stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พระเจ้ามินดง
ปัญหาผู้สืบทอด > พระมเหสี พระราชโอรส และพระราชธิดา

พระเจ้ามินดงทรงมีพระชายา 45 พระองค์ พระราชโอรส 55 พระองค์ และพระราชธิดา 53 พระองค์
| พระมเหสี | พระราชโอรส พระราชธิดา | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- |
| พระนางจักราเทวี | – |  |
| พระนางอเลนันดอ |   พระนางศุภยาจี  พระนางศุภยาลัต  พระนางศุภยาเล  เจ้าชายปานเช  เจ้าหญิงชเวโกดอจี้  เจ้าหญิงชเวโกดอกะเล  |  |
| พระนางมะเยาะนันดอ | – |  |
| พระนางอะเนาะนันดอที่ 1 |   เจ้าชายไม่ทราบพระนาม  เจ้าหญิงไม่ทราบพระนาม  |  |
| พระนางอะเนาะนันดอที่ 2 | – |  |
| พระนางตองซองดอ |   เจ้าฟ้าสากู  เจ้าชายโม่ญี่น  เจ้าหญิงโม่ญี่น  |  |
| พระนางมะเยาะซองดอที่ 1 |   เจ้าฟ้ามาโลน  เจ้าชายปยินซี  เจ้าชายวุนโธ  |  |
| พระนางมะเยาะซองดอที่ 2 |   เจ้าหญิงกะนี  เจ้าหญิงงาเป  เจ้าชายแมะคะยา  เจ้าหญิงคยานัต  เจ้าหญิงซินหยิ่น  |  |
| พระนางตองชเวเยที่ 1 |   เจ้าชายมยินกุ่น  เจ้าชายมยินกุนเดง  |  |
| พระนางตองชเวเยที่ 2 |   เจ้าหญิงตะกอง  เจ้าหญิงจูนดอง  |  |
| พระนางมะเยาะชเวเยที่ 2 |   เจ้าชายญองยาน  เจ้าชายญองโอก  เจ้าหญิงเจาะเซาะ  |  |
| พระนางเสงดน | – |  |
| พระนางมะกเว |   เจ้าหญิงมินคิน  เจ้าหญิงปยีนซี  |  |
| พระนางลองชี |   เจ้าหญิงเมงเกง  เจ้าหญิงผกันคยี  พระเจ้าสีป่อ  เจ้าหญิงเมกถีหล่า  |  |
| พระนางซะบเวดอง |   เจ้าหญิงปีน  เจ้าชายมอเมฆ  |  |
| พระนางกอนิทวา |   เจ้าชายทอนเช  เจ้าชายพินเล  เจ้าชายกอธานี  เจ้าชายปันยา  เจ้าหญิงมยินโกน  เจ้าหญิงตองตา  เจ้าหญิงปะเดง  เจ้าหญิงเมียวคยี  เจ้าหญิงมินลัต  |  |
| พระนางลิมบัน |   เจ้าหญิงซะลี่น  เจ้าชายเชบิ่น  เจ้าชายยานอง  |  |
| พระนางทัทปุน |   เจ้าชายชเวกู  เจ้าชายมอเลง  เจ้าชายตองโย  |  |
| พระนางยาปเว |   เจ้าชายเมงตน  |  |
| พระนางเลทพันสิ่น |   เจ้าหญิงยินดอว์  เจ้าหญิงกาตา  เจ้าชายมยีนไซ่ง์  |  |
| พระนางเซวา |   เจ้าหญิงเจาะญะ  |  |
| พระนางกอกโกธา |   เจ้าชายคธา  |  |
| พระนางทนาทสิ่น |   เจ้าชายกอว์ลิ่น  |  |
| พระนางเมียนสิ่น | – |  |
| พระนางปเวกาน |   เจ้าหญิงจอหล้า  เจ้าหญิงยินเคย์  |  |
| พระนางโมน |   เจ้าหญิงหินกาน  |  |
| พระนางฮเลงกุ่น |   เจ้าหญิงตองวินกอง  |  |
| พระนางเลกยา |   เจ้าชายไม่ทราบพระนาม  |  |
| พระนางตะนองเดง | – |  |
| พระนางทยาสิ่น |   เจ้าหญิงนองมอญ  เจ้าหญิงเต่งกะด๊ะ  เจ้าหญิงเมงหลง  |  |
| พระนางสีป่อ | – |  |
| พระนางมะจีบินเซาะ |   เจ้าหญิงไมง์นอง  |  |
| พระนางหติเลง |   เจ้าชายทาคะยา  |  |
| พระนางยวาทิต | – |  |
| พระนางงาบินสิ่น | – |  |
| พระนางนานน | – |  |
| พระนางเจาะตะโลน |   เจ้าหญิงญองลา  |  |
| พระนางมิกองเดะ | – |  |
| พระนางยวาปะเล |   เจ้าชายติลิน  |  |
| พระนางเจ-มยิน |   เจ้าชายปยินมานา  |  |
| พระนางแสนหวี |   เจ้าชายไม่ทราบพระนาม  เจ้าหญิงไม่ทราบพระนาม  เจ้าหญิงไม่ทราบพระนาม  |  |
พระนางเจาะเย: 
พระนางสินเด: 
พระนางไจง์ตอง:
ในวัฒนธรรมสมัยนิยม

มีนักแสดงผู้รับบท พระเจ้ามินดง ได้แก่
สันติสุข พรหมศิริ จากละครเรื่อง เพลิงพระนาง (2539)
เคลลี่ ธนะพัฒน์ จากละครเรื่อง เพลิงพระนาง (2560)
บรรณานุกรม

Becker, Judith (2015). European Missions in Contact Zones: Transformation Through Interaction in a (post-)colonial World. Vandenhoeck & Ruprecht. ISBN 978-3-525-10141-4.
Candier, Aurore (December 2011). "Conjuncture and Reform in the Late Konbaung Period". Journal of Burma Studies 15 (2).
Charney, Michael W. (2006). Powerful Learning: Buddhist Literati and the Throne in Burma's Last Dynasty, 1752–1885. Ann Arbor: University of Michigan.
Dhammasami, Khammai (11 January 2018). Buddhism, Education and Politics in Burma and Thailand: From the Seventeenth Century to the Present. Bloomsbury Publishing. ISBN 978-1-350-05426-4.
Hall, D.G.E. (1960). Burma (3rd ed.). Hutchinson University Library. ISBN 978-1406735031.
Htin Aung, Maung (1967). A History of Burma. New York and London: Cambridge University Press.
Maung Maung Tin, U (1905). Konbaung Hset Maha Yazawin (ภาษาพม่า). Vol. 1–3 (2004 ed.). Yangon: Department of Universities History Research, University of Yangon.
Myint-U, Thant (26 March 2001). The Making of Modern Burma. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-79914-0.
Myint-U, Thant (2006). The River of Lost Footsteps—Histories of Burma. Farrar, Straus and Giroux. ISBN 978-0-374-16342-6.
Ooi, Keat Gin (2004). Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East Timor. ABC-CLIO. ISBN 978-1-57607-770-2.
Phayre, Lt. Gen. Sir Arthur P. (1883). History of Burma (1967 ed.). London: Susil Gupta.
Roy, Kaushik (29 November 2020). Frontiers, Insurgencies and Counter-Insurgencies in South Asia. Taylor & Francis. ISBN 978-1-00-008423-8.
Saler, Michael (20 November 2014). The Fin-de-Siècle World. Routledge. ISBN 978-1-317-60481-5.
Taylor, Robert H. (2009). The State in Myanmar. NUS Press. ISBN 978-9971-69-466-1.
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Mindon Min
| ก่อนหน้า |  | พระเจ้ามินดง |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| พระเจ้าพุกามแมง |  | พระมหากษัตริย์พม่า  (อาณาจักรพม่ายุคที่ 3)   (พ.ศ. 2396–2421) |  | พระเจ้าธีบอ |
| ด ค กราชวงศ์โก้นบอง |
| --- | --- | --- |
| กษัตริย์ |  พระเจ้าอลองพญา  พระเจ้ามังลอก  พระเจ้ามังระ  พระเจ้าจิงกูจา  พระเจ้าหม่องหม่อง  พระเจ้าปดุง  พระเจ้าจักกายแมง  พระเจ้าแสรกแมง  พระเจ้าพุกาม  พระเจ้ามินดง  พระเจ้าธีบอ  |  |
| สงครามที่สำคัญ |  การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง  สงครามจีน-พม่า  สงครามอังกฤษ–พม่า ครั้งที่ 1  ครั้งที่ 2  ครั้งที่ 3  |  |
| ที่ประทับ |  พระราชวังอมรปุระ  พระราชวังมัณฑะเลย์  พระราชวังชเวโบ  พระราชวังอังวะ  |  |
| ด ค ก พระมหากษัตริย์พม่า |
| --- | --- |
ราชวงศ์พุกาม ค.ศ. 849–1297:  ปยีน-บย่า  ตานแนะ  ซะเล  เต้นโค  ญองอู้ ซอยะฮ่าน  กู้นซอจ้องพยู  จีนโซ่  โซะกะเต้  อโนรธามังช่อ  ซอลู  จานซิต้า  ซีตูที่ 1  นะระตู  นรสิงขะ  ซีตูที่ 2  ไชยสิงขะ  นรสิงหอุซะนา1  จะซวา  อุซะนา  นรสีหบดี  กะยอฉะวา2 
อาณาจักรมยีนไซง์และอาณาจักรปี้นยะ ค.ศ. 1297–1364:  อะทินคะยา1, ราซะทินจาน1 และ สีหตู1  สีหตู  อูซะนาที่ 1  สีตู1  กะยอฉะวาที่ 1  กะยอฉะวาที่ 2  นรตู่  อูซะนาที่ 2 
อาณาจักรซะไกง์ ค.ศ. 1315–1364:  ซอยู่น  ตราพระยาที่ 1  อโนรธาที่ 1  จะซวา  อโนรธาที่ 2  ตราพระยาที่ 2  มินบเยาะสีหบดี 
อาณาจักรอังวะ ค.ศ. 1364–1555:  ตะโดมินพญา  ฝรั่งมังศรีชวา  ตราพระยา  ฝรั่งมังฆ้อง  ฝรั่งมังศรี  มี่นละแง  กะเล่เจ้ตองโญ  โม่ญี่นตะโด้  มังรายกะยอฉะวาที่ 1  นรปติที่ 1  สีหสุระ  มังฆ้องที่ 2 และ สีหสุระที่ 2  นรปติที่ 2  ซะโลน3 และ โตฮาน-บว่า3  คอนเมง3  นรปติที่ 33  นรปติที่ 43 
อาณาจักรหงสาวดี ค.ศ. 1287–1539, ค.ศ. 1550–1552:  ฟ้ารั่ว  รามประเดิด  แสนเมือง  รามมะไตย  ชีปอน  อายกำกอง  อายลาว  พระยาอู่  มหาเทวี1  ราชาธิราช  ธรรมราชา  รามที่ 1  พะโร  พญาเกียรติ์  มะมุดตาว  เชงสอบู  ธรรมเจดีย์  รามที่ 2  สการะวุตพี  สมิงสอตุต4  สมิงทอ4 
อาณาจักรมเยาะอู้ ค.ศ. 1429–1785:  นรเมขลา  คะยี  Ba Saw Phyu  Dawlya  Ba Saw Nyo  Ran Aung  Salingathu  ยาซา  จาซาปะติ  ซอโอ  ตะซาตะ  มังฆ้อง  มี่นบีน  Dikkha  ซอละ  Sekkya  พะล่อง  ยาซาจี้  คะม่อง  สิริสุธรรมมา  สเน่ห์  นรปติ  ตะโด  จันทสุธรรมมา  สิริสุริยา  วรธรรมราชา  มุนีสุธรรมราชา  จันทสุริยาที่ 1  นรธา  Mayuppiya  Kalamandat  นรธิบดีที่ 1  จันทวิมาลาที่ 1  จันทสุริยาที่ 2  Sanda Wizaya  จันทสุริยาที่ 3  นรธิบดี  Narapawara  Sanda Wizala  Madarit  นรอภัย  Thirithu  จันทปรมะ  อภัย  Sanda Thumana  จันทวิมาลาที่ 2  Sanda Thaditha  มหาธัมมตะ 
อาณาจักรแปร ค.ศ. 1482–1542:  ตะโดเมงสอ  บาเยงทเว  นรปติ5  มังฆ้อง5 
ราชวงศ์ตองอู ค.ศ. 1510–1752:  เมงจีโย  ตะเบ็งชะเวตี้  บุเรงนอง  นันทบุเรง  ญองย่าน  อะเนาะเพะลูน  มีนเยเดะบะ  ตาลูน  ปีนดะเล  ปเย  นะราวะระ  มังกะยอดิน  สเน่ห์มิน  ตะนินกันเหว่  มหาธรรมราชาธิบดี 
อาณาจักรหงสาวดีใหม่ ค.ศ. 1740–1757:  สมิงทอพุทธกิตติ  พญาทะละ 
ราชวงศ์โก้นบอง ค.ศ. 1752–1885:  อลองพญา  มังลอก  มังระ  จิงกูจา  หม่องหม่อง  ปดุง  จักกายแมง  แสรกแมง  พุกามแมง  มินดง  สีป่อ 
 1อุปราชหรือผู้สำเร็จราชการแทน  2มองโกลครอบครอง (ค.ศ. 1297)  3สหพันธรัฐชาน (ค.ศ. 1527–55)  4การฟื้นฟูระยะสั้น (ค.ศ. 1550–52)  5สหพันธรัฐฉานครอบครอง (ค.ศ. 1532–42) 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ศิลปิน:  ULAN 
ภาพของพระเจ้ามินดงในเอกสารชาวตะวันตก
ประเทือง วิจารณ์ปรีชา

| ประเทือง วิจารณ์ปรีชาม> ป.ช., ม.ว.ม. |
| --- | --- |


รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง 17 เมษายน พ.ศ. 2535 – 10 มิถุนายน พ.ศ. 2535
นายกรัฐมนตรี: พลเอก สุจินดา คราประยูร
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2478 (89 ปี) อำเภอบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี ประเทศสยาม

ประเทือง วิจารณ์ปรีชา (เกิด 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2478) ที่ปรึกษานายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสิงห์บุรี อดีตรองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสิงห์บุรี อดีตรองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี อดีตโฆษกพรรคชาติไทย อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพิษณุโลก และอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสิงห์บุรี รวม 8 สมัย
ประวัติ

ประเทือง เกิดเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2478 เป็นบุตรของนายสุย นางโดม วิจารณ์ปรีชา จบการศึกษา ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ จาก วิทยาลัยอุเทนถวาย
งานการเมือง

ประเทือง ลงเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรกใน พ.ศ. 2518 สังกัดพรรคกิจสังคม และได้รับเลือกเรื่อยมารวม 8 ครั้ง
ประเทือง เคยร่วมก่อตั้งพรรคการเมืองกับพลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ ในปี พ.ศ. 2525 และได้รับตำแหน่งโฆษกพรรคชาติประชาธิปไตย ต่อมาได้รับแต่งตั้งเป็นรองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลพลเอกสุจินดา คราประยูร (ครม.48)
ประเทือง เคยได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมาธิการวิสามัญเพื่อศึกษาปัญหาและวิธีการดำเนินการออกหนังสือกรรมสิทธิ์ในที่ดินทำกิน หนังสือสิทธิครอบครองให้แก่ราษฎรที่ตั้งบ้านเรือนและทำมาหากินในเขตป่าสงวนแห่งชาติหรือเขตที่ดินสาธารณประโยชน์ เมื่อปี พ.ศ. 2529
ก่อนที่ต่อมาจะไม่ได้รับเลือกตั้ง ในปี พ.ศ. 2544 โดยพ่ายแพ้ให้กับ นายพายัพ ปั้นเกตุ จากพรรคไทยรักไทย
ปี พ.ศ. 2555 ประเทืองได้รับการแต่งตั้งเป็นรองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสิงห์บุรี ปัจจุบันเป็นที่ปรึกษานายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสิงห์บุรี
งานการเมือง > สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ประเทือง วิจารณ์ปรีชา ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาแล้ว 8 สมัย คือ
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2518 จังหวัดพิษณุโลก สังกัดพรรคกิจสังคม
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2519 จังหวัดพิษณุโลก สังกัดพรรคกิจสังคม
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2522 จังหวัดพิษณุโลก สังกัดพรรคชาติประชาชน (พ.ศ. 2522) → พรรคสยามประชาธิปไตย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2526 จังหวัดพิษณุโลก สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2529 จังหวัดพิษณุโลก สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป มีนาคม พ.ศ. 2535 จังหวัดสิงห์บุรี สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป กันยายน พ.ศ. 2535 จังหวัดสิงห์บุรี สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2539 จังหวัดสิงห์บุรี สังกัดพรรคชาติไทย
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2538 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2535 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
จังหวัดสกลนครในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2531

การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสกลนคร พ.ศ. 2531 เป็นส่วนหนึ่งของการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2531 กำหนดให้มีขึ้นในวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2531 โดยแบ่งเขตการเลือกตั้งออกเป็น 2 เขตเลือกตั้ง มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้ 6 คน จำนวนที่นั่งเท่าเดิมจากการเลือกตั้งครั้งก่อนเมื่อ พ.ศ. 2529 แต่ละเขตเลือกตั้งจะมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้เขตละ 3 คน
ผลการเลือกตั้งแบบแบ่งเขต

| --- | --- |
สัญลักษณ์และความหมาย
*: ส.ส.ระบบเขตเลือกตั้งที่ได้รับเลือกตั้งในการเลือกตั้งครั้งที่ผ่านมา
**: ส.ส.ระบบบัญชีรายชื่อที่ได้รับเลือกตั้งในการเลือกตั้งครั้งที่ผ่านมา
†: ผู้สมัครที่ถูกตัดสิทธิ์
✔: ผู้สมัครที่เคยดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาแล้ว
( ): หมายเลขประจำตัวของผู้สมัคร
ตัวหนา: ผู้สมัครที่ชนะการเลือกตั้ง
ดูเพิ่ม

จังหวัดสกลนครในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2529
จังหวัดสกลนครในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป มีนาคม พ.ศ. 2535
ข้าวหมก

ข้าวหมกและราดด้วยแกงแบบอินเดีย
ข้าวหมกไก่แบบไทย
ข้าวหมก หรือ ข้าวบุหรี่  (อังกฤษ: biryani, biriani, beriani; เปอร์เซีย: بریان) เป็นอาหารที่เป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งในตะวันออกกลางรวมทั้งชาวมุสลิมในประเทศต่าง ๆ ต้นกำเนิดของข้าวหมกมาจากอินเดียซึ่งรับวัฒนธรรมการปรุงข้าวหมกจากเปอร์เซียและได้พัฒนามาเป็นบิรยานี
เมื่อชาวอินเดียและเปอร์เซียมาติดต่อค้าขายกับประเทศไทย ได้นำข้าวหมกมาเผยแพร่ด้วย ดังมีปรากฏใน กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยว่า "ข้าวหุงปรุงอย่างเทศ รสพิเศษใส่ลูกเอ็น" ข้าวหมกแบบเปอร์เซีย-อาหรับหุงกับเครื่องเทศ เมื่อสุกแล้วโรยหอมแดงเจียว ลูกเกดและอัลมอนด์ ส่วนข้าวหมกที่ใส่ผงขมิ้น สีเหลืองสุกแล้วกินกับเนื้อสัตว์อบ คนไทยเรียกข้าวบุหรี่ ในปัจจุบัน ข้าวหมกที่คนไทยรู้จักกันดีที่สุดคือข้าวหมกไก่ ซึ่งตรงกับข้าวหมกประเภทบิรยานีของอินเดีย
อักษรขอมไทย

| อักษรขอมไทย  |
| --- | --- |
อักษรขอมไทยในคัมภีร์ทางพุทธศาสนา
ชนิด:  อักษรสระประกอบ 
ช่วงยุค: ประมาณ ค.ศ. 1400 – ปัจจุบัน
ทิศทาง: ซ้ายไปขวา
ภาษาพูด: บาลี, สันสกฤต, เขมร และไทย
อักษรที่เกี่ยวข้อง
ระบบแม่: ชุดตัวอักษรไซนายดั้งเดิม[a]ชุดตัวอักษรฟินิเชีย[a]ชุดตัวอักษรแอราเมอิก[a]พราหมีทมิฬ-พราหมีปัลลวะเขมรอักษรขอมไทย
ระบบพี่น้อง: สุโขทัย
[a] ต้นกำเนิดเซมิติกของอักษรพราหมียังไม่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล
อักษรขอมไทย เป็นอักษรพราหมีรูปแบบหนึ่งที่ใช้เขียนในประเทศไทยและลาว ซึ่งใช้เขียนภาษาบาลี, สันสกฤต และไทย อักษรดังกล่าวนี้สามารถพบได้ในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา ตำรายา ตำราคาถาอาคม รูปยันต์ต่าง ๆ โดยมากปรากฏในแถบภาคกลาง และอาจพบได้บ้างในภาคใต้และภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย
ศัพทมูลวิทยา

บทความหลัก: ขอม § ศัพทมูลวิทยา
ในอดีต อักษรนี้มีชื่อว่า อักษรขอม คำว่า ขอม มีหลายความหมาย พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๕ ให้ความหมายว่า เขมรโบราณ
พยัญชนะ

พยัญชนะมีทั้งหมด 35 ตัว โดยแต่ละตัวมีทั้งรูปตัวเต็มกับตัวเชิงหรือพยัญชนะซ้อน มีการจัดแบ่งเป็นวรรคตามระบบภาษาสันสกฤต
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| วรรค กะ |  ก |  ข |  ค |  ฆ |  ง |
| วรรค จะ |  จ |  ฉ |  ช |  ฌ |  ญ |
| วรรค ฏะ |  ฏ |  ฐ |  ฑ |  ฒ |  ณ |
| วรรค ตะ |  ต |  ถ |  ท |  ธ |  น |
| วรรค ปะ |  ป |  ผ |  พ |  ภ |  ม |
| เศษวรรค |  ย |  ร |  ล |  ว |  ศ |
| เศษวรรค |  ษ |  ส |  ห |  ฬ |  อ |
รูปพยัญชนะอักษรขอมไทยน้อยกว่าอักษรไทย 9 ตัว โดยรูปพยัญชนะที่ขาดไป 9 ตัว คือ ฃ ฅ ซ ฎ ด บ ฝ ฟ และ ฮ ซึ่งการเขียนคำที่มีพยัญชนะที่ขาดไปเป็นดังนี้
ตัว ด ใช้ ฑ หรือ ต แทน เช่น  ไฑ หรือ  ไต = ได้,  เฑากไม่ หรือ  เตากไม่ = ดอกไม้
ตัว ฝ ใช้ ผ แทน เช่น  ผี อาจหมายถึง ผี หรือฝี ขึ้นกับบริบท
ตัว ซ ใช้ ฌ ช หรือ ส เช่น  ฌืตฺรง = ซื่อตรง,  แลวใส้ย = แล้วไซร้
ตัว บ และ ฟ นิยมนำรูปตัว   (ป)  ของอักษรขอมมาเขียนแทน บ และเพิ่มหางขึ้นไปเป็นรูป ตัว  (ป) ส่วนตัว ฟ ใช้รูปตัว   (พ)  ของอักษรขอมมาเติมหางเช่นกันเป็นรูป  (ฟ) แต่ในหลายกรณี รูปตัว ป ของอักษรขอมทั้งที่มีหางและไม่มีหางมักใช้ปะปนกัน บางครั้งแทนเสียง ป บางครั้งแทนเสียง บ เช่น  เบน หรือ  เปน = เป็น,  ไฟเผา = ไฟเผา
รูปตัว ฝ ใช้อักษรขอม ตัว พ เติมหางเช่นเดียวกับตัว ฟ  เช่น  ฟาย = ฝ่าย
ตัว ฃ ฅ ฎ ฮ ไม่มีที่ใช้ โดยใช้ ข ค ฏ และ ห แทน
พยัญชนะทุกตัวใช้เป็นพยัญชนะต้นได้ทั้งหมด ในกรณีของอักษรนำและตัวควบกล้ำ ตัวแรกใช้รูปตัวเต็ม ตัวต่อไปใช้รูปตัวเชิง
พยัญชนะ > ตัวสะกด มี/ร

นิยมเขียนด้วยรูปตัวเชิงใต้พยัญชนะต้นหรือสระ เว้นแต่พยัญชนะมีรูปสระหรือตัวควบกล้ำอยู่ข้างล่างอยู่แล้วจึงใช้รูปตัวเต็ม
สระ

แบ่งเป็นสระลอยกับสระจม รูปสระลอยใช้เขียนคำที่มีเสียง อ มีทั้งหมด 8 ตัว ได้แก่
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  อะ |  อา |  อิ |  อี |
|  อุ |  อู |  เอ |  โอ |
รูปสระจมหรือประสมคล้ายกับอักษรไทยปัจจุบัน ที่ต่างไปมีดังนี้
สระเอีย - นิยมเขียนด้วยตัวเชิงของตัว ย เช่น  ดฺยว = เดียว หรือใช้ทั้งสระ เอ + อิ (อี) + ตัวเชิงของ ย เช่น  เสิย = เสีย
สระเอือ - มีทั้งแบบที่ใช้รูปสระ เอ + อิ + อ เช่น  เพิอ = เพื่อ และ เอ + อิ (อื) + ตัวเชิงของ อ เช่น   เงื่อน = เงื่อน
สระเออ - ใช้สระ เอ กับตัวเชิงของ อ เมื่อไม่มีตัวสะกด เช่น  เธอ = เธอ และใช้สระเอ + อี + ตัวเชิงของ อ เมื่อมีตัวสะกด เช่น  เตีอม = เติม หรือตัดตัวเชิงของ อ ใช้ตัวเชิงของตัวสะกดแทน
สระอัว - ใช้ ไม้หันอากาศกับตัวเชิงของ ว เมื่อไม่มีตัวสะกด หรือใช้ตัวเชิงของ ว อย่างเดียวเมื่อมีตัวสะกด เช่น  ตฺวฺย = ด้วย
วรรณยุกต์

รูปวรรณยุกต์ของอักษรขอมไทยมีความคล้ายกับวรรณยุกต์ของอักษรไทย โดยมีการใช้งานไม่แน่นอนมีทั้งที่ไม่เติมวรรณยุกต์ ใช้รูปวรรณยุกต์ต่างจากปัจจุบัน หรือใช้เหมือนกัน
ไม้หันอากาศ

มีทั้งเขียนบนพยัญชนะต้นและตัวสะกด บางครั้งไม่ใช้ไม้หันอากาศแต่เพิ่มตัวสะกดเป็น 2 ตัวแทน เช่น   วนฺน = วัน,   ทงั = ทั้ง
การนำเข้าคอมพิวเตอร์

อักษรขอมไทยยังไม่ได้รับการบรรจุลงในยูนิโคด แต่สามารถใช้อักษรไทยแสดงรูปอักษรขอมไทยได้
ฟาริดา วิรุฬหผลได้ออกแบบฟอนต์อักษรขอมไทยสามแบบเพื่อวัตถุประสงค์ในการสอน ฟอนต์เหล่านี้สามารถทำให้ผู้พิมพ์อักษรไทยคุ้นเคยกับอักษรขอมไทยเร็วขึ้น
อาริซะ โคมิยะ

นักแสดงสาวชาวญี่ปุ่น
| อาริซะ โคมิยะ |
| --- | --- |
เกิด:  (2010-02-05) 5 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2010 (15 ปี) ชิมตสึเกะ, จังหวัดโทชิงิ, ประเทศญี่ปุ่น
อาชีพ: นักแสดง, นักพากย์, นักเต้น
ปีปฏิบัติงาน: ค.ศ. 2010-ปัจจุบัน
ตัวแทน: Box Corporation
ผลงานเด่น:  ขบวนการจารชน โกบัสเตอร์ส รับบทเป็น โยโกะ อูซามิ/เยลโลบัสเตอร์  ชิโรมาโจะ กากูเอ็ง รับบทเป็น อันซุ มิกูโมะ  เลิฟไลฟ์! ซันไชน์!! ปฏิบัติการล่าฝันสคูลไอดอล รับบทเป็น ไดอะ คูโรซาวะ 
ส่วนสูง: 165 เซนติเมตร (5 ฟุต 5 นิ้ว)
เว็บไซต์: komiya-arisa.net
อาริซะ โคมิยะ (ญี่ปุ่น: 小宮 有紗; โรมาจิ: Komiya Arisa; เกิดวันที่ 5 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2010) เป็นนักแสดงและนักพากย์สาวชาวญี่ปุ่นจากชิมตสึเกะ, จังหวัดโทชิงิ โคมิยะเป็นที่รู้จักจากการรับบทเป็น โยโกะ อูซามิ/เยลโลบัสเตอร์ในซูเปอร์เซ็นไตซีรีส์ ขบวนการจารชน โกบัสเตอร์ส เมื่อ ค.ศ. 2012 และไดอะ คูโรซาวะ ในโปรเจกต์มัลติมีเดีย เลิฟไลฟ์! ซันไชน์!! ปฏิบัติการล่าฝันสคูลไอดอล
ผลงาน > ละครโทรทัศน์

| ปี | ชื่อ | บทบาท | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2012 | ขบวนการจารชน โกบัสเตอร์ส | โยโกะ อูซามิ (แสดง)/เยลโลบัสเตอร์ (เสียง) | บทบาทหลัก |
| 2013 | Mizuki Shigeru's Gegege Ghost Story | เคโกะ วากาซูงิ (แสดง) |  |
| 2013 | Heaven's Love | อิตสึกิ นางาซาวะ (แสดง) |  |
| 2016 | มาสค์ไรเดอร์โกสต์ | ยูกิ ชิไร/แฮร์รี ฮูดินี (แสดง) (ตอน 29-30)/Gammiser Liquid (เสียง) (ตอน 46) | ตอน 29 - 30, 46 |
| 2017 | ขบวนการผู้พิทักษ์อวกาศ คิวเรนเจอร์ | อาเกียนบะ (เสียง) (ตอน 25-26, 28 - 35)/อาเกียจูงะ (ร่วมให้เสียงกับ: นาโอยะ อูจิดะกับฮิโรชิ สึจิดะ) (ตอน 42) | ตอน 25 - 26, 28 - 35, 42 |
| 2019 | แบคสตรีทเกิร์ลส: โกกูดลส์ | ยูอิ นากามูระ | รุ่นโทรทัศน์เท่านั้น |
| 2020 | มาสค์ไรเดอร์เซโร่วัน | ชิฮารุ เอบี | ตอน. 21 - 24 |
ผลงาน > ภาพยนตร์

| ปี | ชื่อ | บทบาท | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2011 | โกเม็นนาไซ | โยโกะ ฟูจิตะ |  |
| 2011 | ติวรักลุ้นปิ๊ง หนุ่มกิ๊กไฮสคูล |  |  |
| 2012 | ขบวนการโจรสลัด โกไคเจอร์ VS ตำรวจอวกาศ เกียบัน THE MOVIE | เยลโลบัสเตอร์ | บทพูด แสดง |
| 2012 | มหาศึกรวมพลังฮีโร่: คาเมนไรเดอร์ ปะทะ ซุปเปอร์เซนไต | โยโกะ อูซามิ/เยลโลบัสเตอร์ (เสียง) |  |
| 2012 | โทคุเมย์ เซนไท โกบัสเตอร์ส เดอะมูฟวี จงปกป้อง โตเกียวเอเนอร์ทาวเวอร์ ไว้ให้ได้! | โยโกะ อูซามิ/เยลโลบัสเตอร์ (เสียง) |  |
| 2013 | ขบวนการจารชน โกบัสเตอร์ส VS ขบวนการโจรสลัด โกไคเจอร์ THE MOVIE | โยโกะ อูซามิ/เยลโลบัสเตอร์ (เสียง) |  |
| 2013 | คาเมนไรเดอร์ ปะทะ ซุปเปอร์เซนไต ปะทะ ตำรวจอวกาศ มหาศึกรวมพลังฮีโร่ Z | โยโกะ อูซามิ/เยลโลบัสเตอร์ (เสียง) |  |
| 2013 | อินโนเซนต์ลิลลีส์ | อันซุ มิกูโมะ |  |
| 2014 | เคียวริวเจอร์ ปะทะ โกบัสเตอร์ ศึกไดโนเสาร์ประจัญบาน มิตรภาพนิจนิรันดร์ | โยโกะ อูซามิ/เยลโลบัสเตอร์ (เสียง), AbareYellow (voice) |  |
| 2015 | KIRI: The Chronicles Of A Professional Killer | เมงูมิ |  |
| 2015 | อุลตร้าแมนกิงกะ S เดอะมูฟวี่ ศึกชี้ชะตา 10 นักรบอุลตร้า | อารีนะ |  |
| 2015 | ยูเมจิ: ไอโนะโทบาชิริ | ฮิโกโนะ |  |
| 2016 | เอเวอร์กรีนเลิฟ |  |  |
| 2016 | มาร์ส ลุ้นรักนักบิด |  |  |
| 2017 | ชินจิกุสวอน 2 |  |  |
| 2018 | 50 เฟิร์สคิสส์ |  |  |
| 2018 | เอาต์แอนด์เอาต์ | ริเอะ คิตางาวะ |  |
| 2019 | โทชิมาเอ็ง | ยูกะ โคบายาชิ |  |
| 2020 | 13กัตสึโนะอนนาโนโกะ |  |  |
ผลงาน > ละครเวที

| ปี | ชื่อ | บทบาท |
| --- | --- | --- |
| 2011 | Girls Prison Opera | คาโอรุ โคชิบะ |
| 2013 | Robotics;Notes | อากิโอะ เซโนมิยะ |
| 2014 | Phantasy Star Online 2 -On Stage- | อลิส |
ผลงาน > ดีวีดี

| ปี | ชื่อ | บทบาท |
| --- | --- | --- |
| 2012 | มหาศึกรวมพลังฮีโร่: คาเมนไรเดอร์ ปะทะ ซุปเปอร์เซนไต | โยโกะ อูซามิ/เยลโลบัสเตอร์ (เสียง) |
| 2012 | ขบวนการจารชน โกบัสเตอร์ส | โยโกะ อูซามิ |
| 2012 | ซัมเมอร์ดรีม | ตัวเธอเอง |
| 2013 | ขบวนการจารชน โกบัสเตอร์ส | โยโกะ อูซามิ/เยลโลบัสเตอร์/เยลโลแรบบิต |
| 2013 | คาเมนไรเดอร์ ปะทะ ซุปเปอร์เซนไต ปะทะ ตำรวจอวกาศ มหาศึกรวมพลังฮีโร่ Z | Electro Wave Human Tackle |
| 2013 | ไนน์ทีน | ตัวเธอเอง |
ผลงาน > แอนิเมชัน

| ปี | ชื่อ | บทบาท |
| --- | --- | --- |
| 2016 | อัศวินหมาป่าทองคำ ภาค เปลวไฟศักดิ์สิทธิ์ | ซาระ |
| 2016-2017 | เลิฟไลฟ์! ซันไชน์!! ปฏิบัติการล่าฝันสคูลไอดอล! | ไดอะ คูโรซาวะ |
| 2018 | Star Blazers: Space Battleship Yamato 2202 | อูราระ คูซากาเบะ |
| 2019 | Love Live! Sunshine!! The School Idol Movie: Over the Rainbow | ไดอะ คูโรซาวะ |
| 2020 | D4DJ First Mix | มานะ คาเซะ |
ผลงาน > บทพากย์

เฟมัสอินเลิฟ, Paige Townsen (เบลลา ธอร์น)
หนังสือภาพ

Summer Diary (夏日記) (2012)
Arisa (有紗) (2013)
Majestic (2018)
IO (2020)
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ (ในภาษาญี่ปุ่น)
Official agency profile (ในภาษาญี่ปุ่น)
อาริซะ โคมิยะ  ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
อาริซะ โคมิยะ ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ศิลปิน :  มิวสิกเบรนซ์
ซีบะวัยฮ์

นักไวยากรณ์ชาวเปอร์เซีย
| ซีบะวัยฮ์ |
| --- | --- |
ทางเข้าสุสานซีบะวัยฮ์ที่ชีรอซ
เกิด: ประมาณ ค.ศ. 760 ชีรอซ เปอร์เซีย
เสียชีวิต: ประมาณ ค.ศ. 796 ชีรอซ เปอร์เซีย หรือบัสรา อิรัก

ยุค: ปรัชญายุคกลาง
แนวทาง: ปรัชญาอิสลาม
ความสนใจหลัก: ภาษาอาหรับและภาษาเปอร์เซีย
 ได้รับอิทธิพลจาก  ซูเฟียน อิบน์ อะฮ์มัด อัลฟะรอฮิดี  ฮัมมาด อิบน์ ซะละมะฮ์  อัลอัคฟัช อัลอัคบัร  ยูนุส อิบน์ ฮะบีบ  ยะอ์กูบ อิบน์ อิสฮัก อิบน์ ซัยด์ อิบน์ อับดุลลอฮ์ อิบน์ อะบีอิสฮัก  ซะอีด อิบน์ เอาส์ อัลอันศอรี  
 เป็นอิทธิพลต่อ นิฟเฏาะวัยฮ์, อะบูตุรอบ อัซซอฮิรี 
 
ซีบะวัยฮ์ (อาหรับ: سِيبَوَيْهِ) หรือ ซีบูเยฮ์ (เปอร์เซีย: سِیبُویه‎; ประมาณ ค.ศ. 760–796) มีชื่อเต็มว่า อะบู บิชร์ อัมร์ อิบน์ อุษมาน อิบน์ ก็อนบัร อัลบัศรี (อาหรับ: أَبُو بِشْر عَمْرو بْن عُثْمَان بْن قَنْبَر ٱلْبَصْرِيّ) เป็นชาวเปอร์เซีย ที่เป็นนักไวยากรณ์แห่งบัสราและผู้แต่งหนังสือเกี่ยวกับไวยากรณ์และภาษาศาสตร์ภาษาอาหรับยุคแรก ผลงานที่มีชื่อเสียงของเขาคือหนังสือที่ไม่มีชื่อ (มักเรียกว่า อัลกิตาบ หรือ "หนังสือ") ประกอบด้วยการอภิปรายว่าด้วยภาษาอาหรับจำนวน 5 เล่ม
อิบน์ กุตัยบะฮ์ นักวิชาการอิสลามจากตระกูลชาวเปอร์เซียในคริสต์ศตวรรษที่ 9 เขียนชีวประวัติสั้น ๆ ของซีบะวัยฮ์ไว้ว่า:
เขาคืออัมร์ อิบน์ อุษมาน และเขาเป็นนักไวยากรณ์ เขามาถึงแบกแดด ทะเลาะกับนักไวยากรณ์ท้องถิ่น ถูกทำให้อับอาย และกลับไปยังเมืองหนึ่งในเปอร์เซีย และเสียชีวิตในวัยหนุ่มที่นั่น
อิบน์ อันนะดีม และอะบู บักร์ อัซซุบัยดี นักเขียนชีวประวัติในคริสต์ศตวรรษที่ 10 และอิบน์ ค็อลลิกาน นักเขียนชีวประวัติในคริสต์ศตวรรษที่ 13 กล่าวว่า ซีบะวัยฮ์มีส่วนร่วมในความรู้และภาษาศาสตร์ภาษาอาหรับอย่างไม่มีใครเทียบได้ทั้งในสมัยก่อนหน้าและสมัยหลังจากเขา เขาได้รับการยกย่องให้เป็นนักภาษาศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในบรรดานักภาษาศาสตร์ภาษาอาหรับและเป็นหนึ่งในนักภาษาศาสตร์จากทุกภาษาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาล
ดูเพิ่ม

อะบู อัลอัสวัด อัดดุอะลี
ไวยากรณ์ภาษาอาหรับ
บรรณานุกรม

Dodge, Bayard, บ.ก. (1970), The Fihrist of al-Nadim A Tenth Century Survey of Muslim Culture, vol. 2, แปลโดย Dodge, B, New York & London: Columbia University Press
Khallikan (Ibn) (1843), Ibn Khallikan's Biographical, vol. 2, แปลโดย MacGuckin de Slane, William, London: W.H. Allen, pp. 396–9
de Sacy, Silvestre. Anthologie grammaticale arabe. Paris 1829.
Derenbourg, H. (ed.) Le livre de Sibawaihi. 2 vols. Paris 1881–1889. [reprinted: New York: Hildesheim 1970].
Jahn, Gustav. Sībawaihis Buch über die Grammatik übersetzt und erklärt. Berlin 1895–1900. [reprinted: Hildesheim 1969].
Schaade, A. Sībawaihi’s Lautlehre. Leiden 1911.
ʻAbd al-Salām Hārūn, M. (ed.) Kitāb Sibawayhi. 5 vols. Cairo 1966–1977.
Owens, J. The Foundations of Grammar: An introduction to Medieval Arabic Grammatical Theory. Amsterdam and Philadelphia: John Benjamins Publishing Company 1988. ISBN 90-272-4528-2.
Al-Nassir, A.A. Sibawayh the Phonologist.London and New York: Keegan Paul International 1993. ISBN 0-7103-0356-4.
Edzard, L. "Sibawayhi's Observations on Assimilatory Processes and Re-Syllabification in the Light of Optimality Theory", in: Journal of Arabic and Islamic Studies, vol. 3 (2000), pp. 48–65. (PDF version - No longer available; HTML version; HTML Unicode version)
Zubaydī (al-), Abū Bakr Muḥammad ibn al-Ḥasan (1984) [1954]. "§6 (#22)".  ใน Ibrāhīm, Muḥammad (บ.ก.). Ṭabaqāt al-Naḥwīyīn wa-al-Lughawīyīn (ภาษาอาหรับ). Cairo: Al-Khanjī. pp. 66–72.