stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
โคทองคำ
แหล่งข้อมูลอื่น

The Golden calf from a Jewish perspective at Chabad.org
Rabbi Fohrman's Lectures on the Golden Calf
The Golden calf from Ein Hod perspective
Islamic interpretation of the story of the Golden calf in the Qur'an
Story of Muses and Aaron in the Qur'an
Jewish Encyclopedia: Calf, Golden
Online Quran Project 20.83 เก็บถาวร 2009-01-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
การบูชาโคทองคำ โดยฟีลิปปีโน ลิปปี (ค.ศ. 1457–1504)
เกาะบอร์เนียว

| --- | --- |
แผนที่ภูมิประเทศของเกาะบอร์เนียว
ภูมิศาสตร์
ที่ตั้ง: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
พิกัด: 0°N 114°E﻿ / ﻿0°N 114°E﻿ / 0; 114
กลุ่มเกาะ: หมู่เกาะซุนดาใหญ่
พื้นที่: 748,168 ตารางกิโลเมตร (288,869 ตารางไมล์)
อันดับพื้นที่: 3
ระดับสูงสุด: 13,435 ฟุต (4095 ม.)
จุดสูงสุด: กีนาบาลู
การปกครอง
 บรูไน
เขต: เบอไลต์ บรูไน-มัวรา เติมบูรง ตูตง
เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุด: บันดาร์เซอรีเบอกาวัน (ประชากร 276,608 คน คน)
 อินโดนีเซีย
จังหวัด: กาลีมันตันตะวันตก กาลีมันตันกลาง กาลีมันตันใต้ กาลีมันตันตะวันออก กาลีมันตันเหนือ
เมืองใหญ่สุด: ซามารินดา (pop. 842,691 คน)
 มาเลเซีย
รัฐ: ซาบะฮ์ ซาราวัก
เมืองใหญ่สุด: กูจิง (pop. 617,886 คน)
ประชากรศาสตร์
ประชากร: 23,720,000 คน (2020)
ความหนาแน่น: 28.59/กม.2 (74.05/ตารางไมล์)
บอร์เนียว (อังกฤษ: Borneo) หรือ กาลีมันตัน (อินโดนีเซีย: Kalimantan) เป็นเกาะที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลก รองจากเกาะกรีนแลนด์ (อันดับ 1) และเกาะนิวกินี (อันดับ 2) มีประเทศ 3 ประเทศอยู่ในเกาะบอร์เนียว คือ มาเลเซีย บรูไน อินโดนีเซีย อยู่บริเวณใจกลางกลุ่มเกาะมลายูและประเทศอินโดนีเซีย ในทางภูมิศาสตร์ เกาะบอร์เนียวเป็นส่วนหนึ่งของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีทรัพยากรน้ำมันและก๊าซธรรมชาติมากที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ศัพทมูลวิทยา

เกาะนี้มีชื่อเรียกหลายแบบ ในระดับนานาชาติมีชื่อเรียกว่า บอร์เนียว ซึ่งมีที่มาจากการติดต่อของชาวยุโรปในอาณาจักรบรูไนช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 16 โดยในแผนที่ช่วง ค.ศ. 1601 เมืองบรูไนถูกระบุเป็นบอร์เนียว และมีการเรียกทั้งเกาะด้วยชื่อเดียวกัน ชื่อ Borneo ในภาษาอังกฤษอาจมาจากศัพท์ภาษาสันสกฤตว่า váruṇa (वरुण) ซึ่งอาจหมายถึง "น้ำ" หรือพระวรุณ เทพแห่งฝนของศาสนาฮินดู
ประชากรท้องถิ่นเรียกพื้นที่นี้ว่า เกลมันตัน หรือ กาลีมันตัน โดยบางส่วนคาดว่าศัพท์นี้มีที่มาจากศัพท์ภาษาสันสกฤตว่า กาลมันถนะ หมายถึง "อากาศที่แผดเผา" ซึ่งน่าจะสื่อถึงสภาพภูมิอากาศในพื้นที่เขตร้อนที่ร้อนและชื้น อย่างไรก็ตาม ในกลุ่มคนที่รู้ทั้งภาษาและอิทธิพลของภาษาดัตช์จะรู้ว่า คำว่า kali หมายถึง "ลำเหมือง" และ mantan มาจากศัพท์ภาษาดัตช์ว่า diamantan หรือ "เพชร" ทำให้กาลีมันตันมีความหมายว่า "ลำเหมืองเพชร" ซึ่งสื่อถึงการหาเพชรหยาบตามธรรมชาติได้ง่ายโดยการขุดลงไปในพื้นที่บางส่วนของเกาะ ซลาเม็ต มุลจานา (Slamet Muljana) นักประวัติศาสตร์ชาวอินโดนีเซีย กล่าวแนะว่า คำว่า กาลมันถนะ มาจากศัพท์ภาษาสันสกฤตสองศัพท์คือ กาละ (เวลาหรือฤดู) กับ มันถนะ (ปั่น ก่อไฟ หรือก่อไฟด้วยการเสียดสี) ซึ่งน่าจะสื่อถึงความร้อนของสภาพภูมิอากาศในบริเวณนี้
ภูมิศาสตร์

เกาะบอร์เนียวล้อมรอบด้วยทะเลจีนใต้ทางทิศตะวันตกและตะวันตกเฉียงเหนือ ทะเลซูลูทางตะวันออกเฉียงเหนือ ทะเลเซเลบีสกับช่องแคบมากัสซาร์ทางตะวันออก และทะเลชวากับช่องแคบการีมาตาทางใต้
ดินแดนทางตะวันตกของเกาะบอร์เนียวได้แก่ คาบสมุทรมลายูและเกาะสุมาตรา ทางใต้ได้แก่ เกาะชวา ทางตะวันออกได้แก่ เกาะซูลาเวซีและหมู่เกาะโมลุกกะ ส่วนทางตะวันออกเฉียงเหนือได้แก่ หมู่เกาะฟิลิปปินส์
จุดสูงที่สุดของเกาะบอร์เนียว คือเขากีนาบาลูในรัฐซาบะฮ์ ประเทศมาเลเซีย มีความสูง 4,101 เมตร เหนือระดับน้ำทะเล
การปกครอง

ทางการเมืองการปกครอง เกาะบอร์เนียวแบ่งออกเป็น :
จังหวัดกาลีมันตันตะวันออก จังหวัดกาลีมันตันใต้ จังหวัดกาลีมันตันตะวันตก จังหวัดกาลีมันตันเหนือ และจังหวัดกาลีมันตันกลาง ของประเทศอินโดนีเซีย
รัฐซาบะฮ์และรัฐซาราวัก ของประเทศมาเลเซีย
ประเทศบรูไน ที่แบ่งเป็น 2 ส่วน
ประวัติศาสตร์

เกาะบอร์เนียวเป็นพื้นที่สำคัญในการเผชิญหน้าระหว่างอินโดนีเซียกับมาเลเซีย ในช่วง พ.ศ. 2505–2509 (ค.ศ. 1962–1966)
อ่านเพิ่ม

L. W. W Gudgeon; Allan Stewart (1913), British North Borneo / by L. W. W. Gudgeon ; with twelve full-page illustrations in colour by Allan Stewart, Adam and Charles Black
Redmond O'Hanlon (1984). Into the Heart of Borneo: An Account of a Journey Made in 1983 to the Mountains of Batu Tiban with James Fenton. Salamander Press. ISBN 978-0-9075-4055-7.
Eric Hansen (1988). Stranger in the Forest: On Foot Across Borneo. Century. ISBN 978-0-7126-1158-9.
Gordon Barclay Corbet; John Edwards Hill (1992). The mammals of the Indomalayan Region: a systematic review. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-854693-1.
Robert Young Pelton (1995). Fielding's Borneo. Fielding Worldwide. ISBN 978-1-5695-2026-0.
Ghazally Ismail (1996–2001). A Scientific Journey Through Borneo. Kota Samarahan: Universiti Malaysia Sarawak.
K. M. Wong; Chew Lun Chan (1997). Mount Kinabalu: Borneo's Magic Mountain: An Introduction to the Natural History of One of the World's Great Natural Monuments. Kota Kinabalu: Natural History Publications. ISBN 978-983-812-014-2.
Dennis Lau (1999). Borneo: a photographic journey. Travelcom Asia. ISBN 978-983-99431-1-5.
John Wassner (2001). Espresso with the Headhunters: A Journey Through the Jungles of Borneo. Summersdale. ISBN 978-1-84024-137-2.
Less S. Hall; Greg Richards; Mohamad Tajuddin Abdullah (2002), "The bats of Niah National Park, Sarawak", The Sarawak Museum Journal
Mohd Azlan J.; Ibnu Martono; Agus P. Kartono; Mohamad Tajuddin Abdullah (2003), "Diversity, Relative Abundance and Conservation of Chiropterans in Kayan Mentarang National Park, East Kalimantan, Indonesia", The Sarawak Museum Journal
Mohd Tajuddin Abdullah (2003), Biogeography and variation of Cynopterus brachyotis in Southeast Asia (PhD thesis ed.), Brisbane: University of Queensland
Catherine Karim; Andrew Alek Tuen; Mohamad Tajuddin Abdullah (2004), "Mammals", The Sarawak Museum Journal
Less S. Hall; Gordon G. Grigg; Craig Moritz; Besar Ketol; Isa Sait; Wahab Marni; M.T. Abdullah (2004), "Biogeography of fruit bats in Southeast Asia", The Sarawak Museum Journal
Stephen Holley (2004). A White Headhunter in Borneo. Kota Kinabalu: Natural History Publications. ISBN 978-983-812-081-4.
Wild Borneo: The Wildlife and Scenery of Sabah, Sarawak, Brunei, and Kalimantan. New Holland Publishers. 2006. ISBN 978-1-84537-378-8.
Mel White (November 2008), Borneo's Moment of Truth, National Geographic
Anton Willem Nieuwenhuis (2009). Quer durch Borneo (ภาษาดัตช์). BoD – Books on Demand. ISBN 978-3-86195-028-8.
G. W. H. Davison (2010). A Photographic Guide to Birds of Borneo: Sabah, Sarawak, Brunei and Kalimantan. New Holland. ISBN 978-1-84773-828-8.
John Mathai (2010), Hose's Civet: Borneo's mysterious carnivore, Nature Watch 18/4: 2–8
John Mathai; Jason Hon; Ngumbang Juat; Amanda Peter; Melvin Gumal (2010), Small carnivores in a logging concession in the Upper Baram, Sarawak, Borneo, Small Carnivore Conservation 42: 1–9
Charles M. Francis (2013). A Photographic Guide to Mammals of South-East Asia. Bloomsbury Publishing Plc. ISBN 978-1-84773-531-7.
แหล่งข้อมูลอื่น

คู่มือการท่องเที่ยว เกาะบอร์เนียว จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ)
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Borneo
| ด ค กเกาะที่ใหญ่ที่สุดในโลก |
| --- | --- |
ขนาด 100,000 ตารางกิโลเมตร (39,000 ตารางไมล์) หรือมากกว่า:  กรีนแลนด์  นิวกินี  บอร์เนียว  มาดากัสการ์  แบฟฟิน  สุมาตรา  ฮนชู  วิกตอเรีย  บริเตนใหญ่  เอลสเมียร์  ซูลาเวซี  เซาท์ไอแลนด์  ชวา  นอร์ทไอแลนด์  ลูซอน  นิวฟันด์แลนด์  คิวบา  ไอซ์แลนด์ 
ขนาด 20,000–99,999 ตารางกิโลเมตร   (7,722–38,610 ตารางไมล์):  มินดาเนา  ไอร์แลนด์  ฮกไกโด  ฮิสปันโยลา  ซาฮาลิน  แบงส์  ศรีลังกา  แทสเมเนีย  เดวอน  อเล็กซานเดอร์  เซเวียร์นืย  ติเอร์ราเดลฟูเอโก  เบิร์กเนอร์  อักเซลไฮเบิร์ก  เมลวิลล์  เซาแทมป์ตัน  มาราฌอ  สปิตส์บาร์เกิน  คีวชู  ไต้หวัน  นิวบริเตน  พรินซ์ออฟเวลส์  ยุจนืย  ไหหลำ  แวนคูเวอร์  ติมอร์  ซิซิลี  ซัมเมอร์เซต  โคเตลนืย  ซาร์ดิเนีย  บานานัล 
รายชื่อเกาะเรียงตามขนาด
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สเปน  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  นครรัฐวาติกัน 
อื่น ๆ:  NARA  IdRef 
เขตปกครองทางการเมืองบนเกาะบอร์เนียว
อาชิกางะ โยชิโนริ

| อาชิกางะ โยชิโนริ |
| --- | --- |

โชกุนคนที่ 6 แห่ง รัฐบาลโชกุนอาชิกางะ
14 เมษายน ค.ศ. 1428 - 12 กรกฎาคม ค.ศ. 1441
ก่อนหน้า: อาชิกางะ โยชิคาซุ
ถัดไป: อาชิกางะ โยชิคัตสึ
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 12 กรกฎาคม 1394
อสัญกรรม: 12 กรกฎาคม 1441 (47 ปี 0 วัน)
บิดา: อาชิกางะ โยชิมิตสึ
บุตร-ธิดา: อาชิกางะ โยชิคัตสึ
ด ค ก
อาชิกางะ โยชิโนริ (ญี่ปุ่น: 足利 義教; โรมาจิ: Ashikaga Yoshinori) เป็น โชกุน ลำดับที่ 6 แห่ง รัฐบาลโชกุนอาชิกางะ ดำรงตำแหน่งช่วงปี ค.ศ. 1429 ถึง ค.ศ. 1441 ระหว่างยุคมูโรมาจิ ของญี่ปุ่น โยชิโนริเป็นบุตรชายของโชกุนลำดับที่ 3 อาชิกางะ โยชิมิตสึ ชื่อในวัยเด็กของเขาคือ ฮารูโทระ (春寅)
ครอบครัว

บิดา: อาชิกางะ โยชิมิตสึ
มารดา: ฟูจิวาระ โนะ โยชิโกะ (ญี่ปุ่น: 藤原 慶子; โรมาจิ: Fujiwara no Yoshiko)
มิไดโดโกโระ: ฮิโนะ มูเนโกะ (ญี่ปุ่น: 日野 宗子; โรมาจิ: Hino Muneko)
บุตร:
อาชิกางะ โยชิคัตสึ โชกุนลำดับที่เจ็ด (มารดา: ฮิโนะ ชิเงโกะ)
อาชิกางะ โยชิมาสะ โชกุนลำดับที่แปด (มารดา: ฮิโนะ ชิเงโกะ)
อาชิกางะ โยชิมิ (มารดา: โคไซโช โนะ สึโบเนะ)
ดูเพิ่ม

Brett L. Walker (26 กุมภาพันธ์ 2015). A Concise History of Japan. Cambridge University Press. ISBN 978-1-316-23969-8.
"Akamatsu Mitsusuke - D. 1441". The Samurai Archives. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 14 พฤศจิกายน 2020. สืบค้นเมื่อ 21 มิถุนายน 2017.
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ อาชิกางะ โยชิโนริ
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  สหรัฐ  ญี่ปุ่น
ภาษายูราร์เทีย

| ภาษายูราร์เทีย |
| --- | --- |
Vannic
ประเทศที่มีการพูด: ที่ราบสูงอาร์มีเนีย
ภูมิภาค: อูราร์ตู
ยุค: ยืนยันในศตวรรษที่ 9–6 ก่อนคริสต์ศักราช
ตระกูลภาษา: ฮูร์โร-ยูราร์เทีย  ภาษายูราร์เทีย
ระบบการเขียน: อักษรรูปลิ่มอัสซีเรียใหม่
รหัสภาษา
ISO 639-3: xur
นักภาษาศาสตร์: xur
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
ภาษายูราร์เทีย เป็นภาษาฮูร์โร-ยูราร์เทียที่สูญหายแล้วที่เคยใช้พูดในอาณาจักรอูราร์ตูโบราณ (Biaini หรือ Biainili ในภาษายูราร์เทีย) ซึ่งมีศูนย์กลางอยู่รอบทะเลสาบวาน และมีตุชปาเป็นเมืองหลวงที่ตั้งอยู่ใกล้เมืองวานในปัจจุบันบนที่ราบสูงอาร์มีเนีย (ปัจจุบันอยู่ในภูมิภาคอานาโตเลียตะวันออก ประเทศตุรกี) บางคนเชื่อว่ามีผู้ภาษานี้โดยหลักรอบทะเลสาบวานและพื้นที่หุบเขาซาบตอนบน ในขณะที่อีกบางส่วนเชื่อว่ามีผู้พูดภาษานี้จำนวนน้อย ซึ่งประกอบเป็นชนชั้นปกครอง
ภาษายูราร์เทียได้รับการยืนยันครั้งแรกในศตวรรษที่ 9 ก่อนคริสต์ศักราช ก่อนที่ไม่มีผู้เขียนหลังรัฐอูราร์เตียล่มสลายใน 585 ปีก่อนคริสต์ศักราช และน่าจะสูญหายเนื่องจากการล่มสลายของอูราร์ตู ภาษานี้ได้มีการติดต่อเป็นเวลานานและภายหลังจึงถูกแทนที่ด้วยภาษาอาร์มีเนียตอนต้น แม้ว่าตัวอย่างรูปเขียนภาษาอาร์มีเนียแบบแรกจะมีอายุถึงคริสต์ศตวรรษที่ 5 ก็ตาม
การจัดจำแนก

ภาษายูร์ราเทียเป็นภาษารูปคำติดต่อและใช้การกเกี่ยวพันซึ่งไม่อยู่ในตระกูลภาษาเซมิติกหรือตระกูลภาษาอินโด-ยุโรเปียนแต่อยู่ในตระกูลภาษาฮูร์โร-อูราเทีย ภาษานี้เหลือรอดในรูปของจารึกจำนวนมากที่พบในบริเวณอาณาจักรอูราตู เขียนด้วยอักษรรูปลิ่มอัสซีเรียแต่นักวิชาการบางกลุ่มจัดว่าภาษานี้อักษรภาพเป็นของตัวเองเรียกว่าเฮียโรกลิฟแบบยูร์ราเทีย
ภาษายูราร์เทียมีความใกล้ชิดกับภาษาฮูร์เรีย ซึ่งเป็นภาษาที่ใช้ในยุคก่อนหน้าและไม่คาบเกี่ยวกัน ประมาณช่วง 2000 ถึง 1200 ปีก่อน ค.ศ. (ผู้พูดภาษาแม่ยังคงเขียนจนกระทั่งประมาณ 1350 ปีก่อน ค.ศ.) ทั้งสองภาษาพัฒนาอย่างเป็นอิสระแก่กันตั้งแต่ประมาณ 2000 ปีก่อน ค.ศ. เป็นต้นมา แม้ว่าภาษายูราร์เทียไม่ได้เป็นภาษาสืบทอดโดยตรงจากภาษาย่อยใด ๆ ของภาษาฮูร์เรีย แต่มีลักษณะบางอย่างที่พัฒนาการร่วมกับภาษาฮูร์เรีย ความใกล้ชิดนี้เป็นไปได้ว่าเกิดจากการมีผู้รู้ภาษายูราร์เทียและภาษาฮูร์เรียทั้งสองภาษา
ความเชื่อมโยงภายนอกกลุ่มภาษาฮูร์โร-ยูราร์เทียยังคงเป็นประเด็นถกเถียง โดยมีการเสนอความสัมพันธ์กับตระกูลภาษาอื่นหลายแบบ (เช่น กลุ่มภาษาคอเคซัสตะวันออกเฉียงเหนือ, ตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน หรือกลุ่มภาษาคอเคซัสใต้) แต่ไม่มีกลุ่มใดที่ได้รับการยอมรับโดยทั่วไป
การถอดความ

Friedrich Eduard Schulz นักวิชาการชาวเยอรมันผู้ค้นพบจารึกทะเลสาบวานและจารึกอูราร์ตูใน ค.ศ. 1826 ได้ทำสำเนาจารึกอักษรรูปลิ่มที่ตุชปาจำนวนมาก แต่ไม่ได้พยายามถอดความ สำเนาของ Schulz ที่ตีพิมพ์หลังเสียชีวิตใน ค.ศ. 1840 ใน Journal Asiatique กลายเป็นพื้นฐานสำหรับการถอดความอักษรรูปลิ่มเมโสโปเตเมียของเอดเวิร์ด ฮินก์ส
หลังจากที่ถอดความอักษรรูปลิ่มอัสซีเรียได้ในราวคริสต์ทศวรรษ 1850 สำเนาของ Schulz กลายเป็นพื้นฐานสำหรับการถอดความภาษายูราร์เทีย ปัจจุบันเป็นที่แน่นอนว่าภาษานี้ไม่มีความเกี่ยวข้องกับภาษาที่รู้จักกันอยู่ และการพยายามถอดความโดยใช้ภาษาที่เป็นที่รู้จักกันแล้วในบริเวณนั้น ประสบความล้มเหลว จารึกเหล่านี้ถอดความได้ใน ค.ศ. 1882 โดย A. H. Sayce จารึกที่เก่าที่สุดมีอายุราวสมัยซาร์ดูรีที่ 1 แห่งอูราร์ตู
การถอดความได้ก้าวหน้ามากขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 1 เมื่อมีการพบจารึกภาษายูราร์เทีย-อัสซีเรียที่ Kelišin และ Topzawä
ใน ค.ศ. 1963 มีการตีพิมพ์ไวยากรณ์ภาษายูราร์เทียเขียนโดย G. A. Melikishvili ในรัสเซียและแปลเป็นภาษาเยอรมันใน ค.ศ. 1971 ในคริสต์ทศวรรษ 1970 มีการตีพิมพ์เกี่ยวกับความคล้ายคลึงกับภาษาฮูร์เรียโดย I. M. Diakonoff
คลังข้อมูล

จารึกที่เก่าที่สุดพบในสมัยซาร์ดูรีที่ 1 มีอายุราวปลายศตวรรษที่ 9 ก่อนคริสต์ศักราช และมีจารึกต่อเนื่องมาจนถึงการล่มสลายของอาณาจักรอูราร์ตูในอีกประมาณ 200 ปีต่อมา
มีผู้ค้นพบจารึกที่เขียนด้วยภาษายูราร์เทียประมาณ 200 อันที่อักษรรูปลิ่มมาใช้และดัดแปลง
การเขียน > อักษรรูปลิ่ม

อักษรรูปลิ่มของภาษายูราร์เทียมีมาตรฐานเช่นเดียวกับอักษรรูปลิ่มอัสซีเรียใหม่ แต่ที่ต่างจากของอัสซีเรียคือสัญลักษณ์ 1 ตัวแทนเสียงเดียว เช่น u-gi-iš-ti หมายถึง Uīšdi
การเขียน > เฮียโรกลิฟ

ภาษายูราร์เทียบางส่วนเขียนด้วยเฮียโรกกลิฟแบบอนาโตเลียที่ใช้กับภาษาลูเวีย นอกจากนั้นยังมีเฮียโรกลิฟเป็นของตัวเองด้วย
บรรณานุกรม

Маргарит Левоновна Хачикян: "Урартский язык", in Древние реликтовые языки Передней Азии, Языки мира, Институт языкознания, 2010 (ในภาษารัสเซีย)
C. B. F. Walker: Reading the Past: Cuneiform, British Museum Press, 1996, ISBN 0-7141-8077-7
J. Friedrich: "Urartäisch", in Handbuch der Orientalistik I, ii (1–2): 31–53, Leiden, 1969
Gernot Wilhelm: "Urartian", in R. Woodard (ed.), The Cambridge Encyclopedia of the World’s Ancient Languages, Cambridge, 2004
Vyacheslav V. Ivanov: "Comparative Notes on Hurro-Urartian, Northern Caucasian and Indo-European", UCLA, 1996
Mirjo Salvini: Geschichte und Kultur der Urartäer, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt, 1995
Jeffrey J. Klein, "Urartian Hieroglyphic Inscriptions from Altintepe", Anatolian Studies, vol. 24 (1974): 77–94
แหล่งข้อมูลอื่น

Electronic Corpus of Urartian Texts (eCUT), Institute of Ancient History, Ludwig-Maximilians-University of Munich
Древнее царство Урарту (ภาษารัสเซีย), Russian-language scholarly publications on Urartu and the Urartian language; includes texts in Urartian
Patrick C. Ryan (2 ธันวาคม 2001), A Urartian glossary (based on Die Urartäische Sprache:  1971) by G.A. Melikishvili, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 12 สิงหาคม 2007, สืบค้นเมื่อ 4 มกราคม 2024{{citation}}:  CS1 maint: bot: original URL status unknown (ลิงก์)
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น 
จารึกภาษายูราร์เทียเขียนด้วยอักษรรูปลิ่มแสดงที่พิพิธภัณฑ์ในเยเรวาน จารึกอ่านได้ว่า: สำหรับเทพเจ้าคาลดี กระเจ้าอาร์กิสติสที่ 1 โอรสแห่งเมนัว สร้างวิหารและป้อมปราการนี้ ข้าป่าวประกาศอิรบูนี (เอเรบูนี) สำหรับความรุ่งเรืองของประเทศแห่งบีอาย  (=อูร์ราตู) และสำหรับการยึดครองประเทศลูลุย (=ศัตรู) ด้วยความน่าเกรงขาม  ด้วยความยิ่งใหญ่แห่งคาลดี นี่คืออาร์กิสติส โอรสแห่งเมนัว กษัตริย์แห่งบีอายผู้ปกครองเมืองตุชปา
ซัลซา (แนวดนตรี)

ซัลซา (แนวดนตรี)
ซัลซา (อังกฤษ: Salsa) เป็นแนวดนตรีของคิวบาที่มาบรรจบระหว่างสเปนและวัฒนธรรมแอฟริกา ในช่วงทศวรรษ 1960-1970 ปัจจุบันเป็นที่แพร่หลายไปทั่วโลก
หนังสืออ่านเพิ่ม

Arteaga, José (1990). La Salsa (ภาษาสเปน) (2 ed.). Bogotá: Intermedio Editores.
Baéz, Juan Carlos (1989). El vínculo es la salsa (ภาษาสเปน). Caracas: Fondo Editorial Tropykos.
Brill, Mark. Music of Latin America and the Caribbean, 2nd Edition, 2018. Taylor & Francis  ISBN 1138053562
García, David F. (2006). Arsenio Rodríguez and the transnational flows of Latin popular music. Philadelphia: Temple University Press. ISBN 978-1-59213-386-4.
Kent, Mary (2005). Salsa Talks!: A Musical Heritage Uncovered. Digital Domain. ISBN 978-0-9764990-0-8.
Loza, Steven (1999). Tito Puente and the Making of Latin Music. Urbana: University of Illinois Press.
Manuel, Peter, บ.ก. (1991). Essays on Cuban Music: North American and Cuban Perspectives. Lanham, Maryland: University Press of America.
Marre, Jeremy; Hannah Charlton (1985). Beats of the Heart: Popular Music of the World. New York: Pantheon.
Roberts, John Storm (1979). The Latin Tinge: The Impact of Latin American Music on the United States. New York: Oxford University Press.
Rondón, César Miguel, The Book of Salsa: A Chronicle of Urban Music from the Caribbean to New York City, translated by Frances R. Aparicio with Jackie White, University of North Carolina Press, 2008. ISBN 978-0-8078-5859-2
Salazar, Max (March 2000). "Gabriel Oller: Aguinaldos de Salsa". Latin Beat Magazine (ภาษาสเปน). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2005-03-31.
Santana, Sergio (1992). ¿Que es la salsa? Buscando la melodía (ภาษาสเปน). Medellín: Ediciones Salsa y Cultura.
Washburne, Christopher (Fall 1995). Clave: The African Roots of Salsa. Kalinda!, newsletter for the Center for Black Music Research.
Waxer, Lise, บ.ก. (2002). Situating Salsa: Global Markets and Local Meanings in Latin Popular Music. New York: Routledge. ISBN 978-0-8153-4019-5.
Gerard, Charley (1998). Salsa! The Rhythm of Latin Music. Arizona: White Cliffs Media. ISBN 0-941677-35-4.
แหล่งข้อมูลอื่น

24 hour podcast of Viejoteca on CFRU 93,3 FM
LaMusicaSalsa.com | Latin American Music and Salsa Resources
LaMusicaSalsa.net | Latin Music and Salsa Network
Latin Music USA, Public Broadcasting Service (PBS) TV documentary, October 2009.
List of salsa radio stations เก็บถาวร 2011-07-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
The Salsa Beat Machine, a free online tool for learning more about salsa instruments and timing.
Sky.fm Salsa radio เก็บถาวร 2011-06-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Valle Son Music เก็บถาวร 2012-12-09 ที่ archive.today Classical salsa from Viñales, Cuba
ภาวะภูมิแพ้กรรมพันธุ์

| Atopy |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: Atopic syndrome

Eczema—a typical atopic manifestation
การออกเสียง: /ˈætəpiː/ 
สาขาวิชา: Dermatology, immunology
ภาวะภูมิแพ้กรรมพันธุ์ (อังกฤษ: atopy) คือภาวะที่ผู้ป่วยจะมีโอกาสสร้างการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันผ่าน IgE ได้เมื่อถูกกระตุ้นโดยสิ่งแวดล้อมหรือสารที่ปกติแล้วจะไม่มีอันตราย
คำอีกคำหนึ่งที่มีความหมายใกล้เคียงกันคือ ภูมิแพ้ (allergy) ซึ่งจะหมายรวมถึงปฏิกิริยาลักษณะเดียวกันทุกรูปแบบ ในขณะที่ภาวะภูมิแพ้กรรมพันธ์จะหมายถึงแบบที่มีกลไกผ่าน IgE เท่านั้น
สาธารณรัฐ

สาธารณรัฐ หรือบ้างเรียก มหาชนรัฐ (อังกฤษ: republic) เป็นระบอบการปกครองที่ประเทศถูกพิจารณาว่าเป็น "กิจสาธารณะ" (ละติน: res publica) มิใช่ธุระหรือทรัพย์สินส่วนตัวของผู้ปกครอง และที่ตำแหน่งหน้าที่ของรัฐได้รับเลือกตั้งโดยตรงหรือโดยอ้อม หรือได้รับแต่งตั้ง มิใช่ได้รับสืบทอด นิยามทั่วไปที่เข้าใจง่ายของสาธารณรัฐในสมัยใหม่ คือ ระบอบการปกครองที่ประมุขแห่งรัฐอันมิใช่พระมหากษัตริย์ ปัจจุบัน รัฐเอกราช 135 จาก 206 รัฐใช้คำว่า "สาธารณรัฐ" เป็นส่วนหนึ่งชื่ออย่างเป็นทางการ
ทั้งสาธารณรัฐสมัยใหม่และสมัยโบราณแตกต่างกันอย่างมากทั้งในอุดมการณ์และองค์ประกอบ ในสมัยคลาสสิกและสมัยกลาง ต้นแบบของทุกสาธารณรัฐ คือ สาธารณรัฐโรมัน ซึ่งหมายถึงกรุงโรมยุคสาธารณรัฐ ในระหว่างสมัยที่ไม่มีกษัตริย์กับจักรพรรดิปกครองอยู่ช่วงหนึ่ง แต่หากปกครองโดยบุคคลที่มาจากการเลือกจากคณะผู้เลือกตั้ง ในประเพณีการเมืองสมัยกลางและสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาอิตาลีปัจจุบันที่เรียกว่า "มนุษยนิยมพลเมือง" (civic humanism) นั้น บางครั้งถูกมองว่าได้รับมาจากนักสาธารณรัฐนิยมโรมันโดยตรง อย่างไรก็ดี นักประพันธ์โรมันที่ได้รับอิทธิพลจากกรีก อย่างพอลิเบียสและคิเคโร บางครั้งใช้คำดังกล่าวเป็นคำแปลของคำภาษากรีกว่า politeia ซึ่งอาจหมายถึงระบอบโดยทั่วไป แต่ยังสามารถใช้กับระบอบบางประเภทโดยเจาะจงซึ่งมิได้สอดคล้องพอดีกับสาธารณรัฐโรมัน สาธารณรัฐมิได้เทียบเท่ากับประชาธิปไตยในยุคคลาสสิก อย่างเช่น เอเธนส์ ซึ่งก็มีความเป็นประชาธิปไตยแตกต่างไปจากยุคศตวรรษที่ 19 อีกเช่นกัน
ในสาธารณรัฐสมัยใหม่ เช่น สหรัฐ ฝรั่งเศส รัสเซีย และอินเดีย ฝ่ายบริหารมีความชอบธรรมจากทั้งโดยรัฐธรรมนูญและการออกเสียงเลือกตั้งของประชาชน เป็นอิทธิพลจาก มงแต็สกีเยอ ซึ่งรวมประชาธิปไตยมาจากระบบทั้งสองแบบ ที่ประชาชนทุกคนมีส่วนร่วมในการปกครอง ส่วนการปกครองแบบอภิชนาธิปไตยหรือคณาธิปไตย ซึ่งมีคนเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่ปกครอง เป็นระบอบการปกครองแบบสาธารณรัฐ
ส่วนใหญ่สาธารณรัฐมักเป็นรัฐเอกราช แต่ยังมีหน่วยต่ำกว่ารัฐที่เรียกว่า สาธารณรัฐ หรือมีการปกครองที่ถูกอธิบายว่า "เป็นสาธารณรัฐ" โดยธรรมชาติเช่นกัน ตัวอย่างเช่น มาตรา 4 ของรัฐธรรมนูญแห่งสหรัฐ "ประกันว่าทุกรัฐในสหภาพนี้มีระบอบการปกครองแบบสาธารณรัฐ" เขตการปกครองของสหภาพโซเวียตถูกอธิบายว่าเป็นสาธารณรัฐ และสองในนั้น คือ สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครนและเบลารุส มีที่นั่งของตนในสหประชาชาติ ขณะที่รัฐธรรมนูญแห่งสหภาพโซเวียตอธิบายสหภาพว่าเป็น "รัฐเดี่ยว สหพันธ์และพหุชาติ" ที่จริงแล้วเป็นรัฐเดี่ยวเพราะพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียตใช้อำนาจในรูปรวมศูนย์เหนือสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตซึ่งปกครองตนเองแต่ในนาม
สิบสองวันแห่งคริสต์มาส

ช่วงเวลาระหว่างวันที่ 25 ธันวาคมถึง 5 มกราคม
| สิบสองวันแห่งคริสต์มาส |
| --- | --- |
การนมัสการของโหราจารย์ ภาพปูนเปียกที่โบสถ์ล่างของมหาวิหารนักบุญฟรังซิสแห่งอัสซีซีในอัสซีซี ประเทศอิตาลี
จัดขึ้นโดย: คริสต์ศาสนิกชน
ประเภท: ศาสนาคริสต์
การถือปฏิบัติ: แตกต่างกันไปตามนิกาย วัฒนธรรม และชนชาติ
วันที่: ครอบคลุมช่วงวันที่ 25 ธันวาคม – 5 มกราคม
ความถี่: ประจำปี
ส่วนเกี่ยวข้อง: วันคริสต์มาส, เทศกาลพระคริสตสมภพ, คืนที่สิบสอง, วันสมโภชพระคริสต์แสดงองค์ และเทศกาลสมโภชพระคริสต์แสดงองค์
สิบสองวันแห่งคริสต์มาส (อังกฤษ: The Twelve Days of Christmas) หรือ เทศกาลสิบสองวัน (อังกฤษ: Twelvetide)  เป็นเทศกาลของคริสต์ศาสนิกชนที่เฉลิมฉลองการประสูติของพระเยซู ในธรรมเนียมของศาสนาคริสต์ตะวันตก "วันคริสต์มาส" ถือเป็น "วันแรกแห่งคริสต์มาส" และสิบสองวันคือช่วงครอบคลุมตั้งแต่วันที่ 25 ธันวาคมถึง 5 มกราคม โดยวันสุดท้ายคือคืนที่สิบสอง (วันก่อนวันสมโภชพระคริสต์แสดงองค์) ในหลายนิยายของศาสนาคริสต์ เช่น แองกลิคันคอมมิวเนียนและลูเทอแรน สิบสองวันนี้เป็นอย่างเดียวกันกับเทศกาลพระคริสตสมภพ แต่สำหรับนิกายอื่น ๆ เช่น โรมันคาทอลิก เทศกาลพระคริสตสมภพมีช่วงเวลายาวนานกว่าสิบสองวันแห่งคริสต์มาส คือดำเนินไปถึงช่วงงานฉลองการรับบัพติศมาของพระเยซู การนับสิบสองวันแบบอื่นคือนับตั้งแต่วันที่ 26 ธันวาคมถึง 6 มกราคม
บันไดเสียงไมเนอร์

ในทฤษฎีดนตรี บันไดเสียงไมเนอร์ (อังกฤษ: minor scale) เป็นบันไดเสียงที่ซับซ้อนกว่าบันไดเสียงเมเจอร์ เพราะมีการสร้างบันไดเสียงนี้ได้สามรูปแบบ ได้แก่ บันไดเสียงเนเชอรัลไมเนอร์ (หรือ โหมดเอโอเลียน), บันไดเสียงฮาร์มอนิกไมเนอร์, และบันไดเสียงเมโลดิกไมเนอร์ (ขาขึ้นหรือขาลง) แต่บันไดเสียงเมเจอร์มีรูปแบบเดียว
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
บันไดเสียงเนเชอรัลไมเนอร์

บันไดเสียงเนเชอรัลไมเนอร์ (อังกฤษ: natural minor scale; หรือโหมดเอโอเลียน) เป็นบันไดเสียงไดอาโทนิกชนิดหนึ่งที่ถูกสร้างขึ้นมาโดยเริ่มจากลำดับโน้ตขั้นที่ 6 ของบันไดเสียงเมเจอร์ ตัวอย่างเช่น บันไดเสียงเอเนเชอรัลไมเนอร์สามารถสร้างขึ้นโดยเริ่มจากลำดับโน้ตขั้นที่ 6 ของบันไดเสียงซีเมเจอร์
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
แหล่งข้อมูลอื่น

Listen to and download harmonised minor scale piano MP3s
Harmonic Minor Scale - Analysis เก็บถาวร 2017-09-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
แม่แบบ:บันไดเสียง
ไนอาลาโธเทป
ที่มาของไนอาลาโธเทป

ในจดหมายที่เลิฟคราฟท์ส่งถึง ไรน์ฮาร์ด ไคลเนอร์ เลิฟคราฟท์ได้เล่าถึงฝันร้ายซึ่งเป็นที่มาของบทกวี ไนอาลาโธเทป โดยในฝันนั้น เลิฟคราฟท์ได้รับจดหมายจาก ซามูเอล เลิฟแมน ซึ่งมีเนื้อหาแนะนำให้เลิฟคราฟท์ไปหาไนอาลาโธเทปถ้าเขาไปที่โพรวิเดนซ์ โดยระบุว่าไนอาลาโธเทปนั้น "น่ากลัวกว่าทุกสิ่งที่คุณจะจินตนาการได้ แต่ก็น่าอัศจรรย์มาก" เลิฟคราฟท์ไม่เคยได้ยินชื่อไนอาลาโธเทปมาก่อน แต่ก็เข้าใจถึงชื่อนั้นดี
ไนอาลาโธเทปเป็นนักแสดงหรือผู้บรรยายต่อหน้าสาธาณะชน และเร่งเร้าให้เกิดความกลัวและข้อถกเถียงต่อการแสดงของเขา การแสดงนี้มีสองช่วง ช่วงแรกเป็นภาพยนตร์อันน่าสะพรึงกลัว ซึ่งอาจเป็นคำทำนายก็ได้ ตามด้วยการทดลองพิเศษด้านวิทยาศาสตร์และไฟฟ้า เมื่อผมได้รับจดหมายฉบับนี้ ผมก็คล้ายจะจำได้ว่าไนอาลาโธเทปมาอยู่ที่โพรวิเดนซ์แล้ว คลับคล้ายคลับคลาว่ามีคนกระซิบให้ฟังถึงความน่ากลัวของเขาและเตือนให้ผมอยู่ห่างเขาไว้ แต่จดหมายของเลิฟแมนทำให้ผมตัดสินใจได้...เมื่อผมออกจากบ้านก็เห็นฝูงชนเบียดเสียดกันในยามราตรี กระซิบกันอย่างหวาดกลัวและถูกพาไปยังทางเดียวกัน ผมไปรวมกับพวกนั้น หวาดกลัว แต่ก็อยากพบและอยากได้ฟังเสียงของไนอาลาโธเทป ผู้ยิ่งใหญ่ ผู้แปลกประหลาด และ ไม่อาจอธิบายได้
วิลล์ เมอเรย์ตั้งข้อสังเกตว่า ไนอาลาโธเทปในความฝันของเลิฟคราฟท์นี้น่าจะมีที่มาจากการทดลองต่อสาธารณชนของนิโคลา เทสลา และโรเบิร์ต เอ็ม. ไพรซ์ได้เสนอว่าชื่อของไนอาลาโธเทปนั้นอาจจะมาจากตัวละครของลอร์ดดุนซานีซึ่งเป็นนักประพันธ์ที่เลิฟคราฟท์ชื่นชอบ คือ อัลฮิเรธ โฮเทป นักทำนายปลอมในเรื่อง The Gods of Pegana และ ไมนาธิเทป เทพผู้พิโรธในเรื่อง The Sorrow of Search