stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ยูกิโอ VRAINS
เทรดดิงการ์ดเกม

ดูเพิ่ม: ยูกิโอ เทรดดิงการ์ดเกม
ยูกิโอ VRAINS ได้เปิดตัวรูปแบบกฎการเล่นและวิธีการลงการ์ดแบบใหม่ใน ยูกิโอ เทรดดิงการ์ดเกม เริ่มต้นด้วยสำรับการ์ด สตาร์ตเตอร์เด็ค: ลิงก์สไตรก์ และ "มอนสเตอร์โซน" ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "เมนมอนสเตอร์โซน" ในกฎกติกาแบบใหม่นั้นผู้เล่นสามารถอัญเชิญมอนสเตอร์จาก เอกซ์ตราเด็ค ได้เพียงตัวเดียวเท่านั้น หลังจากที่อัญเชิญมอนสเตอร์จากเอกซ์ตราเด็คการ์ดจะถูกวางอยู่ในสองโซนใหม่ที่อยู่ตรงกลางฟิลด์ โซนนี้ถูกเรียกว่า "เอกซ์ตรามอนสเตอร์โซน" และเปิดตัวมอนสเตอร์การ์ดแบบใหม่ที่เรียกว่า "ลิงก์มอนสเตอร์" จะมีกรอบการ์ดเป็นสีน้ำเงินเข้มการ์ดเหล่านี้จะอยู่ในเอกซ์ตราเด็คซึ่งจะไม่สามารถอยู่บนมือหรือเด็คหลักเช่นเดียวกับการ์ดมอนสเตอร์เอกซ์ตราเด็คอื่น ๆ ลิงก์มอนสเตอร์จะไม่มี "เลเวล" หรือ "แรงก์" แต่จะมี "ลิงก์เรตติง" หรือ "หมายเลขลิงก์" มันจะเป็นตัวระบุจำนวนลูกศรที่อยู่บนการ์ดและจะกำหนดจำนวนมอนสเตอร์ที่จะใช้เป็นวัตถุดิบในการอัญเชิญ ลิงก์เรตติงของลิงก์มอนสเตอร์นั้นยังสามารถใช้เป็นวัตถุดิบในการอัญเชิญลิงก์มอนสเตอร์ขึ้นอยู่กับเรตติงของการ์ด ลิงก์มอนสเตอร์จะมี "ลิงก์มาร์คเกอร์" หรือ "ลิงก์แอร์โรว์" มันจะเป็นลูกศรที่ชี้อยู่บนการ์ดที่จะมีจำนวนเท่ากับลิงก์เรตติงและจะชี้ในแนวตั้ง, แนวนอน, และแนวทแยงมุม ลิงก์มาร์คเกอร์เหล่านี้จะชี้ไปยังเมนมอนสเตอร์โซนซึ่งทำให้สามารถอัญเชิญมอนสเตอร์จากเอกซ์ตราเด็คเช่น ฟิวชัน, ซิงโคร, และเอกซ์ซีสลงไปยังเมนมอนสเตอร์โซนที่ลูกศรชี้ได้ ลิงก์มอนสเตอร์ยังมีความสามารถอีกสามอย่าง อย่างแรกหากลูกศรของลิงก์มอนสเตอร์ชี้ไปยังการ์ดมอนสเตอร์จะถือว่า "ลิงก์" ซึ่งกันและกัน, อย่างที่สองหากลูกศรของลิงก์มอนสเตอร์ชี้ไปยังลิงก์มอนสเตอร์ด้วยกันจะถือว่า "โค-ลิงก์" ซึ่งกันและกัน, อย่างที่สามหากลูกศรของลิงก์มอนสเตอร์ชี้ไปยังลิงก์มอนสเตอร์ที่อยู่ในทั้งสองเอกซ์ตรามอนสเตอร์โซนจะถือว่า "เอกซ์ตราลิงก์" ซึ่งกันและกัน และสองเพนดูลัมโซนถูกย้ายไปปลายสุดของโซนกับดักและเวทมนตร์
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ (ญี่ปุ่น)
ทวิตเตอร์อย่างเป็นทางการ
ยูกิโอ VRAINS (อนิเมะ) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
แฮมทาโร่ แก๊งจิ๋วผจญภัย

| --- | --- |
แฮมทาโร่ แก๊งจิ๋วผจญภัย
とっとこハム太郎
ชื่อภาษาอังกฤษ: Hamtaro
อนิเมะ
กำกับโดย: โอซามุ นาเบชิมะ
สตูดิโอ: TMS
แฮมทาโร่ แก๊งจิ๋วผจญภัย (ญี่ปุ่น: とっとこハム太郎; โรมาจิ: Tottoko Hamutarō) เป็น การ์ตูนญี่ปุ่น ที่วาดโดย ริสึโกะ คาวาอิ นักวาดการ์ตูนชาวญี่ปุ่น เรื่องราวเกี่ยวกับความน่ารักของเหล่าแฮมสเตอร์หลากหลายตัว โดยมีแฮมทาโร่เป็นตัวชูโรง ต่อมาได้สร้างเป็นอนิเมะ ออกฉายในประเทศญี่ปุ่น และอีกกว่า 30 ประเทศทั่วโลก
ที่มาและความสำเร็จของแฮมทาโร่

ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1997 คาซึฮิโกะ คุโรคาวะ ผู้เป็นหัวหน้ากองบรรณาธิการของนิตยสารโชงะคุนิเน็งเซ (小学二年生) ในสมัยนั้น ได้เสนอความคิดว่า น่าจะเอาแฮมสเตอร์ซึ่งเป็นที่ชื่นชอบของเด็ก ๆ มาเป็นตัวเอกการ์ตูนบ้าง ประจวบกับที่ตัวผู้แต่ง ริสึโกะ คาวาอิ เองก็เลี้ยงแฮมสเตอร์เป็นสัตว์เลี้ยงอยู่แล้ว การ์ตูนที่มีตัวเอกเป็นแฮมสเตอร์อย่างเรื่อง แฮมทาโร่ จึงได้ถือกำเนิดขึ้นมา
จากนั้นในปี ค.ศ. 2000 แฮมทาโร่ก็ได้รับการสร้างเป็นภาพยนตร์อนิเมะ ออกอากาศทุกวันศุกร์ เวลา 18.30 น. (ตามเวลาประเทศญี่ปุ่น) ทางสถานีทีวีโตเกียว โดยหลังจากที่ออกฉายก็ได้รับความนิยมเป็นอย่างสูงในหมู่ผู้ชม ทั้งเด็กเล็กและเด็กโต ซึ่งจากความนิยมอย่างล้นหลามในญี่ปุ่นนี้เอง แฮมทาโร่จึงได้ออกอากาศในหลาย ๆ ประเทศ รวมทั้งประเทศไทยด้วย นอกจากนี้ยังสร้างเป็นภาพยนตร์จอเงิน OVA และเกมอีกหลากหลายภาค ส่งผลให้แฮมทาโร่กลายเป็นตัวการ์ตูนยอดฮิตอีกตัวหนึ่งที่โด่งดังมากไม่แพ้ โดราเอมอน หรือ โปเกมอน เลย
ตัวละคร > บ้านฮารุนะ

แฮมทาโร่ (ชื่อญี่ปุ่น : ハム太郎, ฮามุทาโร่ / ชื่ออังกฤษ : Hamtaro) เพศผู้  เกิดวันที่ 6 สิงหาคม ราศีสิงห์ สูง 8.6 ซม.
ฮารุนะ ฮิโรโกะ หรือ โรโกะจัง (ชื่อญี่ปุ่น : 春名ヒロ子 / ชื่ออังกฤษ : Laura Haruna)
ฮารุนะ ฮิโรมิ (ชื่อญี่ปุ่น : 春名ヒロミ / ชื่ออังกฤษ : Marian Haruna)
ฮารุนะ ยูเมะทาโร่ (ชื่อญี่ปุ่น : 春名ユメ太郎 / ชื่ออังกฤษ : Forrest Haruna)
ดอนจัง (ชื่อญี่ปุ่น : どんちゃん / ชื่ออังกฤษ : Brandy)
ตัวละคร > บ้านอิวาตะ

โคชิ หรือโคชิคุง (ชื่อญี่ปุ่น : こうしくん / ชื่ออังกฤษ : Oxnard) เพศผู้ เกิดวันที่ 3 พฤษภาคม ราศีพฤษภ สูง 10 ซม.
อิวาตะ คานะ หรือ คานะจัง (ชื่อญี่ปุ่น : 岩田カナ, อิวะตะ คะนะ)
แพนด้า หรือแพนด้าคุง (ชื่อญี่ปุ่น : パンダくん / ชื่ออังกฤษ : Panda) เพศผู้ เกิดวันที่ 8 เมษายน ราศีเมษ สูง 8.8 ซม.
อิวาตะ โมโมะ หรือโมโมะจัง (ชื่อญี่ปุ่น : 岩田モモ / ชื่ออังกฤษ : Mimi)
อิวาตะ ทาเคโซ (ชื่อญี่ปุ่น : 岩田竹蔵)
จ๊ะจ๋าแฮม หรือจ๊ะจ๋าแฮมจัง (ชื่อญี่ปุ่น : じゃじゃハムちゃん / ชื่ออังกฤษ : Pepper) เพศเมีย เกิดวันที่ 1 มกราคม ราศีมกร
ไดสุเกะ (ชื่อญี่ปุ่น : ダイスケ)
ตัวละคร > บ้านโอฮาระ

ลาปิส หรือลาปิสจัง (ชื่อญี่ปุ่น : ラピスちゃん / ชื่ออังกฤษ : Lapis) เพศเมีย เกิดวันที่ 9 กรกฎาคม ราศีกรกฎ สูง 7.5 ซม.
ลาซูรี่ หรือลาซูรี่จัง (ชื่อญี่ปุ่น : ラズリーちゃん / ชื่ออังกฤษ : Lazuli) เพศเมีย เกิดวันที่ 7 กันยายน ราศีกันย์
โอฮาระ มากิ หรือมากิจัง (ชื่อญี่ปุ่น : 大原マキ, โอฮะระ มะกิ)
โอฮาระ คาซึยะ (ชื่อญี่ปุ่น : 大原カズヤ)
คุณปู่ของมากิจัง (マキちゃんのおじいちゃん, มะกิจัง โนะ โอะจีจัง)
คุมะจิโร่ (ชื่อญี่ปุ่น : クマ次郎)
ตัวละคร > กลุ่มแฮมแฮม

หัวหน้า (ชื่อญี่ปุ่น : タイショーくん, ไทโชคุง / ชื่ออังกฤษ : Boss) เพศผู้ เกิดวันที่ 21 กันยายน ราศีตุลย์ สูง 12 ซม.
ริบบ้อน หรือริบบ้อนจัง (ชื่อญี่ปุ่น : リボンちゃん / ชื่ออังกฤษ : Bijou) เพศเมีย เกิดวันที่ 10 กรกฎาคม ราศีกรกฏ สูง 7.5 ซม. เจ้าของชื่อมาเรีย
แพชมิน่า  หรือแพชจัง (ชื่อญี่ปุ่น : マフラーちゃん, มาฟูร่าจัง / ชื่ออังกฤษ : Pashmina) เพศเมีย เกิดวันที่ 16 กันยายน ราศีกันย์ สูง 7.3 ซม.
จิบิ หรือจิบิมารุจัง (ชื่อญี่ปุ่น : ちびまるちゃん / ชื่ออังกฤษ : Penelope) เพศเมีย เกิดวันที่ 3 มีนาคม ราศีมีน สูง 6.2 ซม.
ไมโดะ หรือไมโดะคุง (ชื่อญี่ปุ่น : まいどくん / ชื่ออังกฤษ : Howdy) เพศผู้ เกิดวันที่ 18 กุมภาพันธ์ ราศีกุมภ์ สูง 8.5 ซม.
แว่นน้อย หรือแว่นน้อยคุง (ชื่อญี่ปุ่น : めがねくん, เมะงะเนะคุง / ชื่ออังกฤษ : Dexter) เพศผู้ เกิดวันที่ 11 ตุลาคม ราศีตุล สูง 8.7 ซม.
พี่โย่ง (ชื่อญี่ปุ่น : のっぽくん, นปโปะคุง / ชื่ออังกฤษ : Maxwell) เพศผู้ เกิดวันที่ 5 พฤศจิกายน ราศีตุล สูง 10.5 ซม.
โทระแฮม (ชาย) หรือโทระแฮมคุง (ชื่อญี่ปุ่น : トラハムくん / ชื่ออังกฤษ : Stan) เพศผู้ เกิดวันที่ 6 มิถุนายน ราศีพฤษภ สูง 7.5 ซม.
โทระแฮม (หญิง) หรือโทระแฮมจัง (ชื่อญี่ปุ่น : トラハムちゃん / ชื่ออังกฤษ : Sandy) เพศเมีย เกิดวันที่ 6 มิถุนายน ราศีพฤษภ สูง 7.5 ซม.
สนูซเซอร์ หรือสนูซเซอร์คุง (ชื่อญี่ปุ่น : ねてるくん, เนะเตะรุคุง / ชื่ออังกฤษ : Snoozer) เพศผู้ เกิดวันที่  14 มกราคม ราศีธนู สูง 8.5 ซม.
แค็ปปี้ หรือแค็ปปี้คุง (ชื่อญี่ปุ่น : かぶるくん, คะบุรุคุง / ชื่ออังกฤษ : Cappy) เพศผู้ เกิดวันที่ 6 สิงหาคม ราศีสิงห์ สูง 7.7 ซม.
จิงเกิ้ล หรือจิงเกิ้ลคุง (ชื่อญี่ปุ่น : トンガリくん, ทงงะริคุง / ชื่ออังกฤษ : Jingle) เพศผู้ เกิดวันที่ 12 ธันวาคม ราศีพิจิก สูง 8.5 ซม.
ตัวละครอื่น ๆ > แฮมสเตอร์

ผู้เฒ่าแฮม (ชื่อญี่ปุ่น : 長老ハム, โจโรฮามุ / ชื่ออังกฤษ : Elder Ham)
คุณย่าแฮม (ชื่อญี่ปุ่น : おハムばあさん, โอฮามุบาซัง / ชื่ออังกฤษ : Auntie Viv)
โอเอซิส หรือโอเอซิสคุง (ชื่อญี่ปุ่น : オアシスくん / ชื่ออังกฤษ : Omar) เพศผู้
ซาบุ หรือคุณซาบุ (ชื่อญี่ปุ่น : サブさん / ชื่ออังกฤษ : Sabu) เพศผู้ เกิดวันที่ 10 มีนาคม ราศีกุมภ์
คุรุริน หรือคุรุรินจัง (ชื่อญี่ปุ่น : くるりんちゃん / ชื่ออังกฤษ : Sparkle) เพศเมีย เกิดวันที่ 9 กุมภาพันธ์ ราศีมกร
ติ๊ดติด หรือติ๊ดติดคุง (ชื่อญี่ปุ่น : ぬけないくん, นุเคไนคุง/ ชื่ออังกฤษ : Stucky) เพศผู้ เกิดวันที่ 10 ตุลาคม ราศีกันย์
เมกาจิโร่ หรือเมกาจิโร่คุง (ชื่อญี่ปุ่น : メカじろう / ชื่ออังกฤษ : Robo Joe)
เนิร์ส หรือเนิร์สจัง (ชื่อญี่ปุ่น : ナースちゃん / ชื่ออังกฤษ : Flora) เพศเมีย เกิดวันที่ 9 กันยายน ราศีสิงห์
นิจิแฮม หรือนิจิแฮมคุง (ชื่อญี่ปุ่น : にじハムくん / ชื่ออังกฤษ : Prince Bo) เพศผู้ เกิดวันที่ 24 กรกฎาคม ราศีกรกฎ
อุคิแฮม หรืออุคิแฮมคุง (ชื่อญี่ปุ่น : ウキハムくん / ชื่ออังกฤษ : Ook-Ook) เพศผู้
ไทโฮ หรือไทโฮคุง (ชื่อญี่ปุ่น : たいほくん / ชื่ออังกฤษ : Buster) เพศผู้
คาเมะแฮม หรือคาเมะแฮมคุง (ชื่อญี่ปุ่น : カメハムくん / ชื่ออังกฤษ : Seamore) เพศผู้
โพนี่เทล หรือโพนี่เทลจัง (ชื่อญี่ปุ่น : ポニーテールちゃん / ชื่ออังกฤษ : Barrette) เพศเมีย
ตัวละครอื่น ๆ > มนุษย์

จุน หรือจุนจัง (ชื่อญี่ปุ่น : ジュンちゃん / ชื่ออังกฤษ : June)
เคียวโกะ หรือเคียวโกะจัง (ชื่อญี่ปุ่น : キョウコちゃん / ชื่ออังกฤษ : Kylie)
คิมูระ ไทจิ หรือคิมูระคุง (ชื่อญี่ปุ่น : 木村太一 / ชื่ออังกฤษ : Travis)
มาเรีย หรือมาเรียจัง (ชื่อญี่ปุ่น : マリアちゃん)
คุริฮาระ คุรุมิ หรือคุรุมิจัง (ชื่อญี่ปุ่น : 栗原くるみ, คุริฮะระ คุรุมิ / ชื่ออังกฤษ : Glitter)
โรแบร์โต้ ทาคางิ (ชื่อญี่ปุ่น : ロベルト高城 / ชื่ออังกฤษ : Roberto)
ฮิคาริ หรือคุณฮิคาริ (ชื่อญี่ปุ่น : ヒカリさん, ฮิคะริซัง / ชื่ออังกฤษ : Hillary)
โนริโอะ หรือคุณโนริโอะ (ชื่อญี่ปุ่น : ノリオさん, โนะริโอะซัง / ชื่ออังกฤษ : Noel)
นานิวะ มิยาโกะ (ชื่อญี่ปุ่น : 浪花 都)
นานิวะ ซาดาคิจิ หรือซาดาคิจิคุง (ชื่อญี่ปุ่น : 浪花サダ吉)
โจจิ หรือคุณโจจิ (ชื่อญี่ปุ่น : 丈二さん, โจจิซัง)
ยูเมะ หรือยูเมะจัง (ชื่อญี่ปุ่น : ユメちゃん)
ซาเอะและยู หรือคุณซาเอะและคุณยู (ชื่อญี่ปุ่น : サエさん, ซะเอะซัง ; ユウさん,  ยูซัง)
คุณหมอไลอ้อน (ชื่อญี่ปุ่น : ライオン先生, ไรองเซ็นเซ)
ตัวละครอื่น ๆ > สัตว์เลี้ยง

แซมบ้า (ชื่อญี่ปุ่น : サンバ)
ลินลี่ (ชื่อญี่ปุ่น : リリィ)
รายชื่อตอนแฮมทาโร่

| ตอนที่ | ชื่อตอน |  ออกอากาศ |  ออกอากาศ   |
| --- | --- | --- | --- |

| 1 | "ชิกะ ชิกะ! แฮมทาโร่มาแล้ว"   (とっとこ登場!ハム太郎)  |  |  |
| 2 | "ชิกะ ชิกะ! สร้างให้ได้! บ้านใต้ดิน"   (とっとこ作るよ!地下ハウス)  |  |  |
| 3 | "ชิกะ ชิกะ! ทุกคนรวมตัว"   (とっとこ集まれ!ハムちゃんず)  |  |  |
| 4 | "ชิกะ ชิกะ! ออกมาเลย! ริบบ้อนจัง"   (とっとこ飛び出せ!リボンちゃん)  |  |  |
| 5 | "ชิกะ ชิกะ! คอนเพโต้เต็มไปหมดเลย"   (とっとこいっぱい!コンペイトウ)  |  |  |
| 6 | "ชิกะ ชิกะ! ไปทะเลครั้งแรก!"   (とっとこ行くのだ!はじめての海!)  |  |  |
| 7 | "ชิกะ ชิกะ! การผจญภัยในเทศกาลฤดูร้อน!"   (とっとこ冒険!夏祭り!)  |  |  |
| 8 | "ชิกะ ชิกะ! มาเล่นที่ทุ่งทานดอกทานตะวันกันเถอะ!"   (とっとこ遊ぶよ!ひまわり畑)  |  |  |
| 9 | "ชิกะ ชิกะ! โรงเรียนที่แสนจะวุ่นวายครั้งใหญ่"   (とっとこ遊ぶよ!ひまわり畑)  |  |  |
| 10 | "ชิกะ ชิกะ! จิงเกิ้ลคุงมาแล้ว"   (とっとこ登場!トンガリくん)  |  |  |
| 11 | "ชิกะ ชิกะ! ผู้เฒ่าแฮมผู้น่าทึ่ง"   (とっとこすごいぞ!長老ハム)  |  |  |
| 12 | "ชิกะ ชิกะ! ช่วยริบบ้อนจังด้วย"   (とっとこ大変!リボンちゃん)  |  |  |
| 13 | "ชิกะ ชิกะ! มาเต้นกันเถอะ! โทระแฮมจัง"   (とっとこ踊るよ!トラハムちゃん)  |  |  |
| 14 | "ชิกะ ชิกะ! ไปหาโทระแฮมคุงกันเถอะ"   (とっとこさがすぞ!トラハムくん)  |  |  |
| 15 |  (とっとこ大切!リボンでちゅ)  |  |  |
แฮมทาโร่ในประเทศต่างๆ

แฮมทาโร่ในประเทศต่าง ๆ เรียงลำดับตามวันออกฉาย
| ประเทศ> พ.ศ. 2543 | เริ่มออกอากาศ> พ.ศ. 2543 | สถานีโทรทัศน์> พ.ศ. 2543 |
| --- | --- | --- |
| ญี่ปุ่น | 7 กรกฎาคม | ทีวีโตเกียว |
พ.ศ. 2544
| เกาหลีใต้ | 22 สิงหาคม | ทาง SBS ต่อมาได้ย้ายมาออกอากาศ  ทาง ANIONE TV ตั้งแต่วันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2545 และ Tooniverse ตั้งแต่วันที่ 15 กรกฎาคม ปีเดียวกัน |
พ.ศ. 2545
| ไต้หวัน | 19 มกราคม | YOYO Channel |
| ไทย | 21 เมษายน | ทรูสปาร์ค (A28) (D43) ของสถานีเคเบิลทีวี ทรูวิชั่นส์ หลังจากนั้น บริษัท TIGA ได้นำมาผลิตต่อในรูปแบบวีซีดี |
| สหรัฐอเมริกา | 3 มิถุนายน | การ์ตูนเน็ตเวิร์ค |
| สิงคโปร์ | 23 มิถุนายน | CH.I |
| ฮ่องกง | 28 มิถุนายน | TVB |
| มาเลเซีย | 18 กรกฎาคม | NTV7 |
| แคนาดา | 5 สิงหาคม | YTV |
| ไอร์แลนด์ | 2 กันยายน | Fox Kids Europe |
| อังกฤษ | 2 กันยายน | Fox Kids Europe |
| อิตาลี | 2 กันยายน | Mediaset - Italia 1 |
| เยอรมนี | 23 กันยายน | RTL2 |
| อินโดนีเซีย | 29 กันยายน | RCTI |
| ชิลี | ตั้งแต่เดือนกันยายน | Megavision Channel 9 |
| ฮอนดูรัส | 2 ตุลาคม | Channel 11 |
| ปานามา | 1 ตุลาคม | TVN |
| ฝรั่งเศส | 6 พฤศจิกายน | Fox Kids Europe |
| เอกวาดอร์ | 23 พฤศจิกายน | Gamavision |
| เอลซัลวาดอร์ | 23 พฤศจิกายน | Fox Kids Europe |
| คอสตาริกา | 25 พฤศจิกายน | Channel 7 |
| เปรู | 25 พฤศจิกายน | Channel 9 |
| กัวเตมาลา | 25 พฤศจิกายน | Channel 13 |
| ปารากวัย | 2 ธันวาคม | Channel 9 |
| นิคารากัว | 4 ธันวาคม | Channel 10 |
พ.ศ. 2546
| โปแลนด์ | 1 มกราคม | Fox Kids Europe |
| บราซิล | 3 มกราคม | TV Globo |
| สเปน | 18 มกราคม | Fox Kids Europe |
| เนเธอร์แลนด์ | 1 กุมภาพันธ์ (เสียงพากย์ภาษาดัตช์)  1 กันยายน (เสียงพากย์ภาษาฝรั่งเศส) | Fox Kids Europe (เสียงพากย์ภาษาดัตช์)  CLUB RTL (เสียงพากย์ภาษาฝรั่งเศส) |
| โดมินิกัน | 1 มีนาคม | Channel 11 |
| เบลเยียม | 1 มีนาคม | VTM |
| เม็กซิโก | 24 มีนาคม | Televisa |
| จีน | ตั้งแต่เดือนมิถุนายน |  |
| อิสราเอล | 1 กรกฎาคม | Fox Kids Europe |
พ.ศ. 2548
| ไทย | ประมาณเดือนมีนาคม | สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 |
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของแฮมทาโร่ (ญี่ปุ่น)
เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของแฮมทาโร่ (อังกฤษ)
เว็บไซต์แฮมทาโร่ของทีวีโตเกียว เก็บถาวร 2006-01-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ญี่ปุ่น)
ปรัชญาอินเดีย

ปรัชญาอินเดีย เป็นประเพณีทางปรัชญาของดินแดนชมพูทวีป จำแนกออกแบ่งกลุ่มที่เชื่อในพระเวท (อาสติกะ) และ กลุ่มที่ไม่เชื่อในพระเวท (นาสติกะ) สำนักปรัชญาขึ้นอยู่กับหนึ่งในสามเกณฑ์หลัก คือ สำนักที่เชื่อว่าพระเวทเป็นแหล่งความรู้ที่ถูกต้อง สำนักที่เชื่อในการดำรงอยู่ของพรหมันและอาตมัน และสำนักที่เชื่อในชีวิตหลังความตายและเทวดา
มีปรัชญาหกสำนักที่สำคัญของฝ่ายพระเวท (อัสติกะ) อินเดียมีปรัชญาฮินดู ซึ่งประกอบไปด้วยนยายะ, ไวเศษิกะ, สางขยะ, โยคะ, มีมางสา และ เวทานตะ และมีปรัชญาอีกห้าสำนักที่สำคัญของฝ่ายนอกพระเวท (นัสติกะ) ได้แก่ ศาสนาเชน, พุทธศาสนา, อจิวิกา, อาจยานะ และ จารวาก อย่างไรก็ตามมีวิธีการจำแนกประเภทในรูปแบบอื่น อย่างเช่น Vidyaranya ระบุถึงสำนักปรัชญาอินเดียสิบหกแห่งโดยรวมถึงสำนักที่อยู่ใน ลัทธิไศวะ และ Raseśvara
ปรัชญาอินเดียสำนักหลักส่วนใหญ่ได้รับการกำหนดอย่างเป็นทางการระหว่าง 1,000 ก่อนคริสต์ศักราชถึงต้นศตวรรษของยุคทอง การแข่งขันและการบูรณาการระหว่างสำนักต่าง ๆ ที่หลากหลายเป็นไปอย่างเข้มข้นในช่วงปีแห่งการสร้างโดยเฉพาะระหว่าง 800 ปีก่อนคริสต์ศักราชจนถึงคริสต์ศักราชที่ 200 สำนักบางแห่ง เช่น ศาสนาเชน ศาสนาพุทธ สำนักโยคะ ลัทธิไศวะและ สำนักเวทานตะ ยังอยู่รอด แต่สำนักอื่น เช่น อาจนะ, จารวาก และ อาจีวิกะ อยู่ไม่รอด
ตำราปรัชญาอินเดียในยุคโบราณและยุคกลาง รวมถึงการอภิปรายอย่างกว้างขวางเกี่ยวกับ ภววิทยา ( อภิปรัชญา พรหมัน - อาตมัน สูญญตา - อนัตตา) ความรู้ที่เชื่อถือได้ (ญาณวิทยา ปรมานัส) ระบบคุณค่า (คุณวิทยา) และหัวข้ออื่น ๆ
หัวข้อทั่วไป

ประเพณีทางปรัชญาของอินเดีย
ปรัชญาอินเดียแบ่งแนวความคิดหลายอย่าง เช่น ธรรมะ, กรรม, สังสารวัฏ, การเกิดใหม่, ทุกข์, การสละ, ทำสมาธิ มุ่งเน้นเป้าหมายสูงสุดของการปลดปล่อยให้เป็นอิสระของปัจเจกบุคคลผ่านความหลากหลายของการปฏิบัติทางจิตวิญญาณ (โมกษะ, นิพพาน) มีความแตกต่างกันในสมมติฐานเกี่ยวกับธรรมชาติของการดำรงอยู่ตลอดจนลักษณะเฉพาะของเส้นทางสู่การปลดปล่อยขั้นสูงสุด ส่งผลให้มีสำนักจำนวนมากที่ไม่เห็นด้วยกับแนวคิดที่แตกต่างกัน ความเชื่อของพวกเขาครอบคลุมปรัชญาที่หลากหลายที่พบในวัฒนธรรมโบราณอื่น ๆ
สำนักพระเวท

นักวิชาการได้จัดประเพณีทางปรัชญาของฮินดูจำนวนมากไว้ในช่วงยุคกลางของพราหมณ์-สันสกฤต ซึ่งมีสำนัก (darshanas) ปรัชญาฝ่ายมาตรฐานหกสำนัก (อาสติกะ) เรียกว่า "ปรัชญาหกสำนัก" (ṣaḍ-darśana) ซึ่งทั้งหมดยอมรับการอธิบายความในพระเวท
สำนักสางขยะ เป็นสำนักเหตุผลนิยมที่มีลักษณะเป็นทวินิยมและอเทวนิยม
สำนักโยคะ เป็นสำนักปรัชญาที่คล้ายกับสางขยะ แต่ยอมรับแนวคิดของเทวนิยม
สำนักนยายะ เป็นสำนักสัจนิยมที่เน้นการวิเคราะห์และตรรกวิทยา
สำนักไวเศษิกะ เป็นสำนักธรรมชาตินิยมที่มีรูปแบบเป็นปรมาณูนิยมและมีความเกี่ยวข้องกับสำนักนยายะ
สำนักปูรวะ มิมางสา (หรือเรียกอีกอย่างว่า มิมางสา) เป็นสำนักสอนพิธีกรรมที่เน้นภาษาและการตีความในพระเวท
สำนักเวทานตะ (เรียกอีกอย่างว่าอุตตระ มิมางสา) เป็นประเพณีของอุปนิษัท โดยมีสำนักย่อยหลายแห่งตั้งแต่ลัทธิทวินิยมไปจนถึงลัทธิอทวินิยม
สำนักเหล่านี้มักจะรวมกันเป็นสามกลุ่มด้วยเหตุผลทางประวัติศาสตร์และแนวคิด ได้แก่ นยายะ - ไวเศษิกะ, สางขยะ - โยคะ และมีมางสา - เวทานตะ   สำนักเวทานตะแบ่งออกเป็นสำนักย่อยอีก 6 แห่ง ได้แก่ Advaita (monism / อทวินิยม) รวมถึงแนวคิดของ Ajativada, Visishtadvaita (monism of the qualification), Dvaita (ทวินิยม), Dvaitadvaita (ทวินิยม-อทวินิยม), Suddhadvaita และ สำนัก Achintya Bheda Abheda
นอกจากสำนักเหล่านี้แล้ว Mādhava Vidyāraṇya ยังรวมถึงปรัชญาเทวนิยมดังกล่าวข้างต้นตาม Agamas และ ตันตระ
Pasupata, สำนักของ Shaivism ก่อตั้งโดย Nakulisa
ไศวะ สำนักสางขยะฝ่ายเทวนิยม
โรงเรียนปริยัติธรรม สำนักแห่งปัญญา
Raseśvara สำนัก Mercurial
ปาณินิ Darsana สำนักไวยากรณ์ (ซึ่งอธิบายทฤษฎีของ Sphoṭa)
ระบบความคิดที่กล่าวถึงในที่นี้ไม่ใช่เพียงแค่ระบบพระเวทอย่างเดียว แต่ยังเป็นระบบหลักและยังมีสำนักพระเวทอื่น ๆ ระบบเหล่านี้ยอมรับอำนาจในพระเวท และได้รับการยกย่องว่าเป็นสำนักปรัชญาฮินดูดั้งเดิม (อาสติกะ); นอกจากนี้ยังมีสำนักที่ไม่ยอมรับอำนาจของพระเวท คือ ฝ่ายนอกพระเวท (นาสติกะ) เช่น พุทธศาสนา  ศาสนาเชน อจิวิกะ และ จารวาก    คำศัพท์ออร์โธดอกซ์ - เฮเทอโรด็อกซ์นี้เป็นโครงสร้างของภาษาตะวันตกและไม่มีรากฐานทางวิชาการในภาษาสันสกฤต ตามที่แอนดรู  นิโคลสัน  มีการแปลวรรณคดีในปรัชญาอินเดียทั้งฝ่ายอาสติกะและนาสติกะซึ่งถือว่าเป็นพวก heresiological (นอกรีต) ในศตวรรษที่ 20 แต่ส่วนมากมักจะค่อนข้างจะไม่ซับซ้อนและมีข้อบกพร่อง
จารวากเป็นสำนักความคิดที่เป็นวัตถุนิยม และ อเทวนิยม และเป็นที่น่าสังเกตว่าเป็นหลักฐานของการ เคลื่อนไหวทางวัตถุในศาสนาฮินดู
สำนักนอกพระเวท (Śramaṇic)

การเคลื่อนไหวของสมณะจำนวนมากมีมาก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 6 และสิ่งเหล่านี้มีอิทธิพลต่อปรัชญาอินเดียทั้ง ฝ่ายพระเวทและฝ่ายนอกพระเวท การเคลื่อนไหวของสมณะก่อให้เกิดความหลากหลายของความเชื่อทางศาสนาตั้งแต่ยอมรับหรือปฏิเสธแนวคิดของจิตวิญญาณ  ปรมาณูนิยม จริยศาสตร์ วัตถุนิยม  อเทวนิยม อไญยนิยม (ไม่มีใครที่จะรู้ความจริงได้), ชะตากรรมนิยม ไปจนถึงเจตจำนงเสรีและการบำเพ็ญตบะสูงสุดในอุดมคติซึ่งเกี่ยวกับชีวิตครอบครัว อหิงสา (การไม่ใช้ความรุนแรง) ที่เคร่งครัด  และการกินอาหารมังสวิรัติเพื่ออนุญาตให้ใช้ความรุนแรงและการกินเนื้อสัตว์  ปรัชญาโดดเด่นที่เกิดจากการเคลื่อนไหวของสมณะ ได้แก่ ศาสนาเชน, พุทธศาสนายุคแรก, จารวาก, อาจนะ และ อาจีวิกะ
สำนักนอกพระเวท (Śramaṇic) > ปรัชญาอาจนะ

อาจนะเป็นหนึ่งในสำนักปรัชญาอินเดียโบราณฝ่ายนาสติกะ หรือ "เฮเทอโรด็อกซ์" และเป็นสำนักโบราณที่มีแนวคิดเป็นสงสัยนิยมแบบสุดโต่ง เป็นขบวนการของสมณะ (Śramaṇa) และเป็นคู่แข่งสำคัญของศาสนาพุทธยุคแรกและศาสนาเชน สำนักนี้ได้รับการบันทึกไว้ในคัมภีร์ศาสนาพุทธและเชน พวกเขาถือว่าเป็นไปไม่ได้ที่มนุษย์จะสามารถรับรู้ความจริงเกี่ยวกับธรรมชาติทางอภิปรัชญาหรือยืนยันคุณค่าความจริงของข้อเสนอเชิงปรัชญา แต่ถึงแม้ว่าความรู้จะเป็นไปได้ ก็ไร้ประโยชน์และเสียเปรียบสำหรับการไถ่บาปในขั้นสุดท้าย  พวกเขาเป็นนักปราชญ์ที่เชี่ยวชาญในการพิสูจน์โดยที่ไม่ต้องเผยแผ่หลักคำสอนเชิงบวกใด ๆ ของพวกเขา
สำนักนอกพระเวท (Śramaṇic) > ปรัชญาเชน

ปรัชญาเชนเป็นปรัชญาอินเดียที่เก่าแก่ที่สุดที่แยกร่างกาย (สสาร) ออกจาก จิตวิญญาณ (จิตสำนึก) อย่างชัดเจน  ศาสนาเชนได้รับการฟื้นฟูและก่อตั้งขึ้นอีกครั้งหลังจากพระมหาวีระซึ่งเป็นศาสดาคนสุดท้ายและ พระตีรถังกร องค์ที่ 24 ได้สังเคราะห์และฟื้นฟูปรัชญาและการเผยแพร่ประเพณีของสมณะโบราณที่วางรากฐานโดยพระฤษภเทพ ผู้ซึ่งเป็นพระตีรถังกรองค์แรกของศาสนาเชนเมื่อหลายล้านปีก่อน Dundas นักประวัติศาสตร์นอกจารีตศาสนาเชนระบุว่าพระมหาวีระมีชีวิตอยู่ร่วมสมัยกับพระพุทธเจ้าในศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสต์ศักราช  และตามประวัติศาสตร์ พระปารศวนาถ มีชีวิตอยู่ 250 ปี ในช่วงศตวรรษที่ 8 หรือ 7 ก่อนคริสต์ศักราช
เชนเป็นศาสนาของสมณะและปฏิเสธอำนาจของพระเวท  อย่างไรก็ตามเช่นเดียวกับศาสนาแบบอินเดียทุก ศาสนา มีการแบ่งแนวคิดหลัก เช่น กรรม การดำเนินชีวิตอย่างมีจริยธรรม  การเกิดใหม่ สังสารวัฏ และโมกษะ ศาสนาเชนให้ความสำคัญอย่างมากกับการบำเพ็ญตบะ อหิงสา (การไม่ใช้ความรุนแรง) และอเนกันทาวาดา (สัมพัทธภาพมุมมอง) ซึ่งเป็นวิธีการปลดปล่อยจิตวิญญาณและเป็นแนวคิดที่มีอิทธิพลต่อประเพณีอื่น ๆ ของอินเดีย  ศาสนาเชนสนับสนุนธรรมชาติของจิตวิญญาณแบบปัจเจกนิยมและความรับผิดชอบส่วนบุคคลต่อการตัดสินใจของตน และการพึ่งพาตนเองและความพยายามของแต่ละบุคคลเพียงอย่างเดียวมีส่วนรับผิดชอบต่อการปลดปล่อยตามปรัชญาเชน ถือว่าโลก (สังสารวัฏ) เต็มไปด้วยหิงสา (ความรุนแรง) ดังนั้นจึงควรชี้ทางความพยายามทั้งหมดของเขาในการบรรลุรัตนตรัย ซึ่งประกอบไปด้วยศรัทธาที่ถูกต้อง ความรู้ที่ถูกต้อง และความประพฤติที่ถูกต้องซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการบรรลุความหลุดพ้น [แหล่งข้อมูลที่ตีพิมพ์เอง?] ]
[ มาเผยแพร่เอง?
สำนักนอกพระเวท (Śramaṇic) > พุทธปรัชญา

พุทธปรัชญาเป็นระบบความคิดที่เริ่มต้นจากคำสอนของ สิทธัตถะโคตมะ พระพุทธเจ้า หรือ "ผู้ตื่นรู้" พุทธศาสนามีรากฐานมาจากองค์ประกอบของการเคลื่อนไหวของสมณะ ซึ่งกำเนิดขึ้นในช่วงครึ่งแรกของ 1 พันปีก่อนคริสต์ศักราช แต่รากฐานมีแนวคิดใหม่ ๆ ที่ไม่ค้นพบหรือเป็นที่ยอมรับโดยขบวนการอื่น ๆ ของสมณะ   พอล วิลเลียมส์ กล่าวว่าศาสนาพุทธและศาสนาฮินดูมีอิทธิพลซึ่งกันและกันและมีแนวคิดร่วมกันหลายประการ    อย่างไรก็ตามขณะนี้ยากที่จะระบุและอธิบายอิทธิพลเหล่านี้ ศาสนาพุทธปฏิเสธแนวคิดพระเวทของพรหมัน (ความเป็นจริงสูงสุด) และ อาตมัน (จิตวิญญาณตัวตน) ที่เป็นรากฐานของปรัชญาฮินดู
พระพุทธศาสนาแบ่งมุมมองทางปรัชญาเช่นเดียวกับระบบแนวคิดอื่น ๆ ของอินเดีย เช่น ความเชื่อในเรื่อง กรรม - ความสัมพันธ์ของเหตุและผล   สังสารวัฏ - แนวคิดเกี่ยวกับชีวิตหลังความตายและการเกิดใหม่ที่เป็นวัฏจักร ธรรมะ - แนวคิดเกี่ยวกับจริยธรรม หน้าที่และคุณค่า   ความไม่เที่ยง (อนิจจัง) ของวัตถุสิ่งของและร่างกาย และความเป็นไปได้ของการปลดปล่อยทางจิตวิญญาณ (นิพพาน หรือโมกษะ)    แนวคิดของพุทธปรัชญาที่แตกต่างจากปรัชญาฮินดูและเชนที่สำคัญคือการปฏิเสธจิตวิญญาณที่เป็นนิรันดร (อาตมัน) เพื่อสนับสนุนคำสอนอนัตตา (ไม่ใช่ตัวตน)
สำนักนอกพระเวท (Śramaṇic) > ปรัชญาอาจีวิกะ

ปรัชญาอาจีวิกะก่อตั้งโดย Makkhali Gosala เป็น ขบวนการสมณะ และเป็นคู่แข่งสำคัญของพุทธศาสนายุคแรก และศาสนาเชน อาจีวิกะได้รับการจัดตั้งให้มีพระสงฆ์ผู้สร้างชุมชนสงฆ์ที่ไม่ต่อเนื่องซึ่งมีแนวโน้มที่จะเป็นนักพรตและวิถีชีวิตที่เรียบง่าย
พระคัมภีร์ดั้งเดิมของสำนักปรัชญาอาจีวิกะอาจมีอยู่ครั้งหนึ่ง แต่ปัจจุบันไม่สามารถหาได้และอาจสูญหายไป ทฤษฎีของพวกเขาได้คัดลอกมาจากการกล่าวถึงอาวิกะในแหล่งข้อมูลทุติยภูมิของวรรณคดีอินเดียโบราณ  โดยเฉพาะของศาสนาเชนและพุทธศาสนาซึ่งวิพากษ์วิจารณ์และโต้แย้งอาจีวิกะอย่างโจ่งแจ้ง  สำนักอาจีวิกะเป็นที่รู้จักกันดีในเรื่อง หลักคำสอนนิยัตินิยมสัมบูรณ์ (โชคชะตา) ของ Niyati ซึ่งเป็นหลักฐานว่าไม่มีเจตจำนงเสรี ทุกสิ่งทุกอย่างที่เคยเกิดขึ้น กำลังเกิดขึ้นและจะเกิดขึ้นในอนาคตนั้นได้ถูกกำหนดไว้ตะเงแต่ต้นแล้วซึ่งเป็นหน้าที่หลักของจักรวาล   อาจีวิกะถือว่าหลักคำสอนเรื่องกรรมเป็นความเข้าใจผิด  อาจีวิกะเป็นอเทวนิยม (ผู้ที่ไม่เชื่อในพระเจ้า)  และปฏิเสธอำนาจของพระเวท แต่พวกเขาเชื่อว่าสิ่งมีชีวิตทุกสิ่งดำรงอยู่เป็น อาตมัน ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญของศาสนาฮินดูและศาสนาเชน
สำนักนอกพระเวท (Śramaṇic) > ปรัชญาจารวาก

จารวาก หรือ โลกายตะ เป็นปรัชญาลัทธิสงสัยนิยม และวัตถุนิยม ซึ่งก่อตั้งขึ้นในสมัยราชวงศ์เมารยะ พวกเขาวิพากษ์วิจารณ์แนวคิดของสำนักปรัชญาอื่น ๆ ในเวลานั้นอย่างสุดโต่ง สำนักจารวากถือว่าพระเวทแปดเปื้อนด้วยความผิดสามประการของความไม่จริง ความขัดแย้งในตัวเองและการใช้คำซ้ำกันอย่างฟุ้มเฟือย  ในทำนองเดียวกันพวกเขาได้ตำหนิชาวพุทธและเชนโดยการล้อเลียนแนวคิดเรื่องการหลุดพ้น (นิพพาน) กลับชาติมาเกิด และการสั่งสมบุญ หรือการละทิ้งกรรม  พวกเขาเชื่อว่า มุมมองของการละทิ้งความสุขเพื่อหลีกเลี่ยงความเจ็บปวดเป็น "เหตุผลของคนโง่"
เปรียบเทียบปรัชญาอินเดีย

ประเพณีของอินเดียได้อธิบายปรัชญาที่หลากหลายโดยแต่ละสำนักมีความคิดที่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญเช่นเดียวกับศาสนาฮินดูดั้งเดิมและสำนักปรัชญาฮินดูทั้งหกแห่ง ความแตกต่างมีตั้งแต่ความเชื่อที่ว่าบุคคลทุกคนมีจิตวิญญาณ (ตัวตน, อาตมัน) ไปจนถึงการยืนยันว่าไม่มีวิญญาณ  จากคุณธรรมในเชิงสัจพจน์ในชีวิตนักบวชที่มัธยัสถ์ไปจนถึงชีวิตที่เสพสุข  จากความเชื่อในการเกิดใหม่ไปจนถึงการยืนยันว่าไม่มีการเกิดใหม่
|  | Ājīvika | พุทธศาสนายุคแรก | จารวาก | เชน | สำนักปรัชญาดั้งเดิมฝ่ายฮินดู (Non-Śramaṇic) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| กรรม | ปฏิเสธ | ยืนยัน | ปฏิเสธ | ยืนยัน | ยืนยัน |
| สังสารวัฏ, การเกิดใหม่ | ยืนยัน | ยืนยัน | ปฏิเสธ | ยืนยัน | บางสำนักยืนยัน บางสำนักปฏิเสธ |
| ชีวิตนักบวช | ยีนยัน | ยืนยัน | ปฏิเสธ | ยืนยัน | ยืนยันว่าเป็น Sannyasa |
| พิธีกรรม  ภักติ | ยืนยัน | ไม่จำเป็นต้องยืนยัน  (บาลี: Bhatti) | ปฏิเสธ | ไม่จำเป็นต้องยืนยัน | สำนักเทวนิยมยืนยัน  สำนักอื่นปฏิเสธ |
| อหิงสา and มังสวิรัติ | ยืนยัน | ยืนยัน,  ไม่ชัดเจนว่าเป็นเนื้อหรืออาหาร |  | สนับสนุนการไม่ใช้ความรุนแรงอย่างสุดโต่ง, มังสวิรัติหลีกเลี่ยงการใช้ความรุนแรงกับสัตว์ | ยืนยันว่าเป็นคุณธรรมสูงสุด  แต่ยืนยันทฤษฎีJust War , ส่งเสริมการกินมังสวิรัติ  แต่เลือกที่จะออกจากฮินดู  |
| เจตจำนงเสรี | ปฏิเสธ | ยืนยัน | ยืนยัน | ยืนยัน | ยืนยัน |
| มายา | ยืนยัน | ยืนยัน (prapañca) | ปฏิเสธ | ยืนยัน | ยืนยัน |
| อาตมัน (วิญญาณ, ตัวตน) | ยืนยัน | ปฏิเสธ | ปฏิเสธ | ยืนยัน | ยืนยัน |
| พระผู้สร้างโลก | ปฏิเสธ | ปฏิเสธ | ปฏิเสธ | ปฏิเสธ | สำนักเทวนิยมยืนยัน สำนักอื่นปฏิเสธ |
| ญาณวิทยา  (พรหมัน) | พุทธิปัญญา, อนุมาน,  Śabda | พุทธิปัญญา, อนุมาน | พุทธิปัญญา | พุทธิปัญญา,  อนุมาน,  Śabda | หลากหลาย, ไวเศษิกะ (สอง) to เวทานตะ (หก):พุทธิปัญญา (perception),การอนุมาน (inference),อุปมาน (comparison and analogy),Arthāpatti (postulation, derivation),Anupalabdi (non-perception, negative/cognitive proof),Śabda (Reliable testimony) |
| อำนาจในความรู้ | ปฏิเสธพระเวท | ยืนยันในคัมภีร์ทางพุทธศาสนา ปฏิเสธพระเวท | ปฏิเสธพระเวท | ยืนยันในไชนอาคม ปฏิเสธพระเวท | ยืนยันในพระเวทและอุปนิษัท, ยืนยันคัมภีร์อื่น |
| การช่วยให้พ้นบาป  (Soteriology) | Samsdrasuddhi | นิพพาน (สุญญตาเป็นความจริงแท้) |  | Siddha, นิพพาน | โมกษะ, นิพพาน, Kaivalya Advaita, Yoga, others: Jivanmukti Dvaita, theistic: Videhamukti |
| อภิปรัชญา  (ความจริงอันสูงสุด) |  | สุญญตา |  | Anekāntavāda   | พรหมัน |
ปรัชญาการเมือง

คัมภีร์ Arthashastra ซึ่งเขียนโดยจาณักยะ พราหมณ์แห่งราชวงศ์เมารยะ เป็นหนึ่งในตำราของอินเดียยุคต้นซึ่งอุทิศให้กับปรัชญาการเมืองซึ่งระบุวันที่ไว้ในศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราช  และอภิปรายแนวคิดของนโยบายการทูตและเศรษฐกิจ
ปรัชญาการเมืองที่เกี่ยวข้องกับอินเดียสมัยใหม่มากที่สุดคือ อหิงสา (การไม่ใช้ความรุนแรง) และ ศรัทธาในความจริง ซึ่งได้รับความนิยมจากมหาตมะ คานธี ในช่วงขบวนการต่อสู้เพื่อเอกราชของอินเดีย ในทางกลับกันมีอิทธิพลต่อขบวนการเคลื่อนไหวเพื่อเอกราชและสิทธิพลเมืองในเวลาต่อมาโดยเฉพาะอย่างยิ่งการเคลื่อนไหวที่นำโดย มาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์ และ เนลสัน แมนเดลา อีกทั้งทฤษฎีการใช้ประโยชน์แบบก้าวหน้า เป็นทฤษฎีทางเศรษฐกิจ สังคมและการเมือง