stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ติกรีต
ภูมิอากาศ

นครนี้มีสภาพภูมิอากาศทะเลทรายร้อน (BWh) ตามการแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน
| ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของติกรีต> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 14.3 (57.7) | 17.2 (63) | 21.4 (70.5) | 27.6 (81.7) | 35.0 (95) | 40.6 (105.1) | 43.6 (110.5) | 43.2 (109.8) | 39.4 (102.9) | 32.7 (90.9) | 23.6 (74.5) | 16.5 (61.7) | 29.59 (85.27) |
| อุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน °C (°F) | 9.1 (48.4) | 11.3 (52.3) | 15.1 (59.2) | 20.6 (69.1) | 26.9 (80.4) | 31.9 (89.4) | 34.6 (94.3) | 34.2 (93.6) | 30.3 (86.5) | 24.3 (75.7) | 16.7 (62.1) | 10.9 (51.6) | 22.16 (71.89) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 4.0 (39.2) | 5.5 (41.9) | 8.8 (47.8) | 13.6 (56.5) | 18.9 (66) | 23.2 (73.8) | 25.8 (78.4) | 25.3 (77.5) | 21.5 (70.7) | 15.9 (60.6) | 9.9 (49.8) | 5.3 (41.5) | 14.81 (58.66) |
| หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) | 28 (1.1) | 29 (1.14) | 30 (1.18) | 20 (0.79) | 7 (0.28) | 0 (0) | 0 (0) | 0 (0) | 0 (0) | 5 (0.2) | 24 (0.94) | 37 (1.46) | 180 (7.09) |
แหล่งที่มา 1: Climate-Data.org (altitude: 109m)
แหล่งที่มา 2: SunMap
ทะเลติร์เรเนียน

| ทะเลติร์เรเนียน |
| --- | --- |
ทะเลติร์เรเนียน
ที่ตั้ง: ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน
พิกัด: 40°N 12°E﻿ / ﻿40°N 12°E﻿ / 40; 12
ชนิด: ทะเล
นิรุกติศาสตร์: จากชาวติร์เรเนียนในสมัยโบราณ
ประเทศในลุ่มน้ำ: ฝรั่งเศส, อิตาลี

พื้นที่พื้นน้ำ: 275,000 ตารางกิโลเมตร (106,200 ตารางไมล์)
ความลึกโดยเฉลี่ย: 2,000 เมตร (6,562 ฟุต)
ความลึกสูงสุด: 3,785 เมตร (12,418 ฟุต)
ทะเลติร์เรเนียน (อิตาลี: Mar Tirreno, [mar tirˈrɛːno]; ฝรั่งเศส: Mer Tyrrhénienne, [mɛʁ tiʁenjɛn]) เป็นส่วนหนึ่งของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ตั้งอยู่นอกชายฝั่งตะวันตกของประเทศอิตาลี ชื่อของทะเลมาจากชาวตีร์เรเนียซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอารยธรรมเอตรัสกันในอิตาลี
ภูมิศาสตร์

อาณาเขตของทะเลล้อมรอบด้วยเกาะคอร์ซิกาและเกาะซาร์เดนญา (ทางตะวันตก), คาบสมุทรอิตาลี ได้แก่ทัสกานี, ลาซีโอ, คัมปาเนีย, บาซิลิกาตา และ คาลาเบรีย (ทางเหนือและตะวันออก) และเกาะซิซิลี (ทางใต้) ทะเลติร์เรเนียนยังเป็นที่ตั้งของเกาะจำนวนมาก เช่น คาปรี, เอลบา, อิสเชีย และ อุสติกา
เกาะ

เกาะในทะเลติร์เรเนียนประกอบด้วย:
คอร์ซิกา
ซาร์ดิญา
ซิซิลี
เอลบา
อิสเชีย
โปรซีดม
คาปรี
อุสติกา
อาเอโอเลียน (ซึ่งรวม ลีปารี และ สโตรมโบลี)
ปอนตีน ซึ่งรวม ปอนซา
ระเบียงภาพ

มอนเตอาร์เจนตาริโอ
ปิซโซ
ซัมโบรเน
ปาร์เกเลีย
ปอนซา
คาโปวาตีคาโน
สกิลลา
ตินดารี
เคฟาลู
ปาเลร์โม
คัสเตญญัมมาร์เดลโกลโฟ
คาโปมีเซโน
เตร์ราซีนา
เตร์เมวีกลิอาโตเร
พิพิธภัณฑ์มรดกซีรีแอก

พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์วัฒนธรรมในเขตปกครองตนเองเคอร์ดิสถาน ประเทศอิรัก
| --- | --- |
​ܒܝܬ ܥܬܝܩ̈ܬܐ ܕܝܪܬܘܬܐ ܣܘܪܝܝܬܐ

th
ก่อตั้ง: พ.ศ. 2558; 9 ปีที่แล้ว (2558)
ที่ตั้ง: อันกาวา เขตผู้ว่าการอัรบีล เขตปกครองตนเองเคอร์ดิสถาน ประเทศอิรัก
พิกัดภูมิศาสตร์: 36°14′03.2″N 43°59′19.4″E﻿ / ﻿36.234222°N 43.988722°E﻿ / 36.234222; 43.988722
ประเภท: พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์วัฒนธรรม
เว็บไซต์: www.syriacmuseum.com
พิพิธภัณฑ์มรดกซีรีแอก (ซีรีแอก: ܒܝܬ ܥܬܝܩ̈ܬܐ ܕܝܪܬܘܬܐ ܣܘܪܝܝܬܐ; อังกฤษ: Syriac Heritage Museum; อาหรับ: متحف التراث السرياني​; เคิร์ด: مۆزەخانەی کەلەپووری سریانی) เป็นพิพิธภัณฑ์ในเมืองอัรบีล เขตปกครองตนเองเคอร์ดิสถาน ประเทศอิรัก
พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เป็นหนึ่งในพิพิธภัณฑ์ที่สำคัญที่สุดในเมืองอัรบีล ตั้งอยู่ในย่านอันกาวาซึ่งเป็นถิ่นอาศัยของชาวคริสต์ ที่มองเห็นซากโบราณสถานเนินเขากัศร็อน [ar] (تل قصرا)
พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ได้รับอนุญาตจากผู้บริหารเขตปกครองตนเองเคอร์ดิสถานให้เริ่มก่อสร้างใน พ.ศ. 2552 และเปิดดำเนินการในปี 2558 พิพิธภัณฑ์รักษาและจัดแสดงมรดกทางวัฒนธรรมของชาวซีรีแอกผ่านการจัดนิทรรศการ และมีห้องโถงวัฒนธรรมที่มีรูปภาพและประวัติของบุคคลสำคัญทางประวัติศาสตร์ พิพิธภัณฑ์ยังจัดแสดงแบบจำลองของย่านอังกาวาซึ่งจำลองมาจากช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1920 ถึง 1950
ชุดสะสมของพิพิธภัณฑ์ได้รับการจัดทำเป็นสื่อดิจิทัลซึ่งสามารถรับชมได้บนเว็บไซต์ของพิพิธภัณฑ์ ซึ่งชุดสะสมเอกสารตัวเขียนของภาษาซีรีแอกตะวันออกได้รับการแปลงเป็นดิจิทัลโดยความร่วมมือกับศูนย์ดิจิทัลสำหรับเอกสารตัวเขียนตะวันออก (Centre Numérique des Manuscrits Orientaux, CNMO)
พระมณี

| ศาสดาพยากรณ์ มณี |
| --- | --- |
مانی
รูปเคารพของพระมณีในวัดเฉ่าอัน ประเทศจีน
ส่วนบุคคล
เกิด: ค.ศ. 216 เทซิโฟน จักรวรรดิพาร์เธีย บาบิโลเนีย (ปัจจุบันประเทศอิรัก)
มรณภาพ: 2 มีนาคม ค.ศ. 274   (อายุราว 57–58) กุนเดชาปูร์ จักรวรรดิซาเซเนียน (ปัจจุบันประเทศอิหร่าน)
สาเหตุการเสียชีวิต: ถูกประหารเพราะไม่ละทิ้งความเชื่อตามพระราชโองการของจักรพรรดิบาฮ์รามที่ 1
ศาสนา: ศาสนามาณีกี
บุพการี: ปาติก (Pātik), มาเรียม (Mariam)
ก่อตั้ง: ศาสนามาณีกี
พระมณี, มานี (เปอร์เซีย: مانی), มานิส (กรีกโบราณ: Μάνης), มาเนส (ละติน: Manes) หรือ มานีหัยยา (ซีรีแอก: ܡܐܢܝ ܚܝܐ Mānī ḥayyā) เป็นศาสดาพยากรณ์และเป็นผู้ก่อตั้งศาสนามาณีกีชาวอิหร่าน เป็นศาสนาแบบอไญยนิยมยุคปลายสมัยโบราณ เขาเกิดที่เมืองซีลิวเชีย-เทซิโฟนในบาบิโลเนีย ซึ่งในเวลานั้นเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิพาร์เธีย งานเขียนของพระมณีจำนวนหกชิ้นเขียนด้วยภาษาซีรีแอก และงานเขียนชิ้นที่เจ็ดได้เขียนเป็นภาษาเปอร์เซียกลางถวายจักรพรรดิชาปูร์ที่ 1 แห่งจักรวรรดิซาเซเนียน
พระมณีเห็นว่าตัวท่านเป็นศาสดาพยากรณ์คนสุดท้ายที่พระเป็นเจ้าส่งมาโปรดโลกมนุษย์ ต่อจากอาดัม โซโรอัสเตอร์ พระพุทธเจ้า และพระเยซู เขาได้ออกเผยแผ่ศาสนาจนแพร่หลายไปยังทวีปยุโรปและเอเชีย
พระมณีถูกจองจำในคุกตามพระราชโองการของจักรพรรดิบาฮ์รามที่ 1 ผู้ทรงเคร่งครัดในศาสนาโซโรอัสเตอร์ และมองศาสนามาณีกีว่าเป็นพวกมิจฉาทิฐิ พระมณีถึงแก่มรณกรรมในคุกเมื่อวันที่ 2 มีนาคม ค.ศ. 274 ชาวมาณีกีถือว่าการเสียชีวิตของพระมณีเป็นการตายอย่างทรมานดุจเดียวกับการตรึงกางเขนของพระเยซู
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ พระมณี
ฟรีเชียตะวันออก

| ฟรีเชียตะวันออก Ostfriesland |
| --- | --- |
   ธง ตราอาร์ม
คำขวัญ: Eala frya Fresena   "ลุกขึ้น ชาวฟรีเชียอิสระ"
ฟรีเชียตะวันออกในตะวันตกเฉียงเหนือของรัฐนีเดอร์ซัคเซิน
พิกัด: 53°28′12″N 7°29′24″E﻿ / ﻿53.47000°N 7.49000°E﻿ / 53.47000; 7.49000
ประเทศ: เยอรมนี
รัฐ: นีเดอร์ซัคเซิน
อำเภอ: เอาริช เอ็มเดิน แลร์ วิทมุนท์
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 3,142 ตร.กม. (1,213 ตร.ไมล์)
ประชากร (31 ธันวาคม 2020)
 • ทั้งหมด: 468,919 คน
 • ความหนาแน่น: 150 คน/ตร.กม. (390 คน/ตร.ไมล์)
เดมะนิม: ชาวฟรีเชียตะวันออก
เขตเวลา: UTC+01:00 (CET)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+02:00 (CEST)
ฟรีเชียตะวันออก หรือ ฟรีสลันท์ตะวันออก (เยอรมัน: Ostfriesland; East Frisian Low Saxon: Oostfreesland; Saterland Frisian: Aastfräislound) เป็นภูมิภาคประวัติศาสตร์ทางตะวันตกเฉียงเหนือของรัฐนีเดอร์ซัคเซิน ประเทศเยอรมนี ตั้งอยู่ทางตะวันตกของคาบสมุทรฟรีเชียตะวันออกเป็นส่วนใหญ่ ตั้งอยู่ทางตะวันออกของฟรีเชียตะวันตกและทางตะวันตกของอำเภอฟรีสลันท์
ทางการบริหาร ฟรีเชียตะวันออกประกอบไปด้วยอำเภอเอาริช แลร์ วิทมุนท์ และเมืองเอ็มเดิน มีประชากรประมาณ 469,000 คน และพื้นที่ 3,142 ตารางกิโลเมตร (1,213 ตารางไมล์)
วัฒนธรรม > ภาษา

ภาษาดั้งเดิมของฟรีเชียตะวันออกคือภาษาฟรีเชียตะวันออก ซึ่งตอนนี้ใกล้กลายเป็นภาษาสูญแล้ว ผู้พูดส่วนใหญ่ใช้ภาษาแซกซันต่ำฟรีเชียตะวันออกแทน ภาษาฟรีเชียตะวันออกดั้งเดิมดำรงอยู่ได้นานกว่าในสถานที่ห่างไกลหลายแห่ง เช่น ในหมู่เกาะ เช่น Wangerooge ทุกวันนี้ภาษาฟรีเชียตะวันออกสมัยใหม่สามารถพบได้ในซาเทอร์ลันท์ซึ่งเป็นอำเภอใกล้กับฟรีเชียตะวันออก ในสมัยก่อนผู้คนจากฟรีเชียตะวันออกที่ออกจากบ้านของตนภายใต้ความกดดันได้ตั้งรกรากอยู่ในพื้นที่ห่างไกลที่รายล้อมไปด้วยทุ่งนาและยังคงรักษาภาษาที่สืบทอดมาของพวกเขาให้คงอยู่ ภาษานี้ซึ่งก่อตัวเป็นเกาะภาษาที่เล็กที่สุดในยุโรปเรียกว่าภาษาฟรีเชียซาเทอร์ลันท์หรือชื่อในภาษาตัวเอง Seeltersk มีคนพูดประมาณ 1,000 คน
วัฒนธรรม > ชา

ในประเทศที่ดื่มกาแฟ ฟรีเชียตะวันออกขึ้นชื่อเรื่องการบริโภคชาและวัฒนธรรมชา ชาวฟริเซียนตะวันออกดื่มชามากกว่าคนกลุ่มอื่น ๆ ต่อหัวประมาณ 300 ลิตรต่อคนทุกปี
ชาดำรสเข้มข้นจะเสิร์ฟเมื่อมีผู้มาเยี่ยมบ้านชาวฟรีเชียตะวันออกหรือการชุมนุมอื่น ๆ รวมทั้งดื่มพร้อมกับอาหารเช้า ในช่วงบ่าย และกลางดึก kluntjes ใช้เพื่อให้รสหวานกับชา ซึ่งเป็นน้ำตาลลูกกวาดที่ละลายช้า ๆ ทำให้หวานได้หลายถ้วย นอกจากนั้นยังใช้เฮฟวี่ครีมยังใช้ในการปรุงชาอีกด้วย โดยทั่วไปแล้ว ชาจะเสิร์ฟในถ้วยเล็กแบบดั้งเดิม โดยมีคุกกี้เล็กน้อยระหว่างสัปดาห์และเค้กในโอกาสพิเศษหรือวันหยุดสุดสัปดาห์เป็นขนมพิเศษ เค้กและขนมอบแบบดั้งเดิมที่นิยมใช้ทานคู่กับชา ได้แก่ แอปเปิ้ลสตรูเดิ้ล เค้กแบล็คฟอเรสต์ และเค้กอื่นๆ ที่ปรุงด้วยช็อกโกแลตและเฮเซลนัท
ชาไม่ได้เป็นเพียงเครื่องดื่มชนิดหนึ่งสำหรับประชากรเท่านั้น แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของประเพณีทางวัฒนธรรมอีกด้วย ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ภูมิภาคนี้ได้พัฒนาพิธีชงชาที่มีเอกลักษณ์เฉพาะซึ่งสามารถสังเกตได้อย่างเคร่งครัดในครัวเรือนที่เก่ากว่า ตามกฎข้อนี้ ผู้หญิงที่อายุมากที่สุดในรอบจะต้องเสิร์ฟชาให้กับแขกคนอื่นๆ โดยเริ่มจากคนที่อายุมากที่สุดเป็นอันดับสองและค่อยๆ ลดระดับลงโดยไม่คำนึงถึงเพศ ต้องวาง "kluntje" ไว้ในถ้วยน้ำชาก่อนที่จะเทชาลงไป หลังจากนั้นเฮฟวี่ครีมบาง ๆ จะถูกเพิ่มอย่างระมัดระวังบนชั้นบนสุดของชาเพื่อให้สามารถสร้าง "เมฆ" (wulkjes) ที่ว่ายน้ำบนชาได้ ห้ามคนชา ดังนั้นชั้นจะอ่อน เข้ม และหวานจากชั้นบนลงล่าง
เล่าไก่

ระวังสับสนกับ หล่าวกายในประเทศเวียดนาม
| เล่าไก่ |
| --- | --- |
เมือง

เล่าไก่ที่ตั้งในประเทศพม่า
พิกัด: 23°35′N 98°30′E﻿ / ﻿23.583°N 98.500°E﻿ / 23.583; 98.500
ประเทศ:  พม่า
รัฐ:  รัฐฉาน
พื้นที่ปกครองตนเอง: โกก้าง
จังหวัด: เล่าไก่
อำเภอ: เล่าไก่
ความสูง: 3,200 ฟุต (1,000 เมตร)
ประชากร (2014): 23,435 คน
 • ศาสนา: พุทธ
เขตเวลา: UTC+6.30 (MST)
เล่าไก่ (ไทใหญ่: လဝ်ႉၵႆႇ) หรือ เลาะไกง์ (พม่า: လောက်ကိုင်; จีน: 老街; พินอิน: Lǎojiē) เป็นเมืองหลัก ของโกก้าง (มีอีกชื่อว่าภูมิภาคพิเศษ 1) ในบริเวณตอนเหนือของรัฐฉาน ตั้งอยู่ทางตะวันออกของแม่น้ำสาละวินที่เป็นส่วนหนึ่งของชายแดนพม่ากับจีน เมืองนี้ตั้งอยู่ห่างจากหนานส่าน (南傘) ของจีนประมาณ 10 ไมล์ (16 กิโลเมตร) ในเล่าไก่ มีการใช้งานอักษรจีนและภาษาจีนกลางตะวันตกเฉียงใต้อย่างแพร่หลาย และใช้เงินเหรินหมินปี้หมุนเวียนในเมืองนี้ เล่าไก่เป็นเมืองหลักของอำเภอเล่าไก่ในพื้นที่ปกครองตนเองโกก้าง ตั้งอยู่ห่างจากล่าเสี้ยว 117 ไมล์ (188 กิโลเมตร) และจากกุ๊งจ้าง 42 ไมล์ (68 กิโลเมตร) เมืองนี้มีประชากร 23,435 คน
หยาดน้ำฟ้ารายปีอยู่ที่มากกว่า 40 นิ้ว (1,000 มิลลิเมตร)
เมืองนี้เป็นจุดศูนย์กลางการสู้รบในเหตุการณ์โกก้างเมื่อเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2009 โดยในวันที่ 24 สิงหาคม กองทัพของตะมะดอ คณะผู้ยึดอำนาจการปกครองของพม่า เข้าครอบครองพื้นที่นี้
ต่อมาในวันที่ 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2015 เต้นเซน ประธานาธิบดีพม่า ประกาศภาวะฉุกเฉินด้วยกฎอัยการศึกที่เมืองโกก้างเป็นเวลา 3 เดือน เพื่อรับมือการต่อสู้ระหว่างกองกำลังของรัฐบาลกับกองทัพพันธมิตรประชาธิปไตยแห่งชาติเมียนมา กลุ่มกบฏกลุ่มหนึ่ง
ดูเพิ่ม

กองทัพพันธมิตรประชาธิปไตยแห่งชาติเมียนมา (MNDAA)
เหตุการณ์โกก้าง
การรุกรานโกก้าง ค.ศ. 2015
แหล่งข้อมูลอื่น

Head, Jonathan (23 November 2023). "The Chinese mafia's downfall in a lawless casino town". BBC News.
23°41′30″N 98°45′45″E﻿ / ﻿23.69167°N 98.76250°E﻿ / 23.69167; 98.76250
ชีซา

สิงโตหินผู้พิทักษ์ของชาวรีวกีว
โทโมริชีซา
ชีซา (ญี่ปุ่น: シーサー; โรมาจิ: shīsā; โอกินาวะ: シーサー, อักษรโรมัน: shiisaa) เป็นสิ่งประดิษฐ์ทางวัฒนธรรมและสิ่งประดับของชาวรีวกีวดั้งเดิม มีต้นกำเนิดมาจากสิงโตหินจากจีน มักพบในลักษณะวางเป็นคู่ที่รูปร่างเหมือนกัน ชีซามีลักษณะเป็นสัตว์ลูกผสมระหว่างสิงโตและสุนัข มาจากเรื่องปรัมปราของโอกินาวะ ชีซาเป็นสัตว์ผู้พิทักษ์ซึ่งเชื่อกันว่าคอยปกป้องจากสิ่งชั่วร้าย ชาวรีวกีววางชีซาคู่หนึ่งไว้บนหลังคาบ้านหรือขนาบข้างประตูทางเข้าบ้าน โดยทั่วไปชีซาทางด้านซ้ายหุบปาก ส่วนทางด้านขวาอ้าปาก ชีซาที่อ้าปากเป็นผู้ขับไล่วิญญาณชั่วร้าย ส่วนชีซาที่หุบปากจะรักษาวิญญาณที่ดีไว้
ประวัติ

ชีซาเป็นรูปแบบหนึ่งของสิงโตหินจากประเทศจีน เช่นเดียวกับโคมาอินุ (สุนัขสิงโต) ตั้งแต่ยุคเอโดะเป็นต้นมา ชีซาถูกเรียกโดยทั่วไปในญี่ปุ่นแผ่นดินใหญ่ว่าเป็น "สุนัขผู้พิทักษ์" มีการกำหนดเพศให้กับชีซาแต่ละตัว ชาวโอกินาวะบางคนเชื่อว่าชีซาตัวผู้หุบปากเพื่อขับไล่สิ่งชั่วร้ายออกจากบ้าน ส่วนชีซาตัวเมียอ้าปากเพื่อแบ่งปันสิ่งที่ดี คนอื่น ๆ เชื่อว่าชีซาตัวเมียหุบปากเพื่อ "รักษาสิ่งที่ดี" ส่วนชีซาตัวผู้อ้าปากเพื่อ "ขับไล่สิ่งไม่ดีออกไป"
คลังภาพ

ชีซาหลากหลายรูปแบบ (ไม่รวมมังกร) ในร้านค้า
ชีซา ในนครนาโงะ จังหวัดโอกินาวะ
ชีซาในร้านค้า
ชีซาอ้าปาก (ด้านขวา)
ซีซาหุบปาก (ด้านซ้าย)
ชีซาอ้าปากบนหลังคากระเบื้องแบบดั้งเดิมของจังหวัดโอกินาวะ
รูปสลักชีซาจากเกามะมิยาโกะ
ชีซาบนเครื่องจำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ
สถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลนีโอกินาวะใช้ภาพวาดชีซาเป็นตราสัญลักษณ์
ดูเพิ่ม

เทพารักษ์
กิเลน
บรรณานุกรม

Chizue, Sesoko. Legends of Okinawa. First publication, in Okinawa, 1969.
แหล่งข้อมูลอื่น

Image of a shisaa เก็บถาวร 2021-02-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Netsuke: masterpieces from the Metropolitan Museum of Art, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which contains many representations of Shisa
ชีซาคู่หนึ่ง ตัวหนึ่งหุบปาก ตัวหนึ่งอ้าปาก
ฟาโรห์อาโมสที่ 2

อามาซิสที่ 2 (กรีกโบราณ: Ἄμασις Ámasis; ฟินิเชีย: 𐤇𐤌𐤎 ḤMS) หรืออาโมสที่ 2 เป็นฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณจากราชวงศ์ที่ยี่สิบหก พระองค์ทรงครองราชย์ระหว่าง 570 – 526 ปีก่อนคริสตกาล และทรงขึ้นครองราชย์ต่อจากฟาโรห์เอพริส โดยมีศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่เมืองซาอิส และพระองค์ทรงเป็นผู้ปกครองที่ยิ่งใหญ่พระองค์สุดท้ายของอียิปต์ก่อนการพิชิตของเปอร์เซีย
ความมั่งคั่งของอียิปต์

ฟาโรห์อามาซิสทรงทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างอียิปต์ใกล้ชิดกับกรีซมากขึ้นกว่าเดิม โดยเฮโรโดตัสเล่าว่า ภายใต้การบริหารที่รอบคอบ พระราชอาณาจักรอียิปต์มีความมั่งคั่งระดับใหม่ ฟาโรห์อามาซิสทรงโปรดให้มีการประดับประดาเหล่าวิหารในอียิปต์ล่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับวิหารน้อยที่สวยงามและอนุสาวรีย์อื่น ๆ (กิจกรรมทางสถาปัตยกรรมของพระองค์สามารถพิสูจน์ได้จากซากที่หลงเหลืออยู่) ตัวอย่างเช่น วิหารที่โปรดให้สร้างขึ้นโดยพระองค์ได้รัการขุดค้นที่เทล เนเบชา[ต้องการอ้างอิง]
พระองค์ทรงพระราชทานอาณานิคมทางการค้าในเมืองนอคราติสที่ตั้งบนแม่น้ำสาขาคาโนปัสของแม่น้ำไนล์ให้กับชาวกรีก และเมื่อวิหารแห่งเดลฟีถูกเผา พระองค์ทรงบริจาคเงิน 1,000 ตะเลนต์เพื่อสร้างวิหารใหม่ นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงอภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงชาวกรีกพระนามว่า ลาดิซ ซึ่งเป็นพระราชธิดาของกษัตริย์บัตตุสที่ 3 และยังทรงเป็นพันธมิตรกับพอลิคราเตสแห่งซามอสและโครเอซัสแห่งลิเดีย มงแตญได้อ้างอิงงานเขียนของเฮโรโดตัสที่ว่า พระนางลาดิชทรงรักษาฟาโรห์อามาซิสให้หายจากความอ่อนแอด้วยการสวดอ้อนวอนถึงเทพีวีนัสหรืออะโฟรไดที
ภายใต้รัชสมัยของฟาโรห์อามาซิส เศรษฐกิจที่มีพื้นฐานทางการเกษตรของอียิปต์มาถึงจุดสูงสุด โดยเฮโรโดตัส ผู้ซึ่งไปเยือนดินแดนอียิปต์ในช่วงน้อยกว่าหนึ่งศตวรรษหลังจากการเสด็จสวรรคตของพระองค์ ได้บันทึกว่า:
ว่ากันว่าในรัชสมัยของฟาโรห์อาโมสที่ 2 (อามาซิส) ที่อียิปต์มีความเจริญรุ่งเรืองในระดับสูงสุดทั้งในแง่ของสิ่งที่แม่น้ำให้แผ่นดินและในแง่ของสิ่งที่แผ่นดินให้ไว้กับผู้คนและจำนวนเมืองที่อาศัยอยู่ ซึ่งในขณะนั้นมีจำนวนถึง 20,000 เมือง
พระราชอาณาเขตในรัชสมัยของพระองค์มีอาณาเขตทางตอนใต้ไปจรดที่แก่งน้ำตกแรกเท่านั้น นอกจากนี้ยังอาณาเขตขึ้นไปยังเกาะไซปรัส และพระองค์ทรงแผ่อิทธิพลไปทางทิศตะวันตกบริเวณเมืองซิเรเนในลิเบีย ในปีที่สี่แห่งการครองราชย์ของพระองค์ (ราว 567 ปีก่อนคริสตศักราช) ฟาโรห์อามาซิสทรงสามารถเอาชนะการรุกรานอียิปต์โดยชาวบาบิโลนภายใต้กครองของกษัตริย์เนบูคัดเนสซาร์ที่ 2 โดยต่อจากนี้ไป ชาวบาบิโลนได้ประสบปัญหาในการควบคุมอาณาจักรของตนจนต้องละทิ้งการโจมตีฟาโรห์อามาซิสในอนาคต อย่างไรก็ตาม ในเวลาต่อมา พระองค์ทรงต้องเผชิญกับศัตรูที่น่าเกรงขามกว่าด้วยการผงาดขึ้นของจักรวรรดิเปอร์เซียภายใต้การนำของกษัตริย์ไซรัสมหาราช ผู้ทรงขึ้นครองบัลลังก์ในช่วง 559 ปีก่อนคริสตกาล ปีสุดท้ายแห่งการครองราชย์ของพระองค์ พระองค์ทรงเกี่ยวพันอยู่กับการคุกคามของเปอร์เซียที่ใกล้จะโจมตีอียิปต์ ด้วยทักษะเชิงกลยุทธ์ที่ยอดเยี่ยม กษัตริย์ไซรัสได้ทรงบุกทำลายลิเดียในช่วง 546 ปีก่อนคริสตกาล และในที่สุดก็ทรงเอาชนะชาวบาบิโลนใน 538 ปีก่อนคริสตกาล ซึ่งทำให้ฟาโรห์อามาซิสทรงไม่เหลือพันธมิตรหลักในดินแดนตะวันออกใกล้ที่จะตอบโต้กำลังทหารที่เพิ่มขึ้นของเปอร์เซีย ฟาโรห์อามาซิสทรงตอบสนองกลับด้วยการปลูกฝังความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกับรัฐกรีกเพื่อตอบโต้การรุกรานของเปอร์เซียในอียิปต์ในอนาคต แต่พระองค์เสด็จสวรรคตเสียก่อนในช่วง 526 ปีก่อนคริสตกาล เพียงไม่นานก่อนที่เปอร์เซียจะโจมตีอียิปต์ การโจมตีครั้งสุดท้ายนั้นได้เปลี่ยนเป้าหมายจากพระองค์มาเป็นฟาโรห์ซามาเจิกที่ 3 ผู้เป็นพระราชโอรสแทน และทรงพ่ายแพ้ให้แก่จักรวรรดิเปอร์เซีย หลังจากที่พระองค์ทรงขึ้นครองพระราชบัลลังก์เพียงระยะเวลาหกเดือนในช่วง 525 ปีก่อนคริสตกาล
สถานที่ฝังพระบรมศพและการทำลาย

ฟาโรห์อามาซิสที่ 2 เสด็จสวรรคตในช่วง 526 ปีก่อนคริสตกาล พระองค์ถูกฝังไว้ที่สุสานหลวงแห่งซาอิส และในขณะที่หลุมฝังพระบรมศพของพระองค์ยังไม่ถูกค้นพบอีกครั้ง เฮโรโดตัสได้บรรยายลักษณะหลุมฝังพระบรมศพว่า
[เป็น]อาคารหินขนาดใหญ่ที่ประดับประดาด้วยเสาแกะสลักเลียนแบบต้นปาล์ม และเครื่องประดับราคาแพงอื่นๆ ภายในวิหารคดเป็นห้องที่มีประตูสองบาน และด้านหลังประตูเป็นที่ตั้งของห้องฝังพระบรมศพ
เฮโรโดตัสยังกล่าวถึงการทำลายมัมมี่ของฟาโรห์อามาซิส เมื่อกษัตริย์แคมไบซีสพิชิตอียิปต์และล่มล้างราชวงศ์ที่ยี่สิบหกที่ปกครองอยู่เมืองซาอิสได้
[กษัตริย์แคมไบซีส]เสด็จเข้าไปในพระราชวังของฟาโรห์อามาซิส ไม่ทันไรพระองค์ก็ทรงสั่งให้เอาร่างของ[ฟาโรห์มามาซิส]ออกจากหลุมฝังพระบรมศพที่ฝังอยู่ เมื่อนำออกมาแล้ว พระองค์ก็ดำเนินการดูหมิ่นพระบรมศพด้วยความอัปยศทุกอย่าง เช่น ฟาดด้วยแส้ แทงด้วยปฏัก ถอนขน ... เมื่อพระวรกายได้รับการดองและจะไม่แตกออกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย กษัตริย์แคมไบซีสจึงทรงสั่งให้เผาพระบรมศพเสีย
การกล่าวถึงในภายหลัง

นับตั้งแต่ศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล มีหลักฐานของเรื่องราวเกี่ยวกับฟาโรห์อามาซิสในแหล่งข้อมูลของอียิปต์ (รวมถึงบันทึกปาปิรุสเดมอติกที่เขียนขึ้นราวศตวรรษที่สามก่อนคริสตกาล), เฮโรโดตัส, เฮลลานิคอส และ คอนวิวิอุม เซปเตม ซาเปียนติอุม ของพลูทาร์ก ในนิทานเหล่านั้น ฟาโรห์อามาซิสถูกนำเสนอเป็นฟาโรห์ที่ไม่ธรรมดา ประพฤติตนไม่เหมาะสมต่อกษัตริย์ แต่มีพรสวรรค์ด้วยสติปัญญาและไหวพริบที่ใช้งานได้จริง นักเล่นกลบนบัลลังก์ หรือโซโลมอนแห่งอียิปต์
แกลลอรี

ภาพสลักของฟาโรห์อามาซิสจากวิหารคาร์นัก
ปาปิรุสที่เขียนขึ้นด้วยอักษรเดมอติกในช่วงปีที่ 35 แห่งการปกครองของฟาโรห์อามาซิสที่ 2 ปัจจุบันตั้งจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์
จารึกมอบที่ดินผืนหนึ่งให้แก่วิหาร มีอายุย้อนไปถึงปีแรกแห่งการครองราชย์ของฟาโรห์อามาซิสที่ 2 จัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์
จารึกที่มีอายุเก่าแก่ย้อนไปถึงปีที่ 23 แห่งการปกครองของฟาโรห์อามาซิส จัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์
แหล่งข้อมูลอื่น

Ray, John D. (1996). "Amasis, the pharaoh with no illusions". History Today. 46 (3): 27–31.
Leo Depuydt: Saite and Persian Egypt, 664 BC–332 BC (Dyns. 26–31, Psammetichus I to Alexander's Conquest of Egypt). In: Erik Hornung, Rolf Krauss, David A. Warburton (Hrsg.): Ancient Egyptian Chronology (= Handbook of Oriental studies. Section One. The Near and Middle East. Band 83). Brill, Leiden/Boston 2006, ISBN 978-90-04-11385-5, S. 265–283 (Online).
พอลิคราเตส ทรราชแห่งซามอส กับฟาโรห์อามาซิสที่ 2
รูปสลักหินของพระนางตาเชเรเนเซ ซึ่งเป็นพระราชมารดาของฟาโรห์อามาซิสที่ 2 ปกครองระหว่าง 570-526 ปีก่อนคริสตกาล จากพิพิธภัณฑ์บริติช
รูปสลักส่วนพระเศียรนี้น่าจะมาจากรูปสลักของฟาโรห์อามาซิสที่ 2 จากวิหาร พระองค์สวมผ้าโพกศีรษะแบบดั้งเดิมของราชวงศ์โดยมีงูยูเรอัสป้องกันอยู่ อายุย้อนไปประมาณ 560 ปีก่อนคริสตกาล พิพิธภัณฑ์ศิลปะวอลเตอร์ส บัลติมอร์
เทศบาลเบาเกา

| เบาเกา |
| --- | --- |
เทศบาล
ชายหาดโอโซลาตา
   ธง ตราอาร์ม
ที่ตั้งของเทศบาลเบาเกาในประเทศติมอร์-เลสเต
พิกัด: 8°35′S 126°30′E﻿ / ﻿8.583°S 126.500°E﻿ / -8.583; 126.500
ประเทศ:  ติมอร์-เลสเต
เมืองหลัก: เบาเกา
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 1,494 ตร.กม. (577 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: อันดับที่ 4
ประชากร (พ.ศ. 2547)
 • ทั้งหมด: 104,571 คน
 • อันดับ: อันดับที่ 3
 • ความหนาแน่น: 70 คน/ตร.กม. (180 คน/ตร.ไมล์)
 • อันดับความหนาแน่น: อันดับที่ 5
รหัส ISO 3166: TL-BA
เอชดีไอ (พ.ศ. 2560): 0.602 ปานกลาง อันดับที่ 9
เว็บไซต์: Baucau Municipality
เบาเกา (โปรตุเกส: Baucau; เตตุน: Baukau) เป็นเทศบาลแห่งหนึ่งของประเทศติมอร์-เลสเต ตั้งอยู่กึ่งกลางระหว่างทางจากดิลีไปยังเลาเต็ง ถือว่าเป็นเทศบาลที่ใหญ่รองจากเทศบาลดิลี มีพื้นที่ประมาณ 1,494 ตารางกิโลเมตร และมีประชากร 104,571 คน (สำรวจ ปี พ.ศ. 2547) นอกจากนี้ยังมีสนามบินขนาดใหญ่พอที่จะรองรับเครื่องบินโบอิ้ง 747 ได้ ดังนั้นจึงถือว่าเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญจุดหนึ่งของประเทศ
น้ำมาว

| น้ำมาว หรือ แม่น้ำชเวลี |
| --- | --- |
น้ำมาวที่เจี่ยเกา รุ่ยลี่ ประเทศจีน
ลุ่มน้ำและลุ่มน้ำสาขาของน้ำมาว เมืองใหญ่ในลุ่มน้ำ สถานีไฟฟ้าพลังน้ำในจีนและพม่า และสถานีอุทกวิทยาในจีน
ชื่อท้องถิ่น: 瑞丽江 (จีน) ရွှေလီမြစ် (พม่า) ၼမ်ႉမၢဝ်း (ไทใหญ่) ᥘᥛᥳ ᥛᥣᥝᥰ (ไทเหนือ)
ที่ตั้ง
ประเทศ: ประเทศจีน ประเทศพม่า
ลักษณะทางกายภาพ

ต้นน้ำ:  
 • ตำแหน่ง: เทือกเขาเกาหลีก้ง บริเวณเมืองหมิงกฺวัง เถิงชง
 • ระดับความสูง: 2,520 เมตร (8,270 ฟุต)
 
ปากน้ำ:  
 • ตำแหน่ง: แม่น้ำอิรวดี ที่อี้นยวา
 • พิกัด: 23°56′49″N 96°17′0″E﻿ / ﻿23.94694°N 96.28333°E﻿ / 23.94694; 96.28333
 • ระดับความสูง: 89 เมตร (292 ฟุต)
ความยาว: 630 กิโลเมตร (390 ไมล์)
ลุ่มน้ำ
ลำน้ำสาขา:  
 • ซ้าย: แม่น้ำหมังซื่อ, แม่น้ำ Wanding , แม่น้ำ Namba
 • ขวา: แม่น้ำ Luoboba, แม่น้ำหว่าน
แม่น้ำชเวลี (พม่า: ရွှေလီမြစ်) เป็นแม่น้ำในประเทศจีนและประเทศพม่า ยังเป็นที่รู้จักกันในชื่อ น้ำมาว หรือ ลำน้ำมาว (ไทใหญ่: ၼမ်ႉမၢဝ်း) และเรียก แม่น้ำรุ่ยลี่ (จีน: 瑞丽江) หรือแม่น้ำหลงชฺวัน (龙川江) ในภาษาจีน ความยาวของแม่น้ำช่วงแบ่งเขตแดนระหว่างจีน-พม่าเป็นระยะทาง 26 กิโลเมตร น้ำมาวเป็นแม่น้ำสาขาหนึ่งของแม่น้ำอิรวดีซึ่งเป็นแม่น้ำสายสำคัญของพม่า มีต้นน้ำในมณฑลยูนนานของจีน ไหลผ่านตอนเหนือของรัฐฉานและเขตซะไกง์ และบรรจบแม่น้ำอิรวดีที่อี้นยวา ห่างจากตะก้องไปทางเหนือ 60 กิโลเมตร และทางใต้ของกะตา
ประชากร

ภูมิภาคนี้เป็นที่อยู่อาศัยของชาวไทใหญ่เป็นหลัก ชาวกะชีนและชาวปะหล่อง และชาวจีนเล็กน้อย
พืชและสัตว์

มีที่ลุ่มชื้นแฉะกว้างใหญ่ครอบคลุมทั้งสองฝั่งของแม่น้ำมาวในที่บริเวณที่บรรจบกับแม่น้ำอิรวดี เนินเขาจำนวนมากปกคลุมไปด้วยพืชยืนต้นใบกว้างสกุลสมอ (Terminalia), สกุลพะยอม (Shorea) และกุหลาบพันปี (Rhododendron) ที่มีใบไม้และดอกไม้ที่สวยงามซึ่งมีตั้งแต่สีขาวไปจนถึงสีขาวอมชมพูหรือชมพู บางครั้งก็มีจุดสีเหลือง เป็นส่วนหนึ่งของการปลูกขึ้นในปี 1997 บนฝั่งน้ำมาว ช่วงกั้นแบ่งชายแดนยูนนานกับพม่า
เป็ดก่า (Asarcornis scutulata) เป็ดป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ และนกกระเรียนไทย (Grus antigone) มีถิ่นกำเนิดในแม่น้ำสายนี้ ตะโขงอินเดีย (Gavialis gangeticus) พบครั้งสุดท้ายในปี 1927 และโลมาอิรวดีที่สามารถพบได้ไกลถึงแม่น้ำสาขาต่าง ๆ ของแม่น้ำอิรวดีซึ่งรวมทั้งน้ำมาว
จากการสำรวจในปี 2003 และ 2006 มีการรวบรวมตัวอย่างปลาทั้งหมด 49 ชนิด (จากการคาดคะเน) ในแม่น้ำมาวและแควสาขาในจีน โดยการวิจัยผสมผสานระหว่างชนิดพันธุ์ที่สำรวจและตัวอย่างที่จับได้ในพิพิธภัณฑ์ของสถาบันสัตววิทยาคุนหมิง พบว่ามีทั้งหมด 60 ชนิด แบ่งได้ใน 8 อันดับ 19 วงศ์ และ 44 สกุล ในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำมาว โดย 16 ชนิดเป็นชนิดเฉพาะถิ่นของพื้นที่ลุ่มแม่น้ำอิรวดี และอีก 9 ชนิดเป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่น ในการเปรียบเทียบสัดส่วนเชิงปริมาณ ปลาในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) มีจำนวนชนิดมากที่สุด ซึ่งมี 26 ชนิด คิดเป็นร้อยละ 43.3 ของจำนวนชนิดพันธุ์ทั้งหมด ถัดมาคือ ต่อไปวงศ์ปลาแค้ (Sisoridae) ซึ่งมี 11 ชนิด คิดเป็นร้อยละ 18.3 ของทั้งหมด
เมืองสำคัญ

เมืองสำคัญริมน้ำมาวได้แก่
เมืองมาว (เป็นเขตปกครองหนึ่งของเมืองรุ่ยลี่ของประเทศจีน)
หมู่เจ้ (Muse) รัฐฉาน
น้ำคำ (Namhkam) รัฐฉาน
เมืองมีด (Momeik) รัฐฉาน
เมือง Mabein (เป็นเขตปกครองหนึ่งของเมืองมีด)
อันกาวา

ระวังสับสนกับ อังการา
| อันกาวา عنكاوا  عەنکاوە ܥܲܢܟܵܒ̣ܵܐ |
| --- | --- |
ทิวทัศน์รอบทางเข้าอันกาวาที่ถนนอันกาวาและถนนหนึ่งร้อยเมตร
อันกาวาแสดงแผนที่Iraqi Kurdistanอันกาวาแสดงแผนที่ประเทศอิรัก
พิกัด: 36°13′45″N 43°59′37″E﻿ / ﻿36.22917°N 43.99361°E﻿ / 36.22917; 43.99361
ประเทศ:  อิรัก
ภูมิภาคปกครองตนเอง:  เคอร์ดิสถานอิรัก
เขตผู้ว่าการ: อัรบีล
เทศบาล: อันกาวา
ประชากร (2011)
 • ทั้งหมด: 30,000 (รวมผู้ลี้ภัย−100,000) คน
 : เมืองนี้รับผู้ลี้ภัยชาวคริสต์หลายพันคนจากแบกแดดและโมซุลใน ค.ศ. 2014
อันกาวา (อาหรับ: عنكاوا, อักษรโรมัน: Ankāwā; เคิร์ด: عەنکاوە, อักษรโรมัน: Ankawa; ซีรีแอก: ܥܲܢܟܵܒ̣ܵܐ) เป็นย่านในอัรบีล ภูมิภาคเคอร์ดิสถาน ประเทศอิรัก ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือตอนบนของตัวเมืองอัรบีล 8 กิโลเมตร (5 ไมล์) ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวอัสซีเรียที่ส่วนใหญ่นับถือคริสต์จักรคาทอลิกแคลเดียน
แหล่งข้อมูลอื่น

www.ankawa.com
ปะโอ

| --- | --- |

ประชากรทั้งหมด
ราว 1,800,000 – 2,000,000 คน
ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ
ประเทศพม่า · ประเทศไทย
ภาษา
ปะโอ · พม่า · ไทใหญ่
ศาสนา
ศาสนาพุทธนิกายเถรวาท
กลุ่มชาติพันธุ์ที่เกี่ยวข้อง
กะเหรี่ยง · กุลา
ปะโอ (พม่า: ပအိုဝ်းလူမျိုး, ไทใหญ่: ပဢူဝ်း) บ้างเรียก ต่องสู่ หรือ ต้องสู้ (พม่า: တောင်သူ, กะเหรี่ยงโปตะวันออก: တံင်သူ, กะเหรี่ยงสะกอ: တီသူ), กะเหรี่ยงดำ หรือ กะเหรี่ยงพะโค เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศพม่าที่มีจำนวนประชากรมากเป็นอันดับเจ็ด อาศัยในรัฐฉาน รัฐกะยา รัฐกะเหรี่ยง รัฐมอญ และเขตพะโค ทั้งนี้สามารถแบ่งชาวปะโอออกเป็นสองกลุ่มใหญ่ คือ กลุ่มที่ราบ คือชาวปะโอที่อยู่เมืองสะเทิม กับกลุ่มที่สูง คือชาวปะโอในแถบรอบเมืองตองยีในรัฐฉาน และมีกลุ่มย่อยไม่น้อยกว่า 20 กลุ่ม ในประเทศไทยมีชุมชนปะโอทางภาคเหนือกระจายตัวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดเชียงราย และจังหวัดพะเยา เป็นต้น
ชาวปะโอมีวัฒนธรรมและภาษาร่วมรากกับชาวกะเหรี่ยง แต่นับถือศาสนาพุทธนิกายเถรวาทเป็นหลัก เช่นเดียวกับชาวพม่า มอญ และไทใหญ่ ชาวปะโอมีอุปนิสัยและการแต่งกายอย่างไทใหญ่ พวกเขาสามารถใช้ภาษาไทใหญ่ควบคู่กับภาษาตัวเอง และบางคนก็มีจิตสำนึกว่าเผ่าของตนเป็นชาวไทอีกกลุ่มหนึ่ง