stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ยิปมัน (ภาพยนตร์ชุด)
เนื้อเรื่อง > Ip Man ยิปมัน เจ้ากังฟูสู้ยิปตา (2008)

บทความหลัก: ยิปมัน เจ้ากังฟูสู้ยิบตา
ยิปมัน เจ้ากังฟูสู้ยิบตา กำกับโดย วิลสัน ยิป เขียนบทโดย เอ็ดมอนด์ หว่อง โดยเนื้อเรื่องดัดแปลงจากชีวประวัติของ ยิปมัน เจ้าสำนักศิลปะการต่อสู้ของจีน หมัดหย่งชุน ซึ่งต่อมายิปมันได้เป็นอาจารย์ของบรูช ลี พระเอกนักบู๊ผู้ล่วงลับไปแล้ว เป็นเรื่องราวของยิปมันช่วงวัยกลางคน เขาใช้ชีวิตเรียบง่ายอยู่กับภรรยาและลูกของเขาในบ้านหลังใหญ่ ไม่คุยโว ไม่รับลูกศิษย์ แต่ก็มียอดฝีมือมาท้าประลองบ่อยและชนะตลอด จนเป็นที่ล่ำลือไปทั่ว ต่อมาเกิดสงครามโลกครั้งที่สอง ญี่ปุ่นได้เข้ามารุกรานและกดขี่ชาวจีน
เนื้อเรื่อง > Ip Man 2 ยิปมัน 2 อาจารย์บรู๊ซ ลี (2010)

บทความหลัก: ยิปมัน 2 อาจารย์บรู๊ซ ลี
เรื่องราวเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1950 เมื่อยิปมันอพยพไปฮ่องกง และฝึกสอนมวยหย่งชุนในที่นั้น ก็ได้รับการยอมรับ จนทำให้เขามีศิษย์เอกมากมาย และนั่นคือจุดกำเนิดของศิษย์คนสำคัญของยิปมันคือ หลี่ เสี่ยวหลง (บรูซ ลี) กำกับโดย วิลสัน ยิป เขียนบทโดย เอ็ดมอนด์ หว่อง
เนื้อเรื่อง > Ip Man 3 ยิปมัน 3 (2015)

บทความหลัก: ยิปมัน 3
กำกับโดย วิลสัน ยิป เขียนบทโดย เอ็ดมอนด์ หว่อง ดอนนี่ เยนกลับมารับบทยิปมันอีกครั้ง และยังมี ไมก์ ไทสัน ร่วมแสดงด้วย
นักแสดง

| ตัวละคร | ภาพยนตร์> ภาค 1 | ภาพยนตร์> ภาค 2 | ภาพยนตร์> ภาค 3 | ภาพยนตร์>  | ภาพยนตร์>  | ภาพยนตร์>  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ยิปมัน | เจิน จื่อตัน (ดอนนี่ เยน) | เจิน จื่อตัน (ดอนนี่ เยน) | เจิน จื่อตัน (ดอนนี่ เยน) |  |  |  |
| จาง หย่งเฉิน | ลินน์ ฮุง | ลินน์ ฮุง | ลินน์ ฮุง |  |  |  |
| ยิปชุน | หลี่ ชัค | หลี่ ชัค |  |  |  |  |
| โจว ชิงฉวน | เหริน ต๋าหัว | เหริน ต๋าหัว |  |  |  |  |
| โจว กวงอิ้ว | คาลวิน เจิ้ง | คาลวิน เจิ้ง |  |  |  |  |
| กาม จันเจ้า | ฝาน เส้าหวง | ฝาน เส้าหวง |  |  |  |  |
| ฝาโซ |  | เคนท์ เจิ้ง | เคนท์ เจิ้ง |  |  |  |
| บรูซ ลี (หลี่ เสี่ยวหลง) |  | เจียง ไต้เหยิน | เฉิน กั๋วคุน |  |  |  |
กระแสตอบรับ

| ภาพยนตร์ | รอตเทนโทเมโทส์ | เมทาคริติก |
| --- | --- | --- |
| Ip Man ยิปมัน เจ้ากังฟูสู้ยิปตา | 84% (25 reviews) | 59% (9 reviews) |
| Ip Man 2 ยิปมัน 2 อาจารย์บรูซ ลี | 92% (26 reviews) | 67% (13 reviews) |
| Ip Man 3 ยิปมัน 3 | 78% (50 reviews) | 57% (14 reviews) |
ดูเพิ่ม

ยอดปรมาจารย์ “ยิปมัน”
ยิปมัน: หมัดสุดท้าย ปรมาจารย์ยิปมัน
ยิปมัน 3 เปิดตำนานปรมาจารย์หมัดหย่งชุน
ยิปซัม

| ยิปซัม |
| --- | --- |

การจำแนก
ประเภท: แร่อโลหะ
สูตรเคมี: CaSO4·2H2O
คุณสมบัติ
สี: สีเทา ขาวหรือสีชมพูแดง
โครงสร้างผลึก: ระบบโมโนคลินิก
ค่าความแข็ง: 1.5-2
ดรรชนีหักเห: nα = 1.519 - 1.521 nβ = 1.522 - 1.523 nγ = 1.529 - 1.530
สีผงละเอียด: สีขาว
ความถ่วงจำเพาะ: 2.31 - 2.33
ยิปซัม (อังกฤษ: Gypsum) (CaSO4·2H2O) หรือเรียกว่าเกลือจืด 
เป็นแร่อโลหะที่มีความเปราะมากมีสีขาว ไม่มีสีหรือสีเทา มักมีสีเหลือง แดง หรือน้ำตาล เป็นมลทินปนอยู่ 
มีความวาวคล้ายแก้ว มุก หรือไหม ความแข็ง 2 ความถ่วงจำเพาะ 2.7 เนื้อแร่โปร่งใสจนกระทั่งโปร่งแสง 
อาจเรียกชื่อต่างกันออกไปตามลักษณะของเนื้อแร่ คือ ชนิดซาตินสปาร์ (satinspar) เป็นแร่ยิปซัมลักษณะที่เป็นเนื้อเสี้ยน 
มีความวาวคล้ายไหม ชนิดอะลาบาสเทอร์ (alabaster) มีเนื้อเป็นมวลเม็ดอัดกันแน่น และชนิดซีลีไนต์ (selenite) ใสไม่มีสี เนื้อแร่เป็นแผ่นบางโปร่งใส เกิดจากแร่ที่ตกตะกอนในแอ่งที่มีการระเหยของน้ำสูงมากและต่อเนื่อง ทำให้น้ำส่วนที่เหลือมีความเข้มข้นสูงขึ้น ถึงจุดที่แร่กลุ่มที่เรียกว่า “อีแวพอไรต์ (evaporites) ” จะสามารถตกตะกอนออกมาตามลำดับความสามารถในการละลาย (solubility) ซึ่งโดยทั่วไปเริ่มจากพวกคาร์บอเนต (carbonates) 
ซัลเฟต (sulphates) และเฮไลด์ (halides)  การกำเนิด  แร่ยิปซัมของไทยมีเนื้อเป็นเกล็ดเล็กๆ สมานแน่น เรียกว่า “อะลาบาสเตอร์ (alabaster) ” ซึ่งมิได้เกิดจากการตกตะกอนทับถมกันในสภาพการณ์ปฐมภูมิจากการระเหยของน้ำ แต่เกิดจากการเติมน้ำ (rehydration) 
ให้กับช่วงบนสุดของมวลแอนไฮไดรต์ จนเกิดการเปลี่ยนแปลง ชนิดแร่ ยิปซัมในประเทศไทยมีประวัติที่ค่อนข้างซับซ้อน 
และการศึกษาธรณีวิทยาแหล่งแร่พบว่า เคยผ่านการเปลี่ยนแปลงชนิดแร่ไปมา ระหว่างยิปซัมกับแอนไฮไดรต์ (CaSO4) หลายครั้ง 
(Utha-aroon and Ratanajarurak, 1996) ก่อนจะมีสภาพเช่นในปัจจุบัน
คุณสมบัติ

มีค่าความแข็งที่ 2 ตามสเกลของโมส์ (Moh's scale)
มีส่วนประกอบที่สำคัญ คือ ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ แคลเซียม และน้ำ
มีสีเทาขาวหรือสีชมพูแดง
ลักษณะที่พบโดยทั่วไป เป็นแบบเนื้อแน่น และมีรูปผลึกเฉพาะ
ประโยชน์ของแร่ยิปซัม

ประโยชน์ของแร่ยิปซัม สามารถนำมาทำปูนปลาสเตอร์ ปูนซีเมนต์ (portland cement) แผ่นยิปซัมอัด (gypsum board) หรือแผ่นยิปซัมบอร์ด ชอล์ก กระดาษ และปุ๋ย ส่วนแร่ชนิดซาตินสปาร์ และอะลาบาสเตอร์ อาจนำมาใช้ในการแกะสลักหรือขัดทำเป็นเครื่องประดับได้อีกด้วย
ในตำรายาไทยเรียกยิปซัมที่ได้จากนาเกลือว่าเกลือจืด ใช้ทำแป้งผัดหน้า ที่เป็นผลึกเรียกหินฟันม้า ถ้าเป็นหินสีขาวเรียกเศวตศิลา ในตำรายาจีนเรียกเจียะกอ ใช้ทำยา
แหล่งที่พบ > ต่างประเทศ

สามารถพบได้ในประเทศอิหร่าน เยอรมัน อังกฤษ อิตาลี ไอร์แลนด์ แคนาดา สหรัฐอเมริกา และภูฏาน
แหล่งที่พบ > ในประเทศ

บริเวณเขตติดต่อของอำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ กับอำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร ซึ่งมีเหมืองเปิดทำการอยู่รวม 9 เหมือง
บริเวณจังหวัดสุราษฎร์ธานี มีเหมืองเปิดทำการ 12 เหมือง
บริเวณจังหวัดนครศรีธรรมราช มีเหมืองเปิดทำการ 9 เหมือง  นอกจากแหล่งที่มีการทำเหมืองอยู่แล้ว
ยังมีแหล่งแร่ยิปซัมที่กรมทรัพยากรธรณีเพิ่งค้นพบใหม่เมื่อปี พ.ศ. 2538 ในพื้นที่อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย 
ซึ่งการสำรวจในปีต่อๆมา 
ทำให้สามารถกำหนดขอบเขตแร่ที่ชัดเจนขึ้นได้อีกระดับหนึ่ง แหล่งแร่นี้ 
มีลักษณะทางธรณีวิทยาและองค์ประกอบทางเคมีคล้ายคลึงกับแหล่งที่มีการทำเหมืองอยู่แล้ว นับเป็นแหล่งที่มีศักยภาพแร่สูงอีกแห่งหนึ่ง  
[ต้องการอ้างอิง]
รูปผลึกยิปซัม ที่พบได้ทั่วไป

ผลึกยิปซัมที่พบในรัฐนิวเซาท์เวลส์ ประเทศออสเตรเลีย
ผลึกยิปซัมที่พบในประเทศบราซิล
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลแร่ยิปซัม กรมทรัพยากรธรณี เก็บถาวร 2015-10-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ยิมนาสติกลีลาชิงแชมป์โลก 2022

| ยิมนาสติกลีลาชิงแชมป์โลก 2022 |
| --- | --- |
สนาม: อาร์มีทส์อารีน่า
ที่ตั้ง: โซเฟีย ประเทศบัลแกเรีย
วันที่: 14 ถึง 18 กันยายน พ.ศ. 2565
จำนวนนักกีฬา: 234 คน จาก 62 ประเทศ
← คิตะคิวชู 2021วาเลนเซีย 2023 →
การแข่งขันยิมนาสติกลีลาชิงแชมป์โลก 2022 (อังกฤษ: 2022 Rhythmic Gymnastics World Championships) จัดขึ้นระหว่างวันที่ 14 ถึง 18 กันยายน พ.ศ. 2565 ที่เมืองโซเฟีย ประเทศบัลแกเรีย
ประเทศที่เข้าร่วม

| ผู้เข้าร่วม | ประเทศ |
| --- | --- |
ทีม + 3 บุคคล:  ออสเตรเลีย  อาเซอร์ไบจาน  จีน  เกาหลีใต้  ยูเครน  อุซเบกิสถาน
ทีม + 2 บุคคล:  บราซิล  สเปน  ฝรั่งเศส  เยอรมนี  กรีซ  ฮังการี  อิตาลี  ญี่ปุ่น  คาซัคสถาน
ทีม + 1 บุคคล:  อาร์มีเนีย  บัลแกเรีย  เช็กเกีย  เอสโตเนีย  ฟินแลนด์  จอร์เจีย  อิสราเอล  เม็กซิโก  โปแลนด์  โปรตุเกส  จีนไทเป  ตุรกี
ทีม:  เวเนซุเอลา
3 บุคคล:  แคนาดา
2 บุคคล:  ลัตเวีย  โรมาเนีย  สหรัฐ
1 บุคคล:  อันดอร์รา  แองโกลา  อาร์เจนตินา  ออสเตรีย  เบลเยียม  บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา  โคลอมเบีย  โครเอเชีย  ไซปรัส  เดนมาร์ก  อียิปต์  บริเตนใหญ่  ฮ่องกง  คีร์กีซสถาน  ลิทัวเนีย  ลักเซมเบิร์ก  มอลโดวา  มองโกเลีย  นิวซีแลนด์  ฟิลิปปินส์  แอฟริกาใต้  สิงคโปร์  สโลวีเนีย  ซานมารีโน  เซอร์เบีย  ศรีลังกา  สวิตเซอร์แลนด์  สโลวาเกีย  สวีเดน  ไทย
ทีม > รวมอุปกรณ์

คะแนนสูงสุด 8 อันดับแรกในอุปกรณ์จะเข้าสู่รอบชิงชนะเลิศอุปกรณ์ทีม
| อันดับ | ประเทศ | 5  | 3  + 2  | รวม |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 ! |  บัลแกเรีย | 33.800 (3) | 32.800 (1) | 66.600 |
| 2 ! |  อิสราเอล | 33.850 (2) | 30.800 (2) | 64.650 |
| 3 ! |  สเปน | 33.450 (6) | 29.750 (3) | 63.200 |
| 4 |  อิตาลี | 34.150 (1) | 27.900 (8) | 62.050 |
| 5 |  บราซิล | 33.550 (5) | 27.150 (10) | 60.700 |
| 6 |  เม็กซิโก | 32.150 (7) | 28.000 (7) | 60.150 |
| 7 |  จีน | 31.900 (8) | 28.100 (5) | 60.000 |
| 8 |  ญี่ปุ่น | 33.750 (4) | 26.050 (13) | 59.800 |
| 9 |  อาเซอร์ไบจาน | 30.000 (14) | 29.250 (4) | 59.250 |
| 10 |  กรีซ | 30.950 (11) | 27.850 (9) | 58.800 |
| 11 |  ฝรั่งเศส | 31.400 (9) | 26.550 (12) | 57.950 |
| 12 |  ยูเครน | 30.800 (12) | 27.100 (11) | 57.900 |
| 13 |  โปแลนด์ | 30.950 (10) | 25.850 (14) | 56.800 |
| 14 |  เยอรมนี | 25.950 (21) | 28.050 (6) | 54.000 |
| 15 |  สหรัฐ | 28.650 (15) | 25.250 (16) | 53.900 |
| 16 |  ฮังการี | 28.500 (16) | 25.350 (15) | 53.850 |
| 17 |  ฟินแลนด์ | 27.600 (19) | 25.100 (17) | 52.700 |
| 18 |  อุซเบกิสถาน | 30.000 (13) | 22.250 (20) | 52.250 |
| 19 |  จอร์เจีย | 28.150 (18) | 21.600 (22) | 49.750 |
| 20 |  เอสโตเนีย | 29.250 (15) | 24.500 (18) | 53.750 |
| 21 |  ตุรกี | 28.200 (17) | 17.750 (27) | 45.950 |
| 22 |  ออสเตรเลีย | 24.750 (24) | 20.500 (23) | 45.250 |
| 23 |  เช็กเกีย | 25.600 (22) | 19.600 (25) | 45.200 |
| 24 |  คาซัคสถาน | 23.250 (26) | 21.850 (21) | 45.100 |
| 25 |  โปรตุเกส | 20.750 (28) | 24.300 (19) | 45.050 |
| 26 |  เกาหลีใต้ | 25.600 (23) | 19.400 (26) | 45.000 |
| 27 |  เวเนซุเอลา | 23.450 (25) | 20.350 (24) | 43.800 |
| 28 |  จีนไทเป | 26.400 (20) | 17.400 (28) | 43.800 |
| 29 |  อาร์มีเนีย | 16.200 (29) | 8.200 (29) | 24.400 |
| DNS |  แคนาดา |  |  | DNS |
โอลิมปิกโควตา

บทความหลัก: กีฬายิมนาสติกในโอลิมปิกฤดูร้อน 2024 – รอบคัดเลือก
ทีมสามอันดับแรกในประเภททีมรวมอุปกรณ์ได้รับโควตากลุ่มสำหรับการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 2024
| ประเทศ | หญิง> บุคคล | หญิง> ทีม | โควตา | นักกีฬา |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  บัลแกเรีย | 1 | 1 | 2 | 6 |
|  อิสราเอล | 0 | 1 | 1 | 5 |
|  สเปน | 0 | 1 | 1 | 5 |
|  เยอรมนี | 1 | 0 | 1 | 1 |
|  อิตาลี | 1 | 0 | 1 | 1 |
| รวม: 5 ประเทศ | 3 | 3 | 6 | 18 |
ตารางสรุปเหรียญ

*  เจ้าภาพ (บัลแกเรีย)
| ลำดับที่ | ประเทศ | ทอง | เงิน | ทองแดง | รวม |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  อิตาลี | 6 | 1 | 2 | 9 |
| 2 |  บัลแกเรีย* | 2 | 3 | 1 | 6 |
| 3 |  เยอรมนี | 1 | 3 | 1 | 5 |
| 4 |  อิสราเอล | 0 | 2 | 0 | 2 |
| 5 |  สเปน | 0 | 0 | 3 | 3 |
| 6 |  สโลวีเนีย | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 6 |  อาเซอร์ไบจาน | 0 | 0 | 1 | 1 |
| รวม (7 ประเทศ) | รวม (7 ประเทศ) | 9 | 9 | 9 | 27 |
ยุคสตาทีเรียน

ยุคสตาทีเรียน(อังกฤษ: Statherian)คือยุคสุดท้ายในมหายุคแพลีโอโพรเทอโรโซอิกอยู่ระหว่าง 1,800 ล้านปีมาแล้วถึง 1,600 ล้านปีมาแล้ว ต่อจากยุคออโรซีเรียน (ระวังสับสนกับยุคออร์โดวิเชียน) และก่อนหน้ายุคคาลิมเมียน ในยุคนี้ปรากฏเห็นเด่นชัดว่าสิ่งมีชีวิตพวกยูแคริโอตเซลล์เดียวแพร่พันธุ์มากช่วงนี้ ยูแคริโอต ส่วนใหญ่เป็นยูแบคทีเรีย มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า บนผืนดินยังว่างเปล่า
ยุคสเทเนียน

ยุคเอกทาเซียน←ยุคสเทเนียน→ยุคโทเนียน
ยุคสเทเนียน (อังกฤษ: Stenian) เป็นยุคสุดท้ายในมหายุคมีโซโพรเทอโรโซอิกอยู่ระหว่าง 1,200 ล้านปีมาแล้วถึง 1,000 ล้านปีมาแล้ว ในยุคนี้มีแบคทีเรียยูแคริโอตมากมาย และได้มีสัตว์หลายเซลล์ยุคแรกเกิดขึ้น เป็นสัตว์ที่ยังมองไม่เห็น บนผืนดินยังว่างเปล่า และเป็นมหาทวีปโรดิเนีย
ยิมนาสติกแทรมโพลีนชิงแชมป์โลก 2023

| ยิมนาสติกแทรมโพลีนชิงแชมป์โลก 2023 |
| --- | --- |
สนาม: อารีน่า เบอร์มิงแฮม
ที่ตั้ง:  เบอร์มิงแฮม, สหราชอาณาจักร
วันที่เริ่ม: 9 พฤศจิกายน 2023
วันที่สิ้นสุด: 12 พฤศจิกายน 2023
จำนวนนักกีฬา: 353 คน จาก 41 ประเทศ
← โซเฟีย 2022แพมโพลนา 2025 →
การแข่งขันยิมนาสติกแทรมโพลีนชิงแชมป์โลก 2023 (อังกฤษ: 2023 Trampoline Gymnastics World Championships) จัดขึ้นที่อารีน่าเบอร์มิงแฮม เบอร์มิงแฮม ประเทศอังกฤษ ตั้งแต่วันที่ 9 ถึง 12 พฤศจิกายน ค.ศ. 2023 การแข่งขันครั้งนี้เป็นการแข่งขันรอบคัดเลือกหลักสำหรับโอลิมปิกฤดูร้อน 2024
ประเทศที่เข้าร่วมแข่งขัน

แอลจีเรีย (2)
อาร์เจนตินา (4)
ออสเตรเลีย (23)
ออสเตรีย (4)
อาเซอร์ไบจาน (5)
เบลเยียม (9)
โบลิเวีย (1)
บราซิล (6)
บัลแกเรีย (2)
แคนาดา (22)
จีน (12)
โคลอมเบีย (2)
เช็กเกีย (7)
เดนมาร์ก (12)
อียิปต์ (4)
สเปน (22)
เอสโตเนีย (1)
ฟินแลนด์ (1)
ฝรั่งเศส (14)
บริเตนใหญ่ (24) (เจ้าภาพ)
จอร์เจีย (4)
เยอรมนี (14)
กรีซ (12)
ฮ่องกง (3)
ไอร์แลนด์ (2)
อิตาลี (4)
ญี่ปุ่น (20)
คาซัคสถาน (6)
ลัตเวีย (1)
เม็กซิโก (9)
เนเธอร์แลนด์ (6)
นิวซีแลนด์ (8)
โปแลนด์ (1)
โปรตุเกส (24)
แอฟริกาใต้ (5)
สวิตเซอร์แลนด์ (2)
สวีเดน (8)
ตุรกี (5)
ยูเครน (16)
สหรัฐ (24)
อุซเบกิสถาน (2)
ตารางเหรียญรางวัล

*  เจ้าภาพ (บริเตนใหญ่)
| ลำดับที่ | ประเทศ | ทอง | เงิน | ทองแดง | รวม |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  สหรัฐ | 4 | 3 | 3 | 10 |
| 2 |  บริเตนใหญ่* | 3 | 2 | 6 | 11 |
| 3 |  จีน | 2 | 3 | 0 | 5 |
| 4 |  ฝรั่งเศส | 2 | 2 | 1 | 5 |
| 5 |  อาเซอร์ไบจาน | 2 | 0 | 0 | 2 |
| 6 |  สเปน | 1 | 3 | 0 | 4 |
| 7 |  เยอรมนี | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 8 |  โปรตุเกส | 0 | 2 | 1 | 3 |
| 9 |  จอร์เจีย | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 9 |  ญี่ปุ่น | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 9 |  เดนมาร์ก | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 9 |  แคนาดา | 0 | 0 | 1 | 1 |
| รวม (12 ประเทศ) | รวม (12 ประเทศ) | 15 | 15 | 15 | 45 |
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์หลัก
ยุคหินกลาง (ยูเรเชีย)

ระวังสับสนกับ ยุคหินกลาง (แอฟริกา)
ยุคหินกลาง (อังกฤษ: Mesolithic Period) เป็นช่วงเวลาระหว่างยุคหินเก่ากับยุคหินใหม่ ในช่วงเวลาประมาณ 5,000 - 10,000 ปีที่แล้ว เป็นเวลาที่มนุษย์ในช่วงเวลานี้เริ่มมีการนำวัสดุธรรมชาติมาใช้ประโยชน์ เช่น ทำตะกร้าสาน ทำรถลาก และเครื่องมือเครื่องใช้ที่ทำด้วยหินก็มีความประณีตมากขึ้น ตลอดจนรู้จักนำสุนัขมาเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยง
ในสมัยยุคหินกลาง มนุษย์รู้จักการเลี้ยงสัตว์และเริ่มมีการเพาะปลูกพืช แต่อาชีพหลักของมนุษย์ในสมัยนี้ยังคงเป็นการล่าสัตว์ และยังเร่ร่อนไปตามแหล่งสมบูรณ์ โดยมักตั้งหลักแหล่งอยู่ตามแหล่งน้ำ ชายฝั่งทะเล ประกอบอาชีพประมง ล่าสัตว์และบริเวณที่มีความอุดมสมบูรณ์ โดยที่จีนมีการสร้างกำแพงหิน ขวานหิน ขุดอุโมงหิน
ยุคต่อมาหลังจากยุคหินกลาง คือ ยุคหินใหม่ (Neolithic)
ยุคหิน

| --- | --- |
เครื่องมือเครื่องใช้ต่าง ๆ ของมนุษย์ในยุคหิน
ศักราช
2–5 ล้านปีมาแล้ว
ยุคย่อย
ยุคหินเก่า ยุคหินกลาง ยุคหินใหม่
ยุคต่อไป: ยุคทองแดงปนหิน (ยุคโลหะ)
ยุคหิน (อังกฤษ: Stone Age) หมายถึง ช่วงเวลาสมัยบรรพบุรุษมนุษย์สร้างเครื่องมือจากหิน ไม้ และกระดูก หรือวัสดุอื่น ๆ เป็นเครื่องมือในการดำรงชีวิต
โดยมีหินลักษณะเฉพาะที่ใช้ในการตัดสิ่งของต่าง ๆ ที่เรียกว่าฟลินต์ (flint)
จุดเริ่มต้นของยุคหินนั้นนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าเกิดอยู่ในช่วง 2-5 ล้านปีมาแล้ว ระยะเวลานั้นแตกต่างกันไปตามสถานที่พบซากวัตถุ แต่เนื่องจากไม่ได้มีหลักฐานบันทึกไว้แน่ และมนุษย์ก็ยังมีการใช้เครื่องมือที่ทำจากหินเป็นระยะเวลานานต่อมา
หลังจากหมดยุคหินแล้ว จะเข้าสู่ยุคที่เรียกว่า ยุคสำริด (Bronze Age) เนื่องจากมีพัฒนาวัสดุที่จำนำมาใช้เป็นเครื่องมือ จากหินมาเป็นโลหะสำริดแทน พบหลักฐานจากบริเวณตะวันออกกลาง คาดว่าน่าจะอยู่ในช่วง 2,000 - 3,000 ปีก่อนคริสตกาล
ยุคหินนั้นยังแบ่งออกได้เป็นอีก 3 ช่วงย่อยคือ
ยุคหินเก่า (Paleolithic age)
ยุคหินกลาง (Mesolithic age)
ยุคหินใหม่ (Neolithic age)
ยุคครีเทเชียส

ยุคครีเทเชียส (อังกฤษ: Cretaceous) เป็นยุคหนึ่งทางธรณีกาลของโลก อยู่ในมหายุคมีโซโซอิก ยุคครีเทเชียสอยู่ถัดจากยุคจูแรสซิก คือประมาณ 145.5 ± 4.0 ล้านปีก่อน และอยู่ก่อนหน้ายุคพาลีโอจีน หรือประมาณ 65.5 ล้านปีก่อนถึง 23.03 ล้านปีก่อน ถือเป็นยุคที่ยาวนานที่สุดและกินเวลาเกือบครึ่งหนึ่งของมหายุคมีโซโซอิก จุดสิ้นสุดของยุคครีเทเชียสเป็นรอยต่อระหว่างมหายุคมีโซโซอิกกับมหายุคซีโนโซอิก
ชื่อ ครีเทเชียส มาจากภาษาลาติน creta แปลว่าชอล์ก ยุคนี้กำหนดโดยนักธรณีวิทยาชาวเบลเยียม ฌ็อง โดมาลิวส์ ดัลลัว (Jean d'Omalius d'Halloy) เมื่อ ค.ศ. 1822 โดยอาศัยชั้นหินในแอ่งปารีส และตั้งชื่อดังกล่าวจากปริมาณชาล์ก ซึ่งเป็นแคลเซียมคาร์บอเนตจากเปลือกของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในทะเล โดยเฉพาะค็อคโคลิท ที่พบในยุคครีเทเชียสตอนบน ในทวีปยุโรปและบนเกาะอังกฤษ ยุคครีเทเชียสเป็นยุคที่รุ่งเรืองที่สุดของไดโนเสาร์ และเมื่อปลายยุคครีเทเชียสเมื่อ 65 ล้านปีก่อน เกิดการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ทำให้สิ่งมีชีวิตถึง 94% สูญพันธุ์ ซึ่งรวมถึงไดโนเสาร์ด้วย
แหล่งข้อมูลอื่น

UCMP Berkeley Cretaceous page
Bioerosion website at The College of Wooster เก็บถาวร 2012-12-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ยวน แม็คเกรเกอร์

| ยวน แมกเกรเกอร์ OBE |
| --- | --- |
แมกเกรเกอร์ ใน ค.ศ. 2023
เกิด: ยวน กอร์ดอน แมกเกรเกอร์  (1971-03-31) 31 มีนาคม ค.ศ. 1971 (53 ปี) เพิร์ท ประเทศสกอตแลนด์
พลเมือง:   สหราชอาณาจักร  สหรัฐ 
ศิษย์เก่า: Guildhall School of Music and Drama
อาชีพ: นักแสดง
ปีปฏิบัติงาน: 1992–present
คู่สมรส: อีฟ มาฟรากิส (สมรส 1995; หย่า 2020) แมรี เอลิซาเบธ วินสตีด (สมรส 2022)
บุตร: 5 คน
ญาติ: เดนิส ลอว์สัน (ลุง)
ยวน กอร์ดอน แม็คเกรเกอร์ (อังกฤษ: Ewan Gordon McGregor) เกิดเมื่อวันที่ 31 มีนาคม ค.ศ. 1971 เป็นนักแสดงชายชาวสกอตแลนด์
ประวัติ

ยวน แม็คเกรเกอร์ เกิดที่เพิร์ท ในสกอตแลนด์ เมื่ออายุ 16 ปี เขาก็จากบ้านไปทำงานกับโรงละคร Perth Repertory ในสกอตแลนด์ จากนั้นได้ย้ายไปยังกรุงลอนดอน เพื่อเรียนทางด้านการแสดงในโรงเรียนดนตรีและการแสดง Guildhall School of Music and Drama ภาพยนตร์เรื่องแรกที่เขาแสดงเป็นละครโทรทัศน์ของช่อง 4 เรื่อง Lipstick on Your Collar ในปี 1993 ในปีเดียวกัน เขาก็มีผลงานจอเงินเรื่องแรกเรื่อง Being Human
แม็คเกรเกอร์ มาโด่งดังในปี 1994 จากบท อเล็กซ์ ลอว์ นักหนังสือพิมพ์ที่ถูกจับข้อหาฆ่าคน  เรื่อง Shallow Grave กำกับโดย แดนนี บอยล์ และต่อมาเขาได้ร่วมงานกับ บอยลี อีกครั้งในภาพยนตร์เรื่อง Trainspotting โดยรับบทเป็นคนติดยาในปี 1995 ในปี 1996 เขาได้รับบทนำในภาพยนตร์เรื่อง Emma แสดงร่วมกับแฟรงก์ เชอร์ชิล และ กวินเน็ธ พัลโทรว์ และเรื่อง The Pillow Book ภาพยนตร์อีโรติกของ ปีเตอร์ กรีนาเวย์ และภาพยนตร์แนวโรแมนติก คอเมดี้ ในบทของคนงานเหมืองแร่ที่ตกงาน เรื่อง Brassed Off ในปีต่อมา
และในปีเดียวกัน (1997) เขาได้ร่วมงานกับ บอยลี อีกครั้ง ในภาพยนตร์เรื่อง A Life Less Ordinary แม็คเกรเกอร์ แสดงร่วมกับ คาเมรอน ดิแอซ และต่อมาได้รับบทหนุ่มชาวดัชที่ไปเกี้ยวพาราสีแม่ลูกคู่หนึ่งในภาพยนตร์เรื่อง A Serpent’s Kiss และในบทของหนุ่มไร้เดียงสาที่ต่อมาต้องกลายเป็นฆาตกรผู้ต้องสงสัยในเรื่อง Nightwatch และรับบทบาทนักดนตรีร็อก ในภาพยนตร์เรื่อง Velvet Goldmine และ Little Voice ในบทของพนักงานติดตั้งโทรศัพท์จอมขี้อาย (1998)
แม็คเกรเกอร์ ได้รับคัดเลือกให้รับบทโอบีวัน เคโนบี ซึ่งทำให้ชื่อเสียงของเขาเป็นที่รู้จักอย่างดีในภาพยนตร์เรื่อง สตาร์ วอร์ส เอพพิโซด 1: ภัยซ่อนเร้น ของ จอร์จ ลูคัส ในปี 1999 และในปี 2001 เขาก็ได้รับคำชมอย่างมากจากภาพยนตร์เพลงของ บาซ เลอห์มานน์ เรื่อง Moulin Rouge! ซึ่งภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นภาพยนตร์เพลง ที่ได้แสดงให้เห็นถึงความสามารถในการร้องเพลงของเขา จนทำให้ลูห์มานน์ถึงขนาดกล่าวว่า เขาสามารถเป็น แฟรงก์ ซินาตรา ในยุคใหม่ได้ และในปีเดียวกัน แม็คเกรเกอร์ ก็มีผลงานในภาพยนตร์แนวสงครามของ ริดลีย์ สก็อตต์ เรื่อง Black Hawk Down และเรื่องต่อมาที่เขารับบทร่วมกับ เรเน เซลเวเกอร์ ในภาพยนตร์โรแมนติกคอมเมดี้ เรื่อง Down With Love และปีเดียวเขาก็ได้รับบทนำในหนังเรื่อง Big Fish ของผู้กำกับทิม เบอร์ตัน
และในปี 2006 ได้แสดงภาพยนตร์เรื่อง Miss Potter เมื่ออยู่นอกเหนือเวลาทำงานแม็คเกรเกอร์ยังสานต่อความฝันของเขาด้วยการขี่มอเตอร์ไซค์ข้ามโลกเป็นระยะทาง 20,000 ไมล์ และถ่ายทำสารคดีเรื่อง Long Way Round ไปด้วย ผลงานต่อไปของเขาคือ การร่วมแสดงในภาพยนตร์ของวู้ดดี้ อัลเลน เรื่อง Cassandra's Dream กับโคลิน ฟาร์เรล และในเรื่อง The Tourist กับฮิว แจ็กแมน ข้อตกลงที่ทำกับโคตี้ถือเป็นครั้งแรกที่แม็คเกรเกอร์ก้าวเข้าสู่ตลาดผลิตภัณฑ์น้ำหอม
ชีวิตส่วนตัว

แม็คเกรเกอร์แต่งงานกับ อีฟ มาฟรากิส นักออกแบบงานสร้างหญิงชาวฝรั่งเศสเชื้อสายยิวกับกรีก เมื่อปีค.ศ. 1995 ทั้งคู่มีบุตรสาว 4 คน โดยบุตรสาวอีกคนหนึ่งของเขาเป็นบุตรบุญธรรมจากประเทศมองโกเลีย ซึ่งเป็นเด็กข้างถนนคนหนึ่ง เมื่อวันที่ 13 มกราคม ค.ศ. 2018 เขากับภรรยาแยกทางการ และวันที่ 13 สิงหาคม ค.ศ. 2020 แม็คเกรเกอร์ประกาศหย่ากับมาฟรากิส เนื่องจากถึงความแตกต่างไม่เข้ากัน
เมื่อเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2017 แม็คเกรเกอร์มีความสัมพันธ์กับนักแสดงหญิงชาวอเมริกัน แมรี เอลิซาเบธ วินสตีด ซึ่งเขากับเธอพบในกองถ่ายซีรีส์เรื่อง ฟาร์โก โดยทั้งคู่มีบุตรชายด้วยกัน 1 คนชื่อ ลอรี เกิดในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2021 เมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 2022 เขากับวินสตีดประกาศแต่งงานกัน
แม็คเกรเกอร์มีรอยสักรูปหัวใจและกริชของชื่อ มาฟรากิส และลูกสาวของพวกเขาที่แขนขวา
ผลงาน > โทรทัศน์

| ปี | เรื่อง | บทบาท | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| 1993 | Lipstick on Your Collar | PTE Mick Hopper | 6 episodes |
| 1993 | Scarlet and Black | Julien Sorel | Mini-series |
| 1995 | Kavanagh QC | David Robert Armstrong | Episode: "Nothing But the Truth" |
| 1996 | Karaoke | Young Man | Episode: "Tuesday" |
| 1996 | Tales from the Crypt | Ford | Episode: "Cold War" |
| 1997 | อีอาร์ | Duncan Stewart | Episode: "The Long Way Around" |
| 2002 | Polar Bears of Churchill with Ewan McGregor, TheThe Polar Bears of Churchill with Ewan McGregor | Himself | Documentary series |
| 2004 | Long Way Round | Himself | Documentary series |
| 2007 | Long Way Down | Himself | Documentary series |
| 2010 | Battle of Britain, TheThe Battle of Britain | Himself | Documentary |
| 2012 | Ewan McGregor: Cold Chain Mission | Himself | Documentary |
| 2012 | Bomber Boys | Himself | Documentary |
| 2013 | Corrections, TheThe Corrections | Chip Lambert | Unaired pilot |
| 2013 | Hebrides: Islands on the Edge | Himself (voice) | Documentary series |
| 2017 | Fargo | Emmit Stussy/Ray Stussy  | Starring Role |
ละครเวที

| ปี | เรื่อง | บทบาท | สถานที่ | อ้างอิง>  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2014 | The Real Thing | Henry | American Airlines Theatre |  |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > เอ็มไพร์ อวอร์ดส์

| ปี | ผลงานเข้าชิง | ประเภท | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| 1994 | Shallow Grave | Best British Actor | ชนะ |
| 1996 | Trainspotting | Best British Actor | ชนะ |
| 1997 | Life Less Ordinary, AA Life Less Ordinary | Best British Actor | ชนะ |
| 1998 | Velvet Goldmine | Best British Actor | เสนอชื่อเข้าชิง |
| 2001 | มูแลงรูจ! | Best British Actor | ชนะ |
| 2003 | Young Adam | Best British Actor | เสนอชื่อเข้าชิง |
| 2008 | Honorary award | Empire Icon Award | ชนะ |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > ยูโรเปียน ฟิล์ม อวอร์ดส์

| ปี | ผลงานเข้าชิง | ประเภท | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 | The Ghost Writer | Best Actor | ชนะ |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > Detroit Film Critics Society

| ปี | ผลงานเข้าชิง | ประเภท | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| 2012 | 2004 สึนามิ ภูเก็ต | Best Supporting Actor | เสนอชื่อเข้าชิง |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > รางวัลลูกโลกทองคำ

| ปี | ผลงานเข้าชิง | ประเภท | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| 2001 | มูแลงรูจ! | Best Actor – Motion Picture Musical or Comedy | เสนอชื่อเข้าชิง |
| 2012 | Salmon Fishing in the Yemen | Best Actor - Motion Picture Musical or Comedy | เสนอชื่อเข้าชิง |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > รางวัลโกย่า

| ปี | ผลงานเข้าชิง | ประเภท | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| 2012 | 2004 สึนามิ ภูเก็ต | Best Supporting Actor | เสนอชื่อเข้าชิง |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > Los Cabos International Film Festival

| ปี | ผลงานเข้าชิง | ผล |
| --- | --- | --- |
| 2015 | Award for Excellence in Acting | ชนะ |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > เอ็มทีวีมูวีอะวอดส์

| ปี | ผลงานเข้าชิง | ประเภท | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| 1997 | Life Less Ordinary, AA Life Less Ordinary | Best Dance Sequence (ร่วมกับ คาเมรอน ดิแอซ) | เสนอชื่อเข้าชิง |
| 1999 | สตาร์ วอร์ส เอพพิโซด 1: ภัยซ่อนเร้น | Best Fight (ร่วมกับ เลียม นีสัน และ Ray Park) | เสนอชื่อเข้าชิง |
| 2001 | มูแลงรูจ! | Best Musical Sequence (ร่วมกับ นิโคล คิดแมน) | ชนะ |
| 2001 | มูแลงรูจ! | Best Kiss (ร่วมกับ นิโคล คิดแมน) | เสนอชื่อเข้าชิง |
| 2005 | สตาร์ วอร์ส เอพพิโซด 3: ซิธชำระแค้น | Best Hero | เสนอชื่อเข้าชิง |
| 2005 | สตาร์ วอร์ส เอพพิโซด 3: ซิธชำระแค้น | Best Fight (ร่วมกับ เฮย์เดน คริสเตนเซน) | เสนอชื่อเข้าชิง |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > ไพรม์ไทม์ เอ็มมี อวอร์ดส

| ปี | ผลงานเข้าชิง | ประเภท | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| 1997 | อีอาร์ | Outstanding Guest Actor – Drama Series | เสนอชื่อเข้าชิง |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > San Sebastian International Film Festival

| ปี | ประเภท | ผล |
| --- | --- | --- |
| 2012 | Donostia Lifetime Achievement Award | ชนะ |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > แซทเทิลไลท์ อวอร์ด

| ปี | ผลงานเข้าชิง | ประเภท | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| 2001 | มูแลงรูจ! | Best Actor – Motion Picture | ชนะ |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > รางวัลแซทเทิร์น

| ปี | ผลงานเข้าชิง | ประเภท | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| 1999 | สตาร์ วอร์ส เอพพิโซด 1: ภัยซ่อนเร้น | Best Supporting Actor | เสนอชื่อเข้าชิง |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > รางวัลสมาคมนักแสดงภาพยนตร์และโทรทัศน์

| ปี | ผลงานเข้าชิง | ประเภท | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| 1998 | Little Voice | Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture | เสนอชื่อเข้าชิง |
| 2001 | มูแลงรูจ! | Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture | เสนอชื่อเข้าชิง |
| 2013 | August: Osage County | Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture | เสนอชื่อเข้าชิง |
รางวัลและชื่อเข้าชิง > ทีน ช้อยส์ อวอร์ด

| ปี | ผลงานเข้าชิง | ประเภท | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| 2005 | สตาร์ วอร์ส เอพพิโซด 3: ซิธชำระแค้น | Choice Movie Rumble | เสนอชื่อเข้าชิง |
| 2009 | เทวากับซาตาน | Choice Movie: Drama | เสนอชื่อเข้าชิง |
แหล่งข้อมูลอื่น

Ewan McGregor ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
ยุคน้ำแข็งน้อย

ยุคน้ำแข็งน้อย (อังกฤษ: Little ice age) เกิดขึ้นในราวปี ค.ศ. 1300 ถึง ปี ค.ศ. 1850 สาเหตุเกิดจากจำนวนภูเขาไฟระเบิด และการเปลี่ยนแปลงของกระแสน้ำในทะเล เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างช้า ๆ อาศัยการประเมินผลจากเหตุการณ์และบันทึกทางประวัติศาสตร์ เช่น จำนวนพายุหิมะ จำนวนครั้งในการจับตัวเป็นน้ำแข็งของแหล่งน้ำ พบว่าสัมพันธ์เหตุการณ์การระเบิดหลายครั้งของภูเขาไฟในอินโดนีเซีย
กระแสน้ำทะเล

การแลกเปลี่ยนอุณหภูมิของกระแสน้ำทะเล ถูกมองว่าเป็นปัจจัยหลักในการทำให้ อุณหภูมิของโลกเปลี่ยนแปลงไป มีความเป็นไปได้ว่ามีการแลกเปลี่ยนอุณหภูมิของกระแสน้ำทะเลในมหาสมุทรอินเดีย ไปยัง มหาสมุทรแอตแลนติก ในช่วงของยุคน้ำแข็งน้อยดังกล่าว ซึ่งกระแสน้ำนี้หยุดไปโดยไม่ทราบสาเหตุ เป็นผลให้โลกในยุคหลังยุคน้ำแข็งน้อยมีอุณหภูมิที่สูงขึ้นมาโดยตลอด