stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
นูกา
ความนิยม

ในยุโรปใต้ นูกาเป็นส่วนประกอบสำคัญของมื้ออาหารคริสต์มาส ในภูมิภาคนี้นูกามีชื่อเรียกแตกต่างกันไป ได้แก่ ตูเรา ในประเทศโปรตุเกส; ตูร์โรง, ตูร์รอน, ตูร์รอย และ ตูร์โร ในประเทศสเปน; นูกา ในภาคใต้ของประเทศฝรั่งเศส; ตอร์โรเน, มันดอร์ลาโต, กูเปตา และ กุบไบตา ในเกรโมนา, เตารีอาโนวา และซิซิลีในประเทศอิตาลีตามลำดับ; อุบบัยต์ ในประเทศมอลตา และ มันโดลาโต หรือ มันโดลา ในประเทศกรีซ ส่วนในประเทศโรมาเนียเรียกว่า อัลวิตเซอ ในประเทศไต้หวัน นูกาเป็นของฝากสำหรับนักท่องเที่ยว สูตรของไต้หวันมีการเพิ่มมาร์ชเมลโลว์ แครกเกอร์ เนยสด นมผง และผลไม้ เรียกกันติดปากในภาษาไทยว่า "ตังเมไต้หวัน"
ดาร์จีลิง

| ดาร์จีลิง |
| --- | --- |
เมือง

สมญา: ราชินีแห่งขุนเขา
ดาร์จีลิง
พิกัด: 27°3′N 88°16′E﻿ / ﻿27.050°N 88.267°E﻿ / 27.050; 88.267
ประเทศ:  อินเดีย
รัฐ: เบงกอลตะวันตก
อำเภอ: ดาร์จีลิง
ก่อตั้ง: ค.ศ. 1815: สนธิสัญญาสุเคาลี
ผู้ก่อตั้ง: บริษัทอินเดียตะวันออก
การปกครอง
 • ประเภท: เทศบาล
 • องค์กร: เทศบาลดาร์จีลิง
 • นายกเทศมนตรี: ประติภา ราย
 • รองนายกเทศมนตรี: สาคาร ตามาง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 10.57 ตร.กม. (4.08 ตร.ไมล์)
ความสูง: 2,042.16 เมตร (6,700.00 ฟุต)
ประชากร (2011)
 • ทั้งหมด: 132,016 คน
 • ความหนาแน่น: 12,000 คน/ตร.กม. (32,000 คน/ตร.ไมล์)
ภาษา
 • ราชการ: เบงกอลและเนปาล
เขตเวลา: UTC+5:30 (IST)
รหัสไปรษณีย์: 734101
รหัสโทรศัพท์: 0354
ทะเบียนพาหนะ: WB-76 WB-77
เขตเลือกตั้งโลกสภา: ดาร์จีลิง
เขตเลือกตั้งวิธานสภา: ดาร์จีลิง
เว็บไซต์: www.darjeelingmunicipality.in
ดาร์จีลิง (เนปาล: दार्जीलिङ्ग; เบงกอล: দার্জিলিং; ทิเบต: རྡོ་རྗེ་གླིང༌།) เป็นเมืองและเทศบาลแห่งหนึ่งในรัฐเบงกอลตะวันตก ประเทศอินเดีย เป็นเมืองที่ตั้งอยู่ในเทือกเขาหิมาลัยน้อยบนความสูง 6,700 ฟุต (2,042.2 เมตร) มีชื่อเสียงด้านอุตสาหกรรมผลิตชา จากตัวเมืองสามารถมองเห็นยอดเขากันเจนชุงคาซึ่งเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดเป็นอันดับที่สามของโลก รวมทั้งเป็นที่ตั้งของทางรถไฟสายดาร์จีลิงหิมาลัยซึ่งได้รับการจดบันทึกให้เป็นมรดกโลกโดยองค์การยูเนสโก ถือเป็นรถจักรไอน้ำเพียงไม่กี่สายที่ยังให้บริการในประเทศอินเดีย
ชื่อเมืองมาจากคำทิเบตสองคำคือ "ดอร์เจ" แปลว่า "วัชระ – อาวุธของพระอินทร์" กับคำว่า "ลิง" แปลว่า "สถานที่หรือดินแดน"
เมืองถูกก่อตั้งช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 ในยุคอาณานิคมบริติชราช มีการตั้งสถานพักฟื้นผู้ป่วยและค่ายทหารในพื้นที่ ต่อมาได้พัฒนาพื้นที่สำหรับปลูกชา โดยเกษตรกรได้พัฒนาชาแดงลูกผสมและใช้เทคนิคการบ่มชาแบบใหม่ จนชาแดงดาร์จีลิงกลายเป็นชาที่ได้รับการยอมรับในระดับสากลและเป็นหนึ่งในชาแดงที่ได้รับความนิยมที่สุดในโลก
นอกจากนี้ดาร์จีลิงยังมีชื่อเสียงจากการเป็นที่ตั้งของโรงเรียนแบบอังกฤษหลายแห่ง ซึ่งดึงดูดนักเรียนทั้งจากในและต่างประเทศเข้าไปร่ำเรียน และเมืองนี้เป็นสังคมพหุลักษณ์มีประชากรหลากหลายเชื้อชาติอาศัยอยู่ร่วมกันได้แก่ เลปชา คามปา กุรข่า เนวาร เศรปา ภูเตีย และเบงกอล
เชิงอรรถ

↑  3,122 มิลลิเมตร (122.9 นิ้ว) จากแหล่งอ้างอิง และ 3,082 มิลลิเมตร (121.3 นิ้ว) จากอีกแหล่งอ้างอิง
แหล่งข้อมูลอื่น

Darjeeling District Administration. History of Darjeeling. (ในภาษาอังกฤษ)
ดาร์จีลิง ที่เว็บไซต์ Curlie
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่
เลบันเต อูเด

สหภาพกีฬาเลบันเต (สเปน: Levante Unión Deportiva; บาเลนเซีย: Llevant Unió Esportiva) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า เลบันเต (สเปน: Levante) เป็นสโมสรฟุตบอลในประเทศสเปน ตั้งอยู่ที่เมืองบาเลนเซีย แคว้นบาเลนเซีย ก่อตั้งใน ค.ศ. 1909 ในนามสโมสรฟุตบอลเลบันเตและจิมนัสติโก ก่อนจะควบรวมกันเป็นชื่อปัจจุบันใน ค.ศ. 1939 ปัจจุบันลงเล่นอยู่ในเซกุนดาดิบิซิออนโดยใช้สนามกีฬานครบาเลนเซียเป็นสนามเหย้า
สโมสรใช้เวลาส่วนใหญ่ในลีกล่างของสเปน โดยมี 16 ฤดูกาลที่ได้ลงเล่นในลาลิกา ใน 17 ปีล่าสุดมีถึง 14 ปีที่ได้ลงเล่นในลาลิกา สโมสรเคยชนะเซกุนดาดิบิซิออนสองครั้งในฤดูกาล 2003–04 และ 2016–17 เลบันเตเคยลงเล่นยูฟ่ายูโรปาลีกครั้งเดียวในฤดูกาล 2012–13 หลังจากพวกเขาสามารถจบลำดับที่หกได้ในฤดูกาลก่อนหน้า ก่อนจะแพ้ต่อรูบินคาซันในรอบ 16 ทีมสุดท้าย
ผู้เล่น > ผู้เล่นชุดปัจจุบัน

หมายเหตุ: ธงชาติที่ปรากฏบ่งบอกให้ทราบว่าผู้เล่นคนนั้นสามารถเล่นให้กับชาติใดตามกฎของฟีฟ่าตามความเหมาะสม เพราะผู้เล่นบางคนอาจถือสองสัญชาติ
ผู้เล่น > ทีมสำรอง

หมายเหตุ: ธงชาติที่ปรากฏบ่งบอกให้ทราบว่าผู้เล่นคนนั้นสามารถเล่นให้กับชาติใดตามกฎของฟีฟ่าตามความเหมาะสม เพราะผู้เล่นบางคนอาจถือสองสัญชาติ
ผู้เล่น > ถูกยืมตัวออก

หมายเหตุ: ธงชาติที่ปรากฏบ่งบอกให้ทราบว่าผู้เล่นคนนั้นสามารถเล่นให้กับชาติใดตามกฎของฟีฟ่าตามความเหมาะสม เพราะผู้เล่นบางคนอาจถือสองสัญชาติ
เกียรติประวัติ > ระดับประเทศ

โกปาเดลาเอสปัญญาลิเบร
ชนะเลิศ: 1937
เซกุนดาดิบิซิออน
ชนะเลิศ: 2003–04, 2016–17
เซกุนดาดิบิซิออน เบ
ชนะเลิศ: 1978–79, 1988–89, 1994–95, 1995–96, 1998–99
เตร์เซราดิบิซิออน
ชนะเลิศ: 1931–32, 1943–44, 1945–46, 1953–54, 1955–56, 1972–73, 1975–76
เกียรติประวัติ > ระดับภูมิภาค

กัมเปโอนาโตเดบาเลนเซีย
ชนะเลิศ: 1927–28
กัมเปโอนาโต เลบันเต-ซูร์
ชนะเลิศ: 1934–35
เกียรติประวัติ > กระชับมิตร

โตรเฟโอโกสตาเดบาเลนเซีย
ชนะเลิศ: 1972, 1974, 1977
โตรเฟโอกอมมูนิดัดเดบาเลนซิอานา
ชนะเลิศ: 1986
โตรเฟโอซิเอตัตเดบาเลนเซีย
ชนะเลิศ: 1995
โตรเฟโอซิเอดัดเดบาเลนเซีย
ชนะเลิศ: 1997
โตรเฟโอเดลาเกเนราลิตัตบาเลนซิอานา
ชนะเลิศ: 2000
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ (สเปน) (กาตาลา)
โปรไฟล์ที่เว็บไซต์ Futbolme (สเปน)
สเปน – รายชื่อการชนะเลิศของเลบันเต บาเลนเซีย และมูร์เซีย; ที่ RSSSF
สเปน – โกปาเดเอสปัญญาลิเบร 1937; ที่ RSSSF
เลบันเต อูเด ที่เฟซบุ๊ก
| ด ค กผู้เล่นชุดปัจจุบันของเลบันเต อูเด  |
| --- | --- |
 1 Koke  2 I. López  3 Toño  4 Róber  5 Radoja  6 Duarte  7 S. León  8 Hernâni  9 Roger  10 Bardhi  11 โมราเลส (c)  13 Fernández  14 Vezo  15 Postigo  16 Rochina  17 Vukčević  18 Bruno  19 Clerc  20 Miramón  21 Mayoral  22 Melero  23 โกเก  24 Campaña  ผู้จัดการ: ปาโก โลเปซ 
| ด ค กลาลิกา |
| --- | --- | --- |
| สโมสรในฤดูกาล 2022–23 | อัลเมริอา · อัตเลติกเดบิลบาโอ · อัตเลติโกเดมาดริด · บาร์เซโลนา · เบติส · กาดิซ · เซลตาเดบิโก · ราโยบาเยกาโน · อัสปัญญ็อล · เอลเช · เรอัลมาดริด · เรอัลโซซิเอดัด · เซบิยา · เฆตาเฟ · ฌิโรนา · โอซาซูนา · บาเลนเซีย · มายอร์กา · เรอัลบายาโดลิด · บิยาร์เรอัล |  |
| สโมสรที่เคยอยู่ในลาลิกา | กรานาดา · เลบันเต · อาลาเบส · อัลบาเซเต · อัลโกยาโน · อาเด อัลเมริอา · อารีนัสเกซโช · อัตเลตีโกเตโตอูอัน · บูร์โกส · กัสเตยอน · กอมโปสเตลา · กอนดัล · กอร์โดบา · กุลตูรัลเลโอเนซา · เอวโรปา · เอซเตรมาดูรา · ฌิมนัสติก · เดปอร์ติโบลาโกรูญา · เอร์กูเลส · คาเอน · ลัสปัลมัส ·  เลกาเนส · เยย์ดา · เซเด โลโกรเญส · มาลากา · อูเอสกา · เซเป เมริดา · เรอัลมูร์เซีย · นูมันเซีย · เรอัลโอบิเอโด · ปอนเตเบดรา · ราซินเดซันตันเดร์ · เอย์บาร์ · เรอัลบูร์โกส · เรอัลอูนีออน · เรเกรอาตีโบอูเอลบา · ซาบาเดลย์ · ซาลามังกา · เตเนรีเฟ · เคเรซ · ซาราโกซา · อูเอสกา · เอสปอร์ตินเดฆิฆอน |  |
นิลกาย

| นิลกาย |
| --- | --- |

นิลกายตัวผู้

ตัวเมียและลูก
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Mammalia
อันดับ:: Artiodactyla
วงศ์:: Bovidae
วงศ์ย่อย:: Bovinae
สกุล:: Boselaphus Blainville, 1816
สปีชีส์:: B.  tragocamelus
ชื่อทวินาม
Boselaphus tragocamelus (Pallas, 1766)


แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์
นิลกายที่สวนสัตว์นครราชสีมา
นิลกาย (อังกฤษ: Nilgai, Blue bull; เบงกอล: নীলগাই; ฮินดี: नीलगाय; ชื่อวิทยาศาสตร์: Boselaphus tragocamelus) เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง ในวงศ์วัวและควาย (Bovidae)
จัดเป็นเพียงสัตว์ชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล Boselaphus
มีรูปร่างลักษณะคล้ายวัวผสมกับม้า ตัวผู้มีลักษณะเด่น ที่ สีลำตัวเมื่อโตขึ้นจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำเงินเข้มขึ้นเรื่อย ๆ หรือสีเทาปนดำ อันเป็นที่มาของชื่อ  ถือเป็นแอนทีโลปที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในทวีปเอเชีย โดยมีส่วนสูงวัดถึงไหล่ประมาณ 1.2–1.5 เมตร และยาว 1.8–2 เมตร หางยาว 40–45 เซนติเมตร ตัวเต็มวัยมีน้ำหนักประมาณ 120–140 กิโลกรัม ลำตัวใหญ่ แต่มีขาเล็กเรียว ตัวผู้มีเขาเล็ก ๆ โค้งไปข้างหน้าเล็กน้อย ยาวประมาณ 21–25 เซนติเมตร มีขนแข็งยาวขึ้นจากส่วนหัวไล่ไปถึงกลางหลังทั้งสองเพศ  ขณะที่ตัวเมียมีสีออกน้ำตาลแดง
นิลกาย เป็นสัตว์ที่มีถิ่นกระจายพันธุ์ในราบตอนเหนือของอินเดียและทางภาคตะวันออกของปากีสถาน ชอบอยู่ตามที่ราบและเนินเขาที่มีไม้พุ่มเตี้ยมากกว่าอยู่ในป่าทึบ
นิลกายเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้ 18 เดือน  ซึ่งหลังผสมพันธุ์แล้ว มีระยะเวลาตั้งท้องประมาณ 8 เดือน ออกลูกคราวละ 2 ตัวหรือมากได้ถึง 3 ตัว น้ำหนักตัวเมื่อเกิดใหม่ราว 13–16 กิโลกรัม มีอายุขัยโดยเฉลี่ย 21 ปี
นิลกายเป็นสัตว์ที่ออกหากินในเวลากลางวัน และพักผ่อนในเวลากลางคืนเหมือนสัตว์ในวงศ์เดียวกันชนิดอื่น ๆ  แต่กินอาหารหลากหลายกว่า เพราะกินทั้งต้นไม้, ใบหญ้า, ใบไม้ และผลไม้ทั่วไป นอกจากนี้ยังมีความสามารถพิเศษ คือ สามารถอดน้ำได้หลายวันโดยไม่มีน้ำดื่ม แต่มักจะอาศัยอยู่ใกล้แหล่งน้ำ โดยส่วนใหญ่จะอยู่กันเป็นกลุ่มประมาณ 15 ตัว บางกลุ่มอาจมีถึง 20 ตัว ยกเว้นตัวที่อายุมากแล้วมักจะปลีกตัวไปอยู่ตามลำพัง  และจะรวมตัวกันอีกทีก็ในช่วงฤดูหนาว ซึ่งอาจจะมีจำนวนถึง 30–100 ตัว
ปัจจุบัน นิลกายพบจำนวนมากในที่ สวนลุมพินีวัน อันเป็นสถานที่ประสูติของพระพุทธเจ้า และเชื่อว่าเป็นสัตว์ในป่าหิมพานต์ด้วย เป็นสัตว์ที่เชื่อว่าหากใครได้พบเห็น จะพบกับความเป็นสิริมงคล แต่นิลกายก็ถือเป็นสัตว์ที่รบกวนกินพืชผลของเกษตรกรเสียหายได้ครั้งละเป็นจำนวนมาก ทางการอินเดียจึงอนุญาตให้ล่าสัตว์ชนิดนี้ได้อย่างถูกกฎหมาย ขณะที่อีกไม่น้อยถูกรถชน นอกจากนี้ยังต้องขาดแคลนที่อยู่ซึ่งเป็นผลมาจากจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นทุกวัน และมีศัตรูตามธรรมชาติอีกอย่างคือเสือและสิงโต ทำให้ปัจจุบันเหลือปริมาณ นิลกายอยู่ไม่มากแล้ว ในอินเดียมีประมาณ 100,000 ตัวเท่านั้น ส่วนที่รัฐเท็กซัสในสหรัฐอเมริกาถูกนำไปเลี้ยงในสวนสัตว์บ้าง ในธรรมชาติบ้าง ช่วงทศวรรษ 1920 เหลือปริมาณนิลกายประมาณ 1,500 ตัว
สำหรับในประเทศไทย นิลกายมีอยู่ที่สวนสัตว์เชียงใหม่ ซึ่งได้ตกลูกในไทยมาแล้วถึง 4 ตัว นอกจากนี้แล้วยังเป็นสัตว์ที่มีความใกล้เคียงกับซาวลา (Pseudoryx nghetinhensis) ที่พบในป่าทึบของเวียดนามอีกด้วย
ดูเพิ่ม

ชูสิงห์
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Boselaphus tragocamelus
ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Boselaphus tragocamelus ที่วิกิสปีชีส์
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q200444  Wikispecies: Boselaphus tragocamelus  ADW: Boselaphus  ARKive: boselaphus-tragocamelus  BOLD: 415360  EoL: 311908  EPPO: BOSETR  Fossilworks: 149722  GBIF: 2441133  iNaturalist: 42426  IRMNG: 10212874  ITIS: 552477  IUCN: 2893  MSW: 14200692  NCBI: 9917  Species+: 65574 
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  อิสราเอล  สหรัฐ
พรรคกรรมกรชาติสังคมนิยมบัลแกเรีย

| พรรคกรรมกรชาติสังคมนิยมบัลแกเรีย Българска Национал-Социалистическа Работническа Партия |
| --- | --- |

หัวหน้า: Hristo Kunchev
ก่อตั้ง: ค.ศ. 1932 (1932)
ถูกยุบ: ค.ศ. 1944 (1944) (banned)
ที่ทำการ: แต่ก่อนที่ โซเฟีย, บัลแกเรีย
หนังสือพิมพ์: Attack!
อุดมการณ์: ชาติสังคมนิยม   ลัทธิชาตินิยมบัลแกเรีย
จุดยืน: ฝ่ายขวา
ศาสนา: โบสถ์ออร์โธด็อกซ์บัลแกเรีย
สี: ดำ
พรรคกรรมกรชาติสังคมนิยมบัลแกเรีย (บัลแกเรีย: Българска Национал-Социалистическа Работническа Партия) เป็นพรรคการเมืองนิยมแนวชาติสังคมนิยมของราชอาณาจักรบัลแกเรีย
เป็นหนึ่งในจำนวนกลุ่มต่อต้านยิวที่จะปรากฏอยู่ในประเทศบัลแกเรียในช่วงภายหลังของการขึ้นสู่อำนาจของอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ในประเทศเยอรมนี,ด้วยกลุ่มอื่นๆที่โดดเด่น รวมทั้งสหภาพแห่งกองทหารชาติบัลแกเรียและ Ratniks พรรคนี้ถูกจัดตั้งขึ้นโดย ดร. Hristo Kunchev หรือ Kuntscheff ในปี ค.ศ. 1932,ซึ่งได้ไปศึกษาเวชภัณฑ์ในเบอร์ลิน.พรรคนี้ได้พยายามทำการลอกเลียนแบบพรรคนาซีโดยการใช้นโยบายชาติสังคมนิยม,เครื่องหมายสวัสติกะและสัญลักษณ์อื่นๆของพรรคเยอรมัน.แตกต่างจากคู่แข่งที่มีจุดยืนฝ่ายขวาสุดเหมือนสหภาพแห่งกองทหารชาติบัลแกเรียและ Ratniks.ซึ่งไม่ใช่กลุ่มที่มีอิทธิพลมากและมีสมาชิกที่ค่อนข้างเล็ก.พรรคนี้ได้ตีหนังสือพิมพ์ที่ชื่อว่า Attack!,ซึ่งคล้ายกับหนังสือ Der Angriff ของโยเซฟ เกิบเบลส์ ภายหลังจากพรรคคอมมิวนิสต์บัลแกเรียได้ก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนบัลแกเรีย.พรรคกรรมกรชาติสังคมนิยมบัลแกเรียได้กลายเป็นพรรคที่ผิดกฏหมาย
พรรคคอมมิวนิสต์บัลแกเรีย

| พรรคคอมมิวนิสต์บัลแกเรีย Българска комунистическа партия  Balgarska komunisticheska partiya |
| --- | --- |

ผู้นำคนแรก: Dimitar Blagoev
ผู้นำคนสุดท้าย: Petar Mladenov
ก่อตั้ง: 1903
ถูกยุบ: 3 เมษายน 1990     (NOW - Българска социалистическа партия  (Bulgarian Socialist Party) known as "БСП"
แยกจาก: พรรคแรงงานสังคมประชาธิปไตยบัลแกเรีย
ถัดไป: พรรคสังคมนิยมบัลแกเรีย
ที่ทำการ: โซเฟีย, สาธารณรัฐประชาชนบัลแกเรีย
ฝ่ายเยาวชน: ลีกเยาวชนวัยทำงาน
อุดมการณ์: คอมมิวนิสต์  ลัทธิมากซ์–เลนิน
จุดยืน: Far-left
กลุ่มระดับสากล: องค์การคอมมิวนิสต์สากล (1919–1943), โคมินฟอร์ม (1948–1956)
กลุ่มในภูมิภาค: สหพันธ์คอมมิวนิสต์บอลข่าน (1921–1939)
สี: แดง, ขาว
การเมืองบัลแกเรีย   รายชื่อพรรคการเมือง การเลือกตั้ง
พรรคคอมมิวนิสต์บัลแกเรีย (บัลแกเรีย: Българска комунистическа партия) เป็นพรรคคอมมิวนิสต์ที่ปกครองสาธารณรัฐประชาชนบัลแกเรีย ตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1903 แต่มามีอำนาจในปี 1948 แนวคิดของพรรคนี้เป็นแนวคิดนิยมลัทธิมากซ์–เลนิน
บาบาวังกา

| วังกา |
| --- | --- |
เกิด: วังแกลียา ปันแดวา ดีมีตรอวา 31 มกราคม ค.ศ. 1911(1911-01-31) วีลาเยทซาลอนิกา จักรวรรดิออตโตมัน (ปัจจุบันคือสตรูมิตซา นอร์ทมาซิโดเนีย)
เสียชีวิต: 11 สิงหาคม ค.ศ. 1996(1996-08-11) (85 ปี) โซเฟีย บัลแกเรีย
สัญชาติ: บัลแกเรีย
ชื่ออื่น: คุณยายวังกา
อาชีพ: ผู้มีตาทิพย์และผู้รักษา
คู่สมรส: ดีมีตาร์ กุชแตรอฟ (สมรส 1942; เสียชีวิต 1962)
วังแกลียา ปันแดวา กุชแตรอวา (นามสกุลเดิม ดีมีตรอวา; บัลแกเรีย: Вангелия Пандева Гущерова นามสกุลเดิม Димитровa; 3 ตุลาคม 1911 – 11 สิงหาคม 1996) หรือที่รู้จักกันในชื่อ บาบาวังกา (Баба Ванга; แปลว่า คุณยายวังกา) เป็นรหัสยิก ผู้มีตาทิพย์ และผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรชาวบัลแกเรีย กุชแตรอวาเป็นผู้บกพร่องทางการเห็นตั้งแต่ยังเด็ก เธออาศัยอยู่ในพื้นที่รูปีแต ซึ่งเป็นเขตเทือกเขาทางตอนใต้ของประเทศบัลแกเรีย Zheni Kostadinova อ้างใน ค.ศ. 1997 ว่า ผู้คนนับล้านเชื่อว่าเธอมีพลังเหนือธรรมชาติ
ดูเพิ่ม

นอสตราดามุส
แหล่งข้อมูลอื่น

Stephen Kinzer: Rupite Journal; For a Revered Mystic, a Shrine Now of Her Own in The New York Times, April 5, 1995
An article by Natalia Baltzun, translated by Kristina Hristova (Bulgaria) (รัสเซีย)
Vanga's Prophecies: Product of the Bulgarian Secret Services (รัสเซีย)
หนังสือปฐมกาล

หนังสือปฐมกาล (อังกฤษ: Book of Genesis; ฮีบรู: בראשית; แอราเมอิก: ܣܦܪܐ ܕܒܪܝܬܐ; กรีก: Γένεση) มาจากภาษากรีกว่า “การเกิด” หรือ “ที่มา” เป็นหนังสือที่กล่าวถึงจุดเริ่มต้นของโลก มนุษย์ และอิสราเอล ซึ่งเป็นตัวแทนของชนชาติที่พระเจ้าได้เลือกไว้ (ซึ่งมีความนัยทางเทววิทยา) ชื่อ "ปฐมกาล" แปลมาจากคำแรกของคัมภีร์ฮีบรูคำว่า בראשית (B'reshit or Bərêšîth) แปลว่า "ในปฐมกาล..." (in the beginning...)
ผู้เขียน

หนังสือปฐมกาลเป็นหนังสือเล่มแรกของคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาเดิม (โทราห์) และเป็นเล่มแรกในหมวดเบญจบรรณ ชาวยิวเชื่อว่าโมเสสเป็นผู้เขียนขึ้น เนื้อหากล่าวถึงประวัติการสร้างโลกของพระยาห์เวห์ จนถึงลำดับลูกหลานของวงศ์วานอิสราเอล และการเข้าสู่อียิปต์ ซึ่งประกอบด้วยเรื่องที่รู้จักกันแพร่หลายดี เช่น อาดัมกับเอวา เรือโนอาห์ หอบาเบล ฯลฯ
สำหรับศาสนายูดาห์ ความสำคัญทางคริสต์ศาสนวิทยาเน้นพันธสัญญา (Covenants) ซึ่งเป็นพันธสัญญาระหว่างพระยาห์เวห์กับชาติที่ได้รับเลือก (Chosen People) คือชาวยิว เกี่ยวกับดินแดนแห่งพันธสัญญา (Promised Land) ที่พระเจ้าทรงประทาน
สำหรับศาสนาคริสต์ ตีความหมายมาสู่ความเชื่อว่า พระเยซูเปรียบได้กับอาดัมคนใหม่ และพันธสัญญาใหม่เป็น “บทสรุปของพันธสัญญาเดิม”
โครงสร้างของ หนังสือปฐมกาล ประกอบด้วย ประวัติศาสตร์ช่วงต้น (primeval history) (ปฐมกาล 1-11) กับ ลำดับพงศาวลี (biblical Patriarchs) ขณะที่ โครงเรื่องเกี่ยวกับโยเซฟ (บุตรยาโคบ) เป็นเรื่องเล่าต่างหาก ผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่าหนังสือปฐมกาลเขียนโดยผู้ไม่ออกนามและมีการแก้ไขระหว่างศตวรรษที่ 10 ถึง 5 ก่อนคริสตกาล
เนื้อหาโดยสรุป

หนังสือปฐมกาลเริ่มต้นด้วยการทรงสร้างของพระเจ้า ทั้งการสร้างฟ้าสวรรค์ โลก สิ่งมีชีวิตต่าง ๆ อาดัมและเอวามนุษย์คู่แรก รวมทั้งการกล่าวถึงจุดเริ่มต้นของความบาปอันเป็นเหตุให้มนุษย์ถูกขับออกจากสวนเอเดน และหนังสือปฐมกาลก็นำไปสู่เหตุการณ์ที่สำคัญของมนุษยชาติ 2 เหตุการณ์ ได้แก่ การสร้างหอบาเบล และปรากฏการณ์เรือโนอาห์ในเหตุการณ์น้ำท่วมโลก
ต่อมากล่าวถึง การทรงเรียกอับราฮัม และพันธสัญญาที่ทรงกระทำต่อเขาและภรรยา และยังกล่าวไปถึงรุ่นลูกของอับราฮัม ซึ่งได้แก่ อิสอัค และอิชมาเอล บรรพบุรุษของชนชาติอิสราเอลและปาเลสไตน์ รุ่นหลานของอัมราฮัมได้แก่ยาโคบ ซึ่งต่อมาได้ชื่อว่า อิสราเอล และรุ่นเหลน ได้แก่ โยเซฟ ผู้ซึ่งนำพาอิสราเอลเข้าไปพำนักอยู่ในแผ่นดินอียิปต์
หนังสือปฐมกาลยังกล่าวถึงยุคก่อนหน้าที่ชนชาติอิสราเอลจะเป็นรูปเป็นร่าง ซึ่งอธิบายถึงพื้นฐานแนวความคิดทางด้านชาตินิยม ศาสนา รวมไปถึงประวัติศาสตร์ กฎหมาย และประเพณีต่าง ๆ ของชนชาติยิวอีกด้วย
เนื้อหาโดยย่อ > กำเนิดโลก

ในหนังสือปฐมกาล พระเจ้าทรงเนรมิตสร้างสรรพสิ่ง โดยทรงใช้เวลาในการสร้างโลกทั้งสิ้น 6 วัน และทรงใช้เวลาอีก 1 วันเพื่อพักผ่อน จึงเป็นที่มาของการกำหนดให้ 1 สัปดาห์ มี 7 วัน และกำหนดให้มี 1 วันเป็นวันพักผ่อน ที่มักพบในพระคัมภีร์ว่า "วันสะบาโต" 
ชาวยิวเคร่งครัดในวันสะบาโตมาก ไม่ทำอะไรในวันนั้น กิจกรรมที่อนุญาตให้ทำในวันนั้นมีจำนวนจำกัดมาก การไม่เคารพวันสะบาโต เสมือนการไม่ยำเกรงพระเจ้าเลยทีเดียว
ลำดับการทรงเนรมิตสร้างโลกของพระเจ้าเป็นดังนี้
วันที่ 1 ทรงเนรมิตสร้างฟ้าและแผ่นดิน แผ่น‍ดิน​ก็​ร้าง​และ​ว่าง‍เปล่า ทรงแยกความสว่างออกจากความมืด พระเจ้าทรงเรียกความสว่างนั้นว่า วัน และความมืดนั้นว่า คืน มีเวลาเย็นและเวลาเช้า
วันที่ 2 พระเจ้าทรงสร้างภาคพื้น แล้วทรงแยกน้ำที่อยู่ใต้ภาคพื้น ออกจากน้ำที่อยู่เหนือภาคพื้น พระเจ้าจึงทรงเรียกภาคพื้นนั้นว่า ฟ้า
วันที่ 3 พระเจ้าทรงแยกแผ่นดินออกจากแผ่นน้ำ และทรงเรียกแผ่นน้ำนั้นว่า ทะเล ทรงเนรมิตให้เกิดพืช ทั้งผัก หญ้า และต้นไม้นานาชนิด
วันที่ 4 พระเจ้าทรงสร้างดวงสว่างต่าง ๆ ของภาคพื้นฟ้า เพื่อแยกวันออกจากคืน ให้เป็นหมายกำหนดฤดู วัน ปี และทรงสร้างดาวต่าง ๆ
วันที่ 5 พระเจ้าทรงสร้างสัตว์ทะเล และนกในอากาศ และทรงอวยพระพรแก่สัตว์เหล่านั้นว่า "จง​มี​ลูก‍ดก​ทวี​มาก‍ขึ้น​จน​เต็ม​น้ำ​ใน​ทะเล และ​ให้​นก​ทวี​มาก​ขึ้น​บน​แผ่น‍ดิน‍โลก"
วันที่ 6 พระเจ้าทรงสร้างสัตว์บนแผ่นดิน ได้แก่ สัตว์ใช้งาน สัตว์เลื้อยคลาน และสัตว์ป่า และทรงสร้างมนุษย์ โดยตรัสว่า "ให้​เรา​สร้าง​มนุษย์​ตาม​ฉายา​ของ​เรา ตาม​อย่าง​ของ​เรา ให้​ครอบ‍ครอง​ฝูง‍ปลา​ใน​ทะเล ฝูง‍นก​ใน​ท้อง‍ฟ้า​และ​ฝูง‍สัตว์‍ใช้‍งาน ให้​ปก‍ครอง​แผ่น‍ดิน‍โลก​ทั้ง‍หมด และ​สัตว์‍เลื้อย‍คลาน​ทุก​ชนิด​บน​แผ่น‍ดิน​ทั้ง‍หมด"
วันที่ 7 ในวันที่เจ็ดก็ทรงพักการงานทั้งสิ้นของพระองค์ที่ได้ทรงกระทำ พระเจ้าจึงทรงอวยพระพรแก่วันที่เจ็ด ทรงตั้งไว้เป็นวันบริสุทธิ์ (Sabbath) เพราะ​ใน​วัน‍นั้น​พระ‍องค์​ทรง​หยุด‍พัก​จาก​การ‍งาน​ทั้ง‍ปวง​ที่​พระ‍เจ้า​ทรง​เนร‌มิต‍สร้าง​และ​ทรง​กระ‌ทำ
เนื้อหาโดยย่อ > กำเนิดมนุษย์

ในหนังสือปฐมกาล บทที่ 2 กล่าวถึงไว้ว่า พระเจ้าทรงปั้นมนุษย์ด้วยผงคลีดิน แต่สิ่งที่ทำให้มนุษย์แตกต่างจากสัตว์อื่น ๆ บนโลกใบนี้ เนื่องจากพระเจ้าทรงระบายลมปราณให้แก่มนุษย์ด้วย เรามักรู้จักลมปราณที่ว่าในนามของวิญญาณ และนั่นจึงไม่มีความแตกต่างกัน ที่เมื่อร่างกายของมนุษย์สูญสลาย ก็กลับกลายไปเป็นดินเช่นเดิมนั่นเอง เช่นเดียวกับสัตว์ทั้งโลก เมื่อตายไปก็เป็นดินทั้งนั้น
พระเจ้าทรงสร้างสวนแห่งหนึ่งไว้ที่เอเดน ซึ่งคาดว่าอาจอยู่ในพื้นที่ของประเทศอิรักในปัจจุบัน ทั้งนี้เนื่องจากปฐมกาลได้กล่าวถึงแม่น้ำไทกริส และยูเฟรติสไว้ ซึ่งในสวนแห่งเอเดนนี้พระเจ้าทรงบัญชาไว้แก่มนุษย์ว่า "ผล‍ไม้​ทุก‍อย่าง​ใน​สวน​นี้ เจ้า​กิน​ได้​ตาม‍ใจ‍ชอบ แต่​ผล​ของ​ต้น‍ไม้​แห่ง​การ​รู้​ถึง​ความ​ดี​และ​ความ​ชั่ว​นั้น ห้าม​เจ้า​กิน เพราะ​ใน​วัน​ใด​ที่​เจ้า​กิน เจ้า​จะ​ต้อง​ตาย​แน่"
ในครั้งแรก พระเจ้าทรงสร้างมนุษย์ผู้ชาย ชื่อ อาดัม ต่อมาทรงเห็นว่าไม่ควรให้มนุษย์อยู่คนเดียว จึงทรงสร้างคู่อุปถัมภ์ที่เหมาะสมให้ โดยทรงชักกระดูกซี่โครงอันหนึ่งออกมาขณะอาดัมกำลังหลับ และนำกระดูกซี่โครงนั้นมาสร้างเป็นมนุษย์ผู้หญิง ชื่อ เอวา
เนื้อหาโดยย่อ > ความบาป

ปฐมบาป เข้ามาในโลกครั้งแรก จากการไม่เชื่อฟังพระเจ้า ของมนุษย์
เอวา ถูกล่อลวงโดยมารในรูปของงู ให้สงสัยในคำสั่งของพระเจ้า และไม่เชื่อฟังคำสั่งของพระองค์ พระเจ้าจึงมอบความทุกข์ที่ยิ่งใหญ่ให้ผู้หญิง นั่นคือการอุ้มท้อง และการคลอดลูก เพื่อเตือนให้มนุษย์ระลึกถึงความเจ็บปวดจากการมีบาป ดังพระดำรัสของพระเจ้า ว่า "เรา​จะ​เพิ่ม​ความ​ทุกข์​ลำ‌บาก​มาก​ขึ้น​แก่​เจ้าและ​เมื่อ​เจ้า​มี‍ครรภ์ เจ้า​จะ​คลอด‍บุตร​ด้วย​ความ​เจ็บ‍ปวด ถึง‍กระ‌นั้น เจ้า​จะ​ยัง​ปรารถ‌นา​ใน​สามี​ของ​เจ้า
และ​เขา​จะ​ปก‍ครอง​ตัว​เจ้า"
อาดัม ไม่เชื่อฟังพระเจ้าเพราะเชื่อเอวา ดังนั้น ผู้ชายจึงถูกลงโทษให้ต้องทำงานหนักเพื่อหาเลี้ยงครอบครัว ดังที่พระเจ้าทรงตร้สไว้ว่า "เจ้า​จะ​ต้อง​หา‍กิน​ด้วย​เหงื่อ​อาบ‍หน้าจน​เจ้า​กลับ​ไป​เป็น​ดิน เพราะ​เจ้า​ถูก​นำ​มา​จาก​ดิน และ​เพราะ​เจ้า​เป็น​ผง‍คลี​ดิน และ​เจ้า​จะ​กลับ​เป็น​ผง‍คลี​ดิน​ดัง‍เดิม"
การไม่เชื่อฟังพระเจ้าของอาดัม และเอวา ทำให้ทั้งสองคนถูกขับออกจากสวนเอเดน ต้องทำมาหาเลี้ยงตนเอง และสืบเผ่าพันธุ์มนุษย์ต่อมาอีกมากมาย
กาลเวลาต่อมาคาอิน (บุตรชายคนโตของอดัมและอีฟ) ได้ทำการสังหารอาเบล (บุตรชายคนเล็กของอดัมและอีฟและน้องชายของตน) จึงถือว่าเป็นการฆาตกรรมครั้งแรกของมนุษย์ พระเจ้าได้ทราบความในภายหลังจึงได้ลงโทษสาปให้คาอินทำไร่การเกษตรไม่ได้และกลายเป็นคนพเนจรร่อนเร่ไปมาในโลก คาอินได้ทูลอ้อนวอนต่อพระเจ้าว่า "โทษที่ได้รับนั้นหนักหนากว่าจะรับได้และเมื่อร่อนเร่ไปในโลกแล้วอาจจะโดนคนอื่นฆ่าตายได้" แต่พระเจ้าได้ทำสัญลักษณ์ไว้ในตัวคาอินว่า "ผู้ใดได้สังหารนายคาอิน ผู้นั้นจะได้รับโทษทัณฑ์ถึงเจ็ดเท่า" หลังจากนั้นคาอินได้เดินทางไปยังเมืองโนดทางด้านทิศตะวันออกของเอเดน สร้างเมืองและให้กำเนิดทายาทเป็นเวลาต่อมา
ในปฐมกาลช่วงถัดมา ลำดับถึงพงศ์พันธุ์ของอาดัมและเอวาต่อเรื่อยมา น่าสังเกตว่า ยิ่งมนุษย์ห่างไกลพระเจ้ามากขึ้น อายุขัยของมนุษย์ก็ยิ่งสั้นลงไปด้วยเช่นกัน ตามหลักพระคัมภีร์แล้ว มนุษย์ทุกคนบนโลก ล้วนแล้วแต่เป็นญาติพี่น้องกัน เพราะเราต่างสืบเชื้อสายมาจากบรรพบุรุษคนเดียวกันทั้งสิ้น
เนื้อหาโดยย่อ > เรือโนอาห์

เมื่อมนุษย์ห่างจากพระเจ้า ความบาปต่าง ๆ ก็ครอบงำมนุษย์มากขึ้น พระเจ้าทรงเห็นว่าความชั่วร้ายของมนุษย์มีมากบนแผ่นดิน และทรงเห็นว่าเค้าความคิดในใจของเขาล้วนเป็นเรื่องชั่วร้ายเสมอไป จึงทรงดำริว่า จะกวาดล้างมนุษย์ไปเสียจากแผ่นดินโลก ทั้งมนุษย์ สัตว์เลื้อยคลาน และนกในอากาศด้วย
แต่ด้วยทรงเห็นว่าโนอาห์เป็นที่โปรดปรานในสายพระเนตรของพระเจ้า เป็นคนชอบธรรม ดีพร้อมในสมัยของเขา และดำเนินกับพระเจ้า พระองค์จึงทรงบอกเหตุการณ์น้ำท่วมโลกให้โนอาห์ทราบ พร้อมทั้งทรงมอบแผนผังรูปแบบเรือที่ใช้ในการช่วยชีวิตของโนอาห์ให้รอดพ้นจากการถูกล้างโลกในครั้งนั้น เป็นที่มาของ เรือโนอาห์ นั่นเอง เนื่องจากตามพระประสงค์ของพระเจ้า ต้องการให้โนอาห์นำสิ่งมีชีวิตบนโลกขึ้นไปบนเรือด้วยอย่างละคู่ พระเจ้าทรงบัญชาอย่างไร โนอาห์ก็ทำตามนั้นทุกประการ
เมื่อถึงกำหนดของพระเจ้า พระองค์ทรงบอกให้โนอาห์ขึ้นไปอยู่บนเรือ และทรงบันดาลให้ฝนตก 40 วัน 40 คืนติดต่อกัน และทรงปิดตาน้ำทั้งหมด จนน้ำท่วมโลก ผู้คน สัตว์ และพืชทุกชนิดที่อาศัยบนโลกก็เสียชีวิตไปทั้งสิ้น และทรงให้น้ำท่วมโลกอยู่เป็นเวลาถึง 150 วัน
ภายหลัง เมื่อพระเจ้าทรงระลึกถึงโนอาห์ จึงทรงทำให้น้ำลดลง โดยใช้เวลาประมาณ 150 ว้น เมื่อน้ำลดลงแล้วโนอาห์ และครอบครัวจึงกลับมาอาศัยอยู่บนแผ่นดินตามปกติ พระเจ้าทรงอวยพระพรให้แก่โนอาห์ และมอบบัญญัติบางประการ เช่น "ห้าม​กิน​เนื้อ​พร้อม​กับ​ชีวิต​ของ​มัน คือ​เลือด​ของ​มัน" ซึ่งเป็นเหตุผลที่ชาวยุโรปไม่รับประทานเลือด นอกจากนี้พระเจ้ายังทรงมีพันธสัญญาแก่โนอาห์ว่า "เรา​จะ​ตั้ง​พันธ‌สัญญา​ของ​เรา​ไว้​กับ​พวก‍เจ้า​ว่า​จะ​ไม่​ทำ‍ลาย​มนุษย์​และ​สัตว์​ทั้ง‍ปวง​โดย​ให้​น้ำ‍ท่วม​อีก และ​จะ​ไม่‍ให้​มี​น้ำ​มา​ท่วม​ทำ‍ลาย​โลก​อีก‍ต่อ‍ไป...เรา​ตั้ง​รุ้ง​ของ​เรา​ไว้​ที่เมฆ และรุ้ง​นั้น​จะ​เป็น​เครื่อง‍หมาย​แห่ง​พันธ‌สัญญา​ระหว่าง​เรา​กับ​โลก" ฉะนั้นตราบใดที่ยังเห็นรุ้งกินน้ำ ก็เป็นเหมือนคำสัญญาของพระเจ้าว่า จะไม่เกิดเหตุการณ์น้ำท่วมโลก (ทั้งใบ) อีก
เนื้อหาโดยย่อ > หอบาเบล

หอบาเบล เกิดจากความสามัคคีของมนุษย์ ภายหลังเหตุการณ์น้ำท่วมโลก จากลูกหลานของโนอาห์ ได้ขยายพงศ์พันธุ์แผ่ไพศาลออกไป แต่ทั่วทั้งโลกต่างพูดภาษาเดียวกัน และมีศัพท์สำเนียงเดียวกัน ผู้คนในยุคนั้นจึงได้ร่วมกันสร้างหอบาเบล โดยมีความมุ่งหมายเพื่อสร้างเป็นหอเทียมฟ้า สร้างชื่อเสียงไว้ และเป็นแหล่งรวมอารยธรรมของมนุษย์ไว้ด้วยกัน
การสร้างหอบาเบล เป็นการสร้างความภาคภูมิใจให้กับมนุษยชาติ ซึ่งความภาคภูมิใจนี้ ก็นำมาซึ่งความหยิ่งผยอง คิดท้าทายพระเจ้า ด้วยเหตุนี้ พระเจ้าจึงทรงบันดาลให้เกิดภาษาที่แตกต่างกัน ทำให้มนุษย์สื่อสารกันไม่เข้าใจ การก่อสร้างหอบาเบลจึงหยุดชะงักลงเพียงนั้น
คำว่า "บาเบล" ที่ใช้ตั้งชื่อหอคอยนี้ มาจากรากศัพท์ภาษาฮีบรู ที่แปลว่า วุ่นวาย นั่นเอง และจากการสร้างหอบาเบล ทำให้มีพระธรรมข้อที่น่าประทับใจที่คริสตชนมักใช้ให้กำลังใจกัน กล่าวไว้ว่า แล้วพระเจ้าตรัสว่า "ดู‍สิ คน​เหล่า‍นี้​เป็น​ชน‍ชาติ​เดียว​หมด มี​ภาษา​เดียว นี่​เป็น​เพียง​เบื้อง‍ต้น​ของ​สิ่ง​ที่​พวก‍เขา​จะ​ทำ และ​บัด‍นี้​ไม่‍มี​อะไร​ยับ‍ยั้ง​ทุก‍สิ่ง​ที่​พวก‍เขา​คิด​จะ​ทำ"
เนื้อหาโดยย่อ > กำเนิดอิสราเอล

ภายหลังจากยุคของโนอาห์อีกหลายลำดับ ทายาทชื่อ อับราฮัม ซึ่งยำเกรงพระเจ้า และอธิษฐานต่อพระองค์เป็นประจำ พระเจ้าตรัสกับอับราฮัม ให้อพยพครอบครัวไปยังดินแดนที่พระเจ้าประทานให้ เป็นที่ซึ่งน้ำดินดี อุดมสมบูรณ์ พร้อมทั้งอวยพรให้พงษ์พันธุ์ของอับราฮัมเป็นพงษ์พันธุ์ที่ยิ่งใหญ่ ซึ่งในขณะนั้นภรรยาของอับราฮัมเป็นหมัน
อับราฮัมได้ย้ายออกจากเมือง เดินทางไปตามที่พระเจ้าทรงนำ และผ่านไปยังเมืองโสโดม และเมืองโกโมรา โดยโลทหลานชายของอับราฮัมที่เดินทางมาด้วย ได้ตั้งหลักแหล่งที่เมืองโสโดมนี้ แต่ต่อมาเมืองนั้นก็ถูกพระเจ้าลงโทษโดยให้กลายเป็นเกลือทั้งเมือง (รวมทั้งผู้คน สัตว์ สิ่งของ) ซึ่งนักประวัติศาสตร์บางส่วนเชื่อว่าปัจจุบันทะเลสาบเดดซี หรือ ทะเลตาย คือที่ตั้งของเมืองโสโดม และเมืองโกโมรา ในอดีตนั่นเอง
ภรรยาของอับราฮัมชื่อ นางซาราห์ ซึ่งเดิมทีนางเป็นหมัน เมื่ออับราฮัมอายุได้ 99 ปี พระเจ้าทรงให้พันธสัญญาว่า อับราฮัมจะเป็นบิดาของชนชาติใหญ่ นางซาราห์จึงยกนางฮาร์กา สาวใช้ ให้เป็นภรรยาของอับราฮัม นางฮาร์กาตั้งครรภ์ และคลอดบุตรชายชื่อ อิชมาเอล เมื่ออิชมาเอลอายุได้ 13 ปี นางซาราห์ก็ตั้งครรภ์และคลอดบุตรชายชื่อ อิสอัค ในระหว่างนั้นมีเหตุให้อับราฮัมต้องขับไล่นางฮาการ์และอิชมาเอลออกจากครอบครัวไป ส่วนอิสอัคได้รับการเลี้ยงดูจากบิดา จนเติบใหญ่และมีบุตรชาย ชื่อยาโคบ ซึ่งภายหลังได้รับฉายาใหม่ว่า อิสราเอล และเป็นที่มาของชื่อประเทศอิสราเอลในทุกวันนี้ เพราะเชื่อว่าชาวยิวทุกเผ่าล้วนเป็นลูกหลานของยาโคบ
ยาโคบ หรือ อิสราเอล มีบุตรชายทั้งสิ้น 12 คน ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นการแบ่งเผ่าพันธุ์ของอิสราเอลออกเป็น 12 เผ่า และ โยเซฟ บุตรชายคนสุดท้องของ ยาโคบ เป็นบุคคลที่ช่วยให้ชาวอิสราเอลสามารถหนีภัยแล้งไปพำนักอยู่ในประเทศอียิปต์ และก่อให้เกิดเหตุการณ์ต่าง ๆ ในภายหลัง ซึ่งได้บันทึกไว้ในหนังสืออพยพ