stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
หาดกมลา
ไก่ชน/เพาะพันธุ์

ไก่ชนภูเก็ตผิดกฎหมาย แต่หาดกมลากลายเป็นศูนย์เพาะพันธุ์ไก่ชนใน ภูเก็ต. ศูนย์เพาะพันธุ์หลายแห่งดำเนินการโดยผู้มีอิทธิพล นักการเมือง และมาเฟียในท้องถิ่น สิ่งนี้ทำให้เกิดความขัดแย้งระหว่างเจ้าของที่ดินที่มีพรมแดนติดกับศูนย์เพาะพันธุ์ไก่เนื่องจากไก่ขันและมูลค่าทางการเงินของที่ดินลดลง.
ชิจิบุ

ชิจิบุ (ญี่ปุ่น: 秩父市; โรมาจิ: Chichibu-shi) เป็นนครในจังหวัดไซตามะ ประเทศญี่ปุ่น ในปี ค.ศ. 2023 มีจำนวนประชากร 57,382 คน
ภูมิศาสตร์

ชิจิบุตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกสุดของจังหวัดไซตามะ มีขนาดพื้นที่ใหญ่ที่สุดของจังหวัด มีภูมิประเทศเป็นภูเขาซึ่งแตกต่างจากเมืองอื่นในจังหวัดไซตามะ แต่พื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติชิจิบูตามาไก ส่วนประชาชนนิยมอาศัยอยู่ในบริเวณที่ราบแม่น้ำอารากาวะ
ภูมิประเทศของชิจิบุไม่เหมาะสมต่อการทำเกษตรกรรม ประชาชนจึงนิยมเลี้ยงไหม และการทำอุตสาหกรรมหินปูนบริเวณภูเขาบูโก นอกจากนี้ด้วยภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสวยงามจึงเป็นสถานที่เที่ยวทางธรรมชาติที่สำคัญอีกแห่งที่ไม่ไกลจากโตเกียว
ประวัติศาสตร์

ชิจิบุได้รับการจัดตั้งขึ้นเป็นนครเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2493 แต่ในอดีตชิจิบุมีสถานะเป็นจังหวัดตั้งแต่ก่อนยุค นารา ต่อมาถูกรวมเข้ากับจังหวัด มูซาชิ ในศตวรรษที่ 7 ชิจิบุเจริญเติบโตในฐานะตลาดกลางของเขตและเป็นเมืองใกล้เคียงศาลเจ้าชิจิบุ ชื่อเดิมของเมืองคือ โอมิยะ ซึ่งแปลว่า "ศาลเจ้าใหญ่" มีที่มาจากศาลเจ้านี้ นับตั้งแต่การจัดตั้งเป็นนครในปี พ.ศ. 2493 พื้นที่ของเมืองได้ขยายตัวผ่านการควบรวมหลายครั้ง โดยครั้งล่าสุดเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2548
ประชากรศาสตร์

จากข้อมูลประชากรญี่ปุ่น จำนวนประชากรในชิจิบุลดลลงในช่วง 60 ปีที่ผ่านมา
| ปี | ประชากร | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1950 | 78,285 | —     |
| 1960 | 82,811 | +5.8% |
| 1970 | 78,764 | −4.9% |
| 1980 | 76,875 | −2.4% |
| 1990 | 75,845 | −1.3% |
| 2000 | 73,875 | −2.6% |
| 2010 | 66,955 | −9.4% |
| 2020 | 59,674 | −10.9% |
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Chichibu, Saitama
คู่มือการท่องเที่ยว Chichibu จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ)
เว็บไซต์ทางการ (ในภาษาญี่ปุ่น)
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  ญี่ปุ่น 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่ 
วิชาการ:  CiNii 
↑  Chichibu population statistics
งานเทศกาลกลางคืน
การแยกสลายด้วยน้ำ

ปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยน้ำโดยทั่วไป (สัญลักษณ์ลูกศรสองทางแสดงถึงสมดุลเคมีซึ่งปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยน้ำและปฏิกิริยาการควบแน่นต่างก็สามารถผันกลับกันได้)
การแยกสลายด้วยน้ำ หรือ ไฮโดรลิซิส (อังกฤษ: hydrolysis) เป็นปฏิกิริยาเคมีที่โมเลกุลของน้ำเข้าไปสลายพันธะเคมีพันธะหนึ่ง หรือหลายพันธะ คำว่า "การแยกสลายด้วยน้ำ" ถูกใช้โดยกว้างสำหรับปฏิกิริยาการแทนที่ การกำจัด และซอลเวชัน ซึ่งน้ำเป็นนิวคลีโอไฟล์
การแยกสลายด้วยน้ำทางชีวภาพ (biological hydrolysis) เป็นการแตกตัวของโมเลกุลที่โมเลกุลน้ำจะถูกบริโภคเข้าไปเพื่อให้เกิดการสลายโมเลกุลใหญ่ออกเป็นองค์ประกอบย่อย ๆ เมื่อคาร์โบไฮเดรตสลายออกเป็นโมเลกุลน้ำตาลองค์ประกอบด้วยการแยกสลายด้วยน้ำ (เช่น ซูโครสสลายตัวเป็นกลูโคสและฟรักโทส) กระบวนการนี้จะเรียกว่า แซ็กคาริฟิเคชัน (saccharification)
ปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยน้ำถือว่าเป็นปฏิกิริยาย้อนกลับของปฏิกิริยาการควบแน่นด้วยเช่นกัน โดยในปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยน้ำจะมีการเติมน้ำลงไปเพื่อสลายโมเลกุลใหญ่ให้เป็นโมเลกุลย่อย ๆ ส่วนในปฏิกิริยาการควบแน่นจะเป็นการเอาน้ำออกเพื่อให้สองโมเลกุลรวมตัวกันเป็นโมเลกุลใหญ่
ประวัติศาสตร์เภสัชกรรม
นิรุกติศาสตร์และความหมายของคำ

คำว่า เภสัชกรรม ในภาษาไทย มาจากการประสมระหว่างคำว่า "เภสัช" (เภสชฺช) ซึ่งแปลว่า "ยา" และ "กรรม" ซึ่งแปลว่า การงาน, การกระทำ จึงหมายรวมว่า การกระทำเกี่ยวกับยา หรือตามความหมายของราชบัณฑิตยสถานคือวิทยาศาสตร์แขนงที่ว่าด้วยการเตรียมเครื่องยา ตัวยาจากธรรมชาติหรือการสังเคราะห์ให้เป็นยาสำเร็จรูป เดิมในสยามประเทศได้ใช้คำว่า "ปรุงยา" หรือ "ผสมยา" จนกระทั่งใน พ.ศ. 2475 ปทานุกรมไทยได้บัญญัติให้ใช้คำว่า "เภสัชกรรม" แทน ส่วนในภาษาอังกฤษ Pharmacy มีที่มาจากภาษากรีกคือ φάρμακον /'pharmakon'/ โดยมีรากศัพท์ภาษาตั้งแต่สมัยบาบิโลน pharmakon หมายถึง พืชที่มีอำนาจวิเศษ โดยในกรีกมีความหมายว่า "ยา" ทั้งนี้ มีความหมายรวมถึง ยาที่ใช้ในการรักษาโรคและยาพิษ ซึ่งมีความหมายกว้างกว่าเภสัชกรรมในปัจจุบัน ซึ่งหมายถึงยาในการบำบัดรักษาโรคเพียงอย่างเดียว
ยุคโบราณ > สมัยก่อนประวัติศาสตร์

จุดเริ่มต้นขององค์ความรู้ด้านเภสัชกรรมนั้น เกิดคู่ขนานกับมนุษยชาติมาอย่างยาวนานตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ มนุษย์ในสมัยนั้นอาศัยสัญชาตญาณ เรียนรู้ และสังเกตจากธรรมชาติและสัตว์ป่า รู้จักการประยุกต์นำน้ำเย็น ใบไม้ หรือโคลนมาช่วยในการบริบาลตนเองในเบื้องต้น หลังจากนั้นทำให้พวกเขาได้สั่งสมองค์ความรู้จากการลองผิดลองถูกแล้วถ่ายทอดความรู้ดังกล่าวสู่ลูกหลานจากรุ่นสู่รุ่น ความรู้ในการบำบัดรักษาโรคในสมัยในยังอยู่ในวงจำกัด ขึ้นอยู่กับธรรมชาติและอำนาจลี้ลับเหนือธรรมชาติ การบริบาลรักษาเป็นไปโดยใช้เวทมนตร์คาถาและไสยศาสตร์ควบคู่กับการใช้ยาและสุมนไพร
ยุคโบราณ > ภูมิภาคเมโสโปเตเมีย

การบำบัดรักษาในสมัยเมโสโปเตเมียมีพื้นฐานเกี่ยวกับความเชื่อของศาสนาและไสยศาสตร์ควบคู่กับการบำบัดโรคและให้ยาในรูปแบบต่าง ๆ ในสมัยนี้ยังมีการค้นพบตัวยาใหม่ ๆ หลายชนิด อาทิ ตัวยาที่สกัดจากพืช เช่น องุ่น ฝิ่น กัญชา มหาหิงคุ์ เป็นต้น ตัวยาที่ได้จากสัตว์ เช่น ไขผึ้ง น้ำนมและไขมันสัตว์ และตัวยาที่ได้จากแร่ธาตุ เช่น สารหนูและกำมะถัน นอกจากนี้ในสมัยของชาวสุเมเรียนยังมีการประดิษฐ์ตัวอักษรคูนิฟอร์มขึ้น และได้มีการจารึกเภสัชตำรับไว้ลงบนก้อนดินเหนียว ซึ่งถือเป็นเภสัชตำรับฉบับแรกของโลก (Earliest Pharmacopoeia) ปัจจุบันเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัยเพนซิลวาเนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา
รูปแบบการบำบัดรักษาผู้ป่วยในสมัยบาบิโลน ได้แยกผู้ให้บริการทางการแพทย์เป็น 2 ประเภท คือ
อสิปู (Asipu Magical Healer) อาศัยประสบการณ์ เวทมนตร์คาถา และสมุนไพร ตลอดจนมีการพัฒนารูปแบบยา เช่น ยาเหน็บ ยาเม็ดลูกกลอน ยาสวน และขี้ผึ้ง เป็นต้น ผู้ให้การรักษาคือพระซึ่งขึ้นตรงต่อพระเจ้า
อาสิ (Asu Empirical Healer) มีหน้าที่ทำการรักษาทุกอย่าง ได้แก่ การผ่าตัดและการถอนฟัน โดยรับผิดชอบงานตามประมวลกฎหมายพระเจ้าฮัมมูราบี โดยใช้หลักตาต่อตา ฟันต่อฟัน ดังนั้นหมอที่รักษาคนไข้ตายต้องถูกลงโทษด้วย นอกจากนี้ยังมีการแบ่งสายวิชาชีพแพทย์ออกเป็นเวชกรรมและเภสัชกรรม และแยกสถาปัตยกรรมและวิศวกรรมออกจากกัน
ยุคโบราณ > จีนโบราณ

เภสัชกรรมในจีนมีหลักฐานบันทึกในตำนานของของกษัตริย์เสินหนง (ช่วง 2000 ปีก่อนคริสต์ศักราช) พระองค์ทรงตรวจสอบหาคุณสมบัติของสมุนไพรในจีน และทดลองคุณสมบัติของสมุนไพรเหล่านั้นโดยพระองค์เอง มีการบันทึกตัวยาประมาณ 365 ขนาน ซึ่งพระองค์ยังเป็นที่สักการะของชาวจีนพื้นเมืองจวบจนปัจจุบัน
ในช่วง 770–476 ก่อนคริสต์ศักราช พระเจ้าหวังตี้เน่ยจิง (Yellow Emperor) มีพระราชดำริที่จะเรียบเรียงตำราเกี่ยวกับการบำบัดโรคในจีน ซึ่งจัดทำเป็นตำราถาม-ตอบ โดยผู้ถามคือกษัตริย์และผู้ตอบคืออำมาตย์ฉีเปาะ ทั้งนี้จีนมีความผูกพันกับปรัชญาและลัทธิปรัชญาเกี่ยวกับธรรมชาติเป็นอันมาก จึงได้มีทฤษฎีต่าง ๆ ที่เข้ามามาอิทธิพลต่อกระบวนการรักษาในจีน ได้แก่ ทฤษฎีหยินหยาง ทฤษฎีปัญจธาตุ และทฤษฎีอวัยวะภายใน การแพทย์ของจีนมีการพัฒนาอย่างเป็นระบบและมีเอกลักษณ์ โดยใช้วิธีการฝังเข็มและยาจีนมาใช้ในการรักษาในฐานะวิถีเอเชียที่มีชื่อเสียงไปทั่วโลก และมีการแยกการแพทย์ออกเป็นเวชกรรมและเภสัชกรรมในสมัยราชวงศ์สุย
ยุคโบราณ > อียิปต์โบราณ

พบหลักฐานเกี่ยวกับวิทยาการทางการแพทย์ของอียิปต์มาตั้งแต่ช่วงประมาณ 2900 ปีก่อนคริสต์ศักราชแล้ว ชาวอียิปต์มักนิยมบันทึกเรื่องราวต่าง ๆ ของตนไว้โดยอักษรฮีโรกลิฟฟิก ในสุสานของมั่มมี่นั้น มีหลักฐานเกี่ยวกับล่มยา อันประกอบไปด้วยช้อนตักยา ภาชนะใส่ยา และยาแห้ง อีกทั้งยังมีหลักฐานการรักษาโรคแสดงเหตุการณ์ต่าง ๆ อาทิ การคลอดบุตร และการผ่าตัด ในช่วง 1700 ปีก่อนคริสต์ศักราช และมีการตรวจรักษาโรคอย่างเป็นระบบแยกผู้เชี่ยวชาญด้านจักษุแพทย์ ทันตแพทย์ ศัลยแพทย์เป็นต้น หลักฐานชิ้นสำคัญและมีชื่อเสียงทางด้านเภสัชกรรมของอียิปต์คือ "ปาปิรุสอีเบอร์" (Papyrus Ebers) ซึ่งบันทึกไว้ในช่วง 1500 ปีก่อนคริสต์ศักราช เป็นเอกสารรวบรวมตำรับยากว่า 800 ตำรับ ซึ่งเกี่ยวข้องกับยากว่า 700 ขนาน เภสัชกรรมในอียิปต์โบราณถูกจัดระดับไว้ตั้งแต่ 2 ระดับขึ้นไป ตั้งแต่การจัดหาเภสัชวัตถุและการเตรียมยา และหัวหน้าฝ่ายคิดค้นหรือหัวหน้าเภสัชกร สถานที่ทำงานของพวกเขาเรียกว่า "บ้านแห่งชีวิต" (House of Life)  ระหว่างการบำบัดรักษากระทำควบคู่กับการอ้อนวอนพระเจ้าและคาถาสำหรับคนไข้ นอกจากนี้อียิปต์โบราณยังมีวิวัฒนาการทางการแพทย์อย่างมาก อาทิ การรักษาด้วยการเข้าเฝือก การนำสมุนไพรเป็นยาและมีหน่วยวัด "โร" (Bushel) เป็นหน่วยวัดมาตรฐาน และมีการใช้เครื่องสำอางตามหลักฐานภาพบันทึกในช่วง 1200 ปีก่อนคริสต์ศักราช ทำให้ชาวอียิปต์นับได้ว่าเป็นตำรับแห่งวิทยาการเครื่องสำอาง
ยุคโบราณ > อินเดียโบราณ

ในดินแดนเอเชียใต้ ชาวอารยันได้บุกยึกครองดินแดนตอนเหนือได้ เมื่อประมาณพันปีก่อนพุทธศักราช วัฒนธรรมชาวอารยันได้นำมาถ่ายทอดสู่ภูมิภาคนี้ ซึ่งหนึ่งในศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพและอนามัยคืออายุรเวท โดยพราหมณ์จะเป็นผู้ถ่ายทอดคัมภีร์เหล่านี้จากรุ่นสู่รุ่น นอกจากนี้วิชาการการแพทย์ได้บรรจุลงในคัมภีร์ฤคเวทเกี่ยวกับการบำบัดโรคและสมุนไพรที่ใช้เป็นยาอีกด้วย ต่อมาในสมัยสูตรยุคเมื่อ 300 ปีก่อนพุทธศักราช มีอาจารย์ปานิมีขัตยาญาณและอาจารย์ปตัญชลีเป็นผู้ตรวจสอบและรวบรวมวิชาการแพทย์หรือวิชาอายุรเวทให้อยู่ในหมวดหมู่เดียวกัน
ต่อมาในสมัยพุทธกาล วิชาการแพทย์ได้เจริญเต็มที่ เป็นที่สนใจของชาวอินเดียและบุคคลต่างประเทศ บุคคลสำคัญได้แก่ อาจารย์ชีวกโกมารภัจจ์ ได้ศึกษาสำเร็จเป็นผู้เชี่ยวชาญทางเวชปฏิบัติและเภสัชวัตถุ จนได้รับสมัญญานามว่า "เภสัชราชา" เป็นแพทย์ประจำพระเจ้าพิมพิสารและพระพุทธเจ้า พร้อมกันนั้น ก็ได้ถ่ายทอดองค์ความรู้มายังสุวรรณภูมิผ่านทางพระพุทธศาสนา ท่านจึงได้รับการนับถือเป็นครูหมอแผนไทยในประเทศไทยจวบจนปัจจุบัน
ยุคโบราณ > กรีกโบราณ

ชาวกรีกมีความเชื่อเรื่องความสมบูรณ์ในร่างกายมนุษย์เป็นอย่างมาก ทำให้ชาวกรีกบูชาเทพเจ้าที่เกี่ยวข้องกับการรักษาอันพบได้ในบทกวีของโฮเมอร์ (Homer) สรรเสริญบทบาทเทพเจ้าแห่งการบำบัดสุขภาพ อาทิ เปออน (Paeon) อะพอลโล (Apollo) และแอสคลีปิอุส (Asclepios) โดยนิยมบูชาเทพเจ้าแอสคลีปิอุสมาก ในเรื่องการบำบัดรักษาโรค นิยมสร้างวิหารผู้ป่วยและมีรูปแกะสลักภายในวิหารคือเทพเจ้าแอสคลีปิอุส มีหนึ่งถือไม้เท้า อีกมือหนึ่งจับหางงูไว้ และมีสุนัขหมอบอยู่ใกล้ ๆ ร่วมกับเทพธิดาไฮเจีย บุตรสาวซึ่งจะถือถ้วยยาและงูไว้ ภาพสลักดังกล่าวถือเป็นสัญลักษณ์ของการบำบัดรักษาโรค
ในสมัยกรีกยังมีนักปราชญ์สำคัญ ๆ อีกมาก บุคคลที่สำคัญทางการรักษาและบำบัดโรคได้แก่ ฮิปโปเครตีส (Hippocrates) ซึ่งถือเป็นบิดาการแพทย์ยุโรป และเป็นต้นแบบของแพทย์ในการจัดระเบียบการรักษาผู้ป่วยในลักษณะวิทยาศาสตร์ โดยใช้ยาสมุนไพรร่วมในการบำบัดรักษา และเขียนตำราทางการแพทย์ร่วมกับแพทย์ชาวกรีกกว่าอีก 60 เรื่อง โดยฮิปโปเครตีสเชื่อว่าร่างกายประกอบไปด้วยธาตุ 4 อย่าง คือโลหิต เสมหะ น้ำดีสีเหลือง และน้ำดีสีดำ และการเจ็บป่วยเก็บจากของเหลวทั้งสี่ไม่สมดุล
ยุคโบราณ > โรมันโบราณ

ภายหลังกรีกเสื่อมอำนาจลง โรมันได้รับการถ่ายทอดศิลปะวิทยาการจากกรีก รวมทั้งองค์ความรู้ทางการแพทย์และเภสัชกรรมด้วย ทำให้การบำบัดรักษามีความคล้ายคลึงและอาศัยรากฐานจากกรีก มีนักปราชญ์คนสำคัญทางการแพทย์ได้แก่ ไดออสเครติส (Dioscorides) แต่งตำราทางการแพทย์เป็น 5 เล่ม ตำราของไดออสเครดิสถือเป็นตำราเภสัชวัตถุมาจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 17 เชี่ยวชาญด้านสมุนไพร สรรพคุณและการจัดหมวดหมู่ และกาเลน แพทย์ชาวกรีก เกิดที่เมืองเปอกามอน (Pergamon) เขาได้เข้าทำงานกรุงโรมและประสบความสำเร็จเป็นแพทย์ประจำราชสำนัก ผลงานสำคัญคือการตั้งระบบพื้นฐาน (Fundamental System) ซึ่งถือเป็นเกณฑ์ในการแพทย์ตะวันตกอีกต่อมาถึง 1,500 ปี โดยกาเลนจะใช้ตัวยาและสรรพคุณจากตำราของไดออสเครติส เขาแบ่งตำรับยาตามคุณสมบัติทั้ง 4 ประการคือ ความอบอุ่น (warm) ความเย็น (Cold) ความชุ่มชื้น (moist) และความแห้ง (dry)  ซึ่งเขามักเตรียมยาด้วยตนเองสเมอจนได้ชื่อว่าเป็น "บิดาแห่งเภสัชกรรม" นอกจากนี้เข้ายังศึกษากายวิภาคศาสตร์และสรีรวิทยาโดยอาศัยโครงกระดูกและผ่าตัดสัตว์ จนภายหลังมีผู้ตีพิมพ์ผลงานความรู้ของเขากว่า 22 เล่ม ครอบคลุมศาสตร์ทางศัลยกรรม พยาธิสภาพศาสตร์ และเภสัชกรรม
สมัยอาหรับและยุโรปสมัยกลาง

ดูเพิ่ม: เภสัชกรรมอาหรับสมัยกลาง และ เภสัชกรรมสมัยกลาง
การล่มสลายของจักรวรรดิโรมันตะวันตก ทำให้องค์ความรู้ที่ได้สั่งสมมาบางส่วนสูญหายไป หากแต่ในจักรวรรดิโรมันตะวันตกนั้นปกครองโดยอนารยชนเผ่าเยอรมัน ทำให้ความรู้ได้ส่งทอดไปยังชาวอาหรับ และได้กลับมาถ่ายทอดยังยุโรปตะวันตกอีกครั้งในปลายสมัยกลาง
ชาวอาหรับนิยมการแปลบทความของอารยธรรมกรีก-โรมันทำให้ความรู้ทางการแพทย์และเภสัชกรรมได้ส่งต่อแก่ชาวอาหรับ และเป็นสิ่งกระตุ้นให้ชาวอาหรับค้นคว้าความรู้ใหม่ ๆ เพิ่มเติม อาทิ อวิเซนนา นักปราชญ์ชาวเปอร์เซียซึ่งได้ทำการทดลองทางคลินิกและเภสัชวิทยาคลินิกในหนังสือ เดอะแคนอนออฟเมดิซีน (The Canon of Medicine) ซึ่งถือเป็นหนังสือที่ใช้ในการอ้างอิงด้านการศึกษาทางแพทย์จนกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 17, Ibn Masawaih แพทย์ชาวอาหรับได้เขียนเรื่องราวเกี่ยวกับพืชสมุนไพรอะโรมาติก กล่าวถึงสมุนไพรสำคัญ 5 ชนิดได้แก่สารที่มีกลิ่นฉุน (musk), ไขลำไส้ปลาวาฬ (ambergis), ยาดำหรือว่านหางจระเข้ (aloe), การบูร (camphor) และหญ้าฝรั่น (saffron) ความนิยมในการเขียนและแปลบทความของชาวอาหรับทำให้เกิดองค์ความรู้จำนวนมาก Sami K. Hamarneh จึงได้นำมาจัดแบ่งเป็น 4 ประเภทคือ สูตรตำรับ, สมุนไพรและวัตถุทางการแพทย์, พิษวิทยา และการบำบัดด้วยความสัมพันธ์อาหารและยากับนิเวศวิทยาของมนุษย์ นอกจากนี้ในสมัยอาหรับยังได้มีการตั้งโรงพยาบาลขึ้นและเริ่มมีการเปิดร้านยาทั่วไปในนครแบกแดด แต่ผู้ปฏิบัติงานในร้านยาทั่วไปขาดการฝึกปฏิบัติจึงทำให้เกิดการฝึกปฏิบัติเภสัชกรรมของบุคคลในสังคมชั้นสูง และมีการตรวจมาตรฐานร้านยาโดยบุคคลที่รัฐแต่งตั้งอีกด้วย
ในยุโรปสมัยกลางช่วงแรกเป็นลักษณะการแพทย์และเภสัชกรรมโดยนักบวช ทั้งนี้นักบวชต้องมีความรู้ตามกฎที่คาสสิโอโดรัสบัญญัติไว้ โดยส่วนใหญ่เป็นความรู้ดั้งเดิมในสมัยโรมัน ทำให้ไม่เกิดการค้นคว้าหาความรู้ใหม่ ๆ จนกระทั่งในคริสต์ศตวรรษที่ 11 คอนสแตนตินแห่งแอฟริกาได้เข้ามายังยุโรปตะวันตก และมีการแปลบทความอาหรับเป็นภาษาละตินหลายบทความ
สมัยใหม่

เมื่อโคลัมบัสค้นพบทวีปอเมริกาแล้วนั้น ประชาชนส่วนหนึ่งและผู้แสวงบุญชาวตะวันตก ได้ย้ายเข้ามาพำนักอาศัย ณ ทวีปอเมริกา และได้นำวิทยาการทางการแพทย์และเภสัชกรรมเข้ามาพร้อม ๆ กัน ในระยะเริ่มแรกสหรัฐอเมริกาเป็นเพียงอาณานิคมของประเทศในตะวันตกเท่านั้น ในปี ค.ศ. 1751 ได้มีการจัดตั้งโรงพยาบาลเพนซิลวาเนีย โรงพยาบาลแห่งแรกในสหรัฐอเมริกา โดยเบนจามิน แฟรงคลิน และ ดร.โทมัส บอนด์ ในส่วนงานเภสัชกรรมได้เริ่มดำเนินการในปี ค.ศ. 1752 โดยใช้สถานที่คินซีย์เฮาส์เป็นที่ทำการในระยะเริ่มแรก โดยมีเภสัชกรโรงพยาบาลคนแรกคือโจนาธาน โรเบิร์ตส แต่เภสัชกรผู้มีบทบาทในการพัฒนาเภสัชกรรมในสหรัฐอเมริกาคือจอห์น มอร์แกน ศิษย์ของโจนาธาน เขามีบทบาทในการพัฒนาเภสัชกรรมและเวชกรรมในสหรัฐอเมริกาให้เจริญก้าวหน้ามากยิ่งขึ้น ภายหลังที่เขาจบการศึกษาทางเภสัชศาสตร์แล้วนั้น เขาได้ศึกษาในสาขาเวชกรรมในเวลาต่อมา ในส่วนกองทัพของสหรัฐอเมริกาก็ได้มีการเพิ่มเติมเภสัชกรเป็นหนึ่งในกำลังพลของกองทัพอีกด้วย โดย แอนดรูว์ เครก เป็นเภสัชกรคนแรกที่ได้รับการแต่งตั้งจากคณะกรรมการร้านยาแห่งแมตซาซูเซตเข้าร่วมในสงคราม ณ บังเกอร์ฮิลล์ ในวันที่ 30 เมษายน ค.ศ. 1775 เขาทำหน้าที่บริบาลและรักษาทหารที่ได้รับบาดเจ็บ ต่อมาเมื่อสภาคองเกรสเห็นชอบในการบรรจุบุคลากรทางสาธารณสุขในกองทัพในแผนกการแพทย์ด้วยนั้น แอนดรูว์เป็นเภสัชกรคนแรกที่ได้รับการบรรจุในกองทัพ โดยมีหน้าที่ในการปฐมพยาบาล เก็บรักษา ผลิต และกระจายยาในกองทัพ นอกจากนี้เขายังพัฒนาธุรกิจและอุตสาหกรรมยาในสหรัฐอเมริกาอีกด้วย
ในช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1600 เภสัชอุตสาหกรรมหรืออุตสาหกรรมการผลิตยาไม่ได้รวมกับเภสัชกรรม ต่อมาในช่วงกลางคริตส์ทศวรรษที่ 1700 ได้มีการพัฒนาการผลิตยาในฐานะเป็นธุรกิจเชิงอุตสาหกรรมมากยิ่งขึ้น เริ่มต้นในประเทศเยอรมนี สหราชอาณาจักร และประเทศฝรั่งเศสตามลำดับ ในสหรัฐอเมริกา การปรับปรุงเรื่องเภสัชอุตสาหกรรมเกิดขึ้นในสมัยสงครามกลางเมือง โดยนำเทคนิตวิทยาศาสตร์สาขาต่าง ๆ มาประยุกต์ใช้ในการผลิตยาและเภสัชภัณฑ์ให้ได้จำนวนมากและระยะเวลาอันสั้น
การศึกษาเภสัชศาสตร์ในสหรัฐอเมริกาประสบปัญหาในเรื่องของการฝึกปฏิบัติวิชาชีพเภสัชกรรมที่ด้อยคุณภาพ และการแยกเภสัชศาสตร์ออกจากคณะแพทยศาสตร์ ในมหาวิทยาลัยเพนซิลวาเนีย จึงทำให้มีการจัดประชุมเภสัชกรในฟิลาเดเฟีย ณ หอคาร์เพนเตอร์ ในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1821 และการประชุมครั้งที่ 2 ในวันที่ 13 มีนาคม ปีเดียวกัน เภสัชกรมีมติลงคะแนนให้ตั้งวิทยาลัยเภสัชศาสตร์แห่งฟิลาเดเฟีย (The Philadelphia College of Pharmacy) โดยมีการบริหารงานอิสระด้วยตนเอง โดยเภสัชกร 68 คนลงนามในการจัดตั้งสมาคมทางเภสัชกรรมอเมริกันขึ้น ซึ่งถือเป็นการจัดการศึกษาทางเภสัชศาสตร์ครั้งแรกในสหรัฐอเมริกา
เภสัชกรรมสมัยใหม่ในแต่ละประเทศมีการควบคุมการประกอบโรคศิลปะโดยรัฐบาล ซึ่งต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่แต่ละประเทศกำหนดควบคู่ไปกับจริยธรรมหรือจรรยาบรรณในวิชาชีพ อาทิ คำปฏิญญาณเภสัชกรของอเมริกัน, คำสาบานของอิปโปเครติส และจรรยาบรรณแห่งวิชาชีพเภสัชกรรมของไทย การควบคุมมาตรฐานดังกล่าวเป็นไปเพื่อป้องกันความขาดความรับผิดชอบ หรือความไม่รู้ของประชาชนจากสื่อโฆษณาที่โฆษณาเกินจริงภายหลังการจัดทำเภสัชตำรับมาตรฐานของอิตาลีในเมืองฟลอนเรนส์แล้วนั้น ประเทศอื่น ๆ ก็ได้ริเริ่มการจัดทำเภสัชตำรับเช่นกัน อาทิ ประเทศเยอรมัน ในปี ค.ศ. 1546, สหราชอาณาจักรในปี ค.ศ. 1618 และสหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. 1820 โดยโจเซฟ เรมิงตัน
สมัยใหม่ > เภสัชกรรมในประเทศไทย

ดูเพิ่ม: เภสัชกรรมไทย
เภสัชกรรมในปัจจุบันและอนาคต

ปัจจุบันเภสัชกรรมได้ขยายไปยังภูมิภาคต่าง ๆ ของโลกกว่า 50 ประเทศ บทบาทของวิชาชีพมีการเปลี่ยนแปลงไปจากอดีตกล่าวคือจากการจ่ายยาตามใบสั่งยาได้มีการวิวัฒน์ขึ้นสู่การบริบาลทางเภสัชกรรม เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับประสิทธิผลจากวิชาชีพเภสัชกรรมสูงสุด โดยเป็นการพัฒนาวิเคราะห์และแก้ปัญหาการใช้ยาอย่างเป็นระบบ ซึ่งการบริบาลทางเภสัชกรรมในร้านยาหรือหออภิบาลผู้ป่วยในโรงพยาบาลได้เกิดขึ้นในปัจจุบัน จึงจำเป็นต้องมีการปรับปรุงข้อกฎหมายวิชาชีพเภสัชกรรมในอนาคต ในประเทศสหรัฐอเมริกาได้มีการริเริ่มการคิดค่าธรรมเนียมวิชาชีพเภสัชกรรม การฝึกปฏิบัติทางเภสัชกรรมในปัจจุบันเป็นการเรียนการสอนในโรงเรียนเภสัชกรรมทั่วโลก ซึ่งรวมไปถึงการบริการทางคลินิกที่เภสัชกรจะสามารถช่วยเหลือผู้ป่วยได้ อาทิ การวิเคราะห์การใช้ยา เช่น ใช้หรือไม่ใช้ หรือใช้สมุนไพร เป็นต้น ซึ่งปัจจุบันในสหรัฐอเมริกามีการแยกอำนาจการจ่ายยาให้แก่เภสัชกรอย่างเด็ดขาด ซึ่งผลจากการปฏิบัติดังกล่าวจะช่วยให้ผลการรักษามีประสิทธิภาพมากขึ้นและค่าใช้จ่ายในระบบสุขภาพจะลดลง การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวได้เริ่มต้นในบางประเทศ เช่น เภสัชกรในออสเตรเลียซึ่งได้รับค่าตอบแทนจากรัฐบาลในการจัดการด้านยาครอบคลุมการตรวจสอบยาประจำบ้าน ในแคนาดา เภสัชกรในบางรัฐมีสิทธิการจ่ายยาที่จำกัดหรือได้รับการจ่ายค่าทดแทนเพิ่มเติมจากรัฐบาลท้องถิ่นสำหรับการขยายบริการทางสาธารณสุข ในสหราชอาณาจักรที่เภสัชกรมีสิทธิในการจ่ายยาก็ได้รับค่าตอบแทนจากรัฐบาลเช่นกัน ส่วนในสหรัฐอเมริกาในด้านการบริการทางเภสัชกรรมหรือเภสัชกรรมคลินิกมีวิวัฒนาการครอบคลุมในการฝึกปฏิบัติทางเภสัชกรรม ยิ่งไปกว่านั้นผู้เชี่ยวชาญด้านเภสัชกรรม (Doctor of Pharmacy) เป็นสิ่งที่สำคัญก่อนการปฏิบัติและเภสัชกรบางส่วนในปัจจุบันได้รับการศึกษาเทียบเท่าเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านเภสัชกรรม นอกจากนี้เภสัชกรผู้ให้คำปรึกษา (consultant pharmacist) ซึ่งแต่เดิมจะดูแลในด้านปฐมภูมิก็ได้ขยายสู่การให้คำปรึกษาแก่ผู้ป่วยภายใต้คำว่า "senior care pharmacy"
ในประเทศไทยปัจจุบันได้มีการประกาศใช้หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ซึ่งทำให้เกิดความแออัดของประชากรขึ้นในโรงพยาบาล ส่งผลต่องานของเภสัชกรโรงพยาบาลรวมถึงบุคลากรทางสาธารณสุขอื่น ๆ เสียงต่อการถูกฟ้องร้องค่าเสียหายทางการรักษา ร้านยาจึงเป็นอีกหนึ่งทางออกในการบริบาลผู้ป่วยเบื้องต้น นอกจากนี้ยังมีการออกพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551 และพระราชบัญญัติความรับผิดต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัย พ.ศ. 2551 ส่งผลให้ผู้บริโภคสามารถฟ้องร้องจากการบริการหรือการได้รับผลิตภัณฑ์มาตรฐานได้ ร้านยาจึงควรเพิ่มการพิจารณาด้านการใช้ยาแก่ผู้ป่วยอย่างมีประสิทธิผลมากกว่าการแข่งขันด้านการบริการ ในสถาบันทางเภสัชศาสตร์ของไทยก็ได้มีการขยายหลักสูตรการศึกษาของเภสัชศาสตร์ออกเป็นสองหลักสูตรโดยแยกสายงานบริบาลทางเภสัชกรรมออกจำเพาะเพื่อเพิ่มบทบาทด้านการบริบาลทางเภสัชกรรมของเภสัชกร และมีการผลักดันการใช้พระราชบัญญัติยาฉบับใหม่ที่ให้สิทธิขาดแก่เภสัชกรในการจ่ายยา
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยเภสัชกรรม
เภสัชกรรม
เภสัชศาสตร์
เภสัชกร
แหล่งค้นคว้าเพิ่มเติม

โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์, ประวัติศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุขไทย (กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุขไทย, 2545).
ชาติชาย มุกสง, "การแพทย์ในประวัติศาสตร์: พัฒนาการของการศึกษาประวัติศาสตร์การแพทย์ในสังคมตะวันตกโดยสังเขป", วารสารประวัติศาสตร์ (2555), หน้า 1-14.
ทวีศักดิ์ เผือกสม, เชื้อโรค ร่างกาย และรัฐเวชกรรม: ประวัติศาสตร์การแพทย์สมัยใหม่ในสังคมไทย (กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550)
ทวีศักดิ์ เผือกสม, "รัฐเวชกรรม (Medicalized State) : จากโรงพยาบาลสู่โครงการสาธารณสุขมูลฐาน", รัฐศาสตร์สาร ปีที่ 24 ฉบับที่ 1 (2546), หน้า 204-245.
สุกิจ ด่านยุทธศิลป์, "การสาธารณสุขแบบสมัยใหม่ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ. 2543-2468) " (ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต วิชาเอกประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร, 2534).
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ประวัติศาสตร์เภสัชกรรม
| ด ค กเภสัชกรรม |
| --- | --- | --- |
| วิชาในสาขา เภสัชกรรม |  เภสัชภัณฑ์  เภสัชวิทยา  เคมี  ชีวเคมี  เภสัชพฤกษศาสตร์  เภสัชเวท  เภสัชอุตสาหกรรม  อาหารเคมี  เภสัชกรรม  นิติเภสัชกรรม  บริหารเภสัชกิจ  เภสัชกรรมคลินิก  เภสัชศาสตร์สังคม  เภสัชกรรมโรงพยาบาล  เทคโนโลยีเภสัชกรรม  ชีวเภสัชศาสตร์  เภสัชกรรมชุมชน  พิษวิทยา  เภสัชกรรมปฏิบัติ  |  |
| สัญลักษณ์ |  โกร่งบดยา  เรซิพี (℞)  ถ้วยยาไฮเกีย  ถ้วยตวงยา  เฉลว  กากบาทเขียว  |  |
 เภสัชกรรม  เภสัชศาสตร์  ประวัติ  คณะเภสัชศาสตร์  เภสัชกร  สถานีย่อยเภสัชกรรม 
เภสัชตำรับฉบับแรกของโลก
หมอชาวจีนกับการตรวจสอบยาสมุนไพรในสมัยจีนโบราณ
รูปปั้นเทพีไฮเจียและเทพเจ้าแอสคลีปิอุสในวิหารพยาบาลกรีก
รอยรักรอยบาป

| รอยรักรอยบาป |
| --- | --- |
สร้างโดย: พ.ศ. 2552  บริษัท ดาราวิดีโอ จำกัด พ.ศ. 2567 บริษัท ดาราวิดีโอ จำกัด
บทประพันธ์: บทประพันธ์ : อัจฉรียา  บทโทรทัศน์ : พ.ศ. 2552  มณีอัมไพ พ.ศ. 2567 มณีอัมไพ
กำกับโดย: พ.ศ. 2552 มาวิน แดงน้อย พ.ศ. 2567  สยาม สังวริบุตร
แสดงนำ: พ.ศ. 2552  อัมรินทร์ นิติพน โสภิตนภา ชุ่มภาณี อคัมย์สิริ สุวรรณศุข ชนะพล สัตยา อุษามณี ไวทยานนท์ ปุณยาพร พูลพิพัฒน์ ธัญยกันต์ ธนกิตติ์ธนานนท์ ธีร์ วณิชนันทธาดา นิชานันท์ ฝั้นแก้ว พ.ศ. 2567  เกริกพล มัสยวาณิช พิจิตรา สิริเวชชะพันธ์ พัชร์สิตา อธิอนันตศักดิ์ เกียรติภูมิ บันลือชัยฤทธิ์ ชรินพร เงินเจริญ กชกร ส่งแสงเติม รัญดภา มันตะลัมพะ สุเมธา รอยสี ปัณชญา สุวรรณกูฏ
ผู้ประพันธ์ดนตรีแก่นเรื่อง: พ.ศ. 2552 รอยรักรอยบาป - ฐิตินันท์ สุขสม พ.ศ. 2567  รอยรักรอยบาป - ขนิษฐา สีแก้วน้ำใส มาลงที่ฉัน - ปริยชาต ศรีสุธรรม
ดนตรีแก่นเรื่องเปิด: พ.ศ. 2552 รอยรักรอยบาป - ฐิตินันท์ สุขสม  พ.ศ. 2567  รอยรักรอยบาป - ขนิษฐา สีแก้วน้ำใส
ดนตรีแก่นเรื่องปิด: พ.ศ. 2567  มาลงที่ฉัน - ปริยชาต ศรีสุธรรม
ประเทศแหล่งกำเนิด:  ประเทศไทย
ภาษาต้นฉบับ: 
จำนวนตอน: พ.ศ. 2552 21 ตอน พ.ศ. 2567  38 ตอน
การผลิต
ผู้จัดละคร: พ.ศ. 2552 สยาม สังวริบุตร พ.ศ. 2567  สยาม สังวริบุตร
ความยาวตอน: พ.ศ. 2552 120 นาที/ตอน พ.ศ. 2567 60 นาที/ตอน
ออกอากาศ
สถานีโทรทัศน์: พ.ศ. 2552 สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7
ออกอากาศ: 14 สิงหาคม พ.ศ. 2552 - 27 กันยายน พ.ศ. 2552
สถานีโทรทัศน์: พ.ศ. 2567  ช่อง 7 HD , Netflix
ออกอากาศ: พ.ศ. 2567   27 พฤษภาคม พ.ศ. 2567 - 7 ตุลาคม พ.ศ. 2567
เรต: 
รอยรักรอยบาป เป็นบทประพันธ์ของ อัจฉรียา เป็นละครพีเรียดย้อนยุคในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื้อเรื่องเกี่ยวกับความแค้นของคุณหญิงระย้าที่ต้องการกำจัดภรรยาน้อยที่มายุ่งกับ สามี ของตน จนเกิดความแค้นความพยาบาทของตน จนก่อเกิดเหตุการ ฆาตกรรมขึ้นมากมาย
นักแสดง

| ปี | พ> ศ. 2552 | พ> ศ. 2567 |
| --- | --- | --- |
| สถานีออกอากาศ | ช่อง 7 | ช่อง 7  , เน็ตฟลิกซ์ , boogaboo inter |
ผู้ผลิต: ดาราวิดีโอ
บทประพันธ์: อัจฉรียา
บทโทรทัศน์: มณีอำไพ
| ออกอากาศ | ศุกร์ เสาร์ อาทิตย์ เวลา 20:25-22:25 | จันทร์ อังคาร เวลา 20:40 - 21:40 |
| กำกับการแสดง | มาวิน แดงน้อย | สยาม สังวริบุตร |
บทบาท: นักแสดงหลัก
| หลวงวิสุทธิ์/พระยาวิสุทธิ์​ | อัมรินทร์ นิติพน | เกริกพล มัสยวาณิช​ |
| คุณระย้า/คุณหญิงระย้า ​ | โสภิตนภา ชุ่มภาณี | พิจิตตรา สิริเวชชะพันธ์ |
| จวน | อคัมย์ศิริ สุวรรณศุข | พัชร์สิตา อธิอนันตศักดิ์ |
| อิ่ม | ปุณยาพร พูลพิพัฒน์ | กชกร ส่งแสงเติม |
| ทองเกลียว | ธัญยกันต์ ธนกิตติ์ธนานนท์ | รัญดภา มันตะลัมพะ |
| บุญ | นนทพันธ์ ใจกันทา | ธาราเขต เพ็ชร์สุกใส |
| คุณพริ้ง | พรรัมภา สุขได้พึ่ง | กรรณาภรณ์ พวงทอง |
| คุณพร้อม | ณัฏฐริณีย์ กรรณสูต | ธัญสินี พรมสุทธิ์ |
| หนูยิ้ม | อุษามณี ไวทยานนท์ | ชรินพร เงินเจริญ |
| กล้า​​ | ชนะพล สัตยา | เกียรติภูมิ บันลือชัยฤทธิ์ |
| แก้ว | นิชานันท์ ฝั้นแก้ว | ปัณชญา สุวรรณกูฏ |
| เภา | ธีร์ วณิชนันทธาดา | สุเมธา รอยสี |
| รุ้ง | อธิชนัน ศรีเสวก | ชนกนันท์ เสนปิ่น |
| พัน | จักรกฤษณ์ คชรัตน์ | ธนศักดิ์ จิตตพงษ์ |
| มั่น/คม | กฤษฎี พวงประยงค์ | สุพศิน แสงรัตนทองคำ |
| พุดซ้อน | วชิรา เพิ่มสุริยา | ณัฏฐริณีย์ กรรณสูต |
ต่วน: จารุศิริ ภูวนัย
| ยายทอง | จันทนา ศิริผล | ยุวดี เรืองฉาย |
บทบาท: นักแสดงรับเชิญ
| สม | พงศ์ประยูร ราชอาภัย | สิรคุปต์ เมทะนี |
| มี | วาสิฏฐี ศรีโลฟุ้ง | วชิรา เพิ่มสุริยา |
| ยิ่ง | ฐิติอานันท์ พัทธไพสิฐ | วยุษฏิ์ รินทอง |
| มนตรี | กฤตนาท พัฒนถาบุตร | ศุภราช เกษศิริ |
| เจ้าพระยาน้อย | นาท ภูวนัย | วันชัย เผ่าพิบูลย์ |
| เศรษฐีกล่ำ | วันชัย เผ่าพิบูลย์ | พลรัตน์ รอดรักษา |
| เนียน |  | เกษหทัย​ เกษโกศล​ |
| หลวงวิชาญ |  | ณพบ ประสบลาภ |
| ปานวาด |  | ปริญากร ปรุงจิตต์ |
| ศิริวิไล | อัญรินทร์ ธีราธนันพัฒน์ | วรานิธ นิทธนิธิภัทร |
| พ่อของศิริวิไล | ภาค ภัทรพงศ์ | คุณากร เกิดพันธุ์ |