stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ตับอักเสบ เอ
สาเหตุ

โรคนี้แพร่โดยการกินอาหารหรือดื่มเครื่องดื่มที่มีอุจจาระที่ติดเชื้อปะปนอยู่ อาหารทะเลที่ปรุงไม่ถูกสุขลักษณะคือสาเหตุหลักของการติดเชื้อ นอกจากนี้โรคยังอาจแพร่โดยการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ติดเชื้อ เมื่อติดเชื้อเด็กมักไม่ค่อยแสดงอาการของโรคแต่ก็สามารถแพร่เชื้อแก่ผู้อื่นได้ หลังจากการติดเชื้อหนึ่งครั้ง ผู้ติดเชื้อจะมีภูมิคุ้มกันไปตลอดชีวิต การวินิจฉัยโรคต้องใช้วิธีการตรวจเลือดเนื่องจากอาการที่คล้ายคลึงกับโรคอื่นอีกจำนวนมาก โรคนี้เป็นหนึ่งในห้าของโรคไวรัสตับอักเสบที่เป็นที่ทราบ: เอ, บี, ซี, ดี และอี
การป้องกันและการรักษา

วัคซีนไวรัสตับอักเสบเอเป็นการป้องกันโรคที่มีประสิทธิภาพ ในบางประเทศได้แนะนำให้มีการฉีดวัคซีนให้กับเด็กและผู้ที่มีความเสี่ยงในการติดเชื้อสูงที่ไม่เคยได้รับวัคซีน วัคซีนนี้ดูเหมือนว่าจะมีประสิทธิภาพไปตลอดชีวิต มาตรการป้องกันอื่น ๆ ได้แก่ การล้างมือ และการปรุงอาหารอย่างถูกต้อง  โรคนี้ไม่มีการรักษาที่เฉพาะเจาะจง ข้อแนะนำคือการพักผ่อนและการใช้ยาบรรเทาอาการคลื่นไส้ หรือท้องเสีย เมื่อมีความจำเป็น การติดเชื้อมักรักษาให้หายขาดได้และโดยไม่มีโรคตับอื่นใดต่อไปอีก การรักษาภาวะตับวายเฉียบพลัน (ถ้ามี) คือด้วยการปลูกถ่ายตับ
ข้อมูลทางระบาดวิทยา

แต่ละปีมีประชากรทั่วโลกประมาณ 1.5 ล้านคนที่แสดงอาการของโรค  โดยมีแนวโน้มว่าประชากรทั้งหมดที่ติดเชื้อจะมีจำนวนหลายสิบล้านคน ภูมิภาคของโลกที่มีสุขาภิบาลต่ำและไม่มีน้ำสะอาดมักพบโรคนี้ได้มากกว่า ในประเทศด้อยพัฒนา เด็กราว 90% จะติดเชื้อภายในอายุ 10 ขวบและมีภูมิคุ้มกันในวัยผู้ใหญ่ ซึ่งโดยมากในประเทศที่กำลังพัฒนามักเกิดขึ้นในรูปแบบการแพร่ระบาด เนื่องจากการไม่ได้รับเชื้อในวัยเด็กและไม่มีการฉีดวัคซีนอย่างทั่วถึง ในปี ค.ศ. 2010 โรคไวรัสตับอักเสบ เอ เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตของคนจำนวน 102,000 ราย วันตับอักเสบโลก จัดขึ้นทุกปีในวันที่ 28 กรกฎาคมได้สร้างความตระหนักต่อโรคไวรัสตับอักเสบได้มากขึ้น
ตั๋วแสดงการขาย

ตั๋วแสดงการขาย (อังกฤษ: Bill of Sale) เป็นเอกสารที่ใช้ในทางกฎหมาย ออกโดยผู้ขายสินค้าถึงผู้ซื้อสินค้า ซึ่งระบุถึงวันที่ สถานที่และจำนวนเงินหรือสิ่งมีค่าอื่นๆที่ได้รับจากการขาย ผู้ขายได้ขายสินค้าที่ผู้ขายครอบครองอย่างถูกต้องตามกฎหมายแก่ผู้ซื้อ เอกสารชนิดนี้เป็นหลักฐานลายลักษณ์อักษรที่แสดงถึงการโอนชื่อ สิทธิ์ จากผู้ขายให้แก่ผู้ซื้อ
ตั๋วแสดงการขายแบบสมบูรณ์
ตั๋วแสดงการขายแบบสมบูรณ์ไม่ได้แสดงถึงรูปแบบการรักษาความปลอดภัยใดๆ เป็นเพียงแค่เอกสารหลักฐานการโอน และการรับรองทรัพย์สินส่วนบุคคล  เอกสารชนิดนี้เป็นเพียงสัญญาการซื้อ – ขายสินค้าที่ถูกกฎหมายโดยครอบคลุมด้วยกฎหมายของสัญญา
ตั๋วแสดงการขายแบบมีเงื่อนไข
ตั๋วแสดงการขายแบบมีเงื่อนไขหมายถึงการมอบหมายหรือการโอนทรัพย์สินส่วนบุคคลให้กับผู้อื่น โดยวิธีการชำระเงินที่รัดกุม ปลอดภัย รูปแบบอื่นของการรักษาความปลอดภัยในสินค้าเช่นจำนำและสิทธิในการครองครอบ
ตั๊กแตน

| ตั๊กแตน ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: Changhsingian–ปัจจุบัน  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Arthropoda
ไฟลัมย่อย:: Hexapoda
ชั้น:: Insecta
อันดับ:: Orthoptera
อันดับย่อย:: Caelifera Ander, 1939

วงศ์
 วงศ์ใหญ่: Tridactyloidea  Cylindrachaetidae  Ripipterygidae  Tridactylidae  วงศ์ใหญ่: Tetrigoidea  Tetrigidae วงศ์ใหญ่: Eumastacoidea Chorotypidae  Episactidae  Eumastacidae   Euschmidtiidae  Mastacideidae  Morabidae  Proscopiidae  Thericleidae  วงศ์ใหญ่: Pneumoroidea Pneumoridae วงศ์ใหญ่: Pyrgomorphoidea Pyrgomorphidae  วงศ์ใหญ่: Acridoidea Acrididae   Catantopidae   Charilaidae   Dericorythidae   Lathiceridae   Lentulidae   Lithidiidae   Ommexechidae   Pamphagidae   Pyrgacrididae   Romaleidae   Tristiridae วงศ์ใหญ่: Tanaoceroidea Tanaoceridae  วงศ์ใหญ่: Trigonopterygoidea Trigonopterygidae  Xyronotidae
ภาพอวัยวะสืบพันธุ์ของตั๊กแตน
ภาพของ Coryphistes ruricola ที่คล้ายตั๊กแตน
ตั๊กแตน (อังกฤษ: Grasshopper) จัดอยู่ในไฟลัมอาร์โทรพอดหรืออาโทรโฟดา( Arthropoda )
ตั๊กแตนมีหนวดที่ค่อนข้างสั้น   เกือบส่วนใหญ่หนวดของตั๊กแตนจะสั้นกว่าขนาดตัว และมีอวัยวะสืบพันธุ์ที่สั้น
ตั๊กแตนสายพันธุ์ที่ส่งเสียงได้ง่าย  เกิดจากการถูขาที่ซ่อนอยู่กับปีกหรือท้อง  หรือการกระพือปีก
อวัยวะรับเสียง (tympana) จะอยู่ที่ส่วนท้องท่อนแรก
ขาที่ซ่อนอยู่ของตั๊กแตนจะยาว และแข็งแรงเป็นพิเศษ  เหมาะแก่การกระโดด  จริงอยู่ที่ว่ามันมีปีก แต่ว่าปีกก็ซ่อนอยู่ และก็เป็นเพียงเนื้อเยื่อที่ไม่เหมาะที่จะใช้บิน
ตัวเมียจะมีขนาดใหญ่ว่าตัวผู้ และมีอวัยวะสืบพันธุ์ที่สั้นกว่าตัวผู้
มักจะมีสับสนได้ง่ายระหว่างตั๊กแตนกับจิ้งหรีด ซึ่งจิ้งหรีดจะจัดอยู่ในอันดับย่อย Orthoptera แต่จะมีที่แตกต่างกันหลายอย่าง เช่น จำนวนท่อนของหนวด  โครงสร้างของอวัยวะสืบพันธุ์ รวมไปถึงตำแหน่งของอวับวะรับเสียง และวิธีการส่งเสียง
อันดับย่อย Ensiferans ของจิ้งหรีด จะมีหนวดอย่างน้อย 30 ท่อน  แต่ตระกูลตั๊กแตนจะมีน้อยกว่า
ตั๊กแตนนั้นถือเป็นแหล่งโปรตีนชนิดใหม่ของมนุษย์สามารถนำมาแปรรูปทำเป็นอาหาร และให้สารอาหารเทียบเท่ากับ เนื้อสัตว์ที่มนุษย์รับประทานอยู่ในทุกวันนี้โดยตั๊กแตนปาทังก้าทอด 100 กรัม ให้พลังงาน 476 กิโลแคลอรี มีโปรตีนสูงถึง 39.8 กรัม ไขมัน 31.4 กรัม   [ต้องการแหล่งอ้างอิงดีกว่านี้]
ตัวกินมดยักษ์

| ตัวกินมดยักษ์ |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ไม่มั่นคง  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Mammalia
อันดับใหญ่:: Xenarthra
อันดับ:: Pilosa
อันดับย่อย:: Vermilingua
วงศ์:: Myrmecophagidae
สกุล:: Myrmecophaga Linnaeus, 1758
สปีชีส์:: M.  tridactyla
ชื่อทวินาม
Myrmecophaga tridactyla Linnaeus, 1758


แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์ (สีน้ำเงิน — แสดงที่ยังมีอยู่, สีส้ม — สถานที่ ๆ เป็นไปได้ว่าสูญพันธุ์)
ตัวกินมดยักษ์ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Myrmecophaga tridactyla; อังกฤษ: Giant anteater) เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ ที่กินแมลงเป็นอาหาร พบทางแถบในอเมริกากลาง, อเมริกาใต้  และทางตอนเหนือของอาร์เจนตินาทั้งในทุ่งหญ้าเขตร้อน, ป่าผลัดใบ และป่าฝน
ลักษณะโดยทั่วไป

ตัวกินมดยักษ์ จัดเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมที่ไม่มีฟัน มีรูปร่างใหญ่ มีความยาวประมาณ 182–217เซนติเมตร เพศผู้มีน้ำหนักประมาณ 33–41กิโลกรัม ส่วนเพศเมียมีน้ำหนักประมาณ 27–39 กิโลกรัม ในตัวเต็มวัย เพศผู้จะมีขนาดใหญ่กว่าเพศเมียเล็กน้อย ส่วนหัวเรียวและยาว ประมาณ 30เซนติเมตรและยาวเป็นพิเศษเมื่อเทียบกับตัวกินมดชนิดอื่นๆ สีขนมีสีน้ำตาลและมีสีดำพาดและสีขาวพาดช่วงไหล่ ขาหน้าเป็นขนสีขาวมีแถบสีดำที่ปลายเท้า  ปากคล้ายท่อที่เปิด มีตาและหูขนาดเล็กทำให้มีสายตาและการได้ยินที่ไม่ดี แต่มีสัมผัสในการรับกลิ่นที่ดีกว่ามนุษย์ถึง 40 เท่า ส่วนลิ้นมีความยาว 60 เซนติเมตร ลิ้นของมันยังปกคลุมไปด้วยน้ำลายเหนียว ยังสามารถยืดหดได้ถึง 150 ครั้ง / นาที มีนิ้วเท้า 5 นิ้ว ที่แข็งแรงมากเพื่อใช้ในการขุด อุณหภูมิของร่างกายต่ำกว่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั่วไป มีอุณหภูมิประมาณ 33 องศาเซลเซียส
พฤติกรรมการกินอาหาร

ตัวกินมดยักษ์ เป็นสัตว์ที่กินมด ปลวก และด้วงตัวอ่อน  จะใช้กรงเล็บเปิดส่วนของลำต้นของต้นไม้ที่มีสัตว์จำพวกมด ปลวกอาศัยอยู่ แล้วใช้ลิ้นตวัดไข่ ตัวอ่อน และตัวเต็มวัยของมด ที่อยู่ตามซอก ตัวกินมดยักษ์มีต่อมน้ำลายที่หลั่งน้ำลายที่เหนียวออกมาเพื่อป้องกันลิ้นระหว่างที่กินมด ใช้เวลาน้อยในการกินมดในแต่ละรัง
การสืบพันธุ์และการตั้งครรภ์

ตัวกินมดยักษ์สามารถสืบพันธุ์ได้ตลอดทั้งปี ในการหาคู่เพศผู้จะเกี้ยวพาราสีเพศเมียที่ที่พร้อมสำหรับตั้งครรภ์ โดยจะตามและดมกลิ่นของตัวเมีย ในช่วงการผสมพันธุ์ ตัวผู้จะอยู่กับตัวเมียประมาณ 3 วัน
และสามารถผสมพันธุ์ได้หลายครั้งในช่วงนี้ ระยะการตั้งครรภ์ของตัวกินมดยักษ์ประมาณ 6 เดือน (180-190 วัน) ออกลูกครั้งละ 1 ตัว จะมีน้ำหนักสูงสุดประมาณ 1.4 กิโลกรัม
ลูกตัวกินมดยักษ์แรกเกิด ตาจะเปิดทั้งสองข้างและจะเปิดหลังคลอด 6 วัน แม่จะแบกลูกที่หลังของมันไว้ประมาณประมาณ 6-9 เดือน ลูกจะมีลำตัวแถบสีดำและสีขาวเป็นแนวตรง เหมือนกับสีขนของแม่ ทำให้ช่วยพรางตาและป้องกันศัตรูได้ มีการส่งเสียงเป็นการสื่อสารกับแม่ และใช้ลิ้นระหว่างที่แม่ป้อนนม
3 เดือนต่อมา ลูกตัวกินมดยักษ์จะเริ่มกินอาหารที่เป็นของแข็งได้และเริ่มหย่านมเมื่ออายุประมาณ 10เดือน
ตัวกินมดยักษ์จะพร้อมในการผสมพันธุ์เมื่อมีอายุประมาณ 2.5-4 ปี และจะมีอายุยืนเฉลี่ย 26 ปี
พฤติกรรม

จัดเป็นสัตว์รักสันโดษไม่ชอบรวมตัวอยู่เป็นกลุ่มใหญ่ๆ หากินตามพื้นดิน เวลากลางวันจะกินมดกินปลวก เวลานอนมันจะม้วนตัวนอนใช้หางปกคลุมร่างกาย และใช้เวลานอนประมาณ 15 ชั่วโมง/วัน
แหล่งข้อมูลอื่น

สถานีย่อยโลกของสัตว์
ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Myrmecophaga tridactyla ที่วิกิสปีชีส์
The Online Anteater: information, images, fun facts, and other stuff about the giant anteater เก็บถาวร 2013-08-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ARKive – images and movies of the giant anteater. เก็บถาวร 2006-03-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Anteater, Sloth & Armadillo Specialist Group  –  Giant anteater เก็บถาวร 2015-05-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Animal Diversity Web  –  Myrmecophaga tridactyla Giant anteater
ลักษณะลิ้นของตัวกินมดยักษ์
แม่ตัวกินมดยักษ์แบกลูกที่หลัง
ตั๋วสัญญาใช้เงิน

ตั๋วสัญญาใช้เงิน (อังกฤษ: promissory note) หมายถึง หนังสือตราสารซึ่งบุคคลคนหนึ่ง เรียกว่า "ผู้ออกตั๋ว" (อังกฤษ: maker) ให้คำมั่นสัญญาว่าจะใช้เงินจำนวนหนึ่งให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่งหรือใช้ให้ตามคำสั่งของบุคคลอีกคนหนึ่ง เรียกว่า "ผู้รับเงิน" (อังกฤษ: payee)
ตั๋วสัญญาใช้เงิน  คือ เอกสารทางการเงินชนิดหนึ่งที่ใช้ในการกู้ยืมกันอย่างถูกต้องตามกฎหมาย โดยบุคคลผู้ออกตั๋วได้ทำสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรว่าจะใช้เงินภายในระยะเวลาที่กำหนด หากตั๋วสัญญาใช้เงินเป็นแบบไม่มีเงื่อนไขและสามารถเปลี่ยนมือได้ จะเรียกว่า ตราสารเปลี่ยนมือ
องค์ประกอบของตั๋วสัญญาโดยทั่วไปจะประกอบด้วย เงินต้น,อัตราดอกเบี้ย, กำหนดวันชำระเงิน, วันสิ้นสุดการชำระเงิน ในบางครั้งอาจจะมีข้อกำหนดในกรณีที่ผู้ออกตั๋วหรือผู้กู้กระทำผิดตามข้อกำหนด ผู้ออกกู้ก็จะทำการยึดทรัพย์สินตามที่ได้กำหนดกันไว้ นอกจากนี้ยังมีตั๋วสัญญาอีกชนิดที่เรียกว่า ตั๋วสัญญาใช้เงินตามความต้องการ ตั๋วสัญญาประเภทนี้จะไม่มีกำหนดถึงวันสิ้นสุดการชำระเงินไว้ในตั๋วสัญญากู้เงิน แต่จะขึ้นอยู่กับผู้ออกกู้ว่าจะเรียกเก็บเมื่อไร แต่โดยทั่วไปแล้ว ผู้ออกกู้จะทำการแจ้งถึงกำหนดเวลาที่ต้องการให้ผู้กู้ทราบล่วงหน้าเป็นเวลา 3-4 วัน สำหรับการกู้ยืมเงินที่เป็นส่วนบุคคลนั้น โดยปกติจะมีการเซนต์สัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร ซึ่งในสัญญาจะระบุถึงในเรื่องของภาษีไว้ด้วย
ตั๋วสัญญาใช้เงินจึงมีผู้ที่เกี่ยวข้องอยู่ด้วยกันเพียงสองฝ่าย ไม่เหมือนกับกรณีตั๋วแลกเงินและเช็คที่มีผู้เกี่ยวข้องในสัญญาสามฝ่าย โดยตั๋วสัญญาใช้เงินมีวิวัฒนาการมาจากกฎหมายพ่อค้า (อังกฤษ: Merchant Law) เพื่อให้เครดิตแก่บรรดาพ่อค้าผู้มีชื่อในตั๋วสัญญาใช้เงิน โดยตั๋วสัญญาใช้เงินจะมีการได้แต่เฉพาะตั๋วชนิดระบุชื่อเท่านั้น ไม่สามารถออกในชนิดผู้ถือได้ ซึ่งต่างกับต่างประเทศที่ตั๋วสัญญาใช้เงินออกให้แก่ผู้ถือได้
ตัวเตี้ยแบบไม่สามารถรอดชีวิตได้

| ตัวเตี้ยแบบไม่สามารถรอดชีวิตได้  (Thanatophoric short stature)  |
| --- | --- |

บัญชีจำแนกและลิงก์ไปภายนอก
ICD-10: Q77.1
OMIM: 187600
DiseasesDB: 29403
eMedicine: ped/2233
MeSH: D013796
ตัวเตี้ยแบบไม่สามารถรอดชีวิตได้ (อังกฤษ: thanatophoric short stature, thanatophoric dwarfism) หรือ โรคกระดูกเจริญผิดเพี้ยนแบบไม่สามารถรอดชีวิตได้ (อังกฤษ: thanatophoric dysplasia) เป็นโรคกระดูกเจริญผิดปกติ (skeletal dysplasia) ที่รุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตในระยะแรกเกิดที่พบบ่อยที่สุด คำว่า thanatophoric มาจากคำภาษากรีก thanatophorus แปลว่า "นำความตายมาให้" มีลักษณะเฉพาะได้แก่ มีศีรษะใหญ่ผิดปกติ (macrocephaly) อกเล็กรูปร่างคล้ายระฆัง (narrow bell-shaped thorax) ความยาวช่วงลำตัวปกติ และมีแขนขาสั้นมาก
โรคนี้แบ่งเป็น 2 ชนิด ตามลักษณะทางคลินิกของผู้ป่วย ได้แก่ ชนิดที่ 1 (thanatophoric dysplasia type I, TD1) และชนิดที่ 2 (TD2) ชนิดย่อยเหล่านี้แบ่งโดยดูกระดูกยาวว่ามีลักษณะโค้งหรือตรง โดย TD1 ซึ่งพบบ่อยกว่า มีลักษณะเฉพาะคือกะโหลกศีรษะมีลักษณะค่อนข้างปกติ กระดูกยาวมีลักษณะโค้งคล้ายหูโทรศัพท์ ลักษณะเช่นนี้พบบ่อยที่สุดที่กระดูกต้นขา ในขณะที่ TD2 มีลักษณะเฉพาะคือกะโหลกศีรษะมีลักษณะคล้ายใบโคลเวอร์ (cloverleaf-shaped skull) และกระดูกต้นขามีลักษณะตรง อย่างไรก็ดีอาจพบมีลักษณะทางคลินิกที่ทับซ้อนกันระหว่างชนิดย่อยเหล่านี้ได้
TD1 และ TD2 เกิดจากการกลายพันธุ์ที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรมลักษณะเด่น (autosomal dominant) ของยีน FGFR3 (fibroblast growth factor receptor 3) ซึ่งอยู่บนโครโมโซมคู่ที่ 4 ตำแหน่ง 4p16.3 โดยการกลายพันธุ์ชนิดนี้มีเพเนแทรนซ์ 100% จนถึงปัจจุบันพบว่าผู้ป่วย TD ทั้งหมดเกิดจากการกลายพันธุ์ที่เกิดขึ้นใหม่ (de novo mutation) ของ FGFR3 อย่างไรก็ดี การเกิดโรคนี้จากการมีภาวะโมเซอิกของเซลล์สืบพันธุ์ ก็ยังเป็นที่เชื่อกันว่าสามารถเป็นไปได้ในทางทฤษฎี แม้จะยังไม่มีรายงานกรณีผู้ป่วยเช่นนี้ก็ตาม
แหล่งข้อมูลอื่น

GeneReview/NCBI/NIH/UW entry on Thanatophoric Dysplasia
ความรู้ทั่วไปว่าด้วยโรค ที่ NLM Genetics Home Reference
ตัวเอก

ตัวเอก (อังกฤษ: protagonist) คือบุคคลที่เป็นศูนย์กลางของเรื่อง และมักถูกกล่าวถึงในฐานะที่เป็น ตัวละครหลัก ของเรื่อง เรียกว่า "พระเอก" หากเป็นผู้ชาย และเรียกว่า "นางเอก" หากเป็นผู้หญิง อย่างไรก็ตาม วรรณกรรมบางเรื่องอาจมีเฉพาะพระเอกหรือนางเอกก็ได้
เรื่องจะดำเนินตาม และมักจะมุ่งความสนใจไปที่ตัวเอก (หรือบางครั้งเป็นกลุ่มของตัวเอก) บ่อยครั้งที่เรื่องเล่าด้วยมุมมองของตัวเอก และถ้าในกรณีที่การเล่าเรื่องไม่ได้เป็นแบบการบรรยายแบบบุรุษที่หนึ่ง ความรู้สึกนึกคิดและการกระทำของตัวเอกมักถูกแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนมากกว่าตัวละครอื่น ๆ
ตัวเอกมักเป็นตัวละครที่มีการเปลี่ยนแปลงหรือพัฒนาการ แม้ว่านวนิยายจะมีศูนย์กลางอยู่ที่เหตุการณ์หรือตัวละครอื่น ๆ (เช่นในเรื่องสั้น Bartleby the Scrivernet ของเฮอร์มาน เมลวิลล์) ตัวเอกจะเป็นตัวละครที่มีพลวัตร และมักจะทำให้นิยายคลี่คลายไปในทิศทางที่นำไปสู่บทสรุปหลักของชิ้นงานนั้น และมักทำให้ผู้อ่านเกิดความชื่นชมหรือความสนใจได้
ตัวเอกนั้นไม่จำเป็นต้องเป็นวีรบุรุษของเรื่อง ผู้ประพันธ์หลายคนเลือกเล่าเรื่องจากมุมมองของตัวละครที่อาจไม่ใช่ศูนย์กลางของเรื่อง แต่อยู่ในฐานะที่จะแสดงความคิดเห็นต่อเรื่องราวนั้น  อย่างไรก็ตาม บ่อยครั้งกว่าที่เรื่องจะเกี่ยวข้องกับตัวเอก แม้ว่าตัวเอกจะไม่ได้สร้างวีรกรรมอะไรในเรื่องนั้น แต่การกระทำของตัวเอกมักสำคัญต่อการดำเนินเรื่อง  นอกจากนี้ตัวเอกกับผู้บรรยายไม่จำเป็นต้องเป็นตัวละครเดียวกัน  ทั้งคู่อาจเป็นตัวละครเดียวกันได้ แต่แม้กระทั่งผู้บรรยายบุรุษที่หนึ่งก็ไม่จำเป็นต้องเป็นตัวเอก เนื่องจากผู้บรรยายนั้นอาจแค่รำลึกเรื่องราว โดยไม่จำเป็นต้องอยู่ในเหตุการณ์จริงเช่นเดียวกับผู้ฟัง
ดูเพิ่ม

ปฏิปักษ์
ละคร
นิยาย
วรรณกรรม
ตารันเตลลา

ตารันเตลลา (อังกฤษ: Tarantella) เป็นชื่อของดนตรีเต้นรำพื้นเมืองประเภทหนึ่ง ซึ่งมีที่มาจากชื่อของแมงมุมยักษ์ทาแรนทูลา (Lycosa tarantula) ในประเทศอิตาลี เชื่อกันว่าหากผู้ใดถูกแมงมุมกัด แล้วได้เต้นรำด้วยเพลงนี้ จะสามารถถอนพิษของแมงมุมได้ การเต้นรำเป็นการเต้นแบบคู่ โดยเพลงจะมีจังหวะที่เร็ว ส่วนมากเพลงจะมีอัตราจังหวะแบบ 6/8 บางครั้ง 18/8 หรือ 4/4 และมีแทมบูรินเป็นเคื่องดนตรีประกอบ
ตานะฮ์ลต

| ปูราตานะฮ์ลต Pura Tanah Lot |
| --- | --- |
ปูราตานะฮ์ลตตั้งอยู่บนเกาะตานะฮ์ลต
ศาสนา
ศาสนา: ศาสนาฮินดูแบบบาหลี
เทพ: เดวาบารูนา (Dewa Baruna) หรือ บาตาราเซอการา (Bhatara Segara)
สถานะ: ปูรา (โบสถ์พราหมณ์บาหลี)
ที่ตั้ง
ประเทศ: ประเทศอินโดนีเซีย
สถาปัตยกรรม
ผู้ก่อตั้ง: Dang Hyang Nirartha
ตานะฮ์ลต (อินโดนีเซีย: Tanah Lot) เป็นหินลักษณะคล้ายเกาะที่เกิดจากการก่อตัวของหินที่ยื่นออกจากเกาะบาหลี ประเทศอินโดนีเซีย บนเกาะตานะฮ์ลตเป็นที่ตั้งของปูรา (โบสถ์พราหมณ์แบบบาหลี) ที่สำคัญของชาวบาหลี เรียกว่า ปูราตานะฮ์ลต (Pura Tanah Lot) ซึ่งในปัจจุบันเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของเกาะบาหลี
ปูราบาตูโบ-ลง โบสถ์พราหมณ์อีกแห่งในบริเวณตานะฮ์ลต
คำว่า ตานะฮ์ลต (Tanah Lot) แปลว่า "ผืนดิน (ที่อยู่ใน) ทะเล" หินตานะฮ์ลตเกิดจากการกัดเซาะด้วยน้ำทะเลเป็นเวลาหลายปี จึงมีลักษณะคล้ายเกาะในทะเล ห่างไปไม่ไกลเป็นที่ตั้งของปูราบาตูโบ-ลง (Pura Batu Bolong) ซึ่งตั้งอยู่บนหินที่ถูกกัดเซาะเป็นเหมือนโค้งสะพาน
เชื่อกันว่าปูราตานะฮ์ลตสร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 16 โดยดัง ฮียัง นีราร์ทา (Dang Hyang Nirartha) หลังท่านได้เดินทางผ่านมาเห็นกับตานะฮ์ลต ท่านได้ตัดสินใจมาอยู่อาศัยและพักผ่อนที่นี่ และได้ชักชวนกับชาวประมงในพื้นที่สร้างศาลเจ้าเพื่อบูชาเทพแห่งท้องทะเลของบาหลีขึ้นมา เทพประจำตานะฮ์ลตคือ เดวาบารูนา (Dewa Baruna; เทวพรุณ) หรือ บาตาราเซอการา (Bhatara Segara; ภารัตสาคร) เทพแห่งทะเลหรือวิญญาณแห่งทะเล ส่วนนีราร์ทาผู้ก่อสร้างปูราก็ได้รับการบูชาที่นี่เช่นกัน
ปัจจุบัน ปูราตานะฮ์ลตเป็นหนึ่งในปูราเจ็ดแห่งกลางทะเลของบาหลี บริเวณที่ฐานของเกาะเต็มไปด้วยงูทะเลพิษ ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นทวารบาลของปูรา อันเป็นลูกหลานของงูยักษ์ที่เกิดมาจากเซอเล็นดัง (สายสะพายแบบพื้นเมืองอินโดนีเซีย) ของนีราร์ทาเมื่อครั้งท่านสร้างปูราแห่งนี้
ราวปี ค.ศ. 1980 หน้าผาของปูราเริ่มทลายลงมาบางส่วน และเกาะเริ่มเกิดการทรุดตัวอย่างหนัก รัฐบาลญี่ปุ่นในขณะนั้นจึงได้ให้รัฐบาลอินโดนีเซียกู้ยืมเงินจำนวน 800 พันล้านรูปียะฮ์ (ประมาณ 130 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือ 4 พันล้านบาทไทย) ในปัจจุบัน กว่าหนึ่งในสามของเกาะตานะฮ์ลตสร้างขึ้นด้วยหินสังเคราะห์ที่ตกแต่งจนเหมือนและกลมกลืนไปกับหินธรรมชาติ
ตารางพันเนตต์

A Punnett square showing a typical test cross
ตารางพันเนตต์ (อังกฤษ: Punnett square) เป็นแผนภาพที่ใช้ช่วยทำนายผลที่ได้จากการทดลองการผสมพันธุ์ ตั้งชื่อตาม Reginald C. Punnett ผู้คิดวิธีนี้ นักชีววิทยาใช้ตารางนี้ในการหาโอกาส (ความน่าจะเป็น) ที่รุ่นลูกจะมีลักษณะจีโนไทป์หนึ่งๆ
ตั้งแต่ดานถึงเบเออร์เชบา

วลีในคัมภีร์ไบเบิลที่กำหนดขอบเขตทางภูมิศาสตร์
แผนที่ของสิบสองเผ่าของอิสราเอล คลิกที่ภาพเพื่อดูคำกำกับ เมืองดาน (ระวังสับสนกับเผ่าดาน) อยู่ทางเหนือของอาณาเขตของเผ่านัฟทาลี เบเออร์เชบาอยู่ในอาณาเขตของเผ่าสิเมโอน
ตั้งแต่ดานถึงเบเออร์เชบา (อังกฤษ: From Dan to Beersheba) เป็นวลีในคัมภีร์ไบเบิลที่มีการใช้ 9 ครั้ง ในคัมภีร์ฮีบรูเพื่อกล่าวถึงพื้นที่ตั้งถิ่นฐานของชนเผ่าของอิสราเอลระหว่างดานทางเหนือและเบเออร์เชบาทางใต้
วรรคในคัมภีร์ไบเบิล

วลี "ตั้งแต่ดานถึงเบเออร์เชบา" ปรากฏในวรรคในคัมภีร์ไบเบิลต่อไปนี้:
1. ผู้วินิจฉัย 20:1  ช่วงยุทธการที่กิเบอาห์ช่วงท้ายของหนังสือผู้วินิจฉัย
2. 1 ซามูเอล 3:20 ช่วง "การทรงเรียกซามูเอล"
3. 2 ซามูเอล 3:10 ช่วงสงครามระหว่างอิชโบเชทและดาวิดหลังการสิ้นพระชนม์ของซาอูล
4. 2 ซามูเอล 17:11 ช่วงการก่อกบฏของอับซาโลมราชโอรสของดาวิด
5. / 6. 2 ซามูเอล 24:2 / 1 พงศาวดาร 21:2 ในการทำสำมะโนชาวอิสราเอลและยูดาห์โดยดาวิด
7. 2 ซามูเอล 24:15 หลังการทำสำมะโนชาวอิสราเอลและยูดาห์โดยดาวิด
8. 1 พงศ์กษัตริย์ 4:25 หลังการขึ้นครองราชย์ของซาโลมอน
9. 2 พงศาวดาร 30:5 ช่วงเทศกาลปัสกาของเฮเซคียาห์
ตัวหน่วงนิวตรอน

ใน วิศวกรรมนิวเคลียร์ ตัวหน่วงนิวตรอน (อังกฤษ: neutron moderator) เป็นตัวกลางที่ช่วยลดความเร็วของ นิวตรอนเร็ว โดยเปลี่ยนให้เป็น นิวตรอนความร้อน ที่สามารถสร้างความยั่งยืนให้กับ ปฏิกิริยาลูกโซ่นิวเคลียร์ ที่ใช้ ยูเรเนียม-235 หรือ นิวไคลด์ อื่นที่ทำ ฟิชชัน ได้ที่คล้ายกัน
ตัวหน่วงที่ใช้กันทั่วไป ได้แก่ น้ำปกติ (เบา) (ใช้ประมาณ 75% ของเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ของโลก) แท่ง แกรไฟต์ (20% ของเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์) และ น้ำหนัก (5% ของเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์)
เบริลเลียม ก็ได้ถูกนำมาใช้ในรูปแบบเพื่อการทดลองบางอย่าง และพวก ไฮโดรคาร์บอน ก็ได้รับการแนะนำว่ามีความเป็นไปได้อีกตัวหนึ่ง
| ตัวหน่วง | จำนวนปฏิกรณ์ | ประเภทการออกแบบ | ประเทศ |
| --- | --- | --- | --- |
| ไม่ใช้ (เร็ว) | 1 | BN-600 | รัสเซีย (1) |
| แกรไฟต์ | 29 | เครื่องปฏิกรณ์ระบายความร้อนด้วยก๊าซแบบก้าวหน้า(AGR), Magnox, RBMK | สหราชอาณาจักร (18), รัสเซีย (11) |
| น้ำหนัก | 29 | CANDU PHWR | แคนาดา (17), เกาหลีใต้ (4), โรมาเนีย (2),  จีน (2), อินเดีย (18), อาร์เจนตินา, ปากีสถาน |
| น้ำเบา | 359 | เครื่องปฏิกรณ์น้ำความดัน(PWR), เครื่องปฏิกรณ์น้ำเดือด(BWR) | 27 ประเทศ |
การหน่วง

นิวตรอนจะยึดเหนี่ยวตามปกติอยู่กับ นิวเคลียสของอะตอม และไม่ได้มีอยู่ฟรีอย่างอิสระได้นานในธรรมชาติ นิวตรอน ที่ไม่ถูกยึดเหนี่ยวจะมี ครึ่งชีวิต เพียงประมาณ 10 นาที การปลดปล่อยนิวตรอนจากนิวเคลียสต้องการพลังงานที่มากกว่า พลังงานยึดเหนี่ยว ของนิวตรอน ซึ่งโดยปกติจะเท่ากับ 7-9 MeV สำหรับ ไอโซโทป ส่วนมาก แหล่งกำเนิดนิวตรอน จะสร้างนิวตรอนอิสระโดยปฏิกิริยานิวเคลียร์ที่หลากหลาย รวมทั้ง นิวเคลียร์ฟิชชัน และ นิวเคลียร์ฟิวชัน ไม่ว่าแหล่งกำเนิดของนิวตรอนจะเป็นอย่างไร ก็จะถูกปลดปล่อยออกมาพร้อมกับพลังงานหลาย MeV
เนื่องจาก พลังงานจลน์  E สามารถเกี่ยวข้องกับ อุณหภูมิ ผ่านทางสมการ:
E={\frac {1}{2}}mv^{2}={\frac {3}{2}}k_{B}T
ลักษณะสมบัติที่เป็น อุณหภูมิ ของนิวตรอนที่มีพลังงานหลาย ๆ MeV จะมีอุณหภูมิหลายสิบล้านองศา เซลเซียส
การหน่วงเป็นกระบวนการของการลดลงของพลังงานจลน์สูงช่วงเริ่มต้นของนิวตรอนอิสระ เนื่องจากพลังงานจะถูกอนุรักษ์ การลดลงของพลังงานจลน์ของนิวตรอนนี้จะเกิดขึ้นโดยการโอนพลังงานไปยังวัสดุที่เรียกว่าตัวหน่วง ตัวหน่วงยังเป็นที่รู้จักกันในนาม ตัวชะลอนิวตรอน เนื่องจากที่มาพร้อมกับการลดลงของพลังงานก็คือการลดความเร็วนั่นเอง
ความน่าจะเป็นของการกระเจิงของนิวตรอนตัวหนึ่งจากนิวเคลียสจะถูกกำหนดโดยภาคตัดขวางการกระเจิง คู่แรกของการชนที่มีตัวหน่วงอาจจะมีพลังงานสูงเพียงพอที่จะกระตุ้นนิวเคลียสของตัวหน่วง การปะทะกันดังกล่าวเป็นการชนแบบไม่ยืดหยุ่น เนื่องจากบางส่วนของพลังงานจลน์จะถูกเปลี่ยนเป็นพลังงานศักย์โดยการกระตุ้นบางส่วนของเสรีภาพภภายในของนิวเคลียสเพื่อที่จะสร้างสภาวะกระตุ้น (อังกฤษ: excited state) ในขณะที่พลังงานของนิวตรอนลดลง การชนกลายเป็นแบบยืดหยุ่นเสียส่วนใหญ่ นั่นคือพลังงานจลน์และโมเมนตัมรวมของระบบ (ของนิวตรอนและของนิวเคลียส) ถูกอนุรักษ์ (พลังงานจลน์รวม=โมเมนตัมรวม)
ถ้ากำหนดให้เป็นคณิตศาสตร์ของการชนแบบยืดหยุ่น เนื่องจากนิวตรอนมีน้ำหนักเบามากเมื่อเทียบกับนิวเคลียสส่วนใหญ่ วิธีที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดในการกำจัดพลังงานจลน์ออกจากนิวตรอนก็คือโดยการเลือกนิวเคลียสหน่วงที่มีมวลใกล้เคียงกัน
การชนของนิวตรอนตัวหนึ่งที่มีมวล = 1 กับนิวเคลียส 1H (โปรตอน) อาจทำให้นิวตรอนสูญเสียเกือบทั้งหมดของพลังงานในการประสานงาเพียงครั้งเดียว โดยทั่วไปอย่างมาก มันจำเป็นต้องคำนึงถึงทั้งการชนแบบเฉียงและการชนแบบประสานงา การลดลงแบบลอการิทึมเฉลี่ยของพลังงานนิวตรอนต่อการชนกันหนึ่งครั้ง  \xi  ขึ้นอยู่กับมวลของอะตอม   A ของนิวเคลียสเท่านั้นและจะถูกกำหนดโดย:
\xi =\ln {\frac {E_{0}}{E}}=1+{\frac {(A-1)^{2}}{2A}}\ln \left({\frac {A-1}{A+1}}\right).
สมการนี้สามารถประมาณออกมาให้อยู่ในรูปแบบที่ง่ายมากคือ   \xi \simeq {\frac {2}{A+1}}.[โปรดขยายความ] จากสมการนี้เราสามารถลบด้วย  n จำนวนที่คาดหวังของการชนกันของนิวตรอนที่มีนิวเคลียสตามประเภทที่กำหนดให้ที่จะต้องลดพลังงานจลน์ของนิวตรอนจาก   E_{0} เป็น   E_{1}
การหน่วง > ตัวเลือกสำหรับวัสดุตัวหน่วง

การปะทะกันแบบยืดหยุ่นของมวลที่เท่ากัน
ในระบบที่อยู่ในความสมดุลความร้อน นิวตรอน (สีแดง) ถูกกระเจิงแบบยืดหยุ่นโดยตัวหน่วงแบบสมมุติของนิวเคลียสไฮโดรเจนอิสระ (สีน้ำเงิน) เป็นการประสบกับการเคลื่อนที่ที่กระตุ้นด้วยความร้อน พลังงานจลน์จะถูกเคลื่อนย้ายไประหว่างอนุภาคด้วยกัน เนื่องจากนิวตรอนมีมวลเท่ากับโปรตอนและไม่มีการดูดซับ การกระจายความเร็วของทั้งสองชนิดของอนุภาคจะถูกอธิบายไว้อย่างดีโดยการกระจายแบบแมกส์เวลล์-โบลส์แมนน์
ตับอักเสบ อี

| Hepatitis E |
| --- | --- |
Hepatitis E virus
บัญชีจำแนกและลิงก์ไปภายนอก
ICD-10: B17.2
ICD-9: 070.4
DiseasesDB: 5794
eMedicine: med/995
MeSH: D016751
ตับอักเสบ อี (อังกฤษ: Hepatitis E) เป็นตับอักเสบที่เกิดจากการการติดเชื้อไวรัสที่เรียกว่า hepatitis E virus (HEV) HEV เป็นไวรัส RNA สายเดียวประเภท positive-sense มีรูปทรงแบบ icosahedral และมีขนาดจีโนม 7.5 กิโลเบส  HEV ใช้ช่องทางแพร่เชื่อผ่านอุจจาระ/ช่องปาก เป็นไวรัสตับอักเสบหนึ่งในห้าชนิดที่รู้จักกันดี (A, B, C, D และ E) การติดเชื้อที่มีการบันทึกไว้ครั้งแรกเกิดใน ค.ศ. 1955 ณ เมืองนิวเดลี ประเทศอินเดีย วัคซีน (HEV 239) สำหรับป้องกันไวรัสนี้ได้รับอนุญาตให้ใช้ในประเทศจีน
ชีววิทยาเชิงโมเลกุล

แม้ว่าเดิมจะถูกจัดอยู่ในวงศ์ Caliciviridae ไวรัสถูกจัดอยู่ในสกุล Hepevirus และถูกย้ายไปอยู่ในวงศ์ Hepeviridae ตัวไวรัสเองเป็นอนุภาคขนาดเล็กที่ไม่มีเปลือกห่อหุ้ม
ขนาดจีโนมมีความยาวราว 7,200 เบส  มีลักษณะเป็นโมเลกุล RNA สายเดี่ยวแบบ polyadenylated  ที่มี open reading frames (ORFs) สามช่วงที่ไม่เชื่อมต่อและทับซ้อนกันตามแนว 5' and 3' cis-acting elements ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการจำลองตัวของ HEV และในกระบวนการ transcription
ORF1 ประกอบด้วย methyltransferase, protease, helicase และ replicase
ORF2 ประกอบด้วย โปรตีนที่ทำหน้าที่เป็น capsid
ORF3 ประกอบด้วยโปรตีนที่ไม่ทราบหน้าที่
โครงสร้างสามมิติระดับอะตอมของโปรตีนที่เป็น capsid ในอนุภาคที่เป็นไวรัสถูกค้นพบและตีพิมพ์ใน ค.ศ. 2009  อย่างไรก็ดียังไม่มีระบบเพาะเลี้ยงแบบ in vitro
สปีซีส์ภายใต้สกุลของไวรัสนี้สามารถก่อโรคในคน หมู หมูป่า กวาง หนู กระต่าย และนก
ระบาดวิทยา > การจัดจำแนก

มีเพียงซีโรไทป์เดียวแต่จัดจำแนกโดยลำดับนิวคลีโอไทด์ของจีโนม Genotype 1 แบ่งออกเป็นชนิดย่อยห้าชนิด Genotype 2 แบ่งออกเป็นชนิดย่อย 2 ชนิด  Genotype 3 แบ่งออกเป็นชนิดย่อย 10 ชนิด Genotype 4 แบ่งออกเป็นชนิดย่อย 7 ชนิด
พันธุศาสตร์ประชากร

บรรพบุรุษของ Hepatitis E วิวัฒนาการมาระหว่าง 536 ถึง 1,344 ปีมาแล้ว ซึ่งแยกออกเป็นสอง clades - เป็น anthropotropic แบบหนึ่งและ enzootic อีกแบบหนึ่ง - ซึ่งแตกย่อยออกเป็น genotypes 1 และ 2 และ genotypes 3 และ 4 ตามลำดับ เวลาในการแยกในแต่ละ genotypes เป็นดังนี้
genotypes 1/2 367 – 656 ปีมาแล้ว
genotypes 3/4 417 – 679 ปีมาแล้ว
สำหรับบรรพบุรุษร่วมกันของแต่ละ genotypes
genotype 1 ระหว่าง  87 ถึง 199 ปีมาแล้ว
genotype 3 ระหว่าง 265 ถึง 342 ปีมาแล้ว
genotype 4 ระหว่าง 131 ถึง 266 ปีมาแล้ว
การที่สายพันธุ์ anthropotropic (genotype 1 และ 2) มีวิวัฒนาการมาใหม่กว่าแสดงว่าไวรัสสายพันธุ์นี้เกิดมาจากสายพันธุ์ zooenosis
การใช้สายพันธุ์ไวรัสจากสัตว์ปีกยืนยันความสัมพันธ์ดังกล่าวใน genotypes 1–4 และระบุว่าสกุลดังกล่าวอาจวิวัฒนาการมา 1.36 ล้านปีก่อน (ระหว่าง 0.23 ล้านปีก่อน ถึง 2.6 ล้านปีก่อน) ไวรัสที่แยกได้จากหนูก็ยืนยันข้อมูลนี้ด้วยและประมาณการเวลาที่สายพันธุ์ในคนและหมูแยกจากกันที่ประมาณ 7.44×104 ปีมาแล้ว (อยู่ในช่วงระหว่าง 2.1×104 ถึง 1.4×105 ปีมาแล้ว) เนื่องจากเวลาดังกล่าวสัมพันธ์กับการเริ่มต้นการเกษตรกรรมจึงอาจอนุมานว่าไวรัสเริ่มติดหนูก่อน แล้วจึงติดสุกร สุดท้ายจึงมาติดต่อสู่คน อย่างไรก็ดี ยังมีการศึกษาทดลองเพิ่มเติมเพื่อยืนยันหรือหักล้างข้อสังเกตดังกล่าว
genotypes 1,3 และ 4 ต่างเพิ่มจำนวนประชากรในคริสต์ศตวรรษที่ 20  จำนวนประชากรใน genotype 1 เพิ่มอย่างรวดเร็วในช่วง 30–35 ปีที่ผ่านมา ส่วน genotypes 3 และ 4 เพิ่มประชากรตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 จนถึงช่วง ค.ศ. 1940–1945 อย่างไรก็ดี genotype 3 ยังมีการเพิ่มจำนวนประชากรอีกจนกระทั่งคริสต์ทศวรรษ 1960 นับแต่ ค.ศ. 1990 ประชากรในทั้งสอง genotype สดลงไปยังระดับที่พบในคริสต์ศตวรรษที่ 19
อัตราการกลายพันธุ์โดยรวมอยู่ที่  ≈1.4 x 10−3 substitutions/site/year