stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ไส้เลื่อนขาหนีบ

| ไส้เลื่อนขาหนีบ (inguinal hernia) |
| --- | --- |

แผนภาพไส้เลื่อนขาหนีบอัณฑะอ้อม (ระนาบแบ่งครึ่งซ้ายขวามองจากซ้าย)
การออกเสียง: /ˈɪŋɡwɪnəl ˈhɜːrniə/ 
สาขาวิชา: ศัลยกรรมทั่วไป
การตั้งต้น: < 1 ปี, > 50 ปี
วิธีวินิจฉัย: ตามอาการภาพทางการแพทย์
ความชุก: 27% (ชาย), 3% (หญิง)
การเสียชีวิต: 59,800 (2015)
ไส้เลื่อนขาหนีบ หรือไส้เลื่อนลงถุง (อังกฤษ: inguinal hernia) เป็นการยื่นของสิ่งบรรจุในช่องท้องผ่านช่องขาหนีบ (inguinal canal) พบได้บ่อยมากในชาย (ความเสี่ยงชั่วชีวิต 27% ในชาย 3% ในหญิง) แม้การซ่อมแซมจะเป็นหนึ่งในการผ่าตัดที่ทำบ่อยที่สุด แต่ไม่แนะนำศัลยกรรมทางเลือกอีกต่อไปในผู้ป่วยที่มีอาการเล็กน้อย เนื่องจากความเสี่ยงการติดคาต่ำ (<0.2% ต่อปี) และความเสี่ยงอาการปวดบริเวณขาหนีบสูง (10–12%)
แสงจักรราศี

แสงจักรราศี บนท้องฟ้าตะวันออกก่อนแสงอรุณยามเช้า ในภาพจะมองเห็นดาวศุกร์กับกระจุกดาวเปิด M44 ด้วย
แสงจักรราศี (อังกฤษ: zodiacal light) คือแสงสว่างเรืองรองจาง ๆ เป็นโครงรูปสามเหลี่ยมหยาบ ๆ ที่ปรากฏบนท้องฟ้ายามค่ำคืนหลังจากที่แสงสนธยาของตะวันตกดินลับฟ้าไปแล้ว โดยปรากฏอยู่ในแนวเส้นสุริยวิถี ในเขตซีกโลกเหนือตอนกลางจะสามารถมองเห็นแสงจักรราศีได้ดีที่สุดในช่วงเย็นของฤดูใบไม้ผลิทางท้องฟ้าทิศตะวันตก หลังจากที่แสงอาทิตย์อัสดงจางหายไปหมด หรือในฤดูใบไม้ร่วงยามเช้ามืดทางท้องฟ้าตะวันออกก่อนที่แสงอรุณจะมาถึง แสงจักรราศีมีลักษณะจางมากเพราะมีแสงอื่นรบกวนเช่น แสงจันทร์ หรือมลภาวะทางแสงอื่น ๆ
ปรากฏการณ์นี้มีการสังเกตและตรวจสอบเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1683 โดยนักดาราศาสตร์ชื่อ โจวันนี โดเมนีโก กัสซีนี ต่อมาได้รับการอธิบายเป็นครั้งแรกโดย นีกอลา ฟาซีโย เดอ ดุยเย ในปี ค.ศ. 1684
ดูเพิ่ม

เมฆจักรราศี
มวลสารระหว่างดาวเคราะห์
แหล่งข้อมูลอื่น

ประวัติย่อของการสังเกตการณ์ เก็บถาวร 2004-07-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เสือเขี้ยวดาบ
ลักษณะเด่น

เขี้ยวคู่บนที่งอกยาวออกจนพ้นริมฝีปากจะยื่นยาวและแบนเรียบโค้งไปทางด้านหลังคล้ายกับใบกริช เขี้ยวที่ยาวนี้ช่วยให้พวกมันสามารถจัดการกับสัตว์กินพืชหนังหนาในตระกูลเดียวกับแรดและหมู ซึ่งเริ่มกระจายพันธุ์กว้างขวางในสมัยไมโอซีน
ถิ่นกำเนิด

ทวีปอเมริกาเหนือและกระจายพันธุ์เข้าสู่อเมริกาใต้หลังการเกิดขึ้นของแผ่นดินที่เชื่อมสองทวีปเข้าด้วยกันในสมัยไพลสโตซีนตอนกลาง โดยเสือเขี้ยวดาบมีช่วงขาค่อนข้างสั้น แข็งแรง เขี้ยวยาวกว่า 25 ซม. และอาจมีน้ำหนักตัวเกือบ 200 กิโลกรัม ลักษณะโครงสร้างร่างกายที่หนาและบึกบึน บ่งบอกว่าไม่ใช่นักล่าที่รวดเร็วมากนัก นักบรรพชีวินวิทยาเชื่อว่า เสือเขี้ยวดาบน่าจะล่าเหยื่อขนาดใหญ่ที่หนังหนาและเคลื่อนไหวช้า อย่างพวกมาสโตดอน ไบซันยักษ์ สลอธยักษ์ แมมมอธโคลอมเบีย รวมทั้งมาครอคีเนียที่ดูคล้ายอูฐผสมกับสมเสร็จ และทอคโซดอนซึ่งมีรูปร่างหน้าตาและขนาดใกล้เคียงกับฮิปโปโปเตมัส เป็นอาหาร
สายวิวัฒนาการ

เสือเขี้ยวดาบสืบเชื้อสายมาจาก โปรไอลูรัส (Proailurus) สัตว์ตระกูลแมวชนิดแรกของโลกที่มีวิวัฒนาการขึ้นเมื่อ 30 ล้านปีก่อน ในสมัยโอลิโกซีน โดยพวกเสือเขี้ยวดาบได้แยกสายวิวัฒนาการของพวกมันเมื่อราว 15 ล้านปีก่อน ในสมัยไมโอซีนตอนกลาง สายพันธุ์เกี่ยวเนื่องต่าง ๆ ในอเมริกามีหลากหลายสายพันธุ์เช่น โฮโมเทอเรียม (Homotherium) สิงโตอเมริกา เสือซิคิมิต้า เสือชีตาห์อเมริกา ในปัจจุบันสายพันธุ์ที่ใกล้ชิดมากที่สุดอาจเป็นเสือลายเมฆ (Neofelis) หรือสิงโตแอฟริกา
ดีเอ็นเอที่รักษาไว้อยู่ที่ระดับ 3/5 สัตว์ที่อุ้มบุญได้น่าจะเป็นสิงโต ความเหมาะสมในการอุ้มบุญ 3/5 หรือเหมาะสมพอประมาณ
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Smilodon ที่วิกิสปีชีส์
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q188717  Wikispecies: Smilodon  BOLD: 923234  EoL: 4443389  Fossilworks: 41079  GBIF: 3240061  iNaturalist: 317779  NCBI: 13265  ZooBank: 74BA6CEE-520F-4B94-BF14-957D8C9CBC7A 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST 2 
ประจำชาติ:  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย
เส้นใยคาร์บอน

ผ้าที่ทอจากเส้นใยคาร์บอน
เส้นใยคาร์บอน (อังกฤษ: Carbon (fiber)) หรือไฟเบอร์แกรไฟต์ แกรไฟต์คาร์บอน หรือ CF เป็นวัสดุทางวิทยาศาสตร์ที่มีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบอย่างน้อยร้อยละ 90 โดยเส้นใยคาร์บอนจะมีขนาดของเส้นผ่านศูนย์กลาง 5-10 ไมโครเมตร
ในการผลิตเส้นใยคาร์บอน คาร์บอนอะตอมจะถูกผูกมัดร่วมกันในผลึกจำนวนมากหรือน้อยตามแนวขนานกับแกนยาวของเส้นใยเป็นแนวคริสตัล โดยให้อัตราส่วนความแข็งแรงของเส้นใยต่อปริมาณสูง (ทำให้มันแข็งแกร่งสำหรับขนาดของมัน) เส้นใยคาร์บอนหลายพันเส้นจะถูกรวมเข้าด้วยกันในรูปแบบกลุ่มเส้นใยซึ่งอาจจะถูกนำมาใช้ด้วยตัวมันเองหรือทอเป็นผ้า
คุณสมบัติของเส้นใยคาร์บอนคือ มีความแข็งแรงสูง ต้านทานแรงดึงสูง น้ำหนักเบา ทนต่อสารเคมีสูง ทนต่ออุณหภูมิสูง และอัตราการขยายตัวต่อความร้อนต่ำ เส้นใยคาร์บอนจึงเป็นวัสดุที่ได้รับความนิยมมากในอุตสาหกรรมการบินและวิศวกรรมอวกาศ การทหาร มอเตอร์สปอร์ต และการแข่งขันกีฬาอื่นๆ แต่เส้นใยคาร์บอนมีราคาค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับเส้นใยชนิดอื่น อาทิ เส้นใยแก้วหรือเส้นใยพลาสติก
เส้นใยคาร์บอนมักจะใช้ร่วมกับวัสดุอื่นๆ ในรูปแบบคอมโพสิท ซึ่งจะเรียกว่า "คาร์บอนไฟเบอร์เสริมโพลิเมอร์" แต่มักจะเรียกสั้นๆ ว่า "คาร์บอนไฟเบอร์" มากกว่า ซึ่งมีอัตราส่วนความแข็งแรงต่อน้ำหนักที่สูงมากและมีความแข็งมากแม้ว่าจะค่อนข้างเปาะ อย่างไรก็ตามเส้นใยคาร์บอนจะประกอบด้วยวัสดุอื่นๆ เช่นเดียวกับแกรไฟต์ในรูปแบบคาร์บอน-คาร์บอนซึ่งมีความทนทานต่อความร้อนสูงมาก
ดูเพิ่ม

แกรไฟต์
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เส้นใยคาร์บอน
บทความเรื่อง การใช้แผ่นคาร์บอนไฟเบอร์เสริมกำลังเสาอาคารต้านทานแผ่นดินไหว โดยรองศาสตราจารย์ ดร. อมร พิมานมาศ และ รท. ประกาศิต จันทนลิขิต จากสถาบันเทคโนโลยีนานาชาติสิรินธร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เก็บถาวร 2011-12-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
โสมนาถมนเทียร

| โสมนาถมนเทียร |
| --- | --- |
โสมนาถมนเทียร
ศาสนา
เขต: อำเภอคีรโสมนาถ
เทพ: โสมนาถ (พระศิวะ)
เทศกาล: มหาศิวราตรี
ที่ตั้ง
ที่ตั้ง: เวระวัล
รัฐ: คุชราต
ประเทศ: อินเดีย
ที่ตั้งในรัฐคุชราต
พิกัดภูมิศาสตร์: 20°53′16.9″N 70°24′5.0″E﻿ / ﻿20.888028°N 70.401389°E﻿ / 20.888028; 70.401389
สถาปัตยกรรม
เสร็จสมบูรณ์: 1951 (สิ่งก่อสร้างปัจจุบัน)
เว็บไซต์
www.somnath.org
โสมนาถมนเทียร (อังกฤษ: Somnath temple) เป็นโบสถ์พราหมณ์ที่ตั้งอยู่ในประภัสปตัน ใกล้กับเมืองชูนาคาธ สวราษฏระ บนชายฝั่งตะวันตกของรัฐคุชราต ประเทศอินเดีย ซึ่งเป็นโบสถ์พระศิวะที่เชื่อกันว่าเป็นแห่งแรกในบรรดา ชโยติรลึงค์ (jyotirlinga) หรือโบสถ์พระศิวะที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุด 12 แห่ง โสมนาถมนเทียรเป็นสถานที่แสวงบุญสำคัญในรัฐคุชราต ตลอดประวัติศาสตร์ของมนเทียรได้มีการสร้างใหม่หลายครั้งหลังถูกทำลายต่อเนื่องจากการรุกรานของผู้ปกครองมุสลิม มนเทียรหลังปัจจุบันนั้นสร้างขึ้นใหม่โดยใช้สถาปัตยกรรมแบบเจาลุกยะ และสร้างเสร็จในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1951 ภายใต้คำสั่งโดยรัฐมนตรีวัลลภภาอี ปเฏล
ศัพทมูล

มนเทียรนี้เชื่อกันว่ามีความศักดิ์สิทธิ์มาก มีตำนานต่าง ๆ มากมายที่เชื่อมโยงกับมนเทียรนี้ คำว่า “โสมนาถ” แปลว่า "จ้าว (นาถ) แห่งโสมะ" หนึ่งในพระนามขานของพระศิวะ
โสมนาถมนเทียรเป็นที่รู้จักในชื่อ “วิหารนิรันดร์กาล” ("the Shrine Eternal") ตามในหนังสือของ K. M. Munshi ที่ใช้ชื่อเดียวกัน เขียนบรรยายเล่าเรื่องของมนเทียรนี้ที่ถูกทำลายและสร้างขึ้นใหม่ครั้งแล้วครั้งเล่า
กางเกงวอร์ม

ชายสามคนสวมกางเกงวอร์มสีเทา
กางเกงวอร์ม (อังกฤษ: Sweatpants) เป็นกางเกงชนิดไม่เป็นทางการ ที่มีความนุ่ม หรือใช้ในวัตถุประสงค์ด้านการกีฬา มักทำมาจากผ้าฝ้าย จุดแตกต่างจากกางเกงอื่นคือ มียางยืดรัดบริเวณเอว กางเกงวอร์มโดยมากไม่มีกระเป๋า มักมีสีเทา แต่ก็มีสีอื่นเช่นกัน
เสื้อเกราะกันกระสุน
ประวัติ > ก่อนยุคสมัยใหม่

ใน ค.ศ. 1538 ฟรันเชสโก มาเรีย เดลลา โรเวเร มอบหมายให้ฟีลิปโป เนโกรลี สร้างเสื้อเกราะกันกระสุน ส่วนใน ค.ศ. 1561 จักรพรรดิมัคซีมีลีอานที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ได้รับการบันทึกในฐานะการทดสอบเกราะของเขาจากการยิงปืน ในทำนองเดียวกัน ใน ค.ศ. 1590 เซอร์ เฮนรี ลี คาดว่าเสื้อเกราะของเขาจะเป็น "การป้องกันปืนพก" ซึ่งประสิทธิภาพที่แท้จริงของมันเป็นที่ถกเถียงในเวลานั้น สำหรับศัพทมูลวิทยาของ "กระสุน" และรูปแบบคำคุณศัพท์ของ "กันทะลุ" ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16 จะมุ่งเสนอคำว่า "กันกระสุน" หลังจากนั้นไม่นาน
ในช่วงสงครามกลางเมืองอังกฤษ ทหารม้าไอรอนไซด์ของโอลิเวอร์ ครอมเวลล์ ได้จัดให้มีหมวกนิรภัยเคปไลน์ และเสื้อเกราะกันปืนคาบศิลาซึ่งประกอบด้วยแผ่นเกราะสองชั้น (ในการศึกษาต่อมาที่เกี่ยวข้องกับรังสีเอกซ์ชั้นที่สามถูกค้นพบ ซึ่งอยู่ระหว่างชั้นนอกและชั้นใน) ชั้นนอกถูกออกแบบมาเพื่อดูดซับพลังงานของกระสุน และชั้นในที่หนาขึ้นจะหยุดการเจาะต่อไป เกราะจะเว้าแหว่งฉกรรจ์ แต่ก็ยังเป็นประโยชน์ หนึ่งในคำอธิบายที่บันทึกแรกของการใช้ชุดเกราะแบบอ่อนถูกค้นพบในยุคกลางของญี่ปุ่น ด้วยชุดเกราะที่ผลิตจากผ้าไหม
ประวัติ > ยุคอุตสาหกรรม

หนึ่งในตัวอย่างแรกของชุดเกราะกันกระสุนที่ขายในเชิงพาณิชย์ผลิตโดยช่างตัดเสื้อในดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ ในคริสต์ทศวรรษ 1840 โดยหนังสือพิพม์เดอะคอร์กเอกซาไมเนอร์รายงานเกี่ยวกับสายธุรกิจของเขาในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1847
การปฏิบัติตามกฎหมาย

| ประเทศ | ความเป็นเจ้าของโดยไม่มีใบอนุญาต | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- |
|  อาร์เจนตินา | ผิดกฎหมาย |  |
|  ออสเตรเลีย | แตกต่างกันไปภายใน |  |
|  บราซิล | ผิดกฎหมาย |  |
|  แคนาดา | แตกต่างกันไปภายใน |  |
|  อิตาลี | ถูกกฎหมาย |  |
|  ญี่ปุ่น | ถูกกฎหมาย |  |
|  เนเธอร์แลนด์ | ถูกกฎหมาย |  |
|  โปแลนด์ | ถูกกฎหมาย |  |
|  สวีเดน | ถูกกฎหมาย |  |
|  ไทย | ผิดกฎหมาย | โทษจำคุกสูงสุดไม่เกินห้าปี |
|  สหรัฐ | ถูกกฎหมาย |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

Ankylosaurus- The bullet proof dinosaur
NIJ Ballistic Resistance of Body Armor
Body Armor News and Knowledge Website
Body Armor Site
NIJ body armor standard overview
เสื้อเกราะกันกระสุนรุ่นกระดานไถของเน็ด เคลลี
เส้นรอบวง

ดิสก์ ประกอบด้วย                      เส้นรอบวง C
                     เส้นผ่านศูนย์กลาง D
                     รัศมี R
                     ศูนย์กลาง หรือแหล่งกำเนิด O
ในวิชาเรขาคณิต เส้นรอบวง (อังกฤษ: circumference) เป็นเส้นรอบรูปของวงกลม หรือ วงรี นั่นคือ เส้นรอบวงจะเป็นความยาวส่วนโค้งของวงกลมราวกับว่ามันถูกเปิดออก และยืดออกเป็นส่วนของเส้นตรง
รูปวงกลม

เส้นรอบวง c ของรูปวงกลม สามารถคำนวณได้จากเส้นผ่านศูนย์กลาง d โดยใช้สูตรต่อไปนี้
หรือคำนวณจากรัศมี r ของรูปวงกลม
เมื่อ π คืออัตราส่วนระหว่างเส้นรอบวงกับเส้นผ่านศูนย์กลาง ซึ่งมีค่าประมาณ 3.142857142857143
สูตรการหาความยาวของเส้นรอบวง สามารถสร้างขึ้นโดยใช้ความรู้ทางแคลคูลัสเชิงปริพันธ์ และไม่ใช้การอ้างถึงค่า π ดังที่จะแสดงต่อไปนี้
ครึ่งหนึ่งด้านบนของรูปวงกลมที่มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่จุดกำเนิด คือกราฟของฟังก์ชัน
ซึ่ง x สามารถมีค่าได้ตั้งแต่ −r ถึง +r เส้นรอบวงของรูปวงกลมทั้งหมดจึงสามารถแทนได้ด้วยผลรวมสองเท่าของความยาวของส่วนโค้งเล็กๆ ที่ประกอบกันเป็นครึ่งวงกลม ความยาวของส่วนโค้งเล็กๆ นั้นสามารถคำนวณได้โดยใช้ทฤษฎีบทพีทาโกรัส รูปสามเหลี่ยมมุมฉากที่มีด้านประกอบมุมฉากเป็น  dx และ  f'(x)dx เราจะได้ความยาวของด้านตรงข้ามมุมฉากเป็น
ดังนั้น ความยาวของเส้นรอบวงจึงคำนวณได้จาก
รูปวงรี

การคำนวณเส้นรอบวงของวงรี ซับซ้อนกว่าวงกลม และเป็นอนุกรมอนันต์ (infinite series) อาจประมาณได้จากสูตรของ รามานุจัน (นักคณิตศาสตร์ชาวอินเดีย)
c\approx \pi (3(a+b)-{\sqrt {(3a+b)(a+3b)}})
เมื่อ  a และ  b คือ กึ่งแกนเอกและกึ่งแกนโท ตามลำดับ สองค่านี้มีความสัมพันธ์กันกับความเยื้องศูนย์กลางของวงรี ดังต่อไปนี้
b=a{\sqrt {1-e^{2}}}
ซึ่งแสดงว่าสามารถเขียนสูตรคำนวณเส้นรอบวงของวงรีได้ดังนี้
c\approx \pi a(3(1+{\sqrt {1-e^{2}}})-{\sqrt {(3+{\sqrt {1-e^{2}}})(1+3{\sqrt {1-e^{2}}})}})=\pi a(3(1+{\sqrt {1-e^{2}}})-{\sqrt {3(2-e^{2})+10{\sqrt {1-e^{2}}}}})
แหล่งข้อมูลอื่น

Numericana - Circumference of an ellipse
↑  San Diego State University (2004). "Perimeter, Area and Circumference" (PDF). Addison-Wesley. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 6 October 2014.
↑  Bennett, Jeffrey; Briggs, William (2005), Using and Understanding Mathematics / A Quantitative Reasoning Approach (3rd ed.), Addison-Wesley, p. 580, ISBN 978-0-321-22773-7
เส้นทางจิงโจ้

โบอิง 787 ของควอนตัสที่ท่าอากาศยานลอนดอนฮีทโธรว์
เส้นทางจิงโจ้ (อังกฤษ: Kangaroo Route) เป็นเส้นทางบินระหว่างประเทศออสเตรเลียและสหราชอาณาจักรผ่านซีกโลกตะวันออก เส้นทางจิงโจ้ได้ชื่อจากลักษณะการบิน โดยจะมีการหยุดแวะพักตามสนามบินต่างๆ ในเส้นทางคล้ายกับจิงโจ้ โดยได้มีการถูกกล่าวถึงอย่างมากจากควอนตัส สายการบินแห่งชาติของประเทศออสเตรเลีย รวมถึงสื่อต่างๆ และสายการบินคู่แข่ง
ในปี 2003 มีสายการบินกว่า 20 สายการบินที่ให้บริการในเส้นทางนี้ ได้แก่ แอร์นิวซีแลนด์, บริติชแอร์เวย์, คาเธ่ย์แปซิฟิค, เอมิเรตส์, เจแปนแอร์ไลน์, เลาดาแอร์, มาเลเซียแอร์ไลน์, ควอนตัส, การบินไทย, ยูไนเต็ดแอร์ไลน์ และสิงคโปร์แอร์ไลน์ โดยส่วนมากจะมีการเปลี่ยนเครื่องบิน ในอีก 15 ปีต่อมา ช่วงกลางปี 2018 จำนวนสายการบินที่ทำการบินในเส้นทางจิงโจ้ลดลงอย่างมาก โดยเหลือเพียง 2 สายการบินเท่านั้นที่ยังคงให้บริการผ่านเที่ยวบินตรง คือ บริติชแอร์เวย์และควอนตัส
ควอนตัสได้เริ่มให้บริการเที่ยวบินตรงจากเพิร์ทไปยังลอนดอนด้วยเครื่องโบอิง 787 ในวันที่ 25 มีนาคม ค.ศ. 2018 นับเป็นเที่ยวบินตรงเที่ยวบินแรกระหว่างโอเชียเนียและทวีปยุโรป
ประวัติ

ในปี 1935 ควอนตัสเริ่มดำเนินเที่ยวบินไปยังสิงคโปร์ด้วยเครื่องบินเดอ ฮาวิลแลนด์ 86 เพื่อเชื่อมต่อกับเที่ยวบินของอิมพีเรียลแอร์เวย์ที่มุ่งหน้าสู่ลอนดอน โดยเริ่มให้บริการจากลอนดอนไปบริสเบน ในวันที่ 13 เมษายน ค.ศ. 1935 สายการบินอิมพีเรียลแอร์เวย์และควอนตัสเอ็มไพร์แอร์เวย์เปิดเส้นทางลอนดอนไปบริสเบน ด้วยระยะทาง 12,754 ไมล์ (20,526 กม.) ผู้โดยสารสามารถจองที่นั่งในราคาเดียว 195 ปอนด์ (เท่ากับ 19,100 ดอลลาร์ในปี 2018) เส้นทางนี้เปิดให้ผู้โดยสารจากบริสเบนไปลอนดอนในวันที่ 17 เมษายน; มีเที่ยวบินทุกสัปดาห์และใช้เวลาเดินทาง 12 1⁄2 วัน
ผู้โดยสารที่มุ่งหน้าไปทางตะวันออกจากลอนดอนจะบินจากครอยดอนไปยังปารีสก่อน จากนั้นขึ้นรถไฟข้ามคืนไปยังบรินดิซี และบินต่อโดยแวะที่เอเธนส์, อะเล็กซานเดรีย, กาซา, แบกแดด, บัสรา, คูเวต, บาห์เรน, ชัรญะฮ์, กวาดาร์, การาจี, โชธปุระ, เดลี, กานปุระ, อลาหาบาด, โกลกาตา, อักยับ, ย่างกุ้ง, กรุงเทพฯ, อาโลร์เซอตาร์, สิงคโปร์, ปัตตาเวีย, ซูราบายา, รัมบัง, กูปัง, ดาร์วิน, ลองรีช และชาร์เลอวิลล์
ประวัติ > เที่ยวบินตรง

เที่ยวบินตรงจากเพิร์ทไปลอนดอนเริ่มในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2018 ด้วยเครื่องบินโบอิง 787 โดยเส้นทางจิงโจ้กลายเป็นเส้นทางบินตรงเป็นครั้งแรก ขณะเดียวกันก็เชื่อมต่อออสเตรเลียและยุโรปผ่านเส้นทางบินตรงเป็นครั้งแรก บริการแบบไม่แวะพักเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางจิงโจ้รองของแควนตัสในเที่ยวบืน QF9/10 ระหว่างเมลเบิร์นและลอนดอนผ่านเพิร์ท เส้นทางนี้ยังเปิดโอกาสให้มีเที่ยวบินตรงไปยังยุโรปเพิ่มเติมจากเพิร์ท เช่น ปารีสและแฟรงก์เฟิร์ต ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2022 ควอนตัสให้บริการเที่ยวบินตามฤดูกาลแบบไม่หยุดพักจากเพิร์ทไปยังโรม
ประวัติ > โปรเจกต์ซันไรส์

ก่อตั้งในวันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 2017 โครงการ "โปรเจกต์ซันไรส์" เป็นโครงการเที่ยวบินระยะไกลพิเศษของควอนตัส โดยมีแผนจะทำการบินจากฝั่งตะวันออกของออสเตรเลียถึงลอนดอน, ปารีส, เคปทาว์น, รีโอเดจาเนโร, และนิวยอร์กซิตีภายในปี 2022 ควอนตัสได้เสนอให้แอร์บัสและโบอิงแข่งขันกันพัฒนาเครื่องบินที่สามารถทำการบินเที่ยวบินระยะไกลพิเศษนี้ได้โดยไม่มีจำเป็นต้องแวะพัก โดยทั้งโบอิงและแอร์บัสได้เสนอเครื่องบินในปี 2019 โบอิงได้เสนอโบอิง 777-8 ซึ่งต่อมาก็ถูกเลื่อนกำหนดการเปิดตัวออกไปหลังจากสายการบินเอทิฮัดได้ยกเลิกคำสั่งซื้อของรุ่นไป โดยโบอิงยังคงอยู่ในการแข่งขัน
ในวันที่ 18-20 ตุลาคม ค.ศ. 2019 ควอนตัสได้ทำการทดลองบินเที่ยวบิน QF7879 จากนิวยอร์กซิตีถึงซิดนีย์ด้วยเครื่องบินโบอิง 787-9 ในเดือนถัดมา ควอนตัสทำการบินทดสอบ 19-20 ชั่วโมงแรกจากลอนดอนไปซิดนีย์ สองเดือนต่อมา ในวันที่ 13 ธันวาคม ค.ศ. 2019 ควอนตัสได้ทำข้อตกลงร่วมกับแอร์บัสสำหรับเครื่องบินแอร์บัส เอ350-1000 จำนวน 12 ลำที่จะนำมาใช้ในโครงการ โดยเครื่องบินจะมีการติดตั้งถังเชื้อเพลิงเพิ่มเติมและมีน้ำหนักขึ้นบินสูงสุดที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อย เพื่อส่งมอบประสิทธิภาพที่จำเป็นในเส้นทางของโครงการ
เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2020 Alan Joyce ซีอีโอของควอนตัสกรุ๊ป ได้ประกาศการระงับโปรเจกต์ซันไรส์ จากผลกระทบของโควิด-19 ต่อการเดินทางทั่วโลก ควอนตัสจะกลับมาดำเนินโครงการต่อในเวลาต่อมา
เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 2022 ควอนตัสได้สั่งซื้อเครื่องบินแอร์บัส เอ350-1000 จำนวน 12 ลำที่ได้ทำข้อตกลงไว้กับแอร์บัสสำหรับ โดยมีเป้าหมายที่จะเริ่มบินระหว่างซิดนีย์และลอนดอนในปี 2025 บนเครื่องบินจะมีการติดตั้งที่นั่ง 238 ที่นั่ง ซึ่งจะถูกแบ่งออกเป็นที่นั่งห้องสวีทชั้นหนึ่ง 6 ห้อง (แถวเรียงสามแถว), ทีนั่งชั้นธุรกิจ 52 ห้อง (ที่นั่งแถวเรียงสี่แถว), ที่นั่งชั้นประหยัดพรีเมียม 40 ที่นั่ง (แถวเรียงแปดแถว) และที่นั่งชั้นประหยัด 140 ที่นั่งที่ระยะห่าง 33 นิ้ว (แถวเรียงเก้าแถว)
ดูเพิ่ม

เส้นทางเซาเทิร์นครอส - เส้นทางคู่ของเส้นทางจิงโจ้ โดยบินผ่านซีกโลกตะวันตก
เส้นทางวอลลาบี - เส้นทางบินระหว่างซิดนีย์กับโจฮันเนสเบิร์ก ประเทศแอฟริกาใต้ของควอนตัสที่เปิดตัวในปี 1952 โดยทำการแวะพักหลายๆ ครั้งผ่านเมลเบิร์น, เพิร์ท, หมู่เกาะโคโคส, และมอริเชียส
เส้นทางเฟียสต้า - เส้นทางบินระหว่างซิดนีย์กับนิวยอร์กซิตีของควอนตัส ในช่วงปี 1964-1975 โดยแวะพักที่ผ่านฟีจี, ตาฮีตี, อากาปุลโก, เม็กซิโกซิตี, บาฮามาส, และเบอร์มิวดา
โฆษณาบริการเที่ยวบินสู่สิงคโปร์ของควอนตัสในปี 1935
เส้นโครงแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์

แผนที่เมอร์เคเตอร์ระหว่างละติจูด 82°เหนือ และ 82°ใต้
เส้นโครงแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์ (อังกฤษ: Mercator projection) คือการแสดงแผนที่ลูกโลกบนพื้นผิวสัมผัสทรงกระบอก ซึ่งได้รับการนำเสนอในปี ค.ศ. 1569 โดยเกราร์ดุส แมร์กาตอร์ นักภูมิศาสตร์และนักทำแผนที่ชาวเฟลมิช
เส้นโครงแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์มีคุณสมบัติในการรักษาทิศทาง จึงสามารถแสดงเส้นทิศทางที่แน่นอนใด ๆ ให้เป็นเส้นตรงลงบนแผนที่ เท่ากับเป็นการรักษาค่าของมุมที่ทำกับเส้นเมริเดียน อีกทั้งยังรักษารูปร่างของวัตถุบนแผนที่ให้มีลักษณะรูปร่างคงเดิม นอกจากนี้เส้นโครงแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์ยังมีคุณสมบัติในการรักษาอัตราส่วนของระยะทางในทุกทิศทางจากจุดใดจุดหนึ่งให้มีค่าเท่ากันตลอดทั้งแผนที่ ซึ่งการรักษาคุณสมบัติต่าง ๆ เหล่านี้เป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการใช้งานสำหรับการเดินเรือในทะเล
การแสดงแผนที่แบบนี้จะมีการขยายขนาดของวัตถุเกิดขึ้น เมื่อละติจูดมีค่าสูงขึ้นนับจากจากเส้นศูนย์สูตรไปยังขั้วโลกเหนือหรือขั้วโลกใต้ ยกตัวอย่างเช่น กรีนแลนด์และแอนตาร์กติก เมื่อแสดงลงบนแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์จะมีขนาดใหญ่กว่าในความเป็นจริงเมื่อนำไปเปรียบเทียบกับแผ่นพื้นทวีปที่อยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร หรืออะแลสกาเมื่อปรากฏบนแผนทื่จะมีขนาดเท่าประเทศบราซิล ซึ่งในความเป็นจริง บราซิลมีขนาดใหญ่กว่าอะแลสกาถึง 5 เท่า (ถีงแม้จะถูกขยายขนาดให้ใหญ่ขึ้น แต่ลักษณะรูปร่างยังคงเดิม) เป็นต้น
ภาพแสดงการใช้พื้นผิวทรงกระบอกในการแสดงแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์
ภาพแสดงขนาดของกรีนแลนด์และออสเตรเลียในความเป็นจริง แต่ในการแสดงแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์ กรีนแลนด์จะปรากฏขนาดที่ใหญ่เทียบเท่าออสเตรเลีย
การสร้างแผนที่เมอร์เคเตอร์

แผนที่เมอร์เคเตอร์ใช้หลักของการแสดงแผนที่ด้วยการใช้พื้นผิวสัมผัสแบบทรงกระบอก
ขั้นตอนแรก คือการเลือกทรงกลมที่มีขนาดใกล้เคียงกับโลกแล้วนำมาทำให้มีขนาดเล็กลง ในที่นี้จะเรียกว่า ลูกโลกจำลอง ซึ่งจะเป็นตัวกำหนดอัตราส่วนของแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์ที่เราต้องการ หลังจากนั้นนำพื้นผิวสัมผัสทรงกระบอกมาสัมผัสและตั้งฉากกับลูกโลกจำลองที่เส้นศูนย์สูตร ทำให้แกนของลูกโลกและแกนของพื้นผิวสัมผัสทรงกระบอกเป็นแกนเดียวกัน จากนั้นจึงฉายภาพของลูกโลกลงบนผิวสัมผัส แล้วนำผิวสัมผัสทรงกระบอกมาคลายออกเพื่อนำไปใช้งานเป็นแผนที่
ความถูกต้องของแผนที่ สามารถตรวจสอบได้จากการเปรียบเทียบความยาวของเส้นในตำแหน่งเดียวกันบนแผนที่และบนลูกโลกจริง ค่าที่ได้จะมีความถูกต้องมากที่สุดที่บริเวณเส้นศูนย์สูตรโลก เมื่อค่าของละติจูดมีค่าสูงมากขึ้นค่าความถูกต้องนี้ก็จะมีการเปลี่ยนแปลงไป
การใช้งาน

เส้นทิศทางที่แน่นอนใดๆในความเป็นจริงจะถูกแสดงเป็นเส้นตรงบนแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์ คุณลักษณะที่สำคัญสองประการที่ทำให้แผนที่แบบเมอร์เคเตอร์มีประโยชน์อย่างยิ่งต่อการเดินเรือในทะเล คือ
การรักษาทิศทาง เมื่อแสดงทิศทางบนแผนที่
การรักษารูปร่างตามลักษณะทางภูมิศาสตร์ (ไม่รักษาอัตราส่วนของขนาดวัตถุ)
นอกจากการใช้งานสำหรับการเดินเรือในทะเลดังกล่าวข้างต้น ในปัจจุบันผู้ให้บริการแผนที่ออนไลน์ส่วนใหญ่ เช่นกูเกิล แผนที่, บิงแมปส์ และยาฮูแมปส์ ใช้การแสดงแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์ที่แตกต่างกันออกไปสำหรับแสดงแผนที่ออนไลน์ โดยมีชื่อเรียกว่า เว็บเมอร์เคเตอร์ หรือ กูเกิลเว็บเมอร์เคเตอร์ การแสดงแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์นี้สามารถใช้งานได้ดีถึงแม้ว่าจะมีการขยายหรือลดขนาดเพื่อเปลี่ยนแปลงอัตราส่วนของแผนที่เมื่อใช้งานแผนที่ออนไลน์
ข้อจำกัด

เนื่องจากข้อจำกัดในการขยายตัวเมื่อละติจูดมีค่าสูงขึ้นดังที่ได้กล่าวข้างต้น จึงไม่นิยมใช้ในการแสดงแผนที่ในบริเวณที่ละติจูดมีค่าสูงกว่า 70 องศาเหนือและใต้ เนื่องจากอัตราส่วนจะมีค่าเข้าใกล้ค่าอนันต์เมื่อละติจูดมีค่าสูงขึ้นเข้าใกล้ขั้วโลก ดังนั้นแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์จึงไม่สามารถใช้แสดงลักษณะของขั้วโลกได้ ในบริเวณขั้วโลกจึงใช้เส้นโครงแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์ตามขวาง (Transverse Mercator projection)
สำหรับบริเวณที่เกิดการบิดเบี้ยวขึ้นมาสามารถใช้วิธีการตรวจสอบและอ้างอิงพื้นฐานได้จากแผนภาพของทฤษฏีของทิสสอต
ถึงแม้ว่าในปัจจุบันจะมีการใช้งานแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์อย่างแพร่หลาย แต่ก็ยังไม่สามารถนำมาใช้ในการอ้างอิงเพื่อใช้งานเป็นแผนที่โลกได้ เนื่องจากยังมีข้อจำกัดในการแสดงขนาดของพื้นที่เมื่อละติจูดมีค่าสูงขึ้น ดังนั้นแผนที่เล่ม (atlas) สมัยใหม่จึงไม่ใช้แผนที่แบบเมอร์เคเตอร์เป็นตัวอ้างอิง แต่จะใช้การแสดงแผนที่แบบทรงกระบอกแบบอื่นแทน อย่างไรก็ดีแผนที่เมอร์เคเตอร์ยังคงถูกใช้งานอยู่ในบริเวณใกล้เส้นศูนย์สูตร ที่ซึ่งการบิดเบี้ยวมีค่าน้อย
แผนภาพตามทฤษฏีของทิสสอต แสดงบริเวณที่เกิดการบิดเบี้ยวบนแผนที่แบบเมอร์เคเตอร์
ไส้เดือนดิน

| ไส้เดือนดิน |
| --- | --- |

ชนิด Lumbricus terrestris

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Annelida
ชั้น:: Oligochaeta
ชั้นย่อย:: Haplotaxida
อันดับ:: Megadrilacea
อันดับย่อย:: Lumbricina + Moniligastrida NODC v. 8.0, 1996

วงศ์
 Acanthodrilidae  Ailoscolecidae  Almidae  Benhamiinae  Criodrilidae  Diplocardiinae  Eudrilidae  Exxidae  Glossoscolecidae  Hormogastridae  Kynotidae  Lumbricidae  Lutodrilidae  Megascolecidae  Microchaetidae  Moniligastridae  Ocnerodrilidae  Octochaetidae  Octochaetinae  Sparganophilidae  Tumakidae
ไส้เดือนดิน หรือไส้เดือน หรือรากดิน (อังกฤษ: earthworm) เป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในไฟลัมแอนเนลิดา ในอันดับย่อย Lumbricina มีลักษณะลำตัวเป็นข้อปล้อง พบได้ทั่วไปในดิน ใต้กองใบไม้ หรือใต้มูลสัตว์ เป็นสัตว์ที่มี 2 เพศในตัวเดียวกัน มีการสืบพันธุ์ทั้งแบบอาศัยเพศและไม่อาศัยเพศ
ปัจจุบันพบทั่วโลกประมาณ 4,400 ชนิด โดยแบ่งออกได้ตามลักษณะแหล่งที่อยู่อาศัย
กลุ่มอาศัยอยู่บริเวณหน้าดิน
กลุ่มอาศัยในดินชั้นบน ที่มีความลึกประมาณ 20-30 เซนติเมตร
กลุ่มอาศัยในดินชั้นล่าง ที่มีความลึกประมาณ 2-3 เมตร
ไส้เดือนเป็นสัตว์ที่มีความสำคัญอย่างมากต่อระบบนิเวศ เป็นสัตว์ที่มีความสำคัญอย่างมากในการย่อยอินทรียสารในดิน และการเคลื่อนที่ในดินของไส้เดือน ถือเป็นการพรวนดิน ทำให้ดินมีช่องว่างที่จะเพิ่มปริมาณออกซิเจนให้แก่ดิน ซึ่งมีความสำคัญต่อการปลูกพืช อีกทั้งยังใช้ในการผลิตปุ๋ยหมักและน้ำหมักชีวภาพจากไส้เดือนอีกด้วย  และนอกจากนี้แล้ว ไส้เดือนยังเป็นที่นิยมอย่างยาวนาน ใช้เป็นเหยื่อสำหรับตกปลา
ปัจจุบัน มีการเพาะเลี้ยงไส้เดือนเป็นอาชีพ และมีการเผยแพร่ความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับไส้เดือนให้มากและกว้างขึ้น
ไส้เดือนชนิดที่มีความยาวที่สุดในโลกตามบันทึกสถิติโลกกินเนสส์ คือ ไส้เดือนยักษ์แอฟริกา จัดเป็นไส้เดือนที่อาศัยอยู่ในดินที่ลึก มีความยาวสูงสุด 6.7 เมตร
แหล่งข้อมูลอื่น

WormWatch – Field guide to earthworms เก็บถาวร 2004-02-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Earthworms as pests and otherwise hosted by the  UNT Government Documents Department
แสงวาบรังสีแกมมา

ภาพวาดจากศิลปินแสดงชีวิตของดาวฤกษ์มวลมากซึ่งเกิดปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชั่น เปลี่ยนให้อนุภาคที่เบากว่ากลายเป็นอนุภาคมวลหนัก เมื่อการเกิดฟิวชั่นไม่อาจสร้างแรงดันเพียงพอจะต้านการยุบตัวจากแรงโน้มถ่วง ดาวฤกษ์จะยุบตัวลงอย่างรวดเร็วและกลายเป็นหลุมดำ ตามทฤษฎีแล้ว พลังงานจะถูกปลดปล่อยออกมาระหว่างการยุบตัวตามแนวแกนของการหมุน ทำให้เกิดแสงวาบรังสีแกมมา Credit: Nicolle Rager Fuller/NSF
แสงวาบรังสีแกมมา (อังกฤษ: Gamma-ray burst: GRB) คือแสงสว่างของรังสีแกมมาที่เกี่ยวข้องกับการระเบิดอย่างรุนแรงของดาราจักรที่อยู่ไกลมาก ๆ นับเป็นปรากฏการณ์ทางคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่สว่างที่สุดที่ปรากฏในเอกภพนับแต่เหตุการณ์บิกแบง ตามปกติเหตุการณ์นี้จะเกิดขึ้นเป็นเวลาเพียงไม่กี่วินาที แต่ก็อาจมีช่วงเวลาที่แตกต่างกันตั้งแต่ไม่กี่มิลลิวินาทีไปจนถึงหนึ่งชั่วโมง หลังจากการระเบิดครั้งแรก จะมีเหตุการณ์ "afterglow" อันยาวนานติดตามมาที่ช่วงความยาวคลื่นอื่นที่ยาวกว่า (เช่น รังสีเอ็กซ์ อัลตราไวโอเลต แสงที่ตามองเห็น อินฟราเรด และคลื่นวิทยุ)
แสงวาบรังสีแกมมาที่สังเกตพบส่วนใหญ่คิดว่าเป็นลำแสงแคบ ๆ ประกอบด้วยรังสีที่หนาแน่นซึ่งปลดปล่อยออกมาระหว่างเกิดเหตุซูเปอร์โนวา เนื่องจากดาวฤกษ์ที่มีมวลสูงมากและหมุนด้วยความเร็วสูงได้แตกสลายลงกลายเป็นหลุมดำ มีการแบ่งประเภทย่อยของแสงวาบรังสีแกมมาซึ่งเกิดจากกระบวนการอื่นที่แตกต่างกัน เช่นเกิดการรวมตัวกันของดาวนิวตรอนที่เป็นดาวคู่
แหล่งกำเนิดแสงวาบรังสีแกมมาส่วนใหญ่อยู่ห่างจากโลกไปไกลนับพันล้านปีแสง แสดงว่าการระเบิดนั้นจะต้องทำให้เกิดพลังงานสูงมาก (การระเบิดแบบปกติจะปลดปล่อยพลังงานจำนวนมากเพียงไม่กี่วินาทีเท่าพลังงานที่ดวงอาทิตย์ส่งออกไปตลอดช่วงอายุ 10,000 ล้านปี) และเกิดขึ้นน้อยมาก (เพียงไม่กี่ครั้งต่อดาราจักรต่อล้านปี) แสงวาบรังสีแกมมาที่สังเกตพบทั้งหมดมาจากดาราจักรแห่งอื่นพ้นจากทางช้างเผือก แม้จะมีการพบปรากฏการณ์คล้าย ๆ กัน คือ soft gamma repeater flares เกิดจาก Magnetar ภายในทางช้างเผือกนี้ มีการตั้งสมมุติฐานว่า ถ้าเกิดแสงวาบรังสีแกมมาขึ้นในทางช้างเผือกแล้ว จะทำให้โลกดับสูญไปทั้งหมด
การค้นพบแสงวาบรังสีแกมมาครั้งแรกเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1967 โดยดาวเทียม Vela ซึ่งเป็นกลุ่มดาวเทียมที่ออกแบบมาเพื่อตรวจจับการลักลอบทดลองอาวุธนิวเคลียร์ หลังจากการค้นพบครั้งนั้น ได้มีแบบจำลองทางทฤษฎีหลายร้อยแบบเกิดขึ้นตลอดช่วงเวลาหลายปีเพื่อพยายามอธิบายปรากฏการณ์นี้ เช่น เป็นการชนกันระหว่างดาวหางกับดาวนิวตรอน เป็นต้น ข้อมูลที่จะใช้ตรวจสอบแบบจำลองเหล่านี้มีน้อยมาก จนกระทั่งถึงปี ค.ศ. 1997 มีการตรวจพบรังสีเอ็กซ์และ afterglows รวมถึงสามารถตรวจวัดการเคลื่อนไปทางแดงได้โดยตรงจากสเปกตรัมแสง การค้นพบเหล่านี้ ประกอบกับการศึกษาวิจัยยุคต่อ ๆ มาเกี่ยวกับดาราจักรและซูเปอร์โนวาที่เกี่ยวข้องกับการระเบิด ทำให้สามารถระบุระยะห่างและความสว่างของแสงวาบรังสีแกมมาได้ ซึ่งชี้ให้เห็นว่ามันอยู่ไกลออกไปอยู่ในดาราจักรแห่งอื่น และยังเชื่อมโยงปรากฏการณ์นี้เข้ากับการสิ้นอายุขัยของดาวฤกษ์มวลมากได้ด้วย ปัจจุบันเป็นที่ทราบกันแล้วว่าการระเบิดของ GRB เกิดจากสองสาเหตุ คือ การชนกันของดาวนิวตรอน (GRB ชนิดสั้น) และ การระเบิดของดาวฤกษ์มวลมาก (GRB ชนิดยาว)
ดูเพิ่ม

ดาราศาสตร์รังสีแกมมา
วิวัฒนาการของดาวฤกษ์
รายชื่อแสงวาบรังสีแกมมา