stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาท
การสงวนรักษาและการเตรียมการเพื่อขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก

กรมศิลปากรได้ดำเนินการขอใช้พื้นที่ป่าสงวนจำนวน 3,430 ไร่ จากกรมป่าไม้ โดยได้ประกาศขึ้นทะเบียนเขตโบราณสถานไว้ในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 98 ตอนที่ 63 เมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2524 จากนั้นจึงได้พัฒนาแหล่งจนกลายเป็นอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาทในที่สุด
วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2547 ยูเนสโกได้ขึ้นเป็นสถานที่ที่ได้รับขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้นเพื่อพิจารณาขึ้นเป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
พ.ศ. 2559 สภานานาชาติว่าด้วยการดูแลอนุสรณ์สถานและแหล่งโบราณคดี (ไอโคมอส) ได้แจ้งให้ทางการไทยทราบเกี่ยวกับการเสนออุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาทขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกของทางการไทย โดยมีข้อเสนอแนะให้ดำเนินการศึกษาในเชิงลึกเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของวัฒนธรรมของสีมากับพุทธศาสนา เพื่อนำไปสู่ศักยภาพที่โดดเด่นของอุทยานฯ รวมทั้งหากเป็นไปได้ เสนอให้พิจารณาเกณฑ์และขอบเขตการขึ้นทะเบียนอุทยานฯ ที่ทางการไทยเสนอ
(ร่าง) ข้อมติเสนอให้ขึ้นทะเบียนอุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาทเป็นแหล่งมรดกโลก ประเภทภูมิทัศน์วัฒนธรรม และเสนอให้เปลี่ยนชื่อแหล่งเป็น "ภูพระบาท ประจักษ์พยานแห่งวัฒนธรรมสีมาสมัยทวารวดี" รวมทั้งขอให้ดำเนินการในเรื่องต่าง ๆ ภายหลังจากการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกด้วยคุณค่าความโดดเด่นของการแสดงให้เห็นถึงวัฒนธรรมสีมาในสมัยทวารวดี
การเดินทาง

อุทยานประวัติศาสตร์ภูพระบาทอยู่ห่างจากตัวจังหวัดอุดรธานี 55 กิโลเมตร โดยเดินทางจากตัวจังหวัดไปตามถนนมิตรภาพช่วงอุดรธานี–หนองคาย จนถึงหลักกิโลเมตรที่ 13 เลี้ยวซ้ายไปตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2021 ระยะทาง 43 กิโลเมตรถึงอำเภอบ้านผือ แล้วเดินทางจากตัวอำเภอบ้านผือ (มีป้ายบอกเส้นทางไปอุทยานฯ) ตรงไปอีก 12 กิโลเมตร จึงจะถึงที่ตั้งอุทยานฯ
ภาพเขียนสียุคก่อนประวัติศาสตร์ที่ถ้ำคน
ประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล

สีเขียว หมายถึง ประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล
สีม่วง หมายถึง ประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลที่ถูกปิดล้อมโดยประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล
ประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล มักจะถูกนิยามว่าเป็นประเทศที่ถูกปิดล้อมหรือเกือบถูกปิดล้อมด้วยแผ่นดินทั้งหมด ในปี พ.ศ. 2554 มีทั้งหมด 45 ประเทศ การเป็นประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลนับเป็นข้อด้อยทางภูมิศาสตร์ เพราะนอกจากจะถูกปิดกั้นจากทรัพยากรทางทะเลแล้ว ยังทำให้ไม่สามารถค้าขายทางทะเลได้อีกด้วย ประเทศที่มีชายฝั่งจึงมีแนวโน้มที่จะร่ำรวยกว่าและมีประชากรมากกว่าประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล
นอกจากนี้ยังมีคำว่า ทะเลปิด หมายถึงทะเลที่ไม่ได้เชื่อมกับมหาสมุทร เช่น ทะเลแคสเปียน ซึ่งในบางครั้งมองเป็นทะเลสาบ
นอกจากนี้ทะเลอื่น ๆ เช่น ทะเลดำ ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ทะเลบอลติก และ ทะเลแดง
มีช่องทางออกสู่ทะเลน้อย
รายชื่อประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  ทวีปเอเชีย  คาซัคสถาน †‡   คีร์กีซสถาน   เติร์กเมนิสถาน †   ทาจิกิสถาน   เนปาล   ภูฏาน   มองโกเลีย   ลาว   ออสซีเชียใต้ ^   อัฟกานิสถาน   อาเซอร์ไบจาน †   อาร์มีเนีย   อุซเบกิสถาน ‡ |  ทวีปยุโรป  คอซอวอ ^   เช็กเกีย   ซานมารีโน ¤   เซอร์เบีย   ทรานส์นีสเตรีย ^   เบลารุส   มอลโดวา   มาซิโดเนียเหนือ   ลักเซมเบิร์ก   ลีชเทินชไตน์   นครรัฐวาติกัน ¤ 0   สโลวาเกีย   สวิตเซอร์แลนด์   ออสเตรีย   อันดอร์รา   ฮังการี |  ทวีปแอฟริกา  ชาด   ซิมบับเว   ซูดานใต้   แซมเบีย   ไนเจอร์   บอตสวานา   บุรุนดี   บูร์กินาฟาโซ   มาลาวี   มาลี   ยูกันดา   รวันดา   เลโซโท ¤   เอธิโอเปีย   เอสวาตินี   สาธารณรัฐแอฟริกากลาง |  ทวีปอเมริกาใต้  โบลิเวีย   ปารากวัย   |
รายชื่อประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล > ชายแดนทะเลปิดของประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล

ทะเลสาบคาริบา : ซิมบับเว, แซมเบีย
ทะเลสาบคาฮูล : มอลโดวา
ทะเลสาบคีวู : รวันดา
ทะเลแคสเปียน : คาซัคสถาน, เติร์กเมนิสถาน, อาเซอร์ไบจาน
ทะเลสาบโคโฮฮา : บุรุนดี, รวันดา
ทะเลสาบเจนีวา : สวิตเซอร์แลนด์
ทะเลสาบชาด : ชาด, ไนเจอร์
ทะเลสาบชิอูตา : มาลาวี
ทะเลสาบซารือกามึช : เติร์กเมนิสถาน, อุซเบกิสถาน
ทะเลสาบดอยรัน : มาซิโดเนียเหนือ
ทะเลสาบติติกากา : โบลิเวีย
ทะเลสาบเตอร์คานา : เอธิโอเปีย
ทะเลสาบแทนกันยีกา : แซมเบีย, บุรุนดี
ทะเลสาบน็อยซีเดิล : ออสเตรีย, ฮังการี
ทะเลสาบโบเดิน : สวิตเซอร์แลนด์, ออสเตรีย
ทะเลสาบเปรสปา : มาซิโดเนียเหนือ
ทะเลสาบมัจโจเร : สวิตเซอร์แลนด์
ทะเลสาบมาลาวี : มาลาวี
ทะเลสาบรเวรู : บุรุนดี, รวันดา
ทะเลสาบลูกาโน : สวิตเซอร์แลนด์
ทะเลสาบวิกตอเรีย : ยูกันดา
ทะเลสาบออคริต : มาซิโดเนียเหนือ
ทะเลสาบอัลเบิร์ต : ยูกันดา
ทะเลอารัล : คาซัคสถาน, อุซเบกิสถาน
ทะเลสาบอุฟส์นูร์ : มองโกเลีย
ทะเลสาบอึมเวรู : แซมเบีย
ทะเลสาบเอ็ดเวิร์ด : ยูกันดา
ประเทศที่เกือบไม่มีทางออกสู่ทะเล

ประเทศต่อไปนี้มีดินแดนชายฝั่งซึ่งสั้นมากเมื่อเทียบกับขนาดของประเทศ
สาธารณรัฐประชาธิปไตยอาหรับซาห์ราวี (มหาสมุทรแอตแลนติก) 80 กิโลเมตร
อิรัก (อ่าวเปอร์เซีย) 58 กิโลเมตร
โตโก (อ่าวกินี) 56 กิโลเมตร
สโลวีเนีย (ทะเลเอเดรียติก) 47 กิโลเมตร
ปาเลสไตน์ (ทะเลลิแวนไทน์) 40 กิโลเมตร
สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (มหาสมุทรแอตแลนติก) 37 กิโลเมตร
จอร์แดน (ทะเลแดง) 26 กิโลเมตร
บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา (ทะเลเอเดรียติก) 20 กิโลเมตร
ประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง

การก่อตั้งประเทศเอริเทรียและมอนเตเนโกรซึ่งเป็นผลจากการเรียกร้องแบ่งแยกดินแดน ทำให้ประเทศเอธิโอเปีย และเซอร์เบีย (ตามลำดับ) กลายเป็นประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล
ประเทศโบลิเวียเสียดินแดนทางออกสู่ทะเลให้แก่ชิลีในสงครามมหาสมุทรแปซิฟิก ปัจจุบันกองทัพเรือโบลิเวียต้องฝึกซ้อมในทะเลสาบติติกากา
ประเทศออสเตรียและฮังการีสูญเสียทางออกสู่ทะเลจากสนธิสัญญาแซ็ง-แฌร์แม็งและสนธิสัญญาทรียานง ตามลำดับ
อุโมงค์สมาร์ท

|  ทางด่วนหมายเลข 38 |
| --- | --- |
Stormwater Management And Road Tunnel (SMART Tunnel)
ข้อมูลของเส้นทาง
บำรุงรักษาโดย Syarikat Mengurus Air Banjir dan Terowong Sdn Bhd (SMART)
ความยาว: 4 กิโลเมตร (2.5 ไมล์)
มีขึ้นเมื่อ: ค.ศ. 2003–ปัจจุบัน
ทางแยกที่สำคัญ
ปลายทางทิศเหนือ: Sultan Ismail-Kampung Pandan Link Jalan Tun Razak
 : Sultan Ismail-Kampung Pandan Link Kuala Lumpur Middle Ring Road 1 (Jalan Tun Razak)  Kuala Lumpur-Seremban Expressway  East-West Link Expressway
ปลายทางทิศใต้: SMART Tunnel toll plaza ใกล้ Sungai Besi Airport
ตำแหน่งที่ตั้ง
ประเทศ: มาเลเซีย
จุดหมาย ปลายทางหลัก: Bukit Bintang Imbi Cheras Petaling Jaya Seremban
 
ระบบทางหลวง
 ทางด่วน  ทางหลวงสหพันธ์  ทางหลวงรัฐ 
อุโมงค์สมาร์ต (อังกฤษ: SMART Tunnel ย่อมาจาก Stormwater Management And Road Tunnel) หรือทางด่วนหมายเลข E38 เป็นอุโมงค์ขนาดใหญ่เพื่อใช้ประโยชน์สองอย่างคือเป็นทางด่วน และทางระบายน้ำขนาดใหญ่ อยู่ในกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย และเป็นโครงการระดับชาติของประเทศ อุโมงค์มีความยาว 9.7 km (6.0 mi) ซึ่งเป็นอุโมงค์ระบายน้ำที่ยาวที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ยาวที่สุดเป็นอันดับสองในเอเชีย และเป็นอุโมงค์อเนกประสงค์ที่ยาวที่สุดในโลก
วัตถุประสงค์หลักของการสร้างอุโมงค์นี้คือแก้ปัญหาน้ำท่วมฉับพลันในกรุงกัวลาลัมเปอร์ พร้อมทั้งลดการจราจรติดขัดในชั่วโมงเร่งด่วนบนถนนสุไหงเบซี (Jalan Sungai Besi) และทางยกระดับ Loke Yew ในเขตปูดู
ในปี ค.ศ. 2011 อุโมงค์สมาร์ตได้รับรางวัล UN Habitat Scroll of Honour Award สำหรับการบริหารจัดการทั้งน้ำท่วมฉับพลันและการจราจรในชั่วโมงเร่งด่วนที่แปลกใหม่และเป็นเอกลักษณ์
อุโมงค์เริ่มต้นที่ทะเลสาบ Kampung Berembang ใกล้กับแม่น้ำกลัง ที่เขต Ampang และสิ้นสุดที่ทะเลสาบ Taman Desa ใกล้กับแม่น้ำกรายง ที่เขตสลักใต้ โครงการนี้นำโดยรัฐบาล ประกอบไปด้วย การทางหลวงแห่งประเทศมาเลเซีย (Lembaga Lebuhraya Malaysia, LLM) และกรมชลประทานและการระบายน้ำมาเลเซีย (Jabatan Pengairan dan Saliran, JPS) และยังมีบริษัททำสัญญาร่วมกันระหว่างบริษัท Gamuda Berhad และ Malaysian Mining Corporation Berhad (MMC)
แหล่งข้อมูลอื่น

http://www.smarttunnel.com.my/smart/index.html เก็บถาวร 2009-03-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
อุปาทานหมู่

อุปาทานหมู่ /อุปา- หรือ อุบปา-/ (อังกฤษ: collective hysteria, collective obsessional behavior, mass hysteria หรือ mass psychogenic illness) เป็นปรากฏการณ์ทางจิตสังคมอย่างหนึ่ง มีลักษณะเป็นการแสดงออกอย่างเดียวกับโรคฮิสเตอเรีย หรือโรคผีเข้า (อังกฤษ: hysteria) แต่อุปาทานหมู่นั้นเป็นอาการสมดังชื่อ คือ เกิดขึ้นในคนหมู่ โดยมักมีสาเหตุจากการที่คนกลุ่มหนึ่งเชื่อว่าตนกำลังประสบภาวะเจ็บป่วยหรืออาการอื่นอย่างเดียวกัน
คำ "อุปาทานหมู่" นั้นอาจเขียนผิดเป็น "อุปทานหมู่"  ซึ่งคำ "อุปทาน" นั้นเป็นศัพท์ทางเศรษฐศาสตร์ ตรงกับภาษาอังกฤษว่า "supply" คู่กับ "demand" หรือ "อุปสงค์"
ลักษณะ

ปรากฏการณ์อุปาทานหมู่นั้นเกิดขึ้นเมื่อบุคคลหนึ่งเกิดป่วยหรือมีอาการของโรคฮิสเตอเรียอันเป็นผลมาจากภาวะเครียด และเมื่อผู้ป่วยคนนั้นเริ่มแสดงอาการ คนอื่น ๆ รอบข้างก็เริ่มแสดงอาการด้วยเพราะเชื่อว่าตัวเองก็ประสบภาวะอย่างเดียวกัน อาการที่แสดงเช่นว่ามักได้แก่ อาการคลื่นไส้ (nausea), อาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง (muscle weakness) การชัก (fit) หรืออาการปวดศีรษะ (headache)
อุปาทานหมู่มีลักษณะเด่นตรงที่ไม่อาจหาสาเหตุแน่ชัดได้ อาการที่เกิดก็มักมีความคลุมเครือ แต่มักเชื่อกันว่ามีสาเหตุมาจากอำนาจเหนือธรรมชาติหรือเป็นทางทางศาสนา โดยว่ากันทางประชากรศาสตร์ อุปาทานหมู่เกิดมากในเพศเมีย และในหมู่ผู้ที่รับบริการทางการแพทย์บ่อย ๆ คือพวกที่รับประทานยาหรือใช้ยามาก ๆ เป็นต้น
อาการตื่นตระหนกทางใจ (moral panic) มีอาการแสดงคล้ายกับอุปาทานหมู่มาก
ข้อวิจารณ์

เจอโรม คลาร์ก (Jerome Clark) นักวิจัยเรื่องเหลือเชื่อและจานผี ชาวอเมริกัน กล่าวว่า อุปาทานหมู่เป็นคำอธิบายอันไร้มูลฐานเมื่อเจ้าหน้าที่หรือผู้เชี่ยวชาญไม่อาจหาคำอธิบายกรณียุ่งเหยิงหรือน่าตระหนกใจได้
เหตุการณ์อุปาทานหมู่ที่โด่งดังสองเหตุการณ์ ได้แก่ กรณีการเสียชีวิตของกลอเรีย รามิเรซ และกรณีอุกกาบาตที่ประเทศเปรู พ.ศ. 2550
ดูเพิ่ม

ผลของกิจกรรมหมู่ (อังกฤษ: bandwagon effect)
พฤติกรรมร่วม (อังกฤษ: collective behaviour)
ความกระตือรือร้นร่วม (อังกฤษ: collective effervescence)
จิตวิทยาฝูงชน (อังกฤษ: crowd psychology)
ฟอลีอาเดอ (อังกฤษ: folie à deux)
พฤติกรรมแบบกลุ่ม (อังกฤษ: group behaviour)
โรคติดต่อแบบฮิสเตอเรีย (อังกฤษ: hysterical contagion)
Mean world syndrome (อังกฤษ: collective effervescence)
อาการตื่นตระหนกทางใจ (อังกฤษ: moral panic)
การล่าแม่มด (อังกฤษ: witch hunting)
ดูเพิ่ม > กรณีตัวอย่าง

โรคชอบเต้น (อังกฤษ: dancing mania) - เช่น การระบาดของโรคชอบเต้น พ.ศ. 2060 (Dancing Plague of 1518)
อสุรกายแห่งลอนดอน
มนุษย์ลิงแห่งกรุงนิวเดลี
โรคจู๋
อุ้ยเสี่ยวป้อ เจาะเวลาทะลุโลก

| อุ้ยเสี่ยวป้อ เจาะเวลาทะลุโลก |
| --- | --- |
กำกับ: Blackie Ko
เขียนบท: กิมย้ง (บทประพันธ์)
อำนวยการสร้าง: Clarence Yip
นักแสดงนำ: เหลียง เฉาเหว่ย   จาง เว่ย์เจี้ยน
กำกับภาพ: หลิว เหว่ยเฉียง
ดนตรีประกอบ: Richard Lo
บริษัทผู้สร้าง: Movie Impact Limited. 
ผู้จัดจำหน่าย: Media Asia Entertainment Group สหมงคลฟิล์ม (ไทย) ไรท์บียอนด์ (ไทย)
วันฉาย: 12 มิถุนายน ค.ศ. 1993 (1993-06-12)
ประเทศ:  ฮ่องกง
ภาษา: กวางตุ้ง
ทำเงิน: HK$ 10,348,938
อุ้ยเสี่ยวป้อ เจาะเวลาทะลุโลก (อังกฤษ: Hero - Beyond The Boundary Of Time) ภาพยนตร์ฮ่องกงกำลังภายในแนวตลกจากการกำกับของ Blackie Ko โดยภาพยนตร์เรื่องนี้ดัดแปลงจากนวนิยายชื่อดังเรื่องสุดท้ายของสุดยอดนักเขียนนวนิยายกำลังภายในระดับตำนาน กิมย้ง ซึ่ง เหลียง เฉาเหว่ย ได้กลับมารับบท อุ้ยเสี่ยวป้อ อีกครั้งหลังจากเคยรับบทนี้ในภาพยนตร์โทรทัศน์ของ ทีวีบี เรื่อง จอมยุทธ์อุ้ยเสี่ยวป้อ เมื่อ พ.ศ. 2527
เรื่องย่อ

เรื่องราวของ อุ้ยเสี่ยวป้อ (เหลียง เฉาเหว่ย) ขุนนางจอมทะเล้นซึ่งมีภรรยามากถึง 7 คนได้รับพระบัญชาจาก จักรพรรดิคังซี (ทัง เจี้ยนเย่) ให้เดินทางข้ามเวลามา 300 ปีเพื่อตามหาหญิงสาวที่จะมาเป็นฮองเฮาขององค์จักรพรรดิจนได้พบกับนายตำรวจหนุ่ม (จาง เว่ย์เจี้ยน) ซึ่งมีใบหน้าละม้ายคล้ายกับ เฉินจิ้นหนาน ประมุขพรรคฟ้าดินผู้เป็นอาจารย์ของเสี่ยวป้อทั้งสองจึงต้องร่วมมือกันค้นหาจนพบกับหญิงสาวที่เหมาะจะเป็นฮองเฮาขององค์คังซีแต่เธอดันเป็นภรรยาของมาเฟียใหญ่นามว่า สง เสี่ยวป้อจึงต้องพาเธอหนีทำให้เขาเกิดหลงรักเธอขึ้นมา
ขณะเดียวกันขุนนางใหญ่นาม อู๋ซานกุ้ย ได้ส่งนักฆ่า 2 คนข้ามเวลามาเพื่อขัดขวางภารกิจและจัดการกับเสี่ยวป้ออีกด้านองค์หญิงเจี้ยนหนิงภรรยาเอกของเสี่ยวป้อทราบข่าวว่าอู๋ซานกุ้ยส่งนักฆ่าข้ามเวลาไปฆ่าสามีตัวเององค์หญิงพร้อมกับซวงเอ๋อหนึ่งในอนุภรรยาของเสี่ยวป้อที่มีวิทยายุทธ์มากที่สุดได้ข้ามเวลามาช่วยเสี่ยวป้อสุดท้ายแล้วอุ้ยเสี่ยวป้อจะจัดการกับเรื่องราวทั้งหมดอย่างไร
อุปมานิทัศน์เรื่องถ้ำ

อุปมานิทัศน์เรื่องถ้ำ
อุปมานิทัศน์เรื่องถ้ำของเพลโต โดย Jan Saenredam, อิงจาก Cornelis van Haarlem, ค.ศ. 1604, อัลเบอร์ตินา, เวียนนา
อุปมานิทัศน์เรื่องถ้ำ หรือ ถ้ำของเพลโต (อังกฤษ: Allegory of the Cave, Plato's Cave) เป็นการนำเสนอของเพลโต นักปราชญ์ชาวกรีก ในอุตมรัฐ (514a–520a) เพื่อเปรียบเทียบ "ผลกระทบของการศึกษา (παιδεία) และการขาดการศึกษาในธรรมชาติของพวกเรา" โดยเขียนในรูปแบบของบทสนทนาระหว่างพี่ชายของเขากลาวคอน (Glaucon) และที่ปรึกษาของเขาโสกราตีส และเล่าโดยโสกราตีส อุปมานิทัศน์เรื่องถ้ำถูกเสนอต่อจากอุปมานิทัศน์เรื่องดวงอาทิตย์ (508b–509c) และอุปมานิทัศน์เรื่องเส้นที่ถูกแบ่ง (508b–509c)
เพลโตและโสกราตีสบรรยายถึงกลุ่มคนที่ใช้ชีวิตโดยถูกตรึงอยู่และหันหน้าเข้ากับผนังถ้ำว่างเปล่าตลอด คนเหล่านี้เฝ้าดูเงาที่ถูกฉายบนผนังจากสิ่งของที่เคลื่อนผ่านเปลวไฟด้านหลังของพวกเขา พวกเขาต่างได้ตั้งชื่อให้เงาเหล่านี้ สำหรับนักโทษพวกนี้เงาเหล่านั้นเป็นความจริง โสกราตีสอธิบายว่านักปราชญ์ก็เหมือนนักโทษที่ได้รับการปลดปล่อยออกจากถ้ำและได้เข้าใจว่าเงาบนผนังไม่ใช่ความจริง ด้วยความที่เขาสามารถมองเห็นรูปแบบที่แท้จริงของความจริง ไม่ใช่ความจริงที่ถูกสร้างขึ้นหรือเงาที่เหล่านักโทษเห็น นักโทษในที่แห่งนี้ไม่แม้แต่อยากที่จะออกจากคุก ด้วยความที่พวกเขาไม่รู้จักชีวิตที่ดีกว่านี้ วันหนึ่งเหล่านักโทษสามารถทำลายพันธะและค้นพบว่าความจริงที่พวกเขารู้จักไม่ได้เป็นอย่างที่พวกเขาคิด พวกเขาค้นพบดวงอาทิตย์ซึ่งเพลโตใช้เปรียบดั่งเปลวไฟด้านหลังของพวกเขาที่พวกเขาไม่เคยเห็น เหมือนกับเปลวไฟที่ฉายแสงบนผนังถ้ำ สถานะภาพของมนุษย์ยึดติดอยู่กับสิ่งที่ได้รับผ่านประสาทสัมผัสทั้งสิ้น แม้การตีความเหล่านี้อาจแตกต่างจากความเป็นจริงโดยสิ้นเชิง พวกเราก็ยังไม่สามารถหลุดจากพันธะสภาพความเป็นมนุษย์ได้ พวกเราไม่สามารถปลดปล่อยตัวเราเองจากสถานะนี้ เหมือนกับที่นักโทษไม่สามารถปลดปล่อยตนเองจากโซ่ล่ามของพวกเขาได้ อย่างไรก็ตามหากพวกเราสามารถหนีจากพันธะนี้ได้อย่างปาฏิหาริย์ พวกเราก็จะพบกับโลกที่พวกเราไม่สามารถเข้าใจได้ ดวงอาทิตย์เป็นสิ่งที่เข้าใจยากสำหรับคนที่ไม่เคยเห็นมัน กล่าวคือ พวกเราจะเจอกับอีก "ดินแดน" หนึ่งที่พวกเราไม่สามารถเข้าใจได้ เพราะว่าตามทฤษฎี มันจะเป็นแหล่งของความจริงที่มากกว่าความจริงที่พวกเราเคยรู้จัก เป็นดินแดนของรูปแบบที่แท้จริง ความจริงที่แท้จริง
โสกราตีสออกความเห็นว่าอุปมานิทัศน์นี้สามารถจัดอยู่ในกลุ่มเดียวกับอุปมานิทัศน์เรื่องดวงอาทิตย์ (analogy of the sun) และอุปมานิทัศน์เรื่องเส้นที่ถูกแบ่ง (analogy of the divided line)
คำศัพท์

อุปมานิทัศน์เรื่องถ้ำ ยังถูกเรียกว่า การเปรียบเทียบของถ้ำ (analogy of the cave), ตำนานของถ้ำ (myth of the cave), อุปลักษณ์ของถ้ำ (metaphor of the cave), นิทานคติธรรมของถ้ำ (parable of the cave) และถ้ำของเพลโต (Plato's Cave)
บทย่อ > การจำคุกในถ้ำ

เพลโตเริ่มโดยให้โสกราตีสบอกให้กลาวคอนจินตนาการถึงถ้ำที่คนถูกขังไว้แต่กำเนิด นักโทษเหล่านี้ถูกล่ามโซ่ให้ไม่สามารถขยับคอและขาได้ ทำให้พวกเขาต้องมองไปยังผนังถ้ำข้างหน้าและไม่สามารถมองไปรอบ ๆ ถ้ำ, ไม่สามารถมองคนข้าง ๆ, และไม่สามารถมองตนเองได้ (514a–b) ด้านหลังนักโทษมีเปลวไฟ และระหว่างเปลวไฟและนักโทษมีทางเดินยกระดับที่มีผนังต่ำ หลังกำแพงมีคนเดินถือสิ่งของหรือหุ่นเชิด "ของคนและสิ่งมีชีวิตอื่น" (514b) คนเดินหลังกำแพงเพื่อไม่ให้นักโทษเห็นเงาจากร่างกายพวกเขา ทว่าเห็นเพียงเงาจากสิ่งของที่พวกเขาถือ (514a) นักโทษไม่สามารถเห็นสิ่งที่เกิดขึ้นด้านหลังพวกเขาได้เลย พวกเขามองเห็นแต่เงาด้านหน้าเท่านั้น เสียงคนคุยกันก้องจากกำแพง และนักโทษเชื่อว่าเสียงเหล่านี้มาจากเงา (514c)
โสกราตีสเสนอว่าเงาเป็นความจริงสำหรับนักโทษเพราะพวกเขาไม่เคยเห็นอย่างอื่น พวกเขาไม่รู้ว่าสิ่งที่พวกเขาเห็นเป็นเงาสิ่งของหน้าเปลวไฟ และไม่แม้แต่สงสัยว่าสิ่งของเหล่านี้เกิดจากสิ่งของจริงด้านนอกถ้ำที่พวกเขาไม่เห็น (514b-515a)
บทย่อ > การออกจากถ้ำ

จากนั้นเพลโตสมมติว่าหนึ่งในนักโทษได้รับการปลดปล่อย นักโทษคนนี้มองไปรอบ ๆ และเห็นเปลวไฟ แสงจะทำให้เขาแสบตาและยากต่อการที่เขาจะเห็นสิ่งของที่ทำให้เกิดเงา หากเขาถูกบอกว่าสิ่งที่เขาเห็นตอนนี้เป็น ความจริง แทนที่ความจริงอีกรูปแบบที่เขาเห็นบนผนัง เขาจะไม่เชื่อ ด้วยความเจ็บปวด เพลโตเล่าต่อ นักโทษที่ถูกปลดปล่อยจะหันหน้าหนีและวิ่งกลับไปหาสิ่งที่เขาคุ้นชิน (นั่นคือเงาของสิ่งของ)
เพลโตเล่าต่อ "สมมติ...ว่าใครสักคนใช้กำลังลากเขา...และไม่หยุดจนกว่าเขาจะออกมาสู่แสงอาทิตย์" นักโทษจะโกรธและเจ็บปวด และสิ่งนี้จะแย่ลงด้วยแสงอันร้อนแรงของดวงอาทิตย์จะทำให้ตาของเขาไม่สามารถรับไหวและทำให้เขามองไม่เห็นอะไร
"ช้า ๆ ดวงตาของเขาจะสามารถปรับเข้ากับแสงของดวงอาทิตย์ ตอนแรกเขาสามารถมองเห็นเพียงเงา จากนั้นเขาจะค่อย ๆ เห็นเงาของคนและสิ่งของในน้ำ และจึงเห็นคนและสิ่งของ ในที่สุดเขาจะสามารถมองยังดวงดาวและดวงจันทร์ในตอนกลางคืน จนในที่สุดเขาสามารถมองไปยังดวงอาทิตย์ได้ (516a)" หลังเขาสามารถมองตรงไปยังดวงอาทิตย์ เขาสามารถเข้าใจถึงเหตุผล และเข้าใจว่ามันคืออะไร (516b).
บทย่อ > กลับไปในถ้ำ

เพลโตเล่าต่อ กล่าวว่านักโทษที่ถูกปลดปล่อยจะคิดว่าโลกข้างนอกถ้ำดีกว่าโลกที่เขารู้จักในถ้ำ "เขาจะคิดว่าเขาโชคดีที่ได้เปลี่ยนแปลง และรู้สึกสงสาร [นักโทษคนอื่น]" และจะอยากที่จะพาเพื่อนที่เคยร่วมถ้ำออกจากถ้ำไปยังแสงอาทิตย์ (516c)
นักโทษที่ถูกปลดปล่อยมีดวงตาที่ชินต่อแสงอาทิตย์แล้ว จึงมองไม่เห็นเมื่อกลับเข้าไปในถ้ำอีกครั้ง เช่นเดียวกับตอนที่เขาออกมาพบดวงอาทิตย์ครั้งแรก (516e) เพลโตกล่าวว่า นักโทษจะดูถูกความที่ชายที่กลับมาไม่สามารถมองเห็นได้ดังเดิม และเชื่อว่าการที่เขาออกจากถ้ำได้ทำร้ายเขา และพวกเขาไม่ควรที่จะออกจากถ้ำ โสกราตีสสรุปว่าเหล่านักโทษ จะฆ่าคนที่พยายามลากพวกเขาออกจากถ้ำหากทำได้ (517a)
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ อุปมานิทัศน์เรื่องถ้ำ
อุปมานิทัศน์เรื่องถ้ำ ที่ PhilPapers
Ted-ed: Plato's Allegory of the Cave
Animated interpretation of Plato's Allegory of the Cave เก็บถาวร 2008-11-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Plato: The Republic ที่ Project Gutenberg
Plato: The Allegory of the Cave, from The Republic ที่ University of Washington – Faculty
Plato: Book VII of The Republic, Allegory of the Cave ที่ Shippensburg University
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  อิสราเอล  สหรัฐ 
อื่น ๆ:  IdRef 
"อุปมานิทัศน์เรื่องถ้ำ" โดย Markus Maurer
อุปมานิทัศน์เรื่องถ้ำ ซ้าย (จากบนลงล่าง): ดวงอาทิตย์; สิ่งธรรมชาติ; เงาของสิ่งธรรมชาติ; เปลวไฟ; สิ่งประดิษฐ์; เงาของสิ่งประดิษฐ์; ระดับการอุปมาขวา (จากบนลงล่าง): "ดี" มโนคติ, มโนคติ, วัตถุทางคณิตศาสตร์, แสง, สิ่งสร้างสรรค์และสิ่งของ, รูป, อุปมานิทัศน์เรื่องของดวงอาทิตย์ และอุปมานิทัศน์เรื่องเส้นที่ถูกแบ่ง
Wikiquote
Wikisource
อุโมงค์ทดสอบบอริง

| --- | --- |

ข้อมูลทั่วไป
ชื่ออื่น: Hawthorne test tunnel
ที่ตั้ง: Hawthorne, California
พิกัด:   33°55′18″N 118°19′34″W﻿ / ﻿33.9218°N 118.326°W﻿ / 33.9218; -118.326﻿ (Entrance shaft)  33°55′26″N 118°20′27″W﻿ / ﻿33.92383°N 118.3407°W﻿ / 33.92383; -118.3407﻿ (Garage elevator)  33°55′24″N 118°20′40″W﻿ / ﻿33.9234°N 118.3444°W﻿ / 33.9234; -118.3444﻿ (Exit tunnel) 
เส้นทาง: West 120th Street
เริ่มต้น: ลานจอดรถSpaceX
จำนวนสถานี: 3
การดำเนินงาน
เริ่มสร้าง: 17 ธันวาคม ค.ศ. 2016
เปิด: 18 ธันวาคม ค.ศ. 2018 (2018-12-18)
ผู้ดำเนินงาน: The Boring Company
ลักษณะ: Limited Access
ข้อมูลทางเทคนิค
ความยาว: 1.83 km (1.14 mi; 6,000 ft)*
จำนวนช่องจราจร: 1
ความเร็วปฏิบัติการ: 204 km/h (127 mph)[ไม่แน่ใจ ]
ความกว้าง: 3.8 เมตร (12.5 ฟุต)
อุโมงค์ทดสอบบอริง (อังกฤษ: The Boring Test Tunnel) เป็นอุโมงค์ทดสอบในเมือง Hawthorne รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐ ซึ่งสร้างโดย The Boring Company ในปลายปี ค.ศ. 2018 อุโมงค์เจาะเดี่ยวถูกสร้างขึ้นในช่วงปี ค.ศ. 2017-2018 โดยใช้เครื่องขุดอุโมงค์ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 4.2 เมตร (14 ฟุต) ได้เส้นผ่านศูนย์กลางภายใน 3.8 เมตร (12 ฟุต)
เส้นทาง

เส้นทางส่วนใหญ่วิ่งออกไปข้างนอกและกลับมาจากปริมณฑลของสนามบินเทศบาลฮอว์ธอร์น โดยมีส่วนที่สั้นมากอยู่ใต้มุมรั้วสนามบินโดยไม่ต้องเข้าไปใต้รันเวย์
อุโมงค์เริ่มต้นระหว่างท่อระบายน้ำพายุ Dominguez Channel และ Crenshaw Boulevard ที่หลุมทางเข้าที่สร้างขึ้นบนพื้นที่จอดรถของ SpaceX ส่วนตรงสั้น ๆ มุ่งหน้าไปทางเหนือตามด้วยเส้นโค้งรัศมี 530 ฟุต (161.5 ม.) ไปทางทิศตะวันตกใต้ถนนเวสต์ 120 จากนั้นเป็นอุโมงค์ตรงยาวn โค้งเล็กน้อยและสุดท้ายสั้น ๆ ตรงไปยังทางออก จุดกึ่งกลางของอุโมงค์มีการวางแผนที่จะเชื่อมต่อกับทางทิศเหนือที่สั้นมากกระตุ้นไปยังระบบจอดรถขนาดเล็กแบบลิฟต์ที่จอดรถที่นำขึ้นไปในโรงรถที่อยู่อาศัยหลังบ้านหลังที่ 3834 West 119th Place
อุทยานโอลิมปิกพระราชินีเอลิซาเบธ

| อุทยานโอลิมปิกลอนดอน London Olympic Park (อุทยานโอลิมปิกราชินีเอลิซาเบธ อันเนื่องมาจากโอลิมปิกฤดูร้อน 2012 และพาราลิมปิกฤดูร้อน 2012) |
| --- | --- |
อุทยานโอลิมปิก ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2555
แผนที่ของอุทยานโอลิมปิกราชินีเอลิซาเบธ
พิกัด: 51°32′46″N 0°00′46″W﻿ / ﻿51.54615°N 0.01269°W﻿ / 51.54615; -0.01269
ประเทศ:  อังกฤษ, สหราชอาณาจักร
เมือง: กรุงลอนดอน
เขต: สแตรตเฟิร์ด, โบว์, เลย์ตัน, โฮเมอร์ตัน
เขตเวลา: UTC0 (เวลาสากลเชิงพิกัด)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+1 (BST)
รหัสไปรษณีย์: E20
เว็บไซต์: ลอนดอน 2012 (ในภาษาอังกฤษ)
อุทยานโอลิมปิกลอนดอน (อังกฤษ: London Olympic Park) เป็นศูนย์กีฬาและสวนสาธารณะซึ่งจัดสร้างขึ้น สำหรับกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 2012 และการแข่งขันพาราลิมปิกฤดูร้อน 2012 ตั้งอยู่บริเวณทิศตะวันออกของลอนดอน ประเทศอังกฤษ ติดกับพื้นที่ขยายของย่านสแตรตเฟิร์ด (Stratford) ภายในมีหมู่บ้านนักกีฬาโอลิมปิก และสนามกีฬานานาชนิด รวมทั้งสนามกีฬาโอลิมปิกและศูนย์กีฬาทางน้ำ
หลังจากโอลิมปิกผ่านไป อุทยานแห่งนี้จะเปลี่ยนชื่อเป็น “อุทยานโอลิมปิกราชินีเอลิซาเบธ” (Queen Elizabeth Olympic Park) เพื่อเป็นอนุสรณ์ในวโรกาส พระราชพิธีพัชราภิเษกในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักร แม้จะไม่ได้เป็นอุทยานหลวงแห่งลอนดอนอย่างเป็นทางการก็ตาม
ทำเลที่ตั้ง

อุทยานแห่งนี้ มีที่ตั้งครอบคลุมบางส่วนของแขวงสแตรตเฟิร์ด, แขวงโบว์ (Bow), แขวงเลย์ตัน (Leyton), และแขวงโฮเมอร์ตัน (Homerton) ทางตะวันออกของกรุงลอนดอน โดยการไปรษณีย์หลวงแห่งสหราชอาณาจักร (The Royal Mail) กำหนดให้อุทยานและเมืองสแตรตเฟิร์ด ใช้รหัสไปรษณีย์ E20 ซึ่งก่อนหน้านี้มีการใช้กับชานเมืองวัลเฟิร์ด (Walford) ซึ่งไม่มีอยู่จริง เนื่องจากปรากฏในละครโทรทัศน์เรื่อง “อีสต์เอ็นเดอรส์” (EastEnders)
การก่อสร้าง

แผนแม่บทซึ่งเผยแพร่เมื่อปี พ.ศ. 2549 (ค.ศ. 2006) กำหนดให้มีอาคารกีฬาภายในอุทยานทั้งหมด 3 หลัง โดยการแข่งขันวอลเลย์บอลย้ายไปเล่นที่ ศูนย์นิทรรศการเอิร์ลสคอร์ต (Earls Court Exhibition Centre) ส่วนกีฬาฟันดาบย้ายไปแข่งขันที่ ศูนย์นิทรรศการเอ็กซ์เซล (Exhibition Centre London) ซึ่งอาคารกีฬาในร่มที่ยังคงอยู่คือ อาคารกีฬาบาสเกตบอล (Basketball Arena) และ ค็อปเปอร์บ็อกซ์ (Copper Box) ทั้งนี้เมื่อการก่อสร้างระยะหลักเริ่มขึ้น มีการเคลื่อนย้ายเสาไฟฟ้าสูง 65 เมตร จำนวน 52 ต้นออกไป แล้วเปลี่ยนไปใช้ระบบไฟฟ้าผ่านอุโมงค์ใต้ดินแทน
สนามกีฬาที่จัดแข่งขัน

สนามกีฬาโอลิมปิก (ลอนดอน) - เป็นสนามกีฬาหลัก
ศูนย์กีฬาทางน้ำแห่งลอนดอน - เป็นสนามแข่งขันกีฬาทางน้ำ ซึ่งประกอบด้วยว่ายน้ำ กระโดดน้ำ และระบำใต้น้ำ ซึ่งในบริเวณเดียวกัน มีสนามกีฬาโปโลน้ำ (Water Polo Arena) สำหรับการแข่งขันโปโลน้ำโดยเฉพาะด้วย
ค็อปเปอร์บ็อกซ์ (แปลว่า กล่องทองแดง; ชื่อเดิม: สนามกีฬาแฮนด์บอล; Handball Arena) - แรกเริ่มจะใช้เป็นสนามแข่งขันแฮนด์บอล ทว่าไอโอซีประกาศให้งดไปเสียก่อน จึงนำมาใช้แข่งขันกีฬาฟันดาบ และปัญจกีฬาสมัยใหม่แทน รวมทั้งกีฬาโกล์บอลในพาราลิมปิกฤดูร้อน 2012
อาคารกีฬาบาสเกตบอล - เป็นสนามแข่งขันบาสเกตบอล
ลอนดอนเวโลปาร์ก (London Velopark) - เป็นเวโลโดรม หรือสนามแข่งขันประเภทลู่ ของจักรยานรวมถึงบีเอ็มเอ็กซ์
ลานกีฬาริเวอร์แบงก์ (Riverbank Arena) - เป็นสนามแข่งขันฮอกกี รวมถึงฟุตบอลเจ็ดคนกับฟุตบอลห้าคน ในพาราลิมปิกฤดูร้อน 2012
สนามกีฬาที่จัดแข่งขัน > สิ่งก่อสร้างสำคัญอื่น

หมู่บ้านโอลิมปิก - เป็นที่พักของนักกีฬาชาติต่างๆ ที่เข้าร่วมแข่งขัน ทั้งในโอลิมปิกและพาราลิมปิก
ศูนย์สื่อมวลชนโอลิมปิกลอนดอน - เป็นอาคารศูนย์กระจายเสียงแพร่ภาพนานาชาติ และศูนย์สื่อมวลชนหลักที่รวมอยู่ด้วยกัน ตั้งอยู่บริเวณหัวมุมทางตะวันตกเฉียงเหนือของอุทยาน
ร้านแมคโดนัลด์ สาขาภายในอุทยาน - ซึ่งมีขนาดใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ และจะเป็นจุดสนใจพิเศษระหว่างการแข่งขัน โดยเป็นแห่งแรกที่สร้างขึ้น จากโครงอาคารและอุปกรณ์ร้อยละ 75 ซึ่งทำจากวัสดุใช้ซ้ำ (Reuse) และนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) อย่างแข็งแรงทนทาน แต่จะต้องทำลายลงไป หลังจากสิ้นสุดกีฬาพาราลิมปิก
พิพิธภัณฑ์โอลิมปิก - จะเปิดให้บริการในปี พ.ศ. 2557
โครงการหลังการแข่งขัน

หลังจากสิ้นสุดการแข่งขันโอลิมปิกและพาราลิมปิก อุทยานจะรองรับการใช้งานมากมาย ดังตัวอย่างต่อไปนี้
เป็นส่วนสำคัญของศูนย์กลางทางเทคโนโลยีสารสนเทศแห่งใหม่ ซึ่งจะก่อตั้งขึ้นในลอนดอนตะวันออก
เป็นหนึ่งในสวนสาธารณะภายในเขตเมือง ซึ่งมีขนาดใหญ่ที่สุดของทวีปยุโรป ในรอบกว่า 150 ปีที่ผ่านมา โดยมีการออกแบบเพื่อเสริมสร้างระบบนิเวศของท้องถิ่น ด้วยการฟื้นป่าพื้นเมืองดั้งเดิมอันชุ่มชื้นกลับคืนมา
ก่อตั้งมหาวิทยาลัยขึ้นใหม่ เพื่อใช้ประโยชน์จากสนามและอุปกรณ์กีฬา ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานที่จัดขึ้นเพื่อรองรับกีฬาโอลิมปิก โดยเฉพาะในเชิงวิทยาศาสตร์การกีฬา การสื่อสารที่ทันสมัย สื่อดิจิตัล และเทคโนโลยีอนุรักษ์
เปิดให้สโมสรกีฬาในท้องถิ่นรวมถึงชุมชน เข้าใช้งานสนามและอุปกรณ์กีฬาภายในอุทยาน
หมู่บ้านโอลิมปิกจะแปลงสภาพเป็นห้องชุด (อพาร์ตเมนต์) ขนาด 3,600 ห้อง สำหรับการพัฒนาแขวงเมืองสแตรตเฟิร์ด
(จากซ้ายไปขวา) ศูนย์กีฬาทางน้ำ, หอสังเกตการณ์ อาร์ชเลอร์มิตตัล ออร์บิต, สนามกีฬาโอลิมปิก (ข้างหลัง), สนามกีฬาโปโลน้ำ (ข้างหน้า) ภายในอุทยานโอลิมปิกลอนดอน เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2555
ดูเพิ่ม

สนามแข่งขันในโอลิมปิกฤดูร้อน 2012
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของการแข่งขัน เก็บถาวร 28 กุมภาพันธ์ 2013 ที่ UK Government Web Archive (ในภาษาอังกฤษ)
เว็บไซต์อิสระว่าด้วยการแข่งขัน (ในภาษาอังกฤษ)
ภาพถ่ายทางอากาศของอุทยาน ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2554
อุโมงค์ซาซาโงะ

อุโมงค์ซาซาโงะ (ญี่ปุ่น: 笹子トンネル; โรมาจิ: Sasago Tonneru; อังกฤษ: Sasago Tunnel) เป็นอุโมงค์บนทางด่วนชูโอ ประเทศญี่ปุ่น ตั้งอยู่บนพรมแดนระหว่างเมืองโคชูกับเมืองโอตสึกิ จังหวัดยามานาชิ ห่างจากกรุงโตเกียวไปทางตะวันตกราวแปดสิบกิโลเมตร อุโมงค์นี้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2520