อะฮ์หมัด อิบน์ ฮัมบัล

| อะบูอับดิลลาฮ์ อะฮ์หมัด อิบน์ มุฮัมมัด อิบน์ ฮัมบัล อัซซุฮ์ลี   أَبُو عَبْد ٱلله أَحْمَد بْن مُحَمَّد بْن حَنْبَل الذهلي |
| --- | --- |

คำนำหน้าชื่อ: ชัยคุลอิสลาม, อิมาม
ส่วนบุคคล
เกิด: พฤศจิกายน ค.ศ. 780   เราะบีอุลเอาวัล ฮ.ศ. 164   แบกแดด, รัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์ 
มรณภาพ: 2 สิงหาคม ค.ศ. 855   12 เราะบีอุลเอาวัล ฮ.ศ. 241 (อายุ 74–75)   แบกแดด, รัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์
ศาสนา: ศาสนาอิสลาม
ยุค: ยุคทองของอิสลาม
ภูมิภาค: อิรัก
สำนักคิด: อิจญ์ติฮาด
ลัทธิ: อะษะรี
ความสนใจหลัก: ฟิกฮ์, อุศูลุลฟิกฮ์, หะดีษ, อะกีดะฮ์
แนวคิดโดดเด่น: มัซฮับฮัมบะลี
ผลงานโดดเด่น: มุสนัด อะฮ์หมัด อิบน์ ฮัมบัล   ร็อดดุ อะลัลญะฮ์มียะฮ์ วัซซะนาดิเกาะฮ์   กิตาบุสซุนนะฮ์   อุศูลุสซุนนะฮ์
อาชีพ: นักวิชาการอิสลาม, มุฮัดดิษ
ตำแหน่งชั้นสูง
 ได้รับอิทธิจาก อัชชาฟิอี, ซุฟยาน อิบน์ อุยัยนะฮ์, อับดุรร็อซซาก อัศศ็อนอานี 
 มีอิทธิพลต่อ นักเทววิทยา และ นักนิติศาสตร์ของมัซฮับฮัมบะลี เช่น อะบูดาวูด อับดุลลอฮ์ อิบน์ อะฮ์หมัด อิบน์ ฮัมบัล, ฮัรบ์ อิบน์ อิสมาอีล, อัลกอฎี อะบูยะอ์ลา, อิบน์ อะกีล, อับดุลกอดิร อัลญัยลานี, อิบน์ อัลเญาซี, อิบน์ กุดามะฮ์, อิบน์ ฮัมดาน, อิบน์ ตัยมียะฮ์, อับดุลลอฮ์ อันศอรี, อิบน์ อัลก็อยยิม อัลเญาซียะฮ์, อิบน์ เราะญับ, อิบน์ มุฟลิห์, มัรอี อัลกัรมี, สุลัยมาน อิบน์ อับดุลวะฮ์ฮาบ, มุฮัมมัด อิบน์ อับดุลวะฮ์ฮาบ, อะซัด อัลฮัมบะลี, บัดรุดดีน อัลฮัมบะลี 
อะฮ์หมัด อิบน์ ฮัมบัล อัซซุฮ์ลี (อาหรับ: أحمد بن حنبل الذهلي, อักษรโรมัน: Aḥmad ibn Ḥanbal al-Dhuhlī; พฤศจิกายน ค.ศ. 780 – 2 สิงหาคม ค.ศ. 855/ฮ.ศ. 164–241) เป็นนักนิติศาสตร์, นักเทววิทยา, นักพรต, นักหะดีษ และผู้ก่อตั้งมัซฮับฮัมบะลีของมัซฮับฟิกฮ์ของซุนนะฮ์ ซึ่งเป็นหนึ่งในสี่โรงเรียนกฎหมายหลักออร์โธดอกซ์ของศาสนาอิสลามกลุ่มซุนนะฮ์
นักวิชาการที่มีอิทธิพลและกระตือรือร้นอย่างมากในช่วงชีวิตของเขา อิบน์ ฮัมบัล ได้กลายเป็นบุคคลทางปัญญาที่ "เคารพนับถือมากที่สุดคนหนึ่ง" ในประวัติศาสตร์อิสลาม ผู้มี "อิทธิพลอย่างลึกซึ้งที่ส่งผลกระทบต่อเกือบทุกด้าน" ของแนวคิดอะษะรีย์ (อนุรักษ์นิยม) มุมมองภายในศาสนาอิสลามซุนนะฮ์ อิบน์ ฮัมบัล หนึ่งในผู้เสนอแนวทางคลาสสิกที่สำคัญที่สุดในการอาศัยแหล่งข้อมูลจากคัมภีร์เป็นพื้นฐานสำหรับกฎหมายอิสลามและวิถีชีวิตของชาวซุนนะฮ์ อิบน์ ฮัมบัล ได้รวบรวมรวบรวมหะดีษซุนนะฮ์ที่สำคัญที่สุดชุดหนึ่ง นั่นคือ อัลมุสนัด ซึ่งยังคงใช้อิทธิพลอย่างมากใน สาขาวิชาหะดีษ จนถึงปัจจุบัน
หลังจากศึกษาฟิกฮ์ และ หะดีษ กับอาจารย์หลายคนในช่วงวัยหนุ่ม อิบน์ ฮัมบัล มีชื่อเสียงในชีวิตต่อมาจากบทบาทที่เขาในมิห์นะฮ์ คือ การสอบสวนของเคาลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์คือ อัลมะอ์มูน รัชกาลซึ่งผู้ปกครองให้การสนับสนุนอย่างเป็นทางการต่อหลักคำสอนที่ว่า อัลกุรอานถูกสร้างขึ้น โดยมาจาก กลุ่มมุอ์ตะซิละฮ์ ซึ่งเป็นมุมมองที่ขัดแย้งกับหลักคำสอนดั้งเดิมของคัมภีร์กุรอานว่าเป็นพระวจนะของอัลลอฮ์ที่ไม่ได้สร้างขึ้นชั่วนิรันดร์ ความทุกข์ทรมานจากการประหัตประหารทางร่างกายภายใต้เคาะลีฟฟะฮ์เหนื่องจากการยึดมั่นในหลักคำสอนดั้งเดิมอย่างไม่ท้อถอย ความอดทนของอิบน์ ฮัมบัล ในเหตุการณ์นี้เป็นการเสริม "ชื่อเสียงที่ดังก้อง" ของเขาเท่านั้น ในพงศาวดารของประวัติศาสตร์ซุนนะฮ์
อัซซะฮะบี ปรมาจารย์ด้านหะดีษ ในศตวรรษที่ 14 กล่าวถึงอิบน์ ฮัมบัลว่าเป็น "ชัยคุลอิสลามที่แท้จริงและเป็นผู้นำของชาวมุสลิมในยุคของเขา ปรมาจารย์ด้านฮะดีษและฮุจญะตุลอิสลาม"
ในยุคสมัยใหม่ ชื่อของอิบน์ ฮัมบัลได้กลายเป็นที่ถกเถียงกันในบางพื้นที่ของโลกอิสลาม เนื่องจากขบวนการปฏิรูปฮัมบะลีที่รู้จักกันในชื่อ วะฮาบีย์ ได้อ้างถึงเขาเป็นอิทธิพลหลักร่วมกับอิบน์ ตัยมียะฮ์ นักปฏิรูปชาวฮัมบะลี ในศตวรรษที่ 13 นักวิชาการคนอื่นๆ ยืนยันว่า อะฮ์หมัด อิบน์ ฮัมบัล เป็น "บรรพบุรุษอันไกลโพ้นของวะฮาบีย์" ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจอย่างมากในขบวนการปฏิรูปอนุรักษ์นิยมของสะละฟียะฮ์