stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อาณาจักรพุกาม

อาณาจักรพุกาม (อังกฤษ: Pagan Kingdom; พม่า: ပုဂံခေတ်) เป็นอาณาจักรโบราณในช่วง พ.ศ. 1392–1840 พุกามเป็นอาณาจักรและราชวงศ์แห่งแรกในประวัติศาสตร์ของชาวพม่า มีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองพุกามในปัจจุบัน เดิมมีชื่อว่า "ผิวคาม" (แปลว่า หมู่บ้านของชาวผิว) เป็นเมืองเล็ก ๆ ริมทิศตะวันออกของแม่น้ำอิรวดี สภาพส่วนใหญ่เป็นทะเลทรายแห้งแล้ง  เป็นที่อยู่ของชาวผิว ซึ่งเป็นชนพื้นเมือง ในปี พ.ศ. 1587 พุกามถูกสถาปนาโดยพระเจ้าอโนรธามังช่อ พระองค์ทำสงครามกับชาวมอญที่อยู่ทางใต้ชนะ แล้วจึงสถาปนาชื่ออย่างเป็นทางการของพุกามว่า "อริมัททนาปุระ" (အရိမဒ္ဒနာပူရ หมายความว่า เมืองที่ปราบศัตรูราบคาบ) รอบ ๆ เมืองพุกาม มีหมู่บ้านเล็ก ๆ ชื่อ "มินนันตุ" (မင်းနန်သူရွာ) ซึ่งเป็นเขตเมืองโบราณ 4 แห่ง ล้อมรอบอยู่ด้วย
ในรัชสมัยพระเจ้าจั่นซิตาพระเจ้าพุกามพระองค์ที่ 4  เป็นสมัยที่พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองถึงขีดสุด ชาวมอญที่อยู่หงสาวดีทางตอนใต้ ได้ทำสงครามชนะพุกามและครอบครองดินแดนของพุกาม พระองค์จึงรวบรวมชาวพม่าตีโต้คืน จึงสามารถยึดพุกามกลับมาไว้ได้
อาณาจักรพุกามเจริญรุ่งเรืองถึงขีดสุดทางด้านศิลปวิทยาการในสมัยพระเจ้าอลองสิธูใน พ.ศ. 1687 พระองค์ได้โปรดให้สร้างเจดีย์ชื่อ "เจดีย์ตะบะญุ" (သဗ္ဗညု ဘုရား แปลว่า เจดีย์แห่งความรู้แจ้ง) ซึ่งเป็นเจดีย์ที่สูงที่สุดในพุกามไว้
พระเจ้าพุกามพระองค์สุดท้ายคือพระเจ้านรสีหบดี สร้างเจดีย์องค์สุดท้ายแห่งพุกามเสร็จเมื่อปี พ.ศ. 1819 และเมื่อสร้างเจดีย์องค์นี้เสร็จได้มีผู้ทำนายว่าอาณาจักรพุกามจะถึงกาลอวสาน ซึ่งต่อมาก็เป็นจริงดังนั้น เมื่อกองทัพราชวงศ์หยวนยกทัพบุกครั้งแรกในปี พ.ศ. 1820 และในปี พ.ศ. 1840 อาณาจักรพุกามก็ล่มสลายอย่างสิ้นเชิง รวมระยะเวลาทั้งสิ้นสี่ร้อยกว่าปี
อาณาจักรพุกามหลังปี พ.ศ. 1830 ถูกมองโกลยึดครองและแบ่งดินแดนออกเป็น 2 มณฑล คือ
มณฑลเจิ้งเหมี่ยน (จีน: 征緬; เวด-ไจลส์: Cheng-Mien) โดยรวมรัฐทางเหนือของพม่าเข้าด้วยกันมีตะก้อง เป็นศูนย์กลางภายใต้การปกครองของข้าหลวงจีน มีทหารมองโกลประจำ
มณฑลเหมี่ยนชุง (จีน: 緬中; เวด-ไจลส์: Mien-Chung) อยู่ทางภาคกลางของพม่า มีพุกามเป็นศูนย์กลางจนปี พ.ศ. 1832 จึงได้แต่งตั้งพระเจ้าจะซวา เป็นกษัตริย์ปกครองพุกาม ในฐานะประเทศราชของจีน
รายพระนามพระเจ้าพุกาม

ราชวงศ์พุกามตอนต้น
ปยีน-บย่า (Pyinbya) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1389–1419
ตานแนะ (Tannet) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1419–1447
ซะเลงะคเว่ (Sale Ngahkwe) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1447–1477
เต้นโค (Theinhko) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1477–1499
ญองอู ซอยะฮาน (Nyaung-u Sawrahan) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1499–1544
กูนซอ จองบยู (Kunhsaw Kyaungbyu) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1544-1564
จีนโซ (Kyizo) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1564-1581
โซะกะเต (Sokkate) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1581-1587
สมัยจักรวรรดิ
พระเจ้าอโนรธามังช่อ (Anawrahta) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1587-1620
พระเจ้าซอลู (Sawlu) หรือ มังลูลาน (Man Lulan) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1620-1627
พระเจ้าจั่นซิตา (Kyanzittha) หรือ ถิลุงมัง (T’iluin Man) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1627-1655/1656
พระเจ้าอลองสิธู (Alaungsithu) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1655/1656-1710
พระเจ้านะระตู (Narathu) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1710-1714
พระเจ้านรสิงขะ (Naratheinkha) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1714-1717
พระเจ้านรปติสี่ตู่ (Narapatisithu) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1717-1754
พระเจ้าไชยสิงขะ (Zeya Theinkha) หรือ พระเจ้าทีโลมีนโล (Htilominlo) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1754-1778
นรสิงหอุซะนา (Naratheinga Uzana) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1774/1778-1778 (เทียบเท่าผู้ว่าการแทน)
พระเจ้าจะซวา (Kyaswa) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1778-1792
พระเจ้าอุซะนา (Uzana) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1792-1799
พระเจ้านรสีหบดี (Narathihapati) ครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1799-1830
พุกามในปัจจุบัน

ดูบทความหลักที่ พุกาม
ปัจจุบันพุกามเป็นเมืองที่มีชื่อเสียงทางด้านการท่องเที่ยวที่สำคัญแห่งหนึ่งของพม่า พุกามได้ชื่อว่าเป็นเมืองแห่งทะเลเจดีย์หรือดินแดนแห่งเจดีย์ เพราะในช่วงรุ่งเรืองสูงสุดของอาณาจักรระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 11 ถึง 13 มีวัด เจดีย์ และอาราม กว่า 10,000 แห่ง ถูกสร้างขึ้นบนที่ราบพุกามเพียงแห่งเดียว ซึ่งยังคงมีวัดและเจดีย์กว่า 2,200 แห่งที่ยังคงอยู่รอดมาจนถึงปัจจุบัน ในปี พ.ศ. 2562 พุกามได้รับการรับรองจากองค์การยูเนสโกให้เป็นแหล่งมรดกโลกแห่งใหม่
บรรณานุกรม

Aung-Thwin, Michael (1985). Pagan: The Origins of Modern Burma. Honolulu: University of Hawai'i Press. ISBN 0-8248-0960-2.
Aung-Thwin, Michael (2005). The mists of Rāmañña: The Legend that was Lower Burma (illustrated ed.). Honolulu: University of Hawai'i Press. ISBN 9780824828868.
Charney, Michael W. (2006). Powerful Learning: Buddhist Literati and the Throne in Burma's Last Dynasty, 1752–1885. Ann Arbor: University of Michigan.
Coedès, George (1968).  Walter F. Vella (บ.ก.). The Indianized States of Southeast Asia. trans.Susan Brown Cowing. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-0368-1.
Cooler, Richard M. (2002). "The Art and Culture of Burma". Northern Illinois University. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-12-26. สืบค้นเมื่อ 2016-11-22.
Dijk, Wil O. (2006). Seventeenth-century Burma and the Dutch East India Company, 1634–1680 (illustrated ed.). Singapore: NUS Press. ISBN 9789971693046.
Hall, D.G.E. (1960). Burma (3rd ed.). Hutchinson University Library. ISBN 978-1-4067-3503-1.
Harvey, G. E. (1925). History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. London: Frank Cass & Co. Ltd.
Htin Aung, Maung (1967). A History of Burma. New York and London: Cambridge University Press.
Kala, U (1720). Maha Yazawin Gyi (ภาษาพม่า). Vol. 1–3 (2006, 4th printing ed.). Yangon: Ya-Pyei Publishing.
Köllner, Helmut; Axel Bruns (1998). Myanmar (Burma) (illustrated ed.). Hunter Publishing. pp. 255. ISBN 9783886184156.
Kyaw Thet (1962). History of Burma (ภาษาพม่า). Yangon: Yangon University Press.
Lieberman, Victor B. (2003). Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830, volume 1, Integration on the Mainland. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-80496-7.
Moore, Elizabeth H. (2007). Early Landscapes of Myanmar. Bangkok: River Books. ISBN 974-9863-31-3.
Myint-U, Thant (2006). The River of Lost Footsteps—Histories of Burma. Farrar, Straus and Giroux. ISBN 978-0-374-16342-6.
Pan Hla, Nai (1968). Razadarit Ayedawbon (ภาษาพม่า) (8th printing, 2004 ed.). Yangon: Armanthit Sarpay.
Ricklefs, M.C.; Bruce McFarland Lockhart; Albert Lau; Portia Reyes; Maitrii Aung-Thwin; Bruce Lockhart (2010). A New History of Southeast Asia. Palgrave Macmillan. p. 544. ISBN 978-0230212145.
Royal Historical Commission of Burma (1829–1832). Hmannan Yazawin (ภาษาพม่า). Vol. 1–3 (2003 ed.). Yangon: Ministry of Information, Myanmar.
Than Tun (December 1959). "History of Burma: A.D. 1300–1400". Journal of Burma Research Society. XLII (II).
Than Tun (1964). Studies in Burmese History (ภาษาพม่า). Vol. 1. Yangon: Maha Dagon.
Wicks, Robert S. (1992). Money, markets, and trade in early Southeast Asia: the development of indigenous monetary systems to AD 1400. SEAP Publications. ISBN 9780877277101.
21°10′20″N 94°51′37″E﻿ / ﻿21.17222°N 94.86028°E﻿ / 21.17222; 94.86028
แขน

| แขน |
| --- | --- |


รายละเอียด
หลอดเลือดแดง: หลอดเลือดแดงรักแร้
หลอดเลือดดำ: หลอดเลือดดำรักแร้
ประสาท: ข่ายประสาทแขน
ตัวระบุ
ภาษาละติน: Brachium
อภิธานศัพท์กายวิภาคศาสตร์[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
แขน เป็นส่วนหนึ่งในร่างกายของมนุษย์อยู่ระหว่างไหล่กับข้อศอก ใช้ในการเคลื่อนที่ สัตว์บางชนิดจะมีแขนเช่นลิงในการหยิบจับหรือคลาน ส่วนต้นแขนหมายถึงแขนตั้งแต่ไหล่จนถึงข้อศอก ปลายแขนหมายถึงหมายถึงแขนตั้งแต่ข้อศอกจนถึงมือ
โครงสร้างของแขน
อันดับจระเข้

| อันดับจระเข้ ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ยุคครีเทเชียสตอนปลาย – ปัจจุบัน 83> 5–0Ma  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N      |
| --- | --- |

ตามภาพจากบนซ้าย: จระเข้น้ำเค็ม (Crocodylus porosus), แอลลิเกเตอร์อเมริกา (Alligator mississippiensis), และ ตะโขงอินเดีย (Gavialis gangeticus)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอตา Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: สัตว์เลื้อยคลาน 
เคลด:: อาร์โคซอเรีย 
เคลด:: Pseudosuchia 
เคลด:: Crocodylomorpha 
เคลด:: Crocodyliformes 
เคลด:: Eusuchia 
อันดับ:: อันดับจระเข้  Owen, 1842

กลุ่มย่อย
 Alligatoroidea Alligatoridae  Longirostres Gavialoidea Gavialidae  Crocodyloidea Crocodylidae  †Mekosuchinae  †Prodiplocynodon  †Asiatosuchus  †Brachyuranochampsa  †"Crocodylus" affinis  †"Crocodylus" acer

การกระจายของอันดับจระเข้ บนบก (สีเขียว) และในทะเล (สีน้ำเงิน)
อันดับจระเข้ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Crocodilia) เป็นอันดับของสัตว์เลื้อยคลาน โดยทั่วไปมีขนาดใหญ่ เป็นสัตว์นักล่า อาศัยกึ่งบนบกและน้ำ ที่รู้จักโดยรวมในชื่อ "จระเข้" โดยสัตว์ในอันดับนี้มีหลักฐานปรากฏขึ้นบนโลกครั้งแรกตั้งแต่ช่วงปลายยุคครีเทเชียส เมื่อ 95 ล้านปีก่อน และคาดว่าอยู่ร่วมสมัยกับไดโนเสาร์ จระเข้เป็นญาติที่ใกล้ชิดที่สุดของนก (Aves) (จระเข้ และ นก เป็นสัตว์ในกลุ่มอาร์โคซอร์เพียงสองพวกที่อยู่รอดมาจนปัจจุบัน) จระเข้ดึกดำบรรพ์ มีหลายขนาดตั้งแต่ 4-5 เมตร ไปจนถึง 11.2 - 18 เมตร ได้แก่ ราห์มโฟห์ซูคัส (Rhamphosuchus) ที่อาศัยอยู่ในยุคครีเทเชียสเมื่อ70ล้านปีมาแล้ว บางส่วนยังคงสืบเผ่าพันธุ์หรือวิวัฒนาการมาจนถึงปัจจุบัน ซึ่ง "อันดับจระเข้" ครอบคลุมถึง วงศ์จระเข้ (หรือ จระเข้แท้ — Crocodylidae) วงศ์แอลลิเกเตอร์ (คือ แอลลิเกเตอร์ หรือบางครั้งเรียก "จระเข้ตีนเป็ด" และเคแมน) และ วงศ์ตะโขง (วงศ์ Gavialidae)
ลักษณะ

เป็นสัตว์เลื้อยคลานขนาดใหญ่ มีแผ่นแข็งและหนาปกคลุมลำตัวคล้ายเกล็ด แผ่นแข็งที่ปกคลุมลำตัวด้านหลังมีกระดูกชิ้นใหญ่อยู่ในชั้นหนัง ซึ่งในหลายชนิดมีกระดูกในชั้นหนังทางด้านท้องด้วย แผ่นแข็งของวงศ์ Crocodylidae และวงศ์ Gavialidae มีแอ่งทำหน้าที่รับรู้ความรู้สึกสัมผัสได้ ส่วนของปลายหัวยื่นยาวและมีฟันอยู่ในแอ่งของขากรรไกร ตามีแผ่นหนังโปร่งใสคลุมทับขณะดำน้ำ หางมีขนาดใหญ่ ขามีขนาดใหญ่แต่สั้น แข็งแรง และมีแผ่นหนังเรียกว่าพังผืดยิดติดระหว่างนิ้ว ใช้ในการว่ายน้ำ ในวงศ์ Crocodylidae และวงศ์ Gavialidae มีต่อมขจัดเกลืออยู่บนลิ้น เป็นสัตว์ที่อาศัยอยู่ในน้ำหรือพื้นที่ชุ่มน้ำ
เป็นสัตว์กินเนื้อ ที่หากินในน้ำเป็นหลัก จึงมีสภาพของร่างกายใช้ชีวิตได้ดีเมื่ออยู่ในน้ำ กล่าวคือ ช่องเปิดจมูกอยู่ทางด้านบนตรงส่วนปลายสุดของส่วนหัวที่ยื่นยาวและช่องเปิดจมูกมีแผ่นลิ้นปิดได้อยู่ใต้น้ำ อุ้งปากมีเพดานปากทุติยภูมิเจริญขึ้นมาจึงแยกปากออกจากโพรงจมูกได้สมบูรณ์ โพรงจมูกทางด้านท้ายสุดของเพดานปากทุติยภูมิมีแผ่นลิ้นปิดเช่นเดียวกัน ซึ่งทำให้สามารถหายใจได้เมื่ออยู่ในน้ำขณะที่คาบอาหารอยู่ นอกจากนี้แล้วยังมีแผ่นเยื่อแบ่งแยกช่องอกออกจากช่องท้องซึ่งแผ่นเยื่อนี้ทำหน้าที่เหมือนกะบังลมของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมแต่เจริญจากเนื้อเยื่อที่ต่างกัน ปอดจึงมีถุงลมที่เจริญกว่าปอดของสัตว์เลื้อยคลานในอันดับอื่น การแลกเปลี่ยนก๊าซจึงมีประสิทธิภาพสูงกว่า หัวใจมี 4 ห้องและมีลักษณะโครงสร้างคล้ายคลึงกับหัวใจของสัตว์ปีก ซึ่งเป็นสัตว์ในชั้นที่วิวัฒนาการมาจากสัตว์เลื้อยคลานจำพวกไดโนเสาร์เช่นกัน แต่การปะปนกันของเลือดยังคงเกิดขึ้นบ้างทางช่องตรงตำแหน่งที่หลอดเลือดแดงซีสทีมิกซ้ายและหลอดเลือดแดงซิสทีมิกขวาทอดข้ามกัน และสามารถควบคุมการไหลเวียนของเลือดให้ไปเฉพาะสมองได้ขณะดำน้ำ
ขณะอยู่บนบกแม้ไม่คล่องเท่าอยู่ในน้ำ แต่ก็เดินหรือวิ่งได้ดี โดยจะใช้ขายกลำตัวขึ้น และมีรายงานว่า จระเข้น้ำจืดออสเตรเลีย (Crocodylus johnsoni) สามารถกระโดดเมื่ออยู่บนบกได้ด้วย
ขยายพันธุ์ด้วยการวางไข่ในดินหรือทรายริมตลิ่งที่ปะปนด้วยพืชจำพวกหญ้าหรือวัชพืชต่าง  ๆ ปกคลุม หรือในบางพื้นที่อาจวางไข่ในแหล่งน้ำหรือพื้นที่เปิดโล่ง ทั้งตัวผู้และตัวเมียช่วยกันดูแลไข่จนกระทั่งฟักออกมา ซึ่งมีความรักและผูกพันต่อลูกมาก ซึ่งเป็นลักษณะการดูแลลูกของสัตว์ในอันดับอาร์โคซอร์ เช่นเดียวกับสัตว์ปีกและไดโนเสาร์ การกำหนดเพศของตัวอ่อนขึ้นอยู่กับปัจจัยทางอุณหภูมิ
อาหารส่วนมากเป็นสัตว์น้ำ แต่ก็อาจจะกินสัตว์อย่างอื่นหรือแม้กระทั่งสัตว์ที่ใหญ่กว่าได้ โดยมีมักหากินในเวลากลางคืน โดยลากลงไปในน้ำและใช้วิธีกดให้เหยื่อจมน้ำตายก่อนแล้วจึงกิน นับเป็นสัตว์กินเนื้อที่มีประสิทธิภาพในการล่าเหยื่อสูงมากจำพวกหนึ่ง
พบกระจายพันธุ์ในเขตอบอุ่นและเขตร้อนทั่วโลก และพบได้จนถึงแหล่งน้ำกร่อยหรือน้ำเค็ม เช่น ปากแม่น้ำหรือป่าโกงกาง แม้ส่วนใหญ่จะอาศัยและหากินในน้ำจืดเป็นหลักก็ตาม
อนุกรมวิธานและวิวัฒนาการ > ความสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการ

ความสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการของอันดับจระเข้ (crocodilians) เป็นเรื่องที่ถกเถียงกันในการจัดลำดับวิวัฒนาการชาติพันธุ์ ก่อนหน้านี้ผลการศึกษาจำนวนมากในการระบุ "แผนภาพวิวัฒนาการชาติพันธุ์" (cladograms) หรือ "ลำดับเครือญาติ" (family trees) ของอันดับจระเข้ ด้วยการอ้างอิงจากการวิเคราะห์ลักษณะโครงกระดูกเพียงอย่างเดียว ผลพบว่าวงศ์จระเข้ (Crocodylidae) และวงศ์แอลลิเกเตอร์ (Alligatoridae) เป็นญาติใกล้ชิดและจัดเป็นกลุ่มพันธุ์ที่มีจมูกสั้นในชื่อ Brevirostres โดยมีวงศ์ตะโขง (Gavialidae) ที่มีจมูกยาวเป็นญาติที่แยกออกมาต่างหาก
ในปีพ.ศ. 2555 Erickson (และคณะ) ศึกษาวิวัฒนาการชาติพันธุ์จากการจัดลำดับดีเอ็นเอ เพื่อสร้างแผนภาพวิวัฒนาการชาติพันธุ์ที่มีความเป็นไปได้สูงสุดในความสัมพันธ์ระหว่างสายพันธุ์จระเข้ที่มีชีวิตในปัจจุบัน (ไม่รวมเคแมนชนิด Caiman yacare ซึ่งไม่มีหลักฐานดีเอ็นเอ) จากผลการศึกษานี้ การแบ่งด้วยความแตกต่างของโครงสร้างกระดูกเป็นกลุ่มจมูกสั้น (Brevirostres) จึงต้องถูกล้มล้างด้วยหลักฐานทางดีเอ็นเอของตะโขง (gavialids) ที่แม้มีจมูกยาวแต่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับจระเข้ (Crocodylidae) มากกว่าจระเข้ตีนเป็ด (Alligatoridae)
อันดับจระเข้ แบ่งออกได้เป็น 3 วงศ์ ปัจจุบันพบทั้งหมด 25 ชนิด (ในบางข้อมูลอาจจัดให้อยู่ในวงศ์เดียวกันหมด แต่แบ่งออกมาเป็นวงศ์ย่อย) โดยเฉพาะความสัมพันธ์กันระหว่างสกุล Tomistoma กับ สกุล Gavialis โดยแต่เดิมการวิเคราะห์ทางกายภาพโครงสร้างกระดูก จัดให้สกุล Tomistoma นั้นอยู่ในวงศ์ Crocodylidae แต่การวิเคราะห์ทางโมเลกุล พบว่าใกล้เคียงกับสกุล Gavialis ที่อยู่ในวงศ์ Gavialidae มากกว่า
วงศ์จระเข้ หรือ จระเข้แท้ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Crocodylidae; อังกฤษ: crocodile)
วงศ์แอลลิเกเตอร์ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Alligatoridae; อังกฤษ: alligator และ caiman) ได้แก่ แอลลิเกเตอร์ (หรือบางครั้งเรียก จระเข้ตีนเป็ด) และเคแมน
วงศ์ตะโขง (ชื่อวิทยาศาสตร์: Gavialidae; อังกฤษ: gharial) ซึ่งรวมตะโขงแท้ (gharial — สกุล Gavialis) และ ตะโขงเทียม (false gharial — สกุล Tomistoma)
แหล่งข้อมูลอื่น

| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q25363  Wikispecies: Crocodilia  ADW: Crocodylia  BOLD: 757336  EoL: 1738  EPPO: 1CROCO  Fossilworks: 96626  GBIF: 704  iNaturalist: 26039  IRMNG: 10990  ITIS: 551734  NCBI: 1294634  WoRMS: 342630 
ภาพของสัตว์ในอันดับจระเข้ชนิดต่าง ๆ เมื่อเทียบกับมนุษย์ (สีแดง & สีส้ม-สูญพันธุ์ไปแล้ว)
ช่วงขนาดของกะโหลกของจระเข้และตะโขงในอันดับจระเข้ โดยเทียบสัดส่วนความยาวต่อความกว้าง เรียงจากกะโหลกแคบยาว (บน) สู่กะโหลกกว้างสั้น (ล่าง)
เขตการกระจายพันธุ์ของวงศ์จระเข้
ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว

ซีรีส์ไลต์โนเวลญี่ปุ่น
| --- | --- |
ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว
หน้าปกไลต์โนเวล ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว ฉบับภาษาไทย
お隣の天使様にいつの間にか駄目人間にされていた件 (Otonari no Tenshi-sama ni Itsu no Ma ni ka Dame Ningen ni Sareteita Ken)
ชื่อภาษาอังกฤษ: The Angel Next Door Spoils Me Rotten
แนว: สุขนาฏกรรมจินตนิยม เสี้ยวชีวิต
นวนิยายชุด
เขียนโดย: ซาเอกิซัง
สำนักพิมพ์: โชเซ็ตสึกะ นิ นาโร
ตีพิมพ์ตั้งแต่: 20 ธันวาคม พ.ศ. 2561 – 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2564
ไลต์โนเวล
เขียนโดย: ซาเอกิซัง
วาดภาพโดย: ฮาซาโนะ คาซึทาเกะ (เล่มที่ 1) ฮาเนะโคโตะ (ตั้งแต่เล่มที่ 2)
สำนักพิมพ์: จีเอ บุงโกะ
สำนักพิมพ์ภาคภาษาไทย: อนิแม็ก
ในเครือ: เอสบีครีเอทีฟ
กลุ่มเป้าหมาย: ชาย
ตีพิมพ์ตั้งแต่: 15 มิถุนายน พ.ศ. 2562 – ปัจจุบัน
จำนวนเล่ม:  11 + 2    8 + 2 (หนังสือ)
มังงะ
เขียนโดย: ซาเอกิซัง สึซึ ยูกิ (โครงเรื่อง)
วาดภาพโดย: วัน ชิบาตะ
สำนักพิมพ์: สแควร์เอนิกซ์
สำนักพิมพ์ภาคภาษาไทย: อนิแม็ก
นิตยสาร: Manga UP!
กลุ่มเป้าหมาย: โชเน็ง
ตีพิมพ์ตั้งแต่: 6 มกราคม พ.ศ. 2565 – ปัจจุบัน
จำนวนเล่ม:  5    3 (หนังสือ)
อนิเมะโทรทัศน์
กำกับโดย: ลี่หัว หวัง
เขียนบทโดย: เคอิจิโระ โอจิ
ดนตรีโดย: โมเอะ ฮิวงะ
สตูดิโอ: โปรเจกต์นัมเบอร์ไนน์
ถือสิทธิ์โดย: อเมริกาเหนือ ครันชีโรลเอเชียใต้ เมเดียลิงก์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เมเดียลิงก์
เครือข่าย: โตเกียวเอ็มเอกซ์ นิปปงทีวี AT-X
เครือข่ายภาษาไทย: บิลิบิลิ แอมะซอนไพรม์วิดีโอ เน็ตฟลิกซ์ อนิ-วัน ไทยแลนด์
ฉาย:  7 มกราคม พ.ศ. 2566  – ปัจจุบัน
ตอน: 12 (รายชื่อตอน)
มังงะ
ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว: After the Rain
เขียนโดย: ซาเอกิซัง
วาดภาพโดย: Puyo
สำนักพิมพ์: สแควร์เอนิกซ์
นิตยสาร: Manga Up!
กลุ่มเป้าหมาย: โชเน็ง
ตีพิมพ์ตั้งแต่: 7 ธันวาคม พ.ศ. 2566 – ปัจจุบัน
จำนวนเล่ม: 1
ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว (ญี่ปุ่น: お隣の天使様にいつの間にか駄目人間にされていた件, โรมาจิ: Otonari no Tenshi-sama ni Itsu no Ma ni ka Dame Ningen ni Sareteita Ken) เป็นซีรีส์ไลต์โนเวลญี่ปุ่น แนวสุขนาฏกรรมจินตนิยม และเสี้ยวชีวิต ที่เขียนโดยซาเอกิซัง และวาดภาพประกอบโดยฮาเนะโคโตะ เดิมเผยแพร่ออนไลน์บนเว็บไซต์โชเซ็ตสึกะ นิ นาโร ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2561 โดยตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2562 สำนักพิมพ์GA Bunko ในเครือเอสบีครีเอทีฟได้วางจำหน่ายไลต์โนเวลถึงเล่มที่ 10  มังงะได้รับการดัดแปลงที่วาดภาพประกอบโดยวัน ชิบาตะ และโครงเรื่องโดยสึซึ ยูกิ เริ่มตีพิมพ์ในนิตยสารออนไลน์ Manga UP! ของสแควร์เอนิกซ์ ตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ. 2565 และเมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2567 ได้มีการรวบรวมไว้เป็นเล่มทังโกบง ถึงเล่มที่ 4 ทั้งไลต์โนเวลและมังงะมีลิขสิทธิ์ในประเทศไทยโดยสำนักพิมพ์อนิแม็ก ได้รับการดัดแปลงเป็นซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์โดยสตูดิโอโปรเจกต์นัมเบอร์ไนน์ ฤดูกาลแรกออกอากาศตั้งแต่เดือนมกราคมถึงมีนาคม พ.ศ. 2566 โดยมีการประกาศฤดูกาลที่ 2 แล้ว
เรื่องย่อ

เรื่องราวเกี่ยวกับฟุจิมิยะ อามาเนะ ที่อาศัยอยู่คนเดียวในแมนชัน กับชิอินะ มาฮิรุ สาวงามอันดับหนึ่งของโรงเรียนอาศัยอยู่ห้องข้าง ๆ กันกับอามาเนะ พวกเขาทั้งสองไม่มีความสัมพันธ์อะไรกันเลย กระทั่งในวันที่ฝนตก อามาเนะได้เห็นมาฮิรุนั่งคนเดียวอยู่บนชิงช้าในที่สวนสาธารณะท่ามกลางสายฝน โดยเธอไม่มีร่ม อามาเนะจึงยื่นร่มให้กับเธอ หลังจากนั้นความสัมพันธ์ที่ไม่มีชื่อเรียกก็ได้เริ่มต้นขึ้น
ตัวละคร

วันเกิด: 8 พฤศจิกายน
วันเกิด: 6 ธันวาคม
ส่วนสูง: 156 ซม.
วันเกิด 4 มีนาคม
วันเกิด 5 พฤษภาคม
สื่อ > ไลต์โนเวล

เดิมไลต์โนเวลขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว เริ่มเผยแพร่ออนไลน์บนเว็บไซต์โชเซ็ตสึกะ นิ นาโร ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2561 ต่อมาเอสบีครีเอทีฟได้ซื้อต่อไปพิมพ์ถึงเล่มที่ 11 ซึ่งเริ่มเผยแพร่ซีรีส์นี้ภายใต้สำนักพิมพ์ GA Bunko ตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2562
ไลต์โนเวลมีลิขสิทธิ์ในประเทศไทยโดยสำนักพิมพ์อนิแม็ก ไลต์โนเวลฉบับภาษาไทยแปลไทยโดยชัยพฤกษ์ วุฒิบุญวัฒนา ในภาษาอังกฤษไลต์โนเวลมีลิขสิทธิ์โดยสำนักพิมพ์ Yen Press [en] วางจำหน่ายในอเมริกาเหนือ ไลต์โนเวลฉบับภาษาอังกฤษแปลอังกฤษโดยนิโคล ไวล์เดอร์
ส่วนนักวาดเปลี่ยนจากฮาซาโนะ คาซึทาเกะ เป็นฮาเนะโคโตะ ในเล่มที่ 2
สื่อ > มังงะ

มังงะดัดแปลงประกาศเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 วาดภาพประกอบโดยวัน ชิบาตะ และโครงเรื่องโดยสึซึ ยูกิ เริ่มตีพิมพ์ในนิตยสารออนไลน์ Manga UP! ของสแควร์เอนิกซ์ ตั้งแต่วันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2565 และเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2566 ได้มีการรวบรวมไว้เป็นเล่มทังโกบง ถึงเล่มที่ 4 มังงะมีลิขสิทธิ์ในประเทศไทยโดยสำนักพิมพ์อนิแม็ก มังงะฉบับภาษาไทยแปลไทยโดยวรลักษณ์ สิงห์ครา
สื่อ > มังงะ > หนังสือมังงะ

| # | วันที่ออกจำหน่ายต้นฉบับ | ISBN ต้นฉบับ | วันที่ออกจำหน่ายไทย | ISBN ไทย |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  7 กรกฎาคม พ.ศ. 2565 | 978-4-7575-8016-9 | มีนาคม พ.ศ. 2566 | 978-616-337-921-4 |
| 2 |  7 ธันวาคม พ.ศ. 2565 | 978-4-7575-8296-5 | ตุลาคม พ.ศ. 2566 | 978-616-337-966-5 |
| 3 |  7 ธันวาคม พ.ศ. 2566 | 978-4-7575-8948-3 | กันยายน พ.ศ. 2567 | 978-616-610-054-9 |
| 4 |  6 สิงหาคม พ.ศ. 2567 | 978-4-7575-9342-8 | — | — |
| 5 |  7 มีนาคม พ.ศ. 2568 | 978-4-7575-9644-3  978-4-7575-9645-0 (ฉบับพิเศษ) | — | — |
มังงะภาคแยกที่วาดภาพประกอบโดย Puyo ชื่อว่า ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว After the Rain (お隣の天使様にいつの間にか駄目人間にされていた件 after the rain, Otonari no Tenshi-sama ni Itsu no Ma ni ka Dame Ningen ni Sareteita Ken after the rain), เริ่มตีพิมพ์เป็นตอน ๆ ในเว็บไซต์ Manga Up! เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2566 โดยซีรีส์นี้ดัดแปลงมาจากเรื่องสั้นเล่มแรกของไลต์โนเวล
| # | วันที่ออกจำหน่ายต้นฉบับ | ISBN ต้นฉบับ | วันที่ออกจำหน่ายภาษาไทย | ISBN ภาษาไทย |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  6 สิงหาคม พ.ศ. 2567 | 978-4-7575-9343-5 | — | — |
สื่อ > อนิเมะ

ได้รับการดัดแปลงเป็นซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์และประกาศเมื่อวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2565 ที่สร้างโดยสตูดิโอโปรเจกต์นัมเบอร์ไนน์ กำกับซีรีส์อนิเมะโดย ลี่หัว หวัง กำกับการดูแลโดย เคนอิจิ อิมาอิซึมิ เขียนบทโดย เคอิจิโระ โอจิ ออกแบบตัวละครโดย ทาคายูกิ โนงูจิ และเพลงประกอบโดย โมเอะ ฮิวงะ ซีรีส์อนิเมะออกอากาศตั้งแต่วันที่ 7 มกราคม ถึงวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2566 ทางเครือข่ายโตเกียวเอ็มเอกซ์ และเครือข่ายอื่น ๆ ชื่อเพลงเปิด "Gift" (ギフト, Gifuto) ร้องโดย มาซาโยชิ โออิชิ ในขณะที่เพลงปิด (ส่วนใหญ่) เป็นการร้องคัฟเวอร์เพลงชื่อ "Chiisana Koi no Uta" (小さな恋のうた) ของ Mongol800 ร้องโดยมานากะ อิวามิ แต่ในตอนที่ 1 ตอนที่ 7 และตอนที่ 12 เพลงตอนจบจะเป็นเพลงเปิด "Gift" (ギフト, Gifuto), คัฟเวอร์เพลง "Love Song" (愛唄, Aiuta) ของ Greeeen ร้องโดยมานากะ อิวามิ และคัฟเวอร์เพลง "To You" (君に届け, Kimi ni Todoke) ของ flumpool ร้องโดยมานากะ อิวามิ ตามลำดับ ในฝั่งอเมริกาเหนือถือสิทธิ์โดยครันชีโรล
ในวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2566 มีการประกาศทำอนิเมะฤดูกาลที่สองในบัญชีเอ็กซ์ (เดิมคือ ทวิตเตอร์) ของซีรีส์อนิเมะอย่างเป็นทางการ
การตอบรับ

หนังสือมียอดขาย 1 แสนเล่ม เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2563 จากรายงานของออริคอน ในช่วงสัปดาห์แรกของการวางจำหน่ายไลต์โนเวลเล่มที่ 5 ขายได้ 19,791 เล่มในญี่ปุ่น ซึ่งอยู่อันดับ 1 บนชาร์ตไลต์โนเวลรายสัปดาห์ของออริคอน
ในปี พ.ศ. 2565 ไลต์โนเวลเรื่องนี้อยู่ในอันดับที่ 4 ของหนังสือแนะนำไลต์โนเวลประจำปี โคโนะ ไลต์โนเวล งะ ซูโงอิ! โดยทาการาจิมาชะ ในหมวดบุงโกบง ส่วนในหมวดตัวละครหญิงยอดนิยมอยู่ในอันดับที่ 1 และในหมวดตัวละครชายยอดนิยมอยู่ในอันดับที่ 3 ส่วนในปี พ.ศ. 2566 ไลต์โนเวลเรื่องนี้อยู่ในอันดับที่ 1 ของหนังสือแนะนำไลต์โนเวลประจำปีเล่มเดียวกัน โดยหมวดตัวละครหญิงยอดนิยมอยู่ในอันดับที่ 1 หมวดตัวละครชายยอดนิยมอยู่ในอันดับที่ 1 และหมวดนักวาดภาพประกอบยอดนิยมอยู่ในอันดับที่ 1 เช่นกัน
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยการ์ตูนญี่ปุ่น
สถานีย่อยประเทศญี่ปุ่น
สาวศักดิ์สิทธิ์สีขาวกับบาทหลวงสีดำ ซีรีส์มังงะวาดภาพประกอบโดยฮาซาโนะ คาซึทาเกะ
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บนวนิยาย ที่โชเซ็ตสึกะ นิ นาโร (ในภาษาญี่ปุ่น)
เว็บไซต์ทางการไลต์โนเวล (ในภาษาญี่ปุ่น)
เว็บไซต์ทางการไลต์โนเวลและมังงะ (ในภาษาไทย)
เว็บไซต์ทางการอนิเมะ (ในภาษาญี่ปุ่น)
ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว ที่เอกซ์ (ทวิตเตอร์) (ในภาษาญี่ปุ่น)
อนิเมะขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว ที่ปีลีปีลี
อนิเมะขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว ที่แอมะซอนไพรม์วิดีโอ
ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว (นิยาย) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ (ในภาษาอังกฤษ)
| ด ค กโปรเจกต์นัมเบอร์ไนน์ |
| --- | --- |
ซีรีส์โทรทัศน์:  บาสใสวัยซน! (2554)  บาสใสวัยซน! SS (2556)  พักนี้น้องสาวของพี่ดูแปลกไป (2557)  โมโมทาโร่ฉบับโมเอะ (2557)  โชโจตาชิ วา โคอุยะ โว มิซาซึ (2559)  ถามหน่อยครับ คิดว่าเจ้าสาวผมในเกมออนไลน์เป็นผู้หญิงจริงรึเปล่า? (2559)  Kenka Bancho Otome: Girl Beats Boys (2560)  Chronos Ruler (2560)  Angel's 3Piece! (2560)  สอนหมากหนูที คุณพี่จ้าวมังกร! (2561)  ร้อยดวงใจเจ้าชายนิทรา (2561)  Pastel Memories (2562)  มิโกะนักดาบ (2562)  เจ็ดเทพ ม.ปลายกับการใช้ชีวิตสบาย ๆ ในต่างโลก! (2562)  ก็บอกว่าขอแค่ค่าเฉลี่ยไงล่ะคะ! (2562)  White Cat Project: Zero Chronicle (2563)  Super HxEros (2563)  เกมพลิกโฉมนายกระจอก (2564)  โกนหนวดไปทำงานแล้วกลับบ้านมาพบเธอ (2564)  คุณพนักงานคะ รับน้องผีไปช่วยเยียวยาไหมคะ (2565)  รักเรานั้นไว้หลังครองโลก (2565)  เอาแล้วไง ยัยแฟนเก่าดันเป็นลูกสาวแม่ใหม่ (2565)  ขาดคุณนางฟ้าข้างห้องไป ผมคงมีชีวิตต่อไปไม่ได้อีกแล้ว (2566)  รุ่นพี่ตัวน้อยดูท่าจะตกหลุมรัก (2566)  องครักษ์พิทักษ์หวานใจ (2566)  สารพันปัญหาวุ่นวาย ของยัยแวมไพร์ขี้จุ๊ (2566)  ถ้ามีเธออยู่ เป็นหมูก็ไม่เลวนะครับ (2566)  เกมพลิกโฉมนายกระจอก สเตจที่ 2 (2567)  รุ่นพี่สุดสวยคนนี้เป็นผู้ชาย (2567)  โลกคู่ขนานกับตำนานวีรบุรุษที่ถูกลืม (2567)  บันทึกประวัติคดีคุณหมออาเมคุ (2568) 
ONAs:  Cute Executive Officer (2564)  Cute Executive Officer R (2566) 
OVAs:  Zettai Junpaku: Mahō Shōjo (2555)  บาสใสวัยซน!: Tomoka no Ichigo Sundae (2556)  พักนี้น้องสาวของพี่ดูแปลกไป (2557)  โชโจตาชิ วา โคอุยะ โว มิซาซึ (2559)  Katana Maidens – Tomoshibi (2563)  เกมพลิกโฉมนายกระจอก (2564) 
 หมวดหมู่
มติว่าด้วยบางประเด็นในประวัติศาสตร์พรรคเรานับตั้งแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน

มติว่าด้วยบางประเด็นในประวัติศาสตร์พรรคเรานับตั้งแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน (จีนตัวย่อ:《关于建建廥来党的若干历史问题的决议》) เป็นเอกสารใน ค.ศ. 1981 ที่ประเมินมรดกของสมัยเหมา เจ๋อตง และลำดับความสำคัญของพรรคในการเดินหน้าต่อไป ได้รับการรับรองเป็นเอกฉันท์ในการประชุมเต็มคณะครั้งที่ 6 ของคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนชุดที่ 11 เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน ค.ศ. 1981