stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
โบ-คาทาน ครีซ
ดูเพิ่ม

โบ-คาทาน ครีซ ในฐานข้อมูล StarWars.com
โบ-คาทาน ครีซ ใน วูกีพีเดีย วิกิของ สตาร์ วอร์ส
| ด ค กจักรวาลสมมติของ สตาร์ วอร์ส |
| --- | --- |
ตัวละคร:  ลุค สกายวอล์คเกอร์  เลอา ออร์กานา  ฮัน โซโล  ชิวแบคคา  แลนโด คาลริสเซียน  โยดา  ซีทรีพีโอ  อาร์ทูดีทู  วิลฮัฟ ทาร์คิน  อนาคิน สกายวอล์คเกอร์  โอบีวัน เคโนบี  แพดเม่ อมิดาลา  ไควกอน จินน์  ดาร์ธ มอล  ดูกู  พัลพาทีน/ดาร์ธ ซิเดียส  เรย์  ฟินน์  โพ ดาเมรอน  ไคโล เร็น  บีบีเอท  ตัวละครอื่น 
เจได:  พลัง  กระบี่แสง  อาจารย์เจได 
ซิธ:  ด้านมืดของพลัง  กระบี่แสงของซิธ 
ดาวเคราะห์:  นาบู  ทาทูอีน  คอรัสซัง  จีโอโนซิส  คาชีค  มุสตาฟาร์  ยาวิน  ฮอธ  เดโกบาห์  เบสพิน  ดวงจันทร์ป่าดิบของเอนดอร์  ดาวมรณะ  แจคคู  ดีควา  เอ็กเซโกล  ดาวเคราะห์ดวงอื่น 
สงครามและยุทธการ:  ยุทธการนาบู  สงครามโคลน (ยุทธการจีโอโนซิส  ยุทธการคอรัสซัง)  การกวาดล้างเจไดครั้งใหญ่  สงครามกลางเมืองกาแลกติก (ยุทธการยาวิน  ยุทธการฮอธ  ยุทธการเอนดอร์)  สงครามยูซาน วอง  สงครามปฐมภาคี - ฝ่ายต่อต้าน (ยุทธการฐานทัพสตาร์คิลเลอร์  ยุทธการเครต  ยุทธการเอ็กเซโกล)  สงครามและยุทธการอื่น 
องค์กรและหน่วยงาน:  สาธารณรัฐกาแลกติก  สหภาพพิภพอิสระ  สมาพันธ์การค้า  จักรวรรดิกาแลกติก (ปฐมภาคี)  พันธมิตรฟื้นฟูสาธารณรัฐ (ฝ่ายต่อต้าน)  สาธารณรัฐใหม่  สหพันธ์กาแลกติก  เจได (ยุคกำเนิดจักรวรรดิ, ยุคเจไดใหม่)  ซิธ  องค์กรและหน่วยงานอื่น 
ยานพาหนะ:  ยานจู่โจม แอคคลาเมเตอร์ เซคอัน-คลาส  มิลเลนเนี่ยม ฟาลค่อน  ทายไฟต์เตอร์  ยานพิฆาตดารา  สปีดเดอร์ไบค์  เอ็กซ์วิงไฟต์เตอร์  วายวิง  วอล์คเกอร์ 
อื่น ๆ:  วันที่ในจักรวาลสตาร์ วอร์ส 
โบ-คาทาน ครีซ ได้รับการให้เสียงและต่อมาก็ได้รับการแสดงในซีรีส์คนแสดงโดย เคที แซ็คฮอฟฟ์
โยลันเดอแห่งอารากอน

| โยลันเดอแห่งอารากอน |
| --- | --- |
 โยลันเดอแห่งอารากอน
ขุนนางฝรั่งเศส
เกิด: 11 สิงหาคม ค.ศ. 1384
เสียชีวิต: 14 พฤศจิกายน ค.ศ. 1442
บิดา: พระเจ้าจอห์นที่ 1 แห่งอารากอน
มารดา: โยลันเดอแห่งบาร์
สามี: หลุยส์ที่ 2 แห่งเนเปิลส์
บุตร/ธิดา: มารีแห่งอองชู สมเด็จพระราชินีแห่งฝรั่งเศส หลุยส์ที่ 3 แห่งอองชู และอื่นๆ
บทบาท/งาน: มีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์ของจักรวรรดิอองชู, ฝรั่งเศส และ อารากอน
ขุนนางฝรั่งเศส - กษัตริย์ฝรั่งเศส - ประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส
โยลันเดอแห่งอารากอน (อังกฤษ: Yolande of Aragon หรือ Jolantha de Aragon หรือ Violant d'Aragó) (11 สิงหาคม ค.ศ. 1384 - 14 พฤศจิกายน ค.ศ. 1442) โยลันเดอแห่งอารากอนเป็นเป็นพระราชธิดาของพระเจ้าจอห์นที่ 1 แห่งอารากอนและโยลันเดอแห่งบาร์
โยลันเดอแห่งอารากอนมีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์ของจักรวรรดิอองชู, ฝรั่งเศส และ อารากอน ระหว่างครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 15 โยลันเดออ้างสิทธิในราชบัลลังก์อารากอนหลังจากการสิ้นพระชนม์ของพระเชษฐภคินีโจน เคานเทสแห่งฟัวซ์พระมเหสีในพระปิตุลาพระเจ้ามาร์ตินที่ 1 แห่งอารากอน แต่บัลลังก์ตกไปเป็นของพระปิตุลาซึ่งอาจจะเป็นเพราะกฎการสืบราชบัลลังก์อาจจะลำเอียงไปทางการมอบสิทธิแก่ทายาทที่เป็นชายก็เป็นได้ แต่พระเจ้ามาร์ตินก็มาสิ้นพระชนม์โดยไม่มีทายาทในปี ค.ศ. 1410 จากนั้นอารากอนก็ไม่มีกษัตริย์อยู่สองปีจนกระทั่งเฟอร์ดินานด์เดออันเตเครา (Ferdinand de Antequera) มาได้รับเลือกให้เป็นกษัตริย์แห่งอารากอน เฟอร์ดินานด์เป็นพระราชโอรสองค์ที่สองในพระเจ้าจอห์นที่ 1 แห่งคาสตีลและพระมเหสีองค์แรกเอเลเนอร์แห่งอารากอน
ผู้มีสิทธิสายอองชูก็ได้แก่พระราชโอรสองค์โตของโยลันเดอหลุยส์ที่ 3 แห่งอองชู ดยุกแห่งคาลาเบรีย ผู้มีความเห็นว่าตนเองเป็นผู้มีสิทธิแน่นหนากว่าผู้อ้างสิทธิคนอื่นๆ จนถึงกับเริ่มใช้บรรดาศักดิ์ "กษัตริย์แห่งอารากอน" เมื่อเพิ่มอารากอนเข้าไปในบรรดาดินแดนในการครอบครองโยลันเดอจึงได้รับสมญาว่า "ราชินีสี่อาณาจักร" ที่รวมทั้งซิซิลี, เยรุซาเล็ม, ไซปรัส และอารากอน แต่ตามความเป็นจริงแล้วโยลันเดอและราชตระกูลอองชูก็ครอบครองดินแดนดังกล่าวอยู่เพียงชั่วระยะเวลาอันสั้นเท่านั้น
ดูเพิ่ม

จักรวรรดิอองชู
โจนออฟอาร์ค
โศกนาฏกรรม

แฮมเล็ตเป็นตัวอย่างที่รู้จักกันดีของโศกนาฏกรรมคลาสสิก
โศกนาฏกรรม (อังกฤษ: Tragedy) คือ วรรณกรรมโดยเฉพาะประเภทละคร (drama) ที่ลงท้ายด้วยความเศร้าหรือไม่สมหวัง ตัวเอกในเรื่องจะตายในที่สุด เช่น ลิลิตพระลอ, สาวเครือฟ้า, โรเมโอจูเลียต, คู่กรรม
โดยความหมายดั้งเดิมของโศกนาฏกรรมในภาษาอังกฤษ คือ Tragedy (/ทรา-จิ-ดี/) มีความหมายถึง วรรณกรรมหรือวรรณคดีสำหรับชนชั้นสูง โดยจะเป็นวรรณกรรมที่ใช้ภาษาชั้นสูงหรือภาษาที่มีความสละสลวย ซึ่งจะตรงกันข้ามกับสุขนาฏกรรม หรือ Comedy ที่หมายถึง วรรณกรรมสำหรับชนชั้นล่างหรือระดับชาวบ้านทั่วไป
โยธวาทิต

กองทัพเวียดนาม
กองทัพอินโดนีเซีย
โยธวาทิต (อังกฤษ: military band) หมายถึง กลุ่มผู้เล่นเครื่องดนตรีที่ประกอบด้วยเครื่องเป่าลมไม้ เครื่องเป่าทองเหลือง และเครื่องกระทบ
คำว่า "โยธวาทิต" ในภาษาไทยนั้นบัญญัติขึ้นโดยมนตรี ตราโมท
ประวัติ

เครื่องดนตรีที่ใช้ในวงทหาร เช่น ปี่ กลอง และแตรเดี่ยว ถูกใช้เพื่อสื่อสารคำสั่งกับทหารในการต่อสู้  หนังสือในคริสต์ศตวรรษที่ 11 Diwan Lughat al-Turk กล่าวถึงต้นแบบของ Mehtaran ว่าเป็น "nevbet" ซึ่งเป็นประเพณีของกลุ่มทหารตุรกี วงดนตรีถูกสร้างขึ้นโดยทหาร นักเดินทางในคริสต์ศตวรรษที่ 17 Evliya Çelebi ตั้งข้อสังเกตว่าจักรวรรดิออตโตมันมีสมาคมนักดนตรี 40 สมาคมในยุคคริสต์ทศวรรษ 1670 ที่อิสตันบูล วงทหารออตโตมันมีอิทธิพลเทียบเท่ายุโรป แต่ละกองทหารในกองทัพอังกฤษยังคงรักษาวงดนตรีของตนเอง
กลางคริสต์ศตวรรษที่ 18 มีแตรวงเป็นวงดนตรีขนาดย่อม ประกอบด้วยเครื่องเป่าทองเหลือง และเครื่องกระทบ ในยุโรปสมัยกลางฝ่ายทหารใช้ปี่ชอร์ม (Shawms) และทรัมเป็ต ร่วมกับกลองในการเดินทัพออกสมรภูมิ ต่อมาก็เกิดการแบ่งออกเป็นสองพวก ทหารราบใช้ปิคโคโลกับกลอง ส่วนทหารม้านั้นใช้ทรัมเป็ตกับกลองหนัง
จนเกิดสงคราม 30 ปี ในยุโรป (ค.ศ. 1618-ค.ศ. 1648) เจ้านายเยอรมันแห่งแบรนแดนเบิร์กให้จัดตั้งโยธวาทิตทหารขึ้น มีปี่ชอร์ม 3 คัน แตร ทรัมเป็ต แตรฝรั่งเศส และเครื่องกระทบ กลายเป็นโยธวาทิตที่ใช้ได้ทั้งการเดินทัพและนั่งบรรเลงกับที่ ต่อมาทั้งฝรั่งเศส และอังกฤษมีการใช้และดัดแปลงให้โยธวาทิตมีความครึกครื้นมากขึ้น โดยมีการแต่งเพลงขึ้นเฉพาะสำหรับการบรรเลงด้วยโยธวาทิต
หลังคริสต์ศตวรรษที่ 18 มีเครื่องดนตรีเกิดใหม่ โดยเฉพาะเครื่องเป่า เช่น โอโบ คลาริเน็ต บาสซูน เข้ามามีบทบาทมากขึ้นและเพลงที่โยธวาทิตใช้บรรเลงเริ่มมีการนำเพลงบรรเลงของวงออร์เคสตรามาดัดแปลงให้โยธวาทิตนำมาบรรเลง และการนั่งบรรเลงเริ่มเป็นที่นิยมมากขึ้น
ลักษณะ

โยธวาทิต แบ่งตามลักษณะการบรรเลง ได้ดังนี้
วงเดินแถว (marching band) เป็นโยธวาทิตที่มีลักษณะการเดินบรรเลง เป็นแถวตอนลึก อาจบรรเลงเฉพาะวงหรือนำหน้าขบวนต่าง ๆ ที่ต้องการรูปแบบที่เป็นระเบียบ เข้มแข็ง เร้าใจ ส่วนมากจะนิยมบรรเลงเพลงมาร์ช
วงนั่งบรรเลง (concert band) หมายถึง การนำโยธวาทิตมานั่งบรรเลงเป็นลักษณะของคอนเสิร์ต โดยนำบทเพลงที่เรียบเรียงเสียงประสานสำหรับโยธวาทิตมาบรรเลง ลักษณะคล้ายวงออร์เคสตรา หรืออาจนำเอาบทเพลงบรรเลงของวงออร์เคสตรามาเรียบเรียงเสียงประสานใหม่ เพื่อให้เหมาะสมกับโยธวาทิต จึงทำมีอีกชื่อเรียกว่า วงซิมโฟนิค (Symphonic Band)
วงแปรขบวน (display) หมายถึง การนำโยธวาทิตมาบรรเลงประกอบการแปรแถว โดยผู้บรรเลงต้องเดินแปรรูปขบวนเป็นรูปต่าง ๆ ซึ่งเพลงที่ใช้บรรเลงต้องเหมาะสมกับรูปแบบที่แปรขบวนด้วย วงแบบนี้อาจมีชื่อเรียกอีกอย่างว่า โชว์แบนด์ (show Band)
เครื่องดนตรีที่ใช้ในโยธวาทิต

ประเภทของเครื่องดนตรีที่ใช้ในวงโยธวาทิต มี 3 ประเภท ดังนี
เครื่องเป่าลมไม้ (woodwind instruments) ได้แก่ ปิคโคโล (piccolo) โอโบ (oboe) บาสซูน (bassoon) คลาริเน็ต (clarinet) เบสคลาริเน็ต (bass clarinet) อัลโตแซกโซโฟน (Alto saxophone) เทเนอร์แซกโซโฟน(tenor saxophone) บาริโทนแซกโซโฟน (Baritone saxophone) ฟลูต (flute) และ อัลโตคลาริเน็ต (Alto clarinet)
เครื่องเป่าทองเหลือง (brass instruments)ได้แก่ ทรัมเป็ต (trumpet) คอร์เน็ต (cornet) ทรอมโบน (trombone) เฟรนซ์ฮอร์น (French horn) บาริโทน (baritone) ยูโฟเนียม (euphonium) ทูบา (tuba) และซูซาโฟน (sousaphone)
เครื่องกระทบ (percussion instruments) ได้แก่ กลองเล็ก (snare drum หรือ side drum) กลองเทเนอร์ (Tenor drum) กลองใหญ่ (bass drum) ฉาบ (cymbals) ไซโลโฟน (xylophone) กลอกเคินสปีล (glockenspiel) ไทรเองเกิล (triangle) กลองทอมบา (tomba) และกลองทิมปานี (timpani)
ดูเพิ่ม

แตรวง (brass band)
มาร์ช
โยฮัน ไฮน์ริช ชุลท์เซอ

| โยฮัน ไฮน์ริช ชุลท์เซอ |
| --- | --- |
Johann Heinrich Schulze
โยฮัน ไฮน์ริช ชุลท์เซอ
เกิด: 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1687(1687-05-12) โคลบริทซ์ ดัชชีมัคเดอบวร์ค แคว้นชายแดนบรันเดินบวร์ค จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
เสียชีวิต: 10 ตุลาคม ค.ศ. 1744(1744-10-10) (57 ปี)
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยอัลท์ดอร์ฟ
มีชื่อเสียงจาก: การทดลองเกี่ยวกับซิลเวอร์ไนเตรต
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
สถาบันที่ทำงาน: มหาวิทยาลัยอัลท์ดอร์ฟ มหาวิทยาลัยฮัลเลอ
ได้รับอิทธิพลจาก: การประดิษฐ์การถ่ายภาพ
 
โยฮัน ไฮน์ริช ชุลท์เซอ  (อังกฤษ: Johann Heinrich Schulze; 12 พฤษภาคม 1687 – 10 ตุลาคม 1744) เป็นผู้รู้รอบด้าน ชาวเยอรมัน เป็นผู้ค้นพบเคมีภัณฑ์ทางการถ่ายภาพ เป็นศาสตราจารย์ทางด้านกายวิภาคศาสตร์ แห่ง มหาวิทยาลัยอัลทอร์ฟ ซึ่งอยู่ใกล้ ๆ กับเมืองเนือร์นแบร์ค ประเทศเยอรมนี
โยเวรี มูเซเวนี

| โยเวรี มูเซเวนี |
| --- | --- |
มูเซเวนี ในเดือนกันยายน 2015

ประธานาธิบดีแห่งยูกันดา คนที่ 9
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  29 มกราคม 1986
นายกรัฐมนตรี: George Adyebo Kintu Musoke Apollo Nsibambi Amama Mbabazi Ruhakana Rugunda Robinah Nabbanja
รองประธานาธิบดี: Samson Kisekka Specioza Kazibwe Gilbert Bukenya Edward Ssekandi Jessica Alupo
ก่อนหน้า: Tito Okello
ประธานเครือจักรภพแห่งประชาชาติ
ดำรงตำแหน่ง 23 พฤศจิกายน 2007 – 27 พฤศจิกายน 2009
ก่อนหน้า: Lawrence Gonzi
ถัดไป: Patrick Manning
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: Yoweri Kaguta Museveni  (1944-09-15) 15 กันยายน ค.ศ. 1944 (80 ปี) Ntungamo, ยูกันดา
ศาสนา: แองกลิคัน
พรรคการเมือง: National Resistance Movement
คู่สมรส: Janet Kainembabazi (1973–ปัจจุบัน)
บุตร: Muhoozi Natasha Patience Diana
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยดาร์-เอส-ซาลาม
เว็บไซต์: เว็บไซต์ทางการ
ชื่อเล่น: M7
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้:    ยูกันดา 
สังกัด:   กองทัพประชาชนยูกันดา 
ยศ:  พลเอก
บังคับบัญชา: ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพยูกันดา

โยเวรี มูเซเวนี (อังกฤษ: Yoweri Museveni, เกิด 15 กันยายน ค.ศ. 1944) เป็นนักการเมืองชาวยูกันดาและประธานาธิบดียูกันดาตั้งแต่ 29 มกราคม ค.ศ. 1986
มูเซเวนีมีส่วนร่วมในการก่อกบฎโค่นล้มอดีตผู้นำยูกันดา อีดี อามิน (ค.ศ. 1971–1979) และมิลตัน โอโบเต (ค.ศ. 1980–1985) มูเซเวนีได้นำเสถียรภาพและการเติบโตทางเศรษฐกิจมายังประเทศที่เคยเผชิญกับการก่อกบฏและสงครามกลางเมืองมาหลายทศวรรษ (ยกเว้นแต่ทางเหนือของยูกันดา) ภายใต้การปกครองของเขา ยูกันดาเป็นหนึ่งในประเทศที่จัดการกับโรคเอดส์อย่างมีประสิทธิภาพที่สุดในแอฟริกา
ในกลางถึงปลายทศวรรษ 1990 มูเซเวนีได้รับการยกย่องจากตะวันตกในฐานะที่เป็นผู้นำแอฟริการุ่นใหม่ อย่างไรก็ตามการปกครองของเขาถูกทำให้เสื่อมเสียจากการที่ยูกันดาได้เข้าร่วมในสงครามคองโกครั้งที่สองและความขัดแย้งอื่น ๆ ใน Great Lakes region การก่อกบฏทางเหนือโดย Lord's Resistance Army ก่อให้เกิดวิกฤตการณ์ด้านมนุษยธรรมที่รุนแรงอย่างต่อเนื่อง การปราบปรามฝ่ายค้านทางการเมืองและการทำประชามติและการเปลี่ยนรัฐธรรมนูญในปี 2005 ขยายวาระประธานาธิบดีออกไปทำให้เกิดความกังวลจากนักวิจารณ์ในประเทศและนอกประเทศ
| ด ค กหัวหน้ารัฐบาลเครือจักรภพ |
| --- | --- |
  กัสตอน บราวนี   แอนโทนี แอลบานีส   ฮิวเบิร์ต มินนิส   เศข หาสินา   มีอา ม็อต์ลีย์   ดีน แบร์โรว   มูเควตซี มาซีซี   ฮัสซานัล โบลเกียห์   ปอล บียา   จัสติน ทรูโด   นิคอส คริสโตอูลิเดส   รูสเวลต์ สเกอร์ริต   แฟรงก์ ไบนีมารามา   อาดามา บาร์โรว์   นานา อากูโฟ-อัดโด   คีท มิตเชลล์   เดวิด แกรงเจอร์   นเรนทระ โมที   แอนดรูว์ โฮลเนส   วิลเลียม รูโต   ทาเนตี มาเมา   แซม เมทเคน   ลาซารัส ชาเควรา   อันวาร์ อิบราฮิม   อีบราฮิม โมฮัมเหม็ด โซลีห์   โจเซฟ มัสกัต   ปราวินด์ จุกเนาธ์   ฟีลีปึ ญูซี   นันโกโล เอ็มบุมบา   ลิโอเนล ไอน์กิเมอา   คริสโตเฟอร์ ลักซัน   โบลา ตินูบู   เชห์บาซ ชารีฟ   เจมส์ มาราปี   พอล คากาเม   ทิโมธี ฮาร์ริส   แอลเลน แชสตาเนท   แรลฟ์ กอนซัลเวส   นาโอมี มาตาอาฟา   ดานี ฟอร์   จูเลียส มาดา บิโอ   ลอว์เรนซ์ หว่อง   มนาสเซ โซกาวร์   ไซริล รามาโฟซา   โคฐาภยะ ราชปักษะ   รัสเซลล์ ดาลามินี   ซาเมีย ซาลูฮู   อากีลิสิ ปอฮิวา   เคธ โรว์เลย์   อีเนเล โซโปอากา   โยเวรี มูเซเวนี   เคียร์ สตาร์เมอร์   บ็อบ ลัฟแมน   ฮาเคนเด ฮิชิเลมา
โบโนโบ

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ โบโนโบ (นักดนตรี)
| โบโนโบ ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: 1> 5–0Ma  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N  ↓   สมัยไพลสโตซีนตอนต้น – สมัยโฮโลซีน |
| --- | --- |

เพศผู้ที่ Apenheul Primate Park
สถานะการอนุรักษ์
 ใกล้สูญพันธุ์  (IUCN 3.1)
CITES Appendix I (CITES)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอตา Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม Mammalia
อันดับ:: อันดับวานร 
อันดับย่อย:: ฮาพลอไรนิ Haplorhini
อันดับฐาน:: Simiiformes 
วงศ์:: ลิงใหญ่ 
วงศ์ย่อย:: โฮมินินี 
สกุล:: Pan  Schwarz, 1929
สปีชีส์:: Pan paniscus
ชื่อทวินาม
Pan paniscus Schwarz, 1929


แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์ของโบโนโบ
โบโนโบ หรือ ชิมแปนซีแคระ (อังกฤษ: bonobo, dwarf chimpanzee, pygmy chimpanzee; ชื่อวิทยาศาสตร์: Pan paniscus)
การค้นพบ

โบโนโบได้รับการอนุกรมวิธานโดยแอ็นสท์ ชวาทซ์ นักสัตววิทยาชาวเยอรมัน ในปี ค.ศ. 1929 หลังจากก่อนหน้านั้น คือ ในปี ค.ศ. 1927 อ็องรี สเคาเตเดิน นักสัตววิทยาชาวเบลเยียมได้ตรวจสอบหัวกะโหลกและหนังสัตว์แปลกประหลาดชนิดหนึ่งซึ่งน่าจะเป็นชิมแปนซีตัวเมียโตเต็มวัยที่ได้มาจากเบลเจียนคองโก ชวาทซ์ได้ไปเยือนพิพิธภัณฑ์ของสเคาเตเดิน และได้ทำการวัดขนาดกะโหลกและตัวอย่างอีก 2 หัว ก่อนสรุปว่าเป็นชิมแปนซี หรือเอปชนิดใหม่ของโลก ซึ่งจะพบได้เฉพาะฝั่งซ้ายหรือตอนใต้ของแม่น้ำคองโกเท่านั้น
ลักษณะและพฤติกรรม

โบโนโบเป็นลิงไม่มีหางที่นักวิทยาศาสตร์เชื่อกันว่ามีวิวัฒนาการใกล้เคียงมนุษย์มากที่สุด โดยมีบรรพบุรุษร่วมกันก่อนจะมาแยกสายวิวัฒนาการ โดยมีดีเอ็นเอเหมือนกับมนุษย์ถึงร้อยละ 90 โบโนโบมีลักษณะทั่วไปเหมือนกับชิมแปนซี ที่อยู่ในสกุลเดียวกัน แต่มีขนาดเล็กกว่ามาก และมีถิ่นที่อยู่อาศัยจำกัดกว่า และมีพฤติกรรมรักสงบ ไม่ก้าวร้าวหรือล่าลิงชนิดอื่นกินเป็นอาหารเหมือนชิมแปนซี
โบโนโบมีส่วนหัวที่เล็กกว่าชิมแปนซีเมื่อเทียบกับขนาดตัว มีรูปร่างที่เพรียวและแขนยาวกว่า อย่างไรก็ตามทั้งตัวผู้และตัวเมียเมื่อโตเต็มที่จะมีขนาดพอ ๆ กับชิมแปนซีตัวเมีย  ซึ่งโบโนโบได้แยกสายวิวัฒนาการมาจากชิมแปนซีเมื่อกว่า 900,000 ปี ถึง 1.5 ล้านปีก่อน 
 จากการที่แม่น้ำคองโกได้ถือกำเนิดขึ้น ทำให้ตัดขาดความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน
ได้มีการศึกษาพบว่า โบโนโบเป็นสิ่งมีชีวิตเพียงชนิดเดียวที่ไม่ใช่มนุษย์ ที่สามารถแสดงออกทางความรักและมีพฤติกรรมทางเพศได้เหมือนมนุษย์ เช่น การจูบ, การออรัลเซ็กส์ หรือแม้แต่การผสมพันธุ์แบบหันหน้าเข้าหากัน และยังพบว่ามีพฤติกรรมผสมพันธุ์เพื่อที่จะแลกเปลี่ยนอาหารกัน แทนที่จะต่อสู้แย่งชิงกันแบบสัตว์ชนิดอื่น หรือแม้แต่การใช้อวัยวะเพศที่ขยายใหญ่กว่าปกติเสียดสีกันไปมาของตัวเมียในช่วงวัยเจริญพันธุ์เพื่อแสดงออกถึงความผูกพันฉันพี่น้องกันด้วย
ที่อยู่อาศัย

อยู่อาศัยในตอนกลางของทวีปแอฟริกา พบในเขตสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกเพียงประเทศเดียวในโลก พบในธรรมชาติเพียง 5,000 ตัว จัดอยู่ในกลุ่มสิ่งมีชีวิตใกล้สูญพันธุ์
ปัจจุบันสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกมีพื้นที่อนุรักษ์ซึ่งเป็นป่าดงดิบที่ใหญ่ที่สุดในทวีปแอฟริกา คิดเป็นร้อยละ 8 และต้องการเพิ่มเป็นร้อยละ 10 และร้อยละ 15 ในที่สุด โดยรัฐบาลสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกต้องการป้องกันการทำลายป่าในพื้นที่ลุ่มคองโกด้วย
การผสมข้ามพันธุ์กับชิมแปนซี

นักวิจัยพบว่าทั้งชิมแปนซีกลาง (Pan troglodytes troglodytes) และ ชิมแปนซีตะวันออก (Pan troglodytes schweinfurthii) มีสารพันธุกรรมร่วมกับโบโนโบมากกว่าลิงชิมแปนซีชนิดย่อยอื่น ๆ เชื่อกันว่า ส่วนผสมทางพันธุกรรมเกิดขึ้นอย่างน้อยสองครั้งภายใน 550,000 ปีที่ผ่านมา ในปัจจุบัน การผสมพันธุ์ระหว่างโบโนโบและชิมแปนซีในป่าถูกขวาง เนื่องจากประชากรมีการเกิดสปีชีส์ต่างบริเวณและถูกแยกออกจากฝั่งต่างๆ ของแม่น้ำคองโก
ภายในสวนสัตว์ มีการบันทึกลูกผสมระหว่างโบโนโบและชิมแปนซี ระหว่างปี 1990 ถึง 1992 มีการตั้งครรภ์ 5 ครั้งและศึกษาระหว่างโบโนโบตัวผู้กับชิมแปนซีตัวเมีย 2 ตัว การตั้งครรภ์ครั้งแรก ทั้งสองตัวแท้งลูกเนื่องจากแรงกดดันด้านสิ่งแวดล้อม การตั้งครรภ์สามครั้งต่อไปนี้นำไปสู่การเกิดของลูกผสมสามตัว
ลูกผสมระหว่างโบโนโบและชิมแปนซีชื่อ Tiby ยังได้แสดงในภาพยนตร์สวีเดนปี 2017 อาร์ต ตัวแม่งงงงงง
แหล่งข้อมูลอื่น

Evolution: Why Sex?
Bonobos: Wildlife summary from the African Wildlife Foundation
Primate Info Net Pan paniscus Factsheet
Susan Savage-Rumbaugh: The gentle genius of bonobos – TED
WWF (World Wide Fund for Nature / World Wildlife Fund) – Bonobo species profile
San Diego Zoo Library: Bonobo, Pan paniscus
View the panPan1 genome assembly in the UCSC Genome Browser.
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q19537  Wikispecies: Pan paniscus  ADW: Pan_paniscus  BOLD: 12440  EoL: 326448  EPPO: PANZPA  Fossilworks: 236870  GBIF: 5219533  iNaturalist: 43578  IRMNG: 10419555  ITIS: 573081  IUCN: 15932  MSW: 12100797  NCBI: 9597  Species+: 8333 
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย
โยเซฟชาวอาริมาเธีย

| โยเซฟชาวอาริมาเธีย |
| --- | --- |
โยเซฟชาวอาริมาเธีย วาดโดยปีเอโตร เปรูจีโน
นิกาย: โรมันคาทอลิก แองกลิคัน ลูเทอแรน อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์
วันฉลอง: 17 มีนาคม (ตะวันตก)  31 กรกฎาคม (ตะวันออก)
โยเซฟชาวอาริมาเธีย (อังกฤษ: Joseph of Arimathea) เป็นผู้จัดการฝังพระศพพระเยซูหลังจากทรงถูกตรึงที่กางเขน พระวรสารนักบุญมัทธิวระบุว่าเขาเป็นเศรษฐี และพระวรสารนักบุญมาระโกระบุว่าเขา "เป็นสมาชิกสภาและเป็นที่นับถือของคนทั้งหลาย อีกทั้งยังเป็นคนที่กำลังคอยท่าแผ่นดินของพระเจ้า" และตามพระวรสารนักบุญยอห์นว่าโยเซฟเป็นสาวกของพระเยซูอย่างลับ ๆ เมื่อได้ข่าวว่าพระเยซูสิ้นพระชนม์ โยเซฟก็รีบไปหาป็อนติอุส ปีลาตุสและขอพระศพของพระเยซู ตามความเห็นของผู้รู้อีกมุมหนึ่งกล่าวว่า “เป็นสิ่งที่ไม่คาด…โยเซฟนำพระเยซูเข้ามาในครอบครัวของตนเองหรือ?”
เมื่อทหารโรมันมาบอกปีลาตุสว่าพระเยซูสิ้นพระชนม์แล้ว ปีลาตุสก็อนุญาตให้โยเซฟไปเอาร่างพระเยซู โยเซฟก็รีบไปซึ้อผ้าลินินอย่างดี (มาร์ค 15:46) แล้วก็เดินทางไปกอลกอธา (Golgotha) ซึ่งเป็นที่ที่พระเยซูถูกตรึงกางเขนเพื่อทำการอัญเชิญพระศพลงจากกางเขน โดยมีนิโคเดอมัส (Nicodemus) เป็นผู้ช่วย ร่างที่นำลงมาก็ห่อด้วยผ้าลินินพรมด้วยของหอมที่นิโคเดอมัสนำติดตัวมา (จอห์น 19:38-42 เก็บถาวร 2008-04-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน) เสร็จแล้วก็นำร่างไปไว้ในที่เก็บศพที่ถูกเตรียมไว้ก่อนหน้านั้นสำหรับตัวโยเซฟเอง ซึ่งเป็นที่เก็บศพที่ขุดเข้าไปในหินในสวนไม่ไกลนัก ผู้ที่เป็นพยานเมื่อโจเซฟวางร่างพระเยซูไว้ในที่เก็บศพก็คือมารีย์ชาวมักดาลา มารีย์ (มารดาพระเยซู) และสตรีคนอื่น ๆ แล้วก็เอาก้อนหินปิดก่อนจะกลับ (ลูค 23:53, 55) โยเซฟต้องรีบทำเพราะใกล้จะเป็นวันซับบัธ
ในสมัยกลางมีตำนานหลายเรื่องที่เกี่ยวกับโยเซฟแห่งอาริมาเธียซึ่งโยงโยเซฟว่าเป็นผู้นำจอกศักดิ์สิทธิ์มายังประเทศอังกฤษ นอกจากนั้นโยเซฟแห่งอาริมาเธียยังมักจะปรากฏในจิตรกรรมหรือประติมากรรมเกี่ยวกับ “การอัญเชิญพระศพลงจากกางเขน”
โยฮันน์ ไรน์โฮลด์ ฟอร์สเตอร์

| โยฮันน์ ไรน์โฮล์ด ฟอร์สเตอร์ Johann Reinhold Forster |
| --- | --- |
โยฮันน์ ไรน์โฮล์ด ฟอร์สเตอร์
เกิด: 22 ตุลาคม ค.ศ. 1729
เสียชีวิต: 9 ธันวาคม ค.ศ. 1798
สัญชาติ: ชาวเยอรมัน
อาชีพ: นักธรรมชาติวิทยา, นักปักษาวิทยา
ตำแหน่ง: นักสัตววิทยา
นักสัตววิทยา
โยฮันน์ ไรน์โฮล์ด ฟอร์สเตอร์ (อังกฤษ: Johann Reinhold Forster) (22 ตุลาคม ค.ศ. 1729 - (9 ธันวาคม ค.ศ. 1798) ฟอร์สเตอร์เป็นชาวเยอรมันเชื้อสายสกอตแลนด์ผู้มีอาชีพเป็นนักเทศน์ (pastor) นิกายลูเทอรัน และเป็นนักธรรมชาติวิทยา ฟอร์สเตอร์มีบทบาทสำคัญในสมัยแรกของสาขาปักษาวิทยาของยุโรป และอเมริกาเหนือ แต่สิ่งสร้างความสำคัญให้แก่ฟอร์สเตอร์คือการร่วมในการเดินทางสำรวจมหาสมุทรแปซิฟิกครั้งที่สองของเจมส์ คุกในฐานะนักธรรมชาติวิทยากับลูกชายจอร์จ ฟอร์สเตอร์
แหล่งข้อมูลอื่น

Scans of Specimen Historiae Naturalis Volgensis[ลิงก์เสีย] at the Göttinger Digitalisierungszentrum
Biography at the Australian Dictionary of Biography
โยฮัน บัลทาซาร์ น็อยมัน

โยฮัน บัลทาซาร์ น็อยมัน
ภายในมหาวิหารเฟียร์ทเซนไฮลิกเกิน
โยฮัน บัลทาซาร์ น็อยมัน (อังกฤษ: Johann Balthasar Neumann; 27 มกราคม ค.ศ. 1687 – 19 สิงหาคม ค.ศ. 1753) เป็นวิศวกรทางยุทธศาสตร์แลสถาปนิกชาวเยอรมันสมัยบาโรกที่ผสมผสานการออกแบบจากหลายพื้นที่เข้าด้วยกัน เช่น ออสเตรีย ฝรั่งเศส อิตาลี โบฮีเมีย โดยออกมาเป็นสิ่งก่อสร้างที่สง่างามเช่นที่วังเวือทซ์บวร์ค (Würzburg Residence) และมหาวิหารเฟียร์ทเซนไฮลิกเกิน (Vierzehnheiligen) ที่ใกล้เมืองบัมแบร์ค สิ่งก่อสร้างทั้งสองถือว่าเป็นงานชิ้นเด่นของยุคนั้น
งานชิ้นสุดท้ายของน็อยมันคือ Visitation of Mary ที่เอ็ลท์มันอัมไมน์ (Eltmann am Main) ซึ่งเป็นงานชิ้นเอกชิ้นหนึ่งของศิลปะบาโรก
น็อยมันเกิดที่เมืองเอเกอร์ในราชอาณาจักรโบฮีเมีย (ปัจจุบันคือเมืองแค็ปในประเทศเช็กเกีย) ย้ายไปเวือทซ์บวร์คเมื่อ ค.ศ. 1711 และได้รับอุปการะโดยครอบครัวเชินบอร์น (Schönborn) เมื่อค. ศ. 1717 โยฮัน บัลทาซาร์ น็อยมันเป็นสถาปนิกที่รับผิดชอบในการก่อสร้างอาคารทุกอาคารในบริเวณวังเวือทซ์บวร์ค น็อยมันเสียชีวิตที่เวือทซ์บวร์ค
นอกจากรูปของน็อยมันที่ปรากฏบนธนบัตร 50 มาร์คเก่าของประเทศเยอรมนี ค.ศ. 1991 แล้ว ยังพบรูปของน็อยมันได้ที่บันไดภายในวังเวือทซ์บวร์คในทำนองเครื่องแบบอิงปืนใหญ่ น็อยมันคุยว่าเพดานของวังนั้นออกแบบดีจนแม้แต่เสียงของปืนใหญ่ก็ไม่ทำให้เพดานพังลงมาได้
ดูเพิ่ม

สถาปัตยกรรมบาโรก
แหล่งข้อมูลอื่น

Encyclopedia of World Biography
Johann Balthasar Neumann - Catholic Encyclopedia article
โยนี

| โยนี (Vulva) |
| --- | --- |
โยนี
รายละเอียด
คัพภกรรม: ปุ่มอวัยวะเพศ (genital tubercle), สันอวัยวะเพศและทางเดินปัสสาวะ (urogenital folds)
หลอดเลือดแดง: หลอดเลือดแดงอวัยวะเพศภายนอกภายใน (internal pudendal artery)
หลอดเลือดดำ: หลอดเลือดดำอวัยวะเพศภายนอกภายใน (internal pudendal vein)
ประสาท: เส้นประสาทอวัยวะเพศภายนอก (pudendal nerve)
น้ำเหลือง: ปุ่มน้ำเหลืองขาหนีบผิว (superficial inguinal lymph nodes)
ตัวระบุ
ภาษาละติน: pudendum femininum
MeSH: D014844
TA98: A09.2.01.001
TA2: 3547
FMA: 20462
อภิธานศัพท์กายวิภาคศาสตร์[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
โยนี (อังกฤษ: vulva) ประกอบด้วยแคม ทั้งแคมใหญ่และแคมเล็ก, ปุ่มกระสัน, ปากของท่อปัสสาวะ (urethra), และปากช่องคลอด
กายวิภาค

เนินอ่อนนุ่มด้านหน้าของโยนี (เกิดจากเนื้อเยื่อไขมันปกคลุมกระดูกหัวหน่าว) คือ เนินหัวหน่าว (mons pubis) โดยเฉพาะในมนุษย์เพศหญิงเรียก มอนส์เวเนริส (mons veneris) หรือ "โคกวีนัส" (mound of Venus) ภายหลังวัยแรกรุ่น จะปกคลุมด้วยขนหัวหน่าว ซึ่งจะมีมากหรือน้อยขึ้นกับพันธุกรรม
แคมใหญ่ ขึงแต่ละข้างของโยนี และปกคลุมด้วยขนหัวหน่าว ห่อหุ้มส่วนอื่น ๆ ของโยนีอย่างมิดชิด
แคมเล็ก เป็นกลีบผิวหนังอ่อนนุ่มสองกลีบ ภายในแคมใหญ่ ในแต่ละข้างของปากช่องคลอด ตรงกลางคือโพรงปากช่องคลอด
ปุ่มกระสัน อยู่ที่ด้านหน้าของโยนี ตรงจุดที่แคมเล็กสบกัน ยอดที่เห็นได้ของคลิตอริส หรือ ปุ่มกระสัน (คลิตอรัล แกลน) ถูกคลุมด้วยเนื้อเยื่อ (เรียกว่า "กลีบคลุมปุ่มกระสัน") ใต้คลิตอริส ด้านหน้าของช่องคลอด คือปากของท่อปัสสาวะ (urethral opening) ที่ซึ่งปัสสาวะจากกระเพาะปัสสาวะออกสู่ภายนอกร่างกาย
ปากช่องคลอด อยู่ใกล้ส่วนท้ายด้านหลัง (หรือใต้) ของโยนี
ในผู้หญิงที่ยังไม่เคยมีการร่วมเพศ ปากช่องคลอดบางครั้งจะปกคลุมด้วยเยื่อที่เรียกว่า "เยื่อพรหมจรรย์" (hymen)
ถัดลงด้านล่างเล็กน้อย ด้านซ้ายและขวาของช่องเปิดช่องคลอดคือ "ต่อมบาร์โทลิน" (ต่อมสร้างน้ำหล่อลื่น: Bartholin glands); เมื่อผู้หญิงถูกปลุกอารมณ์เพศจะหลั่งสารหล่อลื่น ทำให้สอดใส่ได้ง่ายขึ้น (ช่องคลอดก็มีสารหล่อลื่นไหลซึมเช่นกัน) ถ้าขาดสารหล่อลื่น อาจใช้สารหล่อลื่นสังเคราะห์ช่วยให้การร่วมเพศสะดวกขึ้น
พื้นที่ระหว่างโยนีกับทวารหนักคือ ฝีเย็บ (perineum) ฝีเย็บอาจฉีกขาดระหว่างคลอดบุตรได้ เพื่อป้องกันกรณีนี้ แพทย์อาจกรีด ซึ่งเชื่อว่าลดการติดเชื้อมากกว่า อย่างไรก็ตาม มีบางคนเชื่อว่า การฉีกขาดตามธรรมชาติมีโอกาสติดเชื้อได้น้อยกว่า และหายเร็วกว่า
ลักษณะโยนีและขนาดของส่วนต่าง ๆ แตกต่างกันไป ในผู้หญิงต่างคนกัน และเป็นเรื่องปกติที่ ซีกซ้ายและขวาจะไม่เหมือนกัน ในผู้หญิงคนเดียวกัน
กำเนิดเดียวกันของอวัยวะเพศ

คือส่วนของอวัยวะเพศ ที่วิวัฒนาการมาจากเนื้อเยื่อเดียวกัน ในมนุษย์
กายวิภาคของโยนี สอดคล้องกับ กายวิภาคขององคชาตในเพศชาย ในวิชาชีววิทยาพัฒนาการทั่วไป 
อวัยวะที่มีต้นกำเนิดพัฒนาการจากโครงสร้างเดียวกัน เรียกว่า กำเนิดเดียวกัน (โครงสร้างซึ่งมีที่มาเดียวกัน)
ปุ่มกระสันมีกำเนิดเดียวกันเทียบได้กับองคชาตของผู้ชาย, และ ลำปุ่มกระสัน (clitoral body) กับ ขาปุ่มกระสัน (clitoral crura) มีกำเนิดเดียวกันกับ คอร์พอรา เคฟเวอโนซา (corpora cavernosa) ขององคชาต
แคมใหญ่, แคมเล็กและกลีบคลุมปุ่มกระสัน (clitoral hood) เป็นกำเนิดเดียวกันกับถุงอัณฑะ (scrotum), ผิวหนังรอบองคชาต (shaft skin of the penis) และหนังหุ้มปลายองคชาต (foreskin) ตามลำดับ
เวสทิบูลาร์ บัลบ์ (กระเปาะโพรง: vestibular bulbs) ใต้ผิวของแคมเล็ก เป็นกำเนิดเดียวกันกับ คอร์ปัส สปองจิโอซัม (corpus spongiosum) หรือเนื้อเยื่อรอบหลอดปัสสาวะในองคชาต 
(คอร์ปัส สปองจิโอซัม เป็นเนื้อเยื่อที่ทำให้เกิดการแข็งตัวขององคชาต
ส่วน เวสทิบูลาร์ บัลบ์ เป็นบริเวณที่มีโลหิตมาหล่อเลี้ยง เมื่อถูกกระตุ้นให้มีอารมณ์หรือเมื่อภายหลังคลอด อวัยวะเพศจะขยายขึ้นเพราะแคมเล็กขยายแล้วแยกจากกัน)
ต่อมบาร์โทลิน (bartholin glands) เป็นกำเนิดเดียวกันกับ ต่อมคาวเปอร์ (Cowper's glands) ในเพศชาย
แหล่งข้อมูลอื่น

"'V' is for vulva, not just vagina," article discussing the common usage of the word "vagina."
Vulvar Anatomy Video - Video tour of the vulva detailing all the structures
Vulvas and Vaginas in Mythology, History and Art - This article by Kirsten Anderberg explores vulvae and vaginas in empowerment mythology, in history and in art.
The Vulva Revealed - Extensive descriptions and numerous illustrations showing the large variations in vulva shape among women.
Erogenous Dot - Numerous 'tasteful' illustrations showing the variation in appearance (warning: popups)
Pink Parts เก็บถาวร 2007-06-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน - "Walk through" of female sexual anatomy by sex activist and educator Heather Corinna (illustrations; no explicit photos)
ภาพจำลองโยนีที่แสดงมุมมองภายนอกและภายใน
ภาพจำลองโยนีซึ่งในส่วนที่มองเห็นได้ของปุ่มกระสัน และส่วนที่อยู่ใต้ผิวหนัง
ภาพลายเส้นกายวิภาคภายในแสดงโยนีของมนุษย์ พร้อมกับกลีบคลุมปุ่มกระสัน (clitoral hood) และแคมเล็ก
โยโย มา

Yo-Yo Ma.jpg
โยโย มา (อังกฤษ: Yo-Yo Ma) นักดนตรีสัญชาติอเมริกันเชื้อสายจีน เป็นนักเดี่ยวเชลโลที่มีชื่อเสียง เกิดเมื่อ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2498 ที่ปารีส พ่อของเขาเป็นนักไวโอลินและแม่เป็นนักร้อง เมื่อตอนเด็กเขาเริ่มเล่นไวโอลิน วิโอลา และ ในที่สุดเลือกที่จะเล่นเชลโล
แหล่งข้อมูลอื่น

http://www.yo-yoma.com