stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การรับรู้ร้อนเย็น
แหล่งข้อมูลอื่น

A. Campbell, R. R. Naik, L. Sowards, M. O. Stone (2002) Biological infrared imaging and sensing. Micron 33:211-225.
| ด ค กระบบรับความรู้สึก |
| --- | --- |
ประสาทสัมผัสพิเศษ:  การเห็น ระบบการเห็น  การได้ยิน ระบบการได้ยิน  การได้กลิ่น ระบบการได้กลิ่น  การรับรู้รส 
สัมผัสและตำแหน่ง:  ความเจ็บปวด โนซิเซ็ปชัน  อุณหภูมิ การรับรู้ร้อนเย็น  การกำหนดรู้การทรงตัว ระบบการทรงตัว  การรับรู้แรงกล แรงดัน  การสั่น  การรับรู้อากัปกิริยา การรู้ตำแหน่งและการเคลื่อนไหวของส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย 
อื่น ๆ:  ตัวรับความรู้สึก  Multisensory integration  Sensory processing  การรับรู้สารเคมี 
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  เยอรมนี
การร่วมเพศทางปาก

ภาพของ Achille Devéria แสดงตัวอย่างออรัลเซ็กซ์
การร่วมเพศทางปาก (อังกฤษ: oral sex) หมายถึงกิจกรรมทางเพศที่ใช้ปาก (ซึ่งรวมถึงการใช้ริมฝีปาก ลิ้น และฟัน) หรือลำคอเพื่อเล้าโลมอวัยวะเพศ โดยในภาษาอังกฤษคำว่า cunnilingus หมายถึงการทำออรัลเซ็กซ์กับผู้หญิง ขณะคำว่า เฟอเลชิโอ (fellatio) และ irrumatio หมายถึงการทำออรัลเซ็กซ์กับผู้ชาย ส่วนคำว่า analingus หมายถึงการทำออรัลเซ็กซ์ทางช่องทวารหนัก ส่วนการเล้าโลมด้วยปากกับส่วนอื่นของร่างกาย เช่นจูบ หรือเลีย ไม่ถือว่าเป็นออรัลเซ็กซ์
อาจมีการทำออรัลเซ็กซ์เพื่อเล้าโลมก่อนกิจกรรมทางเพศแบบอื่น (เช่น การร่วมเพศทางช่องคลอดหรือทางทวารหนัก) นอกจากนี้มีผู้ชายบางคนที่สามารถทำออรัลเซ็กซ์ให้ตัวเองได้
หลายคนถือว่าการร่วมเพศทางปากนั้นผิด ทว่าประเทศส่วนใหญ่ไม่มีกฎหมายห้ามเรื่องนี้ โดยปกติคนถือว่าการร่วมเพศทางปากไม่กระทบต่อสภาพพรหมจารี ทว่าแต่ละคนอาจมีความคิดเห็นต่างกัน คนอาจมีความรู้สึกทางลบต่อการร่วมเพศทางปากและอาจปฏิเสธที่จะทำ
ประโยชน์

การทำออรัลเซ็กซ์ เป็นวิธีปฏิบัติทางเพศทั้งในรักต่างเพศและรักเพศเดียวกัน ในคู่รักต่างเพศ การทำออรัลเซ็กซ์ใช้ในบางคู่เพื่อเป็นการคุมกำเนิดและเป็นทางเลือกในการร่วมเพศ แต่การใช้ปากในการร่วมเพศไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ แม้มีความเชื่อว่าการใช้ปากให้ความเสี่ยงน้อยกว่าก็ตาม
การรัดเท้า

เท้าที่ถูกรัด (ขวา) เทียบกับเท้าของคนที่ไม่ถูกรัดเท้า (ซ้าย)
การรัดเท้า (จีน: 纏足; พินอิน: chánzú; อังกฤษ: foot binding) เป็นจารีตที่ให้รัดเท้าของหญิงสาวให้คับแน่น เพื่อมิให้นิ้วเท้างอกขึ้นได้อีก เท้าที่ถูกบีบรัดนั้นจะได้มีสัณฐานเรียวเล็กคล้ายดอกบัว เรียกว่า "บัวทองสามนิ้ว" (จีน: 三寸金蓮; พินอิน: sān cùn jīnlián; "three-inch golden lotus") การประพฤติเช่นนี้เชื่อว่าเริ่มในหมู่ชนชั้นสูงที่เป็นนางระบำรำฟ้อนในราชสำนักจีนช่วงห้าราชวงศ์สิบอาณาจักร (คริสต์ศตวรรษที่ 10 หรือ 11) แล้วจึงเป็นที่นิยมขึ้นในสมัยราชวงศ์ซ่ง ก่อนจะแพร่หลายทั่วไปในชาวจีนทุกชนชั้น ในฐานะที่เป็นเครื่องแสดงชั้นวรรณะ (เพราะสตรีที่ครอบครัวมีอันจะกินและไม่จำต้องใช้เท้าทำงานเท่านั้นจึงจะรัดเท้าได้) และเป็นเครื่องหมายแห่งความงามในวัฒนธรรมจีนโบราณ ทว่า ความนิยมและวิธีปฏิบัตินั้นผิดแผกกันไปในภูมิภาคต่าง ๆ ของประเทศจีน
ในปี 1664 พระเจ้าคังซีทรงพยายามจะห้ามมีการรัดเท้าอีกต่อไป แต่ไม่เป็นผล ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ชาวจีนนักปฏิรูปหลายคนท้าทายจารีตนี้แต่ก็ไร้ผล แม้ซูสีไทเฮามีพระเสาวนีย์ห้ามการรัดเท้าเป็นเด็ดขาด ก็ล้มเหลวเช่นกัน อย่างไรก็ดี กิจกรรมต่อต้านการรัดเท้าที่ดำเนินอย่างต่อเนื่องสืบ ๆ มาช่วยให้การรัดเท้าสิ้นสูญไปเมื่อต้นศตวรรษที่ 20
การรัดเท้าทำให้ผู้ถูกรัดต้องพิการชั่วชีวิต หญิงชราชาวจีนบางคนซึ่งเคยถูกรัดเท้าและมีชีวิตอยู่ในเวลานี้ต้องเผชิญความลำบากหลายประการเพราะความพิกลพิการอันเนื่องมาจากถูกรัดเท้า
ประวัติ > การยุติ

การคัดค้านการรัดเท้านั้นมีขึ้นในหมู่นักเขียนชาวจีนบางคนในช่วงศตวรรษที่ 18 ต่อมา ชาวฮากกาซึ่งสตรีไม่รัดเท้านั้นก่อกบฏเมืองแมนแดนสันติ และประกาศให้การรัดเท้าผิดกฎหมาย เมื่อกบฏดังกล่าวถูกปราบราบคาบ เหล่านักเทศน์ศาสนาคริสต์จึงเริ่มให้การศึกษาแก่เด็กหญิง พยายามโน้มนาวให้เห็นว่า การรัดเท้าเป็นประเพณีป่าเถื่อน นักเทศน์เหล่านี้ยังใช้วิธีการหลายหลากเพื่อเปลี่ยนแปลงความคิดเห็นของชนชั้นสูงให้ได้ ทั้งการให้ศึกษา การแจกใบปลิวและแผ่นพับต่าง ๆ รวมถึงการกดดันรัฐบาลราชวงศ์ชิง ในปี 1875 สตรีคริสต์ศาสนิกชนราว 60 ถึง 70 คนในเซี่ยเหมินประชุมกันโดยมีจอห์น แม็กกาววัน (John MacGowan) นักเทศน์ เป็นประธาน คนเหล่านั้นร่วมกันตั้ง "สมาคมเท้าปรกติ" (天足會) ขึ้นเพื่อรณรงค์ต่อต้านการรัดเท้า กิจกรรมทั้งนี้ต่อมาได้รับความสนับสนุนจากขบวนการสตรีเพื่อความชั่งใจในพระคริสต์ (Woman's Christian Temperance Movement) ซึ่งตั้งขึ้นเมื่อปี 1883 และได้รับความอุปถัมภ์จากคณะนักเทศน์ซึ่งเห็นว่า อาจอาศัยคริสต์ศาสนาส่งเสริมความเสมอภาคระหว่างเพศต่าง ๆ ได้ หนึ่งในสมาชิกคณะนักเทศน์นี้ได้แก่ ทิโมที ริชาร์ด (Timothy Richard) ผู้มีอิทธิพลต่อการก่อตั้งจีนเป็นสาธารณรัฐในเวลาต่อมา
ฝ่ายปราชญ์ชาวจีนที่มีใจรักการปฏิรูปก็ชวนกันเห็นว่า การรัดเท้าเป็นด้านมืดในวัฒนธรรมของตน ควรกำจัดทิ้งโดยเร็ว ในปี 1883 คัง โหย่วเหวย์ (康有為) บัณฑิต จึงตั้งสมาคมต่อต้านการรัดเท้า (Anti-Footbinding Society) ขึ้นใกล้เมืองกว่างโจว จากนั้น กลุ่มคัดค้านการรัดเท้าก็ผุดขึ้นราวกับดอกเห็ดทั่วไปในประเทศ มีคำอ้างว่า ผู้ร่วมเคลื่อนไหวต่อต้านการรัดเท้าในครั้งนั้นรวมกันได้ถึง 300,000 คน ทว่า ขบวนการเหล่านั้นกลับชูเหตุผลด้านชาตินิยม แทนที่จะเป็นด้านสุขภาพอนามัย หรือด้านความมีประสิทธิภาพของชนชั้นแรงงาน นักปฏิรูปหลายรายที่ได้อิทธิพลของทฤษฎีดาร์วินทางสังคม เช่น เหลียง ฉี่เชา (梁啟超) โฆษณาว่า การรัดเท้าทำให้บ้านเมืองอ่อนด้อย เพราะสตรีขี้โรคย่อมมีบุตรอ่อนแอ จนเมื่อลุศตวรรษที่ 20 นักสตรีนิยม เช่น ชิว จิ่น (秋瑾) จึงเริ่มมีบทบาทในการต่อต้านการรัดเท้าบ้าง ครั้นปี 1902 ซูสีไทเฮาออกกฎหมายป้องกันและปราบปรามการรัดเท้า แต่กฎหมายนั้นยกเลิกไปภายหลัง
การรับประกันภัย

การรับประกันภัย (อังกฤษ: Underwriting) คือ บริการโดยสถาบันการเงินขนาดใหญ่ เช่น ธนาคาร, การประกันภัย, หรือ Investment house รับประกันการชำระเงินให้ในกรณีเกิดความเสียหาย หรือผลขาดทุนทางการเงิน และยอมรับความเสี่ยงทางการเงินสำหรับการรับผิดที่เกิดขึ้นจากการรับประกันนั้น การรับประกันภัยอาจเกิดขึ้นในสถานการณ์เช่น การประกันภัย, การออกจำหน่ายหลักทรัพย์ในการเสนอขายหลักทรัพย์แบบทั่วไป, หรือการกู้ยืมจากธนาคาร บุคคลหรือสถาบันที่ตกลงที่จะจำหน่ายหลักประกันขั้นต่ำของบริษัทเพื่อค่าบำเหน็จ เรียกว่า Underwriter
คำนี้มีที่มาจากตลาดประกันภัย Lloyd's of London โดยนายธนาคารผู้ยอมรับความเสี่ยงที่ถูกมอบหมาย (ในอดีต หมายถึงการเดินทางทางทะเล ซึ่งมีความเสี่ยงจากการอัปปางของเรือ) เพื่อแลกกับเบี้ยประกันภัย จะเขียนชื่อของตนใต้ข้อมูลความเสี่ยงที่เขียนไว้บนสลิปของ Lloyd ที่จัดทำขึ้นเพื่อจุดประสงค์นี้
การจัดจำหน่ายหลักทรัพย์ (Securities underwriting)

การจัดจำหน่ายหลักทรัพย์เป็นกระบวนการที่ธนาคารการลงทุนระดมเงินลงทุนจากนักลงทุนในนามของบรรษัทหรือรัฐบาลที่ออกหลักทรัพย์ (ทั้งตราสารทุน และตราสารหนี้) กิจกรรมของผู้จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ (Underwriter) จะเกิดขึ้นระหว่างการเสนอขายหลักทรัพย์แบบทั่วไปในตลาดแรก
กระบวนการนี้เป็นวิธีการกระจายหลักทรัพย์ที่ออกจำหน่ายใหม่ เช่น หุ้น หรือพันธบัตร ให้แก่นักลงทุน ซึ่งเมื่อสมาคมหรือกลุ่มของธนาคารจัดจำหน่าย หมายถึงได้รับความเสี่ยงจากการกระจายหลักทรัพย์ โดยหากธนาคารไม่สามารถหานักลงทุนที่เพียงพอได้ จะต้องถือหลักทรัพย์ไว้เอง ผู้จัดจำหน่ายได้รับรายได้จากส่วนต่างของราคา ระหว่างราคาที่จ่ายให้ผู้ออกหลักทรัพย์ กับที่เรียกเก็บจากนักลงทุนหรือจากผู้ทำงานในตลาดหุ้นที่ซื้อไป
การจัดจำหน่ายหลักทรัพย์ (Securities underwriting) > ความเสี่ยง, การผูกขาด และผลตอบแทน

เมื่อเกิดข้อตกลงการจัดจำหน่าย ผู้จัดจำหน่ายจะต้องรับความเสี่ยงที่จะไม่สามารถขายหลักทรัพย์ได้ และรับต้นทุนสำหรับการถือหลักทรัพย์จนกว่าจะสามารถขายได้ในอนาคต
ผู้จัดจำหน่ายและผู้ออกหลักทรัพย์อาจเลือกที่จะทำข้อตกลงแบบผูกขาด โดยผู้ออกหลักทรัพย์อาจตกลงให้ผู้จัดจำหน่ายเป็นตัวแทนแบบผูกขาดในการขายตราสารหลักทรัพย์เริ่มแรก แลกกับการที่ผู้ออกหลักทรัพย์จะได้รับราคาจ่ายล่วงหน้าที่สูงขึ้น หรือเงื่อนไขอื่นๆ ที่เห็นชอบร่วมกัน ดังนั้นแม้จะมีผู้ซื้อรายอื่นมาติดต่อผู้ออกหลักทรัพย์โดยตรงเพื่อขอซื้อ ผู้ออกหลักทรัพย์ก็จะขายผ่านผู้จัดจำหน่ายที่มีข้อตกลงแบบผูกขาดร่วมกันเท่านั้น
ท้ายที่สุด ผู้ออกหลักทรัพย์จะได้รับเงินล่วงหน้า, เข้าถึงช่องทางติดต่อและช่องทางขายของผู้จัดจำหน่าย และป้องกันตนเองออกจากความเสี่ยงของตลาดที่จะไม่สามารถขายหลักทรัพย์ด้วยราคาดีได้ ขณะที่ผู้จัดจำหน่ายได้รับกำไรจากราคาขายที่เพิ่มขึ้น รวมถึงข้อตกลงการขายแบบผูกขาดหากสามารถทำข้อตกลงร่วมกันได้
การพิจารณาสินเชื่อ

ในการธนาคาร มีการพิจารณาโดยวิเคราะห์เครดิตโดยละเอียดเพื่อการให้เงินกู้ โดยอาศัยข้อมูลเครดิตจากผู้กู้ ซึ่งการพิจารณาดังกล่าวจะเกิดขึ้นในหลายด้าน:
การพิจารณาสินเชื่อเพื่อการอุปโภคบริโภค เป็นการตรวจสอบประวัติการทำงาน, เงินเดือนและงบการเงิน, ข้อมูลเปิดเผยอย่างเช่น ประวัติเครดิตของผู้กู้ ซึ่งมีรายละเอียดอยู่ในรายงานข้อมูลเครดิต, และการประเมินความต้องการเครดิต และความสามารถในการชำระ ของผู้กู้ ตัวอย่างการพิจารณาลักษณะนี้คือ การพิจารณาผู้จำนอง
Commercial underwriting ประกอบด้วย การประเมินข้อมูลทางการเงินจากผู้ประกอบการรายย่อย รวมถึงการวิเคราะห์งบดุลและค่าสุทธิ
การลงประชาทัณฑ์

การลงประชาทัณฑ์หรือการรุมประชาทัณฑ์ (อังกฤษ: lynching) หมายถึง การที่ฝูงชนกลุ้มรุมทำร้าย เป็นการลงโทษบุคคล ที่ตนเข้าใจหรือนึกว่ามีความผิด โดยไม่ดำเนินการตามกระบวนการยุติธรรม การลงประชาทัณฑ์ยังอาจใช้เพื่อข่มขู่ ควบคุมหรือชักใยประชากร การลงประชาทัณฑ์นี้เกี่ยวเนื่องกับวิธีการควบคุมทางสังคมอื่น ๆ ซึ่งเกิดขึ้นในชุมชน การลงประชาทัณฑ์เกิดขึ้นบ่อยครั้งกว่าในช่วงที่เกิดความตึงเครียดทางสังคมและเศรษฐกิจ และมักเป็นวิธีที่ประชากรที่ครอบงำทางการเมืองใช้เพื่อบีบบังคับคู่แข่งทางสังคม
ดูเพิ่ม

การฆ่าคน
การลงโทษนอกระบบกฎหมาย

การลงโทษนอกระบบกฎหมาย (อังกฤษ: Extrajudicial punishment) คือการลงโทษโดยเจ้าหน้าที่หรือผู้มีอำนาจโดยมิได้รับการอนุญาตจากศาลหรือผู้มีอำนาจทางกฎหมาย การลงโทษนอกระบบกฎหมายถือเป็นการพิสูจน์ว่ารัฐบาลบางรัฐบาลยอมละเมิดกฎหมายของตนเองที่ตั้งไว้ถ้าถือว่ามีความจำเป็น
ดูเพิ่ม

กฎหมาย
การลองผิดลองถูก

การลองผิดลองถูก (อังกฤษ: trial and error) หรือ ผิดเป็นครู (อังกฤษ: trial by error) เป็นการกระทำในการแก้ไขปัญหาโดยการได้รับความรู้จากการทดลอง วิธีการลองผิดลองถูกเป็นวิธีแก้ปัญหาวิธีหนึ่งซึ่งแตกต่างกับวิธีการตามทฤษฎี การลองผิดลองถูกมีการนำมาใช้ในหลายด้าน อาทิ วิทยาการคอมพิวเตอร์ การคำนวณทางวิศวกรรม
การลองผิดลองถูกในสัตว์เป็นพฤติกรรมที่สัตว์ต้องเผชิญกับสิ่งเร้า ที่ยังไม่ทราบแน่ว่าจะเป็นผลดี ผลเสียกับตัวมัน ถ้าตอบสนองแล้วเป็นผลดีต่อมันมันก็จะทำแบบนั้นอีก ถ้าตอบสนองกับตัวมันแล้วไม่เป็นผลดี มันก็จะไม่ตอบสนองต่อสิ่งนั้นอีก สัตว์ต่าง ๆ จะมีใช้เวลาในการเรียนรู้แบบนี้ต่างกัน เช่นมดจะตอบสนองได้ดีกว่าไส้เดือน ในมนุษย์การเรียนรู้แบบนี้จะพบได้บ่อยมากในการเรียนรู้ที่ไม่ต้องใช้สมองส่วนหน้ามากนัก เช่น การเล่นกีฬา การเล่นดนตรี สิ่งไหนทำแล้ว เก่งขึ้นก็จะทำต่อไป สิ่งไหนทำแล้วแพ้ก็จะพยายามไม่ทำอีก
การประท้วงในฮ่องกง พ.ศ. 2562–2563

การประท้วงต่อต้านร่างรัฐบัญญัติส่งผู้ร้ายข้ามแดนฮ่องกง พ.ศ. 2562–2563 เป็นการเดินขบวนประท้วงในฮ่องกงและนครอื่น ๆ ทั่วโลกเพื่อเรียกร้องให้มีการถอดถอน "ร่างรัฐบัญญัติกฎหมายผู้หนีคดีและความช่วยเหลือร่วมกันทางกฎหมายในคดีอาญา (แก้ไขเพิ่มเติม) ค.ศ. 2019" (อังกฤษ: Fugitive Offenders and Mutual Legal Assistance in Criminal Matters Legislation (Amendment) Bill 2019) ที่รัฐบาลฮ่องกงเสนอ เพราะเกรงว่า ร่างกฎหมายดังกล่าวจะทำให้ฮ่องกงตกอยู่ภายใต้การครอบงำจากกฎหมายของจีนแผ่นดินใหญ่ และจะทำให้ชาวฮ่องกงตกอยู่ใต้ระบบกฎหมายอื่นที่นอกเหนือไปจากของตน
ประชาคมทางกฎหมายและประชาชนทั่วไปเริ่มประท้วงหลายรูปแบบในฮ่องกง ซึ่งรวมถึงการประท้วงครั้งแรกเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2562 ของแนวร่วมสิทธิมนุษยชนพลเมือง (Civil Human Rights Front) ที่มีผู้มาสมทบถึง 1.03 ล้านคนตามการประเมินของแนวร่วมเอง และได้รับการนำเสนออย่างมากในสื่อมวลชน ต่อมา ชาวฮ่องกงโพ้นทะเลและผู้คนในท้องถิ่นอื่นก็พากันประท้วงในพื้นที่ของตน
แม้มีการเดินขบวนอย่างกว้างขวาง รัฐบาลฮ่องกงยืนยันจะผ่านร่างกฎหมายนี้ให้ได้ โดยกล่าวว่า จำเป็นต้องมีกฎหมายนี้อย่างเร่งด่วน จะได้อุด "ช่องว่าง" ในกฎหมาย เดิมกำหนดจะพิจารณาวาระที่สองในวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2562 แต่เลื่อนออกไปก่อนเพราะการประท้วง การประชุมที่กำหนดจะจัดในวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2562 ก็เลื่อนเช่นกัน
วันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2562 แคร์รี หลั่ม ผู้บริหารสูงสุดของเกาะฮ่องกงแถลงว่า ได้ให้เลื่อนพิจารณาร่างกฎหมายนี้อย่างไม่มีกำหนด แต่เน้นย้ำว่า เป็นเพียงเลื่อน ไม่ใช่ถอน ทำให้มีผู้ฆ่าตัวตายประท้วงที่ลานไท่กู่ (Pacific Place) ในอีกไม่กี่ชั่วโมงต่อมา ครั้นวันรุ่งขึ้น มีการเดินขบวนใหญ่อีกครั้งเพื่อกดดันให้ถอนร่างกฎหมายและให้ผู้บริหารฮ่องกงลาออกจากตำแหน่ง
การประท้วงดำเนินตลอดมาทั้งฤดูร้อน และมักทวีเป็นการปะทะกันอย่างรุนแรงระหว่างตำรวจ, ผู้ปฏิบัติการเชิงรุก, กลุ่มอั้งยี่ (triad) ที่หนุนจีนแผ่นดินใหญ่, และชาวบ้านในกว่า 20 ท้องที่ทั่วทั้งภูมิภาค เมื่อการชุมนุมคืบหน้าไปนั้น นอกจากผู้ชุมนุมจะเรียกร้องให้มีการสอบสวนอย่างเป็นอิสระเรื่องที่ตำรวจใช้ความรุนแรง เรียกร้องให้ปล่อยผู้ชุมนุมที่จับตัวไป และเรียกร้องให้รัฐบาลเลิกถือว่าการประท้วงเป็นการก่อจลาจล เป็นต้นแล้ว ผู้ชุมนุมยังเรียกร้องเพิ่มเติมให้ประชาชนสามารถเลือกตั้งผู้บริหารและคณะผู้บริหารได้โดยตรง ซึ่งเคยเป็นชนวนการประท้วงเมื่อ พ.ศ. 2557
หลั่มชะลอร่างกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดนในวันที่ 15 มิถุนายน แต่ยังไม่ยอมให้สัญญาว่าจะถอนร่างฯ จนวันที่ 4 กันยายน อย่างไรก็ดี เธอยังปฏิเสธยอมรับข้อเรียกร้องอีกสี่ข้อที่เหลือ กล่าวคือ ให้ตั้งคณะกรรมการอิสระสอบสวนความรุนแรงของตำรวจ การปล่อยตัวผู้ประท้วงที่ถูกจับกุม การเลิกระบุการประท้วงของทางการว่าเป็น "การจลาจล" และให้เธอลาออกจากตำแหน่งและให้มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้งทั่วไปสำหรับสภานิติบัญญัติและผู้บริหารสูงสุด
วันที่ 1 ตุลาคม มีการเดินขบวนขนานใหญ่ซึ่งตรงกับวันครบรอบ 70 ปีการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน มีผู้ประท้วงนักศึกษาอายุ 18 ปีถูกตำรวจยิงด้วยกระสุนจริง ผู้บริหารสูงสุดในสภาใช้ข้อบังคับระเบียบฉุกเฉินในวันที่ 4 ตุลาคมเพื่อใช้กฎหมายห้ามสวมหน้ากาก
ภูมิหลัง

ใน พ.ศ. 2530 กลุ่มพิเศษว่าด้วยกฎหมาย ในคณะกรรมการที่ปรึกษากฎหมายพื้นฐานของฮ่องกง (Special Group on Law of the Hong Kong Basic Law Consultative Committee) เสนอให้ใช้หลักดินแดน (territorial principle) ระงับข้อพิพาททางเขตอำนาจของฮ่องกงกับจีนแผ่นดินใหญ่ เพื่อที่ใครก็ตามที่กระทำความผิด ไม่ว่าจะอาศัยในฮ่องกงหรือจีนแผ่นดินใหญ่ จะต้องถูกดำเนินคดี ณ ที่เกิดเหตุ ต่อมาใน พ.ศ. 2541 หลี่ จู้หมิง (Martin Lee) นักกฎหมายสายประชาธิปไตยซึ่งอยู่ในกลุ่มพิเศษดังกล่าว แถลงในที่ประชุมสภานิติบัญญัติว่า รัฐบาลฮ่องกงควรตั้งมั่นในหลักดินแดน และต้องเริ่มจัดให้มีการส่งผู้ร้ายข้ามแดนกับจีนโดยไม่ชักช้า
ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 รัฐบาลฮ่องกงเสนอ "ร่างรัฐบัญญัติกฎหมายผู้หนีคดีและความช่วยเหลือร่วมกันทางกฎหมายในคดีอาญา (แก้ไขเพิ่มเติม) ค.ศ. 2019" เพื่อแก้ไขเพิ่มเติม "รัฐกำหนดผู้หนีคดี" (Fugitive Offenders Ordinance: Cap. 503) ในประเด็นเกี่ยวกับการจัดให้มีการมอบตัวเป็นกรณีพิเศษ (special surrender arrangements) และแก้ไขเพิ่มเติม "รัฐกำหนดความช่วยเหลือร่วมกันทางกฎหมายในคดีอาญา" (Mutual Legal Assistance in Criminal Matters Ordinance: Cap. 525) เพื่อที่ฮ่องกงจะสามารถจัดให้มีความช่วยเหลือร่วมกันทางกฎหมายกับสถานที่ใด ๆ ภายนอกฮ่องกง การเสนอร่างกฎหมายดังกล่าวเพื่อให้ฮ่องกงสามารถขอให้ไต้หวันมอบตัวชายผู้ต้องสงสัยฆ่าคนในไต้หวัน แต่กลไกที่ร่างขึ้นมิใช่เพื่อกรณีไต้หวันเท่านั้น ยังสามารถใช้แก่จีนแผ่นดินใหญ่และมาเก๊าได้ด้วยซึ่งเป็นกรณีที่ยังไม่อยู่ในขอบเขตของกฎหมายปัจจุบัน
วัตถุประสงค์

เดิมทีผู้ประท้วงเรียกร้องให้ถอนร่างรัฐบัญญัติอย่างเดียว แต่เมื่อตำรวจเพิ่มกลวิธีตอบโต้ผู้ชุมนุมเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2562 และมีประกาศเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2562 ว่า เลื่อนพิจารณาร่างรัฐบัญญัติไปอย่างไม่มีกำหนดแล้ว วัตถุประสงค์ของผู้ประท้วงก็กลายเป็นการบรรลุข้อเรียกร้องห้าประการดังต่อไปนี้
| ข้อเรียกร้อง | เหตุผล |
| --- | --- |
ถอนร่างรัฐบัญญัติออกจากกระบวนการนิติบัญญัติไปโดยสิ้นเชิง: แม้มีประกาศว่าเลื่อนพิจารณาไม่มีกำหนด แต่จะกลับมาพิจารณาเมื่อใดก็ได้ และปัจจุบัน อยู่ในขั้นตอน "รอจัดวาระสองใหม่" นอกจากนี้ สมาชิกสภานิติบัญญัติบางคน เช่น เจี่ยง ลี่-ยฺหวิน (Ann Chiang) ก็ระบุว่า เมื่อการประท้วงยุติแล้ว จะกลับมาดำเนินกระบวนการนิติบัญญัติใหม่
เลิกถือว่าการประท้วงเป็นการก่อจลาจล: เดิมรัฐบาลใช้คำว่า "จลาจล" เรียกการประท้วงเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2562 ภายหลัง แก้เป็นว่า มีผู้ประท้วงบางคนที่ก่อจลาจล แต่ผู้ประท้วงก็คัดค้านว่า ไม่เคยมีใครก่อจลาจลในวันนั้น
ปล่อยและเลิกเอาผิดผู้ประท้วงที่จับตัวไป: ผู้ประท้วงเห็นว่า การจับตัวผู้ประท้วงนั้นมีแรงจูงใจทางการเมือง โดยตั้งคำถามว่า การที่ตำรวจบุกเข้าโรงพยาบาลไปจับผู้ประท้วง โดยอาศัยข้อมูลลับทางการแพทย์ในการติดตามตัว ซึ่งเป็นการละเมิดความเป็นส่วนตัวของผู้ป่วยนั้น ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่
ตั้งกรรมการอิสระมาสอบสวนการกระทำและการใช้กำลังของตำรวจในระหว่างการประท้วง: กลุ่มพลเมืองเห็นว่า ไม่มีเหตุสมควรที่ตำรวจจะต้องใช้กำลังถึงขั้นที่ใช้ในวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2562 โดยเฉพาะกับผู้ประท้วงที่ไม่ได้กระทำอะไรผิดเลย นอกจากนี้ มองว่า การที่ตำรวจสกัดและค้นตัวผู้สัญจรไปมาใกล้ที่ประท้วงโดยไม่มีเหตุควรสงสัยอันใดนั้น เป็นการใช้อำนาจมิชอบ อนึ่ง ยังมองว่า การที่เจ้าหน้าที่บางยังไม่แสดงบัตรประจำตัวหรือเอกสารอนุญาต แม้มีระเบียบตำรวจให้ต้องทำเช่นนั้น ก็เป็นการฝ่าฝืนความรับผิดชอบ ส่วนที่เรียกร้องให้ตั้งกรรมการอิสระ เพราะเห็นว่า กรรมการที่มีอยู่ไม่เป็นอิสระ หากแต่ทำงานตามที่ตำรวจประสาน
ให้แคร์รี หลั่ม ผู้บริหารสูงสุดของฮ่องกง ลาออก และให้ประชาชนมีสิทธิโดยทั่วกันในการเลือกตั้งสมาชิกสภานิติบัญญัติและผู้บริหารสูงสุด: ปัจจุบัน ผู้บริหารสูงสุดมาจากการสรรหาของคณะกรรมการการเลือกตั้งที่มีกรรมการ 1,200 คน ส่วนสมาชิกสภานิติบัญญัติ 30 คนนั้นมาจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งบางกลุ่มที่เป็นตัวแทนภาคส่วนต่าง ๆ ในวงการเศรษฐกิจเท่านั้น
ลำดับเหตุการณ์ > การประท้วงในวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2562

แนวร่วมสิทธิมนุษยชนพลเมืองจัดประท้วงครั้งแรกในวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2562 โดยเริ่มเดินจากถนนหลูยา (Luard Road) ตรงสนามเด็กเล่นซิวตุ้น (Southorn Playground) ไปจบที่จัตุรัสพลเมือง (Civic Square) ผู้ประท้วงร้องว่า "ฮ่องกงจะกลายเป็นคุกมืดเพราะส่งผู้ร้ายข้ามแดนกับจีน" (with extradition to the mainland, Hong Kong becomes a dark prison) และ "หยุดกฎหมายชั่ว" (stop the evil law)
หลิน หรงจี (Lam Wing-kee) เจ้าของร้านหนังสือถงหลัววาน (Causeway Bay Books) ที่หายตัวไปใน พ.ศ. 2558 พร้อมกับเพื่อน ปรากฏว่า มาร่วมจัดประท้วงครั้งนี้พร้อมกับผู้สนับสนุนนิยมประชาธิปไตยคนอื่น ๆ ด้วย แต่หลังจากนั้นก็ออกจากฮ่องกง เพราะเกรงตนเองไม่ปลอดภัย
แนวร่วมระบุว่า มีคนกว่า 12,000 คนมาร่วมเดินขบวน แต่ตำรวจฮ่องกงประเมินว่า มีเพียง 5,200 คน แนวร่วมระบุด้วยว่า จะประท้วงอีกถ้ารัฐบาลยังไม่ล้มเลิกร่างกฎหมายฉบับนี้
ลำดับเหตุการณ์ > การประท้วงในวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2562

วันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2562 คนกว่า 130,000 คน (ตามที่ผู้จัดประท้วงระบุ ส่วนตำรวจประเมินว่า 22,800 คน) ร่วมเดินขบวนประท้วงร่างกฎหมายนี้อีกครั้ง โดยเริ่มเดินจากร้านหนังสือถงหลัววานไปยังสภานิติบัญญัติเป็นระยะทาง 2.2 กิโลเมตร และกินเวลา 4 ชั่วโมง เฉิน ฮ่าวหฺวัน (Figo Chan Ho-hang) รองผู้นำการประชุม (vice-convenor) ของแนวร่วมสิทธิมนุษยชนพลเมือง กล่าวว่า จะยกระดับการประท้วงถ้ารัฐบาลยังไม่ถอนร่างกฎหมาย
หนึ่งวันให้หลัง หลิน เจิ้ง เยฺว่เอ๋อ (Carrie Lam) ผู้บริหารสูงสุดของฮ่องกง แสดงความมั่นใจว่า ร่างกฎหมายนี้จะผ่านในที่สุด ซึ่งสมาชิกสภานิติบัญญัติต้องทำให้ได้ก่อนช่วงพักร้อน แม้ว่าชายผู้ต้องสงสัยฆ่าคนในไต้หวันจะถูกพิพากษาจำคุก 29 เดือนไปก่อนหน้าแล้ว ซึ่งทำให้ไม่มีเหตุผลรองรับความจำเป็นเร่งด่วนของร่างกฎหมายนี้อีกก็ตาม
ลำดับเหตุการณ์ > การประท้วงในวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2562

วันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2562 มีการประท้วงชนิดที่เกิดขึ้นไม่บ่อยครั้ง คือ นักกฎหมายชาวฮ่องกงกว่า 3,000 คน ซึ่งนับเป็นหนึ่งในสี่ของนักกฎหมายทั้งหมดในฮ่องกง พากันเดินขบวนต่อต้านร่างกฎหมายนี้ โดยสวมชุดดำ เดินจากศาลอุทธรณ์ไปยังศูนย์ราชการ แล้วหยุดยืนอยู่หน้าศูนย์ราชการ มองขึ้นไปข้างบน และยืนสงบนิ่งไว้อาลัยให้สามนาที
ผู้จัดการประท้วงครั้งนี้ คือ กัว หรงเคิง (Dennis Kwok) สมาชิกสภานิติบัญญัติแบบแบ่งเขต และนับเป็นครั้งที่ห้าที่นักกฎหมายประท้วงในฮ่องกง
หลี่ เจียเชา (John Lee) เลขานุการฝ่ายความมั่นคง แสดงความเห็นว่า นักกฎหมายที่ประท้วงนั้นไม่เข้าใจร่างกฎหมายอย่างถ่องแท้
ลำดับเหตุการณ์ > การประท้วงในวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2562

การประท้วงเริ่มมีการจุดไฟเผาและปาระเบิดขวด มีรายงานว่ามีผู้ได้รับบาดเจ็บ 46 รายที่ต้องนำส่งโรงพยาบาล
ยุทธวิธีและวิธีการ

การประท้วงในฮ่องกง พ.ศ. 2562 ส่วนใหญ่ได้รับอธิบายว่า "ไร้ผู้นำ" ไม่มีกลุ่มหรือพรรคการเมืองใดอ้างว่าเป็นผู้นำขบวนการ ส่วนใหญ่รับบทบาทสนับสนุนมากกว่า เช่น ยื่นขอใช้สถานที่ (Letters of No Objection) จากตำรวจหรือไกล่เกลี่ยข้อพิพาทระหว่างผู้ประท้วงและเจ้าพนักงานตำรวจ ผู้ประท้วงโดยทั่วไปใช้ LIHKG ฟอรัมออนไลน์คล้ายกับเรดดิต และเทเลแกรม ซึ่งเป็นบริการส่งสารเข้ารหัสต้นจนจบคล้ายกับวอตส์แอพ เพื่อสื่อสารและระดมสมองหาความคิดสำหรับการประท้วงและตัดสินใจร่วมกัน
ผู้ประท้วงใช้การนำความคิดไปปฏิบัติ (praxis) หลายอย่าง อย่างแรกคือ "เป็นน้ำ" ซึ่งถือกำเนิดจากปรัชญาของบรูซ ลี ผู้ประท้วงมักเคลื่อนที่เข้ามาแบบคล่องแคล่วว่องไวเพื่อให้ตำรวจรับมือได้ยากขึ้น ผู้ประท้วงมักถอยออกไปเมื่อตำรวจมาถึง และจะไปปรากฏที่อื่น ต่างจากการประท้วงครั้งก่อน ๆ การประท้วงในปี 2562 กระจายไปทั่วเกาะฮ่องกง เกาลูนและนิวเทอร์รีทอรีส์ทั้ง 20 ย่าน นอกจากนี้ ผู้ประท้วงยังใช้วิธีกลุ่มดำ (black bloc) ซึ่งส่วนใหญ่สวมหน้ากากดำเพื่อปกปิดรูปพรรณของพวกตน ยิ่งไปกว่านั้น ผู้ประท้วงยังใช้วิธีการต่าง ๆ เพื่อตอบโต้ตำรวจ โดยใช้ตัวชี้เลเซอร์เพื่อทำให้ตำรวจไขว้เขว พ่นสีใส่กล้องสอดแนม และกางร่มเพื่อพิทักษ์และปกปิดรูปพรรณของกลุ่ม
มีผู้ประท้วงสองกลุ่มหลัก กล่าวคือ กลุ่ม "สันติ มีเหตุผลและปลอดความรุนแรง" (จีน: 和理非) และกลุ่ม "นักสู้" (จีน: 勇武) "กลุ่มสันติ" เข้าร่วมการประกาศคำขวัญ และร้องเพลงอย่าง "เกียรติศักดิ์สู่ฮ่องกง" (Glory to Hong Kong) เป็นเพลงปลุกใจ บางส่วนอาสาเป็นพยาบาลสนาม เริ่มการอดอาหารประท้วง ก่อโซ่มนุษย์ เริ่มการรณรงค์คำร้องทุกข์ จัดระเบียบการนัดหยุดงานประท้วง ขัดขวางบริการขนส่งสาธารณะ คว่ำบาตรร้านค้าและองค์การที่นิยมรัฐบาลจีน  สร้าสงงานดัดแปลงล้อเลียนตำรวจและรัฐบาล และตั้งกำแพงเลนนอนในหลายเขตและย่านของฮ่องกง อีกด้านหนึ่ง ผู้ประท้วงหัวรุนแรงมากกว่าเผชิญหน้ากับตำรวจ ปิดล้อมสถานีตำรวจ ตั้งสิ่งกีดขวางถนน บ้างก่อกวนโดยทำลายสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินและร้านค้าที่นิยมรัฐบาลจีน ทำลายสัญลักษณ์ที่เป็นตัวแทนของประเทศจีน และลอบวางเพลิงโดยขว้างปาระเบิดน้ำมัน ผู้ประท้วงบางส่วนยังขุดคุ้ยและรังควานไซเบอร์ซึ่งเจ้าพนักงานตำรวจและครอบครัวและอัปโหลดสารสนเทศส่วนบุคคลออนไลน์ กระนั้น แม้มีวิธีการต่างกัน แต่ทั้งสองกลุ่มมิได้ประณามหรือวิจารณ์กันและกัน หลักการคือ "ไม่แบ่งแยก" ซึ่งมุ่งสนับสนุนความเคารพความเห็นต่างของกันและกันในขบวนการประท้วงเดียวกัน
เพื่อเพิ่มความตระหนักถึงข้อเรียกร้อง ผู้ประท้วงบางส่วนยังระดมทุนเพื่อลงโฆษณาในหนังสือพิมพ์ระหว่างประเทศรายใหญ่ และโบกธงชาติสหรัฐและยูเนียนแจ็กของบริเตนเป็นเครื่องหมายการสนับสนุนสหรัฐและสหราชอาณาจักรตามลำดับ ตลอดจนร้องเพลงชาติสหรัฐ พวกเขายังจัดการแถลงข่าวเพื่อ "แพร่สัญญาณเสียงที่มีผู้แทนน้อย" และทัศนะของพวกตนต่อสาธารณะเพื่อตอบโต้การแถลงข่าวของตำรวจและรัฐบาล ผู้ประท้วงยังพยายามแจ้งนักท่องเที่ยวเกี่ยวกับการประท้วงฮ่องกงโดยปักหลักชุมนุมที่ท่าอากาศยานนานาชาติฮ่องกง และใช้คุณลักษณะแอร์ดร็อปของเครื่องแอปเปิลเพื่อให้สารสนเทศต่อต้านร่างกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดนต่อสาธารณะและนักท่องเที่ยวแผ่นดินใหญ่ มีการใช้กบเปเปอย่างกว้างขวางเป็นเครื่องหมายแห่งเสรีภาพและการขัดขืน และการรณรงค์ #Eye4HK ซึ่งแสดงความเป็นหนึ่งเดียวกับผู้ประท้วงหญิงคนหนึ่งซึ่งมีรายงานว่าตาแตกเนื่องจากถูกตำรวจยิงกระสุนถั่วใส่ ทำให้ได้โมเมนตัมทั่วโลก
ดูเพิ่ม

ดูยูเฮียร์เดอะพีเพิลซิง?
เกียรติศักดิ์สู่ฮ่องกง - เพลงปลุกใจประจำกลุ่มผู้ประท้วง
แหล่งข้อมูลอื่น

HK Democratic Movement 2019 – Timeline
Free Hong Kong Movement: Stand With Us at G20 เก็บถาวร 2019-09-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน – Open Letter & Timeline
Fight for Freedom: Stand with Hong Kong – Call for Solidarity & Joint Declaration history
How an Extradition Bill Became a Red Line for Hong Kongers – Podcast (33 min). Foreign Policy. 14 June 2019.
Why We Stormed Hong Kong's Parliament – Documentary short film (5 min). BBC. 1 August 2019.
สถานีรถไฟใต้ดินใกล้กับสถานีตลาดไทโป หรือ "อุโมงค์เลนนอน"
ภาพขณะยิงปืนฉีดน้ำ
ตำรวจฮ่องกงบุกสถานีพรินซ์เอ็ดเวิร์ดและทำร้ายพลเรือนในวันที่ 31 สิงหาคม 2562
การลอยนวลพ้นผิด

การลอยนวลพ้นผิด (อังกฤษ: impunity) บ้างเรียก อภิสิทธิ์ปลอดความผิด หมายความว่า "ภาวะยกเว้นการรับโทษ ยกเว้นการรับความเสื่อมเสียหาย หรือยกเว้นการหนีจากความผิด" ซึ่งในกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ หมายถึงการไม่สามารถนำตัวผู้ละเมิดสิทธิมนุษยชนเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม และถือเป็นการปฏิเสธสิทธิของผู้เสียหายในการได้รับความยุติธรรมและการบรรเทา การไม่ต้องถูกลงโทษพบมากเป็นพิเศษในประเทศที่ขาดประเพณีนิติธรรม มีปัญหาการฉ้อราษฎร์บังหลวงหรือมีระบบอุปภัมภ์ที่ฝังแน่น หรือฝ่ายตุลาการอ่อนแอ หรือสมาชิกกำลังความมั่นคงได้รับความคุ้มครองด้วยเขตอำนาจหรือความคุ้มกันพิเศษ
การลงคะแนนแบบหลายรอบในทันที

การลงคะแนนแบบหลายรอบในทันที (อังกฤษ: instant-runoff voting, IRV) หรือเรียก ระบบคะแนนเสียงเผื่อเลือก (alternative vote, AV) ระบบจัดลำดับความชอบ (preferential voting, PV) หรือในสหรัฐเรียก การลงคะแนนระบบจัดลำดับตัวเลือก (ranked-choice voting, RCV) แต่ชื่อเหล่านี้อาจใช้เรียกในการลงคะแนนในระบบอื่นด้วย การลงคะแนนระบบนี้ใช้การนับคะแนนเรียงตามลำดับความชอบเพื่อหาผู้ชนะเพียงรายเดียว
ในการลงคะแนนระบบนี้ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงคะแนนเลือกผู้สมัครได้หลายคนตามลำดับความชอบ โดยการนับคะแนนจะนับให้ลำดับแรกก่อน หากมีผู้สมัครในลำดับที่หนึ่งรายใดได้คะแนนเสียงข้างมากเด็ดขาด ผู้สมัครนั้นชนะการเลือกตั้งทันที หากยังไม่มีผู้ใดได้รับเสียงข้างมากเด็ดขาดเป็นลำดับที่หนึ่ง ในรอบถัดไปผู้สมัครที่ได้คะแนนน้อยที่สุดจะตกรอบ โดยในกรณีนี้คะแนนเสียงของผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ลงคะแนนให้ผู้สมัครคนที่ตกรอบจะโอนไปให้กับผู้สมัครในลำดับถัดไป โดยกระบวนการนับคะแนนจะทำต่อไปจนกว่าจะได้ผู้สมัครที่ได้คะแนนเสียงข้างมากเด็ดขาด
การลงคะแนนแบบหลายรอบในทันทีนี้ โดยหลักการแล้วคือการเลือกตั้งแบบถ่ายโอนคะแนนเสียง (single transferable vote) ที่ใช้เลือกผู้ชนะเพียงคนเดียว โดยวิธีนี้จะช่วยป้องกันไม่ให้มีผู้สมัครรายใดชนะการเลือกตั้งแบบไม่มีเสียงข้างมากเด็ดขาดได้ ซึ่งสามารถเกิดได้หากใช้ระบบการเลือกตั้งแบบเสียงข้างมาก/พหุนิยม (plurality voting) ซึ่งทำให้เกิดภาวะ "เสียงแตก" ได้ในผู้สมัครที่มีนโยบายคล้ายคลึงกัน ซึ่งทำให้เสียงของผู้ลงคะแนนผู้สมัครคนที่คะแนนน้อยสูญไป
การลงคะแนนแบบหลายรอบในทันทีนั้นใช้ในการเลือกตั้งระดับชาติในหลายประเทศ เช่น การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของออสเตรเลีย การเลือกตั้งประธานาธิบดีอินเดีย และการเลือกตั้งประธานาธิบดีไอร์แลนด์ เป็นต้น