stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พันธุ์เทพ สุลีสถิร

| พันธุ์เทพ สุลีสถิร |
| --- | --- |
พันธุ์เทพ ใน พ.ศ. 2561

เลขาธิการพรรคชาติไทยพัฒนา
ดำรงตำแหน่ง 5 มีนาคม พ.ศ. 2553 – 25 ตุลาคม พ.ศ. 2561
ก่อนหน้า: ปรีชา จั่นเพชร
ถัดไป: ประภัตร โพธสุธน
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 10 ตุลาคม พ.ศ. 2506 (61 ปี) อำเภอไชโย จังหวัดอ่างทอง
พรรคการเมือง: ชาติไทยพัฒนา

พันธุ์เทพ สุลีสถิร อดีตเลขาธิการพรรคชาติไทยพัฒนา สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดอ่างทอง และเป็นแกนนำผู้ประสานงานสมาพันธ์ต้านค้าปลีกข้ามชาติ มีบทบาทในการผลักดันกฎหมายต่อต้านการค้าปลีกข้ามชาติ
ประวัติ

พันธุ์เทพ สุลีสถิร เกิดเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2506 จบการศึกษาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาการจัดการทั่วไป จากมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา
การดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคชาติไทยพัฒนา

พันธุ์เทพ สุลีสถิร ได้รับการเลือกตั้งจากคณะกรรมการบริหารพรรคชาติไทยพัฒนา เมื่อวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2553 ให้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรค แทนนายปรีชา จั่นเพชร ที่ลาออกจากตำแหน่ง ต่อมาในการประชุมใหญ่พรรคชาติไทยพัฒนา ครั้งที่ 1/2561 เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2561 เขาได้รับตำแหน่งเป็นรองเลขาธิการพรรค หลังจากนั้นเขาก็ได้ลาออกจากการเป็นสมาชิกพรรคชาติไทยพัฒนา
เจ้าหญิงโยชิโกะ (จักรพรรดินิโจ)

| เจ้าหญิงโยชิโกะ (จักรพรรดินิโจ)> จักรพรรดินีญี่ปุ่น |
| --- | --- |
ดำรงพระยศ 12 มีนาคม ค.ศ. 1159 – 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1162
จักรพรรดินี（ชูงู）: 12 มีนาคม พ.ศ. 1702

ประสูติ: 7 ธันวาคม ค.ศ. 1141
สิ้นพระชนม์: 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1176(1176-07-20) (34 ปี) 
พระบิดา: จักรพรรดิโทบะ
พระมารดา: ฟูจิวาระ โนะ นาริโกะ
พระสวามี: จักรพรรดินิโจ
ด ค ก
เจ้าหญิงโยชิโกะ (ญี่ปุ่น: 姝子内親王; โรมาจิ: Yoshiko-naishinnō) ภายหลังมีพระนามว่า ทากามัตสึ-อิน (高松院; 7 ธันวาคม 1141 – 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1176) จักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่นโดยพระองค์เป็นพระราชธิดาใน จักรพรรดิโทะบะ จักรพรรดิองค์ที่ 74 ที่ประสูติแต่ ฟุจิวะระ โนะ นะริโกะ เป็นจักรพรรดินีหรือ ชูงู ใน จักรพรรดินิโจ จักรพรรดิองค์ที่ 77 ซึ่งมีศักดิ์เป็นพระนัดดา
วัฟเฟิน-เอ็สเอ็ส

| วัฟเฟิน-เอ็สเอ็ส |
| --- | --- |
Waffen-SS

ประจำการ: 1933–1945
ประเทศ:  ไรช์เยอรมัน
ขึ้นต่อ: อดอล์ฟ ฮิตเลอร์
เหล่า:  Schutzstaffel
รูปแบบ: กองพลยานเกราะ กองพลทหารราบยานเกราะ กองพลทหารม้า กองพลทหารราบ กองพลทหารภูเขา ตำรวจ
กำลังรบ: 900,000 นายใน 38 กองพล
ขึ้นกับ: SS; under operational control of the OKW
กองบัญชาการ: เอ็สเอ็สฟือรุงส์เฮาพท์อัมท์ กรุงเบอร์ลิน
คำขวัญ: "เกียรติของข้าคือความภักดี"   (Meine Ehre heißt Treue)
ปฏิบัติการสำคัญ: สงครามโลกครั้งที่สอง
ผู้บังคับบัญชา
ผบ. สำคัญ: ไฮน์ริช ฮิมเลอร์
วัฟเฟิน-เอ็สเอ็ส (เยอรมัน: Waffen-SS) หรือ เอ็สเอ็สสรรพาวุธ เป็นกองกำลังทหารติดอาวุธของพรรคนาซี ถือเป็นหนึ่งในสองสาขาของชุทซ์ชตัฟเฟิล (เอ็สเอ็ส) ก่อตั้งขึ้นจากการรวมตัวกันของชาวเยอรมัน พร้อมกับอาสาสมัครและทหารเกณฑ์จากในยึดครองและดินแดนนอกยึดครอง หน่วยวัฟเฟิน-เอ็สเอ็สเปรียบเสมือนเป็นเหล่าทัพที่สี่ของเยอรมนีนอกจากกองทัพบก, กองทัพเรือ และกองทัพอากาศ
หน่วยวัฟเฟิน-เอ็สเอ็สเดิมมีเพียงสามกรม ต่อมาได้ขยายจำนวนมากถึง 38 กองพลเอ็สเอ็สในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง และทำหน้าที่ควบคู่กับกองทัพบก, ตำรวจรักษาความสงบ และหน่วยรักษาความปลอดภัยอื่นๆ แต่เดิมทีหน่วยนี้ขึ้นต่อสำนักอำนวยการเอ็สเอ็ส (SS Führungshauptamt) ในบัญชาของไรชส์ฟือเรอร์-เอ็สเอ็ส ไฮน์ริช ฮิมเลอร์ ต่อมาเมื่อสงครามโลกครั้งที่สองปะทุขึ้น จึงมีการแบ่งสายบัญชาการเป็นสองสาย สายแรกรับคำสั่งทางยุทธวิธีจากกองบัญชาการใหญ่แห่งแวร์มัคท์ (OKW) และสายที่สองขึ้นตรงต่อกองบัญชาเจ้าหน้าที่ไรชส์ฟือเรอร์-เอ็สเอ็ส (Kommandostab Reichsführer-SS) ในบัญชาของฮิมเลอร์โดยตรง
ในช่วงต้น เพื่อให้เป็นไปตามนโยบายเชื้อชาติของพรรคนาซี การเข้าเป็นสมาชิกจึงเปิดรับสมัครให้กับเพียงผู้มีเชื้อชาติเยอรมันเท่านั้น (ที่ถูกเรียกว่า เชื้อชาติอารยัน) ข้อบังคับนี้มีการผ่อนปรณลงบางส่วนในปี ค.ศ. 1940 ต่อมามีการอนุมัติให้จัดตั้งหน่วยเฉพาะขึ้นมา ซึ่งมีสมาชิกทั้งหมดหรือส่วนใหญ่เป็นอาสาสมัครหรือผู้ถูกเกณฑ์ที่เป็นชาวต่างชาติ หน่วยเอ็สเอ็สเหล่านี้จะประกอบไปด้วยชายส่วนใหญ่ที่มาจากกลุ่มเชื้อชาติของยุโรปที่ถูกเยอรมนียึดครอง แต่ถึงแม้จะมีการผ่อนปรณข้อบังคับลง แต่หน่วยวัฟเฟิน-เอ็สเอ็สก็ยังถืออุดมคติทางเชื้อของนาซี และห้ามผู้มีเชื้อชาติโปแลนด์(ที่ถูกมองว่าเป็นพวกต่ำกว่ามนุษย์)เข้ามาอยู่ในองค์กร
สมาชิกหน่วยวัฟเฟิน-เอ็สเอ็สมีส่วนเกี่ยวข้องกับความโหดร้ายทารุณมากมายในช่วงสงคราม การพิจารณาคดีเนือร์นแบร์คในช่วงหลังสงคราม หน่วยวัฟเฟิน-เอ็สเอ็สถูกตัดสินว่าเป็นองค์กรอาชญากรรม เนื่องจากมีส่วนเกี่ยวข้องกับพรรคนาซีและเกี่ยวข้องโดยตรงกับอาชญากรรมสงครามและอาชญากรรมต่อมนุษยชาติจำนวนมากมาย อดีตสมาชิกหน่วยวัฟเฟิน-เอ็สเอ็สถูกระงับสิทธิหลายประการที่ทหารผ่านศึกควรได้รับ ข้อยกเว้นที่ทำให้ไว้กับทหารเกณฑ์จากหน่วยวัฟเฟิน-เอ็สเอ็ส ที่ได้รับการยกเว้นนั้นเพราะพวกเขาไม่ได้อาสาสมัครเลย มีจำนวนประมาณหนึ่งในสามของสมาชิกทั้งหมดล้วนถูกเกณฑ์
สงครามโลกครั้งที่สอง > ค.ศ. 1939 > การบุกครองโปแลนด์

กองกำลังทหารของฮิมเลอร์ได้ก่อตั้งขึ้นในช่วงการแพร่ระบาดของสงครามจะประกอบไปด้วยกลุ่มย่อยหลายกลุ่มที่จะกลายเป็นพื้นฐานของหน่วยวัฟเฟิน-เอ็สเอ็ส
ไลบ์ชตันดาร์เทอเอ็สเอ็ส อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ภายใต้การบังคับบัญชาของโอเบอร์กรุพเพินฟือเรอร์ โยเซฟ "เซพพ์" ดีทริซ
กองตรวจการณ์แห่งเอ็สเอ็ส-เวอร์ฟือกุนจ์สทรูปเปอร์ ภายใต้การบังคับบัญชาของกรุพเพินฟือเรอร์ เพาล์ เฮาส์เซอร์ ซึ่งบัญชาการกรมทหารด็อยท์ลันด์ เจอร์มาเนีย และเดอ ฟือเรอร์ ต่อมาได้ประกาศรับสมัครในออสเตรียมภายหลังจากอันชลุสส์และยังไม่พร้อมที่จะเข้าร่วมการรบ
กองตรวจการณ์แห่งค่ายกักกัน ภายใต้การบังคับบัญชาของกรุพเพินฟือเรอร์ ธีโอดอร์ ไอค์เคอ ซึ่งเป็นสี่ทหารราบและหนึ่งทหารม้าแห่งกองกำลังทหารหน่วยหัวกะโหลก(Death's-Head Standarten,) ประกอบไปด้วยทหารการ์ดค่ายของหน่วยเอ็สเอ็ส-โทเทินคอฟเฟอร์แบนเดอ (SS-TV) ทหารเหล่านี้จะติดสัญลักษณ์ด้วยหัวกะโหลกไขว้มากกว่าที่จะเป็นอักษรรูนที่เขียนแทนคำว่า เอ็สเอ็ส (เยอรมัน: Schutzstaffel )
หน่วยตำรวจของโอเบอร์กรุพเพินฟือเรอร์ อุนด์ เกเนรัล แดร์ โพลีไซ เคิรท์ ดาลูเกอของหน่วยออร์ดนุงโพลีไซ ซึ่งจะรายงานต่อฮิมเลอร์ในฐานะของเขาที่เป็นหัวหน้าตำรวจเยอรมัน ทหารเหล่านี้จะใช้ยศตำแหน่งและตราประจำยศมากกว่าที่จะเป็นเอ็สเอ็ส
ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1939 ฮิตเลอรืได้วางไลบ์ชตันดาร์เทอและเอ็สเอ็ส-วีที ภายใต้การควบคุมปฏิบัติการของกองบัญชาการใหญ่แห่งกองทัพ(OKW) ฮิมเลอร์ยังคงบัญชาการทหารหน่วยหัวกะโหลก จากการว่าจ้างที่อยู่เบื้องหลังของการก้าวหน้าหน่วยรบในสิ่งที่เรียกได้อย่างสวยงามว่า "ภารกิจพิเศษของตำรวจธรรมชาติ"
แม้ว่าจะมีชัยชนะทางทหารเหนือโปแลนด์ได้อย่างรวดเร็วในเดือนกันยายน ค.ศ. 1939 กองทัพประจำรู้สึกว่าการดำเนินงานของเอ็สเอ็ส-วีทีเป็นที่ต้องการมากมาย หน่วยนั้นจะมีความเสี่ยงที่ไม่จำเป็นและมีอัตราสูญเสียที่สูงกว่ากองทัพ พวกเขายังถูกระบุว่าหน่วยเอ็สเอ็ส-วีทียังฝึกซ้อมไม่ดีพอและเจ้าหน้าที่ยังไม่เหมาะสำหรับสั่งการรบ
การสวนสนามจากวันครบรอบปีที่สามของ กองพลยานเกราะเอ็สเอ็สที่ 1 ค.ศ. 1935
เจ้าหน้าที่ เอ็สเอ็ส-ไอน์ซัทซ์กรุพเพิน กำลังสังหารหมู่พลเรือนชาวโปแลนด์ ไม่นานหลังจากการปะทุของสงครามโลกครั้งที่สอง
พิศิษฐ์ ศาลิคุปต์

| พลอากาศเอกพิศิษฐ์ ศาลิคุปตม> ป.ช., ม.ว.ม. |
| --- | --- |

รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม
ดำรงตำแหน่ง 2 มีนาคม พ.ศ. 2534 – 20 มีนาคม พ.ศ. 2535
นายกรัฐมนตรี: อานันท์ ปันยารชุน
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2475 บ้านพระยาภักดีนฤเบศร์ ตำบลปากคลอง อำเภอภาษีเจริญ กรุงธนบุรี
เสียชีวิต: 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2555 เขตสวนหลวง กรุงเทพมหานคร

พลเอก พลเรือเอก พลอากาศเอก พิศิษฐ์ ศาลิคุปต์ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม ในรัฐบาลอานันท์ ปันยารชุน และอดีตเสนาธิการทหาร
ประวัติ

พลอากาศเอก พิศิษฐ์ ศาลิคุปต เกิดเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2475 จบการศึกษาจากโรงเรียนวัดนวลนรดิศ ระดับปริญญาตรีวิทยาศาสตรบัณฑิต จากโรงเรียนนายเรือ โอนย้ายไปรับราชการเป็นทหารอากาศ ดำรงตำแหน่งสำคัญ คือ เสนาธิการทหาร
ต่อมาในการก่อการรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2534 โดยคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (รสช.) พล.อ.อ.พิศิษฐ์ ได้รับการแต่งตั้งเป็นคณะกรรมการนโยบายแห่งชาติ และได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม ในรัฐบาลนายอานันท์ ปันยารชุน และในปี พ.ศ. 2535 ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภา
พลอากาศเอก พิศิษฐ์ ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2555 และได้รับพระราชทานเพลิงศพ ในวันที่ 28 กรกฎาคมของปีเดียวกัน ณ ฌาปนสถานกองทัพอากาศ วัดพระศรีมหาธาตุวรมหาวิหาร แขวงอนุสาวรีย์ เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2532 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2531 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
ดุสิต ศิริวรรณ

| ดุสิต ศิริวรรณม> ป.ช., ม.ว.ม. |
| --- | --- |


รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง 22 ตุลาคม พ.ศ. 2519 – 19 ตุลาคม พ.ศ. 2520
นายกรัฐมนตรี: ธานินทร์ กรัยวิเชียร
ผู้ปฏิบัติหน้าที่โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง 8 ตุลาคม พ.ศ. 2519 – 20 ตุลาคม พ.ศ. 2520
นายกรัฐมนตรี: ธานินทร์ กรัยวิเชียร
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2489 (78 ปี) จังหวัดพระนคร ประเทศไทย

ดุสิต ศิริวรรณ (เกิด 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2489) อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และอดีตผู้ปฏิบัติหน้าที่โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลธานินทร์ กรัยวิเชียร
ประวัติ

ดุสิต ศิริวรรณ เกิดเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2489 เป็นบุตรของนายประสงค์  กับ นางเอียง ศิริวรรณ สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาจิตวิทยา คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และสำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 4010
งานราชการ

ดุสิต ศิริวรรณ เคยเป็นอาจารย์ประจำมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร และมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ วิทยาเขตพลศึกษา ต่อมาได้ไปช่วยราชการเป็นอาจารย์ที่คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเป็นที่ปรึกษาวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร (วปอ.) ทั้งนี้ ยังได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตั้งแต่วันที่ 4 สิงหาคม 2558 เป็นต้นไป
งานการเมือง

ดุสิต ศิริวรรณ เคยได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในคณะรัฐมนตรี(ครม.) คณะที่ 39 ของประเทศไทย  และปฏิบัติหน้าที่โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลของนายธานินทร์ กรัยวิเชียร ในระหว่างปี พ.ศ. 2519- พ.ศ. 2520 เป็นอดีตสมาชิกสมัชชาแห่งชาติ วันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2516  อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในระหว่างปี พ.ศ. 2534 - 2535 และอดีตสมาชิกวุฒิสภาสองสมัยระหว่างปี พ.ศ. 2535 - 2543
คดีหมิ่นประมาทอดีตรองผู้ว่าฯ กทม.

ดุสิต ศิริวรรณ และนายสมัคร สุนทรเวช ซึ่งร่วมกันจัดรายการโทรทัศน์ "เช้าวันนี้ที่เมืองไทย" ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5  (ททบ.5) และ "สมัคร-ดุสิต คิดตามวัน" ทางสถานีโทรทัศน์โมเดิร์นไนน์ ถูกนายสามารถ ราชพลสิทธิ์ รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครในขณะนั้น เป็นโจทก์ยื่นฟ้องเป็นจำเลยในความผิดฐานหมิ่นประมาท โดยการโฆษณา  โดยทั้งสองกล่าวหาว่านายสามารถทุจริตในโครงการจัดซื้อจัดจ้างของกรุงเทพมหานครในรายการโทรทัศน์
ศาลมีคำวินิจฉัยว่า การกระทำของทั้งคู่เป็นการหมิ่นประมาทใส่ความโจทก์ให้ได้รับความเสียหาย ถูกดูหมิ่นเกลียดชังจริง ทั้งนี้สมัครได้เคยกระทำผิดฐานหมิ่นประมาทมาแล้วหลายครั้ง โดยศาลปรานีให้รอการลงโทษไว้เพื่อให้ปรับตัวเป็นคนดี แต่สมัครกลับกระทำผิดซ้ำในความผิดเดิมอีก ศาลมีคำสั่งจำคุกสมัคร สุนทรเวช  และนายดุสิต ศิริวรรณ รวม 4 กระทง ๆ ละ 6 เดือน รวมจำคุกคนละ 24 เดือน โดยไม่รอลงอาญา ต่อมาเมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2551 ศาลอุทธรณ์ยืนตามศาลชั้นต้น  ให้จำคุกนายสมัคร สุนทรเวช อดีตนายกรัฐมนตรี และนายดุสิต ศิริวรรณ 2 ปี โดยไม่รอลงอาญา และใช้เงินสด 200,000 บาท ประกันตัวไป
ระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา ศาลได้มีคำสั่งให้จำหน่ายคดีของนายสมัคร สุนทรเวช เนื่องจากถึงแก่ความตาย
สำหรับกรณีของนายดุสิต ศิริวรรณ นั้น ศาลฎีกาได้มีคำพิพากษาเมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2556  ให้แก้คำพิพากษาของศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์  เป็นให้รอการกำหนดโทษ  เนื่องจากการกระทำของนายดุสิตฯ ตามที่โจทก์ฟ้องนั้น ไม่ได้ก่อให้เกิดความเสียหายต่อส่วนรวม นอกจากนี้ นายดุสิตฯ ได้ประกอบคุณงามความดี ตลอดจนไม่เคยกระทำความผิดมาก่อน คำพิพากษาของศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ ที่พิพากษาให้ลงโทษจำคุกนายดุสิตฯ นั้น ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วยจึงพิพากษาแก้ให้รอการกำหนดโทษเป็นระยะเวลา 2 ปี นับตั้งแต่วันที่ได้อ่านคำพิพากษาศาลฎีกา ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2542 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2541 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
เพิ่ม ลิมปสวัสดิ์

| พลอากาศโทเพิ่ม ลิมปสวัสดิ์ม> ป.ช., ม.ว.ม. |
| --- | --- |

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
ดำรงตำแหน่ง 22 ตุลาคม พ.ศ. 2519 – 20 ตุลาคม พ.ศ. 2520
นายกรัฐมนตรี: ธานินทร์ กรัยวิเชียร
ก่อนหน้า: ชาติชาย ชุณหะวัณ
ถัดไป: เกษม จาติกวณิช
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: พ.ศ. 2449
เสียชีวิต: พ.ศ. 2529
คู่สมรส: ประนอม ลิมปสวัสดิ์

พลอากาศโท เพิ่ม ลิมปสวัสดิ์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ในรัฐบาลธานินทร์ กรัยวิเชียร อดีตเจ้ากรมการช่างทหารอากาศ อดีตที่ปรึกษากองทัพอากาศ อดีตกรรมการผู้จัดการบริษัทเดินอากาศไทย และหนึ่งในผู้เริ่มการบริษัทการบินไทย
การทำงาน

พล.อ.ท.เพิ่ม ลิมปสวัสดิ์ สำเร็การศึกษาจากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ จากนั้นจึงกลับมารับราชการเป็นทหารอากาศในตำแหน่งประจำกรมอากาศยาน เคยดำรงตำแหน่งเจ้ากรมการช่างทหารอากาศ เป็นประธานกรรมการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์กองทัพอากาศ เคยได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ในรัฐบาลของนายธานินทร์ กรัยวิเชียร ในปี พ.ศ. 2519 หลังการรัฐประหารของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน นำโดยพลเรือเอก สงัด ชลออยู่ จนถึงเดือนตุลาคม พ.ศ. 2520 ได้ถูกรัฐประหารอีกครั้งโดยพลเรือเอก สงัด ชลออยู่ เช่นเดียวกัน
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2520 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2497 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
อัตราการลดลงของอุณหภูมิ

ทะเลสาบ Czarny Staw pod Rysami ที่อยู่สูงกว่า (ระดับความสูง 1,583 เมตร (5,194 ฟุต)) ยังคงถูกปกคลุมด้วยน้ำแข็ง ขณะที่ทะเลสาบ Morskie Oko ซึ่งอยู่ต่ำกว่าแทบจะละลายหมดแล้ว (ระดับความสูง 1,395 เมตร (4,577 ฟุต)) ภาพนี้ถ่ายจากฝั่ง โปแลนด์ ของ เทือกเขาทาทรา เดือนพฤษภาคม 2019
อัตราการลดลงของอุณหภูมิ (อังกฤษ: Lapse rate) คืออัตราที่ตัวแปรในชั้น บรรยากาศโลก โดยปกติคือ อุณหภูมิ ลดลงตาม ความสูง คำว่า Lapse rate มาจากคำว่า lapse (ในความหมาย "ค่อย ๆ ลดลง" ไม่ใช่ "การหยุดชะงัก") ในอากาศแห้ง อัตราการลดลงของอุณหภูมิแบบอะแดียบาติก (adiabatic lapse rate) หมายถึง การลดลงของอุณหภูมิของกลุ่มอากาศที่ลอยขึ้นในบรรยากาศโดยไม่แลกเปลี่ยนพลังงานกับอากาศรอบข้าง ซึ่งมีค่าอยู่ที่ 9.8 °C/กม. (5.4 °F ต่อ 1,000 ฟุต)
อัตราการลดลงของอุณหภูมิแบบอะแดียบาติกอิ่มตัว (อังกฤษ: Saturated adiabatic lapse rate, SALR) หรือ อัตราการลดลงของอุณหภูมิแบบอะแดียบาติกชื้น (อังกฤษ: Moist adiabatic lapse rate, MALR) หมายถึง การลดลงของอุณหภูมิของกลุ่มอากาศที่มีความอิ่มตัวของไอน้ำ เมื่อมันลอยขึ้นในบรรยากาศ ค่า SALR เปลี่ยนแปลงได้ตามอุณหภูมิและความดันของกลุ่มอากาศ โดยปกติมีค่าระหว่าง 3.6 ถึง 9.2 °C/กม. (2 ถึง 5 °F ต่อ 1,000 ฟุต) ตามข้อมูลของ องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO)
อัตราการลดลงของอุณหภูมิในธรรมชาติ (อังกฤษ: Environmental lapse rate) หมายถึง การลดลงของอุณหภูมิในอากาศตามความสูงในช่วงเวลาและสถานที่หนึ่ง ซึ่งอาจมีความแตกต่างได้มากตามสถานการณ์
อัตราการลดลงของอุณหภูมิสัมพันธ์กับองค์ประกอบในแนวดิ่งของ ความชันเชิงพื้นที่ ของ ความชันของอุณหภูมิ แม้ว่าหลักการนี้จะถูกนำไปใช้กับ โทรโพสเฟียร์ ของโลกเป็นหลัก แต่สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับ แก๊ส ในกลุ่มของเหลวที่ได้รับแรงโน้มถ่วงสนับสนุนได้เช่นกัน
คำนิยาม

คำจำกัดความอย่างเป็นทางการจาก Glossary of Meteorology ระบุว่า:
โดยปกติ อัตราการลดลงของอุณหภูมิ (lapse rate) จะเป็นค่าลบของอัตราการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิตามการเปลี่ยนแปลงของระดับความสูง:
โดยที่  \Gamma  (หรือบางครั้งใช้  L) คือ อัตราการลดลงของอุณหภูมิ มีหน่วยเป็น หน่วยของอุณหภูมิหารด้วยหน่วยของความสูง, T คืออุณหภูมิ และ z คือระดับความสูง
อัตราการลดลงของอุณหภูมิสิ่งแวดล้อม

อัตราการลดลงของอุณหภูมิสิ่งแวดล้อม (Environmental Lapse Rate หรือ ELR) คือ อัตราการลดลงของอุณหภูมิที่เกิดขึ้นจริงในชั้นบรรยากาศ ณ เวลาและสถานที่ใด ๆ
ELR เป็นอัตราการลดลงที่สังเกตได้จริง ซึ่งแตกต่างจาก อัตราการลดลงแบบเอดิอาแบติก (adiabatic lapse rate) ที่เป็นแนวคิดเชิงทฤษฎี โดย ELR จะมีแนวโน้มถูกปรับให้ใกล้เคียงกับอัตราการลดลงแบบเอดิอาแบติกเมื่ออากาศเคลื่อนที่ในแนวดิ่ง
โดยเฉลี่ย องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) ได้กำหนดบรรยากาศมาตรฐานสากล (International Standard Atmosphere หรือ ISA) ซึ่งมีอัตราการลดลงของอุณหภูมิที่ 6.50 °C/km  (3.56 °F หรือ 1.98 °C/1,000 ft) จากระดับน้ำทะเลถึง 11 กิโลเมตร  (36,090 ft หรือ 6.8 ไมล์) โดยอุณหภูมิจะคงที่ที่ −56.5 °C  (−69.7 °F) ตั้งแต่ระดับ 11 กิโลเมตรถึง 20 กิโลเมตร  (65,620 ft หรือ 12.4 ไมล์) ซึ่งอุณหภูมินี้ถือเป็นค่าต่ำสุดที่กำหนดไว้ใน ISA ทั้งนี้ บรรยากาศมาตรฐาน ICAO ไม่มีการพิจารณาเรื่องความชื้น
ต่างจาก ISA ซึ่งเป็นแบบจำลองอุดมคติ อุณหภูมิในชั้นบรรยากาศจริงไม่ได้ลดลงอย่างสม่ำเสมอกับระดับความสูงเสมอไป เช่น อาจมีชั้น การผกผันของอุณหภูมิ (Temperature inversion) ซึ่งอุณหภูมิกลับเพิ่มขึ้นตามความสูง
สาเหตุ

โปรไฟล์อุณหภูมิของชั้นบรรยากาศเกิดจากการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างการให้ความร้อนจากการแผ่รังสีของแสงอาทิตย์ การระบายความร้อนสู่อวกาศผ่านการแผ่รังสีความร้อน และการถ่ายเทความร้อนในแนวตั้งผ่านกระบวนการการพาความร้อน (convection) ซึ่งนำพาอากาศร้อนและความร้อนแฝงขึ้นไปในแนวดิ่ง โดยเหนือชั้นโทรโพพอส (tropopause) การพาความร้อนไม่เกิดขึ้น และการระบายความร้อนทั้งหมดเป็นแบบการแผ่รังสี
ในชั้นโทรโพสเฟียร์ (troposphere) อัตราการลดลงของอุณหภูมิ (lapse rate) เป็นผลจากสมดุลระหว่าง
1. การระบายความร้อนแบบการแผ่รังสีของอากาศ ซึ่งหากเกิดขึ้นเพียงอย่างเดียวจะนำไปสู่อัตราการลดลงที่สูงมาก
2. การพาความร้อน ซึ่งเริ่มทำงานเมื่ออัตราการลดลงเกินค่าที่กำหนดไว้ โดยการพาความร้อนจะปรับให้อัตราการลดลงของสิ่งแวดล้อม (environmental lapse rate) ใกล้เคียงกับอัตราการลดลงแบบเอดิอาแบติก (adiabatic lapse rate)
แสงอาทิตย์ที่ตกกระทบพื้นผิวโลก (ทั้งพื้นดินและทะเล) จะทำให้พื้นผิวร้อนขึ้น และพื้นผิวที่ร้อนจะให้ความร้อนแก่อากาศด้านบน นอกจากนี้ แสงอาทิตย์ที่ถูกดูดซับเกือบหนึ่งในสามจะถูกดูดซับในชั้นบรรยากาศ ทำให้บรรยากาศร้อนขึ้นโดยตรง
การถ่ายเทความร้อนผ่านการนำความร้อน (thermal conduction) จะเกิดขึ้นเฉพาะในชั้นอากาศที่อยู่ใกล้พื้นผิวในระดับไม่กี่มิลลิเมตรเท่านั้น เนื่องจากความนำความร้อนของอากาศต่ำมาก
อากาศเย็นลงผ่านก๊าซเรือนกระจก เช่น ไอน้ำและคาร์บอนไดออกไซด์ รวมถึงเมฆที่ปล่อยรังสีความร้อนคลื่นยาวออกสู่อวกาศ
หากการถ่ายเทพลังงานในบรรยากาศเกิดขึ้นด้วยการแผ่รังสีเพียงอย่างเดียว อัตราการลดลงใกล้พื้นผิวจะสูงถึงประมาณ 40 °C/km และก๊าซเรือนกระจกจะทำให้พื้นผิวโลกมีอุณหภูมิประมาณ 333 เคลวิน (60 องศาเซลเซียส; 140 องศาฟาเรนไฮต์)
อย่างไรก็ตาม เมื่ออากาศร้อนหรือชื้น ความหนาแน่นจะลดลง ทำให้อากาศร้อนที่ได้รับความร้อนจากพื้นผิวมีแนวโน้มลอยตัวสูงขึ้นและถ่ายเทพลังงานในแนวดิ่ง โดยเฉพาะหากอากาศมีความชื้นจากการระเหยของน้ำ ซึ่งเป็นกระบวนการการพาความร้อน
การพาความร้อนนำอากาศร้อนชื้นขึ้นด้านบน และอากาศเย็นแห้งลงด้านล่าง ทำให้เกิดการถ่ายเทความร้อนในแนวดิ่ง ซึ่งช่วยลดอุณหภูมิในอากาศชั้นล่างและเพิ่มอุณหภูมิในอากาศชั้นบน
เมื่อกระบวนการพาความร้อนเกิดขึ้น จะทำให้อัตราการลดลงของอุณหภูมิสิ่งแวดล้อมปรับเข้าใกล้อัตราการลดลงแบบเอดิอาแบติก ซึ่งเป็นลักษณะของการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิในอากาศที่เคลื่อนที่ในแนวดิ่ง
เนื่องจากการพาความร้อนสามารถถ่ายเทความร้อนในบรรยากาศ อัตราการลดลงของอุณหภูมิในชั้นโทรโพสเฟียร์จึงลดลงมาอยู่ที่ประมาณ 6.5 °C/km และผลกระทบเรือนกระจกลดลงจนทำให้อุณหภูมิพื้นผิวโลกอยู่ที่ประมาณ 288 เคลวิน (15 องศาเซลเซียส; 59 องศาฟาเรนไฮต์)
การพาความร้อนและการขยายตัวแบบเอดิอาแบติก

เมื่อการพาความร้อนทำให้อากาศเคลื่อนที่ขึ้นหรือลง การถ่ายเทความร้อนระหว่างกลุ่มอากาศและอากาศโดยรอบจะมีปริมาณน้อยมาก เนื่องจากอากาศมีความนำความร้อนต่ำ และกลุ่มอากาศที่เกี่ยวข้องมีขนาดใหญ่ การถ่ายเทความร้อนด้วยการนำความร้อนจึงเล็กน้อยจนสามารถละเลยได้ นอกจากนี้ การถ่ายเทความร้อนด้วยรังสีในบรรยากาศก็ช้าจนไม่สำคัญสำหรับอากาศที่เคลื่อนที่ ดังนั้น เมื่ออากาศเคลื่อนที่ขึ้นหรือลง จะเกิดการแลกเปลี่ยนความร้อนกับอากาศโดยรอบเพียงเล็กน้อย กระบวนการที่ไม่มีการแลกเปลี่ยนความร้อนกับสิ่งแวดล้อมเรียกว่า "กระบวนการเอดิอาแบติก"
อากาศจะขยายตัวเมื่อเคลื่อนที่ขึ้นด้านบน และหดตัวเมื่อเคลื่อนที่ลง กระบวนการขยายตัวและหดตัวของกลุ่มอากาศนี้เป็นกระบวนการเอดิอาแบติกในระดับที่แม่นยำ
เมื่อกลุ่มอากาศขยายตัว มันจะผลักดันอากาศรอบข้างและทำงานทางอุณหพลศาสตร์ (thermodynamic work) เนื่องจากกลุ่มอากาศที่เคลื่อนที่ขึ้นและขยายตัวทำงานแต่ไม่ได้รับความร้อน มันจึงสูญเสียพลังงานภายใน ทำให้อุณหภูมิลดลง ส่วนกลุ่มอากาศที่เคลื่อนที่ลงและหดตัวจะได้รับงาน ทำให้มันได้รับพลังงานภายในและอุณหภูมิเพิ่มขึ้น
กระบวนการเอดิอาแบติกมีเส้นโค้งลักษณะเฉพาะของอุณหภูมิและความดัน เมื่ออากาศหมุนเวียนในแนวตั้ง อากาศจะมีลักษณะการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิที่เป็นลักษณะเฉพาะนั้น หากอากาศมีน้ำอยู่น้อย อัตราการลดลงนี้เรียกว่า "อัตราการลดลงแบบเอดิอาแบติกแห้ง" (dry adiabatic lapse rate) : อัตราการลดลงของอุณหภูมิจะอยู่ที่ประมาณ 9.8 °C/km (หรือ 5.4 °F ต่อ 1,000 ฟุต)
เมื่ออัตราการลดลงของสิ่งแวดล้อม (environmental lapse rate) น้อยกว่าอัตราเอดิอาแบติก บรรยากาศจะมีเสถียรภาพ และการพาความร้อนจะไม่เกิดขึ้น
เฉพาะในชั้นโทรโพสเฟียร์ (troposphere) ซึ่งมีความสูงถึงประมาณ 12 กิโลเมตร (39,000 ฟุต) เท่านั้นที่เกิดการพาความร้อน ส่วนสตราโทสเฟียร์ (stratosphere) โดยทั่วไปไม่มีการพาความร้อน อย่างไรก็ตาม กระบวนการพาความร้อนที่มีพลังงานสูงมาก เช่น การพ่นขึ้นของภูเขาไฟ หรือ overshooting top ที่เกี่ยวข้องกับพายุฝนฟ้าคะนองแบบซุปเปอร์เซลล์ อาจนำการพาความร้อนทะลุโทรโพพอสและเข้าสู่ชั้นสตราโทสเฟียร์ในระดับเฉพาะ
การถ่ายเทพลังงานในชั้นบรรยากาศมีความซับซ้อนมากกว่าแค่การมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างการแผ่รังสีกับการพาความร้อนแห้ง วัฏจักรน้ำ (เช่น การระเหย การควบแน่น และการตกตะกอน) เป็นตัวการสำคัญที่ถ่ายเทความร้อนแฝง (latent heat) และมีผลต่อระดับความชื้นในบรรยากาศ ซึ่งมีอิทธิพลอย่างมากต่อโปรไฟล์อุณหภูมิดังที่อธิบายด้านล่าง
คณิตศาสตร์ของอัตราการลดลงแบบเอดิอาแบติก

การคำนวณต่อไปนี้แสดงอุณหภูมิเป็นฟังก์ชันของระดับความสูงสำหรับกลุ่มอากาศที่เคลื่อนที่ขึ้นหรือลงโดยไม่มีการแลกเปลี่ยนความร้อนกับสิ่งแวดล้อม
คณิตศาสตร์ของอัตราการลดลงแบบเอดิอาแบติก > อัตราการลดลงแบบเอดิอาแบติกแห้ง (Dry Adiabatic Lapse Rate - DALR)

ตามหลักอุณหพลศาสตร์ กระบวนการเอดิอาแบติกกำหนดโดย:  P,\mathrm {d} V=-{\frac {V,\mathrm {d} P}{\gamma }}
โดยที่กฎข้อที่หนึ่งของอุณหพลศาสตร์สามารถเขียนได้ว่า:  mc_{\text{v}},\mathrm {d} T-{\frac {V,\mathrm {d} P}{\gamma }}=0
เมื่อพิจารณาความหนาแน่น  \rho =m/V และ  \gamma =c_{\text{p}}/c_{\text{v}} เราจะได้:  \rho c_{\text{p}},\mathrm {d} T-\mathrm {d} P=0
โดยที่  c_{\text{p}} คือความจุความร้อนจำเพาะที่ความดันคงที่
สมมติให้บรรยากาศอยู่ในสมดุลอุทกสถิต:
 \mathrm {d} P=-\rho g,\mathrm {d} z
โดยที่ g คือความเร่งเนื่องจากแรงโน้มถ่วง เมื่อรวมสมการทั้งสองเพื่อตัดตัวแปรความดันออก เราได้ผลลัพธ์เป็นอัตราการลดลงแบบเอดิอาแบติกแห้ง:  \Gamma _{\text{d}}=-{\frac {\mathrm {d} T}{\mathrm {d} z}}={\frac {g}{c_{\text{p}}}}=9.8\ ^{\circ }{\text{C}}/{\text{km}}
อัตรา DALR ( \Gamma _{\text{d}}) นี้คืออัตราการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิในกลุ่มอากาศที่เคลื่อนที่ขึ้นหรือลงโดยไม่มีน้ำในสถานะไอ (ความชื้นสัมพัทธ์ต่ำกว่า 100%)
ผลกระทบต่อสภาพอากาศ > ผลกระทบต่อปรากฏการณ์เรือนกระจก

หากอัตราการลดลงของอุณหภูมิในบรรยากาศ (environmental lapse rate) เท่ากับศูนย์ หมายความว่าอุณหภูมิในบรรยากาศจะเท่ากันทุกระดับความสูง ในกรณีนี้จะไม่มีปรากฏการณ์เรือนกระจกเกิดขึ้น อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ได้หมายความว่าอัตราการลดลงของอุณหภูมิและปรากฏการณ์เรือนกระจกเป็นสิ่งเดียวกัน แต่เป็นเพียงเงื่อนไขเบื้องต้นที่จำเป็นสำหรับการเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจกเท่านั้น
การมีอยู่ของก๊าซเรือนกระจกในชั้นบรรยากาศของดาวเคราะห์ทำให้เกิดการระบายความร้อนจากการแผ่รังสี ส่งผลให้อัตราการลดลงของอุณหภูมิในบรรยากาศไม่เท่ากับศูนย์ ดังนั้น การมีอยู่ของก๊าซเรือนกระจกจึงทำให้เกิดปรากฏการณ์เรือนกระจกในระดับโลก อย่างไรก็ตาม ปรากฏการณ์เรือนกระจกนี้อาจไม่เกิดขึ้นในระดับท้องถิ่นเสมอไป
ในพื้นที่ที่มีอัตราการลดลงของอุณหภูมิที่สูงกว่า ปรากฏการณ์เรือนกระจกในระดับท้องถิ่นจะรุนแรงขึ้น ตัวอย่างเช่น ในแอนตาร์กติกา การกลับตัวของอุณหภูมิในชั้นบรรยากาศ (thermal inversions) ซึ่งทำให้อากาศที่ระดับความสูงสูงกว่ามีอุณหภูมิสูงกว่า อาจทำให้ปรากฏการณ์เรือนกระจกในพื้นที่นั้นกลายเป็นค่าลบ (หมายถึงมีการระบายความร้อนออกสู่อวกาศเพิ่มขึ้น แทนที่จะลดลงเหมือนกรณีปรากฏการณ์เรือนกระจกค่าบวก)
อัตราการลดลงของอุณหภูมิในคอลัมน์อากาศที่แยกออกจากกัน

มีคำถามที่เกิดขึ้นเป็นระยะว่าความชันของอุณหภูมิ (temperature gradient) จะเกิดขึ้นในคอลัมน์อากาศนิ่งที่อยู่ภายใต้สนามโน้มถ่วงโดยไม่มีการไหลของพลังงานภายนอกหรือไม่ เรื่องนี้ถูกอธิบายโดยเจมส์ คลาร์ก แมกซ์เวลล์ในปี ค.ศ. 1902 ซึ่งได้แสดงให้เห็นว่าหากมีความชันของอุณหภูมิใด ๆ เกิดขึ้น ความชันนั้นจะต้องมีลักษณะเป็นสากล (เหมือนกันสำหรับวัสดุทุกชนิด) มิฉะนั้น กฎข้อที่สองของอุณหพลศาสตร์จะถูกละเมิด แมกซ์เวลล์ยังสรุปว่าผลลัพธ์ที่เป็นสากลจะต้องเป็นสถานะที่อุณหภูมิเท่ากันทุกจุด หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่าอัตราการลดลงของอุณหภูมิต้องเท่ากับศูนย์
ในปี ค.ศ. 2019 Santiago และ Visser ยืนยันความถูกต้องของข้อสรุปของแมกซ์เวลล์ (อัตราการลดลงของอุณหภูมิเป็นศูนย์) โดยมีเงื่อนไขว่าผลกระทบเชิงสัมพัทธภาพไม่ได้รับการพิจารณา แต่เมื่อรวมทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปเข้าไป แรงโน้มถ่วงจะทำให้เกิดอัตราการลดลงของอุณหภูมิที่น้อยมาก เรียกว่า Tolman gradient (ที่ได้มาจากงานของ R. C. Tolman ในปี ค.ศ. 1930) ที่พื้นผิวโลก Tolman gradient จะมีค่าประมาณ  \Gamma _{t}=T_{s}\times (10^{-16}m ^{-1}) โดยที่  T_{s} คืออุณหภูมิของก๊าซที่ระดับความสูงของพื้นผิวโลก Santiago และ Visser กล่าวเพิ่มเติมว่า "แรงโน้มถ่วงเป็นแรงเดียวที่สามารถสร้างความชันของอุณหภูมิในสถานะสมดุลความร้อนได้โดยไม่ละเมิดกฎของอุณหพลศาสตร์" และ "การมีอยู่ของ Tolman's temperature gradient ไม่ได้เป็นเรื่องที่มีข้อโต้แย้งเลย (อย่างน้อยก็ในชุมชนที่ศึกษาทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไป) "
ดูเพิ่ม

กระบวนการอะเดียแบติก
อุณหพลศาสตร์ของชั้นบรรยากาศ
พลศาสตร์ของไหล
ลมเฟิน
[[การตอบสนองเชิงป้อนกลับของภูมิอากาศต่ออัตราการลดลงของอุณหภูมิ][
ความสูงเชิงสเกล
Beychok, Milton R. (2005). Fundamentals Of Stack Gas Dispersion (4th ed.). author-published. ISBN 978-0-9644588-0-2. www.air-dispersion.com
R. R. Rogers and M. K. Yau (1989). Short Course in Cloud Physics (3rd ed.). Butterworth-Heinemann. ISBN 978-0-7506-3215-7.