stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เศาะฮีฟะฮ์ อัสซัจญาดียะฮ์
การให้ความสำคัญโดยบรรดาผู้รู้ต่อ ซอฮีฟะฮ์ สัจญาอียะฮ์

ในปี ฮ.ศ. ที่ ๑๓๕๓ ท่าน อายะตุลลอฮ์ มัรอะชี นะญะฟี (มุจตะฮิดท่านหนึ่งของนิกายชีอะฮ์) ได้ส่งซอฮีฟะฮ์สัจญาดียะฮ์มอบแด่ ท่านอัลลามะฮ์ เญาฮารี ฏอนฏอวี (นักวิชาการชาวซุนนะฮ์ และ เจ้าของหนังสือตัฟซีรที่โด่งดัง “ อัลญะวาฮิร ฟี ตัฟซีร อัล กุรอาน”) ณ. กรุงไคโร ภายหลังจากที่ท่านอัลลามะฮ์ เญาฮารีได้รับตำราดังกล่าว ท่านได้ขอบคุณเนื่องด้วยของขวัญอันล้ำค่า และได้เขียนจดหมายตอบว่า
ข้าพเจ้าได้รับจดหมายของท่านพร้อมกับตำราซอฮีฟะฮ์
ซึ่งเป็นคำบรรยายจากอิมามผู้มีความยำเกรงต่อพระองค์ แห่งศาสนาอิสลาม ท่านอะลีซัยนุลอาบิดีน บุตรของอิมาม ฮุเซน (อ.) ผู้เป็นชะฮีด และเป็นที่รักของศาสดา ข้าพเจ้าได้รับตำราดังกล่าวด้วยความปิติยินดีและได้พบว่าตำราเล่มนี้คือตำราที่โดดเด่น เด็ดเดี่ยวแบบหามิได้ ซึ่งเต็มไปด้วยความรู้อันลึกซึ้งและปรัชญาต่าง ๆ ที่ไม่สามารถพบเจอจากตำราเล่มอื่นได้ และข้าพเจ้าได้รู้สึกโชคร้ายเสียเหลือเกินที่ก่อนหน้านี้ไม่ได้พบเจอกับสมบัติอันล้ำค่าของศาสดาและลูกหลานของท่าน ยิ่งข้าพเจ้าได้ทำการอ่านและค้นคว้ามากเท่าไรก็ยิ่งพบว่าคำกล่าวต่าง ๆ นั้นสูงสงกว่าคำกล่าวของสิ่งถูกสร้างทั้งมวลและต่ำกว่าคำกล่าวของพระผู้สร้างโลกและแท้จริงแล้วตำราเล่มนี้คือตำราอันทรงเกียรติ ขอพระองค์ทรงตอบแทนความดีงามของท่านในการมอบสิ่งที่ดีแก่ข้าพเจ้าด้วยกับผลตอบแทนที่ดีงามที่สุด และขอพระองค์ทรงทำให้ท่านเป็นผู้ที่สำเร็จในการเผยแพร่ชี้นำความรู้ ข้าพเจ้าอยากทราบว่ามีผู้รู้ท่านใดในโลกอิสลามทำการอรรถาธิบายตำราเล่มนี้แล้วหรือไม่ และท่านมีอรรถาธิบายตำราเล่มนี้หรือไม่
ท่าน อายะตุลลอฮ์ มัรอะชี นะญะฟี ได้ตอบจดหมายของท่านอัลลอมะฮ์ ฏอนฏอวี พร้อมกับส่งหนังสือที่เขียนขึ้นเพื่อการอรรถาธิบาย ซอฮีฟะฮ์จำนวนหนึ่งรวมทั้งหนังสือ “ริยาฎ อัสซาลิกีน” ซึ่งทำให้ท่านอัลลามะฮ์ ฏอนฏอวี รู้สึกปิติยินดีมากและตอบจดหมายของท่าน อายะตุลลอฮ์ มัรอะชี นะญะฟี อีกครั้งว่า
ข้าพเจ้าได้รับจดหมายของท่านพร้อมกับหนังสือ "ริยาฎ อัสซาลิกีน" ซึ่งเป็นการอรรถาธิบายตำราซอฮีฟะฮ์ สัจญาอีดยะฮ์ ของท่านอิมามซัยนุล อาบิดีน อาลี อิบนิฮุเซน หลานชายของท่านศาสดา รวมถึงหนังสือเล่มอื่น ๆ ซึ่งเป็นหนังสือที่หาเทียบมิได้ ข้าพเจ้าได้มอบหนังสือทั้งหมดแด่นักวิชาการผู้รู้ ผู้ยิ่งใหญ่ ท่านซัยยิด มุฮัมหมัด ฮาซัน อะซอมี ฮินดี ซึ่งท่านเป็นตัวแทนสูงสุดของ ญะมาอัต อุคคุวัต ของโลกอิสลาม มอบในฐานะของขวัญของท่านที่มอบแด่ข้าพเจ้า และข้าพเจ้ายังมอบให้แก่ส่วนรวมเพื่อเป็นผลประโยชน์ที่ยั่งยืนและกว้างขวาง ซึ่งจะถูกรักษาไว้ในห้องสมุดของญะมาอัต ด้วยพลังอำนาจจากพระองค์อัลลอฮ์ (ซ.บ) ข้าพเจ้าพร้อมที่จะเขียนอรรถาธิบายต่อตำราฉบับนี้
พร้อมที่จะเขียนอรรถาธิบายต่อตำราฉบับนี้”
ในความเป็นจริงแล้วตำราเล่มนี้เป็นที่สนใจของบรรดานักวิชาการและผู้รู้ชาวซุนนะฮ์ ในยุคก่อน และ ถูกใช้ประโยชน์จากเนื้อหาของตำราเล่มนี้ กล่าวคือ อิบนิเญาซี ในหนังสือ คอซออิศ อัลอะอิมมะฮ์ , อิบนิ อะบีฮะดีด ในหนังสือ อรรถธิบายนะฮญุลบะลาเฆาะฮ์ , ฮาฟิส สุไลมาน อิบนิ อิบรอฮีม อัลกันดูซี ในหนังสือ ยะนาบิอ์ อัลมะวัดดัต ,ได้กล่าวถึง ซอฮีฟะฮ์สัจญาดียะฮ์ รวมทั้งบางส่วนจากบทดุอา เชค ซิบฏิบนิ เญาซี ภายหลังจากการอ่าน และให้ความสำคัญต่อ ซอฮีฟะฮ์ สัจญาดียะฮ์ ท่านได้เขียนว่
เวสเทิร์นสะฮารา
ภูมิศาสตร์

เวสเทิร์นสะฮารา ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของทวีปแอฟริกาติดกับมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือระหว่างมอริเตเนียและโมร็อกโก และยังมีพรมแดนติดกับแอลจีเรียทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ
ดินแดนแห่งนี้เป็นดินแดนที่แห้งแล้งและไม่เหมาะแก่การอยู่อาศัยที่สุดในโลก ทอดตัวยาวเลียบไปตามชายฝั่งมีทะเลทรายที่ราบเรียบและสูงสลับกันไปโดยเฉพาะทางตอนเหนือไปจนถึงเทือกเขาขนาดเล็กที่สูงประมาณ 600 เมตร (2,000 ฟุต) ทางด้านตะวันออก
ในขณะที่บริเวณดังกล่าวอาจประสบกับภาวะน้ำท่วมในช่วงฤดูใบไม้ผลิ แต่ก็ไม่มีลำธารที่ไหลอย่างต่อเนื่อง ในบางครั้งกระแสอากาศนอกชายฝั่งที่เย็นสามารถทำให้เกิดหมอกและน้ำค้างหนาได้ ขณะที่บนฝั่งจะประสบกับความร้อนในฤดูร้อนที่สูงมาก อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดอยู่ที่ 43 องศาเซลเซียส (109 องศาฟาเรนไฮต์) - 45 องศาเซลเซียส (113 องศาฟาเรนไฮต์) ในเดือนกรกฎาคมและเดือนสิงหาคม ในช่วงฤดูหนาว กลางวันก็ยังคงร้อนถึงร้อนมากอยู่อุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ 25 องศาเซลเซียส (77 องศาฟาเรนไฮต์) ถึง 30 องศาเซลเซียส (86 องศาฟาเรนไฮต์) แต่ทางตอนเหนือของดินแดน เทอร์โมมิเตอร์อาจวัดอุณหภูมิลงไปได้ถึง 0 องศาเซลเซียส (32 องศาฟาเรนไฮต์) ในตอนกลางคืนซึ่งภายนอกอาจกลายเป็นน้ำแข็งได้ ในช่วงเดือนธันวาคมถึงเดือนมกราคม แต่ก็เป็นเหตุการณ์ที่ไม่ค่อยเกิดขึ้น
เวสเทิร์นสะฮารา ในแอฟริกา
ภูมิประเทศของเวสเทิร์นสะฮารา
ประวัติศาสตร์ > ประวัติศาสตร์ในยุคแรก

การตั้งถิ่นฐานในยุคแรกของเวสเทิร์นสะฮารา อยู่ในบริเวณแกตูลี (Gaetuli) ตั้งแต่ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษ แหล่งข้อมูลในสมัยโรมันกล่าวถึงดินแดนที่อยู่อาศัยโดยชาวออโตลู แกตูเลี่ยน (Gaetulian Autololes) หรือชาวเผ่าดาราเด แกตูเลี่ยน (Gaetulian Daradae) มรดกของชาวเบอร์เบอร์ยังคงเห็นได้ชัดจากชื่อสถานที่ เช่นเดียวกับชื่อชนเผ่า
การตั้งถิ่นฐานในช่วงแรกของเวสเทิร์นสะฮาราของชนเผ่าอื่น ๆ อาจรวมถึงชาวบาฟูร์ (Bafour) และชาวเซเรอร์ ชาวบาฟูร์ต่อมาถูกแทนที่หรือถูกดูดกลืนโดยกลุ่มคนที่พูดภาษาเบอร์เบอร์ ซึ่งในที่สุดก็รวมเป็นหนึ่งเดียวกับการอพยพของชาวอาหรับเผ่าเบนี ฮัสซัน (Beni Ḥassān)
การเข้ามาของศาสนาอิสลามในคริสศตวรรษที่ 8 มีบทบาทสำคัญในพัฒนาการของภูมิภาคมาเกร็บ การค้าขายพัฒนาขึ้นและดินแดนนี้เป็นเส้นทางหนึ่งสำหรับคาราวานโดยเฉพาะอย่างยิ่งระหว่างเมือง มาร์ราคิช (Marrakesh) และ ภูมิภาคทอมบอคตู (Tombouctou) ในประเทศมาลี
ในคริสศตวรรษที่ 11 ชาวอาหรับมาคิล (the Maqil Arabs) ประมาณ 200 คน ได้เข้ามาตั้งรกรากอยู่ในโมร็อกโก (ส่วนใหญ่ในบริเวณลำห้วยดรา (the Draa River valley), บริเวณแม่น้ำมูลูยา (Moulouya River), บริเวณเมืองทาฟิลาลท์ (Tafilalt) และ ทาอูรีท์ (Taourirt) ในช่วงยุคสุดท้ายของอาณาจักรอัลโมฮัด กาหลิบ (Almohad Caliphate) ชาว เบนี ฮัสซัน ชนเผ่าย่อยเผ่าหนึ่งของพวกมาคิลถูกขอร้องโดยผู้ปกครองท้องถิ่นชาวซูส์ (Sous) เพื่อให้มาระงับจลาจล พวกเขาเข้ามาตั้งถิ่นฐานในบริเวณปราสาทซูส์ (Sous Ksours) และปกครองเมืองต่าง ๆ เช่น ทารูแดนท์ (Taroudant) ในช่วงการปกครองของราชวงศ์มารินีด ชาวเบนี ฮัสซันก่อการกบฏขึ้น แต่ก็พ่ายแพ้ให้กับสุลต่านและได้หลบหนีออกไปทางแม่น้ำซากวัย เอล-ฮัมราที่แห้งแล้ง (the Saguia el-Hamra river) หลังจากนั้น ชาวเบนี ฮัสซันก็ต้องทำสงครามกับชาวเบอร์เบอร์เร่ร่อนเผ่าหนึ่งในทะเลทรายสะฮารา ที่ชื่อ เผ่าลัมตูน่า (Lamtuna) อยู่เสมอ ประมาณห้าศตวรรษผ่านไป กระบวนการที่ซับซ้อนของการผสมผสานทางวัฒนธรรมและการผสมผสานในที่ต่าง ๆ ในภูมิภาคมาเกร็บและแอฟริกาเหนือทำให้ชนเผ่าพื้นเมืองเบอร์เบอร์บางเผ่าได้ปะปนไปกับชนเผ่าอาหรับมาคิล ก่อให้เกิดเป็นวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ของโมร็อกโกและมอริเตเนีย
ประวัติศาสตร์ > จังหวัดของสเปน

ชาวสเปนเริ่มสนใจในบริเวณสะฮาราเพื่อใช้ในการทำท่าเรือเพื่อการค้าทาส โดยในช่วงทศวรรษที่ 1700 สเปนได้เปลี่ยนกิจกรรมทางเศรษฐกิจบนชายฝั่งทะเลสะฮาราไปสู่การจับปลาเชิงพาณิชย์ หลังจากมีข้อตกลงร่วมกันระหว่างมหาอำนาจอาณานิคมในยุโรปในการประชุมที่เบอร์ลินเมื่อปี 2427 เกี่ยวกับขอบข่ายอาณานิคมในแอฟริกา สเปนได้ยึดอำนาจควบคุมเวสเทิร์นสะฮาราและจัดตั้งเป็นอาณานิคมของสเปน หลังจากปี 2482 และการปะทุขึ้นของสงครามโลกครั้งที่สองทำให้พื้นที่นี้ถูกปกครองโดยโมร็อกโกของสเปน จากผลดังกล่าวทำให้ อาห์เหม็ด เบลบาเชอร์ ฮัสคูรี (Ahmed Belbachir Haskouri) หัวหน้าคณะรัฐมนตรี เลขาธิการรัฐบาลโมร็อกโกของสเปน ได้ร่วมมือกันกับชาวสเปนเพื่อเลือกผู้ว่าการในดินแดนนั้น บรรดาผู้มีอิทธิพลในสะฮาราซึ่งอยู่ในสถานะที่สำคัญ เช่น สมาชิกของตระกูล มา เอล ไอนาอิน (Maa El Ainain family) ได้เสนอรายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้งผู้ว่าการคนใหม่ เบลบาเชอร์ ได้รับเลือกให้อยู่รายชื่อนี้พร้อมด้วยข้าราชการชั้นสูงของสเปน ในช่วงงานเฉลิมฉลองประจำปีของการประสูติศาสดามุฮัมมัด บรรดาผู้มีอิทธิพลเหล่านี้ก็ได้แสดงความเคารพต่อกาหลิบเพื่อแสดงความซื่อสัตย์ต่อราชวงศ์โมร็อกโก
เมื่อเวลาผ่านไป การปกครองอาณานิคมของสเปนเริ่มคลี่คลายลงด้วยกระแสทั่วไปของการมอบเอกราชหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ดินแดนหรือรัฐในอารักขาในแอฟริกาเหนือและในบริเวณตอนล่างของทะเลทรายสะฮาราเริ่มจะได้รับเอกราชจากมหาอำนาจในทวีปยุโรป การให้เอกราชของสเปนเป็นไปอย่างเชื่องช้า แต่แรงกดดันทางด้านการเมืองและสังคมภายในของสเปนนั้นเกิดขึ้นในช่วงท้ายของการปกครองของฟรันซิสโก ฟรังโก มันเป็นแนวความคิดที่นิยมไปทั่วโลกที่มีต่อการให้เอกราช สเปนจึงเริ่มที่จะปลดตัวเองออกจากดินแดนอาณานิคมที่เหลืออยู่ ในปี 2517-2518 รัฐบาลได้ออกคำมั่นสัญญาว่าจะลงประชามติเกี่ยวกับการให้เอกราชในเวสเทิร์นสะฮารา
ในเวลาเดียวกัน โมร็อกโกและมอริเตเนียซึ่งมีข้อเรียกร้องทางประวัติศาสตร์และแข่งกันอ้างถึงอธิปไตยเหนือดินแดน โต้แย้งว่าดินแดนดังกล่าวถูกแบ่งแยกออกโดยมหาอำนาจอาณานิคมของยุโรป แอลจีเรียซึ่งมีพรมแดนติดกับดินแดนนี้ ยังคงมองข้อเรียกร้องเหล่านั้นโดยมีข้อกังขาเนื่องจากเป็นคู่แข่งกับโมร็อกโกมาอย่างยาวนาน หลังจากการพิจารณาในเรื่องกระบวนการปลดปล่อยอาณานิคมโดยสหประชาชาติ รัฐบาลแอลจีเรียภายใต้การนำของ อูอารี บูเมเดียน (Houari Boumédiènne) ในปี 2518 ก็ได้ให้ความช่วยเหลือแก่กลุ่มแนวร่วมโปลิซาริโอ (Polisario Front) ซึ่งคัดค้านการเรียกร้องสิทธิของโมร็อกโกและมอริเตเนียและเรียกร้องอิสรภาพให้แก่เวสเทิร์นสะฮารา
สหประชาชาติพยายามที่จะระงับข้อพิพาทเหล่านี้ผ่านภารกิจในการไปเยือนเมื่อปลายปี 2518 รวมทั้งคำตัดสินจากศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) อาจยอมรับได้ว่าเวสเทิร์นสะฮารามีความเกี่ยวข้องทางประวัติศาสตร์กับโมร็อกโกและมอริเตเนีย แต่ประชากรในดินแดนนี้ก็มีสิทธิในการตัดสินใจการกำหนดการปกครองด้วยตนเอง เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2518 โมร็อกโกได้เริ่มปฏิบัติการกรีนมาร์ช (the Green March) ในเวสเทิร์นสะฮารา ชาวโมร็อกโกที่ปลอดอาวุธจำนวน 350,000 คน มารวมกันที่เมือง ทาร์ฟายา (Tarfaya) ในโมร็อกโกตอนใต้และรอสัญญาณจากสมเด็จพระราชาธิบดีฮะซันที่ 2 แห่งโมร็อกโกเพื่อข้ามพรมแดนในการเดินขบวนอย่างสันติ แต่เมื่อไม่กี่วันก่อนหน้านี้ ในวันที่ 31 ตุลาคมกองกำลังโมร็อกโกได้บุกเวสเทิร์นสะฮาราทางตอนเหนือไปแล้ว
ประวัติศาสตร์ > การเรียกร้องเอกราช

ในช่วงปลายสมัยการปกครองของนายพลฟรังโก และหลังจากปฏิบัติการกรีนมาร์ช รัฐบาลสเปนได้ลงนามในข้อตกลงไตรภาคีร่วมกับโมร็อกโกและมอริเตเนียในการเคลื่อนไหวเกี่ยวกับการถ่ายโอนดินแดนเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2518 ข้อตกลงนี้จะแบ่งการปกครองออกเป็นสองฝ่าย ทั้งโมร็อกโกและมอริเตเนียจะแบ่งกันครอบครองดินแดน โมร็อกโกจะครอบครองดินแดนทางตอนเหนือประมาณ 2 ใน 3 ของพื้นที่ในฐานะจังหวัดทางใต้ของโมร็อกโก และมอริเตเนียจะครอบครองดินแดนในส่วนที่สามในฐานะจังหวัด Tiris al-Gharbiyya สเปนจะยุติบทบาทของตัวเองในสะฮาราของสเปนใน 3 เดือน และจะส่งคนของตัวเองที่ยังเหลืออยู่กลับประเทศ
การผนวกดินแดนของโมร็อกโกและมอริเตเนียถูกต่อต้านโดยกลุ่มแนวร่วมโปลิซาริโอ ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากแอลจีเรีย ในปี 2522 เริ่มเกิดสงครามกองโจรขึ้น มอริเตเนียถอนตัวออกจากแรงกดดันของกลุ่มโปลิซาริโอนี้ซึ่งรวมไปถึงการวางระเบิดในเมืองหลวงและเป้าหมายทางเศรษฐกิจอื่น ๆ โมร็อกโกจึงได้ขยายการครอบครองไปยังดินแดนที่เหลือแทน จากนั้น โมร็อกโกจึงเริ่มจะสะสมกองโจรมากขึ้นโดยการตั้งค่ายขึ้นมากลางทะเลทรายอย่างกว้างใหญ่ (หรือที่เรียกกันว่า กำแพงพรมแดนหรือกำแพงโมร็อกโก) เพื่อป้องกันนักรบกองโจร ความเป็นศัตรูกันยุติลงในข้อตกลงหยุดยิงเมื่อปี 2534 ซึ่งได้รับการควบคุมโดยภารกิจรักษาสันติภาพ (MINURSO) ภายใต้ข้อกำหนด Settlement Plan ของสหประชาชาติ
แหล่งข้อมูลอื่น

| ด ค กสหภาพแอฟริกา |
| --- | --- |
 แอลจีเรีย  แองโกลา  เบนิน  บอตสวานา  บูร์กินาฟาโซ  บุรุนดี  กาบูเวร์ดี  แคเมอรูน  สาธารณรัฐแอฟริกากลาง  ชาด  คอโมโรส  สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก  สาธารณรัฐคองโก  โกตดิวัวร์  จิบูตี  อียิปต์  อิเควทอเรียลกินี  เอริเทรีย  เอสวาตีนี  เอธิโอเปีย  กาบอง  แกมเบีย  กานา  กินี  กินี-บิสเซา  เคนยา  เลโซโท  ไลบีเรีย  ลิเบีย  มาดากัสการ์  มาลาวี  มาลี  มอริเตเนีย  มอริเชียส  โมร็อกโก  โมซัมบิก  นามิเบีย  ไนเจอร์  ไนจีเรีย  รวันดา  ซาห์ราวี เวสเทิร์นสะฮารา  เซาตูเมและปรินซีปี  เซเนกัล  เซเชลส์  เซียร์ราลีโอน  โซมาเลีย  แอฟริกาใต้  ซูดานใต้  ซูดาน  แทนซาเนีย  โตโก  ตูนิเซีย  ยูกันดา  แซมเบีย  ซิมบับเว 
เวสเทิร์นสะฮารา ในปี 2419
รัฐในอารักขาของสเปนและฝรั่งเศสในโมร็อกโกและสะฮาราของสเปน ในปี 2455
ระบบกำแพงโมร็อกโกในเวสเทิร์นสะฮารา เริ่มสร้างเมื่อราวทศวรรษ 2520
การเฉลิมฉลองวันประกาศเอกราชจากสเปนปีที่ 30 ในเขตปลดปล่อยตนเองเสรี (2548)
โดมแห่งศิลา

ระวังสับสนกับ มัสยิดอัลอักศอ
| โดมแห่งศิลา مسجد قبة الصخرة‎ |
| --- | --- |
โดมแห่งศิลา

ข้อมูลทั่วไป
ประเภท: มัสยิด
สถาปัตยกรรม: อิสลาม
เมือง: เยรูซาเลมตะวันออก
พิกัด: 31°46′40.8″N 35°14′7.44″E﻿ / ﻿31.778000°N 35.2354000°E﻿ / 31.778000; 35.2354000
เริ่มสร้าง: ค.ศ. 685 - 691
ผู้สร้าง: กาหลิบอับด์ อัล-มาลิค
การออกแบบและการก่อสร้าง
สถาปนิก: ยาซิด อิบุน ซาลาม ราชา อิบุน เฮย์วาห์
ภาพพิมพ์จาก ค.ศ. 1887. (เชื่อกันว่าสถาปนิกเฟรเดอริค เคเธอร์วูด (Frederick Catherwood) เป็นชาวตะวันตกคนแรกที่มีโอกาสวาดราดละเอียดของโดมทอง ที่ทำสำเร็จภายในหกอาทิตย์ในปี ค.ศ. 1833)
สุลต่านสุลัยมานแห่งจักรวรรดิออตโตมันส่งกลุ่มของคนงานจากอิสตันบูลไปยังกรุงเยรูซาเล็มเพื่อประดับอาคารในกระเบื้องเซรามิก
โดมแห่งศิลา (อาหรับ: مسجد قبة الصخرة, ทับศัพท์: กุบบะฮ์ อัชซักรอฮ์, ฮีบรู: כיפת הסלע, ทับศัพท์: Kipat Hasela, อังกฤษ: Dome of the Rock) เป็นศาสนสถานของศาสนาอิสลามที่เป็นที่ตั้งของศิลาฤกษ์ (Foundation Stone), เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของศาสนายูดาห์ และเป็นสิ่งก่อสร้างที่เด่นที่สุดบนเนินพระวิหารในกรุงเยรูซาเลม โดมทองสร้างเสร็จในปี ค.ศ. 691 ซึ่งทำให้เป็นสิ่งก่อสร้างของอิสลามที่เก่าที่สุดในโลก
ที่ตั้ง การก่อสร้าง และ ขนาด

โดมทองตั้งเด่นอยู่บนเนินที่สร้างโดยมนุษย์ในสมัยโบราณที่เรียกว่าเท็มเพิลเมานท์ที่ชาวมุสลิมเรียกว่า “Noble Sanctuary” เนินสูงขยายใหญ่ขึ้นเป็นอันมากในรัชสมัยของพระเจ้าแฮรอดมหาราชเพื่อใช้เป็นที่สร้างพระวิหารที่สองที่ต่อมาถูกทำลายโดยโรมันระหว่างการล้อมกรุงเยรูซาเลมในปี ค.ศ. 70 ในปี ค.ศ. 637 เยรูซาเลมก็ถูกพิชิตโดยกองทัพของจักรวรรดิราชิดันระหว่างการรุกรานของอิสลามในจักรวรรดิไบแซนไทน์
โดมทองก่อสร้างขึ้นระหว่าง ค.ศ. 685 จนถึง ค.ศ. 691 โดยมี ยาซิด อิบุน ซาลาม จากเยรูซาเลม และ ราชา อิบุน เฮย์วาห์จากเบย์ซาน (Baysan) กาหลิบอุมัยยะห์อับด อัล-มาลิค (عبد الملك بن مروان‎ - Abd al-Malik) ผู้ริเริ่มโครงการหวังว่าจะเป็นสิ่งก่อสร้างที่ใช้เป็นสถานที่สำหรับ “พำนักของมุสลิมทั้งยามหนาวและร้อน” และเป็นสถานที่สักการะสำหรับนักแสวงบุญที่ไม่แต่จะเป็นเพียงมัสยิดสำหรับการสักการะโดยทั่วไปเท่านั้น นักประวัติศาสตร์โต้ว่าการโครงการการก่อสร้างของกาหลิบอัล-มาลิคเป็นโครงการเพื่อแข่งขันกับสิ่งก่อสร้างทางศาสนาอื่น ๆ ที่มีอยู่แล้วในเยรูซาเลมในขณะนั้น นักภูมิศาสตร์ชาวอาหรับอัล-มูคัดดาซิ (محمد بن أحمد شمس الدين المقدسي‎‎ - Al-Muqaddasi) บันทึกว่ากาหลิบอัล-มาลิค
”ตั้งใจจะสร้างสิ่งก่อสร้างสำหรับชาวมุสลิมในลักษณะของ “มัสยิด” ที่มีลักษณะเป็นเอกลักษณ์และเป็นสิ่งมหัศจรรย์ของโลก และในบริบทนี้เมื่อ[กาหลิบอัล-มาลิค]เห็นความสง่างามของโบสถ์พระคูหาศักดิ์สิทธิ์ แล้วไม่ต้องการที่จะให้เป็นที่ดึงดูดชาวมุสลิม จึงทำให้[กาหลิบอัล-มาลิค]ไปสร้างสิ่งก่อสร้างบนเนินที่เห็นกันในขณะนี้”
ศาสตราจารย์ชโลโม โดฟ กอยไทน์ (Shlomo Dov Goitein) แห่งมหาวิทยาลัยฮิบรูกล่าวว่าโดมทองเป็นการก่อสร้างเพื่อเป็นการแข่งขันกับศาสนสถานของศาสนาอื่น ๆ ที่ตั้งเด่นอยู่ในเยรูซาเลมในขณะนั้น โดยเฉพาะการใช้โดมใหญ่ (rotunda)  ที่ใช้ในการก่อสร้างโดมทอง (Qubbat as-Sakhra) ซึ่งเป็นลักษณะการก่อสร้างแบบใหม่สำหรับสถาปัตยกรรมอิสลามเป็นการสร้างเพื่อแข่งกับสิ่งก่อสร้างที่เป็นโดมของโบสถ์คริสต์ เอ.ซี. เครสเวลล์ตั้งข้อสังเกตในหนังสือ Origin of the plan of the Dome of the Rock (ที่มาของผังการก่อสร้างโดมแห่งศิลา) ว่าผู้สร้างโดมทองใช้การวัดสัดส่วนจากพระคูหาศักดิ์สิทธิ์ เส้นผ่าศูนย์กลางของโดมคือ 20 เมตร 20 เซนติเมตร และสูง 20เมตร 48 เซนติเมตร ขณะที่เส้นผ่าศูนย์กลางของโดมของพระคูหาศักดิ์สิทธิ์คือ 20 เมตร 90 เซนติเมตร และสูง 21 เมตร 5 เซนติเมตร มาร์ค ครินสันผู้เชี่ยวชาญทางสถาปัตยกรรมจักรวรรดินิยมมีความเห็นว่าโดมทองเป็น “ตัวอย่างของสิ่งก่อสร้างแบบเผยแพร่ลัทธิและแสดงอำนาจทางการเมืองที่ภายนอกตกแต่งด้วยคำจารึกของประมุขมุสลิมที่เข้ามาใหม่ที่จงใจให้เป็นที่เห็นโดยชาวคริสเตียนที่อยู่ในท้องถิ่น”
ทรงสิ่งก่อสร้างเป็นแปดเหลี่ยมที่ตอนบนเป็นโดมไม้ที่ตั้งอยู่บนเสา 16 เสา รอบโดมด้านล่างเป็นโค้งแปดเหลี่ยมที่รับโดยเสาอีก 24 เสา ระหว่างที่นักเขียนชาวอเมริกันมาร์ค เทวนท่องเที่ยวในเยรูซาเลมก็ได้เขียนบันทึกว่า:
”ทุกหนทุกแห่งรอบมัสยิดแห่งโอมาร์เต็มไปด้วยชิ้นส่วนของเสา แท่นบูชาลักษณะแปลก และซากหินอ่อนที่แกะอย่างงดงาม - สิ่งที่มีคุณค่าจากพระวิหารโซโลมอน สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ถูกขุดขึ้นมาจากระดับต่าง ๆ ของผิวดินและเศษขยะจากโมริยะห์ และชาวมุสลิมก็เก็บรักษาไว้ด้วยความระมัดระวังเป็นอย่างดี”
ด้านนอกของโดมทองทำด้วยกระเบื้องเคลือบ และสะท้อนทรงแปดเหลี่ยมของสิ่งก่อสร้าง แต่ละช่วงมีขนาดกว้าง 18 เมตร และสูง 11 เมตร ทั้งโดมและผนังมีหน้าต่างเป็นระยะ ๆ
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ โดมแห่งศิลา
แนวร่วมประชาชนเพื่อการปลดปล่อยโอมาน

แนวร่วมประชาชนเพื่อการปลดปล่อยโอมาน (อังกฤษ: Popular Front for the Liberation of Oman; อาหรับ: الجبهة الشعبية لتحرير عُمان - al-Jabha al-Sha'abiya li-Tahrīr 'Uman, PFLO) เป็นองค์กรนิยมลัทธิมาร์กและชาตินิยมอาหรับในโอมาน กลุ่มนี้ได้ต่อต้านสุลต่านในการปฏิวัติโดฟาร์จนกระทั่งการปฏิวัติสิ้นสุดเมื่อ พ.ศ. 2519
ภูมิหลัง

ผู้นำรุ่นเก่าของแนวร่วมมาจากแนวร่วมปลดปล่อยโดฟาร์ ซึ่งมีฐานที่มั่นในโดฟาร์ จังหวัดทางใต้ของโอมาน ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2505 โดยเป็นสาขาท้องถิ่นของขบวนการชาตินิยมอาหรับ เริ่มการต่อสู้ทางทหารในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2508
การก่อตั้งแนวร่วม

ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2511 แนวร่วมปลดปล่อยโดฟาร์เปลี่ยนชื่อเป็นแนวร่วมประชาชนเพื่อการปลดปล่อยอ่าวอาระเบียที่ถูกยึดครอง สมาชิกส่วนใหญ่มาจากขบวนการชาตินิยมอาหรับที่เอียงซ้าย และได้รับอิทธิพลจากการปฏิวัติในเยเมนใต้ ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2513 มีการก่อตั้งแนวร่วมประชาธิปไตยแห่งชาติเพื่อการปลดปล่อยโอมานและอ่าวอาระเบียขึ้นทางเหนือของโอมาน และได้รวมเข้ากับแนวร่วมประชาชนเพื่อการปลดปล่อยอ่าวอาระเบียที่ถูกยึดครองเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2514 องค์กรใหม่นี้มีชื่อว่าแนวร่วมประชาชนเพื่อการปลดปล่อยโอมานและอ่าวอาระเบีย กลุ่มนี้ได้แพร่หลายเข้าไปในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เมื่อ พ.ศ. 2516
กลุ่มนี้เปลี่ยนมาใช้ชื่อปัจจุบันเมื่อ พ.ศ. 2517 ในขณะที่มีการตั้งแนวร่วมประชาชนเพื่อการปลดปล่อยบาห์เรนเป็นองค์กรต่างหาก องค์กรนี้เน้นการต่อสู้แบบใต้ดินและมีองค์กรระดับเยาวชนคือ องค์กรเยาวชนโอมาน
กบฏโดฟาร์

หลังการก่อตั้ง แนวร่วมนี้มีส่วนเกี่ยวข้องในการปฏิวัติต่อต้านสุลต่าน การปฏิวัตินี้ประสบความสำเร็จในโดฟาร์ ซึ่งได้รับความช่วยเหลือทั้งทางทหารและการเงิน เนื่องจากถูกชาติตะวันตกปิดกั้น การก่อกบฏสิ้นสุดใน พ.ศ. 2519
ขบวนการหลัง พ.ศ. 2519

ใน พ.ศ. 2535 กลุ่มนี้เปลี่ยนชื่อเป็นแนวร่วมประชาธิปไตยประชาชนโอมาน ซึ่งต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยโดยสันติวิธี
ไอคอนิก ทาวเวอร์

| ไอคอนิก ทาวเวอร์ The Iconic Tower البرج الأيقوني |
| --- | --- |
ไอคอนิก ทาวเวอร์  ในเดือนมิถุนายน 2566
ข้อมูลทั่วไป
ที่ตั้ง: เมืองหลวงบริหารแห่งใหม่ (New Administrative Capital)  ประเทศอียิปต์
พิกัด: 30°00′36″N 31°41′45″E﻿ / ﻿30.0100818°N 31.6957747°E﻿ / 30.0100818; 31.6957747
สถานะ: กำลังก่อสร้าง
สร้างเสร็จ: 2567
รายละเอียด
จำนวนชั้น: 77 ชั้น
พื้นที่ชั้น: 65,000 ตารางเมตร (700,000 ตารางฟุต)
บริษัท
สถาปนิก: Dar Al-Handasah
ผู้พัฒนา: CSCE Corporation (China State Construction Engineering)
ไอคอนิก ทาวเวอร์ (อาหรับ: البرج الأيقوني, อังกฤษ: Iconic Tower) คือตึกระฟ้าระดับซุปเปอร์ทอล ตั้งอยู่ที่เมืองหลวงบริหารแห่งใหม่ (New Administrative Capital) ของประเทศอียิปต์ ตึกแห่งนี้เป็นตึกที่สูงที่สุดในทวีปแอฟริกา ทำลายสถิติหอคอยมัสยิดกลางแห่งแอลเจียร์ (Great Mosque of Algiers Tower) ประเทศแอลจีเรีย ตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2564 ด้วยความสูง 393.8 เมตร (1,292 ฟุต) และมีอาคารสูง 20 กว่าแห่งที่สร้างรายล้อมตึกแห่งนี้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของย่านธุรกิจกลาง (CBD) ในเมืองหลวงแห่งใหม่ของอียิปต์ ตัวอาคารมีจำนวน 77 ชั้น โดยใช้เป็นพื้นที่สำนักงานส่วนใหญ่ และมีพื้นที่ใช้สอยโดยรวมมากกว่า 241,000 ตารางเมตร ตัวอาคารจะสร้างแล้วเสร็จในต้นปี พ.ศ. 2567
ดูเพิ่ม

รายชื่อตึกที่สูงที่สุดในโลก
เว็บไซต์โครงการไอคอนิก ทาวเวอร์
กรานุลเย็ส

| กรานุลเย็ส |
| --- | --- |
เมือง
ศาลาว่าการเมืองกรานุลเย็ส
   ตราอาร์ม
กรานุลเย็สที่ตั้งเมืองกรานุลเย็สในแคว้นกาตาลุญญาแสดงแผนที่แคว้นกาตาลุญญากรานุลเย็สที่ตั้งเมืองกรานุลเย็สในประเทศสเปนแสดงแผนที่สเปน
พิกัด: 41°36′29″N 2°17′17″E﻿ / ﻿41.608°N 2.288°E﻿ / 41.608; 2.288
ประเทศ:  สเปน
แคว้น:  แคว้นกาตาลุญญา
จังหวัด: บาร์เซโลนา
โกมาร์กา: บัลแยซูริอันตัล
การปกครอง
 • นายกเทศมนตรี: ฌูแซ็ป มายูรัล อันติกัส (ค.ศ. 2015) (พรรคสังคมนิยมกาตาลุญญา)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 14.9 ตร.กม. (5.8 ตร.ไมล์)
ความสูง: 145 เมตร (476 ฟุต)
ประชากร (2018)
 • ทั้งหมด: 60,981 คน
 • ความหนาแน่น: 4,100 คน/ตร.กม. (11,000 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+1 (เวลายุโรปกลาง)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+2 (เวลาออมแสงยุโรปกลาง)
ภูมิอากาศ: Cfa
เว็บไซต์: granollers.cat
กรานุลเย็ส (กาตาลา: Granollers) เป็นเมืองทางตอนกลางของแคว้นกาตาลุญญา ประเทศสเปน ห่างจากบาร์เซโลนาไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ 30 กิโลเมตร เป็นเมืองหลักและเมืองที่มีประชากรหนาแน่นที่สุดของโกมาร์กาบัลแยซูริอันตัล มีแม่น้ำกุงโกสต์ (ลำน้ำสาขาของแม่น้ำบาซ็อส) ไหลผ่าน
ปัจจุบัน กรานุลเย็สเป็นศูนย์กลางธุรกิจที่คึกคักแห่งหนึ่ง โดยเติบโตขึ้นมาจากเมืองที่มีอุตสาหกรรมสิ่งทอเป็นหลักในคริสต์ศตวรรษที่ 19 อย่างไรก็ตาม พื้นที่ทางตอนใต้ของเขตเทศบาลก็ยังคงรักษาลักษณะทางเกษตรกรรมในอดีตไว้
กรามาตอสก์

| กรามาตอสก์ |
| --- | --- |
นคร

   ธง ตราอาร์ม
กรามาตอสก์ที่ตั้งนครกรามาตอสก์ในประเทศยูเครน
พิกัด: 48°44′21″N 37°35′02″E﻿ / ﻿48.73917°N 37.58389°E﻿ / 48.73917; 37.58389
ประเทศ:  ยูเครน
แคว้น: ดอแนตสก์
เขต: กรามาตอสก์
ก่อตั้ง: ค.ศ. 1868
สถานะนคร: ค.ศ. 1932
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 117.1 ตร.กม. (45.2 ตร.ไมล์)
ประชากร (ค.ศ. 2021)
 • ทั้งหมด: 150,084 คน
 • ความหนาแน่น: 583 คน/ตร.กม. (1,510 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+2 (เวลายุโรปตะวันออก)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+3 (เวลาออมแสงยุโรปตะวันออก)
รหัสไปรษณีย์: 84300–84390
รหัสพื้นที่: +380 626(4)
เว็บไซต์: www.krm.gov.ua
กรามาตอสก์ (ยูเครน: Крамато́рськ, ออกเสียง: [krɐmɐˈtɔrʲsʲk]) เป็นนครและศูนย์กลางการบริหารของเขตกรามาตอสก์ทางตอนเหนือของแคว้นดอแนตสก์ ทางภาคตะวันออกของประเทศยูเครน ก่อน ค.ศ. 2020 กรามาตอสก์จัดการปกครองในรูปแบบนครสำคัญระดับแคว้น และตั้งแต่วันที่ 11 ตุลาคม ค.ศ. 2014 ได้เป็นที่ตั้งชั่วคราวของหน่วยงานบริหารแคว้นดอแนตสก์หลังเกิดเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสงครามในดอนบัส นครมีประชากร 150,084 คน (ประมาณการ ค.ศ. 2021)
กรามาตอสก์ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำกาแซนึยตอแรตส์ซึ่งเป็นลำน้ำสาขาฝั่งขวาของแม่น้ำซีแวร์สกึยดอแนตส์ เป็นศูนย์กลางวิศวกรรมอุตสาหการและวิศวกรรมเครื่องกลที่สำคัญแห่งหนึ่งในยูเครน ในช่วงเวลาต่าง ๆ กรามาตอสก์เป็นที่พำนักของผู้มีชื่อเสียงหลายคน รวมถึงแลออนิด บือกอว์ นักแสดง, อีโอซิฟ คอบซอน นักร้อง และรุสลัน ปอนอมารอว์ หนึ่งในบุคคลที่มีอายุน้อยที่สุดที่เป็นผู้ชนะการแข่งขันหมากรุกโลกของสหพันธ์หมากรุกระหว่างประเทศ
กรือวึยรีห์

| กรือวึยรีห์ |
| --- | --- |
นคร
   ตราอาร์ม
กรือวึยรีห์ที่ตั้งนครกรือวึยรีห์ในประเทศยูเครน
พิกัด:  47°55′0″N 33°15′0″E﻿ / ﻿47.91667°N 33.25000°E﻿ / 47.91667; 33.25000
ประเทศ:  ยูเครน
แคว้น: ดนีปรอแปตร็อวสก์
เขต: กรือวึยรีห์
ก่อตั้ง: ค.ศ. 1775
สถานะนคร: ค.ศ. 1919
การปกครอง
 • นายกเทศมนตรี: ยูรีย์ วิลกุล
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 410 ตร.กม. (160 ตร.ไมล์)
ความสูง: 84 เมตร (276 ฟุต)
ประชากร (ค.ศ. 2011)
 • ทั้งหมด: 664,499 คน
 • ความหนาแน่น: 1,600 คน/ตร.กม. (4,200 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+2 (เวลายุโรปตะวันออก)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+3 (เวลาออมแสงยุโรปตะวันออก)
รหัสไปรษณีย์: 50000-50479
รหัสโทรศัพท์: +380 56(4)
เว็บไซต์: kryvyirih.dp.ua
กรือวึยรีห์ (ยูเครน: Криви́й Ріг; แปลว่า เขาคด) เป็นนครที่ตั้งอยู่ในแคว้นดนีปรอแปตร็อวสก์ ทางตอนกลางของประเทศยูเครน นครนี้มีประชากร 664,499 คน ใน ค.ศ. 2011 เป็นเมืองอุตสาหกรรมเหล็กกล้าที่สำคัญในยุโรปตะวันออก
โมฮัมเหม็ด อับดุลลาฮี โอมาร์

| โมฮัมเหม็ด อับดุลลาฮี โอมาร์ |
| --- | --- |


รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศโซมาเลีย
ดำรงตำแหน่ง 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 – 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
ศาสนา: อิสลาม
พรรคการเมือง: รัฐบาลเฉพาะกาล

โมฮัมเหม็ด อับดุลลาฮี โอมาร์ (โซมาลี: Maxamed Cabdullahi Omaar, อาหรับ: محمد عبدالله عمر) เป็นนักการเมืองและนักการทูตชาวโซมาเลีย และเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศโซมาเลีย
ประวัติ

โมฮัมเหม็ด อับดุลลาฮี โอมาร์ เป็นบุตรของนักธุรกิจ อับดุลลาฮี โอมาร์ มีพี่น้องทั้งหมด 3 คน น้องสาวของเขา รากิยา โอมาร์ เป็นนักสิทธิมนุษยชน และน้องชายของเขา ราเจห์ โอมาร์ เป็นนักข่าว ครอบครัวอาศัยอยู่ที่กรุงโมกาดิชู
ปัจจุบันโอมาร์กำลังศึกษาอยู่ที่มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด
งานการเมือง

โมฮัมเหม็ด อับดุลลาฮี โอมาร์ ได้ทำงานเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศโซมาเลีย ได้รับการแต่งตั้งเมื่อ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2552 โดยนายกรัฐมนตรี โอมาร์ อับดีราซิด อาลี ชาร์มาร์กี
หลังจากที่ได้ทำงานในหน่วยงานภาครัฐอื่นๆ อีกมากมาย ในวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 โอมาร์ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอีกครั้งโดย นายกรัฐมนตรีโซมาเลียคนใหม่ โมฮัมเหม็ด อับดุลลาฮี โมฮัมเหม็ด
ต้นเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2556 โมฮัมเหม็ด โมฮามุด อิบราฮิมได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
มีการปรับคณะรัฐมนตรีในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 อับดุลลาฮี ฮาจี ฮัสซัน ได้ดำรงตำแหน่งแทนโอมาร์ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศคนใหม่
พุนต์แลนด์ โซมาลีแลนด์ และกาตาร์ ได้สนับสนุนให้โอมาร์ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีโซมาเลียในช่วงปลายปี พ.ศ. 2556 โดยมีชีฟ ชานการาน แนร์เป็นผู้สื่อกลาง