stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เกาะอีสเตอร์
บรรณานุกรม

Diamond, Jared (2005). Collapse. How Societies Choose to Fail or Succeed. New York: Viking. ISBN 978-0143036555.
Fischer, Steven Roger (1995). "Preliminary Evidence for Cosmogonic Texts in Rapanui's Rongorongo Inscriptions". Journal of the Polynesian Society (104): 303–21.
Fischer, Steven Roger (1997). Glyph-breaker: A Decipherer's Story. New York: Copernicus/Springer-Verlag.
Fischer, Steven Roger (1997). RongoRongo, the Easter Island Script: History, Traditions, Texts. Oxford and New York: Oxford University Press. ISBN 978-0198237105.
Heyerdahl, Thor (1961).  Thor Heyerdahl; Edwin N. Ferdon Jr. (บ.ก.). The Concept of Rongorongo Among the Historic Population of Easter Island. Stockholm: Forum.
Heyerdahl, Thor (1958). Aku-Aku; The 1958 Expedition to Easter Island. Chicago, Rand McNally.
McLaughlin, Shawn (2007). The Complete Guide to Easter Island. Los Osos: Easter Island Foundation.
Metraux, Alfred (1940). "Ethnology of Easter Island". Bernice P. Bishop Museum Bulletin (160).
Pinart, Alphonse (1877). "Voyage à l'Ile de Pâques (Océan Pacifique)". Le Tour du Monde; Nouveau Journal des Voyags. 36: 225.
Routledge, Katherine (1919). The Mystery of Easter Island. The story of an expedition. London. ISBN 978-0404142315.
Steadman, David (2006). Extinction and Biogeography in Tropical Pacific Birds. University of Chicago Press. ISBN 978-0226771427.
อ่านเพิ่ม

Altman, Ann M. (2004). Early Visitors to Easter Island 1864–1877 (translations of the accounts of Eugène Eyraud, Hippolyte Roussel, Pierre Loti and Alphonse Pinart; with an Introduction by Georgia Lee). Los Osos: Easter Island Foundation.
Englert, Sebastian F. (1970). Island at the Center of the World. New York: Charles Scribner's Sons.
Erickson, Jon D.; Gowdy, John M. (2000). "Resource Use, Institutions, and Sustainability: A Tale of Two Pacific Island Cultures". Land Economics. 76 (3): 345–54. doi:10.2307/3147033. JSTOR 3147033.
Kjellgren, Eric (2001). Splendid isolation: art of Easter Island. New York: The Metropolitan Museum of Art. ISBN 978-1588390110.
Lee, Georgia (1992). The Rock Art of Easter Island. Symbols of Power, Prayers to the Gods. Los Angeles: The Institute of Archaeology Publications. ISBN 978-0917956744.
Pendleton, Steve; Maddock, David (2014). Collecting Easter Island – Stamps and Postal History. London: Pacific Islands Study Circle. ISBN 978-1899833221.
Shepardson, Britton (2013). Moai: a New Look at Old Faces. Santiago: Rapa Nui Press. ISBN 978-9569337000.
Thomson, William J. (1891). "Te Pito te Henua, or Easter Island. Report of the United States National Museum for the Year Ending June 30, 1889". Annual Reports of the Smithsonian Institution for 1889: 447–552.in Internet Archive
van Tilburg, Jo Anne (1994). Easter Island: Archaeology, Ecology and Culture. Washington, D.C.: Smithsonian Institution Press. ISBN 978-0714125046.
Vergano, Dan (15 November 2009). "Were rats behind Easter Island mystery?". USA Today.
แหล่งข้อมูลอื่น

เกาะอีสเตอร์ ที่เว็บไซต์ Curlie
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  เช็กเกีย 
ภูมิศาสตร์:  โครงการภูเขาไฟโลก 
อื่น ๆ:  NARA  IdRef 
ภาพถ่ายดาวเทียมของเกาะอีสเตอร์
เกาะอีสเตอร์
คองคอร์ด

| คองคอร์ด |
| --- | --- |

คองคอร์ดของบริติชแอร์เวย์ใน ค.ศ. 1986
หน้าที่: อากาศยานความเร็วเหนือเสียง
ประเทศผู้ผลิต: สหราชอาณาจักรและฝรั่งเศส
ผู้ผลิต:   บริติชแอร์คราฟท์คอปอเรชัน  (ต่อมาบริติชแอโรสเปซและบีเออีซิสเต็มส์)   ซูว์ดาวียาซียง (ต่อมาอาเอร็อสปาซียาลและแอร์บัส) 
เที่ยวบินแรก: 2 มีนาคม ค.ศ. 1969
เริ่มใช้: 21 มกราคม ค.ศ. 1976
ปลดระวาง: 24 ตุลาคม ค.ศ. 2003
ผู้ใช้หลัก: บริติชแอร์เวย์ แอร์ฟรานซ์ ดูผู้ให้บริการข้างล่าง
การผลิต: 1965–1979
จำนวนที่ถูกผลิต: 20 (รวมอากาศยานที่ไม่ได้ในเชิงพาณิชย์ 6 ลำ)
2 มีนาคม ค.ศ. 1969
คองคอร์ด (อังกฤษ: Concorde) เป็นเครื่องบินขนส่งชนิดมีความเร็วเหนือเสียง เป็นหนึ่งในสองแบบของเครื่องบินเร็วเหนือเสียงที่ใช้เป็นเครื่องบินโดยสาร และนำมาให้บริการในเชิงพาณิชย์ โดยใช้เวลาศึกษาวิจัยเป็นเวลา 7 ปี เครื่องคองคอร์ดต้นแบบเครื่องแรกบินครั้งแรกเมื่อวันที่ 2 มีนาคม ค.ศ. 1969 ทดสอบและพัฒนาอีก 4 ปี โดยคองคอร์ดเครื่องแรกออกจากสายการผลิตและเริ่มบินทดสอบเมื่อวันที่ 6 ธันวาคม ค.ศ. 1973 รวมตั้งแต่เริ่มโครงการจนนำมาผลิตใช้เวลากว่า 13 ปีเต็มใช้เงินในการพัฒนากว่า 1,000 ล้านปอนด์
เครื่องบินคองคอร์ดมีความเร็วปกติ 2,158กิโลเมตรต่อชั่วโมง และเพดานบินสูงสุด 60,000 ฟุต (18.288กิโลเมตร) มีปีกสามเหลี่ยม
การบินเชิงพาณิชย์ของคองคอร์ด ดำเนินการโดยบริติชแอร์เวย์ (British Airways) และแอร์ฟรานซ์ (Air France) เริ่มต้นเมื่อวันที่ 21 มกราคม ค.ศ. 1976 และสิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม ค.ศ. 2003 และมีเที่ยวบิน “เกษียณอายุ” เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน ค.ศ. 2003 เที่ยวบินลอนดอน-นิวยอร์ก และปารีส-นิวยอร์ก ใช้เวลาเดินทางเฉลี่ยประมาณ 3 ชม.
เครื่องบินคองคอร์ด มีข้อจำกัดในการออกแบบด้านพลศาสตร์ ซึ่งส่วนหัวของเครื่องบินจะต้องเชิดขึ้น ส่งผลให้ทัศนวิสัยของนักบินไม่ดี ผู้ออกแบบได้แก้ไขโดยเพิ่มกลไกปรับส่วนหัวของเครื่องบิน ให้กดลงมา เพื่อให้นักบินมองเห็นสนามบินขณะเครื่องบินขึ้น ลงจอด และขณะอยู่บนแทกซี่เวย์ ส่วนหัวของคองคอร์ดปรับทำมุมกดได้ 12.5°
เครื่องบินคองคอร์ด มีทั้งสิ้น 20 ลำ เป็นเครื่องที่ใช้ในการพัฒนา 6 ลำ ใช้งานเชิงพาณิชย์ 14 ลำ ตก 1 ลำ
การเกิดอุบัติเหตุ

คองคอร์ดมีสถิติเกิดอุบัติเหตุตกเพียงครั้งเดียว คือ เที่ยวบิน 4590 ของแอร์ฟรานซ์ เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2543 หลังทะยานขึ้นจากท่าอากาศยานใกล้กรุงปารีส มีผู้เสียชีวิต 113 คน
ผลการสอบสวนสรุปว่าสาเหตุการตก เนื่องจากมีชิ้นส่วนโลหะที่หลุดออกมาจากเครื่องบินดีซี-10 ของคอนติเนนตัลแอร์ไลน์ ซึ่งบินขึ้นก่อนหน้านั้น 4 นาที กระแทกกับยางล้อด้านซ้ายของเครื่องเที่ยวบิน 4590 ขณะกำลังเร่งเครื่องเพื่อบินขึ้น ยางล้อเกิดระเบิดและมีชิ้นส่วนของยางกระเด็นไปกระแทกถังน้ำมัน และสายไฟ และเกิดไฟลุกไหม้ขึ้น ในขณะนั้นเจ้าหน้าที่หอบังคับการบินได้แจ้งนักบิน นักบินได้ตัดการทำงานของเครื่องยนต์ และพยายามยกเลิกการบินขึ้น แต่เครื่องบินเสียการทรงตัวและกระแทกพื้น เกิดการระเบิด ผู้โดยสาร 100 คน เจ้าหน้าที่บนเครื่อง 9 คน และเจ้าหน้าที่ภาคพื้นดิน 4 คน เสียชีวิต
มีการระงับการบินของคองคอร์ดทุกเที่ยวบินเพื่อสอบสวนหาสาเหตุและแก้ไข คองคอร์ดเที่ยวบินแรกหลังอุบัติเหตุ ทำการบินทดสอบเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2544 และทำการบินพร้อมผู้โดยสารเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2544 วันเดียวกับการเกิดวินาศกรรม 11 กันยายน พ.ศ. 2544
ความตกต่ำของอุตสาหกรรมการบินหลังเหตุการณ์ 9/11 ทำให้แอร์ฟรานซ์และบริติชแอร์เวย์ ตัดสินใจประกาศยกเลิกการใช้งานเครื่องบินคองคอร์ดทั้งหมด ในปี พ.ศ. 2546 เนื่องจากมีผู้ใช้บริการน้อยและมีต้นทุนสูง
อากาศยานที่จัดแสดง

จากอากาศยานที่สร้างขึ้น 20 ลำ มี 18 ลำที่ยังคงในสภาพที่ดี
| รหัสขึ้นทะเบียน | เจ้าของ | ที่ตั้ง |
| --- | --- | --- |
| G-AXDN | บริติชแอร์เวย์ | เคมบริดจ์ ประเทศอังกฤษ |
| G-BBDG | บริติชแอร์เวย์ | เซอร์รีย์ ประเทศอังกฤษ |
| G-BOAA | บริติชแอร์เวย์ | นอร์ธเบริก ประเทศสกอตแลนด์ |
| G-BOAB | บริติชแอร์เวย์ | ฮีทโธรว์ ประเทศอังกฤษ |
| G-BOAC | บริติชแอร์เวย์ | แมนเชสเตอร์ ประเทศอังกฤษ |
| G-BOAD | บริติชแอร์เวย์ | นิวยอร์ก สหรัฐ |
| G-BOAE | บริติชแอร์เวย์ | ชาร์น็อกส์ ประเทศบาร์เบโดส |
| G-BOAF | บริติชแอร์เวย์ | ฟิลตัน ประเทศอังกฤษ |
| G-BOAG | บริติชแอร์เวย์ | ซีแอตเทิล สหรัฐ |
| G-BSST | บริติชแอร์คราฟท์คอปอเรชัน | โยวิลตัน ประเทศอังกฤษ |
| F-BTSD | แอร์ฟรานซ์ | เลอ บูร์เกต์ ประเทศฝรั่งเศส |
| F-BVFA | แอร์ฟรานซ์ | ดัลเลส, รัฐเวอร์จิเนีย, สหรัฐ |
| F-BVFB | แอร์ฟรานซ์ | Sinsheim ประเทศเยอรมนี |
| F-BVFC | แอร์ฟรานซ์ | บลาญัก ประเทศฝรั่งเศส |
| F-BVFF | แอร์ฟรานซ์ | รัวซี-อ็อง-ฟรองซ์ ประเทศฝรั่งเศส |
| F-WTSA | แอร์ฟรานซ์ | Athis-Mons ประเทศฝรั่งเศส |
| F-WTSB | แอร์ฟรานซ์ | บลาญัก ประเทศฝรั่งเศส |
รายละเอียด

ข้อมูลจาก The Wall Street Journal, The Concorde Story, The International Directory of Civil Aircraft,
Aérospatiale/BAC Concorde 1969 onwards (ทุกโมเดล)
ลักษณะทั่วไป
ลูกเรือ: 3 (นักบิน 2 คนกับวิศวกรการบิน 1 คน)
ความจุ: 92–120 คน 
(128 ในรูปแบบหนาแน่นมาก)
ความยาว: 202 ft 4 in (61.66 m)
ระยะระหว่างปลายปีกสองข้าง: 84 ft 0 in (25.6 m)
ความสูง: 40 ft 0 in (12.2 m)
พื้นที่ปีก: 3,856.2 sq ft (358.25 m2)
น้ำหนักเปล่า: 173,504 lb (78,700 kg)
น้ำหนักรวม: 245,000 lb (111,130 kg)
น้ำหนักบินขึ้นสูงสุด: 408,010 lb (185,070 kg)
Fuel capacity: 210,940 ปอนด์ (95,680 กิโลกรัม)
ความยาวลำตัวข้างใน: 129 ฟุต 0 นิ้ว (39.32 เมตร)
ความกว้างของลำตัว: ข้างนอกสูงสุด 9 ฟุต 5 นิ้ว (2.87 เมตร), ข้างในสูงสุด 8 ฟุต 7 นิ้ว (2.62 เมตร)
ความสูงของลำตัว: ข้างนอกสูงสุด 10 ฟุต 10 นิ้ว (3.30 เมตร), ข้างในสูงสุด 6 ฟุต 5 นิ้ว (1.96 เมตร)
รับน้ำหนักสูงสุด: 412,000 ปอนด์ (187,000 กิโลกรัม)
Powerplant: 4 × Rolls-Royce/Snecma Olympus 593 Mk 610 เทอร์โบเจ็ทกับอุปกรณ์อุ่นอากาศ, 31,000 lbf (140 kN) thrust each dry, 38,050 lbf (169.3 kN) with afterburner
สมรรถนะ
ความเร็วสูงสุด: 1,354 mph (2,179 km/h, 1,177 kn)
ความเร็วสูงสุด: Mach 2.04 (จำกัดอุณหภูมิ)
ความเร็วที่เครื่องบินบินได้: 1,341 mph (2,158 km/h, 1,165 kn)
พิสัย: 4,488.0 mi (7,222.8 km, 3,900.0 nmi)
ความสูงที่เครื่องบินบินได้: 60,000 ft (18,300 m)
Rate of climb: 3,300–4,900 ft/min (17–25 m/s) ที่ระดับน้ำทะเล
Lift-to-drag: ความเร็วต่ำ– 3.94; ประชิด– 4.35; 250 kn, 10,000 ฟุต– 9.27; มัค 0.94– 11.47, มัค 2.04– 7.14
Fuel consumption: 47 lb/mi (13.2 kg/km)
Thrust/weight: 0.373
อุณหภูมิปลายจมูกสูงสุด: 127 องศาเซลเซียส (260 องศาฟาเรนไฮต์; 400 เคลวิน)
ความต้องการรันเวย์ (ความจุสูงสุด): 3,600 เมตร (11,800 ฟุต)
แหล่งข้อมูลอื่น

| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย  โปแลนด์ 
คองคอร์ดที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑืแอร์บัส ตูลูซ ประเทศฝรั่งเศส
ภาพวาดโครงร่างคองคอร์ด
ศิลปะและสถาปัตยกรรมคริสเตียนเริ่มแรก

ศิลปะและสถาปัตยกรรมคริสเตียนเริ่มแรก คือศิลปะที่สร้างโดยผู้นับถือคริสต์ศาสนาหรือโดยผู้ได้รับการอุปถัมภ์จากผู้นับถือคริสต์ศาสนาที่เริ่มตั้งแต่ราวปี ค.ศ. 100 จนถึงราวปี ค.ศ. 500 ก่อนหน้าปี ค.ศ. 100 ไม่มีหลักฐานทางศิลปะที่หลงเหลือให้เห็นที่จะเรียกได้ว่าเป็นศิลปะหรือสถาปัตยกรรมของผู้นับถือคริสต์ศาสนาได้อย่างแท้จริง หลังจากปี ค.ศ. 500 ศิลปะและสถาปัตยกรรมคริสเตียนก็เริ่มเปลี่ยนแปลงไปมีลักษณะของศิลปกรรมแบบไบแซนไทน์
ศิลปกรรม

ศิลปกรรมของชาวคริสเตียนในระยะแรกเริ่ม นับตั้งแต่ศาสนาได้วางรากฐานลงในจักรวรรดิเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 1 เรื่อยมาจนกระทั่งได้รับอิสรภาพและกรุงโรมแตก แบ่งออกเป็น 2 สมัยด้วยกัน คือ
สมัยแห่งการถูกประหัตประหาร ( Period of Persecution ) นับตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 1 เรื่อยมาจนถึง ค.ศ. 313 เป็นยุคที่ชาวคริสเตียนถูกปราบปรามและถือว่าเป็นพวกนอกกฎหมาย
สมัยที่ได้รับการรับรอง (Period of Recognition ) เริ่มตั้งแต่ปี ค.ศ. 325 เมื่อจักรพรรดิคอนสแตนตินยกฐานะศาสนาคริสต์ขึ้นจนคล้ายกับเป็นศาสนาของจักรวรรดิโรมันและสิ้นสุดลงเมื่อกรุงโรมตกอยู่ภายใต้การปกครองของชนชาวป่าเถื่อนในราวปี ค.ศ. 500 ซึ่งทำให้อำนาจของจักรวรรดิแตกสลาย
ศิลปกรรมสมัยถูกประหัตประหาร

สถาปัตยกรรม ในสมัยแห่งการถูกประหัตประหาร ชาวคริสเตียนถูกตามล่าจองล้างจองผลาญจนต้องหาที่ปลอดภัยสำหรับประกอบพิธีกรรมทางศาสนา พวกเขาขุดอุโมงค์ลงไปใต้พื้นดินซึ่งมีชื่อเรียกเฉพาะว่า คาตาโคมบ์ (Catacombs) เพื่อใช้เป็นที่ลี้ภัยประกอบพิธีกรรมและเป็นที่ฝังศพ โดยเลือกขุดจากบริเวณที่มีดินทูฟาอันแข็งแกร่ง การขุดอุโมงค์เริ่มกระทำกันตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 2 เรื่อยมา จนกระทั่งได้รับพระราชทางโองการอนุญาตให้ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาได้ตามใจชอบจึงเลิกกระทำ ในกรุงโรมมีอุโมงค์อยู่หลายแห่ง บางแห่งยาวนับเป็นไมล์ ๆ สร้างสลับคดเคี้ยวและซับซ้อนกันหลายชั้น ตามข้างกำแพงอุโมงค์จะเจาะเป็นช่องสำหรับบรรจุศพเรียงรายกันไป ช่องเหล่านี้เรียกว่า (Loculi) นอกจากนี้แต่ละอุโมงค์ยังมีห้องเล็ก ๆ  โดยเฉพาะเรียกว่า คูบิคูลา (Cibicula) เพื่อใช้เป็นที่ประกอบศาสนกิจ จากการสำรวจภายในคาตาโคมบ์ค้นพบศพจำนวนทั้งหมดเท่าที่รวบรวมได้มีมากกว่า 2 ล้านศพฝังไว้ในนั้น
ห้องคูบิคูลา หรือห้องประกอบศาสนกิจส่วนมากจะมีภาพจิตรกรรมวาดด้วยวิธีเฟรสโก้ประดับตกแต่งตามฝาผนังและบนเพดาน ฝีมือและรูปแบบยังคงเป็นแบบโรมันอยู่ ช่างชาวคริสเตียนได้นำมาดัดแปลงเสียใหม่ให้ตรงกับความเชื่อของตน มีการเน้นถึงความรู้สึกในเรื่องของวิญญาณและความศรัทธาในศาสนา มากกว่าจะมามัวเอาใจใส่แต่เรื่องของความงามเพียงอย่างเดียว เหมือนดังเช่นกรีก-โรมันชอบคำนึงถึง จากมูลเหตุดังกล่าว ทำให้ชาวคริสเตียนพุ่งความสนใจในการแสดงแบบสัญลักษณ์มากกว่าจะเป็นความงามที่มองเห็นด้วยตาได้ จากการที่ไม่พิถีพิถันในเรื่องฝีมือกับกรรมวิธีจึงทำให้ผลงานดูไม่มีสุนทรียภาพสูงและปราศจากฝีมือ
ศิลปกรรมสมัยได้รับการรับรอง

เมื่อจักรวรรดิคอนสแตนตินรับรองศาสนาคริสต์ให้เป็นศาสนาที่ถูกต้องตามกฎหมาย การเจาะขุดอุโมงค์คาตาโคมบ์จึงเลิกไป คริสต์ศาสนิกชนได้หันมาแสวงหาสถานที่ใหม่บนพื้นดิน ระยะแรกคงกะทันหันเกินไป ไม่มีเวลาและเงินทองจะสร้างของใหม่ได้จึงนำเอาอาคารของชาวโรมันมาใช้ อาทิ เช่น นำเอาบาสิลิกามาดัดแปลงเป็นโบสถ์ ครั้นเวลาล่วงเลยมาจึงมีการสร้างเพิ่มเติมขึ้น แต่ก็ยังไม่มีรูปแบบเด่นเป็นพิเศษ ยังคงนิยมลอกเลียนสิ่งก่อสร้างของโรมันอยู่ ทั้งนี้จะเห็นได้จากโบสถ์หลังเก่าของเซนต์ปีเตอร์ ยืมเอารูปแบบของบาสิลิกามาใช้ แต่ดัดแปลงเสียใหม่ให้มีแผนผังเป็นรูปตัว T นำเอา เอทริอุม (Atrium = ลานบ้านชาวโรมัน อยู่หน้าบ้าน เปิดโล่งไม่มีหลังคา) มาผสมกันกับบาสิลิกา กล่าวคือ มีบันไดขึ้นด้านหน้าสู่เฉลียงกว้างก่อนผ่านเข้าประตูใหญ่ เมื่อผ่านเข้าไปภายในจะเป็นลานขนาดใหญ่เปิดโล่งตามแบบเอทริอุมของโรมัน รอบลานนี้จะทำเป็นระเบียงทางเดินมุงหลังคาเรียบร้อย ตรงใจกลางลานมีน้ำพุสำหรับผู้มาประกอบพิธีกรรมล้างมือ ถัดจากบริเวณนี้จะเป็นตัวโบสถ์ซึ่งภายในทางด้านซ้ายและขวามือจัดเป็นที่นั่งฟังธรรม บริเวณดังกล่าวเรียกว่า ไอล (Aisle) จากประตูโบสถ์ถึงแท่นบูชามีช่องทางเดินกว้าง เรียกว่า เนฟ (Nave) ส่วนสุดห้องใช้เป็นที่ตั้งของแท่นบูชา ด้านข้างทั้งสองของแท่นบูชาขยายกว้างออกไปเป็นห้องยาวขวาง เรียกว่า ทรานเซพท์ (Trancept) คล้ายกับหางของตัว T
โครงสร้างหลังเก่าเซนต์ปีเตอร์ไม่ได้ใช้โวลท์ แต่หันไปใช้หลังคาจั่วแทน เพราะว่าการสร้างหลังคาด้วยระบบโวลท์และใช้คอนกรีตค่อยข้างแพง แต่เมื่อพิจารณาดูรูปทรงทั้งหมดยังคงมีเค้ารูปแบบคล้ายกับบาสิลิกาของโรมันอยู่ วิธีการวางแผนผังเช่นนี้เป็นที่นิยมในการสร้างโบสถ์ทั่ว ๆ ไปในระยะแรก
ครั้นเมื่อคริสต์ศาสนาได้รับการรับรอง จักรวรรดิโรมันเริ่มอ่อนแอลงตามลำดับ ประจวบกับพวกป่าเถื่อนได้ถือโอกาสยกเข้าโจมตีปล้นสะดมกรุงโรมอยู่เป็นเนืองนิจ จักรพรรดิโฮโนริอุสจึงได้ย้ายเมืองหลวงจากโรมไปอยู่ที่เมืองราเวนนา (Ravenna) ในปี ค.ศ. 402 ที่ตั้งของราเวนนามีภูมิประเทศคับขัน สามารถป้องกันศัตรูได้ดี อีกทั้งยังอยู่ใกล้กับเมืองท่าคลาสเส (Classe) ซึ่งสามารถติดต่อขอความช่วยเหลือจากจักรวรรดิบิแซนทีนหรือโรมันตะวันออกได้อย่างสะดวกสบาย ถึงอย่างไรก็ตาม ใน ค.ศ. 476 ราเวนนา เมืองหลวงสุดท้ายของจักรวรรดิโรมันก็ทนต่อการรุกรานของพวกกอธไม่ไหว โอโดเชอร์ ผู้นำของชนเหล่านั้นได้เข้ายึดครองและเปลี่ยนแปลงราเวนนาให้เป็นเมืองหลวงของราชอาณาจักรโตรกอธ อยู่ชั่วระยะเวลาหนึ่ง ราเวนนาได้เจริญรุ่งเรืองสืบมาจนกระทั่งปี ค.ศ. 540 และถึงกาลอวสานเมื่อจักรพรรดิจัสติเนียนของจักรวรรดิโรมันตะวันออกหรือ บิแซนทีน ได้ส่งกองทัพมารบบุกยึดกรุงราเวนนาและอิตาลีไว้ได้ ทำให้ศิลปวัฒนธรรมของบิแซนทีนเข้ามามีอิทธิพลโดยตรงในอิตาลี ในขณะเดียวกันอำนาจของคริสตจักรที่โรมนับวันจะพอกพูนขึ้นทุกขณะ
ศิลปะคริสเตียนเริ่มแรก
เหตุผลวิบัติโดยหลักฐานไม่สมบูรณ์

เหตุผลวิบัติโดยหลักฐานไม่สมบูรณ์  (อังกฤษ: fallacy of incomplete evidence) หรือ การปิดบังหลักฐาน (อังกฤษ: suppressing evidence) หรือแปลจากคำภาษาอังกฤษว่า Cherry picking คือ การเลือกเก็บเชอร์รี่
เป็นการชี้หลักฐานเป็นกรณี ๆ หรือแสดงข้อมูลที่ยืนยันความเห็นโดยเฉพาะอย่างหนึ่ง ๆ
โดยที่มองข้ามกรณีหรือข้อมูลที่เกี่ยวข้องกันเป็นจำนวนมากที่อาจจะขัดแย้งกับความเห็นนั้น ๆ 
นี้เป็นเหตุผลวิบัติโดยการเลือกให้ความใส่ใจ  และตัวอย่างที่เห็นบ่อยที่สุดก็คือความเอนเอียงเพื่อยืนยัน
เหตุผลวิบัติชนิดนี้จะเกิดขึ้นโดยตั้งใจหรือไม่ตั้งใจก็ได้
เป็นปัญหาสำคัญในการอภิปรายที่เป็นสาธารณะ
ชื่อที่เรียกตามภาษาอังกฤษว่า  "การเลือกเก็บเชอร์รี่"  มีมูลมาจากวิธีการเก็บลูกเชอร์รี่
คือ  คนเก็บจะเลือกเก็บแต่ลูกที่สุกและงามที่สุด
ส่วนคนที่เห็นแต่ลูกที่เก็บแล้ว  อาจจะสรุปอย่างผิด ๆ ว่า  ลูกเชอร์รี่โดยมากงาม
การเลือกเก็บเชอร์รี่พบได้ในเหตุผลวิบัติเชิงตรรกะหลายอย่าง 
ยกตัวอย่างเช่นเหตุผลวิบัติโดยหลักฐานเป็นเรื่องเล่ามักจะใส่ใจแต่ข้อมูลที่บุคคลต่าง ๆ เล่าให้ฟังแต่ไม่ใส่ใจหลักฐานข้อมูลอื่น ๆ 
ส่วน "การใช้หลักฐานแบบเลือก" (อังกฤษ: selective use of evidence) จะปฏิเสธข้อมูลที่ไม่เข้ากับประเด็นที่อ้าง
ในขณะที่ "ทวิวิภาคเทียม" (อังกฤษ: false dichotomies) จะแสดงทางเลือกเพียงแค่สองอย่างแม้จะมีทางเลือกอื่น ๆ ที่ใช้ได้
การเลือกเก็บเชอร์รี่อาจหมายถึงการเลือกข้อมูลหรือเซ็ตข้อมูล 
ที่จะมีผลให้งานศึกษาหรืองานสำรวจ  แสดงผลที่ต้องการ
ซึ่งอาจจะเป็นเพียงแค่ความบิดเบือนจนกระทั่งถึงแม้แต่การคัดค้านความเป็นจริง
ในวิทยาศาสตร์

การคัดเลือกจากหลักฐานที่แสดงนัยที่คัดค้านแข่งขันกัน
เพื่อที่จะขับเน้นผลที่สนับสนุนความคิดเห็นหนึ่ง ๆ 
โดยที่ไม่ใส่ใจหรือไม่พิจารณาหลักฐานที่ไม่สนับสนุน
เป็นข้อปฏิบัติที่เรียกว่า  "การเลือกเก็บเชอร์รี่"  และเป็นตัวชี้บอกถึงความเป็นงานวิทยาศาสตร์ที่ไม่ดี  หรือเป็นงานวิทยาศาสตร์เทียม
งานวิทยาศาสตร์ที่เข้มงวดกวดขัน
จะพิจารณาหลักฐานที่มีอยู่ทั้งหมด  (ไม่ใช่เพียงแต่เลือกเก็บเชอรร์รี่  คือหลักฐานที่ชอบใจ)
จะควบคุมตัวแปรต่าง ๆ เพื่อที่จะกำหนดได้ว่า  ตัวแปรอะไรเป็นเหตุที่ให้ผลจริง ๆ
จะใช้วิธีการสังเกตการณ์แบบบอด  เพื่อลดอิทธิพลที่เกิดจากความเอนเอียงให้เหลือน้อยที่สุด
และจะใช้การพิจารณาทางตรรกะที่ไม่ขัดแย้งกันเอง
ในการแพทย์

ในงานวิจัยปี ค.ศ. 2002 นักวิจัยกลุ่มหนึ่ง
ทำงานปริทัศน์เกี่ยวกับงานทดลองทรงอิทธิผลของยาลดความซึมเศร้า 31 งาน  เพื่อที่จะกำหนดกฏเกณฑ์การยกเว้น (exclusion criteria) ซึ่งเป็นหลักที่ใช้ในการตัดสินคุณสมบัติ (คนไข้) เพื่อเลือกเข้าในงานทดลอง
ผลงานปริทัศน์นี้เสนอว่า  คนไข้ในงานทดลองยาลดความซึมเศร้าชุดนี้  เป็นตัวแทนคนไข้เพียงส่วนน้อย  ของผู้ปกติรับการรักษาทางคลินิกเพื่อโรคซึมเศร้า
(และ) การยกเว้นคนไข้ที่มีลักษณะเฉพาะบางอย่างจากงานทดลองทางคลินิกชุดนั้นแสดงว่า 
การยกผลที่ได้จากงานทดลองยาลดความซึมเศร้าขึ้นเป็นนัยทั่วไป  ขาดหลักฐานทางประสบการณ์ (empirical support)"
ดูเพิ่ม

ความเอนเอียงเพื่อยืนยัน
การวางนัยทั่วไปเร็วเกินไป
เหตุผลวิบัติ
เหตุผลวิบัติอรูปนัย
ความเอนเอียงจากการเลือก
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  Dowden, Bradley (2010). "Fallacies". The Internet Encyclopedia of Philosophy.
↑  "Cherry Picking".
↑  Klass, Gary (2008). "Just Plain Data Analysis: Common Statistical Fallacies in Analyses of Social Indicator Data" (PDF). Department of Politics and Government, Illinois State University. สืบค้นเมื่อ 2014-03-25.
↑  Ben Goldacre (2009). Bad Science. Fourth Estate. pp. 97-9. ISBN 978-0-00-728487-0.
↑  Novella,Steven. "A Skeptic In Oz". Science-Based Medicine.
↑  "Typical Depression Patients Excluded from Drug Trials; exclusion criteria: is it "cherry picking?"". The Brown University Psychopharmacology Update. Wiley Periodicals. 13 (5): 1. May 2002.
สันตินิยม

สันตินิยม (อังกฤษ: Pacifism) เป็นแนวคิดที่ต่อต้านสงครามตลอดจนความรุนแรงต่าง ๆ โดยเชื่อว่าสงครามและความรุนแรงเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้ทางศีลธรรม แต่สามารถแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ได้โดยสันติวิธี ซึ่งนักสันตินิยมมักกล่าวถึงแนวทางปฏิบัติโดยยึดหลักศาสนา อย่างไรก็ตามยังมีการให้คำวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นแนวคิดที่สามารถปฏิบัติได้ยาก เนื่องจากการให้โลกนี้ปราศจากความรุนแรงในความเป็นจริงนั้นไม่อาจเกิดขึ้นได้โดยตลอด ในบางครั้ง การใช้มาตรการขั้นเด็ดขาดโดยยึดหลักจริยธรรมแก้ปัญหาอาจเป็นแนวทางที่ดีกว่า
ประวัติช่วงต้น

มีหลายสิ่งที่สนับสนุนแนวคิดสันตินิยมหากมองย้อนไปในประวัติศาสตร์ ตลอดจนงานประพันธ์ต่างๆ ดังตัวอย่างเช่น :
ประวัติช่วงต้น > อินเดีย

ความเห็นใจต่อสรรพชีวิตทั้งปวง ทั้งที่เป็นมนุษย์และไม่ใช่มนุษย์ ต่างเป็นส่วนสำคัญที่ปรากฏในหลักธรรมของศาสนาฮินดูกับศาสนาพุทธ ซึ่งพระโคตมพุทธเจ้าทรงเป็นผู้ตรัสรู้ในสัจธรรมนี้ รวมทั้งพระมหาวีระที่ค้นพบสัจธรรมในศาสนาเชนในช่วง 599 ถึง 527 ปีก่อนคริสตกาล โดยพระโคตมพุทธเจ้าตลอดจนพระมหาวีระ ต่างกำเนิดในวรรณะกษัตริย์
ประวัติช่วงต้น > อินเดีย > กรีซ

ในกรีซโบราณแม้จะดูเหมือนว่าแนวคิดสันตินิยมจะไม่ปรากฏอยู่ เว้นเสียแต่ว่าจะมีแนวคิดชี้นำทางศีลธรรมอย่างกว้าง ๆ ซึ่งขัดแย้งต่อแนวคิดด้านความรุนแรงระหว่างบุคคล โดยมิได้มีแนวคิดทางปรัชญาที่ปฏิเสธถึงความรุนแรงระหว่างการปราศรัย หรือปฏิเสธรูปแบบการใช้ความรุนแรงทั้งหมดที่ดูเหมือนว่ายังปรากฏให้เห็นอยู่ อริสโตฟานเนสกับบทละครของเขาที่มีชื่อว่าไลซิสทราธา ได้สร้างบทที่กล่าวถึงสตรีชาวเอเธนส์ที่ต้อต้านสงครามในช่วงที่เกิดเหตุการณ์สงครามเพโลพอนนีเซียน เมื่อ 431 ถึง 434 ปีก่อนคริสตกาล และละครชุดนี้ได้สร้างชื่อเสียงในหลายๆประเทศในประเด็นของการต่อต้านสงคราม แต่อย่างไรก็ตาม ทั้งในแง่ของงานประพันธ์กับสุขนาฏกรรม และแม้ว่าจะปฏิเสธแนวคิดทางสงคราม แต่ก็ดูเหมือนว่าความขัดแย้งยังคงอยู่ (ภายหลังจากนั้น 20 ปี) มากกว่าที่รู้จักในฐานะของปรัชญาที่เผชิญกับความรุนแรงหรือสงคราม พอๆกันกับบทประพันธ์ที่ประท้วงต่อต้านความรุนแรงอย่างเรื่องเฮเกโทริเดสแห่งเกาะทาซอส
ประวัติช่วงต้น > อินเดีย > อิตาลี

แพนด้าเป็นเทพแห่งความมสันติสุข (ตามที่ปรากฏในฟิโลซินอส) แหล่งที่มาของคำว่า "Panda" นี้มาจากคำว่า "pandi"
ประวัติช่วงต้น > อินเดีย > จีน

ในลัทธิเต๋า คัมภีร์ไท่ผิงจิง (สันติขั้นสูงสุด) บอกล่วงหน้าถึง "การมาของยุคแห่งสันติภาพ" (ไท่ผิง ) โดยไท่ผิงจิงนี้มีเนื้อหาที่สนับสนุนแนวคิด "โลกที่เต็มไปด้วยสันติ"
หนังสืออ่านเพิ่มเติม

Paul Alexander เก็บถาวร 2008-12-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, (2009), Peace to War: Shifting Allegiances in the Assemblies of God.  Telford, PA: Cascadia Publishing/Herald Press.
Bennett, Scott H.  Radical Pacifism: The War Resisters League and Gandhian Nonviolence in America, 1915-1963 (New York: Syracuse Univ. Press, 2003).
Bennett, Scott H., ed.  Army GI, Pacifist CO: The World War II Letters of Fank and Albert Dietrich (New York: Fordham Univ. Press, 2005).
Brock, Peter and Young, Nigel. Pacifism in the Twentieth Century (New York, Syracuse University Press, 1999).
Brock, Peter. Varieties of Pacifism: A Survey from Antiquity to the Outset of the Twentieth Century (New York, Syracuse University Press, 1999).
Cortright, David. Peace :A History of Movements and Ideas (Cambridge: Cambridge University Press, 2008).
True, Michael เก็บถาวร 2010-06-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, "Justice Seekers, Peace Makers: 32 Portraits in Courage", 1985. ISBN 0-89622-212-8
Yoder, John Howard (1992). Nevertheless: the varieties and shortcomings of religious pacifism. Scottdale, Pennsylvania: Herald Press. ISBN 0-8361-3586-5.
แหล่งข้อมูลอื่น

Manifesto Against Conscription and the Military System
A Look at the Cultural Roots of German Pacifism เก็บถาวร 2008-05-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Writings on Christian Nonresistance and Pacifism from Anabaptist-Mennonite Sources
PeacePledgeUnion เก็บถาวร 2012-07-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Apotheosis of War (1871) ภาพระบายสีของเวอเรสชากิน ซึ่งกลายมาเป็นหนึ่งในผลงานศิลปะที่ยอมรับกันในด้านสื่อแสดงถึงสันตินิยม
สัญลักษณ์แห่งสันติ ซึ่งใช้กันอย่างกว้างขวางในสื่อด้านสันตินิยม
ไซปรัสเหนือ

| สาธารณรัฐตุรกีแห่งไซปรัสเหนือ Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (ตุรกี) |
| --- | --- |
   ธงชาติ    ตราแผ่นดิน  
เพลงชาติ:  อิสติกลาล มาร์เชอ (ตุรกี) "มาร์ชเอกราช" 

สถานะ: สหประชาชาติมีรัฐสมาชิกยอมรับเพียง 1 จาก 193 ประเทศ สหประชาชาติยอมรับเป็นส่วนหนึ่งของประเทศไซปรัส โดยนิตินัย
เมืองหลวง และเมืองใหญ่สุด: นิโคเซีย 35°11′N 33°22′E﻿ / ﻿35.183°N 33.367°E﻿ / 35.183; 33.367
ภาษาราชการ: ตุรกี
ภาษาพูด: ตุรกีไซปรัส
การปกครอง: รัฐเดี่ยว สาธารณรัฐระบบกึ่งประธานาธิบดี

• ประธานาธิบดี : Ersin Tatar
• นายกรัฐมนตรี : Faiz Sucuoğlu
• ประธานสมัชชา : Önder Sennaroğlu
 
สภานิติบัญญัติ: สมัชชาสาธารณรัฐ
ก่อตั้ง

• การรุกรานไซปรัสของตุรกี : 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1974
• Autonomous Turkish Cypriot Administration : 1 ตุลาคม ค.ศ. 1974
• สหพันธรัฐไซปรัสของตุรกี : 13 ตุลาคม ค.ศ. 1975
• เอกราช จากสาธารณรัฐไซปรัส : 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 1983
 
พื้นที่
• รวม: 3,355 ตารางกิโลเมตร (1,295 ตารางไมล์) (ไม่จัดอันดับ)
• แหล่งน้ำ (%): 2.7
ประชากร
• 2017 ประมาณ: 326,000
• สำมะโนประชากร 2011: 286,257
• ความหนาแน่น: 93 ต่อตารางกิโลเมตร (240.9 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 117)
จีดีพี (ราคาตลาด) : 2018 (ประมาณ)
• รวม: 4.234 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
• ต่อหัว: 14,942 ดอลลาร์สหรัฐ
สกุลเงิน: ลีราตุรกี (₺) (TRY)
เขตเวลา: UTC+2 (เวลายุโรปตะวันออก)
• ฤดูร้อน (เวลาออมแสง): UTC+3 (เวลาออมแสงยุโรปตะวันออก)
ขับรถด้าน: ซ้ายมือ
รหัสโทรศัพท์: +90 392
สาธารณรัฐตุรกีแห่งไซปรัสเหนือ (อังกฤษ: Turkish Republic of Northern Cyprus; ตุรกี: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, KKTC) หรือ ไซปรัสเหนือ (อังกฤษ: Northern Cyprus; ตุรกี: Kuzey Kıbrıs) เป็นรัฐ โดยพฤตินัย ที่ครอบคลุมพื้นที่ทางตอนเหนือของเกาะไซปรัส โดยรัฐสมาชิกเดียวในสหประชาชาติที่ให้การยอมรับคือประเทศตุรกี ส่วนรัฐสมาชิกอื่นถือว่านอร์เทิร์นไซปรัสเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐไซปรัสหรือไม่ระบุคำตอบนี้
การรัฐประหารใน ค.ศ. 1974 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผนที่จะผนวกเกาะเข้ากับประเทศกรีซ ก่อให้เกิดการรุกรานไซปรัสของตุรกี นั่นทำให้เกิดการขับไล่ประชากรชาวไซปรัสเชื้อสายกรีกจากทางเหนือ การอพยพของชาวไซปรัสเชื้อสายเติร์กจากทางใต้ และการแบ่งเกาะไซปรัส ทำให้ฝ่ายเหนือประกาศเอกราชฝ่ายเดียวใน ค.ศ. 1983 เนื่องจากไม่มีประเทศใดให้การยอมรับ ทำให้นอร์เทิร์นไซปรัสต้องพึ่งพาตุรกีมากในหลาย ๆ ด้าน ทั้งทางด้านเศรษฐกิจ การเมือง และการทหาร
การแบ่งเขตการปกครอง

นอร์เทิร์นไซปรัสแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 6 เขต: เลฟโกชา, กาซีมากูซา, คีรีเนีย, กือร์เซลยูร์ท, อิสแคแล และแลฟแค เขตแลฟอคแยกออกจากเขตกาซีมากูซาใน ค.ศ. 2016