ดวงอาทิตย์

ระวังสับสนกับ พระอาทิตย์
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ อาทิตย์
| --- | --- |
ดวงอาทิตย์  หรือ ๑: 

ข้อมูลจากการสังเกต
ระยะห่างเฉลี่ย วัดจากโลก: 1 หน่วยดาราศาสตร์ ≈ 1.496e+8 กิโลเมตร  (8.19 นาทีที่ความเร็วแสง) 
ความส่องสว่างปรากฏ  (V): −26.74
ความส่องสว่างสัมบูรณ์: 4.83
สเปกตรัม: G2V
ความเป็นโลหะ: Z = 0.0122
ขนาดเชิงมุม: 31.6–32.7 ลิปดา
คำคุณศัพท์: ทางสุริยคติ
ลักษณะเฉพาะในวงโคจร
ระยะห่างเฉลี่ย จากแกน ดาราจักรทางช้างเผือก: ≈ 2.7e+17 กิโลเมตร  (27,200 ปีแสง) 
คาบการโคจรครบรอบดาราจักร: 2.25e+8–2.50e+8 ปี
อัตราเร็วในวงโคจร: ≈ 220 กิโลเมตรต่อวินาที  (โคจรรอบศูนย์กลางดาราจักรทางช้างเผือก)   ≈ 20 กิโลเมตรต่อวินาที  (สัมพัทธ์กับดาวดวงอื่น)  ≈ 370 กิโลเมตรต่อวินาที  (เมื่อเทียบกับรังสีไมโครเวฟพื้นหลังของจักรวาล) 
ลักษณะเฉพาะทางฟิสิกส์
รัศมีที่เส้นศูนย์สูตร: 695,700 กิโลเมตร  696,392 กิโลเมตร 109 เท่าของโลก
ความยาวเส้นศูนย์สูตร: 4.379e+6 กิโลเมตร   109 เท่าของโลก
ความแป้น: 9e−6
พื้นที่ผิว: 6.09e+12 ตารางกิโลเมตร   12,000 เท่าของโลก 
ปริมาตร: 1.41e+18 ลูกบาศก์กิโลเมตร   1,300,000 เท่าของโลก 
มวล: (1.988 55 ± 0.000 25)×1030 กิโลกรัม  333,000 เท่าของโลก   
ความหนาแน่นเฉลี่ย: 1.408 กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร   0.255 เท่าของโลก
ความเร่งโน้มถ่วงที่ผิวบริเวณเส้นศูนย์สูตร: 274.0 เมตรต่อวินาที2  27.94 แรงโน้มถ่วง 27,542.29 เซนติเมตร-กรัม-วินาที 28 เท่าของโลก
โมเมนต์ความเฉื่อย: 0.070 (โดยประมาณ)
ความเร็วหลุดพ้น (วัดจากพื้นผิว): 617.7 กิโลเมตรต่อวินาที   55 เท่าของโลก 
อุณหภูมิ: แกน (รูปแบบ): 1.57×107 เคลวิน   โฟโตสเฟียร์ (เป็นผล): 5,772 เคลวิน   โคโรนา: ≈ 5×106 เคลวิน
กำลังส่องสว่าง (Lsol): 3.828e+26 วัตต์  ≈ 3.75×1028 ลูเมน  ≈ 98 ลูเมนต่อวัตต์ 
ความเข้มของการส่องสว่างเฉลี่ย   (Isol): 2.009e+7 W·m–2. sr–1
อายุ: ≈ 4.6e+9ปี
ลักษณะเฉพาะของการหมุน
ความเอียงวงโคจร: 7.25°  (กับระนาบสุริยวิถี)  67.23°  (กับระนาบดาราจักร) 
ไรต์แอสเซนชัน ของขั้วเหนือ: 286.13°  19 ชั่วโมง 4 นาที 30 วินาที 
เดคลิเนชัน ของขั้วเหนือ: +63.87°  63° 52' เหนือ 
คาบการหมุนดาราคติ  (ที่เส้นศูนย์สูตร) : 25.05 วัน 
 (ที่ละติจูด 16°) : 25.38 วัน 25 วัน 9 ชั่วโมง 7 นาที 12 วินาที
 (ที่ขั้ว) : 34.4 วัน
อัตราเร็วของการหมุน  (ที่เส้นศูนย์สูตร) : 7.189×103 กิโลเมตรต่อชั่วโมง 
ส่วนประกอบในโฟโตสเฟียร์โดยมวล
ไฮโดรเจน: 73.46 %
ฮีเลียม: 24.85 %
ออกซิเจน: 0.77 %
คาร์บอน: 0.29 %
เหล็ก: 0.16 %
นีออน: 0.12 %
ไนโตรเจน: 0.09 %
ซิลิคอน: 0.07 %
แมกนีเซียม: 0.05 %
กำมะถัน: 0.04 %
ข้อมูลอาจเปลี่ยนแปลงได้หากมีการค้นพบใหม่
ดวงอาทิตย์ (อังกฤษ: Sun) เป็นดาวฤกษ์ ณ ใจกลางระบบสุริยะ เป็นพลาสมาร้อนทรงเกือบกลมสมบูรณ์ โดยมีการเคลื่อนที่พาซึ่งผลิตสนามแม่เหล็กผ่านกระบวนการไดนาโม ปัจจุบันเป็นแหล่งพลังงานสำคัญที่สุดสำหรับสิ่งมีชีวิตบนโลก มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1.39 ล้านกิโลเมตร ใหญ่กว่าโลก 109 เท่า และมีมวลประมาณ 330,000 เท่าของโลก คิดเป็นประมาณร้อยละ 99.86 ของมวลทั้งหมดของระบบสุริยะ มวลประมาณสามในสี่ของดวงอาทิตย์เป็นไฮโดรเจน ส่วนที่เหลือเป็นฮีเลียมเป็นหลัก โดยมีปริมาณธาตุหนักกว่าเล็กน้อย รวมทั้งออกซิเจน คาร์บอน นีออน และเหล็ก
ดวงอาทิตย์เป็นดาวฤกษ์ลำดับหลักระดับจี (G2V) ตามการจัดประเภทดาวฤกษ์ตามระดับสเปกตรัม โดยมักถูกเรียกอย่างไม่เป็นทางการว่า "ดาวแคระเหลือง" ดวงอาทิตย์ก่อตัวขึ้นเมื่อประมาณ 4.6 พันล้านปีก่อน จากการยุบของแรงโน้มถ่วง (gravitational collapse) ของสสารภายในบริเวณกลุ่มเมฆโมเลกุลขนาดใหญ่ สสารนี้ส่วนใหญ่รวมอัดแน่นอยู่ที่ใจกลาง ส่วนที่เหลือบีบตัวลงลงเป็นแผ่นโคจรซึ่งกลายมาเป็นระบบสุริยะ มวลใจกลางร้อนและหนาแน่นมากจนเริ่มเกิดปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชัน ณ แก่นดาว ซึ่งเชื่อว่าเป็นกระบวนการเกิดดาวฤกษ์ส่วนใหญ่
ดวงอาทิตย์มีอายุมาได้ประมาณครึ่งอายุขัยแล้ว ไม่มีการเปลี่ยนแปลงมากนักเป็นเวลากว่า 4 พันล้านปีมาแล้ว และคาดว่าจะอยู่ในภาวะค่อนข้างเสถียรไปเช่นนี้อีก 5 พันล้านปี ในแต่ละวินาที ปฏิกิริยาหลอมนิวเคลียส (ฟิวชัน) ของดวงอาทิตย์ สามารถเปลี่ยนไฮโดรเจนอะตอมปริมาณ 600 ล้านตัน ให้กลายเป็นฮีเลียม และเปลี่ยนสสาร 4 ล้านตันให้เป็นพลังงานจากปฏิกิริยาดังกล่าว กว่าพลังงานนี้จะหนีออกจากแกนดวงอาทิตย์มาสู่พื้นผิวได้ ต้องใช้เวลานานราว 10,000 ถึง 170,000 ปี ในอีกราว 5 พันล้านปีข้างหน้า เมื่อปฏิกิริยาฟิวชันไฮโดรเจนในแก่นของดวงอาทิตย์ลดลงถึงจุดที่ไม่อยู่ในดุลยภาพอุทกสถิตต่อไป แก่นของดวงอาทิตย์จะมีความหนาแน่นและอุณหภูมิเพิ่มขึ้นส่วนชั้นนอกของดวงอาทิตย์จะขยายออกจนสุดท้ายเป็นดาวยักษ์แดง มีการคำนวณว่าดวงอาทิตย์จะใหญ่พอกลืนวงโคจรปัจจุบันของดาวพุธและดาวศุกร์ และทำให้โลกไม่สามารถอาศัยอยู่ได้
มนุษย์ทราบความสำคัญของดวงอาทิตย์ที่มีต่อโลกมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ และบางวัฒนธรรมถือดวงอาทิตย์เป็นเทวดา การหมุนของโลกและวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ของโลกเป็นรากฐานของปฏิทินสุริยคติ ซึ่งเป็นปฏิทินที่ใช้กันแพร่หลายในปัจจุบัน