stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เพื่อนของโดโรธี
ต้นกำเนิด

ต้นกำเนิดของวลีนี้ไม่อาจชี้ชัดได้ บางเชื่อว่านำมาจากหนังสือ The Road to Oz (1909) หนังสือเล่มต่อของ Wonderful Wizard of Oz ในหนังสือ หนึ่งในตัวละครโพลีโครม (Polychrome) กล่าวกับโดโรธีหลังจากเจอเพื่อนร่วมทางของเธอว่า "เธอมีเพื่อนประหลาด, โดโรธี"  และโดโรธีตอบกลับว่า "ความประหลาดไม่ใช่สาระสำคัญ ตราบเท่าที่พวกเขาเป็นเพื่อนเรา" คำว่าเควียร์ (queer) นอกจากจะแปลว่าประหลาดแล้วยังเป็นสแลงแปลว่าเกย์หรือคนที่ชอบเพศเดียวกันอีกด้วย อีกทฤษฎีเชื่อว่า เพื่อนของโดโรธีอ้างถึงหนังเดอะวิซาร์ดออฟออซ เพราะจูดี การ์แลนด์ผู้แสดงเป็นตัวละครหลักโดโรธี เกย์ไอคอน ในหนังโดโระยอกรับทุกคนที่แตกต่าง ยกตัวอย่างเช่น สิงโตอ่อนโยน (gentle lion) "ฉันกลัวว่าคงจะปฏิเสธไม่ได้ว่าฉันเป็นสิงโตที่สำรวย"
ในหลาย ๆ เล่มของหนังสือออซ มักมีพลอตเรื่องที่เป็นมิตรกับกลุ่มLGBT ในเล่มแรก โดโรธียอมรับว่าเธอแอบชอบไชน่าปริ้นเซส (China Princess) ออซม่า (Ozma) กลายเป็นผู้ชายและความทรงจำยังถูกลบเกือยทั้งหมด กองกำลังทหารหญิงล้วนพยายามจะยึดออซ ออซมาแต่งงานกับโดโรธีในเล่มที่ 6 และทำให่โดโรธีเป็นเจ้าหญิงแห่งออซและเพื่อนเก่า มีหลายสิ่งมีชีวิตที่อยู่รวมกันเป็นกลุ่มหญิงล้วนเช่น พวกเล่นแร่แปลธาตุอากาศและแม่มด กลินดา แม่มดดีอาศัยอยู่ในปราสาทร่วมกับหญิงสาวที่สวยที่สุดในออซ 100 คนและเมื่อต้อนรับโดโรธีและออซมาด้วยจูบและการเต้น
ความเข้าใจผิด

ในช่วงต้นยุค 80 หน่วยสืบสวนอาชญากรรมนาวี (Naval Criminal Investigative Service หรือ NIS) ได้ทำการสืบสวนรักร่วมเพศในชิคาโก ผู้สืบสวนทราบมาว่าชายเกย์มักเรียนตัวเองว่าเป็นเพื่อนของโดโรธี โดยไม่รู้ประวัติของวลีนี้ NIS เชื่อว่าผู้หญิงชื่อโดโรธีนั้นมีอยู่จริงและรู้จักเหล่าทหารเกย์จำนวนมาก พงกเขาจึงพยายามตามหาโดโรธีผู้นี้อย่างยิ่งใหญ่และหวังว่าจะสามารถเกลี่ยกล่อมให้เธอเผยรายชื่อทหารที่เป็นเกย์
การใช้ในปัจจุบัน

เริ่มตั้งแต่ปลายยุค 80 ผู้โดยสารเกย์และเลสเบี้ยนเรือท่องเที่ยว (cruise) เรือของให้ลูกเรือประกาศการรวมตัวกันของชาว LGBT เป็นหนึ่งในกิจกรรมประจำวันของเรือ ลูกเรือลังเลที่จะประกาศตรง ๆ จึงใช้วลีว่า "การร่วมตัวกันของเพื่อนของโดโรธีแทน"
การรวมตัวแบบนี้เริ่มเป็นที่นิยมมากขึ้นจึงมีการจัดอยู่บ่อยครั้ง ปัจจุบันบนเรือมักมี อีเวนท์ FOD หลายครั้ง บางทีอาจมากกว่าหนึ่งครั้งในคืนเดียว อย่างไรก็ตาม ผู้เข้าร่วมมักมีไม่มาก
ดูเพิ่ม

Chauncey, George (1994). Gay New York: Gender, Urban Culture, and the Makings of the Gay Male World, 1890–1940. New York: Basic Books.
Duberman, Martin (1993). Stonewall. New York: Dutton. Lesbian and gay life before and after Stonewall, as seen by six contemporaries.
Duberman, Martin, Martha Vicinus, and George Chauncey, Jr. (eds) (1989). Hidden From History: Reclaiming the Gay and Lesbian Past. New York: NAL Books. Twenty-nine essays covering aspects of the gay and lesbian world from ancient to contemporary times.
Grahn, Judy (1990). Another Mother Tongue: Gay Words, Gay Worlds. Boston: Beacon Press. Explores the use of language to define gay and lesbian culture by examining stereotypes as access points into history.
Katz, Jonathan (1992). Gay American History: Lesbians and Gay Men in the U.S.A.: a Documentary History. Rev. Ed. New York: Meridian.
Marcus, Eric (1992). Making History: The Struggle for Gay and Lesbian Equal Rights, 1945–1990: An Oral History. New York: HarperCollins.
แหล่งข้อมูลอื่น

Cruise Critic on "Friends of Dorothy"
Common Ground (2000) ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
คาเฟ่นี้มีชื่อว่าน้องของโดโรธี (Dorothy's Sister) ตั้งอบู่ในหมู่บ้านเกย์ในออกแลนด์ เป็นการเล่นคำจากวลีนี้
การรับรู้อากัปกิริยา

ซีรีบรัมเป็นส่วนในสมองที่มีหน้าที่ประสานงานเกี่ยวข้องกับการรับรู้อากัปกิริยา
การรับรู้อากัปกิริยา  หรือการรู้ตำแหน่งข้อและการเคลื่อนไหว  (อังกฤษ: proprioception มาจากคำว่า  "proprius"  ซึ่งแปลว่า  "ของตน"  หรือ  "แต่ละบุคคล"  และคำว่า  "perception"  ซึ่งแปลว่า  "การรับรู้")  เป็นความรู้สึกเกี่ยวกับตำแหน่ง  (limb position sense)  และเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวของอวัยวะในร่างกาย  (kinesthesia  หรือ  motion sense)    ที่ไม่สืบเนื่องกับการมองเห็น
เป็นกระบวนการที่ต่างจาก exteroception ซึ่งเป็นการที่บุคคลรับรู้ตัวกระตุ้นภายนอกร่างกาย  และ interoception  ซึ่งเป็นการที่บุคคลรับรู้ความรู้สึกเป็นต้นว่า  ความเจ็บปวดและความหิว  และการเคลื่อนไหวของอวัยวะภายใน
ประวัติ

ควมรู้สึกเกี่ยวกับตำแหน่งและการเคลื่อนไหวของอวัยวะต่าง ๆ ในร่างกายได้รับการพรรณนาครั้งแรกในปี ค.ศ. 1557 โดยจูเลียส ซีซาร์ สคาลิเกอร์  ว่าเป็น  "การรับรู้ความเคลื่อนไหว"  (sense of locomotion) 
ในปี ค.ศ. 1826  ชาลส์ เบ็ลล์  พรรณนาความคิดของเขาในเรื่องของการรับรู้ในกล้ามเนื้อ 
ซึ่งได้รับเครดิตว่า  เป็นงานวิจัยงานแรกที่พรรณนาถึงกลไกที่ส่งข้อมูลทางกายภาพแบบป้อนกลับไปยังสมอง 
ความคิดของเบ็ลล์ก็คือการสั่งงานเกิดขึ้นในสมองแล้วส่งไปที่กล้ามเนื้อ  และรายงานเกี่ยวกับสภาพกล้ามเนื้อก็จะส่งกลับไปที่สมอง
ในปี ค.ศ. 1880 เฮ็นรี ชาลส์ตัน บาสเชียน  เสนอว่าคำว่า  "การรับรู้การเคลื่อนไหว  (kinaesthesia)"  แทนคำว่า  "การรับรู้ในกล้ามเนื้อ  (muscle sense)"  เพราะเหตุว่า  ข้อมูลที่ส่งไปทางใยประสาทนำเข้ากลับไปยังสมอง  มาจากโครงสร้างอื่น ๆ นอกจากกล้ามเนื้อ  รวมทั้งเส้นเอ็น ข้อต่อ  และผิวหนัง
ในปี ค.ศ. 1889 แอลเฟร็ด โกลด์เชเดอร์ เสนอการแบ่งประเภทของการรับรู้การเคลื่อนไหวออกเป็น 3 อย่างรวมทั้ง  ความรู้สึกในกล้ามเนื้อ  ความรู้สึกในเส้นเอ็น  และความรู้สึกเกี่ยวกับข้อต่อ
ในปี ค.ศ. 1906  ชาลส์ สก็อตต์ เชอร์ริงตัน  พิมพ์ผลงานชิ้นสำคัญที่เสนอศัพท์ของกระบวนการรับรู้ความรู้สึกต่าง ๆ รวมทั้งคำว่า  "proprioception" "interoception" และ "exteroception" 
exteroceptor เป็นอวัยวะมีหน้าที่สร้างข้อมูลเกี่ยวกับสภาวะภายนอกร่างกายรวมทั้ง  ตา  หู  ปาก  และผิวหนัง 
ส่วน interoceptor สร้างข้อมูลเกี่ยวกับอวัยวะภายใน  ในขณะที่คำว่า  proprioception  (คือการรับรู้อากัปกิริยา)  หมายถึงความสำนึกรู้การเคลื่อนไหวที่ได้มาจากข้อมูลทางกล้ามเนื้อ  เส้นเอ็น  และข้อต่อ 
เพราะการแบ่งประเภทโดยวิธีนี้  นักสรีรวิทยาและนักกายวิภาคศาสตร์จึงได้สืบต่อการค้นหาปลายประสาทที่มีกิจหน้าที่โดยเฉพาะในการส่งข้อมูลเกี่ยวกับข้อต่อและความตึงเกร็งของกล้ามเนื้อ  (เช่นปลายประสาทที่เรียกว่า  muscle spindle และ Pacinian corpuscles
เชื่อกันอย่างกว้างขวางว่า  muscle spindle  มีบทบาทที่สำคัญในการรับรู้อากัปกิริยา  เพราะ  ปลายประสาทที่สำคัญที่สุดของ  muscle spindle  ตอบสนองต่อระดับความเปลี่ยนแปลงของความยาวและความเร็วในการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อ  ดังนั้น  จึงมีบทบาทในการรับรู้ทั้งตำแหน่งทั้งการเคลื่อนไหวของอวัยวะ  
ส่วนปลายประสาทที่สำคัญรองลงมา ตรวจจับความเปลี่ยนแปลงความยาวของกล้ามเนื้อ  และดังนั้น  จึงส่งข้อมูลเกี่ยวกับการรับรู้ตำแหน่งของอวัยวะเพียงเท่านั้น 
โดยย่อ ๆ แล้ว  muscle spindle  ก็คือ  ปลายประสาทรับรู้การขยายออกของกล้ามเนื้อ 
นอกจากนั้นแล้ว  ก็เป็นที่ยอมรับว่า  ปลายประสาทรับความรู้สึกที่ผิวหนังคือ  cutaneous receptor  ก็มีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับการรับรู้อากัปกิริยา  โดยให้ข้อมูลการรับรู้ที่แม่นยำเกี่ยวกับตำแหน่งและการเคลื่อนไหวของข้อต่อ  รวมเข้าไปกับข้อมูลที่มาจาก muscle spindle
องค์ประกอบ > การรับรู้การเคลื่อนไหว

การรับรู้การเคลื่อนไหว (อังกฤษ: kinesthesia หรือ kinaesthetic หรือ motion sense) ซึ่งเป็นองค์ประกอบแรกในการรับรู้อากัปกิริยา   เป็นความสำนึกรู้การเคลื่อนไหวรวมทั้งตำแหน่งของอวัยวะในร่างกาย  โดยใช้อวัยวะรับรู้ความรู้สึกที่เรียกว่า  ปลายประสาทรับรู้อากัปกิริยา หรือ ตัวรู้อากัปกิริยา  (อังกฤษ: proprioceptor)  ในข้อต่อและกล้ามเนื้อ  การค้นพบการรับรู้การเคลื่อนไหว  เป็นส่วนเบื้องแรกของศึกษาการรับรู้อากัปกิริยา  และถึงแม้ว่าคำว่า  การรับรู้อากัปกิริยา  (proprioception)  และการรับรู้ความเคลื่อนไหว  (kinesthesia)  มักจะใช้แทนกันและกัน  แต่ว่า  ตามความเป็นจริงแล้ว  กระบวนการเหล่านั้นมีองค์ประกอบที่ต่างกันหลายอย่าง
อย่างแรกก็คือ  การรับรู้การเคลื่อนไหวไม่รวมการรับรู้การทรงตัวหรือความสมดุล  (equilibrium หรือ balance)  ซึ่งเป็นข้อมูลที่มาจากหูชั้นใน  เป็นองค์ประกอบ  ต่างจากการรับรู้อากัปกิริยาซึ่งรวมข้อมูลเช่นนี้  
ตัวอย่างเช่น  ความอักเสบของหูชั้นในอาจจะทำความรู้สึกความสมดุลให้เสียหาย  ดังนั้น  ก็ทำให้การรับรู้อากัปกิริยาให้เสียหาย  แต่ไม่ทำการรับรู้ความเคลื่อนไหวให้เสียหาย  (เพราะนิยามของการรับรู้ความเคลื่อนไหว  ไม่รวมการรับรู้การทรงตัวว่าเป็นองค์ประกอบ) 
ผู้ที่มีความเสียหายอย่างนี้  สามารถจะเดินได้โดยต้องอาศัยการเห็นเพื่อทรงตัว   คือบุคคลนั้นจะไม่สามารถเดินได้โดยปิดตา
ความแตกต่างอีกอย่างก็คือ  การรับรู้การเคลื่อนไหวพุ่งความสนใจไปที่การเคลื่อนไหวของร่างกาย   ในขณะที่การรับรู้อากัปกิริยาเป็นความสำนึกในการเคลื่อนไหวและพฤติกรรมของร่างกาย  
ด้วยเหตุนี้  จึงอาจกล่าวได้ว่า  การรับรู้การเคลื่อนไหวเกี่ยวข้องกับพฤติกรรม  (behavioral)  มากกว่า  ในขณะที่การรับรู้อากัปกิริยาเกี่ยวข้องกับการรับรู้  (cognitive)  มากกว่า
การรับรู้การเคลื่อนไหวหมายเอาการเคลื่อนไหวทั้งที่ทำเองและคนอื่นทำให้  (เช่นขยับแขนขาให้ไปที่อื่น)
องค์ประกอบ > การรับรู้ตำแหน่งข้อต่อ

องค์ประกอบสำคัญรองลงมาของการรับรู้อากัปกิริยาก็คือ  การรับรู้ตำแหน่งข้อต่อ  (อังกฤษ: joint position sense  ตัวย่อ  JPS)  ซึ่งวัดได้โดยการให้ผู้รับการทดสอบจับคู่ตำแหน่งของข้อต่อ  ที่จะกล่าวถึงต่อไป
บ่อยครั้ง  มักเข้าใจว่า  ความสามารถในการรับรู้ความเคลื่อนไหวและในการรับรู้ตำแหน่งข้อต่อ  ทั้งสองอย่างนั้นมีความสัมพันธ์กัน  แต่จริง ๆ แล้ว  หลักฐานแสดงว่า  ความสามารถทั้งสองอย่างนั้น  ไม่มีความสัมพันธ์กันอย่างสำคัญ[ต้องการอ้างอิง]  
นี้บอกเป็นนัยว่า  แม้ความสามารถเหล่านั้นจะมีความเกี่ยวข้องกับการรับรู้อากัปกิริยาเหมือนกัน   แต่ก็เกิดจากระบบทางกายภาพที่ต่างกัน
การรับรู้ความเคลื่อนไหว มีองค์ประกอบที่สำคัญของทักษะการเคลื่อนไหวกายด้วยกล้ามเนื้อ  (muscle memory)  และทักษะการประสานงานระหว่างมือและตา  การฝึกหัด  (หรือการหัดซ้อม)  สามารถพัฒนาทักษะเหล่านี้  
อีกอย่างหนึ่ง  ความสามารถในการหวดไม้กอล์ฟหรือในการรับลูกบอล ขาดการรับรู้ตำแหน่งของข้อต่อที่ได้รับการฝึกฝนเป็นอย่างดีไม่ได้  
นั่นก็คือ  การรับรู้อากัปกิริยาต้องทำให้เป็นอัตโนมัติผ่านการฝึก  เพื่อที่จะเปิดโอกาสให้บุคคลใส่ใจในเรื่องอื่น  เช่นการรักษากำลังใจของตน  หรือการเห็นว่าคนอื่น ๆ อยู่ที่ไหน  (แทนที่จะต้องมากังวลเหมือนกับตอนเริ่มฝึกใหม่ ๆ ว่า  มีท่าทางเหมาะสมถูกต้องในการทำกิจกรรมนั้นไหม)
การเกิดขึ้นของการรับรู้อากัปกิริยา

การรับรู้อากัปกิริยาเริ่มต้นที่การทำงานของปลายประสาทรับรู้อากัปกิริยา  (proprioceptor)  ในระบบประสาทส่วนปลาย   
เป็นกระบวนการซึ่งเชื่อว่าได้รับข้อมูลมาจากเซลล์ประสาทรับความรู้สึกในหูชั้นใน  (ซึ่งบอกการเคลื่อนไหวและการทรงตัว)  จากปลายประสาทรับรู้การขยายออก  (stretch receptor)  ในกล้ามเนื้อ  และจากเส้นเอ็นรั้งข้อต่อ  (ซึ่งบอกตำแหน่งของกาย)  
มีปลายประสาทที่ทำหน้าที่การรับรู้อย่างนี้โดยเฉพาะ  ซึ่งเรียกว่า  ปลายประสาทรับรู้อากัปกิริยา  (proprioceptor)  เหมือนกับมีปลายประสาทรับความรู้สึกเฉพาะอย่างสำหรับแรงกด  แสง  อุณหภูมิ  เสียง  และความรู้สึกทางประสาทอื่น ๆ
TRPN ซึ่งเป็นประตูไอออนอย่างหนึ่งในตระกูล  transient receptor potential channel  ได้รับการวิจัยว่ามีหน้าที่รับรู้อากัปกิริยาในแมลงวันทอง  ในหนอนนีมาโทดา ใน  Xenopus laevis และในปลาม้าลาย  แต่ว่า  ยังไม่มีการค้นพบหน่วยรับรู้อากัปกิริยาเช่น  TPRN  ในมนุษย์
ถึงแม้ว่า  จะเป็นที่รู้กันว่าการรับรู้การเคลื่อนไหวของนิ้วมืออาศัยความรู้สึกที่ผิวหนัง  แต่ว่างานวิจัยเร็ว ๆ นี้พบว่า  การรู้จำวัตถุโดยสัมผัส  (haptic perception)  ที่อาศัยการรับรู้ความเคลื่อนไหวเหมือนกัน  ก็ต้องอาศัยแรงกลต่าง ๆ ที่ประสบในขณะสัมผัสด้วย  
ผลงานวิจัยนี้เป็นปัจจัยในการสร้างรูปร่างต่าง ๆ แบบเสมือน  (virtual  คือไม่มีอยู่จริง ๆ เหมือนกับ  virtual realitiies)  รู้ได้ทางสัมผัสที่มีลักษณะต่าง ๆ กัน
การเกิดขึ้นของการรับรู้อากัปกิริยา > การรับรู้อากัปกิริยาที่อยู่ใต้อำนาจจิตใจและนอกอำนาจจิตใจ

ในมนุษย์  การรับรู้อากัปกิริยาแยกออกเป็นแบบที่อยู่ใต้อำนาจจิตใจและที่นอกอำนาจจิตใจ
การรับรู้อากัปกิริยาใต้อำนาจจิตใจ  (conscious proprioception) ส่งข้อมูลไปยังซีรีบรัมทางวิถีประสาท  posterior column-medial lemniscus pathway
การรับรู้อากัปกิริยานอกอำนาจจิตใจ (unconscious proprioception) ส่งข้อมูลโดยหลักไปยังซีรีเบลลัมทางวิถีประสาท dorsal spinocerebellar tract และทางวิถีประสาท ventral spinocerebellar tract
การตอบสนองนอกอำนาจจิตใจเห็นได้ในรีเฟล็กซ์การรับรู้อากัปกิริยาในมนุษย์ที่เรียกว่า  righting reflex  คือ  เมื่อกายเอียงไปทางด้านไหนก็ตาม  บุคคลนั้นก็จะตั้งหัวให้ตรง  เป็นการปรับระดับตาให้เสมอกับแนวนอน   ปฏิกิริยานี้เห็นได้แม้ในเด็กทารกเมื่อเด็กเริ่มควบคุมกล้ามเนื้อคอได้  การควบคุมกล้ามเนื้อคอได้มีซีรีเบลลัมเป็นเหตุ  ซึ่งเป็นส่วนของสมองที่อิทธิพลในการทรงตัว
การประยุกต์ใช้ > การวินิจฉัยโรคทางประสาท

มีการทดสอบที่ค่อนข้างจะเฉพาะเจาะจงที่ทดสอบความสามารถในการรับรู้อากัปกิริยาของสัตว์ที่รับการทดสอบ เป็นการวินิจฉัยโรคทางประสาท  (neurological disorder)  รวมการทดสอบที่ตรวจสอบรีเฟล็กซ์โดยใช้ตาหรือสัมผัสเป็นต้นว่า  placing reflexes  ซึ่งเป็นการทดสอบการรับรู้อากัปกิริยาโดยสัมผัสในสัตว์โดยเฉพาะของแมวและสุนัข
เพื่อการวินิจฉัยรักษาพยาบาลในมนุษย์   การทดสอบต่อไปนี้วัดความสามารถของบุคคลในการรับรู้อากัปกิริยาโดยไม่ใช้ตาช่วย
การประยุกต์ใช้ > การวินิจฉัยโรคทางประสาท > ให้จับคู่ตำแหน่งข้อต่อ

การจับคู่ตำแหน่งข้อต่อ  (อังกฤษ: joint position matching)  เป็นวิธีการวัดการรับรู้อากัปกิริยา  โดยเฉพาะอย่างยิ่ง  เป็นการวัดความสามารถในการรับรู้ตำแหน่งข้อต่อ  โดยที่ไม่อาศัยข้อมูลจากตาหรือระบบการทรงตัว  (vestibular system)  เป็นตัวช่วย  
เพื่อทำการทดสอบนี้   พึงให้ผู้รับการทดสอบปิดตา แล้วเคลื่อนข้อต่อหนึ่งไปยังอีกตำแหน่งหนึ่งเป็นระยะเวลาหนึ่ง  แล้วก็นำข้อต่อนั้นกลับมาที่เดิม  หลังจากนั้น ก็ให้ผู้รับการทดสอบเคลื่อนข้อต่อไปยังตำแหน่งนั้น  
โดยวัดความผิดพลาด  ความสามารถในการบ่งชี้มุมของข้อต่อในสถานการณ์ต่าง ๆ ก็จะวัดได้  วิธีการนี้เป็นวิธีการที่แม่นยำที่สุดในปัจจุบันในการวัดการรับรู้อากัปกิริยา  (โดยที่ไม่วัดความสามารถอย่างอื่นร่วมด้วย)
งานวิจัยเร็ว ๆ นี้พบว่า  ความถนัดซ้ายขวา  อายุ  การเคลื่อนไหวเองหรือให้ผู้อื่นเคลื่อนให้  และระยะเวลาที่ให้ข้อต่อดำรงอยู่ในมุมเป้าหมาย  มีอิทธิพลต่อความสามารถในการจับคู่ตำแหน่งข้อต่อ  
การจับคู่ตำแหน่งข้อต่อใช้ในการวินิจฉัยรักษาทั้งในอวัยวะเบื้องบนและเบื้องล่าง
การประยุกต์ใช้ > การวินิจฉัยโรคทางประสาท > ให้ชี้ทิศทางการเคลื่อนไหว

เพื่อทดสอบนิ้วมือหรือข้อมือ หรือนิ้วโป้งเท้า  ให้คนไข้หลับตา  แล้วขยับนิ้วมือหรือข้อมือหรือนิ้วโป้งเท้าของคนไข้ขึ้นหรือลง  โดยที่ไม่ต้องขยับเกิน 1-2 มิลลิเมตร ปกติคนไข้จะสามารถบอกทิศทาง  ความเร็ว  และมุมของการเคลื่อนไหวนั้นได้
เพื่อทดสอบข้อต่อที่สะโพกและหัวเข่า  ให้คนไข้นอนหงายแล้วปิดตา  แล้วขยับขาของคนไข้ไปยังตำแหน่งใหม่  แล้วให้คนไข้บอกทิศทางของการเคลื่อนไหว
การประยุกต์ใช้ > การวินิจฉัยโรคทางประสาท > การทดสอบไหล่และข้อศอก

เพื่อทดสอบไหล่และข้อศอก  ให้คนไข้หลับตา  แล้วเอานิ้วชี้มาวางที่ปลายจมูกของตน
การประยุกต์ใช้ > การวินิจฉัยโรคทางประสาท > การทดสอบโดยการทรงตัว

สามารถใช้ Roberg's test ซึ่งเป็นวิธีทดสอบการทรงตัวในการทดสอบอากัปกิริยาได้  ให้คนไข้ยืนขาชิดกันแล้วปิดตา  ผลการทดสอบเป็นบวกถ้าคนไข้ยืนส่ายไปมาหรือล้มเมื่อปิดตา  ซึ่งอาจจะบ่งถึงรอยโรคที่  dorsal column  ความบกพร่องของหูชั้นใน  รอยโรคที่ซีรีเบลลัม  หรือภาวะ  sensory ataxia  ซึ่งเกิดจากรอยโรคใน  dorsal column  เช่นกัน
การประยุกต์ใช้ > การทดสอบความเมา

เจ้าหน้าที่ตำรวจชาวอเมริกันทดสอบความมึนเมาจากสุรา  โดยใช้วิธีทดสอบการรับรู้อากัปกิริยาที่เรียกว่า  "การทดสอบความไม่เมาในสนาม (field sobriety test)"  คือให้ผู้รับการทดสอบแตะจมูกในขณะที่ปิดตา  ผู้ที่มีการรับรู้อากัปกิริยาที่เป็นปกติจะทำการไม่พลาดเกินกว่า  20  มิลลิเมตร  ในขณะที่ผู้ที่มีการรับรู้อากัปกิริยาในระดับที่ลดลง  (ซึ่งเป็นอาการของคนเมาสุรา)  จะสอบไม่ผ่าน  เพราะความยากลำบากในการกำหนดตำแหน่งของแขนขาโดยสัมพันธ์กับจมูกของตน
การประยุกต์ใช้ > การเรียนรู้ทักษะใหม่

เพราะมีการรับรู้อากัปกิริยา  เราจึงสามารถที่จะเรียนรู้เพื่อจะเดินในที่มืดสนิดโดยไม่เสียการทรงตัว  และในขณะที่กำลังเรียนทักษะ  เรียนการเล่นกีฬา  หรือเรียนวิธีการสร้างศิลปะใหม่ ๆ  ปกติแล้วจะขาดความคุ้นเคยเกี่ยวกับอากัปกิริยาของร่างกายที่มีในการทำกิจกรรมนั้น ๆ ไม่ได้  
ถ้าไม่มีการประสานข้อมูลเกี่ยวกับอากัปกิริยาของร่างกายที่เหมาะสม  นักวาดรูปย่อมไม่สามารถป้ายสีที่ผ้าใบโดยที่ไม่แลดูมือของตนที่กำลังเคลื่อนพู่กันไปที่ส่วนต่าง ๆ  ของผ้าใบได้  
คนขับรถก็จะไม่สามารถขับรถ  เพราะไม่สามารถมองดูพวงมาลัย  ดูคันเร่ง  และดูถนนหนทางที่อยู่ข้างหน้าไปพร้อม ๆ กันได้  ผู้พิมพ์คีย์บอร์ดก็จะไม่สามารถพิมพ์แบบสัมผัสโดยไม่ต้องแลดูแป้นพิมพ์ได้  นักเต้นบัลเล่ย์ก็จะไม่อาจเต้นให้งดงามได้  และคนโดยทั่ว ๆ ไปก็จะไม่สามารถแม้แต่จะเดินโดยไม่มองดูที่ที่ตนต้องวางเท้าได้
น.พ. โอลิเว่อร์ แซกส์  ครั้งหนึ่งได้รายงานกรณีของหญิงสาวผู้สูญเสียการรับรู้อากัปกิริยาเพราะการติดเชื้อไวรัสที่ไขสันหลัง  
เมื่อเริ่มมีปัญหานี้ใหม่ ๆ เธอไม่สามารถแม้แต่จะเคลื่อนไหวร่างกายอย่างเป็นปกติ  ไม่สามารถจะควบคุมน้ำเสียงของเธอ  เพราะการควบคุมเสียงอาศัยการรับรู้อากัปกิริยา  ต่อมา  เธอต้องฝึกทำกิจกรรมต่าง ๆ  ใหม่โดยใช้ตากับระบบรับรู้การทรงตัว  (vestibular system)  ในหูชั้นใน  ในการเคลื่อนไหวร่างกายโดยไม่มีข้อมูลจากระบบการรับรู้อากัปกิริยา  และใช้หูเพื่อช่วยควบคุมน้ำเสียงของเธอ  
ในที่สุด  เธอจึงจะสามารถทำการเคลื่อนไหวที่แข็ง ๆ และช้า ๆ  และใช้คำพูดด้วยน้ำเสียงที่เกือบเป็นปกติ  ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นความสำเร็จผลดีที่สุดที่เป็นไปได้ในกรณีที่ขาดการรับรู้อากัปกิริยาอย่างนี้  เธอไม่สามารถแม้จะรู้ระดับกำลังที่ต้องใช้ในการหยิบจับวัถถุ  ดังนั้น  เธอจึงจับวัตถุต่าง ๆ เกินกำลังจนกระทั่งรู้สึกเจ็บปวด  เพื่อให้แน่ใจว่า  เธอจะไม่ทำวัตถุเหล่านั้นตก
การประยุกต์ใช้ > การฝึก

การรับรู้อากัปกิริยาสามารถฝึกได้โดยหลายวิธี    
การโยนของสลับมือในการเล่นกล  เป็นวิธีฝึกการตอบสนองให้ว่องไวขึ้น  ฝึกการกำหนดตำแหน่งของอวัยวะในปริภูมิ  และฝึกการเคลื่อนไหวที่มีประสิทธิภาพไม่สิ้นเปลืองความพยายาม[ต้องการอ้างอิง]  
ส่วนการใช้กระดานทรงตัวสามารถฟื้นฟูหรือเพิ่มความสามารถในการรับรู้อากัปกิริยา  โดยเฉพาะอย่างยิ่งโดยเป็นวิธีฟื้นฟูบำบัดความบาดเจ็บที่ข้อเท้าหรือเข่า  

ส่วนการยืนบนขาเดียว  หรือวิธีดัดกายอย่างอื่น ๆ  เป็นส่วนหนึ่งของกายบริหารแบบโยคะ หวิงชุน และไท่เก็ก  ที่สามารถใช้พัฒนาการรับรู้อากัปกิริยาเช่นเดียวกัน
งานวิจัยหลายงานแสดงว่า  การดัดกายเหล่านี้จะมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นถ้าปิดตาทำ[ต้องการอ้างอิง]  เพราะว่า  ข้อมูลจากตาเป็นข้อมูลป้อนกลับสำคัญที่ใช้ในการทรงตัว  (และดังนั้น  เมื่อปิดตาจึงต้องอาศัยการรับรู้อากัปกิริยามากขึ้นในการทรงตัว)
มีอุปกรณ์อย่างอื่นที่ใช้เพิ่มการรับรู้อากัปกิริยาโดยเฉพาะ  เช่นลูกบอลเพื่อออกกำลังกาย  ซึ่งช่วยการทรงตัวและบริหารกล้ามเนื้อท้องและหลัง
แหล่งข้อมูลอื่น ๆ

Neuroscience Tutorial [ลิงก์เสีย] See "Basic somatosensory pathway", Eastern International College.
Joint & Bone – Ehlers-Danlos/Joint Hypermobility Syndrome – Proprioception เก็บถาวร 2005-11-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Humans have six senses, why does everyone think we only have five? at Everything2
Proprioception[ลิงก์เสีย] this essay by Charles Wolfe takes its cue from such thinkers & artists as Charles Olson, Merleau-Ponty, James J. Gibson, and Andy Clark to illustrate the view of the "priority of dynamic embodied activity over isolated 'mental' and 'physical' regions" to define this concept
WNYC – Radio Lab: Where Am I? (May 05, 2006)  เก็บถาวร 2006-06-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน radio program looks at the relationship between the brain and the body
The Dancers Mind ABC (Aust) podcast on the nature of proprioception.
Proprioception ในหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติอเมริกัน สำหรับหัวข้อเนื้อหาทางการแพทย์ (MeSH)
การฝึกอวัยวะส่วนล่าง
ภาษาปังกาซีนัน

| ภาษาปังกาซีนัน |
| --- | --- |
Salitan Pangasinan
ออกเสียง: [paŋɡasiˈnan]
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศฟิลิปปินส์
ภูมิภาค: เขตอีโลโคส (จังหวัดปังกาซีนันทั้งหมด, จังหวัดลาอูนยอนตะวันตกเฉียงใต้) เขตกิตนางลูโซน (จังหวัดตาร์ลักเหนือ, จังหวัดนูเวบาเอซีฮาตะวันตกเฉียงเหนือ, จังหวัดซัมบาเลสเหนือ) คอร์ดิลเยรา (จังหวัดเบงเก็ตตะวันตกเฉียงใต้) เขตลัมบักนางคากายัน (จังหวัดนูเอวาวิซคายาตะวันตกเฉียงใต้)
ชาติพันธุ์: ชาวปังกาซีนัน
จำนวนผู้พูด: ไม่ทราบ (1.2 ล้านคน อ้างถึง1990 census) ภาษาแม่ที่มีผู้พูดมากเป็นอันดับ 8 ของประเทศฟิลิปปินส์
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  มาลาโย-โพลีเนเซียฟิลิปปินฟิลิปปินเหนือลูซอนเหนือเมโซ-คอร์ดิลเลรันคอร์ดิลเลรันใต้คอร์ดิลเลรันตะวันตกเฉียงใต้ภาษาปังกาซีนัน
ระบบการเขียน: อักษรละติน (ชุดตัวอักษรปังกาซีนัน) อดีตเขียนด้วยอักษร: Kurítan
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ: ภาษาประจำภูมิภาคในประเทศฟิลิปปินส์
ผู้วางระเบียบ: Komisyon sa Wikang Filipino
รหัสภาษา
ISO 639-2: pag
ISO 639-3: pag
Linguasphere: 31-CGA-f
พื้นที่ที่มีผู้พูดภาษาปังกาซีนัน
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
ภาษาปังกาซีนัน (ฟิลิปีโนและอังกฤษ: Pangasinan) เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียน สาขามาเลโย-พอลินีเชียน มีผู้พูดราว 1.5 ล้านคนในจังหวัดปังกาซีนัน ทางภาคตะวันตกของเกาะลูซอน คำว่าปังกาซีนันแปลว่าแผ่นดินเกลือหรือแหล่งบรรจุเกลือ เรียงประโยคแบบกริยา-ประธาน-กรรม
คำสรรพนาม

|   | การกสมบูรณ์ (อิสระ) | การกสมบูรณ์ (ภายใน) | การกเกี่ยวพัน | การกกรรมตรง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| บุรุษที่ 1 เอกพจน์ | siák | ak | -k(o) | ed siak |
| บุรุษที่ 1 ทวิพจน์ | sikatá | ita, ta | -ta | ed sikata |
| บุรุษที่ 2 เอกพจน์ | siká | ka | -m(o) | ed sika |
| บุรุษที่ 3 เอกพจน์ | sikató | - , -a | to | ed sikato |
| บุรุษที่ 1 พหูพจน์ รวมผู้ฟัง | sikatayó | itayo, tayo | -tayo | ed sikatayo |
| บุรุษที่ 1 พหูพจน์ ไม่รวมผู้ฟัง | sikamí | kamí | mi | ed sikami |
| บุรุษที่ 2 พหูพจน์ | sikayó | kayó | yo | ed sikayo |
| บุรุษที่ 3 พหูพจน์ | sikara | ira, ra | da | ed sikara |
ตัวเลข

| ตัวเลข | ภาษาตากาล็อก | ภาษาปังกาซีนัน |
| --- | --- | --- |
| 1 | isa | sakey, isa |
| 2 | dalawa | duara, dua |
| 3 | tatlo | talora, talo |
| 4 | apat | apatira, apat |
| 5 | lima | limara, lima |
| 6 | anim | anemira, anem |
| 7 | pito | pitora, pito |
| 8 | walo | walora, walo |
| 9 | siyam | siamira, siam |
| 10 | sampu | samplura, samplu |
แหล่งข้อมูลอื่น

| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  อิสราเอล  เช็กเกีย
แม่น้ำเมอร์ซีย์

| แม่น้ำเมอร์ซีย์ |
| --- | --- |
แม่น้ำเมอร์ซีย์ในลิเวอร์พูล
แม่น้ำเมอร์ซีย์เน้นด้วยสีน้ำเงิน แผนที่แบบโต้ตอบ พิกัด: 53°27′00″N 3°01′59″W﻿ / ﻿53.45°N 3.033°W﻿ / 53.45; -3.033
ชื่อท้องถิ่น: River Mersey
ที่ตั้ง
ประเทศ:  อังกฤษ
เทศมณฑล: เกรเทอร์แมนเชสเตอร์, เชชเชอร์, เมอร์ซีย์ไซด์, แลงคาเชอร์ (ในอดีต)
นคร: ลิเวอร์พูล, แมนเชสเตอร์
ลักษณะทางกายภาพ

ต้นน้ำ: (ต้นแม่น้ำเทม)
 • ตำแหน่ง: ทางตะวันตกของ Buckstones Moss ในเวสต์ยอร์กเชอร์
 • พิกัด: 53°37′07″N 2°00′13″W﻿ / ﻿53.6187°N 2.0035°W﻿ / 53.6187; -2.0035
 • ระดับความสูง: 1,552 ฟุต (473 เมตร)
 

แหล่งที่ 2: (จุดบรรจบของแม่น้ำเทมและแม่น้ำ Goyt)
 • ตำแหน่ง: สต็อกพอร์ต ในเกรเทอร์แมนเชสเตอร์
 • พิกัด: 53°24′51″N 2°09′23″W﻿ / ﻿53.4143°N 2.1565°W﻿ / 53.4143; -2.1565
 • ระดับความสูง: 130 ฟุต (40 เมตร)
 
ปากน้ำ:  
 • ตำแหน่ง: อ่าวลิเวอร์พูล
ความยาว: 69 ไมล์ (111 กิโลเมตร)
พื้นที่ลุ่มน้ำ: 1,810 ตารางไมล์ (4,680 ตารางกิโลเมตร)
ลุ่มน้ำ

 พื้นที่ชุ่มน้ำแรมซาร์
ชื่อที่ขึ้นทะเบียน: Mersey Estuary (ปากแม่น้ำเมอร์ซีย์)
ขึ้นเมื่อ: 20 ธันวาคม ค.ศ. 1995
เลขอ้างอิง: 785
 
 
แม่น้ำเมอร์ซีย์ (อังกฤษ: River Mersey) เป็นแม่น้ำในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของอังกฤษ มีความยาวราว 69 ไมล์ (111 กิโลเมตร) ไหลผ่านตั้งแต่เมืองสต็อกพอร์ตในเกรเทอร์แมนเชสเตอร์ ไปยังอ่าวลิเวอร์พูล หลายศตวรรษแล้วที่แม่น้ำเป็นเขตแดนระหว่างแลงคาเชอร์และเชชเชอร์
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ River Mersey
ข้อมูลแม่น้ำเมอร์ซีย์
Chisholm, Hugh, บ.ก. (1911). "Mersey" . สารานุกรมบริตานิกา ค.ศ. 1911 (11 ed.). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์.
Thorp, Robert. Mersey Built: The Role of Merseyside in the American Civil War. Wilmington: Vernon Press, 2017.
ยุทธการที่คาร์เคมิช

ยุทธการที่คาร์เคมิช (อังกฤษ: Battle of Carchemish) เป็นการสู้รบที่เกิดขึ้นประมาณ 605 ปีก่อน ค.ศ. ระหว่างกองทัพพันธมิตรอียิปต์กับส่วนหลงเหลือของอดีตกองทัพจักรวรรดิอัสซีเรียต่อกองทัพบาบิโลเนียที่เป็นพันธมิตรกับมีดส์, เปอร์เซีย และชาวซิท ในช่วงสงคราม เนบูคัดเนซซาร์เป็นผู้บัญชาการทหารและแนโบโพแลสซาร์ยังเป็นกษัตริย์แห่งบาบิโลน หลังสงคราม เนบูคัดเนซซาร์จึงขึ้นเป็นกษัตริย์
ภูมิหลัง

หลังนิเนเวห์ เมืองหลวงของอัสซีเรีย ถูกกองทัพมีดส์ ซิท บาบิโลเนีย และพันธมิตรเข้าทำลายใน 612 ปีก่อนคริสต์ศักราช ฝ่ายอัสซีเรียจึงย่ายเมืองหลวงไปยังฮัรราน เมื่อฮัรรานถูกฝ่ายพันธมิตรยึดครองใน 609 ปีก่อนคริสต์ศักราช ทำให้จักรวรรดิอัสซีเรียล่มสลาย ส่วนที่เหลือของกองทัพอัสซีเรียจึงดข้าไปยังคาร์เคมิช นครในเขตการปกครองของอียิปต์ริมแม่น้ำยูเฟรติส อียิปต์ อดีตรัฐบริวารของอัสซีเรีย จึงเป็นพันธมิตรกับอาชูร์-อูบัลลิตที่ 2 กษัตริย์อัสซีเรีย และเดินทัพไปช่วยต่อสู้กับบาบิโลเนียใน 609 ปีก่อนคริสต์ศักราช
กองทัพอียิปต์ของฟาโรห์เนโชที่ 2 ถูกรั้งทัพที่เมกิดโดโดยกองทัพของพระเจ้าโยสิยาห์แห่งยูดาห์ โยสิยาห์ถูกสังหารและกองทัพของพระองค์พ่ายแพ้ในสงครามนี้
กองทัพอียิปต์และอัสซีเรียข้ามแม่น้ำยูเฟรติสและล้อมฮัรราน แต่ล้มเหลว จึงล่าถอยไปยังอัสซีเรียตะวันตกเฉียงเหนือ (ปัจจุบันคือซีเรียตะวันออกเฉียงเหนือ)
สงคราม

กองทัพอียิปต์เผชิญหน้ากับกองทัพบาบิโลเนียและมีดส์ที่นำโดยพระเจ้าเนบูคัดเนซซาร์ที่ 2 ที่คาร์เรมิช ทำให้ทั้งกองทัพอียิปต์และอัสซีเรียถูกทำลาย อัสซีเรียสูญเสียอำนาจทั้งหมด อียิปต์ถอนทัพกลับและสูญเสียอำนาจในตะวันออกใกล้โบราณ ส่วนบาบิโลเนียเจริญรุ่งเรืองถึงขีดสุดหลังจาก 605 ปีก่อนคริสต์ศักราช
บันทึก

ยุทธการนี้มีปรากฏในพงศาวดารพระเจ้าเนบูคัดเนซซาร์ที่ 2 และในพระคัมภีร์ไบเบิล ส่วนของหนังสือเยเรมีย์