป์  |  |
| ภาคตะวันตก |  กาญจนานุเคราะห์*  ธรรมจารินีวิทยา  นารีวิทยา  นารีวุฒิ  |  |
| ภาคใต้ |  ธิดานุเคราะห์  ธิดาแม่พระ‡*  |  |
†เฉพาะระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ‡เฉพาะระดับมัธยมศึกษา *ยกเว้นห้องเรียนพิเศษ
การเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย พ.ศ. 2568

การเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย พ.ศ. 2568 เป็นส่วนหนึ่งของการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดในประเทศไทย พ.ศ. 2568 กำหนดให้มีขึ้นในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 ประกอบไปด้วยการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 ที่นั่ง เป็นการเลือกตั้งที่จัดขึ้นพร้อมกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย พ.ศ. 2568
ผู้สมัคร > หมายเลข : 1 อทิตาธร วันไชยธนวงศ์

อดีตนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย (2563-2567) และเป็นธิดาของสมบูรณ์ วันไชยธนวงศ์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 8 สมัย ลงสมัครในนามอิสระ
ผู้สมัคร > หมายเลข : 2 สลักจฤฎดิ์ ติยะไพรัช

อดีตนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย (2555-2557) อีกทั้งเป็นภรรยาของยงยุทธ ติยะไพรัช อดีตประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎร ลงสมัครในนาม พรรคเพื่อไทย
ผู้สมัคร > หมายเลข : 3 จิราพร หมื่นไชยวงศ์

ผู้สมัครใหม่
ผลการเลือกตั้ง

| ผลการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย> พรรค | ผลการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย> พรรค | ผลการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย> ผู้สมัคร | ผลการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย> คะแนนเสียง | ผลการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย> % | ผลการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย> ± |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | อิสระ | อทิตาธร วันไชยธนวงศ์ (1)* | 261,181 | 49.68 | +4.71 |
|  | เพื่อไทย   | สลักจฤฎดิ์ ติยะไพรัช (2)✔ | 243,339 | 46.29 | – |
|  | อิสระ | จิราพร หมื่นไชยวงศ์ (3) | 21,184 | 4.03 | – |
| ผลรวม | ผลรวม | ผลรวม | 525,704 | 100.00 | — |

| บัตรดี | บัตรดี | บัตรดี | 525,704 | 86.82 | – |
| ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | 43,389 | 7.17 | – |
| บัตรเสีย | บัตรเสีย | บัตรเสีย | 36,403 | 6.01 | – |
| ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | 605,496 | 64.67 | – |
| ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | 936,351 | 100.00 | — |
: อิสระ รักษาที่นั่ง
ดูเพิ่ม

การเลือกตั้งสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย พ.ศ. 2568
| ก่อนหน้า |  | การเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย พ> ศ. 2568 |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| การเลือกตั้งนายก อบจ. เชียงรายพ.ศ. 2563 |  | การเลือกตั้งนายก อบจ. เชียงราย พ.ศ. 2568    |  | การเลือกตั้งนายก อบจ. เชียงราย ครั้งถัดไป |
| ด ค ก(พ> ศ. 2567 ←) การเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดในประเทศไทย พ.ศ. 2568 (→ พ.ศ. 2569) |
| --- | --- | --- |
| ภาคเหนือ |  เชียงราย  เชียงใหม่  น่าน  แพร่  แม่ฮ่องสอน  ลำปาง  ลำพูน  |  |
| ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ |  นครพนม  นครราชสีมา  บึงกาฬ  บุรีรัมย์  มหาสารคาม  มุกดาหาร  ศรีสะเกษ  สกลนคร  หนองคาย  หนองบัวลำภู  อำนาจเจริญ  |  |
| ภาคกลาง |  นครนายก  นครปฐม  นนทบุรี  พิจิตร  ลพบุรี  สมุทรปราการ  สมุทรสงคราม  สมุทรสาคร  สระบุรี  สิงห์บุรี  สุพรรณบุรี  |  |
| ภาคตะวันออก |  จันทบุรี  ฉะเชิงเทรา  ชลบุรี  ตราด  ปราจีนบุรี  ระยอง  |  |
| ภาคตะวันตก |  ประจวบคีรีขันธ์  |  |
| ภาคใต้ |  กระบี่  ตรัง  นราธิวาส  ปัตตานี  พังงา  พัทลุง  ภูเก็ต  ยะลา  สงขลา  สตูล  สุราษฎร์ธานี  |  |
 องค์การบริหารส่วนจังหวัด นายก อบจ.  สภา อบจ.
รายชื่อประเทศเรียงตามผลผลิตลิเทียม

ด้านล่างนี้เป็นข้อมูลรายชื่อประเทศเรียงตามผลผลิตลิเทียมในปี ค.ศ. 2014
| ลำดับที่ | ประเทศ | ผลผลิตลิเทียม  (ตัน) |
| --- | --- | --- |
|  |  โลก | 36,000 |
| 1 |  ออสเตรเลีย | 13,000 |
| 2 |  ชิลี | 12,900 |
| 3 |  จีน | 5,000 |
| 4 |  อาร์เจนตินา | 2,900 |
| 5 |  ซิมบับเว | 1,000 |
| 6 |  โปรตุเกส | 570 |
| 7 |  บราซิล | 400 						 |
แหล่งข้อมูลอื่น

http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/lithium/mcs-2015-lithi.pdf เก็บถาวร 2018-05-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
รายชื่อประเทศเรียงตามผลผลิตอะลูมิเนียม

ด้านล่างนี้ เป็นรายชื่อประเทศเรียงตามผลผลิตอะลูมิเนียม ข้อมูลจากปี พ.ศ. 2557
| ลำดับที่ | ประเทศ/ภูมิภาค | ผลผลิตอะลูมิเนียม  (พันตัน)  |
| --- | --- | --- |
| — |  โลก | 49,300 |
| 1 |  ประเทศจีน | 23,300 |
| 2 |  ประเทศรัสเซีย | 3,500 |
| 3 |  ประเทศแคนาดา | 2,940 |
| 4 |  สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ | 2,400 |
| 5 |  ประเทศอินเดีย | 2,100 |
| 6 |  สหรัฐอเมริกา | 1,720 |
| 7 |  ประเทศออสเตรเลีย | 1,680 |
| 8 |  ประเทศนอร์เวย์ | 1,200 |
| 9 |  ประเทศบราซิล | 960 |
| 10 |  ประเทศบาห์เรน | 930 |
| 11 |  ประเทศไอซ์แลนด์ | 810 |
| 12 |  ประเทศแอฟริกาใต้ | 735 |
| 13 |  ประเทศกาตาร์ | 610 |
| 14 |  ประเทศโมซัมบิก | 560 |
| 15 |  ประเทศซาอุดีอาระเบีย | 500 |
| 15 |  ประเทศเยอรมนี | 500 |
| 17 |  ประเทศอาร์เจนตินา | 425 |
| — | ปรเทศอื่น | 4,440 |
แหล่งข้อมูลอื่น

http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/aluminum/mcs-2015-alumi.pdf เก็บถาวร 2017-11-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
โคลเวอร์เวิกส์

| --- | --- |

ชื่อท้องถิ่น: 株式会社クローバーワークス
ชื่อโรมัน: Kabushiki-gaisha Kurōbā Wākusu
ประเภท: บริษัทร่วมทุน, บริษัทย่อย
อุตสาหกรรม: Animation studio
ก่อตั้ง: 1 October 2018; 6 ปีก่อน (1 October 2018)
สำนักงานใหญ่: 1-7-7 อูเมซาโตะ เขตซูงินามิ โตเกียว ญี่ปุ่น
บุคลากรหลัก: Hiroyuki Shimizu  (Chairman) Akira Shimizu  (President)
ส่วนของผู้ถือหุ้น: 100 ล้านเยน
บริษัทแม่: อะนิเพล็กซ์ (100%)
เว็บไซต์: cloverworks.co.jp
โคลเวอร์เวิกส์ (ญี่ปุ่น: 株式会社クローバーワークス; โรมาจิ: Kabushiki-gaisha Kurōbā Wākusu; อังกฤษ: CloverWorks Inc.) เป็นสตูดิโอผลิตอนิเมะ ซึ่งแปลงมาจาก Kōenji Studio ของเอ-1 พิกเจอร์ส และเป็นบริษัทย่อยของอะนิเพล็กซ์
การก่อตั้ง

เมื่อวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2018 เอ-1 พิกเจอร์สได้รีแบรนด์จากสตูดิโอโคเอนจิเป็น โคลเวอร์เวิกส์ ซึ่งมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวของแบรนด์ แตกต่างจากสตูดิโอหลักอาซากายะ สตูดิโอตั้งอยู่ในเขตซูงินามิ เมืองโตเกียว
โปรดักชั่นอนิเมะสี่เรื่องได้เปลี่ยนสตูดิโอที่ได้รับเครดิตจากเอ-1 พิกเจอร์ส เป็นโคลเวอร์เวิกส์ หลังจากการรีแบรนด์ ได้แก่ Slow Start, Darling in the Franxx, เพอร์โซนา 5: ดิแอนิเมชัน และ Ace Attorney ฤดูกาลที่ 2 โดย Slow Start เปลี่ยนสตูดิโอที่ได้รับเครดิตหลังจากการฉายครั้งแรกสิ้นสุดลง ในขณะที่ Darling in the Franxx เปลี่ยนสตูดิโอที่ได้รับเครดิตในระหว่างการผลิต
เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 2018 โคลเวอร์เวิกส์ได้ประกาศแยกตัวจากเอ-1 พิกเจอร์ส แม้ว่าจะยังคงเป็นบริษัทในเครือของอะนิเพล็กซ์ก็ตาม
งาน > ภาพยนตร์

| ชื่อ | วันที่วางจำหน่าย | หมายเหตุ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- |
| แรสเคิลดาสน็อตดรีมออฟเดอะดรีมมิงเกิลส์ | 000000002019-06-15-000015 มิถุนายน 2019 | ภาคต่อของ เรื่องฝันปั่นป่วยของผมกับรุ่นพี่บันนี่เกิร์ล |  |
| ท้องฟ้าสีฟ้าของเธอ | 000000002019-10-11-000011 ตุลาคม 2019 | งานต้นฉบับ |  |
| Saekano the Movie: Finale | 000000002019-10-26-000026 ตุลาคม 2019 | ภาคต่อของ วิธีปั้นสาวบ้านให้มาเป็นนางเอกของผม ฤดูกาลที่ 2 |  |
| Fate/Grand Order: Final Singularity-Grand Temple of Time: Solomon | 000000002021-07-30-000030 กรกฎาคม 2021 | ภาคต่อของ Fate/Grand Order - Absolute Demonic Front: Babylonia |  |
| Dakaichi: Spain Arc | 000000002021-10-09-00009 ตุลาคม 2021 | ภาคต่อของ รู้ตัวอีกทีก็ตกเป็นของผู้ชายอันดับ 1 ที่สาวๆ อยากให้กอดไปซะแล้ว |  |
| Rascal Does Not Dream of a Sister Venturing Out | 000000002023-06-23-000023 มิถุนายน 2023 | ภาคต่อของ แรสเคิลดาสน็อตดรีมออฟเดอะดรีมมิงเกิลส์  |  |
| เกคิโจบัง สปาย × แฟมิลี โค้ด: ไวต์ | 000000002023-12-22-000022 ธันวาคม 2023 | เกี่ยวข้องกับ  สปาย × แฟมิลี ร่วมผลิตกับ Wit Studio |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ (ในภาษาญี่ปุ่นและอังกฤษ)
โคลเวอร์เวิกส์  ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
| ด ค กโคลเวอร์เวิกส์ |
| --- | --- |
ซีรีส์โทรทัศน์:  Slow Start (2018)  Darling in the Franxx (2018)  เพอร์โซนา 5: ดิแอนิเมชัน (2018)  เรื่องฝันปั่นป่วยของผมกับรุ่นพี่บันนี่เกิร์ล (2018)  รู้ตัวอีกทีก็ตกเป็นของผู้ชายอันดับ 1 ที่สาวๆ อยากให้กอดไปซะแล้ว (2018)  Ace Attorney Season 2 (2018–2019)  แฟรี่เทล ศึกจอมเวทอภินิหาร (2018–2019)  พันธสัญญาเนเวอร์แลนด์ (2019–2021)  Fate/Grand Order - Absolute Demonic Front: Babylonia (2019–2020)  Auto Boy - Carl from Mobile Land (2020–2022)  มือปราบทายาทเศรษฐี (2020)  โฮริมิยะ สาวมั่นกับนายมืดมน (2021)  วันเดอร์เอ็ก ไพรออริตี (2021)  ชาโดว์เฮาส์ (2021–2022)  โตเกียวเขต 24 (2022)  หนุ่มเย็บผ้ากับสาวนักคอสเพลย์ (2022–ปัจจุบัน)  ชุดกะลาสีของอาเคบิจัง (2022)  สปาย × แฟมิลี (2022–ปัจจุบัน)  ในใจของคุโนอิจิ สึบากิ (2022)  บจจิเดอะร็อก! (2022)  ยูไนต์อัพ! (2023)  โฮริมิยะ สาวมั่นกับนายมืดมน -ส่วนเติมเต็ม- (2023)  วินด์เบรกเกอร์ (2024–ปัจจุบัน)  คน (ลึก) ไขปริศนา (ลับ) บทโรงเรียนประจำ (2024)  นายน้อยจอมโกย ก้าวสู่เส้นทางแห่งวีรบุรุษ (2024–ปัจจุบัน)  ถ้าสาวกิลด์จะเหนื่อยเบอร์นี้ ขอไปขยี้บอสเองได้มั้ยคะ (2025)  ยูไนต์อัพ! Uni:Birth (2025)  คน (ลึก) ไขปริศนา (ลับ) บทแม่มดเขียว (2025)  ดอกรักผลิบานที่กลางใจ (2025)  เรื่องฝันปั่นป่วยของผมกับซานตาคลอส (2025) 
ภาพยนตร์:  เรื่องฝันปั่นป่วยของผมกับรุ่นพี่บันนี่เกิร์ล เดอะ มูฟวี่ (2019)  Her Blue Sky (2019)  Saekano the Movie: Finale (2019)  Fate/Grand Order: Final Singularity-Grand Temple of Time: Solomon (2021)  Dakaichi: Spain Arc (2021)  เรื่องฝันปั่นป่วยของผมกับน้องสาวออกนอกบ้าน (2023)  สปาย X แฟมิลี โค้ด ไวท์ (2023)  เรื่องฝันปั่นป่วยของผมกับสาวน้อยสะพายกระเป๋า (2023)  ทราเปเซียม (2024)  ฟูเรรุ (2024)  Grotesque (2024) 
โอเอ็นเอ/โอวีเอ:  The Diary of Our Days (2018)  Persona 5: The Animation - Proof of Justice (2019)  Persona 5: The Animation - A Magical Valentine's Day (2019)  Sakura Wars: Sakura Kakumei Hana Saku Otome-tachi (2020)  Powerful Pro Yakyū Powerful Kōkō-hen (2021)  VOY@GER (2021) 
เกี่ยวข้อง:  เอ-1 พิกเจอร์ส  อะนิเพล็กซ์ 
  หมวดหมู่
ประวัติศาสตร์โลก

ประวัติศาสตร์โลก หรือ ประวัติศาสตร์มนุษยชาติเริ่มต้นที่ยุคหินเก่า ประวัติศาสตร์โลกไม่รวมประวัติศาสตร์ธรรมชาติที่ไม่ใช่มนุษย์และประวัติศาสตร์ธรณีวิทยา ยกเว้นตราบเท่าที่โลกธรรมชาตินั้นกระทบต่อชีวิตมนุษย์เป็นอย่างมากประวัติศาสตร์โลกประกอบด้วยการศึกษาทางโบราณคดีและหลักฐานลายลักษณ์อักษรตั้งแต่สมัยโบราณ ประวัติศาสตร์โบราณที่มีบันทึกเริ่มต้นจากการประดิษฐ์การเขียน ทว่า รากเหง้าแห่งอารยธรรมมีมาแต่ก่อนการประดิษฐ์การเขียน สมัยก่อนประวัติศาสตร์เริ่มต้นในยุคหินเก่า ต่อด้วยยุคหินใหม่และการปฏิวัติเกษตรกรรม (ระหว่าง 9000 ถึง 5000 ปีก่อนคริสตกาล) ในพระจันทร์เสี้ยวอันอุดมสมบูรณ์ (Fertile Crescent) การปฏิวัติเกษตรกรรมเป็นเครื่องหมายการเปลี่ยนแปลงในประวัติศาสตร์มนุษย์ โดยมนุษย์เริ่มต้นทำการเกษตร คือ กสิกรรมและการเลี้ยงสัตว์อย่างเป็นระบบ เมื่อเกษตรกรรมก้าวหน้าขึ้น มนุษย์ส่วนมากเปลี่ยนจากวิถีชีวิตเร่ร่อนมาเป็นตั้งถิ่นฐานเป็นเกษตรกรในนิคมถาวร การเร่ร่อนยังมีอยู่ในบางที่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ห่างไกลซึ่งมีพืชที่เพาะปลูกได้ไม่กี่ชนิด แต่ความมั่นคงสัมพัทธ์และผลิตภาพที่เพิ่มขึ้นจากกสิกรรมทำให้ชุมชนมนุษย์ขยายเป็นหน่วยที่ใหญ่กว่า ซึ่งความก้าวหน้าในการขนส่งก็มีส่วนช่วย
ประชากรโลกใน 10,000 ปีก่อนคริสตกาล – ค.ศ. 2,000 (ระดับประชากรในแนวตั้งตามมาตราส่วนลอการิทึม)
เมื่อกสิกรรมพัฒนา การเพาะปลูกธัญพืชมีความซับซ้อนขึ้นและทำให้มีการแบ่งงานกันทำเพื่อเก็บอาหารระหว่างฤดูเพาะปลูก จากนั้นการแบ่งงานทำให้เกิดชนชั้นสูงที่สุขสบายและพัฒนาการนคร สังคมมนุษย์ที่ซับซ้อนมากขึ้นทำให้ระบบการเขียนและการบัญชีมีความจำเป็น หลายนครพัฒนาบนตลิ่งทะเลสาบและแม่น้ำ ตั้งแต่ 3000 ปีก่อนคริสตกาล เกิดนิคมโดดเด่นและมีการพัฒนา เช่นในเมโสโปเตเมีย ริมตลิ่งแม่น้ำไนล์แห่งอียิปต์ และหุบแม่น้ำสินธุ อาจมีอารยธรรมคล้ายกันพัฒนาขึ้นตามแม่น้ำสำคัญในจีน แต่หลักฐานทางโบราณคดีของการสร้างเมืองอย่างกว้างขวางในที่นั้นชัดแจ้งน้อยกว่า
ประวัติศาสตร์โลกเก่า (โดยเฉพาะอย่างยิ่งยุโรปและเมดิเตอร์เรเนียน) โดยทั่วไปแบ่งเป็นยุคโบราณ ถึง ค.ศ. 476, สมัยกลาง ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 5 ถึง 15 ซึ่งรวมยุคทองของอิสลาม (ประมาณ ค.ศ. 750-1258) และยุคฟื้นฟูศิลปวิทยายุโรปตอนต้น (เริ่มต้นประมาณ ค.ศ. 1300), ยุคใหม่ตอนต้น ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 15 ถึงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 ซึ่งรวมยุคเรืองปัญญา และยุคใหม่ตอนปลาย นับแต่การปฏิวัติอุตสาหกรรมถึงปัจจุบัน รวมทั้งประวัติศาสตร์ร่วมสมัย ตะวันออกใกล้โบราณ กรีซโบราณและโรมโบราณมีความโดดเด่นในยุคโบราณ ในประวัติศาสตร์ยุโรปตะวันตก การเสียกรุงโรมมักยึดเป็นการสิ้นสุดของยุคโบราณและการเริ่มต้นของสมัยกลาง ขณะที่ยุโรปตะวันออกมีการเปลี่ยนผ่านจากจักรวรรดิโรมันเป็นจักรวรรดิไบแซนไทน์ ซึ่งรุ่งเรืองต่อมาอีกเป็นเวลานาน กลางคริสต์ศตวรรษที่ 15 การประดิษฐ์การพิมพ์สมัยใหม่ของโยฮันน์ กูเทนแบร์ก ซึ่งใช้การสื่อสารแบบเคลื่อนที่ได้และเปลี่ยนแปลงอย่างสิ้นเชิง เป็นจุดสิ้นสุดของยุคกลางและนำไปสู่การปฏิวัติวิทยาศาสตร์ เมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 18 การสะสมความรู้และเทคโนโลยี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุโรป ได้ถึงจำนวนวิกฤต (critical mass) อันนำมาซึ่งการปฏิวัติอุตสาหกรรม ในส่วนอื่นของโลก เช่น ตะวันออกใกล้โบราณ จีนโบราณ และอินเดียโบราณ
เส้นเวลาทางประวัติศาสตร์ได้คลี่ออกต่างกัน อย่างไรก็ดี จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 18 เนื่องจากการค้าโลกที่ขยายตัวและการล่าอาณานิคม ทำให้ประวัติศาสตร์ของอารยธรรมโลกส่วนมากสานเข้าด้วยกันอย่างแน่นหนา ในช่วงสองร้อยกว่าปีล่าสุด การเติบโตของความรู้ เทคโนโลยี การพาณิชย์ และศักยภาพการทำลายล้างของสงครามได้เร่งให้เกิดขึ้น ก่อให้เกิดโอกาสและอันตรายซึ่งปัจจุบันกำลังเผชิญชุมชนมนุษย์ที่อยู่อาศัยบนดาวเคราะห์ดวงนี้
ยุคก่อนประวัติศาสตร์

บทความหลัก: ยุคก่อนประวัติศาสตร์ และ เส้นเวลาของยุคก่อนประวัติศาสตร์
ยุคก่อนประวัติศาสตร์ > วิวัฒนาการของมนุษย์

บทความหลัก: วิวัฒนาการของมนุษย์
มนุษย์วิวัฒนาการมาจากแอฟริกาจากเอพยักษ์ (great apes) ผ่านสายวิวัฒนาการของ โฮมินิน (hominins) ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อ 7-5 ล้านปีก่อน ความสามารถในการเดินสองขา เกิดขึ้นหลังจากแยกตัวออกจากชิมแปนซี ใน ออสตราโลพิเทคัส (Australopithecus) ซึ่งเป็นโฮมินินยุคแรก เนื่องจากการปรับตัวที่อาจเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงจากป่าไปสู่แหล่งที่อยู่อาศัยแบบสะวันนา โฮมินินเริ่มใช้ เครื่องมือหินแบบง่าย ๆ (rudimentary stone tools) เมื่อประมาณ 3.3 ล้านปีก่อน  ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของยุคหินเก่า
ยุคก่อนประวัติศาสตร์ > มนุษย์ยุคแรก

มนุษย์โฮโมเซเปียนส์ หรือมนุษย์ปัจจุบันเริ่มปรากฏครั้งแรกบนโลกในช่วง 400,000 ถึง 250,000 ปีทีผ่านมา ระหว่างยุคหินเก่า หลังจากวิวัฒนาการยาวนานของมนุษย์ ทักษะการประดิษฐ์เครื่องมือของมนุษย์นั้นมีมาตั้งแต่มนุษย์ยุคก่อนอย่างโฮโม อีเร็กตัสแล้ว มนุษย์ยังรู้จักใช้ไฟในการให้ความร้อน และปรุงอาหาร นอกจากนั้นแล้วมนุษย์ยุคปัจจุบันยังได้พัฒนาภาษา และยังมีพิธีกรรมหลังความตาย และเริ่มดำรงชีวิตด้วยการไล่ล่า-หาเก็บและเป็นสังคมเร่ร่อน
มนุษย์ในยุคปัจจุบันหรือโฮโมเซเปียนส์เริ่มกระจายตัวจากแอฟริกา ไปยังบริเวณยุโรปและเอเชียซึ่งยังไม่มีน้ำแข็งปกคลุมอย่างรวดเร็ว และขยายถิ่นฐานไปยังอเมริกาเหนือและโอเชียเนีย ในช่วงที่ยุคน้ำแข็งครั้งล่าสุดกำลังเข้าสู่ช่วงสูงสุด เมื่ออุณหภูมิของอาณาเขตระหว่างซีกโลกร้อนกับขั้วโลก (Temperate Zone) เริ่มลดต่ำลงจนไม่สามารถอยู่อาศัยได้ มนุษย์จึงหยุดขยายตัวไปทางเหนือและใต้ แต่เน้นกระจายในอาณาเขตที่ไม่มีน้ำแข็งจนครอบคลุมโลกทั้งใบในช่วง 12,000 ปีที่แล้ว
ยุคก่อนประวัติศาสตร์ > กำเนิดการเกษตรกรรม

บทความหลัก: ยุคหินใหม่
การปฏิวัติเกษตรกรรมเริ่มขึ้นครั้งแรกในราว ๆ 10,000 ปีก่อนคริสตกาล การปฏิวัติยุคหินใหม่นับเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาการเกษตรกรรม ซึ่งเปลี่ยนวิถีชีวิตของมนุษย์ไปอย่างสิ้นเชิง เนื่องจากเป็นจุดเริ่มต้นของการเกิดระบบการจัดการ และสร้างอาหารส่วนเกิน (surplus) จากการบริโภคทำให้เกิดการค้าขายได้ การเกษตรสร้างระบบเมืองในยุคแรก ทำให้เกิดการค้าขาย การผลิต และอำนาจทางการเมือง สำหรับผู้ไม่ได้ผลิตในภาคการเกษตร
การพัฒนาระบบเมืองยังทำให้เกิดการพัฒนาทางด้านภาษา และความรุ่งเรืองของอารยธรรมตามมา ดังจะเห็นได้จากในช่วง 40,000 ปีก่อนคริสตกาลก่อนจะมีเมืองเกิดขึ้น มีหลักฐานการสร้างที่อยู่อาศัยที่มนุษย์สร้างขึ้นในตอนเหนือของแคว้นปัญจาบ และเอเชียกลาง (Bactria) ในช่วง 7,000 ปีก่อนคริสตกาล มีหลักฐานว่ามนุษย์เริ่มปลูกข้าวบาร์เลย์ และเลี้ยงแกะกับแพะ ในบริเวณดังกล่าว ในช่วงนั้น คนเริ่มอาศัยอยู่ในหมู่บ้านซึ่งสร้างโดยอิฐและดินเหนียว ซึ่งบางส่วนยังคงเหลือให้เห็นในปัจจุบัน แหล่งอารยธรรมแรกเป็นแหล่งอารยธรรมเมโสโปเตเมียตอนล่างของชาวสุเมเรียน ในช่วง 3500 ปีก่อนคริสตกาล ตามมาด้วยอารยธรรมอียิปต์ บริเวณลุ่มแม่น้ำไนล์ ในช่วง 3300 ปีก่อนคริสตกาลและอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ ในช่วงเดียวกัน  ระบบเมืองเริ่มซับซ้อนมากขึ้นจากระบบทางสังคมและเศรษฐกิจ แต่ละอารยธรรมมีความแตกต่างจากอารยธรรมอื่นเนื่องจากอารยธรรมต่าง ๆ ยังไม่สัมพันธ์กัน เริ่มมีระบบการเขียน และการค้าขาย
ความเชื่อทางศาสนาในช่วงนี้ให้ความเคารพในโลก ท้องฟ้า ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และการเปรียบปรากฏการณ์หรือสิ่งไม่มีชีวิตต่าง ๆ ให้เป็นเทพเจ้า หรือเปรียบเหมือนมนุษย์ มีการสร้างปูชนียสถานไว้เคารพสักการะ นำไปสู่การสร้างเทวสถาน และระบบนักบวช ในที่สุด
ยุคโบราณ

บทความหลัก: ยุคโบราณ
ยุคโบราณ > อู่อารยธรรม

บทความหลัก: ยุคสำริด และ ยุคเหล็ก
ยุคสำริดเป็นหนึ่งยุคตามการแบ่งระบบสามยุค ซึ่งได้แก่ ยุคหิน ยุคสำริด และยุคเหล็ก ซึ่งอธิบายประวัติศาสตร์ยุคต้นของอรรยาธรรมในบางส่วนของโลกได้เป็นอย่างดี เราจะเริ่มเห็นระบบเมือง และการเติบโตของอารยธรรมของบริเวณพื้นที่อุดมสมบูรณ์ในยุคเหล่านี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งตามลุ่มแม่น้ำต่าง ๆ เช่นลุ่มแม่น้ำไทกริส-ยูเฟติสในเมโสโปเตเมีย ลุ่มแม่น้ำไนล์ในอียิปต์ ลุ่มแม่น้ำสินธุ ในอินเดีย และลุ่มแม่น้ำฮวงโหในจีน
เราเริ่มเห็นความรุ่งเรืองของเมโสโปเตเมียในช่วงสังคมของชาวสุเมเรียน ชาวสุเมเรียนมีระบบการเขียนโดยใช้อักษรคูนิฟอร์ม ซึ่งเป็นอักษรภาพที่มีลักษณะคล้ายลิ่มราว ๆ 3000 ปีก่อนคริสตกาล และตัวอักษรก็ค่อยถูกพัฒนาให้เรียบง่ายและเป็นนามธรรมมากขึ้น การเขียนอักษรคูนิฟอร์มนั้นต้องเขียนในแผ่นดินเหนียวด้วยต้นกก การเขียนช่วยในการบริหารเมืองที่ใหญ่ขึ้นได้ง่ายขึ้นมาก และในยุคนี้ยังได้เห็นพัฒนาการทางด้านการทหารเช่นรถม้าและทหารม้า ทำให้เคลื่อนพลได้เร็วขึ้น
การพัฒนาเหล่านี้นำไปสู่การสร้างจักรวรรดิ โดยจักรวรรดิแรกที่ควบคุมดินแดนขนาดใหญ่และประกอบไปด้วยหลายเมืองเกิดขึ้นในอียิปต์ด้วยการรวมกันของอียิปต์ตอนล่างและตอนบนในช่วง 3100 ปีก่อนคริสตกาล ในอีกพันปีต่อมาก็เกิดจักรวรรดิอาคาเดียนในเมโสโปเตเมียก็เจริญรุ่งเรืองขึ้น พร้อม ๆ กับการสถาปนาราชวงศ์เซี่ยของจีนในช่วง 2200 ปีก่อนคริสตกาล
ยุคโบราณ > อู่อารยธรรม > ยุคแกนหลักความคิด (Axial Age)

ตั้งแต่ศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสตกาลมีการพัฒนาแนวคิดทางศาสนาและปรัชญาครั้งใหญ่ในหลาย ๆ แหล่งอารยธรรมอย่าง ลัทธิขงจื๊อในจีน ศาสนาพุทธและเชนในอินเดีย ศาสนาโซโรอัสเตอร์ในเปอร์เซีย ศาสนาเอกเทวนิยมและศาสนายิวในอียิปต์โบราณ และในช่วงคริตศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล โสกราตีส และ เพลโตก็ได้วางรากฐานของปรัชญากรีกโบราณ
ทางด้านจีนเองก็ได้รับอิทธิพลการคิดมาจากสามสำนักสำคัญจนถึงปัจจุบันได้แก่ ลัทธิเต๋า, ลัทธิกฎหมาย และ ลัทธิขงจื๊อ.ซึ่งแพร่หลายไปยังทั้งเกาหลีและญี่ปุ่น
ทางด้านยุโรปเองได้รับอิทธิพลมาจากปรัชญากรีกโบราณอย่าง โสกราตีส
เพลโต,
และอริสโตเติล, ซึ่งแพร่หลายไปยังทั่วทั้งยุโรปและตะวันออกกลางในศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาลจากการพิชิตดินแดนของอเล็กซานเดอร์มหาราช
ยุคโบราณ > การถดถอย การล่มสลาย และการเกิดใหม่ของจักรวรรดิ

จักรวรรดิในแถบยูเรเชียส่วนใหญ่ตั้งอยู่แถบที่ราบชายฝั่งทะเล ดังนั้นชนเผ่าเร่ร่อนซึ่งใช้ม้าเป็นพาหนะหลัก เช่นพวกมองโกลและพวกเติร์ก จึงเริ่มยึดครองพื้นที่โดยเริ่มจากแถบเอเชียกลาง ประกอบกับการประดิษฐ์โกลนและการเพาะเลี้ยงม้าให้แข็งแรง ทำให้ม้าสามารถรับน้ำหนักกำลังพลพร้อมชุดเกราะได้ และทำให้ชนเผ่าเร่ร่อนกลายเป็นภัยคุกคามต่อแหล่งอารยธรรมในระยะยาว
การล่มสลายของจักรวรรดิโรมันอย่างช้า ๆ  กินเวลายาวนานจากคริสต์ศตวรรษที่ 2 ไปอีกหลายศตวรรษ ประกอบกับการขยายตัวอย่างรวดเร็วของศาสนาคริสต์จากดินแดนตะวันออกกลางสู่ดินแดนตะวันตก ทำให้จักรวรรดิโรมันตะวันตกตกอยู่ภายใต้การนำของอนารยชนชาวเยอรมันในคริตศตวรรษที่ 5 ในที่สุด องค์กรทางการเมืองต่างแตกกระจายเป็นรัฐจำนวนมาก ซึ่งต่างก็มีความสัมพันธ์กับคริสตจักรโรมันคาทอลิกไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง จักรวรรดิโรมันบางส่วนบริเวณเมดิเตอเรเนียนตะวันออกแตกเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิไบแซนไทน์ อีกหลายศตวรรษต่อมามีการสถาปนาจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ในปีค.ศ. 962 ทำให้ยุโรปตะวันตกกลับมารวมตัวกันได้อย่างชั่วคราว ซึ่งกินบริเวณประเทศเยอรมนี ออสเตรีย สวิสเซอร์แลนด์ เบลเยี่ยม อิตาลี และฝรั่งเศสบางส่วนในปัจจุบัน
ในจักรวรรดิจีน ราชวงศ์ต่าง ๆ ผลัดกันขึ้นมาปกครองดินแดนแถบนี้ หลังจากการล่มสลายของราชวงศ์ฮั่นตะวันออก และสิ้นสุดลงของยุคสามก๊ก ชนเผ่าเร่ร่อนทางตอนเหนือเริ่มคุกคามจีนในช่วงคริสศตวรรษที่ 4 ยึดจีนตอนเหนือบางส่วนและสร้างเป็นอาณาจักรเล็ก ๆ หลายอาณาจักร ราชวงศ์สุยรวมจีนขึ้นมาใหม่อีกครั้งในปี 581 และภายใต้การปกครองของราชวงศ์ถัง (618-907) จักรวรรดิจีนก้าวเข้าสู่ยุคทองเป็นครั้งที่สอง แต่ราชวงศ์ถังก็ล่มสลายนำไปสู่ยุคห้าราชวงศ์สิบอาณาจักร ราชวงศ์ซ่งก็รวมจีนอีกครั้งในปี 982 แต่โดยแรงกดดันจากชนเผ่าเร่ร่อนทางตอนเหนือ ตอนเหนือของจีนจึงตกเป็นของชนเผ่าแมนจูในปี 1141 และจักรวรรดิมองโกลเข้าครองครองประเทศจีนทั้งประเทศในปี 1279 รวมผืนแผ่นดินยูเรเชียเกือบทั้งหมด ยกเว้นก็แต่ยุโรปกลาง ยุโรปตะวันออก เอเชียใต้ส่วนใหญ่ และเกาะญี่ปุ่น
ยุคกลาง

ยุคคลาสสิกมักนับว่าจบลงในปี ค.ศ. 476 หลังการล่มสลายของจักรวรรดิโรมันตะวันตก เป็นการเริ่มต้นยุคหลังคลาสสิก หรือ ยุคโพสต์คลาสสิก (Post-classic era) และจบลงในช่วงปี ค.ศ. 1500 ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของยุคเรเนสซองส์ (Renaissance) หรือ ยุคฟื้นฟูศิลปะวิทยา ในยุคนี้ความรุ่งเรืองทางศิลปะวัฒนธรรมและวิทยาการของยุโรปที่มีมาตั้งแต่กรีกโบราณเสื่อมถอยลง วิทยาศาสตร์และศิลปะได้หยุดชงักลง คริสตจักรมีอำนาจทางศาสนาและการเมืองเหนือทวีปยุโรป เรียกอีกชื่อหนึ่งว่ายุคมืด (Dark age) หรือยุคกลางในยุโรป จบลงหลังการฟื้นฟูภูมิปัญญากรีกโรมันโบราณขึ้นมาในเมืองฟลอเรนซ์ ประเทศอิตาลี
ยุคกลาง > เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

จุดเริ่มต้นของยุคกลางในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เกิดเหตุการณ์การล่มสลายของอาณาจักรฟูนัน (ค.ศ. 550) ต่อด้วยการเกิดขึ้นของอาณาจักรเจนละ ซึ่งต่อมาถูกแทนที่ด้วยอาณาจักรขอม (ค.ศ. 802) "พระนคร"เมืองหลวงของอาณาจักรขอม เป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลกก่อนยุคอุตสาหกรรม มีวัดศาสนาฮินดูและพุทธนิกายมหายานมากกว่าพันแห่ง ซึ่งที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ "นครวัด"
อาณาจักรสุโขทัย (ค.ศ. 1238) และอาณาจักรอยุธยา (ส.ศ. 1351) เป็นอาณาจักรที่มีอำนาจสำคัญของชาวไทซึ่งได้รับอิทธิพลจากขอม
ต้นศตวรรษที่ 9 อาณาจักรพุกามขึ้นมามีอำนาจในดินแดนพม่าในปัจจุบัน การล่มสลายของอาณาจักรพุกามทำให้เกิดความแตกแยกทางการเมือง ซึ่งลงเอยด้วยการเติบโตของอาณาจักรตองอูในศตวรรษที่ 16
อาณาจักรที่มีชื่อเสียงอื่น ๆ ในยุคนั้น ได้แก่ อาณาจักรศรีวิชัย (คาบสมุทรมาลายูและอินโดนิเซีย), อาณาจักรละโว้ (ภาคกลางของประเทศไทย โดยอาณาจักรทั้งสองมีความสำคัญในศตวรรษที่ 7), อาณาจักรจามปา (เวียดนามในปัจจุบัน), อาณาจักรหริภุญไชย (ภาคเหนือของไทย ประมาณ ค.ศ. 750), อาณาจักรไดเวียต (เวียดนาม ค.ศ. 968), อาณาจักรล้านนา (ภาคเหนือของไทย ศตวรรษที่ 13), อาณาจักรมัชปาหิต (อินโดนีเซีย ค.ศ. 1293), อาณาจักรล้านช้าง (ลาวในปัจจุบัน ค.ศ. 1354) และ อาณาจักรอังวะ (พม่า ค.ศ. 1364) ในยุคนี้มีการแพร่กระจายของศาสนาอิสลามไปยังประเทศอินโดนีเซียในปัจจุบัน (เริ่มในศตวรรษที่ 13) และการเกิดขึ้นของรัฐมลายู รวมถึงรัฐสุลต่านมะละกาและอาณาจักรบรูไน ในฟิลิปปินส์มีอาณาจักรเล็ก ๆ หลายอาณาจักรบนหมู่เกาะฟิลิปปินส์ เช่น แคว้นเมย์นิลา แคว้นเซบู แคว้นบูตูอัน