ธงไชย แมคอินไตย์
บทบาททางสังคม > การรณรงค์ การส่งเสริม และการอนุรักษ์

ด้านการรณรงค์ ธงไชยเป็นตัวอย่างศิลปินในการใช้สิทธิเลือกตั้งต่าง ๆ และในปี พ.ศ. 2554 ได้รับเลือกจากคณะกรรมการการเลือกตั้งเป็นตัวแทนประชาสัมพันธ์การเลือกตั้ง และเขาช่วยเหลือในการรณรงค์ต่าง ๆ เช่น เป็นพรีเซ็นเตอร์โครงการ รณรงค์ลดการแพร่เชื้อทางเดินหายใจ ด้วยการใส่หน้ากากอนามัย (พ.ศ. 2545) พรีเซนเตอร์ธรรมอาสาพาประชาชนไทยทุกหมู่เหล่าเข้าวัดปฏิบัติภาวนา (พ.ศ. 2546) พรีเซ็นเตอร์กิตติมศักดิ์ จากเครือข่ายคนรักน้องหมาในพระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ขณะทรงดำรงพระอิสริยยศ พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา รณรงค์อุดหนุน "ดอกป๊อปปี้" ช่วยครอบครัวทหารผ่านศึก ของมูลนิธิสงเคราะห์ครอบครัวทหารผ่านศึกในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ศิลปินจิตอาสา ในภาพยนตร์โฆษณาของมูลนิธิรามาธิบดี ภายใต้แนวคิด “คำว่าให้…ไม่สิ้นสุด” ปลายปี พ.ศ. 2562 เขาได้รับคัดเลือกให้เป็น "KOL" (Key Opinion Leader) หรือ Influencer Marketing ทางด้านไฟฟ้าจากพลังงานที่สะอาด จากสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน ผลจากการรณรงค์ให้ประชาชนหันมาใช้พลังงานไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ ในโครงการ "ไฟ  จาก  ฟ้า  พลังงานสะอาดที่ทุกคนเข้าถึงได้" ทำให้โครงการดังกล่าวได้รับรางวัล  Thailand  Influencer Awards 2019  ในสาขา  Best  Influencer  Campaign of the year  และรางวัล Best Game Changer in Influencer Marketing โดยวีดีโอต่าง ๆ มีการเข้าถึงกว่า 21 ล้านวิว และผ่านเมนูเพจช่องวัน 31 และเพลงแสงของดวงตะวันมีการชมกว่า 32 ล้านครั้ง เป็นต้น
ด้านการส่งเสริมการท่องเที่ยว ของ ททท. หลายครั้ง เช่น ในปี พ.ศ. 2548 ได้รับเลือกเป็นพรีเซ็นเตอร์โครงการ "เที่ยวที่ไหนไม่สุขใจเท่าบ้านเรา" ซึ่งนำเสนอในช่วงหลังเกิดคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย ต่อมาในปี พ.ศ. 2552 ได้รับเลือกเป็นพรีเซ็นเตอร์ ททท. "โครงการเที่ยวไทยครึกครื้นเศรษฐกิจไทยคึกคัก" สร้างการรับรู้ให้กับคนไทยถึง 99% จากการเปิดเผยของ ททท. "โครงการ 12 เดือน 7 ดาว 9 ตะวัน" นอกจากนั้นเขาเป็นผู้ขับร้องเพลงประกอบภาพยนตร์โฆษณา ททท. "ไปเที่ยวกัน" (พ.ศ. 2552) ในปี 2553 เพลง "ร้องไห้ทำไม" ในอัลบั้ม อาสาสนุก ยังได้รับคัดเลือกให้ทำคำร้องใหม่เป็นภาษาจีนกลางเพื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวไทย โดยเผยแพร่ตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2554 ต่อมาใน พ.ศ. 2554 ททท. เผยแพร่มิวสิควีดีโอภาษาจีนกลางในเพลง "Why the tear" โดยธงไชยเป็นผู้ร้อง เพื่อนำไปเผยแพร่ในหลายประเทศเอเชีย และในปี 2566 ซึ่งกำหนดให้เป็น "ปีท่องเที่ยวไทย" เขาได้รับเลือกเป็นแบรนด์แอมบาสเดอร์อีกครั้ง โดยผู้ว่าการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) กล่าวว่า "การได้พี่เบิร์ดเข้ามาเป็นแบรนด์แอมบาสเดอร์นั้น ไม่ได้เป็นครั้งแรก ทุกครั้งที่พี่เบิร์ดเข้ามาอยู่ในช่วงที่ภาคการท่องเที่ยวไทยต้องการการฟื้นฟู โดยครั้งนี้เป็นการฟื้นภาคการท่องเที่ยวหลังวิกฤติโควิด-19 ระบาดช่วง 3 ปีที่ผ่านมา"
ด้านการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม เขามีบทบาทในการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมผ่านผลงานของเขา ซึ่งผลงานเพลงของเขาที่มีชื่อเสียงที่สุดคืออัลบั้ม ชุดรับแขก เป็นผู้เผยแพร่วัฒนธรรมไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยใช้ดนตรี 4 ภาคของไทย บุษบา ดาวเรือง ผู้บริหารแกรมมี่ กล่าวว่า "ธงไชยทำได้ดีมากคือความเป็นไทย คนที่ไปดูแบบเบิร์ดเบิร์ดที่เขาเล่นลิเกแล้วบอกว่า เขาคือสะพานสายรุ้งที่พาศิลปวัฒนธรรมไทยไปสู่คนรุ่นใหม่" ในคอนเสิร์ตแบบเบิร์ดเบิร์ดของเขาแต่ละครั้งสอดแทรกศิลปะวัฒนธรรมไทย เช่น ลำตัด  รำกลองยาว รำลาวกระทบไม้ รำกะลา การแสดงหุ่นละครเล็ก เป็นต้น นอกจากนั้นจีเอ็มเอ็ม แกรมมี่เลือกเขาเป็นต้นแบบการ์ตูนแอนมิชั่นเรื่อง เบิร์ดแลนด์ แดนมหัศจรรย์ พร้อมทั้งใส่เสียงพากย์และบทเพลงของเขาลงในการ์ตูนดังกล่าว และมีการจัดทำตอนพิเศษ "ส่งเสริมคุณค่าของวัฒนธรรมไทย"