stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ละครโทรทัศน์ไทย
ประวัติ > เริ่มได้รับความนิยม

ละครโทรทัศน์เริ่มเฟื่องฟูราวปี พ.ศ. 2501 นักแสดงละครเวทีเริ่มหันมาเล่นละครโทรทัศน์มากขึ้น ช่อง 4 มีผู้นิยมชมกันมาก ส่วนสถานีโทรทัศน์กองทัพบก (ททบ.) ช่อง 7 หรือ ช่อง 5 ในปัจจุบันก็เริ่มบุกเบิกด้านละครโทรทัศน์มากขึ้น ส่วนใหญ่จะนำเรื่องละครเวทีมาทำใหม่ แต่ก็มีเรื่องที่แต่งสำหรับละครโทรทัศน์มากขึ้น ในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2505-2510 ทั้ง 2 สถานีแข่งขันผลิตละครดี ๆ มาออกอากาศจำนวนมาก แต่กิจการละครโทรทัศน์ก็เริ่มเสื่อมไปช่วงหนึ่ง เนื่องจากภาพยนตร์เรื่องยาวกลับมาได้รับความนิยม
ละครโทรทัศน์กลับมาได้รับความนิยมอีกครั้ง เมื่อมีการใช้เทปบันทึกภาพแทนไทยทีวีสีช่อง 9 หรือช่อง 4 เดิม มีการจัดละครโทรทัศน์มากกว่าช่องอื่น ๆ ออกอากาศตั้งแต่วันจันทร์ถึงวันศุกร์ ในลักษณะละครน้ำเน่าของอเมริกาโดยละครเรื่อง ทัดดาวบุษยา เมื่อ พ.ศ. 2519 ได้รับความนิยมอย่างมาก หลังจากนั้นก็มีการผลิตละครแนวนี้มากขึ้น ต่อมาในช่วง พ.ศ. 2522 ช่อง 5 ได้ผลิตละครเรื่อง 38 ซอย 2 ซึ่งถือว่าเป็นละครสำหรับครอบครัวครั้งแรก มีคติธรรมในการดำเนินชีวิตครอบครัว
ในปี พ.ศ. 2523 คณะกรรมการบริหารวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ (กบว.) ได้มีคำสั่งให้งดออกอากาศในช่วงเวลา 18.30-20.00 น. เพื่อให้ประหยัดพลังงาน จึงทำให้ละครได้รับความนิยมลดลง พร้อมกันนั้นภาพยนตร์จีนก็เข้ามามีอิทธิพลมากขึ้น ตั้งแต่ พ.ศ. 2524 กบว. ได้ขอความร่วมมือกับสถานีโทรทัศน์ให้เสนอรายการของไทยแทนรายการต่างประเทศ ในช่วงเวลาหลังข่าว 20.00 น. จึงทำให้ละครไทยกลับมาได้รับความนิยมอีกครั้ง จึงมีละครโทรทัศน์ในช่วงหลังข่าว  20.00 น. กันทุกช่อง ได้ดำเนินยุทธวิธีนี้มาจนปี พ.ศ. 2530 แต่บางช่องมีการเปลี่ยนแปลงยุทธวิธีการจัดรายการในช่วงหลังข่าวอยู่บ้าง
สำหรับละครแนวซิตคอม ไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าเริ่มเมื่อใด แต่มีการสันนิษฐานว่า ละครชุด นุสรา (พ.ศ. 2503) เป็นละครแนวซิตคอมเรื่องแรก ได้รับอิทธิพลจากละครของสหรัฐอเมริกาเรื่อง I Love Lucy  ละครชุด นุสรา เป็นละครเบาสมองชุดสั้นจบในตอน มีความยาว ตอนละ 30 นาที มีผู้แสดงชุดเดียวกันตลอด แต่เรื่องที่ผลิตเรื่องที่สองไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัด แต่มีรูปแบบละครรูปแบบนี้อีกหลายเรื่องเช่น ผู้พิทักษ์ความสะอาด, ยุทธ-จักรนักคิด, สาธรดอนเจดีย์, พิภพมัจจุราช, หุ่นไล่กา, บาปบริสุทธิ์ เป็นต้น อย่างไรก็ตามละครแนวซิตคอมเริ่มได้รับความนิยมในปี  พ.ศ. 2536 เป็นต้นมา ส่วนใหญ่มีเนื้อหาเกี่ยวกับครอบครัว
เมื่อช่อง 3 เปิดสถานี มีละครเรื่องแรก ๆ ได้แก่  เขมรินทร์ – อินทิรา, แม่หญิง, สะใภ้จ้าว แต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จ ช่อง 3 ได้เปิดละครสมัยใหม่อย่างจริงจังในปี พ.ศ. 2519 โดยมีภัทราวดี ศรีไตรรัตน์ (มีชูธน) เป็นผู้บุกเบิกจากละครแบบเก่าที่มีคนบอกบท เป็นนักแสดงท่องบทเอง ลักษณะละครใกล้เคียงกับละครสมัยใหม่อย่างต่างประเทศ ภัทราวดี นำบทประพันธ์ นำเรื่อง ไฟพ่าย ของกฤษณา อโศกสิน มาประเดิมเป็นเรื่องแรก แต่ไม่ประสบความสำเร็จ จึงเปลี่ยนมาเป็นละครที่คิดบทเอง เช่น ขบวนการคนใช้, ตุ๊กตาเสียกบาล, สงครามประสาท, นานาจิตตัง, ประชาชนชาวแฟลต, ศรีธนนชัย, ละครชุด ความรัก, ปะการังสีดำ
เมื่อปี พ.ศ. 2524 สุรางค์ เปรมปรีดิ์ เข้ามาดูแลด้านการตลาด, ฝ่ายรายการและฝ่ายบุคคล ทางช่อง 7 และชวนหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล มาร่วมหุ้นเปิดบริษัทพร้อมมิตรภาพยนตร์ เพื่อผลิตละครโทรทัศน์และภาพยนตร์ ละครในยุคที่สุรางค์ เปรมปรีดิ์ หมายตาไว้ ไม่ใช่สูตรน้ำเน่าอย่างทุกวันนี้ มีผลงานเช่น  หญิงก็มีหัวใจ, ห้องสีชมพู, เงือกน้อย, จดหมายจากเมืองไทย, ห้วงรักเหวลึก และ ข้าวนอกนา ละครชุดที่โด่งดังมากคือ หมอผี ต่อมาช่อง 7 ได้ดึงวาณิช จรุงกิจอนันต์ มาช่วยเขียนบทโทรทัศน์ในยุคแรก คณะละครช่อง 7 ยุคแรก ๆ ได้แก่ไพรัช สังวริบุตร, กันตนา
ประวัติ > เข้าสู่ธุรกิจละครเต็มรูปแบบ

นับแต่ปี พ.ศ. 2530 เป็นต้นมา ถือเป็นยุคธุรกิจละครเต็มรูปแบบ มีการวัดความสำเร็จด้วยระบบเรตติ้ง ละครโทรทัศน์ช่อง 7 สีในยุคธุรกิจเต็ม ระหว่างปี พ.ศ. 2530 – 2545 เช่นเรื่อง นางทาส, เคหาสน์สีแดง, ปราสาทมืด, กิ่งไผ่, ริษยา, กนกลายโบตั๋น, สายโลหิต, ญาติกา, รัตนโกสินทร์, สองฝั่งคลอง, นิรมิต, เบญจรงค์ห้าสี, น้ำใสใจจริง
ละครโทรทัศน์ไทยในยุคปัจจุบันออกอากาศในหลายช่วงเวลาตลอดวัน รวมถึงในช่วงไพรม์ไทม์ (ช่วงเวลาที่ทางสถานีโทรทัศน์ให้ความสำคัญ) ในช่วงเวลาหลังข่าวภาคค่ำประมาณ 20.30 น.-22.30 น. ผู้บริหารสถานีโทรทัศน์และผู้อำนวยการผลิตจะพิจารณานำโครงเรื่องหรือบทประพันธ์ที่มีความน่าสนใจเป็นพิเศษและเหมาะสมกับการผลิตรายการละครโทรทัศน์ รวมถึงคัดเลือกนักแสดงที่ดึงดูดความสนใจของผู้ชม
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2557 หลังจากมีการออกอากาศโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบดิจิทัลในประเทศไทย ช่อง 3 และช่อง 7 ซึ่งครองตลาดละครจึงเริ่มสั่นคลอน หลังมีช่องอื่นหันมาทำละครโทรทัศน์ แนวละครของช่อง 8 ที่มุ่งเน้นตอบโจทย์คนดูในระดับฐานราก โดยเป็นแนวละครบ้าน ๆ  สำหรับช่องวัน 31 มุ่งเน้นผลิตละครเจาะกลุ่มคนดูทั่วไป ในขณะที่จีเอ็มเอ็ม 25 มุ่งไปที่กลุ่มวัยรุ่น
แนวเรื่อง > ละครน้ำเน่า

ละครน้ำเน่า เนื้อหาส่วนใหญ่เป็นเรื่องชนชั้นสูงในสังคมไทย  ตัวละครมุ่งเน้นไปที่ฝ่ายดี ฝ่ายเลว สามารถเดาตอนจบของเรื่องได้ง่าย มักจะจบลงแบบสุขนาฏกรรม (happy ending)  มีการนำมาทำซ้ำกันบ่อยครั้ง สืบทอดเนื้อหาอุดมการณ์ซ้ำแล้วซ้ำเล่า เนื่องจากมักมีบทและเนื้อหาแสดงเกินจริง ผู้คน/เนื้อหาในเรื่องจึงมีมิติเดียว ซึ่งเหตุผลน่าจะมาจากต้องการให้คนดูมาก หรือเรื่องผู้สนับสนุนและการโฆษณา
นักแสดงนำเรียก พระเอก และนางเอก ซึ่งเป็นคู่รักกัน โดยพระเอกนางเอก มักเป็นคนฐานะดี จุดใหญ่ใจความ มักเป็นเรื่องแย่งผัวแย่งเมีย หรือ มีการแก่งแย่งมรดกกัน ละครหลายเรื่อง มีเค้าโครง "ทั้งรัก ทั้งแค้น แน่นอุรา" ดังจะเห็นได้จากละครเรื่อง รักในรอยแค้น, ขมิ้นกับปูน, ริษยา, คลื่นซัดใจ และ บริษัทบำบัดแค้น เมื่อตัวละครแก้แค้นบรรลุตามเป้าหมายแล้ว ก็มักจะปวดร้าวอยู่ในใจ  ละครน้ำเน่ามักถูกวิจารณ์ว่ามีเนื้อหาและพล็อตเรื่องแนวน้ำเน่า หรือแบบเดิม ๆ เพื่อดึงดูดจำนวนผู้ชมมากกว่า จะคำนึงถึงคุณค่าและไม่สร้างสรรค์
แนวเรื่อง > ละครผี

ละครโทรทัศน์ แนวนี้มีเรื่องเกี่ยวกับภูติผีปีศาจหรือวิญญาณ เวทมนตร์ ปรากฏการณ์เหนือธรรมชาติ การติดต่อสื่อสารข้ามภพระหว่างวิญญาณกับมนุษย์ที่ชวนให้ความรู้สึกตื่นเต้น สยองขวัญ อาจมีแนวเรื่องอื่นเข้ามาเกี่ยวข้องเพื่อให้เนื้อเรื่องน่าสนใจ เช่น ละครแนวชีวิต ความรัก ตลก สืบสวน เช่นละครเรื่อง เกิดแต่ชาติปางไหน (2542) และละคร ภูตสาวพราวเสน่ห์ (2551) ที่ผสมผสานแนวเรื่องตลกเบาสมอง ละครผีในแนวหลอกหลอน ที่ผีมีปมความแค้นอยู่ในใจ เช่นเรื่อง ภาพอาถรรพ์ (2534), ทายาทอสูร (2535) และ เวียงร้อยดาว (2557) เป็นต้น
แนวเรื่อง > ละครสำหรับเด็ก

ละครโทรทัศน์เพื่อเยาวชนยังมีไม่มาก ส่วนใหญ่เป็นละครโทรทัศน์สำหรับเด็กที่มีอายุ 13 ปีขึ้นไป และผู้ใหญ่ควรแนะนำ (น 13+) มักเน้นตัวละครที่เป็นเยาวชนและวัยรุ่น แต่ก็มีตัวละครที่เป็นผู้ใหญ่หรือวัยอื่นด้วย จุดมุ่งหมายของละครประเภทนี้ คือให้ความบันเทิงเป็นหลัก และให้ความรู้ สอนให้เป็นคนดี ตัวอย่างเช่น นิทานทะลุมิติ (2552) ออกฉายทางช่อง 7 และ ทีมซ่าท้าฝัน (2553) เรื่องหลังนำเสนอเนื้อหาของครูที่ให้นักเรียนก้าวหน้าทางด้านกีฬาบาสเกตบอลควบคู่ไปกับการเรียน
แนวเรื่อง > ละครวัยรุ่น

ละครวัยรุ่น มีเรื่องราวเกี่ยวกับวัยรุ่น วัยหัวเลี้ยวหัวต่อของชีวิต นำเสนอเรื่องราวของเพื่อนและครอบครัว บอกเล่าความสนุกสนานในชีวิตวัยรุ่น ความรักในวัยเรียน ฉากเลิฟซีนในยุคก่อนนั้น มีเพียงจับมือ ถือแขน ละครในยุคนี้เช่น ม.6/16 ร้ายบริสุทธิ์ (2539), วัยร้ายไฮสคูล (2544) และ กลิ้งไว้ก่อนพ่อสอนไว้ (2534) เป็นต้น เมื่อเข้าสู่ยุคที่ทุกคนใช้โทรศัพท์มือถือ มีการใช้โซเชียลเนตเวิร์ก ฉากเลิฟซีนก็เริ่มมากขึ้น มีเนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องยาเสพติด ตบตีแย่งผู้ชาย เกย์ เลสเบี้ยน หรือเรื่องเพศสัมพันธ์ อาทิเรื่อง ฮอร์โมนส์ วัยว้าวุ่น (2556-2558), เลิฟซิคเดอะซีรีส์ รักวุ่น วัยรุ่นแสบ (2556) และ GPA สถาบันพันธุ์แสบ (2558) เป็นต้น
แนวเรื่อง > ละครแนวข้ามเวลา

ละครแนวข้ามเวลา ส่วนใหญ่จะเดินทางข้ามไปยังอดีต แกนเรื่อง เป็นเรื่องราวความรักของพระเอก นางเอก ที่ไม่สมหวัง แล้วเดินทางข้ามเวลา ไปสร้างเรื่องสร้างราวต่าง ๆ ในละครไทยมักมี เหตุการณ์ประหลาดทั้งหลาย เช่น วิญญาณหลุดออกจากร่าง ไปจนถึงการมีวัตถุพิเศษที่เชื่อมโยงระหว่างสองช่วงเวลา หรือการมีเวทมนตร์คาถาที่ทำให้มิติเวลาบิดผัน ตัวอย่างของละครแนวนี้เช่น บุพเพสันนิวาส, ทวิภพ,  บ่วงบรรจถรณ์, แต่ปางก่อน, อตีตา, หัวใจรักข้ามภพ, สู่ฝันนิรันดร, บุพเพสันนิวาส 2 และ รอยไหม เป็นต้น
แนวเรื่อง > ละครจักร ๆ วงศ์ ๆ

ละครจักร ๆ วงศ์ ๆ เป็นละครที่สร้างมาจากนิทานพื้นบ้าน ตำนานเมือง บริษัทผู้สร้างละครแนวนี้ที่ถือว่าครองตลาดในปัจจุบันคือ สามเศียร ซึ่งผลิตละครให้ทางช่อง 7 ออกฉายช่วงเช้าวันเสาร์ อาทิตย์ ละครบางเรื่องมีเรตติ้งดีไม่แพ้ละครช่วงหลังข่าว อย่างเรื่อง สี่ยอดกุมาร ฉบับปี 2559 มีเรตติ้งดีจนผู้จัดยืดเรื่อง มีจำนวนตอนถึง 81 ตอน ออกฉายตั้งแต่เดือนมีนาคม 2559 อวสานตอนเดือนกุมภาพันธ์ 2560 หรือเรื่อง แก้วหน้าม้า ได้รับความนิยม เรตติ้งอยู่ที่ 11 มีจำนวนตอน 102 ตอน ละครพื้นบ้าน สังข์ทอง มีกลุ่มเป้าหมายใหญ่คือช่วงอายุ 6-9 ปี เรตติ้งในกลุ่มนี้ถึง 10.603 รองลงมาคือกลุ่มอายุ 10-14 ปี เรตติ้งเฉลี่ย 9.515
แนวเรื่อง > ละครโลดโผน

ละครโลดโผน หรือ ภาษาปากว่า ละครบู๊ เป็นละครที่นำเสนอฉากคิวบู๊ เช่น เตะ ต่อย ฉากระเบิด ยิงปืน ผู้กำกับที่มีชื่อเสียงด้านการกำกับละครบู๊ เช่น ฉลอง ภักดีวิจิตร ละครเรื่องแรกของฉลอง คือ ระย้า ในปี 2541 ทำเรตติ้งสูงถึง 25 ซึ่งไม่เคยมีละครบู๊เรื่องใดทำได้สูงเท่านี้มาก่อน
แนวเรื่อง > ละครซูเปอร์ฮีโรและจินตนิมิต

ละครโทรทัศน์ไทย มีตัวละครที่เป็นซูเปอร์ฮีโร แนวเหนือมนุษย์ มีความสามารถพิเศษ และเครื่องแต่งกายอันโดดเด่น อย่างเช่น อินทรีแดง ที่ถูกสร้างมาเป็นละครโทรทัศน์เช่นกัน หรือ นักสู้พันธุ์ข้าวเหนียว ที่มีพลังพิเศษ มีจุดอ่อนที่ทำให้หมดพลัง มีอุดมการณ์และศัตรูที่ชัดเจน เรื่อง ลูกผู้ชายพันธุ์ดี ผู้ได้สืบทอดตะกรุดสายฟ้า ได้ช่วยกำจัดเหล่าร้ายและตามหาคนที่ฆ่าพ่อของตัวเอง เรื่อง คมแฝก มีไม้กระบองที่ปัดกระสุนได้ เรื่อง ยอดมนุษย์ดาบเทวดา ผู้สามารถใช้ดาบได้อย่างเก่งกาจ เรื่อง ลูกผู้ชายไม้ตะพด ที่ครอบครองไม้ตะพดวิเศษ เรื่อง ธิดาพญายม ลูกสาวของเทพที่จำเป็นต้องลงมาตามล่านักโทษแห่งสรวงสวรรค์ และ เรื่อง อังกอร์ เสือที่แปลงกายมาอยู่ในร่างผู้หญิง
แนวเรื่อง > ละครอิงประวัติศาสตร์

ละครอิงประวัติศาสตร์ เป็นละครที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับบุคคลจริงในประวัติศาสตร์ ดำเนินเรื่องในช่วงหนึ่งของประวัติศาสตร์ ให้ความรู้ทางด้านประวัติศาสตร์ ละครเรื่อง บุพเพสันนิวาส มีเนื้อหาละครในช่วงยุคสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เป็นละครที่ได้รับความนิยมสูงสุดนับตั้งแตประเทศไทยเข้าสู่ยุคทีวีดิจิตอลเมื่อปี 2558 ละครที่มีเรื่องราวในช่วงปลายกรุงศรีอยุธยา ช่วงการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง ได้แก่ละครเรื่อง สายโลหิต,  บุพเพสันนิวาส และ ฟ้าใหม่ ละครเรื่อง รัตนโกสินทร์ ย้อนยุคไปในสมัยรัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 3 เรื่อง ข้าบดินทร์และ บุพเพสันนิวาส 2มีเนื้อเรื่องเกิดขึ้นสมัยรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ละครที่เล่าเรื่องราวในช่วงรัชกาลที่ 5 ยุคที่ประเทศชาติบ้านเมืองมีการเปลี่ยนแปลง และประวัติศาสตร์ที่น่าจดจำหลายอย่าง เช่น บ่วงบาป, นางทาส, ลูกทาส, สี่แผ่นดิน, ร่มฉัตร และ ทวิภพ
แนวเรื่อง > ละครเกี่ยวกับกลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ

ละครหรือซีรีส์ที่มีเนื้อเรื่องนำเสนอเกี่ยวกับกลุ่มบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ บางครั้งเรียกละครวาย ที่มีตัวละครหลักเป็นเกย์ หรือตัวละครรักเพศเดียวกัน คู่รักนี้รู้จักว่า คู่จิ้น ซึ่งได้สร้างให้นักแสดงคู่นั้นมีชื่อเสียงมาแล้วหลายคู่ บางคู่ได้ไปโชว์ตัวที่ต่างประเทศมาแล้ว เช่น ปุณกับโน่ ใน เลิฟซิคเดอะซีรีส์ รักวุ่น วัยรุ่นแสบ, ก็อตกับบาส จาก เดือนเกี้ยวเดือน 2Moons The Series, สกายกับต่อ ใน โปรเจกต์ เอส เดอะซีรีส์
ละครโทรทัศน์ที่มีเกย์นำเสนอเรื่องราวเริ่มได้ความนิยมในสื่อในช่วงปี 2540 ละครในช่วงนั้นเช่น รักไร้อันดับ (2540), ท่านชายกำมะลอ (2540), ซอยปรารถนา 2500 (2541), กามเทพเล่นกล (2541), ชายไม่จริงหญิงไม่แท้ (2541), รักเล่ห์เพทุบาย (2542), สะพานดาว (2542), เมืองมายา (2543), ไม้แปลกป่า (2544), และ รักแปดพันเก้า (2547) และในยุคต่อมาการยอมรับเกย์มากขึ้น ส่งผลต่อตัวละครเกย์มากขึ้นใน ช่วงปี พ.ศ. 2554 ถึง พ.ศ. 2558 เช่นเรื่อง มงกฎดอกส้ม (2554), กี่เพ้า (2555), ละครชุด Hormones วัยว้าวุ่น ฤดูกาลที่ 1 – 2 (ฤดูกาลที่ 1 พ.ศ. 2556, ฤดูกาลที่ 2 พ.ศ. 2557), ชิงรักหักสวาท (2557), มาลีเริงระบำ (2557), ละครชุด Hormones 3 The Final Season (2558), นางชฎา (2558)
ในปัจจุบันเริ่มมีละครหรือซีรีส์ที่มีตัวละครเกย์ หรือกะเทยเป็นตัวละครหลัก เช่น ไดอารีตุ๊ดซีส์ เดอะซีรีส์ ที่ทำออกมา 2 ฤดูกาล
แนวเรื่อง > ละครสะท้อนสังคม

ละครแนวสะท้อนสังคมมีไม่มากนัก สร้างออกมาก็ไม่โด่งดังมาก อย่างเรื่อง คำพิพากษา ของชาติ กอบจิตติ เคยสร้างก็ไม่ดังเท่าไร ยังมีการสร้างละครเสนอมุมมองด้านอาชีพ อย่างเรื่อง เลือดเข้าตา (2538) ที่เสนอภาพตำรวจเลว หรือเรื่อง สงครามนางฟ้า (2551) ที่นำเสนอภาพลักษณ์แอร์โฮสเตส ที่ทำให้เกิดปฏิกิริยาตอบกลับจากสังคม
ประเภท

ละครสามารถจำแนกประเภทได้ดังนี้
ละครประเภทพิเศษ (Drama special) เล่นในวาระโอกาสพิเศษต่าง ๆ เช่น วันแม่ วันที่ระลึกของหน่วยงานต่าง ๆ ละครการกุศล มีลักษณะตอนเดียวจบ มักใช้เวลาประมาณ 1-2 ชั่วโมง
ละครสั้น (TV series) มีความยาวระหว่าง 30-60 นาที ออกอากาศเป็นประจำ เนื้อหาในแต่ละตอนจะเป็นแนวเดียวกัน และใช้ผู้แสดงชุดเดียวกัน แต่เรื่องราวแตกต่างกันไป
ละครเรื่องยาว (TV. serials) ละครเรื่องยาวที่เล่นหลายตอนจบ ประมาณ 20-30 ตอน เนื้อเรื่องต่อเนื่องกัน ออกอากาศเป็นประจำ ใช้ผู้แสดงเป็นชุดเดียวกัน เป็นที่รู้จักในชื่อ Soap operas
ละครสั้น  (Mini series) เป็นละครที่ผลิตเป็นเรื่องยาว มีความยาวตั้งแต่ต้นจนจบมากกว่า 3 ชั่วโมง จึงจำเป็นต้องแบ่งออกอากาศมากกว่า 1 ครั้ง ออกอากาศในเวลาเดียวกันในวันต่อไป หรือสัปดาห์ต่อไปจนจบเรื่อง มักมีความยาว 2-8 ตอน
ละครจบในตอน (Anthology series/anthology drama) ผู้แสดงไม่ใช่ชุดเดียวกัน และเรื่องราวแต่ละตอนไม่เกี่ยวข้องกัน ตัวอย่างเช่น ปากกาทอง, เขย่าขวัญวันพุธ, ฟ้ามีตา ออกอากาศทางช่อง 7 สี เป็นต้น
ซิตคอม (sit-com) ละครแนวสนุกสนานมีลักษณะล้อเลียนสถานการณ์จริงที่เกิดขึ้น จบในตอน ใช้นักแสดงชุดเดียวกันและเล่นบทบาทเดิม
ความนิยม

ละครโทรทัศน์ไทยเป็นรายการโทรทัศน์ที่ได้รับความนิยม สถานีโทรทัศน์ต่าง ๆ ได้ให้ความสำคัญในการจัดช่วงเวลาการออกอากาศรายการประเภทละครโทรทัศน์ โดยวางผังในช่วงหลังข่าวภาคค่ำ เวลา 20.30-22.30 น. โดยละครในช่วงหลังข่าวที่ช่องทีวีเรียกค่าโฆษณาได้สูงที่สุดมาทุกยุคทุกสมัย ในยุคเฟื่องฟูละครหลังข่าวช่อง 7 เคยสร้างสถิติขายนาทีละ 600,000 บาท ส่วนช่อง 3 อยู่ในระดับ 400,000 บาท ช่องที่ทำเรตติ้งได้สูงสุดตกเป็นของช่อง 7 โดย 5 อันดับแรกของละครที่มีเรตติ้งสูงสุดตลอดกาลทั้งหมด เป็นของช่อง 7 โดยละครเรื่อง คู่กรรม (2533) ที่มีเรตติ้งสูงสุดตลอดกาล มีเรตติ้งที่ 40
ละครโทรทัศน์ไทยยังได้รับความนิยมในต่างประเทศ โดยเริ่มจากการได้รับความนิยมจากประเทศเพื่อนบ้าน อย่าง ลาว กัมพูชา พม่า จนในยุคอินเทอร์เน็ต ละครไทยได้รับความนิยมในประเทศจีน เวียดนาม ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย โดยในช่วงปี 2551 ถึง 2554 ละครเรื่อง สงครามนางฟ้า และ เลือดขัตติยา โด่งดังมาก จนขอซื้อลิขสิทธิ์ไปสร้างใหม่ ในยุคนี้เองสถานีโทรทัศน์ของจีนบางสถานีฉายละครไทยถึงปีละ 10 เรื่อง
ละครโทรทัศน์ไทย ได้มีการแปลซับไตเติลเป็นภาษาของตนเองเผยแพร่กันเองในโลกออนไลน์ ก่อนที่ทางสถานีโทรทัศน์ในประเทศนั้น ๆ จะนำมาฉายเสียอีก โดยกลุ่มผู้ชมในประเทศเวียดนามต่างชื่นชอบละครโทรทัศน์ไทยมากกว่าละครโทรทัศน์เกาหลีด้วยซ้ำ เนื่องจากเบื่อที่เนื้อหาซ้ำ ๆ  ขณะที่ของละครโทรทัศน์ไทยนั้นน่าตื่นเต้นกว่า หักมุมมากกว่า มีโครงเรื่องใหม่ ๆ ตลอดเวลา โดยเรื่องที่ได้รับความนิยมคือ ฮอร์โมน วัยว้าวุ่น และ วุ่นนักรักเต็มบ้าน  ขณะที่ผู้ชมในเมียนมาจะชื่นชอบละครโทรทัศน์แนวผีเป็นส่วนใหญ่ ส่วนแนวรักไม่ได้รับความนิยมเลย  ส่วนผู้ชมในกัมพูชาจะชอบแนวชิงรัก หักสวาท แย่งมรดก หรือตบตีกัน เช่น สามีตีตรา,  ธรณีนี่นี้ใครครอง, ลมซ่อนรัก, แอบรักออนไลน์ หรือ แรงเงา โดยส่วนใหญ่เป็นของช่อง 3 เนื่องจากสถานีได้เซ็นสัญญาบันทึกความเข้าใจ (เอ็มโอยู) กับทางสถานีโทรทัศน์พีเอ็นเอ็น คอมโบเดีย ของทางกัมพูชา
การตรวจพิจารณา

พระราชบัญญัติการประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ. 2551 มาตรา 37 บัญญัติให้ผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรทัศน์มีหน้าที่ตรวจสอบและระงับการออกอากาศรายการโทรทัศน์ที่มีเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม
ในปี พ.ศ. 2554 ละครเรื่อง ดอกส้มสีทอง ได้มีการตัดบางฉากออก เช่นฉากเลิฟซีน พร้อมให้มีคำเตือนก่อนเข้าละคร  เพื่ออธิบายให้ผู้ชมได้รับทราบและเข้าใจว่า ภาพที่ปรากฏเป็นการแสดง ขณะที่ผู้ปกครองควรให้คำแนะนำแก่บุตรหลาน และให้ละครโทรทัศน์เป็นบทเรียนในการสอนลูกหลาน
ในปี พ.ศ. 2556 ผู้บริหารของช่อง 3 ตัดสินใจยุติการออกอากาศละคร เหนือเมฆ 2 มือปราบจอมขมังเวทย์ โดยระบุว่ามีเนื้อหาตอนใดที่ไม่เหมาะสม หรือน่าจะเข้าข่ายละเมิดมาตรา 37 ของ พรบ.การประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ. 2551 ที่เขียนไว้ว่า "ห้ามมิให้ออกอากาศรายการที่มีเนื้อหาสาระที่ก่อให้เกิดการล้มล้างการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข หรือที่มีผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือมีการกระทำซึ่งเข้าลักษณะลามกอนาจาร หรือมีผลกระทบต่อการให้เกิดความเสื่อมทรามทางจิตใจหรือสุขภาพของประชาชนอย่างร้ายแรง" และเนื่องจากละครเรื่องนี้มีเค้าโครงระบุถึงการเมืองและการคอร์รัปชั่นของนักการเมือง จึงมีกระแสข่าวออกมาเป็นจำนวนมากว่านักการเมืองรายหนึ่งสั่งให้ยุติการออกอากาศในทันที ต่อมาในปีเดียวกัน ละครเรื่อง แผนร้ายพ่ายรัก  ที่เนื้อบางส่วนเกี่ยวโยงธุรกิจเชิงเกษตรกรรมทุจริตโกงกินชาวบ้าน มีการดูดเสียงบริษัทที่สมมติขึ้น ชื่อว่า บริษัท UF
วันที่ 29 ตุลาคม 2556 กสทช.ได้ออกประกาศ แนวทางการจัดระดับความเหมาะสมของรายการโทรทัศน์ฉบับใหม่ (ประกาศแนวทางจัดเรตฯ) ลงในราชกิจจานุเบกษา โดยใช้ประกอบกับประกาศกำหนดหลักเกณฑ์การจัดทำผังรายการสำหรับการให้บริการกระจายเสียงหรือโทรทัศน์ ที่มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2556
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยประเทศไทย
สถานีย่อยภาพยนตร์
รายชื่อภาพยนตร์ไทย
รายชื่อละครโทรทัศน์ไทย
ภาพยนตร์ไทย
เหมา เจ๋อตง
ชีวิตช่วงต้น > โรงเรียนฝึกหัดครูฉางชาที่สี่: ค.ศ. 1912–1919

ในช่วงไม่กี่ปีต่อมา เหมาเข้าเรียนและลาออกจากสถาบันต่าง ๆ มากมาย ได้แก่ โรงเรียนตำรวจ โรงเรียนผลิตสบู่ โรงเรียนกฎหมาย โรงเรียนเศรษฐศาสตร์ และโรงเรียนมัธยมฉางชา ซึ่งเป็นโรงเรียนที่รัฐบาลจัดตั้งขึ้น ด้วยความมุ่งมั่นศึกษาด้วยตนเอง เขาใช้เวลาส่วนใหญ่ในห้องสมุดของฉางชา อ่านงานเขียนสำคัญของลัทธิเสรีนิยมคลาสสิก เช่น ความมั่งคั่งของประชาชาติ ของอดัม สมิธ และเจตนารมณ์ของกฎหมาย ของมงแต็สกีเยอ รวมถึงผลงานของนักวิทยาศาสตร์และปรัชญาชาวตะวันตกคนอื่น ๆ เช่น ดาร์วิน มิลล์ รูโซ และสเปนเซอร์  เมื่อมองตนเองว่าเป็นปัญญาชน หลายปีต่อมาเขายอมรับว่าในเวลานั้นเขาคิดว่าตนเองดีกว่าแรงงาน เขาได้รับแรงบันดาลใจจากฟรีดริช พอลเซน นักปรัชญาและนักการศึกษาแนวนีโอ-คานเทียน ผู้ให้ความสำคัญสูงสุดกับการบรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้อย่างชัดเจน นำไปสู่ความเชื่อของเหมาว่าบุคคลที่เข้มแข็งไม่จำเป็นต้องผูกมัดด้วยหลักศีลธรรม แต่ควรมุ่งมั่นเพื่อเป้าหมายอันยิ่งใหญ่ บิดาของเขามองไม่เห็นประโยชน์ในการแสวงหาความรู้ของบุตรชาย จึงตัดเงินค่าใช้จ่ายและบังคับให้เขาไปอาศัยอยู่ในหอพักสำหรับคนยากไร้
เหมามีความใฝ่ฝันจะเป็นครู จึงเข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนฝึกหัดครูฉางชาที่ 4 ซึ่งในเวลาต่อมาได้ยุบรวมกับโรงเรียนฝึกหัดครูหูหนานที่ 1 ที่นี่เป็นที่ยอมรับกันอย่างกว้างขวางว่าเป็นโรงเรียนที่ดีที่สุดในมณฑล เมื่ออาจารย์หยาง ชางจี้ สนิทสนมกับเหมา เขาก็แนะนำให้เหมาอ่านหนังสือพิมพ์หัวรุนแรงฉบับหนึ่งชื่อว่า ซินชิงเหนียน (เยาวชนใหม่) ผลงานของเพื่อนเขาคือเฉิน ตู๋ซิ่ว อธิการบดีมหาวิทยาลัยปักกิ่ง แม้เขาจะเป็นผู้สนับสนุนลัทธิชาตินิยมจีน แต่เฉินก็ให้เหตุผลว่าจีนต้องหันไปมองตะวันตกเพื่อชะล้างความงมงายและระบอบเผด็จการ ในปีแรกของการศึกษา เหมาสานมิตรกับรุ่นพี่คนหนึ่งชื่อเซียว จื่อเชิง ทั้งสองร่วมกันเดินทางท่องเที่ยวทั่วหูหนาน โดยการขอทานและแต่งกลอนคู่เพื่อแลกกับอาหาร
ในฐานะนักศึกษาที่เป็นที่นิยม เหมาได้รับเลือกเป็นเลขาธิการสมาคมนักศึกษาใน ค.ศ. 1915 เขาตั้งสมาคมนักเรียนปกครองตนเองและนำการประท้วงต่อต้านกฎระเบียบของโรงเรียน เหมาตีพิมพ์บทความแรกของเขาลงในซินชิงเหนียนในเดือนเมษายน ค.ศ. 1917 โดยแนะนำให้ผู้อ่านเพิ่มความแข็งแกร่งทางกายเพื่อเข้าร่วมการปฏิวัติ เขาเข้าร่วมสมาคมเพื่อการศึกษาหวัง ฟูจือ กลุ่มปฏิวัติที่ก่อตั้งโดยปัญญาชนชาวฉางชาที่มีความปรารถนาจะเลียนแบบปรัชญาของหวัง ฟูจือ ในฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 1917 เขาได้รับเลือกเป็นผู้บัญชาการกองทัพอาสาสมัครนักเรียน ซึ่งจัดตั้งขึ้นเพื่อป้องกันโรงเรียนจากกลุ่มทหารที่มาปล้นสะดม ด้วยความสนใจในเทคนิคการสงครามที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เขาจึงให้ความสนใจอย่างมากกับสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง และเริ่มพัฒนาความรู้สึกเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับแรงงาน เหมาฝึกฝนความอดทนทางกายอย่างหนักร่วมกับเซียว จื่อเชิง และไช่ เหอเซิน และร่วมกับนักปฏิวัติรุ่นใหม่ก่อตั้งสมาคมศึกษาการปฏิรูปประชาชนขึ้นในเดือนเมษายน ค.ศ. 1918 เพื่ออภิปรายแนวคิดของเฉิน ตู๋ซิ่ว ด้วยความปรารถนาที่จะเปลี่ยนแปลงตนเองและสังคม สมาคมนี้จึงมีสมาชิกเพิ่มขึ้น 70–80 คน หลายคนในจำนวนนี้ได้เข้าร่วมพรรคคอมมิวนิสต์ในภายหลัง เหมาจบการศึกษาในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1919 โดยมีผลการเรียนอยู่ในลำดับที่สามของรุ่น
กิจกรรมการปฏิวัติช่วงแรก > ปักกิ่ง ลัทธิอนาธิปไตย และลัทธิมากซ์: ค.ศ. 1917–1919

เหมาย้ายไปปักกิ่ง ที่ซึ่งอาจารย์หยาง ชางจี้ได้งานใหม่ที่มหาวิทยาลัยปักกิ่ง หยางเห็นว่าเหมา "ฉลาดและหน้าตาดีเป็นพิเศษ" จึงช่วยให้เขาได้งานเป็นผู้ช่วยบรรณารักษ์มหาวิทยาลัยคือ หลี่ ต้าเจา ผู้ซึ่งต่อมาจะได้เป็นคอมมิวนิสต์จีนคนสำคัญในยุคแรก หลี่เขียนบทความชุดหนึ่งในซินชิงเหนียนเกี่ยวกับการปฏิวัติเดือนตุลาคมในรัสเซีย ซึ่งพรรคบอลเชวิคคอมมิวนิสต์ภายใต้การนำของวลาดิมีร์ เลนินได้ยึดอำนาจ เลนินเป็นผู้สนับสนุนทฤษฎีทางสังคม-การเมืองของลัทธิมากซ์ ที่พัฒนาขึ้นครั้งแรกโดยคาร์ล มาคส์ และฟรีดริช เอ็งเงิลส์ นักสังคมวิทยาชาวเยอรมัน และบทความของหลี่ได้นำเอาลัทธิมากซ์เข้ามาผสมผสานกับหลักคำสอนในขบวนการปฏิวัติของจีน
ในช่วงที่แนวคิดของเหมาเริ่มก้าวเข้าสู่ความสุดโต่งมากยิ่งขึ้นนั้น เขาได้รับอิทธิพลเบื้องต้นจากลัทธิอนาธิปไตยของปีเตอร์ โครปอตกิน ซึ่งเป็นแนวคิดหัวรุนแรงที่เด่นชัดที่สุดในยุคนั้น นักอนาธิปไตยชาวจีน เช่น ไช่ ยฺเหวียนเผย์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยปักกิ่ง เรียกร้องให้มีการปฏิวัติสังคมอย่างสมบูรณ์แบบ ในเรื่องความสัมพันธ์ทางสังคม โครงสร้างครอบครัว และความเท่าเทียมทางเพศ แทนที่จะเป็นเพียงการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการปกครองอย่างที่นักปฏิวัติรุ่นก่อนเรียกร้องกัน เขาเข้าร่วมกลุ่มศึกษาของหลี่ และ "พัฒนาไปสู่ลัทธิมากซ์อย่างรวดเร็ว" ในช่วงฤดูหนาว ค.ศ. 1919 แม้จะได้รับค่าจ้างน้อยนิด เหมาก็อาศัยอยู่ในห้องแคบ ๆ กับนักศึกษาชาวหูหนานอีกเจ็ดคน แต่เขาเชื่อว่าความงามของปักกิ่ง "ได้ชดเชยให้เขาอย่างคุ้มค่า" เพื่อนของเขาหลายคนใช้ประโยชน์จากขบวนการเรียนรู้ผ่านการทำงาน (Mouvement Travail-Études) ที่จัดตั้งโดยกลุ่มอนาธิปไตย เพื่อไปศึกษาต่อในประเทศฝรั่งเศส แต่เหมาปฏิเสธโอกาสนี้ อาจเป็นเพราะความลำบากในการเรียนรู้ภาษา กระนั้น เหมาได้ระดมทุนสำหรับขบวนการนี้
ที่มหาวิทยาลัย เหมาถูกเพื่อนร่วมชั้นดูถูกเหยียดหยามจากสำเนียงหูหนานอันเป็นชนบทและฐานะที่ต่ำต้อยของเขา เขาเข้าร่วมสมาคมปรัชญาและสื่อสารมวลชนของมหาวิทยาลัย และเข้าร่วมฟังการบรรยายและสัมมนาจากนักวิชาการชื่อดังอย่างเฉิน ตู๋ซิ่ว หู ชื่อ และเฉียน เสวียนถง ช่วงเวลาที่เหมาใช้ชีวิตในปักกิ่งสิ้นสุดลงในฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 1919 เมื่อเขาเดินทางไปยังเซี่ยงไฮ้พร้อมกับเพื่อนฝูงที่กำลังเตรียมตัวจะไปฝรั่งเศส เขาไม่ได้กลับไปยังเฉาชาน ซึ่งมารดาของเขากำลังล้มป่วยหนัก เธอเสียชีวิตในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1919 และสามีของเธอก็เสียชีวิตในเดือนมกราคมปีถัดมา
สงครามกลางเมือง

บทความหลัก: สงครามกลางเมืองจีน และ การปฏิวัติคอมมิวนิสต์จีน
สงครามกลางเมือง > การก่อกำเริบหนานชางและฤดูเก็บเกี่ยว: ค.ศ. 1927

หลังประสบความสำเร็จในการกรีธาทัพขึ้นเหนือเพื่อปราบขุนศึก เจียงก็หันมาปราบคอมมิวนิสต์ ซึ่งขณะนั้นมีสมาชิกหลายหมื่นคนกระจายอยู่ทั่วประเทศจีน เจียงเพิกเฉยคำสั่งของรัฐบาลก๊กมินตั๋งฝ่ายซ้ายที่ตั้งอยู่ในอู่ฮั่นและเคลื่อนทัพไปยังเซี่ยงไฮ้ เมืองที่ถูกควบคุมโดยกองกำลังติดอาวุธของคอมมิวนิสต์ ขณะคอมมิวนิสต์รอคอยการมาถึงของเจียง เขาได้ปลดปล่อย "ความสะพรึงขาว" และทำการสังหารหมู่ 5,000 คนโดยได้รับความช่วยเหลือจากแก๊งเขียว ในปักกิ่ง ผู้นำคอมมิวนิสต์ 19 คนถูกสังหารโดยจาง จั้วหลิน ในเดือนพฤษภาคมนั้น คอมมิวนิสต์และผู้ต้องสงสัยว่าเป็นคอมมิวนิสต์หลายหมื่นคนถูกสังหาร และพรรคคอมมิวนิสต์จีนสูญเสียสมาชิกไปประมาณ 15,000 จากทั้งหมด 25,000 คน
พรรคคอมมิวนิสต์จีนยังคงให้การสนับสนุนรัฐบาลก๊กมินตั๋งฝ่ายซ้ายในอู่ฮั่น ซึ่งเป็นจุดยืนที่เหมาสนับสนุนในตอนแรก แต่เมื่อถึงการประชุมใหญ่ครั้งที่ห้าของพรรคคอมมิวนิสต์จีน เขาก็เปลี่ยนความคิดและตัดสินใจฝากความหวังทั้งหมดไว้กับกองกำลังชาวนา คำถามดังกล่าวกลายเป็นเรื่องไร้ความหมายเมื่อรัฐบาลอู่ฮั่นขับไล่คอมมิวนิสต์ทั้งหมดออกจากก๊กมินตั๋งในวันที่ 15 กรกฎาคม พรรคคอมมิวนิสต์จีนก่อตั้งกองทัพแดงของกรรมกรและชาวนาจีน หรือที่รู้จักในนาม "กองทัพแดง" ขึ้นเพื่อต่อสู้กับเจียง กองพันภายใต้การนำของนายพลจู เต๋อ ได้รับคำสั่งให้ยึดเมืองหนานชางในวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1927 เหตุการณ์นี้ต่อมาเป็นที่รู้จักในนาม การก่อกำเริบหนานชาง พวกเขาประสบความสำเร็จในช่วงแรก แต่ถูกบังคับให้ถอยทัพหลังจากห้าวัน เดินทัพไปทางใต้สู่ซัวเถา และจากที่นั่นถูกผลักดันเข้าไปในถิ่นทุรกันดารของฝูเจี้ยน เหมาถูกแต่งตั้งเป็นผู้บัญชาการสูงสุดของกองทัพแดงและนำทหารสี่กรมบุกโจมตีฉางชาในการก่อกำเริบฤดูเก็บเกี่ยว เพื่อหวังจุดชนวนให้เกิดการลุกฮือของชาวนาทั่วหูหนาน ก่อนวันโจมตี เหมาได้แต่งบทกวีบทแรกที่ยังคงหลงเหลืออยู่ เรียกว่า "ฉางชา" แผนของเขาคือโจมตีเมืองที่ก๊กมินตั๋งยึดครองจากสามทิศทางในวันที่ 9 กันยายน แต่กรมทหารที่ 4 กลับทรยศหันไปเข้าร่วมก๊กมินตั๋งและโจมตีกรมทหารที่ 3 กองทัพของเหมาสามารถเดินทางไปถึงฉางชา แต่ไม่สามารถยึดครองเมืองได้ ท้ายที่สุดในวันที่ 15 กันยายน เหมาก็ต้องรับความพ่ายแพ้และเดินทัพไปทางทิศตะวันออกยังเทือกเขาจิ่งกัง มณฑลเจียงซี พร้อมกำลังพลที่รอดชีวิตราว 1,000 นาย