stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พิพิธภัณฑ์ซาราเยโว 1878–1918

| --- | --- |
อาคารพิพิธภัณฑ์ ภาพถ่ายปี 2015
th
ก่อตั้ง: 8 กุมภาพันธ์ 1984; 40 ปีก่อน (1984-02-08)
ที่ตั้ง: ซาราเยโว ประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
พิกัดภูมิศาสตร์: 43°51′28.46″N 18°25′44.12″E﻿ / ﻿43.8579056°N 18.4289222°E﻿ / 43.8579056; 18.4289222
เว็บไซต์: www.muzejsarajeva.ba
พิพิธภัณฑ์ซาราเยโว 1878-1918 (บอสเนีย-โครอาต-เซอร์เบีย: Muzej Sarajevo 1878–1918 / Музеј Срајево 1878–1918) เป็นพิพิธภัณฑ์ที่ตั้งอยู่ใกล้กับสะพานละตินในใจกลางนครซาราเยโว ประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา อาคารนี้เมื่อปี 1914 เป็นร้านอาหารสำเร็จรูปของมอริตซ์ ชีลเลอร์ (Moritz Schiller's Delicatessen) ขณะเกิดเหตุการลอบปลงพระชนม์อาร์ชดยุกฟรันทซ์ แฟร์ดีนันท์ แห่งออสเตรียโดยกัฟรีโล ปรินซีป ซึ่งต่อมานำไปสู่สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง อาคารหลังนี้เป็นหนึ่งในสถานที่หมุดหมายตามลำดับเหตุการณ์ของเหตุการณ์ลอบปลงพระชนม์ พิพิธภัณฑ์นี้มีนิทรรศการถาวรเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ลำดับเวลาของบอสเนียและเฮอร์เซโกวินาภายใต้ปกครองของออสเตรีย-ฮังการี
ภายในพิพิธภัณฑ์มีปืนพกกระบอกหนึ่งตั้งจัดแสดงซึ่งเป็นของจำลองจากปืนกระบอกจริงที่กัฟรีโล ปรินซีปใช้ก่อเหตุ แต่ไม่ใช่กระบอกจริง ปืนกระบอกจริงได้ถูกส่งมอบพร้อมกับเสื้อตัวในของอาร์ชดยุกซึ่งเปื้อนเลือดไปแก่นักบวชคณะเยสุอิต อันโดต ปูนตีกัม (Anton Puntigam) ซึ่งเป็นคนสนิทของอาร์ชดยุกและผู้ประกอบพิธีศพให้แก่อาร์ชดยุก ทั้งปืนและเสื้อตัวดังกล่าวอยู่ในการครอบครองของคณะสงฆ์เยสุอิตในออสเตรีย ก่อนที่ต่อมาจะให้ยืมระยะยาวแก่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์กองทัพในเวียนนาเมื่อปี 2004 และจัดแสดงถาวรอยู่ที่นั่น ไม่ใช่ที่พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ในซาราเยโว
ที่หัวมุมด้านนอกอาคารพิพิธภัณฑ์เป็นจุดที่ปรินซีปก่อเหตุ เคยมีผู้ตั้งเสาระลึกขึ้นในปี 1917 แต่ก็ถูกทำลายลงในปีถัดมา ในทศวรรษ 1940 มีผู้ตั้งแผ่นป้ายระลึกตรงจุดนั้น แต่ต่อมาก็ถูกรื้อถอนเมื่อครั้งกองทัพเยอรมนีเข้ารุกราน หลังสงครามโลกครั้งที่สอง แผ่นป้ายที่ระลึกอันใหม่ควบคู่กับ "รอยเท้า" ได้นำมาตั้งตรงจุดที่ปรินซีปยิงปืน ก่อนที่จะถูกระเบิดเสียหายในสงครามบอสเนีย แผ่นป้ายในปัจจุบันได้ติดตั้งเนื่องในโอกาสครบรอบหนึ่งร้อยปีของเหตุลอบปลงพระชนม์ มีการตั้งแผ่นป้ายที่ระลึกอันใหม่ในปี 2014 มีลักษณะที่ไม่โดดเด่นนัก
พระเจ้าคังติง

พระเจ้าคังติง (康丁) เป็นกษัตริย์จีนองค์ที่ 26 ของ ราชวงศ์ซาง พระองค์ทรงครองราชย์ตั้งแต่ปี 1170 -1147 ปีก่อนคริสตกาล
พระราชประวัติ

พระองค์ทรงปราบดาภิเษกเป็นกษัตริย์ในปีเจียหวู่ ครองราชย์ต่อจาก พระเจ้าหลินซิน หลังจากพระองค์สวรรคตไปแล้ว พระเจ้าหวูหยี่ จึงขึ้นเสวยราชย์สืบต่อ
พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 แห่งตองงา

| สมเด็จพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 |
| --- | --- |

พระมหากษัตริย์แห่งตองงา
ครองราชย์: 4 ธันวาคม] พ.ศ. 2388 – 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2436
ถัดไป: จอร์จ ตูโปอูที่ 2

พระราชสมภพ: 4 ธันวาคม พ.ศ. 2340
สวรรคต: 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2436 (95 ปี)
พระอัครมเหสี: สมเด็จพระราชินีสโลเต ลูเปปาอูอู
ราชวงศ์: ราชวงศ์ตูโปอู
พระราชบิดา: พระเจ้าทูโพทัว
พระราชมารดา: ฮาอาโมฟาเลเอโอ
สมเด็จพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 แห่งตองงา เป็นพระราชโอรสในพระเจ้าทูโพทัว แห่งราชวงศ์ตูอิกาโนกูโปลู ทรงพระราชสมภพที่ตองโกเลเลกา ในวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2340 และสวรรคตในวันที่18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2436 ณ กรุงนูกูอาโลฟา พระองค์ทรงเป็นกษัตริย์พระองค์แรกแห่งราชวงศ์ตูโปอู ทรงขึ้นครองราชย์ใน พ.ศ. 2388 อีกทั้งยังเป็นผู้รวบรวมตองงา ภายใต้ชื่อว่าอาณาจักรโพลีนิเซียให้เป็นปึกแผ่นมั่นคง ตราบเท่าทุกวันนี้ อีกทั้งพระองค์ยังทรงเลิกทาสและประกาศตั้งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรตองงาที่ใช้มาจนถึงปัจจุบัน  เมื่อพระองค์สวรรคตใน พ.ศ. 2436 สิริพระชนมพรรษได้ 96 พรรษา พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 ก็ขึ้นครองราชย์สืบต่อราชวงศ์ตูโปอู
พระบรมฉายาลักษณ์ สมเด็จพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 ในปี 1884
| ก่อนหน้า |  | พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 แห่งตองงา |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ราชวงศ์ตูอีโตงาและราชวงศ์ตูอิกาโนกูโปลู |  |   พระมหากษัตริย์ตองงา  (พ.ศ. 2388 – 2436) |  | พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 |
| ด ค กพระมหากษัตริย์แห่งตองงา |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  จอร์จ ตูโปอูที่ 1  จอร์จ ตูโปอูที่ 2  ซาโลเต ตูโปอูที่ 3  ตูโปอูที่ 4  จอร์จ ตูโปอูที่ 5  ตูโปอูที่ 6  |  จอร์จ ตูโปอูที่ 1  จอร์จ ตูโปอูที่ 2  ซาโลเต ตูโปอูที่ 3  ตูโปอูที่ 4  จอร์จ ตูโปอูที่ 5  ตูโปอูที่ 6  |  |
พระเจ้าคาบาคาโรนัลด์ มูเวนดา มูเตบิที่ 2

| พระเจ้าคาบาคาโรนัลด์ มูเวนดา มูเตบิที่ 2 |
| --- | --- |

พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรบูกันดา ประเทศยูกันดา
ครองราชย์: 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2536
รัชกาลถัดไป: ยังอยู่ในราชสมบัติ
ประสูติ: 13 เมษายน พ.ศ. 2498
พระอัครมเหสี: สมเด็จพระราชินีซิลเวีย นักจินดา
มูเวนดา มูเตบิที่ 2
พระบรมราชชนก: พระเจ้าวาลูเก็มเบ มูเตบิ ลูวันกูลา มูเตซาที่ 2
พระบรมราชชนนี: สมเด็จพระราชินีนามาโซเล ซาราห์ นาลูเล
พระเจ้าคาบาคาโรนัลด์ มูเวนดา มูเตบิที่ 2 เป็นพระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรบูกันดา ซึ่งเป็นอาณาจักรหนึ่งในเจ็ดอาณาจักรของประเทศยูกันดา พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์ตามพระราชประเพณีการสืบทอดตำแหน่งผู้ปกครองอาณาจักรของยูกันดา พระบรมราชสมภพเมื่อ 13 เมษายน พ.ศ. 2498 เป็นพระราชโอรสของสมเด็จพระเจ้าวาลูเก็มเบ มูเตบิ ลูวันกูลา มูเตซาที่ 2กับสมเด็จพระราชินีนามาโซเล ซาราห์ นาลูเล พระองค์ขึ้นครองราชย์เมื่อ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2536
พระเจ้าคาบาคาโรนัลด์ มูเวนดา มูเตบิที่ 2 ทรงราชาภิเษกสมรสกับสมเด็จพระราชินีซิลเวีย นักจินดา มีพระราชโอรส-ธิดาด้วยกัน 5 พระองค์
ดูเพิ่ม

รายพระนามพระมหากษัตริย์ทั่วโลกเรียงตามวันเสด็จขึ้นครองราชย์
พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 แห่งตองงา

| สมเด็จพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 |
| --- | --- |

พระมหากษัตริย์แห่งตองงา
ครองราชย์: 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2436 – 5 เมษายน พ.ศ. 2461
ก่อนหน้า: จอร์จ ตูโปอูที่ 1
ถัดไป: ซาโลเต ตูโปอูที่ 3

พระราชสมภพ: 18 มิถุนายน พ.ศ. 2417
สวรรคต: 5 เมษายน พ.ศ. 2461
ราชวงศ์: ราชวงศ์ตูโปอู
พระราชบิดา: เจ้าชายเซียโอซิ ฟาตาเฟหิ ตัวไตโตโกตาฮา
พระราชมารดา: เอลิซิวา ฟูซิปาลา ตาอูกิโอเนตูกู
สมเด็จพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 แห่งตองงา แห่งราชวงศ์ตูโปอู (18 มิถุนายน พ.ศ. 2417 — 5 เมษายน พ.ศ. 2461) ทรงเป็นพระราชโอรสในเจ้าชายเซียโอซิ ฟาตาเฟหิ ตัวไตโตโกตาฮา (ตูอิเปเลหะกาลำดับที่ 4 และนายกรัฐมนตรีของตองงา) และพระราชมารดาซึ่งเป็นหลานของพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 พระองค์มีพระนามภาษาตองงาว่าเจียโอจิ ตูบู หรือเตาฟาอาเฮา ตูโปอูที่ 2 ต่อมาพระองค์ได้ทรงขึ้นครองราชย์ต่อจากพระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 ใน พ.ศ. 2436 พระองค์โปรดในด้านศิลปะและเป็นกวีที่เปรื่องปราด อีกทั้งพระองค์ยังทรงไม่ชื่นชอบการบริหารประเทศ จึงทรงมอบหมายให้เชอเลย์ ดับเบิลยู บาเกอร์ มิชชันนารีชาวคริสต์นิกายเวสเลยันมาบริหารประเทศ แต่นายเชอเลย์ คดโกงและโกงกินจึงถูกเนรเทศออกนอกประเทศ และเมื่อพระองค์สวรรคตใน พ.ศ. 2461 เมื่อพระชนมพรรษาได้ 43 พรรษา สมเด็จพระราชินีนาถซาโลเต ตูโปอูที่ 3 แห่งตองงา ก็ได้เสด็จขึ้นครองราชสมบัติแทน
| ก่อนหน้า |  | พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 2 แห่งตองงา |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| พระเจ้าจอร์จ ตูโปอูที่ 1 แห่งตองงา |  |   พระมหากษัตริย์ตองงา  (พ.ศ. 2436 – 2461) |  | สมเด็จพระราชินีนาถซาโลเต ตูโปอูที่ 3 แห่งตองงา |
| ด ค กพระมหากษัตริย์แห่งตองงา |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  จอร์จ ตูโปอูที่ 1  จอร์จ ตูโปอูที่ 2  ซาโลเต ตูโปอูที่ 3  ตูโปอูที่ 4  จอร์จ ตูโปอูที่ 5  ตูโปอูที่ 6  |  จอร์จ ตูโปอูที่ 1  จอร์จ ตูโปอูที่ 2  ซาโลเต ตูโปอูที่ 3  ตูโปอูที่ 4  จอร์จ ตูโปอูที่ 5  ตูโปอูที่ 6  |  |
พระเจ้าจอนจี

| พระเจ้าจอนจี |
| --- | --- |
ฮันกึล: 전지왕, 직지왕, 진지왕
ฮันจา: 腆支王, 直支王, 眞支王
อักษรโรมันฉบับปรับปรุง: Jeonji-wang, Jikji-wang, Jinji-wang
พระเจ้าจอนจี (Jeonji-wang) (?-420, r. 405-420) กษัตริย์องค์ที่ 18 แห่งอาณาจักรแพ็กเจหนึ่งในสามก๊กแห่งเกาหลี
พระองค์เป็นพระราชโอรสในพระเจ้าอาซิน กษัตริย์พระองค์ก่อน และในค.ศ. 394 พระองค์มีพระมเหสีคือ พระมเหสีพุลซู จากตระกูลแฮ
เมื่อยังพระเยาว์พระองค์ได้เติบโตขึ้นที่แคว้นวากุก หรือยามาโตในประเทศญี่ปุ่น และในปี ค.ศ. 397 เสด็จกลับมายังอาณาจักรแพ็กเจแต่กลับไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าเมืองฮันซานโดยลุงของพระองค์เองคือ ซ็อนเย แต่ไม่นานซ็อนเยถูกสังหารโดยขุนนางตระกูลแฮ ทำให้เจ้าชายจอนจีสามารถเข้าไปในพระราชวังฮันซานได้ และหลังจากพระราชบิดาของพระองค์สวรรคต พระองค์ก็ได้ขึ้นครองราชย์โดยการช่วยเหลือของขุนนางตระกูลแฮ เมื่อพระองค์ขึ้นครองราชย์พระองค์ได้อภิเษกกับธิดาของขุนนางตระกูลแฮเนื่องจากเป็นการขอบคุณที่ช่วยเหลือพระองค์มาโดยตลอดและเพื่อเป็นการคานอำนาจของตระกูลจินที่เรืองอำนาจในอาณาจักรแพ็กเจ
พ.ศ. 2360

| --- | --- |
ศตวรรษ::  18  19  20
ปี::  2357  2358  2359  2360  2361  2362  2363
| --- | --- |
ปฏิทินสุริยคติไทย: 2360
ปฏิทินกริกอเรียน: 1817 MDCCCXVII
Ab urbe condita: 2570
ปฏิทินอาร์มีเนีย: 1266 ԹՎ ՌՄԿԶ
ปฏิทินอัสซีเรีย: 6567
ปฏิทินบาไฮ: −27 – −26
ปฏิทินเบงกอล: 1224
ปฏิทินเบอร์เบอร์: 2767
ปีในรัชกาลอังกฤษ: 57 Geo. 3 – 58 Geo. 3
พุทธศักราช: 2361
ปฏิทินพม่า: 1179
ปฏิทินไบแซนไทน์: 7325–7326
ปฏิทินจีน: 丙子年 (ชวดธาตุไฟ) 4513 หรือ 4453     — ถึง — 丁丑年 (ฉลูธาตุไฟ) 4514 หรือ 4454
ปฏิทินคอปติก: 1533–1534
ปฏิทินดิสคอร์เดีย: 2983
ปฏิทินเอธิโอเปีย: 1809–1810
ปฏิทินฮีบรู: 5577–5578
ปฏิทินฮินดู: 
 - วิกรมสมวัต: 1873–1874
 - ศกสมวัต: 1739–1740
 - กลียุค: 4918–4919
ปฏิทินโฮโลซีน: 11817
ปฏิทินอิกโบ: 817–818
ปฏิทินอิหร่าน: 1195–1196
ปฏิทินอิสลาม: 1232–1233
ปฏิทินญี่ปุ่น: Bunka 14 (文化１４年)
ปฏิทินจูเช: N/A
ปฏิทินจูเลียน: กริกอเรียนลบ 12 วัน
ปฏิทินเกาหลี: 4150
ปฏิทินหมินกั๋ว: 95 ก่อน ROC 民前95年
กล่องนี้:  ดู คุย แก้
พุทธศักราช 2360 ใกล้เคียงกับ
เมษายน ค.ศ. 1817 - มีนาคม ค.ศ. 1818
มหาศักราช 1739
ผู้นำ

พระมหากษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (7 กันยายน พ.ศ. 2352 - 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367)
กรมพระราชวังบวรสถานมงคล: สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์
เจ้าประเทศราช:
เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ : พระยาธรรมลังกา
เจ้าผู้ครองนครลำพูน : พระเจ้าลำพูนไชย
เจ้าผู้ครองนครลำปาง : พระเจ้าดวงทิพย์
เจ้าผู้ครองนครน่าน : พระยาสุมนเทวราช
เหตุการณ์

ก่อตั้งมหาวิทยาลัยมิชิแกน
ค้นพบ ธาตุลิเทียม, ซีลีเนียม และ แคดเมียม
วันเกิด

17 พฤษภาคม - พระเจ้าวิลเลิมที่ 3 แห่งเนเธอร์แลนด์ (สวรรคต 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2433)
7 กันยายน - ลูอีเซอแห่งเฮ็สเซิน-คัสเซิล สมเด็จพระราชินีในพระเจ้าคริสเตียนที่ 9 (สวรรคต 21 กันยายน พ.ศ. 2441)
พระเจ้าอินทวิชยานนท์ (พิราลัย 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2440)
วันถึงแก่กรรม

16 กรกฎาคม - สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ (พระราชสมภพ 29 มีนาคม พ.ศ. 2316)
ฟอลคอน

คำว่า ฟอลคอน อาจหมายถึง
คอนสแตนติน ฟอลคอน นามเดิมของเจ้าพระยาวิชาเยนทร์ ขุนนางต่างชาติในรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
มิลเลนเนียม ฟอลคอน ยานอวกาศในเรื่อง สตาร์ วอร์ส
ฟอลคอน (หนังสือการ์ตูน) ชื่อตัวละครเอกของมาร์เวลคอมิกส์
เอฟ-16 ไฟท์ติ้งฟอลคอน เครื่องบินรบของสหรัฐอเมริกา
คำศัพท์ภาษาอังกฤษของคำว่า เหยี่ยว (Falcon)
พรรณพยัคฆ์

ภาพแมวพรรณพยัคฆ์จากสมุดข่อยโบราณ
แมวพรรณพยัคฆ์ หรือ แมวลายเสือ มีลักษณะคล้ายเสือ มีขนสีมะกอกเขียว หรือมะกอกแดง หยาบกระด้าง นันย์ตาสีแดงดั่งสีเลือด เสียงร้องโหยหวนเหมือนเสียงผีโป่งร้องตามป่าเขา ชอบหลบซ่อนตามที่มืดในเวลากลางวัน ใน ตำราพรหมชาติ กล่าวไว้ว่าไม่ควรนำมาเลี้ยง เพราะจะทำให้เกิดความเดือดร้อน แต่ในตำราแมวฉบับหนึ่งกล่าวว่าแมวชนิดนี้เป็นแมวมงคลเพราะสามารถปราบนก หนู หรืองู ที่เข้ามาในบ้านได้ดี
บทกวีที่เกี่ยวข้องกับแมวพรรณพยัคฆ์

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| มีพรรณพยัฆเพศพื้น |  | ลายเสือ |
| ขนดั่งชุบครำเกลือ |  | แกลบกล้อง |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| สีตาโสตรแสงเจือ |  | เจิมเปือก ตาแฮ |
| เสียงดั่งผีโป่งร้อง |  | เรียกแคว้นพงไสล |
พิพิธภัณฑ์ซีอาน

พิพิธภัณฑ์ในนครซีอาน มณฑลฉ่านซี
| --- | --- |
西安博物院

th
ก่อตั้ง: 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2550
ที่ตั้ง: 72 ถนนตะวันตกโหย่วอี้ เขตเปย์หลิน นครซีอาน มณฑลฉ่านซี ประเทศจีน
พิกัดภูมิศาสตร์: 34°14′20″N 108°56′10″E﻿ / ﻿34.239°N 108.936°E﻿ / 34.239; 108.936
ประเภท: สถานบันสาธารณะ
ภัณฑารักษ์: เซี่ยง เต๋อ (向德)
เว็บไซต์: http://www.xabwy.com/
พิพิธภัณฑ์ซีอาน (จีน: 西安博物院; พินอิน: Xī'ān Bówùyuàn) เป็นพิพิธภัณฑ์บนถนนตะวันตกโหย่วอี้ เขตเปย์หลิน นครซีอาน มณฑลฉ่านซี ประเทศจีน  พิพิธภัณฑ์ซีอานเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2550  ซึ่งเป็น "วันพิพิธภัณฑ์แห่งชาติ" ด้วยเงินลงทุนทั้งสิ้น 220 ล้านหยวน และมีเนื้อที่ทั้งหมด 160,000 ตารางเมตร ภายในพิพิธภัณฑ์ประกอบด้วย 3 ส่วน ได้แก่ ส่วนพิพิธภัณฑ์, พื้นที่ประวัติศาสตร์เจดีย์เสี่ยวย่านและวัดเจี้ยนฝูสมัยราชวงศ์ถัง  และส่วนสวนของพิพิธภัณฑ์
ในปี พ.ศ. 2555 พิพิธภัณฑ์ซีอานผ่านการประเมินโดยสำนักงานมรดกวัฒนธรรมแห่งชาติ และได้รับการจัดเป็นพิพิธภัณฑ์ชั้นหนึ่งแห่งชาติของประเทศจีนในชุดที่ 2
ดูเพิ่ม

พิพิธภัณฑ์ประวัติศาตร์ฉ่านซี
พระเจ้าคีริมแห่งชิลลา

| --- | --- |
พระเจ้าคีริมแห่งชิลลา
ฮันกึล: 기림 이사금
ฮันจา: 基臨尼師今
อาร์อาร์: Girim Isageum 
เอ็มอาร์: Kirim Isagŭm 
พระเจ้าคีริมแห่งชิลลา (ค. 298 – 310, สวรรคต 310), พระนามที่ได้มอบให้ไว้เช่น คีริป  และบางทีก็เช่น คีกู เป็น กษัตริย์องค์ที่ 15 ของ ชิลลา ซัมกุก ซากี บันทึกว่าพระองค์อาจเป็นพระราชนัดดา (หลาน) หรือ พระราชปนัดดา (เหลน) ของ พระเจ้าโจบอน
ใน ค.ศ. 308 พระองค์พระราชทานชื่อให้กับอาณาจักรนี้ว่า "ชิลลา" ก่อนหน้านี้เคยเป็นที่รู้จักในนาม ซาโร-กุก หรือ ซอราโบล
ดูเพิ่ม

สามก๊กแห่งเกาหลี
รายพระนามพระมหากษัตริย์เกาหลี
ประวัติศาสตร์เกาหลี
ป้อมอาครา

| ป้อมอาครา * |
| --- | --- |
  แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก
ประตูทางเข้า
ประเทศ: เมืองอาครา รัฐอุตตรประเทศ    อินเดีย
ประเภท: มรดกทางวัฒนธรรม
เกณฑ์พิจารณา: (iii)
อ้างอิง: 251
ประวัติการขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียน: 2526 (คณะกรรมการสมัยที่ 7)
ที่ตั้งของป้อมอาครา ในประเทศอินเดีย
* ชื่อตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก ** ภูมิภาคที่จัดแบ่งโดยยูเนสโก
| ป้อมอาครา |
| --- | --- |
ทางเข้าของป้อมอาครา
ที่ตั้ง: อาครา รัฐอุตตรประเทศ
พื้นที่: 94 เอเคอร์ (38 เฮกตาร์)
สร้างเมื่อ: 1565-1573
สร้างเพื่อ: จักรพรรดิอักบาร์
สถาปัตยกรรม: สถาปัตยกรรมโมกุล
เจ้าของ:  โลธี  (1504-1526)  โมกุล (1526–1540)  สุรี (1540–1555)  โมกุล (1556–1761)  ภารตปุระ (1761–1774)  โมกุล (1774–1785)  มราฐา (1785–1803)  บริเตน (1803–1947) 
ป้อมอาครา เป็นป้อมเก่าแก่ในเมืองอาครา รัฐอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย เป็นที่ประทับหลักของจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิโมกุลถึง ค.ศ. 1638 ก่อนที่จะมีการย้ายราชธานีจากอาคราไปเดลี ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของทัชมาฮัลราว 2.5 กิโลเมตร
ป้อมอาคราได้รับการขึ้นะทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกโดยองค์การยูเนสโกในปี 1983
ดูเพิ่ม

| ด ค กแหล่งมรดกโลกในประเทศอินเดีย |
| --- | --- | --- |
| ทางวัฒนธรรม |  ป้อมอาครา  ถ้ำอชันตา  ทัชมาฮาล  ถ้ำเอลโลรา  กลุ่มโบราณสถานแห่งมหาพลิปุรัม  เทวาลัยพระอาทิตย์ โกณารัก  โบสถ์และคอนแวนต์แห่งกัว  กลุ่มโบราณสถานแห่งขชุราโห  กลุ่มศาสนสถานแห่งหัมปี  ฟเตหปุระสีกรี  ถ้ำเอลิฟันตา  หมู่มหาเทวสถานโจฬะที่มีชีวิต  กลุ่มโบราณสถานแห่งปัฏฏทกัล  พุทธสถานที่สาญจี  ที่ไว้พระบรมศพของจักรพรรดิหุมายูง  กุตุบมีนาร์และโบราณสถาน เดลี  ทางรถไฟสายภูเขาแห่งอินเดีย  กลุ่มวัดมหาโพธิที่พุทธคยา  เพิงหินภีมเพฏกา  สถานีปลายทางฉัตรปติศิวาจี (สถานีปลายทางวิกตอเรียเดิม)  อุทยานโบราณคดีจัมปาเนร์-ปาวาครห์  ป้อมแดง  ชันตรมันตระ ชัยปุระ  หมู่ป้อมเนินแห่งรัฐราชสถาน  รานี-กี-วาว (บ่อน้ำขั้นบันไดของพระราชินี) ที่ปาฏัณ รัฐคุชราต  แหล่งโบราณคดีนาลันทามหาวิหาร (มหาวิทยาลัยนาลันทา) นาลันทา พิหาร  จัณฑีครห์แคปิตอลคอมเพล็กซ์ (ส่วนหนึ่งของงานสถาปัตยกรรมของเลอกอร์บูซีเย คุณูปการอันโดดเด่นต่อขบวนการสมัยใหม่)  นครประวัติศาสตร์อะหมดาบาด  กลุ่มอาคารกอทิกวิกตอเรียและอลังการศิลป์แห่งมุมไบ  เมืองชัยปุระ ราชสถาน  กากติยารุทเรศวรมนเทียร (รามัปปามนเทียร) เตลังคานา  โธฬาวีรา นครอารยธรรมฮารัปปา  ศานตินิเกตัน  กลุ่มปูชนียสถานของชาวโหยสฬะ  ไมดาม – ระบบเนินดินฝังศพของราชวงศ์อาหม  |  |
| ทางธรรมชาติ |  อุทยานแห่งชาติกาซีรังคา  อุทยานแห่งชาติเกวลาเทวะ  เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ามานสะ  อุทยานแห่งชาติสุนทรวัน  อุทยานแห่งชาตินันทาเทวีและพนมบุปผา  เทือกเขาฆาฏตะวันตก  อุทยานแห่งชาติหิมาลัยใหญ่  |  |
| ผสม |  อุทยานแห่งชาติคังเซนซุงกา  |  |
หมายเหตุ: ใช้ชื่อตามที่ได้เสนอขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
พระบรมราชาที่ 6

พระบรมราชาที่ 6 หรือ เจ้าพญาอน หรือเจ้าพญานง ทรงเป็นพระราชโอรสพระองค์สุดท้ายของสมเด็จพระบรมราชาที่ 3 (พระยาละแวก) หลังจากพระราชภาติยะของพระองค์คือพระบรมราชาที่ 5 เสด็จสวรรคตใน พ.ศ. 2142 พระองค์ได้ขึ้นครองราชสมบัติและปราบปรามกบฏจามได้สำเร็จ ต่อมามีกลุ่มของพระแก้วฟ้าก่อกบฏ พระองค์พยายามขอความช่วยเหลือจากสเปน แต่ไม่สำเร็จ ในที่สุดพระองค์ถูกปลงพระชนม์เมื่อราว พ.ศ. 2143 พระแก้วฟ้าขึ้นครองราชย์แทนทรงพระนามว่าพระแก้วฟ้าที่ 1
ปลากะรังจุดฟ้าจุดเล็ก

| ปลากะรังจุดฟ้าจุดเล็ก |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอต Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: ปลาที่มีก้านครีบ Actinopterygii
อันดับ:: อันดับปลากะพง Perciformes
วงศ์:: วงศ์ปลากะรัง Serranidae
วงศ์ย่อย:: Epinephelinae Epinephelinae
เผ่า:: วงศ์ย่อยปลากะรัง Epinephelini
สกุล:: ปลากุดสลาด Plectropomus (Lacépède, 1802)
สปีชีส์:: Plectropomus leopardus
ชื่อทวินาม
Plectropomus leopardus (Lacépède, 1802)

ชื่อพ้อง
 Holocentrus leopardus Lacépède, 1802  Plectropoma leopardinus Cuvier, 1828  Acanthistius leopardinus (Cuvier, 1828)  Plectropoma cyanostigma Bleeker, 1845  Paracanthistius suji Tanaka, 1916
ปลากะรังจุดฟ้าจุดเล็ก (ชื่อวิทยาศาสตร์: Plectropomus leopardus) เป็นปลากระดูกแข็งในวงศ์ปลากะรัง (Serranidae) วงศ์ย่อย Epinephelinae มีชื่อสามัญอื่น ๆ ว่า "ปลากุดสลาด", "ปลาเก๋าจุดฟ้า" หรือ "ปลาย่ำสวาท" เป็นต้น
ปลากะรังจุดฟ้าจุดเล็กมีลำตัวแบนยาว มีความยาวลำตัวได้จนถึง 120 เซนติเมตร บริเวณรอบดวงตาแบน ไม่มีเกล็ด ก้านซี่เหงือกจำนวน 6–10 อัน หลังมีก้านครีบแข็ง 7–8 ก้าน ครีบที่ 3 หรือ 4 ยาวที่สุด ก้านครีบอ่อน 10–12 อัน ครีบอกมีก้านครีบอ่อน 15–17 อัน ครีบก้นมีก้านครีบแข็ง 3 อัน และก้านครีบอ่อน 8 อัน หางเป็นแบบตรงเว้ากลางเล็กน้อย สีลำตัวมีหลากหลายตั้งแต่สีเขียวมะกอกถึงแดงน้ำตาล สีส้มแดงถึงแดงเข้ม จะมีจุดสีฟ้าเล็ก ๆ บนหัวและแก้มมากกว่า 10 จุด และที่ลำตัว ยกเว้นใต้ท้อง
พบในทะเลความลึกตั้งแต่ 3–100 เมตร พบชุกชุมแถบทะเลเขตร้อน ได้แก่ ประเทศไทย, อินเดีย, ศรีลังกา, พม่า, มาเลเซีย, อินโดนีเซีย, สิงคโปร์, ออสเตรเลียตอนเหนือ, ทะเลแดง, ทะเลอาหรับ และทวีปแอฟริกาตอนใต้ ในเขตอบอุ่นพบบ้างแต่ไม่มากเท่า
ปลากะรังจุดฟ้าจุดเล็กสืบพันธุ์วางไข่ในทะเล ลูกปลาจะเข้ามาเจริญเติบโตอยู่บริเวณชายฝั่งทะเลหรือปากแม่น้ำ สามารถเปลี่ยนเพศได้ ขนาดสมบูรณ์เพศอายุประมาณ 3 ปี น้ำหนักตัวประมาณ 3 กิโลกรัม จะเป็นเพศเมียทั้งหมด เมื่อปลาเจริญเติบโตมีน้ำหนักตัวประมาณ 7 กิโลกรัม ก็จะเปลี่ยนเป็นเพศผู้ ดังนั้นการผสมพันธุ์ของปลาชนิดนี้ในธรรมชาติจะเกิดจากปลาเพศผู้ที่มีขนาดใหญ่กับปลาเพศเมียที่มีขนาดเล็กกว่า ฤดูกาลผสมพันธุ์อยู่ระหว่างเดือนพฤศจิกายนจนถึงเมษายน แต่ละตัวสามารถวางไข่ได้ 208,000–269,500 ฟอง โดยปริมาณและคุณภาพของไข่ขึ้นอยู่กับความสมบูรณ์ของตัวปลา
ปลากะรังจุดฟ้าจุดเล็กเป็นปลาเศรษฐกิจที่มีเนื้อรสชาติอร่อย มีราคาขายที่สูงกว่าปลากะรังชนิดอื่น ๆ โดยมีราคาขายตกถึงตัวละ 750–800 บาท จึงมีการเพาะเลี้ยงกันในกระชัง
แหล่งข้อมูลอื่น

CRC Reef Research Centre - Coral Trout
แม่แบบ:Sealifephotos
| ด ค กสัตว์น้ำประจำจังหวัดของไทย |
| --- | --- |
ภาคเหนือ:  ปลาบึก (เชียงราย, พะเยา)  ปลากา (เชียงใหม่, แพร่)  ปลาปากหนวด (น่าน)  กบทูด (แม่ฮ่องสอน)  ปลารากกล้วยชนิด Acantopsis choirorhynchos (ลำปาง)  อึ่งปากขวด (ลำพูน)  ปลาตะโกก (อุตรดิตถ์) 
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ:  ปลาเกล็ดถี่ (กาฬสินธุ์)  ปลาพรม (ขอนแก่น)  ปลาสลาด (ชัยภูมิ)  ปลาเผาะ (นครพนม)  ปลาบ้า (นครราชสีมา)  ปลาบู่กุดทิง (บึงกาฬ)  กุ้งฝอยชนิด Macrobrachium lanchesteri (บุรีรัมย์)  ปูทูลกระหม่อม (มหาสารคาม)  ปลากดคัง (มุกดาหาร)  ปลาชะโอน (ยโสธร)  ปลาหลดจุด (ร้อยเอ็ด)  ปลาเพ้าชนิด Bangana lippus (เลย)  กบนา (ศรีสะเกษ)  ปลากา (สกลนคร)  ปลานวลจันทร์น้ำจืด (สุรินทร์)  ปลายี่สก (หนองคาย)  ปลาสร้อยขาว (หนองบัวลำภู, อำนาจเจริญ)  ปลาสร้อยลูกกล้วย (อุดรธานี)  ปลาเทโพ (อุบลราชธานี) 
ภาคกลาง:  ปลากระโห้ (กรุงเทพมหานคร)  ปลาตะพากเหลือง (กำแพงเพชร)  ปลาแดง (ชัยนาท)  ปลาตะเพียนทอง (นครนายก, อ่างทอง)  กุ้งก้ามกราม (นครปฐม, พระนครศรีอยุธยา)  ปลาสวาย (นครสวรรค์)  ปลาเทพา (นนทบุรี)  ปลาบู่ทราย (ปทุมธานี)  จระเข้น้ำจืด (พิจิตร)  ปลากดคัง (พิษณุโลก)  แมงกะพรุนน้ำจืดชนิด Craspedacusta sowerbii (เพชรบูรณ์)  ปลาตะเพียนขาว (ลพบุรี)  ปลาสลิด (สมุทรปราการ)  หอยหลอดชนิด Solen regularis (สมุทรสงคราม)  ปลาทู (สมุทรสาคร)  ปูน้ำตกสระบุรี (สระบุรี)  ปลาช่อน (สิงห์บุรี)  ปลาก้างพระร่วง (สุโขทัย)  ปลาม้า (สุพรรณบุรี)  ปลาแรด (อุทัยธานี) 
ภาคตะวันออก:  ปลาบู่มหิดล (จันทบุรี)  ปลากะพงขาว (ฉะเชิงเทรา)  ปลาฉลามกบ (ชลบุรี)  ปลากะรังจุดฟ้าจุดเล็ก (ตราด)  ปลาตะโกก (ปราจีนบุรี)  ปลาพลวงทอง (ระยอง)  ปลาบ้า (สระแก้ว) 
ภาคตะวันตก:  ปลายี่สก (กาญจนบุรี, ราชบุรี)  ปลาตะพากส้ม (ตาก)  ปลานวลจันทร์ทะเล (ประจวบคีรีขันธ์)  ปลาเวียน (เพชรบุรี) 
ภาคใต้:  หอยชักตีน (กระบี่)  ปลาทู (ชุมพร)  พะยูน (ตรัง)  ปลาหมอ (นครศรีธรรมราช)  ปลาซิวข้างขวานใหญ่ (นราธิวาส)  ปลาสลิด (ปัตตานี)  เต่าตนุ (พังงา)  ปลากระแห (พัทลุง)  หอยมุกจาน (ภูเก็ต)  ปลาพลวงชมพู (ยะลา)  ปูเจ้าฟ้า (ระนอง)  ปลาตะกรับ (สงขลา)  ปลาการ์ตูนส้มขาว (สตูล)  ปลาตะพัดเขียว (สุราษฎร์ธานี) 
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q1233039  ADW: Plectropomus_leopardus  ARKive: plectropomus-leopardus  BOLD: 11641  FishBase: 4826  GBIF: 5210114  iNaturalist: 109743  IRMNG: 11351495  ITIS: 167933  IUCN: 44684  NCBI: 160734  WoRMS: 218261 
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  อิสราเอล  สหรัฐ 
ฃ
พระบรมราชาที่ 5

พระบรมราชาที่ 5 เป็นพระราชโอรสของสมเด็จพระบรมราชาที่ 4 (นักพระสัตถา) เสด็จพระราชสมภพเมื่อ พ.ศ. 2122 พระราชบิดาอภิเษกให้เป็นพระมหากษัตริย์พร้อมพระองค์และพระไชยเชษฐาที่ 1 เมื่อราว พ.ศ. 2129 หลังจากกรุงละแวกแตก พระองค์ได้หนีไปกับพระราชบิดาและพระเชษฐา จนทั้งสองพระองค์เสด็จสวรรคตไปใน พ.ศ. 2139 หลังจากพระบาทรามเชิงไพรสวรรคตใน พ.ศ. 2139 ได้มีพ่อค้าชาวสเปนและโปรตุเกสสนับสนุนพระองค์ขึ้นครองราชย์ที่เมืองศรีสุนทร ต่อมามีกบฏมุสลิมจามต่อต้านพระองค์ ในที่สุด พระองค์ถูกปลงพระชนม์ใน พ.ศ. 2142
ฟอร์แรมมินิเฟอราขนาดใหญ่

| ฟอร์แรมมินิเฟอราขนาดใหญ่ |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
โดเมน:: Eukaryota
อาณาจักร:: Rhizaria
ไฟลัม:: Foraminifera
อันดับ:: Fusulinida

Superfamilies
 Archaediscacea  Colaniellacea  Earlandiacea  Endothyracea  Fusulinacea  Geinitzinacea  Moravamminacea  Nodosinellacea  Palaeotextulariacea  Parathuraminacea  Ptychocladiacea  Tetrataxacea  Tournayellacea
ฟิวซูลินิด หรือ ฟอแรมมินิเฟอราขนาดใหญ่ คือกลุ่มของโปรโตซัวไฟลั่มฟอแรมมินิเฟอราที่สูญพันธุ์ไปแล้ว ฟิวซูลินิดจะสร้างเปลือกของสารเนื้อปูนซึ่งเป็นสารแคลไซต์เนื้อละเอียด พบเป็นซากดึกดำบรรพ์อย่างแพร่หลายในเนื้อหินปูน อย่างเช่นแนวเทือกเขาหินปูนในจังหวัดราชบุรี สระบุรี และลพบุรี ซึ่งถือเป็นซากดึกดำบรรพ์ดัชนีที่สำคัญ
ฟูซูลินิดพบตั้งแต่ช่วงปลายของอนุยุคมิสซิสซิปเปียน [ต้องการตรวจสอบความถูกต้อง] พบอาศัยอยู่ในทะเลของยุคคาร์บอนิเฟอรัสและยุคเพอร์เมียน ฟิวซูลินิดเป็นซากดึกดำบรรพ์ดัชนีที่ดีสำหรับหินอนุยุคเพนซิลวาเนียนและยุคเพอร์เมียน อย่างไรก็ตามฟิวซิลินิดได้สูญพันธุ์ไปเมื่อครั้งเหตุการณ์สูญพันธุ์ครั้งใหญ่เมื่อสิ้นสุดยุคเพอร์เมียน [ต้องการอ้างอิง]
Triticites sp.
แม่แบบ:Protist-stub
พระอาจารย์สุดใจ ทนฺตมโน

| พระอาจารย์สุดใจ ทนฺตมโน (พระอธิการสุดใจ ทนฺตมโน) |
| --- | --- |

ส่วนบุคคล
เกิด: 14 ตุลาคม พ.ศ. 2487 (75 ปี)
มรณภาพ: 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2563
นิกาย: ธรรมยุติกนิกาย
ตำแหน่งชั้นสูง
ที่อยู่: วัดป่าบ้านตาด จังหวัดอุดรธานี
อุปสมบท: 25 มีนาคม พ.ศ. 2516
พรรษา: 47
ตำแหน่ง: เจ้าอาวาสวัดป่าบ้านตาด
พระอธิการสุดใจ ทนฺตมโน เป็นพระภิกษุฝ่ายธรรมยุติกนิกาย สายพระป่าในประเทศไทย อดีตเจ้าอาวาสวัดป่าบ้านตาด จังหวัดอุดรธานี
ประวัติ

พระอธิการสุดใจ ทนฺตมโน เดิมชื่อ นายสุดใจ เชาว์สมุทร เกิดวันที่ 14 ตุลาคม 2487 ตำบลท้ายบ้าน อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ บิดาชื่อ นายวิง มารดาชื่อ นางปุ่น เชาว์สมุทร ได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุ ณ พัทธสีมาอุโบสถวัดอโศการาม ตำบลท้ายบ้าน อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ เมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2516  โดยมีพระเทพโมลี (สำรอง คุณวุฑฺโฒ) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระญาณวิศิษฏ์ (ทอง จนฺทสิริ) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระครูนันทปัญญาคุณ(ปิ่น ตนฺติธมโม) เป็นพระอนุสาวนาจารย์  ได้รับฉายานามว่า "ทนฺตมโน"
ประวัติ > ธรรมะโอวาท

พอบวชเริ่มภาวนา ใจได้รับความสุขสงบเย็นแบบที่ไม่เคยเป็นมาก่อน นึกย้อนถามตัวเองว่า ถ้าเรานั่งอยู่มีคนเดินมาด่าเรา เราจะโกรธมั๊ย คนทั่วไปที่ไม่รับการฝึกอบรมจิตใจมา ย่อมมีความโกรธเป็นธรรมดา แต่คนที่ได้รับการฝึกฝนมาจะไม่โกรธกลับสงสารว่า...เค้าไม่เคยเจอความสุขที่แท้จริง เค้าน่าสงสาร ถ้าเรารักตัวเอง เราจะไม่ส่งจิตออกไปให้ใจโกรธ แต่จะมีสติรักษาจิตให้มีความสุข สงบเย็น....
ประวัติ > ตำแหน่งทางคณะสงฆ์

ได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดป่าบ้านตาด ต่อจากพระธรรมวิสุทธิมงคล (บัว ญาณสมฺปนฺโน) ที่มรณภาพลงเมื่อวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2554
ประวัติ > มรณภาพ

พระอาจารย์สุดใจมรณภาพจากเหตุการณ์ไฟไหม้กุฏิวัดป่าบ้านตาดโดยไม่ทราบสาเหตุ เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 สิริอายุได้ 76 ปี 47 พรรษา
ปลายราชวงศ์ฮั่น

แผนที่แสดงอาณาเขตของเหล่าขุนศึกช่วงก่อนสิ้นสุดราชวงศ์ฮั่น
ปลายราชวงศ์ฮั่น (จีน: 東漢末年; "ปีท้ายฮั่นตะวันออก") เป็นช่วงเวลาในประวัติศาสตร์จีนตั้งแต่ ค.ศ. 189 ถึง 220 ซึ่งอยู่ในรัชกาลอันวุ่นวายของพระเจ้าเหี้ยนเต้ จักรพรรดิพระองค์สุดท้ายของราชวงศ์ฮั่น ในช่วงนี้ บ้านเมืองปั่นป่วนเพราะกบฏโพกผ้าเหลือง (ค.ศ. 184–205) ขณะเดียวกัน สถาบันต่าง ๆ ในบ้านเมืองก็ถูกขุนศึกตั๋งโต๊ะล้มล้างจนแตกแยกออกเป็นแว่นแคว้นต่าง ๆ ที่อยู่ใต้การปกครองของขุนศึก ซึ่งในกลุ่มนี้บ้างเป็นขุนนางของราชวงศ์ฮั่นเอง ที่สุดแล้ว ขุนศึกโจโฉสามารถผนวกดินแดนกลับคืนอย่างช้า ๆ ภายใต้พระนามของพระเจ้าเหี้ยนเต้ แต่ผู้ปกครองที่แท้จริงคือตัวโจโฉเอง
ความพยายามของโจโฉในการหลอมรวมบ้านเมืองถูกบั่นทอนที่ศึกผาแดง (ค.ศ. 208–209) ที่ซึ่งกองทัพของโจโฉปราชัยให้แก่กองกำลังพันธมิตรของซุนกวนกับเล่าปี่ ราชวงศ์ฮั่นมาสิ้นสุดลงอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 220 เมื่อโจผี บุตรชายของโจโฉ บีบให้พระเจ้าเหี้ยนเต้สละราชย์ให้แก่ตน และโจผีขึ้นเป็นจักรพรรดิแห่งรัฐใหม่เรียกว่า วุยก๊ก หนึ่งปีให้หลัง เล่าปี่ก็เอาอย่างโดยประกาศตัวเป็นจักรพรรดิแห่งรัฐที่เรียก จ๊กก๊ก และใน ค.ศ. 229 ซุนกวนก็เจริญรอยตามโดยตั้งตัวเป็นจักรพรรดิแห่งง่อก๊ก ห้วงเวลาตั้งแต่ราชวงศ์ฮั่นล่มใน ค.ศ. 220 ไปจนราชวงศ์จิ้นรวมประเทศได้บางส่วนใน ค.ศ. 265 นั้น เรียกกันว่า ยุคสามก๊ก แห่งประวัติศาสตร์จีน