ประเทศอิตาลี

"อิตาลี" เปลี่ยนทางมาที่นี่ สำหรับความหมายอื่น ดูที่ อิตาลี (แก้ความกำกวม)
43°N 12°E﻿ / ﻿43°N 12°E﻿ / 43; 12
| สาธารณรัฐอิตาลี Repubblica Italiana (อิตาลี) |
| --- | --- |
   ธงชาติ     ตราแผ่นดิน  
เพลงชาติ: "อิลกันโตเดลยีอีตาเลียนี"
แสดงลูกโลกแสดงแผนที่ยุโรปที่ตั้งของ ประเทศอิตาลี  (เขียวเข้ม)– ในยุโรป  (เขียวอ่อน & เทาเข้ม) – ในสหภาพยุโรป  (เขียวอ่อน)  —  [คำอธิบายสัญลักษณ์]
เมืองหลวง และเมืองใหญ่สุด: โรม 41°54′N 12°29′E﻿ / ﻿41.900°N 12.483°E﻿ / 41.900; 12.483
ภาษาราชการ: อิตาลีa
กลุ่มชาติพันธุ์  (ค.ศ. 2017): 91.5% อิตาลี 8.5% อื่น ๆ
ศาสนา  (ค.ศ. 2020): 80.8% คริสต์ 13.4% ไม่มีศาสนา 4.9% อิสลาม 0.9% อื่น ๆ
เดมะนิม: ชาวอิตาลี
การปกครอง: รัฐเดี่ยว สาธารณรัฐระบบรัฐสภา 

• ประธานาธิบดี : แซร์โจ มัตตาเรลลา
• นายกรัฐมนตรี : จอร์จา เมโลนี
• ประธานวุฒิสภา : อิญญัตซีโย ลา รุสซา
• ประธาน สภาผู้แทนราษฎร : โลเรนโซ ฟอนตานา
 
สภานิติบัญญัติ: รัฐสภา
• สภาสูง: วุฒิสภาแห่งสาธารณรัฐ
• สภาล่าง: สภาผู้แทนราษฎร
ก่อตั้ง

• การรวมประเทศ : 17 มีนาคม ค.ศ. 1861
• สาธารณรัฐ : 2 มิถุนายน ค.ศ. 1946
• รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน : 1 มกราคม ค.ศ. 1948
• ก่อตั้งประชาคมเศรษฐกิจยุโรป (ปัจจุบันคือสหภาพยุโรป) : 1 มกราคม ค.ศ. 1958
 
พื้นที่
• รวม: [convert: %s]%s (อันดับที่ 71)
• แหล่งน้ำ (%): 1.24 (ใน ค.ศ. 2015)
ประชากร
• ค.ศ. 2022 ประมาณ:  58,853,482 (อันดับที่ 25)
• ความหนาแน่น: 201.3 ต่อตารางกิโลเมตร (521.4 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 71)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : ค.ศ. 2023 (ประมาณ)
• รวม:  3.195 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 12)
• ต่อหัว:  54,216 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 32)
จีดีพี (ราคาตลาด) : ค.ศ. 2021 (ประมาณ)
• รวม:  2.169 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 8)
• ต่อหัว:  36,812 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 26)
จีนี (ค.ศ. 2020):  32.5 ปานกลาง
เอชดีไอ (ค.ศ. 2021):  0.895 สูงมาก · อันดับที่ 30
สกุลเงิน: ยูโร (€)b (EUR)
เขตเวลา: UTC+1 (เวลายุโรปกลาง)
• ฤดูร้อน (เวลาออมแสง): UTC+2 (เวลาออมแสงยุโรปกลาง)
รูปแบบวันที่: วว/ดด/ปปปป ปปปป-ดด-วว (ค.ศ.)
ขับรถด้าน: ขวามือ
รหัสโทรศัพท์: +39c
โดเมนบนสุด: .itd
 ภาษาเยอรมันเป็นภาษาทางการร่วมในซืททีโรลและแคว้นฟรียูลี-เวเน็ตเซียจูเลีย; ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาทางการร่วมในแคว้นวัลเลดาออสตา; ภาษาสโลวีเนียเป็นภาษาทางการร่วมในจังหวัดตรีเยสเต, จังหวัดโกริตเซีย และแคว้นฟรียูลี-เวเน็ตเซียจูเลีย; ภาษาลาดินเป็นภาษาทางการร่วมในซืททีโรล, เตรนตีโน และพื้นที่ภาคเหนือ; ภาษาฟรียูลีเป็นภาษาทางการร่วมในแคว้นฟรียูลี-เวเน็ตเซียจูเลีย; ภาษาซาร์ดิเนียเป็นภาษาทางการร่วมในแคว้นซาร์ดิเนีย ใช้สกุลลีราอิตาลีก่อน ค.ศ. 2002 ในกัมปีโยเนดีอีตาเลียยอมรับสกุลเงินยูโร แต่บริเวณนี้ใช้สกุลเงินฟรังก์สวิส การโทรศัพท์ไปยังกัมปีโยเนดีอีตาเลียต้องกดรหัส +41 ของสวิตเซอร์แลนด์ ยังใช้โดเมน .eu เพราะเป็นโดเมนที่ใช้ในรัฐสมาชิกสหภาพยุโรป 
อิตาลี (อังกฤษ: Italy; อิตาลี: Italia, ออกเสียง: [iˈtaːlja] ไฟล์:It-Italia.ogg) มีชื่อทางการคือ สาธารณรัฐอิตาลี (อังกฤษ: Italian Republic; อิตาลี: Repubblica Italiana, ออกเสียง: [reˈpubblika itaˈljaːna]) เป็นประเทศในภูมิภาคยุโรปใต้ และยังถือเป็นส่วนหนึ่งของยุโรปตะวันตกตาม​ภูมิศาสตร์การเมือง​ ตั้งอยู่บนคาบสมุทรอิตาลีและถูกคั่นด้วยเทือกเขาแอลป์ทางตอนเหนือ อิตาลีมีพื้นที่ 301,340 ตารางกิโลเมตร ถือเป็นประเทศที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเป็นอันดับสิบของยุโรปตามขนาดพื้นที่ มีพรมแดนติดกับประเทศฝรั่งเศส, สวิตเซอร์แลนด์, ออสเตรีย, สโลวีเนีย และมีดินแดนแทรกขนาดเล็กตั้งอยู่ภายในได้แก่นครรัฐวาติกันและประเทศซานมารีโน อิตาลียังมีอาณาเขตใกล้กับเกาะต่าง ๆ เกือบ 800 เกาะ โดยเกาะที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดคือซิซิลีและซาร์ดิเนีย อิตาลีมีประชากรประมาณ 60 ล้านคน มากที่สุดเป็นอันดับสามในสหภาพยุโรป เมืองหลวงและเมืองใหญ่ที่สุดคือกรุงโรม และยังมีเมืองอื่น ๆ ซึ่งเป็นศูนย์กลางด้านการท่องเที่ยว, เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม ได้แก่ มิลาน, นาโปลี, ตูริน, ปาแลร์โม, โบโลญญา, เจโนวา, ฟลอเรนซ์ และ เวนิส
คาบสมุทรอิตาลีเป็นต้นกำเนิดและจุดหมายปลายทางของชนเผ่าโบราณมากมาย ชาวลาตินได้รวมกันเป็นสังคมขนาดใหญ่ และร่วมกันสถาปนาราชอาณาจักรโรมันและกลายเป็นสาธารณรัฐโรมันในเวลาต่อมา และขยายอำนาจไปทั่วบริเวณเมดิเตอร์เรเนียนโดยมีศูนย์กลางอยู่ที่กรุงโรม ก่อนจะกลายเป็นจักรวรรดิโรมันซึ่งเรืองอำนาจอีกหลายศตวรรษ ในช่วงเวลานั้นเริ่มมีการพัฒนาระบบกฎหมาย, ศิลปะ, เทคโนโลยี และวรรณกรรม อิทธิพลของคริสตศาสนาส่งผลให้โรมกลายเป็นศูนย์กลางของโรมันคาทอลิกและพระสันตะปาปา ในสมัยกลางตอนต้นได้เกิดการการล่มสลายของจักรวรรดิโรมันตะวันตกและการโยกย้ายถิ่นฐานในยุโรป ต่อมาในศตวรรษที่ 11 ถือเป็นยุครุ่งเรืองของนครรัฐต่าง ๆ บริเวณคาบสมุทรนำมาซึ่งความเจริญทางการค้าและการเดินเรือและการวางรากฐานแก่ระบบทุนนิยม ตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 13 ถึงศตวรรษที่ 16 เป็นช่วงเวลาแห่งสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่ฟลอเรนซ์ซึ่งขยายอิทธิพลไปทั่วยุโรป นักสำรวจชาวอิตาลีมีส่วนในการค้นพบเส้นทางใหม่สู่ตะวันออกไกลและโลกใหม่ ซึ่งเป็นการเข้าสู่ยุคแห่งการสำรวจในเวลาต่อมา อย่างไรก็ตาม ความขัดแย้งระหว่างนครรัฐซึ่งกินเวลาหลายศตวรรษ ทำให้รัฐต่าง ๆ ถูกแบ่งแยกจนถึงช่วงปลายสมัยใหม่ กอปรกับการท้าทายจากชาติมหาอำนาจอื่น ๆ ส่งผลให้ความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจของอิตาลีลดลงในศตวรรษที่ 17 และ 18
ความขัดแย้งทางการเมืองและการแบ่งแยกดินแดนสิ้นสุดลงจากการรวมชาติใน ค.ศ. 1861 การกลับมารวมตัวกันของรัฐต่าง ๆ ถือเป็นจุดเริ่มต้นของราชอาณาจักรอิตาลี ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ถึงต้นศตวรรษที่ 20 อิตาลีได้พัฒนาอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็วโดยทางเฉพาะภูมิภาคตอนเหนือ และมีการล่าอาณานิคม ทว่าบริเวณตอนใต้ยังประสบปัญหาความยากจน และถูกกีดกันออกจากภาคอุตสาหกรรมส่งผลให้ประชากรจำนวนมากอพยพไปตั้งถิ่นฐานในทวีปอเมริกา แม้อิตาลีจะเป็นหนึ่งในมหาอำนาจของฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง แต่ประเทศได้เข้าสู่ช่วงวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจและความวุ่นวายทางสังคม ระบอบเผด็จการฟาสซิสต์ได้ถือกำเนิดขึ้นและครอบงำประเทศเบ็ดเสร็จ เป็นเหตุให้อิตาลีเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่สองโดยถือฝ่ายอักษะ ดินแดนบางส่วนถูกยึดครองโดยนาซีเยอรมนีโดยมีสาธารณรัฐสังคมอิตาลีทำหน้าที่เสมือนรัฐหุ่นเชิดของเยอรมนีในช่วงปลายสงคราม การทัพอิตาลีโดยฝ่ายสัมพันธมิตรเป็นปฏิบัติการสำคัญซึ่งนำไปสู่ความปราชัยของอักษะ ตามมาด้วยการล่มสลายของฟาสซิสต์อิตาลี ความเสียหายทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมได้รับการฟื้นฟูในเวลาต่อมา รวมถึงมีการยกเลิกระบอบราชาธิปไตยและก่อตั้งสาธารณรัฐประชาธิปไตย
อิตาลีเป็นรัฐเดี่ยว ปกครองแบบสาธารณรัฐด้วยระบบรัฐสภาและเป็นประเทศพัฒนาแล้ว มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 9 ของโลกตามผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ มีอุตสาหกรรมการผลิตใหญ่เป็นอันดับสองในยุโรป และอันดับแปดของโลก รวมทั้งมีทองคำสำรองมากเป็นอันดับสามของโลก และมีคุณภาพชีวิตประชากรสูง จากการมีระบบการศึกษาและสาธารณสุขที่มีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังเป็นมหาอำนาจในด้านการทหาร, การทูต, การค้า และอุตสาหกรรม อิตาลีเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งสหภาพยุโรป และเป็นสมาชิกของสหประชาชาติ, เนโท, องค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ, องค์การเพื่อความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป, องค์การการค้าโลก, กลุ่ม 7, กลุ่ม 20, สหภาพเพื่อเมดิเตอร์เรเนียน, สภายุโรป และพื้นที่เชงเกน อิตาลียังเป็นต้นกำเนิดของสิ่งประดิษฐ์และการค้นพบทางวิทยาศาสตร์มากมาย รวมทั้งเป็นศูนย์กลางทางศิลปะ, ดนตรี, วรรณกรรม, ปรัชญา และแฟชั่น และมีอิทธิพลต่อวงการบันเทิงโลก มีจุดเด่นในด้านอาหาร, กีฬา และธุรกิจ รวมทั้งเป็นแหล่งสะท้อนความมั่งคั่งทางวัฒนธรรม โดยมีแหล่งมรดกโลกมากที่สุดในโลกจำนวน 60 แห่ง และมีนักท่องเที่ยวเข้ามามากเป็นอันดับ 5 ของโลก
ภาพวิวของลีแอร์นา-วาเรนนา ริมทะเลสาบโคโม