stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รายชื่อแหล่งมรดกโลกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
แหล่งข้อมูลอื่น

(อังกฤษ) Cambodia- UNESCO World Heritage Centre
(อังกฤษ) Thailand - UNESCO World Heritage Centre
(อังกฤษ) Myanmar - UNESCO World Heritage Centre
(อังกฤษ) Philippines - UNESCO World Heritage Centre
(อังกฤษ) Malaysia - UNESCO World Heritage Centre
(อังกฤษ) Lao People's Democratic Republic - UNESCO World Heritage Centre
(อังกฤษ) Vietnam - UNESCO World Heritage Centre
(อังกฤษ) Singapore - UNESCO World Heritage Centre
(อังกฤษ) Indonesia - UNESCO World Heritage Centre
| ด ค กรายชื่อแหล่งมรดกโลก |
| --- | --- | --- |
| ที่ตั้ง |  ยุโรป ตะวันตก  ตะวันออก  ใต้  เหนือ  อเมริกา เหนือ  กลาง  แคริบเบียน  ใต้  เอเชีย ตะวันตก  ตะวันออก  ตะวันออกเฉียงใต้  ใต้  เหนือและกลาง  รัฐอาหรับ  แอฟริกา  โอเชียเนีย  |  |
| บทความที่เกี่ยวข้อง |  แหล่งมรดกโลกที่กำลังตกอยู่ในภาวะอันตราย  อดีตแหล่งมรดกโลก  คณะกรรมการมรดกโลก  |  |
 แหล่งมรดกโลก  มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม  ความทรงจำแห่งโลก  ภูมิทัศน์วัฒนธรรม 
นครวัด
วัดพระศรีสรรเพชญ์ อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา
เมืองพุกาม
เมืองบีกัน
มะละกา
ทุ่งไหหิน
ฮอยอัน
สวนพฤกษศาสตร์สิงคโปร์
โบโรบูดูร์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขของไทย

| รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงสาธารณสุข |
| --- | --- |
ตรากระทรวงสาธารณสุข
ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน สมศักดิ์ เทพสุทิน ตั้งแต่ 27 เมษายน พ.ศ. 2567
กระทรวงสาธารณสุข
สมาชิกของ: คณะรัฐมนตรีไทย
รายงานต่อ: นายกรัฐมนตรีไทย
ผู้เสนอชื่อ: นายกรัฐมนตรีไทย
ผู้แต่งตั้ง: พระมหากษัตริย์ไทย
วาระ: ตามวาระของคณะรัฐมนตรี
ผู้ประเดิมตำแหน่ง: หลวงเชวงศักดิ์สงคราม
สถาปนา: 7 มีนาคม พ.ศ. 2485
รอง: รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข
เว็บไซต์: Moph.go.th
รายนามรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ของไทย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขที่ยังมีชีวิตอยู่

ปัจจุบันมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขที่ยังมีชีวิตอยู่ 20 คน ได้แก่
| รายนาม | วาระ | วันเกิด |
| --- | --- | --- |
| บุญพันธ์ แขวัฒนะ | 2535, 2535 - 2536 | 6 มกราคม พ.ศ. 2473 (95 ปี) |
| เสนาะ เทียนทอง | 2538 - ​2539 | 1 เมษายน พ.ศ. 2477 (90 ปี) |
| ชวรัตน์ ชาญวีรกูล | 2551 | 7 มิถุนายน พ.ศ. 2479 (88 ปี) |
| อาทิตย์ อุไรรัตน์ | 2536 - ​2538 | 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2481 (86 ปี) |
| ชวน หลีกภัย | 2531 - 2532 | 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2481 (86 ปี) |
| เทอดพงษ์ ไชยนันทน์ | 2529 -​ 2531 | 25 มีนาคม พ.ศ. 2487 (80 ปี) |
| กร ทัพพะรังสี | 2541 - ​2543 | 14 กันยายน พ.ศ. 2488 (79 ปี) |
| ร้อยตำรวจเอก เฉลิม อยู่บำรุง | 2551 | 10 มิถุนายน พ.ศ. 2490 (77 ปี) |
| ศาสตราจารย์ นายแพทย์ ปิยะสกล สกลสัตยาทร | 2558 - 2562 | 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2491 (76 ปี) |
| ปิยะณัฐ วัชราภรณ์ | 2533 -​ 2534 | 13 เมษายน พ.ศ. 2492 (75 ปี) |
| ศาสตราจารย์ นายแพทย์ รัชตะ รัชตะนาวิน | 2557 -​ 2558 | 13 สิงหาคม พ.ศ. 2493 (74 ปี) |
| พินิจ จารุสมบัติ | 2548 -​ 2549 | 13 ตุลาคม พ.ศ. 2494 (73 ปี) |
| วิทยา แก้วภราดัย | 2551 -​ 2552 | 5 มกราคม พ.ศ. 2498 (70 ปี) |
| สมศักดิ์ เทพสุทิน | 2540, 2567 - ปัจจุบัน | 13 มกราคม พ.ศ. 2498 (70 ปี) |
| ศาสตราจารย์ นายแพทย์ สุชัย เจริญรัตนกุล | 2548 | 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2498 (70 ปี) |
| จุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ | 2553 -​ 2554 | 15 มีนาคม พ.ศ. 2499 (69 ปี) |
| นายแพทย์ ประดิษฐ สินธวณรงค์ | 2555 -​ 2557 | 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2502 (65 ปี) |
| คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ | 2544 -​ 2548 | 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2504 (63 ปี) |
| นายแพทย์ ชลน่าน ศรีแก้ว | 2566 - 2567 | 4 มิถุนายน พ.ศ. 2504 (63 ปี) |
| อนุทิน ชาญวีรกูล | 2562 -​ 2566 | 13 กันยายน พ.ศ. 2509 (58 ปี) |
ดูเพิ่ม

รายนามรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุขของไทย
เพชรฎี ศรีฤกษ์

| เพชรฎี ศรีฤกษ์ |
| --- | --- |
เกิด: 3 มิถุนายน พ.ศ. 2519 (48 ปี) รัฐธรรมนูญ ศรีฤกษ์ เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร
อาชีพ: นักแสดง, นักร้อง
เพชรฎี ศรีฤกษ์ ชื่อเล่น หรั่ง (เกิด 3 มิถุนายน พ.ศ. 2519) นักแสดงชายชาวไทย เข้าสู่วงการบันเทิงจากการเข้าร่วมการประกวด Domonman 1993 จากนั้นก็ได้รางวัลชนะเลิศเป็น หนุ่ม Domonmon 1993 และได้แสดงละครโทรทัศน์ เช่น 111 (ตองหนึ่ง), เบญจรงค์ห้าสี, เงิน เงิน เงิน, คนแก่ติงต๊อง, มะปรางชอบวี เป็นต้น
ประวัติ

เพชรฎี ศรีฤกษ์ เกิดเมื่อวันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2519 หลังจากชนะการประกวดหนุ่ม Domonman 1993 ก็เริ่มเข้าสู่วงการด้วยการแสดงละครกับช่อง 7 สี และผลงานที่แจ้งเกิดทำให้เขารู้จักไปทั่งประเทศนั้นก็คือบทบาทของตำรวจปราบปราบยาเสพติดในคาแร็คเตอร์เซอร์ผมยาวจากละครเรื่อง "111(ตองหนึ่ง)"
ด้านการศึกษา จบการศึกษาระดับปริญญาตรีและปริญญาโท มหาวิทยาลัยเกริก
ผลงาน > ละครจักร ๆ วงศ์ ๆ

ละครจักร ๆ วงศ์ ๆทั้งหมดด้านล่างนี้ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7
| ละครโทรทัศน์ |
| --- | --- | --- | --- | --- |

| พ.ศ. | ละคร | รับบท | คู่กับ | หมายเหตุ |
| 2555 | ไชยเชษฐ์ | ท้าวอภัยนุราช | พัชรมัย สุขประเสริฐ |  |
| 2556 | จันทร์สุริยะคาธ | ท้าวสุธรรมราช |  |  |
| 2557 | ยอพระกลิ่น | ท้าววรกรรณ | น้ำทิพย์ เสียมทอง | พ่อของเกศณี |
| 2559 | สี่ยอดกุมาร | ท้าวกกหนาด | ชุติมา เอเวอรี่ | พ่อพระธิดาทั้ง 4 และกษัตริย์แห่งเมืองกกหนาดเชิงผา |
| 2560 | อุทัยเทวี | ท้าวกัญจาราช | อรศศิพัชร์ มามีเกตุรัตน์ | กษัตริย์เมืองจุโลมนคร พ่อของพระธิดาฉันทนา |
| 2561 | สังข์ทอง | ท้าวสามนต์ | ปนัดดา โกมารทัต | พ่อตาของพระสังข์ / บิดาของรจนา และพระเจ้าแห่งเมืองสามลนคร |
| 2562 | นางสิบสอง | พระอินทร์ |  |  |
| 2563 | พระสุธน มโนราห์ | ท้าวอาทิตยวงศ์ | กุสุมา ตันสกุล | พ่อของพระสุธน และกษัตริย์แห่งนครอุดรปัญจาล |
| 2566 | โกมินทร์ผู้กล้า | ท้าวธนูวงศ์ | ปนัดดา โกมารทัต | พ่อของเจ้าชายธนูกลด (ธนูกรช),เจ้าหญิงธนูทอง และกษัตริย์แห่งเมืองคิรินเวียงชัย |
| 2568 | แม่ปลาบู่ | กษัตริย์ท้าวพิไชยทัต | น้ำทิพย์ เสียมทอง | พระเจ้ากรุงพาราณสี พ่อของเจ้าชายพรหมทัต |
ผลงาน > ละครโทรทัศน์

ละครโทรทัศน์ ทั้งหมดด้านล่างนี้ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7
| ปี พ> ศ. | เรื่อง | บทบาท | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2539 | 111 (ตองหนึ่ง) | พันตำรวจตรี ชเยนทร์ |  |
| 2539 | ดรรชนีนาง | หม่อมเจ้านิรันดร์ฤทธิ์ธำรง |  |
| 2539 | เบญจรงค์ห้าสี | กล้า |  |
| 2540 | การะเกด | เจ้ายุพราช |  |
| 2540 | เงิน เงิน เงิน | สัปเหร่อยุทธ |  |
| 2541 | มัจจุราชติงต๊อง | อรัญ / อรุณ |  |
| 2541 | ลูกสาวกำนัน | ปลัดไชยา |  |
| 2542 | แม่นาคพระโขนง |  |  |
| 2542 | แก้วกินรี | คชา |  |
| 2542 | มะปรางข้ามรั้ว |  |  |
| 2543 | แม่มดเจ้าเสน่ห์ | มหาราชาซาอีด | รับเชิญตอนจบ |
| 2544 | นายฮ้อยทมิฬ | โทน / ผู้ช่วยโทน |  |
| 2544 | เหยื่ออารมณ์ | ถวัน |  |
| 2544 | กองร้อย 501 ตอน แผ่นดินข้าใครอย่าแตะ |  |  |
| 2544 | นางแมวป่า | สารวัตรไชยา |  |
| 2550 | ปู่โสมเฝ้าทรัพย์ | โยธิน / หมื่นกล้า |  |
| 2556 | คือหัตถาครองพิภพ | พระประสาน |  |
| 2559 | คู่หู | หมอเกริกชัย |  |
| 2559 | กาลครั้งหนึ่งในหัวใจ | โอลิเวอร์ ฟาน |  |
| 2560 | นายฮ้อยทมิฬ | นายฮ้อยสิงห์ | รับเชิญ |
| 2561 | สายโลหิต | สมเด็จพระเจ้าอุทุมพร |  |
| 2562 | บ่วงสไบ | หลวงนฤเดช |  |
| 2562 | ฟ้ามีตา ตอน ฉันตายไม่ได้ | ผู้กำกับดิเรก |  |
| 2563 | สมบัติมหาเฮง | พรานทะนง |  |
| 2566 | แคนสองแผ่นดิน | เฒ่าอิน | รับเชิญ |
| 2566 | สาวใช้ดิลิเวอรี | อัครเดช |  |

ละครโทรทัศน์ทั้งหมดด้านล่างนี้ออกอากาศทางช่องจ๊ะทิงจา
| ละครโทรทัศน์ |
| --- | --- | --- | --- |

| ปี พ.ศ. | ละครเรื่อง | รับบท | หมายเหตุ |
| 2555 | เปรตวัดสุทัศน์ | หมอผีแมน |  |
| 2556 | ร่านดอกงิ้ว | พิทูร |  |
| 2557 | ที่นี่...อเวจีนิเวศน์ | ดิลก | รับเชิญในตอน คนดีขี้คุก |
| 2557 | ลูกเขยซ่า พ่อตาแสบ | เชลียง |  |
ละครโทรทัศน์ทั้งหมดด้านล่างนี้ออกอากาศทางThaiPBS
| ละครโทรทัศน์ |
| --- | --- | --- | --- |

| ปี พ.ศ. | ละครเรื่อง | รับบท | หมายเหตุ |
| 2561 | ฝันให้สุด Dream Teen | บ่าววี | รับเชิญ |
ผลงาน > เพลงประกอบละคร

เพลง "เพียงแค่เรารักกัน" ประกอบละครเรื่อง เงิน เงิน เงิน ปี 2540
เพลง "ยกใจให้น้อง" ร้องคู่ มัณฑนา หิมะทองคำ นายฮ้อยทมิฬ ปี 2544
สรรเสริญพระบารมี

บทความนี้เกี่ยวกับเพลงสรรเสริญพระมหากษัตริย์ในประเทศไทย สำหรับความหมายหลัก ดูที่ เพลงสรรเสริญพระบารมี
| --- | --- |
โปสการ์ดโน้ตเพลงสรรเสริญพระบารมี สมัยรัชกาลที่ 5
เพลงชาติและเพลงสรรเสริญพระบารมีของ  สยาม (พ.ศ. 2431–2475) (44 ปี) เพลงสรรเสริญพระบารมีของ  สยาม (พ.ศ. 2475–2482) (7 ปี)  ไทย (ตั้งแต่ พ.ศ. 2482) (85 ปี)
ชื่ออื่น: เพลงชาติสยาม
เนื้อร้อง: สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์, พ.ศ. 2456 (111 ปี)
ทำนอง: ปิออตร์ ชูรอฟสกี
รับไปใช้: พ.ศ. 2431 (126 ปี) (เนื้อร้องสำนวนแรก) พ.ศ. 2456 (111 ปี) (เนื้อร้องปัจจุบัน)
เลิกใช้: มิถุนายน พ.ศ. 2475 (91 ปี) (ในฐานะเพลงชาติ)

ตัวอย่างเสียง
สรรเสริญพระบารมี บรรเลงโดยวงดุริยางค์กองทัพเรือสหรัฐไฟล์ ช่วยเหลือ
 
"สรรเสริญพระบารมี" เป็นบทเพลงซึ่งบรรเลงเพื่อสรรเสริญพระบารมีของพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรไทย เคยใช้เป็นเพลงชาติของราชอาณาจักรไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2431–2475 นับเป็นเพลงชาติไทยฉบับที่ 3  ทำนองทางไทยโดยพระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร) เมื่อ พ.ศ. 2416 ทำนองดนตรีตะวันตกโดย ปิออตร์ ชูรอฟสกี (Pyotr Schurovsky) นักแต่งเพลงชาวรัสเซีย ประพันธ์เมื่อ พ.ศ. 2431 คำร้องเป็นพระนิพนธ์ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ซึ่งนิพนธ์ขึ้นเพื่อใช้ในพระราชพิธีลงสรงของสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร
ในตอนแรกคำร้องดังกล่าวในท่อนสุดท้าย ใช้คำว่า ฉะนี้ ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเปลี่ยนคำว่า ฉะนี้ ให้เป็น ชโย ดังที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน เนื่องจากคำว่า ฉะนี้ เมื่อร้องตามทำนองของเพลงแล้ว คนมักจะออกเสียงเพี้ยนเป็นคำว่า ชะนี ทำให้พระองค์ทรงรำคาญพระราชหฤทัย จึงทรงเปลี่ยนจากคำว่า ฉะนี้ เป็น ชโย ซึ่งแผลงมาจากคำว่า ไชโย และ ชย
ประวัติ > สรรเสริญพระนารายณ์

บทความหลัก: สายสมร
เพลงสรรเสริญพระบารมี มีเค้าโครงว่า ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ได้มีเพลงที่มีลักษณะคล้ายเพลงสรรเสริญพระบารมีอยู่ก่อนแล้ว ใช้บรรเลงในเวลาพระมหากษัตริย์เสด็จลงท้องพระโรงและเสด็จขึ้น มีชื่อเรียกว่า "สายสมร" ต่อมาพระเจนดุริยางค์ (ปิติ วาทยะกร) ใช้เพลงสายสมรมาเป็นเพลงดำเนินทำนองหลัก และเรียกชื่อเพลงนี้ใหม่ว่า "ศรีอยุธยา", "สรรเสริญพระนารายณ์" แต่ในบ้างแหล่งระบุชื่อเพลงว่า "เสด็จออกขุนนาง"
ประวัติ > จอมราชจงเจริญ

แต่เพลงสรรเสริญพระบารมีในฐานะเพลงชาตินั้น เริ่มปรากฏในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยมีการใช้เพลง ก็อดเซฟเดอะคิง ซึ่งเป็นเพลงสรรเสริญพระบารมีและเพลงชาติของสหราชอาณาจักร บรรเลงเป็นเพลงถวายความเคารพแด่องค์พระมหากษัตริย์ ตามแบบอย่างการฝึกทหารของอังกฤษ พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) โดยการประพันธ์ลักษณะนี้เป็นการประพันธ์แบบโคลงสี่สุภาพ ได้ใช้ทำนองเพลงนี้แต่งคำร้องสรรเสริญพระบารมีถวายโดยให้ชื่อว่า "จอมราชจงเจริญ"
| --- | --- |
ชื่ออื่น: เพลงสรรเสริญพระบารมี
เนื้อร้อง: พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร)
ทำนอง: ไม่ทราบผู้แต่ง
รับไปใช้: พ.ศ. 2395 (172 ปี)
เลิกใช้: พ.ศ. 2414 (153 ปี)
จนกระทั่งถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ได้เสด็จประพาสเมืองสิงคโปร์และเกาะชวาในปีพ.ศ. 2414 ขณะที่ทรงประทับอยู่ที่สิงคโปร์นั้น ทหารอังกฤษได้ใช้เพลง "ก็อดเซฟเดอะคิง" บรรเลงเป็นเพลงเกียรติยศรับเสด็จ ปัญหาจึงเกิดขึ้นว่าทั้งอังกฤษและไทยต่างใช้เพลงสรรเสริญพระบารมีเพลงเดียวกัน  ต่อมาเมื่อเสด็จพระราชดำเนินไปยังเมืองปัตตาเวีย ปรากฏมีชาวฮอลันดาซึ่งตั้งนิคมอยู่ที่นั้นถามถึงเพลงชาติของสยามเพื่อจะได้นำไปบรรเลงรับเสด็จ พระองค์จึงมีพระราชดำริแก่ครูดนตรีไทยให้แต่งเพลงแตรวงรับเสด็จเพื่อใช้แทนเพลง "ก็อดเซฟเดอะคิง"
ประวัติ > บุหลันลอยเลื่อน

ตอนนั้น คณะครูดนตรีไทยจึงได้เสนอเพลงบุหลันลอยเลื่อน (หรือเพลงทรงพระสุบิน) ซึ่งเป็นพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ใช้เป็นเพลงสรรเสริญพระบารมี จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นายเฮวุดเซน (Heutsen) ครูดนตรีในกรมทหารมหาดเล็กชาวฮอลันดา เรียบเรียงทำนองขึ้นใหม่ให้เป็นทางดนตรีตะวันตก และได้ใช้เป็นเพลงสรรเสริญพระบารมีตั้งแต่ปี พ.ศ. 2414 (ดร. สุกรี เจริญสุข ได้สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นเพลงเดียวกันกับเพลงสรรเสริญเสือป่า ซึ่งใช้เป็นเพลงเกียรติยศของกองเสือป่าในสมัยรัชกาลที่ 6
ประวัติ > บุหลันลอยเลื่อน > เนื้อร้อง

โอ้เพ็ญจันทร์พรรณกระจ่างสว่างหล้า 

ภาค นภาพร่างพราวสกาวใส

จอมราชันทรงสุบินนิมิตไป

ตื่นบรรทมท่านไท้ได้ทำนอง

สมญาตรง" เพลงทรงพระสุบิน"

ประชาชนทั่วสิ้นพลอยสนอง

เรียก "บุหลันลอยฟ้า"ว่าทำนอง

บ้างเพราะพร้องนาม "บุหลันลอยเลื่อน"มา

ดวงบุหลันนั้นภาษาชวาพากย์

คือจันทร์เพ็ญเด่นฟากส่องนิศา

เพลงพาฝัน "สรรเสริญพระจันทรา"

"บุหลันเลื่อนลอยฟ้า" อีกนามเอย...
ประวัติ > สรรเสริญพระบารมี (เนื้อร้องสำนวนแรก)

ต่อมาจึงได้มีการเปลี่ยนมาใช้เพลงสรรเสริญพระบารมีฉบับของพระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร) (หรือครูมีแขก) ครูดนตรีคนสำคัญ ที่ได้ประดิษฐ์ทำนองขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายเมื่อราว พ.ศ. 2416 ภายหลังจากพระราชพิธีบรมราชภิเษกครั้งที่ 2 ได้ไม่นาน ซึ่งได้เค้าทำนองมาจากเพลงสรรเสริญนารายณ์ของเก่า และได้เรียบเรียบเสียงประสานสำหรับดนตรีตะวันตกโดยปิออตร์ ชูรอฟสกี นักประพันธ์ชาวรัสเซีย เมื่อ พ.ศ. 2431
ชูรอฟสกีประพันธ์เป็นโน๊ตสากลซึ่งไม่มีครูดนตรีชาวสยามผู้ใดอ่านออก สันนิฐานว่าสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ทรงเชิญเฮวุดเซนมาบรรเลงเพลงนี้บนเปียโนให้ฟัง สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ได้ฟังจึงทรงทรงนิพนธ์เนื้อร้องใส่เข้าไป และออกบรรเลงครั้งแรกที่ศาลายุทธนาธิการในปีเดียวกัน ต่อมาทรงนิพนธ์เนื้อร้องของเพลงนี้อีกหลายเนื้อร้องเพื่อขับร้องในกลุ่มต่าง ๆ กัน เช่น ทหาร นักเรียนชาย นักเรียนหญิง เป็นต้น  แต่มีเนื้อร้องเพลงสรรเสริญพระบารมีอีกสำนวนหนึ่งที่เป็นพระนิพนธ์ในพลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ สำนวนนี้เป็นสำนวนสำหรับทหารเรือขับร้องโดยเฉพาะ
เนื้อร้องเพลงสรรเสริญพระบารมีฉบับปัจจุบันนั้น แต่เดิมเป็นเนื้อร้องที่พระองค์ได้นิพนธ์ขึ้นเพื่อใช้ในพระราชพิธีลงสรงของสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร ต่อมาเมื่อถึงรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงนำเพลงสรรเสริญพระบารมีมาพระราชนิพนธ์คำร้องขึ้นใหม่ โดยทรงรักษาคำร้องเดิมเอาไว้เกือบทุกอย่าง ยกเว้นแต่ทรงเปลี่ยนคำร้องในท่อนสุดท้ายว่า ฉะนี้ ให้เป็น ชโย และประกาศใช้ ในวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2456 และใช้เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน
ภายหลังการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 มีการประพันธ์เพลงชาติสยามขึ้นใหม่ (ปัจจุบันคือเพลงชาติไทย) เพลงสรรเสริญพระบารมีจึงไม่ได้ใช้ในฐานะเพลงชาติอีกต่อไป แต่ยังคงใช้ในฐานะของเพลงถวายความเคารพแด่องค์พระมหากษัตริย์  มีอยู่ช่วงหนึ่งมีการตัดทอนเพลงนี้ให้สั้นลง แต่ได้ยกเลิกการใช้แล้ว
เนื้อร้อง > เนื้อร้องสำนวนปัจจุบัน

บทร้องเพลงสรรเสริญพระบารมีที่ใช้ในปัจจุบัน เป็นบทพระนิพนธ์ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์แก้ไขเมื่อ พ.ศ. 2456
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|           ข้าวรพุทธเจ้า |  | เอามโนและศิระกราน |
| นบพระภูมิบาล |  | บุญดิเรก |
| เอกบรมจักริน |  | พระสยามินทร์ |
| พระยศยิ่งยง |  | เย็นศิระเพราะพระบริบาล |
| ผลพระคุณ ธ รักษา |  | ปวงประชาเป็นสุขศานต์ |
| ขอบันดาล |  | ธ ประสงค์ใด |
| จงสฤษดิ์ดัง |  | หวังวรหฤทัย |
| ดุจถวายชัย |  | ชโย |
เนื้อร้อง > เนื้อร้องสำนวนสังเขป

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|           ข้าวรพุทธเจ้า |  | เอามโนและศิระกราน |
| นบพระภูมิบาล |  | บรมกษัตริย์ไทย |
| ขอบรรดาล |  | ธ ประสงค์ใด |
| จงสิทธิดั่ง |  | หวังวรหฤทัย |
| ดุจถวายไชย |  | ชโย |
เนื้อร้อง > สำนวนสำหรับทหารบก

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|           ข้าวรพุทธเจ้า |  | เหล่าพิริย์พลพลา |
| สมสมัยกา– |  | ละปิติกมล |
| รวมนรจำเรียงพรรค์ |  | สรรพ์ดุริยพล สฤษดิมลฑล |
| ทำสดุดีแด่นฤบาล |  | ผลพระคุณรักษา |
| พลนิกายะสุขศานต์ |  | ขอบันดาล |
| ธ ประสงค์ใด |  | จงสิทธิ์ดัง |
| หลังวรหฤทัย |  | ดุจถวายชัย ฉะนี้ |
เนื้อร้อง > สำนวนขับร้องละครดึกดำบรรพ์

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|           อ้าพระนฤปจง |  | ทรงสิริวัฑฒนา |
| จงพระพุทธศา-สนฐีติยง |  | ราชรัฐจงจีรัง |
| ทั้งบรมวงศ์ |  | ฑีรฆดำรง |
| ทรงกรุณาประชาบาล |  | ราชธรรมรักษา |
| เป็นหิตานุหิตสาร |  | ขอบันดาล |
| ธ ประสงค์ใด |  | จงสิทธิ์ดัง |
| หลังวรหฤทัย |  | ดุจถวายไชย ฉนี้ |
เนื้อร้อง > สำนวนสำหรับนักเรียนชายหญิงขับร้องร่วมกัน

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|           ข้าวรพุทธเจ้า |  | เหล่ายุพยุพดี |
| ยอกรชุลี |  | วรบทบงสุ์ |
| ซร้องศัพท์ถวายชัย |  | ในนฤปทรง พระยศยิ่งยง |
| เย็นศิระเพราะพระบริบาล |  | ผลพระคุณะรักษา |
| ชนนิกายะศุขสานต์ |  | ขอบันดาล |
| ธ ประสงค์ใด |  | จงสิทธิ์ดัง |
| หวังวรหฤทัย |  | ดุจถวายชัย ฉะนี้ |
เนื้อร้อง > บทร้องสำนวนโรงเรียนชายล้วน

ข้าวรพุทธเจ้า เหล่าดรุณกุมารา

โอนศิรวันทา วรบทบงสุ์

ซร้องศัพท์ถวายชัย

ในนฤปทรง พระยศยิ่งยง

เย็นศิระเพราะพระบริบาล ผลพระคุณะรักษา

ชนนิกายะศุขสานต์ ขอบันดาล

ธ ประสงค์ใด จงสิทธิ์ดัง

หวังวรหฤทัย ดุจถวายชัย ฉะนี้
เนื้อร้อง > บทร้องสำนวนโรงเรียนหญิงล้วน

ข้าวรพุทธเจ้า เหล่าดรุณกุมารี

โอนศิรชุลี	วรบทบงสุ์

ซร้องศัพท์ถวายชัย	

ในนฤปทรง พระยศยิ่งยง

เย็นศิระเพราะพระบริบาล ผลพระคุณะรักษา

ชนนิกายะศุขสานต์ ขอบันดาล

ธ ประสงค์ใด จงสิทธิ์ดัง

หวังวรหฤทัย ดุจถวายชัย ฉะนี้
เนื้อร้อง > สำนวนสำหรับทหารเรือ

ข้าวรพุทธเจ้า เหล่ายุทธพลนาวา

ขอถวายวันทา วรบทบงสุ์

ยกพลถวายชัย 

ให้สยามจง อิสระยิ่งยง

เย็นศิระเพราะพระบริบาล 

ใจทหารทั้งบ่าวนาย

ยอมขอตายถวายท่าน ขอบันดาล

ธ ประสงค์ใด จงสฤษดิ์ดัง

หวังวรหฤทัย ดุจถวายชัย ฉะนี้
การบันทึกเสียง

เพลงสรรเสริญพระบารมี (บรรเลง)
บันทึกเสียงลงในกระบอกเสียงไขผึ้งของบริษัทเอดิสัน
บรรเลงโดยคณะละครนายบุศย์มหินทร์ (บุศย์ เพ็ญกุล) 
ซึ่งได้เปิดการแสดง ณ กรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี ในปี พ.ศ. 2443
เพลงสรรเสริญพระบารมี (ขับร้อง)
แผ่นเสียงแม่ไม้เพลงไทย ตรากระต่าย
เพลงสรรเสริญพระบารมี (ขับร้อง)
เพลงสรรเสริญพระบารมี เสียงร้องของแม่ปุ่นและแม่แป้น บันทึกลงในแผ่นเสียงปาเต๊ะชนิดร่องกลับทาง ส่งแตรวงกรมทหารราบที่ 3 พ.ศ. 2450
เพลงสรรเสริญพระบารมีมีการบันทึกเสียงครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2443 ซึ่งเป็นการบรรเลงโดยวงดนตรีคณะละครนายบุศมหินทร์ที่ประเทศเยอรมนี บันทึกลงบนกระบอกเสียงชนิดไขผึ้งของบริษัทเอดิสัน 
และมีการบันทึกเสียงโดยมีการขับร้องประกอบครั้งแรกโดยเป็นเสียงร้องของแม่ปุ่น (ไม่ทราบนามสกุล) และแม่แป้น (แป้น วัชโรบล)  ในแผ่นเสียงปาเต๊ะร่องกลับทางของบริษัทปาเต๊ะ ประเทศฝรั่งเศส  ส่งแตรวงกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์) เมื่อ พ.ศ. 2450
ดูเพิ่ม

เพลงชาติไทย
เพลงมหาชัย
แหล่งข้อมูลอื่น

เพลงสำคัญของแผ่นดิน เก็บถาวร 2006-11-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน จากเว็บไซต์ กรมประชาสัมพันธ์
ฟังเพลงสำคัญของแผ่นดิน บรรเลงโดยวงดนตรีต่างๆ จาก เว็บไซต์ของสำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ เก็บถาวร 2008-08-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เพลงสรรเสริญพระบารมีและเพลงชาติไทย นำเสนอโดย สมาคมนักอนุรักษ์เครื่องเล่นกระบอกเสียงและหีบเสียงไทย
กระทู้ เพลงชาติไทย เก็บถาวร 2006-04-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน จาก เว็บไซต์ วิชาการ.คอม
เพลงแห่งชาติ เก็บถาวร 2005-08-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน จาก เว็บไซต์ โรงเรียนนายเรืออากาศ
เพลงสรรเสริญพระบารมีในสมัยรัชกาลที่ ๕ (จานเสียงปาเต๊ะ พ.ศ. ๒๔๕๐) เก็บถาวร 2007-06-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน จากเว็บไซต์ พิพิธภัณฑ์เครื่องเล่นกระบอกเสียงและหีบเสียงไทย
เพลงสรรเสริญพระบารมี (ภาษามือ) เก็บถาวร 2007-09-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ประวัติเพลงสรรเสริญพระบารมี จากหนังสือ  "เกร็ดโบราณคดีประเพณีไทย " โดย ส.พลายน้อย
บทความเรื่อง เพลงชาติ โดย รศ.ดร.สุกรี เจริญสุข
ประวัติการย่อเพลงสรรเสริญพระบารมี (พ.ศ. ๒๔๗๘–๒๔๘๓) โดย กำพล จำปาพันธ์ ตีพิมพ์ใน วารสารธรรมศาสตร์ ปีที่ ๒๗ ฉบับที่ ๑ (ธันวาคม ๒๕๔๗) (ดูฉบับที่เผยแพร่ที่เว็บไซต์มหาวิทยาลัยเที่ยงคืน เก็บถาวร 2012-03-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน)
| ด ค กสัญลักษณ์ประจำชาติไทย |
| --- | --- | --- |
|  ธงไตรรงค์  เพลงชาติ  เพลงสรรเสริญพระบารมี  ตราแผ่นดินของไทย  ช้างเผือก  ราชพฤกษ์  ศาลาไทย  |  ธงไตรรงค์  เพลงชาติ  เพลงสรรเสริญพระบารมี  ตราแผ่นดินของไทย  ช้างเผือก  ราชพฤกษ์  ศาลาไทย  |  |
โน้ตเพลงสรรเสริญพระบารมี ฉบับเผยแพร่โดยคณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี ตามมติคณะรัฐมนตรี ลงวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ.  2546
เนื้อร้องเพลงสรรเสริญพระบารมี สำนวนสังเขป ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยรัฐนิยม ฉบับที่ 8 ลงในราชกิจจานุเบกษา :เล่ม 57/หน้า 78/ลงในวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2483
ชาวไทยแสดงความเคารพต่อเพลงสรรเสริญพระบารมีด้วยการหยุดนิ่งในอาการสำรวมในระหว่างการบรรเลงเพลง
พาร์เซก

| พาร์เซก |
| --- | --- |
พาร์เซก เป็นระยะทางจากดวงอาทิตย์ถึงวัตถุทางดาราศาสตร์ที่มีมุมพารัลแลกซ์อยู่ที่ 1 พิลิปดา (ไม่วัดขนาด)
ข้อมูลทั่วไป
ระบบการวัด: หน่วยดาราศาสตร์
เป็นหน่วยของ: ความยาว/ระยะทาง
สัญลักษณ์: pc 
การแปลงหน่วย      
1 pc ใน ...: ... มีค่าเท่ากับ ...
 
   ระบบเมตริก (ระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ):    3.0857×1016 m     ~31 เพตะเมตร
   หน่วยวัดแบบอังกฤษ และสหรัฐ:    1.9174×1013 ไมล์
   หน่วยดาราศาสตร์:    2.06265×105 au    3.26156 ly
พาร์เซก (อังกฤษ: parsec; มาจาก parallax of one arcsecond ตัวย่อ: pc) เป็นหน่วยวัดระยะทางทางดาราศาสตร์ มีค่าเท่ากับความสูงของสามเหลี่ยมมุมฉากที่มีเส้นฐานยาว 1 หน่วยดาราศาสตร์และมีมุมยอด 1 พิลิปดา หรือเท่ากับ 648000/π หรือ 206,265 หน่วยดาราศาสตร์ เทียบเป็นระยะทางได้ 3.2616 ปีแสง (3.26 ปีแสง) เท่ากับระยะทาง 31 ล้านล้านกิโลเมตร ค่าพาร์เซกเป็นค่าที่นักดาราศาสตร์ใช้วัดระยะทางภายในดาราจักร การวัดระยะจากโลกถึงดาวฤกษ์ เรียกว่าการวัดพารัลแลกซ์ดาวฤกษ์ ดาวพร็อกซิมาคนครึ่งม้าเป็นดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้กับระบบสุริยะของเรามากที่สุด โดยอยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ไปประมาณ 1.3 พาร์เซก หรือราว 4.2 ปีแสง ดวงดาวส่วนใหญ่ที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ล้วนอยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ไม่เกิน 500 พาร์เซก[ต้องการอ้างอิง]
พารัลแลกซ์ คือ ปรากฏการณ์ที่ผู้สังเกตมองจาก 2 จุด แล้วเห็นตำแหน่งของวัตถุเปลี่ยนไปเมื่อเทียบกับวัตถุอ้างอิง ทดลองได้โดยใช้มือถือวัตถุยื่นไปข้างหน้า แล้วสังเกตวัตถุดังกล่าวด้วยตาซ้าย และขวาจะสังเกตเห็นตำแหน่งของวัตถุเปลี่ยนไปหรือไม่
การคำนวณค่าพาร์เซก

ตามคำนิยามในปี ค.ศ. 2015 1 หน่วยดาราศาสตร์ของความยาวเส้นรองรับมุม 1 พิลิปดา (หรือ 1 อาร์กวินาที) ณ ใจกลางวงกลมที่มีรัศมี 1 พาร์เซก โดยการแปลงหน่วยองศาหน่วยนาทีหน่วยวินาทีไปเป็นเรเดียน
ดังนั้น
ดังนั้น
ประมาณว่า
ในภาพข้างบน (ไม่ตามสเกล) S คือดวงอาทิตย์ และ E คือโลก ณ จุดหนึ่งของวงโคจร ทำให้ระยะทาง ES เท่ากับ 1 หน่วยดาราศาสตร์ (au) มุม SDE คือ 1 พิลิปดา (1/3600 ขององศา) ดังนั้น ตามคำอธิบาย D คือจุดในอวกาศที่มีระยะทาง 1 พาร์เซกจากดวงอาทิตย์ ถ้าคำนวณผ่านตรีโกณมิติ ระยะทาง SD จะคำนวณแบบนี้:
เพราะหน่วยดาราศาสตร์มีความยาว 149597870700 เมตร จึงคำนวณเป็นแบบนี้:
ดังนั้น ถ้า 1 ly ≈ 9.46×1015 เมตร แล้ว 1 pc ≈ 3.261563777 ly
ตามวิธีทางคณิตศาสตร์ เพื่อคำนวณระยะทางที่มีหน่วยเชิงมุมจากเครื่องมีอในหน่วยพิลิปดา สูตรจะเป็นไปตามนี้:
{\text{distance}}_{\text{star}}={\frac {{\text{distance}}_{\text{earth-sun}}}{\tan {\frac {\theta }{3600}}}}
โดย θ เป็นค่ามุมในหน่วยพิลิปดา ระยะทางระหว่างโลก-ดวงอาทิตย์ มีค่าคงที่ (1 au หรือ 1.5813×10−5 ly) การคำนวณระยะทางดาว จะใช้หน่ายเดียวกันกับระยะทางโลก-ดวงอาทิตย์ (ป.ล. ถ้าระยะทางโลก-ดวงอาทิตย์ = 1 au หน่วยของระยะทางดาว คือ หน่วยดาราศาสตร์; ถ้าระยะทางโลก-ดวงอาทิตย์ =  1.5813×10−5 ly หน่วยของระยะทางดาว คือ ปีแสง)
Diagram of parsec
ปลาบู่ทอง

บทความนี้เกี่ยวกับนิทานพื้นบ้าน สำหรับปลาชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Oxyeleotris marmorata ดูที่ ปลาบู่ทอง (สัตว์)
ปลาบู่ทอง เป็นนิทานพื้นบ้านทางภาคกลางของไทย ที่เล่าโดยผ่านวิธีมุขปาฐะ, ล้านแก้ว, พันกรอง มีเนื้อหาเกี่ยวกับเด็กสาวชาวบ้านผู้มีใจเมตตาที่ได้แต่งงานกับกษัตริย์ สร้างเป็นภาพยนตร์และละครโทรทัศน์มาแล้วหลายครั้ง เชื่อว่ามีที่มาจากชนชาติจ้วง-ลาว-ไทในภาคใต้ของจีน เล่าถ่ายทอดกันมาแต่ดึกดำบรรพ์ และในหลายชาติของภูมิภาคเอเชียอาคเนย์  เช่น ลาว, เขมร, พม่า ก็มีเรื่องราวทำนองคล้ายกันนี้ แต่เรียกชื่อต่างออกไป และคล้ายคลึงกับนิทานพื้นบ้านของยุโรป คือ ซินเดอเรลลา
ใน พ.ศ. 2554 กระทรวงวัฒนธรรมขึ้นทะเบียนปลาบู่ทองเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทย
การดัดแปลงเป็นสื่อ > ภาพยนตร์

ปลาบู่ทองได้รับการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์หลายครั้ง ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2508 เป็นภาพยนตร์ 16 มม. สร้างโดย เทพกรภาพยนตร์ อำนวยการสร้างโดย กิติมา เศรษฐภักดี กำกับโดย อำนวย กลัสนิมิ (ครูเนรมิต) นำแสดงโดย ไชยา สุริยัน, ภาวนา ชนะจิต ออกฉายวันที่ 20 สิงหาคม 2508 ที่โรงหนังเฉลิมบุรี
ในปี พ.ศ. 2522 เป็นภาพยนตร์ 35 มม. สร้างโดย ศิริมงคลโปรดัคชั่น อำนวยการสร้างโดย ชาญชัย เนตรขำคม กำกับโดย ชิต ไทรทอง นำแสดงโดย ลลนา สุลาวัลย์, ปฐมพงษ์ สิงหะ ออกฉายเมื่อ 7 กรกฎาคม 2522
ในปี พ.ศ. 2527 เป็นภาพยนตร์ 35 มม. สร้างโดย วิษณุภาพยนตร์ อำนวยการสร้างโดย วิษณุ นาคสู่สุข กำกับโดย วิเชียร วีระโชติ นำแสดงโดย สุริยา ชินพันธุ์, เพ็ญยุพา มณีเนตร
ในปี พ.ศ. 2537 เป็นภาพยนตร์ 35 มม. สร้างโดย กรุ๊ฟโฟร์ โปรดักชั่น กำกับโดย สิทธิชัย พัฒนดำเกิง บทภาพยนตร์โดย อาทิตย์ นำแสดงโดย สรพงษ์ ชาตรี, ขวัญภิรมย์ หลิน, เกรียง ไกรมาก, นวพร อินทรวิมล, ปาลีรัฐ ศศิธร, ทักษิณา สิงห์วิบูลย์ เข้าฉาย 8 พฤศจิกายน 2537