นันทา ขุนภักดี
นันทา ขุนภักดี ม.ว.ม., ป.ช. > ผลงานบางส่วน

| ผลงานด้านการเขียนหนังสือ | คุณค่าของผลงาน |
| --- | --- |
พ.ศ. ๒๕๒๙  พิมพ์ครั้งที่ ๒  หนังสือการพูด เป็นหนังสือเรียนรายวิชาบังคับการใช้ภาษาไทยเกี่ยวกับหลักการพูดในที่ชุมชนของนักศึกษาคณะอักษรศาสตร์ชั้นปีที่  ๒ ซึ่งเรียบเรียงขึ้นจากประสบการณ์การสอนนานนับ ๑๐ ปี  การเรียบเรียงเนื้อเรื่องแต่ละบท ได้แทรกตัวอย่างการพูดแต่ละประเภทไว้  อีกทั้งยังได้บรรจุกิจกรรม การประเมินผล หนังสืออ่านประกอบ  และหนังสืออ้างอิงไว้อย่างสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการเรียน: ↵เอื้อประโยชน์ให้นักศึกษาหรือผู้สนใจทั่วไปสามารถเรียนรู้และเข้าใจหลักการพูดได้ง่ายขึ้น  โดยเน้นเรื่องจรรยา มารยาท และคุณธรรมในการพูดเป็นสำคัญ อันจะเป็นแนวทางนำไปสู่การพูดให้เกิดผลดีในชีวิตประจำวัน
พ.ศ. ๒๕๓๐  พิมพ์ครั้งที่ ๒  รายงานการวิจัยการวิเคราะห์ความเชื่อของชายไทยในสวัสดิรักษา เป็นรายงานการวิจัยเกี่ยวกับความเชื่อในเรื่องสวัสดิรักษาของชายและหญิงไทยในเขตภูมิภาคตะวันตก ซึ่งมหาวิทยาลัยศิลปากรตั้งอยู่โดยได้รับทุนวิจัยจากสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยศิลปากร: คุณค่าเป็นที่ประจักษ์ชัดเจนเมื่อศาสตราจารย์หม่อมเจ้าสุภัทรดิศ ดิศกุล อธิการบดีมหาวิทยาลัยศิลปากร และประธานมูลนิธิพระตำหนักทับขวัญขณะนั้น ได้ตรัสเสนอให้มูลนิธิพระตำหนักทับขวัญเป็นผู้จัดพิมพ์รายงานการวิจัยเรื่องนี้ซ้ำเป็นครั้งที่ ๒ เพราะทรงเห็นว่ามีเนื้อหาเกี่ยวกับวัฒนธรรมของผู้คนในภูมิภาคตะวันตกของไทย อันเป็นเรื่องที่มูลนิธิมีจุดประสงค์ที่จะรวบรวม และเผยแพร่ให้เป็นที่รู้จักกันอย่างกว้างขวางอยู่แล้ว
พ.ศ. ๒๕๓๔  หนังสือภาษาไทยเพื่อกิจกรรมการแสดง เป็นหนังสือแบบเรียนที่บริษัทอักษรเจริญทัศน์ อจท. จำกัด กรุงเทพมหานคร  เชิญให้เขียนรายวิชาภาษาไทยเพื่อกิจกรรมการแสดง  ซึ่งเป็นรายวิชาเลือกของกลุ่มวิชาภาษาไทยตามหลักสูตรมัธยมศึกษาตอนปลาย: ↵เอื้อประโยชน์เพื่อมุ่งฝึกฝนให้นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายมีความเชี่ยวชาญในการใช้ภาษาถ้อยคำและภาษาท่าทาง  เพื่อแสดงออกในด้านต่าง ๆ ให้เกิดความชำนาญยิ่งขึ้น
↵พ.ศ. ๒๕๓๕  หนังสือรัตนชาติปราชญ์สยาม เป็นหนังสือรวบรวมชีวประวัติและผลงานเจ้านายและสามัญชน ผู้มีชื่อเสียงเด่นแห่งกรุงรัตนโกสินทร์  ซึ่งตีพิมพ์เผยแพร่แล้วในวารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร  วารสารภาษาและหนังสือ วชิราวุธานุสรณ์สาร วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากรฉบับ ๑๐๐  ปีศาสตราจารย์พระยาอนุมานราชธน วารสารสตรีสาร และเอกสารประกอบการสัมมนาทางวิชาการ: ↵ก่อให้เกิดจิตสำนึกรักและหวงแหนศิลปวัฒนธรรมไทย  ตระหนักถึงความใฝ่รู้ ความมานะอุตสาหะ และวิจารณญาณของปวงนักปราชญ์สยาม  อีกทั้งยังซาบซึ้งยิ่งขึ้นถึงคุณค่าของผลงานทางด้านศิลปวัฒนธรรมไทยที่สามารถส่องสะท้อนให้เห็นถึงภาพในอดีตและปัจจุบัน  ตลอดจนชี้นำให้เห็นภาพในอนาคตของสังคมไทยได้เป็นอย่างดี เป็นที่ประจักษ์ได้ว่า  สังคมไทยไม่เคยสิ้นคนดีหรือขาดนักปราชญ์สำคัญคู่ชาติเลย
↵พ.ศ. ๒๕๓๗  พิมพ์ครั้งที่ ๒  หนังสือของดีร้อยสิ่งมิ่งเมืองไทย เป็นหนังสือที่มหาวิทยาลัยศิลปากรร่วมกับบริษัทเอสโซ่  แสตนดาร์ด ประเทศไทย จำกัด มอบหมายให้เป็นบรรณาธิการและร้อยกรองประกอบภาพของดีร้อยสิ่งของไทย  ที่มุ่งให้เข้าใจและจดจำได้ง่าย เป็นหนังสือหนึ่งเล่มสำหรับมอบเป็นของที่ระลึกแก่ผู้เกี่ยวข้องและจัดส่งไปตามสถาบันต่าง ๆ  เพื่อเผยแพร่แก่นักเรียน นิสิต นักศึกษา และประชาชนทั่วไปทั้งในประเทศและต่างประเทศ  เนื่องในโอกาสที่บริษัทเอสโซ่  ดำเนินกิจการในประเทศไทยมาครบรอบ ๑๐๐ ปีในปี พ.ศ. ๒๕๓๗  ซึ่งรัฐบาลไทยกำหนดให้ปีนั้นเป็นปีรณรงค์วัฒนธรรมไทย (Thai  Culture Promotion Year)  ของดีดังกล่าวเป็นสิ่งที่มีอยู่ในเมืองไทยที่เป็นทั้งมรดกทางศิลปวัฒนธรรมที่สำคัญยิ่งของชาติ  เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่สะท้อนถึงภูมิปัญญา ความรู้สึกนึกคิด จิตวิญญาณ  ความเชื่อถือศรัทธา ขนบธรรมเนียมประเพณี สุนทรียภาพ และสิ่งแวดล้อม ตลอดจนสัญลักษณ์อื่น ๆ  อันเป็นเอกลักษณ์ของชาติไทยที่บรรพชนได้สร้างสรรค์สะสมสืบสานเป็นที่เชิดหน้าชูตามาแต่โบราณสมัย  และลูกหลานไทยได้รับผิดชอบดูแลรักษาสงวนไว้ด้วยความเอาใจใส่และภูมิใจสืบมา ของดีเหล่านั้น ได้แก่ สถาปัตยกรรม ประติมากรรม จิตรกรรม วรรณกรรม  หัตถกรรม โภชนาการ ประเพณีการละเล่น สิ่งแวดล้อม  และสัญลักษณ์ต่าง ๆ  ที่มีประวัติกล่าวไว้ชัดเจนว่าเป็นของดีจริง  ซึ่งเป็นที่รู้จักและเป็นที่ยอมรับกันทั่วไป: ↵ถือเป็นของขวัญสำคัญอันล้ำค่าที่มหาวิทยาลัยศิลปากรร่วมกับบริษัทเอสโซ่สร้างสรรค์งานร้อยกรองของไทยขึ้นเพื่อตอบแทนน้ำใจคนไทยทุกคนที่สนับสนุนกิจการของบริษัทเอสโซ่  และเพื่อเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ของดีที่เป็นสมบัติวัฒนธรรมของคนไทยให้ชาวโลกได้รู้จักและตระหนักในคุณค่าทั่วกัน  อันจะได้ช่วยกันทำนุบำรุงรักษาให้สถาวรสืบไป  เรียบเรียงความรู้สังเขปเกี่ยวกับภาพต่าง ๆ  เป็นร้อยแก้วทั้งภาษาไทยและภาษาต่างประเทศไว้ในภาคผนวก เพื่ออ่านเพิ่มเติมให้รู้จักของดีเหล่านั้นมากยิ่งขึ้น  จะได้ช่วยให้เข้าใจคุณค่าของมรดกวัฒนรรม  และบังเกิดความรักหวงแหนในสมบัติวัฒนธรรมของชาติ หนังสือของดีร้อยสิ่งมิ่งเมืองไทยจึงนับเป็นอนุสรณ์สำคัญ  เป็นความภูมิใจอย่างยิ่ง และเป็นความสำเร็จของบริษัทเอสโซ่ที่ได้จัดทำขึ้นโดยได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากมหาวิทยาลัยศิลปากร
↵พ.ศ. ๒๕๓๙  พิมพ์ครั้งที่ ๓  รายงานการวิจัยเรื่องลักษณะเฉพาะของการอ่านทำนองเสนาะ พร้อมแถบบันทึกเสียง ได้รับทุนวิจัยจากสถาบันวิจัยและพัฒนา  มหาวิทยาลัยศิลปากร เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมา ลักษณะเฉพาะ หลักการเบื้องต้น  และศิลปะของการอ่านทำนองเสนาะ  ชี้ให้เห็นถึงลักษณะที่แตกต่างกับการอ่านร้อยกรองเป็นทำนองอื่น ๆ  โดยมุ่งเผยแพร่วิธีการอ่านอันเป็นที่ยอมรับในหมู่ผู้รู้แก่สถาบันการศึกษาและผู้สนใจทั่วไป ได้นำไปเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้และปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง ทุนวิจัยให้พิมพ์เผยแพร่  ๒ ครั้ง  ต่อมาศาสตราจารย์หม่อมเจ้าสุภัทรดิศ ดิศกุล  กรรมการสภามหาวิทยาลัยศิลปากรประเภทผู้ทรงคุณวุฒิ  โปรดเสนอให้มหาวิทยาลัยศิลปากรจัดทำแถบบันทึกเสียง ประกอบรายงานการวิจัยเรื่องลักษณะเฉพาะของการอ่านทำนองเสนาะ  ขึ้นเป็นครั้งที่ ๓ เผยแพร่ทั่วประเทศ โดยตรัสว่าเป็นงานวิจัยที่ทรงคุณค่าสูง  จะยังประโยชน์ได้อย่างมหาศาล ด้วยเป็นเรื่องสำคัญยิ่งทางเอกลักษณ์ของชาติ  ทางการศึกษาภาษาและวรรณคดี  ซึ่งนายกสภามหาวิทยาลัยศิลปากรยินดีสนับสนุนเพื่อพิมพ์บริจาคแก่โรงเรียนและมหาวิทยาลัยต่าง ๆ  ทั่วประเทศเป็นอภินันทนาการ จำนวน ๑,๑๐๐ ชุด เป็นเงินจำนวน ๒๐๐,๐๐๐ บาท  (สองแสนบาทถ้วน): ↵อำนวยผลดีด้านช่วยสืบต่อและรักษาสมบัติทางวัฒนธรรมการอ่านทำนองเสนาะของไทยไว้  โดยได้พิมพ์เผยแพร่ด้วยทุนวิจัยของมหาวิทยาลัยศิลปากร ๒ ครั้ง  รวมทั้งได้บันทึกโน้ตสากลประกอบบทอ่านไว้ด้วย อันจักเป็นประโยชน์ต่อผู้สนใจทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ  ทำให้การอ่านทำนองเสนาะแพร่หลายและมีลักษณะเป็นสากลยิ่งขึ้น
↵พ.ศ. ๒๕๓๙  หนังสือเสนาะศัพท์สดับทำนองร้อยกรองไทย พร้อมแถบบันทึกเสียง  เป็นหนังสือรวบรวมความรู้เกี่ยวกับการอ่านทำนองร้อยกรองไทย  เพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร ในมหามงคลโอกาสฉลองสิริราชสมบัติครบ ๕๐ ปี ๙ มิถุนายน ๒๕๓๙ และสนองพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงห่วงใยภาษาไทย  ทั้งนี้ได้รับเชิญจากพลอากาศตรีกำธน สินธวานนท์ ประธานโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนโดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระองค์ที่ปรึกษาคือ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร รัฐสีมาคุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี พร้อมทั้งบันทึกเสียงการอ่านทำนองร้อยกรองแบบต่าง ๆ ไว้ในแถบบันทึกเสียงด้วย: ↵ส่งเสริมให้การอ่านทำนองร้อยกรองแบบต่าง ๆ เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายในหมู่เยาวชนและประชาชนชาวไทย  ในอันที่จะร่วมกันอนุรักษ์และสืบทอดศิลปวัฒนธรรมทางภาษาไทยในระดับสูงให้ดำรงคงอยู่เป็นเอกลักษณ์ของชาติให้ยั่งยืนสืบไป
↵พ.ศ. ๒๕๔๔  หนังสือคิดถึงท่านหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล พร้อมแถบบันทึกเสียงและแผ่นซีดี เป็นหนังสือที่จัดทำขึ้นเพื่อยกย่องเชิดชูคนดีด้วยความปรารถนาดีและความคิดถึงคือศาสตราจารย์พิเศษหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล อธิการบดีท่านแรกของมหาวิทยาลัยศิลปากร บุคคลตัวอย่างที่ควรอ้างอิงได้ตลอดกาล โอกาสหาทุนสร้างอนุสาวรีย์ของท่านประดิษฐาน ณ วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ โดยบันทึกถึงท่าน แต่งคำประพันธ์ และแต่งบทเพลงพร้อมบันทึกเสียงขับร้องยกย่องท่าน เพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อท่าน: ↵นับเป็นการเชิดชูเกียรติคุณให้เป็นที่ประจักษ์ที่ศาสตราจารย์พิเศษหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล มีคุณูปการอย่างใหญ่หลวงต่อมหาวิทยาลัยศิลปากร โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม เพื่อบุคลากรชั้นหลัง ๆ จะได้มีโอกาสระลึกถึงท่านตลอดไป
↵พ.ศ. ๒๕๕๑  หนังสือดุษฎีกวีนิพนธ์ เป็นหนังสือที่พิมพ์ขึ้นเนื่องในโอกาสครบ ๖๕ ปีมหาวิทยาลัยศิลปากร โดยรวบรวมบทประพันธ์ที่มหาวิทยาลัยมอบหมายให้ร้อยกรองขึ้นเพื่อน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายราชสดุดีเฉลิมพระเกียรติคุณดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ และสดุดีเกียรติคุณผู้ได้รับพระราชทานดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ และผู้ได้รับโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์เกียรติคุณทุกท่าน ในงานเลี้ยงแสดงความยินดีแด่ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์และศาสตราจารย์เกียรติคุณทุกครั้งหลังเสร็จพิธีพระราชทานปริญญาบัตร ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๓๗ เป็นต้นมา  ในงานเลี้ยงแสดงความยินดีนั้น มหาวิทยาลัยได้มอบหมายให้รองศาสตราจารย์นันทา ขุนภักดี คณะอักษรศาสตร์  มหาวิทยาลัยศิลปากร  เป็นผู้แต่งบทร้อยกรองสดุดีเกียรติคุณของดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์และศาสตราจารย์เกียรติคุณทุกท่าน และเบิกรองศาสตราจารย์นันทา ขุนภักดี เป็นผู้อ่านบทร้อยกรองนั้นเฉพาะพระพักตร์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และเมื่ออ่านจบสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จะพระราชทานช่อดอกไม้พร้อมบทร้อยกรองสดุดีเกียรติคุณที่มหาวิทยาลัยพิมพ์และใส่กรอบสวยงามให้แต่ละท่าน พิธีดังกล่าวเป็นที่ชื่นชมของผู้ได้รับเกียรติ เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของมหาวิทยาลัยศิลปากรซึ่งที่อื่นไม่มี  รองศาสตราจารย์นันทา ขุนภักดี มีส่วนสำคัญที่ทำให้งานเลี้ยงแสดงความยินดีดังกล่าวมีความหมายและทรงเกียรติมาก นับว่าเป็นผู้ที่มีส่วนสร้างประเพณีที่ดีงามให้มหาวิทยาลัยศิลปากร ในปีแรกศาสตราจารย์เกียรติคุณคุณหญิงไขศรี ศรีอรุณ อธิการบดี ได้กราบบังคมทูลขอพระราชทานพระราชานุญาตสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เบิกรองศาสตราจารย์นันทา ขุนภักดี อ่านคำสดุดี โดยกราบบังคมทูลรายงานว่า “เป็นกวีแก้วศิลปากร” ในปีถัดมากราบบังคมทูลว่า “เป็นกวีประจำราชสำนัก” เนื่องจากแต่งคำประพันธ์เทิดพระเกียรติเจ้านายแห่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ลงเผยแพร่ในข่าวมหาวิทยาลัยศิลปากร  หน้า ๑ ตามที่มหาวิทยาลัยประสงค์ตลอดมาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๗  ดังที่มหาวิทยาลัยได้ทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายข่าวมหาวิทยาลัยศิลปากร  ฉบับเดือนเมษายน เพื่อพระองค์ทอดพระเนตรแล้ว ซึ่งยังความปลาบปลื้มเป็นยิ่งนัก แม้จะพ้นหน้าที่ราชการโดยเกษียณอายุราชการมาหลายปีแล้ว แต่ก็ยังยินดีมาปฏิบัติหน้าที่ให้แก่มหาวิทยาลัยอย่างตั้งใจ เต็มใจ และภูมิใจ อ่านคำสดุดีถวายทุกปีจนถึง พ.ศ. ๒๕๕๖ จึงยุติลงเนื่องจากพระองค์มีพระราชกรณียกิจอื่นอีกหลังพิธีพระราชทานปริญญาบัตร แต่ยังคงแต่งร้อยกรองให้มหาวิทยาลัยพิมพ์ใส่กรอบสวยงามมอบเป็นที่ระลึกให้แต่ละท่าน ตราบชั่วชีวิต: ↵ส่งผลทำให้ได้ทราบว่าศาสตราจารย์เกียรติคุณคุณหญิงไขศรี  ศรีอรุณ เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยศิลปากร ได้ดำริจัดให้มีงานเลี้ยงแสดงความยินดีหลังพิธีพระราชทานปริญญาบัตรขึ้นทุกปี  ตั้งแต่ปีการศึกษา ๒๕๓๖ เป็นต้นมา โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเป็นประธานในงานทุกครั้ง ยังความปลื้มปีติแก่ผู้ได้รับพระราชทานปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ และผู้ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์เกียรติคุณทุกท่าน  มหาวิทยาลัยเห็นคุณค่าของบทประพันธ์ที่รองศาสตราจารย์นันทา ขุนภักดี ได้อุทิศสติปัญญา เวลา และความรู้ความสามารถร้อยกรองขึ้น ซึ่งทำให้ผู้รับปีติและประทับใจมหาวิทยาลัยศิลปากรเป็นอย่างยิ่งทุกครั้ง  จึงเห็นสมควรสนับสนุนให้จัดพิมพ์ “ดุษฎีกวีนิพนธ์” เพื่อเผยแพร่เป็นบริการทางวิชาการด้านวรรณศิลป์แก่สังคมอันเป็นหน้าที่สำคัญประการหนึ่งของมหาวิทยาลัย อนึ่ง ผนวกกับมีการดำเนินงานจัดโครงการฉลองมหาวิทยาลัยศิลปากรครบ ๖๕ ปี ทางมหาวิทยาลัยจึงสนับสนุนนำ “ดุษฎีกวีนิพนธ์” มาจัดพิมพ์เป็นกิจกรรมเพื่อร่วมเฉลิมฉลองด้วย นับเป็นการช่วยส่งเสริมและช่วยเชิดชูสมบัติทางศิลปวัฒนธรรมของชาติด้านภาษาและวรรณศิลป์ที่แสดงถึงเอกลักษณ์พิเศษเฉพาะของไทยให้เจริญมั่นคงสืบไป  อีกทั้งยังถือได้ว่า ได้ทำหน้าที่สำคัญประการหนึ่งของมหาวิทยาลัย คือการทะนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม นอกเหนือไปจากการทำหน้าที่สอน วิจัย และให้บริการทางวิชาการแก่สังคม
↵พ.ศ. ๒๕๕๖  หนังสือพรรณพฤกษวรคุณ รองศาสตราจารย์ ดร.กนกวรรณ วรรธนะศักดิ์ ผู้เคยดำรงตำแหน่งอาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์  มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ เจ้าของวังรี รีสอร์ท เลขที่  ๑๔๓ หมู่ ๑๒ ตำบลเขาพระ อำเภอเมืองนครนายก จังหวัดนครนายก ได้ส่งชื่อต้นไม้ในวังรี รีสอร์ท พร้อมคุณสมบัติของแต่ละต้นมาให้ช่วยประพันธ์ กาพย์ โคลง กลอน หรือคำกล่าวใด ๆ เกี่ยวกับต้นไม้แต่ละชนิด เพื่อให้ผู้มาพบเห็นบังเกิดความรัก และต้องการที่จะรักษาต้นไม้เหล่านั้นไว้ในโลกตลอดไป  โดยทางวังรี รีสอร์ทตั้งใจที่จะทำโครงการสอนชาวบ้าน เรื่อง “สมุนไพรใกล้ตัว” โดยจะมีการสาธิตวิธีการใช้สมุนไพร ณ จุดที่มีต้นไม้นั้นขึ้นอยู่ด้วย ทั้งนี้เพื่อให้ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถจดจำความสำคัญของต้นไม้แต่ละต้นนั้นได้ ผู้ประพันธ์จึงเอาใจใส่ศึกษาคุณสมบัติของต้นไม้แต่ละต้น แล้วบรรจงร้อยกรองอย่างตั้งใจสนองศรัทธารองศาสตราจารย์ ดร.กนกวรรณ วรรธนะศักดิ์ ที่สู้อุตส่าห์เลือกสรรมาอย่างเห็นคุณค่านั้น  โดยปรารถนาให้ผู้อ่านหรือผู้พบเห็นไม้แต่ละต้นที่ติดป้ายประกาศไว้ได้ประจักษ์จนเกิดความรัก พร้อมที่จะรักษาสืบทอดต้นไม้เหล่านั้นไว้สืบไป: ↵ภูมิใจและปลื้มใจที่ให้กำเนิด “พรรณพฤกษวรคุณ” ขึ้นแล้วในบรรณโลก หวังให้เจริญเติบโตอยู่เคียงคู่กับ  “วังรี รีสอร์ท” อย่างไม่รู้เสื่อมสูญ เพื่อส่งเสริม “โครงการสอนชาวบ้านเรื่องสมุนไพรใกล้ตัว”  ได้สำเร็จดังเจ้าของรีสอร์ทตั้งใจไว้  อีกประการหนึ่งเพื่อช่วยส่งเสริมและช่วยเชิดชูสมบัติทางศิลปวัฒนธรรมของชาติด้านภาษาและวรรณศิลป์ที่แสดงถึงเอกลักษณ์พิเศษเฉพาะของไทยให้เจริญมั่งคงสืบไปด้วย
↵พ.ศ. ๒๕๕๙  หนังสือการอ่านทำนองร้อยกรองไทย มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงอุปถัมภ์ดูแลงานศิลปวัฒนธรรมของชาติทุกสาขามาอย่างต่อเนื่องยาวนาน จึงเห็นเป็นโอกาสอันสมควรที่จักได้ร่วมเฉลิมพระเกียรติในมหามงคลโอกาสทรงเจริญพระชนมายุครบ ๖๐ พรรษา วันที่ ๒ เมษายน ๒๕๕๘ โดยจัดพิมพ์หนังสือ “การอ่านทำนองร้อยกรองไทย” ของรองศาสตราจารย์นันทา ขุนภักดี ด้วยเล็งเห็นว่า หนังสือ “การอ่านทำนองร้อยกรองไทย” และ “แผ่นบันทึกข้อมูลของการอ่านทำนองร้อยกรองไทยแบบต่าง ๆ” จะเป็นประโยชน์ต่อนักเรียน นิสิต นักศึกษาและผู้สนใจสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางการฝึกอ่านทำนองร้อยกรองไทยแบบต่าง ๆ ได้ด้วยตนเอง ทั้งยังเป็นการสนองพระราชปณิธานในการสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมไทยให้ยั่งยืนสืบไปด้วย: ↵อำนวยประโยชน์ต่อกระบวนการเรียนการสอน  ทำให้ผู้สอนมีความเชื่อมั่นในตนเองเพราะผู้เรียนศรัทธา  กระตุ้นความสนใจด้านการอ่านทำนองต่าง ๆ แก่ผู้เรียน ช่วยผู้เรียนให้เข้าใจและจำบทกวีนิพนธ์ได้เร็วขึ้น  มากขึ้น และชวนให้สนใจอยากอ่านบทอื่น ๆ ต่อไปอีก ช่วยในการถ่ายทอดวรรณคดี  ช่วยเผยแพร่วรรณคดีให้กว้างขวางขึ้น ช่วยเร้าความสนใจด้านการเรียนวรรณคดีให้มีมากขึ้นในทุกระดับการศึกษา  ช่วยเสริมการแต่งคำประพันธ์ร้อยกรองให้ไพเราะขึ้น  อีกทั้งยังอาจช่วยให้มีโอกาสได้รับชัยชนะเมื่อเข้าแข่งขันประกวดอ่านทำนองเสนาะ  อำนวยประโยชน์ต่อบุคคลทั่วไป ทำให้ได้รับรสไพเราะของทำนองต่าง  ช่วยเปลื้องทุกข์ แก้เหงา สร้างความสนใจในการแต่งคำประพันธ์ร้อยกรอง  ช่วยกล่อมเกลาจิตใจให้อ่อนโยน ช่วยโน้มน้าวจิตใจทั้งผู้อ่านและผู้ฟังให้ผูกพันกับวรรณคดีไทย  ส่งเสริมความเข้าใจและความซาบซึ้งในวรรณคดี  อันนับเป็นการสร้างสรรค์ความเจริญทางปัญญาและทางจิตใจ  ช่วยให้มีความรู้เกี่ยวกับวิชาภาษาไทยและวิชาการด้านต่าง ๆ ช่วยสร้างสิ่งใหม่ ๆ  ในการแสดงละครของไทย ใช้อ่านบทประพันธ์เพื่อถวายชัยมงคลเนื่องในมหามงคลสมัย  หรือในงานมงคลต่าง ๆ ใช้สวดหน้าศพแทนการสวดพระอภิธรรม ที่สำคัญคือทำให้มีทัศนคติที่ดีต่อการอ่านทำนองต่าง ๆ  อันจะนำไปสู่การช่วยส่งเสริม  และช่วยเชิดชูสมบัติทางศิลปวัฒนธรรมของชาติด้านภาษาและวรรณศิลป์ให้เจริญมั่นคงสืบไป อำนวยความเป็นศิลปะที่เป็นเอกลักษณ์พิเศษเฉพาะของชาติไทย  ดังปรากฏว่าทำนองอ่านร้อยกรองของไทยมีมากกว่าชาติอื่น ๆ  ซึ่งผู้เขียนประจักษ์อย่างแท้จริงเมื่อมีโอกาสไปร่วมการประชุมสภากวีโลกทั้งที่ประเทศสหรัฐอเมริกา  ประเทศอังกฤษ และประเทศฟิลิปปินส์ ได้ฟังการอ่านบทกวีของกวีทั่วโลกมาแล้ว  สามารถยืนยันได้อย่างปราศจากอคติว่า การอ่านบทกวีไทยมีทำนองหลากหลายมากกว่านัก  อีกทั้งชาวต่างชาติก็ชื่นชมการอ่านทำนองร้อยกรองของไทย  ลักษณะเช่นนี้ไทยมีข้อได้เปรียบด้วยเหตุผลที่ว่า  เพราะภาษาไทยเป็นภาษาดนตรีอยู่แล้ว อีกทั้งคนไทยโดยสายเลือดก็ได้ชื่อว่าเป็นชาตินักกลอน  ชอบพูดคำคล้องจอง เล่นคำ และเล่นเสียงอย่างมีจังหวะและมีสัมผัสอยู่เสมอ  เมื่อใส่ทำนองที่เหมาะสมเข้าไปจึงฟังได้จับใจไม่รู้จาง ช่วยให้จำคำกวีได้นาน  แล้วถ่ายทอดสืบสานต่อกันมาอย่างไม่มีที่สิ้นสุด
↵พ.ศ. ๒๕๖๐  หนังสือกาพย์ห่อโคลงสมบัติของผู้ดี ผู้ประพันธ์ได้รับคำสั่งกระทรวงศึกษาธิการ ที่ สกศ. ๙๖๘/๒๕๕๙ ลงวันที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๙ เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการจัดกิจกรรมเฉลิมฉลองวาระ  ๑๕๐ ปีชาตกาลเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล) บุคคลสำคัญของโลกด้านการศึกษา สังคมศาสตร์ และมนุษยศาสตร์ พุทธศักราช ๒๕๖๐ โดยให้เป็นกรรมการฝ่ายวิชาการ  มีหน้าที่ประการหนึ่งคือประกาศเกียรติคุณเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี  ผู้ประพันธ์จึงมีเหตุจูงใจให้รำลึกถึงคุณูปการที่ท่านบำเพ็ญเป็นหิตานุหิตประโยชน์ต่อวงการการศึกษาของชาติ ได้สนองพระราชภาระในการจัดการศึกษาสมัยใหม่ในสยาม  ด้วยการกระจายการศึกษาสู่หัวเมืองต่าง ๆ ทั่วทั้งพระราชอาณาจักร ให้ทวยราษฎร์ได้มีการศึกษาถ้วนหน้าเสมอกัน พร้อมทั้งจัดให้มีหลักสูตรและแผนการศึกษาเป็นครั้งแรก  นอกจากนี้ท่านยังนิพนธ์หนังสือที่ใช้เป็นแบบเรียนจรรยา “สมบัติของผู้ดี” เพื่อปลูกฝังความมีระเบียบวินัยของคนในชาติ ดังนั้นผู้ประพันธ์จึงมีแนวคิดสร้างสรรค์ผลงานวรรณศิลป์สนองกระทรวงศึกษาธิการ  โดยตั้งใจร้อยกรอง “กาพย์ห่อโคลงสมบัติของผู้ดี” มาเผยแพร่ให้สังคมไทยได้รู้จัก  เพื่อแสดงตัวอย่างงานนิพนธ์ของท่านว่า สุขุมล้ำลึกและอมตะทันสมัยปานใด ตามด้วยบทความอีก ๓ เรื่องประกอบด้วย “พระราชทานพระเมตตาเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี, วิเทโศบายแห่งเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดีที่โลกยกย่อง, เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดีบุคคลสำคัญของโลกด้านการศึกษา” โดยเฉพาะบทความเรื่องที่ ๒ กระทรวงศึกษาธิการได้นำไปพิมพ์ในหนังสือสูจิบัตรพิธีประกาศเกียรติคุณเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล) บุคคลสำคัญของโลกด้านการศึกษา สังคมศาสตร์ และมนุษยศาสตร์ ขององค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์  และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ ณ หอประชุมจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เขตปทุมวัน  กรุงเทพมหานคร วันอาทิตย์ที่ ๑๑ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๕๖๐ ด้วย: ↵มีคุณค่าที่ได้รับโอกาสสำคัญจากกระทรวงศึกษาธิการให้ได้แสดงความกตัญญูกตเวทีสนองคุณต่อเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี  เฉลิมฉลอง ๑๕๐ ปีชาตกาล ได้สืบต่ออายุวรรณกรรม “สมบัติของผู้ดี”  ให้เจริญมั่นคงสืบไป  รวมทั้งช่วยเผยแพร่เนื้อหาให้เยาวชนไทยและบุคคลทั่วไปได้ศึกษา  “จรรยาสมบัติของผู้ดี” ที่มีประโยชน์ทรงคุณค่าทันสมัย  สามารถนำไปใช้ดำเนินชีวิตในสังคมได้อย่างถูกต้องเหมาะสมยิ่งขึ้นโดยทั่วกัน  อีกทั้งยังมีส่วนช่วยกันรักษา ส่งเสริม และเชิดชูสมบัติของชาติด้านภาษาวรรณศิลป์เอกลักษณ์พิเศษของชาติไทยให้ปรากฏตราบนิจกาล
↵พ.ศ. ๒๕๖๒  หนังสือศิลปากรน้อมศิรหทัยถวายราชสดุดีมหาจักรีบรมราชวงศ์  เป็นหนังสือรวบรวมผลงานที่ผู้ประพันธ์ได้รับมอบหมายจากมหาวิทยาลัยศิลปากรให้ร้อยกรองเป็นประจำ  เพื่อถวายราชสดุดีน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณอันประเสริฐ เฉลิมพระเกียรติคุณพระบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้าและพระบรมวงศ์พระองค์สำคัญในมหาจักรีบรมราชวงศ์  เพื่อนำลงพิมพ์เผยแพร่ใน “ข่าวมหาวิทยาลัยศิลปากร” หน้า ๑  ฉบับแรกประจำเดือนสิงหาคม ๒๕๒๗ วันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระบรมราชินีนาถ ตามมาด้วยวันปิยมหาราช วันมหาธีรราชเจ้า วันเฉลิมพระชนมพรรษารัชกาลที่ ๙ วันจักรี และวันอนุรักษ์มรดกไทย ต่อเนื่องสืบมาจนกระทั่งพุทธศักราช ๒๕๔๙ มหาวิทยาลัยจึงเปลี่ยนให้นำไปเผยแพร่ในเว็บไซต์มหาวิทยาลัยศิลปากร  www.su.ac.th จนถึงปัจจุบัน: ↵เป็นหนังสือที่ทรงคุณค่าด้วยเหตุผลที่ว่า  มหาวิทยาลัยศิลปากรจัดพิมพ์รวมเล่มขึ้นเป็นหนังสือที่ระลึกเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว  รัชกาลที่ ๑๐ เนื่องในโอกาสพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๕๖๒  ด้วยเชื่อมั่นว่าจะช่วยสร้างจิตสำนึก และค่านิยมให้ผู้อ่านมีความเคารพ เทิดทูน  และปกป้องสถาบันพระมหากษัตริย์ไทยให้อยู่คู่กับประเทศไทยตลอดไป  อีกทั้งยังแสดงถึงความจงรักภักดีต่อชาติและศาสนา ช่วยส่งเสริมและเชิดชูสมบัติของชาติด้านภาษาและวรรณศิลป์  มีผลเป็นรูปธรรมในการสืบทอดและส่งต่อวัฒนธรรมวรรณศิลป์ให้แก่เยาวชนรุ่นใหม่  อันก่อให้เกิดความมั่นใจได้ว่า มรดกของชาติแขนงนี้จะมีผู้สืบสานและดำรงอยู่ได้  ซึ่งถือว่าได้ทำหน้าที่สำคัญประการหนึ่งของมหาวิทยาลัยด้านการทะนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมของชาติสืบไป
↵พ.ศ. ๒๕๖๓  หนังสือกาพย์สมเด็จพระมหารัชมงคลมุนี เมื่อวันที่ ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๖๒ พระพรหมมังคลาจารย์ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เลื่อนเป็นสมเด็จพระราชาคณะชั้นสุพรรณบัฏจากพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๑๐ ในราชทินนามที่ “สมเด็จพระมหารัชมงคลมุนี”  ประมาณปลายเดือนสิงหาคม ๒๕๖๒ ดร.วาสนา เลิศศิลป์ เลขานุการโครงการเพชรยอดมงกุฎได้ส่งบทร้อยกรอง “พระภูมินทร์ภูมิพลกุศลทรง” พร้อมทั้งแจ้งความประสงค์ขอให้ผู้ประพันธ์ร้อยกรองประวัติสมเด็จพระมหารัชมงคลมุนีเพิ่มเติมให้สมบูรณ์เป็นปัจจุบันต่อจากฉบับที่ส่งมาให้ของอุบาสกประชิต ไผ่ตง ซึ่งได้ร้อยกรองถวายไว้ด้วยกลอนสุภาพเริ่มจากวัยเด็กจนได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองชั้นหิรัญบัฏ ในราชทินนามที่ “พระพรหมมังคลาจารย์” ค้างไว้เพียงนั้น เนื่องจากท่านถึงแก่กรรมลง ผู้ประพันธ์จึงดำเนินการตามความประสงค์ของ ดร.วาสนา เลิศศิลป์ จนแล้วเสร็จ ตั้งชื่อใหม่ว่า “ภูมิพลมหาราชและพระวชิรเกล้าพระราชทาน” และได้นำไปถวายพระเดชพระคุณท่านเจ้าพระคุณโอกาสได้รับเชิญเป็นกรรมการตัดสินการแข่งขันภาษาไทยเพชรยอดมงกุฎ ครั้งที่ ๑๖ ที่ได้รับเชิญเป็นกรรมการตัดสินครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๕๔๙ เรื่อยมาตราบปัจจุบัน รวม ๑๔ ปี ณ ห้องประชุมชั้น ๓ อาคารอเนกประสงค์ โรงเรียนสันติราษฎร์วิทยาลัย ในวันที่ ๗ ถึง ๘ กันยายน ๒๕๖๒ โดยอนุญาตให้ผู้ประพันธ์นำไปอ่านเป็นทำนองเสนาะต่อหน้าที่ประชุมทั้งสองวัน จนกระทั่งวันที่ ๒๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓ นับเป็นโอกาสที่สำคัญอย่างยิ่งอีกวาระหนึ่งซึ่งตรงกับวันคล้ายวันเกิดของสมเด็จพระมหารัชมงคลมุนี ในโอกาสสำคัญเป็นล้นพ้นเช่นนี้ ผู้ประพันธ์จึงตั้งจิตน้อมพร้อมมุทิตาโดยดำริร้อยกรอง “กาพย์สมเด็จพระมหารัชมงคลมุนี (ธงชัย ธมฺมธโช น.ธ.เอก ป.ธ. ๖)” ขึ้น อันมีเนื้อหาประกอบด้วยประวัติส่วนตัว สถานะเดิม การบรรพชาและอุปสมบท การศึกษาทางโลกและทางธรรม เกียรติคุณที่ได้รับยกย่องด้านสมณศักดิ์และด้านการศึกษา การมีคุณูปการด้านต่าง ๆ ได้แก่ ด้านพระศาสนา ด้านการศึกษา และด้านสังคม รวมทั้งคติธรรมพระพุทธวจนะที่ยึดถือ        เพื่อน้อมถวายเป็นที่ระลึกด้วยสำนึกกตัญญูกตเวทีที่พระเดชพระคุณท่านเจ้าพระคุณเมตตาเชิญผู้ประพันธ์เข้าร่วมกิจกรรม “นวัตกรรมการศึกษา” การแข่งขันภาษาไทยของโครงการเพชรยอดมงกุฎโดยมอบหมายให้เป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิคัดเลือกรอบเจียระไนเพชรกับรอบเพชรยอดมงกุฎ ตัดสินความสามารถด้านการอ่านร้อยแก้วและการอ่านร้อยกรองเป็นทำนองเสนาะตลอดมาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๔๙ รวม ๑๔ ปี ดังกล่าวแล้ว: ↵ทำให้ทราบถึงคุณูปการที่พระเดชพระคุณท่านเจ้าพระคุณสมเด็จพระมหารัชมงคลมุนี ประธานมูลนิธิร่มฉัตร ประธานสถาบันขงจื่อเส้นทางสายไหมทางทะเล และประธานอุปถัมภ์โครงการเพชรยอดมงกุฎ  บำเพ็ญเป็นหิตานุหิตประโยชน์ต่อวงการศึกษาของชาติสนองเจตนารมณ์ของกระทรวงศึกษาธิการ โดยเป้าประสงค์สำคัญของโครงการเพชรยอดมงกุฎ คือการส่งเสริมความเป็นเลิศทางวิชาการโดยเปิดเวทีการแข่งขันให้นักเรียน และนักศึกษาทุกสังกัดทั่วประเทศได้แสดงความรู้ความสามารถทางวิชาการหลายสาขา เป็นการแข่งขันเพื่อพัฒนาไม่มุ่งแพ้ชนะ แต่กระตุ้นให้เยาวชนเกิดการเรียนรู้และพัฒนาตนเองในด้านวิชาการ ซึ่งถือได้ว่า เป็นผู้ธำรงพระธรรมคำทรงสอนของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไว้คือ “การให้ปัญญาแก่เยาวชน”