ประเทศคาซัคสถาน

ประเทศในเอเชียกลาง
| สาธารณรัฐคาซัคสถาน Қазақстан Республикасы / Qazaqstan Respublikasy (คาซัค) Респу́блика Казахста́н (รัสเซีย) |
| --- | --- |
   ธงชาติ     ตราแผ่นดิน  
เพลงชาติ: "เมียนึงคาซักสตาเนิม" 
ที่ตั้งของ ประเทศคาซัคสถาน  (เขียว)
เมืองหลวง: อัสตานา 51°10′N 71°26′E﻿ / ﻿51.167°N 71.433°E﻿ / 51.167; 71.433
เมืองใหญ่สุด: อัลมาเตอ 43°16′39″N 76°53′45″E﻿ / ﻿43.27750°N 76.89583°E﻿ / 43.27750; 76.89583
ภาษาราชการ: คาซัค , รัสเซีย 
อักษรทางการ: ซีริลลิก ละติน
กลุ่มชาติพันธุ์  (ค.ศ. 2020): 68.5% คาซัค 18.9% รัสเซีย 3.3% อุซเบก 1.5% อุยกูร์ 1.4% ยูเครน 1.1% ตาตาร์ 1.0% เยอรมัน 4.5% อื่น ๆ
ศาสนา  (ค.ศ. 2020): 72.0% อิสลาม 23.1% คริสต์ 5% อื่น ๆ 4% ไม่ระบุ
เดมะนิม: ชาวคาซัคสถาน
การปกครอง: รัฐเดี่ยว สาธารณรัฐระบบประธานาธิบดีและระบบพรรคเด่น

• ประธานาธิบดี : ฆาเซิม-โฌมาร์ต โตกาเยฟ
• นายกรัฐมนตรี : โวลฌัส เบียกเตียนัฟ
 
สภานิติบัญญัติ: รัฐสภา
• สภาสูง: วุฒิสภา
• สภาล่าง: Mazhilis
ก่อตั้ง

• รัฐข่านคาซัค : ค.ศ. 1465
• เขตปกครองตนเองอาลัช : 13 ธันวาคม ค.ศ. 1917
• สาธารณรัฐปกครองตนเองคีร์กีซ : 26 สิงหาคม ค.ศ. 1920
• สาธารณรัฐปกครองตนเองคาซัค : 19 มิถุนายน ค.ศ. 1925
• สาธารณรัฐคาซัค : 5 ธันวาคม ค.ศ. 1936
• ประกาศเป็นอธิปไตย : 25 ตุลาคม ค.ศ. 1990
• เปลี่ยนชื่อเป็นสาธารณรัฐคาซัคสถาน : 10 ธันวาคม ค.ศ. 1991
• เป็นเอกราชจากสหภาพโซเวียต : 16 ธันวาคม ค.ศ. 1991
• เข้าเป็นสมาชิกเครือรัฐเอกราช : 21 ธันวาคม ค.ศ. 1991
• ได้รับการยอมรับ : 26 ธันวาคม ค.ศ. 1991
• ยอมรับเป็นสมาชิกสหประชาชาติ : 2 มีนาคม ค.ศ. 1992
• รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน : 30 สิงหาคม ค.ศ. 1995
 
พื้นที่
• รวม: 2,724,900 ตารางกิโลเมตร (1,052,100 ตารางไมล์) (อันดับที่ 9)
• แหล่งน้ำ (%): 1.7
ประชากร
• ค.ศ. 2020 ประมาณ:  18,711,560 (อันดับที่ 64)
• ความหนาแน่น: 7 ต่อตารางกิโลเมตร (18.1 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 236)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : ค.ศ. 2020 (ประมาณ)
• รวม:  569.813 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 41)
• ต่อหัว:  30,178 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 53)
จีดีพี (ราคาตลาด) : ค.ศ. 2020 (ประมาณ)
• รวม:  179.332 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 55)
• ต่อหัว:  9,686 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 69)
จีนี (ค.ศ. 2017):  27.5 ต่ำ
เอชดีไอ (ค.ศ. 2019):  0.825 สูงมาก · อันดับที่ 51
สกุลเงิน: เท็งเก (₸) (KZT)
เขตเวลา: UTC+5 / +6 (ตะวันตก / ตะวันออก)
รูปแบบวันที่: ปปปป.วว.ดด (kk) วว.ดด.ปปปป (ru)
ขับรถด้าน: ขวามือ
รหัสโทรศัพท์: +7-6xx, +7-7xx
โดเมนบนสุด: .kz .қаз
คาซัคสถาน  (คาซัค: Қазақстан / Qazaqstan, ออกเสียง [qɑzɑqˈstɑn]; รัสเซีย: Казахста́н, ออกเสียง: [kɐzəxˈstɐn]) มีชื่อทางการว่า สาธารณรัฐคาซัคสถาน (คาซัค: Қазақстан Республикасы / Qazaqstan Respublikasy; รัสเซีย: Респу́блика Казахста́н) เป็นรัฐข้ามทวีปที่ตั้งอยู่ในภูมิภาคเอเชียกลางและกินพื้นที่บางส่วนของยุโรปตะวันออก มีพรมแดนติดต่อกับประเทศรัสเซียทางทิศเหนือและตะวันตก ติดต่อกับประเทศจีนทางทิศตะวันออก ติดต่อกับประเทศคีร์กีซสถานทางตะวันออกเฉียงใต้ ติดต่อกับประเทศอุซเบกิสถานทางทิศใต้ และติดต่อกับเติร์กเมนิสถานทางตะวันตกเฉียงใต้ เมืองหลวงคืออัสตานา (ซึ่งมีชื่อเรียกว่า "โนร์-โซลตัน" ระหว่าง พ.ศ. 2562–2565) โดยมีอัลมาเตอเป็นเมืองหลวงเก่าจนถึง พ.ศ. 2540 คาซัคสถานเป็นประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเลขนาดใหญ่ที่สุดในโลก เป็นประเทศที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในกลุ่มโลกอิสลาม และใหญ่เป็นอันดับเก้าของโลก มีประชากรประมาณ 19 ล้านคน ถือเป็นประเทศที่มีความหนาแน่นประชากรต่ำ คือน้อยกว่า 6 คนต่อตารางกิโลเมตร (15 คนต่อตารางไมล์)
ดินแดนของคาซัคสถานเป็นถิ่นอาศัยของชนเผ่าและอาณาจักรเก่าแก่มาตั้งแต่อดีตกาล ชาวซิทเคยปกครองดินแดนแห่งนี้ตั้งแต่สมัยโบราณก่อนทีจักรวรรดิอะคีเมนิดจะเรืองอำนาจและขยายอาณาเขตจรดดินแดนทางใต้ กลุ่มชนเตอร์กิกซึ่งเป็นชนเผ่าเร่ร่อนที่สืบเชื้อสายมาจากราชวงศ์เติร์กเข้ามาตั้งรกรากประมาณช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 6 จักรวรรดิมองโกลภายใต้การปกครองของเจงกิส ข่าน เข้าปราบปรามและยึดครองดินแดนในคริสต์ศตวรรษที่ 13 ตามด้วยการยึดครองดินแดนส่วนใหญ่โดยรัฐข่านคาซัคในคริสต์ศตวรรษที่ 15 ซึ่งได้กลายเป็นอาณาเขตของคาซัคสถานยุคใหม่ในเวลาต่อมา ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ชาวคาซัคซึ่งเป็นหนึ่งในชนกลุ่มย่อยของกลุ่มชนเติร์กเข้ามาตั้งรกราก และแยกตัวออกเป็นสามกลุ่มย่อยที่เรียกว่า Zhuz การตั้งถิ่นฐานของพวกเขารุกล้ำเขตแดนของรัสเซียตลอดคริสต์ศตวรรษที่ 18 ก่อนที่ชาวรัสเซียจะตอบโต้ด้วยการรุกล้ำบริเวณทุ่งหญ้าคาซัค และยึดครองดินแดนทั้งหมดก่อนผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิรัสเซียในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 และปลดปล่อยทาสทั้งหมดที่ถูกชาวคาซัคจับตัวมา การปฏิวัติรัสเซียและสงครามกลางเมืองรัสเซียนำไปสู่การจัดระเบียบการปกครองในดินแดนอีกหลายครั้ง ใน พ.ศ. 2479 ดินแดนทั้งหมดกลายเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตคาซัคภายใต้สหภาพโซเวียต คาซัคสถานถือเป็นสาธารณรัฐของสหภาพโซเวียตแห่งสุดท้ายที่ประกาศเอกราชระหว่างการล่มสลายของสหภาพโซเวียตระหว่าง พ.ศ. 2531–2534
คาซัคสถานถือเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและการเมืองในภูมิภาคเอเชียกลาง โดยถือครองจีดีพีเฉลี่ยถึงร้อยละ 60 ของทั่วทั้งภูมิภาค รายได้หลักมาจากอุตสาหกรรมส่งออกน้ำมันและก๊าซ รวมทั้งมีทรัพยากรแร่ธาตุจำนวนมาก คาซัคสถานเป็นสาธารณรัฐซึ่งปกครองในระบอบประชาธิปไตยโดยนิตินัย อย่างไรก็ตาม องค์กรสิทธิมนุษยชนอธิบายว่ารัฐบาลคาซัคมีการปกครองแบบเผด็จการ และมีสิทธิมนุษยชนในระดับต่ำ คาซัคสถานถือเป็นรัฐเดี่ยวที่เป็นสังคมพหุนิยมทางวัฒนธรรม และได้รับการจัดอันดับทางดัชนีการพัฒนามนุษย์สูงสุดในภูมิภาค คาซัคสถานเป็นสมาชิกของสหประชาชาติ องค์การการค้าโลก เครือรัฐเอกราช องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ สหภาพเศรษฐกิจยูเรเชีย องค์การสนธิสัญญาความมั่นคงร่วมกัน องค์การว่าด้วยความมั่นคงและความร่วมมือในยุโรป องค์การความร่วมมืออิสลาม องค์การรัฐเติร์ก และองค์การวัฒนธรรมเติร์กระหว่างประเทศ