stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สนามกีฬาแห่งชาติบูกิตจาลิล

| --- | --- |
Stadium Kebangsaan
สนามกีฬาแห่งชาติบูกิตจาลิลในช่วงฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติอาเซียน รอบชิงชนะเลิศ 2018

ที่ตั้ง: บูกิตจาลิล กัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย
ขนส่งมวลชน:  SP17  สถานีรถไฟรางเบาบูกิตจาลิล
เจ้าของ: รัฐบาลมาเลเซีย
ผู้ดำเนินการ: เมืองกีฬากัวลาลัมเปอร์
ความจุ: 100,000 (1998–2017)  90,000 (ใช้เพียง 87,500 ที่นั่ง) (2017–ปัจจุบัน) 
สถิติผู้ชม: 98,543 (มาเลเซีย ปะทะ อินโดนีเซีย, 26 ธันวาคม ค.ศ. 2010)  90,000 (มาเลเซีย ปะทะ สิงคโปร์, 22 กรกฎาคม ค.ศ. 2011)
ขนาดสนาม: 105 โดย 68 เมตร (344 โดย 223 ฟุต)
พื้นผิว: สนามหญ้า Zeon Zoysia ลู่
ป้ายแสดงคะแนน: แผงไฟ LED โดยซัมซุง
การก่อสร้าง
ก่อสร้าง: 1 มกราคม 1995; 29 ปีก่อน (1995-01-01)
เปิดใช้สนาม: 11 กรกฎาคม 1998; 26 ปีก่อน (1998-07-11)
ปรับปรุง: 1998, 2015–2017
เปิดใหม่: กรกฎาคม 2017; 7 ปีที่แล้ว (2017-07)
งบประมาณในการก่อสร้าง: 1 พันล้านริงกิต
สถาปนิก: Arkitek FAA Weidleplan Consulting Gmbh Schlaich Bergermann Partner Populous ร่วมกับ RSP KL (บูรณะ ค.ศ. 2017)
ผู้รับเหมาหลัก: UEM Group Malaysian Resources Corporation Berhad (บูรณะ ค.ศ. 2017)
การใช้งาน
ฟุตบอลทีมชาติมาเลเซีย (1998–ปัจจุบัน) Malaysia Valke (2020)
สนามกีฬาแห่งชาติบูกิตจาลิล (มลายู: Stadium Nasional Bukit Jalil, ستاديوم ناسيونل بوکيت جليل‎) เป็นสนามกีฬาอเนกประสงค์ในบูกิตจาลิล กัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย มีความจุ 87,500 ที่นั่ง ถือเป็นสนามกีฬาที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ใหญ่เป็นอันดับ 4 ในเอเชีย และใหญ่เป็นอันดับที่ 15 ของโลก
สนามกีฬานี้เปิดใช้งานอย่างเป็นทางการโดยมาฮาดีร์ โมฮามัด นายกรัฐมนตรีมาเลเซียในขณะนั้น เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม ค.ศ. 1998 ก่อนหน้ากีฬาเครือจักรภพ 1998 และจัดพิธีเปิดในนี้ นับตั้งแต่นั้นมา สนามกีฬานี้ยังกลายเป็นสนามกีฬาหลักสำหรับกิจกรรมกีฬานานาชาติอื่น ๆ เช่น ซีเกมส์ 2001 และซีเกมส์ 2017 และปัจจุบันเป็นที่จัดการแข่งขันฟุตบอลนานาชาติมาเลเซียส่วนใหญ่ การแข่งขันฟุตบอลระดับประเทศ รอบชิงชนะเลิศอย่างมาเลเซียเอฟเอคัพ มาเลเซียคัพ กิจกรรมกีฬาและคอนเสิร์ตดนตรี
ภาพ

สนามกีฬาใน ค.ศ. 2007
ประตูหน้าสนามกีฬาแห่งชาติ
สนามกีฬาในเวลากลางคืน
สนามกีฬามองบนท้องฟ้า
สมิงพระตะบะ

| สมิงพระตะบะ   ဗြတ်ထဗ> เจ้าเมือง เมาะตะมะ |
| --- | --- |
ครองราชย์: ค.ศ. 1364–1388
ก่อนหน้า: พระยาอู่ (กษัตริย์)
ถัดไป: Byat-Ka-Man (ผู้ว่าการแทน)
รัชกาล: พระยาอู่ (ประมาณ ค.ศ. 1371–1384)

ประสูติ: ประมาณ ค.ศ. 1324 เมาะตะมะ
คู่อภิเษก: Tala Mi Ma-Hsan
พระราชบุตร: 4 ลูกชาย และ 3 ลูกสาว
พระราชบิดา: Saw E Pyathat
ศาสนา: พุทธเถรวาท
สมิงพระตะบะ (พม่า: ဗြတ်ထဗ; เสียงอ่านภาษาพม่า: [bjaʔ tʰə ba̰]; บางทีเรียก พระตะบะ) เจ้าเมือง เมาะตะมะ แห่ง อาณาจักรเมาะตะมะ-หงสาวดี ระหว่าง ค.ศ. 1364 ถึง 1388 เขาก้าวขึ้นมามีอำนาจโดยการกบฏต่อ พระยาอู่ กษัตริย์องค์ที่ 8 ด้วยความช่วยเหลือของน้องชายคือ สมิงเลิกพร้า ซึ่งการกบฏครั้งนี้มีผลให้มีการย้ายเมืองหลวงไปยัง หงสาวดี เมื่อ ค.ศ. 1369
สมิงพยู

สมิงพยู (พม่า: သမိန်ပရူ, ออกเสียง: [θəmèɪ̯ɰ̃ pəjù]; ถึงแก่กรรม 1544) นายพลและแม่ทัพเรือแห่ง กองทัพพม่า และเสนาบดีชั้นผู้ใหญ่ในราชสำนักของ พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ แห่ง ราชวงศ์ตองอู ของ พม่า ระหว่าง ค.ศ. 1536 ถึง 1544 ผู้บัญชาการทหารเชื้อสายมอญผู้นี้เดิมเป็นเสนาบดีในราชสำนักของ พระเจ้าสการะวุตพี กษัตริย์องค์สุดท้ายแห่ง อาณาจักรหงสาวดี แต่ได้มาสวามิภักดิ์และรับราชการในพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้เมื่อ ค.ศ. 1536 ซึ่งเป็นการปูทางให้เขาขึ้นมาเป็นที่ปรึกษาชั้นนำของกษัตริย์แห่งตองอู เขาเป็นที่รู้จักมากที่สุดจากการวางแผนและบัญชาการรบในยุทธนาวีโจมตีเมืองเมาะตะมะซึ่งเป็นที่มั่นสุดท้ายของอาณาจักรหงสาวดีใน ค.ศ. 1541 อันเป็นจุดสิ้นสุด สงครามตองอู–หงสาวดี (พ.ศ. 2077–2084)
สมาคมเซปักตะกร้อมาเลเซีย

| --- | --- |
กีฬา: เซปักตะกร้อ
ตัวย่อ: PSM
วันที่ก่อตั้ง: ค.ศ. 1960
การติดต่อ: สหพันธ์เซปักตะกร้อนานาชาติ (ISTAF)
ที่ตั้ง: เซตาปัก, กัวลาลัมเปอร์
ประธาน: ซูมาลี รีดูอัน
เลขาธิการ: ฮาจี อบีดุลเลาะห์ ซัลเลห์

สมาคมตะกร้อมาเลเซีย (มลายู: Persatuan Sepaktakraw Malaysia ย่อ PSM; อังกฤษ: Sepaktakraw Association of Malaysia) เป็นองค์กรปกครองระดับชาติสำหรับกีฬาเซปักตะกร้อในประเทศมาเลเซีย ก่อตั้งอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 28 มกราคม ค.ศ. 1960 ที่ปีนัง รับผิดชอบในการจัดตั้งสันนิบาตเซปักตะกร้อแห่งชาติซึ่งจัดขึ้นทุกปีนับตั้งแต่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2557 ตลอดจนสนับสนุนและประสานงานความร่วมมือของรัฐ
ในปี ค.ศ. 2008 สมาคมเซปักตะกร้อมาเลเซียถูกระงับสถานะสมาชิกสหพันธ์ชั่วคราวโดยสหพันธ์เซปักตะกร้อนานาชาติ (ISTAF) หลังจากที่อาหมัด อิสมาอิล อดีตประธานสมาคมฯ พยายามโน้มน้าวประเทศสมาชิกบางประเทศให้ถอนตัวจากสหพันธ์ ส่งผลให้ทีมชาติไม่สามารถแข่งขันในรายการที่เกี่ยวข้องกับสหพันธ์เซปักตะกร้อนานาชาติได้ ในขณะเดียวกันอาหมัด อิสมาอิล ก็ถูกระงับสิทธิ์ในการมีส่วนร่วมในองค์กรที่เกี่ยวข้องกับสหพันธ์จนถึงปี ค.ศ. 2038 สำหรับความผิดทางวินัยดังกล่าว นอกจากนี้ สมาคมตะกร้อรัฐยะโฮร์อย่างน้อยห้าแห่งจึงถอนตัวออกจากสมาคมแห่งชาติเนื่องจากปัญหาดังกล่าว เช่น สมาคมเซปักตะกร้อสลังงอร์ (PSS) สหพันธ์เซปักตะกร้อกลันตัน (GASTAK) และสมาคมเซปักตะกร้อรัฐยะโฮร์ (PSTJ) คาดว่าจะมีการจัดตั้งองค์กรปกครองระดับชาติใหม่โดยอดีตหน่วยงานของรัฐเข้ามาแทนที่สมาคมเซปักตะกร้อมาเลเซีย
สมิงมังละ

สมิงมังละ (พม่า: မင်းဗလ, ออกเสียง: [mɪ́ɰ̃ bəla̰]; ถึงแก่กรรมประมาณคริสต์ทศวรรษ 1310) เจ้าเมืองมย่องเมียะ (ปัจจุบันตั้งอยู่ในประเทศพม่า) ระหว่างประมาณคริสต์ทศวรรษ 1290 ถึงประมาณคริสต์ทศวรรษ 1310 เขาเป็นพระบิดาของพระเจ้าแสนเมือง กษัตริย์องค์ที่ 3 (ครองราชย์ ค.ศ. 1311–1323) และ พระเจ้ารามมะไตย (ครองราชย์ ค.ศ. 1323–1330) กษัตริย์องค์ที่ 4 แห่งอาณาจักรหงสาวดี สมิงมังละเป็นผู้มีอำนาจอยู่เบื้องหลังราชบัลลังก์ในช่วงต้นรัชสมัยพระเจ้าแสนเมือง
ใน ค.ศ. 1311 สมิงมังละประสบความสำเร็จในการกบฎต่อพระเจ้ารามประเดิด กษัตริย์องค์ที่ 2 ซึ่งเป็นพี่ภรรยาพร้อมกับยกราชบัลลังก์ให้กับเจ้าชายสอโอ โอรสองค์ใหญ่ของตนกับ นางอุ่นเรือน พระขนิษฐาของพระเจ้ารามประเดิด จากนั้นสมิงมังละจึงปกครองอาณาจักรเสมือนตนเป็นกษัตริย์จากจวนของตนซึ่งตั้งอยู่นอกเมือง เมาะตะมะ อันเป็นราชธานีของอาณาจักรหงสาวดีในขณะนั้น กระทั่งถึงแก่กรรม
วัดตะโมะชีนบีนชเวกูจี้

| วัดตะโมะชีนบีนชเวกูจี้ |
| --- | --- |
တမုတ်ရှင်ပင်ရွှေဂူကြီးဘုရား

ศาสนา
ศาสนา: พุทธ
นิกาย: เถรวาท
ที่ตั้ง
ที่ตั้ง: เจาะแซ ภาคมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า
ที่ตั้งในประเทศพม่า
พิกัดภูมิศาสตร์: 21°38′32.7″N 96°03′17.06″E﻿ / ﻿21.642417°N 96.0547389°E﻿ / 21.642417; 96.0547389
สถาปัตยกรรม
ผู้ก่อตั้ง: พระเจ้าอโนรธามังช่อ
ลงเสาเข็ม: คริสต์ศตวรรษที่ 11
เสร็จสมบูรณ์: คริสต์ศตวรรษที่ 14
วัดตะโมะชีนบีนชเวกูจี้ หรือ เจดีย์ตะโมะชีนบีนชเวกูจี้ (พม่า: တမုတ်ရှင်ပင်ရွှေဂူကြီးဘုရား) เป็นวัดพุทธในเมืองเจาะแซ ภาคมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า เดิมสร้างขึ้นโดยพระเจ้าอโนรธามังช่อ และชั้นสองได้รับการต่อเติมโดยพระเจ้านรปติสี่ตู่ ทั้งสองชั้นถูกหุ้มอยู่ในวิหารขนาดใหญ่ที่สร้างโดย พระเจ้าอุซะนาแห่งอาณาจักรปี้นยะ เป็นหนึ่งในเก้าวัดนอกเมืองโบราณที่บ่งบอกถึงขอบเขตอาณาจักรพุกาม
ที่ตั้ง

วัดตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือจากเจาะแซ บนถนนที่มุ่งสู่ตะด้าอู้ ใกล้กับหมู่บ้านจองปานโกนและญองบีนเซาะ
ประวัติศาสตร์

วัดชั้นแรกสร้างขึ้นโดยพระเจ้าอโนรธามังช่อในคริสต์ศตวรรษที่ 11 และชั้นที่สองโดยพระเจ้านรปติสี่ตู่ พระราชนัดดาของพระองค์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 12 มีการตกแต่งเรื่องราวชาดกบนระเบียงชั้นบน และชั้นท้ายสุดโดยพระเจ้าอุซะนาแห่งอาณาจักรปี้นยะ ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 เพื่อปกป้องภัยจากธรรมชาติมากขึ้น เมื่อเวลาผ่านไปวัดแห่งนี้ก็ถูกซ่อนอยู่ใต้เนินดิน ซึ่งในปี ค.ศ. 1915 ก็มีการสร้างเจดีย์ใหม่ประดับอยู่บนเนินดิน ค.ศ. 1993 มีการพบร่องรอยของโครงสร้างอิฐโบราณบางส่วนที่เชิงเนิน แต่ได้รับอนุญาตให้ขุดค้นในปี ค.ศ. 2008 เนื่องจากกังวลว่าการทำเช่นนั้นจะทำให้วัดที่ห่อหุ้มเสียหาย
ค.ศ. 2015 กระทรวงกิจการศาสนาและวัฒนธรรม กำหนดให้วัดตะโมะชีนบีนชเวกูจี้ เป็นมรดกโบราณสถานของประเทศพม่า
คลังภาพ

พระพุทธรูปที่ซ้อนกันสามองค์
พระพุทธรูปโดยรอบบริเวณ
พระพุทธไสยาสน์ภายในวัด
รูปสลักหินที่มีลวดลายพืชและสัตว์ในตำนาน งานฝีมือคล้ายคลึงกับที่พบในพุกาม
รูปสลักหิน
วัดตะโมะชีนบีนชเวกูจี้
บริเวณวัดตะโมะชีนบีนชเวกูจี้ ค.ศ. 2016
สมิงเลิกพร้า

สมิงเลิกพร้า (พม่า: လောက်ဖျား หรือ လောက်ဖြား, เสียงอ่านภาษาพม่า: [laʊ̯ʔ pʰjá]) เจ้าเมือง พะสิม แห่ง อาณาจักรเมาะตะมะ–หงสาวดี ระหว่าง ค.ศ. 1364 ถึง 1388 เขาก้าวขึ้นสู่อำนาจด้วยการช่วยพี่ชายคือ สมิงพระตะบะ ก่อกบฏต่อ พระยาอู่ กษัตริย์องค์ที่ 8 และเขาเป็นกุญแจสำคัญที่นำไปสู่จุดเริ่มต้นของ สงครามสี่สิบปี ระหว่างอาณาจักรหงสาวดีกับ อาณาจักรอังวะ
สมิงทอ

ระวังสับสนกับ สมิงทอพุทธกิตติ
| พระเจ้าชัคคะลีมินทร์ (สมิงทอ သမိန်ထော)> พระเจ้าหงสาวดี |
| --- | --- |
ครองราชย์: สิงหาคม พ.ศ. 2093 – 12 มีนาคม พ.ศ. 2095
ก่อนหน้า: สมิงสอตุต
รัชกาลถัดไป: พระเจ้าบุเรงนอง

สวรรคต: 27 มีนาคม พ.ศ. 2096 พะโค
พระราชบิดา: พญาหรั่นที่ 2
ศาสนา: พุทธนิกายเถรวาท
สมิงทอ (พม่า: သမိန်ထော, ออกเสียง: [θə.mèɪ̯ɴ tʰɔ́]; ? – 27 มีนาคม 1553) หรือสมิงเตารามะ เป็นผู้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์หงสาวดี และกษัตริย์องค์สุดท้ายในสายของราชวงศ์หงสาวดี พระองค์ปกครองพื้นที่เล็ก ๆ รอบ ๆ หงสาวดี ในฐานะกษัตริย์จากปี ค.ศ. 1550 ถึง ปี ค.ศ. 1552
พระองค์เป็นพระราชโอรสของพญาหรั่นที่ 2 และพระอนุชาของพระเจ้าสการะวุตพีที่ประสูติแต่พระสนม พระองค์เคยผนวชเป็นภิกษุ และเริ่มกู้ชาติเมื่อ ค.ศ. 1549 ในรัชสมัยพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้แห่งราชวงศ์ตองอู ซึ่งพิชิตและเข้ายึดครองกรุงหงสาวดีของชาวมอญได้เมื่อ 10 ปีก่อน เมื่อพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ถูกสมิงสอตุตคนสนิทของพระองค์ปลงพระชนม์ สมิงทอปรารถนาจะสืบราชสมบัติจึงถูกกองทัพพม่าตามล่า ทรงลี้ภัยไปประทับที่เมาะตะมะ ได้ขุนนางและประชาชนมาเข้าร่วมกับพระองค์มาก จึงยกทัพมาสู้กับสมิงสอตุตผู้เป็นสามัญชน สมิงสอตุตพ่ายแพ้และถูกสำเร็จโทษในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1550 สมิงทอจึงได้ปราบดาภิเษกเป็นพระเจ้าหงสาวดีทรงพระนามว่าพระเจ้าชัคคะลีมินทร์ หรือพระเจ้าธอชุกคะลี
พระองค์ปกครองหงสาวดีเป็นเวลาประมาณหนึ่งปีครึ่ง จนพระเจ้าบุเรงนองผู้มีสิทธิครองบัลลังก์ต่อจากพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ ยกทัพจากเมืองตองอูเข้าโจมตีหงสาวดีในเดือนมีนาคมปี ค.ศ. 1552 พระเจ้าบุเรงนองได้ชัยชนะ สมิงทอหลบหนีไปเป็นเวลากว่าหนึ่งปีจนพระองค์ถูกจับในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1553 ถูกส่งตัวกลับมายังหงสาวดีและถูกสำเร็จโทษในวันที่ 27 มีนาคม ค.ศ. 1553
สงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่สอง

สงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่สอง (อังกฤษ: Second Anglo-Burmese War; พม่า: ဒုတိယ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ စစ်, ออกเสียง: [dṵtḭja̰ ɪ́ɰ̃ɡəleɪ̯ʔ mjəmà sɪʔ]; 5 เมษายน พ.ศ. 2395 – 20 ธันวาคม พ.ศ. 2395) เป็นสงครามสืบเนื่องจากการที่อังกฤษต้องการได้มณฑลพะโคหรือหงสาวดี หลังจากที่พระเจ้าแสรกแมงหรือพระเจ้าสารวดีขึ้นครองราชย์ต่อจากพระเจ้าจักกายแมง พระองค์ไม่ยอมรับสนธิสัญญายันดาโบ แต่ไม่กล้าทำผิดสัญญา ความสัมพันธ์ระหว่างพระองค์กับเฮนรี เบอร์นี ผู้แทนอังกฤษประจำพม่าเลวร้ายลงจนเบอร์นีย์ต้องออกจากพม่าไปใน พ.ศ. 2380 ผู้แทนอังกฤษคนใหม่ก็มาอยู่ได้ถึงแค่ พ.ศ. 2382 ก็ต้องออกไปอีก พ่อค้าชาวอังกฤษเรียกร้องให้อังกฤษทำสงครามกับพม่า แต่ในขณะนั้น อังกฤษติดทำสงครามกับอัฟกานิสถานอยู่
จน พ.ศ. 2385 ซึ่งในช่วงนั้น การรบระหว่างอังกฤษกับอัฟกานิสถานยังไม่สิ้นสุด พระเจ้าแสรกแมงได้นำกำลังทหารจำนวน 15,000 คนลงไปยังเมืองย่างกุ้งเพื่อบูชาพระเกศธาตุและเรียกร้องในอังกฤษคืนยะไข่และตะนาวศรีให้พม่า เมื่อข้อเรียกร้องไม่มีผล พระองค์ก็เสด็จกลับอมรปุระ ในปีเดียวกันนั้น พระองค์ก็เริ่มมีอาการสติฟั่นเฟือน เจ้าชายพุกามมินหรือพุกามแมง พระโอรสจึงยึดอำนาจ และจับพระราชบิดาขังคุกไว้ใน พ.ศ. 2388 จนกระทั่งพระเจ้าแสรกแมงสวรรคตใน พ.ศ. 2389
ความขัดแย้งระหว่างพ่อค้าอังกฤษกับขุนนางพม่าเกิดขึ้นเสมอในพะโค ต่อมา ใน พ.ศ. 2394 เมาโอ๊กเมียนหวุ่นประจำพะโคได้กล่าวหาได้กล่าวหากัปตันและลูกเรือชาวอังกฤษ 2 คนว่าทำผิดระเบียบเมืองท่าของพม่าและเป็นฆาตกร จึงนำตัวขึ้นศาลและสั่งปรับเป็นเงิน 1,000 รูปี ฝ่ายอังกฤษเห็นว่าเป็นการลบหลู่เกียรติจึงประท้วง เมื่อการเจรจาไม่ได้ผล อังกฤษจึงประกาศปิดอ่าวเมาะตะมะในเดือนมกราคม พ.ศ. 2394 และเข้ายึดเรือของกษัตริย์พม่าในวันที่ 22 มกราคม และทำลายเรือรบพม่าหลายลำ
อังกฤษเรียกร้องให้พม่าจ่ายค่าเสียหายให้อังกฤษและทำหนังสือขอโทษภายในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2395 เมื่อพม่าไม่ทำตาม อังกฤษจึงเข้าโจมตีพม่า ยึดเมาะตะมะ ย่างกุ้ง พะสิม แปร พะโค ไปตามลำดับ อังกฤษประกาศผนวกมณฑลพะโคในวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2395 ในครั้งแรก อังกฤษเตรียมวางแผนจะโจมตีต่อไปถึงเมืองอมรปุระ แต่ทางพม่าได้เกิดกบฏขึ้น เจ้าชายมินดง พระอนุชาของพระเจ้าพุกามแมงซึ่งไม่เห็นด้วยกับการทำสงครามกับอังกฤษตั้งแต่ต้น ได้ก่อกบฏขึ้น และได้เป็นกษัตริย์องค์ต่อมา ระหว่างนั้น อังกฤษถือโอกาสรุกคืบขึ้ยไปถึงเมืองมายเด พระเจ้ามินดงได้ส่งบาทหลวงชาวอิตาลีมาขอสงบศึกกับอังกฤษ อังกฤษก็ส่งผู้แทนขึ้นไปยังราชสำนักพม่าเพื่อขอให้พม่ารับรองการผนวกพะโค แต่พระเจ้ามินดงปฏิเสธที่จะทำสนธิสัญญาใดๆกับอังกฤษ สงครามจึงยุติลงโดยไม่ได้ทำสนธิสัญญาสันติภาพระหว่างกัน แต่ในเขตที่อังกฤษยึดครองมีกองโจรพม่าออกมาต่อต้านอังกฤษ ซึ่งอังกฤษต้องปราบปรามจนถึง พ.ศ. 2413
แหล่งข้อมูลอื่น

Stephen Luscombe (photos) Burma: The Second War
George Dibley The Burma War of 1851 เก็บถาวร 2006-06-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ดูเพิ่ม

สงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่หนึ่ง (พ.ศ. 2367)
สงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่สาม (พ.ศ. 2428)
| ด ค กราชวงศ์โก้นบอง |
| --- | --- | --- |
| กษัตริย์ |  พระเจ้าอลองพญา  พระเจ้ามังลอก  พระเจ้ามังระ  พระเจ้าจิงกูจา  พระเจ้าหม่องหม่อง  พระเจ้าปดุง  พระเจ้าจักกายแมง  พระเจ้าแสรกแมง  พระเจ้าพุกามแมง  พระเจ้ามินดง  พระเจ้าธีบอ  |  |
| สงครามที่สำคัญ |  การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง  สงครามจีน-พม่า  สงครามอังกฤษ-พม่า ครั้งที่ 1  ครั้งที่ 2  ครั้งที่ 3  |  |
| ที่ประทับ |  พระราชวังอมรปุระ  พระราชวังมัณฑะเลย์  พระราชวังชเวโบ  พระราชวังอังวะ  |  |
สมเด็จพระราชาธิบดียะห์ยา เปตรา

| สมเด็จพระราชาธิบดียะห์ยา เปตรา |
| --- | --- |
ยังดี เปอร์ตวน อากงแห่งมาเลเซีย   สุลต่านแห่งรัฐกลันตัน

ยังดี เปอร์ตวน อากง ลำดับที่ 6
ครองราชย์: 21 กันยายน พ.ศ. 2518 – 29 มีนาคม พ.ศ. 2522
ราชาภิเษก: 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2519
ก่อนหน้า: อับดุล ฮาลิม แห่งเกอดะฮ์
ถัดไป: อาห์หมัด ชาห์ แห่งปะหัง
นายกรัฐมนตรี: อับดุล ราซัก ฮุซเซน ฮุซเซน อนน์
สุลต่านแห่งรัฐกลันตัน
ครองราชย์: 10 ธันวาคม พ.ศ. 2503 – 29 มีนาคม พ.ศ. 2522
ราชาภิเษก: 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2504
ก่อนหน้า: สุลต่านอิบราฮิมที่ 4 แห่งกลันตัน
ถัดไป: สุลต่านอิสมาอีล เปตราแห่งกลันตัน

พระราชสมภพ: 10 ธันวาคม พ.ศ. 2460 โกตาบารู รัฐกลันตัน Unfederated Malay States บริติชมาลายา
สวรรคต: 29 มีนาคม พ.ศ. 2522 (61 พรรษา) กัวลาลัมเปอร์ มาเลเซีย
ฝังพระศพ: 30 มีนาคม พ.ศ. 2522 Langgar Royal Mausoleum, โกตาบารู รัฐกลันตัน มาเลเซีย
คู่อภิเษก: เตงกู ไซนับ อิล บินดี เตงกู มูฮัมหมัด เปตรา  Tengku Alexandria
พระราชบุตร: Tengku Merjan   Tengku Rozan   Tengku Salwani   Tengku Rohani   Tengku Minasrul   สุลต่านอิสมาอีล เปตราแห่งกลันตัน   Tengku Muhammad Petra
ราชวงศ์: กลันตัน
พระราชบิดา: สุลต่านอิบราฮิมที่ 4 แห่งกลันตัน
พระราชมารดา: Cik Puan Besar Embong Binti Daud
ศาสนา: อิสลาม
สมเด็จพระราชาธิบดียะห์ยา เปตรา (มลายู: Sultan Yahya Petra ibni Almarhum Sultan Ibrahim, سلطان يحي ڤيترا ابن المرحوم سلطان إبراهيم) คือยังดี เปอร์ตวน อากง พระองค์ที่ 6 แห่งมาเลเซีย และสุลต่านแห่งรัฐกลันตัน
| ด ค กพระมหากษัตริย์มาเลเซีย |
| --- | --- |
 อับดุล ระห์มัน  ฮีซามุดดิน อาลัม ชาห์  ซัยยิด ปุตรา  อิสมาอิล นาซีรุดดิน ชาห์  อับดุล ฮาลิม มูอัซซัม ชาห์  ยะห์ยา เปตรา  ฮัจญี อาห์หมัด ชาห์  อิสกันดาร์  อัซลัน มูฮิบบุดดิน ชาห์  จาฟาร์  ซาลาฮุดดีน อับดุล อาซิซ  ซัยยิด ซีรอญุดดีน  มีซัน ไซนัล อาบีดิน  มูฮัมมัดที่ 5  อับดุลละฮ์ ชะฮ์  อิบราฮิม อิซมาอิล
วันผู้เสียสละแห่งพม่า

| วันผู้เสียสละแห่งพม่า  အာဇာနည်နေ့ |
| --- | --- |
จัดขึ้นโดย: ประเทศพม่า
ประเภท: วันหยุดประจำชาติ
วันที่: 19 กรกฎาคม
ความถี่: ทุกปี
วันผู้เสียสละแห่งพม่า (พม่า: အာဇာနည်နေ့, ออกเสียง: [ʔàzànì nḛ]) เป็นวันหยุดแห่งชาติในพม่า ตรงกับวันที่ 19 กรกฎาคมของทุกปี เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์ที่นายพลอองซานและรัฐมนตรีคนอื่น ๆ ของรัฐบาลเฉพาะกาลก่อนได้รับเอกราช 7 คน ถูกสังหารในวันเดียวกันคือ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2490 การรำลึกถึงวันนี้จัดขึ้นครั้งแรกในวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2490
ประวัติ

ในวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2490 เวลาประมาณ 10.37 น. ตามเวลาท้องถิ่นในพม่า ผู้นำจำนวนมากของกลุ่มที่เรียกร้องเอกราชพม่าถูกยิงโดยกลุ่มชายติดอาวุธในเครื่องแบบเมื่อพวกเขาเข้าร่วมประชุมคณะรัฐมนตรีในย่างกุ้ง การลอบสังหารนี้วางแผนโดยกลุ่มการเมืองที่เป็นคู่แข่งคือกลุ่มของอูซอว์ ตามคำตัดสินของศาลพิเศษ ที่มีจอมยินต์เป็นประธานศาลและทนายความคือ อ่องทาจอ และซีบู ในคำตัดสินของศาลพิเศษลงวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2490 ศาลได้ตัดสินประหารชีวิตอูซอว์ และคนอื่น ๆ ที่เหลือถูกตัดสินจำคุก อุทธรณ์ของอูซอว์และทีมของเขาถูกปฏิเสธเมื่อ 8 มีนาคม พ.ศ. 2491 ประธานาธิบดีของพม่า เจ้าฟ้าส่วยแต้กปฏิเสธที่จะอภัยโทษ อูซอว์ถูกประหารชีวิตด้วยการแขวนคอในเรือนจำอินเส่งเมื่อ 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2491 ผู้กระทำผิดคนอื่นถูกลงโทษเช่นเดียวกัน ผู้ที่ทำความผิดน้อยถูกตัดสินจำคุกหลายปี
ผู้ถูกลอบสังหารได้แก่ อองซาน นายกรัฐมนตรี บะโช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสารสนเทศ ม่านบะไคง์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม บะวี่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้า ทะขิ่นเมียะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกิจการภายใน อับดุล ราซัก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการและการวางแผนแห่งชาติ โอน หม่อง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม และโก่ ทเว่ รักษาความปลอดภัยของอับดุล ราซัก
ติน ตุต รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังได้รับบาดเจ็บสาหัสแต่รอดชีวิต ชาวพม่าส่วนใหญ่เชื่อว่าอังกฤษมีส่วนร่วมในการลอบสังหาร เจ้าหน้าที่ชาวอังกฤษสองคนถูกจับกุมในเวลานั้น และคนหนึ่งเคยติดต่อกับคนของอูซอว์ หลังเหตุการณ์ลอบสังหาร เซอร์ ฮูเบิร์ต รานซ์ ผู้บริหารพม่าชาวอังกฤษได้แต่งตั้ง อูนุ เป็นประมุขของรัฐบาลเฉพาะกาล จนกระทั่งพม่าได้รับเอกราชในวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2491 อูนุจึงกลายเป็นนายกรัฐมนตรีคนแรกของพม่า ต่อมาวันที่ 19 กรกฎาคมจึงถูกกำหนดให้เป็นวันหยุดโดยเรียกว่าวันผู้เสียสละ
การรำลึกถึง > บทกวีวันผู้เสียสละ

| --- | --- |
 อองซานซาร์นี เกิดเมื่อ 13 กุมภาพันธ์   เกิดเมื่อ พ.ศ. 2458 ลูกชายของทนายความ อู พา   แห่งนัตมอก ในเขตมะกเว    แม่ชื่อ ดอว์ ซู   เขาตาย พ.ศ. 2490   เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม ทุกคนร้องไห้   เขาคือผู้นำมาซึ่งเอกราช   เขาคือพ่อของประเทศนี้   พรที่เขาให้แก่เราคือทุกคำที่เขาพูด ...  เราจะสามารถนำเขา  ออกจากใจของเราได้อย่างไร ... :  အောင်ဆန်းဇာနည် ဖေဖေါ်ဝါရီ ဆယ့်သုံး မှာ ဗိုလ်ချုပ်မွေးနေ့ပါ၊ တစ်ထောင့်ကိုးရာတစ်ဆယ့်ငါး ရှေ့နေ ဦးဖာသား၊ ဇာတိ နတ်မောက် မကွေးခရိုင် သိကြများ ခုတိုင်၊ ကြံ့ကြံ့ခိုင်လို့ ဇာနည်ဘွား မိခင်ဒေါ်စုသား၊ တစ်ထောင့်ကိုးရာလေးဆယ့်ခွန် ပြောင်းကြွ တမလွန်၊ မျက်ရည်သွန်လို့ ဘဝင်ညှိုး ဇူလိုင် တစ်ဆယ့်ကိုး။ ပြည်ထောင်စုရဲ့ ကျေးဇူးရှင် ဗိုလ်ချုပ် တို့ဖခင်၊ ကောင်းစေချင်တဲ့ မှာစကား ငါတို့ မမေ့အား။
แหล่งข้อมูลอื่น

Who Really Killed Aung San? BBC documentary on YouTube, July 19, 1997
| ด ค กวันผู้เสียสละแห่งพม่า 19 กรกฎาคม |
| --- | --- |
 อองซาน  บะโช  ม่านบะไคง์  บะวี่น  ทะขิ่นเมียะ  อับดุล ราซัก  เจ้าจ่ามทุน  โอ้น-มอง  โก-ทเว่
สวนนกกรุงกัวลาลัมเปอร์

นกแก้วในสวนนก
สวนนกกัวลาลัมเปอร์ (มลายู: Taman Burung Kuala Lumpur) ตั้งอยู่ที่กัวลาลัมเปอร์ เป็นสถานจัดแสดงสวนนกหลายพันธุ์ต่างๆ และเป็นสถานที่ท่องเที่ยวของประเทศมาเลเซีย
สวนสัตว์เนปยีดอ

| สวนสัตว์เนปยีดอ |
| --- | --- |
สวนสัตว์เนปยีดอ
ข้อผิดพลาด Lua ใน มอดูล:Mapframe บรรทัดที่ 379: attempt to perform arithmetic on local 'lat_d' (a nil value)
19.863937, 96.255815
วันที่เปิด: 27 มีนาคม พ.ศ. 2551
ที่ตั้ง: เนปยีดอ พม่า
พื้นที่: 612 เอเคอร์ (247 เฮกตาร์)
จำนวนสัตว์: 634 ตัว (พ.ศ. 2552)
สวนสัตว์เนปยีดอ (พม่า: နေပြည်တော် တိရိစ္ဆာန် ဥယျာဉ်) เป็นสวนสัตว์ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศพม่า ตั้งอยู่ในกรุงเนปยีดอ เป็นสวนสัตว์แห่งใหม่ เปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2551 มีพื้นที่ประมาณ 612 เอเคอร์ (247 เฮกตาร์) ในสวนสัตว์มีสัตว์ต่าง ๆ เช่น ช้างเอเชีย กวาง จระเข้ เสือดาว ลิง เสือขาวเบงกอล ม้าลาย จิงโจ้
สนามกีฬาฮังเจอบัต

| --- | --- |
สนามกีฬาฮังเจอบัต


ที่ตั้ง: กรูบง/ปายารุมปุต รัฐมะละกา ประเทศมาเลเซีย
เจ้าของ: เปอร์บาดานันซตาดีอุมมะละกา (บริษัทมะละกาสเตเดียม จำกัด)
ความจุ: 40,000 ที่นั่ง
พื้นผิว: หญ้า ลู่วิ่ง
เปิดใช้สนาม: กันยายน ค.ศ. 2004
การใช้งาน
มะละกายูไนเต็ด (ค.ศ. 2005–)
สนามกีฬาฮังเจบัต (มลายู: Stadium Hang Jebat) เป็นสนามกีฬาอเนกประสงค์ ตั้งอยู่ในเมืองกรูบง/ปายารุมปุต รัฐมะละกา ประเทศมาเลเซีย ซึ่งชื่อตั้งตามสุลต่านของรัฐมะละกา โดยสนามนี้เป็นสนามเหย้าของสโมสรฟุตบอลมะละกายูไนเต็ด ในปัจจุบันใช้งานสำหรับการแข่งขันฟุตบอล เป็นหลัก โดยมีความจุ 40,000 ที่นั่ง ใน ค.ศ. 2010 สนามนี้กลายเป็นสถานที่จัดงานหลักของซุกมาเกมส์
แกลลอรี

มุมมองจากด้านนอก
ภายในสนาม
แหล่งข้อมูลอื่น

Melaka Stadium Corporation Website เก็บถาวร 2021-01-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
2°17′21″N 102°13′59″E﻿ / ﻿2.28908°N 102.233094°E﻿ / 2.28908; 102.233094
ระฆังมี่นกู้น

| --- | --- |
မင်းကွန်း ခေါင်းလောင်းတော်ကြီး

th
พิกัด: 22°03′11″N 96°01′04″E﻿ / ﻿22.052972°N 96.017778°E﻿ / 22.052972; 96.017778
ที่ตั้ง: มี่นกู้น ภาคซะไกง์ ประเทศพม่า
ประเภท: ระฆังวัด
วัสดุ: สัมฤทธิ์  90,718 กิโลกรัม
เริ่มก่อสร้าง: พ.ศ. 2351
สร้างเสร็จ: พ.ศ. 2353
อุทิศแด่: เจดีย์มี่นกู้น
ระฆังมี่นกู้น (พม่า: မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး, ออกเสียง: [mɪ́ɰ̃.ɡʊ́ɰ̃ kʰáʊ̯ɰ̃.láʊ̯ɰ̃ dɔ̀ d͡ʑí]) เป็นระฆังที่ตั้งอยู่ในเมืองมี่นกู้น ภาคซะไกง์ ประเทศพม่า ราว 11 กิโลเมตร (6.8 ไมล์) จากเหนือเมืองมัณฑะเลย์ บนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำอิรวดี เป็นระฆังที่หนักที่สุดในโลกหลายครั้งในประวัติศาสตร์
ลักษณะ

น้ำหนักของระฆังอยู่ที่ 55,555 viss (90,718 กิโลกรัม หรือ 199,999 ปอนด์) ตัวเลขนี้เป็นที่จำของชาวพม่าได้สะดวก โดยใช้วลีช่วยจำว่า "มี่น พยู มาน มาน ปยอ" (မင်းဖြူမှန်မှန်ပြော) โดยมีพยัญชนะแทนเลข 5 ในดาราศาสตร์และตัวเลขศาสตร์ของพม่า น้ำหนักของระฆังและวลีช่วยจำเขียนไว้บนพื้นผิวของระฆังด้วยสีขาว
เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกขอบระฆังคือ 16 ฟุต 3 นิ้ว (4.95 เมตร) ความสูงด้านนอกของระฆังอยู่ที่ 12.0 ฟุต (3.66 เมตร) และด้านใน 11.5 ฟุต (3.51 เมตร) เส้นรอบวงขอบด้านนอกคือ 50.75 ฟุต (15.469 เมตร) ระฆังมีความหนา 6 ถึง 12 นิ้ว (15 ถึง 30 เซนติเมตร) สูงจากขอบถึงบนสุด 20.7 ฟุต (6.31 เมตร) ระฆังไม่แตกและอยู่ในสภาพดี ระฆังไม่มีลูกตุ้ม แต่ตีที่ขอบด้านนอก
ประวัติ

การหล่อระฆังเริ่มต้นใน พ.ศ. 2351 และเสร็จสิ้นใน พ.ศ. 2353 พระเจ้าปดุงมีพระราชดำริให้หล่อระฆังมหึมานี้พร้อมกับเจดีย์มี่นกู้นของพระองค์ กล่าวกันว่าระฆังใบนี้หล่อไว้ฝั่งตรงข้ามของแม่น้ำและขนส่งโดยใช้เรือสองลำ เมื่อข้ามแม่น้ำแล้วจึงล่องไปตามคลองที่สร้างขึ้นเป็นพิเศษสองคลอง จากนั้นจึงทำเขื่อนกั้นคลองและยกระฆังขึ้นโดยการเพิ่มระดับน้ำโดยการเติมดินเข้าไปในคลองที่ถูกปิดกั้น ด้วยวิธีนี้ระฆังจึงได้รับการแขวนไว้จุดที่กำหนด
ระฆังมี่นกู้นพังลงเนื่องจากแผ่นดินไหวใหญ่เมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2382 บริษัทกองเรืออิรวดีนำไปแขวนอีกครั้งในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2439 โดยใช้แม่แรงสกรูและคานงัดจากการระดมทุนสาธารณะ เฟลีเช เบอาโต ถ่ายภาพระฆังก่อนการแขวนใหม่อีกครั้ง
สถานะปัจจุบัน

ด้วยน้ำหนัก 90 ตัน ระฆังมี่นกู้นครองตำแหน่งระฆังที่ใหญ่ที่สุดในโลกจนถึง พ.ศ. 2543 เมื่อถูกแทนที่ด้วยระฆังแห่งความโชคดี หนัก 116 ตัน ที่วัดฟอเฉียน นครผิงติ่งชาน มณฑลเหอหนาน ประเทศจีน
คลังภาพ

ระฆัง พ.ศ. 2416
ภาพระฆังถ่ายโดยเฟลีเช เบอาโต
ระฆังถูกแขวนอีกครั้ง พ.ศ. 2439
สถานที่แขวนระฆังใหม่
ป้ายหินด้านหน้าระฆัง
จุดแขวนระฆัง
ด้านในระฆัง
แหล่งข้อมูลอื่น

The Mingun Bell in detail
มุขมนตรี

มุขมนตรี เป็นตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายบริหารของรัฐหรือภูมิภาค ตำแหน่งนี้มักปรากฏในประเทศที่ใช้การปกครองแบบสหพันธรัฐหรือจักรวรรดิ มุขมนตรีแต่ละคนมีอำนาจจำกัดอยู่เฉพาะในเขตอำนาจของตนเองเท่านั้น มุขมนตรีอาจมาจากการแต่งตั้งหรือเลือกตั้งก็ได้ตามบทบัญญัติทางกฎหมายของประเทศหรือดินแดนนั้น
สหราชอาณาจักร

ในสหราชอาณาจักร ตำแหน่งมุขมนตรี (First Minister) เป็นตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายบริหารของรัฐบาลสกอตแลนด์ รัฐบาลเวลส์ และรัฐบาลไอร์แลนด์เหนือ มุขมนตรีมาจากการลงมติของรัฐสภาประเทศนั้น ๆ และพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักรทรงแต่งตั้ง
เยอรมนี

ในประเทศเยอรมนี รัฐทั้งสิบหกต่างมีธรรมนูญเป็นของตนเอง ในธรรมนูญของแต่ละรัฐนั้นต่างมีลักษณะที่เหมือนกัน โดยกำหนดให้มุขมนตรี (เยอรมัน: Ministerpräsident) มาจากการลงมติแต่งตั้งโดยสภาประจำรัฐ และกำหนดให้มุขมนตรีเป็นตำแหน่งที่รวมเอาสองบทบาทเข้าไว้ด้วยกัน คือเป็นทั้งหัวหน้าของฝ่ายบริหาร  มีอำนาจแต่งตั้งถอดถอนสมาชิกคณะมนตรีฝ่ายต่าง ๆ นอกจากนี้ยังเป็นประมุขแห่งรัฐของรัฐนั้น เพื่อปฏิบัติบรรดาพิธีการในนามของรัฐ (ในขณะที่หัวหน้าฝ่ายบริหารของทั้งประเทศเยอรมนีคือตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสหพันธ์) ตัวมุขมนตรีอาจถูกสภาประจำรัฐอภิปรายไม่ไว้วางใจได้เช่นเดียวกัน
กล่าวโดยสรุปคือ มุขมนตรีในประเทศเยอรมนีนั้น เสมือนตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายบริหารในประเทศที่ใช้ระบบประธานาธิบดี ที่ประธานาธิบดีทำหน้าที่เป็นทั้งหัวหน้าคณะรัฐมนตรีและประมุขแห่งรัฐไปในตัว เพียงแต่ย่อส่วนลงมาแทนที่จะมีเขตอำนาจทั่วทั้งประเทศ กลับมีเขตอำนาจอยู่เพียงพื้นที่ท้องถิ่นของตนเอง
เบลเยียม

ในประเทศเบลเยียม มุขมนตรีเป็นตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายบริหารของรัฐบาลส่วนภูมิภาค แต่ไม่ใช่หัวหน้าฝ่ายบริหารของทั้งประเทศ โดยที่หัวหน้าฝ่ายบริหารของทั้งประเทศเบลเยียมนั้นคือตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเบลเยียมซึ่งต้องได้รับการโปรดเกล้าแต่งตั้งจากกษัตริย์ ในขณะที่ตำแหน่งมุขมนตรีนั้นไม่ต้องรับการแต่งตั้งจากกษัตริย์ แต่ได้รับการแต่งตั้งจากสภาส่วนภูมิภาคโดยตรง มุขมนตรีในเบลเยียมไม่ต้องกล่าวแสดงความจงรักภักดีต่อกษัตริย์เบลเยียม แต่ต้องกล่าวสาบานตนต่อสภาส่วนภูมิภาคของตน
นอร์เวย์

ในประเทศนอร์เวย์ เคยมีตำแหน่งมุขมนตรี (ministerpresident) ระหว่างปี 1942 ถึง 1945 ระหว่างอยู่ภายใต้การยึดครองของประเทศเยอรมนีในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง
พม่า

ในประเทศพม่า ตำแหน่งมุขมนตรีภาค (พม่า: တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်) หรือมุขมนตรีรัฐ (พม่า: ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်) เป็นตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายบริหารส่วนภูมิภาคหรือรัฐในสหภาพ รัฐธรรมนูญสาธารณรัฐแห่งสหภาพพม่าบัญญัติว่า มุขมนตรีมีหน้าที่กำกับรัฐบาลส่วนภูมิภาคหรือรัฐบาลประจำรัฐ ตลอดจนลงนามประกาศใช้กฎหมายต่าง ๆ ที่ผ่านการอนุมัติโดยที่ประชุมสภาภูมิภาคหรือที่ประชุมสภารัฐ มุขมนตรีต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 35 ปีบริบูรณ์ และจะถูกคัดเลือกจากบรรดาสมาชิกสภาผู้แทนรัฐหรือสภาผู้แทนราษฎรตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ ประธานาธิบดีพม่าเป็นผู้ลงนามแต่งตั้งมุขมนตรี
มาเลเซีย

ในประเทศมาเลเซีย ตำแหน่งมนตรีข้าหลวง (มลายู: Menteris Besar) เป็นตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายบริหารของเก้ารัฐท้องถิ่นที่มีสุลต่านปกครอง โดยมีการสืบตำแหน่งผ่านทางสายเลือด ส่วนอีกสี่รัฐท้องถิ่นที่ไม่ได้มีสุลต่านปกครองจะเรียกตำแหน่งเดียวกันว่า มุขมนตรี (มลายู: Ketua Menteri) ตำแหน่งเหล่านี้ถูกสถาปนาขึ้นในปี ค.ศ. 1948 สมัยที่มาเลเซียยังเป็นอาณานิคมของอังกฤษ รัฐยะโฮร์เป็นรัฐแรกที่มีการแต่งตั้งตำแหน่งมนตรีข้าหลวง