เฟลิกซ์ ดเซียร์จินสกี

| เฟลิกซ์ ดเซียร์จินสกี |
| --- | --- |
Феликс Дзержинский
ดเซียร์จินสกีในปี 1918

หัวหน้าคณะกรรมการการเมืองร่วมรัฐ
ดำรงตำแหน่ง 15 พฤศจิกายน 1923 – 20 กรกฎาคม 1926
หัวหน้ารัฐบาล: วลาดีมีร์ เลนิน อะเลคเซย์ รืยคอฟ
ก่อนหน้า: ตัวเขาเองในฐานะหัวหน้าคณะกรรมการการเมืองรัฐ
ถัดไป: Vyacheslav Menzhinsky
คณะกรรมการการเมืองรัฐ
ดำรงตำแหน่ง 6 กุมภาพันธ์ 1922 – 15 พฤศจิกายน 1923
หัวหน้ารัฐบาล: วลาดีมีร์ เลนิน
ก่อนหน้า: ตัวเขาเองในฐานะหัวหน้าหน่วยเชการ์
ถัดไป: ตัวเขาเองในฐานะหัวหน้าคณะกรรมการการเมืองร่วมรัฐ
หัวหน้าคณะกรรมการพิเศษ
ดำรงตำแหน่ง 20 ธันวาคม 1917 – 6 กุมภาพันธ์ 1922
หัวหน้ารัฐบาล: วลาดีมีร์ เลนิน
ก่อนหน้า: สถาปนาตำแหน่ง
ถัดไป: ตัวเขาเองในฐานะหัวหน้าคณะกรรมการการเมืองร่วมรัฐ
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: เฟลิกซ์ เอดมุนโดวิช ดเซียร์จินสกี 11 กันยายน [ตามปฏิทินเก่า 30 สิงหาคม] 1877 Ivyanets Ashmyany county เขตผู้ว่าการวิลนา จักรวรรดิรัสเซีย
เสียชีวิต: 20 กรกฎาคม 1926 (48 ปี) มอสโก สาธารณรัฐรัสเซีย สหภาพโซเวียต
พรรคการเมือง: พรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพทั้งปวง (บอลเชวิค) (1917–26)
การเข้าร่วม พรรคการเมืองอื่น: SDKPiL (1900–17) LSDP (1896–00) SDKP (1895–96)
คู่สมรส: Sofia Sigizmudovna Muszkat
บุตร: Jan Feliksovich Dzerzhinsky

เฟลิกซ์ เอดมุนโดวิช ดเซียร์จินสกี (รัสเซีย: Фе́ликс Эдму́ндович Дзержи́нский; โปแลนด์: Feliks Dzierżyński [ˈfɛlʲiɡz dʑɛrˈʐɨɲskʲi];) ชื่อเล่น  ไอออนเฟลิกซ์ เป็นนักปฏิวัติและนักการเมืองบอลเชวิคชาวรัสเซียเชื้อสายโปแลนด์ และรัฐบุรุษชาวโซเวียต ตั้งแต่ ค.ศ. 1917 จนกระทั่งเสียชีวิตใน ค.ศ. 1926 เขาเป็นผู้นำองค์กรตำรวจลับของโซเวียตสององค์กรแรก ได้แก่เชการ์และคณะกรรมการการเมืองร่วมรัฐโดยก่อตั้งองค์กรความมั่นคงของรัฐสำหรับระบอบโซเวียตหลังการปฏิวัติ เขาเป็นหนึ่งในผู้กำหนดความน่าสะพรึงสีแดง และการขจัดคอสแซ็ก
ดเซียร์จินสกีเกิดในตระกูลขุนนางโปแลนด์ในเขตผู้ว่าการมินสค์ (ปัจจุบันคือเบลารุส) เขายอมรับการเมืองแบบปฏิวัติตั้งแต่อายุยังน้อย และมีบทบาทในเกานัสในฐานะผู้จัดตั้งพรรคสังคมประชาธิปไตยลิทัวเนีย เขาถูกจับกุมบ่อยครั้งและถูกเนรเทศไปยังไซบีเรียหลายครั้งซึ่งเขาหลบหนีหลายครั้ง ดเซียร์จินสกีมีส่วนร่วมในการปฏิวัติใน ค.ศ. 1905 และดำเนินกิจกรรมการปฏิวัติเพิ่มเติมในเยอรมนีและโปแลนด์ ภายหลังการจับกุมอีกครั้งใน ค.ศ. 1912 เขาใช้เวลาสี่ปีครึ่งในคุกก่อนจะได้รับการปล่อยตัวหลังการปฏิวัติเดือนกุมภาพันธ์ใน ค.ศ. 1917 จากนั้นเขาได้เข้าร่วมพรรคบอลเชวิคของวลาดีมีร์ เลนิน และมีบทบาทอย่างแข็งขันในการปฏิวัติเดือนตุลาคมที่นำกลุ่มบอลเชวิคขึ้นสู่อำนาจ
ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1917 เลนินได้แต่งตั้งดเซียร์จินสกีให้เป็นหัวหน้าคณะกรรมการพิเศษรัสเชียทั้งปวง (เชการ์) ที่จัดตั้งขึ้นใหม่ โดยมอบหมายให้เขาปราบปรามกิจกรรมที่ต่อต้านการปฏิวัติในรัสเซียโซเวียต สงครามกลางเมืองรัสเซียทำให้อำนาจของเชการ์ขยายตัวขึ้น โดยเป็นการเปิดฉากการรณรงค์ประหารชีวิตหมู่ที่เรียกว่าความน่าสะพรึงสีแดง เชการ์ได้รับการจัดโครงสร้างใหม่เป็นคณะกรรมการการเมืองรัฐ (GPU) ใน ค.ศ. 1922 และต่อมาเป็นคณะกรรมการการเมืองร่วมรัฐ (OGPU) ในอีกหนึ่งปีต่อมา โดยดเซียร์จินสกียังคงเป็นหัวหน้าขององค์กรที่ทรงอำนาจ นอกจากนี้ เขาดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสภาโซเวียตสูงสุดแห่งเศรษฐกิจแห่งชาติ (VSNKh) ตั้งแต่ ค.ศ. 1924
ดเซียร์จินสกีเสียชีวิตด้วยอาการหัวใจวายใน ค.ศ. 1926 เขาได้รับการเฉลิมฉลองอย่างกว้างขวางในสหภาพโซเวียต โปแลนด์ และประเทศคอมมิวนิสต์อื่น ๆ ในทศวรรษต่อ ๆ มา โดยมีสถานที่หลายแห่ง (รวมถึงเมืองดเซียร์จินสค์) ถูกตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่เขา และเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญของโซเวียตเพียงไม่กี่คนที่ถูกฝังอยู่ในสุสานแต่ละแห่งในสุสานกำแพงเครมลิน ในขณะเดียวกัน เขาก็กลายเป็นสัญลักษณ์ที่โดดเด่นของการปราบปรามและความโหดร้ายต่อนักวิจารณ์ระบอบการปกครองของสหภาพโซเวียต