stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ไครทีเรียนเกมส์

| --- | --- |

ประเภท: บริษัทลูก
อุตสาหกรรม: คอมพิวเตอร์และวิดีโอเกม บันเทิง
ก่อตั้ง: ค.ศ. 1993
ผู้ก่อตั้ง: อเล็กซ์ วอร์ด ฟีโอน่า สเปอรี่
สำนักงานใหญ่: กิลด์ฟอร์ด, เซอร์เรย์, สหราชอาณาจักร
บุคลากรหลัก: แมต เว็บสเตอร์(General Manager and Executive Producer) อแลน แมคเดียแมนท์ (Director of Product Development) สตีฟ คัต (Senior Producer) อเล็กซ์ โมล (Technical Director)
ผลิตภัณฑ์: คามีเลียน (เอนจินเกม) เรนเดอร์แวร์ ชุดวิดีโอเกม เบิร์นเอาท์ (2001–11) ชุดวิดีโอเกมนีดฟอร์สปีด (2010–13) ชุดวิดีโอเกมสตาร์วอร์ส แบทเทิลฟรอนต์ (2017–ปัจจุบัน)
พนักงาน: 25 (2014)
บริษัทแม่: อิเล็กทรอนิก อาตส์
เว็บไซต์: Criterion Games
ไครทีเรียนเกมส์ (อังกฤษ: Criterion Games; ในทางการเรียกว่า ไครทีเรียน ซอฟต์แวร์) เป็นบริษัทผู้พัฒนาวิดีโอเกมสัญชาติอังกฤษ ตั้งอยู่ในกิลด์ฟอร์ด เซอร์เรย์ สหราชอาณาจักร​ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันอย่างดีจากรางวัลวิดีโอเกมแข่งรถที่พวกเขาได้รับ อย่างเช่น เบิร์นเอาท์ และ  นีดฟอร์สปีด
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
Criterion company profile จาก MobyGames
โค้ดอิกไนเทอร์

| --- | --- |
นักพัฒนา: EllisLab, Inc.

รุ่นเสถียร: 1.6.1    /    12 กุมภาพันธ์ 2551
 
ที่เก็บข้อมูล:  github.com/bcit-ci/CodeIgniter  
ประเภท: โปรแกรมขอบข่ายงานสำหรับพัฒนาบนเว็บ
สัญญาอนุญาต: ลิขสิทธิ์ โอเพ่นซอร์ส Apache/BSD-style
เว็บไซต์: www.codeigniter.com
โค้ดอิกไนเทอร์ (อังกฤษ: CodeIgniter) เป็น โปรแกรมขอบข่ายงานสำหรับพัฒนาบนเว็บ สำหรับ
ผู้ที่ต้องการสร้างเว็บไซต์โดยใช้ภาษา PHP จุดมุ่งหมายของโปรแกรม มีเพื่อให้การพัฒนาซอฟต์แวร์รวดเร็วกว่าการเขียนโปรแกรมเองทั้งหมด
โดยมี ไลบรารีสำหรับงานหลักๆให้มาด้วย รวมไปถึงการติดต่ออย่างง่ายๆ และโครงสร้างที่สมเหตุสมผลสำหรับการเรียกใช้งานไลบรารี 
โค้ดอิกไนเทอร์ช่วยให้ผู้ใช้มุ่งเน้นไปที่งานพัฒนา โดยลดปริมาณการเขียนโค้ดในแต่ละงาน
ความสามารถของโปรแกรม

คล้ายกับ รูบี้ ออน เรลส์, โค้ดอิกไนเทอร์ช่วยให้การติดต่อกับฐานข้อมูล ง่ายขึ้นด้วยแอ็กทิฟ เรคอร์ด
และสนับสนุนการใช้ MVC
สนับสนุนการใช้งาน PHP เวอร์ชัน 4
มีขนาดเล็กมาก
รองรับการใช้งานฐานข้อมูลหลายชนิด
มีการตรวจสอบ แบบฟอร์ม และ ข้อมูล
ความปลอดภัย และ  XSS Filtering
การจัดการ Session
สนับสนุน Email Sending Class สนับสนุน Attachments, อิเมล์แบบ HTML หรือ Text , โพรโทคอลหลายชนิด (sendmail, SMTP, และ Mail)
ไลบรารีสำหรับปรับแต่งรูปภาพ (cropping, resizing, rotating และอื่นๆ) สนับสนุน  GD, ImageMagick, และ NetPBM
สนับสนุน File Uploading Class
สนับสนุน en:FTP Class
สนับสนุน  Localization
สนับสนุน Pagination
สนับสนุน Data en:Encryption
สนับสนุน en:Benchmarking
สนับสนุน Full Page en:Caching
สนับสนุน Error Logging
สนับสนุน  การวิเคราะห์ประสิทธิภาพ
สนับสนุน Scaffolding
สนับสนุน Calendaring Class
สนับสนุน en:User Agent Class
สนับสนุน  Zip Encoding Class
สนับสนุน Template Engine Class
สนับสนุน en:Trackback Class
สนับสนุน en:XML-RPC Library
สนับสนุน en:Unit Testing Class
สนับสนุน  Search-engine Friendly URLs
สนับสนุน Flexible URI Routing
สนับสนุน Support for Hooks, Class Extensions, and Plugins
สนับสนุน Large library of "helper" functions
| ด ค กโปรแกรมประยุกต์บนเว็บ |
| --- | --- |
 เปรียบเทียบ 
ซีพลัสพลัส:  CppCMS  Wt 
CLI:  เอเอสพีดอตเน็ต Core  เอแจ็กซ์  Dynamic Data  MVC  Razor  Web Forms  DNN  BFC  MonoRail  OpenRasta  Umbraco 
ColdFusion:  CFWheels  ColdBox Platform  ColdSpring  Fusebox  Mach-II  Model-Glue 
Common Lisp:  Caveman2  CL-HTTP  UnCommon Web  Weblocks 
D:  Vibe.d 
Haskell:  Happstack  Yesod  Snap 
Java:  AppFuse  Flexive  Grails  GWT  ICEfaces  ItsNat  JavaServer Faces  JHipster  Jspx  JWt  OpenXava  Play  Reasonable Server Faces  Remote Application Platform  RIFE  Seam  Spring  Stripes  Struts  Tapestry  Vaadin  Vert.x  WebWork  Wicket  WaveMaker  ZK 
จาวาสคริปต์:  Ample SDK  Angular/AngularJS  Backbone.js  Chaplin.js  Closure  Dojo Toolkit  Ember.js  Ext JS  เจเควียรี  Meteor  MooTools  โหนดเจเอส  Prototype  React  Rico  script.aculo.us  Sencha Touch  SproutCore  Wakanda 
เพิร์ล:  Catalyst  Dancer  Mason  Maypole  Mojolicious  WebGUI 
พีเอชพี:  เค้กพีเอชพี  โค้ดอิกไนเทอร์  Fat-Free  FuelPHP  Gyroscope  Horde  Kohana  Laravel  Lithium  Midgard  MODX  Nette  Phalcon  PRADO  Qcodo  Silex  SilverStripe  Symfony  TYPO3  Xaraya  XOOPS  Yii  Zend Framework 
ไพทอน:  BlueBream  CherryPy  Django  Flask  Grok  Nevow  Pyjs  Pylons  Pyramid  Quixote  TACTIC  Tornado  เทอร์โบเกียร์  web2py  Webware  Zope 2 
Ruby:  Camping  Merb  Padrino  รูบีออนเรลส์  Sinatra 
Scala:  Lift  Play  Scalatra 
สมอลล์ทอล์ก:  AIDA/Web  Seaside 
ภาษาอื่น ๆ:  Application Express (พีแอล/เอสคิวแอล)  Grails (Groovy)  Kepler (Lua)  OpenACS (Tcl)  SproutCore (JavaScript-Ruby)  Yaws (Erlang)
ไครซิส

| ไครซิส |
| --- | --- |

ผู้พัฒนา: ไครเทก
ผู้จัดจำหน่าย: อิเล็กทรอนิกอาร์ต
กำกับ: Cevat Yerli 
แต่งเพลง: Inon Zur 
เอนจิน: CryEngine 2 (PC)  CryEngine 3 (เอกซ์บอกซ์ 360/เพลย์สเตชัน 3)
เครื่องเล่น: ไมโครซอฟท์ วินโดวส์, เพลย์สเตชัน 3, เอกซ์บอกซ์ 360
วางจำหน่าย: ไมโครซอฟท์ วินโดวส์ NA: 13 พฤศจิกายน 2007AU: 15 พฤศจิกายน 2007EU: 16 พฤศจิกายน 2007เอกซ์บอกซ์ 360 ทั่วโลก: 4 ตุลาคม 2011เพลย์สเตชัน 3 NA: 4 ตุลาคม 2011EU: 5 ตุลาคม 2011
แนว: เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่ง,
รูปแบบ: ผู้เล่นคนเดียว, ผู้เล่นหลายคน
ไครซิส (อังกฤษ: Crysis) เป็นวิดีโอเกมไซไฟเดินหน้ายิงมุมมองบุคคลที่ 1 ที่พัฒนาโดย ไครเทก และจัดจำหน่ายโดย อิเล็กทรอนิกอาร์ต เป็นเกมแรกของเกมไตรภาคตามที่วางแผนไว้ จัดจำหน่ายในประเทศไทยเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2550 โดย ไครซิส เป็นเรื่องสมมุติมีการค้นพบยานอวกาศของมนุษย์ต่างดาวที่เกาหลีเหนือ ผู้เล่นต้องรับบทเป็นทหารหน่วยปฏิบัติการพิเศษกองกำลังเดลตา ของกองทัพบกสหรัฐ ปฏิบัติการ เจก ดันน์ สวมบทเป็น โนแมด ใช้อาวุธที่ทันสมัย และมีชุดเกราะนาโน ได้ต่อสู้กับศัตรูที่เป็นทหารเกาหลีเหนือ และเอเลี่ยน ในภูมิประเทศป่าฝน อากาศแบบขั้วโลก ยานของมนุษย์ต่างดาว และ เรือบรรทุกเครื่องบินของกองทัพเรือสหรัฐ ได้ขับยานพาหนะตั้งแต่รถถังไปจนถึงเฮลิคอปเตอร์ เกมไครซิสได้รับความนิยมอย่างสูงเพราะมีภาพที่สวยงามและสมจริงเป็นอย่างมาก
ไครซิส ได้รับคะแนนจากนิตยสารพีซีเกมเมอร์ ถึง 98% นี่คือคะแนนที่สูงที่สุดเทียบเท่ากับเกม Half-Life 2 และ Sid Meier's Alpha Centauri เกมสปอต เว็บไซต์เกมชื่อดัง ให้คะแนน 9.5 เต็ม 10 อธิบายว่า "ง่ายๆ  เลยก็คือ เป็นหนึ่งในเกมเดินหน้ายิงที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่เคยสร้างมา " แต่ปัญหาที่สำคัญของเกมนี้คือใช้ทรัพยากรเครื่องสูงมาก เนื่องจากเป็นเกมที่ใช้พรีวิวเอนจิน "ไครเอนจิน 2" ซึ่งเป็นเกมเอนจินตัวใหม่ของไครเทก
เนื้อเรื่อง
ปี 2020 กองทัพเกาหลีเหนือนำกองทัพเข้ายึดเกาะ Lingshan ที่อยู่ในคาบสมุทรเกาหลี และเป็นหนึ่งในหมู่เกาะของประเทศฟิลิปปินส์ โดยในเกาะแห่งนั้นมีนักธรณีวิทยาจากสหรัฐอเมริกากำลังสำรวจอะไรบางอย่างในพื้นที่นั้นอยู่ Dr. David Rosenthai หัวหน้าทีมสำรวจได้เจออะไรบางอย่างที่ไม่เคยเจอมาก่อน และอาจทำให้โลกของเราเปลี่ยนแปลงไปตลอดกาล
ซึ่งนั่นทำให้เขาตัดสินใจส่งข้อความไปยัง Raptor Team กองกำลังรบพิเศษที่ตรึงกำลังรออยู่ภายนอกเกาะ หน้าที่ของพวกเขาคือช่วยสนับสนุนและปกป้องทีมสำรวจจากการขุดค้นสิ่งที่อยู่ในเกาะแห่งนี้ โดยมีสมาชิกในทีมคือ Nomad, Psycho, Aztec, Jester และ Prophet ที่เป็นหัวหน้าทีม
สมาชิกทั้งหมดได้รับชุด Nano Suit เทคโลยีใหม่ล่าสุดของกองทัพที่ช่วยเพิ่มความสามารถของร่างกายให้สูงขึ้นอย่างมหาศาล เช่นพละกำลัง ความแข็งแกร่ง ความเร็ว และยังสามารถล่องหนพรางตัวได้ด้วย และนี่เป็นงานแรกที่พวกเขาจะได้ใช้มัน
ดูเพิ่ม

Crysis: เว็บไซต์ผู้พัฒนา
Crysis: เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของ EA
โมด เก็บถาวร 2011-02-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เว็บไซต์ของเกมโปร  เก็บถาวร 2008-06-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เว็บไซต์ของไอจีเอ็น  เก็บถาวร 2011-03-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เว็บไซต์อย่างไม่เป็นทางการ  เก็บถาวร 2008-07-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
โคเรียส์เน็กซต์ท็อปโมเดล

| โคเรียส์เน็กซต์ท็อปโมเดล |
| --- | --- |

สร้างโดย: ไทรา แบงส์
พิธีกร:   ชัง ยุน จู 
ดนตรีแก่นเรื่องเปิด:   "Every Day Of The Week" (2)  "Timebomb" (3)  "Surface" (5) 
ประเทศแหล่งกำเนิด: เกาหลีใต้
จำนวนฤดูกาล: 5
จำนวนตอน: 65
การผลิต
ความยาวตอน: 60 นาที
ออกอากาศ
เครือข่าย: OnStyle
ออกอากาศ: 18 กันยายน 2010 – 1 พฤศจิกายน 2014
โคเรียส์เน็กซ์ท็อปโมเดล (เกาหลี: 도전 수퍼모델 코리아; อาร์อาร์: Do-jeon Supermodel Korea; คำแปล: Challenge Supermodel Korea; ตัวย่อ: KNTM; อังกฤษ: Korea's Next Top Model) เป็นรายการเรียลลิตี้โชว์ค้นหาสุดยอดนางแบบของประเทศเกาหลีใต้ โดยได้ซื้อลิขสิทธิ์มาจากรายการอเมริกาส์เน็กซต์ท็อปโมเดล ออกอากาศผ่านทางสถานีโทรทัศน์ช่อง ออนสไตล์ (OnStyle) ออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 18 กันยายน ค.ศ. 2010 และออกอากาศครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน ค.ศ. 2014
บุคคลที่เกี่ยวข้องกับรายการ

| ชื่อ | ชื่อ | ฤดูกาล> 1 | ฤดูกาล> 2 | ฤดูกาล> 3 | ฤดูกาล> 4 | ฤดูกาล> 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 장윤주 | ชัง ยุน-จู | กรรมการตัดสิน/พิธีกร | กรรมการตัดสิน/พิธีกร | กรรมการตัดสิน/พิธีกร | กรรมการตัดสิน/พิธีกร | กรรมการตัดสิน/พิธีกร |
| 이혜주 | อี ฮเย-จู | กรรมการตัดสิน | กรรมการตัดสิน | กรรมการตัดสิน | กรรมการตัดสิน | กรรมการตัดสิน |
| 로건 | โลแกน | กรรมการตัดสิน |  |  |  |  |
| 우종완 | อู จง-วัน | กรรมการตัดสิน  |  |  |  |  |
| 박형준 | พัก ฮย็อน-จุน | ครีเอทีฟ ไดเร็คเตอร์  |  |  |  |  |
| 정구호 | ช็อง คู-โฮ |  | กรรมการตัดสิน |  |  |  |
| 하상백 | ฮา ซัง-แพ็ก |  | ครีเอทีฟ ไดเร็คเตอร์ |  |  |  |
| 조선희 | โจ ซ็อน-ฮี |  | กรรมการตัดสิน  |  |  |  |
| 한상혁 | ฮัน ซัง-ฮย็อก |  |  | กรรมการตัดสิน |  |  |
| 최미애 | ชเว มี-แอ |  |  | โค้ชดูแล/กรรมการตัดสิน |  |  |
| 한혜연 | ฮัน ฮเย-ย็อน |  |  | โค้ชดูแล/กรรมการตัดสิน | โค้ชดูแล/กรรมการตัดสิน | โค้ชดูแล/กรรมการตัดสิน |
| 정욱준 | ช็อง กุก-จุน |  |  |  | กรรมการตัดสิน |  |
| 김원중 | คิม ว็อน-จุง |  |  |  |  | โค้ชดูแล/กรรมการตัดสิน |
ฤดูกาล

| ฤดูกาล | วันที่ออกอากาศ | ผู้ชนะเลิศ | รองชนะเลิศ | ผู้เข้าแข่งขัน (เรียงตามลำดับคนออก)  | จำนวนผู้แข่งขัน | ประเทศที่ได้ไป |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 18 กันยายน 2010 | อี จี-มิน | คิม นา-แร อี ยู-คย็อง | คิม ยู-รี, อี อึน-ย็อง, ชิน ย็อง-อึน และ ซ็อก ดัน-บี, คิม เย-จี, ซ็อน ฮเย-ลิม, แพ็ก อิล-ฮง และ คิม ฮโย-คย็อง, คิม มิน-ซ็อน, โอ ฮเย-จี, พัก ดู-ฮี | 14 | ปารีส |
| 2 | 9 กรกฎาคม 2011 | จิน จ็อง-ซ็อน | พัก ซึล-กี | ยุน ยู-จิน, อี อึน-ซุก, โค จ็อง-ซ็อน, พัก โซ-ย็อน และ เจนนี่ ฟุกล์ซาง, ชเว จี-ฮเย, โค อึน-บี, อี ซุง-ซิล, อี ซ็อน-ย็อง และ อี ซง-อี, อึม ยู-จ็อง, อี เจนนี่ และ ซง แฮ-นา | 15 | ไซปัน นิวยอร์ก |
| 3 | 21 กรกฎาคม 2012 | ชเว โซ-รา | คิม จิน-คย็อง | มิน แฮ-ริน และ คว็อน ดา-มิน และ ช็อง ฮัน-โซล, อี ซึล-กี, จี โซ-ย็อน, ชัง มี-ริม, ฮอ กย็อน-ฮี, ยุน อึน-ฮวา, ชเว ฮัน-บิท, ฮง จี-ซู, ชเว เซ-ฮี, คัง โช-ว็อน, อี มิน-จ็อง, อี นา-ฮย็อน และ โค โซ-ฮย็อน, ยอ ย็อน-ฮี  | 18 | เสียมราฐ นครโฮจิมินห์ หมูยแน้ |
| 4 | 21 กรกฎาคม 2013 | ชิน ฮย็อน-จี | ช็อง โฮ-ย็อน ฮวัง ฮย็อน-จู | อัน ฮเย-จิน และ โค อึน-บี, ซ็อก อิล-มย็อง, โช อึน-แซม, คิม อึน-แฮ และ ซอ ย็อง-แช, รยู เย-รี, คิม ซี-ว็อน, อิม ฮย็อน-จู, ช็อง ฮา-อึน, คิม ฮเย-อา และ พัก ชิน-แอ | 15 | ภูเก็ต ลาสเวกัส |
| 5 | 16 สิงหาคม 2014 | ฮวัง กี-พึม | อี ชึล-อู ฮัน ซึง-ซู | ชเว จี-อิน, ช็อง โซ-ฮย็อน, ช็อง ด็อง-กยู, ชิน แจ-ฮย็อก, ฮัน จี-อัน, คิม ซึง-ฮี, คิม จ็อง-ฮุน, คิม แย-ลิม และ พัง แท-อึน, ชเว จ็อง-จิน, ช็อง ยง-ซู, คิม มิน-จ็อง และ ฮย็อน จี-อึน | 16 | โทรอนโต |
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ของ KNTM2
เว็บไซต์ของ KNTM3 เก็บถาวร 2012-07-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เว็บไซต์ของ KNTM4 เก็บถาวร 2013-08-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เว็บไซต์ของ KNTM5 Guys & Girls เก็บถาวร 2015-02-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
อาแล็ง การ์ป็องตีเย

| อาแล็ง เฟรเดริก การ์ป็องตีเย |
| --- | --- |
เกิด:  (1933-08-11) 11 สิงหาคม ค.ศ. 1933 (91 ปี) ตูลูส จังหวัดโอต-การอน
มีชื่อเสียงจาก: การซ่อมลิ้นหัวใจไมทรัล
รางวัล: Prix mondial Cino Del Duca (1996), Medallion for Scientific Achievement (2005), รางวัลแลสเกอร์ (2007)
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
สาขา: ศัลยศาสตร์หัวใจ
สถาบันที่ทำงาน: มหาวิทยาลัยปีแยร์และมารี กูรี
 
อาแล็ง เฟรเดริก การ์ป็องตีเย (ฝรั่งเศส: Alain Frédéric Carpentier, เกิด 11 สิงหาคม 1933) เป็นศัลยแพทย์หัวใจชาวฝรั่งเศส ซึ่งได้รับการยอมรับจากประธานสมาคมศัลยศาสตร์ทรวงอกอเมริกันให้เป็นบิดาแห่งการซ่อมลิ้นหัวใจไมทรัลยุคปัจจุบัน เขาเป็นที่รู้จักดีจากการพัฒนาและสร้างความนิยมแก่เทคนิกการซ่อมแซมลิ้นหัวใจไมทรัลจำนวนหนึ่ง ในปี 1996 เขาเป็นผู้ทำการซ่อมแซมลิ้นหัวใจไมทรัลด้วยวิธีรุกรานต่ำ (minimally invasive) เป็นครั้งแรกของโลก และในปี 1998 เขาได้ทำการซ่อมแซมลิ้นหัวใจไมทรัลด้วยโปรโตไทป์ของหุ่นยนต์ผ่านัดดาวินชีเป็นครั้งแรก ในปี 2007 เขาได้รับรางวัลแลสเกอร์
เขาจบการศึกษาวุฒิแพทยศาสตรบัณฑิตจากมหาวิทยาลัยปารีสในปี 1966 และวุฒิ PhD จากมหาวิทยาลัยเดิมในปี 1975 และเป็นศาสตราจารย์ประจำอยู่ที่มหาวิทยาลัยปีแยร์และมารี กูรี ต่อมาในทศวรรษ 1980s เขาได้ตีพิมพ์ชิ้นงานสำคัญเกี่ยวกับการซ่อมแซมลิ้นหัวใจไมทรัลในชื่อ การแก้แบบฝรั่งเศส (The French Correction) ในปัจจุบันเขาเป็นศาสตราจารย์รับเชิญของวิทยาลัยแพทยศาสตร์เมาท์ซีนายในนครนิวยอร์ก และเป็นหัวหน้าภาควิชาศัลยศาสตร์หัวใจและหลอดเลือดประจำ Hôpital Européen Georges-Pompidou ในปารีส เมื่อปี 1986 เขาร่วมกับ Gilles Dreyfus ในการทำการผ่าตัดเปลี่ยนหัวใจเทียมเป็นครั้งแรกในยุโรป
การ์ป็องตีเยได้รับการคัดเลือกเป็นสมาชิกสถาบันวิทยาการฝรั่งเศส และเป็นสมาชิกคณะกรรมการบริหารของมูลนิธิหัวใจโลก รวมถึงได้รับรางวัลมากมาย รวมถึง Prix mondial Cino Del Duca (1996), สมาคมศัลยศาสตร์ทรวงอกอเมริกัน (AATS) รางวัลเหรียญ Medallion for Scientific Achievement (2015) ซึ่งเขาเป็นผู้รับเหรียญคนที่ห้าในประวัติศาสตร์ ในการเดียวกันนี้ AATS ยังเชิดชูเกียรติเขาว่าเป็น "หนึ่งในผู้ใจบุญทางการแพทย์แนวหน้าที่สุดคนหนึ่งของโลก เป็นผู้ก่อตั้งศูนย์โรคหัวใจแห่งแรกในเวียดนาม [...] ซึ่งมีการผ่าตัดหัวใจแบบเปิดกว่า 1,000 ครั้งต่อปี นอกจากนี้ยังก่อตั้งโครงการผ่าตัดหัวใจใน 17 ประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศสในแอฟริกา" ในเดือนตุลาคม 2001 เขาได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตแพทยศาสตร์และศัลยศาสตร์ (Honorary Doctor of Medicine and Surgery) จากมหาวิทยาลัยปาวีอา
โครงการแมนแฮตตัน

สำหรับเกาะแมนแฮตตัน ดูที่ แมนแฮตตัน
| โครงการแมนแฮตตัน |
| --- | --- |
ทรินิตีในโครงการแมนแฮตตัน เป็นการทดลองอาวุธนิวเคลียร์ครั้งแรก
ประจำการ: ค.ศ.1942–1946
ปลดประจำการ: 15 สิงหาคม ค.ศ.1947
ประเทศ:  United States  United Kingdom  Canada
เหล่า: U.S. Army Corps of Engineers
กองบัญชาการ: Oak Ridge, Tennessee, สหรัฐ
วันสถาปนา: 13 สิงหาคม ค.ศ.1942
ปฏิบัติการสำคัญ: การบุกครองอิตาลีของฝ่ายสัมพันธมิตร ปฏิบัติการโอเวอร์ลอร์ด การบุกครองเยอรมนีของสัมพันธมิตรตะวันตก การทิ้งระเบิดนิวเคลียร์ที่ฮิโรชิมะและนางาซากิ การยึดครองญี่ปุ่น
ผู้บังคับบัญชา
ผบ. สำคัญ: James C. Marshall Kenneth Nichols
เครื่องหมายสังกัด
โครงการแมนแฮตตันที่เป็นตราบนไหล่: 
ตราโครงการแมนแฮตตัน (ไม่ทางการ): 
เครื่องเร่งอนุภาค ที่ใช้ในโครงการแมนแฮตตัน เพื่อพัฒนาระเบิดปรมาณู. สร้างในปี ค.ศ. 1937 ปัจจุบันตั้งแสดงอยู่ที่ พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ กรุงลอนดอน
โครงการแมนแฮตตัน (อังกฤษ: Manhattan Project หรือชื่อที่เป็นทางการ Manhattan Engineering District) เป็นความพยายามในการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ของสหรัฐ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง โดยได้รับความช่วยเหลือจากสหราชอาณาจักรและประเทศแคนาดา
การวิจัยนำโดยนักฟิสิกส์ชาวอเมริกัน เจ. รอเบิร์ต ออปเพนไฮเมอร์ และอยู่ใต้การดูแลของนายพล Leslie R. Groves ที่ห้องปฏิบัติการในบริเวณลอสอาลาโมส รัฐนิวเม็กซิโก หลังสหรัฐค้นพบว่าพรรคนาซีเยอรมันกำลังสร้างอาวุธคล้าย ๆ กันอยู่
โครงการแมนแฮตตันได้ออกแบบและทดสอบระเบิดนิวเคลียร์ 3 ลูกใน ค.ศ. 1945 ลูกแรกอยู่ใน แผนปฏิบัติการทรินนิที (Trinity) ทดสอบเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม มีขึ้นในทะเลทรายใกล้เมืองอลามากอร์โด, รัฐนิวเม็กซิโก ลูกที่สองคือระเบิดนิวเคลียร์ ลิตเติลบอย (Little Boy) ระเบิดวันที่ 6 สิงหาคม ที่เมืองฮิโรชิมะ จักรวรรดิญี่ปุ่น และลูกสุดท้ายคือ แฟตแมน (Fat Man) ระเบิดวันที่ 9 สิงหาคม ที่เมืองนางาซากิ   จักรวรรดิญี่ปุ่น การทิ้งระเบิดสองลูกสุดท้ายที่ญี่ปุ่นนั้น นำไปสู่การสิ้นสุดของสงครามโลกครั้งที่สองในภูมิภาคเอเชีย
โครงการแมนแฮตตันก่อให้เกิดการจ้างงานกว่า 130,000 คน และใช้เงินลงทุนไปในขณะนั้น 2 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งเทียบเป็นค่าของเงินใน ค.ศ. 2004 จะมีค่าประมาณ 2 หมื่นล้านดอลลาร์
ที่มาของโครงการ

โครงการแมนแฮตตันเป็นความพยายามในการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ของสหรัฐในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองที่ห้องปฏิบัติการในบริเวณลอสอาลาโมส รัฐนิวเม็กซิโก โดยได้รับความช่วยเหลือจากสหราชอาณาจักรและประเทศแคนาดา การวิจัยนำโดยนักฟิสิกส์ชาวอเมริกัน J. Robert Oppenheimer และอยู่ใต้การดูแลของนายพล Leslie R. Groves หลังสหรัฐค้นพบว่าพรรคนาซีเยอรมันกำลังสร้างอาวุธคล้าย ๆ กันอยู่
การเลือกสถานที่

นายพลโกรฟส์เสนอกับออปเพนไฮเมอร์ว่า "การศึกษาปัญหาทั้งหมดที่เกี่ยวกับการออกแบบ และการสร้างระเบิดปรมาณูจะต้องทำในสถานที่ซึ่งอยู่ห่างไกลออกไปจากเมืองหรือหมู่บ้านใด ๆ จะต้องลึกลับมากกว่าสถานที่สำหรับผลิตพลูโตเนียมและยูเรเนียม 235" โกรฟส์จึงได้เสนอสถานที่แห่งหนึ่งแก่ออปเพนไฮเมอร์ นั่นคือที่ดินทางตอนเหนือของรัฐนิวเม็กซิโก ซึ่งอยู่สูงเหนือระดับน้ำทะเลถึง 7200 ฟุต ในบริเวณนั้นมีโรงเรียนเล็กสำหรับเด็กโรงเรียนหนึ่ง บริเวณนี้อยู่บนที่สูงที่เรียกว่า “เมซา" (mesa)  ซึ่งมีลักษณะคล้ายภูเขาที่สูงชันแต่มียอดราบป้านเป็นบริเวณกว้าง ที่นี่มีบ้านทำด้วยไม้บ้าง ด้วยหินบ้าง มีเพียงสิบกว่าหลังที่ครูใช้อาศัยอยู่ อาคารเรียนมีเพียง 2-3 หลังเท่านั้น ไกลออกไปทางทิศตะวันตกมีเนินเขาเจเมสซึ่งดูเขียวชอุ่มล้อมรอบเมซาอีกลูกหนึ่งทางทิศตะวันออก  พื้นดินดูคล้ายกับหยุดอยู่แค่นั้นเพราะเป็นเขตปลายสุดของที่ราบเมซา ลึกลงไปเบื้องล่างเป็นทะเลทรายที่กว้างยาวเหยียดออกไปสุดลูกหูลูกตา ดูเป็นทิศทัศน์ที่ว่างเปล่าเต็มไปด้วยทราย มีหญ้าแห้งปกคลุมอยู่เป็นหย่อม ๆ มองไกลออกไปข้างหน้าจะเห็นแถบสีเขียวที่โค้งวกวนไปมาตามแนวแม่น้ำริโอ แกรนด์ นอกจากนี้ยังมีหมู่บ้านที่เก่าแก่อยู่เป็นหย่อม ๆ ในแถบสีเขียวนี้มีถนนแคบ ๆ ไต่ขึ้นไปตามขอบภูเขาเพื่อใช้เป็นเส้นทางติดต่อจากหมู่บ้านในหุบเขาริโอแกรนด์ไปยังโรงเรียนบนเมซา เมืองที่ใกล้ที่สุดคือ แซนตาเฟ (Santa Fe) อยู่ไกลออกไปประมาณ 40 ไมล์ ที่นี่ไกลจากทางรถไฟถึง 60 ไมล์ ดังนั้นโรงเรียนลอสอาลาโมส (Los Alamos) นี้อยู่เปล่าเปลี่ยวและโดดเดี่ยวเหมาะแก่การเลือกเป็นสถานที่สำหรับโครงการแมนแฮตตันที่สุด
การเริ่มโครงการ

พฤศจิกายน ค.ศ. 1942  โครงการเข้าซื้อที่ดินของโรงเรียนนี้ และให้ทหารช่างหน่วยก่อสร้างเริ่มสร้างบ้านพักและห้องทดลองในบริเวณนั้นทันที ในการสร้างห้องทดลอง ผู้ก่อสร้างได้ทำตามคำแนะนำของนักวิทยาศาสตร์ ด้วยเหตุนี้จึงมีบ่อยครั้งที่ไม่มีความกระจ่างชัดเพราะนักวิทยาศาสตร์ไม่กล้าให้เหตุผลว่าอาคารนั้น ๆ สร้างเพื่อวัตถุประสงค์อะไร เพราะจะต้องปกปิดเป็นความลับ เมื่อวิศวกรสร้างตึกแล้วเสร็จนักวิทยาศาสตร์ต้องการตึกใหม่อีก และนี่คือสาเหตุให้เมืองที่ลึกลับที่สุดของเมืองเริ่มขยายใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็ว
นักวิทยาศาสตร์จากเมืองของสหรัฐและอังกฤษได้เดินทางไปอยู่ในเมืองใหม่นี้ และหายตัวไปจากโลกภายนอกเป็นเวลา 2 ปีครึ่งที่เมืองนี้โดยไม่ปรากฏในแผนที่ สถานที่นี้จึงดูคล้ายไม่ใช่เป็นส่วนหนึ่งของรัฐนิวเม็กซิโก และประชาชนที่อาศัยอยู่ไม่มีสิทธิ์ออกเสียงเลือกตั้ง สำหรับบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้อง เมืองนี้จะไม่มีอยู่ในโลกเลย  แต่สำหรับบุคคลที่อาศัยอยู่ในสถานที่นี้รู้จักในนามของ "ลอสอาลาโมส" สำหรับเพื่อนและครอบครัวของนักวิทยาศาสตร์เขียนดหมายติดต่อมาได้ที่ตู้ ป.ณ. ที่ 1663 เมืองซานตาเฟ
ตึกทุกหลังในลอสอาลาโมสทาด้วยสีเขียวเพื่อให้กลมกลืนกับหญ้าและต้นไม้ในบริเวณนั้น ในเวลากลางคืนไม่มีแสงไฟตามถนน ดังนั้นเครื่องบินข้าศึกจะค้นหาเมืองลึกลับนี้ยากมาก
รั้วลวดหนามที่ล้อมบริเวณลอสอาลาโมสมีไว้เพื่อกั้นคนภายนอกไม่ให้เข้า และกั้นคนภายในไม่ให้ออก แต่เด็กส่วนมากทราบว่ามีรูโหว่ที่รั้วที่ใดบ้าง และบางครั้งก็บอกบิดามารดาให้เข้าออกทางนั้น นอกรั้วชั้นแรกมีรั้วชั้นที่สอง เท่าที่ทราบไม่มีรูโหว่เลย เมืองนี้มีประตูใหญ่ 2 ประตู ประตูทางตะวันตกมุ่งไปสู่เนินเขาเจเมส (Jemes) และประตูทางตะวันออกหันสู่ถนนที่เริ่มจากยอดที่ราบสูงคดเคี้ยวไปมาลงไปสู่ทะเลทรายและหุบเขาริโอแกรนด์ (Rio Grande) ประตูทั้งสองมียามเฝ้าอย่างแข็งแรง แม้แต่เด็กก็ไม่สามารถเข้าหรือออกจากลอสอาลาโมสได้โดยปราศจากการแสดงบัตรผ่านที่อนุญาตให้เข้าและออกบริเวณต่อยามเฝ้าประตูก่อน จึงนับเป็นการเล่นสำคัญอันหนึ่งของเด็กที่จะซ่อนตัวอยู่ต่ำ ๆ ในรถที่ผ่านประตูและพยายามเข้ามาอีกโดยไม่ต้องแสดงบัตรผ่าน
การคุ้มกันอย่างเข้มงวด

เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยผู้ซึ่งรับผิดชอบต่อการป้องกันความลับของลอสอาลาโมส จะเปิดไปรษณียภัณฑ์ทุกอย่างอ่านเพื่อให้แน่ใจว่าคนในลอสอาลาโมสจะไม่เขียนถึงสิ่งที่ลึกลับนี้ มีอยู่ครั้งหนึ่งที่นักฟิสิกส์ผู้หนึ่งซึ่งชอบเล่นตลกได้เขียนจดหมายโดยใช้รหัสพิเศษของเขาเกี่ยวกับการส่งข่าวความลับและก็ได้ส่งคำอธิบายรหัสแก่เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยด้วย มีเรื่องเล่าว่าบางครั้งนักฟิสิกส์คนนี้เขียนเป็นภาษาจีน ด้วยเหตุนี้ต่อมาเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยได้ประกาศว่าคนในลอสอาลาโมสจะต้องเขียนจดหมายด้วยภาษาที่รู้จักกันดี เช่น อังกฤษ สเปน ฝรั่งเศส และอิตาลีเท่านั้น
เวลาทำงานที่นี่เริ่ม 8 โมงเช้า เมื่อทุกคนมาพร้อมกันที่ประตูทางเข้าแล้วแสดงบัตรผ่านต่อยามประตู ทุกคนจะติดบัตรผ่านที่เสื้อของเขา นักวิทยาศาสตร์ใช้บัตรสีขาว ส่วนคนงานอื่น ๆ ใช้บัตรสีน้ำเงิน บัตรผ่านสีน้ำเงินแสดงว่าผู้ที่ติดจะไม่ได้รับการบอกเล่าถึงสิ่งที่ลึกลับเลย
ในปลายฤดูร้อนปี ค.ศ. 1944 นักวิทยาศาสตร์ชั้นนำของสหรัฐและจากประเทศต่าง ๆ ได้มาอาศัยรวมกันในเมืองที่มีการเฝ้ายามกันอย่างแน่นหนา ภายใต้การปกครองที่เป็นระเบียบแบบแผน ภายหลังเมื่อสงครามสงบลงแล้ว มีรายงานเกี่ยวกับความเจริญก้าวหน้าของงานวิทยาศาสตร์ว่าด้วยอะตอมระหว่างสงครามเขียนไว้ตอนหนึ่งว่า "ตอนปลายปี ค.ศ. 1944 เมืองลอสอาลาโมสเต็มไปด้วยดาราทางวิทยาศาสตร์"
ในกลุ่มดาราทางวิทยาศาสตร์เหล่านี้มีหลายคนที่ยังพูดภาษาอังกฤษไม่ชัด ทุกคนดูเหมือนจะอยู่ในสภาพที่ครุ่นคิดอยู่ตลอดเวลา นักวิทยาศาสตร์กลุ่มนี้มีบุคคลที่ได้กล่าวถึงมาแล้ว เช่น เอนรีโก แฟร์มี, เอมิลิโอ เซอเกร, เฮอร์เบิร์ท แอนเดอร์สัน และรอเบิร์ต ออปเพนไฮเมอร์ เป็นต้น
เจ.รอเบิร์ต ออปเพนไฮเมอร์ หรือที่เพื่อน ๆ เรียกเขาว่าออพพี (Oppie) เป็นผู้อำนวยการการวิจัยที่ลอสอาลาโมส และเป็นผู้นำของการทำงานด้วย เขาจะเดินวนไปมาระหว่างนักวิทยาศาสตร์ และโดยวิธีการอันเงียบ ๆ นี้ เขามักชอบพูดในเชิงถามซึ่งดูคล้าย ๆ กับไม่ได้ตั้งปัญหาถาม พยายามเรียนรู้เกี่ยวกับงานทั้งหมด จากการทำความสนิทสนมกับทุกคนและจากความสนใจในความเป็นอยู่ทุกสิ่งทุกอย่างนี่เองที่ทำให้ทุกคนมีความปรารถนาที่จะทำดีที่สุด ความสำเร็จส่วนมากก็เพราะวิธีการของออปเพนไฮเมอร์นี้เอง
ทั้งแฟร์มีและออพพีมาถึงลอสอาลาโมสโดยมีผู้คุ้มกันส่วนตัวอย่างดี หลังจากที่นายพลโกรฟส์ได้รับคำสั่งให้เป็นหัวหน้าโครงการแมนแฮนตัน ดิสทริกส์เพียงไม่นาน เขาได้ส่งผู้คุ้มกันไปประจำตัวนักวิทยาศาสตร์ที่มีชื่อเสียงประมาณ 6 คน ซึ่งเป็นวิธีหนึ่งในหลายวิธีที่เขาจะป้องกันนักวิทยาศาสตร์ชั้นนำทางด้านพลังงานอะตอม ผู้คุ้มกันจะติดตามนักวิทยาศาสตร์ไปทุกหนทุกแห่งเมื่ออยู่นอกลอสอาลาโมส โดยเฉพาะต้องระมัดระวังเป็นพิเศษที่จะไม่ให้นักวิทยาศาสตร์เดินทางคนเดียวหรือเดินคนเดียวในเวลากลางคืน ในลอสอาลาโมส เมืองที่มีการคุ้มกันอย่างแข็งแรง แฟร์มีและออพพีสามารถเดินไปไหนมาไหนได้โดยไม่ต้องมีผู้คุ้มกัน แต่เมื่อเขาเดินทางไปที่อื่นผู้คุ้มกันจะติดตามไปทุกหนทุกแห่ง
บุคคลในโครงการแมนแฮตตัน

ในขณะนั้นเมื่อมีใครเอ่ยถึงออปเพนไฮเมอร์ ทุกคนจะนึกถึงชายวัย 38 ปี ผู้เป็นหัวหน้าทีมวิทยาศาสตร์ในโครงการแมนแฮตตัน ที่ได้รวบรวมนักฟิสิกส์ นักเคมี และวิศวกรระดับสุดยอดนับ 6,000 คน มาสร้างระเบิดปรมาณู เพื่อยุติสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยให้มาทำงานร่วมกันที่ลอสอาลาโมสในรัฐนิวเม็กซิโก อย่างลับสุดยอด คือ ไม่ให้ฝ่ายเยอรมนีรู้อย่างเด็ดขาด ว่าฝ่ายสัมพันธมิตรกำลังสร้างระเบิดมหาประลัย และให้กองทัพนักวิทยาศาสตร์ทำงานร่วมกับกองทัพทหารอย่างใกล้ชิด อย่างหนัก และอย่างรวดเร็ว และทุกคนก็ประจักษ์ว่าเขาคือ บุคคลเดียวเท่านั้นที่สามารถประคับประคองและประสานความแตกต่างระหว่างความคิดเห็น อย่างเสรีของบรรดานักการเมืองและนักวิชาการกับความลับของทหารได้ เช่น เวลา ฮันส์ เบเทอ ขัดแย้งกับเออร์เนสต์ ลอว์เรนซ์ และEdward Teller (บิดาของระเบิดไฮโดรเจน) เขาต้องเก่งพอที่จะตัดสินได้ว่า เทคนิคใดเหมาะสม และเป็นไปได้ หรือเวลาประธานาธิบดีแฮร์รี เอส. ทรูแมนขัดแย้งกับ J. Edgar Hoover แห่งเอฟบีไอ และนายพล Leslie Groves ผู้เป็นหัวหน้าโครงการแมนแฮตตัน เขาต้องถูกมะรุมมะตุ้มด้วยกระสุนวาจาจากบุคคลเหล่านี้ตลอดเวลาทำงาน และเขาก็ตระหนักว่า ถึงจะเป็นนักวิชาการที่เก่ง แต่อำนาจทางการเมืองก็เหนือกว่า ฉะนั้นเมื่อใดที่ทั้งสองข้างปะทะกัน นักวิชาการก็ต้องถอย
การทดลองระเบิดปรมาณูครั้งแรก

ในที่สุด เมื่อถึงวันที่ 16 กรกฎาคม ค.ศ. 1945 เวลา 05.30 น. ระเบิดปรมาณูลูกแรกของโลกก็ระเบิดที่กลางทะเลทรายในรัฐนิวเม็กซิโกห่างจากลอสอาลาโมสไปทางใต้เกือบ 200 ไมล์ เพื่อทดสอบว่าระเบิดปรมาณูจะระเบิดจริงตามทฤษฎีของนักวิทยาศาสตร์หรือไม่ และทันทีที่เห็นควันรูปดอกเห็ดขนาดใหญ่ปรากฏขึ้น พบว่าระเบิดมีพลังมากกว่าที่นักวิทยาศาสตร์หวังไว้มาก นอกจากนั้นมีแสงสว่างจ้าเกิดขึ้นด้วย สว่างจนเด็กหญิงตาบอดที่อยู่ห่างหลายไมล์เห็นแสงระเบิดได้ในลอสอาลาโมส ผู้ที่ยังไม่หลับรู้ว่ามีแสงสว่างอันแปลกประหลาดนี้เกิดขึ้น
หลังการทดลองนายทหารชั้นนายพลผู้หนึ่งได้เขียนรายงานถึงกระทรวงกลาโหม (War Department) อธิบายถึงการระเบิดโดยเริ่มว่า "เริ่มแรกของการระเบิดเมืองทั้งหมดสว่างจ้าด้วยแสงสว่างกว่าดวงอาทิตย์ตอนเที่ยงหลายเท่า แสงนี้มีสีทอง ม่วง และน้ำเงิน สอดส่องและแทรกไปทั่วทุกหุบเขาและซอกเขาต่าง ๆ จนดูสว่างไสวงดงามอย่างที่บรรยายออกมาเป็นคำพูดไม่ได้ ต่อจากนั้นประมาณ 30 วินาทีแรงอัดอากาศก็เกิดขึ้นอย่างรุนแรงและทันทีทันใด ติดตามด้วยเสียงหนักแน่นติดต่อกัน ขณะเดียวกันนั้นกลุ่มเมฆใหญ่มหึมาก็ลอยขึ้นสู่เบื้องบน การระเบิดทำให้เกิดหลุมขนาดใหญ่ตรงจุดระเบิด เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณครึ่งไมล์ ทรายตามผิวหลุมหลอมละลาย และเมื่อทรายแข็งตัวอีกหลุมนั้นก็ถูกฉาบด้วยแผ่นแก้ว"
ออปเพนไฮเมอร์ผู้ชอบอ่านกวีนิพนธ์ภาษาสันสกฤตก็ได้เอ่ยคำอุทานจากวรรณคดีภควัทคีตาว่า “ I have become Death the shatterer off worlds.” จากนั้นไม่นาน James Frank (รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ ค.ศ. 1925) และ Leo Szilard (ผู้ให้กำนิดความคิดเรื่อง fission) ได้เสนอให้เขาจัดงานแสดงการระเบิดของระเบิดปรมาณูให้โลกดูเพื่อขู่ให้ญี่ปุ่นยอมแพ้สงคราม แต่เขาตัดสินใจให้ทิ้งระเบิดปรมาณูลงที่เมืองในญี่ปุ่นแทน หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เขายังทำงานกับสำนักงานพลังงานปรมาณูแห่งชาติ (Atomic Energy Commission : AEC) ในฐานะที่ปรึกษา และในปี ค.ศ. 1948 เขาได้รับการยกย่องขึ้นหน้าปกนิตยสาร Time อีกด้วย