stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษาฮังการี
คำอธิบาย

สัญลักษณ์อักษรแต่ละตัวในกล่องด้านบนนับเป็นตัวอักษรเฉพาะในภาษาฮังการี โดยแยกสระเสียงสั้นและเสียงยาว (คล้ายภาษาไทย) เช่น ตัวอักษร o และ ó หรือ ö และ ő นับเป็นคนละตัวอักษร มีตำแหน่งของตัวเองในการเรียงลำดับ ไม่นับว่าเป็นสระเดียวกัน
แม้ว่าสระเสียงสั้นและสระเสียงยาวจะนับเป็นอักษรคนละตัวในในอักษรฮังการี แต่สำหรับพยัญชนะ แม้ว่าจะมีเสียงยาว (หรือมีการซ้ำเสียงต่อเนื่อง) ก็ยังนับเป็นอักษรตัวเดียวกัน
ในภาษาฮังการี การแสดงว่าพยัญชนะนั้นมีเสียงยาว จะทำได้โดยการเขียนอักษรเดียวกันซ้ำสองตัวแทนการใส่เครื่องหมายไว้ด้านบน เช่น tt, gg, zz (ette [ˈɛtːɛ] 'เขากิน'; függ [fyɡː] 'มันห้อยอยู่'; azzal [ˈɒzːɒl] 'กับอันนั้น') อย่างไรก็ดี ในภาษาฮังการี จะมีการใช้อักษรพยัญชนะละติน 2 หรือ 3 ตัวมาผสมกันเพื่อแสดงเสียงเสียงเดียว สำหรับเสียงที่ไม่มีในภาษาละติน (คล้ายกับภาษาโปแลนด์) ภาษาฮังการีมีอักษรประสม 9 ตัว คือ cs, dz, dzs, gy, ly, ny, sz, ty, zs
ในการเขียนอักษรพยัญชนะประสม (ประกอบด้วย cs, dz, dzs, gy, ly, ny, sz, ty, zs) ให้แสดงเสียงยาวนั้น ตามหลักการเขียนของภาษาฮังการี จะตัดอักษรด้านหลังตัวพยัญชนะประสมตัวแรกให้เหลือแต่เพียงอักษรละตินตัวแรก แล้วเอามาเขียนติดกับตัวมันเอง เช่น sz + sz → ssz (asszony [ˈɒsːoɲ] 'ผู้หญิง'); ty + ty → tty (hattyú [ˈhɒcːuː] 'หงส์'); dzs + dzs → ddzs (briddzsel [ˈbrid͡ʒːɛl]  'ด้วยไพ่โปกเกอร์') ยกเว้นเฉพาะคำยาวที่เกิดจากคำสั้น ๆ ประสมกัน เช่น jegygyűrű [ˈjɛɟːyːryː] 'แหวนหมั้น' (jegy [ˈjɛɟ] + gyűrű [ˈɟyːryː]) ไม่มีการตัดอักษรออกให้กลายเป็น jeggyűrű
การออกเสียง > การเขียนแบบเดิม ที่ยังใช้ในชื่อเฉพาะและเอกสารทางประวัติศาสตร์

การเขียนแบบดั้งเดิม (บางส่วนมีความใกล้เคียงกับการเขียนแบบเยอรมัน) มีการใช้ในชื่อเฉพาะที่เป็นภาษาฮังการี โดยตารางด้านล่างจะเปรียบเทียบการเขียนแบบดั้งเดิม กับการอ่านออกเสียงแบบปัจจุบัน ตามการสะกดของภาษาฮังการีมาตรฐาน ดังนี้:
| --- | --- |
การเขียนแบบดั้งเดิม: การอ่านออกเสียงตามหลักสมัยใหม่
bb: b
cz: c
tz: c
z: c
ch: cs
cz: cs
č: cs
ć: cs
ts: cs
csh: cs
tsch: cs
tzsch: cs
chs: cs
cy: cs
ʟ: cs
dd: d
dsz: dz
ds: dzs
ff: f
ph: f
gh: g
dgy: ggy
dy: gy
g: gy
gi: gy
gj: gy
gʹ~g′: gy
ǵ: gy
ġ: gy
j: gy
jj: j
l: j
y: j
ck: k
kh: k
x: ks
xy: ksz
xz: ksz
qu: kv
ll: l
l: ll
w: lv
j: ly
l: ly
li: ly
ry: ly
lly: ly
′l(ʹl)~l′(lʹ)~ŀ: ly
n: ny
ni: ny
nʹ~n′: ny
ń: ny
ṅ: ny
my: ny
ph: p
pp: p
rh: r
rr: r
ꝛ: r
sch: s
ss: s
ss: ssz
s: sz
sc: sz
sy: sz
z: sz
th: t
tt: t
ti: ty
tʹ~t′: ty
ṫ: ty
ky: ty
u: v
w: v
s: z
s: zs
ss: zs
zy: zs
['s]: zs
| --- | --- |
การเขียนแบบดั้งเดิม: การอ่านตามหลักสมัยใหม่
a: á
aa: á
aá: á
áh: á
ä: e
ae: e
ai: e
ay: e
áe: é
ái: é
áy: é
e: é
ee: é
eé: é
éh: é
i: í
ié: í
íh: í
ii: í
ií: í
å: o
o: ó
óh: ó
oo: ó
oó: ó
ua: ó
â: ö
åe: ö
åi: ö
åy: ö
eö: ö
ew: ö
oe: ö
oi: ö
oy: ö
eö: ő
eő: ő
ew: ő
ia: ő
ö: ő
őh: ő
öö: ő
öő: ő
óe: ő
ói: ő
óy: ő
üa: ő
u: ú
úh: ú
uó: ú
uu: ú
uú: ú
ue: ü
ui: ü
uy: ü
ü: ű
űh: ű
üő: ű
üü: ű
üű: ű
úe: ű
úi: ű
úy: ű
aë: aj
aï: aj
aÿ: aj
ei: aj
áë: áj
áï: áj
áÿ: áj
åë: oj
åï: oj
åÿ: oj
eu: oj
oë: oj
oï: oj
oÿ: oj
óë: ój
óï: ój
óÿ: ój
au: uj
uë: uj
uï: uj
uÿ: uj
úë: új
úï: új
úÿ: új
(g)y ~ gÿ: gi
y: ji
ý: jí
(l)y ~ lÿ: (l)i
(n)y ~ nÿ: (ny)i or (n)i
(t)y ~ tÿ: ti
โดยทั่วไปแล้ว ตัว y ในการเขียนแบบดั้งเดิมนั้น มักจะอ่านเป็น i ในการอ่านแบบปัจจุบัน (ตย..: Teleky, Rákóczy, Dézsy). ด้านล่างนี้คือตัวอย่างการอ่านด้วยหลักปัจจุบัน ที่มักจะมีการอ่านผิด เนื่องจากการสะกดที่ใช้หลักต่างจากปัจจุบัน มักพบในชื่อนามสกุล
ตัวอย่าง:
| ชื่อ | การอ่านตามหลักสมัยใหม่ |
| --- | --- |
Madách: Madács
Széchenyi: Szécsényi หรือSzécsenyi
Batthyány: Battyányi
Gajdátsy: Gajdácsi
Thököly: Tököli
Weöres: Vörös
Eötvös: Ötvös
Kassay: Kassai
Debrődy: Debrődi
Karczagy: Karcagi
Vörösmarty: Vörösmarti
Cházár: Császár
Czukor: Cukor
Balogh: Balog
Vargha: Varga
Paal: Pál
Gaál: Gál
Veér: Vér
Rédey: Rédei
Soós: Sós
Thewrewk: Török
Dessewffy: Dezsőfi
การออกเสียง > ตัวนำหน้านาม และ คำเชื่อม แบบดั้งเดิม

ในอดีต การเรียนคำนำหน้านาม a/az มีหลักการเขียนดังนี้:
คำว่า az ก่อนสระและ h เช่น az ember (คน), az híd (สะพาน) ปัจจุบันจะเขียนแบบนี้หน้าสระเท่านั้น
ก่อนสระ — a': a' csillag (ดวงดาว) ปัจจุบันเขียนโดยไม่ใช้ดัวอาฟอสโตรฟี
มีการย่อคำว่า és (และ) ปัจจุบันจะย่อว่า s จะเขียนโดยใช้ตัวอาฟอสโตรฟีไว้ด้านหน้า เช่น ’s (เช่น föld  ’s nép แผ่นดินและผู้คน)
การเรียงคำในพจนานุกรม

ถึงแม้ว่าอักษรฮังการีจะแยกอักษรเสียงสั้น และ เสียงยาม ให้เป็นอักษรคนละตัว แต่ในเวลาที่มีการเรียงคำในพจนานุกรม หรือ อรรถาภิธาน จะนับให้อยู่ในหมวดเดียวกัน อาทิเช่น O/Ó และ Ö/Ő จะไม่มีการแยกกันเป็นคนละหมวด แต่ระหว่าง Ö และ O จะแยกหมวดกัน โดย O มาก่อน Ö
การเรียงคำคำเดียวกัน จะมีการเรียงอักษรที่ข้างหน้าเป็นพิมพ์เล็ก มาก่อนพิมพ์ใหญ่ ซึ่งเป็นชื่อเฉพาะ อาทิ varga ตามมาด้วยคำว่า Varga.)
The polygraphic consonant signs are treated as single letters.
| --- | --- |
comb: 
cukor: 
csak: <cs> มาหลัง <c>
...: 
folyik: 
folyó: <ó> นับเป็นหมวดเดียวกับ <o>
folyosó: 
...: 
fő: <ő> นับเป็นหมวดเดียวกับ <ö>,
födém: แต่ <ö> ตามหลัง <o>
...: 
สระเสียงยาวบางคำเป็นการรวมกันของสระประสมสองตัวขึ้นไป เช่น <nny>, <ssz> จะนับการเรียงเป็น <ny>+<ny>, <sz>+<sz> เป็นต้น
การเรียงแบบนี้ ทำให้การเรียงภาษาฮังการีตามหลักอัลกอริทึมโดยคอมพิวเตอร์นั้นทำได้ค่อนข้างยาก เป็นปัญหาใหญ่ในการพัฒนาซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์
แป้นพิมพ์ภาษาฮังการี

แป้นพิมพ์ภาษาฮังการีมาตรฐานจะใช้ระบบแบบเยอรมัน (QWERTZ). ซึ่งทำให้มีพื้นที่พอที่รองรับอักษรภาษาฮังการีได้ทุกตัว
อักษร "Í" มักจะอยู่ด้านซ้ายของ spacebar และกินพื้นที่ของ shift อักษร "Ű" มักอยู่ด้านซ้ายของ backspace ทำให้เสียพื้นที่บางส่วนของ backspace ไป  Ű มักถูกกดแทนที่ Enter บนแป้งภาษาฮังการีมีอักษรเยอรมัน "ß" และอักษร "Ł" ของภาษาโปแลนด์ แป้นฮังการีมาตรฐานสามารถเปลี่ยนเป็นสัญลักษณ์พิเศษได้ด้วยการกดปุ่ม Alt Gr (ต่างจากของภาษาไทยที่กดปุ่ม Shift)
อัตราการใช้ตัวอักษรแต่ละตัว

อักษรที่พบมากที่สุดในภาษาฮังการี คือ e และ a
ตารางด้านล่างแสดงอัตราการใช้อักษรฮังการีแต่ละตัว ตั้งแต่มากที่สุดไปหาน้อยที่สุด
| ตัวอักษร | ความถี่ที่พบ |
| --- | --- |
e: 12.256%
a: 9.428%
t: 7.380%
n: 6.445%
l: 6.383%
s: 5.322%
k: 4.522%
é: 4.511%
i: 4.200%
m: 4.054%
o: 3.867%
á: 3.649%
g: 2.838%
r: 2.807%
z: 2.734%
v: 2.453%
b: 2.058%
d: 2.037%
sz: 1.809%
j: 1.570%
h: 1.341%
gy: 1.185%
ő: 0.884%
ö: 0.821%
ny: 0.790%
ly: 0.738%
ü: 0.655%
ó: 0.634%
f: 0.582%
p: 0.509%
í: 0.499%
u: 0.416%
cs: 0.260%
ű: 0.125%
c: 0.114%
ú: 0.104%
zs: 0.021%
dz: <0.010%
dzs: <0.010%
ty: <0.010%
ไวยากรณ์ภาษาฮังการี

ภาษาฮังการีเป็นภาษาคำติดต่อ (agglutinative language) เป็นภาษาที่ใช้หน่วยคำเติม (affix) จำนวนมาก โดยเฉพาะหน่วยคำเติมท้าย (suffix) หลังคำแต่ละคำในประโยค เพื่อเปลี่ยนความหมายของคำ รวมถึงใช้แสดงให้เห็นว่าคำคำนั้นมีหน้าที่ทางไวยากรณ์ใดในประโยค (เช่น เป็นประธาน, เป็นกรรม) โดยหน่วยคำเติมท้ายสามารถเปลี่ยนรูปไปได้หลายแบบเพื่อความไพเราะและความสะดวกในการออกเสียงตามหลักการสอดคล้องกลมกลืนของสระ (vowel harmony) ที่มีความสำคัญเป็นอย่างมากสำหรับภาษาฮังการี
คำกริยาในภาษาฮังการีสามารถใช้วางหน่วยคำเติมไว้ด้านหน้าและด้านหลังเพื่อเปลี่ยนความหมายของคำกริยาได้ ซึ่งจะแสดงความชี้เฉพาะ (definiteness) ว่าเป็นคำกริยาที่เจาะจงการกระทำไปที่วัตถุใดวัตถุหนึ่งเป็นพิเศษ หรือการกระทำไม่ได้มีการเจาะจงว่าต้องเป็นวัตถุชิ้นนั้น ๆ, แสดงกาล (tense) ว่ากริยานี้เกิดขึ้นในอดีต ปัจจุบัน หรืออนาคต, แสดงบุรุษ (person) ว่าคำกริยานั้นมีใครเป็นประธาน (ฉัน เธอ เขา พวกฉัน พวกเธอ พวกเขา), แสดงมาลา (mood) ของคำกริยานั้น ๆ และแสดงพจน์หรือจำนวน (number) ได้
นามในภาษาฮังการีสามารถผันโดยใช้หน่วยคำเติมท้ายแสดงการก (case) ทั้งหมด 18 หน่วยคำ ส่วนใหญ่สอดคล้องกับคำบุพบทในภาษาอังกฤษ
รูปแบบการเรียงลำดับคำในประโยคของภาษาฮังการีนั้นไม่ได้มีการจำกัดไว้อย่างตายตัวอย่างภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษที่มีโครงสร้างแบบประธาน-กริยา-กรรม กำหนดไว้โดยหลักการทางภาษา โดยไม่สามารถสลับประธาน–กริยา–กรรมในประโยคได้ แตกต่างจากภาษาฮังการีซึ่งสามารถเรียงประโยคได้อย่างค่อนข้างอิสระ วางประธาน–กริยา–กรรมสลับกันได้ ภาษาฮังการีเป็นภาษาเน้นหัวข้อ (topic-prominent language) กล่าวคือ การเรียงลำดับคำในประโยคภาษาฮังการีจะเน้นไปที่หัวข้อ (topic) ในประโยคที่ผู้พูดอยากให้ความสำคัญในการสื่อสารเป็นหลัก การเรียงประโยคต่างกันก็จะมีการเน้นความสำคัญกับสิ่งที่ต้องการสื่อสารต่างกันไป
ไวยากรณ์ภาษาฮังการี > ลำดับคำ

ประโยคภาษาฮังการีที่เป็นกลาง (ไม่มีการเน้นความสำคัญสิ่งใดในประโยคเลย) จะมีลำดับคำแบบประธาน–กริยา–กรรมเหมือนภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ภาษาฮังการีเป็นภาษาที่ไม่จำเป็นต้องระบุหัวเรื่องอย่างชัดเจน และไม่จำเป็นต้องมีการเรียงตามที่หลักภาษากำหนด แต่จะมีการเรียงตามลำดับความสำคัญของสิ่งที่ต้องการพูดในประโยคแทน โดยจะวางคำที่ต้องการให้เป็นจุดสำคัญของประโยคไว้หน้าคำกริยาแท้ (finite verb)
ประโยคฮังการีมักจะแบ่งได้เป็น 4 ส่วน ได้แก่ หัวข้อ (topic), จุดสำคัญ (focus), คำกริยา (verb) และข้อความส่วนที่เหลือ แต่ก็ไม่จำเป็นว่าในทุกประโยคจะต้องมีครบทั้งสี่อย่าง ในหนึ่งประโยค หัวข้อและข้อความส่วนที่เหลือจะมีกี่วลีก็ได้ แต่จุดสำคัญสามารถมีได้เพียงวลีเดียวเท่านั้น
ไวยากรณ์ภาษาฮังการี > ลำดับคำ > การเน้นความสำคัญของคำในประโยค

ตารางด้านล่างแสดงให้เห็นคุณสมบัติการเรียงคำแบบสลับกัน เพื่อเน้นความสำคัญของสิ่งที่ผู้พูดต้องการสื่อในภาษาฮังการี โดยประโยคด้านล่างมาจากประโยคที่เป็นกลางว่า János tegnap elvitt két könyvet Péternek. ("ยาโนชเอาหนังสือ 2 เล่มไปให้เปแตร์เมื่อวาน") ประโยคนี้มีวลีหลัก ๆ อยู่ 4 วลี ได้แก่ János ("ยาโนช" เป็นชื่อบุคคลชาย), Péternek ["เปแตร์" เป็นชื่อบุคคลชาย; -nek คือหน่วยคำเติมหลังที่แสดงว่าเป็นผู้ที่ประธาน (ยาโนช) เอาสิ่งของให้"], két könyvet ("หนังสือ 2 เล่ม"; ตัว -et ข้างหลังหมายความว่าหนังสือ 2 เล่มนี้เป็นกรรม) และ tegnap ("เมื่อวาน")
| หัวข้อ | หัวข้อ | จุดสำคัญ | คำกริยา | ข้อความส่วนที่เหลือ | ความหมายพิเศษที่แฝงไว้ในประโยค |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| János | tegnap | ∅ | elvitt | két könyvet Péternek. | ยาโนชเอาหนังสือสองเล่มไปให้เปแตร์เมื่อวานนี้ (กิจกรรมนี้เสร็จสมบูรณ์แล้วและไม่มีการเน้นอะไรในประโยคเป็นพิเศษ) |
| János | tegnap | két könyvet | vitt el | Péternek. | สิ่งที่ยาโนชเอาไปให้เปแตร์เมื่อวานนี้คือ หนังสือ 2 เล่ม โดยเน้นว่าสิ่งที่เอาไปให้คือหนังสือ 2 เล่มจริง ๆ |
| János | ∅ | tegnap | vitt el | két könyvet Péternek. | เมื่อวานนี้ คือเวลาที่ยาโนชเอาหนังสือสองเล่มไปให้เปแตร์ |
| ∅ | ∅ | János | vitt el | tegnap két könyvet Péternek. | ยาโนช คือคนที่เอาหนังสือไปให้เปแตร์เมื่อวานนี้ |
| ∅ | ∅ | Péternek | vitt el | tegnap János két könyvet. | เปแตร์ คือคนที่ยาโนชเอาหนังสือไปให้เมื่อวานนี้ |
| János | tegnap | Péternek | vitt el | két könyvet. | เมื่อวานนี้ยาโนชหยิบหนังสือสองเล่มมาให้กับเปแตร์โดยเฉพาะ ไม่ได้เอาไปให้ใครอื่น |
| ∅ | ∅ | ∅ | Elvitt | János tegnap két könyvet Péternek. | ยาโนชเอาหนังสือสองเล่มไปให้เปแตร์เมื่อวานนี้ (การดำเนินการเสร็จสิ้นและตอนนี้หนังสืออยู่ที่บ้านของเปแตร์แล้ว) |
| Két könyvet | tegnap | ∅ | elvitt | János Péternek. | ยาโนชเอาหนังสือสองเล่มไปให้เปแตร์ (บางทีอาจเอาของอย่างอื่นไปให้เขาด้วย อย่างไรก็ตามหนังสือทั้งสองเล่มอาจไม่ใช่สิ่งที่สำคัญที่สุด ตัวอย่างเช่น ยาโนชอาจทิ้งเอกสารของเปแตร์ไว้ที่บ้าน) |
| ∅ | ∅ | Két könyvet | vitt el | János tegnap Péternek. | ยาโนชเอาเพียงหนังสือ 2 เล่มไปให้เปแตร์ โดยไม่ได้เอาอย่างอื่นไปให้ด้วย |
ถ้าในประโยคใดมีจุดสำคัญปรากฏอยู่ หน่วยคำเติมหน้า (prefix) ที่อยู่หน้าคำกริยา เช่น el ใน elvitt จะย้ายไปอยู่ด้านหลังคำกริยาแทน กล่าวคือ พูดหรือเขียนเป็น vitt el แทนที่จะเป็น elvitt นับเป็นคุณสมบัติของภาษาฮังการีโดยเฉพาะ ปัญหาก็คือว่า ในกรณีประโยคนั้นใช้คำกริยาที่ไม่มีหน่วยคำเติมหน้า หากมีคำคำหนึ่งเรียงอยู่หน้าคำกริยา ก็จะเกิดความกำกวมว่าคำคำนั้นเป็นหัวข้อหรือเป็นจุดสำคัญ เช่นในประโยค Éva szereti a virágokat. ("เอวอชอบดอกไม้") คำว่า Éva ("เอวอ" เป็นชื่อบุคคลหญิง) อาจเป็นหัวข้อของประโยค และประโยคนี้เป็นประโยคแบบไม่มีจุดสำคัญ หรือคำว่า Éva อาจเป็นจุดสำคัญของประโยคซึ่งเน้นประโยคนี้ว่า "เอวอคือคนที่ชอบดอกไม้ (และไม่ใช่คนอื่น)"
| ประโยค | การตีความ |
| --- | --- |
Éva szereti a virágokat.: เอวอชอบดอกไม้
Szereti Éva  a virágokat.: เอวอชอบดอกไม้ (ถึงแม้คนอื่นอาจจะไม่คิดแบบนั้นก็ตาม)
Éva szereti a virágokat.: เอวอชอบดอกไม้ (และไม่ใช่คนอื่นที่ชอบดอกไม้)
Éva a virágokat szereti.: เอวอชอบดอกไม้ (และไม่ใช่อย่างอื่น)
A virágokat Éva szereti.: คนที่ชอบดอกไม้ก็คือเอวอ (ไม่ใช่คนอื่น ส่วนคนอื่นอาจจะชอบอย่างอื่น)
A virágokat szereti Éva.: สิ่งที่เอวอชอบคือดอกไม้ (และไม่ชอบอย่างอื่นแล้ว)
ไวยากรณ์ภาษาฮังการี > ระบบหน่วยคำ

ภาษาฮังการีเป็นภาษาคำติดต่อ ข้อมูลต่าง ๆ ในภาษาฮังการีนั้นเกือบทั้งหมดจะใช้หน่วยคำเติมท้ายในการบอกเล่า เช่น "อยู่บนโต๊ะ" = asztalon (หน่วยคำเติมท้ายบ่งบอกพื้นที่), เมื่อ 5 โมง = öt órakor (หน่วยคำเติมท้ายบ่งบอกเวลา) เป็นต้น แต่ก็ยังมีหน่วยคำเติมหน้าอยู่ 1 หน่วยคำ คือ leg- ซึ่งใช้บ่งบอกว่าสิ่งนี้คือที่สุด (superlative)
ไวยากรณ์ภาษาฮังการี > ระบบหน่วยคำ > การใช้หน่วยคำเติมท้ายตามหลักการสอดคล้องกลมกลืนของสระ

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | เปิด | กลาง | ปิด |
| ต่ำ | ต่ำ | a á | o ó | u ú |
| สูง | ปากไม่ห่อ |   | e é | i í |
| สูง | ปากห่อ |   | ö ő | ü ű |
การเลือกหน่วยคำเติมท้ายในการต่อหลังคำในภาษาฮังการี ต้องใช้หลักการสอดคล้องกลมกลืนของสระต่ำ (low vowel) และสระสูง (high vowel) และหน่วยคำเติมท้ายบางตัวก็ยังแยกระหว่างสระปากไม่ห่อ (unrounded vowel ประกอบด้วย e, é, i, í) กับสระปากห่อ (rounded vowel ประกอบด้วย ö, ő, ü, ű)
หน่วยคำเติมท้ายคำต่อท้ายทั้งหมดในภาษาฮังการีสำหรับการกระจายคำกริยา (ให้เป็นกริยาแบบชี้เฉพาะและกริยาแบบไม่ชี้เฉพาะ), สำหรับแสดงความเป็นเจ้าของ, สำหรับการต่อคำบุพบทเพื่อเปลี่ยนบุคคลที่พูดถึง, และคำต่อท้ายที่เป็นเจ้าของ มีรูปแบบการใช้โดยใช้ "เสียงสระ" ของคำในการตัดสินว่าจะใช้หน่วยคำเติมท้ายเสียงใดในการต่อ ซึ่งตามหลักภาษาฮังการีสามารถแบ่งสระได้เป็น 6 แบบ (สระต่ำ, สระสูง, สระเสียงยาว, สระเสียงสั้น, สระปากห่อ และสระปากไม่ห่อ)
แหล่งข้อมูลอื่น

| ด ค กภาษาราชการในสหภาพยุโรป |
| --- | --- |
 กรีก  โครเอเชีย  เช็ก  ดัตช์  เดนมาร์ก  บัลแกเรีย  โปรตุเกส  โปแลนด์  ฝรั่งเศส  ฟินแลนด์  มอลตา  เยอรมัน  โรมาเนีย   ลัตเวีย  ลิทัวเนีย  สเปน  สโลวัก  สโลวีเนีย  สวีเดน  อังกฤษ  อิตาลี  เอสโตเนีย  ไอริช  ฮังการี 
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ลัตเวีย  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
Hungarian keyboard layout
มักซิม ยาคอบเซน

มักซิม ยาคอบเซน (ลัตเวีย: Maxim Jacobsen; 26 มิถุนายน ค.ศ. 1887 ในแย็ลกาวา ประเทศลัตเวีย – ค.ศ. 1973) เป็นทั้งนักไวโอลิน และครูไวโอลินชาวยิว ซึ่งได้รับการจัดเป็นมือหนึ่งของโลกในสมัยนั้น และมีชื่อเสียงอย่างสูงในประเทศอิตาลี
ทั้งนี้ เขายังเป็นผู้สอนวิชาดนตรีให้แก่ ชูชาติ พิทักษากร
ประวัติ

มักซิม ยาคอบเซน เป็นผู้ลี้ภัยคอมมิวนิสต์จากประเทศรัสเซีย มาอยู่ที่เบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี แต่เนื่องด้วยเขามีเชื้อสายยิว จึงลี้ภัยจากอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ไปยังประเทศอิตาลี ที่แห่งนี้เอง ที่ทำให้เขารู้วิธีการเล่นไวโอลินของนิกโกเลาะ ปากานีนี ศิลปินเอกที่ยิ่งใหญ่ของโลก ครั้นเมื่อเบนิโต มุสโสลินี เข้าร่วมอุดมการณ์กับฮิตเลอร์ เขาจึงลี้ภัยจากประเทศอิตาลีไปยังประเทศโปรตุเกส
ผลงาน

100 kleine technische Paraphrasen über Kayser-Etüden, Musikverlag Zimmermann, Leipzig 1931
25 tägliche Konzentrations-Übungen für den Violinisten, Musikverlag Zimmermann, Leipzig 1930
100 Technische Paraphrasen über Kreutzer-Etüden, Musikverlag Zimmermann, Leipzig 1929–1931
แหล่งข้อมูลอื่น

Tonkünstler-Lexikon, Hrsg. Frank Altmann, Gustav Bosse Verlag, Regensburg 1936
Lexikon der Juden in der Musik, Hrsg. Theo Stengel/Herbert Gerigk, Bernhard Hahnefeld Verlag, Berlin 1940
The Evening Post, „Students Admire Famous Musician“, Montag 13. April 1970
พิพิธภัณฑ์การยึดครองและการต่อสู้เพื่อเสรีภาพ

| --- | --- |
Okupacijų ir laisvės kovų muziejus
อดีตอาคารเคจีบี ปัจจุบันเป็นพิพิธภัณฑ์
th
ก่อตั้ง: พ.ศ. 2535
ที่ตั้ง: Aukų str. 2A, LT-01113 วิลนีอัส, ประเทศลิทัวเนีย
พิกัดภูมิศาสตร์: 54°41′17″N 25°16′16″E﻿ / ﻿54.68806°N 25.27111°E﻿ / 54.68806; 25.27111
เว็บไซต์: www.genocid.lt/muziejus/en/
พิพิธภัณฑ์การยึดครองและการต่อสู้เพื่อเสรีภาพ (ลิทัวเนีย: Okupacijų ir laisvės kovų muziejus) เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ตั้งอยู่ในกรุงวิลนีอัส ประเทศลิทัวเนีย พิพิธภัณฑ์จัดแสดงสิ่งของและบันทึกจากในช่วง 50 ปีของการยึดครองลิทัวเนียโดยสหภาพโซเวียต
คำอธิบาย

พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2535 ตามคำสั่งของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรมและการศึกษา และประธานสหภาพนักโทษการเมืองและผู้ถูกเนรเทศแห่งลิทัวเนีย ใน พ.ศ. 2540 พิพิธภัณฑ์ถูกย้ายไปยังศูนย์วิจัยการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์และการต่อต้านลิทัวเนีย พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ตั้งอยู่ในอาคารที่ทำการเดิมของเคจีบี ตรงข้ามกับจัตุรัส Lukiškės และเรียกอย่างไม่เป็นทางการว่าพิพิธภัณฑ์เคจีบี
พิพิธภัณฑ์นี้รวบรวมและจัดแสดงเอกสารที่เกี่ยวกับการยึดครองลิทัวเนียเป็นเวลา 50 ปีโดยสหภาพโซเวียต พลพรรคลิทัวเนียที่ต่อต้านโซเวียต และเหยื่อของการจับกุม การเนรเทศ และการประหารชีวิตที่เกิดขึ้นในช่วงเวลานี้ ก่อน พ.ศ. 2561 พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เป็นที่รู้จักในนามพิพิธภัณฑ์เหยื่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ซึ่งสะท้อนถึงคำจำกัดความที่กว้างขึ้นของการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ที่ใช้โดยศูนย์วิจัยการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์และการต่อต้าน แม้ว่าเหตุการณ์เหล่านี้จะถือเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์โดยนักประวัติศาสตร์เพียงไม่กี่คน แต่เพียงส่วนเล็ก ๆ ของพื้นที่นี้อุทิศให้กับฮอโลคอสต์ในลิทัวเนีย ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่คนทั่วโลกถือว่าเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ใน พ.ศ. 2561 พิพิธภัณฑ์ได้เปลี่ยนชื่อเป็นพิพิธภัณฑ์การยึดครองและการต่อสู้เพื่อเสรีภาพ
คอลเลคชันที่จัดแสดง

แง่มุมที่ไม่ใช้ความรุนแรงของการต่อต้านมีการนำเสนอผ่านหนังสือ สิ่งพิมพ์ใต้ดิน เอกสาร และรูปถ่ายต่าง ๆ คอลเลกชันที่เกี่ยวข้องกับการต่อต้านด้วยอาวุธของภราดรชาวป่า ประกอบด้วยเอกสารและรูปถ่ายของพลพรรค ส่วนที่อุทิศให้กับเหยื่อของการเนรเทศ การจับกุม และการประหารชีวิต ถือเป็นที่เก็บภาพถ่าย เอกสาร และข้าวของส่วนตัว คอลเลคชันนี้ได้รับการขยายอย่างต่อเนื่องโดยการบริจาคจากสาธารณชน โดยมองว่าพิพิธภัณฑ์เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการอนุรักษ์วัสดุเหล่านี้
ข้อถกเถียง

ไม่มีนิทรรศการเกี่ยวกับฮอโลคอสต์ในลิทัวเนียในพิพิธภัณฑ์เหยื่อการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์จนถึง พ.ศ. 2554 แม้ว่าชาวยิวจะถูกสังหารในลิทัวเนียมากกว่าในเยอรมนี ทั้งในแง่จำนวนและจำนวนสัมบูรณ์ และนักประวัติศาสตร์เพียงไม่กี่คนเท่านั้นที่เชื่อว่าการปราบปรามของสหภาพโซเวียตต่อชาวลิทัวเนียถือเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ เพื่อจัดการกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากนานาประเทศ จึงมีการเพิ่มคำอธิบายเล็ก ๆ ที่บรรยายถึงการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในลิทัวเนียใน พ.ศ. 2554
ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2561 หลังจากที่ร็อด นอร์ดแลนด์เขียนบทความในหนังสือพิมพ์ เดอะนิวยอร์กไทมส์ โดยอ้างโดวิด แคทซ์ว่าพิพิธภัณฑ์แห่งนี้เป็น "การปฏิเสธการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์เวอร์ชันศตวรรษที่ 21" พิพิธภัณฑ์ได้เปลี่ยนชื่อเป็นพิพิธภัณฑ์การยึดครองและการต่อสู้เพื่อเสรีภาพ ตามรายงานของนิตยสาร ไทม์ ใน พ.ศ. 2563 พิพิธภัณฑ์ "มุ่งเน้นไปที่การสังหารประชากรชาวลิทัวเนียที่ไม่ใช่ชาวยิวเกือบทั้งหมด ในขณะที่ผู้กระทำความผิดในการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ได้รับการยกย่องว่าเป็นเหยื่อในประเทศของตนที่ต่อสู้กับการยึดครองของโซเวียต"
แหล่งข้อมูลอื่น

Official website
Museum of Occupations and Freedom Fights at govilnius.lt
Official website - History of the building
Official website - The former execution camera
Official website - Collections
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ประจำชาติ:  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย
ฟุตบอลทีมชาติคาซัคสถาน

ฟุตบอลทีมชาติคาซัคสถาน (คาซัค: Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы / Qazaqstan Ūlttyq futbol qūramasy) เป็นทีมฟุตบอลตัวแทนจากประเทศคาซัคสถาน ภายใต้การควบคุมของสหพันธ์ฟุตบอลคาซัคสถาน ก่อตั้งขึ้นภายหลังจากการสลายตัวของสหภาพโซเวียต โดยแข่งขันนัดแรกกับทีมชาติเติร์กเมนิสถาน ในปี พ.ศ. 2535 ทีมชาติคาซัคสถานนั้นปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของทีมในยูฟ่า โดยย้ายจากเอเอฟซี ในปี 2545
ผลงาน > ฟุตบอลโลก

1930 - 1994 - ไม่ได้เข้าร่วม (เป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต)
1998 - 2022 - ไม่ผ่านรอบคัดเลือก
ผลงาน > ฟุตบอลยูโร

1960 - 1992 - ไม่ได้เข้าร่วม (เป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต)
1996 - 2004 - ไม่ได้เข้าร่วม (ไม่ได้เป็นสมาชิกของยูฟ่า)
2008 - 2020 - ไม่ผ่านรอบคัดเลือก
ผลงาน > เอเชียนคัพ

1956 - 1992 - ไม่ได้เข้าร่วม (เป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต)
1996, 2000 - ไม่ผ่านรอบคัดเลือก
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ เก็บถาวร 2023-01-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค ก ฟุตบอลในประเทศคาซัคสถาน |
| --- | --- |
สหพันธ์ฟุตบอลคาซัคสถาน
ทีมชาติ:  ชาย  U-21  U-19  U-17  หญิง 
ลีก:  พรีเมียร์ลีก  เฟิสต์ดิวิชัน  ลีกหญิง 
ถ้วย:  คาซัคสถานคัพ  ซูเปอร์คัพ  วีเมนส์คัพ 
 สโมสร  สนาม  นักฟุตบอลแห่งปี  สโมสรในการแข่งขันระดับทวีปยุโรป 
| ด ค กฟุตบอลทีมชาติของสหภาพสมาคมฟุตบอลยุโรป |
| --- | --- |
ปัจจุบัน:  กรีซ  โครเอเชีย  คอซอวอ  คาซัคสถาน  จอร์เจีย  เช็กเกีย  ซานมารีโน  เซอร์เบีย  ไซปรัส  เดนมาร์ก  ตุรกี  นอร์เวย์  เนเธอร์แลนด์  บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา  บัลแกเรีย  เบลเยียม  เบลารุส  โปรตุเกส  โปแลนด์  ฝรั่งเศส  ฟินแลนด์  หมู่เกาะแฟโร  มอนเตเนโกร  มอลโดวา  มอลตา  นอร์ทมาซิโดเนีย  ยูเครน  เยอรมนี  ยิบรอลตาร์  รัสเซีย  โรมาเนีย  ลักเซมเบิร์ก  ลัตเวีย  ลิกเตนสไตน์  ลิทัวเนีย  สหราชอาณาจักร นอร์เทิร์นไอร์แลนด์  เวลส์  สกอตแลนด์  อังกฤษ  สเปน  สโลวาเกีย  สโลวีเนีย  สวิตเซอร์แลนด์  สวีเดน  สาธารณรัฐไอร์แลนด์  ออสเตรีย  อันดอร์รา  อาเซอร์ไบจาน  อาร์มีเนีย  อิตาลี  อิสราเอล  เอสโตเนีย  แอลเบเนีย  ไอซ์แลนด์  ฮังการี 
อดีต:  เชโกสโลวาเกีย  เยอรมนีตะวันออก  ไอร์แลนด์ (พ.ศ. 2425–2493)  ซาร์แลนด์  เซอร์เบียและมอนเตเนโกร  สหภาพโซเวียต เครือรัฐเอกราช  ยูโกสลาเวีย
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดลพบุรี

| เขตเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร |
| --- | --- |
จังหวัดลพบุรี
เขตเลือกตั้งในปัจจุบัน
จำนวนเขต: 5
คะแนนเสียง: 135,623 (เพื่อไทย)   125,807 (ภูมิใจไทย)   93,051 (ก้าวไกล)
เขตเลือกตั้งปัจจุบัน
ก่อตั้ง: พ.ศ. 2476
ที่นั่ง: เพื่อไทย (2)   ภูมิใจไทย (2)   ประชาชน(1)
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร: ดูในบทความ
จังหวัดลพบุรี มีเขตเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 5 เขต (สำหรับการเลือกตั้ง พ.ศ. 2566) และมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งได้ 5 คน จากทั้งหมด 400 คนทั่วประเทศในสภาผู้แทนราษฎรไทย
ประวัติศาสตร์

หลังจากที่ประเทศไทยเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 ได้มีการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 การเลือกตั้งครั้งนี้เป็น "การเลือกตั้งทางอ้อมครั้งแรกและครั้งเดียวของไทย" โดยจังหวัดลพบุรีมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรคนแรก คือ นายสว่าง ศรีวิโรจน์
นักการเมืองที่ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมากครั้งที่สุด คือ 12 สมัย ได้แก่ นายนิยม วรปัญญา
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสตรีคนแรกของจังหวัดลพบุรี คือ นางผ่องศรี ธาราภูมิ (จากการเลือกตั้งใน พ.ศ. 2550)
ตระกูลการเมืองที่ได้รับเลือกตั้งมากที่สุด คือ
วรปัญญา (4 คน) ได้แก่ นายนิยม วรปัญญา, นายพงษ์ศักดิ์ วรปัญญา นายพหล วรปัญญา และนายวรวงศ์ วรปัญญา
รายนามสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขต > ชุดที่ 1–7; พ.ศ. 2476–2495

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ชุดที่ | การเลือกตั้ง | เขตเลือกตั้งที่ 1 |
| ชุดที่ 1 | พ.ศ. 2476 | นายสว่าง ศรีวิโรจน์ |
| ชุดที่ 2 | พ.ศ. 2480 | นายแฟ้ม วรพิทยุต |
| ชุดที่ 3 | พ.ศ. 2481 | นายสำอางค์ ศรีสวัสดิ์ (เสียชีวิต) |
| ชุดที่ 3 | พ.ศ. 2481 | นายประเสริฐ วาสิกสิน (แทนนายสำอางค์) |
| ชุดที่ 4 | มกราคม พ.ศ. 2489 | นายกฤตย์ สงวนวงศ์ |
| ชุดที่ 4 | สิงหาคม พ.ศ. 2489 | นายบุญช่วย มาประเสริฐ (เลือกตั้งเพิ่มเติม) |
| ชุดที่ 5 | พ.ศ. 2491 | นายบุญมี ปาร์มวงศ์ |
| ชุดที่ 5 | พ.ศ. 2492 | – (เลือกตั้งเพิ่มเติม) |
| ชุดที่ 7 | พ.ศ. 2495 | นายศิริ ภักดีวงศ์ |
รายนามสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขต > ชุดที่ 8–9; พ.ศ. 2500

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| ชุดที่ | การเลือกตั้ง | เขตเลือกตั้งที่ 1 | เขตเลือกตั้งที่ 1 |
| ชุดที่ 8 | กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 | พลตรี เฉลิม พงษ์สวัสดิ์ | นายบุญช่วย มาประเสริฐ |
| ชุดที่ 9 | ธันวาคม พ.ศ. 2500 | พลตรี เฉลิม พงษ์สวัสดิ์ | นายบุญมี ปาร์มวงศ์ |
รายนามสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขต > ชุดที่ 10; พ.ศ. 2512

| --- | --- |
ลำดับ: ชุดที่ 10 พ.ศ. 2512
1: นายบุญเจริญ ปิยะสุวรรณ์
2: นายบุญช่วย มาประเสริฐ
3: นายเสรี แพทย์ศรีวงษ์
รายนามสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขต > ชุดที่ 11–14; พ.ศ. 2518–2526

บทความหลัก: จังหวัดลพบุรีในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2518, จังหวัดลพบุรีในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2519, จังหวัดลพบุรีในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2522, และ จังหวัดลพบุรีในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2526
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ชุดที่ | การเลือกตั้ง | เขตเลือกตั้งที่ 1 | เขตเลือกตั้งที่ 1 | เขตเลือกตั้งที่ 2 | เขตเลือกตั้งที่ 2 |
| ชุดที่ 11 | พ.ศ. 2518 | นายนิยม วรปัญญา | นายบุญมี ปาร์มวงศ์ | นายประเสริฐ สายพิมพ์ | นายเฉลิมชัย ทองตันไตรย์  (เสียชีวิต/ไม่มีเลือกตั้งใหม่) |
| ชุดที่ 12 | พ.ศ. 2519 | นายนิยม วรปัญญา | นายธีระ ปิยะสุวรรณ์ | นายเฉลิมชัย เล็กชม | นายนิกร นนทวงศ์ |
| ชุดที่ 13 | พ.ศ. 2522 | นายสวัสดิ์ วงศ์กวี | นายบัญญัติ วงษ์ประยูร | นายธีระ ปิยะสุวรรณ์ | นายโอภาส พลศิลป |
| ชุดที่ 14 | พ.ศ. 2526 | นายสวัสดิ์ วงศ์กวี | นายกมล จิระพันธุ์วาณิช | นายนิยม วรปัญญา | นายโอภาส พลศิลป |