stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ริตสึเรียว

ริตสึเรียว (ญี่ปุ่น: 律令) เป็นระบบกฎหมายโบราณของญี่ปุ่นซึ่งอิงปรัชญาลัทธิขงจื๊อและนิตินิยมแบบจีน ประกอบด้วย ประมวลกฎหมายอาญา เรียกว่า "ริตสึ" (律) และประมวลกฎหมายปกครอง เรียกว่า "เรียว" (令)
ปลายยุคอาซูกะ (ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 6 ถึง ค.ศ. 710) และยุคนาระ (ค.ศ. 710–794) ราชสำนักเคียวโตะพยายามจะจำลองระบบการเมืองที่เข้มงวดแบบจีนจากราชวงศ์ถังมาโดยการตราและบังคับใช้ประมวลกฎหมายริตสึเรียวหลายชุด การปฏิรูปไทกะเมื่อ ค.ศ. 645 เป็นสัญญาณแรก ๆ ของการทำให้ระบบริตสึเรียวนี้เกิดผล รัฐแบบริตสึเรียวผลิตข้อมูลมากขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งมีการเก็บบันทึกไว้อย่างดีในช่วงหลายร้อยปี แต่ครั้นเวลาผ่านไป จนในยุคเฮอัง (ค.ศ. 794–1185) สถาบันแบบรึตสึเรียวได้กลายเป็นระบบการเมืองและวัฒนธรรมที่ไร้เสียงสะท้อน (feedback) อีกต่อไป ประมวลกฎหมายแบบริตสึเรียวฉบับสุดท้าย คือ โยโรริตสึเรียว ซึ่งเมื่อมีการปฏิรูปเมจิเมื่อ ค.ศ. 1868 ก็ยังใช้บังคับอยู่
กฎหมายริตสึเรียวชุดหลัก ๆ ได้แก่
โอมิเรียว (近江令) ฉบับ ค.ศ. 669 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายปกครอง 22 เล่ม แต่ที่มาที่ไปนั้นยังถกเถียงกันอยู่
อาซูกะคิโยมิฮาระเรียว (飛鳥浄御原令) ฉบับ ค.ศ. 689 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายปกครอง 22 เล่ม
ไทโฮริตสึเรียว (大宝律令) ฉบับ ค.ศ. 701 แต่บางแหล่งก็ว่า ค.ศ. 702 มีอิทธิพลมาก ประกอบด้วยประมวลกฎหมายปกครอง 11 เล่ม และประมวลกฎหมายอาญา 6 เล่ม
โยโรริตสึเรียว (養老律令) ตราขึ้นใน ค.ศ. 757 แต่บางแหล่งก็ว่า ค.ศ. 752 ประกอบด้วยประมวลกฎหมายปกครอง 10 เล่ม และประมวลกฎหมายอาญา 10 เล่ม เป็นการนำไทโฮริตสึเรียวมาตรวจชำระใหม่
ความสำเร็จหลัก ๆ > การปกครอง

ครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 7 มีการริเริ่มระบบโคกูงุงริ (国郡里制) ซึ่งให้แบ่งประเทศออกเป็นเขตปกครองต่าง ๆ คือ
กูนิ (国) แบ่งออกเป็น กุง หรือโคริ
กุง  หรือโคริ (郡) แบ่งออกเป็น ริ หรือซาโตะ ราว 2–20 แห่ง
ริ หรือซาโตะ (里) ประกอบด้วยบ้านเรือน 50 หลังคาเรือน
ครั้น ค.ศ. 715 มีการนำระบบโกริ (郷里制) มาใช้ ทำให้เกิดการแบ่งเขตดังนี้
กูนิ แบ่งออกเป็น กุง หรือโคริ
กุง หรือโคริ แบ่งออกเป็น โก ราว 2–20 แห่ง
โก (郷) ประกอบด้วยบ้านเรือน 50 หลังคาเรือน และแบ่งออกเป็น ริ หรือซาโตะ
ริ หรือซาโตะ มักประกอบด้วยบ้านเรือนราว 10–25 หลังคาเรือน
ระบบนี้ล้มเลิกไปใน ค.ศ. 740
ความสำเร็จหลัก ๆ > การรวมศูนย์อำนาจ

ระบบริตสึเรียวกำหนดให้มีรัฐบาลกลาง มีจักรพรรดิเป็นประมุข และมีหน่วยงานสองส่วน คือ
จิงงิกัง (神祇官) รับผิดชอบด้านศาสนจักร
ไดโจกัง (太政官) รับผิดชอบด้านอาณาจักร แบ่งออกเป็นกระทรวง 8 กระทรวง
ความสำเร็จหลัก ๆ > การจัดตั้งตำแหน่งราชการ

มีการใช้ระบบลำดับตำแหน่งราชการที่เรียกว่า "คัง" (官) หรือ "คันโชกุ" (官職) ซึ่งแบ่งตำแหน่งราชการออกเป็น 30 ขั้น เรียกว่า "อิ" (位) หรือ "อิไก" (位階) โดยวางระเบียบเคร่งครัดว่า ตำแหน่งใดควรมีขั้นใด การจัดขั้นนี้โดยมากแล้วอิงความดีความชอบ ไม่เกี่ยวกับการสืบตระกูล บุตรหลานของข้าราชการชั้นสูงบางทีก็มีขั้นต่ำ ซึ่งเป็นแบบเดียวกับที่อยู้ในกฎหมายของราชวงศ์ถัง แต่ระบบริตสึเรียวของญี่ปุ่นไม่อิงการสืบตระกูล
ขั้นสูงสุด คือ ขั้น 1 เรียกว่า "อิจิอิ" (一位) ไล่ลงมาจนถึงขั้น 8 เรียก "ฮะจิอิ" (八位) เป็นขั้นของข้าราชสำนัก มีเอกสิทธิ์หลายประการ ถัดลงจากนี้ไปเป็นขั้นที่เรียกว่า "โซอิ" (初位) มีสิทธิเพียงบางอย่าง
ขั้นสูงสุดหกขั้นแรก ถือกันว่า เป็นอภิสิทธิชนอย่างแท้จริง (true aristocracy) ซึ่งเรียกว่า "คิ" (貴) แบ่งออกเป็นชั้นผู้ใหญ่ เรียก "โช" (正) และชั้นผู้น้อย เรียก "จุ" (従) เช่น ขั้น 3 ชั้นผู้ใหญ่ เรียกว่า "โชซันมิ" (正三位) หรือขั้น 2 ชั้นผู้น้อย เรียก "จูนิอิ" (従二位) ขั้นที่ถัดลงมาจากขั้น 3 ยังแบ่งออกเป็นลำดับสูง เรียกว่า "โจ" และลำดับล่าง เรียกว่า "เกะ" (下) เช่น ขั้น 4 ชั้นผู้น้อย ลำดับล่าง เรียก "จูชิอิโนะเกะ" (従四位下) หรือขั้น 6 ชั้นผู้ใหญ่ ลำดับสูง เรียก "โชโระกูอิโนะโจ" (正六位上) การเลื่อนขั้นมักเป็นไปทีละเล็กทีละน้อยตามระบบราชการ และในช่วงแรกที่ใช้ระบบริตสึเรียวนี้ จะไม่มีการเลื่อนจนถึงขั้น 6 เว้นเป็นกรณีพิเศษ จึงทำให้เกิดเส้นแบ่งเป็นกลุ่มอภิสิทธิชน (ขั้น 5 ขึ้นไป) เรียกว่า "คิโซกุ" (貴族) กับกลุ่มชั้นล่าง (ขั้น 6 ลงมา) เรียกว่า "จิเงะ" (地下)
เมื่อได้เลื่อนขั้น รายได้ในรูปแบบข้าวที่เรียกเก็บจากกูนิต่าง ๆ มีหน่วยวัดเป็นโคกุ (石, 1 โคกุ = ประมาณ 150 กิโลกรัม) ก็จะเพิ่มขึ้นอย่างยิ่งไปด้วย ข้าราชการขั้น 6 จะได้ข้าวราว 22 โคกุต่อปี แต่ขั้น 5 อาจได้ถึง 225 โคกุต่อปี ส่วนขั้น 3 อาจได้มากถึง 6,957 โคกุต่อปี
นอกจากนี้ ยังมีระบบทำสำมะโนประชากร เรียกว่า "โคเซกิ" (戸籍) ปรับปรุงทุกหกปี และมีการทำรายงานภาษีรายปี เรียกว่า "เคโจ" (計帳) ทั้งมีการตั้งระบบภาษีโดยอิงรายงานเคโจนี้ เรียกว่า "โซโยโจ" (租庸調) เพื่อเรียกเก็บภาษีเป็นข้าว หรือธัญพืช รวมถึงผลิตผลอื่น ๆ จากท้องถิ่น (เช่น ฝ้าย, เกลือ, เยื่อกระดาษ ฯลฯ) ส่งเข้าสู่เมืองหลวง
ระบบริตสึเรียวยังให้มีการเกณฑ์แรงงานในระดับกูนิ โดยอาศัยคำสั่งของผู้ปกครองกูนิที่เรียกว่า "โคกูชิ" (国司) ส่วนในเมืองหลวง ก็มีการเกณฑ์แรงงาน และเกณฑ์ทหาร แต่สามารถส่งส่วยแทนแรงงานได้
ความสำเร็จหลัก ๆ > กฎหมายอาญา

มีการใช้ระบบกฎหมายอาญาที่วางโทษไว้ห้าระดับ เรียกว่า "โกเก" (五刑) คือ
เฆี่ยน เรียกว่า "ชิ" (笞) เป็นการเฆี่ยนตีที่สะโพก 10, 20, 30, 40, หรือ 50 ที แล้วแต่ผิดหนักผิดเบา
เฆี่ยนต่อหน้าธารกำนัล เรียกว่า "โจ" (杖) เป็นการเฆี่ยนตีทีสะโพก 60, 70, 80, 90, หรือ 100 ที ในที่สาธารณะ แล้วแต่ผิดหนักผิดเบา โดยใช้อุปกรณ์เฆี่ยนที่หนักกว่ากรณีชิ
จำคุก เรียกว่า "ซุ" (徒) มีกำหนด 1, 1.5, 2, 2.5, หรือ 3 ปี แล้วแต่ผิดหนักผิดเบา
เนรเทศ เรียกว่า "รุ" (流) แบ่งเป็น เนรเทศใกล้ เรียกว่า "คนรุ" (近流), เนรเทศกึ่งทางไกล เรียกว่า "ชูรุ" (中流), และเนรเทศไกล เรียกว่า "อนรุ" (遠流) แล้วแต่ผิดหนักผิดเบา
ประหาร เรียกว่า "ชิ" (死) แบ่งเป็น แขวนคอ เรียกว่า "โค" (絞) และตัดหัว เรียกว่า "ซัง" (斬) แล้วแต่ผิดหนักผิดเบา
ด้านอาญา ยังมีการกำหนดความผิดอาญาหนักแปดประการ เรียกว่า "ฮาจิเงียกุ" (八虐) ซึ่งจะเว้นโทษมิได้ เรื่องนี้ได้ต้นแบบมาจากฉือเอ้อ (十惡; "สิบชั่ว") ในกฎหมายของราชวงศ์ถัง แต่เอาความผิดสองประการ คือ การสร้างความแตกแยกในครอบครัว และการสร้างความเสื่อมเสียให้แก่ครอบครัว (เช่น การคบชู้สู่ชาย, เพศสัมพันธ์ระหว่างญาติพี่น้อง ฯลฯ) ออก จึงเหลือแปดประการ
ความสำเร็จหลัก ๆ > วรรณะ

ระบบริตสึเรียวให้แบ่งประชาชนออกเป็นสองวรรณะ คือ เรียวมิง" (良民) กับเซ็นมิง (賤民) แต่ละวรรณะต้องใช้เสื้อผ้าที่มีสีตามวรรณะ
เรียวมิงแบ่งออกเป็นสี่วรรณะย่อย และเซ็นมิงแบ่งออกเป็นห้าวรรณะย่อย กลุ่มเซ็นมิงนี้แทบเทียบเท่าทาส
พัฒนาการของการใช้ริตสึเรียว

มีการปรับปรุงริตสึเรียวอยู่เป็นระยะ ๆ เช่น เพื่อส่งเสริมการเพาะปลูก ก็มีการตรากฎหมายใน ค.ศ. 723 อนุญาตให้ถือครองที่ดินที่เพาะปลูกได้เป็นช่วงเวลาต่อเนื่องกันสามรุ่นคน เรียกว่า "กฎหมายซันเซอิสชิง" (三世一身の法) แต่ ค.ศ. 743 ก็ออกกฎหมายให้ถือครองได้ไม่จำกัดเวลา เรียกว่า "กฎหมายคนเด็งเอเน็งชิไซ" (墾田永年私財法) ซึ่งทำให้เกิดที่ดินมากมายอยู่ในเงื้อมมือเอกชน นำไปสู่การสร้างจวนที่เรียกว่า "โชเอ็ง" (荘園)
ส่วนการใช้ข้อบังคับเกี่ยวกับการถือครองที่ดินตามวรรณะแบบเคร่งครัดก็เริ่มผ่อนคลายลงในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 8–9 แต่ก็มีความพยายามจะคงระบบนี้ไว้ในช่วงจักรพรรดิคัมมุ โดยขยายเวลาจัดสรรที่ดินแต่ละคราวออกไปเป็น 12 ปี ส่วนในต้นยุคเฮอัง แทบจะไม่ได้ใช้ระบบนี้เลย การจัดสรรที่ดินครั้งสุดท้ายมีขึ้นในช่วง ค.ศ. 902–903
ระบบวรรณะเองก็ไม่ค่อยใช้เคร่งครัด เรียวมิงบางคนก็สมรสกับเซ็นมิงเพื่อเลี่ยงภาษี ส่วนเซ็นมิงก็ยอมสมรสด้วยเพื่อที่บุตรคลอดออกมาจะได้วรรณะเรียวมิง พอสิ้นคริสต์ศตวรรษที่ 9 หรือเริ่มคริสต์ศตวรรษที่ 10 ระบบวรรณะนี้นับว่าสิ้นเนื้อหาสาระในทางปฏิบัติอีก
บรรณานุกรม

Asakawa, Kan'ichi. (1903). The Early Institutional Life of Japan. Tokyo: Shueisha. OCLC 4427686; see online, multi-formatted, full-text book at openlibrary.org
Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Odai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon.  Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
Sansom, George (1958). A History of Japan to 1334. Stanford: Stanford University Press. ISBN 0-8047-0523-2
Haley, John Owen. Authority Without Power: Law and the Japanese Paradox (Oxford, 1994), ISBN 0-19-509257-0
คุรุอมรทาส

| คุรุอมรทาส |
| --- | --- |
ภาพของคุรุอมรทาส
ชื่ออื่น: คุรุองค์ที่ 3 Anand Sahib 
ส่วนบุคคล
เกิด: อมรทาส 5 พฤษภาคม ค.ศ.1479 หมู่บ้าน Basarke, (ปัจจุบันคืออมฤตสระ, รัฐปัญจาบ, ประเทศอินเดีย)
มรณภาพ: 1 กันยายน ค.ศ. 1574(1574-09-01) (95 ปี) Goindval, รัฐปัญจาบ
ศาสนา: ศาสนาซิกข์
คู่สมรส: Mata Mansa Devi
บุตร: Bhai Mohan, Bhai Mohri, Bibi Dani, และ Bibi Bhani
บุพการี: Tej Bhan กับ Mata Lachmi
ชื่ออื่น: คุรุองค์ที่ 3 Anand Sahib 
ตำแหน่งชั้นสูง
ผู้ดำรงตำแหน่งก่อนหน้า: คุรุอังคัต
ผู้ดำรงตำแหน่งถัดมา: คุรุรามทาส
คุรุอมรทาส (อังกฤษ: Guru Amar Das; ปัญจาบ: ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ) เป็นคุรุศาสดาองค์ที่ 3 ของศาสนาซิกข์
เดิมทีท่านนับถือลัทธิไวษณพในศาสนาฮินดู จนกระทั่งเมื่อท่านได้ฟังบีบี อมโร (Bibi Amro) ผู้เป็นภรรยาของหลานชายท่านกำลังสวดเพลงสวดของท่านคุรุนานัก ทำให้ท่านเกิดความสนใจในศาสนาซิกข์ขึ้นเป็นอย่างมาก ท่านอมรทาสจึงได้ขอให้บีบี อมโร พาท่านไปพบกับบิดาของนางซึ่งคือคุรุอังคัต ผู้ดำรงตำแหน่งเป็นผู้นำสูงสุดของซิกข์ในขณะนั้น ท่านได้เปลี่ยนศาสนาเป็นซิกข์ในปี ค.ศ. 1539 หลังพบกับท่านคุรุอังคัต ด้วยอายุ 60 ปี และปรณิบัติรับใช้ท่านคุรุอังคัตอย่างดี ท่านได้รับแต่งตั้งเป็นคุรุศาสดาองค์ถัดไปโดยคุรุอังคัตก่อนการเสียชีวิตของคุรุอังคัตในปี ค.ศ. 1552
คุรุอมรทาสถือเป็นนักพัฒนาที่สำคัญของศาสนาซิกข์ เช่น การริเริ่มองค์กร "มานชิ" (Manji), การแต่งหนังสือรวมเพลงสวด "โปธิ" (Pothi) ซึ่งช่วยให้การแต่งคัมภีร์แรก "อดิ กรันตะ" (Adi Granth) ของคุรุรามดาส ผู้เป็นคุรุศาสดาองค์ถัดมาเป็นไปได้อย่างรวดเร็ว และการสร้างประเพณีและพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน ได้แก่ การตั้งชื่อบุตร-ธิดา, พิธีมงคลสมรส (อนันตขาราช; Anand Karaj) และ พิธีศพ และ รวมถึงเทศกาลซิกข์ เช่น ดิวาลี (Diwali), มัคขี (Maghi) และ วิสาขี (Vaisakhi) และท่านได้ประกาศให้หริมันทิรสาหิบเป็นศาสนสถานที่เป็นศูนย์รวมของซิกข์
ท่านคุรุเสียชีวิตลงด้วยอายุ 95 ปี และแต่งตั้งภัย เชธา (Bhai Jetha) บุตรเขยของท่านเป็นคุรุศาสดาองค์ถัดไป พร้อมมอบชื่อใหม่ว่า "คุรุรามดาส" อันแปลว่า ผู้รับใช้ของพระเจ้า
ดับเบิลเกรฟแอกเซนต์

| ดับเบิลเกรฟแอกเซนต์ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
◌̏
ตัวอย่าง
| Ȁȁ | Ȅȅ | Ȉȉ | Ȍȍ | Ȑȑ | Ȕȕ |
ดับเบิลเกรฟแอกเซนต์ (อังกฤษ: double grave accent) เรียกย่อว่า ดับเบิลเกรฟ (อังกฤษ: double grave) เป็นเครื่องหมายเสริมสัทอักษรชนิดหนึ่ง ลักษณะเป็นขีดเล็ก ๆ เฉียงลงขวาสองขีดอยู่เหนืออักษร ( ◌̏ ) ใช้เขียนกำกับอักษรละตินในภาษาโครเอเชีย ภาษาสโลวีเนีย กำกับทั้งอักษรละตินและอักษรซีริลลิกในภาษาเซอร์เบีย บางครั้งก็ใช้ในสัทอักษรสากล
เครื่องหมายนี้ในภาษาโครเอเชีย ภาษาสโลวีเนีย และภาษาเซอร์เบีย ใช้แสดงเสียงวรรณยุกต์ตกลงที่เป็นเสียงสั้น แต่ไม่ค่อยใช้ในชีวิตประจำวัน จะใช้เครื่องหมายนี้เพื่ออธิบายการออกเสียงในภาษาเหล่านี้เท่านั้น สำหรับอักษรซีริลลิก А Е И О Р У ที่เทียบเท่าอักษรละติน A E I O R U ไม่มีอักขระเฉพาะตัวในรูปแบบดับเบิลเกรฟ ต้องประสมขึ้นเองจากตัวผสานดับเบิลเกรฟ (U+030F) เช่น И + ◌̏ = И̏
ในสัทอักษรสากล ดับเบิลเกรฟแอกเซนต์ใช้แทนเสียงวรรณยุกต์ต่ำพิเศษ
ดูเพิ่ม

เกรฟแอกเซนต์
ดับเบิลอะคิวต์แอกเซนต์
สัญประกาศ
อีจีซา (izhitsa) อักษรซีริลลิกที่ดูคล้ายการกำกับด้วยดับเบิลเกรฟแอกเซนต์ (Ѷѷ)
ชู้รักของเลดี

เรื่องสั้นโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์  ที่มีเชอร์ล็อก โฮมส์เป็นตัวละครสำคัญ
| --- | --- |
โฮมส์ชันสูตรศพ ภาพวาดโดยซิดนีย์ พาเก็ตในนิตยสารสแตรนด์ปี ค.ศ. 1904
ผู้ประพันธ์: อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์
ชื่อเรื่องต้นฉบับ: The Adventure of the Abbey Grange
ผู้แปล: อ. สายสุวรรณ
ประเทศ: สหราชอาณาจักร สหรัฐอเมริกา
ภาษา: อังกฤษ
ชุด: เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุดคืนชีพ
ประเภท: เรื่องสั้นนวนิยายนักสืบ
วันที่พิมพ์: กันยายน ค.ศ. 1904
เรื่องก่อนหน้า: นักรักบี้หาย 
เรื่องถัดไป: รอยเปื้อนที่สอง 
ข้อความ: ชู้รักของเลดี ที่ วิกิซอร์ซ
"ชู้รักของเลดี" (อังกฤษ: The Adventure of the Abbey Grange) เป็นเรื่องสั้นเรื่องหนึ่งใน 56 เรื่องที่เกี่ยวกับเชอร์ล็อก โฮมส์ เขียนโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์ ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสารสแตรนด์ในสหราชอาณาจักรในเดือนกันยายน ค.ศ. 1904 และตีพิมพ์ในนิตยสารคอลเลียร์ในสหรัฐอเมริกาเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม ค.ศ. 1904 เป็นเรื่องสั้นลำดับที่ 12 จากทั้งหมด 13 เรื่องที่รวบรวมตีพิมพ์ในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด คืนชีพ ในปี ค.ศ. 1905
ประวัติการตีพิมพ์

"ชู้รักของเลดี" ตีพิมพ์ครั้งแรกในสหราชอาณาจักรในนิตยสารสแตรนด์ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1904 และตีพิมพ์ในสหรัฐอเมริกาในนิตยสารคอลเลียร์เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม ค.ศ. 1904  ในนิตยสารสแตรนด์มีภาพวาดประกอบเนื้อเรื่อง 8 ภาพวาดโดยซิดนีย์ พาเก็ต ในนิตยสารคอลเลียร์มีภาพวาดประกอบ 6 ภาพวาดโดยเฟรดเดอริก ดอร์ สตีล เรื่องสั้นถูกรวมในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด คืนชีพ ซึ่งตีพิมพ์ในสหรัฐอเมริกาในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1905 และในสหราชอาณาจักรในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1905
อ้างอิงและบรรณานุกรม

↑  Smith (2014), p. 147.
1 2  Cawthorne (2011), p. 132.
↑  Cawthorne (2011), p. 110.
Cawthorne, Nigel (2011). A Brief History of Sherlock Holmes. Running Press. ISBN 978-0762444083.
Dickerson, Ian (2019). Sherlock Holmes and His Adventures on American Radio. BearManor Media. ISBN 978-1629335087.
Smith, Daniel (2014) [2009]. The Sherlock Holmes Companion: An Elementary Guide (Updated ed.). Aurum Press. ISBN 978-1-78131-404-3.
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อความเต็มของ ชู้รักของเลดี ที่วิกิซอร์ซ
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ชู้รักของเลดี
เชอร์ล็อก โฮมส์ ชุดคืนชีพ รวมถึงเรื่อง ชู้รักของเลดี ที่ Standard Ebooks
The Adventure of the Abbey Grange หนังสือเสียงสาธารณสมบัติที่ LibriVox
| ด ค กเรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด คืนชีพ โดย อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์ |
| --- | --- |
 "บ้านร้าง"  "ช่างก่อสร้างเจ้าเล่ห์"  "รหัสตุ๊กตาเต้นรำ"  "นักจักรยานผู้เดียวดาย"  "โรงเรียนสำนักอธิการ"  "ปีเตอร์ดำ"  "นายหน้าขู่กิน"  "อาฆาตนโปเลียน"  "สามนิสิต"  "แว่นตากรอบทอง"  "นักรักบี้หาย"  "ชู้รักของเลดี"  "รอยเปื้อนที่สอง" 
 แรงพยาบาท  จัตวาลักษณ์   การผจญภัย  จดหมายเหตุ  หมาผลาญตระกูล  คืนชีพ  หุบเขาแห่งภัย  ลาโรง  บันทึกคดี
ความเหลื่อมล้ำทางสังคม

ความเหลื่อมล้ำทางสังคมเกิดขึ้นเมื่อทรัพยากรในสังคมมีการกระจายอย่างไม่เสมอภาค ซึ่งก่อให้เกิดแบบรูปจำเพาะตามแนวจำพวกของบุคคลที่นิยามทางสังคม การเข้าถึงสินค้าสังคมในสังคมนั้นมีความแตกต่างกันเป็นลำดับมีสาเหตุจากอำนาจ ศาสนา เครือญาติ เกียรติภูมิ เชื้อชาติ ชาติพันธุ์ เพศ อายุ รสนิยมทางเพศและชนชั้น ความเหลื่อมล้ำปกติส่อความหมายถึงความไม่เสมอภาคของผลลัพธ์ แต่อาจสรุปอีกอย่างหนึ่งได้ว่าเป็นความไม่เสมอภาคในการเข้าถึงโอกาส สิทธิทางสังคม ประกอบด้วยตลาดแรงงาน บ่อเกิดของรายได้ บริการสาธารณสุข เสรีภาพในการพูด การศึกษา การมีผู้แทนทางการเมือง และการมีส่วนร่วมทางการเมือง ความเหลื่อมล้ำทางสังคมนี้มีความเชื่อมโยงกับความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ ปกติอธิบายบนพื้นฐานของการกระจายรายได้หรือความมั่งคั่งอย่างไม่เสมอภาค และเป็นความเหลื่อมล้ำทางสังคมชนิดที่มีการศึกษาอยู่บ่อยครั้ง ถึงแม้สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์และสังคมวิทยาโดยทั่วไปใช้แนวทางเข้าสู่ทางทฤษฎีต่างกันเพื่อพิจารณาและอธิบายความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ แต่ทั้งสองวิชาก็วิจัยความเหลื่อมล้ำนี้เหมือนกัน อย่างไรก็ดีทรัพยากรสังคมและธรรมชาติก็มีการกระจายอย่างไม่เท่าเทียมในสังคมส่วนใหญ่นอกเหนือไปจากทรัพยากรทางเศรษฐกิจ และอาจช่วยส่งเสริมสถานภาพทางสังคมของบุคคล บรรทัดฐานของการจัดสรรยังมีผลต่อการกระจายสิทธิและเอกสิทธิ์ อำนาจทางสังคม การเข้าถึงสินค้าสาธารณะ เช่น การศึกษาหรือระบบตุลาการ การเคหะที่เพียงพอ การขนส่ง เครดิตและบริการทางการเงิน เช่น การธนาคาร ตลอดจนสินค้าและบริการทางสังคมอื่น
หลายสังคมทั่วโลกต่างอวดอ้างว่าตนเป็นคุณธรรมนิยม หมายความว่า การกระจายทรัพยากรในสังคมอยู่บนพื้นฐานของคุณธรรมหรือความดี (merit) แม้ว่าคุณธรรมนี้จะมีผลอยู่บ้างในบางสังคม แต่งานวิจัยแสดงว่าการกระจายทรัพยากรในสังคมมักเป็นไปตามการแบ่งประเภททางสังคมแบบมีลำดับชั้นจนไม่อาจเรียกสังคมเหล่านั้นว่า "คุณธรรมนิยม" ได้ ด้วยเหตุที่บุคคลที่มีสติปัญญา ความสามารถหรือคุณธรรมเป็นพิเศษก็ตามยังไม่อาจชดเชยการถูกเอาเปรียบทางสังคมที่เขาเหล่านั้นเผชิญ ในหลายกรณี ความเหลื่อมล้ำทางสังคมเชื่อมโยงกับความเหลื่อมล้ำทางเชื้อชาติ ชาติพันธุ์และเพศ ตลอดจนสถานภาพทางสังคม ซึ่งทั้งหมดที่กล่าวมานี้อาจเกี่ยวข้องกับการฉ้อราษฎร์บังหลวง
ตัวชี้วัดความเหลื่อมล้ำทางสังคมที่ใช้บ่อยสุดในการเปรียบเทียบในประเทศต่าง ๆ ได้แก่ สัมประสิทธิ์จีนี อย่างไรก็ดี ประเทศที่มีสัมประสิทธิ์จีนีเท่ากันแต่มีเศรษฐกิจ และ/หรือ คุณภาพชีวิตต่างกันมากก็ได้ ฉะนั้นจึงต้องนำมาเปรียบเทียบโดยใช้บริบทอื่นประกอบด้วย
เชิงอรรถ

↑  "Merit" ตั้งอยู่บนพื้นฐานของความสามารถ ความพยายามและความสำเร็จ เช่น มีการศึกษาสูง อาชีพการงานดี ประสบความสำเร็จในอาชีพการงาน เป็นต้น
↑  เป็นการวัดการกระจุกตัวของความมั่งคั่งและรายได้ในประเทศเป็นค่าระหว่าง 0 (กระจายเท่ากันหมด) ถึง 1 (กระจุกอยู่ที่คนคนเดียว)
แหล่งข้อมูลอื่น

Inequality watch
Wikiquote
วิหารการ์นี

| วิหารการ์นี |
| --- | --- |
ด้านหน้าของวิหาร
ที่ตั้งภายในประเทศอาร์มีเนีย
ข้อมูลทั่วไป
สถานะ: พิพิธภัณฑ์ (ส่วนหนึ่งของพื้นที่อนุรักษ์ซึ่งครอบคลุมวิหารนี้) บางครั้งเป็นที่ประกอบพิธีกรรมของลัทธิเฮตาน (ลัทธิเพเกินยุคใหม่)
ประเภท: วิหารลัทธิเพเกิน และ สุสาน
สถาปัตยกรรม: กรีกโบราณ, กรีก-โรมัน
ที่ตั้ง: การ์นี, จังหวัดโกตยัก, ประเทศอาร์มีเนีย
พิกัด: 40°06′45″N 44°43′49″E﻿ / ﻿40.112421°N 44.730277°E﻿ / 40.112421; 44.730277
ระดับความสูง: 1,396 m (4,580 ft)
แล้วเสร็จ: ราวศตวรรษที่หนึ่งถึงสอง
เจ้าของ: กระทรวงวัฒนธรรม
วิหารการ์นี (อังกฤษ: Temple of Garni; อาร์มีเนีย: Գառնիի տաճար, Gaṙnii tačar, [ˈgɑrnii ˈtɑtʃɑʁ]) เป็นอาคารยุคกรีก-โรมันชนิดมีระเบียงเสาแห่งเดียวที่ยังหลงเหลือในประเทศอาร์มีเนีย และในพื้นที่อดีตสาธารณรัฐของสหภาพโซเวียต วิหารมีลักษณะของความเป็นสถาปัตยกรรมกรีกโบราณ-โรมัน และประดับด้วยเสาแบบไอออนิก ตัววิหารตั้งอยู่ในหมู่บ้านการ์นี ประเทศอาร์มีเนีย วิหารนี่เป็นสิ่งก่อสร้างและสัญลักษณ์ชิ้นสำคัญของอาร์มีเนียยุคก่อนศาสนาคริสต์
สันนิษฐานกันว่าวิหารนี้สร้างขึ้นโดยกษัตริย์ทีรีดาเตสที่หนึ่ง ในศตวรรษที่หนึ่งเพื่อบูชาเทพเจ้าแห่งดวงอาทิตย์ของลัทธิเพเกินอาร์มีเนีย เทพเจ้ามีหร์ หลังประเทศอาร์มีเนียรับศาสนาคริสต์เข้ามาในศตวรรษที่สี่ วิหารนี้ได้ถูกแปลงเป็นพระราชวังฤดูร้อนของพระนางโกสโรวิดูกต์ ธิดาของกษัตริย์ทีรีดาเตสที่สาม นักวิชาการบางส่วนเชื่อว่าวิหารนี้เป็นสุสาน ไม่ใช่วิหาร จึงทำให้วิหารนี้รอดพ้นจากการทุบทำลายสิ่งก่อสร้างของลัทธิเพเกิน วิหารนี้พังทลายลงมาในระหว่างแผ่นดินไหวใหญ่ ปี 1679 ภายหลังการขุดค้นและความสนใจในโบราณคดีในศตวรรษที่สิบเก้าและยี่สิบ วิหารนี้ได้สร้างขึ้นใหม่ในปี 1969 ถึง 1975 โดยใช้วิธีอะนาสทีลอซิส ในปัจจุบัน วิหารการ์นีเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของอาร์มีเนีย และเป็นวิหารหลักของลัทธิเฮทาน (ลัทธิเพเกินแบบอาร์มีเนียยุคใหม่)
เชิงอรรถ

↑  และถูกเรียกว่า Գառնու/Գառնիի հեթանոսական տաճար Gaṙnu/Gaṙnii het’anosakan tačar, ตามตัวอักษร: "วิหารเพเกินที่การ์นี"
บรรณานุกรม

Abrahamian, A. G. (1947). Գառնիի հունարեն արձանագրությունը [The Greek inscription o Garni]. Etchmiadzin (ภาษาอาร์เมเนีย). 4 (3–4): 61–72. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-02-25. สืบค้นเมื่อ 2021-02-02.
Khatchadourian, Lori (2008). "Making Nations from the Ground up: Traditions of Classical Archaeology in the South Caucasus". American Journal of Archaeology. 112 (2): 247–278. doi:10.3764/aja.112.2.247. JSTOR 20627449.
Tananyan, Grigor (2014). Գառնի պատմամշակութային կոթողը (տաճարի վերականգման 40-ամյակի առթիվ) [The Historic & Cultural Monument of Garni (to the 40th anniversary of the restoration of the temple)]]. Patma-Banasirakan Handes (ภาษาอาร์เมเนีย). № 2 (2): 25–45. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-04. สืบค้นเมื่อ 2021-02-02.
Panossian, Razmik (2006). The Armenians: From Kings and Priests to Merchants and Commissars. New York: Columbia University Press. ISBN 9780231139267.
Nersessian, Vrej (2001). Treasures from the Ark: 1700 Years of Armenian Christian Art. Los Angeles: J. Paul Getty Museum. ISBN 9780892366392.
Bauer-Manndorff, Elisabeth (1981). Armenia: Past and Present. Lucerne: Reich Verlag.
Russell, James R. (1987). Zoroastrianism in Armenia. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-96850-9.
Strzygowski, Josef (1918). Die Baukunst der Armenier und Europa [The Architecture of the Armenians and of Europe] Volume 1 (ภาษาเยอรมัน). Vienna: Kunstverlag Anton Schroll & Co.
Porter, Robert Ker (1821). Travels in Georgia, Persia, Armenia, ancient Babylonia, &c. &c. Volume II. London: Longman, Hurst, Rees, Orme, and Brown.
Kiesling, Brady (2000). Rediscovering Armenia: An Archaeological/Touristic Gazetteer and Map Set for the Historical Monuments of Armenia (PDF). Yerevan/Washington DC: Embassy of the United States of America to Armenia. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2006-05-03.
Lang, David Marshall (1970). Armenia: Cradle of Civilization. London: Allen & Unwin.
Wilkinson, R. D. (1982). "A Fresh Look at the Ionic Building at Garni". Revue des Études Arméniennes (XVI).
แหล่งข้อมูลอื่น

"Arménie : Le temple de Garni au son du duduk". Le Monde (ภาษาฝรั่งเศส). 14 June 2011.
"Лекция "Храм в Гарни и искусство эллинистической Армении"" (ภาษารัสเซีย). State Museum of the Orient. 29 September 2015. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-07-08. สืบค้นเมื่อ 2021-02-02.
Garni at Armenica.org
Description at Cilicia.com เก็บถาวร 2016-03-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
พระเจ้าจ้งติง

พระเจ้าจ้งติง (จีน: 仲丁; พินอิน: Zhòng Dīng; จึ จวง) เป็นกษัตริย์จีนองค์ที่ 10 แห่งราชวงศ์ชาง
ในบันทึกประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่ ที่บันทึกโดย ซือหม่า เชียน ระบุว่า พระองค์คือกษัตริย์องค์ที่ 10 แห่งราชวงศ์ชาง พระองค์ทรงเสวยราชย์ต่อจาก พระเจ้าไท่อู้ ผู้เป็นพระราชบิดา (太戊) พระองค์ทรงปราบดาภิเษกในปีซินโฉ่ว (Chinese: 辛丑) พร้อมกับปั๋ว (亳) ในปีแรกแห่งการครองราชย์ พระองค์ทรงย้ายเมืองหลวงไปอยู่ที่เมืองเอ๋า (隞) ในปีที่หกของการครองราชย์ของพระองค์ พระองค์ได้ทรงนำทัพโจมตีชาติพันธุ์หลานหยี (蓝夷) เมื่อพระองค์ทรงราชย์ได้ 11 ปี (บางตำราบอกว่า 9 ปี) ก่อนจะสวรรคต พระองค์ได้ทรงทำพินัยกรรม มอบราชบัลลังก์ให้พระอนุชา คือ พระเจ้าไว่เหริน ขึ้นครองราชย์ต่อไป (外壬).
พิวรีน

| --- | --- |



ชื่อ
IUPAC name 9H-purine
เลขทะเบียน
เลขทะเบียน CAS: 120-73-0 Y
3D model (JSmol): รูปภาพแบบโต้ตอบ
ChEBI: CHEBI:17258 Y
ChEMBL: ChEMBL302239 Y
เคมสไปเดอร์: 1015 Y
ECHA InfoCard: 100.004.020 
KEGG: C15587 Y
MeSH: Purine
ผับเคม CID: 1044
CompTox Dashboard (EPA): DTXSID5074470 
 InChI InChI=1S/C5H4N4/c1-4-5(8-2-6-1)9-3-7-4/h1-3H, (H,6,7,8,9) YKey: KDCGOANMDULRCW-UHFFFAOYSA-N Y InChI=1/C5H4N4/c1-4-5(8-2-6-1)9-3-7-4/h1-3H, (H,6,7,8,9)Key: KDCGOANMDULRCW-UHFFFAOYAO 
 SMILES c1c2c (nc[nH]2) ncn1 
คุณสมบัติ
สูตรเคมี: C5H4N4
มวลโมเลกุล: 120.115 g·mol−1  
จุดหลอมเหลว: 214 องศาเซลเซียส (417 องศาฟาเรนไฮต์; 487 เคลวิน)
ละลายในน้ำ: 500 g/L (RT)
หากมิได้ระบุเป็นอื่น ข้อมูลข้างต้นนี้คือข้อมูลสาร ณ ภาวะมาตรฐานที่ 25 °C, 100 kPa  อ้างอิงกล่องข้อมูล
Chemical compound
พิวรีน (อังกฤษ: purine)
เป็นสารประกอบอินทรีย์ประเภทเฮเตอโรไซคลิกและอะโรมาติก ที่มีวงแหวนไพริมิดีน (pyrimidine) เชื่อมกับวงแหวนอิมิดาโซล
และให้ชื่อของมันกับกลุ่มโมเลกุลที่เรียกว่า พิวรีน ซึ่งรวมพิวรีนที่มีการแทนที่โครงสร้างและเทาโทเมอร์
ต่าง ๆ ของพิวรีน
เป็นสารประกอบเฮเตอโรไซคลิกแบบมีไนโตรเจนที่มีมากที่สุดในธรรมชาติ
และละลายน้ำได้
พิวรีนพบอย่างเข้มข้นในเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์เนื้อ โดยเฉพาะเครื่องในรวมทั้งตับไต
โดยทั่วไปแล้ว พืชผักจะมีพิวรีนต่ำ
ตัวอย่างของอาหารที่มีพิวรีนสูงรวมทั้ง ต่อมไทมัส ตับอ่อน ปลาแอนโชวี่ ปลาซาร์ดีน ตับ ไตของวัวควาย สมอง สารสกัดจากเนื้อ ปลาเฮร์ริง ปลาแมกเคอเรล หอยเชลล์ เนื้อสัตว์ที่ล่าเพื่ออาหารหรือเพื่อการกีฬา เบียร์ (โดยได้จากยีสต์) และน้ำเกรวี
อาหารที่มีพิวรีนกลาง ๆ รวมทั้ง เนื้อวัวควาย เนื้อหมู ปลาและอาหารทะเล ผักแอสพารากัส ต้นกะหล่ำดอก ผักโขมจีน เห็ด ถั่วลันเตา ถั่วเล็นทิล ถั่ว ข้าวโอ๊ต รำข้าวสาลี และจมูกข้าวสาลี
พิวรีนและไพริมิดีนเป็นกลุ่มสองกลุ่มของเบสไนโตรเจน (nitrogenous base) และก็เป็นกลุ่มสองกลุ่มของเบสนิวคลีโอไทด์ (nucleotide base/nucleobase) ด้วย
deoxyribonucleotide 2 อย่างใน 4 อย่าง คือ deoxyadenosine และ guanosine, ribonucleotide 2 อย่างใน 4 อย่าง คือ adenosine/adenosine monophosphate (AMP) และ guanosine/guanosine monophosphate (GMP) ซึ่งเป็นหน่วยพื้นฐานของดีเอ็นเอและอาร์เอ็นเอตามลำดับ ก็เป็นพิวรีน
เพื่อจะสร้างดีเอ็นเอและอาร์เอ็นเอ เซลล์จำเป็นต้องใช้พิวรีนและไพรมิดีนเป็นจำนวนพอ ๆ กัน
ทั้งพิวรีนและไพริมิดีนต่างก็เป็นสารยับยั้งและสารก่อฤทธิ์ต่อพวกตนเอง
คือ เมื่อพิวรีนก่อตัวขึ้น มันจะยับยั้งเอนไซม์ที่ใช้สร้างพิวรีนเพิ่ม
พร้อมกับก่อฤทธิ์ของเอนไซม์ที่ใช้สร้างไพริมิดีน
และไพริมิดีนก็ทั้งยับยั้งตนเองและออกฤทธิ์ให้สร้างพิวรีนในลักษณะเช่นเดียวกัน
เพราะเหตุนี้ จึงมีสารทั้งสองอยู่ในเซลล์เกือบเท่า ๆ กันตลอดเวลา
พิวรีนเด่น ๆ

มีพิวรีนที่เกิดตามธรรมชาติหลายอย่าง
รวมทั้งนิวคลีโอเบส คือ adenine และ guanine
ในดีเอ็นเอ เบสเหล่านี้สร้างพันธะไฮโดรเจนกับเบสไพริมิดีนที่คู่กัน ซึ่งก็คือ ไทมีน และ cytosine ตามลำดับ
นี่เป็นการจับคู่ของเบสแบบเติมเต็ม (complementary base pairing)
ในอาร์เอ็นเอ คู่ของ adenine ก็คือ uracil แทนที่ไทมีน
พิวรีนเด่นอื่น ๆ รวมทั้ง hypoxanthine, xanthine, ธีโอโบรมีน, กาเฟอีน, กรดยูริก และ isoguanine
หน้าที่

พิวรีน (adenine และ guanine) นอกจากจะมีบทบาทสำคัญในดีเอ็นเอและอาร์เอ็นเอแล้ว
ยังเป็นองค์ประกอบสำคัญในโมเลกุลชีวภาพที่สำคัญอื่น ๆ เช่น อะดีโนซีนไตรฟอสเฟต (ATP), guanosine triphosphate (GTP), cyclic AMP (cAMP), นิโคตินาไมด์อะดินีนไดนิวคลีโอไทด์ (NADH) และ coenzyme A
พิวรีน (1) บริสุทธิ์ยังไม่พบในธรรมชาติ แต่ก็สามารถสังเคราะห์ขึ้นได้
พิวรีนยังอาจทำหน้าที่เป็นสารสื่อประสาทโดยตรง และออกฤทธิ์ต่อหน่วยรับพิวรีน (purinergic receptor)
และ adenosine ก็ออกฤทธิ์ต่อหน่วยรับ adenosine
ประวัติ

นักเคมีชาวเยอรมัน Hermann Emil Fischer เป็นผู้บัญญัติคำว่า purine ขึ้นในปี ค.ศ. 1884
จากคำว่า pure urine (ปัสสาวะบริสุทธิ์)
แล้วต่อมาจึงสังเคราะห์มันได้เป็นครั้งแรกในปี 1898
สารตั้งต้นสำหรับลำดับปฏิกิริยาก็คือกรดยูริก (8) ซึ่งสกัดได้จากนิ่วไตในปี 1776 โดยนักเคมีชาวเยอรมัน-สวีเดน คาร์ล วิลเฮล์ม เชเลอ
คือ กรดยูริก (8) จะสร้างปฏิกิริยากับ phosphorus pentachloride (PCl5) มีผลเป็น 2,6,8-trichloropurine (10) ซึ่งก็จะแปลงเป็น 2,6-diiodopurine (11) ด้วยไฮโดรเจนไอโอไดด์ (HI) และเกลือ Phosphonium (PH4I)
ผลที่ได้จะรีดิวซ์เป็นพิวรีน (1) โดยใช้ผงสังกะสี