stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ไตรลักษณ์
สามัญลักษณะ > อนิจจะ กับ อนิจจลักษณะ ไม่เหมือนกัน

ตามคัมภีร์ฝ่ายศาสนา ท่านให้ความหมายของขันธ์ กับ ไตรลักษณ์ไว้คู่กัน เพราะเป็น ลักขณวันตะ และ ลักขณะ ของกันและกัน ดังนี้
อนิจจัง (อนิจฺจํ) - หมายถึง ขันธ์ 5 ทั้งหมด เป็นปรมัตถ์ เป็นสภาวธรรม มีอยู่จริง, คำว่า "อนิจจัง" เป็นคำไวพจน์ชื่อหนึ่งของขันธ์ 5
อนิจจลักษณะ (อนิจฺจตา, อนิจฺจลกฺขณํ) - หมายถึง เครื่องกำหนดขันธ์ 5 ทั้งหมดซึ่งเป็นตัวอนิจจัง
อนิจจลักษณะทำให้เราทราบได้ว่าขันธ์ 5 เป็นของไม่เที่ยง ไม่คงที่ ไม่ยั่งยืน ซึ่งได้แก่ อาการความเปลี่ยนแปลงไปของขันธ์ 5 เช่น อาการที่ขันธ์ 5 เคยเกิดขึ้นแล้วเสื่อมสิ้นไปเป็นขันธ์ 5 อันใหม่, อาการที่ขันธ์ 5 เคยมีขึ้นแล้วก็ไม่มีอีกครั้ง เป็นต้น
ในวิสุทธิมรรค ท่านได้ยกอนิจจลักษณะจากปฏิสัมภิทามรรคมาแสดงไว้ถึง 25 แบบ เรียกว่า โต 25 และในพระไตรปิฎกยังมีการแสดงอนิจจลักษณะไว้ในแบบอื่น ๆ อีกมากมาย แต่คัมภีร์ที่รวบรวมไว้เป็นเบื้องต้นเหมาะสำหรับเป็นคู่มือสำหรับปฏิบัติธรรมได้แก่ คัมภีร์ปฏิสัมภิทามรรค เพราะสามารถจะจำคำที่คนโบราณใช้กำหนดกันจากคัมภีร์นี้แล้วนำไปใช้ได้ทันที ดังที่ท่านแสดงไว้เป็นต้นว่า "จกฺขุ อหุตฺวา สมฺภูตํ หุตฺวา น ภวิสฺสตีติ ววตฺเถติ - นักปฏิบัติธรรมย่อมกำหนดว่า "จักขุปสาทที่ยังไม่เกิดก็เกิดมีขึ้น พอมีขึ้นแล้วต่อไปก็จะกลายเป็นไม่มีไปอีก"เป็นต้น (ให้เพ่งเล็งถึงลักษณะอาการที่เปลี่ยนไป จะเป็นการกำหนดอนิจจลักษณะ)
สามัญลักษณะ > ทุกข์ กับ ทุกขลักษณะ ไม่เหมือนกัน

ทุกขัง (ทุกฺขํ) - หมายถึง ขันธ์ 5 ทั้งหมด เป็นปรมัตถ์ เป็นสภาวธรรม มีอยู่จริง, คำว่า "ทุกขัง" เป็นคำไวพจน์ชื่อหนึ่งของขันธ์ 5
ทุกขลักษณะ (ทุกฺขตา,ทุกฺขลกฺขณํ) - หมายถึง เครื่องกำหนดขันธ์ 5 ทั้งหมดซึ่งเป็นตัวทุกขัง
ทุกขลักษณะทำให้เราทราบได้ว่าขันธ์ 5 เป็นทุกข์ บีบคั้น น่ากลัวมาก ซึ่งได้แก่ อาการความบีบคั้นบังคับให้เปลี่ยนแปลงไปอยู่เป็นเนืองนิจของขันธ์ 5 เช่น อาการที่ขันธ์ 5 บีบบังคับตนจากที่เคยเกิดขึ้น ก็ต้องเสื่อมสิ้นไปเป็นขันธ์ 5 อันใหม่, อาการที่ขันธ์ 5 จากที่เคยมีขึ้น ก็ต้องกลับไปเป็นไม่มีอีกครั้ง เป็นต้น
ในวิสุทธิมรรค ท่านได้ยกทุกขลักษณะจากปฏิสัมภิทามรรคมาแสดงไว้ถึง 10 แบบ เรียกว่า โต 10 และในพระไตรปิฎกยังมีการแสดงทุกขลักษณะไว้ในแบบอื่น ๆ อีกมากมาย แต่คัมภีร์ที่รวบรวมไว้เป็นเบื้องต้นเหมาะสำหรับเป็นคู่มือสำหรับปฏิบัติธรรมได้แก่ คัมภีร์ปฏิสัมภิทามรรค เพราะสามารถจะจำคำที่คนโบราณใช้กำหนดกันจากคัมภีร์นี้แล้วนำไปใช้ได้ทันที ดังที่ท่านแสดงไว้เป็นต้นว่า "จกฺขุ อหุตฺวา สมฺภูตํ หุตฺวา น ภวิสฺสตีติ ววตฺเถติ - นักปฏิบัติธรรมย่อมกำหนดว่า "จักขุปสาทที่ยังไม่เกิดก็เกิดมีขึ้น พอมีขึ้นแล้วต่อไปก็จะกลายเป็นไม่มีไปอีก"เป็นต้น (ให้เพ่งเล็งถึงลักษณะที่บีบบังคับตัวเองให้ต้องเปลี่ยนไป ก็จะกลายเป็นการกำหนดทุกขลักษณะ)
สามัญลักษณะ > อนัตตา กับ อนัตตลักษณะ ไม่เหมือนกัน

อนัตตา กับ อนัตตลักษณะ เป็นคนละอย่างกัน เพราะเป็น ลักขณวันตะ และ ลักขณะ ของกันและกัน
อนัตตลักษณะทำให้เราทราบได้ว่าขันธ์ 5 ไม่ใช่ตัวตน ไร้อำนาจ ไม่มีเนื้อแท้แต่อย่างใด ได้แก่ อาการที่ไร้อำนาจบังคับตัวเองให้ไม่เปลี่ยนแปลงไปของขันธ์ 5 เช่น อาการที่ขันธ์ 5 บังคับตนไม่ให้เกิดขึ้นไม่ได้ ไม่ให้เสื่อมสิ้นไปเป็นขันธ์ 5 อันใหม่ไม่ได้, อาการที่ขันธ์ 5 บังคับตนไม่ให้มีขึ้นไม่ได้ ไม่ให้กลับไปไม่มีอีกครั้งไม่ได้ (บังคับให้ไม่หมดไปไม่ได้) เป็นต้น
ในวิสุทธิมรรค ท่านได้ยกอนัตตลักษณะจากปฏิสัมภิทามรรคมาแสดงไว้ 5 แบบ เรียกว่า โต 5 และในพระไตรปิฎกยังมีการแสดงอนัตตลักษณะไว้ในแบบอื่น ๆ อีกมากมาย แต่คัมภีร์ที่รวบรวมไว้เป็นเบื้องต้นเหมาะสำหรับเป็นคู่มือสำหรับปฏิบัติธรรมได้แก่ คัมภีร์ปฏิสัมภิทามรรค เพราะสามารถจะจำคำที่คนโบราณใช้กำหนดกันจากคัมภีร์นี้แล้วนำไปใช้ได้ทันที ดังที่ท่านแสดงไว้เป็นต้นว่า "จกฺขุ อหุตฺวา สมฺภูตํ หุตฺวา น ภวิสฺสตีติ ววตฺเถติ - นักปฏิบัติธรรมย่อมกำหนดว่า "จักขุปสาทที่ยังไม่เกิดก็เกิดมีขึ้น พอมีขึ้นแล้วต่อไปก็จะกลายเป็นไม่มีไปอีก"เป็นต้น (ให้เพ่งเล็งถึงลักษณะที่ไร้อำนาจบังคับตัวเองให้ไม่เปลี่ยนไปไม่ได้ ก็จะกลายเป็นการกำหนดอนัตตลักษณะ)
หลักการกำหนดไตรลักษณ์

ไตรลักษณ์แบบสามัญญลักษณะ นี้ ไม่ได้แสดงตัวของมันเองอยู่ตลอดทุกเวลา เพราะเมื่อใดที่จิตไม่ได้เข้าไปคิดถึงขันธ์ 5 เทียบเคียง สังเกต ไตร่ตรอง ให้รอบคอบ ตามแบบที่ท่านวางไว้ให้ในพระไตรปิฎก เช่น "จกฺขุ อหุตฺวา สมฺภูตํ หุตฺวา น ภวิสฺสตีติ ววตฺเถติ - นักปฏิบัติธรรมย่อมกำหนดว่า "จักขุปสาทที่ยังไม่เกิดก็เกิดมีขึ้น พอมีขึ้นแล้วต่อไปก็จะกลายเป็นไม่มีไปอีก" เป็นต้น ไตรลักษณ์ก็จะไม่ปรากฏตัวขึ้น. โดยเฉพาะอนัตตลักษณะที่ทั้งในพระไตรปิฎกและอรรถกถา ระบุไว้ในหลายแห่งว่า พระพุทธเจ้าเท่านั้นที่จะสามารถทำความเข้าใจเองแล้วเอามาบอกสอนให้คนอื่นเข้าใจตามได้.
สิ่งที่ปิดบังไตรลักษณ์แบบสามัญญลักษณะ

อย่างไรก็ตาม แม้จะพิจารณาใคร่ครวญตามพระพุทธพจน์ แต่ไตรลักษณ์ก็อาจจะยังไม่ชัดเจนได้เหมือนกัน ทั้งนี้ อาจเป็นเพราะนิวรณ์อกุศลธรรมต่าง ๆ เกิดกลุ้มรุม รุมเร้า, และอาจเป็นเพราะยังพิจารณาไม่มากพอ จึงไม่มีความชำนาญ เหมือนเด็กเพิ่งท่องสูตรคูณยังไม่แม่นนั่นเอง และนอกจากนี้ ในคัมภีร์ท่านยังแสดงถึงสิ่งที่ทำให้พิจารณาไตรลักษณ์ได้ไม่ชัดเจนไว้อีก 3 อย่าง คือ สันตติ อิริยาบถ และฆนะ
1. อนิจจัง (ความไม่แน่นอน) ทำให้สิ่งทั้งปวงย่อมต้องเปลี่ยนแปลงสถานะเดิม อย่างธาตุดิน เปลี่ยนเป็นธาตุน้ำ เปลี่ยนเป็นธาตุลม และเปลี่ยนเป็นธาตุไฟ และเปลี่ยนกลับไปกลับมาไม่สิ้นสุด ตามอุตุนิยามหรืออุณหภูมิร้อนเย็น แม้จะเปลี่ยนแปลงแต่การเปลี่ยนแปลงก็มีขีดจำกัด ทำให้เกิดการกลับไปเริ่มต้นใหม่ ทำให้เกิดกฎแห่งวัฏจักร กฎแห่งวัฏฏตา กฎแห่งการหมุนเวียนเปลี่ยนผัน เมื่อเริ่มต้นถึงที่สุดก็กลับมาตั้งต้นใหม่ แม้กระนั้นกฎแห่งอนิจจังก็คือความไม่แน่นอน แม้หมุนวนเวียนแต่ก็ย่อมมีความเปลี่ยนแปลงจากเดิมอยู่บ้าง ทำให้ทายาทไม่จำเป็นต้องเหมือนผู้ให้กำเนิดไปซะทั้งหมด กฎแห่งวัฏฏตาทำให้เกิดกฎแห่งสันตติคือการสืบต่อที่ปิดบังอนิจจังต่อไป
2. ทุกขัง (ความไม่เที่ยงแท้ ทนอยู่ในสภาพเดิมมิได้ตลอดกาล) คือ สิ่งทั้งปวงหยุดนิ่งมิได้เหมือนจะต้องเคลื่อนอยู่ตลอดเวลา อย่าง ลมต้องพัด เปลือกโลกต้องเคลื่อน โลกต้องหมุน ทุกอย่างจะอยู่นิ่งมิได้ มีแค่เคลื่อนมากหรือเคลื่อนน้อย จึงทำให้เกิดกฎแห่งการปรับสมดุล (สมตา) คือแม้จะมีการเคลื่อนตลอดเวลา แต่การเคลื่อนนั้นก็ทำให้มีการปรับสมดุล เช่น อากาศระเหยขึ้นไปเพราะความร้อนเกิดเป็นสูญญากาศ อากาศด้านข้างจึงไหลเข้ามาทำให้เกิดลม เมฆบนฟ้าเกิดประจุไฟฟ้าเป็นจำนวนมากจึงต้องปรับสมดุลด้วยการถ่ายเทมายังพื้นโลกจึงเกิดฟ้าผ่าขึ้น เป็นต้น การปรับสมดุลจึงทำให้บางสิ่งคงอยู่ไม่แตกสลายเร็วนัก เเละสิ่งคงอยู่ย่อมแตกสลายไปตามกฎแห่งอนิจจัง แต่ถ้ามีการถ่ายทอดข้อมูลจากสิ่งเก่าไปสู่สิ่งใหม่ เช่น ดวงจิตที่ถ่ายทอดข้อมูลจากดวงจิตเดิมสู่ดวงจิตก่อนจิตดวงเดิมดับ เป็นต้น ย่อมทำให้ดำรงอยู่ต่อได้ จึงทำให้เกิดกฎแห่งสันตติการสืบต่อ และทำให้เกิดกฎแห่งพันธุกรรมของพีชนิยาม แม้แต่การซ่อมแซมตัวเองของร่างกายก็เกิดขึ้นจากกฎสมตานี้ ซึ่งให้เกิดชีวิตที่ต้องปรับสมดุลตัวเองตามกฎสมตา เวลาหิวหากิน เวลาง่วงนอน เวลาเหนื่อยพัก เวลาปวดอุจจาระปัสสาวะก็ถ่าย เวลาเมื่อยก็เคลื่อนไหว ทำให้เกิดอิริยาบถ ที่ปิดบังทุกขังนั่นเอง
3. อนัตตา (สิ่งทั้งปวงไม่ใช่ตัวตนอย่างแท้จริง) สิ่งทั้งหลายเกิดขึ้นจากกฎอิทัปปัจจยตา ดูเหมือนมีตัวตนเพราะอาศัยเหตุปัจจัยต่าง ๆ ประกอบกันขึ้น และสิ่งทั้งปวงย่อมเกี่ยวเนื่องซึ่งกันและกัน ทำให้เกิดการผสมผสาน ทำให้เกิดความหลากหลายยิ่งขึ้น เพิ่มขึ้นซับซ้อนขึ้น เมื่อสิ่งต่าง ๆ มีผลกระทบต่อกันในด้านต่าง ๆ จนทุกสิ่งทุกอย่างเกี่ยวเนื่องสัมพันธ์กันและอาศัยกันและกันเพื่อดำรงอยู่ จึงเกิดกระบวนการทำงานหรือกฎชีวิตาขึ้นจึงเกิดฆนะสัญญาหรือความเป็นก้อนขึ้นทำให้เกิดความรู้สึกถึงการมีตัวตนขึ้น แม้กระทั่งกระบวนการทำงานของจิต ก็ทำให้รู้สึกถึงการมีตัวตนทางใจเช่นกัน ดังนั้นกฎชีวิตาจึงทำให้เกิดฆนะ รูปร่าง หรือการเป็นก้อน ๆ ตลอดจนรู้สึกมีตัวตน ที่ปิดบังอนัตตาในที่สุด
ตามหลักอภิธรรมกฎแห่งธรรมนิยามทั้งคืออนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ทำให้เกิดกฎแห่งพีชนิยามทั้ง3คือสมตา(ปรับสมดุล) วัฏฏตา(หมุนวนเวียน)ชีวิตา(มีหน้าที่เกี่ยวเนื่องสัมพันธ์กัน) ตามนัยดังกล่าว
สิ่งที่ปิดบังไตรลักษณ์แบบสามัญญลักษณะ > สันตติปิดบังอนิจจลักษณะ

สันตติ คือ การสืบต่อเนื่องกันไปไม่ขาดสายของขันธ์ 5 โดยสืบต่อเนื่องจากจิตดวงหนึ่งที่ดับไป จิตดวงใหม่ก็เกิดขึ้นต่อกันในทันที หรือรูป ๆ หนึ่งดับไป รูปใหม่ ๆ ก็เกิดต่อกันไปในทันที หรือบางที รูปเก่ายังไม่ดับ รูปใหม่ก็เกิดขึ้นมาสำทับกันเข้าไปอีก สันตติเป็นกฎธรรมชาติ เป็นนิยาม ห้ามไม่ได้ เว้นแต่จะดับขันธปรินิพพานแล้วเท่านั้น สันตติจึงจะไม่เป็นไป แม้ในอสัญญสัตตภพ และผู้เข้านิโรธสมาบัติท่านก็ยังจัดว่ามีสันตติของจิตอยู่นั่นเอง
สันตติที่เกิดขึ้นสืบต่อกันไปอย่างรวดเร็วไม่ขาดสายนี้ จะทำให้เรารู้สึกเหมือนกับว่า ขันธ์ 5 ไม่เกิดไม่ดับ ทั้งที่ความจริงแล้วเกิดดับต่อกันวินาทีละนับครั้งไม่ได้ ในคัมภีร์ท่านจึงกล่าวว่า "สันตติปิดบังอนิจจลักษณะ" เพราะอนิจจลักษณะเป็นเครื่องกำหนดความไม่สืบต่อของขันธ์ 5 ที่มีขอบเขตของเวลาในการดำรงอยู่จำกัดมาก ซึ่งตรงกันข้ามกับสันตติที่ต่อกันจนดูราวกับว่าไม่เปลี่ยนแปลงอะไรเลย การที่ยังพิจารณาอนิจจลักษณะว่า "ขันธ์ที่ยังไม่เกิดก็เกิดมีขึ้น พอมีขึ้นแล้วต่อไปก็จะกลายเป็นไม่มีไปอีก" เป็นต้น ไม่บ่อย ไม่ต่อเนื่อง หรือเพิ่งเริ่มกำหนด จึงยังไม่เกิดความชำนาญ อนิจจลักษณะที่กำหนดอยู่ก็จะไม่ชัดเจน ไม่เข้าใจกระจ่างเท่าไร สันตติจึงยังมีอำนาจรบกวนไม่ให้กำหนดอนิจจลักษณะได้ชัดเจนแจ่มแจ้ง
สำหรับวิธีการจัดการกับสันตติไม่ให้มีผลกับการกำหนดอนิจจลักษณะนั้น ไม่มีวิธีจัดการกับสันตติโดยตรง เพราะสันตติเป็นธรรมชาติ เป็นธรรมดาของขันธ์ ไปห้ามกันไม่ได้ แต่ท่านก็ยังคงให้พิจารณาอนิจจลักษณะแบบเดิมเป็นต้นว่า "ขันธ์ที่ยังไม่เกิดก็เกิดมีขึ้น พอมีขึ้นแล้วต่อไปก็จะกลายเป็นไม่มีไปอีก" ดังนี้ ต่อไป โดยทำให้มาก ให้ต่อเนื่อง ให้บ่อยครั้งเข้า อนิจจลักษณะก็จะปรากฏชัดขึ้น และสันตติแม้จะยังมีอยู่ตามเดิม แต่ก็จะไม่มีอำนาจปกปิดอนิจจลักษณะ หรือทำให้อนิจจลักษณะไม่ชัดเจนอีกต่อไป
อนึ่ง สันตติไม่ได้ปิดบังอนิจจัง เพราะอนิจจัง ก็คือ ขันธ์ 5 ซึ่งขันธ์ 5 ที่เป็นโลกิยะโดยมากแล้วใคร ๆ แม้ที่ไม่ได้ศึกษาคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็สามารถจะเห็นได้ ดังที่ท่านกล่าวไว้ในอรรถกถามหาสติปัฏฐานสูตรว่า "กามํ อุตฺตานเสยฺยกาปิ ทารกา ถญฺญปิวนาทิกาเล สุขํ เวทยมานา สุขํ เวทนํ เวทยามาติ ปชานนฺติ น ปเนตํ เอวรูปํ ชานนํ สนฺธาย วุตฺตํ - ความจริงแล้ว แม้แต่พวกทารกแบเบาะมีความสุขอยู่ในเวลาขณะที่ดื่มนม ก็ย่อมรู้ชัดอยู่ว่า เรามีสุขเวทนา (คือ รู้ตัวว่ากำลังมีความสุข) อยู่ ดังนี้ แต่การรู้อย่างนี้ท่านไม่ได้ประสงค์เอา (ในการเจริญสติปัฏฐาน) "ดังนี้. ดังนั้นแม้เราจะดูทีวีซึ่งมีการขยับเขยื้อน มีสีเปลี่ยนไปมาอยู่มากมายก็ตาม แต่หากไม่มนสิการถึงอนิจจลักษณะว่า "ขันธ์ที่ยังไม่เกิดก็เกิดมีขึ้น พอมีขึ้นแล้วต่อไปก็จะกลายเป็นไม่มีไปอีก" เป็นต้น เราก็จะไม่เห็นสามารถอนิจจลักษณะได้เลย และความจริงหากยังดูทีวีอยู่ ก็คงจะพิจารณาไตรลักษณ์ได้ไม่ดี หรือไม่ได้เลยด้วย เพราะอกุศลจิตนั่นเองจะเป็นตัวขัดขวางการพิจารณา ใคร่ครวญ ค้นคิดธรรมะ
อนิจจัง กับ อนิจจตา เป็นต้น ไม่เหมือนกัน

ชาวพุทธไทยมักสับสนระหว่างคำว่า อนิจจัง อนิจจตา และ อนิจจลักษณะ เป็นอย่างมาก เรื่องนี้ควรทำความเข้าใจว่า ปกติแล้วในคัมภีร์ชั้นอรรถกถา อนิจจัง หมายถึง ตัวขันธ์ 5, ส่วนอนิจจตานั้น หมายถึง อาการความเป็นไปของขันธ์ 5 ได้แก่ อนิจจลักษณะ นั่นเอง
ในทุกขัง ทุกขตา และทุกขลักษณะก็ให้กำหนดศัพท์ตามนี้เหมือนกัน
อรรถกถา-ฎีกา ใช้ภาษารัดกุม เขียนเนื้อเรื่องไม่สับสน

การแยก อนิจจัง กับ อนิจจตา เป็นต้นอย่างนี้ เวลาศึกษาควรกำหนดใช้ให้เป็นรูปแบบศัพท์แนวนี้ไว้ จะทำให้เวลาอ่านพระไตรปิฎก-อรรถกถา-ฎีกา เกี่ยวกับเรื่องนี้แล้ว ไม่เกิดความงุนงง เนื่องจากคัมภีร์ชั้นอรรถกถา-ฎีกานั้นเป็นคัมภีร์ที่ต้องการเน้นอธิบายเนื้อหาที่ชัดเจน ฉะนั้นภาษาที่ใช้จึงมีรูปแบบที่ชัดเจน ค่อนข้างตายตัวอยู่พอสมควร ส่วนรูปแบบการจัดวางเนื้อหานั้นจะมีการปรับเปลี่ยนไปบ้างในแต่ละคัมภีร์ ทั้งนี้ก็ปรับตามรูปแบบคัมภีร์อรรถกถารุ่นเก่าที่สืบกันมาตั้งแต่ครั้งพุทธกาล หรือ ปรับตามที่ท่านผู้รจนาเห็นว่าเหมาะสมกับเนื้อหา เพราะประเด็นที่เน้นในแต่ละที่จะมีเนื้อหาไม่เหมือนกัน เช่น ในอรรถกถาของขุททกปาฐะ เขียนเรื่อง ทวัตติงสาการไว้ไม่เหมือนกับทวัตติงสาการในวิสุทธิมรรค ทั้งนี้ก็เพราะอรรถกถาขุททกปาฐะมุ่งเน้นที่การเขียนเป็นทางเลือกสำหรับพระภิกษุผู้ยังไม่แน่นอนว่าจะเลือกระหว่าง อาการ 32 หรือ จตุธาตุววัตถาน 42 จึงเขียนไว้ทั้ง 2 กรรมฐานสลับกัน ซึ่งก็ตรงตามจุดประสงค์ของคัมภีร์ขุททกปาฐะที่เน้นการเริ่มต้นศึกษาไปตามลำดับ สำหรับแนะแนวการเริ่มปฏิบัติและแนะแนวการสอนปฏิบัติ ส่วนในวิสุทธิมรรค เน้นอธิบายอาการ 32 โดยเฉพาะ ซึ่งก็เป็นไปตามเนื้อหาของคัมภีร์วิสุทธิมรรคที่เน้นอธิบายไปทีละอย่างทีละประเด็นสำหรับปฏิบัติสมาธิ (อาการ 32) และสำหรับการปฏิบัติวิปัสสนา (จตุธาตุววัตถาน 42) อย่างละเอียดในแต่ละเรื่องนั้น ๆ วิธีเขียนจึงแตกต่างกันตามคัมภีร์ไปอย่างนี้ เป็นต้น ไม่ใช่เขียนเอาเองตามใจแต่อย่างใด
เดสตินี (โมดูลของสถานีอวกาศนานาชาติ)

โมดูลห้องปฏิบัติการเดสตินี (นาซา) กำลังติดตั้งบน สถานีอวกาศนานาชาติ
เดสตินี (อังกฤษ: Destiny) เป็นส่วนประกอบหนึ่งของสถานีอวกาศนานาชาติเป็นปฏิบัติการของนาซาแรก ที่โคจรสถานีวิจัยถาวรตั้งแต่ สกายแล็ป ลุกขึ้นในกุมภาพันธ์ 1974
เดวิด แอตเทนบะระ

| เดวิด แอตเทนบะระ (David Attenborough) |
| --- | --- |
เดวิด แอตเทนบะระ, พฤษภาคม ค.ศ. 2003
เกิด:  (1926-05-08) 8 พฤษภาคม ค.ศ. 1926 (98 ปี) Isleworth,Middlesex,England
สัญชาติ: ชาวอังกฤษ
อาชีพ: พิธีกรรายการโทรทัศน์ นักธรรมชาติวิทยา
ยุคสมัย: 1951–ปัจจุบัน
ผลงานเด่น: สารคดีชุด ““Life””
ตำแหน่ง: พิธีกรรายการโทรทัศน์
นักธรรมชาติวิทยา
เซอร์เดวิด เฟรเดอริก แอตเทนบะระ (อังกฤษ: David Attenborough หรือ David Frederick Attenborough, OM, CH, CVO, CBE, FRS, FZS; เกิด: 8 พฤษภาคม ค.ศ. 1926 - ปัจจุบัน) พิธีกรรายการโทรทัศน์และนักนักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษ ที่มีชื่อเสียง  แอตเทนบะระเป็นพิธีกรรายการโทรทัศน์ทางด้านธรรมชาติวิทยามาเป็นเวลานานกว่า 60 ปี งานสำคัญคือการเขียนและการเสนอโปรแกรมชุด ““Life”” เก้าตอนร่วมกับแผนกธรรมชาติวิทยาของบีบีซี ซึ่งเป็นรายการสารคดีทางโทรทัศน์ที่มีวัตถุประสงค์ในการเก็บข้อมูลการสำรวจสิ่งมีชีวิตทุกชนิดในโลก
แอตเทนบะระ มีความสนใจในชีววิทยาของสิ่งมีชีวิตมาตั้งแต่เด็ก รวมถึงการถ่ายทอดทางพันธุกรรม และวิวัฒนาการ จึงได้สร้างภาพยตร์สารคดีของตัวเองขึ้นมาและได้ออกเผยแพร่หนึ่งชุด ซึ่งสารคดีชุดนั้นยังเป็นแรงบันดาลใจให้กับนักวิทยาศาสตร์กลุ่มหนึ่ง ที่ในเวลาอีกหนึ่งปีต่อมากลายเป็นผู้ค้นพบรหัสทางพันธุกรรม หรือดีเอ็นเอ ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในวงการวิทยาศาสตร์
แอตเทนบะระ จบการศึกษาด้านธรรมชาติวิทยาจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ หลังจากจบการศึกษาแล้ว  ได้เข้ารับราชการเป็นทหารเรือ ในกองทัพเรือ โดยประจำการที่ตอนเหนือของแคว้นเวลส์เป็นเวลานาน 2 ปี จากนั้นจึงเข้าทำงานที่สำนักพิมพ์หนังสือเด็ก จากนั้นในปี ค.ศ. 1950 ได้เข้าสมัครเข้าทำงานที่บีบีซี โดยใบสมัครของเขาได้ถูกเมินในทีแรก แต่ต่อมาได้ถูกหยิบมาพิจารณาอีกครั้ง ซึ่งในเรื่องนี้แอตเทนบะระเปิดเผยว่า หากไม่ได้ทำงานที่นี่ คงจะตัดสินใจไปเป็นครู  ในเบื้องต้นเขาทำงานอยู่เบื้องหลัง เนื่องจากถูกมองว่าไม่เหมาะที่จะเป็นพิธีกรเนื่องจากฟันหน้าของเขาที่ใหญ่และไม่สมส่วน แต่ได้ทำหน้าที่พิธีกรครั้งแรกในปี ค.ศ. 1954 ในรายการ "Zoo Quest"   แทนพิธีกรตัวจริงที่ป่วยกระทันหัน
เดวิด แอตเทนบะระ เป็นพิธีกรที่ดำเนินรายการด้วยตนเอง ด้วยการเดินทางไปถ่ายทำถึงในสถานที่จริงและได้เผชิญหน้ากับสัตว์ป่าชนิดต่าง ๆ อย่างใกล้ชิด เช่น ว่ายน้ำคู่กับโลมากลางมหาสมุทร, วิ่งไล่จับมังกรโคโมโด, เป็นฝ่ายเปิดฉากพูดคุยทำความรู้จักกับชนเผ่ามนุษย์กินคนในปาปัวนิวกินี หรือนั่งเรือพายเข้าไปในถ้ำที่มืดมิดเพื่อตามหาค้างคาวชนิดที่หายากของโลก เป็นต้น
ทั้งนี้แอตเทนบะระยังเป็นน้องชายของผู้กำกับ, ผู้สร้าง และนักแสดงภาพยนตร์ ริชาร์ด แอตเทนบะระ ผู้ล่วงลับ
ผลงานของ เดวิด แอตเทนบะระ
แหล่งข้อมูลอื่น

David Attenborough ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
BBC Books David Attenborough website เก็บถาวร 2014-08-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
en.wikipedia David Attenborough
As patron of Population Matters เก็บถาวร 2014-07-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Patron of Population Matters เก็บถาวร 2014-07-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Wildfilmhistory.org biography
BBC interviews with Attenborough in 1976 and 1998
PBS interview with Attenborough in 1998
A Life in TV: Sir David Attenborough เก็บถาวร 2009-08-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, BAFTA
BBC Wildlife Finder - David Attenborough's favourite moments
Tribute from the World Land Trust
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  นอร์เวย์  ชิลี  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  กาตาลุญญา  เยอรมนี  อิตาลี  อิสราเอล  เบลเยียม  สหรัฐ  ลัตเวีย  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  ออสเตรเลีย  เกาหลี  โครเอเชีย  เนเธอร์แลนด์  โปแลนด์  โปรตุเกส  นครรัฐวาติกัน 
วิชาการ:  CiNii  Scopus 
ศิลปิน:  รางวัลเอมมี  มิวสิกเบรนซ์  RKD Artists 
ประชาชน:  Deutsche Biographie  Trove 
อื่น ๆ:  SNAC  IdRef
เดวิด น็อต

| เดวิด น็อต OBE OStJ FRCS |
| --- | --- |
น็อตเมื่อปี 2013
เกิด: เดวิด มัลคอล์ม น็อต (David Malcolm Nott) ค.ศ. 1956 (อายุ 67–68 ปี) คาร์มาร์เตน เวลส์
การศึกษา: โรงเรียนแกรมมาร์ฮัลมี, มหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูว์, มหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์
มีชื่อเสียงจาก: การทำงานเป็ยศัลยแพทย์จิตอาสาตามเขตสงคราม
อาชีพการงานทางการแพทย์
วิชาชีพ: ศัลยแพทย์
สถาบัน: ชาริงครอส; เชลซีและเวสต์มินสเตอร์; เซนต์มารีส์; รอยัลมาร์สเดิน
เฉพาะทาง: ศัลยศาสตร์ทั่วไป, ศัลยศาสตร์เส้นเลือด
รางวัล: รางวัลมนุษยธรรมรอเบิร์ท เบินส์ (2016)
 
เดวิด มัลคอล์ม น็อต (อังกฤษ: David Malcolm Nott OBE OStJ FRCS, เกิดปี 1956) เป็นศัลยแพทย์และที่ปรึกษาศัลยศาสตร์ชาวเวลส์ ผู้ทำงานหลักอยู่ในโรงพยาบาลหลายแห่งในลอนดอนเป็นศัลยแพทย์ทั่วไป และ ศัลยแพทย์เส้นเลือด และเป็นจิตอาสาทำงานทางการแพทย์ตามเขตภัยพิบัติและเขตสงคราม น็อตพบว่าการช่วยสอนคนอื่นให้ช่วยทำงานนั้นเป็นประโยชน์อย่างมากทางการแพทย์ จึงได้จัดตั้งมูลนิธิเดวิด น็อต เพื่อฝึกสอนการผ่าตัดด่วนให้กับผู้ที่ทำงานในเขตสงครามและเขตภัยพิบัติ  ด้วยบทบาทในการทำงานเหล่านี้ เขาได้รับการขนานนามให้เป็น "อินเดียนาโจนแห่งวงการศัลยศาสตร์"
การศึกษาและครอบครัว

น็อตเกิดที่คาร์มาร์เตินในปี 1956 และอยู่อาศัยกับปู่ย่าตายายที่เตรเลชจนอายุได้สี่ เขาเข้าศึกษาที่โรงเรียนแกรมมาร์ฮัลมี พ่อของเขา จอร์จ น็อต (Malcolm George Nott) เกิดที่พม่าและได้รับการศึกษาในมัทราส เป็นลูกครึ่งพม่าและอินเดีย และเป็นศัลยแพทย์กระดูกและข้อ เฉพาะทางพิเศษด้านการเปลี่ยนสะโพก; ส่วนแม่ วยอน โจนส์ (Yvonne Jones) เป็นพยาบาลจากเวลส์ พ่อของน็อตซึ่งเป็นแพทย์เป็นแรงบันดาลใจให้เขาเข้าเรียนแพทย์ และยังเป็นแรงบันดาลใจให้เขาทำงานในเขตสงครามหลังพาน็อตไปชมภาพยนตร์ปี 1984 เรื่อง The Killing Fields
น็อตไม่ใช่คนที่ประสบความสำเร็จในการเรียนที่โรงเรียนมากนักในช่วงแรก แต่ต่อมาก็เข้าศึกษาแพทยศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูว์ และ มหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ จบการศึกษาในปี 1981
น็อตจบการศึกษาวุฒิบัตรการบิน ได้รับใบอนุญาตการบินเอกชน และการบินพาณิชย์ เขายังทำงานเป็นนักบินขนส่ง (air transport pilot) ให้กับแฮมลินเจ็ต (Hamlin Jet) ในลูตัน เป็นอาชีพเสริมราวสิบปี
ศัลยแพทย์

ขณะเรียนแพทยศาสตร์อยู่ เชามีความสนใจเป็นพิเศษในสายงานศัลยศาสตร์ และยิ่งสนใจพิเศษในสายศัลยศาสตร์เส้นเลือดหลังได้ดูศัลยแพทย์ชาวลิเวอร์พูล พีเทอร์ ฮาริส (Peter Harris) ช่วยชีวิตผู้ป่วยด้วยการทำศัลยกรรมรักษาภาวะหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง น็อตเข้าฝึกเฉพาะทางด้านนี้ที่โรงพยาบาลในลอนดอน ได้แก่ชาริงครอส, เชลซีและเวสต์มินสเตอร์, เซนต์มารีส์ และรอยัลมาร์สเดิน ในฐานะศัลยแพทย์หลอดเลือด เขาเฉพาะทางด้านเทคนิกส่องกล้องผ่าตัด โดยเฉพาะในการรักษาหลอกเลือดแดงใหญ่ที่ท้องโป่งพอง และ การบายพาสหลอกเลือดส่วนปลาย ในปี 1999 เขาเป็นศัลแพทย์คนแรกของโลกที่ทำการบายพาสหลอดเลือดฟีเมอรัล-พอพลีเทียล (femoral-popliteal bypass) ด้วยเทคนิกการส่องกล้องเพียงอย่างเดียว สำเร็จ
เขาเริ่มทำงานในเชตอุบัติภัยและสงครามในปี 1993 หลังเขาได้ชมฟุตเทจเหตุสงครามในซาราเยโว เขาทำงานในเชตสงครามและอุบัติภัยเป็นเวลาหลายสัปดาห์ต่อปีนับแต่นั้น โดยทำงานเป็นศัลยแพทย์อาสาให้กับหน่วยงานเช่นแพทย์ไร้พรมแดน และกาชาด
สถานที่ที่เขาเคยเดินทางไปอาสาเป็นศัลยแพทย์มาแล้ว ได้แก่ อัฟกานิสถาน, บอสเนีย, ช่ด, ดาฟูร์, กาซา, เฮติ, อิรัก, ลิเบีย, เซียราลีโอน และในเขตต่อต้านรัฐบาลของซีเรีย ในปี 2013 ถึง 2014 น็อตได้ฝึกสอนและช่วยนักศึกษาแพทย์และแพทย์คนอื่นในการทำศัลยกรรมรักษาแผลจากการกระทบกระเทือนในอะเลปโปตะวันออกภายใต้ปกครองของกลุ่มต้านรัฐบาล
ในระหว่างการโจมตียูเครนโดยรัสเซียเมื่อปี 2022 เขาเดินทางไปยูเครนเพื่อสอนและฝึกวิชาศัลยกรรมให้กับอาสาสมัครที่ยูเครนภายใต้องค์การ UOSSM
ชีวิตส่วนตัว

ในปี 2015 น็อตสมรสกับเอเลนอร์ ยัพ (Eleanor Jupp) ทั้งคู่ให้กำเนิดลูกสาวหนึ่งคนในปีเดียวกัน เอเลนอร์เป็นอดีตนักวิเคราะห์ประจำสถาบันการวิจัยเชิงยุทธศาสตร์
ในปี 2014 เขามีโอกาสได้เข้าเฝ้าและทานอาหารเที่ยงร่วมกับพระราชินีเอลิซาเบธที่สอง เมื่อเขาพบว่ามันเป็นเรื่องยากที่จะเล่าเรื่องเหตุการณ์เลวร้ายที่เขาเผชิญมา (traumatic experiences) แก่พระองค์ พระราชินีทรงช่วยให้เขาสบายตัวลงด้วยการให้เวลาเขาพักยี่สิบนาทีไปป้อนขนมและเล่นกับสุนัขคอร์กีส่วนพระองค์
ในปี 2016 น็อตได้รับเกียรติเป็นแขกรับเชิญในรายการวิทยุของ BBC Radio 4 รายการ Desert Island Discs ตัวเลือกดนตรีของเขาได้แก่ "Gimme Shelter" โดย The Rolling Stones และ "Fix You" โดย Coldplay เขายังระบุเพลงโปรดของเขาว่าคือ "Good Golly, Miss Molly" โดย Little Richard ในขณะที่ตัวเลือกหนังสือของเขาคือ Kallimni Arabi Mazboot เพื่อช่วยให้เชาเรียนรู้ภาษาอาหรับ ในปี 2016 เขายังได้พูดเกี่ยวกับความเชื่อในศาสนาคริสต์ของเขาให้กับรายการช่อง BBC1 รายการ Victoria Derbyshire
Publications

Conflict and Catastrophe Medicine: A Practical Guide, Springer, 2014, ISBN 9781447129271
War Doctor: Surgery on the Front Line, Picador, 2019, ISBN 9781509837038 In February 2019, War Doctor was BBC Radio 4's Book of the Week.
เดวิด ฮูม

| เดวิด ฮูม |
| --- | --- |
ภาพโดยAllan Ramsay
เกิด: เดวิด ฮูม (David Home) 7 พฤษภาคม แบบใหม่ [26 เมษายน แบบเก่า] ค.ศ.1711 เอดินบะระ, สกอตแลนด์, ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่
เสียชีวิต: 25 สิงหาคม ค.ศ. 1776(1776-08-25) (65 ปี) เอดินบะระ, สกอตแลนด์, ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่
สัญชาติ: สกอต
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยเอดินบะระ
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
มีอิทธิพลต่อ:  Ayer  Blackburn  Deleuze  ฆอร์เฆ ลุยส์ บอร์เฆส  ดาเนียล เด็นเน็ตต์  อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์  เจอร์รี โฟดอร์  Hamann  อเล็กซานเดอร์ แฮมิลตัน  คริสโตเฟอร์ ฮิตเชนส์  เอ็ดมุนด์ ฮุสเซิร์ล  ทอมัส เจฟเฟอร์สัน  วิลเลียม เจมส์  อิมมานูเอล คานต์  Mackie  เจมส์ แมดิสัน  จอห์น สจ๊วต มิลล์  คาร์ล ป็อบเปอร์  Reid  เบอร์ทรันด์ รัสเซลล์  อาร์ทัวร์ โชเพินเฮาเออร์  อดัม สมิธ 
ได้รับอิทธิพลจาก:  จอร์จ บาร์กลีย์  กิแกโร  โทมัส ฮอบส์  ฟรานซิส ฮัตชิสัน  จอห์น ล็อก  Malebranche  ไอแซก นิวตัน  ฌ็อง-ฌัก รูโซ  อดัม สมิธ 
 
เดวิด ฮูม
เดวิด  ฮูม (อังกฤษ: David Hume; เกิด เดวิด ฮูม (อังกฤษ: David Home); 26 เมษายน ค.ศ. 1711 - 25 สิงหาคม ค.ศ. 1776) เป็นนักปรัชญา และนักประวัติศาสตร์ ชาวสกอตแลนด์ และเป็นบุคคลสำคัญที่สุดคนหนึ่งใน ยุคเรืองปัญญาแห่งสกอตแลนด์ (บุคคลสำคัญคนอื่น ๆ ในยุคนี้ ได้แก่ อดัม สมิธ, ทอมัส เรด เป็นต้น)
หลายคนยกย่องให้ฮูม เป็นคนหนึ่งในกลุ่มที่เรียกว่า นักประสบการณ์นิยมชาวบริเตนทั้งสาม ซึ่งฮูมถือเป็นคนที่สามในกลุ่มนี้ ถัดจาก จอห์น ล็อก ชาวอังกฤษ และ จอร์จ บาร์กลีย์ ชาวอังกฤษ-ไอริช นอกจากนี้ยังถือว่าฮูม เป็นคนที่มีแนวคิดทางปรัชญาถึงรากถึงโคนที่สุด ในทั้งสามคนนี้ด้วย. การจัด ฮูม ล็อก และ บาร์กลีย์ ไว้ด้วยกันเช่นนี้ แม้ว่าจะเป็นการจัดตามแบบดั้งเดิม แต่ก็นับว่าได้ละเลยอิทธิพลสำคัญ ๆ ที่ฮูมได้รับจากนักเขียนที่ใช้ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาแม่ (Francophone) หลายคน เช่น ปิแยร์ เบย์ล และจากบุคคลสำคัญในแวดวงวิชาการที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาแม่ (Anglophone) อีกหลายคนเช่น ไอแซก นิวตัน, แซมวล คลาร์ก, ฟรานซิส ฮัตชิสัน และ จอเซฟ บัตเลอร์
ชีวิตการงาน

ฮูมเกิดในเอดินบะระและเข้าศึกษาที่มหาวิทยาลัยเอดินบะระ เดิมทีนั้นเขาคิดจะประกอบอาชีพด้านกฎหมาย แต่แล้วเขากลับบังเกิด "ความรังเกียจอันไม่อาจเอาชนะได้ต่อทุกสิ่งทุกอย่าง จะยกเว้นก็แต่ความกวดขันในงานทางปรัชญาและความรู้ทั่วไป" (ตามคำของฮูมเอง)
ฮูมศึกษาด้วยตนเองในฝรั่งเศส ที่ซึ่งเขาได้เขียนความเรียงว่าด้วยธรรมชาติของมนุษย์จนเสร็จสมบูรณ์ ขณะนั้นฮูมมีอายุได้ 26 ปี แม้ว่านักวิชาการจำนวนมากในปัจจุบันจะเห็นว่าความเรียงฯ เป็นงานชิ้นสำคัญที่สุดของฮูม อีกทั้งยังเป็นหนังสือเล่มสำคัญที่สุดเล่มหนึ่งในประวัติศาสตร์ปรัชญา แต่สารธารณชนในอังกฤษสมัยนั้นดูจะไม่คิดเช่นนั้น ฮูมถึงกับบรรยายปฏิกิริยาที่สาธารณชนมีต่อการตีพิมพ์ความเรียงฯ ในปี ค.ศ. 1739–40 ไว้ในข้อเขียนของเขาว่าหนังสือเล่มดังกล่าว "แท้งตั้งแต่อยู่บนแท่นพิมพ์"
หลังจากทำงานรับใช้บุคคลสำคัญทางการเมืองและการทหารหลายคนได้ราวสองสามปี ฮูมก็กลับไปทำงานค้นคว้าต่ออีกครั้ง เมื่อฮูมตัดสินใจได้ว่าปัญหาของความเรียงฯ มิได้อยู่ที่เนื้อหา หากแต่อยู่ที่ลีลาการประพันธ์ เขาจึงนำเนื้อหาบางส่วนในความเรียงฯ มาปรับปรุงแก้ไขใหม่ให้สาธารณชนอ่านเข้าใจได้ง่ายขึ้น แล้วตีพิมพ์ในชื่อ การไต่สวนถึงความเข้าใจของมนุษย์ ถึงแม้การไต่สวนฯ จะมิได้ประสบความสำเร็จอย่างล้นหลามก็ตาม แต่อย่างน้อยงานชิ้นนี้ก็ได้รับความนิยมมากกว่าความเรียงฯ
ฮูมพลาดโอกาสที่จะได้เป็นศาสตราจารย์ทางปรัชญาทั้งที่เอดินบะระและที่กลาสโกว์ ทั้งนี้อาจเป็นเพราะข้อกล่าวหาว่าฮูมไม่นับถือพระเป็นเจ้า และอาจเป็นเพราะการต่อต้านจากทอมัส เรด ผู้ซึ่งเป็นบุคคลหนึ่งที่วิพากษ์งานของฮูมอย่างต่อเนื่อง
อย่างไรก็ตาม ระหว่างที่ฮูมกำลังกวดขันกับงานทางปรัชญาของเขาอยู่นั้นเอง ฮูมก็ได้รับเกียรติทางวรรณกรรมทั้งในฐานะนักเขียนบทความและนักประวัติศาสตร์ กว่าที่งานของฮูมจะได้เป็นจุดสนใจของวงการปรัชญานั้น ก็เมื่ออิมมานูเอิล คานท์ นักปรัชญาคนสำคัญในยุคต่อมา ได้เขียนให้เกียรติฮูมในฐานะที่ได้ปลุกตนให้ตื่นจาก "การหลับใหลอยู่กับหลักความเชื่อ" (ราว ค.ศ. 1770)
มรดกทางปรัชญาของฮูม

แม้งานของฮูมจะเขียนขึ้นตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 18 ก็ตาม แต่งานเหล่านั้นยังคงมีความสำคัญในฐานะหัวข้อถกเถียงในวงการปรัชญาปัจจุบัน ซึ่งถือว่าไม่ธรรมดาเลยเมื่อเปรียบเทียบกับงานของนักปรัชญาคนอื่น ๆ ในสมัยเดียวกัน งานทางปรัชญาชิ้นสำคัญ ๆ ของฮูมอาจพอสรุปได้ดังต่อไปนี้
ปัญหาว่าด้วยความสัมพันธ์ระหว่างเหตุกับผล
ปัญหาว่าด้วยการนิรนัย
ทฤษฎีความสืบเนื่องของตัวตน
การใช้เหตุผลเชิงปฏิบัติ : อุปกรณ์นิยมและสุญนิยม
ลัทธิปฏิสัจนิยมทางศีลธรรมและแรงจูงใจ
เจตจำนงเสรีกับลัทธิอนิยัตินิยม
ปัญหาว่าด้วยสิ่งที่เป็น-สิ่งที่ควร
อรรถประโยชน์นิยม
ปัญหาว่าด้วยปาฏิหาริย์
ข้อถกเถียงเรื่องการออกแบบโดยพระเป็นเจ้า
อนุรักษนิยมและทฤษฎีการเมือง
เดวิด แลสเซิลส์ เอิร์ลที่ 8 แห่งฮาร์วุด

| เดอะไรต์ออนะระเบิล เดวิด แลสเซิลส์ เอิร์ลแห่งฮาร์วุด |
| --- | --- |
เดวิด เฮนรี จอร์จ แลสเซิลส์
เกิด: 21 ตุลาคม พ.ศ. 2493 (74 ปี) ลอนดอน ประเทศอังกฤษ สหราชอาณาจักร
มีชื่อเสียงจาก: พระราชปนัดดาในพระเจ้าจอร์จที่ 5 แห่งสหราชอาณาจักร พระนัดดาในเจ้าหญิงแมรี พระราชกุมารีและเคาน์เตสแห่งฮาร์วุด
คู่สมรส: มาร์กาเร็ต แมสเซนเจอร์ ไดแอนน์ ฮาวส์
บุตร: เอมิลี ชาร์ด เบนจามิน แลสเซิลส์ อเล็กซานเดอร์ แลสเซิลส์ ไวเคานต์แลสเซิลส์ เอ็ดเวิร์ด แลสเซิลส์
บิดามารดา: จอร์จ แลสเซิลส์ เอิร์ลที่ 7 แห่งฮาร์วุด มารีออน สตืน
เดวิด แลสเซิลส์ เอิร์ลที่ 8 แห่งฮาร์วุด (อังกฤษ: David Lascelles, 8th Earl of Harewood)