stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การศึกษาในประเทศไทย
ข้อวิพากษ์วิจารณ์การศึกษาไทยในปัจจุบัน

การศึกษาไทยได้รับการวิพากษ์วิจารณ์ถึงปัญหาและความล้มเหลวที่เกิดขึ้น จากการจัดอันดับตามรายงานของ World Economic Forum ในปี พ.ศ. 2555 - 2556 ระบุว่าประเทศไทยมีอันดับคุณภาพทางการศึกษาลำดับสุดท้ายในกลุ่มประเทศอาเซียนที่ได้รับการจัดอันดับ โดยคนไทยกว่าร้อยละ 87 เชื่อว่าการศึกษาไทยอยู่อันดับสุดท้ายในกลุ่มประเทศอาเซียนจริง ซึ่งมูลเหตุที่สำคัญมาจากปัญหาที่สะสมมานานหลายประการอันเกิดมาจากระบบการเรียนการสอน หลักสูตร ครูผู้สอน โอกาสการเข้าถึงการศึกษา รวมไปถึงคุณภาพของนักเรียนไทย
ประเทศไทยเป็นประเทศที่ใช้งบประมาณทางการศึกษาสูงมากเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศอื่นในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบว่างบประมาณส่วนใหญ่ทุ่มเทไปที่การศึกษาขั้นพื้นฐาน มากกว่าอาชีวศึกษาค่อนข้างมาก ซึ่งส่งผลต่อคุณภาพของอาชีวศึกษา นอกจากนี้แม้จะจัดสรรงบประมาณให้กับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นจำนวนมาก แต่ยังพบปัญหาโอกาสการศึกษาที่ไม่เท่าเทียมกันระหว่างผู้มีฐานะและผู้ไม่มีฐานะ โดยหลักสูตรของไทยไม่เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพที่ตรงตามความสามารถของผู้เรียน เมื่อรวมเข้ากับค่านิยมของสังคมทำให้การจัดหลักสูตรของไทยไม่ประสบความสำเร็จในปัจจุบัน
ในระบบการศึกษาไทย มีการละเมิดสิทธิมนุษยชน​หลายอย่าง เช่นการลงโทษด้วยการตีในระดับชั้นอนุบาล ประถม มัธยม ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการมีคำสั่งห้ามไม่ให้ครูตีนักเรียน แต่โดยพฤตินัยยังมีการลงโทษด้วยวิธีนี้อยู่ทั่วไป และในระดับอุดมศึกษาและมัธยมศึกษาบางส่วน มีการรับน้องโดยใช้ระบบโซตัส ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตทุกปี
ในปี 2566 มีการเปิดเผยว่าอาจารย์มหาวิทยาลัยหลายคนจ่ายเงินเพื่อให้ตนเองมีชื่ออยู่ในงานวิจัยที่ตนเองไม่ได้ทำ
ข้อวิพากษ์วิจารณ์การศึกษาไทยในปัจจุบัน > การศึกษาหลังรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557

ในเดือนกันยายน 2557 มีข่าวว่า ชื่อของอดีตนายกรัฐมนตรี พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร ถูกลบออกจากแบบเรียนของกระทรวงศึกษาธิการ วินัย รอดจ่าย เป็นประธานคณะกรรมการพัฒนาการเรียนการสอนวิชาประวัติศาสตร์และหน้าที่พลเมือง แบบเรียนประวัติศาสตร์ใหม่ไม่กล่าวถึงรัฐบาลทักษิณและยิ่งลักษณ์ เพียงแต่ระบุว่ามีรัฐบาลหนึ่งที่ "ได้ความนิยมจากประชาชนผ่านงบประมาณมหาศาล" แต่กล่าวถึงการคัดค้านการปกครองของทักษิณ โดยอธิบายการประท้วงซึ่งเกิดก่อนการโค่นอำนาจเขาว่าเป็น "ขบวนการประชาชนต่ออำนาจเผด็จการ การทุจริตและการยักยอก"
ภายใต้หลักสูตรใหม่ นักเรียนจะได้เรียนเกี่ยวกับความหมายและสัญลักษณ์นิยมของธงไตรรงค์ และจะเปิดเพลงอย่างสรรเสริญพระบารมีในโรงเรียน เด็กนักเรียนจะถูกฝึกให้เป็นทูตจิตวิญญาณรักชาติ โดยยกตัวอย่างนักเรียนตักเตือนผู้ใหญ่ที่ไม่ยืนตรงเคารพธงชาติ จะมีการติดป้ายขนาดใหญ่ซึ่งมีค่านิยม 12 ข้อของคณะรักษาความสงบแห่งชาติทั่วประเทศ นอกจากนี้ กระทรวงศึกษาธิการยังริเริ่ม "พาสปอร์ตความดี" ซึ่งนักเรียนต้องบันทึกพฤติกรรมและเจตคติ และ การสอบยูเน็ตในระดับอุดมศึกษาด้วย
ในวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 บริษัท เอสไอบีไอ จำกัด (มหาชน) ได้จดทะเบียนเข้าตลาดหลักทรัพย์นับเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหุ้นบริษัทแรก ที่ประกอบธุรกิจเกี่ยวกับการศึกษา โดยเป็นผู้รับใบอนุญาตจัดตั้งโรงเรียนในระบบ ตาม พรบ.โรงเรียนเอกชน ประเภท โรงเรียนนานาชาติ
ดูเพิ่ม

การรับบุคคลเข้าศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทย
การทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติขั้นพื้นฐานและขั้นสูง
แหล่งข้อมูลอื่น

History of Thai Education เก็บถาวร 2016-03-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Ministry of Education
Commission of Higher Education เก็บถาวร 2006-10-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
SAE Institute Bangkok Thailand
Office of the National Education Commission เก็บถาวร 2004-04-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Engineering & technology education in Thailand เก็บถาวร 2006-12-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (TransWorldEducation.com)
Thailand education websites ที่เว็บไซต์ Curlie
Colleges and Universities in Thailand ที่เว็บไซต์ Curlie
International academic programs in Thailand ที่เว็บไซต์ Curlie
Education of Thailand Website
เครื่องแบบนักเรียนไทย
สโมสรฟุตบอลโบลาเวน สมุทรปราการ

สโมสรฟุตบอลโบลาเวน สมุทรปราการ หรือ โบลาเวน สมุทรปราการ เอฟซี เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพในประเทศไทย ปัจจุบันลงแข่งขันในระดับไทยลีก 3 โซนภาคตะวันออก
สนาม

ตั้งแต่ก่อตั้งสโมสรจนถึงปัจจุบัน “ป้อมปราการ” จะผ่านการใช้สนามเหย้าในการแข่งขันฟุตบอลลีกอาชีพมาแล้วทั้งสิ้น 10 สนาม โดยไล่เรียงลำดับได้ตามนี้คือ สนามสโมสรฟุตบอลธนาคารกรุงเทพ (อุดมสุข), สนามฟุตบอลโรงเรียนนายเรือ จ.สมุทรปราการ,สนามกีฬามหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ, สนามเฉลิมพระเกียรติ (บางมด), สนามราชมังคลากีฬาสถาน, สนามเทพหัสดิน, สนามกีฬาลาดกระบัง 54, สนามกีฬาเฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา, สนามกีฬาจังหวัดสมุทรปราการ (สนามบางปลา), สนามกีฬาเทศบาลตำบลแหลมฟ้าผ่า, สนามกีฬาการกีฬาแห่งประเทศไทย (บางพลี)
ปัจจุบันใช้ สนามกีฬาจังหวัดสมุทรปราการ หรือ สมุทรปราการสเตเดียม เป็นสนามฟุตบอลของสโมสรฟุตบอลสมุทรปราการ ซิตี้และสโมสรฟุตบอลจังหวัดสมุทรปราการ ตั้งอยู่ที่ถนนเคหะบางพลี อำเภอบางเสาธง จังหวัดสมุทรปราการ มีความจุทั้งหมด 6,800 ที่นั่ง
| พิกัด | ที่ตั้ง | สนาม | ความจุ (ที่นั่ง) | ปี |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 13°36′40″N 100°35′35″E﻿ / ﻿13.611216°N 100.593056°E﻿ / 13.611216; 100.593056 | เมือง,สมุทรปราการ | สนามฟุตบอลโรงเรียนนายเรือ |  | 2550 |
| 13°36′28″N 100°37′05″E﻿ / ﻿13.607707°N 100.618082°E﻿ / 13.607707; 100.618082 | เมือง,สมุทรปราการ | สนามสมุทรปราการเอฟซี |  | 2551 |
| 13°37′00″N 100°45′26″E﻿ / ﻿13.616635°N 100.757172°E﻿ / 13.616635; 100.757172 | บางพลี,สมุทรปราการ | สนามกีฬามหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ |  | 2552 |
| 13°34′46″N 100°47′41″E﻿ / ﻿13.579326°N 100.794778°E﻿ / 13.579326; 100.794778 | เขตทุ่งครุ,กรุงเทพมหานคร | สนามกีฬาเฉลิมพระเกียรติ (บางมด) | 8,000 | 2552 |
| 13°34′46″N 100°47′40″E﻿ / ﻿13.579414°N 100.794345°E﻿ / 13.579414; 100.794345 | บางเสาธง,สมุทรปราการ | สนามกีฬาจังหวัดสมุทรปราการ (เคหะบางพลี) | 6,800 | 2553 |
| 13°42′22″N 100°47′02″E﻿ / ﻿13.706226°N 100.783876°E﻿ / 13.706226; 100.783876 | บางเสาธง,สมุทรปราการ | สนามกีฬากรมศุลกากร (ลาดกระบัง 54) | 2,000 | 2553–2554 |
| 13°48′07″N 100°47′27″E﻿ / ﻿13.801944°N 100.790833°E﻿ / 13.801944; 100.790833 | เขตมีนบุรี,กรุงเทพมหานคร | สนามกีฬาเฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา (มีนบุรี) | 10,000 | 2555 |
| 13°31′36″N 100°45′28″E﻿ / ﻿13.526559°N 100.757874°E﻿ / 13.526559; 100.757874 | บางพลี,สมุทรปราการ | สนามกีฬาจังหวัดสมุทรปราการ (สนามบางปลา) | 800 | 2555–2556 |
| 13°34′06″N 100°34′00″E﻿ / ﻿13.568207°N 100.566732°E﻿ / 13.568207; 100.566732 | พระสมุทรเจดีย์,สมุทรปราการ | สนามกีฬาเทศบาลตำบลแหลมฟ้าผ่า | 3,000 | 2556–2558 |
| 13°34′46″N 100°47′40″E﻿ / ﻿13.579414°N 100.794345°E﻿ / 13.579414; 100.794345 | บางเสาธง,สมุทรปราการ | สนามกีฬาจังหวัดสมุทรปราการ (เคหะบางพลี) | 6,800 | 2559–ปัจจุบัน |
ผู้เล่น > ผู้เล่นชุดปัจจุบัน

หมายเหตุ: ธงชาติที่ปรากฏบ่งบอกให้ทราบว่าผู้เล่นคนนั้นสามารถเล่นให้กับชาติใดตามกฎของฟีฟ่าตามความเหมาะสม เพราะผู้เล่นบางคนอาจถือสองสัญชาติ
เกียรติประวัติของทีม

• 2552: 1 ! รางวัลชนะเลิศ การแข่งขัน ลีกภูมิภาค ดิวิชัน 2 ภาคกลางและภาคตะวันออก
• 2553: 2 ! รางวัลรองชนะเลิศ การแข่งขัน ลีกภูมิภาค ดิวิชัน 2 ภาคกลางและภาคตะวันออก
• 2559: 1 ! รางวัลชนะเลิศ การแข่งขัน ฟุตบอลถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ''มวก.นนทบุรี คัพ'' ครั้งที่ 24
• 2560: 2 ! รางวัลรองชนะเลิศ การแข่งขัน ไทยลีก 4 โซนกรุงเทพและปริมณฑล
สโมสรพันธมิตร

ทรูแบงค็อก ยูไนเต็ด
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของสโมสรฟุตบอลจังหวัดสมุทรปราการ เก็บถาวร 2012-03-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
สโมสรฟุตบอลโบลาเวน สมุทรปราการ ที่เฟซบุ๊ก
แฟนคลับสโมสรฟุตบอลสมุทรปราการ
ยุงลายบ้าน

| ยุงลายบ้าน |
| --- | --- |

ตัวเต็มวัย

ตัวอ่อน (ลูกน้ำ)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอตา Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ 
ไฟลัม:: สัตว์ขาปล้อง 
ชั้น:: แมลง 
อันดับ:: Diptera 
วงศ์:: Culicidae 
สกุล:: ยุงลาย 
สกุลย่อย:: Stegomyia  (Linnaeus in Hasselquist, 1762) 
สปีชีส์:: Aedes aegypti
ชื่อทวินาม
Aedes aegypti (Linnaeus in Hasselquist, 1762) 

ชนิดย่อย
 Aedes aegypti aegypti  Aedes aegypti formosus

คาดการณ์การกระจายพันธุ์ของ Aedes aegypti ทั่วโลใน ค.ศ. 2015 (น้ำเงิน=ไม่มี, แดง=มี)
ชื่อพ้อง
 Culex aegypti Linnaeus in Hasselquist, 1762  Culex fasciatus Fabricius, 1805  Culex bancrofti Skuse, 1889
ยุงลายบ้าน หรือยุงไข้เหลือง (ชื่อวิทยาศาสตร์: Aedes aegypti) เป็นยุงที่สามารถแพร่ไวรัสไข้เด็งกี ชิคุนกุนยา และไข้เหลือง ตลอดจนโรคอื่น ๆ ได้ ยุงลายบ้านสามารถสังเกตได้จากรอยสีขาวที่ขาและเครื่องหมายรูปพิณโบราณ (lyre) บนอก ยุงลายบ้านมีกำเนิดในทวีปแอฟริกา แต่ปัจจุบันพบได้ในเขตร้อน และกึ่งเขตร้อนทั่วโลก
การกระจายตัว

ยุงลายบ้านมีต้นกำเนิดในแอฟริกาและกระจายเข้าโลกใหม่ผ่านการค้าทาส แต่ปัจจุบันพบในภูมิภาคเขตร้อน กึ่งเขตร้อน และเขตอบอุ่นทั่วโลก
จำนวนยุงลายบ้านเพิ่มขึ้นในช่วงสองหรือสามทศวรรษที่ผ่านมาทั่วโลก และถือเป็นยุงชนิดหนึ่งที่กระจายตัวมากที่สุด
การแพร่กระจายโรค

ยุงลายบ้านเป็นตัวพาหะนำโรคส่งผ่านไข้เขตร้อนหลายโรค ยุงลายบ้านเฉพาะเพศเมียเท่านั้นที่กัดเพื่อดูดเลือดไปใช้ให้ไข่เจริญ ยุงลายบ้านหาเหยื่อโดยจะดึงดูดเข้าหาสารเคมีที่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมปล่อยออกมา สารประกอบเหล่านี้รวมถึงแอมโมเนีย คาร์บอนไดออกไซด์ กรดแลกติกและออคทีนอล นักวิทยาศาสตร์แห่งงานบริการวิจัยการเกษตรได้ศึกษาโครงสร้างเคมีเฉพาะของออคทีนอลเพื่อทำความเข้าใจว่าเหตุใดสารเคมีดังกล่าวจึงดึงดูดยุงมายังตัวถูกเบียน (host) พวกเขาพบว่ายุงชอบโมเลกุลออคทีนอลหมุนขวา (dextrorotatory) มากกว่า
คู่มือนักเดินทางเรื่องการป้องกันไข้เด็งกีของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (CDC) แนะนำให้ใช้สารขับไล่ยุงที่มี DEET (เอ็น, เอ็น-ไดเอทิลเมทาโทลูเอไมด์ ความเข้มข้น 20% ถึง 30% ไม่ควรเกินกว่านี้) นอกจากนี้ยังแนะนำดังต่อไปนี้
แม้ว่ายุงลายบ้านมักกัดเวลาตกค่ำ และรุ่งเช้า ในบ้าน ในที่มืด หรือเมื่อมีเมฆมาก แต่ยุงชนิดนี้กัดและแพร่กระจายโรคได้ตลอดปีและทุกช่วงเวลาของวัน
ที่วางไข่ของยุงลายบ้านมักเป็นที่น้ำนิ่ง เช่น แจกันดอกไม้ ถังหรือภาชนาที่ไม่มีฝาปิด และยางรถยนต์ที่ทิ้งแล้ว แต่ที่อันตรายที่สุด คือ พื้นฝักบัวเปียกและถังชักโครก เพราะยุงจะเข้ามาแพร่พันธุ์ในที่พักอาศัยได้ มีการวิจัยที่แสดงว่าสารเคมีบางชนิดที่แบคทีเรียปล่อยออกมาในที่เก็บน้ำสามารถกระตุ้นให้ยุงเพศเมียวางไข่ได้ นอกจากนี้ ยุงเพศเมียมักจะถูกกระตุ้นให้วางไข่ในที่เก็บน้ำที่มีปริมาณกรดไขมันบางชนิดพอเหมาะซึ่งกรดไขมันดังกล่าวสัมพันธ์กับแบคทีเรียที่มีส่วนในการย่อยสลายใบไม้และสารอินทรีย์อื่นในน้ำ
สวมเสื้อผ้าแขนยาวและกางเกงขายาวเมื่ออยู่นอกอาคารในช่วงกลางวัน และตอนเย็น
ฉีดพ่นสารขับไล่เพอร์เมธรินหรือ DEET บนเสื้อผ้า เพราะยุงอาจกัดผ่านเสื้อผ้าบาง ๆ ได้
ใช้มุ้งคลุมเหนือเตียงหากห้องนอนไม่ได้ปรับอากาศหรือมีมุ้งลวด สามารถเพิ่มการป้องกันได้โดยชุบมุ้งด้วยยาฆ่าแมลงเพอร์เมธริน (en:Permethrin)
ฉีดพ่นเพอร์เมธรินหรือยาฆ่าแมลงที่คล้ายกันในห้องนอนก่อนเข้านอน
แหล่งข้อมูลอื่น

Aedes aegypti on the entomology Institute of Food and Agricultural Sciences Featured Creatures Web site University of Florida.
United States CDC page on dengue fever containing information on prevalence of Aedes aegypti worldwide and past efforts to eradicate it
The ecology and biology of Aedes aegypti (L.) and Aedes albopictusand the resistance of Aedes albopictus against organophosphates in Penang, Malaysia M.S. thesis.
Aedes aegypti Community Eradication using copepods. The Monte Verde Story (Honduras)
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q1148004  Wikispecies: Aedes aegypti  ADW: Aedes_aegypti  BioLib: 116594  BOLD: 14137  BugGuide: 39337  EoL: 740699  EPPO: AEDSAE  Fauna Europaea: 134976  GBIF: 1651891  iNaturalist: 155453  IRMNG: 10192831  ITIS: 126240  NBN: NBNSYS0000011587  NCBI: 7159  uBio: 328702 
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  อิสราเอล
การแข็งตัวขององคชาต

| การแข็งตัวขององคชาต  (Erection) |
| --- | --- |
เนื้อเยื่อที่ทำให้เกิดการแข็งตัวมี 3 ลำ กินเนื้อที่โดยมากในองคชาต  ตามลำดับเลขในวงกลม (1) หลอดเลือดในเนื้อเยื่อ 3 ลำขยายตัว ทำให้เนื้อเยื่อเต็มไปด้วยเลือด (2) เนื้อเยื่อขยายออก ทำให้องคชาตแข็งตัว (3) เนื้อเยื่อที่ขยายออกบีบเส้นเลือดดำ (Deep dorsal veins) และเส้นเลือดดำย่อย (Penile venues) เมื่อไม่มี การไหลออกของเลือด (หรือมีน้อย) จึงทำให้การแข็งตัวดำรงอยู่ได้
ตัวระบุ
MeSH: D010410
TE: Terminologia Embryologica {{{2}}}.html EE1.0.0.0.0.0.8  .{{{2}}}{{{3}}}
อภิธานศัพท์กายวิภาคศาสตร์[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
การแข็งตัวขององคชาต (อังกฤษ: erection, ศัพย์การแพทย์: penile erection, penile tumescence) เป็นปรากฏการณ์ทางสรีรภาพของอวัยวะเพศชายในสัตว์หลายสปีชีส์
ที่องคชาตแข็งตัวขึ้น  คั่งไปด้วยเลือด  และขยายใหญ่ขึ้น
เป็นผลของปฏิกิริยาอันสลับซับซ้อนของจิตใจ ระบบประสาท ระบบหลอดเลือด และระบบต่อมไร้ท่อ
มักจะเกิดขึ้นพร้อมกับอารมณ์ทางเพศ
แต่จริง ๆ อาจจะเกิดขึ้นเมื่อไรก็ได้
รูปร่าง มุมตั้ง และทิศทางขององคชาตที่แข็งตัวมีความแตกต่างกันอย่างมากแม้ในหมู่มนุษย์
โดยสรีรภาพแล้ว  กระบวนการแข็งตัวขององคชาตเริ่มจากระบบประสาทพาราซิมพาเทติก (ส่วนหนึ่งของระบบประสาทอัตโนมัติ)
ที่เป็นเหตุให้ระดับก๊าซไนโตรเจนออกไซด์ (เป็นสารขยายหลอดเลือด) สูงขึ้นในหลอดเลือด trabecular และในกล้ามเนื้อเรียบขององคชาต
หลอดเลือดนั้นก็จะขยายใหญ่ขึ้นทำให้เนื้อเยื่อคล้ายฟองน้ำที่เรียกว่า corpora cavernosa  (ดูรูป)
(และ corpus spongiosum แม้ว่าจะน้อยกว่า) เต็มไปด้วยเลือด
และในขณะเดียวกัน  ก็จะทำให้กล้ามเนื้อ  ischiocavernosus และ bulbospongiosus เข้าไปกดหลอดเลือดดำของเนื้อเยื่อ จำกัดการไหลออกของเลือด  (จากเนื้อเยื่อ)  และการไหลเวียนของโลหิตที่ไหลเข้าไป  (ในเนื้อเยื่อ)
การแข็งตัวจะลดลงเมื่อการทำงานในระบบประสาทพาราซิมพาเทติกลดระดับลงไปเป็นปกติ
เพราะว่าเป็นการตอบสนองอัตโนมัติ การแข็งตัวอาจเกิดขึ้นจากสิ่งเร้าหลายอย่างรวมทั้งการเร้าอารมณ์เพศ  (sexual stimulation) และอารมณ์ทางเพศ
ดังนั้น  จึงไม่ได้อยู่ใต้อำนาจจิตใจโดยสิ้นเชิง
การแข็งตัวในระหว่างการนอนหลับหรือเมื่อตื่นนอนมีศัพท์ทางแพทย์ภาษาอังกฤษว่าnocturnal penile tumescence
และความปราศจากการแข็งตัวในระหว่างการนอนหลับสามารถใช้ในการแยกแยะเหตุที่เป็นไปทางกายภาพหรือทางจิตใจของภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศสาเหตุทางร่างกาย (ICD-10 N48.4)  หรืออวัยวะเพศไม่ตอบสนอง (เหตุทางใจ ICD-10 F52.2)
องคชาตที่ไม่แข็งตัวเต็มที่มีศัพท์การแพทย์ภาษาอังกฤษว่า partial tumescence
กายภาพ

การแข็งตัวเกิดขึ้นเมื่อเนื้อเยื่อคล้ายฟองน้ำเป็นลำยาวตลอดองคชาตที่เรียกว่า corpora cavernosa เริ่มเต็มไปด้วยเลือด
ซึ่งอาจะเกิดขึ้นจากการเร้าอารมณ์เพศ (sexual stimulation) หรืออารมณ์ทางเพศ
ส่วน corpus spongiosum เป็นเนื้อเยื่อเดี่ยวมีรูปลำเป็นโพรง  อยู่ใต้ corpora cavernosa ทั้งสอง
และมีท่อปัสสาวะวิ่งผ่าน ซึ่งเป็นทางผ่านของทั้งน้ำปัสสาวะและทั้งน้ำอสุจิ
เนื้อเยื่อนี้สามารถอมเลือดได้เช่นกัน แต่ว่าในระดับที่น้อยกว่า corpora cavernosa
กายภาพ > การควบคุมจากระบบประสาทอัตโนมัติ

ถ้าเกิดการกระตุ้นทางกาย  การแข็งตัวจะเกิดขึ้นจากการสั่งการของระบบประสาทพาราซิมพาเทติก (ส่วนหนึ่งของระบบประสาทอัตโนมัติ) โดยไม่มีส่วน  (หรือมีแค่เล็กน้อย) จากระบบประสาทกลาง
เส้นประสาทพาราซิมพาเทติกวิ่งไปจากข่ายประสาท sacral plexus เข้าไปยังหลอดเลือดแดงที่ส่งเลือดไปให้เนื้อเยื่อในองคชาต
ถ้าเกิดการกระตุ้น  เส้นประสาทเหล่านี้จะหลั่งสาร acetylcholine
ซึ่งมีผลให้เกิดการหลั่งก๊าซไนโตรเจนออกไซด์จากเซลล์เนื้อเยื่อบุโพรง (endothelial cell) ในหลอดเลือดแดง trabecular ใน corpora cavernosa 
แล้วก๊าซก็จะกระจายเข้าไปยังกล้ามเนื้อเรียบของหลอดเลือดแดง (ที่เรียกว่า trabecular smooth muscle) 
โดยมีฤทธิ์เป็นสารขยายหลอดเลือด
ดังนั้น  หลอดเลือดก็จะขยายตัวออกทำ corpora spongiosum และ corpora cavernosa ให้เต็มไปด้วยเลือด
และกล้ามเนื้อ ischiocavernosus และ bulbospongiosus ก็จะเข้าไปกดหลอดเลือดดำของ corpora cavernosa
จำกัดการไหลออกของเลือด
การแข็งตัวจะลดตัวลงเมื่อการกระตุ้นระบบประสาทพาราซิมพาเทติกยุติลง
และสัญญาณกระตุ้นระดับปกติจากระบบประสาทซิมพาเทติกก็จะทำหลอดเลือดแดงในองคชาตให้เล็กลง
บีบเลือดออกจากเนื้อเยื่อที่ทำให้องคชาตแข็ง
หลังจากการหลั่งน้ำอสุจิหรือหลังจากการยุติของสิ่งเร้า องคชาตปกติจะอ่อนตัวลง 
แต่เวลาที่ใช้อาจจะแตกต่างกันขึ้นอยู่กับความยาวและความหนาขององคชาต
กายภาพ > การควบคุมใต้อำนาจจิตใจและนอกอำนาจจิตใจ

เปลือกสมอง  (cerebral cortex) อาจก่อให้เกิดการแข็งตัวได้แม้ปราศจากสิ่งเร้าทางกาย
(โดยตอบสนองต่อสิ่งเร้าทางตา ทางหู ทางจมูก หรือจากจินตนาการ)
โดยส่งสัญญาณผ่าน "ศูนย์การแข็งตัว" ที่ไขสันหลังเขต lumbar และ sacral
และเปลือกสมองก็สามารถห้ามการแข็งตัวแม้จะมีสิ่งเร้าทางกายได้ด้วย 
เหมือนกับที่องค์ประกอบอื่น ๆ ทางใจ ทางอารมณ์ความรู้สึก และทางสิ่งแวดล้อมสามารถห้ามได้เช่นกัน
กายภาพ > การแข็งตัวเวลากลางคืน

บทความหลัก: nocturnal penile tumescence
องคชาตอาจแข็งตัวในระหว่างที่หลับ  หรือในขณะที่ตื่นขึ้น
ซึ่งมีศัพทย์ทางการแพทย์ภาษาอังกฤษว่า  nocturnal penile tumescence (หรือศัพท์แสลงว่า "morning wood  ท่อนไม้ในยามเช้า" หรือ "morning glory ความสง่างามในยามเช้า")
มุมมองทางเพศ

การแข็งตัวเป็นตัวชี้บอกอารมณ์ทางเพศอย่างหนึ่ง
และเป็นสิ่งที่จะต้องมีสำหรับผู้ชายในการร่วมเพศ
ถุงอัณฑะอาจจะเกิดการรัดตัว (แต่ไม่แน่นอน) และโดยทั่วไปแล้ว เยื่อหุ้มปลายก็จะค่อย ๆ ร่นลงโดยอัตโนมัติ ทำการเปิดหัวองคชาต แต่ว่าบางคนอาจจะต้องร่นเยื่อหุ้มปลายลงด้วยมือ
เมื่อถึงวัยเริ่มเจริญพันธุ์ (วัยแตกเนื้อหนุ่ม) การแข็งตัวจะเกิดบ่อยขึ้น 
แต่การแข็งตัวขององคชาตเป็นเรื่องธรรมดาในเด็กและในทารก  และเกิดขึ้นก่อนที่จะคลอดด้วยซ้ำ
มุมมองทางเพศ > การแข็งตัวที่เกิดขึ้นเอง

การแข็งตัวแบบเกิดขึ้นเอง  หรือไม่อยู่ใต้อำนาจจิตใจ หรือในโอกาสที่ไม่ต้องการ
เป็นเรื่องสามัญทางกายภาพของผู้ชาย
โดยทางสังคม  การแข็งตัวแบบนี้อาจจะเป็นเรื่องน่าอายโดยเฉพาะถ้าเกิดขึ้นในที่สาธารณะหรือในโอกาสที่ไม่ต้องการ 
การแข็งตัวอาจเกิดขึ้นเองในเวลาไหนก็ได้ และถ้าใส่เสื้อผ้าอยู่ อาจจะทำให้เกิดรอยนูนขึ้น
ซึ่งอาจซ่อนได้ (ถ้าจำเป็น) โดยใส่กางเกงในที่รัดตัว ใส่เสื้อชายยาว หรือใส่เสื้อผ้าที่หลวม ๆ
มุมมองทางเพศ > ขนาดเมื่อแข็งตัว

ความยาวขององคชาตที่อ่อนตัวไม่ได้เป็นตัวชี้บอกความยาวของอวัยวะเมื่อแข็งตัวที่แน่นอน
องคชาตอ่อนตัวที่สั้นกว่าอาจจะแข็งตัวเป็นอวัยวะที่ยาวกว่ามาก  ในขณะที่องคชาตอ่อนตัวที่ยาวอาจแข็งตัวมีขนาดที่สั้นกว่า
โดยทั่ว ๆ ไป  หลังจากผ่านวัยเริ่มเจริญพันธุ์แล้ว อวัยวะที่แข็งตัวจะมีขนาดเท่ากันตลอดทั้งชีวิต
แต่ก็อาจเพิ่มขึ้นได้โดยอาศัยการผ่าตัด 
แต่ว่าการขยายขนาดองคชาตจะเป็นประเด็นที่ทำให้เกิดความเห็นหลายหลาก
และในการศึกษาหนึ่งพบว่า  ชายโดยมากที่ผ่านการขยายขนาดไม่แฮ็ปปี้กับผลที่ได้
มุมมองทางเพศ > ทิศทางการแข็งตัว

แม้ว่าองคชาตมักจะแข็งตัวแล้วชี้ขึ้น
แต่ก็เป็นเรื่องทั่วไปที่เป็นปกติถ้าชี้ขึ้นจนเกือบตั้ง
หรือชี้ลงจนเกือบเป็นแนวตั้ง
หรือแม้แต่จะชี้เป็นแนวตรงออกไป
ขึ้นอยู่กับความตึงของเส้นเอ็นที่รั้งอวัยวะไว้
อวัยวะที่แข็งตัวยังมีรูปร่างต่าง ๆ กันไปอีกด้วย
เริ่มตั้งแต่ลำตรง ๆ หรือลำที่โค้งขึ้น โค้งลง โค้งไปทางซ้าย หรือโค้งไปทางขวา
แต่ว่า  ระดับความโค้งที่เพิ่มขึ้นสามารถเกิดจากโรค Peyronie's disease ได้
ซึ่งมีผลทางกายภายและทางใจต่อคนไข้
และอาจจะมีอาการเป็นภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศสาเหตุทางร่างกาย และเจ็บเมื่ออวัยวะแข็งตัว
การบำบัดมักจะใช้ยาทาน  (เช่นยา colchicine) หรือแม้แต่การผ่าตัดซึ่งจะใช้เป็นขั้นสุดท้าย
ตารางต่อไปนี้แสดงมุมต่าง ๆ ขององคชาตที่แข็งตัวสำหรับผู้ยืนอยู่
ในตาราง มุมที่ 0 องศาหมายถึงอวัยวะที่ชี้ขึ้นแนบกับท้อง
มุม 90 องศาก็คือชี้ตรงออกไปในแนวนอน
และมุมที่ 180 องศาก็คือชี้ตรงไปที่เท้า แต่ในบรรดามุมทั้งหมด การชี้ไปในแนวขึ้นเกิดขึ้นมากที่สุด
| --- | --- |

องศา (°): อัตราร้อยละในประชากร
0–30: 5
30–60: 30
60–85: 31
85–95: 10
95–120: 20
120–180: 5
มุมมองทางเพศ > วิธีการแข็งตัว

การแข็งตัวของอวัยวะเพศจะทำให้มีการสร้าง Prostaglandin E1 สารตัวนี้จะมีหน้าที่สองประการคือ ทำให้หลอดเลือดแดงไม่แข็ง ตัวเลือดแดงไปเลี้ยงอวัยวะเพศเพิ่มขึ้น ประการที่สองคือสารนี้จะลดการสร้าง คอลลาเจนซึ่งทำให้เกิดพังผืดในอวัยวะเพศ ทำให้การแข็งตัวไม่ดี ร่างกายของคนเรามีระบบให้เลือดไปเลี้ยงอวัยวะเพศโดยมีการแข็งตัวของอวัยวะเพศในตอนนอนเพื่อให้อวัยวะเพศสร้างสาร Prostaglandin E1
สำหรับวัยรุ่นการแข็งตัวของน้องชาย 3-5 ครั้งต่อคืน ไม่ใช่เรื่องแปลกอะไร แต่ละครั้งใช้เวลา 20-30 นาที ดังนั้นจึงไม่จำเป็นต้องบริหาร
แต่สำหรับคนที่อายุ 30 ปีขึ้นไป ระดับฮอร์โมนเริ่มลดลง การแข็งตัวก็ลดลงเช่นกัน และไม่นาน จึงมีความจำเป็นต้องบริหารให้อวัยวะเพศมีการแข็งตัวบ่อยเพื่อให้มีเลือดไปเลี้ยงอวัยวะเพศเพิ่ม และมีการสร้าง Prostaglandin E1
การบริหารอวัยวะเพศจะต้องทำให้อวัยวะเพศมีการแข็งตัว 3-5 ครั้งต่อสัปดาห์ และแข็งแต่ละครั้งนาน 20-30 นาทีเพื่อให้เลือดไปเลี้ยงอวัยวะเพศ และป้องกันเส้นเลือดแข็ง
วิธีง่ายสำหรับการบริหารเพื่อคืนความเปล่งปลั่งให้กับน้องชายคือการบริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน เพราะเป็นจุดสำคัญที่ควบคุมการหลั่งน้ำอสุจิและปัสสาวะ หากหมั่นบริหารให้แข็งแรงอยู่เสมอ จะช่วยให้น้องชายแข็งตัวดีขึ้น สามารถควบคุมไคลแมกซ์ หรือชะลอการหลั่ง และปฏิบัติกามกิจได้นานขึ้น รวมถึงทำให้มีน้ำเชื้ออสุจิเพิ่มขึ้นและพุ่งแรงขึ้น
ภาวะทางการแพทย์ > Erectile dysfunction (ความผิดปกติของการแข็งตัว)

ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ  (ICD-10 N48.4, ICD-10 F52.2, อังกฤษ: Erectile dysfunction, หรือ impotence)  เป็นความผิดปกติทางเพศ 
มีอาการเป็นความไม่สามารถที่จะมีหรือรักษาการแข็งตัวไว้ได้ 
การศึกษาโรคเกี่ยวกับภาวะนี้เป็นสาขาย่อยทางการแพทย์ที่เรียกว่าบุรุษเวชศาสตร์ (andrology) เป็นส่วนของสาขาวิทยาทางเดินปัสสาวะ (urology)
ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศอาจเกิดขึ้นเพราะสาเหตุทางกายหรือทางใจ ซึ่งโดยมากสามารถรักษาได้
เหตุกายภาพรวมทั้งโรคเบาหวาน, โรคไต, โรคพิษสุราเรื้อรัง, multiple sclerosis, 
โรคหลอดเลือดแดงแข็ง, โรคเกี่ยวกับหลอดเลือด, และโรคเกี่ยวกับระบบประสาท
ซึ่งรวม ๆ กันแล้ว เป็นเหตุประมาณร้อยละ 70 ของภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ
ยาบางประเภทที่ใช้รักษาโรคอื่น เช่น Lithium (ยารักษาโรคจิตมีโรคอารมณ์สองขั้วเป็นต้น) และ paroxetine (ยารักษาโรคจิตมีโรคซึมเศร้าเป็นต้น) อาจมีผลข้างเคียงเป็นภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ
ถ้าสมรรถภาพทางเพศ  เป็นตัวบ่งชี้สถานภาพทางสังคมหรือความเป็นชายของคนไข้  (ซึ่งเป็นแนวความคิดเฉพาะสังคม) 
ภาวะนี้สามารถส่งผลเป็นความเสียหายทางจิตใจรวมทั้งความรู้สึกอาย ความเศร้าโศก และความรู้สึกบกพร่อง 
ในบางสังคม  จะมีวัฒนธรรมที่จะไม่พูดถึง  และทำให้ไม่สามารถพูดถึงเรื่องนี้
แต่ว่าจริง ๆ แล้ว ชาย 1 ใน 10 จะประสบภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ กันในชีวิตของตน
ภาวะทางการแพทย์ > ภาวะองคชาตแข็งค้าง

ภาวะองคชาตแข็งค้างเป็นภาวะทางกายที่มีผลเป็นความเจ็บปวด
เป็นการแข็งตัวขององคชาตเป็นเวลาอย่างน้อย 4 ช.ม.
ที่ไม่ยอมอ่อนตัวลง
แม้ว่าจะไม่มีการกระตุ้นใด ๆ ทั้งทางกายและทางใจ
ในสัตว์อื่น

ก่อนที่จะร่วมเพศ  องคชาตของสุนัขไม่ได้มี "การแข็งตัว"
แต่สามารถร่วมเพศได้ก็เพราะอวัยวะมีกระดูกแคบ ๆ ที่เรียกว่า baculum
ซึ่งเป็นลักษณะสามัญของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมีรก (eutheria) โดยมาก
หลังจากที่สัตว์ตัวผู้สอดอวัยวะเข้าไปแล้ว  ก็มักจะรัดสัตว์ตัวเมียแน่นขึ้นแล้วทำการร่วมเพศเร็วขึ้น และก็จะอยู่ในช่วงระยะเวลานี้ที่องคชาตขยายออก
โดยไม่เหมือนกับการร่วมเพศในมนุษย์  ที่องคชาตโดยปกติจะแข็งตัวก่อนการสอดเข้าไป
การร่วมเพศในสุนัขจะมีการสอดเข้าไปก่อน
แล้วการขยายออกของอวัยวะจนถึง  "ความแข็งตัว" (erection) ก็จะเกิดขึ้น
องคชาตของช้างเมื่อแข็งตัวเต็มที่มีรูปร่างเป็นรูปตัว S และมีช่องรูปัสสาวะเป็นรูปตัว Y
เนื่องจากว่า  มีเนื้อเยื่อที่ทำให้แข็งตัวเพียงเล็กน้อยในองคชาตของวัว  เมื่อเกิด "การแข็งตัว" องคชาตจึงขยายออกเพียงแค่เล็กน้อย
แต่ปกติองคชาตนั้นก็แข็งอยู่แล้วเมื่อ "อ่อนตัว" และแข็งเพิ่มขึ้นอีกเมื่อแข็งตัว
การยื่นออกมาขององคชาตไม่มีผลจากการแข็งตัว
แต่มีผลจากการคลายตัวของ retractor penis muscle (กล้ามเนื้อการหดตัวที่องคชาต) และการทำ sigmoid flexure (ส่วนของลำไส้ใหญ่ที่ใกล้ที่สุดต่อลำไส้ตรงและทวารหนัก) ให้ตรง
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกินเนื้อคล้ายแมวประจำถิ่นอยู่ในเกาะมาดากัสการ์สปีชีส์ Cryptoprocta ferox มีองคชาตแข็งตัวที่ยื่นออกไปจนถึงขาหน้า
เมื่อไม่แข็ง  องคชาตของม้าจะอยู่ในหนังหุ้มปลาย
โดยมีความยาว 50 ซ.ม. และความหนา 2.5-6 ซ.ม. ที่หัวหนา 15-20 ซ.ม.
กล้ามเนื้อ retractor penis muscle จะเกร็งตัวเพื่อดึงองคชาตเข้าไปในฝัก
และคลายออกเพื่อให้องคชาตยื่นออกจากฝัก 
เมื่อแข็งตัว  องคชาตจะยาวขึ้นเป็นสองเท่า 
และความหนาขององคชาตและหัวองคชาตจะขยายเพิ่มขึ้นถึง 3-4 เท่า 
การแข็งตัวและการยื่นตัวออกของอวัยวะค่อย ๆ เป็นไป
โดยการขยายออกของเนื้อเยื่อ  (corpus cavernosum) ที่คั่งเต็มไปด้วยเลือดมีผลให้อวัยวะแข็ง 
ม้าตัวผู้โตเต็มที่จะแข็งตัวภายใน 2 นาทีที่มาอยู่ใกล้ๆ ม้าตัวเมียที่พร้อมจะผสมพันธ์
และจะขึ้นคร่อมตัวเมีย 5-10 วินาทีหลังจากนั้น
ส่วนองคชาตของนกมีโครงสร้างแตกต่างจากของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
คือมีการแข็งตัวจากการขยายออกของผนังทวารร่วม  (cloaca) และเกิดจากการคั่งด้วยน้ำเหลือง  ไม่ใช่เลือด  
องคชาตแข็งตัวของเป็ดประจำถิ่นทวีปอเมริกาใต้สปีชีส์ Oxyura vittata อาจจะมีความยาวถึงเท่ากับตัว
แต่ปกติมักจะยาวประมาณครึ่งหนึ่งของตัวเท่านั้น
ศัพท์ในภาษาอังกฤษ

ในการแพทย์ภาษาอังกฤษ การแข็งตัวขององคชาตบ่อยครั้งเรียกว่า "penile erection" และภาวะที่แข็งตัวหรือกระบวนการแข็งตัวเรียกว่า "tumescence" หรือ "penile tumescence"
ส่วนศัพท์สแลงภาษาอังกฤษใช้คำคุณศัพท์ว่า  stiffy, hard-on, boner และ woody 
มีคำสแลง  เสาวพจน์  และคำเหมือนสำหรับภาวะนี้ในภาษาอังกฤษและภาษาอื่น ๆ 
ดูรายการคำภาษาอังกฤษอื่นใน WikiSaurus
ดูเพิ่ม

Nocturnal penile tumescence
การปะทุของภูเขาไฟฮูงาโตงาและคลื่นสึนามิ พ.ศ. 2565

| การปะทุของภูเขาไฟฮูงาโตงาและคลื่นสึนามิ พ> ศ. 2565 |
| --- | --- |
เถ้าภูเขาไฟจากการปะทุ 15 มกราคม พ.ศ. 2565
ภูเขาไฟ: ฮูงาโตงา
วันที่เริ่มต้น: 20 ธันวาคม ค.ศ. 2021
วันที่สิ้นสุด: 15 มกราคม ค.ศ. 2022 
สถานที่: มหาสมุทรแปซิฟิก, ตองงา 20°33′00″S 175°23′06″W﻿ / ﻿20.550°S 175.385°W﻿ / -20.550; -175.385﻿ (Hunga Tonga)
ระดับ: 5 
ผลกระทบ:  เสียชีวิต 6 ราย  บาดเจ็บ 19 ราย  สูญหาย 1 ราย  ความเสียหายทางเศรษฐกิจในตองงาประมาณ 90.4 ล้านดอลลาร์ 

ฮูงาโตงาแสดงแผนที่Tongaฮูงาโตงาแสดงแผนที่มหาสมุทรแปซิฟิก 
ภาพถ่ายดาวเทียมแสดงให้เห็นถึงการปะทุของภูเขาไฟฮูงาโตงา (มุมล่างขวา)
คลื่นกระแทกจากการระเบิดของภูเขาไฟฮูงาโตงา
แบบจำลองการกระจายตัวสูงสุดของสึนามิ (NOAA)
แบบจำลองการเคลื่อนตัวของสึนามิที่กระทบฝั่งตองงา (Steven N. Ward)
การปะทุของภูเขาไฟฮูงาโตงาและคลื่นสึนามิ พ.ศ. 2565 เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2565 ทำให้เกิดสึนามิในตองงา ฟีจี และอเมริกันซามัว มีการออกประกาศเตือนภัยสึนามิที่ฟีจี ซามัว วานูวาตู นิวซีแลนด์ ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา แคนาดา เม็กซิโก ชิลี และเอกวาดอร์ มีรายงานคลื่นสึนามิที่สร้างความเสียหายในนิวซีแลนด์ สหรัฐอเมริกา ชิลี และเปรู มีความสูงของคลื่นสูงสุด 2 เมตร (6.6 ฟุต) มีรายงานผู้เสียชีวิตจากคลื่นสึนามิ 2 รายที่เปรู และบาดเจ็บ 2 รายที่สหรัฐอเมริกา