stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ระบบประสาทกลาง
ประสาทกายวิภาคศาสตร์

บทความหลัก: ประสาทกายวิภาคศาสตร์
เทเลนเซฟาลอนจะพัฒนาเป็นสไตรเอตัม (striatum) [คอเดต นิวเคลียส (caudate nucleus) และพูทาเมน (putamen)], ฮิปโปแคมปัส (hippocampus) , และนีโอคอร์เทกซ์ (neocortex) ส่วนช่องว่างที่เป็นโพรงภายในจะเป็นโพรงสมองข้าง (lateral ventricle) (โพรงสมองที่หนึ่งและสอง) ส่วนไดเอนเซฟาลอนจะพัฒนาเป็นซับทาลามัส (subthalamus) , ไฮโปทาลามัส (hypothalamus) , ทาลามัส (thalamus) และอิพิทาลามัส (epithalamus) ส่วนช่องว่างภายในจะเป็นโพรงสมองที่สาม (third ventricle) สมองส่วนกลางจะเจริญเป็นเทคตัม (tectum) , พรีเทคตัม (pretectum) , ซีรีบรัล พีดังเคิล (crerbral peduncle) และช่องว่างตรงกลางเจริญเป็นท่อน้ำสมอง (cerebral aqueduct) หรือ ท่อมีเซนเซฟาลิก (mesencephalic duct) และสุดท้ายสมองส่วนท้ายจะเจริญไปเป็นพอนส์ (pons) , ซีรีเบลลัม (cerebellum) และเมดัลลาออบลองกาตา (medulla oblonngata) ส่วนช่องว่างก็กลายเป็นโพรงสมองที่สี่ (fourth ventricle)
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  ซีเอ็นเอส  | สมอง  (Brain)  | สมองส่วนหน้า  (Procencephalon)  | เทเลนเซฟาลอน  (Telencephalon)  |  ไรเนนเซฟาลอน (Rhinencephalon) , อะมิกดาลา (Amygdala) , ฮิปโปแคมปัส (Hippocampus) , นีโอคอร์เทกซ์ (Neocortex) , โพรงสมองข้าง (Lateral ventricles)  |  ไรเนนเซฟาลอน (Rhinencephalon) , อะมิกดาลา (Amygdala) , ฮิปโปแคมปัส (Hippocampus) , นีโอคอร์เทกซ์ (Neocortex) , โพรงสมองข้าง (Lateral ventricles)  |
|  ซีเอ็นเอส  | สมอง  (Brain)  | สมองส่วนหน้า  (Procencephalon)  | ไดเอนเซฟาลอน  (Diencephalon)  |  อิพิทาลามัส (Epithalamus) ,  ทาลามัส (Thalamus) ,  ไฮโปทาลามัส (Hypothalamus) ,  ซับทาลามัส (Subthalamus) ,  ต่อมใต้สมอง (Pituitary gland) ,  ต่อมไพเนียล (Pineal gland) ,  โพรงสมองที่สาม Third ventricle  |  อิพิทาลามัส (Epithalamus) ,  ทาลามัส (Thalamus) ,  ไฮโปทาลามัส (Hypothalamus) ,  ซับทาลามัส (Subthalamus) ,  ต่อมใต้สมอง (Pituitary gland) ,  ต่อมไพเนียล (Pineal gland) ,  โพรงสมองที่สาม Third ventricle  |
|  ซีเอ็นเอส  | สมอง  (Brain)  | ก้านสมอง  (Brain stem)  | สมองส่วนกลาง  (Mesencephalon)  |  เทคตัม (Tectum) , ซีรีบรัล พีดังเคิล (Cerebral peduncle) , พรีเทคตัม (Pretectum) ,  ท่อน้ำสมอง (Mesencephalic duct)  |  เทคตัม (Tectum) , ซีรีบรัล พีดังเคิล (Cerebral peduncle) , พรีเทคตัม (Pretectum) ,  ท่อน้ำสมอง (Mesencephalic duct)  |
|  ซีเอ็นเอส  | สมอง  (Brain)  | ก้านสมอง  (Brain stem)  | สมองส่วนท้าย  (Rhombencephalon)  |  มีเทนเซฟาลอน (Metencephalon)  |  พอนส์ (Pons) , ซีรีเบลลัม (Cerebellum) ,  |
|  ซีเอ็นเอส  | สมอง  (Brain)  | ก้านสมอง  (Brain stem)  | สมองส่วนท้าย  (Rhombencephalon)  | ไมอีเลนเซฟาลอน (Myelencephalon)  | เมดัลลาออบลองกาตา (Medulla oblongata)  |
 ซีเอ็นเอส : ไขสันหลัง (Spinal cord)
วิวัฒนาการ

โครงสร้างพื้นฐานของซีเอ็นเอสมีการเก็บรักษาเอาไว้ในระหว่างวิวัฒนาการของสัตว์มีกระดูกสันหลังหลายชนิด วิวัฒนาการของสมองที่เห็นได้ชัดเจนคือการเจริญเป็นเทเลนเซฟาลอน ในสมองของสัตว์เลื้อยคลานโครงสร้างดังกล่าวเป็นเพียงแค่ติ่งเมื่อเทียบกับออลแฟคทอรี บัลบ์ (olfactory bulb) ที่มีขนาดใหญ่ ในขณะที่ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกลับมีขนาดใหญ่จนเป็นโครงสร้างส่วนใหญ่ของระบบประสาทส่วนกลาง ในสมองของมนุษย์ส่วนเทเลนเซฟาลอนจะใหญ่จนคลุมส่วนไดเอนเซฟาลอนและสมองส่วนกลาง ในการศึกษาการเจริญเติบโตของสมองที่สัมพันธ์กับการเจริญเติบโตของสิ่งมีชีวิต (allometric study) ในระหว่างสัตว์แต่ละชนิดแสดงให้เห็นความต่อเนื่องที่โดดเด่นระหว่างหนูถึงปลาวาฬ และทำให้ทราบเกี่ยวกับความรู้ด้านวิวัฒนาการของระบบประสาทกลางจากการศึกษารอยบนกะโหลกที่เกิดจากสมอง
ดูเพิ่ม

ระบบประสาท
ประสาทวิทยาศาสตร์
แหล่งข้อมูลอื่น

Sylvius: 400+ structure neuroanatomical visual glossary
High-Resolution Cytoarchitectural Primate Brain Atlases
Human Brains: A Learning Tool เก็บถาวร 2007-06-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน.
Explaining the human nervous system เก็บถาวร 2017-06-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน.
Nervous System - Back Pain - Anatomy (info on nerve pairs) เก็บถาวร 2007-08-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน.
Textbook in Medical Physiology And Pathophysiology, many links เก็บถาวร 2009-08-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Brain and Cranial Nerves, Anatomy and Physiology Lecture, Northland Community College เก็บถาวร 2007-07-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Latest Research on the Brain and Central Nervous System From ScienceDaily
ระบบไฟฟ้าเครื่องกลจุลภาค

ระบบไฟฟ้าเครื่องกลจุลภาค (อังกฤษ: Microelectromechanical Systems ; MEMS) เป็นคำที่ใช้เรียกในประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศอื่นๆ ส่วนประเทศในทวีปยุโรปจะเรียกว่า ระะบบจุลภาค (Microsystems) ระบบไฟฟ้าเครื่องกลจุลภาค คือ อุปกรณ์ที่มีขนาดอยู่ในช่วงระดับไมโครเมตร (10-6 เมตร หรือ หนึ่งส่วนหนึ่งล้านเมตร) และมิลลิเมตร (10-3 หรือ หนึ่งส่วนหนึ่งพันเมตร) หรือระหว่าง 1 ไมโครเมตร และ 1 มิลลิเมตร ซึ่งรวมส่วนประกอบทางวิศวกรรมไฟฟ้าและวิศวกรรมเครื่องกลเข้าไว้ด้วยกัน โดยอุปกรณ์อาจมีความสามารถในการรับรู้ คำนวณประมวลผล ตอบสนอง ควบคุม สื่อสาร และมีแหล่งพลังงานรวมอยู่ภายในตัวเอง
ดูเพิ่ม

ไมโครเทคโนโลยี
การออกแบบระบบไฟฟ้าเครื่องกลจุลภาค เก็บถาวร 2010-03-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน บน วิกิตำรา (Wikibooks)
| ด ค กสาขาวิชาสำคัญด้านเทคโนโลยี |
| --- | --- |
วิทยาศาสตร์ประยุกต์:  เทคโนโลยีการสะสมพลังงาน  เทคโนโลยีการเกษตร  เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์  เทคโนโลยีนิวเคลียร์  เทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม  นาโนเทคโนโลยี  การประมงศาสตร์  ปัญญาประดิษฐ์  พลังงาน  ฟิสิกส์วิศวกรรม  พันธุวิศวกรรม  ไมโครเทคโนโลยี  วัสดุศาสตร์  วิศวกรรมเซรามิก  วิศวกรรมทัศนศาสตร์  สัตวศาสตร์  อิเล็กทรอนิกส์  เครื่องมือวัด 
สารสนเทศ และ การสื่อสาร:  การรู้จำคำพูด  เทคโนโลยีดนตรี  เทคโนโลยีทางสายตา  เทคโนโลยีการสื่อสาร  เรขภาพ 
อุตสาหกรรม:  การก่อสร้าง  การเงินเชิงคอมพิวเตอร์  การทำเหมืองแร่  การประมง  การผลิต  เครื่องกล 
การทหาร:  เทคโนโลยีและอุปกรณ์การทหาร  นาวิกวิศวกรรม  อาวุธปืนและเครื่องกระสุนปืน  ระเบิด 
คหกรรมศาสตร์:  เครื่องใช้ไฟฟ้า  เทคโนโลยีการศึกษา  เทคโนโลยีในบ้าน  เทคโนโลยีอาหาร 
วิศวกรรมศาสตร์:  วิศวกรรมชลประทาน  วิศวกรรมทางหลวง  วิศวกรรมต่อเรือ  วัสดุศาสตร์  วิศวกรรมก่อสร้าง  วิศวกรรมเกษตร  วิศวกรรมการเงิน  วิศวกรรมคอมพิวเตอร์  วิศวกรรมเคมี  วิศวกรรมเครื่องกล  วิศวกรรมโครงสร้าง  วิศวกรรมชีวเคมี  วิศวกรรมชีวเวช  วิศวกรรมชีวะ  วิศวกรรมซอฟต์แวร์  วิศวกรรมเซรามิก  วิศวกรรมนิวเคลียร์  วิศวกรรมเนื้อเยื่อ  วิศวกรรมประมง  วิศวกรรมปิโตรเลียม  วิศวกรรมไฟฟ้า  วิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์  วิศวกรรมเหมืองแร่  วิศวกรรมโยธา  วิศวกรรมสำรวจ  วิศวกรรมระบบควบคุม  วิศวกรรมโลหการ  วิศวกรรมสถาปัตย์  วิศวกรรมสารสนเทศ  วิศวกรรมขนถ่ายวัสดุ  วิศวกรรมสิ่งแวดล้อม  วิศวกรรมสิ่งทอ  วิศวกรรมหลังการเก็บเกี่ยวและแปรสภาพ  วิศวกรรมการทำความเย็นและการปรับอากาศ  วิศวกรรมการบินและอวกาศยาน  วิศวกรรมอาหาร  วิศวกรรมอิเล็กทรอนิกส์  วิศวกรรมอุตสาหการ  อติสีตศาสตร์  วิศวกรรมการขนถ่ายวัสดุ  วิศวกรรมอัตโนมัติ  วิศวกรรมการวัดคุม  วิศวกรรมโทรคมนาคม  วิศวกรรมการขนส่ง  วิศวกรรมสื่อประสม 
สุขภาพ และ ความปลอดภัย:  เคมีสารสนเทศศาสตร์  ชีวสารสนเทศศาสตร์  เทคโนโลยีชีวภาพ  วิทยาศาสตร์สุขภาพ  วิศวกรรมความปลอดภัยด้านอัคคีภัย  วิศวกรรมความปลอดภัย  วิศวกรรมชีวการแพทย์  วิศวกรรมสุขาภิบาล 
การขนส่ง:  การขนส่ง  เครื่องยนต์  เทคโนโลยีอวกาศ  วิศวกรรมทางทะเล  วิศวกรรมการบินและอวกาศยาน  อวกาศยาน
ระเบิดติดรถ

ผลของระเบิดติดรถในประเทศอิรัก ราวปี พ.ศ. 2546–2548
ระเบิดติดรถ (อังกฤษ: car bomb), ระเบิดติดรถบรรทุก (truck bomb) หรือ ระเบิดแสวงเครื่องติดยานพาหนะ (vehicle-borne improvised explosive device, VBIED) คือระเบิดแสวงเครื่องที่ถูกติดตั้งหรือจัดวางไว้ในรถยนต์หรือยานพาหนะอื่น และถูกจุดให้ปะทุ
ระเบิดติดรถมักถูกใช้เป็นอาวุธในการลอบสังหาร การก่อการร้าย หรือการสงครามกองโจร เพื่อสังหารผู้ที่อยู่ในยานพาหนะนั้นหรือผู้คนที่อยู่ใกล้จุดเกิดระเบิด หรือเพื่อสร้างความเสียหายแก่อาคารและทรัพย์สินต่าง ๆ ยานพาหนะที่ใช้ติดตั้งระเบิดสามารถเคลื่อนย้ายวัตถุระเบิดได้เป็นปริมาณมากโดยไม่เป็นที่สงสัย ทั้งนี้ เคยมีการบรรทุกวัตถุระเบิดน้ำหนักอย่างน้อย 3,200 กิโลกรัม (7,000 ปอนด์) ในยานพาหนะขนาดใหญ่มาแล้ว เช่นในการลอบวางระเบิดที่เมืองโอคลาโฮมาซิตี สหรัฐอเมริกา ในปี พ.ศ. 2538
ระเบิดติดรถสามารถถูกจุดให้ปะทุได้หลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นการเปิดประตูยานพาหนะ การสตาร์ตเครื่องยนต์ การเหยียบคันเร่งหรือห้ามล้อ การใช้วิทยุบังคับ การจุดชนวน หรือการตั้งเวลา น้ำมันในถังเชื้อเพลิงของยานพาหนะอาจทำให้การระเบิดมีอานุภาพรุนแรงมากขึ้นจากการกระจายและจุดเชื้อเพลิงให้ลุกไหม้
ระบบจำแนกประเภทยาตามการรักษาทางกายวิภาคศาสตร์

ระบบจำแนกประเภทยาตามการรักษาทางกายวิภาคศาสตร์ (อังกฤษ: Anatomical Therapeutic Chemical Classification System; ATC) เป็นระบบการจัดกลุ่มยา ซึ่งควบคุมโดย องค์การอนามัยโลก Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology พิมพ์ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1976
ระบบจำแนกนี้แบ่งยาออกเป็นกลุ่มต่างๆ ตามอวัยวะหรือระบบอวัยวะที่ยาออกฤทธิ์ และ/หรือตามลักษณะเฉพาะทางการรักษาหรือทางเคมี
การแบ่งกลุ่ม

ในระบบนี้ ยาจะถูกแบ่งออกเป็น 5 ระดับแตกต่างกันดังนี้
การแบ่งกลุ่ม > ระดับที่ 1

รหัสระดับที่ 1 ระบุกลุ่มหลักตามกายวิภาคศาสตร์ ประกอบด้วยตัวอักษร 1 ตัว มี 14 หมู่หลักดังนี้
| รหัส | Contents |
| --- | --- |
A: ทางเดินอาหารและเมแทบอลิซึม (Alimentary tract and metabolism)
B: เลือดและอวัยวะสร้างเลือด (Blood and blood forming organs)
C: ระบบหัวใจหลอดเลือด (Cardiovascular system)
D: ตจวิทยา (Dermatologicals)
G: ระบบสืบพันธุ์และทางเดินปัสสาวะและฮอร์โมนเพศ (Genito-urinary system and sex hormones)
H: ยาเตรียมฮอร์โมนทั่วร่างกาย ไม่รวมฮอร์โมนเพศและอินซูลิน (Systemic hormonal preparations, excluding sex hormones and insulins)
J: สารต้านการติดเชื้อสำหรับทั่วร่างกาย (Anti-infectives for systemic use)
L: สารต้านมะเร็งและสารปรับระบบภูมิคุ้มกัน (Antineoplastic and immunomodulating agents)
M: ระบบกล้ามเนื้อและโครงกระดูก (Musculo-skeletal system)
N: ระบบประสาท (Nervous system)
P: สารต้านปรสิต สารฆ่าแมลง และสารไล่แมลง (Antiparasitic products, insecticides and repellents)
R: ระบบทางเดินหายใจ (Respiratory system)
S: อวัยวะรับความรู้สึก (Sensory organs)
V: อื่นๆ (Various)
การแบ่งกลุ่ม > ระดับที่ 2

รหัสระดับที่ 2 ระบุกลุ่มหลักตามการรักษา ประกอบด้วยตัวเลข 2 ตัว
ตัวอย่าง: N02 ยาระงับปวด (Analgesics)
การแบ่งกลุ่ม > ระดับที่ 3

รหัสระดับที่ 3 ระบุกลุ่มย่อยตามการรักษา/เภสัชวิทยา ประกอบด้วยตัวอักษร 1 ตัว
ตัวอย่าง: N02B ยาระงับปวดและลดไข้อื่น ๆ (Other analgesics and antipyretics)
การแบ่งกลุ่ม > ระดับที่ 4

รหัสระดับที่ 4 ระบุกลุ่มย่อยตามเคมี/การรักษา/เภสัชวิทยา ประกอบด้วยตัวอักษร 1 ตัว
ตัวอย่าง: N02BE อะนิไลด์ (Anilides)
การแบ่งกลุ่ม > ระดับที่ 5

รหัสระดับที่ 5 ระบุชื่อสารเคมี ประกอบด้วยตัวเลข 2 ตัว
ตัวอย่าง: N02BE01 พาราเซตามอล (Paracetamol)
ATCvet

ระบบ ATCvet ใช้ในการจำแนกยาทางสัตวแพทยศาสตร์ โดยใช้ตัวอักษร Q เป็นรหัสระดับที่ 1 นำหน้ารหัส ATC ในยาของมนุษย์ ตัวอย่างเช่น พาราเซตามอลในทางสัตวแพทยศาสตร์มีรหัสเป็น QN02BE01
ในบางรหัสจะใช้เฉพาะยาในทางสัตวแพทยศาสตร์ เช่น QI ยาในระบบภูมิคุ้มกัน (Immunologicals)  หรือ QJ51 ยาต้านแบคทีเรียสำหรับใช้ในเต้านม (Antibacterials for intramammary use)
แหล่งข้อมูลอื่น

Official ATC website, hosted by the WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
ATC[ลิงก์เสีย]
| ด ค กกลุ่มยาหลัก |
| --- | --- |
ทางเดินอาหาร/ เมแทบอลิซึม (A):  กรดกระเพาะ ยาลดกรด  สารต้านตัวรับ H2  ยายับยั้งการหลั่งกรด  ยาแก้อาเจียน  ยาระบาย  ยาแก้ท้องร่วง  ยาลดความอ้วน  ยาต้านเบาหวาน  วิตามิน  เกลือแร่ 
เลือดและอวัยวะ สร้างเลือด (B):  สารต้านลิ่มเลือด สารกันเลือดเป็นลิ่ม  สารต้านเกล็ดเลือด  สารสลายลิ่มเลือด  ยาต้านการตกเลือด สารก่อลิ่มเลือด  ยาต้านการสลายลิ่มเลือด 
ระบบหัวใจและหลอดเลือด (C):  ยารักษาโรคหัวใจ/ยาแก้อาการปวดเค้นหัวใจ คาร์ดิแอคไกลโคไซด์  ยาต้านภาวะหัวใจเสียจังหวะ  ยากระตุ้นหัวใจ  ยาลดความดัน  ยาขับปัสสาวะ  สารขยายหลอดเลือด  เบต้า บล็อกเกอร์  แคลเซียมแชนแนลบล็อกเกอร์  ระบบเรนิน-แองจิโอเทนซิน เอซีอีอินฮิบิเตอร์  แองกิโอเทนซินรีเซพเตอร์บล๊อคเกอร์  เรนินอินฮิบิเตอร์  ยาลดไขมันในเส้นเลือด สแตติน  ไฟเบรต  ไบล์แอซิดซีเควสแตรนต์ 
ผิวหนัง (D):  สารทำให้นุ่มและชุ่มชื้น  สารก่อแผลเป็น  ยาแก้คัน  ยารักษาโรคสะเก็ดเงิน  สิ่งแต่งแผล 
ระบบสืบพันธุ์ (G):  ยาคุมกำเนิด  ยากระตุ้นภาวะเจริญพันธุ์  SERMs  ฮอร์โมนเพศ 
ระบบต่อมไร้ท่อ (H):  ฮอร์โมนไฮโปทาลามัสและต่อมใต้สมอง  คอร์ติโคสเตอรอยด์ กลูโคคอร์ติคอยด์  มิเนอรัลโลคอร์ติคอยด์  ฮอร์โมนเพศ  ไทรอยด์ฮอร์โมน/ยาต้านไทรอยด์ 
การติดเชื้อและ การติดเชื้อปรสิต (J, P, QI):  ยาปฏิชีวนะ  สารต้านแบคทีเรีย  ยาต้านเชื้อไมโคแบคทีเรีย ยาต้านวัณโรค  ยารักษาโรคเรื้อน  ยาต้านไวรัส  วัคซีน  ยาต้านปรสิต ยาฆ่าโพรโตซัว  ยาฆ่าหนอนพยาธิ 
มะเร็ง (L01-L02):  สารต้านมะเร็ง แอนติเมแทบอไลต์  สารอัลคิเลต  สปินเดิลพอยซัน  สารต้านเนื้องอก  โทโปไอโซเมอเรสอินฮิบิเตอร์ 
โรคทางระบบภูมิคุ้มกัน (L03-L04):  สารปรับระบบภูมิคุ้มกัน สารกระตุ้นภูมิคุ้มกัน  สารกดภูมิคุ้มกัน 
กล้ามเนื้อ กระดูก และข้อต่อ (M):  แอนาบอลิกสเตอรอยด์  ยาแก้อักเสบ เอ็นเซด  ยารักษาโรคข้ออักเสบรูมาทอยด์  คอร์ติโคสเตอรอยด์  ยาคลายกล้ามเนื้อ  บิสฟอสโฟเนต 
สมองและระบบประสาท (N):  ยาระงับความรู้สึก ยาสลบ  ยาชาเฉพาะที่  ยาระงับปวด  ยาต้านไมเกรน  ยากันชัก  ยาควบคุมอารมณ์  ยาต้านโรคพาร์กินสัน ไซโคเลปติก ยาคลายกังวล  ยารักษาโรคจิต  ยานอนหลับ/ยาระงับประสาท  ไซโคอนาเลปติก ยาแก้ซึมเศร้า  สารกระตุ้น 
ระบบทางเดินหายใจ (R):  ยาแก้คัดจมูก  ยาขยายหลอดลม  ยาแก้ไอ  H1 แอนตาโกนิสต์ สารต้านฮิสตามีน 
อวัยวะรับความรู้สึก (S):  จักษุวิทยา  โสตวิทยา 
อื่น ๆ (V):  ยาแก้พิษ  สารเพิ่มความชัดภาพ  เภสัชรังสี  สิ่งแต่งแผล
ระเบิดนิวเคลียร์บี 41

ระเบิดนิวเคลียร์ บี 41 (อังกฤษ: B41 nuclear bomb)  เป็นระเบิดนิวเคลียร์ความร้อน แบบสามสเตจ (Teller–Ulam design) ของฝูงบินทางยุทธศาสตร์ของสหรัฐอเมริกา เข้าประจำการในช่วงทศวรรษ 1960 มีพลังทำลายล้าง 25 เมกะตัน  เป็นอาวุธที่มีอำนาจทำลายสูงสุดที่สหรัฐอเมริกาเคยพัฒนาขึ้น
บี 41 มีขนาดความยาว 12 ฟุต 4 นิ้ว (3.76 เมตร) เส้นผ่านศูนย์กลาง 4 ฟุต 4 นิ้ว (1.32 เมตร) น้ำหนัก 10,670 ปอนด์ (4850 กิโลกรัม) ประจำการบนเครื่องบี-52 สตราโตฟอร์เทรส และบี-47 สตราโตเจ็ตตั้งแต่ปี ค.ศ. 1961 จนถึงปี ค.ศ. 1963 จึงถูกแทนที่ด้วยระเบิดนิวเคลียร์บี53 ระเบิดนิวเคลียร์บี41ลูกสุดท้ายปลดประจำการในปี ค.ศ. 1976
บี 41 มีปฏิกิริยานิวเคลียร์แบบฟิชชัน-ฟิวชั่น-ฟิชชัน ซึ่งทำให้เกิดสารกัมมันตรังสีตกค้างเป็นจำนวนมาก จึงถูกจัดเป็น "dirty bomb"
ระเบิดลูกปราย

SD2 Butterfly Bomb circa 1940 - wings rotate as bomb falls, unscrewing the arming spindle connected to the fuze
ระเบิดลูกปราย (อังกฤษ: cluster munitions) คือ อาวุธที่สามารถปล่อยระเบิดลูกเล็กๆออกมาเป็นจำนวนมาก ใช้สำหรับสังหารคนและทำลายยานยนต์ของฝ่ายศัตรู การที่มันมีความสามารถในการทำลายพื้นที่เป็นบริเวณกว้างทำให้มันถูกใช้สำหรับทำลายรันเวย์และระบบขนส่งไฟฟ้า ใช้ปล่อยอาวุธชีวภาพ และใช้ทำลายระเบิดที่ฝังอยู่ใต้ดิน
ระเบิดลูกปรายต่างจากสะเก็ดระเบิดตรงที่สะเก็ดระเบิดจะไม่ทำอันตรายใดๆหลังจากที่มันถูกใช้งานแล้ว ขณะที่ระเบิดลูกปรายอาจปล่อยชิ้นส่วนที่ยังไม่ระเบิดออกมาในพื้นที่บริเวณกว้าง ซึ่งอาจสร้างความเสียหายได้ในภายหลังเป็นเวลาหลายเดือนถึงหลายปี การค้นหาและทำลายชิ้นส่วนที่ยังไม่ระเบิดนั้นสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายมาก ระเบิดลูกปรายอาจสร้างความเสียหายรุนแรงให้กับประชาชนที่อาศัยอยู่ในบริเวณนั้นได้แม้ว่ามันจะถูกปล่อยมาเป็นเวลานานแล้วก็ตาม
วันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 ประเทศ 190 ประเทศร่วมลงสัตยาบันในอนุสัญญาว่าด้วยระเบิดลูกปรายที่กรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ ซึ่งเป็นอนุสัญญาสากลว่าด้วยการห้ามใช้ มีไว้ครอบครอง ผลิต ขนย้าย และกักตุนซึ่งอาวุธยุทธภัณฑ์ประเภทระเบิดลูกปราย
Wikinews
ระเบิดเหม็น

ระเบิดเหม็น (อังกฤษ: stink bomb) หรือบางครั้งเรียกว่าระเบิดตด
เป็นชื่อเรียกทั่วไปของอุปกรณ์สร้างกลิ่นเหม็น ซึ่งมีตั้งแต่รูปแบบของเล่นที่ใช้ในการสร้างความขบขัน
จนไปถึงรูปแบบที่ใช้เป็นอาวุธในการปราบจลาจล
ระเบิดเหม็นแบบที่ใช้เพื่อความสนุก มักจะมาในรูปแบบซองพลาสติกทึบขนาดเล็ก มีไส้ในซ้อนกันสองชั้น,
โดยชั้นในจะบรรจุสารละลายเหลว ส่วนชั้นนอกบรรจุผงเคมี, เมื่อบีบหรือเหยียบจนซองชั้นในแตก
สารละลายจะทำปฏิกิริยากับผงเคมีที่อยู่ชั้นนอกจนเกิดเป็นก๊าซไข่เน่าซึ่งทำให้ซองชั้นนอกพอง,
เมื่อถูกเหยียบอีกครั้ง ซองชั้นนอกจะแตก ปล่อยก๊าซไข่เน่าออกมาจนเกิดเป็นกลิ่นเหม็นเน่าคลุ้ง
ราชอาณาจักรกัมพูชา (พ.ศ. 2496–2513)

ระวังสับสนกับ ราชอาณาจักรกัมพูชา สำหรับประเทศกัมพูชาในปัจจุบัน
ราชอาณาจักรกัมพูชา ในช่วง พ.ศ. 2496–2513 เป็นการบริหารประเทศในช่วงแรกของสมเด็จพระนโรดม สีหนุ ตั้งแต่กัมพูชาได้รับเอกราชจากฝรั่งเศส ในช่วงแรกพระองค์ทรงเป็นประมุขของประเทศในฐานะพระมหากษัตริย์ ต่อมาทรงสละราชสมบัติมาเล่นการเมือง จัดตั้งพรรคสังคมราษฎร์นิยม ประวัติศาสตร์กัมพูชาในช่วงนี้มักถูกเรียกว่า สมัยสังคมราษฎรนิยม (សម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម) หรือ กัมพูชาภายใต้การปกครองของพระสีหนุ อันเนื่องมาจากเป็นยุคที่พระนโรดม สีหนุได้ทรงรวมทั้งตำแหน่งพระมหากษัตริย์และผู้นำรัฐบาลในคราวเดียวกัน
ภายใต้การบริหารประเทศของพระนโรดม สีหนุ ถือเป็นยุคที่กัมพูชาเจริญรุ่งเรืองในทุก ๆ ด้านและชาวกัมพูชาถือเป็นยุคทองยุคหนึ่งของชาวกัมพูชา
แม้ปกครองของสมเด็จนโรดมสีหนุคือยุคสมัยอันรุ่งเรืองแต่ก็เต็มไปด้วยความขัดแย้งแนวทางนโยบายช่วงแรกนั้น พระองค์ทรงนิยมตะวันตก ต่อต้านคอมมิวนิสต์และเวียดนาม และดำเนินนโยบายที่ไม่เป็นมิตรกับไทย ทั้งกรณีพิพาทเรื่องปราสาทเขาพระวิหาร และการกวาดล้างชาวไทยเกาะกงในจังหวัดเกาะกง ภายหลังทรงหันไปเป็นมิตรกับจีนและเกาหลีเหนือมากขึ้น จนถูกรัฐประหาร โดยจอมพลลน นล เมื่อ พ.ศ. 2513 ซึ่งเป็นที่รู้จักในการรัฐประหารปี พ.ศ. 2513 ทำให้ราชอาณาจักรกัมพูชาภายใต้ระบอบสังคมราษฎร์นิยมของพระนโรดม สีหนุต้องสิ้นสุดลงและได้มีการเปลี่ยนประเทศเป็นสาธารณรัฐ โดยจัดตั้งรัฐบาลสาธารณรัฐเขมรขึ้นแทน ส่วนพระนโรดม สีหนุต้องเสด็จลี้ภัยไปจัดตั้งรัฐบาลราชอาณาจักรกัมพูชาพลัดถิ่น ที่กรุงปักกิ่ง ประเทศจีน
เอกราช การประชุมเจนีวาและการรุกรานของเวียดมิญ

หลังจากการรณรงค์ในการเรียกร้องเอกราชอย่างสมบูรณ์ของกัมพูชาในช่วง พ.ศ. 2496 ได้ประสบความสำเร็จอย่างงดงาม
ฝรั่งเศสตัดสินใจยินยอมให้เอกราชแก่กัมพูชา แม้ว่ากัมพูชาจะได้รับเอกราชตั้งแต่ปลายปี พ.ศ. 2496 แต่สถานะทางการทหารยังไม่มั่นคง กลุ่มที่ไม่ใช่คอมมิวนิสต์ของเขมรอิสระเข้าร่วมกับรัฐบาล แต่กลุ่มที่นิยมเวียดมิญและสมาคมเขมรอิสระได้เพิ่มการต่อต้านมากขึ้น แม้ว่ากองทัพสหภาพฝรั่งเศสจะพยายามปราบปราม ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2497 กองทัพเวียดมิญได้บุกข้ามชายแดนเข้ามายังกัมพูชา กลุ่มที่นิยมราชวงศ์พยายามต่อต้านแต่ไม่สามารถบังคับให้ทหารเวียดมิญออกไปได้ทั้งหมด กลุ่มคอมมิวนิสต์ได้พยายามสร้างข้อต่อรองก่อนที่จะเข้าร่วมการประชุมเจนีวาที่จะเริ่มในปลายเดือนเมษายนของปีนั้น
การประชุมเจนีวามีผู้เข้าร่วมได้แก่ ตัวแทนจากกัมพูชา เวียดนามเหนือ รัฐเวียดนาม (ต่อมาจะเป็นสาธารณรัฐเวียดนามหรือเวียดนามใต้) ลาว สาธารณรัฐประชาชนจีน สหภาพโซเวียต ฝรั่งเศส อังกฤษ และสหรัฐอเมริกา จุดประสงค์ของการประชุมเพื่อฟื้นฟูสันติภาพในอินโดจีน การอภิปรายที่เกี่ยวข้องกับอินโดจีนเริ่มขึ้นเมื่อ 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2497 เวียดนามเหนือพยายามเรียกร้องให้มีตัวแทนของฝ่ายต่อต้านในกัมพูชาแต่ล้มเหลว ในวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2497 การประชุมได้บรรลุข้อตกลงโดยยอมรับความเป็นเอกราชของกัมพูชา เวียดมิญต้องถอนทหารออกจากกัมพูชา 90 วัน ส่วนกองกำลังฝ่ายต่อต้านในกัมพูชาต้องสลายตัวไปใน 30 วัน ฝรั่งเศสและเวียดมิญจะถอนทหารออกจากกัมพูชาภายในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2497
เพื่อแลกเปลี่ยนกับการถอนทหารเวียดมิญออกไป ตัวแทนฝ่ายคอมมิวนิสต์ในการประชุมเจนีวาต้องการให้ลาวและกัมพูชาเป็นกลางอย่างแท้จริงโดยต้องไม่มีทหารสหรัฐอเมริกาในประเทศเหล่านี้ กัมพูชาได้ประกาศเป็นกลางโดยจะไม่เข้าร่วมเป็นพันธมิตรทางทหารกับประเทศใด นอกจากการร่วมมือกับสหประชาชาติ ที่ประชุมยังได้มีมติจัดตั้งคณะกรรมการควบคุมนานาชาติสำหรับประเทศในอินโดจีน โดยมีตัวแทนจากแคนาดา โปแลนด์และอินเดีย โดยเป็นที่ปรึกษาในการเจรจาสงบศึก การถอนกองทหารต่างชาติ การปลดปล่อยนักโทษ และสิ่งที่ได้ตกลงร่วมกันอื่นๆระหว่างการประชุม ฝรั่งเศสและทหารเวียดมิญส่วนใหญ่ถอนทหารออกไปตามที่กำหนดไว้
การสนับสนุนการศึกษา

หลังจากมีนโยบายดังกล่าวแล้วพระนโรดม สีหนุทรงสนับสนุนให้จัดตั้งสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาขึ้นในกัมพูชาจำนวนมาก ใน พ.ศ. 2508 ทรงให้จัดตั้งวางระบบมหาลัยวิทยาลัยของกัมพูชาขึ้นโดยยึดการจัดการของมหาวิทยาลัยในไทยเป็นแม่แบบ มีการตั้งมหาวิทยาลัยภูมินทร์วิจิตรศิลป์ ซึ่งเป็นสถาบันอุดมศึกษาเฉพาะทางทางด้านศิลปะ ในปีเดียวกันนี้ ในกัมพูชามีสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาถึง 5 แห่ง คือ มหาวิทยาลัยภูมินทร์วิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยภูมินทร์พนมเปญ มหาวิทยาลัยภูมินทร์กำปงจาม มหาวิทยาลัยภูมินทร์ตาแก้ว-กำปอต และมหาวิทยาลัยภูมินทร์ปัจเจกเทศ โดยทุกแห่งมีอธิการบดีเป็นชาวกัมพูชา และพยายามจัดการศึกษาเป็นของตัวเองโดยไม่ตามอย่างฝรั่งเศส
สังคม > ดนตรี

หลังจากกัมพูชาได้รับเอกราชจากฝรั่งเศสแล้ว เจ้านโรดม สีหนุได้ทรงนำดนตรีมาเป็นเครื่องมือหนึ่งในการสร้างความเป็นปึกแผ่นให้กับประเทศเกิดใหม่นี้ด้วยการให้การอุปถัมภ์นักดนตรีประจำราชสำนักหลายคนให้สร้างผลงานสไตล์ใหม่ ๆ เช่น สิน ศรีสมุทร ซึ่งเริ่มต้นอาชีพนักดนตรีหลวงด้วยการเป็นนักร้องแนวบัลลาดในพระราชวัง ก่อนจะเป็นที่รู้จักในฉายา ‘ราชาร็อกแอนด์โรลแห่งกัมพูชา’ ในปลายยุค ค.ศ. 1960 เจ้านโรดม สีหนุ นำเข้าดนตรีตะวันตกหลากหลายแนวสู่กัมพูชา ควบคู่กับการนำเข้ามาโดยชาวกัมพูชาที่ร่ำรวยซึ่งสำเร็จการศึกษาจากฝรั่งเศส ในยุคนั้นมีค่ายเพลงผุดขึ้นมากมายในกัมพูชา และมีไนต์คลับสำหรับการฟังดนตรี-เต้นรำอยู่ทั่วไปในกรุงพนมเปญ
ในยุครุ่งเรืองของดนตรีกัมพูชาช่วงปี ค.ศ. 1960 – 1970 ซุปเปอร์สตาร์ฝ่ายชายที่โด่งดังที่สุดของประเทศในขณะนั้นคือ สิน ศรีสมุทร เจ้าของฉายา ‘ราชาร็อกแอนด์โรลแห่งกัมพูชา’ ส่วนซุปเปอร์สตาร์ฝ่ายหญิงของประเทศคือ รส สิริสุทธา เจ้าของฉายา ‘ราชินีเสียงทอง’
สังคม > นโยบายเชื้อชาติ

ดูเพิ่ม: ความรู้สึกต่อต้านไทย
รัฐบาลราชอาณาจักรภายใต้การบริหารของพรรคสังคมราษฎร์นิยมได้มีนโยบายเชื้อชาตินิยมในระยะแยกหลังเกิดคดีปราสาทเขาพระวิหารได้มีการต่อต้านชาวไทยหรือคนที่มีเชื้อสายไทยสยามเป็นกลุ่มเป้าหมายแรก พระนโรดมได้ประกาศให้ถือเชื้อสายชาวเขมรเป็นชาติพันธุ์บริสุทธิ์ ชาวไทยสยามจัดเป็นพลเมืองชั้นสอง โดยถูกห้ามเป็นเจ้าของกิจการ ห้ามแต่งงานกับชาวเขมร นโยบายดังกล่าวยังเป็นผลให้เกิดการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ไทยสยามในจังหวัดเสียมราฐ พระตะบอง ศรีโสภณ ซึ่งมีประชาการไทยสยามจำนวนมากอาศัยอยู่ในสมัยที่เคยตกเป็นของไทยในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ส่วนบริเวณจังหวัดเกาะกงมีการกวาดล้างครั้งใหญ่และรุนแรงที่สุดทำให้ชาวไทยเกาะกงจำนวนมากต้องเสียชีวิตในเหตุการณ์ดังกล่าว
นโยบายไม่เข้าร่วมกับฝ่ายใด

นโยบายไม่เข้าร่วมกับฝ่ายใดของพระนโรดม สีหนุเกิดขึ้นหลังจากการประชุมที่เจนีวา ก่อนหน้านี้ พระองค์เคยสนใจจะนำกัมพูชาเข้าร่วมกับซีโต้ ซึ่งต้องการรวมกัมพูชา ลาวและเวียดนามใต้เข้าในสนธิสัญญาด้วย แต่หลังจากการพบปะกับเยาวหราล เนห์รู นายกรัฐมนตรีอินเดียและอู นุ นายกรัฐมนตรีพม่า พระองค์จึงตัดสินใจใช้นโยบายไม่ฝักใฝ่กับฝ่ายใดและปฏิเสธการเข้าร่วมกับซีโต้ นอกจากนั้น พระนโรดม สีหนุยังไม่พอใจที่สหรัฐสนับสนุนไทยและเวียดนามใต้มากกว่ากัมพูชา
ในการประชุมบันดุง พ.ศ. 2498 พระนโรดม สีหนุได้พบปะกับโจว เอินไหล นายกรัฐมนตรีจีนและฝั่ม วัน ดง รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศของเวียดนามเหนือ ทั้งสองประเทศให้การรับรองว่าจะเคารพเอกราชและอธิปไตยของกัมพูชา ประสบการณ์ที่พระองค์ต่อสู้กับฝรั่งเศส ทำให้พระองค์เห็นว่าสหรัฐเป็นเช่นเดียวกับฝรั่งเศสที่เข้ามาแทรกแซงกิจการภายในของประเทศในอินโดจีน และสนับสนุนการขยายอำนาจของไทยและเวียดนามใต้
ประเทศจีนสนับสนุนนโยบายไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดของกัมพูชาเพราะเป็นการป้องกันไม่ให้สหรัฐเข้ามามีอิทธิพลเหนือกัมพูชา เมื่อโจว เอินไหลเดินทางไปพนมเปญใน พ.ศ. 2499 ได้มีการพูดคุยเกี่ยวกับชาวกัมพูชาเชื้อสายจีนประมาณ 300,000 คนให้เข้าร่วมในการพัฒนาชาติกัมพูชาและได้สิทธิเป็นพลเมืองกัมพูชา ความจงรักภักดีของชาวกัมพูชาเชื้อสายจีนนี้เป็นจุดที่อ่อนไหวของความสัมพันธ์ระหว่างจีนและกัมพูชา เมื่อเกิดความขัดแย้งระหว่างจีนและสหภาพโซเวียต พระนโรดม สีหนุเลือกเข้าข้างจีน ใน พ.ศ. 2498 พระนโรดม สีหนุเดินทางไปสหรัฐเพื่อเจรจาขอความช่วยเหลือทางทหาร มีการจัดตั้งที่ปรึกษาทางทหารของสหรัฐในพนมเปญ เพื่อให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการฝึกทหารและการใช้อาวุธที่ได้รับจากสหรัฐ เมื่อ พ.ศ. 2503 ความช่วยเหลือจากสหรัฐคิดเป็นร้อยละ 30 ของงบประมาณทางทหารของกัมพูชา เนื่องจากความสัมพันธ์ใกล้ชิดระหว่างสหรัฐที่เป็นที่ปรึกษากับเจ้าหน้าที่ทหารของกัมพูชา ทำให้พระนโรดม สีหนุระแวงว่าฝ่ายทหารที่นำโดยลน นลจะมีอำนาจมากเกินไป
ความขัดแย้งระหว่างกัมพูชากับสหรัฐเกิดจากการที่สหรัฐและเวียดนามใต้ละเมิดอธิปไตยของกัมพูชา โดยข้ามแดนมาโจมตีทหารเวียดกงและทิ้งระเบิดในกัมพูชา นอกจากนั้น พระนโรดม สีหนุยังระแวงว่าสหรัฐจะโค่นล้มรัฐบาลของพระองค์เพื่อตั้งรัฐบาลใหม่ที่นิยมตะวันตกมากกว่า ดังที่ปรากฏใน พ.ศ. 2502 ที่มีการจับกลุ่มผู้สมรู้ร่วมคิดในแผนบางกอก ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ที่ใกล้ชิดกับสหรัฐ เช่น ซ็อม ซารี ผู้นำกองทหารเขมรเสรีฝ่ายขวาในเวียดนามใต้ เซิง งอกทัญ นักชาตินิยมรุ่นแรกๆที่เคยลี้ภัยเข้ามาในไทย และดาบ ฌวน ผู้มีอิทธิพลในจังหวัดเสียมราฐ นอกจากนั้นยังกล่าวหาว่าดาบ ฌวนต้องการจัดตั้งรัฐอิสระที่ประกอบด้วยเสียมราฐ กำปงธมและบางส่วนของลาวใต้ที่อยู่ภายใต้อิทธิพลของเจ้าบุญอุ้ม ณ จำปาศักดิ์ ผู้นำลาวฝ่ายขวา
พระนโรดม สีหนุมองว่ารัฐบาลเวียดนามใต้ไม่มีความมั่นคงและสุดท้ายเวียดนามเหนือจะชนะสงคราม ทำให้พระองค์ตัดสินใจสนับสนุนเวียดนามเหนือ นอกจากนั้น กัมพูชายังเป็นชาติแรกที่ยอมรับรัฐบาลของเวียดกงที่จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2512 ใน พ.ศ. 2508 พระนโรดม สีหนุได้เจรจากับจีนและเวียดนามเหนือ เมื่อเวียดนามเหนือและเวียดกงถูกบีบจนต้องย้ายฐานที่ตั้งเข้ามาในกัมพูชา พระนโรดม สีหนุอนุญาตให้เวียดกงเข้ามาได้ และยอมให้ใช้ท่าเรือขนส่งอาวุธและอุปกรณ์ทางทหารให้แก่เวียดกง ทำให้กัมพูชาเข้าไปพัวพันกับสงครามเวียดนามมากขึ้น
นโยบายไม่เข้าร่วมกับฝ่ายใด > ความขัดแย้งกัมพูชา-ไทย

ปี พ.ศ. 2501 หลังจากกัมพูชาได้รับเอกราชจากฝรั่งเศส จึงเริ่มมีข้อขัดแย้งเรื่องเขตแดนรอยต่อระหว่างไทยกับกัมพูชา จนกระทั่งไทยและกัมพูชามีปัญหากระทบกระทั่งตามแนวชายแดนโดยเฉพาะปราสาทเขาพระวิหารที่เป็นคดีขึ้นสู่ศาลโลก ตลอดสมัยพระนโรดม สีหนุ ไทยและกัมพูชามีการประท้วงเกี่ยวกับการละเมิดเขตแดนกันบ่อยครั้งมาก จนในที่สุด พระนโรดม สีหนุจึงทรงตัดสินพระทัยฟ้องร้องนำคดีความปราสาทเขาพระวิหารสู่ศาลโลกเพื่อเรียกร้องเอาดินแดนพิพาทกับประเทศไทย เมื่อศาลโลกตัดสินให้ปราสาทเขาพระวิหารเป็นของกัมพูชาถือเป็นความสำเร็จทางการทูตของกัมพูชาในช่วงยุคนี้ หลังจากนั้นพระนโรดม สีหนุจึงทรงเริ่มนโยบายแข็งกร้าวต่อประเทศไทย โดยเริ่มจัดการปัญหาชาวไทยเกาะกงอย่างโหดร้าย