วัดเนกขัมมาราม (จังหวัดราชบุรี)
ประวัติเจ้าอาวาสรูปที่ 1

พระธรรมธรถนอม อตฺตนาโถ (อุส่าห์ฤทธิ์) เจ้าอาวาสวัดเนกขัมมาราม พ.ศ.๒๔๙๑ ถึง ๔ กันยายน พ.ศ.๒๕๒๒ หลวงพ่อพระธรรมธรถนอม  อตฺตนาโถ (อุส่าห์ฤทธิ์) เกิดเมื่อวันที่ ๙ เมษายน พ.ศ. ๒๔๕๙ ตรงกับขึ้น ๗ ค่ำ เดือน ๕ ปีมะโรง  ณ หมู่ที่ ๒ ตำบลดำเนินสะดวก อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี บิดาชื่อ  คุณพ่อมด   มารดาชื่อ  คุณแม่จัด นามสกุล อุส่าห์ฤทธิ์   ท่านมีพี่น้องร่วมสายโลหิตเดียวกันทั้งหมด ๖ คน  ๑. พระธรรมธรถนอม  อตฺตนาโถ  (อุส่าห์ฤทธิ์)  ๒. นายนุ่น  อุส่าห์ฤทธิ์  ๓. นายแนบ  อุส่าห์ฤทธิ์  ๔. นายจำเนียน  อุส่าห์ฤทธิ์   ๕. นายจำนวน  อุส่าห์ฤทธิ์  ๖. นายละเอียด  อุส่าห์ฤทธิ์  เมื่อเยาว์วัยท่านบรรพชาเป็นสามเณร อยู่ที่วัดปรกเจริญ ตำบลตาหลวง อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี โดยมีพระอธิการเจือ เป็นเจ้าอาวาส และพระครูธรรมวิรัต เจ้าอาวาสวัดโชติทายการาม เจ้าคณะอำเภอดำเนินสะดวก เป็นพระอุปัชฌายะ บรรพชาเมื่อวันที่ ๑๕ กรกฎาคม พ.ศ.๒๔๗๘ สมัยท่านเป็นสามเณร ท่านศึกษาธรรมวินัยจนสอบได้ นักธรรมชั้นโท พออายุครบ ๒๐ ปี โยมพ่อ โยมแม่ ก็ให้อุปสมบทเป็นภิกษุ (ญัตติเป็นพระภิกษุเลย โดยมิได้สึกจากสามเณร) โดยพระครูธรรมวิรัต เป็นพระอุปัชฌายะ เมื่อวันที่ ๒๑ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๗๙ ตรงกับวันพฤหัสบดี ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๗ ปีชวด อุปสมบทแล้วท่านก็ยังจำพรรษาอยู่ที่วัดปรกคงเดิม แต่งานของท่านเพิ่มขึ้นตามกาลสมัย ท่านต้องสอนภิกษุอยู่ถึง ๒ วัดคือเวลาเช้าไปสอนนักธรรมที่วัดสอนประดิษฐ์วราราม บ่ายสอนที่วัดปรกเจริญ (การสอนมีเฉพาะในพรรษา) นอกจากสอนพระเณรแล้วท่านยังเป็นครูสอนช่วยสอนที่ ร.ร.ของวัด (โรงเรียนประชาบาล) เพราะท่านสนใจต่อการศึกษามาก ต่อมาท่านได้รับคำสั่งจากพระครูธรรมวิรัต เจ้าคณะอำเภอดำเนินสะดวก เจ้าอาวาสวัดโชติทายการาม พระอุปัชฌายะของท่านเมื่อปี พ.ศ.๒๕๙๑ ให้มาดำรงตำแหน่งผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดเนกขัมมาราม (ตอนสร้างวัดใหม่ๆไม่มีเจ้าอาวาส มีแต่พระหลวงตามาอยู่รักษาวัดเฉยๆ เพราะยังไม่มีรูปใดที่เหมาะสม ต่อมาท่านได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาส เมื่อปี พ.ศ.๒๕๐๐ ในพรรษานั้น มีพระภิกษุ ๒๗ รูป สามเณร ๔ รูป เมื่อดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสแล้วมิได้อยู่เฉยทำการก่อสร้างกุฏิสงฆ์ เพิ่มเติมอยู่ขึ้นเรื่อยๆเพราะพระเณรเพิ่มอยู่เสมอ เป็นเพราะท่านมีเมตตามีคุณธรรมสูงหลวงพ่อเคยพูดอยู่เสมอว่าที่ยังไม่มาขอให้มา ที่มาแล้วขอให้อยู่เป็นสุข เมื่อมีพระเณรมากโยมก็มากเป็นธรรมดา ต่อมาท่านก็ย้ายกุฏิที่จากที่เดิม (อยู่ตะวันตกตรงบ้านพักครู) มาสร้างที่ใหม่ (ปัจจุบัน) ท่านไม่หยุดอยู่เท่านั้นเมื่อมีที่อยู่ของพระเณรมีมากพอสมควรแล้วท่านก็หันมาสร้าง ร.ร.ประชาบาล ชื่อ โรงเรียนวัดเนกขัมมาราม (ถนอมราษฏร์อุทิศ) เดิมใช้โรงครัวทำเป็นอาคารเรียน จากโรงเรียนก็สร้างศาลาการเปรียญ และเริ่มก่อสร้างพระอุโบสถ ยังไม่แล้ว อาการของโรคต่างๆก็เริ่มสำแดงออกมาให้เห็น ตาเสียฝ้าฟาง เป็นอันดับแรกต่อจากนั้น เบาหวาน ไต และอีกหลายอย่างก็ตามมาเป็นขบวน ผลที่สุด วันแห่งความโศกเศร้า ของคณะศิษยานุศิษย์ญาติโยมทั้งหลายก็มาถึง คือหลวงพ่อพระธรรมธรถนอม อตฺตนาโถ ถึงแก่มรณภาพด้วยอาการสงบ ช่วงบ่ายของวันที่ ๔ กันยายน พ.ศ.๒๕๒๒ เวลา ๑๔.๖๔ นาที ที่ โรงพยาบาลดำเนินสะดวก สิริอายุได้ ๖๓ ปี  ในสมัยที่หลวงพ่อพระธรรมธรถนอม อตฺตนาโถ เป็นเจ้าอาวาสตั้งแต่ปี ๒๔๙๑ ถึงปี ๒๕๒๒ นั้น ท่านได้พัฒนาสร้างถาวรวัตถุด้านศาสนาและด้านการศึกษาต่างๆดังต่อไปนี้  สร้างกุฏิสงฆ์ขึ้น ๔ หลังๆละ ๔ ห้อง เป็นเรือนไม้เนื้อแข็งชั้นเดียว  สร้างอุโบสถทำด้วยไม้เนื้อแข็ง ขนาดกว้าง ๗ เมตร ยาว ๑๖ เมตร  สร้างโรงเรียนประชาบาล “โรงเรียนวัดเนกขัมมาราม (ถนอมราษฎร์อุทิศ)” อาคารเรียน ๑ หลัง  สร้างศาลาการเปรียญ ๑ หลัง กว้าง ๒๐ เมตร ยาว ๔๐ เมตร  สร้างหอฉัน-หอสวดมนต์ ๑ หลัง เป็นเรือนไม้เนื้อแข็งชั้นเดียว กว้าง ๗ เมตร ยาว ๑๘ เมตร  สร้างหอระฆัง ๑ หลัง  ได้วางศิลาฤกษ์อุโบสถหลังใหม่ ลักษณะแบบทรงไทยรัตนโกสินทร์ มีช่อฟ้าใบระกา ขนาดกว้าง ๒๐ เมตร ยาว ๔๐ เมตร ได้ดำเนินการก่อสร้างมาเรื่อยๆจนมุงหลังคา แต่ลวดลายการฉาบปูนยังไม่แล้วเสร็จ ท่านได้มรณภาพเสียก่อน  * คัดจากหนังสือ อนุสรณ์ งานประชุมเพลิงศพ พระธรรมธรถนอม อตฺตนาโถ  ๘ มี.ค. ๒๕๒๔