stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ประวัติศาสตร์เวียดนาม
สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม

พ.ศ. 2516  มีการเจรจาหยุดยิงกันที่ปารีส แต่สงครามดำเนินต่อไปเรื่อยๆ ในที่สุดเวียดนามใต้ ก็แพ้ฝ่ายคอมมิวนิสต์  และมีการจัดตั้ง
รัฐบาลชั่วคราวขึ้นปกครองประเทศ  ในที่สุด  เมื่อ พ.ศ. 2518 เวียดนามเหนือสามารถรวมเวียดนามทั้งสองเข้าเป็นประเทศเดียวกัน ใช้ชื่อประเทศใหม่ว่า สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม
ทางด้านเศรษฐกิจรัฐมุ่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานรองรับการเจริญในอนาคต  เช่น  ตั้งเขตเสรีเศรษฐกิจพิเศษตามเมืองสำคัญต่างๆ ปรับ-
ปรุงท่าเรือ และสนามบินนานาชาติ  ส่งเสริมการต่อเรือสินค้าขนาดใหญ่  พัฒนาผลิตกระแสไฟฟ้า  ปรับปรุงโรงไฟฟ้าทั่วประเทศ  นอกจากนี้ยังส่งเสริม
การลงทุนกับชาวต่างชาติ  เช่นสิงคโปร์ ไต้หวัน เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น
กลองมโหระทึกสำริด ศิลปะวัฒนธรรมดงเซิน
อาณาเขตของอาณาจักรวันลาง นำโดยราชวงศ์ห่งบ่าง
ศาลเจ้าของหลัก ล็อง เกวิน ที่ฟู้เถาะ
แผนที่รัฐน่านเย่ว์หรือนามเวียด
สองพี่น้องตระกูลจึง ขี่ช้างเข้าสู้กับกองทัพของจีน
เจดีย์วัดเจิ๊นโกว๊ก (Trấn Quốc Pagoda, 鎭國寺) เป็นวัดที่เก่าแก่ที่สุดในเมืองฮานอย (ลองเบียน) สร้างขึ้นในสมัยของจักรพรรดิลี้นัมเด๊ในค.ศ. 544
เจดีย์เสาเดียว (Chùa Một Cột) ที่เมืองฮานอย สร้างในรัชสมัยจักรพรรดิลี้ไท้ตง ในสมัยราชวงศ์ลี้พุทธศาสนามหายานได้รับการสนับสนุน
ป้อมปราการเตยโดสมัยราชวงศ์โห่
พระจักรพรรดิเล ทั้ญ ตง
เวียดนามประมาณค.ศ. 1650 ตระกูลจิ่ญปกครองเวียดนามภาคเหนือ ตระกูลเหงียนปกครองเวียดนามภาคกลาง ในขณะที่เวียดนามภาคใต้ยังคงเป็นดินแดนของอาณาจักรจามปาและอาณาจักรเขมร
ภาพวาดเมืองฮอยอันโดยพ่อค้าชาวญี่ปุ่น
อนุเสาวรีย์พระจักรพรรดิกวางจุง หรือเหงียนเหวะ
แผนที่เวียดนาม สีน้ำเงิน: ดินแดนที่เหงียนเหวะปกครอง ในขณะที่เหงียนญัค ปกครองสีเหลือง  สีเขียว:ปกครองโดย เหงียน ฟุก อั๊ญ
ยุทธการที่หง็อกฮ่อยด๊งซา (Battle of Ngọc Hồi and Đống Đa)
ฉลองพระองค์จักรพรรดิและจักรพรรดินีสมัยราชวงศ์เหงียน
กองทัพฝรั่งเศสเข้ายึดเมืองไซ่ง่อนในค.ศ. 1859
เครื่องในหมูเสียบไม้พม่า

| --- | --- |

ชื่ออื่น: แวะต้าโดะโท่
แหล่งกำเนิด: ประเทศพม่า
ผู้สร้างสรรค์: ชาวพม่าเชื้อสายจีน
ส่วนผสมหลัก:   เครื่องในหมู  ซีอิ๊ว 
จานอื่นที่คล้ายกัน: กวยจั๊บ, เซ็กบา, ฟ้าเลิ้ว, โหลวเหมย์
 ตำราอาหาร: เครื่องในหมูเสียบไม้พม่า
เครื่องในหมูเสียบไม้พม่า หรือ แวะต้าโดะโท่ (พม่า: ဝက်သားတုတ်ထိုး, ออกเสียง: [wɛʔθádoʊ̯ʔtʰó]; แปลว่า หมูเสียบไม้) ในประเทศไทยเป็นที่รู้จักในชื่อ หมูจุ่มพม่า หรือ หมูซีอิ๊วเสียบไม้ คือเครื่องในหมูหั่นเป็นชิ้นเสียบด้วยไม้ตุ๋นในน้ำแกงซีอิ๊ว เคียงด้วยน้ำจิ้ม กระเทียม และพริกสด เป็นอาหารข้างทางที่ได้รับความนิยมของประเทศพม่า มีลักษณะใกล้เคียงกับกวยจั๊บของประเทศไทย และเซ็กบาของประเทศอินโดนีเซีย
อาหารชนิดนี้เกิดขึ้นครั้งแรกที่ย่านคนจีนในกรุงย่างกุ้ง ก่อนแพร่หลายไปตามหัวเมืองอื่น มีหลักฐานอ้างอิงถึงการดำรงอยู่ของอาหารชนิดนี้ ปรากฏในการ์ตูนซึ่งเขียนโดยบะจ้าน (ဘဂျမ်း) เมื่อ พ.ศ. 2484 ร้านค้าที่จำหน่ายแวะต้าโดะโท่จะถูกรายล้อมด้วยลูกค้าที่นั่งล้อมวงตามธรรมเนียมร้านอาหารข้างถนนของพม่า โดยจะรับประทานเครื่องในหมูเสียบไม้เคียงกับน้ำซุป น้ำจิ้ม พริกสด และกระเทียม ในประเทศไทยสามารถพบอาหารชนิดนี้ได้ในชุมชนชาวพม่า เช่น อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก อำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี และเขตบางบอน กรุงเทพมหานคร
แวะต้าโดะโท่ มีวัตถุดิบหลักคือเครื่องในหมูหั่นชิ้นเสียบไม้ ได้แก่ ตับ หัวใจ ไส้ ไต ม้าม ปอด รวมไปถึงหนังหมู หูหมู กระดูกอ่อน และลิ้น โดยต้องนำวัตถุดิบเหล่านี้ไปต้มให้สุกในกระทะใบบัวเสียก่อน จากนั้นจึงนำเครื่องในหมูเสียบไม้ไปตุ๋นกับน้ำแกงซึ่งทำจากซีอิ๊ว อ้อย ผงเครื่องเทศ ใบกระวาน ขิง ซอสหอยนางรม และสมุนไพรต่าง ๆ เช่น สะระแหน่ ตะไคร้ ผักชี และโหระพา เพื่อดับคาว
ระเบียงภาพ

แวะต้าโดะโท่ในประเทศพม่า
แวะต้าโดะโท่ในประเทศพม่า
"หมูจุ่มพม่า" ในอำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี
เกว็นโดลีน รัวอีส

| เกว็นโดลีน แกลเล แซนด์ไรด์ รามอส รัวอีส |
| --- | --- |

เกิด: 11 ธันวาคม พ.ศ. 2532 (34 ปี) มันทินลูปา เมโทรมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์
สัญชาติ: ฝรั่งเศส ฟิลิปปินส์
ชื่ออื่น: เกว็น รัวอีส
อาชีพ: นักแสดง นางแบบ นางงาม
มีชื่อเสียงจาก: เอเชียเน็กซต์ท็อปโมเดล ฤดูกาลที่ 4
ส่วนสูง: 1.80 m (5 ft 11 in)
รางวัล: มิสยูนิเวิร์สฟิลิปปินส์ 2010 (10 คนสุดท้าย) มิสเวิลด์ฟิลิปปินส์ 2011 (ชนะเลิศ) มิสเวิลด์ 2011 (รองอันดับ 1) เอเชียเน็กซต์ท็อปโมเดล ฤดูกาลที่ 4 (อันดับที่ 11)
เกว็นโดลีน แกลเล แซนด์ไรด์ รามอส รัวอีส (ฟิลิปปินส์: Gwendoline Gaelle Sandrine Ramos Ruais) เป็นนางแบบแฟชั่น, นักแสดง, นางงามชาวฟิลิปปินส์ และเป็นหนึ่งในผู้เข้าแข่งขันในฤดูกาลที่ 4 ของรายการเอเชีย เน็กซ์ ท็อป โมเดล
การประกวด > มิสยูนิเวิร์สฟิลิปปินส์ 2010

เธอได้เข้าร่วมประกวด โดยเธอได้หมายเลขประจำตัวคือ หมายเลข 13 และในการประกวด เธอก็สามารถผ่านเข้ารอบ 10 คนสุดท้ายได้ โดยที่ผู้ชนะในครั้งนั้นคือ วีนัส ราจ
การประกวด > มิสเวิลด์ฟิลิปปินส์ 2011

เธอได้เข้าร่วมประกวด โดยเธอได้หมายเลขประจำตัวเดิมก็คือ หมายเลข 13 และในการประกวด เธอก็สามารถพิชิตตำแหน่งมิสเวิลด์ฟิลิปปินส์มาได้ พร้อมกับรางวัล ชุดดีไซเนอร์ยอดเยี่ยมและรางวัลหุ่นสวยสุขภาพดี
การประกวด > มิสเวิลด์ 2011

เธอได้เป็นตัวแทนประเทศฟิลิปปินส์เข้าร่วมประกวดในครั้งนี้ และเธอก็สามารถคว้าตำแหน่ง รองอันดับ 1 มาได้ โดยที่ อิเวียน ซาร์กอส จากเวเนซุเอลาคว้ามงกุฎในปีนั้น
การประกวด > เอเชียเน็กซต์ท็อปโมเดล ฤดูกาลที่ 4

หลังจากนั้นมา เธอได้เข้าร่วมแข่งขัน โดยเป็นตัวแทนจากฟิลิปปินส์ ร่วมกับอไลซา มาลินาโอ และ จูเลียน ฟลอเรส ในการแข่งขันภาพถ่ายของเธอในแต่ละสัปดาห์ก็ไม่ได้สร้างความประทับใจให้กับกรรมการมากนัก เธอตกเป็น 2 คนสุดท้ายถึง 2 ครั้ง จนมาสัปดาห์ที่ 4 เธอก็ถูกคัดออกจากการแข่งขัน ร่วมกับอไลซา มาลินาโอ (ขอออก) โดยที่ผู้ชนะจากการแข่งขันคือ จิรัชญา เกตุคง จากประเทศไทย
อำเภอรามัน

| อำเภอรามัน |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Raman
คำขวัญ: ถิ่นช้างเผือกคู่บารมี สับปะรดดีเกะรอ ตะโละหะลอกริชงาม ลือนามปลามังกร อนุสรณ์เมืองเก่า
แผนที่จังหวัดยะลา เน้นอำเภอรามัน
พิกัด: 6°28′42″N 101°25′27″E﻿ / ﻿6.47833°N 101.42417°E﻿ / 6.47833; 101.42417
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: ยะลา
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 516.1 ตร.กม. (199.3 ตร.ไมล์)
ประชากร (2564)
 • ทั้งหมด: 97,650 คน
 • ความหนาแน่น: 189.21 คน/ตร.กม. (490.1 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 95140
รหัสภูมิศาสตร์: 9506
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอรามัน ถนนจรูญวิถี ตำบลกายูบอเกาะ อำเภอรามัน จังหวัดยะลา 95140
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
รามัน เป็นอำเภอตั้งอยู่ในจังหวัดยะลา เดิมเป็นหนึ่งในเจ็ดหัวเมืองประเทศราชมลายูของสยาม
ประวัติ

ในอดีตรามันเป็น 1 ใน 7 หัวเมืองมลายูที่ถูกแบ่งออกมาจากเมืองปัตตานี ชื่ออำเภอ รามัน เป็นคำมลายู แปลว่า ชุมชนใหญ่ มาจากคำว่า รามา (มลายู: Rama) หมายถึง "ผู้คนจำนวนมาก"
สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นแบบมณฑลเทศาภิบาล เมืองรามันห์จึงเปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอรามัน (ยาวี: رمان; รูมี: Raman) จนถึงทุกวันนี้
วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอรามัน จังหวัดยะลา เป็น อำเภอโกตาบารู
วันที่ 1 เมษายน 2480 เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดยะลา กับจังหวัดนราธิวาส โอนพื้นที่ตำบลโตนด ตำบลมะนังปันยัง และตำบลสาวอ อำเภอโกตาบารู จังหวัดยะลา ไปขึ้นกับ กิ่งอำเภอรือเสาะ อำเภอตันหยงมัส จังหวัดนราธิวาส
วันที่ 14 พฤศจิกายน 2481 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอโกตาบารู จังหวัดยะลา เป็น อำเภอรามัน อีกครั้ง
วันที่ 13 สิงหาคม 2489 ย้ายที่ว่าการอำเภอรามัน ซึ่งตั้งอยู่หมู่ 1 ตำบลโกตาบารู มาตั้งที่หมู่ 1 ตำบลกายูบอเกาะ แทน
วันที่ 3 กันยายน 2489 เปลี่ยนแปลงเขตอำเภอรามัน กับอำเภอเมืองยะลา โอนพื้นที่ตำบลบุดี อำเภอรามัน ไปขึ้นกับ อำเภอเมืองยะลา
วันที่ 30 กันยายน 2490 ตั้งตำบลกาลูปัง แยกออกจากตำบลกายูบอเกาะ และตำบลโกตาบารู ตั้งตำบลบาโงย แยกออกจากตำบลเนินงาม และตำบลโกตาบารู ตั้งตำบลยะต๊ะ แยกออกจากตำบลกาลอ ตำบลบือมัง และตำบลกายูบอเกาะ ตั้งตำบลกอตอตือร๊ะ แยกออกจากตำบลเนินงาม ตำบลวังพญา และตำบลกายูบอเกาะ
วันที่ 2 พฤศจิกายน 2491 เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอรามัน (1,2,3,4,5,6,7)
(1) โอนพื้นที่หมู่ 3 (ในขณะนั้น) ของตำบลกาลอ ไปขึ้นกับตำบลยะต๊ะ
(2) โอนพื้นที่หมู่ 6 (ในขณะนั้น) ของตำบลบือมัง ไปขึ้นกับตำบลกาลอ
(3) โอนพื้นที่หมู่ 5 (ในขณะนั้น) ของตำบลโกตาบารู ไปขึ้นกับตำบลกาลูปัง
(4) โอนพื้นที่บางส่วนของหมู่ 2,4 (ในขณะนั้น) ของตำบลเนินงาม ไปขึ้นกับตำบลกอตอตือร๊ะ
(5) โอนพื้นที่บางส่วนของหมู่ 3,4 (ในขณะนั้น) ของตำบลโกตาบารู ไปขึ้นกับตำบลยะต๊ะ
(6) โอนพื้นที่หมู่ 1 (ในขณะนั้น) ของตำบลบาโงย ไปขึ้นกับตำบลเนินงาม
(7) โอนพื้นที่หมู่ 2 (ในขณะนั้น) ของตำบลยะต๊ะ ไปขึ้นกับตำบลบือมัง
วันที่ 23 ธันวาคม 2495 โอนพื้นที่หมู่ 5 บ้านปุตะ (ในขณะนั้น) ของตำบลกาลอ อำเภอรามัน ไปขึ้นกับตำบลยะต๊ะ
วันที่ 17 กันยายน 2498 จัดตั้งสุขาภิบาลกายูบอเกาะ ในท้องที่บางส่วนของตำบลกายูบอเกาะ
วันที่ 26 มีนาคม 2506 จัดตั้งสุขาภิบาลโกตาบารู ในท้องที่บางส่วนของตำบลโกตาบารู
วันที่ 20 กันยายน 2526 ตั้งตำบลตะโล๊ะหะลอ แยกออกจากตำบลจะกว๊ะ
วันที่ 6 พฤศจิกายน 2529 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลกายูบอเกาะ เพื่อความเหมาะสมในการบริหารกิจการและการทะนุบำรุงท้องถิ่น
วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลกายูบอเกาะ และสุขาภิบาลโกตาบารู เป็นเทศบาลตำบลกายูบอเกาะ และเทศบาลตำบลโกตาบารู ตามลำดับ
วันที่ 15 กันยายน 2547 ยุบสภาตำบลโกตาบารู รวมกับเทศบาลตำบลโกตาบารู
วันที่ 24 มิถุนายน 2553 เปลี่ยนแปลงชื่อเทศบาลตำบลกายูบอเกาะ อำเภอรามัน เป็น เทศบาลตำบลเมืองรามันห์
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอรามันตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอยะรัง อำเภอทุ่งยางแดง และอำเภอกะพ้อ (จังหวัดปัตตานี)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบาเจาะ และอำเภอรือเสาะ (จังหวัดนราธิวาส)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอรือเสาะ (จังหวัดนราธิวาส) และอำเภอบันนังสตา
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอบันนังสตา อำเภอกรงปินัง และอำเภอเมืองยะลา
รายนามเจ้าเมืองรามัน

พระยารามันห์ (ต่วนมันโซร์)
พระยารามันห์ (ต่วนกุนดูร์) หรือ ต่วนโตะนิก โตะและห์
พระยารัตนภักดี ศรีราชบดินทร์ สุรินทรวิวังศา พระยารามันห์ (ต่วนติมุน) หรือ ต่วน นิก อูลู
พระยารัตนภักดี ศรีราชบดินทร์ สุรินทรวิวังศา พระยารามันห์ (ต่วนยากง) หรือ ตวนกู อับดุล กันดิส
หลวงรายาภักดี (ต่วนลือเบะ) รักษาการแทน
พระยารัตนภักดี ศรีราชบดินทร์ สุรินทรวิวังศา พระยารามันห์ (ตวนมาลาแลยาวอ)
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอรามันแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 16 ตำบล 88 หมู่บ้าน ได้แก่
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | กายูบอเกาะ |  |  |  |  | (Kayu Boko) |  |  |  |  |  | 9. | เนินงาม |  |  |  |  | (Noen Ngam) |  |
| 2. | กาลูปัง |  |  |  |  | (Kalupang) |  |  |  |  |  | 10. | บาลอ |  |  |  |  | (Balo) |  |
| 3. | กาลอ |  |  |  |  | (Kalo) |  |  |  |  |  | 11. | บาโงย |  |  |  |  | (Ba-ngoi) |  |
| 4. | กอตอตือร๊ะ |  |  |  |  | (Koto Tuera) |  |  |  |  |  | 12. | บือมัง |  |  |  |  | (Buemang) |  |
| 5. | โกตาบารู |  |  |  |  | (Kota Baru) |  |  |  |  |  | 13. | ยะต๊ะ |  |  |  |  | (Yata) |  |
| 6. | เกะรอ |  |  |  |  | (Kero) |  |  |  |  |  | 14. | วังพญา |  |  |  |  | (Wang Phaya) |  |
| 7. | จะกว๊ะ |  |  |  |  | (Cha-kwa) |  |  |  |  |  | 15. | อาซ่อง |  |  |  |  | (Asong) |  |
| 8. | ท่าธง |  |  |  |  | (Tha Thong) |  |  |  |  |  | 16. | ตะโล๊ะหะลอ |  |  |  |  | (Talo Halo) |  |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอรามันประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 17 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลเมืองรามันห์ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลกายูบอเกาะ
เทศบาลตำบลโกตาบารู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโกตาบารูทั้งตำบล
เทศบาลตำบลบาลอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบาลอทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลกายูบอเกาะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกายูบอเกาะ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเมืองรามันห์)
องค์การบริหารส่วนตำบลกาลูปัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกาลูปังทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลกาลอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกาลอทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลกอตอตือร๊ะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกอตอตือร๊ะทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลเกะรอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกะรอทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลจะกว๊ะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจะกว๊ะทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลท่าธง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าธงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลเนินงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเนินงามทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบาโงย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบาโงยทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบือมัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบือมังทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลยะต๊ะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยะต๊ะทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังพญา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังพญาทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลอาซ่อง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอาซ่องทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลตะโละหะลอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะโล๊ะหะลอทั้งตำบล
แหล่งข้อมูลอื่น

6°29′25″N 101°26′02″E﻿ / ﻿6.49017°N 101.43402°E﻿ / 6.49017; 101.43402
แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ อำเภอรามัน
แผนที่ จาก มัลติแมป โกลบอลไกด์ หรือ กูเกิลแผนที่
ภาพถ่ายทางอากาศ จาก เทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
ภาพถ่ายดาวเทียม จาก วิกิแมเปีย
เขตบีโคล

| บีโคล เขตที่ 5 |
| --- | --- |
เขต
[[File:|Ateneo de Naga University Church|131px]] จากบนสุด ซ้ายไปขวา: ปอร์ตามาเรียอา; โบสถ์เลกาซปิ; ทะเลสาบบูลูซัน; ภูเขาไฟมาโยน; โบสถ์ในมหาวิทยาลัยอเตนีโอเดอนากา
สมญา: Kabikulan Bicolandia
แผนที่ของประเทศฟิลิปปินส์แสดงที่ตั้งของบีโคล
ประเทศ:  ฟิลิปปินส์
หมู่เกาะ: เกาะลูซอน
ศูนย์กลางการบริหารเขต: เลกัซปี
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 18,155.82 ตร.กม. (7,010.00 ตร.ไมล์)
ประชากร (ค.ศ. 2015)
 • ทั้งหมด: 5,796,989 คน
 • ความหนาแน่น: 320 คน/ตร.กม. (830 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+8 (PST)
จังหวัด:  6  จังหวัดอัลไบ   จังหวัดคามารีเนสนอร์เต   จังหวัดคามารีเนสซูร์   จังหวัดคาตันดัวเนส   จังหวัดมัสบาเต   จังหวัดซอร์โซโกน  
เมือง:  7  อิริกา    เลกัซปี    ลิเกา    มัสบาเตซิตี    นากา    ซอร์โซโกนซิตี    ตาบาโก 
เทศบาล: 107
บารังไกย์: 3,471
ผู้แทนราษฎร: 14
ภาษา: ภาษาบีโคล ภาษาวิซายัน ภาษาตากาล็อก ภาษาอังกฤษ
เว็บไซต์: dilgbicol.org
เขตบีโคล หรือเรียกสั้น ๆ ว่า บีโคล (บีโคล: Rehiyon nin Bikol/Kabikolan; Rinconada Bicol: Rehiyon ka Bikol; ฟิลิปปินส์: Kabikulan; สเปน: Bicolandia) หรือ  เขตที่ 5 เป็นเขตหนึ่งของประเทศฟิลิปปินส์ ประกอบไปด้วย 6 จังหวัด โดยมี 4 จังหวัดบนคาบสมุทรบีโคล (ตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะลูซอน) – จังหวัดอัลไบ, จังหวัดคามารีเนสนอร์เต, จังหวัดคามารีเนสซูร์, จังหวัดซอร์โซโกน) และอีก 2 จังหวัดที่เกาะ (จังหวัดคาตันดัวเนส และจังหวัดมัสบาเต)
เมืองหลักและเมืองใหญ่สุดของเขตนี้คือ เลกัซปี เขตบีโคลติดต่อกับอ่าวลาโมนทางทิศเหนือ, ทะเลฟิลิปปินส์ทางทิศตะวันออก, ทะเลซีบูยัน และอ่าวราไก ทางทิศตะวันตก
การแบ่งเขตการปกครอง

ประกอบด้วย 6 จังหวัด ดังตารางด้านล่างนี้
| จังหวัด | เมืองหลัก | พื้นที่ (ตร> กม.) | จำนวนประชากร (ค> ศ. 2015) |
| --- | --- | --- | --- |
| อัลไบ | เลกัซปีซิตี | 2,575.77 | 1,314,826 |
| คามารีเนสนอร์เต | ดาเอ็ต | 2,320.07 | 583,313 |
| คามารีเนสซูร์ | ปีลี | 5,497.03 | 1,952,544 |
| คาตันดัวเนส | บีรัก | 1,492.16 | 260,964 |
| มัสบาเต | มัสบาเตซิตี | 4,151.78 | 892,393 |
| ซอร์โซโกน | ซอร์โซโกนซิตี | 2,119.01 | 792,949 |
| ทั้งหมด | ทั้งหมด | 18,155.82 | 5,796,989 |
สำหรับปี ค.ศ. 2015 จังหวัดคามารีเนสซูร์มีพื้นที่มากที่สุด (5,481.6 km2 (2,116.5 sq mi)) และมีประชากรมากสุด (1,952,544 คน) ในขณะที่จังหวัดคาตันดัวเนส มีพื้นที่น้อยสุด (1,511.5 km2 (583.6 sq mi)) และประชากรน้อยที่สุด (260,964 คน)
แหล่งข้อมูลอื่น

Bicol Region Official Website, Department of Interior and Local Government เก็บถาวร 2010-08-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Department of Tourism at Wow Bicol
Bicolano Radio Stations Online เก็บถาวร 2011-07-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
List of Bicol Region Festivals & Fiestas เก็บถาวร 2008-09-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
List of Places to stay and visit in Bicol
| ด ค กเขตของประเทศฟิลิปปินส์ |
| --- | --- | --- |
| ลูซอน |  I — เขตอีโลโคส  II — ลัมบักนางคากายัน  III — กิตนางลูโซน  IV-A — คาลาบาร์โซน  มีมาโรปา‎ — เขตเซาท์เวสเทิร์นตากาล็อก  V — เขตบีโคล  CAR — เขตบริหารคอร์ดิลเยรา‎  NCR — เขตนครหลวงมะนิลา  |  |
| วิซายัส‎ |  VI — คันลูรังคาบีซายาอัน  VII — กิตนางคาบีซายาอัน  VIII — ซีลางังคาบีซายาอัน  |  |
| มินดาเนา |  IX — ตังไวนางซัมบวงกา‎  X — ฮีลากังมินดาเนา‎  XI — เขตดาเบา  XII — โซกซาร์เจน  XIII — คารากา‎  BARMM — เขตปกครองตนเองบังซาโมโรมินดาเนามุสลิม  |  |
| เขตในอดีต |  ARMM — เขตปกครองตนเองในมินดาเนามุสลิม  NIR — เขตเกาะเนโกรส  เขตเซาเทิร์นตากาล็อก  |  |
แผนที่แบบรัฐกิจของเขตบีโคล
อำเภอยะหา

| อำเภอยะหา |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Yaha
คำขวัญ: โรงพยาบาลเจ้าฟ้า ศาลาดูจันทร์ นานาพันธุ์ผลไม้ หลากหลายวัฒนธรรม สรรพนามเมืองขี้เหล็ก
แผนที่จังหวัดยะลา เน้นอำเภอยะหา
พิกัด: 6°28′42″N 101°8′6″E﻿ / ﻿6.47833°N 101.13500°E﻿ / 6.47833; 101.13500
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: ยะลา
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 500.0 ตร.กม. (193.1 ตร.ไมล์)
ประชากร (2564)
 • ทั้งหมด: 64,476 คน
 • ความหนาแน่น: 128.95 คน/ตร.กม. (334.0 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 95120
รหัสภูมิศาสตร์: 9505
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอยะหา ถนนเสนานุรักษ์ ตำบลยะหา อำเภอยะหา จังหวัดยะลา 95120
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
ยะหา เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดยะลา อยู่ทางภาคใต้ของประเทศไทย อนึ่งคำว่า "ยะหา" (มลายู: Johar, Juar) เป็นคำในภาษามลายู แปลว่า "ต้นขี้เหล็ก"
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอยะหามีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอสะบ้าย้อย (จังหวัดสงขลา) และอำเภอเมืองยะลา
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองยะลาและอำเภอกรงปินัง
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบันนังสตา และรัฐเกอดะฮ์ (ประเทศมาเลเซีย)
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอกาบัง
ประวัติ

พื้นที่ของอำเภอยะหาแยกมาจากอำเภอเมืองยะลาในปี พ.ศ. 2481 สมัยหลวงรัชกาลประดิษฐ์ (แปะ) เป็นเจ้าเมืองยะลาและหมื่นเสนานุรักษ์ (ประดิษฐ์ ศุภอักษร)
ปลัดเมืองยะลาในขณะนั้นได้สำรวจพื้นที่และคัดเลือกตำบลยะหาเป็นที่ตั้งที่ว่าการอำเภอยะหา เบื้องต้นแบ่งออกเป็น 11 ตำบล ได้แก่ ตำบลยะหา ตำบลตาชี ตำบลบาโงยซิแน ตำบลสะเอะ ตำบลบาโร๊ะ ตำบลปะแต ตำบลซีเยาะ ตำบลบาโงย ตำบลชะเมาะ และตำบลลาบู
พ.ศ. 2443 หลวงภักดีรณฤทธิ์ นายอำเภอยะหาในขณะนั้น ได้ปรับปรุงเขตการปกครองใหม่ โดยยุบบางตำบลรวมกับอีกตำบลเข้าด้วยกัน ยุบตำบลบาโงยรวมกับตำบลบาโร๊ะ ยุบตำบลซีเยาะรวมกับตำบลบาโงยซิแน และยุบตำบลชะเมาะรวมกับตำบลละแอ
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

การปกครองของอำเภอยะหามี 7 ตำบล 49 หมู่บ้าน ได้แก่
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | ยะหา |  |  |  | (Yaha) |  |  |  | 9 หมู่บ้าน |  |
| 2. | ละแอ |  |  |  | (La-ae) |  |  |  | 6 หมู่บ้าน |  |
| 3. | ปะแต |  |  |  | (Patae) |  |  |  | 9 หมู่บ้าน |  |
| 4. | บาโร๊ะ |  |  |  | (Baro) |  |  |  | 8 หมู่บ้าน |  |
| 5. | ตาชี |  |  |  | (Ta Chi) |  |  |  | 5 หมู่บ้าน |  |
| 6. | บาโงยซิแน |  |  |  | (Ba-ngoi Sinae) |  |  |  | 6 หมู่บ้าน |  |
| 7. | กาตอง |  |  |  | (Ka Tong) |  |  |  | 6 หมู่บ้าน |  |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอยะหาประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลยะหา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลยะหา
เทศบาลตำบลปะแต ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปะแตทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลยะหา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยะหา (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลยะหา)
องค์การบริหารส่วนตำบลละแอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลละแอทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบาโร๊ะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบาโร๊ะทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลตาชี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตาชีทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบาโงยซิแน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบาโงยซิแนทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลกาตอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกาตองทั้งตำบล
ประชากร

ส่วนใหญ่ประชากรของอำเภอยะหาส่วนใหญ่เป็นชาวไทยเชื้อสายมลายู นับถือศาสนาอิสลามเป็นจำนวนมากถึงร้อยละ 93 ซึ่งมีความเคร่งครัดต่อศาสนา และนิยมส่งบุตรหลานเรียนหลักธรรมของศาสนา นอกจากนี้ยังมีชาวไทยพุทธ เป็นส่วนน้อยโดยส่วนใหญ่จะอยู่ในเขตสุขาภิบาล และตำบลตาชี รวมกันมีร้อยละ 3 นอกจากนี้ยังมีชาวไทยเชื้อสายจีน และชาวไทยถิ่นอีสานอาศัยอยู่ในเขตสุขาภิบาลด้วย
ด้านภาษา ส่วนใหญ่ประชาชนนิยมพูดภาษามลายูถิ่น แต่เมื่อชาวไทยมุสลิมต้องการพูดคุยกับชาวไทยพุทธก็จะพูดภาษาไทย หรือภาษาไทยถิ่นใต้ นอกจากนี้ชาวไทยพุทธบางคนก็สามารถใช้ภาษามลายูโต้ตอบได้ แต่ส่วนใหญ่นิยมใช้ภาษาไทยถิ่นใต้
ด้านอาชีพ ส่วนใหญ่ประชาชนในอำเภอยะหาจะทำเกษตรกรรมเป็นส่วนมาก เช่น ปลูกต้นยางพารา และยังมีอาชีพรับจ้าง เช่น คนสวนกรีดยางและค้าขาย
สถานที่สำคัญ

วัดยะหาประชาราม
ศาลาดูดวงจันทร์
แหล่งท่องเที่ยวเหมืองลาบู
แหล่งข้อมูลอื่น

6°24′08″N 101°06′56″E﻿ / ﻿6.40228°N 101.11542°E﻿ / 6.40228; 101.11542
แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ อำเภอยะหา
แผนที่ จาก มัลติแมป โกลบอลไกด์ หรือ กูเกิลแผนที่
ภาพถ่ายทางอากาศ จาก เทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
ภาพถ่ายดาวเทียม จาก วิกิแมเปีย
บริเวรด้านหน้าที่ว่าการอำเภอยะหา
เขตปกครองตนเองในมินดาเนามุสลิม

| เขตปกครองตนเองในมินดาเนามุสลิม Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao (Filipino) الحكم الذاتي الاقليمي لمسلمي مندناو (Arabic) |
| --- | --- |
เขต
   ธง
แผนที่ของประเทศฟิลิปปินส์แสดงที่ตั้งของเขตปกครองตนเองในมินดาเนามุสลิม
ประเทศ:  ฟิลิปปินส์
หมู่เกาะ: มินดาเนา
ศูนย์กลางการบริหารเขต: โคตาบาโต(provisional and de facto seat of government) Parang (de jure seat of government, 1995–2001)
การปกครอง
 • ผู้ปกครอง: Mujiv S. Hataman (LP)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 12,535.79 ตร.กม. (4,840.10 ตร.ไมล์)
ประชากร (ค.ศ. 2015) 
 • ทั้งหมด: 3,781,387 คน
 • ความหนาแน่น: 300 คน/ตร.กม. (780 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+8 (PST)
จังหวัด:  5  บาซีลัน   ตีโมกลาเนา   มากินดาเนา   ซูลู   ตาวี-ตาวี  
เมือง:  2  ลามีตัน   มาราวี  
เทศบาล: 116
บารังไกย์: 2,490
ผู้แทนราษฎร: 8
ภาษา: บันกีนกุย มากินดาเนา มาราเนา เตาซุก ยากัน ซามา ชาบากาโน อีรานุน ตากาล็อก มลายู อังกฤษ และอื่น ๆ
เว็บไซต์: www.armm.gov.ph
เขตปกครองตนเองในมินดาเนามุสลิม (ฟิลิปปินส์: Awtonomong Rehiyon sa Muslim Mindanao, อาหรับ: الحكم الذاتي الاقليمي لمسلمي مندناو Al-ḥukm adh-dhātiyy al-'aqlīmiyy limuslimiyy mindanāu; ตัวย่อ: ARMM) เป็นอดีตเขตปกครองตนเองบนเกาะมินดาเนา ประเทศฟิลิปปินส์ ประกอบด้วย 5 จังหวัดที่ประชากรนับถือศาสนาอิสลามเป็นศาสนาหลัก เขตนี้เคยเป็นเพียงเขตเดียวของประเทศที่มีรัฐบาลปกครองเป็นของตนเอง ศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่โคตาบาโต
เขตการปกครองในอดีต

ประกอบด้วย 2 นคร, 116 เทศบาล และ 2,490 บารังไก โดยเมืองอีซาเบลาและโคตาบาโต อยู่นอกอำนาจการปกครองของเขต
| จังหวัด>  | จังหวัด>  | เมืองหลัก>  | ประชากร (ค> ศ. 2015) . | ประชากร (ค> ศ. 2015) . | พื้นที่> ตร.กม. | พื้นที่> ตร.ไมล์ | ความหนาแน่น> /ตร.กม. | ความหนาแน่น> /ตร.ไมล์ | นคร>  | เทศบาล>  | บารังไก>  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| บาซีลัน | บาซีลัน | ลามีตัน | 9.2% | 346,579 | 1,103.50 | 426.06 | 310 | 800 | 1 | 11 | 210 |  |
| ตีโมกลาเนา | ตีโมกลาเนา | มาราวี | 27.6% | 1,045,429 | 3,872.89 | 1,495.33 | 270 | 700 | 1 | 39 | 1,159 |  |
| มากินดาเนา | มากินดาเนา | บูลูอัน | 31.0% | 1,173,933 | 4,871.60 | 1,880.94 | 240 | 620 | 0 | 36 | 508 |  |
| ซูลู | ซูลู | โฮโล | 21.8% | 824,731 | 1,600.40 | 617.92 | 520 | 1,300 | 0 | 19 | 410 |  |
| ตาวี-ตาวี | ตาวี-ตาวี | โบนเกา (จังหวัดตาวี-ตาวี) | 10.3% | 390,715 | 1,087.40 | 419.85 | 360 | 930 | 0 | 11 | 203 |  |

| ทั้งหมด | ทั้งหมด | ทั้งหมด | ทั้งหมด | 3,781,387 | 12,535.79 | 4,836.23 | 300 | 780 | 2 | 116 | 2,490 |  |
^  ไม่รวมถึงโคตาบาโตซึ่งอยู่ในเขตโซกซาร์เจน
แหล่งข้อมูลอื่น

คู่มือการท่องเที่ยว เขตปกครองตนเองในมินดาเนามุสลิม จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ)
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เขตปกครองตนเองในมินดาเนามุสลิม
เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
ข่าวและเหตุการณ์ล่าสุด
| ด ค กเขตของประเทศฟิลิปปินส์ |
| --- | --- | --- |
| ลูซอน |  I — เขตอีโลโคส  II — ลัมบักนางคากายัน  III — กิตนางลูโซน  IV-A — คาลาบาร์โซน  มีมาโรปา‎ — เขตเซาท์เวสเทิร์นตากาล็อก  V — เขตบีโคล  CAR — เขตบริหารคอร์ดิลเยรา‎  NCR — เขตนครหลวงมะนิลา  |  |
| วิซายัส‎ |  VI — คันลูรังคาบีซายาอัน  VII — กิตนางคาบีซายาอัน  VIII — ซีลางังคาบีซายาอัน  |  |
| มินดาเนา |  IX — ตังไวนางซัมบวงกา‎  X — ฮีลากังมินดาเนา‎  XI — เขตดาเบา  XII — โซกซาร์เจน  XIII — คารากา‎  BARMM — เขตปกครองตนเองบังซาโมโรมินดาเนามุสลิม  |  |
| เขตในอดีต |  ARMM — เขตปกครองตนเองในมินดาเนามุสลิม  NIR — เขตเกาะเนโกรส  เขตเซาเทิร์นตากาล็อก  |  |
เขาฮูลูติติปาซา

| เขาฮูลูติติปาซา |
| --- | --- |
เขาฮูลูติติปาซาที่ตั้งในประเทศไทย ตรงชายแดนมาเลเซีย 
จุดสูงสุด
ความสูง เหนือระดับน้ำทะเล: 1,533 เมตร (5,030 ฟุต)
รายชื่อ: รายชื่อภูเขาในประเทศไทย
พิกัด: 5°48′N 101°19′E﻿ / ﻿5.800°N 101.317°E﻿ / 5.800; 101.317 
ข้อมูลทางภูมิศาสตร์
ที่ตั้ง: ชายแดนมาเลเซีย–ไทย
เทือกเขา: เทือกเขาตะนาวศรี
ข้อมูลทางธรณีวิทยา
ประเภทภูเขา: หินแกรนิต
การพิชิต
พิชิตครั้งแรก: ไม่ทราบ
เขาฮูลูติติปาซา (มลายู: Gunung Ulu Titi Basah) เป็นยอดเขาสูงที่อยู่ทางใต้สุดของประเทศไทย ด้วยความสูง 1,533 เมตร ตั้งอยู่ที่ชายแดนมาเลเซีย–ไทย ระหว่างอำเภอเบตง จังหวัดยะลา กับอำเภอฮูลูเปรัก รัฐเปรัก
ภูมิศาสตร์

ฮูลูติติปาซาเป็นจุดสูงสุดของทิวเขาสันกาลาคีรี ส่วนเหนือของทิวเขาตีตีวังซาซึ่งเป็นทิวเขาย่อยของเทือกเขาตะนาวศรี
แหล่งข้อมูลอื่น

Gunong Ulu Titi Basah, Thailand เก็บถาวร 2023-08-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Damrong เก็บถาวร 2009-05-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ในภาษาไทย)