stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เฮนรี คิสซินเจอร์
งานวิชาการ

หลังจากได้รับการปลดประจำการทหารในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง และได้รับปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดในปี 1954 คิสซิงเจอร์เริ่มเป็นนักวิชาการในฐานะนักวิจัยและอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด โดยเขาได้รับการยอมรับจากการศึกษาด้านการเมืองระหว่างประเทศและยุทธศาสตร์ทางการทูต งานวิจัยระดับปริญญาเอกของเขาเรื่อง A World Restored วิเคราะห์เรื่องความสมดุลทางอำนาจในยุโรปหลังสงครามนโปเลียน ซึ่งเป็นการเสนอแนะให้มีระบบระหว่างประเทศที่มั่นคงเพื่อป้องกันการเกิดสงครามโลกอีกครั้ง งานนี้ได้รับความสนใจอย่างมาก และทำให้คิสซิงเจอร์เริ่มมีชื่อเสียงในวงการการทูต นอกจากนี้ในระหว่างปี 1956 ถึง 1958 คิสซิงเจอร์ทำงานให้มูลนิธิร็อกเกอะเฟลเลอร์บราเธอร์ส ในตำแหน่งผู้อำนวยการโครงการศึกษาพิเศษ
ในช่วงปี 1956-1969 คิสซิงเจอร์ทำงานที่ฮาร์วาร์ดเป็นเวลา 13 ปี โดยดำรงตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์และอาจารย์วิชาการเมืองระหว่างประเทศ เขามีบทบาทสำคัญในการพัฒนาแนวคิดทางทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการทูตและความมั่นคงระหว่างประเทศ ซึ่งได้สะท้อนผ่านการเขียนหนังสือและบทความที่มีอิทธิพลในวงการศึกษาระดับโลก
นโยบายต่างประเทศ

นโยบายต่างประเทศของคิสซิงเจอร์มีลักษณะเฉพาะตัว ซึ่งรวมถึงการยึดหลัก “Realpolitik” หรือ “การเมืองเชิงปฏิบัติ” ที่เน้นความสมดุลของอำนาจระหว่างประเทศมากกว่าการยึดถือหลักอุดมการณ์ประชาธิปไตยเสรีนิยม
หนึ่งในนโยบายที่มีชื่อเสียงที่สุดของคิสซิงเจอร์คือ การทูตแบบลับ (shuttle diplomacy) ซึ่งมีเป้าหมายในการลดความตึงเครียดในสงครามเย็น โดยเฉพาะในการเชื่อมสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ กับจีนและสหภาพโซเวียตในช่วงทศวรรษ 1970 คิสซิงเจอร์เริ่มต้นด้วยการส่งสัญญาณเพื่อเปิดการเจรจากับสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งนำไปสู่การเยือนจีนของประธานาธิบดีนิกสันในปี 1972 การเยือนครั้งนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการฟื้นฟูความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ และจีน ที่ช่วยเปลี่ยนแปลงดุลอำนาจในเอเชียและทั่วโลก การดำเนินการนี้ไม่เพียงแต่ช่วยลดแรงกดดันในสงครามเย็น แต่ยังช่วยให้สหรัฐฯ สามารถรับมือกับความท้าทายที่เกิดจากสหภาพโซเวียตได้ดีขึ้น
อีกหนึ่งนโยบายที่สำคัญคือ นโยบายการผ่อนคลาย (Détente) ซึ่งมุ่งเน้นไปที่การลดความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ กับสหภาพโซเวียต ในช่วงที่คิสซิงเจอร์ดำรงตำแหน่งเขาได้มีส่วนร่วมในการลงนามในสนธิสัญญาจำกัดอาวุธทางยุทธศาสตร์ ในปี 1972 ซึ่งเป็นข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ และสหภาพโซเวียตเพื่อจำกัดจำนวนอาวุธนิวเคลียร์ในทั้งสองประเทศ การเจรจาเหล่านี้ถือเป็นความสำเร็จที่สำคัญในการลดความเสี่ยงของสงครามนิวเคลียร์
นอกจากนี้ คิสซิงเจอร์ยังมีบทบาทสำคัญในสงครามเวียดนาม โดยการส่งเสริมการเจรจาสันติภาพกับเวียดนามเหนือ ซึ่งในที่สุดนำไปสู่ข้อตกลงสันติภาพปารีสในปี 1973 ที่ยุติสงครามเวียดนาม การเจรจานี้แม้จะมีข้อถกเถียง แต่ก็ถือเป็นความสำเร็จในเชิงกลยุทธ์ของสหรัฐฯ ที่ช่วยลดการมีส่วนร่วมในสงครามที่ยาวนานและสูญเสียทรัพยากรจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม นโยบายต่างประเทศของคิสซิงเจอร์ก็ไม่ได้ปราศจากการวิพากษ์วิจารณ์ โดยเฉพาะในเรื่อง การสนับสนุนระบอบเผด็จการ ในบางประเทศ เช่น ชิลี กัมพูชา ซึ่งทำให้เขาถูกโจมตีว่าเป็นผู้สนับสนุนระบอบที่ละเมิดสิทธิมนุษยชน เพื่อผลประโยชน์ทางยุทธศาสตร์
ชีวิตส่วนตัว

คิสซิงเจอร์สมรสกับอันนาลีเซอ ฟไลเชอร์ (Anneliese Fleischer) ชาวเมืองเดียวกันในปี 1949 และทั้งคู่มีบุตรด้วยกันสองคนได้แก่เดวิดและเอลิซาเบธ ต่อมาเขาหย่ากับอันนาลีเซอในปี 1964 และได้แต่งงานใหม่กับ ซูซานนา วินสตัน หญิงชาวอเมริกัน ในปี 1974 ซึ่งเป็นนักข่าวและนักธุรกิจที่มีชื่อเสียง
คิสซิงเจอร์เป็นบุคคลที่มีความรักในการอ่านและการศึกษา เขาชื่นชอบการอ่านหนังสือเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และการเมือง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องราวของสงครามและการทูต ในชีวิตส่วนตัวของเขา คิสซิงเจอร์มักจะหลีกเลี่ยงการพูดถึงเรื่องราวส่วนตัวในที่สาธารณะ แต่ก็ได้รับความสนใจจากสื่อและประชาชนเป็นอย่างมากจากบทบาทในฐานะที่ปรึกษาด้านนโยบายต่างประเทศของสหรัฐฯ
เฮนรี คิสซินเจอร์ ถึงแก่กรรมด้วยโรคหัวใจล้มเหลวเมื่อ 29 พฤศจิกายน 2023 ที่บ้านพักในคอนเนตทิคัต สิริอายุ 100 ปี
แอ็นสท์-โรแบร์ท กราวิทซ์

| แอ็นสท์-โรแบร์ท กราวิทซ์ |
| --- | --- |
เกิด: 8 มิถุนายน ค.ศ. 1899(1899-06-08) ชาร์ลอทเทนบูร์ก, ปรัสเซีย, จักรวรรดิเยอรมัน
เสียชีวิต: 24 เมษายน ค.ศ. 1945(1945-04-24) (45 ปี) พ็อทซ์ดัม-บาเบลแบร์ก, เยอรมนี
รับใช้:  นาซีเยอรมนี
แผนก/สังกัด:  German Red Cross
ชั้นยศ: โอเบอร์กรุพเพนฟือเรอร์รีนฮาร์ด
การยุทธ์: สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง สงครามโลกครั้งที่สอง
แอ็นสท์-โรแบร์ท กราวิทซ์ (เยอรมัน: Ernst-Robert Grawitz; 8 มิถุนายน 1899 - 24 เมษายน 1945) เป็นแพทย์ชาวเยอรมัน (และเป็นเจ้าหน้าที่เอสเอสในหน่วย Reichsarzt "Arzt" แปลความหมายว่า "แพทย์") ในเยอรมนีในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เขาเกิดในชาล็อตเทนเบิร์ก และเสียชีวิตในพอสดัม-บาเบลเบิร์ก (Potsdam-Babelsberg)
แอ็นสท์-โรแบร์ท กราวิทซ์ เป็นแพทย์และตำรวจในหน่วยเอสเอส เขาเป็นผู้ได้รับการสนับสนุนจากพรรคนาซีในการพยายามกำจัดกลุ่มคนรักร่วมเพศและวิจัยหาทางรักษาคนที่มีพฤติกรรมรักร่วมเพศ. เขาเป็นผู้ดูแลในการทดลองด้วย"ความกระตือรือร้น"ในค่ายกักกันนักโทษ.
ในช่วงท้ายของสงครามโลกครั้งที่สองในยุโรป กราวิทซ์ได้เป็นแพทย์ของอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ในฟือเรอร์บุงเคอร์ เมื่อเขาได้ยินว่าเจ้าหน้าที่คนอื่นๆกำลังจะออกจากเบอร์ลินเพื่อหลบหนีจากกองทัพแดงแห่งสหภาพโซเวียตที่กำลังจะบุกเข้ามาในกรุงเบอร์ลิน. กราวิทซ์ได้ขอเข้าพบกับฮิตเลอร์เพื่อขออนุญาตให้ออกจากรุงเบอร์ลินแต่คำขอนั้นกลับถูกปฏิเสธ.
เมื่อกองทัพแดงแห่งสหภาพโซเวียตได้บุกเข้าสู่เบอร์ลิน กราวิทซ์ได้ตัดสินใจฆ่าตัวตายพร้อมกับครอบครัวด้วยระเบิดที่บ้านของเขาในบาเบลเบิร์ก ในกรณีได้ถูกปรากฏในภาพยนตร์ในปี 2004 ที่ชื่อ ปิดตำนานบุรุษล้างโลก Der Untergang ("Downfall") ซึ่งกราวิทซ์ได้รับบทแสดงโดยคริสเตียน โฮนิง (Christian Hoening)
แอ็นสท์ เอากุสท์ ดยุกแห่งเบราน์ชไวค์

แอ็นสท์ เอากุสท์ (เยอรมัน: Ernst August Christian Georg; 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1887 – 30 มกราคม ค.ศ. 1953) เป็นดยุกแห่งเบราน์ชไวค์ ที่ปกครอง ตั้งแต่ 2 พฤศจิกายน 1913 ถึง 8 พฤศจิกายน 1918 พระองค์เป็นพระราชนัดดาในพระเจ้าเกออร์คที่ 5 แห่งฮันโนเฟอร์ซึ่งถูกปรัสเซียขับออกจากบัลลังก์ฮันโนเฟอร์ในปี 1866 และพระเจ้าคริสเตียนที่ 9 แห่งเดนมาร์ก  รวมถึงเป็นพระราชบิดาในสมเด็จพระราชินีฟรีแดรีกีแห่งกรีซพระมเหสีในสมเด็จพระเจ้าปัฟโลสแห่งกรีซ พระราชอัยกาในสมเด็จพระราชินีโซเฟียแห่งสเปน พระมเหสีในสมเด็จพระราชาธิบดีฆวน การ์โลสที่ 1 แห่งสเปนและสมเด็จพระราชาธิบดีกอนสตันดีโนสที่ 2 แห่งกรีซ สมเด็จพระราชาธิบดีพระองค์สุดท้ายของกรีซ และพระราชปัยกาในสมเด็จพระราชาธิบดีเฟลิเปที่ 6 แห่งสเปน สมเด็จพระราชาธิบดีพระองค์ปัจจุบันของสเปน
แกร์ฮาร์ท ชเรอเดอร์

| แกร์ฮาร์ท ชเรอเดอร์ |
| --- | --- |
Gerhard Schröder


นายกรัฐมนตรีเยอรมนี
ดำรงตำแหน่ง 27 ตุลาคม ค.ศ. 1998 – 22 พฤศจิกายน ค.ศ. 2005
ก่อนหน้า: เฮ็ลมูท โคล
ถัดไป: อังเกลา แมร์เคิล
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด:  (1944-04-07) 7 เมษายน ค.ศ. 1944 (80 ปี) รัฐนอร์ทไรน์-เว็สท์ฟาเลิน นาซีเยอรมนี
ศาสนา: ลูเทอแรน
พรรคการเมือง: พรรคประชาธิปไตยสังคมแห่งเยอรมนี
อาชีพ: ทนายความ
ลายมือชื่อ: 

แกร์ฮาร์ท ฟริทซ์ ควร์ท ชเรอเดอร์ (เยอรมัน: Gerhard Fritz Kurt Schröder, ออกเสียง: [ˈɡɛɐ̯haɐ̯t fʁɪts kʊɐ̯t ˈʃʁøːdɐ]; เกิดวันที่ 7 เมษายน ค.ศ. 1944) เป็นนักการเมืองชาวเยอรมัน ได้ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งเยอรมนี (Chancellor of Germany) ตั้งแต่ ค.ศ. 1998 จนถึง 2005 อาชีพทางการเมืองของเขาได้เปลี่ยนขั้วการเมืองจากฝ่ายซ้ายมาเป็นฝ่ายกลาง ปัจจุบันสังกัดพรรคประชาธิปไตยสังคมแห่งเยอรมนีหรือเอ็สเพเด (Sozialdemokratische Partei Deutschlands: SPD) โดยที่เขาเคยดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคในช่วงเวลาหนึ่งด้วย เขาทำหน้าที่ผู้นำรัฐบาลผสมระหว่างเอ็สเพเดกับพรรคกรีน ก่อนจะก้าวมาเป็นนักการเมืองอาชีพ เขาเคยประสบความสำเร็จในอาชีพทนายความมาก่อน
อาชีพนักการเมือง

ชเรอเดอร์ได้เข้าร่วมพรรคประชาธิปไตยสังคมใน ค.ศ. 1963 ต่อมาใน ค.ศ. 1978 ได้ขึ้นดำรงตำแหน่งประธานสหภาพหนุ่มสาวสังคมนิยม ซึ่งเป็นองค์กรสำหรับเยาวชนของพรรคสังคมนิยมประชาธิปไตย ค.ศ. 1980 เขาได้รับเลือกตั้งเข้าร่วมสภาสหพันธรัฐเยอรมนี และโดดเด่นท้าทายสายตาสาธารณชนด้วยการเป็นสมาชิกรัฐสภาหนุ่มที่สวมเสื้อไหมพรมถักไปทำงาน แทนการสวมใส่เสื้อสูทและเน็คไท เขายังได้ดำรงตำแหน่งประธานสาขาฮันโนเฟอร์ของพรรคสังคมนิยมประชาธิปไตยอีกด้วย
คณะรัฐบาลชุดแรกของชเรอเดอร์

27 ตุลาคม ค.ศ. 1998 - 22 ตุลาคม ค.ศ. 2002
คณะรัฐบาลชุดที่สองของชเรอเดอร์

22 ตุลาคม ค.ศ. 2002 - 22 พฤศจิกายน ค.ศ. 2005
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ส่วนตัวของชเรอเดอร์ เก็บถาวร 2021-03-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ชเรอเดอร์บนเว็บไซต์ของพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์แห่งเยอรมนี เก็บถาวร 2013-07-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ภาพจากนิตยสาร "Spuren der Macht" เก็บถาวร 2007-12-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กนายกรัฐมนตรีเยอรมนี |
| --- | --- | --- |
|  สมาพันธรัฐเยอรมันเหนือ (ค.ศ. 1867–1871) |  อ็อทโท ฟ็อน บิสมาร์ค  |  |
|  จักรวรรดิเยอรมัน (ค.ศ. 1871–1918) |  อ็อทโท ฟ็อน บิสมาร์ค  เลโอ ฟ็อน คาพรีวี  เจ้าชายโคลทวิชแห่งโฮเอินโลเออ-ชิลลิงส์เฟือสท์  แบร์นฮาร์ท ฟ็อน บือโล  เทโอบัลท์ ฟ็อน เบทมัน ฮ็อลเวค  เกออร์ค มิชชาเอลิส  เกออร์ค ฟ็อน แฮร์ทลิง  เจ้าชายมัคซีมีลีอานแห่งบาเดิน  ฟรีดริช เอเบิร์ท  |  |
|  สาธารณรัฐไวมาร์ (ค.ศ. 1919–1933) |  ฟิลลิพ ไชเดอมัน  กุสทัฟ เบาเออร์  แฮร์มัน มึลเลอร์  ค็อนสตันทีน เฟเรินบัค  โยเซ็ฟ เวียร์ท  วิลเฮ็ล์ม คูโน  กุสทัฟ ชเตรเซอมัน  วิลเฮ็ล์ม มาคส์  ฮันส์ ลุทเทอร์  วิลเฮ็ล์ม มาคส์  แฮร์มัน มึลเลอร์  ไฮน์ริช บรือนิง  ฟรันทซ์ ฟ็อน พาเพิน  ควร์ท ฟ็อน ชไลเชอร์  |  |
|  ไรช์ที่สาม (ค.ศ. 1933–1945) |  อดอล์ฟ ฮิตเลอร์  โยเซ็ฟ เกิบเบิลส์  ลุทซ์ กราฟ ชเวรีน ฟ็อน โครซิค  |  |
|  สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (ค.ศ. 1949–ปัจจุบัน) |  ค็อนราท อาเดอเนาเออร์  ลูทวิช แอร์ฮาร์ท  ควร์ท เกออร์ค คีซิงเงอร์  วิลลี บรันท์  เฮ็ลมูท ชมิท  เฮ็ลมูท โคล  แกร์ฮาร์ท ชเรอเดอร์  อังเกลา แมร์เคิล  โอลัฟ ช็อลทซ์  |  |
รายนาม
ชเรอเดอร์กับบิเซนเต ฟอกซ์ ประธานาธิบดีเม็กซิโก
ชเรอเดอร์กับจอร์จ ดับเบิลยู. บุช
แฮร์มัน ฟ็อน เฮ็ล์มฮ็อลทซ์

แฮร์มัน ฟ็อน เฮ็ล์มฮ็อลทซ์
แฮร์มัน ลูทวิช แฟร์ดีนันท์ ฟ็อน เฮ็ล์มฮ็อลทซ์ (เยอรมัน: Hermann Ludwig Ferdinand von Helmholtz; 31 สิงหาคม ค.ศ. 1821 – 8 กันยายน ค.ศ. 1894) เป็นนักฟิสิกส์ชาวเยอรมัน ซึ่งเชี่ยวชาญในวิทยาศาสตร์หลายสาขา ในทางสรีรศาสตร์ เขาได้คิดค้นทฤษฎีการมองเห็น การมองเห็นในอวกาศ งานวิจัยเรื่องการเห็นสี รวมถึงการได้ยินเสียง ในทางฟิสิกส์ งานที่มีชื่อเสียงของเขาคือทฤษฎีเกี่ยวกับพลศาสตร์ไฟฟ้า อุณหพลศาสตร์เคมี และหลักพื้นฐานทางกลของอุณหพลศาสตร์ เขายังเป็นนักปรัชญาทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งกำหนดแนวคิดเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างกฎการตระหนักรู้ กับกฎธรรมชาติ และแนวคิดเรื่องวิทยาศาสตร์เพื่อคุณธรรม สถาบันวิจัยในเยอรมนีแห่งหนึ่งได้ใช้ชื่อว่า "สมาคมเฮ็ล์มฮ็อลทซ์" (Helmholtz-Gemeinschaft) เพื่อเป็นเกียรติแก่เขา
แฮร์มัน กรืนชปาน

| แฮร์มัน กรืนชปาน |
| --- | --- |
Herschel Grynszpan
แฮร์มัน กรืนชปาน หลังจากถูกจับกุม (7 พฤศจิกายน ค.ศ. 1938)
เกิด: แฮร์เชิล ไฟเบิล กรืนชปาน 28 มีนาคม ค.ศ. 1921(1921-03-28) ฮันโนเฟอร์ มณฑลฮันโนเฟอร์ สาธารณรัฐไวมาร์
สาบสูญ: 18 สิงหาคม 1944 (อายุ 23) มัคเดอบวร์ค มณฑลมัคเดอบวร์ค นาซีเยอรมนี
สถานะ: เสียชีวิตโดยผลของกฎหมาย 1 มิถุนายน ค.ศ. 1960(1960-06-01) (39 ปี)
สัญชาติ: โปแลนด์ (ค.ศ. 1921–1938)   ไร้สัญชาติ (ตั้งแต่ ค.ศ. 1938)
มีชื่อเสียงจาก: ชาวยิวผู้ลอบสังหารเจ้าหน้าที่การทูตของนาซี เป็นเหตุให้นาซีใช้เป็นข้ออ้างในการกวาดล้างชาวยิว
บิดามารดา: ซินเดล กรืนชปาน (บิดา) ริฟคา กรืนชปาน (มารดา)
แฮร์มัน กรืนชปาน (เยอรมัน: Hermann Grünspan) หรือ แฮร์เชิล ไฟเบิล กรืนชปาน (Herschel Feibel Grynszpan; 28 มีนาคม ค.ศ. 1921 – มีข่าวลือว่ามีชีวิตอยู่ครั้งสุดท้ายใน ค.ศ. 1946 และถูกประกาศว่าเสียชีวิตใน ค.ศ. 1960) เป็นผู้ลี้ภัยชาวโปแลนด์เชื้อสายยิวที่เกิดในประเทศเยอรมนี เขาเป็นผู้ลอบสังหารแอ็นสท์ ฟ็อม ราท เจ้าหน้าที่การทูตของนาซี เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน ค.ศ. 1938 ในกรุงปารีส เป็นเหตุให้พวกนาซีเยอรมันใช้เป็นข้ออ้างในการทำร้ายชาวยิวและโจมตีทำลายร้านค้าและธรรมศาลาของชาวยิวหลายแห่งในเยอรมนี ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่ชื่อว่า "คืนกระจกแตก" (Kristallnacht) เมื่อวันที่ 9–10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1938 กรืนชปานถูกตำรวจลับจับกุมหลังจากฝรั่งเศสถูกเยอรมนียึดครอง และถูกนำตัวไปยังเยอรมนี
ยังไม่ทราบว่าชะตากรรมของกรืนชปานเป็นอย่างไร โดยทั่วไปสันนิษฐานกันว่าเขาอาจไม่รอดชีวิตจากสงครามโลกครั้งที่สอง เขาถูกประกาศว่าเสียชีวิตใน ค.ศ. 1960 อย่างไรก็ตาม ภาพที่ได้รับการเผยแพร่ใน ค.ศ. 2016 ถูกใช้เป็นหลักฐานเพื่ออ้างว่าเขายังมีชีวิตอยู่ในค่ายย้ายถิ่นฐานในบัมแบร์คในเยอรมนี เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม ค.ศ. 1946
แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ อูนีโอนแบร์ลีน

แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ อูนีโอนแบร์ลีน (เยอรมัน: 1. FC Union Berlin) เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพเยอรมัน ตั้งอยู่ที่ย่านเคอเพอนิค (Köpenick) ในเบอร์ลิน สโมสรถูกควบรวมในชื่อปัจจุบันเมื่อ ค.ศ. 1966 แต่แท้จริงแล้ว การก่อตั้งได้เกิดขึ้นใน ค.ศ. 1906 ซึ่งเป็นปีที่สโมสรฟุตบอลโอลึมพีอาโอเบอร์เชอเนอไวเดอ (Olympia Oberschöneweide) ที่มีมาก่อนได้ก่อตั้งขึ้น ในช่วง ค.ศ. 2009–2019 สโมสรได้ลงแข่งขันในซไวเทอบุนเดิสลีกา ลีกระดับสองของประเทศมาโดยตลอด จนกระทั่งใน ค.ศ. 2019 อูนีโอนแบร์ลีนได้เลื่อนชั้นสู่บุนเดิสลีกาเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์สโมสร หลังจากที่สามารถเอาชนะชตุทการ์ทในรอบเพลย์ออฟเลื่อนชั้น/ตกชั้น
สโมสรเป็นที่รู้จักในด้านฐานแฟนที่มีศรัทธาแรงกล้าและมีความคิดสร้างสรรค์ และมีเพลงประจำสโมสรที่ชื่อว่า "ไอเซิร์นอูนีโอน"
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ อูนีโอนแบร์ลีน ที่เฟซบุ๊ก
| ด ค กบุนเดิสลีกา |
| --- | --- |
สโมสรในฤดูกาล 2024–25:  เเอาคส์บวร์ค  ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน  ไบเอิร์นมิวนิก  เฟาเอ็ฟเอ็ล โบคุม  โบรุสซีอาเมินเชินกลัทบัค  โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์  ไอน์ทรัคท์ฟรังค์ฟวร์ท  เอ็สเซ ไฟรบวร์ค  แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ ไฮเดินไฮม์  1899 ฮ็อฟเฟินไฮม์  โฮลสไตน์คีล  แอร์เบ ไลพ์ซิช  ไมนทซ์ 05  ซังคท์เพาลี  เฟาเอ็ฟเบ ชตุทการ์ท  อูนีโอนแบร์ลีน  แวร์เดอร์เบรเมิน  เฟาเอ็ฟเอ็ล ว็อลฟส์บวร์ค 
สโมสรที่เคยอยู่ในบุนเดิสลีกา:  เทเอ็สเฟา 1860 มึนเชิน  อะเลมันเนียอาเคิน  อาร์มีนีอาบีเลอเฟ็ลท์  บาเยอร์ 05 อือร์ดิงเงิน/คาเอฟเซอือร์ดิงเงิน 05  เบลา-ไวซ์ 90 แบร์ลีน  โบรุสเซียนอยน์เคียร์เชิน  ดาร์มชตัดท์ 98  ดึนาโมเดรสเดิน  ฟอร์ทูนาดึสเซิลดอร์ฟ  ไอน์ทรัคท์เบราน์ชไวค์  เอเนอร์จีคอทท์บุส  ฟอร์ทูนาเคิล์น  กร็อยเทอร์เฟือร์ท  ฮัมบัวร์เกอร์ เอ็สเฟา  ฮันโนเฟอร์ 96  ฮันซาร็อสท็อค  แฮร์ทา เบเอ็สเซ  เอ็ฟเซ 08 ฮ็อมบวร์ค  อิงก็อลชตัท  แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ ไคเซิร์สเลาเทิร์น  คาร์ลสรูห์เอสเซ  คิกเกอร์สออฟเฟินบาค  แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เคิลน์  เฟาเอฟเบไลพ์ซิจ  ไมเดอร์ริเชอร์เอสเฟา/เอ็มเอสเฟาดุยส์บูร์ก  พรอยเซินมึนสเตอร์  แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ เนือร์นแบร์ค  โรท-ไวซ์ เอสเซิน  โรท-ไวซ์ โอเบอร์เฮาเซิน  เอ็สเซ พาเดอร์บอร์น 07  แอร์สเทอร์ เอ็ฟเซ ซาร์บรึคเคิน  ชัลเคอ 04  ชตุทการ์เทอร์คิคเคิร์ส  ทัสมาเนียแบร์ลีน  เทนนิสโบรุสเซียแบร์ลีน  เอสเอสเฟาอุล์ม 1846  อุนเทอร์ฮาคิง  วัลด์โฮฟมันไฮม์  วัทเทินไชด์ 09  วุพเพอร์ทาเลอร์เอสเฟา 
ฤดูกาล:  1963–64  1964–65  1965–66  1966–67  1967–68  1968–69  1969–70  1970–71  1971–72  1972–73  1973–74  1974–75  1975–76  1976–77  1977–78  1978–79  1979–80  1980–81  1981–82  1982–83  1983–84  1984–85  1985–86  1986–87  1987–88  1988–89  1989–90  1990–91  1991–92  1992–93  1993–94  1994–95  1995–96  1996–97  1997–98  1998–99  1999–2000  2000–01  2001–02  2002–03  2003–04  2004–05  2005–06  2006–07  2007–08  2008–09  2009–10  2010–11  2011–12  2012–13  2013–14  2014–15  2015–16  2016–17  2017–18  2018–19  2019–20  2020–21  2021–22  2022–23  2023–24  2024–25
แฮร์มัน มึลเลอร์ (นักการเมือง)

| แฮร์มัน มึลเลอร์ |
| --- | --- |
Hermann Müller


นายกรัฐมนตรีเยอรมนี
ดำรงตำแหน่ง 27 มีนาคม 1920 – 21 มิถุนายน 1920
ประธานาธิบดี: ฟรีดริช เอเบิร์ท
ก่อนหน้า: กุสทัฟ เบาเออร์
ถัดไป: ค็อนสตันทีน เฟเรินบัค
ดำรงตำแหน่ง 28 มิถุนายน 1928 – 27 มีนาคม 1930
ประธานาธิบดี: เพาล์ ฟ็อน ฮินเดินบวร์ค
ก่อนหน้า: วิลเฮ็ล์ม มาคส์
ถัดไป: ไฮน์ริช บรือนิง
รัฐมนตรีการต่างประเทศเยอรมนี
ดำรงตำแหน่ง 21 มิถุนายน 1919 – 26 มีนาคม 1920
หัวหน้ารัฐบาล: กุสทัฟ เบาเออร์
ก่อนหน้า: อูลริช ฟ็อน บร็อคดอร์ฟ-รันท์เซา
ถัดไป: อาด็อล์ฟ เคิสเทอร์
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 18 พฤษภาคม ค.ศ. 1876(1876-05-18) มันไฮม์ จักรวรรดิเยอรมัน
เสียชีวิต: 20 มีนาคม ค.ศ. 1931(1931-03-20) (54 ปี) เบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี

แฮร์มัน มึลเลอร์ (เยอรมัน: Hermann Müller) เป็นนักการเมืองชาวเยอรมันจากพรรคประชาธิปไตยสังคมแห่งเยอรมนี(SPD) ผู้ทำหน้าที่เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศ(ค.ศ. 1919-20) และเป็นนายกรัฐมนตรีเยอรมนีสองครั้ง(ค.ศ. 1920, ค.ศ. 1928-1930)ในสาธารณรัฐไวมาร์ ในฐานะที่เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศ เขาเป็นหนึ่งในผู้ลงนามตัวแทนฝ่ายเยอรมันในสนธิสัญญาแวร์ซายในปี ค.ศ. 1919
แฟร์ดีนันท์ ฟ็อน อัลเทิน

แฟร์ดีนันท์ ฟ็อน อัลเทิน
แฟร์ดีนันท์ ฟ็อน อัลเทิน (เยอรมัน: Ferdinand von Alten; 13 เมษายน ค.ศ. 1885 – 17 มีนาคม ค.ศ. 1933) เป็นนักแสดงชายชาวเยอรมัน แต่เกิดที่ประเทศรัสเซีย
ผลงานที่ไดัรับการคัดเลือก

Die blaue Laterne (1918)
Madame Récamier (1920)
Anna Boleyn (1920)
Catherine the Great (1920)
Das Geheimnis der Mumie (1921)
The Pearl of the Orient (1921)
Danton (1921)
Der Stier von Olivera (1921)
Roswolsky's Mistress (1921)
The Earl of Essex (1922)
Othello (1922)
The Flame (1923)
The Merchant of Venice (1923)
Man Against Man (1924)
Tragedy in the House of Habsburg (1924)
Wallenstein (1925)
The Dice Game of Life (1925)
Chamber Music (1925)
Fadette (1926)
The Master of Death (1926)
The Son of Hannibal (1926)
The Student of Prague (1926)
Queen of the Boulevards (1927)
Luther (1928)
Sajenko the Soviet (1928)
Vienna, City of My Dreams (1928)
The Woman on the Rack (1928)
Queen Louise (1928)
Champagne (1928)
Ludwig II, King of Bavaria (1929)
Hocuspocus (1930)
1914 (1931)
Wibbel the Tailor (1931)
Marshal Forwards (1932)
The Mad Bomberg (1932)
Gräfin Mariza (1932)
The Pride of Company Three (1932)
Three from the Unemployment Office (1932)
บรรณานุกรม

Jung, Uli & Schatzberg, Walter. Beyond Caligari: The Films of Robert Wiene. Berghahn Books, 1999.
แหล่งข้อมูลอื่น

แฟร์ดีนันท์ ฟ็อน อัลเทิน ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
แอ็นสท์ รือดีเกอร์ ชตาเริมแบร์ค

| เจ้าชายแอ็นสท์ รือดีเกอร์ ฟ็อน ชตาเริมแบร์ค |
| --- | --- |
Ernst Rüdiger von Starhemberg
ชตาเริมแบร์คในเครื่องแบบไฮม์แวร์

รองนายกรัฐมนตรีออสเตรีย
ดำรงตำแหน่ง 1 พฤษภาคม ค.ศ. 1934 – 14 พฤษภาคม ค.ศ. 1936
หัวหน้ารัฐบาล: เอ็งเงิลแบร์ท ด็อลฟูส ควร์ท ชุชนิค
ก่อนหน้า: เอมีล ไฟ
ถัดไป: เอดูอาร์ท บาร์-บาร์เร็นเฟ็ลส์
รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง 29 ตุลาคม ค.ศ. 1935 – 14 พฤษภาคม ค.ศ. 1936ดำรงตำแหน่งร่วมกับ เอดูอาร์ท บาร์-บาร์เร็นเฟ็ลส์ และคาร์ล บูเร็ช
หัวหน้ารัฐบาล: ควร์ท ชุชนิค
ก่อนหน้า: โอโด น็อยชตัดท์-ชเตือร์เมอร์
ถัดไป: เอ็ทมุนท์ เกล็ซ-ฮอสท์เทอเนา
ดำรงตำแหน่ง 17 พฤษภาคม ค.ศ. 1934 – 17 ตุลาคม ค.ศ. 1935ดำรงตำแหน่งร่วมกับ เอก็อน แบร์เกอร์-วัลเดเน็ค, อ็อทโท เอ็นเดอร์, เอมีล ไฟ, โรแบร์ท แกร์เบอร์, โอโด น็อยชตัดท์-ชเตือร์เมอร์, ริชชาร์ท ชมิทซ์
หัวหน้ารัฐบาล: เอ็งเงิลแบร์ท ด็อลฟูส ควร์ท ชุชนิค
ก่อนหน้า: วินเซินทซ์ ชูมือ
ถัดไป: เอดูอาร์ท บาร์-บาร์เร็นเฟ็ลส์
ดำรงตำแหน่ง 30 กันยายน ค.ศ. 1930 – 4 ธันวาคม ค.ศ. 1930ดำรงตำแหน่งร่วมกับ อิกนัทซ์ ซีเพิล
หัวหน้ารัฐบาล: คาร์ล เฟาโกอิน
ก่อนหน้า: วินเซินทซ์ ชูมือ
ถัดไป: ฟรันทซ์ วิงค์เลอร์
ผู้นำแนวร่วมปิตุภูมิ
ดำรงตำแหน่ง 31 กรกฎาคม ค.ศ. 1934 – 15 พฤษภาคม ค.ศ. 1936
ก่อนหน้า: เอ็งเงิลแบร์ท ด็อลฟูส
ถัดไป: ยกเลิกตำแหน่ง
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
ดำรงตำแหน่ง 30 กันยายน ค.ศ. 1930 – 4 ธันวาคม ค.ศ. 1930
หัวหน้ารัฐบาล: คาร์ล เฟาโกอิน
ก่อนหน้า: วินเซินทซ์ ชูมือ
ถัดไป: ฟรันทซ์ วิงค์เลอร์
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 10 พฤษภาคม ค.ศ. 1899 เอเฟอร์ดิง จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี
เสียชีวิต: 15 มีนาคม ค.ศ. 1956 (56 ปี) ชรุนส์ ฟอร์อาร์ลแบร์ค ประเทศออสเตรีย
พรรคการเมือง: ไฮม์มัทบล็อค (ค.ศ.ใ1921–1933) แนวร่วมปิตุภูมิ (ค.ศ. 1933–1938)
คู่สมรส: เคาน์เตสมารี เอลีซาเบ็ท ฟ็อน ซาล์ม-ไรฟ์เฟอร์ไชท์-ไรทซ์ (สมรส 1928; 1937) โนรา เกรกอร์ (สมรส 1937; 1949)
บุตร: 1
ความสัมพันธ์: ตระกูลชตาเริมแบร์ค

เจ้าชาย แอ็นสท์ รือดีเกอร์ คามีโล ฟ็อน ชตาเริมแบร์ค (เยอรมัน: Ernst Rüdiger Camillo von Starhemberg; 10 พฤษภาคม ค.ศ. 1899 – 15 มีนาคม ค.ศ. 1956) เป็นนักชาตินิยมและนักการเมืองชาวออสเตรียที่บทบาทสำคัญในการสนับสนุนลัทธิฟาสซิสต์ออสเตรียและการก่อตั้งระบอบเผด็จการฟาสซิสต์คริสตจักร (clerical fascist) ในประเทศช่วงสมัยระหว่างสงคราม เขาเดินทางลี้ภัยออกจากออสเตรียในช่วงการบุกครองประเทศของนาซี และเข้าร่วมกองทัพฝรั่งเศสเสรีและสหราชอาณาจักรเพื่อต่อต้านเยอรมนีในสงครามโลกครั้งที่สอง
ชตาเริมแบร์คเป็นผู้นำกองกำลังกึ่งทหารไฮม์แวร์และต่อมาเป็นผู้นำแนวร่วมปิตุภูมิ เขาดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในบุนเดิสราทระหว่าง ค.ศ. 1920–1930 เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยใน ค.ศ. 1930 เป็นรองนายกรัฐมนตรีใน ค.ศ. 1934 และรักษาการตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและผู้นำแนวร่วมปิตุภูมิในช่วงสั้น ๆ หลังจากเหตุการณ์ลอบสังหารเอ็งเงิลแบร์ท ด็อลฟูส ต่อมาชตาเริมแบร์คหมดศรัทธาต่อแนวทางสายกลางของรัฐบาลควร์ท ชุชนิค และถูกขับลงจากอำนาจใน ค.ศ. 1936 เมื่อกองกำลังไฮม์แวร์ระงับตัวลง และเขาลี้ภัยออกนอกประเทศหลังเหตุการณ์อันชลุสเพื่อหลีกเลี่ยงการตอบโต้กับพวกนาซี
ชตาเริมแบร์คลี้ภัยในสวิตเซอร์แลนด์ และเข้าร่วมฝ่ายสัมพันธมิตรตะวันตกในกองทัพอากาศฝรั่งเศสเสรีและสหราชอาณาจักรในช่วงต้นสงครามโลกครั้งที่สอง แต่เมื่อสหภาพโซเวียตเข้าร่วมฝ่ายสัมพันธมิตร จึงทำให้ชตาเริมแบร์คออกจากกองทัพ เพราะมองว่าโซเวียตนั้นชั่วร้ายเทียบเท่ากับนาซี เขาเดินทางไปที่อาร์เจนตินาและอาศัยอยู่ที่นั่นเป็นเวลาสิบสามปี ก่อนที่เขาจะเสียชีวิตระหว่างการเยือนออสเตรียใน ค.ศ. 1956
แหล่งข้อมูลอื่น

กฤตภาคจากหนังสือพิมพ์เกี่ยวกับ แอ็นสท์ รือดีเกอร์ ชตาเริมแบร์ค ในหอจดหมายเหตุข่าวสารคริสต์ศตวรรษที่ 20 ของ ZBW
| ก่อนหน้า |  | แอ็นสท์ รือดีเกอร์ ชตาเริมแบร์ค |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เอมีล ไฟ |  |   รองนายกรัฐมนตรีออสเตรีย   (1 พฤษภาคม ค.ศ. 1934 – 14 พฤษภาคม ค.ศ. 1936) |  | เอดูอาร์ท บาร์-บาร์เร็นเฟ็ลส์ |
| เอ็งเงิลแบร์ท ด็อลฟูส |  |   ผู้นำแนวร่วมปิตุภูมิ  (31 กรกฎาคม ค.ศ. 1934 – 15 พฤษภาคม ค.ศ. 1936) |  | ยกเลิกตำแหน่ง |
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส 2  BnF data 2  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  สวีเดน  เช็กเกีย  โปแลนด์ 
ประชาชน:  Deutsche Biographie 
อื่น ๆ:  SNAC
แรงงานรับจ้างและทุน

"แรงงานรับจ้างและทุน" (อังกฤษ: Wage Labour and Capital; เยอรมัน: Lohnarbeit und Kapital) เป็นปาฐกถาวิพากษ์ทางเศรษฐศาสตร์การเมือง (Critique of political economy) ใน ค.ศ. 1847 โดยคาร์ล มาคส์ ซึ่งถูกแผยแพร่เป็นครั้งแรกเป็นบทความใน หนังสือพิมพ์น็อยเออไรนิชเชอ (Neue Rheinische Zeitung) ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1849 งานเขียนชิ้นนี้ถูกมองว่าเป็นงานตั้งต้นก่อนศาสตรนิพนธ์ที่ทรงอิทธิพลของมาคส์ว่าด้วย ทุน และมักถูกจับคู่กับคำปราศรัยใน ค.ศ. 1865 ของมาคส์ ค่าจ้าง ราคา และกำไร (Lohn, Preis und Profit) ต่อมาฉบับแปลภาษารัสเซียถูกตีพิมพ์เป็นหนังสือใน ค.ศ. 1883 โดยมีข้อความตอนหนึ่งจาก ทุน เล่ม 1 เรื่อง แนวโน้มทางประวัติศาสตร์ของการสะสมแบบทุนนิยม อยู่ในภาคผนวก ใน ค.ศ. 1885 ฉบับภาษาอังกฤษถูกตีพิมพ์เป็นครั้งแรกเป็นจุลสาร จุลสารที่อิงจากบทความหนังสือพิมพ์เหล่านั้นถูกตีพิมพ์ใน ค.ศ. 1885 ที่ฮ็อททิงเงิน-ซือริช (Hottingen (Zürich)) โดยที่มาคส์ไม่รู้แต่มีคำนำสั้น ๆ จากเอ็งเงิลส์ ฟรีดริช เอ็งเงิลส์ ได้ตรวจชำระฉบับภาษาเยอรมันใน ค.ศ. 1891 และเผยแพร่ลงในหนังสือพิมพ์ฟอร์แวทส์  (Vorwärts) ภายหลังจากที่กฎหมายต่อต้านสังคมนิยม (Anti-Socialist Laws) ออกมาแล้วหนึ่งปีก่อนหน้านั้นในประเทศเยอรมนี ใน ค.ศ. 1893 ฉบับแปลภาษาอังกฤษที่ปรับปรุงจากฉบับภาษาเยอรมัน ค.ศ. 1891 ถูกตีพิมพ์ขึ้นที่ลอนดอน
คำอธิบาย

ปาฐกถาและบทความชิ้นนี้ถูกเขียนขึ้นมาเพื่อนำเสนอความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจภายใต้ระบอบทุนนิยมและพื้นฐานเชิงวัตถุสภาพ (historical materialism) ของการต่อสู้ทางชนชั้นออกมาในแบบที่ผู้คนเข้าถึงได้ โดยงานเขียนเสนอว่าชนชั้นกระฎุมพีปกครองสังคมทุนนิยมด้วยความเป็นทาสค่าจ้าง (wage slavery) ของคนงาน และอธิบายความยากจนที่ชนชั้นแรงงานประสบพบเจอผ่านทฤษฎีมูลค่าส่วนเกิน งานเขียนแสดงให้เห็นว่ามาคส์ได้พัฒนาทฤษฎีของเขาไปเท่าใดแล้วในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1840 และเป็นรูปแบบเชิงทฤษฎีเริ่มแรกของลัทธิมากซ์ มันเสนอว่า แรงงานที่แปลกแยก (Marx's theory of alienation) เป็นเงื่อนไขสำหรับการสะสมแรงงานเข้าไปในทุนผ่านวิถีการผลิตแบบทุนนิยม (Capitalist mode of production (Marxist theory)) มาคส์เสนอว่าระบอบทุนนิยมเป็นระยะเปลี่ยนผ่านในประวัติศาสตร์ที่ในท้ายที่สุดจะนำไปสู่การปฏิวัติของชนกรรมาชีพ (proletarian revolution)
ประเด็กหลักที่กล่าวถึงในงานเขียนประกอบด้วยพลังแรงงาน (labour power) แรงงาน และการที่พลังแรงงานกลายเป็นสินค้าโภคภัณฑ์ (commodity) ทฤษฎีมูลค่าแรงงานถูกนำเสนอซึ่งแบ่งแยกระหว่างแรงงานกับพลังแรงงาน งานเขียนให้นิยามกับคำว่าโภคภัณฑ์ สำรวจว่าหลักการทางเศรษฐศาสตร์เรื่องอุปสงค์และอุปทานส่งผลต่อราคาของสินค้าโภคภัณฑ์บางชนิดอย่างไร และสำรวจว่าทุนกับทุนนิยมไม่มีหน้าที่อื่นใดนอกจากการเพิ่มปริมาณของตนอย่างไร
แหล่งข้อมูลอื่น

Wage Labour and Capital ที่อาร์ไคฟ์อินเตอร์เน็ตผู้นิยมลัทธิมาร์คซ์ (Marxists Internet Archive)
Wage-Labour and Capital หนังสือเสียงสาธารณสมบัติที่ LibriVox
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ประจำชาติ:  เยอรมนี 
Wikisource
แอ็นสท์ อับเบอ

| แอ็นสท์ คาร์ล อับเบอ |
| --- | --- |
Ernst Karl Abbe

เกิด: 23 มกราคม ค.ศ. 1840(1840-01-23) ซัคเซิน-ไวมาร์-ไอเซอนัค ไอเซอนัค
เสียชีวิต: 14 มกราคม ค.ศ. 1905(1905-01-14) (64 ปี) เยนา
สัญชาติ:  เยอรมนี
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยเกิททิงเงิน มหาวิทยาลัยเยนา
มีชื่อเสียงจาก: เลขอับเบอ
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
สาขา: ฟิสิกส์
สถาบันที่ทำงาน: มหาวิทยาลัยเยนา คาร์ลไซส์ อาเก
อาจารย์ที่ปรึกษาในระดับปริญญาเอก: วิลเฮ็ล์ม เอดูอาร์ท เวเบอร์
ลูกศิษย์ในระดับปริญญาเอก: ไฮน์ริช ฟรีดริช เวเบอร์
ลูกศิษย์ที่มีชื่อเสียงอื่น ๆ: ก็อทโลพ เฟรเกอ
 
แอ็นสท์ คาร์ล อับเบอ (เยอรมัน: Ernst Karl Abbe; 23 มกราคม 1840 – 14 มกราคม 1905) เป็นนักฟิสิกส์ชาวเยอรมัน ทั้งยังเป็นผู้ประกอบการและนักปฏิรูปสังคมด้วย
เขาได้ร่วมกับอ็อทโท ช็อท และคาร์ล ไซส์ พัฒนาอุปกรณ์ทางทัศนศาสตร์จำนวนมาก เขายังเป็นหุ้นส่วนในบริษัทคาร์ลไซส์ อาเก ซึ่งเป็นผู้ผลิตระบบทางแสงขั้นสูงของเยอรมนี เช่น กล้องจุลทรรศน์ กล้องโทรทรรศน์ ท้องฟ้าจำลอง