stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ตีดาบให้เป็นผาลไถนา

การเปลี่ยนอาวุธมาประยุกต์ใช้ในทางพลเรือนอย่างสันติ
เรามาตีดาบให้เป็นผาลไถนา (Let Us Beat Swords into Plowshares) ประติมากรรมโดย Evgeniy Vuchetich ในงานสะสมศิลปะสหประชาชาติ
ตีดาบให้เป็นผาลไถนา (อังกฤษ: Swords to ploughshares หรือ Swords to plowshares) เป็นแนวคิดในการแปลงอาวุธหรือเทคโนโลยีทางการทหารนำมาประยุกต์ใช้ในทางพลเรือนอย่างสันติ
วลีนี้มีที่มาจากหนังสืออิสยาห์ บทที่ 2:
และชนชาติจำนวนมากจะมาและกล่าวว่า "มาเถิด ให้เราขึ้นไปยังภูเขาของพระยาห์เวห์ ไปยังพระนิเวศของพระเจ้าของยาโคบ แล้วพระองค์จะทรงสอนวิถีของพระองค์แก่เรา และเพื่อเราจะเดินในมรรคาของพระองค์" เพราะว่าธรรมบัญญัติจะออกมาจากศิโยน และพระวจนะของพระยาห์เวห์จะออกมาจากเยรูซาเล็ม พระองค์จะทรงวินิจฉัยระหว่างประชาชาติทั้งหลาย และจะทรงตัดสินความให้ชนชาติจำนวนมาก และพวกเขาจะตีดาบของเขาให้เป็นผาลไถนา และหอกของเขาทั้งหลายให้เป็นขอลิดแขนง ประชาชาติจะไม่ยกดาบขึ้นต่อสู้กัน และเขาจะไม่ศึกษายุทธศาสตร์อีกต่อไป
ผาลไถนา (ฮีบรู: אֵת ’êṯ) มักใช้เป็นสัญลักษณ์ของเครื่องมือสร้างสรรค์ที่เป็นประโยชน์ต่อมวลมนุษย์ ตรงกันข้ามกับเครื่องมือทำลายล้างในสงคราม ซึ่งใช้สัญลักษณ์เป็น ดาบ (ฮีบรู: חֶרֶב ḥereḇ) อันเป็นเครื่องมือโลหะมีคมคล้าย ๆ กันแต่มีการใช้งานที่ตรงกันข้าม
นอกเหนือจากเจตนาดั้งเดิมในคัมภีร์ไบเบิล วลีว่า "ตีดาบให้เป็นผาลไถนา" ได้ถูกนำไปใช้โดยกลุ่มสังคมและกลุ่มการเมืองต่าง ๆ กัน
ตัวอย่างในอดีตตั้งแต่ช่วง ค.ศ. 1993 ต่อเนื่องมาถึงปี ค.ศ. 2013 คือการปลดอาวุธนิวเคลียร์และการนำส่วนประกอบของอาวุธนิวเคลียร์มาใช้เป็นเชื้อเพลงในโรงไฟฟ้าพลเรือน ซึ่งก็คือโปรแกรมเมกะตันสู่เมกะวัตต์ (Megatons to Megawatts Program) การพัฒนาวิธีการแบ่งแยกนิวเคลียสที่เดิมเร่งพัฒนาเพื่อสนองความต้องการอาวุธในสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้ถูกประยุกต์ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ด้านพลเรือนตั้งแต่ก็นำมาใช้ที่ฮิโรชิมะและนางาซากิ รวมถึงการผลิตไฟฟ้าและสารเภสัชรังสี
การอ้างอิงในคัมภีร์ไบเบิล

นอกเหนือจากการใช้ในหนังสืออิสยาห์ข้างต้นแล้ว แนวเทียบยังใช้อีก 2 ครั้งในพันธสัญญาเดิม/ทานัคในทั้งสองทิศทาง:
จงตีผาลไถนาของพวกเจ้าให้เป็นดาบ และตีขอลิดแขนงของเจ้าให้เป็นทวน ให้คนอ่อนแอพูดว่า "ข้าเป็นนักรบ"
ตรงกันข้ามกับที่มีคาห์พูดในมีคาห์ 4:3 (ดูด้านล่าง)
พระองค์จะทรงพิพากษาระหว่างชนชาติทั้งหลายเป็นอันมาก และจะทรงตัดสินเพื่อบรรดาประชาชาติอันแข็งแรงที่อยู่ไกลออกไป และเขาทั้งหลายจะตีดาบของเขาให้เป็นผาลไถนา และหอกของเขาให้เป็นขอสำหรับลิดแขนง ประชาชาติจะไม่ยกดาบขึ้นต่อสู้กันอีก เขาจะไม่ศึกษายุทธศาสตร์อีกต่อไป
การแสดงออกของแนวคิดนี้พบได้ในรูปสัมฤทธิ์ในสวนของสหประชาชาติที่มีคำเรียกว่า เรามาตีดาบให้เป็นผาลไถนา (Let Us Beat Swords into Plowshares) เป็นของขวัญจากสหภาพโซเวียตที่สร้างโดย Evgeniy Vuchetich แสดงเป็นรูปชายที่ใช้ค้อนตีดาบให้กลายเป็นรูปร่างของผาลไถนา
งานโมเสกใน Beit Habad Gallery ในเมืองเยรูซาเลม ยกความจากอิสยาห์ 2:4 พร้อมการสิงโต ทวน และเสียม
ที่ปรึกษามหัศจรรย์ พระเจ้าผู้ทรงมหิทธิฤทธิ์ พระบิดานิรันดร์ และองค์สันติราช

ชื่อหรือตำแหน่งในคำเผยพระวจนะที่ปรากฏในอิสยาห์ 9:6 ในคัมภีร์ฮีบรู
ที่ปรึกษามหัศจรรย์ พระเจ้าผู้ทรงมหิทธิฤทธิ์ พระบิดานิรันดร์ และองค์สันติราช เป็นคำแปลภาษาไทยของชื่อในภาษาฮีบรูว่า Pele-joez-el-gibbor-abi-ad-sar-shalom (ฮีบรู: פֶּלֶא יוֹעֵץ‎ אֵל גִּבּוֹר אֲבִיעַד שַׂר־שָׁלוֹם‎ Peleʾ yōʿēṣ ʾēl gībbōr ʾáḇīʿaḏ śar-šālōm) เป็นชื่อหรือตำแหน่งในคำเผยพระวจนะซึ่งปรากฏในอิสยาห์ 9:5  ในคัมภีร์ฮีบรู หรืออิสยาห์ 9:6 ในคัมภีร์ไบเบิลของศาสนาคริสต์ เป็นชื่อหนึ่งในชุดชื่อในคำเผยพระวจนะที่พบในบทที่ 7, 8 และ 9 ของหนังสืออิสยาห์ ร่วมกับชื่ออิมมานูเอล และมาเฮร์-ชาลาล-หัช-บัส ในบทก่อนหน้า (อิสยาห์ 8:1–3) ซึ่งอ้างถึงการบุกยึดสะมาเรียและดามัสกัสโดยกษัตริย์ของอัสซีเรีย
การแปล

| ภาษาฮีบรู | การถอดอักษร | ภาษาไทย |
| --- | --- | --- |
| פֶּלֶא‎ | pe-leʾ | มหัศจรรย์ |
| יוֹעֵץ‎ | yō-ʿēṣ | ที่ปรึกษา หรือ เขาปรึกษา; ทาร์กุมถอดความเป็น วางแผน |
| אֵל‎ | ʾēl | พระเจ้า |
| גִּבּוֹר‎ | gīb-bōr | ผู้มีพลัง หรือ วีรชน |
| אֲבִי-‎ | ʾáḇī- | บิดาของ |
| -עַד‎ | -ʿaḏ | นิรันดร์ |
| שַׂר‎ | śar | เจ้าชาย |
| שָׁלוֹם‎‎ | šā-lōm | สันติภาพ |
ชื่อนี้ได้รับการแปลในฉบับวัลเกตภาษาละตินและคัมภีร์ไบเบิลฉบับภาษาอังกฤษส่วนใหญ่ รวมถึงคัมภีร์ไบเบิลฉบับภาษาไทย ชื่ออาจคงไว้โดยไม่ต้องแปล เช่นในฉบับสมาคมสิ่งพิมพ์ยิวแห่งอเมริกา (ค.ศ. 1917) แม้ว่าการไม่แปลเช่นนี้ได้ทำให้เกิดการถกเถียงในหมู่นักแปล และนำไปสู่การแปลเป็นภาษาอังกฤษในฉบับสมาคมสิ่งพิมพ์ยิวแห่งอเมริกาใหม่ (ค.ศ. 1985) ฉบับวัลเกตภาษาละตินเรียกชื่อนี้ว่า "Admirabilis consiliarius, Deus fortis, Pater futuri saeculi, Princeps pacis" (ฉบับ Douay-Rheims แปลว่า 'Wonderful, Counsellor, God the Mighty, the Father of the world to come, the Prince of Peace')
ทิบนี

| ทิบนี |
| --- | --- |
ประชาชนอิสราเอลแบ่งเป็นฝ่ายของทิบนีและอม-รี ภาพพิมพ์โดย Maarten van Heemskerck
กษัตริย์แห่งอิสราเอลเหนือ
ครองราชย์: 885/76–880/71 ปีก่อนคริสตกาล
ก่อนหน้า: ศิมรี
ถัดไป: อม-รี

พระราชบิดา: กีนัท
ทิบนี (อังกฤษ: Tibni; ฮีบรู: תִּבְנִי Tīḇnī) เป็นผู้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์ของกษัตริย์แห่งอิสราเอลเหนือและเป็นบุตรชายของกีนัท William F. Albright ระบุช่วงรัชสมัยของพระองค์เป็น 876–871 ปีก่อนคริสตกาล ส่วน Edwin R. Thiele ระบุเป็น 885–880 ปีก่อนคริสตกาล
ในคัมภีร์ไบเบิล

ภายหลังจากศิมรีจบชีวิตพระองค์เองหลังครองราชย์ได้ 7 วัน ประชาชนอิสราเอลได้แบ่งออกเป็น 2 ฝ่าย ฝ่ายหนึ่งเข้าด้วยอม-รี อีกฝ่ายหนึ่งเข้าด้วยทิบนัี ทั้งสองฝ่ายสู้รบกันเป็นเวลาหลายปีจนกระทั่งทัพฝ่ายอม-รีได้รับชัยชนะและทิบนีสิ้นพระชนม์ ดูเหมือนว่าทิบนีทรงปกครองราชอาณาจักรอิสราเอลครึ่งหนึ่งเป็นเวลา 4 ปี ทิบนีมีพระอนุชานามว่าโยรัมผู้เป็นจากรองจากพระองค์ในกรณีพิพาทเรื่องราชบัลลังก์ และสิ้นพระชนม์ในเวลาเดียวกันกับทิบนี อาจจะด้วยฝีมือของฝ่ายอม-รี อย่างไรก็ตาม โยรัมถูกกล่าวถึงเฉพาะในฉบับเซปทัวจินต์ (LXX) ของ 1 พงศ์กษัตริย์ 16:22 มีการบันทึกถึงการสิ้นพระชนม์ของทิบนัีแต่ไม่มีการอธิบายเพิ่มเติม
บเนเมนาเช

| --- | --- |

ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ
 อินเดีย: 7,000 คน
 อิสราเอล: 3,000 คน
ภาษา
 ฮมาร์  กังเต  ไวเพ  กอม  ไปเต  มารา  ทาโด  ซิมเต  มิโซ  ฮีบรู 
ศาสนา
ยูดาห์
บเนเมนาเช (ฮีบรู: בני מנשה, "บุตรของมนัสเสห์") คือกลุ่มชาติพันธุ์ของรัฐมณีปุระและมิโซรัม ซึ่งเป็นดินแดนแถบรัฐเจ็ดสาวน้อยของประเทศอินเดีย เมื่อปลายคริสต์ศตวรรษ 20 ชนเผ่าชีน ทาโด และมิโซ อ้างว่าพวกตนสืบสันดานจากชาวยิวเผ่ามนัสเสห์ หนึ่งในสิบเผ่าของอิสราเอลที่สาบสูญและหันไปเข้ารีตศาสนายูดาห์ หลังจากนั้นอีไลยาฮู อาวีชาอิล (Eliyahu Avichail) รับบีจากกลุ่มชาเวอิสราเอล (שבי ישראל, "ชาวอิสราเอลคืนถิ่น") เรียกชนกลุ่มนี้ว่า "บเนเมนาเช" เพื่ออิงการสืบเชื้อสายจากเผ่ามนัสเสห์ ขณะที่กลุ่มชาติพันธุ์ที่มีเชื้อสายเดียวกันกับชนกลุ่มนี้ในพื้นที่ต่าง ๆ อื่นทั่วรัฐเจ็ดสาวน้อยกว่า 3.7 ล้านคน มิได้เรียกร้องว่าสืบสันดานมาจากเผ่ามนัสเสห์
ก่อนคณะแบปทิสต์ชาวเวลส์และมิชชันนารีสายธรรมอักษรนิยม (Evangelicalism) เข้าไปเผยแผ่ศาสนาในคริสต์ศตวรรษที่ 19 เผ่าชีน ทาโด และมิโซ เป็นพวกวิญญาณนิยม และมีการล่าหัวมนุษย์เพื่อบูชาตามความเชื่อดั้งเดิม เดิมชาวบเนเมนาเชส่วนใหญ่เคยเปลี่ยนไปนับถือศาสนาคริสต์ ทว่า ค.ศ. 1951 หนึ่งในหัวหน้าเผ่าของพวกเขา อ้างว่าฝันเห็นถิ่นฐานของบรรพชนคือแผ่นดินอิสราเอล ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา ประชากรบางส่วนเริ่มเชื่อแนวคิดที่ว่าพวกตนสืบสันดานจากชาวยิว แต่ก็ยังเชื่อว่าพระเยซูเป็นเมสสิยาห์ ต่อมาใน ค.ศ. 1970 มีประชากรบางส่วนเริ่มศึกษาและเข้ารีตศาสนายูดาห์ เพราะเชื่อว่าเป็นการกลับไปนับถือศาสนาดั้งเดิมของบรรพชน
จากการตรวจสอบดีเอ็นเอชายบเนเมนาเชร้อยคนใน ค.ศ. 2003–2004 พบว่าทั้งหมดไม่มีเชื้อสายตะวันออกกลางเลย ส่วนการศึกษาที่กัลกัตตาเมื่อ ค.ศ. 2005 พบว่าประชากรกลุ่มตัวอย่างที่เป็นเพศหญิงจำนวนเล็กน้อยมีเชื้อสายตะวันออกกลาง และคาดว่าอาจเป็นผลพวงจากการแต่งงานของบรรพบุรุษที่เป็นชาวยิวอพยพที่ผ่านมานานกว่าพันปี
บุซี

บุซี (อังกฤษ: Buzi; ฮีบรู: בּוּזִי Būzī}} เป็นบิดาของเอเสเคียลและเป็นปุโรหิตแห่งเยรูซาเล็ม (เอเสเคียล 1:3) กล่าวกันว่าเอเสเคียล (เช่นเดียวกับเยเรมีย์) สืบเชื้อสายจากโยชูวาโดยการสมรสกับราหับหญิงชาวคานาอันที่เปลี่ยนมานับถือศาสนาของชาวอิสราเอล (Talmud Meg. 14b; Midrash Sifre, Num. 78)
ชื่อบุซีมาจากคำภาษาฮีบรู "บูส" (בּוּז) มีความหมายว่า "ดูถูก" บูสยังเป็นชื่อบุตรชายคนที่ 2 ของนาโฮร์ ดังนั้นชื่อ "บุซี" จึงอาจหมายถึง "บุตรชายของบูส" (ซึ่งหมายความว่าบุซีน่าจะเป็นผู้สืบเชื้อสายของบูสบุตรนาโฮร์ หรือเป็นผู้อาศัยในดินแดนของบูส) เนื่องจากศัพทมูลของชื่อ "บุซี" เกี่ยวโยงกับคำว่า "ดูถูก" บางประเพณีจึงแย้งว่าบุซีเป็นคนเดียวกันกับผู้เผยพระวจนะเยเรมีย์ ผู้ถูกเรียกว่า "บุซี" เช่นกัน เพราะถูกคนร่วมชาติในยูดาห์ดูถูก ("buz") (Targ. Yer., quoted by Ḳimḥi on Ezek. 1:3)
แผนเค 5

ภูเขาตามแนวชายแดนไทย–กัมพูชา ทางเหนือของถนนระหว่างศรีโสภณและอรัญประเทศ หนึ่งในพื้นที่ที่กลุ่มกบฏเขมรแดงซ่อนตัวอยู่เมื่อครั้งที่สาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชาเรืองอำนาจ
แผนเค 5 (อังกฤษ: K5 Plan, K5 Belt หรือ K5 Project; เขมร: ផែនការក៥) หรือที่รู้จักกันในชื่อม่านไม้ไผ่ เป็นความพยายามระหว่างปี พ.ศ. 2528 ถึง พ.ศ. 2532 โดยรัฐบาลสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชาที่จะปิดเส้นทางแทรกซึมของกลุ่มเขมรแดงที่จะเข้าสู่กัมพูชาโดยใช้สนามเพลาะ รั้วลวดหนาม และทุ่นระเบิดไปตลอดเกือบทั้งชายแดนไทย–กัมพูชา
ประวัติ

หลังจากที่กัมพูชาประชาธิปไตยพ่ายแพ้ในปี พ.ศ. 2522 เขมรแดงได้หลบหนีออกจากกัมพูชาอย่างรวดเร็ว กองกำลังกึ่งทหารของ พล พต ซึ่งแทบไม่มีบาดแผลใด ๆ จำนวนประมาณ 30,000 ถึง 35,000 นาย ได้รับการปกป้องจากรัฐไทยและมีสายสัมพันธ์กับต่างประเทศที่แข็งแกร่ง ได้รวมกลุ่มและจัดระเบียบใหม่ในเขตป่าและภูเขาที่อยู่หลังแนวชายแดนไทย-กัมพูชา ในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1980 กองกำลังเขมรแดงสามารถแสดงความแข็งแกร่งภายในค่ายผู้อพยพใกล้ชายแดนในฝั่งไทย รวมถึงได้รับการสนับสนุนอุปกรณ์ทางทหารได้อย่างต่อเนื่องและเพียงพอ อาวุธส่วนใหญ่มาจากจีนและสหรัฐอเมริกา และถูกส่งต่อไปทั่วแนวรบที่ติดกับไทยด้วยความร่วมมือจากกองทัพไทย
จากตำแหน่งที่มั่นคงในฐานทัพลับตามแนวชายแดนไทย กองกำลังติดอาวุธของเขมรแดงได้เปิดฉากโจมตีสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชาที่เพิ่งสถาปนาขึ้นใหม่อย่างต่อเนื่อง แม้ว่าเขมรแดงจะมีสถานะเหนือกว่า แต่ก็ได้ต่อสู้กับกองทัพปฏิวัติประชาชนกัมพูชา (KPRAF) และกองทัพประชาชนเวียดนาม รวมทั้งกลุ่มติดอาวุธที่ไม่ใช่คอมมิวนิสต์กลุ่มเล็ก ๆ ที่เคยต่อสู้กับเขมรแดงมาแล้วระหว่างปี พ.ศ. 2518 ถึง 2522
ผลที่ตามมาที่สำคัญของสงครามกลางเมืองที่ชายแดนก็คือ สาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชาถูกขัดขวางไม่ให้พยายามสร้างชาติที่ได้รับความเสียหายและรวมอำนาจการปกครองของตนขึ้นใหม่ การปกครองของสาธารณรัฐใหม่นั้นไม่มั่นคงในพื้นที่ชายแดนเนื่องมาจากการก่อวินาศกรรมอย่างต่อเนื่องต่อระบบการปกครองของจังหวัดผ่านสงครามกองโจรอย่างต่อเนื่องโดยเขมรแดง
การนำไปปฏิบัติ

สถาปนิกของแผนเค 5 คือนายพล เล ดึ๊ก อัญ (Lê Đức Anh) ผู้บัญชาการกองกำลังกองทัพประชาชนเวียดนามในกัมพูชา ได้กำหนดประเด็นสำคัญ 5 ประการ สำหรับการป้องกันกัมพูชาจากการแทรกซึมอีกครั้งของเขมรแดง ตัวอักษร "เค" (K) ซึ่งเป็นอักษรตัวแรกของอักษรเขมร มาจากคำว่า kar karpier ซึ่งแปลว่า "การป้องกัน" ในภาษาเขมร และหมายเลข "5" หมายถึงประเด็น 5 ประการของ เล ดึ๊ก อัญ ในแผนการป้องกันของเขา ซึ่งการปิดผนึกพรมแดนกับประเทศไทยเป็นประการที่สอง อย่างไรก็ตาม คนงานหลายคนในโครงการไม่ทราบว่า "เค 5" ย่อมาจากอะไร
แผนเค 5 เริ่มต้นเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2527 นับเป็นแผนการที่ยิ่งใหญ่มาก ซึ่งรวมไปถึงการถางป่าดิบชื้นเป็นบริเวณยาวโดยการตัดต้นไม้จำนวนมาก รวมถึงการโค่นและถอนพืชพันธุ์สูง วัตถุประสงค์คือเพื่อให้มีพื้นที่โล่งกว้างต่อเนื่องตลอดแนวชายแดนไทยที่จะถูกเฝ้าจับตาและวางกับระเบิด โดยใช้แรงงานจากการเกณฑ์ทหารเนื่องจากอาสาสมัครที่สมัครมาไม่เพียงพอ ซึ่งใช้แรงงานทั้งพลเรือน เจ้าหน้าที่ภาครัฐ และกำลังติดอาวุธรวมมากถึง 380,000 คนสำหรับโครงการตามแผนเค 5
ในทางปฏิบัติ รั้วเค 5 ประกอบด้วยพื้นที่ยาวประมาณ 700 กิโลเมตร กว้าง 500 เมตร ตามแนวชายแดนที่ติดกับประเทศไทย ซึ่งมีการฝังทุ่นระเบิดต่อต้านรถถังและทุ่นระเบิดต่อต้านบุคคลไว้ในความหนาแน่นประมาณ 3,000 ลูกต่อแนวชายแดน 1 กิโลเมตร
ผลที่ตามมา

จากมุมมองด้านสิ่งแวดล้อม การตัดไม้ทำลายป่าเป็นจำนวนมากถือเป็นหายนะทางระบบนิเวศ ส่งผลให้เกิดการตัดไม้ทำลายป่าอย่างรุนแรง คุกคามพันธุ์สัตว์ และทิ้งพื้นที่เสื่อมโทรมจำนวนมากไว้เบื้องหลัง พื้นที่ห่างไกล เช่น ทิวเขาบรรทัด แทบไม่ได้รับผลกระทบจากมนุษย์เลย จนกระทั่งกลายมาเป็นฐานที่มั่นของเขมรแดงและเปลี่ยนแปลงสภาพความเป็นอยู่ของชาวพื้นเมืองที่เคยอยู่ร่วมกับป่าได้ให้มาเป็นแรงงานในพื้นที่เกษตรกรรมรวมของเขมรแดง
ผู้วางแผนโครงการไม่ได้คาดคิดมาก่อน จากมุมมองของทหาร แผนเค 5 ยังเป็นหายนะสำหรับสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชาอีกด้วย แผนนี้ไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อพวกเขมรแดงที่ต้องการข้ามกลับไปสักนิด เนื่องจากไม่สามารถที่จะควบคุมชายแดนตลอดแนวยาวได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ การบำรุงรักษายังทำได้ยาก เนื่องจากป่าดงดิบที่ถูกทำลายทิ้งให้กลายเป็นพุ่มไม้รก ซึ่งในภูมิอากาศแบบร้อนชื้น พุ่มไม้จะงอกขึ้นมาใหม่ทุกปีจนสูงประมาณเท่าชายคนหนึ่ง
แผนเค 5 ส่งผลเสียต่อภาพลักษณ์ของสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชาในฐานะสาธารณรัฐที่มุ่งมั่นที่จะรื้อฟื้นการปกครองของ พอล พต และพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชาที่ทำลายล้างกัมพูชาขึ้นมาใหม่ แม้จะมีความพยายามมากมาย แต่โครงการทั้งหมดก็ไม่ประสบผลสำเร็จในที่สุด และสุดท้ายก็ตกอยู่ในมือของศัตรูของสาธารณรัฐใหม่ที่สนับสนุนฮานอย ชาวนากัมพูชาหลายพันคนที่ยินดีรับอิสรภาพจากเขมรแดงในการทำฟาร์มแบบดั้งเดิม แต่การไม่มีภาษีภายใต้รัฐบาลสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชา กลับเริ่มทำให้เกิดความไม่พอใจขึ้นมา
พวกเขาโกรธที่ต้องละทิ้งทุ่งนาของตนเพื่อทุ่มเทเวลาให้กับการถางป่า ซึ่งเป็นงานหนักที่พวกเขาเห็นว่าไร้ประโยชน์และไม่ได้มีประสิทธิพลอะไรเลย ความโกรธแค้นของพวกเขาเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อพวกเขามองว่าการใช้แรงงานภาคบังคับ แม้จะไม่มีการสังหารหมู่ แต่ก็คล้ายคลึงกับสิ่งที่พวกเขาเคยประสบมาภายใต้การปกครองของเขมรแดง เนื่องจากสภาพที่ไม่ถูกสุขอนามัยและมียุงชุกชุมในพื้นที่ที่เข้าถึงได้ยาก คนงานในโครงการเค 5 ที่ได้รับอาหารไม่เพียงพอและที่พักไม่เพียงพอจึงตกเป็นเหยื่อของมาลาเรียและความอ่อนล้าจากการทำงานหนัก ซึ่งแรงงานมากถึงร้อยละ 60 ป่วยด้วยโรคมาลาเรีย บางส่วนเสียชีวิตด้วยโรคติดต่อทางเพศ
ทุ่นระเบิดจำนวนมากยังคงหลงเหลืออยู่จนถึงทุกวันนี้ ทำให้พื้นที่อันกว้างใหญ่แห่งนี้ยังคงอันตราย เขตเค 5 กลายเป็นส่วนหนึ่งของปัญหาทุ่นระเบิดขนาดใหญ่ในกัมพูชาหลังจากสงครามกลางเมืองสิ้นสุดลง ในปี พ.ศ. 2533 เพียงปีเดียว จำนวนชาวกัมพูชาที่ต้องตัดขาหรือเท้าอันเป็นผลจากการบาดเจ็บจากทุ่นระเบิดเพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 6,000 ราย รวมถึงทุ่นระเบิดดังกล่าวยังถูกวางล้ำเข้ามาในฝั่งประเทศไทยจนในปัจจุบันบางส่วนถูกประกาศเป็นพื้นที่ไร่นาที่ดินทำกินของราษฎรชาวไทย บางส่วนเป็นพื้นที่ของป่าอนุรักษ์ของกรมป่าไม้
ดูเพิ่ม

สาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชา
กองทัพปฏิวัติประชาชนกัมพูชา
เหตุปะทะชายแดนไทย–เวียดนาม
บรรณานุกรม

Evan Gottesmann, Cambodia After the Khmer Rouge: Inside the Politics of Nation Building, ISBN 978-0-300-10513-1
แหล่งข้อมูลอื่น

Comment on Esmeralda Luciolli, Le mur de bambou, ou le Cambodge après Pol Pot. (ในภาษาฝรั่งเศส)
Sok Udom Deth, The Geopolitics of Cambodia During the Cold War Period, Ohio University
ค่ายผู้อพยพตามแนวชายแดนที่เป็นศัตรูกับสาธารณรัฐประชามานิตกัมพูชา; พ.ศ. 2522-2527
ปฐมบรรพบุรุษ

อับราฮัม ซาราห์ และฮาการ์ ภาพวาดจินตนาการในคัมภีร์ไบเบิลเมื่อ ค.ศ. 1897
อิสอัคให้พรแก่ลูกชาย วาดโดยจอตโต ดี บอนโดเน
ยาโคบปล้ำสู้กับทูตสวรรค์ โดยเออแฌน เดอลาครัว
ในคัมภีร์ไบเบิล ปฐมบรรพบุรุษ (ฮีบรู: אבות‎ ʾAvot, "บรรดาบิดา") หมายถึง อับราฮัม อิสอัค ลูกชายอับราฮัม และยาโคบ ลูกชายอิสอัค ซึ่งเป็นบรรพบุรุษของวงศ์วานอิสราเอล ศาสนายูดาห์ถือว่าทั้งสามคนนี้เป็นอัครบิดรและเรียกยุคที่พวกเขามีชีวิตอยู่ว่าสมัยปฐมบรรพบุรุษ เชื่อว่าทั้งสามเป็นผู้ที่พระยาห์เวห์ทรงเลือกให้เป็นตัวแทนมนุษยชาติรับการเผยแสดงและทำพันธสัญญากับพระองค์ พวกเขาจึงถือเป็นแบบอย่างให้กับประชาชนทั้งในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่และแม้เมื่อล่วงลับไปแล้ว ศาสนาที่ได้รับอิทธิพลจากพวกเขาเรียกว่าศาสนาอับราฮัม (คือศาสนายูดาห์ ศาสนาคริสต์ และศาสนาอิสลาม) ในบางกรณีคำว่าปฐมบรรพบุรุษยังหมายรวมถึงบรรพบุรุษทั้งยี่สิบคนตั้งแต่อาดัมถึงอับราฮัมด้วย
นอกจากนี้ชาวยิวและชาวมุสลิมยังนับถือภรรยาเอกของทั้งสามคนคือ ซาราห์ (ภรรยาของอับราฮัม) เรเบคาห์ (ภรรยาของอิสอัค) และเลอาห์ (ภรรยาของยาโคบ) ว่าเป็นปฐมบรรพสตรี และเชื่อว่าร่างของพวกเขาทั้งหมดถูกเก็บไว้ในถ้ำเดียวกันในเมืองฮีบรอน ที่แห่งนี้จึงเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของทั้งสามศาสนา
ในคริสต์ทศวรรษ 1970 ข้อโต้แย้งใหม่เกี่ยวกับอดีตของอิสราเอลและข้อมูลพระคัมภีร์ท้าทายมุมมองแบบดั้งเดิม โดยข้อโต้แย้งนี้พบได้ใน The Historicity of the Patriarchal Narratives โดยทอมัส แอล. ทอมป์สัน และ Abraham in History and Tradition โดย John van Seters ทอมป์สัน นักวิชาการด้านวรรณกรรม โต้แย้งถึงการไม่มีหลักฐานที่น่าสนใจว่าปฐมบรรพบุรุษมีชีวิตในสหัสวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์ศักราช และตั้งข้อสังเกตว่าข้อความในพระคัมภีร์บางส่วนสะท้อนถึงเงื่อนไขและความสัมพันธ์กันในสหัสวรรษที่ 1 อย่างไร ส่วน Van Seters ตรวจสอบเรื่องราวของปฐมบรรพบุรุษและโต้แย้งว่าชื่อของทั้งหมด สภาพแวดล้อมทางสังคม และข้อความ ต่างทำให้มีการเสนอแนะอย่างมากว่ามาจากยุคเหล็ก ผลงานของ Van Seter และทอมป์สันเป็นการเปลี่ยนผ่านกระบวนทัศน์ในด้านการศึกษาพระคัมภีร์และโบราณคดี ซึ่งภายหลังทำให้นักวิชาการไม่ถือว่ารายงานเกี่ยวกับปฐมบรรพบุรุษเป็นบันทึกทางประวัติศาสตร์ นักวิชาการอนุรักษ์นิยมบางส่วนพยายามปกป้องรายงานปฐมบรรพบุรุษในช่วงปีถัดมา แต่ไม่ได้รับการยอมรับในกลุ่มนักวิชาการ ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 21 นักโบราณคดีเลิกหวังที่จะฟื้นฟูในบริบทใด ๆ ก็ตามที่ให้อับราฮัม อิสอัค หรือยาโคบเป็นบุคคลทางประวัติศาสตร์ที่น่าเชื่อถือ
การลงประชามติแยกรัฐเกแบ็กเป็นเอกราช พ.ศ. 2538

การลงประชามติแยกรัฐเกแบ็กเป็นเอกราช พ.ศ. 2538 เป็นการลงประชามติครั้งที่สองซึ่งถามผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งในรัฐเกแบ็ก ประเทศแคนาดา ว่ารัฐเกแบ็กควรแยกตัวจากแคนาดาและจัดเป็นรัฐอิสระหรือไม่ โดยคำถามว่า:
"คุณเห็นด้วยหรือไม่ที่เกแบ็กควรเป็นเอกราชหลังทำคำเสนออย่างเป็นทางการต่อแคนาดาสำหรับความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการเมืองแบบใหม่ภายในขอบเขตของร่างกฎหมายซึ่งเกี่ยวข้องกับอนาคตของเกแบ็กและของความตกลงที่ลงนามเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2538"
การลงประชามติ พ.ศ. 2538 แตกต่างจากการลงประชามติแยกรัฐเกแบ็กเป็นเอกราชครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2523 ตรงที่ คำถามเมื่อ พ.ศ. 2523 นั้นเสนอเพื่อเจรจา "เอกราช-ความสัมพันธ์" กับรัฐบาลแคนาดา ขณะที่คำถามเมื่อ พ.ศ. 2538 เสนอ "เอกราช" ตลอดจนข้อเสนอความร่วมมือแบบรับเลือกกับส่วนที่เหลือของแคนาดา
การลงประชามติมีขึ้นในวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2538 ผลปรากฏว่า รัฐเกแบ็กยังคงเป็นส่วนหนึ่งของแคนาดาต่อไป ด้วยคะแนนเสียงเฉียดฉิว 50.58% ต่อ 49.42%
ผล

ขณะมีการลงประชามติ สมเด็จพระราชินีกำลังประทับอยู่ที่จุดแวะเติมน้ำมันในลอสแอนเจลิสระหว่างทางไปยังการประชุมประมุขรัฐบาลเครือจักรภพ พ.ศ. 2538 ในออกแลนด์ ประเทศนิวซีแลนด์ พระองค์ทรงขอให้นักบินยังไม่นำเครื่องขึ้นจนกว่าจะทรงทราบผลการลงประชามติ
การแยกรัฐเกแบ็กเป็นเอกราชนั้นถูกปฏิเสธโดยผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง แต่มีช่องว่างน้อยกว่าใน พ.ศ. 2523 โดย 50.58% เลือก "ไม่" และ 49.42% เลือก "ใช่" สถิติ 94% ของผู้ลงทะเบียนในรัฐเกแบ็ก 5,087,009 คน ไปใช้สิทธิ์
ผลเลือก "ใช่" ส่วนใหญ่อยู่ในหน่วยเลือกตั้งสภานิติบัญญัติแห่งชาติ 81 หน่วยจาก 125 หน่วย แต่มีแนวโน้มเป็นหน่วยที่มีประชากรน้อย ยกเว้นพื้นที่ชนพื้นเมือง การเลือก "ไม่" ส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในหน่วยเลือกตั้งเขตเมือง
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| ไม่: 2,362,648 (50.58%) |  |  | ใช่: 2,308,360 (49.42%) |
▲
| การลงประชามติแยกรัฐเกแบ็กเป็นเอกราช พ> ศ. 2538.ทางเลือก | การลงประชามติแยกรัฐเกแบ็กเป็นเอกราช พ> ศ. 2538.คะแนนเสียง | การลงประชามติแยกรัฐเกแบ็กเป็นเอกราช พ> ศ. 2538. % |
| --- | --- | --- |
|  ไม่เห็นชอบ | 2,362,648 | 50.58% |
| เห็นชอบ | 2,308,360 | 49.42% |
| บัตรดี | 4,671,008 | 98.18% |
| บัตรเสียหรือไม่ลงคะแนน | 86,501 | 1.82% |
| คะแนนเสียงทั้งหมด | 4,757,509 | 100.00% |
อัตราการลงคะแนน: 93.52%

จำนวนผู้มีสิทธิ์ลงคะแนน: 5,087,009
บทเพลงผู้รับใช้

บทเพลง 4 เพลงในหนังสืออิสยาห์
บทเพลงผู้รับใช้ (อังกฤษ: servant songs) หรือเรียกได้อีกว่า บทกวีผู้รับใช้ (อังกฤษ: servant poems) หรือ บทเพลงผู้รับใช้ที่ทนทุกข์ (อังกฤษ: Songs of the Suffering Servant) เป็นบทเพลง 4 บทในหนังสืออิสยาห์ในคัมภีร์ฮีบรู ประกอบด้วยอิสยาห์ 42:1–4, อิสยาห์ 49:1–6, อิสยาห์ 50:4-11 และอิสยาห์ 52:13-53:12 บทเพลงเหล่านี้เป็นกวีนิพนธ์ 4 บทที่เขียนเกี่ยวกับ "ผู้รับใช้ของพระยาเวห์" (ฮีบรู: עבד יהוה, ‘eḇeḏ Yahweh) คนหนึ่ง พระยาห์เวห์ทรงเรียกผู้รับใช้ให้นำบรรดาประชาชาติ แต่ผู้รับใช้จะถูกข่มเหงอย่างเลวร้ายโดยบรรดาประชาชาติเหล่านั้น ท้ายที่สุดผู้รับใช้ก็ได้รับรางวัลตอบแทน
นักวิชาการบางคนถือว่า อิสยาห์ 61:1-3 เป็นบทเพลงผู้รับใช้บทที่ 5 แม้ไม่มีการกล่าวคำว่า "ผู้รับใช้" (ฮีบรู: עבד, ‘eḇeḏ) ในตัวบท เพลงที่ 5 นี้นักวิชาการสมัยใหม่โดยมากไม่นับรวม หากไม่รวมเพลงที่ 5 นี้ ทั้ง 4 เพลงอยู่ในส่วนอิสยาห์ที่ 2 (Deutero-Isaiah) ซึ่งเป็นส่วนกลางของหนังสืออิสยาห์ที่บางคนเชื่อว่าเขียนโดยนักเขียนนิรนามเมื่อศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาลระหว่างการตกเป็นเชลยในบาบิโลน บทเพลงผู้รับใช้ 5 เพลงถูกระบุครั้งแรกโดย Bernhard Duhm ในคำอธิบายเกี่ยวกับหนังสืออิสยาห์ที่เขาเขียนในปี ค.ศ. 1892
แหล่งข้อมูลอื่น

The Servant Songs of Isaiah
Servant Songs of Isaiah
A Comparison of Ancient and Medieval Jewish Interpretations of the Suffering Servant in Isaiah
30 ตุลาคม

วันที่ 30 ตุลาคม เป็นวันที่ 303 ของปี (วันที่ 304 ในปีอธิกสุรทิน) ตามปฏิทินสุริยคติแบบเกรกอเรียน เมื่อถึงวันนี้จะยังเหลือวันอีก 62 วันในปีนั้น
เหตุการณ์

พ.ศ. 2370 (ค.ศ. 1827) - พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ แต่งตั้งคุณหญิงโม ซึ่งเป็นภรรยาปลัดเมืองนครราชสีมา ขึ้นเป็น "ท้าวสุรนารี" จากวีรกรรมที่ใช้อุบายต่อสู้กับทหารลาวของเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ ที่ก่อการกบฏยกทัพมาตีนครราชสีมา
พ.ศ. 2481 (ค.ศ. 1938) - ละครวิทยุ The War of the Worlds ในสหรัฐอเมริกา ก่อให้เกิดความโกลาหล เมื่อชาวอเมริกันจำนวนมากเชื่ออย่างสนิทใจว่าชาวดาวอังคารกำลังบุกโลก
พ.ศ. 2504 (ค.ศ. 1961) - สหภาพโซเวียตทดลองระเบิดนิวเคลียร์ ซาร์บอมบา บนเกาะโนวายาเซมลียาในทะเลอาร์กติก เป็นอาวุธนิวเคลียร์ที่มีความรุนแรงที่สุดเท่าที่มีการจุดระเบิดมา
พ.ศ. 2538 (ค.ศ. 1995) - ผลการลงประชามติ เสียง 50.6% โหวตให้เกแบ็กยังคงเป็นรัฐของประเทศแคนาดา
วันเกิด

พ.ศ. 2226 (ค.ศ. 1683) - พระเจ้าจอร์จที่ 2 แห่งบริเตนใหญ่ (สวรรคต 25 ตุลาคม พ.ศ. 2303)
พ.ศ. 2278 (ค.ศ. 1735) - จอห์น แอดัมส์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาคนที่ 2 (ถึงแก่กรรม 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2369)
พ.ศ. 2291 (ค.ศ. 1748) - มาร์ธา เจฟเฟอร์สัน สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่ง (ถึงแก่กรรม 6 กันยายน พ.ศ. 2325)
พ.ศ. 2428 (ค.ศ. 1985) - เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ (จิตร ณ สงขลา) ขุนนางสยาม (ถึงแก่กรรม 25 กันยายน พ.ศ. 2519)
พ.ศ. 2491 (ค.ศ. 1948) - ชลิต เฟื่องอารมย์ นักแสดงชาวไทย
พ.ศ. 2494 (ค.ศ. 1951) - หลิว เสี่ยวชิ่ง นักแสดงและนักธุรกิจหญิงชาวจีน
พ.ศ. 2498 (ค.ศ. 1955) - สุวัฒน์ กลิ่นเกษร หรือเป็นที่รู้จักในชื่อ "น้าติง ฮาร์ดคอร์" ผู้บรรยายการแข่งขันกีฬาชาวไทย
พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960) - ดิเอโก มาราโดนา นักฟุตบอลชาวอาร์เจนตินา
พ.ศ. 2506 (ค.ศ. 1963) - สมบัษร ถิระสาโรช ออร์แกไนเซอร์มือหนึ่งของไทย
พ.ศ. 2514 (ค.ศ. 1971) - ลิขิคากุล กล้าแข็ง นักเขียนชาวไทย
พ.ศ. 2515 (ค.ศ. 1972)
กุลนัดดา ปัจฉิมสวัสดิ์ แอนเดอร์สัน พิธีกร ผู้ประกาศข่าว และนักแสดงชาวไทย
ปาเวล เนดเวต อดีตนักฟุตบอลอาชีพชาวเช็กเกีย
พ.ศ. 2519 (ค.ศ. 1976)
ดานีเอิล ฟาร์เคอ อดีตนักฟุตบอลชาวเยอรมัน
จิตตินันท์ หงษ์ทอง ทรู อะคาเดมี แฟนเทเชีย
แมตทิว มอร์ริสัน นักแสดงละครเวที รายการโทรทัศน์ และนักร้อง ชาวอเมริกัน
พ.ศ. 2522 (ค.ศ. 1979) - วรานุช พุทธชาด นักร้องลูกทุ่งหญิงชาวไทย
พ.ศ. 2524 (ค.ศ. 1981) - ช็อน จี-ฮย็อน นักแสดงหญิงชาวเกาหลีใต้
พ.ศ. 2527 (ค.ศ. 1984) - อีวา มาร์ซิล นางแบบ-นักแสดงสาวชาวอเมริกัน
พ.ศ. 2529 (ค.ศ. 1986)
เปเตร์ เปการีก นักฟุตบอลอาชีพชาวสโลวาเกีย
วัชระ สุขชุม ครีเอทีฟ พิธีกร และนักแสดงชาวไทย
พ.ศ. 2530 (ค.ศ. 1987) - สราวุธ กองลาภ นักฟุตบอลชาวไทย
พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) - แอชลีย์ บานส์ นักฟุตบอลชาวออสเตรีย-อังกฤษ
พ.ศ. 2534 (ค.ศ. 1991)
ธรรศภาคย์ ชี  นักร้องชาวไทย
วีรยุทธ จันทร์สุข นักร้อง นักแสดงชายชาวไทย
พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994)
คัทลีย์ ปิ่นสุวรรณ นักกีฬาวอลเลย์บอลหญิงชาวไทย อดีตนักกีฬาทีมชาติไทย
กรณ์ ศิริสรณ์ นักร้อง และนักแสดงชาวไทย
พ.ศ. 2538 (ค.ศ. 1995) - สุกจินดา นัดผาสุก นักฟุตบอลมืออาชีพชาวลาว
พ.ศ. 2539 (ค.ศ. 1996) - มิซุกิ ฟุกุมุระ นักร้องหญิงชาวญี่ปุ่น
พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) - ฌอน ลองสตาฟฟ์ นักฟุตบอล อาชีพชาวอังกฤษ
วันถึงแก่กรรม

พ.ศ. 2475 (ค.ศ. 1932) - เจ้าจอมมารดาโหมด ในรัชกาลที่ 5
พ.ศ. 2527 (ค.ศ. 1984) - ศาสตราจารย์ ดร.วิภาต บุญศรี วังซ้าย อดีตอธิการบดีสถาบันเทคโนโลยีการเกษตรแม่โจ้คนแรก
พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) - พระราชพรหมยาน (วีระ ถาวโร) (เกิด 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2459)
พ.ศ. 2526 (ค.ศ. 1983) - พระราชวุฒาจารย์ (ดูลย์ อตุโล) พระภิกษุ
พ.ศ. 2561 (ค.ศ. 2018) - กิมย้ง นักเขียนนิยายกำลังภายในที่ได้รับความนิยม (เกิด 10 มีนาคม พ.ศ. 2467)
วันสำคัญและวันหยุดเทศกาล

พ.ศ. 2555 (ค.ศ. 2012) - วันออกพรรษา
แหล่งข้อมูลอื่น

BBC: On This Day
Today in History: October 30 เก็บถาวร 2005-10-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กวันและเดือนในรอบปี |
| --- | --- |
มกราคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
กุมภาพันธ์: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29
มีนาคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
เมษายน: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
พฤษภาคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
มิถุนายน: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
กรกฎาคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
สิงหาคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
กันยายน: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
ตุลาคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
พฤศจิกายน: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
ธันวาคม: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
วันอื่นที่เกี่ยวข้อง: 0 มกราคม ·  30 กุมภาพันธ์