stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ
สัญลักษณ์ประจำคณะ

สีประจำคณะ คือ ม่วง-ขาว
ดอกไม้ประจำคณะ คือ ดอกอินทนิล
หลักสูตร

หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (วท.บ.)
สาขาภูมิศาสตร์
หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิต (ศศ.บ.)
สาขาวิชาภาษาไทย
สาขาวิชาภาษาอังกฤษ
สาขาวิชาภาษาจีน
สาขาวิชาภาษาญี่ปุ่น
สาขาวิชาภาษาอังกฤษและภาษาจีน (สองปริญญา)
สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาชุมชน
สาขาวิชาการจัดการทรัพยากรมนุษย์
สาขาวิชาประวัติศาสตร์
สาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์และบรรณารักษศาสตร์
สาขาวิชาภาษามาลายู
หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต (รป.บ.)
สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์
หลักสูตรนิเทศศาสตร์บัณฑิต (นศ.บ.)
สาขาวิชาการสื่อสารการตลาดและสื่อดิจิทัล
ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (ศศ.ม.)
สาขาภาษาไทย
สาขาสื่อและวัฒนธรรมศึกษา
ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (ปร.ด.)
สาขาสื่อและวัฒนธรรมศึกษา
แหล่งข้อมูลอื่น

คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ เก็บถาวร 2009-04-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
มหาวิทยาลัยทักษิณ
| ด ค กรายชื่อโรงเรียนภาษาและมนุษยวิทยาในประเทศไทย  |
| --- | --- |
สถาบันอุดมศึกษาของรัฐ: กาฬสินธุ์ • นครพนม • นราธิวาสราชนครินทร์ • นเรศวร • มหาสารคาม • รามคำแหง • สุโขทัยธรรมาธิราช • อุบลราชธานี
สถาบันอุดมศึกษา  ในกำกับของรัฐ: เกษตรศาสตร์ (มนุษยศาสตร์ • ศิลปศาสตร์และวิทยาการจัดการ • ศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์) • ขอนแก่น (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ • สหวิทยาการ) • จุฬาลงกรณ์ • เชียงใหม่ • ทักษิณ • เทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง • เทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี • เทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ • เทคโนโลยีสุรนารี • ธรรมศาสตร์ • บูรพา • พะเยา • มหิดล (ศิลปศาสตร์ • สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์) • แม่โจ้ • แม่ฟ้าหลวง (ศิลปศาสตร์ • จีนวิทยา) • วลัยลักษณ์ • ศรีนครินทรวิโรฒ • ศิลปากร (โบราณคดี • อักษรศาสตร์) • สงขลานครินทร์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ • ศิลปศาสตร์ • วิเทศศึกษา) • สวนดุสิต
มหาวิทยาลัยราชภัฏ: เชียงใหม่ • นครราชสีมา •  บ้านสมเด็จเจ้าพระยา • บุรีรัมย์ • มหาสารคาม • สวนสุนันทา • สุราษฎร์ธานี • สุรินทร์ • อุดรธานี • เลย
มหาวิทยาลัย  เทคโนโลยีราชมงคล: ตะวันออก (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์) • ตะวันออก (ศิลปศาสตร์) • ธัญบุรี • รัตนโกสินทร์ • ล้านนา • ศรีวิชัย • อีสาน
สถาบันอุดมศึกษาเอกชน: กรุงเทพ • เกริก • เกษมบัณฑิต • คริสเตียน • เซนต์จอห์น • ตาปี • ธุรกิจบัณฑิตย์ • บัณฑิตเอเซีย • รังสิต • ศรีปทุม • แสตมฟอร์ด • สยาม • หอการค้าไทย • หัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ • หาดใหญ่ • อีสเทิร์นเอเชีย
รายชื่อ • หมวดหมู่ • โครงการ • สถานีย่อย
| ด ค กรายชื่อโรงเรียนสังคมศาสตร์ในประเทศไทย  |
| --- | --- | --- |
| สถาบันอุดมศึกษาของรัฐ | นเรศวร • มหาสารคาม |  |
| สถาบันอุดมศึกษา  ในกำกับของรัฐ | เกษตรศาสตร์ • ขอนแก่น • จุฬาลงกรณ์ (รัฐศาสตร์) • จุฬาลงกรณ์ (อักษรศาสตร์) • เชียงใหม่ • ทักษิณ • ธรรมศาสตร์ (สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา) • ธรรมศาสตร์ (สังคมสงเคราะห์ศาสตร์) • แม่ฟ้าหลวง • บูรพา • พะเยา • มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย • มหามกุฏราชวิทยาลัย • มหิดล • ศรีนครินทรวิโรฒ • ศิลปากร (โบราณคดี) • ศิลปากร (อักษรศาสตร์) • สงขลานครินทร์ • สวนดุสิต |  |
| มหาวิทยาลัยราชภัฏ | เชียงใหม่ • นครราชสีมา • บ้านสมเด็จเจ้าพระยา • บุรีรัมย์ • มหาสารคาม • สวนสุนันทา • สุราษฎร์ธานี • สุรินทร์ • อุดรธานี • เลย |  |
| มหาวิทยาลัย  เทคโนโลยีราชมงคล | ตะวันออก |  |
| สถาบันอุดมศึกษาเอกชน | พายัพ • ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ |  |
รายชื่อ • หมวดหมู่ • โครงการ • สถานีย่อย
| ด ค กมหาวิทยาลัยทักษิณ |
| --- | --- | --- |
| วิทยาเขต | วิทยาเขตสงขลา  ·  วิทยาเขตพัทลุง |  |
| คณะ | เทคโนโลยีและการพัฒนาชุมชน  ·  นิติศาสตร์  ·  มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์  ·  วิทยาการสุขภาพและการกีฬา  ·  วิทยาศาสตร์  ·  ศิลปกรรมศาสตร์  ·  ศึกษาศาสตร์  ·  เศรษฐศาสตร์และบริหารธุรกิจ  ·  วิศวกรรมศาสตร์  ·  พยาบาลศาสตร์  ·  อุตสาหกรรมเกษตรและชีวภาพ |  |
| วิทยาลัย | ภูมิปัญญาชุมชน · การจัดการเพื่อการพัฒนา · นานาชาติ · บัณฑิตวิทยาลัย |  |
| โครงการจัดตั้ง | ทันตแพทยศาสตร์ · แพทยศาสตร์ · เภสัชศาสตร์ · รัฐศาสตร์ · สถาปัตยกรรมศาสตร์ |  |
| สถาบัน | สถาบันทักษิณคดีศึกษา · สถาบันปฏิบัติการชุมชนเพื่อการศึกษาแบบบูรณาการ |  |
| โรงเรียน | โรงเรียนนานาชาติแฟร์วิว (ประเทศไทย) · โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยทักษิณ · โรงเรียนป่าพยอมพิทยาคม โครงการ วมว. คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ |  |
| กิจกรรม | งานเทางามสัมพันธ์ |  |
หมวดหมู่ • โครงการ • สถานีย่อย
ตั๋งอุ๋น

ขุนพลและขุนนางรัฐจ๊กก๊ก (เสียชีวิต ค.ศ. 246)
| ตั๋งอุ๋น (ต๋ง ยฺหวิ่น) |
| --- | --- |
董允
รูปปั้นของตั๋งอุ๋นในศาลจูกัดเหลียงในนครเฉิงตู มณฑลเสฉวน

หัวหน้าสำนักราชเลขาธิการ (尚書令)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 244 (244) – ค.ศ. 246 (246)
กษัตริย์: เล่าเสี้ยน
ก่อนหน้า: บิฮุย
ถัดไป: ลิหงี
ขุนนางมหาดเล็ก (侍中)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 244 (244) – ค.ศ. 246 (246)
กษัตริย์: เล่าเสี้ยน
ขุนพลผู้ช่วยเหลือรัฐ (輔國將軍)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 243 (243) – ค.ศ. 244 (244)
กษัตริย์: เล่าเสี้ยน
ขุนพลราชองรักษ์พยัคฆ์หาญ (虎賁中郎將)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. 243 (243)
กษัตริย์: เล่าเสี้ยน
ขุนนางสำนักประตูเหลือง (黃門侍郎)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 223 (223) – ค.ศ. ? (?)
กษัตริย์: เล่าเสี้ยน
หัวหน้ารัฐบาล: จูกัดเหลียง
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ไม่ทราบ จือเจียง มณฑลหูเป่ย์
เสียชีวิต: ค.ศ. 246 เฉิงตู มณฑลเสฉวน
บุพการี: ตั๋งโห (บิดา)
อาชีพ: ขุนพล, ขุนนาง
ชื่อรอง: ซิวเจา (休昭)

ตั๋งอุ๋น, ตงอุ่น, ตันอุ๋น หรือ ตังอุ๋น (เสียชีวิต ป.ธันวาคม ค.ศ. 246) มีชื่อภาษาจีนกลางว่า ต๋ง ยฺหวิ่น (จีน: 董允)  ชื่อรอง ซิวเจา (จีน: 休昭) เป็นขุนพลและขุนนางของรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน บิดาของตั๋งอุ๋นคือตั๋งโหซึ่งเป็นขุนนางของจ๊กก๊กเช่นกัน ตั๋งอุ๋นยังเป็นหนึ่งในสี่ขุนนางที่ดำรงตำแหน่งเทียบเท่ากับหัวหน้าขุนนางราชสำนักของจ๊กก๊กตั้งแต่ ค.ศ. 221 ถึง ค.ศ. 253 อีกสามคนคือจูกัดเหลียง เจียวอ้วน และบิฮุย
ภูมิหลังครอบครัว

บรรพบุรุษของตั๋งอุ๋นเดิมมาจากอำเภอกังจิว (江州 เจียงโจฺว; ปัจจุบันคือนครฉงชิ่ง) แต่ย้ายรกรากไปอยู่ที่อำเภอจือเจียง (枝江縣) ในเมืองลำกุ๋น (南郡 หนานจฺวิ้น) ซึ่งปัจจุบันคือนครจือเจียง มณฑลหูเป่ย์ และกำหนดในอำเภอจือเจียงเป็นบ้านเกิดของตระกูล
ตั๋งโหบิดาของตั๋งอุ๋นรับราชการเป็นขุนนางของเล่าเจี้ยง เจ้ามณฑลเอ๊กจิ๋ว (ครอบคลุมพื้นที่มณฑลเสฉวนและนครฉงชิ่งในปัจจุบัน) ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ก่อนจะย้ายไปเป็นขุนนางของเล่าปี่ จักรพรรดิผู้ก่อตั้งรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊ก
ในฐานะข้าราชบริพารของรัชทายาท

ในปี ค.ศ. 221 หลังเล่าปี่ตั้งให้เล่าเสี้ยนบุตรชายเป็นรัชทายาท ได้ตั้งให้ตั๋งอุ๋นเป็นข้าราชพารของรัชทายาทที่แต่งตั้งใหม่
ได้รับการยกย่องจากจูกัดเหลียง

หลังจากเล่าเสี้ยนขึ้นเป็นจักรพรรดิแห่งจ๊กก๊กในปี ค.ศ. 223 หลังจากการสวรรคตของเล่าปี่ผู้เป็นพระบิดา พระองค์แต่งตั้งตั๋งอุ๋นให้เป็นขุนนางสำนักประตูเหลือง (黃門侍郎 หฺวางเหมินชื่อหลาง).
ในปี ค.ศ. 227 จูกัดเหลียงอัครมหาเสนาบดีแห่งจ๊กก๊กระดมกำลังทหารจากทั่วทั้งจ๊กก๊กเพื่อเตรียมการสำหรับการบุกวุยก๊กที่เป็นรัฐอริในปีถัดไป ขณะที่กำลังทหารรวมตัวอยู่ในพื้นที่เตรียมการในเมืองฮันต๋ง จูกัดเหลียงกังวลว่าเล่าเสี้ยนยังทรงพระเยาว์และไม่มีวุฒิภาวะเพียงพอจะตัดสินใจอย่างเหมาะสมได้ จึงตัดสินใจให้ตั๋งอุ๋นรับผิดชอบกิจการภายในเซงโต๋นครหลวงของจ๊กก๊ก เพราะจูกัดเหลียงเชื่อมั่นว่าตั๋งอุ๋นจะปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างเชี่ยวชาญและเป็นกลาง
ในฎีกาออกศึก (出師表 ชูชื่อเปี่ยว) ของจูกัดเหลียงได้ระบุชื่อของตั๋งอุ๋น บิฮุย และกุยฮิวจี๋ว่าเป็นตัวอย่างของขุนนางที่น่าเชื่อถือ จงรักภักดี และมีความสามารถ ซึ่งสามารถถวายคำปรึกษาที่ดีและช่วยเหลือเล่าเสี้ยนในการปกครองอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
ในฐานะขุนนางมหาดเล็ก

ต่อมาไม่นานจูกัดเหลียงเสนอชื่อตั๋งอุ๋นให้มีตำแหน่งเป็นขุนนางมหาดเล็ก (侍中 ชื่อจง) และตั้งให้เป็นขุนพลราชองครักษ์ (中郎將 จงหลางเจี้ยง) และมอบหมายให้บัญชาการหน่วยราชองครักษ์พยัคฆ์หาญ เนื่องจากกุยฮิวจี๋ที่เป็นเพื่อนขุนนางมหาดเล็กด้วยกันมักจะเป็นคนใจเย็นและไม่เผชิญหน้าเมื่อต้องติดต่อกับผู้คน ภาระในการถวายคำปรึกษาแก่จักรพรรดิเล่าเสี้ยนและการพูดในประเด็นที่ยากจึงตกอยู่ที่ตั๋งอุ๋นเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งก็ปฏิบัติหน้าที่ได้เป็นอย่างดีและพยายามอย่างถึงที่สุดในการวางแผนล่วงหน้าและป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้น
ในฐานะขุนนางมหาดเล็ก > ทัดทานพระประสงค์ของเล่าเสี้ยนที่จะเพิ่มสนม

เมื่อเล่าเสี้ยนมีพระประสงค์จะมีสนมเพิ่ม ตั๋งอุ๋นทูลชี้แจงว่าสนมของเล่าเสี้ยนมีจำนวนเพียงพอแล้ว และทูลเตือนว่าตามแบบอย่างในประวัติศาสตร์ผู้ปกครองควรมีภรรยาน้อยไม่เกิน 12 คน นอกจากนี้ตั๋งอุ๋นยังทูลปฏิเสธอย่างหนักแน่นที่จะปฏิบัติตามรับสั่งของจักรพรรดิให้คัดเลือกหญิงมาเป็นสนม เล่าเสี้ยนไม่อาจได้สิ่งที่พระองค์ต้องการจึงทั้งไม่พอพระทัยและยำเกรงตั๋งอุ๋น
ในฐานะขุนนางมหาดเล็ก > ปฏิเสธไม่รับบรรดาศักดิ์

เจียวอ้วน หัวหน้าสำนักราชเลขาธิการ (尚書令 ช่างชูลิ่ง) และข้าหลวงมณฑลเอ๊กจิ๋ว (益州刺史 อี้โจฺวฉื่อชื่อ) ครั้งหนึ่งเคยเขียนฎีกาถึงเล่าเสี้ยนแสดงความประสงค์จะออกจากราชการ และให้บิฮุยกับตั๋งอุ๋นมารับช่วงต่อ เจียวอ้วนยังเขียนด้วยว่า "(ตั๋ง) อุ๋นรับใช้ในพระราชวังมากหลายปีและสนับสนุนประคับประคองราชวงศ์อย่างสุดความสามารถ จึงควรได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เพื่อเป็นเกียรติสำหรับความดีความชอบ" แต่ตั๋งอุ๋นปฏิเสธไม่รับบรรดาศักดิ์
ในฐานะขุนนางมหาดเล็ก > คอยตรวจสอบฮุยโฮ

ดูเพิ่ม: ฮุยโฮ
เมื่อเล่าเสี้ยนมีทรงเจริญวัยขึ้น เริ่มโปรดขันทีในวังชื่อฮุยโฮซึ่งประจบประแจงจักรพรดิหวังจะขึ้นสู่ตำแหน่งที่สูงขึ้นและมีอำนาจมากขึ้นในราชสำนักจ๊กก๊ก เมื่อตั๋งอุ๋นทราบเรื่องนี้ก็ทูลตำหนิจักรพรรดิอย่างเปิดเผยว่าแสดงออกซึ่งความลำเอียงต่อฮุยโฮ และก็ตำหนิพฤติกรรมขันทีฮุยโฮอย่างรุนแรง ฮุยโฮเกรงกลัวตั๋งอุ๋นจึงไม่กล้าก่อปัญหาใด ๆ และมีได้มีตำแหน่งสูงไปกว่าผู้ช่วยสำนักประตูเหลือง (黃門丞 หฺวางเหมินเฉิง) ในช่วงเวลาที่ตั๋งอุ๋นยังมีชีวิตอยู่
ในฐานะขุนนางมหาดเล็ก > ปฏิบัติต่อเพื่อนขุนนางด้วยความเคารพ

ครั้งหนึ่งเมื่อตั๋งอุ๋นกำลังจะออกจากบ้านเพื่อออกไปท่องเที่ยวกับสหายคือบิฮุย ออจี้ และคนอื่นๆ ตั๋งอุ๋นได้ยินว่าเพื่อนขุนนางรุ่นเยาวชื่อ ต่ง ฮุย (董恢) มาเยี่ยมเพื่อหารือ  เมื่อต่ง ฮุยเห็นว่าตั๋งอุ๋นมีกำหนดการอื่นอยู่แล้วและกำลังจะขึ้นรถม้า ต่ง ฮุนจึงบอกว่าตนจะกลับมาอีกครั้งในภายหลังและเตรียมจากลาออกไป
ตั๋งอุ๋นจึงหยุดต่ง ฮุยไว้พูดว่า "ข้าพเจ้าเพียงแค่ไปเที่ยวเล่นกับเพื่อนเท่านั้น เห็นว่าท่านเดินทางมาที่นี่เพื่อแบ่งปันความคิดเห็นที่ยอดเยี่ยม คงเป็นการเสียมารยาทที่จะเพิกเฉยต่อท่านเพียงเพราะจะออกไปเที่ยวกับเพื่อน" ตั๋งอุ๋นจึงลงจากรถ บิฮุยและคนอื่น ๆ ก็ยกเลิกการไปท่องเที่ยวเช่นกัน ตั๋งอุ๋นได้รับการยกย่องในเรื่องทัศนคติที่สุภาพและให้เกียรติต่อเพื่อนขุนนางและผู้มีความสามารถ
ในฐานะหัวหน้าสำนักราชเลขาธิการ

ตั๋งอุ๋นได้รับตำแหน่งเพิ่มเติมเป็นขุนพลผู้ช่วยเหลือรัฐ (輔國將軍 ผู่กั๋วเจียงจฺวิน) ในปี ค.ศ. 243 ในปีถัดมา ได้เลื่อนตำแหน่งเป็นหัวหน้าสำนักราชเลขาธิการ (尚書令 ช่างชูลิ่ง) ในขณะที่ยังคงดำรงตำแหน่งเป็นขุนนางมหาดเล็ก (侍中 ชื่อจง) ตั๋งอุ๋นยังทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยของบิฮุยที่ดำรงตำแหน่งมหาขุนพล (大將軍 ต้าเจียงจฺวิน)
การเสียชีวิตและสิ่งสืบเนื่อง

ตั๋งอุ๋นเสียชีวิตในปี ค.ศ. 246 เวลานั้นผู้คนในจ๊กก๊กขนานนามให้จูกัดเหลียง เจียวอ้วน บิฮุย และตั๋งอุ๋นเป็นสี่อัครมหาเสนาบดีแห่งรัฐจ๊กก๊ก
หลังจากตั๋งอุ๋นเสียชีวิต เฉิน จือซึ่งเป็นขุนนางที่จักรพรรดิเล่าเสี้ยนทรงโปรดได้มาแทนที่ตั๋งอุ๋นในตำแหน่งขุนนางมหาดเล็ก (侍中 ชื่อจง) เฉิน จือผูกมิตรกับขันทีฮุยโฮเพื่อครอบงำอำนาจการเมืองในจ๊กก๊ก ทั้งคู่มีอำนาจร่วมกันจนกระทั่งเฉิน จือเสียชีวิตในปี ค.ศ. 258 ทำให้ฮุยโฮกุมอำนาจแต่เพียงผู้เดียว เนื่องจากเฉิน จือกลายเป็นหนึ่งในขุนนางคนโปรดของเล่าเสี้ยน เล่าเสี้ยนจึงค่อย ๆ ไม่พอพระทัยต่อตั๋งอุ๋นและเห็นว่าตั๋งอุ๋น "เย่อหยิ่งและไร้มารยาท" เฉิน จือและฮุยโฮมักจะทูลใส่ร้ายตั๋งอุ๋นให้เล่าเสี้ยนทำให้เล่าเสี้ยนเกลียดตั๋งอุ๋นมากยิ่งขึ้น การเสียชีวิตของตั๋งอุ๋นถือเป็นจุดเริ่มต้นของการขึ้นมามีอำนาจของฮุยโฮ และทำให้การฉ้อราษฎร์บังหลวงในราชสำนักจ๊กก๊กขยายตัวมากขึ้น ผู้คนในรัฐจ๊กก๊กปรารถนาอยากให้ช่วงเวลาที่ตั๋งอุ๋นยังมีอำนาจกลับคืนมา
ทายาท

หลานชายของตังอุ๋นชื่อ ต่ง หง (董宏) รับราชการเป็นเจ้าเมืองปาเส (ปาซี) ในยุคราชวงศ์จิ้น
คำวิจารณ์

ตันซิ่วผู้เขียนชีวประวัติตั๋งอุ๋นในสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ) ประเมินตั๋งอุ๋นไว้ว่า "ตั๋งอุ๋นแก้ไขนายเมื่อนายทำผิด สีหน้าแสดงออกซึ่งความชอบธรรม... ถือเป็นหนึ่งในขุนนางที่ดีที่สุดของจ๊กก๊ก ร่วมด้วยตั๋งโห เล่าป๋า ม้าเลี้ยง และตันจิ๋น"
ดูเพิ่ม

รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
บรรณานุกรม

ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
de Crespigny, Rafe (2007). A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms 23-220 AD. Leiden: Brill. ISBN 9789004156050.
เผย์ ซงจือ (ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
ซือหม่า, กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
| ด ค กบุคคลสำคัญในจ๊กก๊ก |
| --- | --- |
จักรพรรดิ:  เล่าปี่  เล่าเสี้ยน 
จักรพรรดินี:  งอซี  เตียวซี (จักรพรรดินีจิ้งไอ)  เตียวซี (จักรพรรดินีองค์ที่ 2) 
องค์ชายและเชื้อพระวงศ์:  เล่าขำ  เล่ายอย  เล่าเอ๋ง  เล่าลี 
ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน:  จูกัดเหลียง  เจียวอ้วน  ตั๋งอุ๋น  บิฮุย  เกียงอุย 
ขุนนางฝ่ายพลเรือน:  กวนหิน  กุยฮิวจี๋  ขับเจ้ง  เคาจู  เคาเจ้ง  จินปิด  จูกัดเกียว  เจาจิ๋ว  เฉินจือ  ตังควด  ตั๋งโห  ตันจิ๋น  ตันซิ่ว  เตาเขง  เตียวติด  เตียวเปา  โตบี  เบงกอง  บิสี  ม้าเลี้ยง  ลิคี  ลิจวน  ลิหงี  ลิฮก  เล่าป๋า  เลี้ยงเขียน  เลี้ยงซี  เลี่ยว ลี่  ไลบิน  หยาง ซี่  หลี เหมี่ยว  อองเมา  อองเลี้ยน  อองฮู  อินเบก  อินเชียง  อีเจี้ย  เอี่ยงลอง  เอียวหู  เอียวหงี  เอียวฮอง  ฮวนเกี๋ยน  ฮุยโฮ 
ขุนนางฝ่ายทหาร:  กง ลู่  กัว ซิว  กัวหยง  กุอั๋น  โกเสียง  งอปั้น  งออี้  จองอี้  เจียวปิน  เฉิน เต้า  จูกัดเจี๋ยม  เจียวสี  ตันเซ็ก  เตงจี๋  เตียวจูล่ง  เตียวหงี  เตียวหุย  เตียวอี้  เตียวเอ๊ก  เทียกี  ปองสิบ  ปอเฉียม  เปาเตียว  ม้าเจ๊ก  ม้าเฉียว  ม้าตง  ม้าต้าย  ลิเงียม  ลิหิม  ลิอ๋อง  ลิอิ๋น  เล่าตำ  เลียวฮัว  อองเป๋ง  อองหำ  อุยก๋วน  อุยเอี๋ยน  เอาเจ้  ฮั่ว อี้  เฮียงทง  แฮหัวป๋า 
สตรีสำคัญ:  กำฮูหยิน  บิฮูหยิน  อุ๋ยซี  แฮหัวฮูหยิน 
บุคคลสำคัญอื่น ๆ:  เบ้งเฮ็ก  สะโมโข
สมเด็จพระพุฒาจารย์ (ศรี อโนมสิริ)

| สมเด็จพระพุฒาจารย์ (ศรี อโนมสิริ)> ส่วนบุคคล |
| --- | --- |
เกิด: พ.ศ. 2357 (81 ปี ปี)
มรณภาพ: 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2437
นิกาย: ธรรมยุติกนิกาย
การศึกษา: เปรียญธรรม 9 ประโยค
ตำแหน่งชั้นสูง
ที่อยู่: วัดปทุมคงคาราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร
พรรษา: 60
ตำแหน่ง: เจ้าอาวาสวัดปทุมคงคา เจ้าคณะใหญ่ฝ่ายอรัญวาสี
สมเด็จพระพุฒาจารย์ (ศรี อโนมสิริ) เป็นพระภิกษุในคณะธรรมยุติกนิกาย ได้ดำรงตำแหน่งสำคัญ เช่น เจ้าอาวาสวัดปทุมคงคาราชวรวิหาร และเจ้าคณะใหญ่ฝ่ายอรัญวาสี
ประวัติ

สมเด็จพระพุฒาจารย์ มีนามเดิมว่าศรี เกิดเมื่อปีจอ พ.ศ. 2357 บิดาเป็นชาวจีนแซ่อึง ทำอาชีพค้าขายทางทะเล เมื่ออายุได้ขวบครึ่งได้บิดามารดาพาท่านออกเดินทางไปด้วย เมื่อถึงช่องเสม็ด พวกลูกเรือได้ฆาตกรรมบิดามารดาท่าน พี่เลี้ยงพาท่านหนีออกมาได้ ป้าของท่านจึงเลี้ยงดูท่านแทนจนท่านอายุได้ 7 ขวบ จึงนำไปฝากกับพระอาจารย์สิงห์ วัดปทุมคงคา เพื่อให้ได้ศึกษาเล่าเรียน
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ท่านได้บรรพชาเป็นสามเณร ณ วัดปทุมคงคา แล้วศึกษาพระปริยัติธรรมต่อที่วัดนี้และวัดราชบุรณราชวรวิหาร ถึงปีมะเมีย พ.ศ. 2377 ได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุที่วัดปทุมคงคาเช่นเดิม แล้วเข้าสอบพระปริยัติธรรมได้เป็นเปรียญธรรม 3 ประโยค เมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวขณะเป็นพระภิกษุประทับ ณ วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร ท่านได้บวชซ้ำในคณะธรรมยุตตามและถวายตัวเป็นข้าหลวงศึกษาพระปริยัติธรรมในสำนักของพระองค์ สันนิษฐานว่าพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นพระอุปัชฌาย์ ในระหว่างนี้ได้สอบพระปริยัติธรรมอีกจนจบเปรียญธรรม 9 ประโยค (พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสมมตอมรพันธุ์ ว่าท่านสอบได้ถึงเปรียญธรรม 8 ประโยค แล้วไม่แปลต่อ แต่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเห็นว่าภูมิความรู้ท่านถึง 9 ประโยค จึงตั้งเป็นเปรียญธรรม 9 ประโยค)
ปี พ.ศ. 2494 ทรงตั้งท่านเป็นพระราชาคณะไปครองวัดปทุมคงคา ท่านเป็นเจ้าอาวาสวัดนี้ตราบจนมรณภาพ
สมณศักดิ์

ในรัชกาลที่ 3 ได้รับแต่งตั้งเป็น พระครูอโนมสาวัน พระครูคู่สวด ฐานานุกรมในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวขณะเป็นพระราชาคณะ
พ.ศ. 2394 เป็นพระราชาคณะที่ พระวรญาณมุนี
พ.ศ. 2394 เปลี่ยนราชทินนามเป็น พระอโนมมุนี
พ.ศ. 2415 เป็นพระราชาคณะผู้ใหญ่ที่ พระพรหมมุนี
พ.ศ. 2430 เป็นสมเด็จพระราชาคณะ ชั้นหิรัญบัฏ ที่ สมเด็จพระพุฒาจาริย อเนกสถานปรีชา ศับตวิสุทธิจริยาสมบัติ นิพัทธธุตคุณ ศิริสุนทรพรตจาริก อารัญญิกคณิสสร สมณนิกรมหาปรินายก ตรีปิฎกโกล วิมลศีลขันธ สรรพสมณคุณ วิบุลยประสิทธิ
ศาสนกิจ

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเห็นว่าท่านรู้ภาษาบาลีมาก จึงโปรดให้ท่านเป็นหัวหน้าสมณทูตนำคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาออกไปเผยแผ่ในเกาะลังกา และสืบดูสถานการณ์ทางพระพุทธศาสนาที่นั่นในปีชวด พ.ศ. 2495 เสร็จภารกิจแล้วก็กลับมาครองวัดเดิม ในปี พ.ศ. 2416 ท่านได้รับเลือกเป็นคณปูรกะในการผนวชพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวด้วย
มรณภาพ

สมเด็จพระพุฒาจารย์ (ศรี อโนมสิริ) อาพาธมาตั้งแต่เดือนสิงหาคม มีหมอนวดและหมอยาที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทาน หมอจากกระทรวงธรรมการ และหมอเชลยศักดิ์ศักดิ์ประจำตัว คอยรักษา แต่ก็ไม่ดีขึ้น เริ่มมีการอาหารหน้าและเท้าบวม ไอ หอบ จำวัดไม่หลับ จนถึงแก่มรณภาพเมื่อวันที่อังคารที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2437 ขึ้น 9 ค่ำ เดือน 12 ปีมะเมีย สิริอายุ 81 ปี พรรษา 60
เมื่อจะรับแต่งตั้งเป็นสมเด็จพระราชาคณะ ท่านได้ขอพระบรมราชานุญาตว่าเมื่อท่านมรณภาพ ขอให้ทำฮวงซุ้ยฝังศพท่านไว้ตามแบบธรรมเนียมจีน เมื่อท่านมรณภาพจึงพระราชทานหีบทองทึบบรรจุศพ และเครื่องเกียรติยศประกอบเหมือนผู้ได้รับพระราชทานโกศ เสร็จการศพแล้วจึงฝังไว้ ณ วัดปทุมคงคาราชวรวิหาร
การอุปสมบทพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว 
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับนั่งทางซ้ายสุดของภาพ พระเถระรูปที่สองจากทางขวาคือพระพรหมมุนี (ศรี อโนมสิริ)
วันเรือดำน้ำ (ประเทศไทย)

วันเรือดำน้ำ ตรงกับวันที่ 4 กันยายน ของทุกปี
วันที่ 4 กันยายน ของทุกปี บรรดาทหารเรือที่เคยประจำการในเรือดำน้ำ ได้ถือเอาวันนี้เป็นวันที่ระลึกเรือดำน้ำ สืบเนื่องจากเมื่อ 4 กันยายน พ.ศ. 2480 เรือดำน้ำ 2 ลำ จากจำนวน 4 ลำ ซึ่งสั่งต่อจาก บริษัทมิตซูบิชิ ประเทศญี่ปุ่น คือ เรือหลวงมัจฉานุ และ เรือหลวงวิรุณ ได้สร้างแล้วเสร็จ ทางบริษัทพร้อมที่จะส่งมอบให้แก่ราชนาวีไทย ดังนั้น ทหารที่ถูกจัดให้อยู่ประจำเรือทั้งสองลำนี้ ได้กระทำพิธีรับมอบและลงประจำเรือตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ถึงแม้กองทัพเรือจะปลดระวางประจำการเรือดำน้ำชุดนี้ไปแล้วก็ตาม แต่ในอดีตนั้น เรือดำน้ำเหล่านี้ได้เป็นเขี้ยวเล็บที่เสริมสร้างนาวิกานุภาพของไทยให้เข้มแข็ง จนเป็นที่กล่าวขานและได้รับใช้ชาติอย่างสมบูรณ์ ในกรณีพิพาทกับฝรั่งเศสและในสงครามมหาเอเชียบูรพา จนกระทั่งสงครามสงบ เรือดำน้ำทั้งหมดได้ปลดระวางประจำการไปเมื่อ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494 รวมเวลารับใช้กองทัพเรือเป็นเวลา 12 ปีเศษ เรื่องเรือดำน้ำ จึงได้กลายเป็น "อดีต" ไปแล้ว เหลือเพียงแต่เรื่องราวที่อยู่ในความทรงจำของ "นักดำเรือดำน้ำ" ในยุคนั้นอีกเพียงไม่กี่คนเท่านั้น
กองทัพเรือ ได้จัดงานวันเรือดำน้ำขึ้นเป็นประจำทุกปี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้สมาชิก อดีตทหารเรือ ที่เคยเป็นนักดำเรือดำน้ำ กลุ่มชมรมเรือดำน้ำ และนายทหารประจำการที่เคยศึกษาวิชาเรือดำน้ำยุคใหม่ได้พบปะสังสรรค์ แลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งกันและกัน รวมทั้งได้ร่วมทำบุญเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้กับนักดำเรือดำน้ำไทยในอดีตที่ล่วงลับไปแล้ว
ดูเพิ่ม

กองทัพเรือไทย
วันเอกราช (ประเทศอินเดีย)

| วันประกาศเอกราชของประเทศอินเดีย |
| --- | --- |
การดึงเชือกกระตุกธงชาติอินเดียกางออกที่หน้าป้อมแดง ประเพณีที่กระทำเป็นสัญลักษณ์ทุกปี
ชื่ออื่น: स्वतंत्रता दिवस
จัดขึ้นโดย: ชาวอินเดีย
ประเภท: ระดับ
ความสำคัญ: รำลึกถึงการประกาศเอกราชของประเทศอินเดีย
การเฉลิมฉลอง: อัญเชิญธงชาติ, พาเหรด, ดอกไม้ไฟ, ขับร้องดนตรีของชาติและเพลงชาติ ชนะ คณะ มนะ, สุนทรพจน์ดดยนายกรัฐมนตรีอินเดีย และ ประธานาธิบดีอินเดีย
วันที่: 15 สิงหาคม
ความถี่: รายปักษ์
ครั้งแรก: 15 สิงหาคม 1947
ส่วนเกี่ยวข้อง: วันสาธารณรัฐ
วันประกาศเอกราชของอินเดีย เฉลิมฉลองทุกวันที่ 15 สิงหาคม และถือเป็นวันหยุดในประเทศอินเดีย เพื่อรำลึกถึงการประกาศเอกราชของประเทศจากการปกครองของสหราชอาณาจักร เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 1947 เมื่อรัฐสภาแห่งสหราชอาณาจักรประกาศ พระราชบัญญัติเอกราชอินเดีย ค.ศ. 1947 ส่งผ่านเอกราชของรัฐสู่สภานิติบัญญัติแห่งชาติอินเดีย โดยคงมีพระเจ้าจอร์จที่ 6 แห่งสหราชอาณาจักรเป็นประมุขแห่งรัฐจนถึงการเปลี่ยนสู่ระบบสาธารณรัฐเต็มตัว การได้มาซึ่งเอกราชของอินเดียเป็นผลพวงมาจากขบวนการเอกราชอินเดียผ่านการต่อสู้แบบอหิงสา และ การดื้อแพ่ง ที่นำโดยคองเกรสแห่งชาติอินเดีย
การได้รับเอกราชของอินเดียนั้นมาพร้อมกับการแบ่งเส้นอาณาเขตอินเดีย ซึ่งบริติชอินเดียถูกแบ่งออกตามศาสนาเป็น เขตกรรมสิทธิ์อินเดียและ ปากีสถาน การแบ่งเขตนั้นนำไปสู่การประท้วงและจลาจลที่รุนแรงจนมีผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนมาก และทำให้เกิดการโยกย้ายประชากรตามศาสนาที่ถูกแบ่งเส้นอาณาเขตกว่า 15 ล้านคน หลังเผชิญความรุนแรงทางศาสนา ในวันที่ 15 สิงหาคม 1947 นายกรัฐมนตรีคนแรกของอินเดีย ชวาหะร์ลาล เนห์รู ดึงเชือกกระตุกธงชาติอินเดียกางออกจากยอดเสาธงด้านหน้าประตูลาหอริ เดลี จึงเป็นธรรมเนียมสืบต่อมาสู่การเชิญธงและปราศัยต่อหน้าประชาชนในทุกวันประกาศเอกราช กิจกรรมต่าง ๆ นั้นจะถ่ายทอดสดทั่วประเทศโดย ดูร์ดาร์ชาน สถานีโทรทัศน์ทางการของอินเดีย โดยมักเริ่มด้วยเพลง เชห์นาอี ของ อูสตัด บิสมิลลา ข่าน
วันภาพยนตร์แห่งชาติ

วันภาพยนตร์แห่งชาติ หรือ วันหนังไทย ตรงกับวันที่ 4 เมษายน ของทุกปี โดยสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานให้วันนี้เป็น วันภาพยนตร์แห่งชาติ  โดยเดิมสมาคมสมาพันธ์ภาพยนตร์แห่งชาติ นอกจากจะได้มีการจัดการประกวดประกาศผลภาพยนตร์แห่งชาติแล้ว  ยังได้จัดกิจกรรมพิเศษเพื่อหนังไทยขึ้นมาอีกงานควบคู่กันไป ในวันที่ 4 เมษายน แต่ต่อมาได้ย้ายประกาศผลภาพยนตร์มาอยู่ในช่วงเดือนมกราคม
วันสตรีไทย

วันสตรีไทย  ตรงกับวันที่ 1 สิงหาคมของทุกปี โดยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระราชทานไว้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 จัดตั้งขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในวันมหามงคล 12 สิงหาคม ซึ่งเป็นวันเฉลิมพระชนมพรรษาของพระองค์ ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่มีพระวิริยะอุตสาหะ ตรากตรำบำเพ็ญพระราชกรณียกิจเพื่อให้คนไทยได้มีอาชีพ และได้พระราชทานให้วันที่ 1 สิงหาคมเป็น "วันสตรีไทย" ของทุกปี เพื่อให้ผู้หญิงไทยมีโอกาสแสดงถึงความรู้ ความสามารถในการพัฒนาประเทศ ควบคู่ไปกับการสร้างความเข้มแข็งให้สถาบันสังคม และให้สามารถเทียบเท่าสตรีสากลของหลายประเทศที่เจริญแล้ว
ซึ่งทุกวันที่ 8 มีนาคมของทุกปี จะมีการประกาศถึงเกียรติประวัติของสตรีชั้นแนวหน้าของโลกทั้งที่มีชีวิต และที่เสียชีวิตไปแล้ว เช่น ไดอานา เจ้าหญิงแห่งเวลส์, แม่ชีเทเรซา แห่งประเทศอินเดีย, ประธานาธิบดี เมกาวาตี ซูการ์โนปูตรี แห่งอินโดนีเซีย และนางอองซานซูจี ของพม่าที่เรียกร้องประชาธิปไตยกับประเทศ ส่วนในประเทศไทยมีอยู่หลายท่าน เช่น คุณหญิงแพทย์หญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์, คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์, นางปวีณา หงสกุล
วันสตรีไทยถือเป็นวันสำคัญวันหนึ่ง เพราะเปิดโอกาสให้ผู้หญิงไทยออกมาทำกิจกรรมร่วมกัน จะเห็นได้ว่าในปัจจุบันสตรีมีบทบาทมากขึ้น มีความสามารถทัดเทียมผู้ชาย เป็นที่ยอมรับจากสังคม จะเห็นได้จากหน่วยงานราชการและภาคเอกชนเริ่มมีสตรีเข้าไปเป็นหัวหน้างานมากขึ้น รวมถึงการเข้าไปมีบทบาทในการบริหารประเทศชาติ สตรีไทยในยุคปัจจุบัน จึงต้องเป็นสตรีที่มีความรู้ความสามารถครบถ้วนทุกๆ ด้าน ทั้งด้านการบริหาร การจัดการ การเป็นแม่ที่ดีของลูก เป็นภรรยาที่ดีของสามี และเป็นแม่ศรีเรือนที่ดี พร้อมทั้งต้องก้าวทันกับยุคสมัย เทคโนโลยีที่เปลี่ยนไป เพื่อให้เป็นที่ยอมรับของสังคม
เผย์ ซงจือ

| เผย์ ซงจือ 裴松之 |
| --- | --- |
เกิด: ชื่อสกุล: เผย์ (裴) ชื่อตัว: ซงจือ (松之) ชื่อรอง: ชื่อชี (世期) ค.ศ. 372 อำเภอเหวินสี่ มณฑลชานซี
เสียชีวิต: ค.ศ. 451 (อายุ 78-79 ปี)
อาชีพ: นักประวัติศาสตร์, นักการเมือง
ผลงานที่สำคัญ:  อรรถาธิบายสามก๊กจี่  จิ้นจี้  เผย์ชื่อเจียจฺว้าน  จี๋จู้ซางฝูจิงจฺว้าน 
ช่วงปีที่ทำงาน: ศตวรรษที่ 5
ญาติ: เผย์ เม่ย์ (ปู่) เผย์ กุย (พ่อ) เผย์ อิน (บุตรชาย) เผย์ จื๋อเหย่ (ลื่อชาย)
เผย์ ซงจือ (จีน: 裴松之; พินอิน: Péi Sōngzhī; ค.ศ. 372–451) ชื่อรอง ชื่อชี (จีน: 世期; พินอิน: Shìqī) เป็นนักประวัติศาสตร์และนักการเมืองชาวจีนซึ่งมีชีวิตในช่วงปลายยุคราชวงศ์จิ้นตะวันออกและราชวงศ์หลิวซ่ง บ้านเกิดของเผย์ ซงจืออยู่ในอำเภอเหวินสี่ มณฑลชานซี แต่ภายหลังได้ย้ายมาอยู่ในบริเวณเจียงหนาน เผย์ ซงจือเป็นที่รู้จักจากการเป็นผู้จัดทำอรรถาธิบายของบันทึกประวัติศาสตร์สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ) ที่เขียนโดยตันซิ่ว (เฉิน โซ่ว) ในศตวรรษที่ 3 ซึ่งให้รายละเอียดเพิ่มเติมซึ่งไม่ปรากฏในงานต้นฉบับดั้งเดิม อรรถาธิบายของเผย์ ซงจือจัดทำเสร็จในปี ค.ศ. 429 แล้วกลายเป็นส่วนเติมเติมสามก๊กจี่ในฉบับภายหลังให้มีความสมบูรณ์ เมื่อรวมเนื้อหาทั้งหมดแล้วมีความยาวมากกว่าสามก๊กจี่ฉบับดั้่งเดิมเป็นสามเท่า บุตรชายของเผย์ ซงจือคือเผย์ อิน (裴駰) และลื่อชายคือ เผย์ จื๋อเหย่ (裴子野) ก็เป็นนักประวัติศาสตร์ที่เป็นที่รู้จักเช่นกัน
ผลงาน

จักรพรรดิหลิวซ่งเหวินแห่งราชวงศ์หลิวซ่งดำริว่าบันทึกประวัติศาสตร์สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ) ที่เขียนโดยตันซิ่ว (เฉิน โซ่ว) ในศตวรรษที่ 3 มีความย่นย่อเกินไป จึงมีรับสั่งให้เผย์ ซงจือจัดทำอรรถาธิบายของสามก๊กจี่ เผย์ ซงจือรวบรวมเอกสารหลักฐานจำนวนมาก รวมถึงหลักฐานที่ก่อนหน้านี้ถูกคัดออกโดยตันซิ่ว  แล้วเพิ่มเข้าไปในสามก๊กจี่ ระหว่างที่จัดทำอรรถาธิบายและเพิ่มข้อคิดเห็นของตนเองลงไปด้วยเช่นกัน อรรถาธิบายของเผย์ ซงจือจัดทำเสร็จในปี ค.ศ. 429 แล้วกลายเป็นส่วนเติมเติมสามก๊กจี่ในฉบับภายหลังให้มีความสมบูรณ์ เมื่อรวมเนื้อหาทั้งหมดแล้วมีความยาวมากกว่าสามก๊กจี่ฉบับดั้่งเดิมเป็นสามเท่า จักรพรรดิหลิวซ่งเหวินทรงยกย่องผลงานของเผย์ ซงจือว่าเป็น "อมตะ"
นอกจากการจัดทำอรรถาธิบายของสามก๊กจี่แล้ว เผย์ซงจือยังได้เขียนตำราอื่น ๆ ได้แก่จิ้นจี้ (晉紀; จดหมายเหตุราชวงศ์จิ้น), เผย์ชื่อเจียจฺว้าน (裴氏家傳; ชีวประวัติตระกูลเผย์) และ จี๋จู้ซางฝูจิงจฺว้าน (集注喪服經傳)
แหล่งข้อมูลอื่น

ผลงานของ เผย์ ซงจือ ที่โครงการกูเทินแบร์ค
วันอาภากร

ระวังสับสนกับ "วันอาภากรรำลึก" ตรงกับวันที่ 19 ธันวาคม เป็นวันคล้ายวันประสูติของกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์
| วันอาภากร |
| --- | --- |
พระอนุสาวรีย์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ ที่เมืองพัทยา
จัดขึ้นโดย: กองทัพเรือไทย
ประเภท: รำลึก
ความสำคัญ: วันคล้ายวันสิ้นพระชนม์ของ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์
วันที่: 19 พฤษภาคม
ความถี่: ทุกปี
ครั้งแรก: พ.ศ. 2536
วันอาภากร ตรงกับวันที่ 19 พฤษภาคม ของทุกปี ตรงกับวันคล้ายวันสิ้นพระชนม์ของ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ (19 พฤษภาคม พ.ศ. 2466)  ซึ่งเป็นที่เคารพของทหารเรือไทย ในฐานะที่ทรงเป็นผู้วางรากฐาน และพัฒนากิจการกองทัพเรือไทย จัดตั้งฐานทัพเรือ โรงเรียนนายเรือ
กองทัพเรือไทยได้กำหนดให้วันที่ 19 พฤษภาคมของทุกปีเป็นวันอาภากร พร้อมกับขนานพระนามพระองค์ท่านเป็น "องค์บิดาแห่งทหารเรือไทย" ตั้งแต่ พ.ศ. 2536
เจดีย์จุลประโทน

ซากฐานเจดีย์จุลประโทน
เจดีย์จุลประโทน ตั้งอยู่ที่ตำบลพระประโทน ซอยวัดสามกระบือเผือก อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม หรือทางด้านทิศตะวันออกของพระปฐมเจดีย์ ซึ่งอยู่ในบริเวณใกล้เคียงกับวัดพระประโทนเจดีย์วรวิหาร ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 500เมตร และอยู่ด้านข้าง วิทยาลัยเทคนิคนครปฐม ติดกับถนนเพชรเกษม เส้นทางระหว่างกรุงเทพ - นครปฐม