stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
วงศ์ย่อยหนู

| วงศ์ย่อยหนู ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ยุคกลางไมโอซีน - ปัจจุบัน |
| --- | --- |

หนูบ้าน หรือ หนูสีน้ำตาล (Rattus norvegicus) เป็นสมาชิกในวงศ์ย่อยนี้ที่เป็นที่รู้จักกันดี

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Mammalia
อันดับ:: Rodentia
วงศ์ใหญ่:: Muroidea
วงศ์:: Muridae
วงศ์ย่อย:: Murinae Illiger, 1811

สกุล
  Abditomys  Abeomelomys  Aethomys  Anisomys  Anonymomys  †Antemus  †Anthracomys  Apodemus  Apomys  Archboldomys  Arvicanthis  Baiyankamys  Bandicota  Batomys  †Beremendimys  Berylmys  Bullimus  Bunomys  †Canariomys  Carpomys  †Castillomys  †Castromys  †Chardinomys  Chiromyscus  Chiropodomys  Chiruromys  Chrotomys  Coccymys  Colomys  Conilurus  †Coryphomys  Crateromys  Crossomys  Cremnomys  Crunomys  Dacnomys  Dasymys  Dephomys  Desmomys  †Dilatomys  Diomys  Diplothrix  Echiothrix  Eropeplus  †Euryotomys  Golunda  Grammomys  Hadromys  Haeromys  Hapalomys  Heimyscus  †Hooijeromys  †Huaxiamys  †Huerzelerimys  Hybomys  Hydromys  Hylomyscus  Hyomys  Kadarsanomys  †Karnimata  Komodomys  †Kritimys  Lamottemys  Leggadina  Lemniscomys  Lenomys  Lenothrix  Leopoldamys  Leporillus  Leptomys  Limnomys  Lorentzimys  Macruromys  Madromys  Malacomys  Mallomys  †Malpaisomys  Mammelomys  Margaretamys  Mastacomys  Mastomys  Maxomys  Melasmothrix  Melomys  Mesembriomys  Micalaemys  Microhydromys  Micromys  †Mikrotia  Millardia  Mirzamys  Muriculus  Musseromys  Mus  Mylomys  Myomyscus  Myotomys  Nesokia  Nesoromys  Nilopegamys  Niviventer  Notomys  Oenomys  †Orientalomys  Otomys  Palawanomys  †Paraethomys  †Parapodemus  Papagomys  Parahydromys  Paraleptomys  Paramelomys  Parotomys  †Parapelomys  Paruromys  Paulamys  Pelomys  Phloeomys  Pithecheir  Pithecheirops  Pogonomelomys  Pogonomys  Praomys  †Progonomys  Protochromys  †Qianomys  Pseudohydromys  Pseudomys  †Ratchaburimys  Rattus  Rhabdomys  †Rhagamys  †Rhagapodemus  Rhynchomys  †Saidomys  Saxatilomys  Solomys  Sommeromys  †Spelaeomys  Srilankamys  Stenocephalemys  †Stephanomys  Stochomys  Sundamys  Taeromys  Tarsomys  Tateomys  Thallomys  Thamnomys  Tokudaia  Tonkinomys  Tryphomys  Uromys  Vandeleuria  Vernaya  †Wushanomys  Xenuromys  Xeromys  †Yunomys  Zelotomys  Zyzomys 
วงศ์ย่อยหนู (อังกฤษ: Old World rats and mice, วงศ์ย่อย: Murinae) เป็นวงศ์ย่อยของสัตว์ฟันแทะในวงศ์หนู (Muridae) ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Murinae
มีจำนวนสมาชิกในวงศ์นี้กว่า 519 ชนิด ถือว่าเป็นวงศ์ของสัตวฟันแทะที่มีความหลากหลายมากที่สุดวงศ์หนึ่ง และถือได้ว่ามีจำนวนสมาชิกพอ ๆ กับค้างคาวซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมด้วยกัน หากแต่ค้างคาวมิใช่สัตว์ในอันดับสัตว์ฟันแทะ
พบกระจายพันธุ์ในซีกโลกที่ได้ชื่อว่าเป็นโลกเก่า คือ แอฟริกา, เอเชีย, ยุโรป ตลอดจนโอเชียเนียด้วย  โดยมีสกุลกว่า 129 สกุล โดยที่บางสกุลก็ได้สูญพันธุ์ไปแล้ว โดยที่สกุลที่เป็นที่รู้จักกันคือ Rattus ซึ่งเป็นสกุลที่มีขนาดใหญ่ และพบได้ทั่วไปตามบ้านเรือนของมนุษย์ ได้แก่ หนูบ้าน (R. norvegicus) และหนูท้องขาว (R. rattus) เป็นต้น
ส่วนที่พบได้ในประเทศไทย พบทั้งสิ้น 34 ชนิด นอกจาก 2 ชนิดดังกล่าวข้างต้นแล้ว ยังมี หนูหริ่งบ้าน (Mus musculus), หนูหริ่งใหญ่ (M. cookii), หนูขนเสี้ยนเขาหินปูน (Niviventer hinpoon), หนูพุกใหญ่ (Bandicota indica), หนูหวาย (Leopoldamys sabanus) ซึ่งล้วนแต่อยู่ในวงศ์ย่อยนี้ทั้งสิ้น
วงศ์ย่อยปลาหมอเอิร์ธอีเตอร์

| วงศ์ย่อยปลาหมอเอิร์ธอีเตอร์ |
| --- | --- |

ปลาหมอแคระคาเคทอยเดส (Apistogramma cacatuoides)

ปลาหมอแคระแรมเจ็ดสี (Mikrogeophagus ramirezi)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Perciformes
วงศ์:: Cichlidae
วงศ์ย่อย:: Geophaginae Haseman, 1911

สกุล
 ดูในเนื้อหา
วงศ์ย่อยปลาหมอเอิร์ธอีเตอร์ (อังกฤษ: Eath-eater) เป็นวงศ์ย่อยของวงศ์ปลาหมอสี (Cichilidae) ในอันดับปลากะพง (Perciformes) ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Geophaginae
ปลาที่อยู่ในวงศ์ย่อยนี้ มีลักษณะโดยรวม คือ เป็นปลาที่กระจายพันธุ์ในทวีปอเมริกาใต้ มีส่วนหัวและปากที่โค้งงอลงด้านล่าง เพื่อใช้ปากสำหรับคุ้ยเขี่ยหาอาหารตามพื้นท้องน้ำ และรวมถึงปลาหมอแคระในหลายสกุลด้วย
การจำแนก

สกุล
Acarichthys
Apistogramma
Apistogrammoides
Biotodoma
Biotoecus
Crenicara
Dicrossus
Geophagus
Gymnogeophagus
Mazarunia
Microgeophagus
Satanoperca
Taeniacara
วงศ์ปลาแค้

| วงศ์ปลาแค้ |
| --- | --- |

ปลาแค้ยักษ์ (Bagarius yarrelli)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Siluriformes
วงศ์:: Sisoridae Bleeker, 1858

วงศ์ย่อยและเผ่า
 วงศ์ย่อย Sisorinae Bagarius  Gagata  Gogangra  Nangra  Sisor วงศ์ย่อย Glyptosterninae เผ่า Glyptothoracini Glyptothorax เผ่า Glyptosternina Euchiloglanis  Exostoma  Glaridoglanis  Glyptosternon  Myersglanis  Oreoglanis  Parachiloglanis  Pareuchiloglanis  Pseudexostoma เผ่า Pseudecheneidina Pseudecheneis
วงศ์ปลาแค้ (อังกฤษ: Goonch) เป็นปลาหนังหรือปลาไม่มีเกล็ดวงศ์หนึ่ง  ในอันดับปลาหนัง ที่แตกต่างจากวงศ์อื่นคือ ส่วนหัวโต ปากกว้างมากและอยู่ด้านล่าง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Sisoridae (/ไซ-ซอ-ริ-ดี/)
ลักษณะ

ผิวหนังบนหัวและตัวไม่เรียบ อาจสากหรือเป็นตุ่มนิ่มเล็ก ๆ บนหัวมีสันตื้น ๆ ไปถึงด้านหลัง 
ครีบไขมันมีขนาดเล็ก มีหนวด 4 คู่ หนวดที่ริมฝีปากเป็นเส้นแบนและแข็ง หนวดที่จมูกสั้น หนวดใต้คางยาว ส่วนมากที่ครีบหลังและครีบอกมีก้านแข็งแหลมคม ครีบท้องใหญ่ ครีบก้นเล็ก ครีบหางเว้าลึก
ในบางสกุล  เช่น  Glyptothorax มีแผ่นหนังย่นใต้อกซึ่งใช้เกาะพื้นหินได้
เป็นปลากินเนื้อ ตั้งแต่สัตว์หน้าดินจนถึงปลาขนาดเล็กกว่า รวมถึงเศษซากสัตว์หรือปลาที่ตายแล้ว
การกระจายพันธุ์

เป็นปลาที่อาศัยบริเวณพื้นน้ำ โดยหันหน้าทวนกระแสน้ำ  ชอบสภาพแวดล้อมพื้นทราย น้ำสะอาดใส มีออกซิเจนสูง มีการกระจายพันธุ์เฉพาะเขตร้อนของทวีปเอเชีย พบมากกว่า 50 ชนิด ใน 16 สกุล โดยแบ่งออกเป็นวงศ์ย่อย ๆ ได้อีก 3 วงศ์
สำหรับในประเทศไทยพบประมาณ 17 ชนิด มีขนาดแตกต่างออกไปตั้งแต่เพียงไม่กี่เซนติเมตรในลำธารน้ำไหลเชี่ยวบนภูเขาสูง ไปจนถึง ปลาแค้ยักษ์ (Bagarius yarrelli) ที่อาศัยและหากินใต้ท้องน้ำ ที่มีขนาดถึง 2 เมตร
โดยชนิดที่พบบ่อยคือ ปลาแค้วัว (B. bagarius) หรือปลาแค้ธรรมดา กับ ปลาแค้ยักษ์
อนึ่ง ในปัจจุบัน วงศ์ปลาแค้ขี้หมู (Erethistidae) ที่เคยมีปลาแค้ขี้หมู (Erethistes maesotensis) เป็นสมาชิกในวงศ์ เดิมเคยถูกจัดให้อยู่ในวงศ์นี้ด้วย แต่ปัจจุบันได้ถูกแยกออกไปต่างหาก
แหล่งข้อมูลอื่น

รายละเอียดจาก Fishbase.com
คาริโอไทป์ของปลาในวงศ์ปลาแค้ (ไทย)[ลิงก์เสีย]
วงศ์ย่อยปลาเขือ

| วงศ์ย่อยปลาเขือ |
| --- | --- |

ชนิด Taenioides gracilis ในสกุล Taenioides

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Perciformes
วงศ์:: Gobiidae
วงศ์ย่อย:: Amblyopinae

สกุลและชนิด
  12 สกุล 23 ชนิด (ดูในเนื้อหา)
วงศ์ย่อยปลาเขือ หรือ วงศ์ย่อยปลาบู่เขือ (อังกฤษ: Worm goby, Eel goby) เป็นวงศ์ย่อยของวงศ์ปลาบู่ (Gobiidae) ใช้ชื่อวงศ์ว่า Amblyopinae
ปลาในวงศ์ย่อยนี้ มีรูปร่างโดยรวมคือ มีลำตัวเรียวยาวคล้ายงูหรือปลาไหลมากกว่าปลาบู่ อาศัยอยู่ในโคลน ครีบหลังสองตอนเชื่อมต่อกันโดยโครสร้างเนื้อเยื่อ ตาลดรูปลงจนมีขนาดเล็ก เนื่องจากไม่ได้ใช้ประโยชน์ มีลำตัวสีชมพู, สีแดง หรือสีม่วง แบ่งออกได้เป็น 23 ชนิด ใน 12 สกุล
การจำแนก

12 สกุล
Amblyotrypauchen Hora, 1924
Brachyamblyopus Bleeker, 1874
Caragobius Smith & Seale 1906
Gymnoamblyopus Murdy & Ferraris, 2003
Karsten Murdy, 2002
Nudagobioides Shaw, 1929
Odontamblyopus Murdy & Shibukawa, 2003
Paratrypauchen Murdy, 2008
Pseudotrypauchen Hardenberg, 1931
Taeniodes Lacepède, 1800
Trypauchen Valenciennes, 1837
Trypauchenichthys Bleeker, 1860
Trypauchenopsis Volz 1903
อนึ่งในสกุล Gobioides โดยมากจะจัดให้อยู่ในวงศ์ย่อย Gobionellinae
วงศ์อ้น

| วงศ์อ้น ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ไมโอซีนยุคต้น-ปัจจุบัน |
| --- | --- |

อ้นใหญ่ (Rhizomys sumatrensis)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Mammalia
อันดับ:: Rodentia
วงศ์ใหญ่:: Muroidea
วงศ์:: Spalacidae Gray, 1821

วงศ์ย่อยและสกุล
 Myospalacinae Myospalax  Eospalax   Rhizomyinae Rhizomys  Cannomys   Tachyoryctes  Spalacinae Spalax
วงศ์อ้น (อังกฤษ: Bamboo rat) เป็นวงศ์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับสัตว์ฟันแทะวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Spalacidae (/สปา-ลา-ซิ-ดี/)
จัดเป็นสัตว์ฟันแทะขนาดกลาง มีรูปร่างทั่วไปคล้ายกับหนูตะเภาหรือตุ่น ซึ่งเป็นสัตว์ที่อยู่ต่างอันดับกัน มีการดำรงชีวิตคล้ายกับตุ่น คือ ขุดโพรงอยู่ใต้ดิน ในโพรงมีทางเข้าออกหลายทาง ซึ่งในโพรงนั้นเป็นแบ่งเป็นห้อง ๆ ทั้งที่อยู่อาศัย, เลี้ยงดูลูกอ่อน และเก็บสะสมอาหาร และไม่รวมฝูงกับสัตว์ฟันแทะในวงศ์อื่น กินอาหารจำพวกรากพืชชนิดต่าง ๆ และพืชบางประเภท เช่น ไผ่ ในเวลากลางคืน
มีลักษณะโดยรวม คือ มีขาสั้น มีหัวกะโหลกที่กลมสั้น มีกล้ามเนื้อคอที่แข็งแรง ฟันหน้าใหญ่ และดวงตาเรียวเล็ก กรงเล็บหน้าขยายใหญ่โตมากใช้สำหรับขุดดิน หูและหางมีขนาดเล็กมาก หรือบางชนิดไม่มีเลย
สัตว์ในวงศ์นี้ มีอายุการตั้งท้องแตกต่างออกไปตามแต่ละชนิด แต่ลูกอ่อนเมื่อเกิดออกมาตาจะยังไม่ลืม และขนจะยังไม่ปกคลุมลำตัว จะยังดูดนมแม่เป็นเวลาหลายเดือน ก่อนจะแยกออกไป แต่ในบางชนิด ก็จะแยกตัวออกไปทันที
พบกระจายพันธุ์ในทวีปเอเชีย ตั้งแต่ไซบีเรีย, เอเชียกลาง, เอเชียตะวันออก, เอเชียใต้ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และในทวีปแอฟริกา
แบ่งออกได้เป็นวงศ์ย่อย ๆ ได้ 3 วงศ์ 6 สกุล (ดูในตาราง) พบประมาณ 37 ชนิด ในประเทศไทย พบทั้งหมด 3 ชนิด คือ อ้นใหญ่ (Rhizomys sumatrensis), อ้นกลาง  (R. pruinosus) และอ้นเล็ก (Cannomys badius)  ซึ่งทั้งหมดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง และอยู่ในวงศ์ย่อย Rhizomyinae
วงศ์ปลาใบไม้อเมริกาใต้

| วงศ์ปลาใบไม้อเมริกาใต้ |
| --- | --- |

ปลาใบไม้อเมซอน (Monocirrhus polyacanthus)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Perciformes
วงศ์:: Polycentridae

สกุล
 2 สกุล (ดูในรายละเอียด)
วงศ์ปลาใบไม้อเมริกาใต้ (อังกฤษ: Leaffish) เป็นวงศ์ปลากระดูกแข็งในอันดับปลากะพง (Perciformes) ใช้ชื่อวงศ์ว่า Polycentridae
ลักษณะ

เป็นปลาขนาดเล็กที่อาศัยอยู่ในน้ำจืดในทวีปอเมริกาใต้ มีรูปร่างโดยรวมคือ มีส่วนหัวใหญ่ มีขนาดโดยเฉลี่ยประมาณ 6-8 เซนติเมตร มีเพียงแค่ 2 สกุล คือ Monocirrhus และ Polycentrus และ 3 ชนิดเท่านั้น
มีครีบหลังที่แบ่งออกเป็น 2 ตอน ตอนแรกแข็งและตอนหลังอ่อนนุ่ม มีทั้งหมด 16-18 ก้าน, ครีบอก 7-13 ก้าน, ครีบก้น 12-13 ก้าน มีสีสันที่ปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมได้เป็นอย่างดี เป็นปลาที่ชอบอยู่นิ่ง ๆ เพื่อรอจับเหยื่อ ซึ่งได้แก่ ปลาขนาดเล็กและกุ้งขนาดเล็ก  มักอาศัยอยู่ในน้ำที่มีความเป็นกรดเล็กน้อย (5-6 pH) เช่น น้ำป่าพรุ
การจำแนก

Monocirrhus
Monocirrhus polyacanthus Heckel, 1840
Polycentrus
Polycentrus jundia Coutinho & Wosiacki, 2014
Polycentrus schomburgkii Müller & Troschel, 1849
หมายเหตุ ในสกุล Polycentrus นั้นเดิมเคยถูกจัดอยู่ในวงศ์ปลาหมอช้างเหยียบ (Nandidae) ที่พบในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และมีจำนวนสมาชิกในวงศ์มากกว่า
ดูเพิ่ม

วงศ์ปลาหมอช้างเหยียบ
วงศ์ย่อยเป็ดแดง

| วงศ์ย่อยเป็ดแดง |
| --- | --- |

เป็ดแดง (D. javanica) คู่

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Anseriformes
วงศ์:: Anatidae
วงศ์ย่อย:: Dendrocygninae Reichenbach, 1853
เผ่า:: Dendrocygnini
สกุล:: Dendrocygna Swainson, 1837

ชนิดต้นแบบ
Anas arcuata Horsfield, 1824
ชนิด
 ดูในเนื้อหา
ชื่อพ้อง
 Dendrocygnidae
วงศ์ย่อยเป็ดแดง (อังกฤษ: Whistling duck, Tree duck) เป็นวงศ์ย่อยของนกจำพวกนกเป็ดน้ำวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Dendrocygninae (หรือ Dendrocygnidae) จัดอยู่ในวงศ์ใหญ่ Anatidae
ลักษณะของเป็ดในวงศนี้คือ ปากยาวกวาหัว ไมมีรอยขีดดานบนของปาก รูจมูกอยูเกือบโคนปาก ปลายปกมน ขนปลายปกเสนนอกสุดสั้นกวาเสนที่ 4 เมื่อนับจากดานนอก หางมน ขายาว เวลาบินขา เหยียดพนปลายหาง แขงเปนเกล็ดแบบเกล็ดรางแห นิ้วหลังไมมีพังผืดและมักยาวประมาณ 1 ใน 3 ของแขง 
 มีลำคอยาวกว่าเป็ดในวงศ์อื่น ๆ และมักยืดคออยู่เสมอ  ๆ จึงมีลักษณะโดยรวมเหมือนหงส์ แต่ย่อขนาดลงมา และเป็นเป็ดเพียงไม่กี่จำพวกที่ทำรังบนต้นไม้ โดยที่คำว่า Dendro หมายถึง "ต้นไม้" และ cygnus หมายถึง "หงส์"
การจำแนก

แบ่งออกได้เป็นเพียงสกุลเดียว 8 ชนิด ในประเทศไทยพบเพียงชนิดเดียว
Dendrocygna
Dendrocygna arborea (Linnaeus, 1758)
Dendrocygna arcuata (Horsfield, 1824)
Dendrocygna autumnalis (Linnaeus, 1758)
Dendrocygna bicolor  (Vieillot, 1816)
Dendrocygna eytoni (Eyton, 1838)
Dendrocygna guttata Schlegel, 1866
Dendrocygna javanica (Horsfield, 1821) – เป็ดแดง (เป็นชนิดที่พบได้ในประเทศไทยเพียงชนิดเดียว)
Dendrocygna viduata (Linnaeus, 1766)
อนึ่ง วงศ์ย่อยนี้บางข้อมูลจะจัดให้มีสกุล Thalassornis หรือเป็ดหลังขาวรวมอยู่ด้วย แต่ปัจจุบันได้ถูกจำแนกแยกออกต่างหาก
วงศ์ย่อยอ้น

| วงศ์ย่อยอ้น ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ไมโอซีนตอนต้น - ปัจจุบัน |
| --- | --- |

อ้นเล็ก (Cannomys badius) 

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Mammalia
อันดับ:: Rodentia
วงศ์:: Spalacidae
วงศ์ย่อย:: Rhizomyinae Winge, 1887

สกุล
 Rhizomys    Cannomys    Tachyoryctes
วงศ์ย่อยอ้น (อังกฤษ: Bamboo rat, Root rat, Mole-rat) เป็นวงศ์ย่อยของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำพวกฟันแทะวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Rhizomyinae (เดิมใช้ชื่อว่า Rhizomyidae) เป็นวงศ์ย่อยอยู่ในวงศ์ใหญ่ Spalacidae
เป็นวงศ์ที่มีความใกล้ชิดกับวงศ์ย่อย Spalacinae ซึ่งเป็นสัตว์ฟันแทะที่พบในทวีปแอฟริกาและภูมิภาคตะวันออกกลาง
โดยรวมสมาชิกทั้งหมดในวงศ์นี้ เป็นสัตว์ที่มีลำตัวอ้วนป้อม เคลื่อนที่ได้ช้า มีใบหูและดวงตาขนาดเล็ก ในสกุล Rhizomys จัดเป็นสกุลที่มีขนาดใหญ่ที่สุด มีความยาวตั้งแต่ 150-480 มิลลิเมตร (เฉพาะส่วนหัวและลำตัว) กับความยาวหางตั้งแต่ 50-200 มิลลิเมตร และน้ำหนักตั้งแต่ 150 กรัมถึง 4 กิโลกรัม ขึ้นอยู่กับชนิด ส่วนใหญ่กินลำต้นหรือส่วนหัวของพืชที่อยู่ใต้ดินเป็นอาหาร โดยขึ้นจากโพรงมาหาอาหาร มักไม่ค่อยออกจากโพรงหากไม่ใช่เป็นการหาอาหาร ระยะเวลาในการออกหากินในช่วงโพล้เพล้หรือกลางคืน ขนาดของโพรงกว้างขวางและแบ่งออกเป็นห้องต่าง ๆ ได้หลายห้อง มีความคล้ายคลึงกับโกเฟอร์กระเป๋า แต่ไม่มีกระพุ้งแก้มใช้สำหรับเก็บอาหาร ทั้งหมดถือเป็นศัตรูพืชทางการเกษตร โดยจะกัดกินทำลายพืชผลทางการเกษตรจึงถูกตามล่าและถูกจับเพื่อรับประทานเป็นอาหาร โดยมีความเชื่อว่าช่วยในการบำรุงกำลัง ในขณะที่หนังของชนิดที่พบในทวีปแอฟริกันจะถูกใช้เป็นเครื่องราง
การจำแนก

แบ่งออกได้เป็น 3 สกุล  2 เผ่า 17 ชนิด
โดย 2 สกุลแรกพบในทวีปเอเชีย ตั้งแต่อินเดียเรื่อยไปจนถึงตอนใต้ของจีนและภูมิภาคเอเชียอาคเนย์
วงศ์ย่อย Rhizomyinae
เผ่า Rhizomyini - อ้น, ตัวอ้น
สกุล Rhizomys
อ้นกลาง, Rhizomys pruinosus
อ้นเมืองจีน, Rhizomys sinensis
อ้นใหญ่, Rhizomys sumatrensis
สกุล Cannomys
อ้นเล็ก, Cannomys badius
หมายเหตุ: อ้นใหญ่, อ้นกลาง และอ้นเล็ก จัดเป็น 3 ชนิดที่พบได้ในประเทศไทย มีสถานะเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ 1
สกุลนี้พบในทวีปแอฟริกา
เผ่า Tachyoryctini
สกุล Tachyoryctes - หนูตุ่น
Tachyoryctes ankoliae
Tachyoryctes annectens
Tachyoryctes audax
Tachyoryctes daemon
Tachyoryctes ibeanus
Tachyoryctes macrocephalus
Tachyoryctes naivashae
Tachyoryctes rex
Tachyoryctes ruandae
Tachyoryctes ruddi
Tachyoryctes spalacinus
Tachyoryctes splendens
Tachyoryctes storeyi
วงศ์ปลาไหลมอเรย์

| วงศ์ปลาไหลมอเรย์ ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ไมโอซีน-ปัจจุบัน |
| --- | --- |

ปลาไหลมอเรย์ยักษ์ (Gymnothorax javanicus)

ภาพแสดงให้เห็นถึงกรามของปลาไหลมอเรย์

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Anguilliformes
วงศ์:: Muraenidae

สกุล
 ดูในเนื้อหา
ชื่อพ้อง
 Heteromyridae
ปลาไหลมอเรย์ หรือ ปลาหลดหิน (อังกฤษ: Moray eel, Moray) เป็นวงศ์ของปลากระดูกแข็งวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Muraenidae อยู่ในอันดับปลาไหล (Anguilliformes)
มีรูปร่างเรียวยาวเหมือนปลาไหลทั่วไป ไม่มีครีบอก ครีบหลังเชื่อมต่อกับครีบก้นและครีบหาง โดยมีจุดเด่นร่วมกันคือ มีส่วนปากที่แหลม ไม่มีเกล็ดแต่มีหนังขนาดหนาและเมือกลื่นแทน เหงือกของปลาไหลมอเรย์ยังลดรูป เป็นเพียงรูเล็ก ๆ อยู่ข้างครีบอกที่ลดรูปเหมือนกัน เลยต้องอ้าปากช่วยหายใจเกือบตลอดเวลา คล้ายกับการที่อ้าปากขู่ นอกจากนี้แล้วภายในกรามยังมีกรามขนาดเล็กซ้อนกันอยู่ข้างใน ซึ่งปกติจะอยู่ในช่วงคอหอย แต่จะออกมาซ้อนกับกรามใหญ่เมื่อเวลาอ้าปาก ใช้สำหรับจับและขบกัดกินอาหารไม่ให้หลุด
ปลาไหลมอเรย์เป็นปลาที่กินเนื้อเป็นอาหาร ออกหากินในเวลากลางคืน โดยการล่าเหยื่อด้วยการใช้ประสาทสัมผัสทางกลิ่น ที่เป็นแท่งเล็ก ๆ ยื่นอยู่ตรงปลายปาก 2 แท่ง คล้ายจมูก ซึ่งอวัยวะส่วนนี้มีความไวต่อกลิ่นมาก โดยเฉพาะกลิ่นคาวแบบต่าง ๆ เช่น กลิ่นเลือดหรือกลิ่นของสัตว์ที่บาดเจ็บมีบาดแผล อาหารได้แก่ ปลาทั่วไป รวมถึงสัตว์ที่มีกระดองแข็งเช่น กุ้ง, กั้ง, ปู รวมถึงหมึกด้วย
โดยปกติแล้วปลาไหลมอเรย์จะอาศัยอยู่ตามโพรงหินหรือซอกปะการังในแนวปะการัง โดยยื่นแต่เฉพาะส่วนหัวโผล่ออกมาราว 1/4 ของความยาวลำตัว พร้อมกับอ้าปากส่ายหัว เพื่อป้องกันถิ่นที่อยู่อาศัยและหาเหยื่อ ที่จะออกมาว่ายน้ำนั้นจะเป็นช่วงเวลากลางคืนที่หาอาหาร
ปลาไหลมอเรย์มีกรามที่แข็งแรงและฟันที่แหลมคม แม้จะมีหน้าตาน่ากลัว แต่ไม่ใช่เป็นปลาที่ดุร้าย กลับกันกลับเป็นปลาที่รักสงบ แต่จะจู่โจมใส่ผู้ที่บุกรุก โดยหลายครั้งที่นักประดาน้ำไปเผลอรบกวนโดยไม่ได้ตั้งใจ ก็อาจถูกกัดเป็นแผลเหวอะหวะถึงขั้นนิ้วขาดได้ เพราะฟันที่แหลมคมและการกัดที่ไม่ปล่อย และอีกช่วงที่ปลาไหลมอเรย์จะดุร้าย คือ ในฤดูผสมพันธุ์
ปลาไหลมอเรย์ มีทั้งหมดราว 70 ชนิด พบในทะเลเขตร้อนและอบอุ่นทั่วโลก ส่วนใหญ่มีสีสันและลวดลายสวยงามแตกต่างกันออกไปตามแตค่ละชนิดหรือสกุล แบ่งออกเป็น 2 วงศ์ย่อย ในบางชนิดที่มีขนาดเล็ก จะไม่ความยาวไม่เกิน 2 ฟุตและอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำกร่อยหรือน้ำจืดได้ นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม ขณะที่ชนิดที่มีขนาดใหญ่ที่สุด คือ ปลาไหลมอเรย์ยักษ์ (Gymnothorax javanicus) ยาวได้ถึง 3 เมตร น้ำหนัก 36 กิโลกรัม
การจำแนก

วงศ์ย่อย Muraeninae
Cirrimaxilla
Diaphenchelys
Echidna
Enchelycore
Enchelynassa
Gymnomuraena
Gymnothorax
Monopenchelys
Muraena
Pseudechidna
Rhinomuraena
Scuticaria
Strophidon
วงศ์ย่อย Uropteryginae
Anarchias
Channomuraena
Uropterygius
รูปภาพ

ปลาไหลมอเรย์
ปลาไหลมอเรย์ Yellow Margined
ปลาไหลมอเรย์ดำ
ปลาไหลมอเรย์จุด
ปลาไหลมอเรย์แคลิฟลอเนีย
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลเพิ่มเติม (อังกฤษ)
วงศ์ย่อยตะพาบ

| วงศ์ย่อยตะพาบ ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ยุคครีเทเชียสตอนปลายถึงปัจจุบัน, 91–0Ma  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |

ตะพาบไต้หวัน Pelodiscus sinensis

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอต Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: สัตว์เลื้อยคลาน Reptilia
อันดับ:: เต่า Testudines
อันดับย่อย:: อันดับย่อยเต่า Cryptodira
วงศ์:: วงศ์ตะพาบ Trionychidae
วงศ์ย่อย:: วงศ์ย่อยตะพาบ Trionychinae Gray, 1825

วงศ์ย่อยตะพาบ (อังกฤษ: Soft-shelled turtle) เป็นวงศ์ย่อยของสัตว์เลื้อยคลานในอันดับเต่า ในวงศ์ใหญ่ Trionychidae หรือ ตะพาบ ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Trionychinae
ลักษณะโดยรวมของตะพาบในวงศ์ย่อยนี้ คือ กระดูกฮัยโปพลาสทรอนไม่เชื่อมรวมกับกระดองท้อง และกระดองท้องไม่มีแผ่นกระดูกบริเวณต้นขา มีขนาดตั้งแต่ความยาวกระดองประมาณ 20-25 เซนติเมตร ไปจนถึง 1.5 เมตร หรือเกือบ ๆ 2 เมตร น้ำหนักนับร้อยกิโลกรัม มีพฤติกรรมหากินและอาศัยอยู่ในบริเวณพื้นท้องน้ำ ว่ายน้ำเพื่อแสวงหาอาหาร เนื่องจากมีลำตัวแบนราบจึงว่ายน้ำได้ดี หรืออาจใช้วิธีการฝังตัวอยู่ใต้โคลนหรือทรายใต้พื้นน้ำเพื่อรอเหยื่อเข้ามาใกล้ บางครั้งอาจฝังตัวในแหล่งน้ำตื้นแล้วโผล่มาแค่ส่วนปลายหัวเพื่อหายใจรวมทั้งใช้ผิวหนังแลกเปลี่ยนแก๊สได้ อาศัยอยู่ในแหล่งน้ำขนาดใหญ่ เช่น แม่น้ำ, ทะเลสาบ, คลอง มีเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่พบอาศัยอยู่ในลำธารบนภูเขาด้วย แพร่กระจายพันธุ์ตั้งแต่ทวีปอเมริกาเหนือ, แอฟริกากลางไปจนถึงแอฟริกาตะวันตก, ทางใต้ของเอเชียไปจนถึงญี่ปุ่น และเกาะนิวกินี
การจัดอันดับ

วงศ์ย่อยนี้แบ่งออกเป็น 11 สกุล ดังนี้:
Amyda
Apalone
†Axestemys
Chitra
Dogania
†Drazinderetes
†Gobiapalone
†Khunnuchelys
†Murgonemys
Nilssonia
†Oliveremys
Palea
†Palaeoamyda
Pelochelys
Pelodiscus
†Rafetoides (nomen dubium)
Rafetus
Trionyx
แหล่งข้อมูลอื่น

| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q2036081  Wikispecies: Trionychinae  BioLib: 25223  Fossilworks: 58166  ITIS: 948964
วงศ์ปลาเสือตอ

| วงศ์ปลาเสือตอ |
| --- | --- |

ปลาเสือตอลายใหญ่ (D. pulcher)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Perciformes
อันดับย่อย:: Percoidei
วงศ์ใหญ่:: Percoidea
วงศ์:: Datnioididae Fowler, 1931
สกุล:: Datnioides Bleeker, 1853

ชนิด
 มีทั้งหมด 5 ชนิด (ดูในเนื้อหา)
วงศ์ปลาเสือตอ  (อังกฤษ: Siamese tiger fishes) เป็นปลากระดูกแข็งจัดอยู่ในกลุ่มปลาที่มีก้านครีบ  ในอันดับปลากะพง (Perciformes) ใช้ชื่อวงศ์ว่า Datnioididae และมีเพียงสกุลเดียว คือ Datnioides
ศัพทมูลวิทยา

Datnioides มาจากคำว่า "Datnia" มาจากภาษากรีกโบราณ คือ εἶδος ‎(eîdos) หมายถึง "รูปแบบ" หรือ "ลักษณะที่เหมือนกัน" ขณะที่ชื่อสามัญในภาษาไทย คือ "ปลาเสือตอ" สันนิษฐานว่าเนื่องมาจากรูปร่างที่มีลวดลายคล้ายกับลายของเสือโคร่งหรือเสือลายพาดกลอน กอรปกับพฤติกรรมที่มักลอยตัวอยู่นิ่ง ๆ กับตอไม้ใต้น้ำ
ลักษณะ

เป็นปลาที่ปากยาว จะงอยปากสามารถยืดได้ เป็นปลากินเนื้อ ครีบหลังแบ่งเป็น 2 ตอน ตอนแรกเป็นก้านครีบแข็งเป็นเงี่ยง 13 ชิ้น ตอนหลังเป็นครีบอ่อน ก้านครีบเดี่ยวก้านที่ 2 ของครีบก้นยาวกว่าก้านครีบเดี่ยวก้านที่ 1 และ 3 ขอบกระดูกแก้มชิ้นกลางเป็นฟันจักแบบฟันเลื่อยชิ้นเล็ก ๆ เกล็ดเป็นแบบสาก เมื่อลูบแล้วจะรู้สึกหยาบ เกล็ดข้างเส้นข้างลำตัวมีมากกว่า 50 แถว
พบกระจายพันธุ์อยู่ทั่วไปในภูมิภาคเอเชียใต้จนถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบได้ทั้งในน้ำจืด, น้ำกร่อย และน้ำเค็ม
มีลักษณะโดยรวมคือ มีปากยาว ยืดหดได้ สีลำตัวเป็นสีเหลืองหรือส้ม  มีลายพาดตามลำตัว 6–8 เส้น  ขนาดเล็กใหญ่และจำนวนต่างไปตามแต่ชนิด และถิ่นที่อยู่อาศัย มีพฤติกรรมชอบลอยตัวอยู่นิ่ง ๆ ใต้น้ำ  โดยส่วนหัวทิ่มลงเล็กน้อย  กินสัตว์น้ำและแมลงเป็นอาหาร โดยวิธีการฉกงับอย่างรวดเร็ว
เป็นปลาที่มีเนื้อรสชาติอร่อย  แต่ปัจจุบันนี้ใกล้สูญพันธุ์  เนื่องจากการถูกจับเป็นจำนวนมาก และสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไป และนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามที่ราคาสูงด้วย
เดิมปลาในวงศ์นี้เคยถูกจัดให้อยู่ในวงศ์ Coiidae และ Lobotidae แต่ปัจจุบันได้มีการศึกษาเพิ่มเติมพบว่ามีความแตกต่างกัน จึงแยกออกมาเป็นวงศ์ต่างหาก
การจำแนก

ปลาเสือตอปาปัวนิวกินี (Datnioides campbelli) ขนาดลำตัวโตเต็มที่ประมาณ 36 เซนติเมตร พบในแหล่งน้ำบริเวณชายฝั่งในนิวกินีมีซี่เหงือกน้อยกว่า ปลาชนิดอื่นๆ ในสกุลเดียวกัน และมีแถบลายที่ไม่ชัดเจน มีแถบขนาดเล็กแทรกระหว่าง แถบที่ 3 ขนาดใหญ่กลางลำตัว และแถบที่ 4 สีค่อนไปทางสีเงิน น้ำตาล จนไปถึงเหลืองอ่อน ๆ เกล็ดมีขนาดใหญ่และหยาบ พบได้ในแหล่งน้ำกร่อยปากแม่น้ำ บึงใกล้ชายฝั่งเหนือระดับน้ำขึ้นน้ำลงแถบเกาะปาปัวนิวกีนี ประเทศอินโดนีเซีย
ปลาเสือตออินโดนีเซีย (Datnioides microlepis) ขนาดลำตัวประมาณ 40 เซนติเมตร มีลักษณะใกล้เคียงกับปลาเสือตอลายใหญ่ แต่มีสีสันลำตัวและลายที่ไม่สดใสเท่า  พบในอินโดนีเซีย
ปลากะพงลาย (Datnioides polota)   ขนาดลำตัวประมาณ 30 เซนติเมตร สีลำตัวออกขาวเหลือบเงิน เส้นลายมีขนาดเรียวเล็กที่สุด พบในบริเวณน้ำกร่อย ปากแม่น้ำ ตั้งแต่อินเดียจนถึงปาปัวนิวกินี
ปลาเสือตอลายใหญ่ (Datnioides pulcher) มีขนาดลำตัวที่ใหญ่ที่สุด มีลายแถบดำขนาดใหญ่ 5–6 เส้น หรือ 7 เส้น มีสีสันที่สดและสวยที่สุด พบในประเทศไทย, กัมพูชา และเวียดนาม มีสถานภาพใกล้สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
ปลาเสือตอลายเล็ก (Datnioides undecimradiatus) ขนาดลำตัวประมาณ 30 เซนติเมตร สีออกขาว ลายมีเส้นเล็ก เกล็ดมีขนาดใหญ่กว่าปลาเสือตอลายใหญ่ พบเฉพาะในแม่น้ำโขงและลำน้ำสาขา
แหล่งข้อมูลอื่น

Datnioididae
วงศ์ย่อยปลาเลียหิน

| วงศ์ย่อยปลาเลียหิน |
| --- | --- |

ปลากาแดง (Epalzeorhynchos frenatum) ในสกุล Epalzeorhynchos นิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้นใหญ่:: Osteichthyes
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Cypriniformes
วงศ์:: Cyprinidae
วงศ์ย่อย:: Labeoninae

ชื่อพ้อง
 Banganini  Garrinae  Labeonini
วงศ์ย่อยปลาเลียหิน (อังกฤษ: Algae eater, Stone lapping) เป็นวงศ์ย่อยของวงศ์ Cyprinidae หรือวงศ์ปลาตะเพียน ซึ่งเป็นวงศ์ใหญ่ ในอันดับปลากินพืช (Cypriniformes) ใช้ชื่อวงศ์ว่า Labeoninae (/ลา-เบ-โอ-นี-เน/)
โดยรวมแล้ว ปลาในวงศ์ย่อยนี้ มีรูปร่างเรียวยาว ลำตัวทรงกระบอก ครีบหลังยกสูงและไม่มีก้านครีบแข็ง ลักษณะสำคัญ คือ ปากจะงุ้มลงด้านล่าง มีริมฝีปากบนหนาและแข็ง ในบางสกุลจะมีตุ่มเล็ก ๆ คล้ายสิวกระจายอยู่บนนั้น ในหลายชนิดมีหนวดอยู่ 1 คู่ โดยเป็นปลาที่ใช้ปากในการดูดกินตะไคร่น้ำ, สาหร่าย และแพลงก์ตอนสัตว์ขนาดเล็ก บริเวณพื้นน้ำหรือโขดหิน, ตอไม้ ใต้น้ำ เป็นอาหาร
มักพบกระจายพันธุ์ทั้งในลำธารน้ำเชี่ยว และแหล่งน้ำขนาดใหญ่ มักอาศัยอยู่รวมเป็นฝูง ขนาดแตกต่างกันออกไปตั้งแต่เพียงไม่เกิน 10 เซนติเมตร จนถึงเกือบ 1 เมตร กระจายพันธุ์ทั่วไปทั้งทวีปเอเชียและแอฟริกา
การจำแนก

ประมาณ 30 สกุล ซึ่งจำนวนสมาชิกที่มากที่สุด คือ Garra ที่มีมากกว่า 90 ชนิด
| --- | --- |
 เผ่า Labeonini Barbichthys Bleeker, 1860  Cirrhinus Oken (ex. Cuvier), 1817  Henicorhynchus Smith, 1945  Labeo Cuvier, 1816  Labiobarbus van Hasselt, 1823  Nukta Hora, 1942  Osteochilus Günther, 1868  Schismatorhynchos Bleeker, 1855  Sinilabeo Rendahl, 1932 เผ่า Banganini Bangana Hamilton, 1822  Lobocheilos  Qianlabeo Zhang & Chen, 2004:  เผ่า Garrini Balantiocheilos  Crossocheilus van Hasselt, 1823  Discocheilus Zhang, 1997  Discogobio Lin, 1931  Epalzeorhynchos Bleeker, 1855  Garra Hamilton, 1822  Hongshuia Zhang, Xin & Lan, 2008  Horalabiosa Silas, 1954  Iranocypris  Longanalus Li, 2006  Mekongina Fowler, 1937  Parasinilabeo Wu, 1939  Paracrossocheilus Popta, 1904  Pseudocrossocheilus Zhang & Chen, 1997  Pseudogyrinocheilus Fang, 1933  Ptychidio Myers, 1930  Rectoris Lin, 1933  Semilabeo Peters, 1880  Sinocrossocheilus Wu, 1977  Typhlogarra  Vinagarra Nguyen & Bui, 2010 ไม่จำแนกอยู่ในเผ่าใด Paraqianlabeo Zhao, Sullivan, Zhang & Peng, 2014   
ซึ่งจำนวนทั้งหมดนี้ยังไม่เป็นที่แน่นอน เนื่องจากนักมีนวิทยาและนักอนุกรมวิธานแต่ละท่านก็จัดไม่ตรงกัน สำหรับวงศ์ย่อยในวงศ์ปลาตะเพียนนี้ เช่น บางข้อมูลในวงศ์ย่อยปลาเลียหินนี้ จัดให้เพียง 2 สกุลก็มี หรือย้ายไปรวมกับวงศ์ย่อย Cyprininae เป็นต้น