stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
โอลกา คอนสแตนตินอฟนา แห่งรัสเซีย
สมเด็จพระพันปีหลวง > การปฏิวัติรัสเซีย

บทความหลัก: การปฏิวัติรัสเซีย
ในที่สุด การปฏิวัติก็ได้เกิดขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1917 ระบอบซาร์ล่มสลาย สถานะของสมเด็จพระพันปีหลวงโอลกาและครองครัวของพระนางก็ประสบกับความยากลำบากอย่างรวดเร็ว พระขนิษฐาและพระนัดดาของพระองค์ตัดสินพระทัยเสด็จออกจากวังปาฟลอสก์ แต่สมเด็จพระพันปีหลวงโอลกายังคงประทับอยู่ที่เดิม ทรงปฏิเสธที่จะเสด็จออกไป และท้ายที่สุดทรงพบว่าพระนางเองต้องประทับอย่างโดดเดี่ยว เหลือแต่เพียงข้าราชบริพารหญิงชื่อว่า แอนนา เอกอรอวา (หลังจากการปฏิวัติเอกอรอวาได้ทำงานรับใช้เจ้าชายคริสโตเฟอร์แห่งกรีซและต่อมากลายเป็นพระอภิบาลในพระโอรสของพระองค์ เจ้าชายไมเคิล) เนื่องจากการขาดแคลนอาหาร สตรีทั้งสองจำต้องรับประทานเพียงขนมปังแห้ง ๆ ชิ้นเล็กที่แช่ในน้ำมันคุณภาพต่ำ โดยเฉพาะในปาฟลอสก์ ความปลอดภัยของที่นี่ไม่สามารถเป็นหลักประกันได้ และเพียงเวลาไม่กี่วันหลังจากการปฏิวัติเดือนตุลาคม พวกบอลเชวิกบุกรุกและเข้าปล้นพระราชวัง พระนางโอลกาทรงไม่ได้รับอันตรายใด ๆ นางสนองพระโอษฐ์เป็นผู้ที่พยายามปกป้องพระนางจากฝูงชนปฏิวัติ
พระนางตัดสินพระทัยที่จะเสด็จออกจากรัสเซียด้วยความจำเป็น แต่กลุ่มบอลเชวิกพยายามที่จะไม่ให้พระนางเสด็จหนีไปและความช่วยเหลือทางการทูตจากกรีซก็ไม่มีมาถึงเนื่องจากประสบปัญหาความแตกแยกแห่งชาติ โดยในทางตรงกันข้ามกับสมเด็จพระพันปีหลวงโอลกา คือ พระโอรสองค์โตของพระองค์ พระเจ้าคอนสแตนตินที่ 1 ทรงดำเนินนโยบายทางการเมืองที่เป็นกลาง พระมารดาของพระองค์ทรงเป็นชาวรัสเซีย และพระมเหสีของพระองค์ทรงเป็นชาวเยอรมัน เป็นพระขนิษฐาในจักรพรรดิวิลเฮล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี นโยบายทางการเมืองของพระองค์ทำให้ทรงต้องมีความขัดแย้งกับนายกรัฐมนตรี อีเลฟเทริออส เวนิเซลอส ซึ่งนิยมฝ่ายสัมพันธมิตร พระเจ้าคอนสแตนตินทรงถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้นิยมเยอรมันและรัฐบาลเอเธนส์ได้รับการยกย่องอย่างน่าสงสัยในลอนดอนและปารีส เหตุการณ์นี้จึงเรียกว่า "ความแตกแยกแห่งชาติ" นายกรัฐมนตรีเวนิเซลอสจัดตั้งรัฐบาลคู่ขนานที่เทสซาโลนิกีเพื่อต่อต้านพระเจ้าคอนสแตนติน ในเดือนมิถุนายน พระเจ้าคอนสแตนตินทรงถูกปลดออกจากราชบัลลังก์และต้องลี้ภัยไปยังสวิตเซอร์แลนด์ ฝ่ายสัมพันธมิตรไม่ต้องการให้กรีซเป็นสาธารณรัฐและไม่ต้องการให้มกุฎราชกุมารจอร์จ ครองราชย์สืบต่อ ราชบัลลังก์จึงถูกแทนที่ด้วยพระโอรสองค์ที่สองครองราชย์เป็น พระเจ้าอเล็กซานเดอร์แห่งกรีซ ผู้ซึ่งถือกันว่าทรงนิยมสัมพันธมิตรมากกว่า และควบคุมได้ง่ายกว่าพระเชษฐา เวนิเซลอสได้ก้าวขึ้นสู่อำนาจอย่างเต็มรูปแบบ ในขณะที่ผู้สนับสนุนกษัตริย์พระองค์ก่อนได้ถูกจับกุมหรือประหารชีวิต
สมเด็จพระพันปีหลวง > การลี้ภัยครั้งแรก

หลังจากทรงร้องขอความช่วยเหลือมาเป็นเวลาหลายปี สถานเอกอัครราชทูตเดนมาร์กในรัสเซียได้ออกหนังสือเดินทางให้สมเด็จพระพันปีหลวงโอลกา ซึ่งพระองค์ทรงใช้เดินทางเข้าเยอรมนีในวันก่อนที่เยอรมนีจะพ่ายแพ้ และในที่สุดทรงเข้าไปร่วมกับพระโอรสองค์โตและพระราชวงศ์ที่ลี้ภัยอยู่ในสวิตเซอร์แลนด์ในช่วงต้น ค.ศ. 1919 ส่วนสมาชิกพระราชวงศ์รัสเซียพระองค์อื่น ๆ ไม่สามารถหลบหนีออกมาได้ พระราชวงศ์เหล่านี้ได้ถูกปลงพระชนม์ซึ่งมีทั้งจักรพรรดิ จักรพรรดินีและพระโอรสธิดาทั้งห้าพระองค์, พระเชษฐาและพระอนุชาของพระนางโอลกา แกรนด์ดยุกนิโคลัสและแกรนด์ดยุกดมิตรี ตามลำดับ, พระนัดดาทั้งสามของพระนางโอลกา ได้แก่ เจ้าชายจอห์น, เจ้าชายคอนสแตนตินและเจ้าชายอิกอร์ รวมทั้งพระเชษฐภคินีในพระจักรพรรดินี คือ แกรนด์ดัชเชสเอลิซาเบธ เฟโอโดรอฟนาแห่งรัสเซีย
ในสวิตเซอร์แลนด์ พระเจ้าคอนสแตนตินที่ 1 และพระราชวงศ์ต้องอยู่อย่างโดดเดี่ยวและไม่มีรายได้ รัฐบาลกรีกภายใต้นายกรัฐมนตรีเวนิเซลอสปฏิเสธไม่จ่ายเงินประจำปีแก่อดีตกษัตริย์และสั่งห้ามการติดต่อใด ๆ กันระหว่างกษัตริย์ผู้ลี้ภัยกับพระโอรสคือ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ เนื่องด้วยพระพลานามัยเริ่มที่อ่อนแอ อดีตกษัตริย์มีพระอาการซึมเศร้ามากขึ้น การปฏิวัติรัสเซียและการแตกแยกแห่งชาติได้ทำให้สมเด็จพระพันปีหลวงโอลกาถูกเพิกถอนสิทธิในทรัพย์สินที่เป็นอสังหาริมทรัพย์และทรงต้องดำรงพระชนม์ที่ฟุ่มเฟือยน้อยลงเมื่อเทียบกับในอดีต แต่พระนางก็ทรงทำได้ ทรงมีความสุขกับการใช้เวลามากขึ้นประทับกับพระโอรสและพระนัดดา หลังจากที่ต้องทรงแยกจากกันตลอดระยะเวลาสงครามที่ยาวนาน
ผู้สำเร็จราชการแห่งกรีซ

ในวันที่ 2 ตุลาคม ค.ศ. 1920 พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ทรงถูกลิงทรงเลี้ยงกัดระหว่างทรงพระดำเนินในสวนพระราชวังตาโตย รอยกัดได้กลายเป็นแผลติดเชื้อ และได้ยกระดับเป็นภาวะพิษเหตุติดเชื้อ ในวันที่ 19 ตุลาคม พระองค์ทรงเริ่มมีพระสติคลั่ง ทรงร้องเรียกหาพระมารดาขณะที่ประทับอยู่บนพระแท่น แต่รัฐบาลกรีกปฏิเสธที่จะให้อดีตพระราชินีโซเฟียเสด็จกลับมายังกรีซ ด้วยทรงเป็นห่วงพระโอรสและทรงทราบว่าพระอัยยิกาของพระโอรสเป็นเชื้อพระวงศ์เพียงพระองค์เดียวที่ยังคงเป็นที่ชื่นชอบของกลุ่มนิยมเวนิเซลอส อดีตพระราชินีโซเฟียทรงร้องขอให้สมเด็จพระพันปีหลวงโอลกาเสด็จไปยังเอเธนส์เพื่ออภิบาลพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ หลังจากใช้เวลาหลายวันในการเจรจา สมเด็จพระพันปีหลวงทรงได้รับอนุญาตให้เสด็จกลับกรีซ แต่การเดินทางกลับล่าช้าเนื่องจากประสบกับพายุในทะเล พระนางโอลกาเสด็จมาถึงในอีก 12 ชั่วโมง หลังจากพระนัดดาสวรรคตในวันที่ 25 ตุลาคม ในวันที่ 29 ตุลาคม พระบรมศพของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ได้รับการฝังที่ตาโตย สมเด็จพระพันปีหลวงโอลกาเป็นพระราชวงศ์เพียงพระองค์เดียวของกรีกที่เข้าร่วมพระราชพิธี
ด้วยความที่ยังไม่เห็นด้วยกับการเสด็จกลับมาของพระเจ้าคอนสแตนตินที่ 1 และมกุฎราชกุมารจอร์จ รัฐบาลของอีเลฟเทริออส เวนิเซลอสจึงเสนอราชบัลลังก์แก่พระโอรสองค์ที่สามในพระเจ้าคอนสแตนตินคือ เจ้าชายปัพโลส แต่เจ้าชายทรงปฏิเสธที่จะครองบัลลังก์ก่อนพระราชบิดาและพระเชษฐา เว้นแต่จะมีการลงประชามติเพื่อให้พระองค์เป็นประมุขแห่งรัฐ แต่ในช่วงวันที่พระเจ้าอเล็กซานเดอร์สวรรคต เวนิเซลอสพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งทั่วไปในกรีซ ค.ศ. 1920 ในวันที่ 17 พฤศจิกายน พลเรือตรี ปัพโลส โคอันตูริโอทิส ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ตั้งแต่การสวรรคตของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์และเป็นฝ่ายเวนิเซลอส ได้ลาออกจากการเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ และนายกรัฐมนตรีคนใหม่ คือ ดีมิทริออส รอลลิส ได้ทูลเชิญให้สมเด็จพระพันปีหลวงโอลกาขึ้นเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ พระองค์ทรงดำรงในตำแหน่งนี้เป็นเวลาหนึ่งเดือนจนกระทั่งพระเจ้าคอนสแตนตินที่ 1 พระโอรสกลับคืนสู่ราชบัลลังก์ในวันที่ 19 ธันวาคม หลังจากการลงประชามติในกรีซ ค.ศ. 1920 ประชาชน 99% สนับสนุนการกลับคืนสู่บัลลังก์ของพระองค์
เชิงอรรถอ้างอิง > เชิงอรรถ

↑  แต่ฮิวโก วิคเกอร์ ซึ่งได้เขียนพระประวัติของเจ้าหญิงอลิซแห่งบัทเทนแบร์ก ได้บันทึกว่า เจ้าหญิงอลิซ เจ้าชายแอนดรูว์แห่งกรีซและเดนมาร์กและเจ้าชายจอร์จแห่งกรีซและเดนมาร์ก ทรงเป็นผู้มาแจ้งข่าวแก่สมเด็จพระราชินี กล่าวใน Hugo Vickers, Alice, Princess Andrew of Greece, Hamish Hamilton, Londres, 2000, p. 105.
ไขศรี ศรีอรุณ

| ศาสตราจารย์เกียรติคุณ คุณหญิงไขศรี ศรีอรุณม> ป.ช., ม.ว.ม., ต.จ. |
| --- | --- |

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม
ดำรงตำแหน่ง 8 ตุลาคม พ.ศ. 2549 – 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2551 (1 ปี 3 เดือน 29 วัน)
นายกรัฐมนตรี: พลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์
ก่อนหน้า: สุรเกียรติ์ เสถียรไทย (รักษาราชการแทน)
ถัดไป: อนุสรณ์ วงศ์วรรณ
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 29 มกราคม พ.ศ. 2480 (88 ปี) จังหวัดราชบุรี ประเทศสยาม
คู่สมรส: พลเรือเอกกำจัด ศรีอรุณ

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ คุณหญิง ไขศรี ศรีอรุณ (สกุลเดิม บุนปาน; เกิด 29 มกราคม พ.ศ. 2480) เป็นนักการเมืองและนักวิชาการชาวไทย เคยดำรงตำแหน่งนายกสภามหาวิทยาลัยพะเยา อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ในรัฐบาลพลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ อดีตนายกสภามหาวิทยาลัยนเรศวร และอีกทั้งยังเคยดำรงตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยศิลปากร และนายกสภามหาวิทยาลัยศิลปากร ปัจจุบันดำรงตำแหน่งกรรมการมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ประวัติ

คุณหญิงไขศรี บุนปาน เกิดที่อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี ในครอบครัวบุนปาน บิดาเป็นครู มารดาเป็นแม่บ้าน พื้นเพทั้งบิดา มารดา เป็นคนอำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี อาชีพครูของบิดาทำให้ต้องโยกย้ายไปท้องถิ่นต่างๆพอสมควร สุดท้ายเกษียณอายุราชการที่ตำแหน่งผู้ช่วยศึกษาธิการจังหวัดพระนคร (กรุงเทพฯ) คุณหญิงไขศรีมีพี่น้องทั้งหมด 7 คน มีน้องชายคนหนึ่งที่สังคมรู้จักกันดี คือ ขรรค์ชัย บุนปาน เจ้าของและผู้อำนวยการหนังสือพิมพ์มติชน และบริษัทในเครือ
คุณหญิงไขศรี สมรสกับพลเรือเอกกำจัด ศรีอรุณ มีบุตร 3 คน หนึ่งในนั้นคือ จารึก ศรีอรุณ หรือที่รู้จักกันในนาม เชฟจารึก อาจารย์ประจำหลักสูตรเทคโนโลยีการประกอบอาหารและการบริการ โรงเรียนการเรือน มหาวิทยาลัยสวนดุสิต และมีชื่อเสียงจากการแข่งขันทำอาหารในรายการต่าง ๆ ทั้งไทยและต่างประเทศ
ประวัติ > การศึกษา

คุณหญิงไขศรี จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายจากโรงเรียนสตรีวิทยา มีผลการเรียนดีเด่นระดับติด 1 ใน 50 คนของประเทศ ได้รับพระราชทานทุนสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ผ่านสตรีวิทยาสมาคม ในการศึกษาต่อในคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จนจบการศึกษาได้เกียรตินิยมอันดับ 2 สาขาวิชาภาษาฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2503 และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท สาขาภาษาฝรั่งเศส ที่คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
การทำงาน

คุณหญิงไขศรี ทำงานเป็นอาจารย์โรงเรียนสตรีวิทยา แต่เนื่องจากไม่มีตำแหน่งงานทางภาษาฝรั่งเศส จึงต้องสอนวิชาภาษาอังกฤษ โดยขณะนั้นก็ศึกษาต่อปริญญาโท สาขาวิชาภาษาฝรั่งเศส ในคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยด้วย จากนั้นย้ายมาเป็นอาจารย์โรงเรียนช่างศิลป ของกรมศิลปากร จนกระทั่งได้มาสอนภาษาฝรั่งเศส ที่คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร และเจริญก้าหน้าในตำแหน่งการงานที่มหาวิทยาลัยศิลปากร
ดำรงตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยศิลปากร คนที่ 12 ระหว่าง 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2531 - 31 ตุลาคม พ.ศ. 2535 และระหว่าง 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2535 - 31 ตุลาคม พ.ศ. 2539
ดำรงตำแหน่งนายกสภามหาวิทยาลัยศิลปากร คนที่ 9 ระหว่าง 29 มิถุนายน พ.ศ. 2547 - 28 มิถุนายน พ.ศ. 2549  3 เมษายน พ.ศ. 2552 - 28 มิถุนายน พ.ศ. 2553  29 มิถุนายน พ.ศ. 2553 - 28 มิถุนายน พ.ศ. 2555 และระหว่าง 29 มิถุนายน พ.ศ. 2555 - 28 มิถุนายน พ.ศ. 2557
การทำงาน > งานการเมือง

คุณหญิงไขศรี ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภา ในปี พ.ศ. 2539 ต่อมาได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ในสมัยพลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์  ซึ่งเป็นการสรรหาผู้เชี่ยวชาญในด้านต่างๆมาดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีกำกับดูแลด้านต่างๆ หลังเกิดวิกฤตการณ์การเมือง ซึ่งคณะรัฐมนตรีชุดดังกล่าวได้รับสมญานามจากสื่อมวลชนว่า "รัฐบาลขิงแก่" อันเนื่องมาจากรัฐมนตรีของคณะรัฐบาลชุดนี้ส่วนใหญ่เป็นผู้ทรงคุณวุฒิที่สูงอายุ ซึ่งในขณะรับตำแหน่งคุณหญิงไขศรี มีอายุ 69 ปี
คุณหญิงไขศรี มีผลงานที่โดดเด่นในการปฏิบัติหน้าที่รัฐมนตรี คือ การห้ามการโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด แต่สามารถโมษณาได้ในเวลา 22.00 เป็นต้นไป และการออกมาตรการคุมเข้มไม่ให้เยาวชนอายุต่ำกว่า 20 ปี เต้นโคโยตี้
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

พ.ศ. 2539 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2534 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2547 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 3 ตติยจุลจอมเกล้า (ต.จ.) (ฝ่ายใน)
พ.ศ. 2528 –  เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

ฝรั่งเศส :
พ.ศ. ไม่ปรากฏ –  เครื่องอิสริยาภรณ์ปาล์มวิชาการ ชั้นที่ 1
โอโซนระดับพื้นดิน

ค่าเฉลี่ยตามฤดูกาลของคอลัมน์แนวตั้งของโอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์ (หน่วยด็อบสัน) ในช่วงปี 1979 ถึง 2000 ในเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคม การผลิตโอโซนจากกระบวนการโฟโตเคมีทำให้มีความเข้มข้นสูงมากทางชายฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ และจีน
โอโซนระดับพื้นดิน (O3) หรือที่รู้จักกันในชื่อ โอโซนระดับผิวดิน และ โอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์ เป็นก๊าซร่องรอยในโทรโพสเฟียร์ (ระดับต่ำสุดของบรรยากาศของโลก) โดยมีความเข้มข้นเฉลี่ย 20-30 ส่วนในพันล้าน (ppbv) และใกล้เคียง 100 ppbv ในพื้นที่ที่มีมลพิษสูง โอโซนยังเป็นองค์ประกอบสำคัญของสตราโทสเฟียร์ ซึ่งชั้นโอโซน (มีความเข้มข้นของโอโซน 2 ถึง 8 ส่วนในล้านส่วน) ตั้งอยู่ระหว่าง 10 ถึง 50 กิโลเมตรเหนือพื้นผิวโลก โทรโพสเฟียร์ขยายจากพื้นดินขึ้นไปที่ความสูงประมาณ 14 กิโลเมตรเหนือระดับน้ำทะเล โอโซนมีความเข้มข้นต่ำที่สุดในชั้นพื้นดิน (หรือชั้นขอบเขตดาวเคราะห์) ของโทรโพสเฟียร์ โอโซนระดับพื้นดินหรือโทรโพสเฟียร์เกิดจากปฏิกิริยาเคมีระหว่างNOx (ก๊าซออกไซด์ของไนโตรเจนที่เกิดจากการเผาไหม้) และสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) การรวมกันของสารเคมีเหล่านี้ในที่มีแสงแดดจะก่อให้เกิดโอโซน ความเข้มข้นจะเพิ่มขึ้นเมื่อความสูงเหนือระดับน้ำทะเลเพิ่มขึ้น โดยมีความเข้มข้นสูงสุดที่โทรโพพอส ประมาณ 90% ของโอโซนทั้งหมดในบรรยากาศอยู่ในสตราโทสเฟียร์ และ 10% อยู่ในโทรโพสเฟียร์ แม้ว่าโอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์จะมีความเข้มข้นน้อยกว่าโอโซนในชั้นสตราโทสเฟียร์ แต่ก็น่ากังวลเนื่องจากผลกระทบต่อสุขภาพ โอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์ถือเป็นก๊าซเรือนกระจก และอาจมีส่วนทำให้เกิดภาวะโลกร้อน
ปฏิกิริยาโฟโตเคมีและปฏิกิริยาเคมีที่เกี่ยวข้องกับโอโซนเป็นตัวขับเคลื่อนกระบวนการทางเคมีหลายอย่างที่เกิดขึ้นในโทรโพสเฟียร์ทั้งกลางวันและกลางคืน ในความเข้มข้นที่สูงผิดปกติ (แหล่งที่มาหลักคือการปล่อยจากการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงฟอสซิล) เป็นมลพิษ และเป็นส่วนประกอบของหมอกควัน ระดับจะเพิ่มขึ้นอย่างมากตั้งแต่การปฏิวัติอุตสาหกรรม เนื่องจากก๊าซ NOx และ VOCs เป็นผลพลอยได้จากการเผาไหม้ ด้วยความร้อนและแสงแดดที่มากขึ้นในช่วงฤดูร้อน ทำให้มีโอโซนเกิดขึ้นมากขึ้นซึ่งเป็นเหตุผลที่ทำให้ภูมิภาคต่าง ๆ มีมลพิษสูงในช่วงฤดูร้อน แม้จะเป็นโมเลกุลเดียวกัน แต่โอโซนระดับพื้นดินอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพของมนุษย์ ต่างจากโอโซนในชั้นสตราโทสเฟียร์ที่ปกป้องโลกจากรังสี UV ที่มากเกินไป
การโฟโตไลซิสของโอโซนเกิดขึ้นที่ความยาวคลื่นต่ำกว่า 310–320 นาโนเมตร ปฏิกิริยานี้เริ่มต้นกระบวนการเคมีที่เป็นโซ่หลายขั้นตอนที่กำจัดคาร์บอนมอนอกไซด์, มีเทน, และไฮโดรคาร์บอนอื่น ๆ ออกจากชั้นบรรยากาศผ่านกระบวนการออกซิเดชัน ดังนั้นความเข้มข้นของโอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์มีผลต่อระยะเวลาที่สารประกอบเหล่านี้จะคงอยู่ในอากาศ หากการออกซิเดชันของคาร์บอนมอนอกไซด์หรือมีเทนเกิดขึ้นในที่มีไนโตรเจนมอนอกไซด์ (NO) ผลสุทธิของปฏิกิริยาโซ่นี้จะเป็นการเพิ่มโอโซนเข้าสู่ระบบ
การวัด

โอโซนในชั้นบรรยากาศสามารถวัดได้โดยใช้เทคโนโลยีการตรวจจับระยะไกลหรือเทคโนโลยีการตรวจวัดแบบin-situ เนื่องจากโอโซนดูดซับแสงในสเปกตรัมUV วิธีการวัดโอโซนที่ใช้กันอย่างแพร่หลายคือการวัดปริมาณแสงในสเปกตรัมนี้ที่ถูกดูดซับในชั้นบรรยากาศ เนื่องจากชั้นสตราโทสเฟียร์มีความเข้มข้นของโอโซนมากกว่าชั้นโทรโพสเฟียร์ จึงเป็นสิ่งสำคัญที่เครื่องมือวัดแบบตรวจจับระยะไกลจะสามารถระบุความสูงควบคู่กับการวัดความเข้มข้น ตัวอย่างของดาวเทียมที่ใช้วัดชั้นโอโซนคือ Total Ozone Mapping Spectrometer-Earth Probe (TOMS-EP) ที่ติดตั้งอยู่บนดาวเทียมของนาซา ส่วน Tropospheric Emission Spectrometer (TES) เป็นดาวเทียมที่ออกแบบมาเพื่อวัดโอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์โดยเฉพาะ LIDAR เป็นเทคนิคการตรวจจับระยะไกลที่ใช้เลเซอร์ในการวัดโอโซน โดยเครือข่ายการสังเกตโอโซนด้วย LIDAR ในสหรัฐอเมริกาเรียกว่า Tropospheric Ozone Lidar Network (TOLNet)
Ozonesonde เป็นเครื่องมือวัดโอโซนแบบ in-situ โดยตรง โดยการติดตั้งเครื่องมือวัดกับบอลลูนตรวจอากาศเพื่อให้สามารถวัดความเข้มข้นของโอโซนที่ระดับความสูงต่าง ๆ ขณะบอลลูนลอยขึ้น ข้อมูลที่เก็บรวบรวมจะถูกส่งกลับมาโดยใช้เทคโนโลยีเรดิโอซอนด์ องค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ (NOAA) ได้พัฒนาเครือข่ายการวัดโอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์ทั่วโลกโดยใช้ Ozonesondes
โอโซนยังสามารถวัดได้ในเครือข่ายการตรวจสอบสิ่งแวดล้อมคุณภาพอากาศ โดยใช้เครื่องวัดโอโซนแบบ in-situ ที่ใช้คุณสมบัติการดูดซับแสง UV ของโอโซนในการวัดปริมาณโอโซนในระดับ ppb ในอากาศ
ปริมาณโอโซนทั้งหมดในบรรยากาศ (ที่บางครั้งเห็นในรายงานสภาพอากาศ) วัดเป็นคอลัมน์จากพื้นผิวถึงยอดชั้นบรรยากาศ โดยมีโอโซนในชั้นสตราโทสเฟียร์ที่มีความเข้มข้นสูงเป็นหลัก หน่วยการวัดที่ใช้ในกรณีนี้ได้แก่ หน่วยด็อบสัน และมิลลิโมลต่อตารางเมตร (mmol/m2)
การก่อตัว

ส่วนใหญ่ของการเกิดโอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์เกิดขึ้นเมื่อออกไซด์ของไนโตรเจน (NOx), คาร์บอนมอนอกไซด์ (CO), และสารประกอบอินทรีย์ระเหย (VOCs) ทำปฏิกิริยาในบรรยากาศเมื่อมีแสงแดด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสเปกตรัม UV NOx, CO และ VOCs ถือเป็นสารตั้งต้นของโอโซน การปล่อยไอเสียจากรถยนต์ การปล่อยมลพิษจากโรงงานอุตสาหกรรม และตัวทำละลายทางเคมีเป็นแหล่งกำเนิดสารตั้งต้นของโอโซนจากกิจกรรมของมนุษย์ แม้ว่าสารตั้งต้นของโอโซนจะมาจากเขตเมืองเป็นส่วนใหญ่ แต่ลมสามารถพัดพา NOx ไปได้หลายร้อยกิโลเมตร ทำให้การเกิดโอโซนสามารถเกิดขึ้นในพื้นที่ที่มีประชากรน้อยได้ มีเทนซึ่งเป็น VOC ที่มีความเข้มข้นในบรรยากาศเพิ่มขึ้นอย่างมากในศตวรรษที่ผ่านมา มีส่วนในการสร้างโอโซนในระดับโลกมากกว่าที่จะเป็นในกรณีของหมอกควันจากโฟโตเคมีในท้องถิ่นหรือภูมิภาค ในสถานการณ์ที่มีการแยกมีเทนออกจากกลุ่มสาร VOC ไม่ชัดเจน คำว่า Non-Methane VOC (NMVOC) มักถูกใช้แทน
ในอาคาร โอโซนสามารถผลิตขึ้นจากอุปกรณ์ไฟฟ้าแรงสูงบางชนิด (เช่น เครื่องฟอกอากาศ), และเป็นผลพลอยได้จากมลพิษชนิดอื่น ๆ  อากาศภายนอกที่นำมาใช้ในการระบายอากาศอาจมีโอโซนเพียงพอที่จะทำปฏิกิริยากับมลพิษในอากาศภายในอาคาร รวมทั้งน้ำมันผิวหนังและสารเคมีในอากาศภายในอาคารอื่น ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด "สีเขียว" ที่มีสารสกัดจากผลไม้ตระกูลส้มหรือเทอร์พีน เนื่องจากสารเคมีเหล่านี้ทำปฏิกิริยากับโอโซนอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดสารเคมีที่เป็นพิษและระคายเคือง และยังสามารถสร้างฝุ่นละอองขนาดเล็กและฝุ่นละอองละเอียดมากได้
ปฏิกิริยาเคมีที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์เป็นวงจรที่ซับซ้อน ซึ่งคาร์บอนมอนอกไซด์และ VOCs จะถูกออกซิไดส์กลายเป็นไอน้ำและคาร์บอนไดออกไซด์ ปฏิกิริยาในกระบวนการนี้สามารถอธิบายได้ด้วย CO แต่ปฏิกิริยาที่คล้ายคลึงกันเกิดขึ้นกับ VOCs เช่นกัน การเกิดออกซิเดชันเริ่มต้นด้วยปฏิกิริยาระหว่าง CO กับอนุมูลไฮดรอกซิล (•OH)  อนุมูลกลางที่เกิดขึ้นจะทำปฏิกิริยากับออกซิเจนอย่างรวดเร็วเพื่อให้ได้อนุมูลไฮโดรเพอร์ออกซิล (HO
2•)
กระบวนการของปฏิกิริยาลูกโซ่ที่เกิดขึ้นระหว่างการออกซิเดชันของ CO ที่ผลิต O3:
ปฏิกิริยาเริ่มต้นด้วยการออกซิเดชันของ CO โดยอนุมูลไฮดรอกซิล (•OH) อนุมูลแอดดักต์ (•HOCO) ที่เกิดขึ้นไม่เสถียรและทำปฏิกิริยากับออกซิเจนอย่างรวดเร็วเพื่อให้ได้อนุมูลไฮโดรเพอร์ออกซิล HO2•:
อนุมูลไฮโดรเพอร์ออกซิลจะทำปฏิกิริยากับ NO เพื่อผลิต NO2 ซึ่งจะถูกโฟโตไลซิสด้วยรังสี UV-A เพื่อให้ได้ออกซิเจนในสถานะพื้น ซึ่งทำปฏิกิริยากับออกซิเจนโมเลกุลเพื่อสร้างโอโซน
ปฏิกิริยาสุทธิคือ:
ปริมาณโอโซนที่ผลิตจากปฏิกิริยาเหล่านี้ในอากาศสามารถประมาณได้โดยใช้ความสัมพันธ์ของเลห์ตัน ข้อจำกัดของวงจรปฏิกิริยาที่เกี่ยวข้องในการผลิตโอโซนคือการเกิดปฏิกิริยาระหว่าง •OH กับ NO2 เพื่อสร้างกรดไนตริกในระดับ NOx ที่สูง หากไนโตรเจนมอนอกไซด์ (NO) มีปริมาณต่ำมากในบรรยากาศ (น้อยกว่า 10 ppt) อนุมูลไฮโดรเพอร์ออกซิล (HO2•) ที่เกิดจากการออกซิเดชันจะทำปฏิกิริยากับตัวเองเพื่อสร้างเปอร์ออกไซด์แทน และไม่ผลิตโอโซน
ผลกระทบต่อสุขภาพ

ดูเพิ่ม: โอโซน § ผลกระทบต่อสุขภาพ
ผลกระทบต่อสุขภาพของโอโซนขึ้นอยู่กับสารตั้งต้นของโอโซน ซึ่งเป็นกลุ่มของมลพิษที่เกิดขึ้นหลัก ๆ จากการเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิล โอโซนระดับพื้นดินถูกสร้างขึ้นเมื่อไนโตรเจนออกไซด์ทำปฏิกิริยากับสารประกอบอินทรีย์เมื่อมีแสงแดด แหล่งกำเนิดหลักของสารอินทรีย์เหล่านี้รวมถึงการปล่อยไอเสียจากยานพาหนะและโรงงานอุตสาหกรรม การทำปฏิกิริยากับแสงแดดในสเปกตรัมอัลตราไวโอเลต (UV) และสารตั้งต้นเหล่านี้ก่อให้เกิดมลพิษโอโซนระดับพื้นดิน (โอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์) โอโซนมีผลกระทบต่อสุขภาพที่ทราบกันดีในความเข้มข้นที่พบในอากาศของเขตเมือง ดังนี้:
ระคายเคืองระบบทางเดินหายใจ ทำให้เกิดการไอ ระคายเคืองคอ หรือรู้สึกไม่สบายในหน้าอก โอโซนส่งผลกระทบต่อผู้ที่มีภาวะระบบทางเดินหายใจ เช่น หืด, โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD), และมะเร็งปอด รวมถึงผู้ที่ทำกิจกรรมกลางแจ้งมาก
การทำงานของปอดลดลง ทำให้หายใจลึกและแรงได้ยากขึ้น การหายใจอาจเร็วขึ้นและตื้นลงกว่าปกติ และความสามารถในการทำกิจกรรมที่ต้องใช้แรงอาจลดลง โอโซนทำให้กล้ามเนื้อในทางเดินหายใจหดตัว ซึ่งทำให้อากาศติดค้างในถุงลม ทำให้เกิดอาการหายใจเสียงดังและหายใจลำบาก
ทำให้อาการหอบหืดรุนแรงขึ้น เมื่อระดับโอโซนสูงขึ้น ผู้ป่วยหอบหืดมีโอกาสเกิดอาการมากขึ้นจนต้องพบแพทย์หรือใช้ยารักษา อาจเกิดจากโอโซนทำให้คนไวต่อสารก่อภูมิแพ้มากขึ้น ซึ่งกระตุ้นให้เกิดอาการหอบหืด
เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน เช่น หลอดลมอักเสบ ถุงลมโป่งพอง และหอบหืด
การอักเสบและความเสียหายต่อเยื่อบุปอด ภายในไม่กี่วัน เซลล์ที่เสียหายจะถูกลอกออกและแทนที่เช่นเดียวกับการลอกผิวหลังการถูกแดดเผา งานวิจัยในสัตว์แนะนำว่าหากการอักเสบนี้เกิดขึ้นซ้ำ ๆ ในระยะเวลานาน (หลายเดือนหรือหลายปี) เนื้อเยื่อปอดอาจถูกทำลายอย่างถาวร ส่งผลให้การทำงานของปอดลดลงถาวรและคุณภาพชีวิตลดลง[ต้องการอ้างอิง]
ข้อมูลล่าสุดชี้ให้เห็นว่าโอโซนอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพผ่านกระบวนการอักเสบที่นำไปสู่โรคหัวใจ, เบาหวานชนิดที่ 2 และโรคเกี่ยวกับการเผาผลาญอื่น ๆ
ในช่วงปี 1990 พบว่าโอโซนระดับพื้นดินสามารถทำให้อายุขัยของประชากรที่มีความเสี่ยงลดลงได้หลายวัน การศึกษาเชิงสถิติของ 95 ชุมชนเมืองใหญ่ในสหรัฐฯ พบความเชื่อมโยงที่สำคัญระหว่างระดับโอโซนกับการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร การศึกษานี้ประมาณว่า การลดความเข้มข้นของโอโซนในเขตเมืองลงหนึ่งในสามจะช่วยชีวิตได้ประมาณ 4,000 คนต่อปี (Bell et al., 2004) โอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์ทำให้มีผู้เสียชีวิตก่อนวัยอันควรประมาณ 22,000 คนต่อปีใน 25 ประเทศของสหภาพยุโรป (WHO, 2008)
พื้นที่ปัญหา

องค์กรปกป้องสิ่งแวดล้อมแห่งสหรัฐอเมริกา (EPA) ได้พัฒนา "ดัชนีคุณภาพอากาศ" (Air Quality Index) เพื่อช่วยอธิบายระดับมลพิษทางอากาศให้กับประชาชนทั่วไป โดยความเข้มข้นเฉลี่ยของโอโซน 8 ชั่วโมงที่มีค่า 76 ถึง 95 nmol/mol ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่ม "ไม่ดีต่อกลุ่มที่ไวต่อสุขภาพ" 96 nmol/mol ถึง 115 nmol/mol จัดว่าไม่ดีต่อสุขภาพ และ 116 nmol/mol ถึง 404 nmol/mol จัดว่าเป็นอันตรายอย่างยิ่ง EPA ได้กำหนดให้มากกว่า 300 เขตของสหรัฐอเมริกา ซึ่งกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่ที่มีประชากรหนาแน่น (โดยเฉพาะในรัฐแคลิฟอร์เนียและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) ไม่เป็นไปตามมาตรฐานคุณภาพอากาศโดยรอบแห่งชาติ (National Ambient Air Quality Standards)
ในปี 2000 "ภาคผนวกโอโซน" (Ozone Annex) ถูกเพิ่มเข้าในข้อตกลงคุณภาพอากาศระหว่างสหรัฐฯ-แคนาดา (U.S.–Canada Air Quality Agreement) โดยภาคผนวกนี้ครอบคลุมถึงมลพิษทางอากาศข้ามพรมแดนที่มีส่วนทำให้เกิดโอโซนระดับพื้นดิน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของหมอกควัน โดยมีเป้าหมายหลักคือการบรรลุมาตรฐานคุณภาพอากาศโอโซนที่เหมาะสมทั้งในสหรัฐฯ และแคนาดา ทางตอนเหนือของรัฐโคโลราโดไม่เป็นไปตามมาตรฐานคุณภาพอากาศของรัฐบาลกลาง โดยในเดือนพฤศจิกายน 2007 EPA สหรัฐฯ ได้กำหนดให้เมืองฟอร์ตคอลลินส์เป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่ที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานโอโซน ซึ่งหมายความว่ากฎหมายสิ่งแวดล้อมของสหรัฐฯ พิจารณาว่าคุณภาพอากาศในพื้นที่แย่กว่ามาตรฐานคุณภาพอากาศโดยรอบแห่งชาติ ซึ่งกำหนดไว้ในกฎหมาย Clean Air Act Amendments ในปี 2024 สมาคมโรคปอดแห่งสหรัฐฯ ได้จัดอันดับให้ฟอร์ตคอลลินส์เป็นลำดับที่ 16 ของประเทศในด้านวันที่มีโอโซนสูง จาก 228 พื้นที่มหานคร 38 สำหรับมลพิษจากอนุภาคใน 24 ชั่วโมง จาก 223 พื้นที่มหานคร และ 136 สำหรับมลพิษจากอนุภาครายปี จาก 204 พื้นที่มหานคร
ในการตรวจสอบคุณภาพอากาศ เคาน์ตีโบลเดอร์ รัฐโคโลราโด ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม 9 เขตที่รวมพื้นที่เมืองเดนเวอร์และภูมิภาคแนวหน้าทางตอนเหนือ (North Front Range) โดยโซน 9 เขตนี้ได้บันทึกระดับโอโซนที่เกินมาตรฐานของ EPA ตั้งแต่ปี 2004 มีความพยายามภายใต้ "Early Action Compact" เพื่อนำคุณภาพอากาศของพื้นที่ให้เป็นไปตามมาตรฐานของ EPA อย่างไรก็ตามตั้งแต่ปี 2004 มลพิษโอโซนในเคาน์ตีโบลเดอร์ยังคงไม่เป็นไปตามมาตรฐานของรัฐบาลกลางที่กำหนดโดย EPA เคาน์ตีโบลเดอร์ยังคงพยายามลดมลพิษโอโซนผ่านโปรแกรมที่ส่งเสริมให้ประชาชนขับรถน้อยลง และหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ก่อให้เกิดมลพิษโอโซนในช่วงเวลาที่อากาศร้อนที่สุดของวัน
โอโซนและสภาพภูมิอากาศ

โอโซนระดับพื้นดินเกิดขึ้นได้ทั้งตามธรรมชาติและจากกิจกรรมของมนุษย์ โดยเป็นองค์ประกอบหลักของหมอกควันในเมือง และเกิดขึ้นตามธรรมชาติในฐานะมลพิษทุติยภูมิจากปฏิกิริยาโฟโตเคมีที่เกี่ยวข้องกับไนโตรเจนออกไซด์และสารประกอบอินทรีย์ระเหยเมื่อมีแสงแดดจ้าและอุณหภูมิสูง
ไม่ว่าจะเกิดตามธรรมชาติหรือจากกิจกรรมของมนุษย์ การเปลี่ยนแปลงความเข้มข้นของโอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์ตอนบนจะ:
ส่งผลกระทบอย่างมากต่อภาวะโลกร้อน เนื่องจากโอโซนเป็นทั้งมลพิษทางอากาศและก๊าซเรือนกระจกที่สำคัญ
ส่งผลต่อการผลิตโอโซนระดับพื้นดิน ซึ่งส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอีกครั้ง
ด้วยเหตุนี้ มลพิษหมอกควันโฟโตเคมีที่พื้นผิวโลกและการลดลงของโอโซนในชั้นสตราโทสเฟียร์จึงได้รับความสนใจอย่างมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การรบกวนใน "โทรโพสเฟียร์เสรี" มีแนวโน้มที่จะเป็นจุดสนใจของวัฏจักรทางวิทยาศาสตร์ในอนาคต โดยเฉพาะในบางส่วนของซีกโลกเหนือ ระดับโอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์เพิ่มขึ้น ซึ่งอาจส่งผลต่อระดับความชื้น ปริมาณเมฆ การกระจายตัวของเมฆ การตกตะกอน และพลศาสตร์บรรยากาศ นอกจากนี้ สภาพแวดล้อมที่ร้อนขึ้นยังเอื้อต่อการสังเคราะห์และการสะสมของโอโซนในบรรยากาศ เนื่องจากกลไกทางเคมีและกายภาพสองประการ ประการแรก ภูมิอากาศที่ร้อนขึ้นจะเปลี่ยนแปลงความชื้นและสภาพลมในบางส่วนของโลก ทำให้เกิดการลดความถี่ของไซโคลนผิวดิน
โอโซนและสภาพภูมิอากาศ > ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศต่อกระบวนการที่ส่งผลต่อโอโซน

การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิอากาศและปริมาณน้ำในอากาศส่งผลต่อเคมีของอากาศและอัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีที่สร้างและกำจัดโอโซน อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมีหลายอย่างเพิ่มขึ้นตามอุณหภูมิ ซึ่งนำไปสู่การผลิตโอโซนมากขึ้น การคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแสดงให้เห็นว่าอุณหภูมิและไอน้ำที่เพิ่มขึ้นในบรรยากาศมีแนวโน้มที่จะเพิ่มโอโซนในพื้นที่ที่มีมลพิษ เช่น ภาคตะวันออกของสหรัฐอเมริกา โดยเฉพาะการย่อยสลายของสารมลพิษ peroxyacetylnitrate (PAN) ซึ่งเป็นสารเก็บสำรองสำคัญของสารตั้งต้นโอโซนสำหรับการเคลื่อนย้ายระยะไกล จะเร่งขึ้นเมื่ออุณหภูมิเพิ่มขึ้น ส่งผลให้อายุการใช้งานของ PAN สั้นลงเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น ทำให้การเคลื่อนย้ายมลพิษโอโซนระยะไกลเปลี่ยนไป นอกจากนี้ การแผ่รังสีของ CO2 ที่ก่อให้เกิดภาวะโลกร้อนยังทำให้ชั้นสตราโทสเฟียร์เย็นลง การเย็นตัวนี้คาดว่าจะทำให้เกิดการลดโอโซน (O3) ในภูมิภาคขั้วโลกมากขึ้น และอาจเพิ่มความถี่ของหลุมโอโซน
การลดโอโซนยังเป็นแรงขับรังสีของระบบภูมิอากาศอีกด้วย ผลกระทบสองประการที่ตรงกันข้ามกันคือ การลดโอโซนทำให้สตราโทสเฟียร์ดูดซับรังสีแสงอาทิตย์น้อยลง ทำให้เย็นลง แต่ทำให้โทรโพสเฟียร์ร้อนขึ้น ส่งผลให้สตราโทสเฟียร์ปล่อยรังสีคลื่นยาวลงมาน้อยลง ทำให้โทรโพสเฟียร์เย็นลง รายงานของ IPCC ระบุว่า "การสูญเสียโอโซนในชั้นสตราโทสเฟียร์ที่วัดได้ในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา ได้สร้างแรงขับทางลบของระบบพื้นผิว-โทรโพสเฟียร์" ประมาณ 0.15 ± 0.10 วัตต์ต่อตารางเมตร (W/m2)  นอกจากนี้ อุณหภูมิอากาศที่เพิ่มขึ้นยังส่งเสริมกระบวนการสร้างโอโซน ซึ่งส่งผลกระทบต่อสภาพภูมิอากาศด้วย
การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทำให้เกิดการละลายของน้ำแข็งทะเลในแถบอาร์กติก ซึ่งปล่อยคลอรีนโมเลกุลออกมา ซึ่งทำปฏิกิริยากับรังสี UV เพื่อสร้างอนุมูลคลอรีน อนุมูลคลอรีนเหล่านี้มีปฏิกิริยาสูงมาก ทำให้เร่งการสลายตัวของมีเทนและโอโซนในชั้นโทรโพสเฟียร์ รวมถึงการเกิดออกซิเดชันของปรอทในรูปแบบที่เป็นพิษมากขึ้น การผลิตโอโซนเพิ่มขึ้นในช่วงคลื่นความร้อน เนื่องจากพืชดูดซับโอโซนน้อยลง มีการประมาณว่าการดูดซับโอโซนที่ลดลงของพืชอาจเป็นสาเหตุการเสียชีวิต 460 รายในสหราชอาณาจักรในช่วงฤดูร้อน