stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รางวัลเพื่อระลึกถึงอัลเฟรด โนเบล สาขาเศรษฐศาสตร์

| รางวัลเพื่อระลึกถึงอัลเฟรด โนเบล สาขาเศรษฐศาสตร์ |
| --- | --- |

รางวัลสำหรับ: ผลงานที่โดดเด่นในด้านเศรษฐศาสตร์หรือสังคมศาสตร์
ที่ตั้ง: สต็อกโฮล์ม
ประเทศ: ประเทศสวีเดน 
จัดโดย: ราชบัณฑิตยสถานวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน
รางวัล: 11 ล้านครูนาสวีเดน (2024)
รางวัลแรก: 1969
ผู้รับรางวัล: ดารอน อะเจมอลู, ไซมอน จอห์นสันและเจมส์ เอ. โรบินสัน (2024)
เว็บไซต์: nobelprize.org
รางวัลเพื่อระลึกถึงอัลเฟรด โนเบล สาขาเศรษฐศาสตร์ (สวีเดน: Sveriges Riksbanks pris i ekonomisk vetenskap till Alfred Nobels minne; อังกฤษ: The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel) มักรู้จักทั่วไปว่า รางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ เป็นรางวัลประจำปี มอบให้กับผู้ที่มีผลงานโดดเด่นในสาขาเศรษฐศาสตร์ รางวัลนี้ก่อตั้งโดยธนาคารชาติสวีเดน ในวาระเฉลิมฉลอง 300 ปีของธนาคารในปี พ.ศ. 2511 รางวัลนี้มอบโดยราชบัณฑิตยสถานสวีเดนตามกระบวนการเดียวกับรางวัลโนเบลห้าสาขาดั้งเดิม ผู้ได้รับรางวัลสาขานี้ จะได้รับใบประกาศและเหรียญทองจากกษัตริย์สวีเดนในพิธีวันที่ 10 ธันวาคม เช่นเดียวกับผู้ได้รับรางวัลสาขาฟิสิกส์ เคมี แพทยศาสตร์และสรีรวิทยา และวรรณกรรม และได้รับเงินรางวัลจำนวนเดียวกับผู้ได้รับรางวัลสาขาอื่น ๆ โดยมีพิธีมอบรางวัลครั้งแรกในปี 1969
ข้อขัดแย้ง

การที่ศักดิ์ศรีของรางวัลนี้มาจากความเกี่ยวข้องกับรางวัลที่ก่อตั้งโดยอัลเฟร็ด โนเบล มักทำให้เกิดข้อขัดแย้ง ปีเตอร์ โนเบล หลานของอัลเฟร็ด โนเบล ได้แสดงความไม่เห็นด้วยกับรางวัลนี้ โดยกล่าวว่าเป็นการประชาสัมพันธ์เพื่อพัฒนาชื่อเสียงของนักเศรษฐศาสตร์
การระบุรางวัลนี้ว่าเป็นรางวัลโนเบลเคยเป็นเรื่องราวในศาล ในปี พ.ศ. 2547 มีผู้ฟ้องสำนักพิมพ์ของหนังสือฉบับแปลภาษาเบงกอลของอมาตยา เซน ที่ระบุว่าเซนเป็นผู้ชนะรางวัลโนเบล โดยผู้ยื่นฟ้องกล่าวว่า ไม่มีรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ ดังนั้นการระบุว่าเซนได้รางวัลโนเบลจึงผิด
ผู้ได้รับรางวัล

| ปี | ผู้ได้รับ |
| --- | --- |
พ.ศ. 2512: Ragnar Anton Kittil Frisch, Jan Tinbergen
พ.ศ. 2513: Paul Samuelson
พ.ศ. 2514: Simon Kuznets
พ.ศ. 2515: John Hicks, Kenneth Arrow
พ.ศ. 2516: Wassily Leontief
พ.ศ. 2517: Gunnar Myrdal, Friedrich von Hayek
พ.ศ. 2518: Leonid Kantorovich, Tjalling Koopmans
พ.ศ. 2519: มิลตัน ฟรีดแมน
พ.ศ. 2520: Bertil Ohlin, James Meade
พ.ศ. 2521: Herbert Simon
พ.ศ. 2522: Theodore W. Schultz, William Arthur Lewis
พ.ศ. 2523: Lawrence Klein
พ.ศ. 2524: James Tobin
พ.ศ. 2525: George J. Stigler
พ.ศ. 2526: Gerard Debreu
พ.ศ. 2527: Richard Stone
พ.ศ. 2528: Franco Modigliani
พ.ศ. 2529: James M. Buchanan
พ.ศ. 2530: Robert Solow
พ.ศ. 2531: Maurice Allais
พ.ศ. 2532: Trygve Haavelmo
พ.ศ. 2533: Harry M. Markowitz, Merton H. Miller, William F. Sharpe
พ.ศ. 2534: Ronald Coase
พ.ศ. 2535: Gary S. Becker
พ.ศ. 2536: Robert W. Fogel, Douglass C. North
พ.ศ. 2537: John C. Harsanyi, จอห์น แนช, Reinhard Selten
พ.ศ. 2538: Robert Lucas Jr.
พ.ศ. 2539: James A. Mirrlees, William Vickrey
พ.ศ. 2540: Robert C. Merton, Myron S. Scholes
พ.ศ. 2541: อมรรตยะ เสน
พ.ศ. 2542: Robert A. Mundell
พ.ศ. 2543: James J. Heckman, Daniel McFadden
พ.ศ. 2544: George A. Akerlof, Michael Spence, Joseph E Stiglitz
พ.ศ. 2545: Daniel Kahneman, เวอร์นอน แอล สมิธ
พ.ศ. 2546: Robert F. Engle, Clive W.J. Granger
พ.ศ. 2547: Finn E. Kydland, Edward C. Prescott
พ.ศ. 2548: Robert Aumann, Thomas Schelling
พ.ศ. 2549: Edmund S. Phelps
พ.ศ. 2550: Leonid Hurwicz, Eric Maskin, Roger Myerson
พ.ศ. 2551: Paul Krugman
พ.ศ. 2552: Elinor Ostrom, Oliver E. Williamson
พ.ศ. 2553: Peter A. Diamond, Dale T. Mortensen, Christopher A. Pissarides
พ.ศ. 2554: โทมัส ซาร์เจนต์ (Thomas Sargent), คริสโตเฟอร์ ซิมส์ (Christopher Sims)
พ.ศ. 2555: อัลวิน อี. ร็อธ (Alvin E. Roth), ลอยด์ เอส. แช็ปลีย์ (Lloyd S. Shapley)
พ.ศ. 2556: ยูจีน เอฟ. ฟามา (Eugene F. Fama), ลาร์ส ปีเตอร์ แฮนเซ่น (Lars Peter Hansen), โรเบิร์ต เจ. ชิลเลอร์ (Robert J. Shiller)
พ.ศ. 2557: ฌ็อง ติโรล (Jean Tirole)
พ.ศ. 2558: แอนกัส ดีตัน (Angus Deaton)
พ.ศ. 2559: โอลิเวอร์ ฮาร์ต (Oliver Hart), เบรงต์ อาร์. โฮล์มสตรอม (Bengt R. Holmström)
พ.ศ. 2560: ริชาร์ด เอช เธเลอร์ (Richard H. Thaler)
พ.ศ. 2561: วิลเลียม นอร์ดเฮาส์ (William Nordhaus), พอล โรเมอร์ (Paul Romer)
พ.ศ. 2562: อภิจิต บาเนอร์จี (Abhijit Banerjee), แอสแตร์ ดูว์โฟล (Esther Duflo), ไมเคิล ครีเมอร์ (Michael Kremer)
พ.ศ. 2563: พอล อาร์. มิลกรอม (Paul R. Milgrom), รอเบิร์ต บี. วิลสัน (Robert B. Wilson)
พ.ศ. 2564: เดวิด คาร์ด (David Card), โจชัว แองกริสต์ (Joshua Angrist), คีโด อิมเบนส์ (Guido Imbens)
พ.ศ. 2565: เบน เบอร์แนงกี (Ben Bernanke), ดักลาส ไดมอนด์ (Douglas Diamond), ฟิลิป เอช. ดีบวิก (Philip H. Dybvig)
พ.ศ. 2566: คลอเดีย โกลดิน (Claudia Goldin)
พ.ศ. 2567: ดารอน อะเจมอลู (Daron Acemoglu), ไซมอน จอห์นสัน (Simon Johnson), เจมส์ เอ. โรบินสัน (James A. Robinson)
แหล่งข้อมูลอื่น

ผู้ได้รับรางวัล เก็บถาวร 2001-12-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน จากมูลนิธิโนเบล (อังกฤษ)
ผู้ได้รับรางวัลสาขาเศรษฐศาสตร์ (อังกฤษ)
ประวัติศาสตร์และข้อขัดแย้ง เก็บถาวร 2005-10-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (อังกฤษ)
| ด ค ก รางวัลโนเบล |
| --- | --- |
 รายชื่อผู้ได้รับรางวัลโนเบล 
 สาขาเคมี  สาขาวรรณกรรม  สาขาสันติภาพ  สาขาฟิสิกส์  สาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ 
รางวัลเพื่อระลึกถึงอัลเฟรด โนเบล: สาขาเศรษฐศาสตร์
| ด ค กรายชื่อผู้ได้รับรางวัลอัลเฟร็ดโนเบลรำลึกของธนาคารแห่งสวีเดน สาขาเศรษฐศาสตร์ |
| --- | --- |
ค.ศ. 1969–1975:  Frisch / Tinbergen (1969)  Samuelson (1970)  Kuznets (1971)  ฮิคส์ / แอร์โรว์ (1972)  Leontief (1973)  Myrdal / Hayek (1974)  Kantorovich / Koopmans (1975) 
ค.ศ. 1976–2000:  มิลตัน ฟรีดแมน (1976)  Ohlin / Meade (1977)  ไซมอน (1978)  Schultz / Lewis (1979)  Klein (1980)  Tobin (1981)  Stigler (1982)  Debreu (1983)  Stone (1984)  Modigliani (1985)  Buchanan (1986)  Solow (1987)  Allais (1988)  Haavelmo (1989)  Markowitz / Miller / Sharpe (1990)  Coase (1991)  Becker (1992)  Fogel / North (1993)  Harsanyi / จอห์น แนช / Selten (1994)  Lucas (1995)  Mirrlees / Vickrey (1996)  Merton / Scholes (1997)  อมรรตยะ เสน (1998)  Mundell (1999)  Heckman / McFadden (2000) 
ค.ศ. 2001–2025:  อาเคอร์ลอฟ / สเปนซ์ / สติกลิตส์ (2001)  คาฮ์นะมัน / สมิธ (2002)  Engle / Granger (2003)  Kydland / Prescott (2004)  Aumann / Schelling (2005)  Phelps (2006)  Hurwicz / Maskin / Myerson (2007)  ครุกแมน (2008)  Elinor Ostrom / Oliver E. Williamson (2009)  Peter A. Diamond / Dale T. Mortensen / Christopher A. Pissarides  (2010)  ซาร์เจนต์ / ซิมส์ (2011)  ร็อธ / แช็ปลีย์ (2012)  ฟามา / แฮนเซน / ชิลเลอร์ (2013)  ติโรล (2014)  ดีตัน (2015)  ฮาร์ต / โฮล์มสตรอม (2016)  เธเลอร์ (2017)  นอร์ดเฮาส์ / โรเมอร์ (2018)  บาเนอร์จี / ดิวโฟล / ครีเมอร์ (2019)  มิลกรอม / วิลสัน (2020)  คาร์ด / แองกริสต์ / อิมเบนส์ (2021)  เบอร์แนงกี / ไดมอนด์ / ดีบวิก (2022)  โกลดิน (2023)  อะเจมอลู / จอห์นสัน / โรบินสัน (2024)
สถานีกลางเฮลซิงกิ

สถานีรถไฟกลางเฮลซิงกิ (ฟินแลนด์: Helsingin päärautatieasema, สวีเดน: Helsingfors centralstation) (HEC) เป็นสถานีรถไฟหลักสำหรับรถไฟชานเมืองและรถไฟทางยาวที่เดินทางออกจากเฮลซิงกิ ประเทศฟินแลนด์ โดยมีผู้ใช้งานสถานีราว 400,000 คนต่อวัน สถานีนี้เป็นสถานีปลายทางของรถไฟทั้งหมดในโครงข่ายรถไฟชานเมืองเฮลซิงกิ และรถไฟทางไกลที่มีปลายทางเฮลซิงกิทุกสาย ในอาคารเดียวกันนี้ยังเป็นที่ตั้งของสถานีรถไฟใต้ดินชื่อเดียวกัน
ทางรถไฟในเฮลซิงกิสร้างขึ้นในช่วง 1860s ส่วนตัวอาคารเป็นผลงานออกแบบโดยเอเลียล ซาริเนน และเปิดให้บริการในปี 1919 อาคารสถานีรถไฟมีสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นและเป็นที่รู้จักเป็นพิเศษจากหอนาฬิกาและรูปปั้น ลือดึนกันทายัต ("ผู้ถือโคม") ผลงานโดยเอมิล วิกชตรึม สถานียังได้รับการคัดเลือกเป็นหนึ่งในสถานีรถไฟที่สวยที่สุดในโลกสิบแห่งโดยบีบีซีในปี 2013 สถานีนี้ยังกลายมาเป็นสัญลักษณ์ของระบบรถไฟในฟินแลนด์ ดังที่ปรากฏการใช้งานภาพของสถานีและรูปปั้นที่ทางเข้าหลักในสื่อโฆษณาของเครือวีอาร์
สถานีตั้งอยู่ในย่านใจกลางเมืองของเฮลซิงกิ ในเขตคลูวิ ทางเข้าหลักของสถานีหันหน้าเปิดออกสู่ถนนคลูวิกาตุ สถานีกลางเฮลซิงกิเป็นศูนย์กลางการขนส่งที่สำคัญสำหรับรถไฟชานเมือง รถไฟทางไกล และรถไฟใต้ดินในเขตภูมิภาคเมืองหลวงเฮลซิงกิ มียอดผู้โดยสารใช้งานสถานีอยู่ที่ 240,000 คนต่อวัน ทำให้สถานีเป็นอาคารที่มีผู้คนเดินทางเข้ามามากที่สุดในประเทศฟินแลนด์ โดยที่ราวครึ่งหนึ่งของจำนวนนี้เป็นผู้โดยสารรถไฟ ทุก ๆ วันธรรมดาจะมีรถไฟทางไกลราวหนึ่งร้อยขบวน และรถไฟชานเมืองราว 850 ขบวนที่เข้าและออกจากสถานี
ลอก็อม

การออกเสียงคำว่าลอก็อม, example #1
การออกเสียงคำว่าลอก็อม ต่อด้วยประโยค "" แปลว่า "อุณหภูมิกำลังพอดี พูดโดยชายอายุ 35 ปี

การออกเสียงคำว่าลอก็อม, example #2
การออกเสียงคำว่า  พูดโดยผู้ชาย
ลอก็อม (สวีเดน: lagom) เป็นคำภาษาสวีเดน มีความหมายว่า "ไม่มากหรือไม่น้อยไป" "ไม่เยอะเกิน" ใช้สื่อถึงปริมาณที่ "พอดี"
แม้คำว่า เพียงพอ และ ปานกลาง อาจสื่อถึงการงดเว้น ยากลำบาก หรือล้มเหลว คำว่า ลอก็อม สื่อความหมายไปทางความเหมาะสม โดยไม่จำเป็นว่าต้องสมบูรณ์แบบ ชาวสวีเดนมีคำพูดที่ว่า "Lagom är bäst" แปลอย่างตรงตัวว่า "ความพอดีดีที่สุด"
การใช้คำ

คำว่า ลอก็อม มักถูกใช้เป็นคำวิเศษณ์ เช่น ในประโยค "Han är lagom lång" (แปลแบบตรงตัวว่า "เขาสูงกำลังพอดี") และยังสามารถใช้ในรูปแบบของคำคุณศัพท์ เช่น "Klänningen var lagom för henne" (แปลแบบตรงตัวว่า "ชุดกระโปรงเหมาะกับเธอ"),
คำว่าลอก็อมสามารถใช้ได้กับแทบทุกอย่างตั้งแต่อาหารและเครื่องดื่ม ไปจนถึงกฎหมายลิขสิทธิ์และปริมาณการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์
ความสำคัญทางวัฒนธรรม

ค่านิยมของ "ความพอเพียง" สามารถเปรียบเทียบได้กับสำนวน "less is more" (การที่มีน้อยคือการที่มีมาก) ที่ตรงข้ามกับ "ยิ่งเยอะยิ่งดี" มักถูกมองในด้านดี เป็นตัวเลือกที่ยั่งยืน ตรงข้ามกับการสะสมของมากมายในแบบบริโภคนิยม (consumerism) ตัวอย่างเช่น "ทำไมฉันจะต้องต้องการมากกว่าสองอัน?" Det är [มัน] ลอก็อมแล้ว นอกจากนี้ยังอาจถูกมองในด้านการอดกลั้น เช่นในเชิง "คุณไม่ควรจะทำตัวดีเกินไป หรือรวยเกินไป"
แหล่งข้อมูลอื่น

The Swedish Academy's dictionary, Svenska Akademiens ordbok.
วอลโว่ เอกซ์ซี60

รถสปอร์ตอเนกประสงค์ครอสโอเวอร์หรูหราขนาดคอมแพกต์
| วอลโว่ เอกซ์ซี60 |
| --- | --- |
วอลโว่ เอกซ์ซี60 อาร์-ดีไซน์ ดี5 พี-พัลส์ ค.ศ. 2018
ภาพรวม
บริษัทผู้ผลิต: วอลโว่
เริ่มผลิตเมื่อ: ค.ศ. 2008–ปัจจุบัน
ตัวถังและช่วงล่าง
ประเภท: รถสปอร์ตอเนกประสงค์ครอสโอเวอร์หรูหราขนาดคอมแพกต์
รูปแบบตัวถัง: รถสปอร์ตอเนกประสงค์ 5 ประตู
โครงสร้าง: รถเครื่องวางหน้าขับเคลื่อนล้อหน้า (ค.ศ. 2008–2017) รถเครื่องวางหน้าขับเคลื่อนสี่ล้อ
วอลโว่ เอกซ์ซี60 (สวีเดน: Volvo XC60) เป็นรถสปอร์ตอเนกประสงค์ครอสโอเวอร์หรูหราขนาดคอมแพกต์และจำหน่ายโดยบริษัทวอลโว่ ซึ่งเป็นผู้ผลิตรถยนต์สัญชาติสวีเดนตั้งแต่ ค.ศ. 2008
เอกซ์ซี60 เป็นส่วนหนึ่งของรถยนต์ซีรีส์ 60 ของวอลโว่ ที่รวมไปถึงเอส60, เอส60 ครอสคันทรี, วี60 และวี60 ครอสคันทรี โดยรุ่นแรกนำเสนอรูปแบบใหม่สำหรับโมเดลซีรีส์ 60 ซึ่งเอกซ์ซี60 รุ่นแรกได้รับการทำให้ใหม่ขึ้นใน ค.ศ. 2013 รวมไปถึงไลน์อัปที่เหลือ ในทำนองเดียวกัน โมเดลรุ่นที่สองซึ่งเปิดตัวใน ค.ศ. 2017 เป็นรุ่นแรกในซีรีส์ดังกล่าว และรถคันนี้ได้รับรางวัลรถยนต์ยอดเยี่ยมแห่งปีจากประเทศญี่ปุ่น ประจำ ค.ศ. 2017–2018
เอกซ์ซี60 คอนเซปต์ (ค.ศ. 2007)

เอกซ์ซี60 คอนเซปต์ เปิดตัวที่งานดีทรอยต์ออโตโชว์ ค.ศ. 2007 รวมถึงหลังคากระจกและกระจังหน้ารูปแบบใหม่ โมเดลนี้นำเสนอรูปแบบสไตล์ใหม่ของวอลโว่ ซึ่งค่อย ๆ นำไปใช้ในรุ่นต่าง ๆ เอกซ์ซี60 คอนเซปต์ ยังรวมถึงกลไกการเปลี่ยนเกียร์ใหม่, ฝากระโปรงท้ายแบบอิเล็กทรอนิกส์ และล้อขนาด 20 นิ้ว
วอลโว่ เอกซ์ซี60 คอนเซปต์
วอลโว่ เอกซ์ซี60 คอนเซปต์
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ (International)
สกันเซิน

| --- | --- |

อาคารทางเข้าของสกันเซิน ฮาเซียลิอุสพุตเติน (Hazeliusporten)
th
ก่อตั้ง: 11 ตุลาคม ค.ศ. 1891 (1891-10-11)
ที่ตั้ง: ยือร์กัวเดิน สต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน
พิกัดภูมิศาสตร์: 59°19′34″N 18°06′13″E﻿ / ﻿59.32611°N 18.10361°E﻿ / 59.32611; 18.10361
ประเภท: พิพิธภัณฑ์กลางแจ้งและสวนสัตว์
จำนวนผู้เยี่ยมชม: 1,369,431 คน (2016)
ผู้อำนวยการ: John Brattmyhr
เว็บไซต์: www.skansen.se/en/
สกันเซิน (สวีเดน: Skansen, ออกเสียง: [ˈskǎnːsɛn]; "ป้อมเล็ก ๆ") เป็นพิพิธภัณฑ์กลางแจ้งและสวนสัตว์ ตั้งอยู่บนเกาะยือร์กัวเดิน สต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน เปิดให้บริการตั้งแต่วันที่ 11 ตุลาคม 1891 โดยอัตตือร์ ฮาเซียลิอุส (1833–1901) เพื่อแสดงวิถีชีวิตในต่างจังหวัดของสวีเดนส่วนต่าง ๆ ก่อนการปฏิวัติอุตสาหกรรม เริ่มแรกพิพิธภัณฑ์ประกอบด้วยบ้านเรือนกว่า 150 หลัง ที่ฮาเซียลิอุสเดินทางไปซื้อมาจากทั่วประเทศ และมีหนึ่งหลังที่มาจากเทเลอมาร์กในประเทศนอร์เวย์) ในพิพิธภัณฑ์มีเพียงสามอาคารเท่านั้นที่ไม่ใช่อาคารหลังต้นฉบับ แต่มาจากการสร้างขึ้นเลียนแบบให้สมจริงที่สุด
ยอดเข้าชมของสกันเซินอยู่ที่มากกว่า 1.3 ล้านคนต่อปี สกันเซินมีขนาดพื้นที่ 75 เอเคอร์ (300,000 ตารางเมตร) ภายในจัดแสดงบ้านเรือนและอาคารที่จำลองวิถีชีวิตในศตวรรษที่ 19 ในอาคารยังมีการจำลองวิถีชีวิตของช่างสาขาต่าง ๆ ในชุดแบบดั้งเดิม เช่น ช่างขัดหนัง ช่างทำรองเท้า ช่างเงิน ช่างเป่าแก้ว คนอบขนมปัง ภายในยังมีแปลงปลูกใบยาสูบขนาดเล็กสำหรับใช้ทำบุหรี่ รวมถึงยังมีสวนสัตว์ที่มีสัตว์สแกนดิเนเวียจำนวนมาก เช่น หมีสีน้ำตาล, กวางมูส, แมวน้ำเทา, ลิงซ์ยูเรเชีย,  หมาป่า, หมาจิ้งจอกแดง, นาก, กวางเรนเดียร์, แมวน้ำอ่าว, นกเค้าใหญ่ยูเรเชีย, นกฮูกเทาใหญ่ และวุลเวอรีน นับตั้งแต่ปี 1903 มีการจัดตลาดนัดคริสต์มาสในต้นเดือนธันวาคมที่จัตุรัสกลาง "บ็อลเนิส" (Bollnäs)
นับตั้งแต่ปี 1897 สกันเซินให้บริการโดยสกันเซินส์แบร์ยบานา รถไฟจิ๋วความยาวรางระยะทาง 196.4 เมตร และไต่ไปถึงความสูง 34.57 เมตร
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
Skansen-akvariet
Panoramic virtual tour of brown bear enclosure at Skansen เก็บถาวร 2017-10-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  ISNI  VIAF 
ประจำชาติ:  นอร์เวย์  ฝรั่งเศส  BnF data  อิสราเอล  สหรัฐ  สวีเดน 
ศิลปิน:  KulturNav  ULAN 
อื่น ๆ:  IdRef
สตูทอร์เยท

59°19′30″N 18°04′15″E﻿ / ﻿59.32500°N 18.07083°E﻿ / 59.32500; 18.07083
สตูทอร์เยท
สตูทอร์เยท (สวีเดน: Stortorget; ภาษาสวีเดน: [ˈstûːˌʈɔrjɛt]; "จัตุรัสใหญ่") เป็นจัตุรัสสาธารณะในย่านเมืองเก่ากัมลาสตานใจกลางสต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดน และเป็นจัตุรัสที่เก่าแก่ที่สุดของเมือง ศูนย์กลางทวประตัวิศาสตร์นี้เริ่มต้นมีมาตั้งแต่การกระจุกตัวกันของคนในสมัยยุคกลาง ในปัจจุบัน จัตุรัสนี้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ เช่นเดียวกันกับเป็นพื้นที่เปิดสำหรับการแสดงและการประท้วง และเป็นที่รู้จักดีจากตลาดคริสต์มาสของจัตุรัส
อาคารสำคัญที่รายล้อมจัตุรัสนี้อยู่เช่น อาคารตลาดหุ้น, อาสนวิหารสต็อกโฮล์ม และพระราชวังหลวง
แหล่งข้อมูลอื่น

Bakery of the Stockholm's City Mission (ในภาษาสวีเดน)
Conference and reception rooms of the Stockholm´s City Mission (ในภาษาสวีเดน)
Stortorgskällaren—official site
visit-stockholm.com—Panorama of Stortorget (QTVR)
Mäster Olofsgården (ในภาษาสวีเดน)
มาร์ธาแห่งเดนมาร์ก

มาร์ธาแห่งเดนมาร์ก หรือ มาร์เกรเธอแห่งเดนมาร์ก (ค.ศ. 1277 - 2 มีนาคม หรือ 3 ตุลาคม ค.ศ. 1341) ทรงเป็นเจ้าหญิงเดนมาร์ก และเป็นสมเด็จพระราชินีแห่งสวีเดน จากการอภิเษกสมรสกับพระเจ้าบีร์เยอแห่งสวีเดน เมื่อประสูติทรงมีพระนามว่า มาร์เกรเธอ อีริคสแด็ทเทอร์ (เดนมาร์ก: Margrete Eriksdatter) แต่ในสวีเดนทรงถูกเรียกว่า มาร์ธา (สวีเดน: Märta) และทรงเป็นที่รู้จักในประวัติศาสตร์ในชื่อ พระราชินีมาร์ธา พระนางทรงได้รับการกล่าวของว่าเป็นสมเด็จพระราชินีที่มีอิทธิพลทางการเมืองสูงสุด และเป็นบุคคลสำคัญในเหตุการณ์กลเกมฮอตูนาและงานเลี้ยงนูเชอปิง
พระชนม์ชีพ > ช่วงต้นพระชนม์ชีพ

เจ้าหญิงมาร์เกรเธอแห่งเดนมาร์ก หรือ มาร์ธา ทรงเป็นพระราชธิดาในพระเจ้าอีริคที่ 5 แห่งเดนมาร์ก กับอักเนสแห่งบรันเดินบวร์ค และเป็นพระขนิษฐาในพระเจ้าอีริคที่ 6 แห่งเดนมาร์ก ในค.ศ. 1282 กษัตริย์เดนมาร์กและกษัตริย์สวีเดนได้กลับมาสานสัมพันธ์กันอย่างสันติ และตกลงกันให้เจ้าหญิงมาร์ธาเสกสมรสกับเจ้าชายบีร์เยอ รัชทายาทในราชบัลลังก์สวีเดน ในค.ศ. 1284 สมเด็จพระสันตะปาปาทรงประทานให้มีการเสกสมรสครั้งนี้ ในค.ศ. 1288 ที่เมืองเฮลซิงบอรย์ มีการสร้างพันธมิตรจากการเสกสมรสระหว่างราชวงศ์เดนมาร์กกับราชวงศ์สวีเดน คือระหว่าง กษัตริย์อีริคที่ 6 พระเชษฐาของพระนาง อภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงอิงเงอบอร์ก มักนุสด็อทเทอร์แห่งสวีเดน ซึ่งมีกำหนดการอภิเษกสมรสในค.ศ. 1296
ตามพงศาวดารอีริค เจ้าหญิงมาร์ธาได้เสด็จออกจากเดนมาร์กหลังจากมีการประกาศพิธีหมั้นแล้ว และทรงใช้พระชนม์ชีพในวัยเยาว์ที่ราชสำนักสวีเดน แต่ก็ไม่มีข้อมูลทราบแน่ชัดว่าพระนางเสด็จออกจากเดนมาร์กเมื่อใด แต่คาดว่าอาจจะก่อนพระราชบิดาของพระนางจะสวรรคตใน ค.ศ. 1286
พระชนม์ชีพ > ลี้ภัย

วันที่ 4 กันยายน ค.ศ. 1318 กษัตริย์อีริคที่ 6 แห่งเดนมาร์กทรงพระราชทานตำหนักและที่ดินในยารุป บนคาปสมุทรจัตแลนด์แก่อดีตพระราชินีสวีเดนเป็นรายได้แก่พระนาง ปีถัดมากษัตริย์อีริคที่ 6 พระเชษฐาของพระนางได้เสด็จสวรรคต ราชบัลลังก์ได้ส่งผ่านไปยังพระเจ้าคริสตอฟเฟอร์ที่ 2 แห่งเดนมาร์ก พระราชอนุชาของพระนาง มีรายงานว่า อดีตพระราชินีมาร์ธาทรงมีความสัมพันธ์กับกษัตริย์พระองค์ใหม่ที่ไม่ค่อยดีนัก เนื่องจากอาจเป็นเพราะในอดีต กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์เคยสนับสนุนเหล่าเจ้าชายดยุกสวีเดนในการต่อต้านกษัตริย์อีริคแห่งเดนมาร์ก แต่ถึงกระนั้นกษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ที่ 2 ทรงพระราชทานตำหนักสเปเกอบอร์กที่สแกร์สคอร์ บนเกาะเชลลันด์ แก่อดีตพระราชินีมาร์ธาและอดีตกษัตริย์บีร์เยอ โดยมีเขตการปกครองสองแห่ง
อดีตพระราชินีมาร์ธาทรงตกพุ่มหม้ายใน ค.ศ. 1321 เหมือนว่า พระนางทรงต้องเสด็จติดตามกษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ที่ 2 เมื่อกษัตริย์ทรงลี้ภัยไปยังดินแดนเยอรมัน ค.ศ. 1326 และไม่ทรงได้เสด็จกลับเดนมาร์กเป็นเวลา 3 ปี ในค.ศ. 1329 พระนางทรงได้รับการรับรองว่าจะมีการคืนทรัพย์สินให้แก่พระนาง ใน ค.ศ. 1332 กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ที่ 2 เสด็จสวรรคต และเดนมาร์กตกอยู่ในภาวะวุ่นวายของสมัยไร้กษัตริย์ ไม่มีการบันทึกถึงพระนางในช่วงเวลานี้ แต่ในช่วงปีต่อๆ มา ซึ่งเป็นวาระบั้นปลายพระชนม์ชีพ พระนางทรงปลีกพระองค์ไปประทับที่อารามสโคฟคลอสเตอที่ไนส์วืดบนเกาะเชลลันด์
เจ้าชายอีริคแห่งสวีเดน อัครพันธบริกรแห่งอุปซอลา พระราชโอรสองค์ที่สองของพระนางสิ้นพระชนม์ขณะลี้ภัยใน ค.ศ. 1319 ส่วนใน ค.ศ. 1320 เจ้าชายมักนุสแห่งสวีเดน พระราชโอรสองค์ใหญ่เสด็จกลับสวีเดน เพื่อชิงราชบัลลังก์คืน ซึ่งทำให้ทรงถูกจับประหารชีวิตด้วยการตัดพระเศียร พงศาวดารกล่าวถึงพระราชธิดาทั้งสองของพระนางคือ เจ้าหญิงอักเนสและเจ้าหญิงคาทารีนาเพียงน้อยนิดเท่านั้น เรื่องของเจ้าหญิงคาทารีนา พระราชธิดาองค์สุดท้องนั้นไม่มีการกล่าวถึงอีกเลย และที่รู้เพียงพระราชธิดาองค์ใหญ่คือ เจ้าหญิงอักเนสแห่งสวีเดน ที่ระบุว่า กษัตริย์เดนมาร์ก ซึ่งเป็นพระญาติของเจ้าหญิงได้พระราชทานที่ดินอารามสลันเงอรัป เพื่อให้พระนางดูแลใน ค.ศ. 1344
พระศพของอดีตพระราชินีมาร์ธาได้รับการฝังที่โบสถ์นักบุญเบ็นท์, ริงสเต็ด
พระราชโอรส-ธิดา

เจ้าชายมักนุสแห่งสวีเดน (ค.ศ. 1300 - 1320) ถูกประหารชีวิตในสวีเดน
เจ้าชายอีริคแห่งสวีเดน (สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1319) เป็นอัครพันธบริกรแห่งอุปซอลา สิ้นพระชนม์ในช่วงลี้ภัย
เจ้าหญิงอักเนสแห่งสวีเดน (สิ้นพระชนม์หลัง ค.ศ. 1344) เป็นแม่ชีแห่งอารามสลันเงอรัป
เจ้าหญิงคาทารีนาแห่งสวีเดน (สิ้นพระชนม์หลัง ค.ศ. 1320)
สตูร์เควออูยือเริต

ศิลาจารึกของชาวไวกิง อายุตั้งแต่ศตวรรษที่ 11 ปรากฏเป็นรูปสัตว์ประหลาด
สตูร์เควออูยือเริต (สวีเดน: Storsjöodjuret; แปลว่า สัตว์ประหลาดแห่งทะเลสาบใหญ่) สิ่งมีชีวิตลึกลับที่เชื่อว่าเป็นสัตว์ประหลาดทะเลสาบตัวหนึ่ง ที่อาศัยอยู่ในทะเลสาบสตูร์เควินในเทศมณฑลเย็มต์ลันด์ ตอนกลางของประเทศสวีเดน เป็นสัตว์ประหลาดที่มีรายงานว่ามีลำตัวยาวเหมือนงูหรือมังกร ส่วนหัวเหมือนสุนัข มีลำตัวยาวกว่า 20 ฟุต (6.1 เมตร) ว่ายน้ำด้วยความรวดเร็ว และฉีกกินเนื้อของเหยื่อด้วยฟันแหลมคม อาศัยอยู่ในระดับความลึกกว่า 300 ฟุต (90 เมตร) ในทะเลสาบ เช่นเดียวกับเนสซีในทะเลสาบเนสส์ และมอแรกในทะเลสาบมอราร์ของสกอตแลนด์ หรือโอโกโปโกในทะเลสาบโอคานากันของแคนาดา
สตูร์เควออูยือเริต มีหลักฐานชิ้นแรกเป็นจารึกในหินศิลาของชาวไวกิง ซึ่งเป็นชนพื้นเมืองของแถบสแกนดิเนเวีย หลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษรชิ้นแรกปรากฏในปี ค.ศ. 1635 และต่อมาในยุคศตรรษที่ 19 มีรายงานมีผู้พบเห็นโหนกหลังหลายอันในทะเลสาบ และยังมีผู้พบเห็นเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน
มีตำนานพื้นบ้านเล่าว่า โทรลสองตนอาศัยอยู่ที่ริมทะเลสาบ ทั้งคู่ได้ใส่ของหลายอย่างที่หาได้ลงในหม้อต้มไปเรื่อยโดยไม่มีจุดหมาย จนเวลาผ่านไปหลายปี จนกระทั่งวันหนึ่งก็มีเสียงร้องดังมาจากในหม้อ ปรากฏเป็นสัตว์ประหลาดหัวคล้ายแมว แต่ลำตัวยาวสีดำเหมือนงูได้โผล่ออกมาจากหม้อ และมันได้กระโดดลงไปในทะเลสาบ กลายมาเป็นสัตว์ประหลาดแห่งทะเลสาบไปในที่สุด
ปัจจุบัน รอบ ๆ ทะเลสาบสตูร์เควิน มีสิ่งก่อสร้างและประติมากรรมหลายอย่างที่สร้างเป็นรูปสตูร์เควออูยือเริต สะท้อนความเชื่อที่ว่าสตูร์เควออูยือเริตมีจริง โดยมีรายงานการพบเห็นมากที่สุดที่บริเวณตอนใต้ของทะเลสาบ สามีภรรยาคู่หนึ่งที่อาศัยอยู่ริมทะเลสาบสามารถถ่ายภาพของสิ่งที่เชื่อว่าเป็นสตูร์เควออูยือเริตได้ โดยเป็นคลื่นยาวบนผิวน้ำเหมือนมีอะไรบางอย่างเคลื่อนไหวอยู่ใต้น้ำ ทั้งคู่เล่าว่าขณะนั้นกำลังนั่งดูโทรทัศน์อยู่ภายในบ้าน ก็ได้ยินเสียงดังมาจากทะเลสาบ และผู้เป็นสามีก็สามารถถ่ายภาพไว้ได้
สตูร์เควออูยือเริต ได้มีสถานะคุ้มครองทางกฎหมายในปี ค.ศ. 1986 ในฐานะเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ ทั้งที่ยังมิได้ระบุสถานะทางวิทยาศาสตร์ว่าเป็นสัตว์ชนิดไหน ต่อมาในปลายปี ค.ศ. 2005 สถานะดังกล่าวก็ได้ถูกยกเลิกไป แต่ทว่ามีการตั้งสถานีวิจัยโดยรัฐบาลขึ้นที่ทะเลสาบ โดยมีเจ้าหน้าที่เฝ้าประจำอยู่ตลอด 24 ชั่วโมง โดยมีการติดตั้งกล้องวิดีโอถ่ายทอดสดตลอดจากทั้งริมฝั่งทะเลสาบ ใต้น้ำผิว และพื้นผิวน้ำ แต่ก็ยังมิได้หลักฐานยืนยันเป็นชิ้นเป็นอันได้ แต่ทว่ามีวิดีโออยู่สองชิ้นที่น่าสนใจ คือ เห็นอะไรบางอย่างเหมือนส่วนหัวและมีลำคอหรือส่วนลำตัวยาวสีขาวเคลื่อนไหวอยู่ในน้ำ และอีกชิ้นเป็นวิดีโอที่ดูเหมือนว่ามีสิ่งมีชีวิตสองตัวกำลังว่ายน้ำอยู่ในทะเลสาบ โดยที่นักชีววิทยาเชื่อว่า สิ่งที่เข้าใจว่าเป็นสตูร์เควออูยือเริตอาจจะเป็นปลาไพก์ ซึ่งเป็นปลาน้ำจืดกินเนื้อขนาดใหญ่ ที่มีฟันแหลมคมในปาก และมีจะงอยปากแหลมยาวก็เป็นได้
แหล่งข้อมูลอื่น

Official page of Storsjöodjuret (sv), (อังกฤษ), (เยอรมัน)
Great Lake Monster Website (อังกฤษ)
Unknownexplorers.com - Storsie (อังกฤษ)
มามเมะ

| คำแปล: ประเทศของเรา |
| --- | --- |
Maamme

ชื่ออื่น: สวีเดน: Vårt land
เนื้อร้อง: โยฮัน ลุดวิก รุเนเบิร์ก, พ.ศ. 2391
ทำนอง: ฟรีดิก ปาซิอุส, พ.ศ. 2391
รับไปใช้: พ.ศ. 2410

ตัวอย่างเสียง
มามเมะ (บรรเลง)ไฟล์ ช่วยเหลือ
 
มามเมะ (ฟินแลนด์: Maamme) หรือโวร์ตลันด์ (สวีเดน: Vårt land) เป็นชื่อของเพลงชาติโดยพฤตินัยของประเทศฟินแลนด์ ชื่อเพลงมีความหมายว่า "ประเทศของเรา" ประพันธ์ดนตรีโดยผู้อพยพชาวเยอรมัน ฟรีดิก ปาซิอุส และเนื้อร้องภาษาสวีเดนโดยชาวฟินแลนด์ที่ใช้ภาษาสวีเดน โยฮัน ลุดวิก รุเนเบิร์ก แสดงครั้งแรกวันที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2391 เนื้อร้องภาษาฟินแลนด์ที่ใช้ในปัจจุบัน แปลจากภาษาสวีเดนโดยปาโว กายันเดร์ ในปีพ.ศ. 2432
เนื้อร้องของเพลงนั้น มาจากบทแรกของบทกวีภาษาสวีเดนเรื่อง "Fänrik Ståls sägner" โดยบทกวีเรื่องนี้แพร่กระจายไปทั่วสแกนดิเนเวีย ก่อนการประกาศเอกราชของฟินแลนด์ ทำนองเพลงของปาซิอุสและเนื้อเพลงของรุเนเบิร์กนั้น ได้ถูกนำมาร้องในเดนมาร์ก นอร์เวย์ และสวีเดนด้วย สังเกตว่าในฉบับภาษาสวีเดนนั้น ไม่มีการเอ่ยถึงประเทศฟินแลนด์ เพียงแค่ประเทศทางเหนือเท่านั้น แต่ในฉบับภาษาฟินแลนด์มีการเอ่ยถึงประเทศฟินแลนด์อย่างชัดเจน
บทร้อง

| --- | --- |
 Vårt land หมายเหตุ: บทร้องต้นฉบับภาษาสวีเดน โดยโยฮัน ลุดวิก รุเนเบิร์ก Vårt land, vårt land, vårt fosterland, ljud högt, o dyra ord! Ej lyfts en höjd mot himlens rand, ej sänks en dal, ej sköljs en strand, mer älskad än vår bygd i nord, än våra fäders jord! Din blomning, sluten än i knopp, Skall mogna ur sitt tvång; Se, ur vår kärlek skall gå opp Ditt ljus, din glans, din fröjd, ditt hopp. Och högre klinga skall en gång Vår fosterländska sång.:  Maamme หมายเหตุ: บทร้องภาษาฟินแลนด์ แปลจากภาษาสวีเดนโดยปาโว กาเยนเดร์ Oi maamme, Suomi, synnyinmaa! Soi, sana kultainen! Ei laaksoa, ei kukkulaa, ei vettä, rantaa rakkaampaa kuin kotimaa tää pohjoinen, maa kallis isien. Sun kukoistukses kuorestaan kerrankin puhkeaa; viel' lempemme saa nousemaan sun toivos, riemus loistossaan, ja kerran laulus, synnyinmaa korkeemman kaiun saa.
คำแปล

| --- | --- |
 Vårt land หมายเหตุ: แปลจากต้นฉบับภาษาสวีเดน แผ่นดินของเรา มาตุภูมิของเรา เลื่องลือยิ่งนัก นามอันทรงค่ายิ่งเอย! ไม่มีขุนเขาสูงเยี่ยมเทียมฟ้าแห่งไหน ไม่มีหุบผาที่ซ่อนอยู่แห่งใด ไม่มีชายฝั่งที่คลื่นซัดสาดแห่งใด เป็นที่รักยิ่ง ยิ่งกว่ามาตุภูมิแดนเหนือของเรา คือผืนพิภพแห่งบรรพชนของเรา ดอกบานของแม่ ในหน่ออ่อนเบื้องล่าง และยังเยาว์วัยจะเติบใหญ่ ดูเถิด! ด้วยรักของเราจะยังให้แม่เจริญวัย ซึ่งความแจ่มใส ความยินดี ความหวัง และความเปล่งประกาย! และวันหนึ่งความแจ่มชัดจะปรากฏทั่ว ขับขานซึ่งบทเพลงแห่งแผ่นดินของเรา:  Maamme หมายเหตุ: แปลจากต้นฉบับภาษาฟินแลนด์ โอ้แผ่นดินของเรา ปิตุภูมิฟินแลนด์ กึกก้องยิ่งนัก นามอันทรงค่านี้ ! ไม่มีหุบเขาใด ไม่มีเนินผาใด ไม่มีสายธารใด ไม่มีชายฝั่งใดเป็นที่รักยิ่ง ยิ่งกว่าแผ่นดินเหนืออันเป็นปิตุภูมิแห่งนี้ แผ่นดินอันทรงค่ายิ่งแห่งนี้ แห่งบรรพชนของเรา สักวันหนึ่งจากหน่ออ่อนของท่าน จักผลิดอกบาน; ด้วยรักของเราจะยังให้เจริญซึ่ง ความหวัง ความปิติยินดีของท่าน สักวันหนึ่ง, ด้วยบทเพลง, แผ่นดินพ่อเอย จะโอบล้อมไว้ซึ่งความสงบอันสูงส่งยิ่ง
ดูเพิ่ม

ธงชาติฟินแลนด์
ตราแผ่นดินของฟินแลนด์
แหล่งข้อมูลอื่น

History of the Finnish national anthem
บทร้องฉบับสมบูรณ์ ที่วิกิซอร์ส
This Is Finland: The Finnish National Anthem
www.national-anthems.net เก็บถาวร 2004-12-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน