stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เนลสัน แมนเดลา
หลังเกษียณอายุ > ซิมบับเว กับรอเบิร์ต มูกาเบ

แม้ว่าทั้งแมนเดลาและรอเบิร์ต มูกาเบ ประธานาธิบดีซิมบับเว จะมีบทบาทสำคัญในการเรียกร้องอิสรภาพของประเทศ แมนเดลาและมูกาเบกลับไม่ค่อยถูกมองในแบบเดียวกัน มูกาเบผู้ซึ่งปกครองประเทศตั้งแต่ได้รับอิสรภาพใน พ.ศ. 2523 ถูกวิพากษ์วิจารณ์จากนานาประเทศในเหตุการณ์ความรุนแรงในช่วงพุทธทศวรรษที่ 2520 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 3,000 คน, การคอร์รัปชัน การบริหารประเทศอย่างไร้ความสามารถ การกดขี่ทางการเมือง และการเล่นพรรคเล่นพวก ซึ่งทำให้เศรษฐกิจของประเทศล่มสลายในที่สุด
แมนเดลาวิพากษ์วิจารณ์มูกาเบใน พ.ศ. 2543 กล่าวถึงผู้นำในทวีปแอฟริกาซึ่งปลดปล่อยประเทศให้เป็นอิสระแต่กลับอยู่ในตำแหน่งนานเกินกว่าจะเป็นที่ยอมรับ หลังเกษียณอายุ แมนเดลากล่าวถึงซิมบับเวและปัญหาต่าง ๆ ทั้งภายในและต่างประเทศน้อยลง ซึ่งบางครั้งทำให้เกิดเสียงวิจารณ์ว่าเขาไม่ยอมใช้อิทธิพลในการชักนำมูกาเบให้ดำเนินนโยบายให้เป็นกลางมากขึ้น จอร์จ บิซอส ทนายของเขา เปิดเผยว่าแมนเดลาถูกเตือนให้ระวังปัญหาสุขภาพ โดยให้หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้เกิดความเครียดเช่นปัญหาการเมืองเหล่านี้ ถึงกระนั้นก็ตาม ในปี 2550 แมนเดลาได้พยายามที่จะชักจูงมูกาเบให้ลาออกจากตำแหน่งก่อนที่จะถูกขับไล่อย่างออกุสโต ปิโนเชต์ อดีตประธานาธิบดีแห่งประเทศชิลี แต่มูกาเบกลับไม่ตอบสนองต่อคำเรียกร้องนี้
ช่วงสุดท้ายของชีวิต

เดือนมิถุนายน ค.ศ. 2004 เนลสัน แมนเดลา ขณะอายุ 85 ปี ได้ประกาศ "เกษียณหลังเกษียณอายุ" และถอนตัวจากงานสาธารณะต่าง ๆ เขาบอกว่า "ไม่ต้องโทรหาผม ผมจะโทรไปเอง" มูลนิธิของเขาปฏิเสธการรับงานต่าง ๆ ทั้งการปรากฏตัวต่อสาธารณะและการสัมภาษณ์ แม้เขาจะยังคงพบปะกับเพื่อนฝูงและครอบครัวอยู่สม่ำเสมอ
แมนเดลายังคงมีส่วนในงานต่างประเทศ ปี ค.ศ. 2005 เขาก่อตั้ง Nelson Mandela Legacy Trust เขาเดินทางไปสหรัฐอเมริกา เพื่อขอความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจให้แก่ประเทศแอฟริกาใต้ จาก Brookings Institute และ NAACP เขาหารือกับฮิลลารี คลินตัน สว.สหรัฐฯ และประธานาธิบดี จอร์จ ดับเบิลยู. บุช รวมถึงได้พบบารัก โอบามา ซึ่งขณะนั้นเป็น สว.สหรัฐฯ แมนเดลายังกระตุ้นให้ประธานาธิบดีซิมบับเว โรเบิร์ต มูกาบี ลาออกหลังจากที่เกิดเหตุละเมิดสิทธิมนุษยชนในประเทศนั้น ซึ่งเมื่อไม่สำเร็จผล เขาได้กล่าวต่อต้านมูกาบีอย่างเปิดเผยเมื่อปี ค.ศ. 2007 เรียกร้องให้ลงจากตำแหน่ง "เพื่อความนับถือและเกียรติยศที่ยังมีเหลืออยู่บ้าง" ปีเดียวกันนั้น แมนเดลา มาเชล และเดสมอน์ ตูตู ร่วมกันจัดตั้งกลุ่มผู้นำของโลกที่เมืองโจฮันเนสเบิร์กเพื่อระดมสติปัญญาในการแก้ปัญหาอันยากยิ่งของโลก แมนเดลาประกาศการก่อตั้งกลุ่ม "The Elders" ในการกล่าวสุนทรพจน์วันเกิดปีที่ 89 ของเขา
มีการจัดงานเฉลิมฉลองวันเกิดปีที่ 90 ของแมนเดลาตลอดทั่วประเทศแอฟริกาใต้ เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม ค.ศ. 2008 โดยสถานที่จัดงานหลักอยู่ที่เมืองควูนู นอกจากนี้มีการจัดคอนเสิร์ตเพื่อเป็นเกียรติแก่แมนเดลา ที่สวนสาธารณะไฮด์ปาร์ก ในกรุงลอนดอน สุนทรพจน์ที่กล่าวในงานนี้ เนลสัน แมนเดลา ได้ร้องขอให้คนรวยให้ความช่วยเหลือแก่คนจนทั่วโลก แมนเดลายังให้ความช่วยเหลือแก่พรรคเอเอ็นซีอย่างต่อเนื่องตลอดช่วงเวลาที่มเบคีเป็นประธานาธิบดี ซึ่งในบางงานที่ทั้งสองปรากฏตัวร่วมกัน แมนเดลามักโดดเด่นกว่ามเบคีเสมอ และเขาก็พอใจกับเจค็อบ ซูมา ซึ่งสืบทอดตำแหน่งจากมเบคี แม้มูลนิธิเนลสัน แมนเดลา จะไม่พอใจที่หลานของเขา มันดลา แมนเดลา เข้าไปร่วมกับแรลลี่สนับสนุนซูมาเมื่อปี 2009
งานเขียนอัตชีวประวัติ

หนังสืออัตชีวประวัติของแมนเดลา ชื่อ Long Walk to Freedom ได้ตีพิมพ์เมื่อปี พ.ศ. 2537 แมนเดลาเริ่มเขียนบันทึกชิ้นนี้อย่างลับ ๆ ตั้งแต่เขายังอยู่ในคุก ในหนังสือนี้ แมนเดลาไม่ได้เปิดเผยสิ่งใดเกี่ยวกับการสมรู้ร่วมคิดซึ่งเฟรเดอริก วิลเลิม เดอ แกลร์ก อ้างไว้เกี่ยวกับการเกิดเหตุรุนแรงในช่วงคริสต์ทศวรรษ 80 และ 90 หรือความเกี่ยวข้องระหว่างอดีตภรรยา วินนี แมนเดลา ในการหลั่งเลือดคราวนั้นเลย อย่างไรก็ตาม ในเวลาต่อมาเขาได้ให้ความร่วมมือกับเพื่อนนักข่าวชื่อ แอนโทนี แซมป์สัน ซึ่งสอบถามแมนเดลาเกี่ยวกับเรื่องนี้ และปรากฏเนื้อหาอยู่ในหนังสือ The Authorised Biography ยังมีรายละเอียดเรื่องการสมรู้ร่วมคิดอื่น ๆ ที่แมนเดลาไม่ได้เอ่ยถึง อยู่ในหนังสือเรื่อง Goodbye Bafana ผู้เขียนคือผู้คุมคนหนึ่งบนเกาะโรบเบิน เจมส์ เกรกอรี อ้างว่าได้สนิทสนมกันกับแมนเดลาเมื่ออยู่ในคุก และตีพิมพ์รายละเอียดเรื่องชู้สาวของครอบครัวของเขาในหนังสือ แซมป์สันยืนยันว่าแมนเดลาไม่ได้รู้จักมักจี่กับเกรกอรี แต่เกรกอรีเป็นคนเซ็นเซอร์จดหมายทุกฉบับที่ส่งไปถึงแมนเดลา จึงได้รู้เรื่องราวชีวิตส่วนตัวของเขาอย่างละเอียด แซมป์สันยังยืนยันด้วยว่าผู้คุมคนอื่น ๆ พากันสงสัยว่าเกรกอรีเป็นสายลับของรัฐบาล และแมนเดลาควรจะฟ้องร้องนายเกรกอรีคนนี้
รางวัลแห่งเกียรติยศ > เหรียญรางวัลและอิสริยาภรณ์

บทความหลัก: รายชื่อรางวัลและเกียรติยศของเนลสัน แมนเดลา
แมนเดลาได้รับรางวัลเกียรติยศจากแอฟริกาใต้และจากประเทศต่าง ๆ มากมาย รวมถึงรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ในปี พ.ศ. 2536 (ร่วมกันกับ เฟรเดอริก วิลเลิม เดอ แกลร์ก) เขาได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ Order of Merit และ Order of St. John จากสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 เหรียญอิสริยาภรณ์แห่งเสรีภาพจากประธานาธิบดี จอร์จ ดับเบิลยู. บุช ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2548 นครโจฮันเนสเบิร์กได้ทำพิธีมอบกุญแจเมือง อันเป็นการให้เกียรติสูงสุดแก่แมนเดลา โดยจัดพิธีที่เมืองออร์ลันโด โซเวโต ประเทศแอฟริกาใต้
ตัวอย่างการได้รับเกียรติอย่างสูงจากนานาประเทศ ได้แก่ การเดินทางไปเยือนประเทศแคนาดาคราวหนึ่ง ในปี พ.ศ. 2541 เด็กนักเรียนกว่า 45,000 คนได้มาร่วมต้อนรับอย่างล้นหลามในการขึ้นกล่าวสุนทรพจน์ที่สกายโดมในเมืองโตรอนโต ปี พ.ศ. 2544 แมนเดลาได้เป็นบุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่คนแรกที่ได้รับมอบตำแหน่งพลเมืองกิตติมศักดิ์ของแคนาดา (คนก่อนหน้านี้คือ ราอูล วอลเลนเบิร์ก ผู้ได้รับตำแหน่งพลเมืองกิตติมศักดิ์หลังจากเสียชีวิตแล้ว) นอกจากนี้เขายังได้รับเหรียญตราแห่งแคนาดา (Order of Canada) อันเป็นเครื่องหมายเกียรติยศสูงสุดทางฝ่ายพลเรือนของแคนาดา เป็นหนึ่งในชาวต่างประเทศเพียงไม่กี่คนเท่านั้นที่จะได้รับ
ปี พ.ศ. 2533 เขาได้รับรางวัล Bharat Ratna จากรัฐบาลอินเดีย พ.ศ. 2535 เขาได้รับรางวัลสันติภาพ Atatürk Peace Award จากตุรกี เขาปฏิเสธรางวัลนี้ในคราวแรกเนื่องจากมีการระบุถึงการละเมิดสิทธิมนุษยชน แต่ก็ยอมรับในภายหลังเมื่อปี พ.ศ. 2542
รางวัลแห่งเกียรติยศ > บทเพลง

ศิลปินมากมายได้สร้างสรรค์เพลงขึ้นเพื่อมอบให้แก่แมนเดลา หนึ่งในเพลงที่โด่งดังที่สุดคือเพลงของ เดอะสเปเชียลส์ ในเพลง "Nelson Mandela" เมื่อ พ.ศ. 2526 สตีวี่ วันเดอร์ ได้แต่งเพลงอุทิศแก่แมนเดลา คือเพลงรางวัลออสการ์ปี พ.ศ. 2528 ชื่อว่า "I Just Called to Say I Love You" ซึ่งงานเพลงของเขาถูกแบนโดยองค์การกระจายเสียงแห่งแอฟริกาใต้ ปี พ.ศ. 2528 เช่นกัน อัลบั้ม Nelson Mandela ของยูส์ซู น'ดัวร์‎ เป็นอัลบั้มเพลงของศิลปินชาวเซเนกัลชุดแรกที่วางจำหน่ายในประเทศสหรัฐอเมริกา
ปี พ.ศ. 2531 การงานคอนเสิร์ตฉลองวันเกิดครบรอบ 70 ปีของเนลสัน แมนเดลา ที่สนามกีฬาเวมบลีย์ กรุงลอนดอน เป็นจุดศูนย์รวมการเคลื่อนไหวเพื่อต่อต้านการแบ่งแยกสีผิวครั้งสำคัญ มีนักดนตรีมากมายแสดงการสนับสนุนต่อแมนเดลา เจอร์รี่ แดมเมอร์ ผู้เขียนหนังสือ Nelson Mandela เป็นหนึ่งในคณะผู้จัดงาน ซิมเพิลไมนส์ได้บันทึกเสียงเพลง "Mandela Day" สำหรับการแสดงคอนเสิร์ตครั้งนี้ ซานตาน่าบันทึกเสียงดนตรีเพลง "Mandela" เทรซี แชปแมนได้แต่งเพลง "Freedom Now" เพื่อมอบให้แก่แมนเดลา และออกอัลบั้มชื่อ Crossroads ซาลิฟ คีตาจากประเทศมาลี ซึ่งได้ร่วมแสดงในคอนเสิร์ตคราวนี้ได้เดินทางไปเยือนแอฟริกาใต้ และในปี พ.ศ. 2538 ได้บันทึกเพลง "Mandela" ในอัลบั้มของเขาชุด Folon วิตนีย์ ฮูสตัน ได้แต่งเพลงสวดชื่อ "He I Believe" เพื่ออุทิศแก่เขา
ในแอฟริกาใต้ เพลง "Asimbonanga (Mandela)" ("เรายังไม่เห็นเขา") กลายเป็นเพลงที่โด่งดังที่สุดของจอห์นนี เคล็กในอัลบั้ม Third World Child ปี พ.ศ. 2530 ฮิว มาเซเคลา ร้องเพลง "Bring Him Back Home (Nelson Mandela)" ขณะลี้ภัยอยู่ในอังกฤษเมื่อ พ.ศ. 2530 เบรนดา ฟาสซี่ ร้องเพลง "Black President" แด่แมนเดลาในปี พ.ศ. 2532 และโด่งดังไปทั่วแม้จะถูกแบนในแอฟริกา นักดนตรีเร็กเกชาวไนจีเรียชื่อ มาเจ็ก ฟาเชกออกเพลงซิงเกิล "Free Mandela" ในปี พ.ศ. 2535 เป็นนักดนตรีไนจีเรียหนึ่งในจำนวนมากมายที่ร้องเพลงเกี่ยวกับการต่อต้านการแบ่งแยกสีผิวและโดยเฉพาะแด่ตัวแมนเดลาเอง
ปี พ.ศ. 2533 วงร็อกฮ่องกงชื่อ บียอนด์ ออกอัลบั้มเพลงภาษากวางตุ้งที่โด่งดังมาก มีเพลง "Days of Glory" ซึ่งเกี่ยวกับการต่อต้านการเหยียดผิว และมีเนื้อร้องที่กล่าวถึงวีรกรรมการต่อสู้เพื่อความเสมอภาคของทุกกลุ่มชนของแมนเดลา ปี พ.ศ. 2546 แมนเดลาได้รณรงค์โครงการต่อต้านโรคเอดส์ ชื่อโครงการ 46664 โดยใช้ชื่อโครงการตามหมายเลขนักโทษของตน มีนักดนตรีชั้นนำจำนวนมากร่วมแสดงคอนเสิร์ตเป็นส่วนหนึ่งของโครงการนี้
เรื่องราวในชีวิตของแมนเดลาได้นำมาแสดงไว้ในมิวสิกวิดีโอปี พ.ศ. 2549 ในเพลง "If Everyone Cared" ของนิกเคลแบ็ก เพลง "Turn This World Around" ของ Raffi มีแรงบันดาลใจจากสุนทรพจน์ของแมนเดลาเมื่อเขาอธิบายว่าโลกนี้จำเป็นต้อง "หมุนกลับเพื่อเด็ก ๆ ทั้งมวล" นอกจากนี้มีคอนเสิร์ตพิเศษในโอกาสเฉลิมฉลองครบรอบวันเกิดปีที่ 90 ของแมนเดลา ซึ่งจัดขึ้นที่ไฮด์ปาร์ค ลอนดอน เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2551
รางวัลแห่งเกียรติยศ > ภาพยนตร์

ภาพยนตร์เรื่อง Mandela and De Klerk เล่าถึงเรื่องราวการปล่อยตัวแมนเดลาออกจากคุก ผู้แสดงเป็นแมนเดลาคือ ซิดนีย์ พอยเทียร์ ภาพยนตร์สารคดีเรื่อง Goodbye Bafana เล่าเรื่องราวชีวิตของแมนเดลา เปิดฉายรอบปฐมทัศน์ที่งานเทศกาลภาพยนตร์ที่กรุงเบอร์ลิน เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 มี เดนนิส เฮย์สเบิร์ต แสดงเป็นแมนเดลา และได้บันทึกเรื่องราวความสัมพันธ์ระหว่างแมนเดลากับ เจมส์ เกรกอรี ซึ่งเป็นผู้คุมของเขาด้วย
ฉากสุดท้ายในภาพยนตร์ปี พ.ศ. 2535 เรื่อง Malcolm X แมนเดลาที่เพิ่งได้รับการปล่อยตัวหลังจากถูกจำคุกอยู่ 27 ปี ได้มาปรากฏตัวในภาพยนตร์ด้วยในบทของครูโรงเรียนในโซเวโท เขาต้องเอ่ยถึงสุนทรพจน์อันมีชื่อเสียงที่สุดชุดหนึ่งของมัลคอล์ม ซึ่งรวมถึงประโยคว่า : "เราทั้งหลายมีสิทธิ์บนโลกนี้ในฐานะของความเป็นมนุษย์ ควรได้รับยกย่องในฐานะมนุษย์ ควรได้รับสิทธิ์ของมนุษย์ในสังคมนี้ บนโลกใบนี้ ในเวลาปัจจุบันนี้ เราตั้งใจจะทำให้มันเป็นจริง..." และวลีสุดท้ายของประโยคอันมีชื่อเสียงนั้นคือ "...ด้วยทุกวิธีที่จำเป็น" แมนเดลาบอกกับ สไปค์ ลี ผู้กำกับภาพยนตร์ว่า เขาไม่สามารถพูดวลีสุดท้ายนั้นออกมาในการถ่ายทำได้ เพราะรัฐบาลอาพาไทด์จะใช้มันในการโต้ตอบกับเขา ลีตกลงยินยอม ดังนั้นช่วงไม่กี่วินาทีสุดท้ายของฉากนั้นจึงต้องใช้ภาพขาวดำของตัวมัลคอล์มเองขณะพูดวลีสุดท้ายนั้น
แมนเดลากับ ฟรังซัวส์ ปิเยนาร์ กัปตันทีมสปริงบอกส์ เป็นผู้มีบทบาทเด่นในหนังสือของ จอห์น คาร์ลิน ในปี พ.ศ. 2551 เรื่อง Playing the Enemy: Nelson Mandela and the Game that Made a Nation (เล่นกับศัตรู: เนลสัน แมนเดลา กับกีฬาที่สร้างชาติ) โดยจับความสำคัญของบทบาทที่การแข่งขันรักบี้ชิงแชมป์โลกปี พ.ศ. 2538 ได้มีชัยชนะต่อประเทศแอฟริกาใต้หลังจากสิ้นสุดยุคแห่งการแบ่งแยกสีผิว คาร์ลินขายสิทธิ์การสร้างภาพยนตร์จากหนังสือนั้นให้แก่ มอร์แกน ฟรีแมน โดยจะสร้างเป็นภาพยนตร์ใช้ชื่อเรื่องว่า The Human Factor (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น Invictus) กำกับการแสดงโดย คลินต์ อีสต์วู้ด โดยมีมอร์แกน ฟรีแมน แสดงเป็นแมนเดลา และ แมตต์ เดมอน แสดงเป็นกัปตันปีเยนาร์ มีกำหนดออกฉายปลายปี พ.ศ. 2552
นอกจากนี้ยังมีภาพยนตร์โทรทัศน์ของบีบีซีที่กำลังจะออกอากาศ เรื่อง Mrs Mandela ซึ่ง เดวิด แฮร์วูด แสดงเป็นแมนเดลา และโซฟี โอโคเนโด แสดงเป็นอดีตภริยาของแมนเดลา คือวินนี แมนเดลา
รางวัลแห่งเกียรติยศ > อนุสาวรีย์

วันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2544 ได้มีพิธีเปิดอุทยานเนลสัน แมนเดลา ที่มิลเลนเนียมสแควร์ เมืองลีดส์ ประเทศอังกฤษ อย่างเป็นทางการ เนลสัน แมนเดลาได้รับมอบกุญแจเมืองและ "นกฮูกทองคำ" (สัญลักษณ์แทนเมืองลีดส์) เป็นที่ระลึก ขณะกล่าวสุนทรพจน์ขอบคุณที่หน้าศาลาว่าการเมืองลีดส์ต่อหน้าประชาชนกว่า 5000 คน แมนเดลาเผอเรอกล่าวขอบคุณต่อ "ความเอื้ออารีของชาวเมืองลิเวอร์พูล"
วันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2547 จัตุรัสแซนด์ตันในเมืองโจฮันเนสเบิร์ก ได้เปลี่ยนชื่อใหม่เป็น จัตุรัสเนลสัน แมนเดลา โดยมีอนุสาวรีย์หุ่นปั้นรูปเนลสัน แมนเดลา สูง 6 เมตร ตั้งตระหง่านอยู่กลางจัตุรัสนั้นเพื่อเป็นเกียรติต่อรัฐบุรุษแห่งแอฟริกาใต้
วันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2550 มีพิธีเปิดอนุสาวรีย์เนลสัน แมนเดลา ที่จัตุรัสพาเลียเมนต์ กรุงลอนดอน โครงการรณรงค์เพื่อสร้างอนุสาวรีย์นี้เริ่มต้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2543 โดยโดนัลด์ วูดส์ นักข่าวชาวแอฟริกาใต้ ที่ถูกขับไล่ออกนอกประเทศจากการดำเนินกิจกรรมต่อต้านการเหยียดผิว แมนเดลากล่าวว่าอนุสาวรีย์นี้มิได้เป็นเพียงตัวแทนของเขาเท่านั้น แต่เป็นตัวแทนของบรรดาผู้ต่อสู้กับความอยุติธรรมทั้งปวง โดยเฉพาะผู้คนในแอฟริกาใต้ เขากล่าวเสริมว่า "ประวัติศาสตร์การต่อสู้ในแอฟริกาใต้เต็มไปด้วยเรื่องราวของวีรบุรุษและวีรสตรี พวกเขาบางคนเป็นผู้นำ บางคนก็เป็นผู้ตาม แต่ทุกคนล้วนสมควรได้รับการจดจำ"
หลังจากเหตุแผ่นดินไหวโลมาพรีเอตตา เมื่อ พ.ศ. 2532 ซึ่งทำให้ทางด่วนสองชั้นไซเพรส ส่วนหนึ่งของทางหลวง Nimitz ย่านเมืองโอ๊คแลนด์ รัฐแคลิฟอร์เนีย พังทลายลง ทางเมืองได้ตั้งชื่อถนนที่สร้างขึ้นทดแทนใหม่ว่า Mandela Parkway เพื่อเป็นเกียรติแก่แมนเดลา
ในเมืองเลสเตอร์ ประเทศอังกฤษ มีสวนเนลสัน แมนเดลา พร้อมคำขวัญว่า "แอฟริกาใต้เป็นของทุกคนที่อาศัยที่นั่น ไม่ว่าดำหรือขาว" อยู่ตรงข้ามที่ตั้งสโมสรรักบี้ เลสเตอร์ ไทเกอร์ ที่ถนนเวลฟอร์ด
รางวัลแห่งเกียรติยศ > แสตมป์

ที่ประเทศลิเบีย เมื่อ 31 ธันวาคม ค.ศ. 1994 ได้ออกดวงตราไปรษณียากร "รางวัลกาดาฟีเพื่อสิทธิมนุษยชน" สำหรับเนลสัน แมนเดลา
รางวัลแห่งเกียรติยศ > อื่น ๆ

ปี พ.ศ. 2547 นักสัตววิทยา เบรนท์ อี. เฮนดริคสัน และ เจสัน อี. บอนด์ ตั้งชื่อสปีชี่ส์ของแมงมุมแอฟริกาใต้ชนิดหนึ่งในตระกูล Ctenizidae ว่า Stasimopus mandelai เพื่อ "เป็นเกียรติแก่เนลสัน แมนเดลา อดีตประธานาธิบดีแห่งแอฟริกาใต้ และหนึ่งในผู้นำทรงคุณธรรมที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในยุคของเรา"
หนังสืออ่านเพิ่มเติม

แอนโทนี แซมป์สัน (Anthony Sampson) ;Mandela: the authorized biography; ISBN 0-679-78178-1 (1999)
เนลสัน แมนเดลา;Long Walk to Freedom: The Autobiography of Nelson Mandela; Little Brown & Co; ISBN 0-316-54818-9 (paperback, 1995)
นิกกี มินาจ

| นิกกี มินาจ |
| --- | --- |
มินาจในปี 2018
ข้อมูลพื้นฐาน
ชื่อเกิด: โอนิกา ทานยา มาราช
เกิด:  (1982-12-08) ธันวาคม 8, 1982 (42 ปี)  พอร์ตออฟสเปน, ประเทศตรินิแดดและโตเบโก
ที่เกิด: ควีนส์ รัฐนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา
แนวเพลง: ฮิปฮอป, อาร์แอนด์บี, ป็อป
อาชีพ: แร็ปเปอร์ นักร้อง นักแต่งเพลง
ช่วงปี: 2002–ปัจจุบัน
ค่ายเพลง: แคชมันนีเรคคอดส์, ยังมันนีเอนเตอร์เทนเมนต์, รีพับลิกเรคคอดส์
คู่สมรส: เคนเนธ เพตตี้ (สมรส 2019)

เว็บไซต์: mypinkfriday.com
โอนิกา ทานยา มาราช (อังกฤษ: Onika Tanya Maraj) หรือที่รู้จักในชื่อ นิกกี มินาจ (อังกฤษ: Nicki Minaj) เป็นนักร้องชาวอเมริกัน เธอเกิดที่เซนต์เจมส์ในกรุงพอร์ตออฟสเปนของประเทศตรินิแดดและโตเบโก ก่อนย้ายไปที่เมืองควีนส์ในรัฐนิวยอร์ก เมื่อเธอมีอายุ5ปี
หลังจากที่ได้จำหน่ายสามมิกซ์เทปในระหว่างปี 2007 และ 2009 และกำลังเซ็นสัญญาให้กับค่าย ยังมันนีเอ็นเตอร์เทนเมนต์ (Young Money Entertainment) ในเดือนสิงหาคม 2009 มินาจได้ออกจำหน่ายอัลบัมแรกของเธอในชื่อ พิงก์ฟรายเดย์ (Pink Friday) ในพฤศจิกายน 2010 ก็กลายเป็นความสำเร็จอย่างรวดเร็ว ได้ขึ้นอันดับหนึ่งในซาร์ตบิลบอร์ด 200 และได้รับยืนยันยอดขายแผ่นเสียงทองคำขาวของสมาคมผู้ประกอบกิจการเพลงของสหรัฐอเมริกา (RIAA) ในเดือนนั้นที่หลังจากได้ออกจำหน่าย เธอกลายเป็นศิลปินหญิงเดี่ยวคนแรกที่มีซิงเกิลที่เจ็ดใน บิลบอร์ดฮอต 100 ในขณะนั้น ซิลเกิลที่สองเธอคือ ยัวร์เลิฟ ("Your Love") ได้ติดอันหนึ่งในซาร์ตบิลบอร์ดฮอตแร็ปซอง ทำให้ มินาจ เป็นศิลปินหญิงคนแรกที่ติดท็อปซาร์ตโดยไม่มีผู้ช่วยมาตั้งแต่ปี 2002 เธอยังเป็นศิลปินหญิงคนแรกที่รวมอยู่บน MTV's Annual Hottest MC List มินาจยังถูกเสนอชื่อในไรซิง สตาร์ ของนิตยสารบิลบอร์ด สตูดิโออัลบั้มที่สองของเธอ พิงก์ฟรายเดย์: โรแมนรีโลเดด (Pink Friday: Roman Reloaded) ได้ออกจำหน่ายเมื่อ 3 เมษายน ปี 2012
ผลงานเพลง

ดูบทความหลักที่ รายชื่อผลงานของนิกกี มินาจ
พิงก์ฟรายเดย์ (2010)
พิงก์ฟรายเดย์: โรแมนรีโลเดด (2012)
เดอะพิงก์พรินต์ (2014)
ควีน (2018)
พิงก์ฟรายเดย์ 2 (2023)
ผลงานภาพยนตร์

Ice Age: Continental Drift (2012)
The Other Woman (2014)
Barbershop: The Next Cut (2016)
The Angry Birds Movie 2 (2019)
ดูเพิ่ม

(อังกฤษ) Nicki Minaj Official Youtube Channel
(อังกฤษ) Nicki Minaj Facebook Page
(อังกฤษ) Nicki Minaj Official Twitter
นิกกี มินาจ ที่อินสตาแกรม
นิกกี มินาจ ที่สปอติฟาย
| ด ค กนิกกี มินาจ |
| --- | --- |
 ผลงาน  วีดีโอ  รางวัลและการเข้าชิง  การแสดงสด  เพลง 
สตูดิโออัลบั้ม:  พิงก์ฟรายเดย์  พิงก์ฟรายเดย์: โรแมนรีโลเดด เดอะรีอัพ  เดอะพิงก์พรินต์  ควีน  พิงก์ฟรายเดย์ 2 
อัลบั้มรวมเพลง:  วีอาร์ยังมันนี  ริชแก๊งค์  ยังมันนี: ไรส์ออฟแอนเอมไพร์  ควีนเรดิโอ: วอลุม 1 
มิกซ์เทป:  เพลย์ไทม์อิสโอเวอร์  ซักกาฟรี  บีมมีอัพสก็อตตี 
ทัวร์คอนเสิร์ต:  พิงก์ฟรายเดย์ทัวร์  พิงก์ฟรายเดย์: โรแมนรีโลเดดทัวร์  เดอะพิงก์พรินต์ทัวร์  เดอะนิกกีเวิล์ดทัวร์ 
  หมวดหมู่
กลิ่นกาสะลอง

| กลิ่นกาสะลอง |
| --- | --- |

แนว: พีเรียด ดราม่า ลึกลับ
สร้างโดย: บริษัท ฟิลกู๊ด เอ็นเตอร์เทนเม้นต์ จำกัด
บทประพันธ์: เนียรปาตี
บทละครโทรทัศน์: ปารดา กันตพัฒนกุล
กำกับโดย: สันต์ ศรีแก้วหล่อ
แสดงนำ: อุรัสยา เสปอร์บันด์ เจมส์ มาร์ ฐากูร การทิพย์ นันทนัช โล่ห์สุวรรณ มนตรี เจนอักษร เพ็ญพักตร์ ศิริกุล วริษฐ์ ทิพโกมุท กุลฑีรา ยอดช่าง พิศมัย วิไลศักดิ์
ดนตรีแก่นเรื่องเปิด: สัญญากับคำว่ารอ – นรารักษ์ ใจบำรุง
ดนตรีแก่นเรื่องปิด: สัญญากาสะลอง –  ศรัณยู วินัยพานิช เจมส์ มาร์​ นันทนัช โล่ห์สุวรรณ​
ประเทศแหล่งกำเนิด:  ประเทศไทย
ภาษาต้นฉบับ:  ภาษาไทย ภาษาไทยถิ่นเหนือ
จำนวนตอน: 15 ตอน
การผลิต
ควบคุมงานสร้าง: ธิติมา สังขพิทักษ์
ความยาวตอน: 150 นาที
ออกอากาศ
สถานีโทรทัศน์: สถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3, ไลน์ทีวี
ออกอากาศ: 10 มิถุนายน พ.ศ. 2562 – 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2562
ละครเรื่องก่อนหน้า: แรงเงา 2
ละครเรื่องถัดไป: ด้ายแดง
กลิ่นกาสะลอง เป็นละครโทรทัศน์แนวย้อนยุค ชีวิต และรักในปี พ.ศ. 2562 ดัดแปลงจากนวนิยายชื่อเดียวกันของเนียรปาตี ผลิตโดย บริษัท ฟิลกู๊ด เอ็นเตอร์เทนเม้นต์ จำกัด บทโทรทัศน์โดย ปารดา กันตพัฒนกุล กำกับการแสดงโดย สันต์ ศรีแก้วหล่อ นำแสดงโดย เจมส์ มาร์ และ อุรัสยา เสปอร์บันด์ ออกอากาศทุกวันจันทร์–อังคาร เวลา 20.20 น. เริ่มตอนแรกวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2562–29 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3, ไลน์ทีวี
กลิ่นกาสะลอง  เป็นละครของช่อง 3 ที่มีเรตติ้งสูงสุด ในปี  พ.ศ. 2562 รองจาก กรงกรรม และ ทองเอก หมอยา ท่าโฉลง
งานสร้าง

กลิ่นกาสะลอง เป็นละครแนวโศกนาฏกรรมความรักข้ามภพข้ามชาติ ฉากหลังเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2550 และ พ.ศ. 2467 ในช่วงปลายรัชกาลที่ 6 ในเรื่องนี้ อุรัสยา รับบทตัวละคร 4 ตัวละคร ทั้งบทข้ามชาติ และฝาแฝด สำหรับบทบาทนี้อุรัสยา ต้องไปหัดพูดภาษาเหนือ และยังไปเรียนการแสดงเพิ่มเติมเพื่อค้นหาตัวละคร โดยมากแล้วตัวละครฝาแฝดมักจะแต่งหน้าทำผมไม่เหมือนกัน แต่เรื่องนี้ต่างไม่เยอะ แต่ให้คนดูแยกแยะด้วยการแสดง ละครเรื่องนี้ยังมีการใช้ภาพเทคนิคพิเศษหลายจุด ทั้งเรื่องฝาแฝด ผี ฉากอัศจรรย์ต่าง ๆ นอกจากนี้ยังมีการทำซับไตเติลภาษา ในเรื่องมีบางฉากที่พากย์เสียงทับ อย่างฉากที่อุรัสยาคุยกับพิศมัย วิไลศักดิ์ ที่ต้องลงเสียงใหม่เนื่องจากตอนแรกใช้สำเนียงเชียงราย ทำให้ฟังยากไป จึงพากย์ใหม่เป็นสำเนียงเชียงใหม่ เนื่องจากถ่ายทำไปแล้ว 4-5 คิว
สถานที่ถ่ายทำหลายที่ถ่ายทำที่จังหวัดเชียงใหม่ เช่น วัดต้นเกว๋น วัดโลกโมฬี สถานีรถไฟเชียงใหม่ ตลาดวโรรส ตลาดต้นลำไย สีมันตรารีสอร์ต
คำวิจารณ์

อุรัสยา รับบท 4 บทบาท เดอะสแตนดาร์ด วิจารณ์การแสดงว่าเป็นการแสดง "ที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ไม่ว่าจะเป็นบทสาวกาสะลองหวานอ่อนโยน, บทซ้องปีบสาวขี้วีนโมโหร้าย, พริมพี่สาวมั่นสมัยใหม่ และผีกาสะลอง บทหลอนวิญญาณแค้น แม้จะรับบทหนักทั้งหมด 4 บท แต่เธอก็สามารถถ่ายทอดอารมณ์และแยกความเป็นตัวละครนั้น ๆ ออกมาได้อย่างชัดเจน จนคนดูเชื่อว่าเธอแสดงเป็นคนละคนจริง ๆ" ในขณะที่การพูดภาษาเหนือของอุรัสยานั้น โพสต์ทูเดย์ ว่า "ถึงแม้ว่าคนเหนือแท้ ๆ ฟังแล้วยังขัดหู แต่คนดูแบบเรา ๆ ให้ผ่าน"
รายชื่อนักแสดง

| ปี | พ> ศ. 2562 |
| --- | --- |
สถานีที่ออกอากาศ: ช่อง 3
ผู้ผลิต: บริษัท ฟิลกู๊ด เอ็นเตอร์เทนเม้นต์ จำกัด
บทประพันธ์: เนียรปาตี
บทโทรทัศน์: ปารดา กันตพัฒนกุล
ผู้กำกับการแสดง: สันต์ ศรีแก้วหล่อ
บทบาท: นักแสดงหลัก
กาสะลอง / ซ้องปีบ (2467) ผีกาสะลอง / พิมพ์พิศา (พริมพี่) (2550) พิมพ์มาดา (พิมพ์) (2580): อุรัสยา เสปอร์บันด์
หมอทรัพย์ (2467) หมอทินกฤต (กฤต) (2550) ปรัศวินทร์ (2580): เจมส์ มาร์
มั่นฟ้า (2467) หมอภาคภูมิ (2550): ฐากูร การทิพย์
นางเหมย (2467) วิจิตรา (หมอก) (2550): นันทนัช โล่ห์สุวรรณ
นายแคว้นมั่ง (2467) สุนทร (2550): มนตรี เจนอักษร
ทองใบ (2467) พุดแก้ว (2550): เพ็ญพักตร์ ศิริกุล
น้อยจั่น (2467) พันตำรวจตรี ราเมศวร์ (2550): วริษฐ์ ทิพโกมุท
บัวเกี๋ยง: อันดา กุลฑีรา (วัยเด็ก)พิศมัย วิไลศักดิ์ (วัยชรา)
บทบาท: นักแสดงสมทบ
แสง (2467) พระอาจารย์เทียน (2550) : เลอวิทย์ สังข์สิทธิ์
อาม่ากิมฮวย: ศิรินุช เพ็ชรอุไร
อากงเทียนอี้: ทศพล ศิริวัฒน์
อินทร์ถา: ถนอม สามโทน
คำหอม: นฤมล พงษ์สุภาพ
บัวตอง: อรัญญา ประทุมทอง
แสงหล้า: วิลาวัณย์ ทะลือ
ฟองคำ: สิตางศุ์ ปุณภพ
เกตแก้ว: สุพรรณิการ์ จำเริญชัย (รับบทสแตนอินของอุรัสยาด้วย)
ไซโตะซัง: โชโกะ ทานิคาวะ
บทบาท: นักแสดงรับเชิญ
อุ๊ยแก้ว: สุเชาว์ พงษ์วิไล
ปานจิตร: สุปราณี เจริญผล
พ่อครูอินถา: สมมาตร ไพรหิรัญ
ครูดาบ: วัชรชัย สุนทรศิริ
พ่อเลี้ยงบ้านวังสิงห์คำ: พงศนารถ วินศิริ
หมอเนเกอร์การ์ด: ปีเตอร์ ธูนสตระ
สุดาวดี: ฉัตรฑริกา สิทธิพรม
หมอคอร์ท: เคน ศรุตเกอร์
แหล่งข้อมูลอื่น

กลิ่นกาสะลอง ที่สยามโซน
กลุ่มทวีกิจ

| --- | --- |
 ทวีกิจ ซูเปอร์เซ็นเตอร์ สาขาบุรีรัมย์
อุตสาหกรรม: ศูนย์การค้า
ก่อตั้ง: พ.ศ. 2479 (ร้านแต้มุ้ยฮวด) พ.ศ. 2517 (ห้างทวีกิจ)
สำนักงานใหญ่:  จังหวัดบุรีรัมย์ และ จังหวัดสระบุรี, ประเทศไทย
พื้นที่ให้บริการ:  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง ประเทศไทย
บุคลากรหลัก:  ทวี โรจนสินวิไล   ปราณี โรจนสินวิไล
ผลิตภัณฑ์: ศูนย์การค้า, ห้างสรรพสินค้า, ร้านค้า, ซูเปอร์มาเก็ต
เว็บไซต์: http://www.taweekit.com/
ทวีกิจ ซุปเปอร์สโตร์ สาขา บุรีรัมย์
ทวีกิจ พลาซ่า สาขา บุรีรัมย์ ในปี พ.ศ. 2555
ทวีกิจ หรือ ทวีกิจกรุ๊ป (อังกฤษ: Taweekit Groups) เป็นกลุ่มห้างสรรพสินค้าท้องถิ่นแห่งหนึ่งในประเทศไทย เปิดทำการเมื่อปี พ.ศ. 2479 โดยบุกเบิกในชื่อ "ร้านแต้มุ้ยฮวด" และต่อมาได้ก่อตั้งเป็นห้างทวีกิจเมื่อปี พ.ศ. 2517 โดยมีศูนย์กลางธุรกิจหลักในภาคอีสานที่จังหวัดบุรีรัมย์ และภาคกลางที่จังหวัดสระบุรี ในปัจจุบัน ทวีกิจ มีสาขาร้านค้าครอบคลุมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคกลางของประเทศไทย
สาขาของทวีกิจ > ทวีกิจ คอมเพล็กซ์

ทวีกิจ คอมเพล็กซ์ มีสาขาเดียวที่อำเภอเมืองสระบุรี จังหวัดสระบุรี เปิดบริการเมื่อ พ.ศ. 2538 บนพื้นที่ 10 ไร่ ซึ่งเป็นที่จอดรถแนวราบกว่า 5 ไร่ สาเหตุที่สร้าง เนื่องจากห้างทวีกิจพลาซ่า สระบุรีเดิมนั้น มีพื้นที่จำกัดเพียง 2,600 ตารางเมตร ทำให้ไม่สามารถรองรับความต้องการของลูกค้าได้อย่างเต็มที่ จึงต้องมีการสร้างทวีกิจ คอมเพล็กซ์ขึ้นมา เป็นห้างสรรพสินค้าสูง 4 ชั้น และมีโรงภาพยนตร์ธนา ซีเนเพล็กซ์ จำนวน 2 โรง (ปัจจุบันเลิกกิจการแล้ว) และร้านอาหารแฟรนไชส์ต่าง ๆ เช่น ดังกิ้นโดนัท เคเอฟซี ฮอทพอท เอสแอนด์พี เป็นต้น รวมถึงมีบิ๊กซี มาร์เก็ต เข้าไปตั้งในห้างด้วย
ปัจจุบัน ทวีกิจ คอมเพล็กซ์ ได้ปรับปรุงรอบๆ อาคาร และด้านในห้างแล้ว โดยเริ่มปรับปรุงที่ชั้น 1 ด้วยการเพิ่มบิ๊กซี มาร์เก็ต โมเดลซูเปอร์มาร์เก็ตของบิ๊กซี เพื่อลดผลกระทบที่จะเกิดขึ้นต่อตลาดสดในย่านนั้น และกฎหมายผังเมือง รวมถึงปรับปรุงภายในให้ทันสมัยขึ้น
สาขาของทวีกิจ > ทวีกิจ ซูเปอร์เซ็นเตอร์

ทวีกิจ ซูเปอร์เซ็นเตอร์ มีสาขาเดียวที่อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ เปิดเมื่อ พ.ศ. 2541 เดิมห้างนี้ชื่อ "วีมาร์ท ซูเปอร์เซ็นเตอร์" ห้างนี้มีกำหนดเปิดในปี พ.ศ. 2540 แต่เลื่อนไปเป็นปี พ.ศ. 2541 เนื่องจากเกิดวิกฤตการณ์การเงินในเอเชีย ปัจจุบัน ทวีกิจ ซูเปอร์เซ็นเตอร์ มีโรงภาพยนตร์ เอ็มวีพี 5 โรง และแฟรนไชส์ร้านอาหารฟาสต์ฟู้ดมากมาย
เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2556 ทวีกิจ ซูเปอร์เซ็นเตอร์ ได้ปรับปรุงอาคารใหม่ และเพิ่มร้านอาหาร ร้านค้าต่าง ๆ ในปัจจุบัน มีการก่อสร้างส่วนต่อขยายระยะที่ 2 เพิ่ม
ปัจจุบัน ห้างทวีกิจซุปเปอร์เซ็นเตอร์ มีร้านค้าชั้นนำ เช่น เคเอฟซี, สเวนเซ่นส์, ชาบูชิ, โออิชิราเมง, ฮอทพอทสุกี้, เจฟเฟอร์สเต็ก, แคลิฟอร์เนียสเต็ก, เลิฟอิสคูซีน (เจ้าของเดียกัน คิทเช่นพลัส โฮมโปรบุรีรัมย์) ก๋วยเตี๋ยวเรือด่วน, เซาเทิร์นคอฟฟี่, มิสเตอร์โดนัท, ดังกิ้นโดนัท, แดลี่ควีนส์
สาขาของทวีกิจ > ทวีกิจ พลาซ่า

ทวีกิจ พลาซ่า เปิดสาขาแรกเมื่อ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2529 ที่อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ หน้าที่ว่าการอำเภอ และได้ทยอยเปิดในอำเภอและจังหวัดอื่น ๆ ได้แก่ อำเภอนางรอง อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์, อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ สำหรับสาขาบุรีรัมย์ ได้มีการปรับปรุงห้าง เดิมมีโรงภาพยนตร์ 1 โรง แต่ได้ปิดทำการไปแล้ว และโมเดลพลาซ่านี้เคยใช้กับสาขาสระบุรี โดยเปิดเมื่อปี พ.ศ. 2535 บริเวณห้างไพโรจน์ช็อปปิ้งมอลล์ แต่ในปัจจุบันได้ย้ายไปตั้งที่บริเวณข้างสถานีขนส่งจังหวัดสระบุรีแล้ว โดยใช้โมเดลคอมเพล็กซ์ และพื้นที่ของโมเดลพลาซ่าในปัจจุบันก็ไม่ได้เป็นไพโรจน์ช็อปปิ้งมอลล์แล้ว กลายเป็นห้างเอกภาพ และไม่ได้เปิดทำการชั้น 2 แล้ว
และทวีกิจพลาซ่า แม่กลอง สมุทรสงคราม ซึ่งในปัจจุบันเปิดบริการเพียงแค่ชั้นที่ 1 และชั้นที่ 2 เพียงแค่บางส่วนเท่านั้น
สาขาของทวีกิจ > ทวีกิจ มาร์เก็ต

ทวีกิจ มาร์เก็ต มีสาขาเดียวที่อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ บริเวณหน้าตลาดสดเทศบาล โดยมีลักษณะคล้ายกับร้านสะดวกซื้อ เซเว่น อีเลฟเว่น
สาขาของทวีกิจ > ทวีกิจ ซูเปอร์สโตร์

ทวีกิจ ซูเปอร์สโตร์ มีสาขาเดียวที่อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ บริเวณหน้าธนาคารกรุงศรีอยุธยา เปิดเมื่อ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2517
สาขาของทวีกิจ > ร้านค้าทวีกิจ

ร้านค้าทวีกิจ มีตามสาขาต่าง ๆ ตามจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคกลาง ปัจจุบันมีประมาณ 125 สาขา (เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2559)