คณะซาเลเซียนของคุณพ่อบอสโก
ซาเลเซียนในประเทศไทย

การริเริ่มส่งมิชชันนารีคณะซาเลเซียนมาประเทศไทย เริ่มในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1925 (พ.ศ. 2468) โดยบาทหลวงอีญาซีโอ กานาเซย์ (Ignazio Canazei) อธิการเจ้าคณะแขวงซาเลเซียนประจำประเทศจีน (ภายหลังได้รับการอภิเษกเป็นบิชอปแห่งซิวเจา) ได้เดินทางมาประเทศไทย เพื่อสำรวจหาข้อมูลและความเป็นไปได้ในการที่จะให้มิชชันนารีซาเลเซียนได้เข้ามาดำเนินกิจการในประเทศไทย ในปี ค.ศ. 1926 (พ.ศ. 2469) พระคุณเจ้าหลุยส์ มาทีอัส อาร์ชบิชอปแห่งชิลลง พร้อมด้วยบาทหลวงอีญาซีโอ กานาเซย์ ได้นำบาทหลวงปีเอโตร รีกัลโดเน รองอัคราธิการคณะซาเลเซียนเดินทางมาที่กรุงเทพฯ และเข้าพบพระคุณเจ้าเรอเน แปโร ประมุขมิสซังกรุงเทพฯ เพื่อเตรียมการส่งธรรมทูตซาเลเซียนมาประเทศไทย
ในที่สุดวันที่ 27 สิงหาคม ค.ศ. 1927  (พ.ศ. 2470) คณะมิชชันนารีซาเลเซียนชุดแรกประกอบด้วยบาทหลวงยอห์น กาเสตตา และเซมานาเรียนยอร์ช ไปนอตตี ก็เดินทางจากมาเก๊า ประเทศจีนมาถึงประเทศไทย และได้พำนักที่โบสถ์บางนกแขวก จังหวัดสมุทรสงคราม เพื่อเตรียมการต้อนรับคณะธรรมทูตที่จะเดินทางมาอย่างเป็นทางการ วันที่ 25 ตุลาคม ค.ศ. 1927  ธรรมทูตซาเลเซียนกลุ่มใหญ่จำนวน 18 ท่าน  ก็ได้เดินทางทางเรือมาถึงบางนกแขวก  ภายใต้การนำของบาทหลวงกาเอตัน ปาซอตตี (ต่อมาท่านได้รับการอภิเษกเป็นมุขนายกมิสซังราชบุรี) และที่บางนกแขวกนี้ก็นับว่าเป็นบ้านแรกของคณะซาเลเซียนในเมืองไทย จากนั้น ก็มีธรรมทูตอีกหลายชุดเดินทางเข้ามาเพื่อเสริมกำลังจนเป็นที่น่าสังเกตว่าผู้ใหญ่ของคณะซาเลเซียนให้ความสนใจกับเมืองไทยเป็นพิเศษ เพราะในระยะเวลาเพียงไม่กี่ปี ก็ได้มีการส่งธรรมทูตมาเมืองไทยเป็นจำนวนมาก
ธรรมทูตซาเลเซียนทั้งหมดได้เริ่มเรียนภาษาไทย เรียนรู้ขนบธรรมเนียมวัฒนธรรมประเพณีไทย และสิ่งอื่น ๆ ที่จะช่วยให้เข้าใจประเทศไทย ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการแพร่ธรรม ท่านเหล่านั้นต้องประสบกับปัญหาเรื่องอาหาร อากาศ และสภาพความเป็นอยู่ที่แตกต่างจากประเทศอิตาลีบ้านเกิดอย่างสิ้นเชิง  แต่ท่านเหล่านั้นก็ได้ต่อสู้อุปสรรคเหล่านี้ด้วยพลังแห่งความรักในการรับใช้เยาวชนตามจิตตารมณ์ของคุณพ่อบอสโก วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1929 (พ.ศ. 2472) พระคุณเจ้าแปโร ประมุขมิสซังลกรุงเทพฯ ได้มอบให้คณะซาเลเซียนดูแลเขตมิสซังราชบุรี และในวันที่ 30 มิถุนายน ปีเดียวกัน บาทหลวงกาเอตัน  ปาซอตตี ได้รับการแต่งตั้งให้ปกครองเขตมิสซังราชบุรีและต่อมาอีก 12 ปี คือในวันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ. 1941 (พ.ศ. 2484) ท่านจึงได้รับการอภิเษกเป็นมุขนายกมิสซังราชบุรีอย่างเป็นทางการ เขตมิสซังราชบุรีนั้นเริ่มตั้งแต่จังหวัดราชบุรี กาญจนบุรีแล้วลงไปจนสุดแดนภาคใต้ คณะซาเลเซียนทำหน้าที่ดูแลกิจการของโบสถ์ โรงเรียน และการอภิบาลสัตบุรุษของมิสซัง ซึ่งนับว่าเป็นภารกิจที่ท้าทายและยิ่งใหญ่สำหรับธรรมทูตซาเลเซียนในยุคนั้น
คณะธรรมทูตซาเลเซียนที่เข้ามาในเมืองไทยนี้เป็นกลุ่มที่บุกเบิกวางรากฐานกิจการแพร่ธรรมในประเทศไทย พวกท่านได้อุทิศทั้งชีวิตเพื่ออนาคตที่ดีของเยาวชนไทย และพวกท่านเหล่านี้เกือบทั้งหมดต่างก็ได้สิ้นชีวิตและฝังร่างของท่านไว้ในแผ่นดินไทย เพื่อเป็นพยานแห่งรักอันซื่อสัตย์ต่อจิตตารมณ์ซาเลเซียน เป็นเมล็ดพันธุ์ให้คณะซาเลเซียนเจริญรุ่งเรืองสืบต่อไป
หลังจากนั้น ได้มีธรรมทูตซาเลเซียนจากประเทศอิตาลี, เบลเยี่ยม, สเปน, เนเธอร์แลนด์ และฟิลิปปินส์ได้เดินทางมาสมทบกับธรรมทูตรุ่นพี่เพื่อสืบสานกิจการแห่งความรักของคุณพ่อบอสโกต่อบรรดาเยาวชนโดยเฉพาะอย่างยิ่ง เยาวชนที่กำพร้า ยากจน และถูกทอดทิ้งในประเทศไทยให้ได้รับการอบรม การศึกษา และดูแลให้เป็นคนที่ดี สมบูรณ์และมีคุณภาพทั้งสำหรับพระศาสนจักรและประเทศชาติต่อไป ต่อมาเมื่อมีการแยกเขตมิสซังสุราษฎร์ธานีออกมาเป็นมิสซังใหม่ ในวันที่ 15 กันยายน ค.ศ. 1969 (พ.ศ. 2512) พระคุณเจ้าปีเอโตร ลุยจี การ์เรตโต ได้ย้ายมาเป็นประมุขเขตมิสซังสุราษฎร์ธานี โดยมอบเขตมิสซังราชบุรีให้แก่มุขนายกโรเบิร์ต รัตน์ บำรุงตระกุล ในวันที่ 8 กันยายน ปีเดียวกัน และตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นมา คณะซาเลเซียนก็รับผิดชอบงานแพร่ธรรมของเขตมิสซังสุราษฎร์ธานี เริ่มตั้งแต่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์จนสุดแดนภาคใต้ของประเทศไทย  ปัจจุบันนี้ พระคุณเจ้าโยแซฟ ประธาน ศรีดารุณศีล เป็นมุขนายกจากคณะซาเลเซียนปกครองเขตมิสซังแห่งนี้ สืบต่อจากพระคุณเจ้าไมเกิล ประพนธ์ ชัยเจริญ ผู้สืบอำนาจต่อจากพระคุณเจ้าปีเอโตร ลุยจี การ์เรตโต ซึ่งมุขนายกทั้งสององค์ได้ถึงแก่กรรมไปแล้ว
ปัจจุบันคณะซาเลเซียนในประเทศไทยได้รับมอบหมายให้ดูแลกิจการของคณะซาเลเซียนในประเทศกัมพูชาและประเทศลาว สำหรับกิจการคณะซาเลเซียนในราชอาณาจักรกัมพูชานั้น ภราดาโรเบริ์ต ปาเนตโต บาทหลวงวอลเตอร์ บริโกลิน และบาทหลวงยอห์น วิสเซอร์ อดีตอธิการโรงเรียนดอนบอสโก กรุงเทพฯ ได้เป็นผู้บุกเบิกนำสมาชิกซาเลเซียนเข้าสู่ประเทศนี้เมื่อปี ค.ศ. 1991 (พ.ศ. 2534) เปิดสอนโรงเรียนอาชีวะดอนบอสโกที่กรุงพนมเปญ, เมืองปอยเปต และเมืองสีหนุกวิลล์ ส่วนที่ประเทศลาวนั้น บาทหลวงตีโต เปดรอน ได้รับมอบหมายจากคณะซาเลเซียนให้ดำเนินการเจรจากับรัฐบาลประเทศลาวตั้งแต่ปี ค.ศ. 2002 (พ.ศ. 2545) เพื่อจะเปิดศูนย์ฝึกอาชีพดอนบอสโก ที่กรุงเวียงจันทน์ และขณะนี้ ซาเลเซียนได้เริ่มกิจการเล็ก ๆ โดยเปิดสอนวิชาชีพช่างยนต์ ช่างเชื่อมและช่างไฟฟ้าแก่เยาวชนลาว ณ กรุงเวียงจันทน์
ปัจจุบัน สมาชิกคณะซาเลเซียนในประเทศไทยที่ยังมีชีวิต มีจำนวน  98 ท่าน (สถิติ ณ วันที่ 31 ธันวาคม ค.ศ. 2018) โดยมี บาทหลวงอันตน บุญเลิศ ปณีตัธยาศัย ดำรงตำแหน่งอธิการเจ้าคณะแขวงซาเลเซียนแห่งประเทศไทย