stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ประเทศลีชเทินชไตน์
เศรษฐกิจ

แต่ก่อนอาชีพหลักของชาวลีชเทินชไตน์คือเกษตรกรรม แต่เปลี่ยนเป็นประเทศอุตสาหกรรมเมื่อประมาณ ค.ศ. 1945 รายได้หลักของประเทศคือการท่องเที่ยวและการจำหน่ายดวงตราไปรษณียากร ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศของลีชเทินชไตน์มาจากภาคอุตสาหกรรม 40% ซึ่งประกอบด้วย อิเล็กทรอนิกส์ การผลิตโลหะ สิ่งทอ เซรามิก เวชภัณฑ์ อาหาร และการท่องเที่ยว ภาคการเงินการธนาคาร 30% ภาคการบริการ การท่องเที่ยว 25% และภาคการเกษตร 5% ซึ่งผลผลิตที่ได้จากการเกษตรได้แก่ ข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ ข้าวโพด มันฝรั่ง ปศุสัตว์ นม เนย
แรงงานส่วนใหญ่ทำงานในภาคอุตสาหกรรม การค้า และการก่อสร้าง จำนวนแรงงานที่สำรวจในปี ค.ศ. 2014 มีทั้งสิ้น 18,614 คน ในจำนวนนี้ 6,877 คน (37%) อาศัยในประเทศออสเตรีย สวิตเซอร์แลนด์ และเยอรมนี และเดินทางไป - กลับข้ามประเทศทุกวัน
สินค้าส่งออกของลีชเทินชไตน์คือ เครื่องจักรขนาดเล็กและเครื่องจักรที่สั่งทำพิเศษ เครื่องมือด้านทันตกรรม แสตมป์ เครื่องใช้โลหะ เครื่องปั้นดินเผา ส่วนสินค้านำเข้าคือ เครื่องจักร ผลิตภัณฑ์โลหะ สิ่งทอ อาหาร และรถยนต์ กลุ่มประเทศคู่ค้าหลักคือสหภาพยุโรป ประเทศสมาชิกเอฟตา  และสวิตเซอร์แลนด์
ในประเทศลีชเทินชไตน์มีการเก็บภาษีในอัตราที่ต่ำ สำหรับบริษัทที่ตั้งขึ้นใหม่จะมีช่วงปลอดภาษี ขึ้นอยู่กับประเภทธุรกิจ ภาษีสำหรับอสังหาริมทรัพย์ เก็บในอัตรา 0.2 - 0.9% ภาษีเงินได้อัตรา 4 - 18% สำหรับบริษัทถือหุ้น (holding company) ที่มีถิ่นที่อยู่ในลีชเทินชไตน์ได้รับสิทธิพิเศษไม่ต้องเสียภาษี ลีชเทินชไตน์จึงเป็นแหล่งดึงดูดการลงทุนนอกประเทศที่สำคัญของยุโรป
การทำไวน์เป็นสิ่งที่ชาวลีชเทินชไตน์ภาคภูมิใจ แม้จะมีพื้นที่เพาะปลูกน้อย (เพียง 54 เอเคอร์) แต่พื้นที่เพาะปลูกอุดมสมบูรณ์ และภูมิอากาศที่มีแสงแดดปีละ 1,500 ชั่วโมง ประกอบกับมีโรงงานผลิตไวน์ที่ทันสมัย ทำให้ไวน์ของลีชเทินชไตน์มีคุณภาพใกล้เคียงกับไวน์สวิส ปัจจุบันไวน์ของลีชเทินชไตน์ที่ผลิตได้จะจำหน่ายในประเทศเป็นหลัก ยี่ห้อที่ขึ้นชื่อคือ ซุสส์ดรุก (Sussdruck) มีสีอิฐแดง และ เบียร์ลิ (Beerli) มีสีแดงเข้ม การโฆษณาเน้นให้เห็นถึงความเชี่ยวชาญด้านการเพาะปลูก การเก็บ และการกลั่น โดยสามารถหาดื่มได้ตามร้านอาหารทั่วไป
ในนโยบายด้านเศรษฐกิจ ลีชเทินชไตน์มีความร่วมมือใกล้ชิดกับสวิตเซอร์แลนด์ และเป็นสมาชิกกลุ่มเอฟตา ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1960 มีส่วนร่วมในความตกลงเขตการค้าเสรีระหว่างสวิตเซอร์แลนด์กับยุโรป และเป็นภาคีความตกลงเขตเศรษฐกิจยุโรป ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1995 หลังปี ค.ศ. 1945 ได้เปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจจากเกษตรกรรมเป็นการท่องเที่ยว ภาคบริการทางการเงิน และอุตสาหกรรมซึ่งส่วนใหญ่เป็นอุตสาหกรรมขนาดกลางและขนาดเล็ก คือ อุตสาหกรรมผลิตเครี่องจักรกล สิ่งทอ เซรามิค ผลิตภัณฑ์ เคมีและยา อิเล็คโทรนิคส์ อาหารกระป๋อง
ข้อพิพาทระหว่างประเทศ ลีชเทินชไตน์อ้างสิทธิในดินแดนของสาธารณรัฐเช็ก 620 ตารางไมล์ ซึ่งเช็กริบมาจากราชวงศ์ลีชเทินชไตน์ในปี ค.ศ. 1918 แต่ฝ่ายเช็กไม่ยอมรับการอ้างสิทธิดังกล่าว โดยถือว่าการเรียกร้องสิทธิเหนือดินแดนใด ๆ จะต้องไม่ย้อนหลังเกินกว่าเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1948 เมื่อพรรคคอมมิวนิสต์ขึ้นครองอำนาจ[ต้องการอ้างอิง]
ประชากร

| จำนวนผู้นับถือศาสนาในลีชเทินชไตน์ |
| --- | --- | --- |
| ศาสนา  | ค.ศ. 2000 | ค.ศ. 1990 |
| คริสต์นิกายโรมันคาทอลิก | 78.4% | 84.9% |
| คริสตจักรปฏิรูป | 7.9% | 9.4 % |
| คริสต์นิกายออร์ทอดอกซ์ | 1.1% | 0.7% |
| คริสต์นิกายอื่น ๆ | 0.4% | 0.1% |
| อิสลาม | 4.8% | 2.4% |
| ยูดาห์ | 0.1% | 0.0% |
| อื่น ๆ | 0.3% | 0.1% |
| ไม่นับถือศาสนาใด ๆ | 7.0% | 2.4% |
จากการประมาณจำนวนประชากรเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2014 ลีชเทินชไตน์มีประชากร 37,215 คน และจากการสำรวจสำมะโนประชากรเมื่อ ค.ศ. 2000 มีประชากร 33,307 คน ในจำนวนนี้กว่า 68% อยู่ในวัย 15-64 ปี อัตราการเพิ่มจำนวนประชากรอยู่ที่ 0.7% ชาวต่างชาติที่พำนักอยู่ในประเทศมีจำนวน 12,522 คน คิดเป็น 33.6% ของจำนวนประชากรทั้งประเทศ ในจำนวนนี้ถึง 58% มาจากสามประเทศได้แก่ สวิตเซอร์แลนด์ ออสเตรีย และเยอรมนี
ลีชเทินชไตน์เป็นประเทศขนาดเล็กที่สุดอันดับที่ 4 ของทวีปยุโรป รองจากนครรัฐวาติกัน โมนาโก และซานมารีโน ภาษาราชการของประเทศคือภาษาเยอรมัน ประชากรส่วนใหญ่พูดภาษาตระกูลอัลเลแมนิกเยอรมัน ถึงแม้ว่าประชากรของประเทศกว่า 1 ใน 3 มาจากประเทศอื่น ได้แก่ ผู้พูดภาษาเยอรมันที่มาจากประเทศเยอรมนี ออสเตรีย และสวิตเซอร์แลนด์ ผู้พูดภาษาอิตาลี รวมไปถึงตุรกี ซึ่งภาษาอัลเลแมนิกเป็นสำเนียงท้องถิ่นที่แตกต่างกับภาษาเยอรมันมาตรฐานค่อนข้างมาก หากแต่คล้ายคลึงกับสำเนียงท้องถิ่นอื่น ๆ ในพื้นที่ใกล้เคียง เช่น ในรัฐฟอร์อาร์ลแบร์ค ประเทศออสเตรีย
ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์ จากการสำรวจสำมะโนประชากรในปี ค.ศ. 2000 ประชากรกว่า 87.9% นับถือศาสนาคริสต์ ในจำนวนนี้ 78.4% นับถือคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก และประมาณ 8% นับถือนิกายโปรเตสแตนต์ ซึ่งถ้าเปรียบเทียบกับผลการสำรวจในปี ค.ศ. 1990 ปรากฏว่าจำนวนผู้นับถือศาสนาคริสต์ลดลง ในส่วนของศาสนาอิสลามและไม่นับถือศาสนาเพิ่มขึ้นกว่าเท่าตัว
อายุขัยเฉลี่ยของชาวลีชเทินชไตน์อยู่ที่ 79.68 ปี โดยเพศชายมีอายุขัยเฉลี่ย 76.1 ปี และเพศหญิง 83.28 ปี อัตราการตายของทารกคือ 4.64 คนต่อการเกิด 1,000 คน และจากการประมาณเมื่อเร็ว ๆ นี้ อัตราการอ่านออกเขียนได้ของชาวลีชเทินชไตน์อยู่ที่ 100% (อ่านออกเขียนได้ทุกคน) ซึ่งโครงการประเมินผลนักเรียนนานาชาติ (อังกฤษ: Programme for International Student Assessment) ที่ร่วมมือกับองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) จัดอันดับให้ระบบการศึกษาของลีชเทินชไตน์ดีเยื่ยมเป็นอันดับที่ 10 ของโลก
การคมนาคม

ถนนภายในลีชเทินชไตน์มีความยาวทั้งสิ้น 380 กิโลเมตร โดยความยาว 90 กิโลเมตรมีช่องทางสำหรับรถจักรยาน ส่วนทางรถไฟภายในประเทศมีความยาวเพียง 9.5 กิโลเมตร ซึ่งเชื่อมต่อกับประเทศออสเตรียและสวิตเซอร์แลนด์ การรถไฟได้รับการบริหารดูแลโดยการรถไฟสหพันธรัฐออสเตรีย (ÖBB) มีสถานีรถไฟทั้งสิ้น 4 สถานี ได้แก่ สถานีชาน-วาดุซ (Schaan-Vaduz) ฟอสท์ฮิลที (Forst Hilti) เนนเดลน์ (Nendeln) และชานวัลด์ (Schaanwald) รถไฟที่ให้บริการจะมาอย่างไม่มีเวลากำหนดแน่นอน เพราะเป็นเพียงทางผ่านระหว่างเมืองเฟลด์เคียร์ชของออสเตรียกับเมืองบุคส์ของสวิตเซอร์แลนด์ ส่วนรถไฟยูโรซิตี้และรถไฟที่เดินทางระยะไกลข้ามประเทศที่ผ่านเส้นทางสายนี้มักจะไม่จอดในสถานีในประเทศลีชเทินชไตน์
ระบบขนส่งมวลชนของลีชเทินชไตน์มีชื่อว่า ลีชเทินชไตน์บัส (อังกฤษ: Liechtenstein Bus) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของ ระบบโพสท์บัสสวิส (อังกฤษ: Swiss Postbus system) ของสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งเส้นทางเดินรถจะแยกกัน ลีชเทินชไตน์บัสจะวิ่งเฉพาะภายในประเทศ และจะไปเชื่อมกับระบบรถโดยสารสวิสที่เมืองบุคส์และซาร์กันส์ของสวิตเซอร์แลนด์ นอกจากนี้ลีชเทินชไตน์บัสยังวิ่งไปถึงเมืองเฟลด์เคียร์ชของออสเตรียอีกด้วย
ลีชเทินชไตน์ไม่มีสนามบินในประเทศ ซึ่งสนามบินขนาดใหญ่ที่อยู่ใกล้ที่สุดคือ ท่าอากาศยานซือริช ในเมืองซือริช ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ลีชเทินชไตน์มีลานจอดเฮลิคอปเตอร์เพียงแห่งเดียวในเทศบาลบัลเซอร์ส ซึ่งสามารถใช้งานได้กับเฮลิคอปเตอร์เช่าเหมาลำ
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ (ในภาษาเยอรมันและอังกฤษ)
Princely House of Liechtenstein
รัฐสภาแห่งชาติ
รัฐบาลลีชเทินชไตน์ เก็บถาวร 2020-05-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
การท่องเที่ยวในลีชเทินชไตน์
สำนักงานสถิติลีชเทินชไตน์ (ในภาษาเยอรมัน)
Liechtenstein. The World Factbook. Central Intelligence Agency.
Liechtenstein from UCB Libraries GovPubs
ประเทศลีชเทินชไตน์ ที่เว็บไซต์ Curlie
"Liechtenstein" . สารานุกรมบริตานิกา ค.ศ. 1911. Vol. 16 (11 ed.). 1911.
Liechtenstein profile from BBC News
Wikimedia Atlas of Liechtenstein
ดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ ประเทศลีชเทินชไตน์ ที่โอเพินสตรีตแมป
| ด ค กประเทศที่มีกษัตริย์เป็นประมุขแห่งรัฐ |
| --- | --- |
ทวีปเอเชีย:  กัมพูชา  กาตาร์ (*)  คูเวต (⁂)  จอร์แดน (⁂)  ซาอุดีอาระเบีย (*)  ญี่ปุ่น  ไทย  บรูไน (*)  บาห์เรน (*)  ภูฏาน  มาเลเซีย (!)  สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (*)  โอมาน (*) 
ทวีปแอฟริกา:  โมร็อกโก  เลโซโท  เอสวาตินี (*) 
ทวีปยุโรป:  เดนมาร์ก  นครรัฐวาติกัน (*!)  นอร์เวย์  เนเธอร์แลนด์  เบลเยียม  โมนาโก  ลักเซมเบิร์ก  ลีชเทินชไตน์  สเปน  สวีเดน  อันดอร์รา (!) 
โอเชียเนีย:  ตองงา 
เครือจักรภพ:  เกรเนดา  แคนาดา  จาเมกา  เซนต์คิตส์และเนวิส  เซนต์ลูเชีย  เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์  ตูวาลู  นิวซีแลนด์  บาฮามาส  เบลีซ  ปาปัวนิกินี  สหราชอาณาจักร  หมู่เกาะโซโลมอน  ออสเตรเลีย  แอนทีกาและบาร์บิวดา 
 * สมบูรณาญาสิทธิราชย์  ⁂ ราชาธิปไตยกึ่งภายใต้รัฐธรรมนูญ   ! ราชาธิปไตยที่มีการเลือกตั้ง 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  กรีซ 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่ 
ประชาชน:  รัฐสภาสหราชอาณาจักร 
อื่น ๆ:  สารานุกรมของยูเครนสมัยใหม่  พจนานุกรมประวัติศาสตร์ของสวิสเซอร์แลนด์  Lexicon Istoric Retic  NARA  IdRef 
แม่น้ำไรน์ เขตแดนซึ่งแบ่งสวิตเซอร์แลนด์กับลีชเทินชไตน์
เขตการปกครองของลีชเทินชไตน์
ใจกลางเมืองวาดุซ เมืองหลวงของประเทศ
สวนไวน์ใกล้เมืองวาดุซ
ลีชเทินชไตน์บัส ระบบขนส่งมวลชนของประเทศ
ฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม อาร์เกลันเดอร์

| ฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม อาร์เกลันเดอร์ |
| --- | --- |
ฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม อาร์เกลันเดอร์
เกิด: ฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม เอากุสท์ อาร์เกลันเดอร์ 22 มีนาคม 1799 เมเมิล ราชอาณาจักรปรัสเซีย
เสียชีวิต: 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1875(1875-02-17) (75 ปี) บ็อน
มีชื่อเสียงจาก: ตีพิมพ์ บ็อนเนอร์ดวร์ชมุสเทอรุง
รางวัล: เหรียญทองของสมาคมดาราศาสตร์หลวง (ปี 1863)
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
สาขา: ดาราศาสตร์
สถาบันที่ทำงาน: มหาวิทยาลัยบ็อน
 
ฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม เอากุสท์ อาร์เกลันเดอร์ (เยอรมัน: Friedrich Wilhelm August Argelander; 22 มีนาคม 1799 – 17 กุมภาพันธ์ 1875) เป็นนักดาราศาสตร์ ชาวเยอรมัน เป็นที่รู้จักในฐานะผู้สร้างสารบัญแฟ้มดาวฤกษ์ บ็อนเนอร์ดวร์ชมุสเทอรุง เขาเป็นผู้สังเกตการณ์คนแรกที่ทำการสังเกตการณ์ดาวแปรแสงได้อย่างแม่นยำและได้ก่อตั้งระบบการตั้งชื่อดาวแปรแสงขึ้นมา
ชีวประวัติ

อาร์เกลันเดอร์เกิดที่เมืองเมเมิล (ปัจจุบันคือเกล็ยเปดา ประเทศลิทัวเนีย) ซึ่งขณะนั้นเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรปรัสเซีย โดยมีบิดาเป็นชาวเยอรมันและมารดาเป็นชาวฟินแลนด์ เขามีโอกาสได้ศึกษากับฟรีดริช เบ็สเซิล ในเคอนิชส์แบร์ค (คาลีนินกราด)
ตั้งแต่ปี 1822 ถึง 1836 เขาเป็นผู้อำนวยการหอดูดาวในตุรกุและเฮลซิงกิ ประเทศฟินแลนด์ ก่อนที่จะย้ายไปที่บ็อน ด้วยความช่วยเหลือของพระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 4 ผู้สร้างหอดูดาวแห่งใหม่ในบ็อน เขาได้ร่วมมือกับอาดัลแบร์ท ครือเกอร์ และเอดูอาร์ท เชินเฟ็ลท์ จัดทำ บ็อนเนอร์ดวร์ชมุสเทอรุง ซึ่งตีพิมพ์ระหว่างปี 1852–1859 บันทึกตำแหน่งและขนาดของดาวได้ 324,198 ดวง โดยไม่นับรวมดาวฤกษ์ในซีกท้องฟ้าใต้ นี่เป็นสารบัญแฟ้มสุดท้ายที่สร้างขึ้นก่อนที่จะถึงสมัยที่มีการใช้การสังเกตการณ์ด้วยภาพถ่าย
ในปี 1863 เขาได้รับรางวัลเหรียญทองของสมาคมดาราศาสตร์หลวง และในปีนั้นเขาก็ได้มีสวนร่วมในการก่อตั้งสมาคมดาราศาสตร์เยอรมัน และยังได้จัดทำสารบัญแฟ้มสมาคมดาราศาสตร์ขึ้นมา
ดาวเคราะห์น้อย 1551 อาร์เกลันเดอร์ ได้รับการตั้งชื่อตามเขา
ฟรีดริช อ็อลบริชท์

| ฟรีดริช อ็อลบริชท์ |
| --- | --- |

เกิด: 4 ตุลาคม ค.ศ. 1888(1888-10-04) ไลส์นิช ราชอาณาจักรซัคเซิน  จักรวรรดิเยอรมัน
เสียชีวิต: 21 กรกฎาคม ค.ศ. 1944(1944-07-21) (55 ปี) เบอร์ลิน นาซีเยอรมนี
รับใช้:  เยอรมนี  เยอรมนี  ไรช์เยอรมัน
แผนก/สังกัด: กองทัพบกเยอรมัน (แวร์มัคท์)
ประจำการ: 1907–44
ชั้นยศ: พลเอกทหารราบ (General der Infanterie)
บังคับบัญชา: กองพลทหารราบที่ 24
การยุทธ์: สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง สงครามโลกครั้งที่สอง
บำเหน็จ: กางเขนอัศวินแห่งกางเขนเหล็ก
พลเอกทหารราบ ฟรีดริช อ็อลบริชท์ (เยอรมัน: Friedrich Olbricht) เป็นนายทหารเยอรมันในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองและเป็นหนึ่งในผู้ร่วมสมคิดในเหตุการณ์แผนลับ 20 กรกฎาคมในความพยายามลอบสังหารอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ในค.ศ. 1944
ประวัติ

อ็อลบริชท์จบการศึกษาในปีค.ศ. 1907 และได้รับการติดยศเป็นร้อยตรีประจำกรมทหารราบที่ 106 เมืองไลพ์ซิช เขาเข้าร่วมต่อสู้ในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง มียศเป็นร้อยเอกยามสิ้นสุดสงครามในปีค.ศ. 1918 ต่อมาในปีค.ศ. 1926 เขาได้รับตำแหน่งเจ้ากรมทหารต่างประเทศ กระทรวงไรชส์แวร์ เขามีส่วนช่วยสมาชิกเอ็สอาที่ถูกกวาดล้างในคืนมีดยาว โดยจัดหาตำแหน่งในหน่วยข่าวกรองอับแวร์ (Abwehr) ให้พวกเขา
อ็อลบริชท์ได้รับแต่งตั้งเป็นเสนาธิการกองทัพน้อยที่ 4 ประจำเดรสเดินในปีค.ศ. 1935 และได้เลื่อนเป็นผู้บัญชาการกองพลทหารราบที่ 24 ต่อมาในปีค.ศ. 1938 อ็อลบริชท์เป็นนายทหารส่วนน้อยที่สนับสนุนพลเอกอาวุโสแวร์เนอร์ ฟ็อน ฟริทช์ ผู้บัญชาการใหญ่กองทัพบก ซึ่งถูกใส่ความว่าเป็นพวกรักร่วมเพศและต้องลาออกในต้นปีค.ศ. 1938 ภายหลังการลาออกของพลเอกอาวุโสฟริทช์ เขาค้นพบว่าข้อกล่าวหานั้นเป็นเรื่องแต่งโดยมีฮิมเลอร์อยู่เบื้องหลัง ทั้งนี้เพื่อเปิดทางให้ฮิตเลอร์เข้าแทรงแซงกองทัพบก
พลโทอ็อลบริชท์บัญชาการกองพลทหารราบที่ 24 ระหว่างการบุกครองโปแลนด์ในปีค.ศ. 1939 และได้รับมอบกางเขนอัศวินแห่งกางเขนเหล็ก ในปีค.ศ. 1940 เขาได้เลื่อนยศเป็นพลเอกทหารราบ และได้รับแต่งตั้งเป็นหัวหน้าสำนักสามัญทหารบก (Allgemeines Heeresamt) สังกัดกองบัญชาการใหญ่กองทัพบก และต่อมาได้รับแต่งตั้งเป็นหัวหน้าสำนักงานกองทัพสำรอง (Wehrersatzamt) สังกัดกองบัญชาการใหญ่แห่งแวร์มัคท์
ฟอทซ์ไฮม์

| ฟอทซ์ไฮม์   |
| --- | --- |
เมือง

ที่ตั้งของฟอทซ์ไฮม์ 
ประเทศ: เยอรมนี
รัฐ: บาเดิน-เวือร์ทเทิมแบร์ค
จังหวัด: Karlsruhe
อำเภอ: Stadtkreis
เขตการปกครอง: 16 Stadtteile
การปกครอง
 • นายกเทศมนตรี: Gert Hager (SPD)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 98.03 ตร.กม. (37.85 ตร.ไมล์)
ความสูง: 273 เมตร (896 ฟุต)
ประชากร (2020-12-31)
 • ทั้งหมด: 126,016 คน
 • ความหนาแน่น: 1,300 คน/ตร.กม. (3,300 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+01:00 (CET)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+02:00 (CEST)
รหัสไปรษณีย์: 75172–75181
รหัสโทรศัพท์: 07231, 07234, 07041
ทะเบียนพาหนะ: PF
เว็บไซต์: www.pforzheim.de
ฟอทซ์ไฮม์ (เยอรมัน: Pforzheim) เป็นเมืองที่มีประชากรเกือบ 120,000 คน ตั้งอยู่ในรัฐบาเดิน-เวือร์ทเทิมแบร์ค ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศเยอรมนี ในเขตแบล็กฟอเรสต์ เป็นที่รู้จักด้านอุตสาหกรรมอัญมณีและนาฬิกาข้อมือ เมืองมีพื้นที่ 98 กม² ตั้งอยู่ระหว่างเมืองชตุทการ์ทและคาร์ลสรูเออ
ฟรีดริช โมส

| ฟรีดริช โมส |
| --- | --- |
โมสในปี ค.ศ. 1832
เกิด: 29 มกราคม ค.ศ. 1773(1773-01-29) แกร์นโรเดอ จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
เสียชีวิต: 29 กันยายน ค.ศ. 1839(1839-09-29) (66 ปี) อากอร์โด ราชอาณาจักรลอมบาร์ดี-เวนีเชีย
มีชื่อเสียงจาก: มาตราโมส
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
สาขา: ธรณีวิทยา, วิทยาแร่
 
คาร์ล ฟรีดริช คริสเตียน โมส (เยอรมัน: Carl Friedrich Christian Mohs; 29 มกราคม ค.ศ. 1773 – 29 กันยายน ค.ศ. 1839) เป็นนักธรณีวิทยาและนักวิทยาแร่ชาวเยอรมัน เกิดที่เมืองแกร์นโรเดอ โมสเรียนวิชาเคมี คณิตศาสตร์ และฟิสิกส์ที่มหาวิทยาลัยฮัลเลอและเรียนที่สถาบันเหมืองแร่ที่เมืองไฟรแบร์ก ต่อมาเดินทางไปทำงานพิสูจน์แร่ให้นายธนาคารที่ประเทศออสเตรีย ในปี ค.ศ. 1812 โมสทำงานให้กับอาร์คดยุกโยฮันน์ที่เมืองกราซ ในปีเดียวกัน เขาได้คิดค้น "มาตราโมส" โดยได้แนวคิดการทดสอบความแข็งของแร่ด้วยการขูดขีดจากงานของธีโอแฟรสตัสและพลินีผู้อาวุโส ต่อมาโมสดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีกราซ ก่อนจะย้ายกลับไปอยู่ที่ไฟรแบร์กในอีก 6 ปีต่อมา ในปี ค.ศ. 1826 โมสทำงานที่กรุงเวียนนาและเสียชีวิตขณะท่องเที่ยวที่เมืองอากอร์โดในปี ค.ศ. 1839
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ฟรีดริช โมส
ฟรีดริชแห่งเยอรมนี

ฟรีดริชแห่งเยอรมนี (เยอรมัน: Friedrich von Deutschland) อาจหมายถึง
จักรพรรดิฟรีดริชที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ (ค.ศ. 1122–1190)
จักรพรรดิฟรีดริชที่ 2 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ (ค.ศ. 1194–1250)
ฟรีดริชเดอะแฟร์ (ค.ศ. 1289–1330)
จักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ (ค.ศ. 1415–1493)
จักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 แห่งเยอรมนี (ค.ศ. 1831–1888)
จักรพรรดิฟรีดริชที่ 4 แห่งเยอรมนี (อ้างสิทธิ; ค.ศ. 1976–ปัจจุบัน)
ดูเพิ่ม

พระราชาธิบดีเฟรเดอริก
เคอนิชฟรีดริช
จักรพรรดิฟรีดริช
ฟรีดริชแห่งปรัสเซีย
วิลเฮ็ล์มแห่งเยอรมนี
ฟรีดริชแห่งปรัสเซีย

ฟรีดริชแห่งปรัสเซีย (อังกฤษ: Frederick of Prussia; เยอรมัน: Friedrich von Preußen) อาจหมายถึง
พระเจ้าฟรีดริชที่ 1 แห่งปรัสเซีย (ค.ศ. 1657–1713)
พระเจ้าฟรีดริชที่ 2 แห่งปรัสเซีย หรือ ฟรีดริชมหาราช (ค.ศ. 1712–1786)
เจ้าชายฟรีดริชแห่งปรัสเซีย (ค.ศ. 1794–1863)
พระเจ้าฟรีดริชที่ 3 แห่งปรัสเซีย (ค.ศ. 1831–1888)
เจ้าชายฟรีดริชแห่งปรัสเซีย (ค.ศ. 1911–1966)
พระเจ้าฟรีดริชที่ 4 แห่งปรัสเซีย (อ้างสิทธิ)
ดูเพิ่ม

พระราชาธิบดีเฟรเดอริก
เคอนิชฟรีดริช
จักรพรรดิฟรีดริช
ฟรีดริชแห่งเยอรมนี
วิลเฮ็ล์มแห่งเยอรมนี
ฟาเรนไฮต์ (แก้ความกำกวม)

ฟาเรนไฮต์ (เยอรมัน: Fahrenheit; อังกฤษ: Fahrenheit) อาจหมายถึง
องศาฟาเรนไฮต์
เกเบรียล ฟาเรนไฮต์ (1686-1736)
วงดนตรี
ฟาเรนไฮต์ (วงดนตรีไทย) (Fahrenheit)
ฟาเรนไฮต์ (วงดนตรีไต้หวัน) (Fahrenheit)
พินัยกรรมทางการเมืองของอดอล์ฟ ฮิตเลอร์

หน้าแรกของพินัยกรรม
"พินัยกรรมทางการเมืองของข้าพเจ้า" (เยอรมัน: Mein politisches Testament) อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ลงนามในพินัยกรรมส่งมอบอำนาจทางการเมือง ณ ฟือเรอร์บุงเคอร์ เบอร์ลิน เวลาตีสี่ของวันที่ 29 เมษายน ค.ศ. 1945 หนึ่งวันก่อนที่เขาจะฆ่าตัวตายพร้อมภริยา กระบวนการพิจารณาคดีเนือร์นแบร์คเรียกเอกสารฉบับนี้ว่า พินัยกรรมทางการเมืองของอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ (เยอรมัน: Politisches Testament Adolf Hitlers)
ส่วนของคำสั่งเสียส่วนตัวระบุว่า ทั้งคู่เลือกตายดีกว่ายอมจำนนและให้จัดการศพของพวกตนด้วยการเผา ทั้งยังมอบหมายให้มาร์ทีน บอร์มัน เป็นผู้จัดการเรื่องดังกล่าว ส่วนพินัยกรรมทางการเมืองมีสองส่วน ในส่วนแรก เขาระบุว่า ไม่ยอมรับข้อกล่าวหาเรื่องบ้าสงคราม ขอบคุณพลเมืองเยอรมันที่จงรักภักดี และร้องขอให้พลเมืองฮึดสู้ต่อไป ในส่วนที่สอง เขาประกาศให้ ไฮน์ริช ฮิมเลอร์ กับแฮร์มัน เกอริง เป็นกบฏ และกำหนดแผนการจัดตั้งรัฐบาลใหม่ภายใต้การนำของจอมพลเรือคาร์ล เดอนิทซ์
เทราเดิล ยุงเงอ เลขานุการของฮิตเลอร์ จำได้ว่า ฮิตเลอร์อ่านข้อความพินัยกรรมจากที่เขียนไว้แล้วให้จดตาม และเชื่อกันว่า โยเซ็ฟ เกิบเบิลส์ เป็นผู้ช่วยจด
คำสั่งเสีย

ส่วนแรกของเอกสารคือคำสั่งเสียส่วนตัว ซึ่งบันทึกว่าฮิตเลอร์ได้ทำการสมรสโดยกฎหมายแล้ว (แต่ไม่ได้ระบุว่าเป็นการสมรสกับเอฟา เบราน์) และระบุว่าฮิตเลอร์กับเบราน์ยอมตายดีกว่ายอมสละอำนาจหรือจำนนให้อดสู ทั้งกำหนดว่า ให้จัดการศพของทั้งคู่ด้วยการเผา คำสั่งเสียระบุให้จัดการทรัพย์สินของฮิตเลอร์ดังนี้
ของสะสมทางศิลปะ ให้มอบแก่หอศิลป์ในบ้านเกิดของฮิตเลอร์ที่เมืองลินทซ์บนฝั่งแม่น้ำดานูบ
วัตถุที่มีคุณค่าทางจิตใจหรือจำเป็นต่อการดำรงชีวิตอย่างเรียบง่าย ให้มอบแก่ญาติพี่น้องของฮิตเลอร์ และเพื่อนร่วมงานผู้ซื่อสัตย์ เช่น อันนี วินเทอร์ ผู้เป็นแม่บ้าน
ของมีค่าอย่างอื่นที่ฮิตเลอร์มีในครอบครอง ให้มอบแก่พรรคนาซี
มาร์ทีน บอร์มัน ถูกระบุชื่อให้เป็นผู้จัดการคำสั่งเสียส่วนตัวของฮิตเลอร์ คำสั่งเสียนี้มีบอร์มันเองและพันเอก นิโคเลาส์ ฟ็อน เบโล ลงนามเป็นพยาน
บรรณานุกรม

Beevor, Antony (2002). Berlin: The Downfall 1945. London: Viking–Penguin Books. ISBN 978-0-670-03041-5. {{cite book}}: |ref=harv ไม่ถูกต้อง (help)
Evans, Richard J. (2008). The Third Reich At War. New York: Penguin Group. ISBN 978-0-14-311671-4. {{cite book}}: |ref=harv ไม่ถูกต้อง (help)
Hitler, Adolph (1945a). My Private Will and Testament . {{citation}}: |ref=harv ไม่ถูกต้อง (help)
Hitler, Adolph (1945b). My Political Testament . {{citation}}: |ref=harv ไม่ถูกต้อง (help)
Kershaw, Ian (2008). Hitler: A Biography. New York: W. W. Norton & Company. ISBN 978-0-393-06757-6. {{cite book}}: |ref=harv ไม่ถูกต้อง (help)
พี่น้องตระกูลกริมม์

วิลเฮล์ม กริมม์ (ซ้าย) และยาค็อบ กริมม์ (ขวา) ภาพวาดโดย เอลิซาเบธ เจริโช-โบแมน ค.ศ. 1855
พี่น้องตระกูลกริมม์ (อังกฤษ: The Brothers Grimm; เยอรมัน: Die Gebrüder Grimm) ยาค็อบ กริมม์ (ค.ศ. 1785–1863) และวิลเฮล์ม กริมม์ (ค.ศ. 1786–1859) เป็นนักวิชาการชาวเยอรมันซึ่งเป็นที่รู้จักโด่งดังจากผลงานการรวบรวมนิทานพื้นบ้านและเทพนิยาย รวมถึงผลงานเกี่ยวกับวิวัฒนาการทางภาษาที่มีการเปลี่ยนแปลงตามกาลเวลา นับว่าเป็นนักเล่านิทานที่มีชื่อเสียงมากที่สุดคู่หนึ่งในยุโรป ซึ่งทำให้เทพนิยายมากมายแพร่หลายไปทั่วโลก เช่น รัมเพลสทิลสกิน สโนไวท์ ราพันเซล ซินเดอเรลล่า และ แฮนเซลและเกรเธล
ผลงานนิทานและเทพนิยาย

สโนว์ไวต์
หนูน้อยหมวกแดง
ซินเดอเรลล่า
ฮันเซลกับเกรเทล
ดูเพิ่ม

เทพนิยายกริมม์
กฎของกริมม์
ฟรีดริช เฟอร์ดินานด์ ดยุกแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์

ฟรีดริช เฟอร์ดินานด์ ดยุกแห่งแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ (อังกฤษ: Friedrich Ferdinand, Duke of Schleswig-Holstein) ประสูติเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2398 เป็นพระโอรสใน ฟรีดริช ดยุกแห่งแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-เซินเนอร์บอร์ก-กลึคส์บวร์ค และ เจ้าหญิงอเดลไฮด์แห่งเชาม์บวร์ค-ลิพเพอ  พระองค์ทรงดำรงพระอิสริยยศ ดยุกแห่งแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ และ พระประมุขแห่งราชวงศ์ชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-เซินเนอร์บอร์ก-กลึคส์บวร์ค ภายหลังการสิ้นพระชนม์ของพระบิดา เมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน 2428
พระองค์ทรงเสกสมรสกับ เจ้าหญิงกาโรลีน มาทิลด์แห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-เซินเนอร์บอร์-ออกัสเทนเบิร์ก เมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2428 มีพระบุตรดังนี้
เจ้าหญิงวิกตอเรีย อเดลไฮด์แห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์
เจ้าหญิงอเล็กซานดรา วิกตอเรียแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-เซินเนอร์บอร์-กลึคส์บวร์ค
เจ้าหญิงเฮเลนา แอดิเลดแห่งเดนมาร์ก
เจ้าหญิงแอดิเลดแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-เซินเนอร์บอร์-กลึคส์บวร์ค
วิลเฮ็ล์ม ฟรีดริช ดยุกแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์
เจ้าหญิงกาโรลีน มาทิลด์แห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-เซินเนอร์บอร์-กลึคส์บวร์ค
อนึ่ง พระองค์ทรงเป็นพระอัยกา (ตา) ใน เจ้าหญิงซิบิลลาแห่งซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา และเป็นพระราชปัยกา (ตาทวด) ใน สมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 16 กุสตาฟแห่งสวีเดน
เหรียญและเครื่องราชอิสริยาภรณ์

เหรียญและเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่เขาได้รับ มีดังนี้:
ดัชชีอันฮัลท์: Grand Cross of Albert the Bear, 1886
เดนมาร์ก: Knight of the Elephant, 8 เมษายน 1876
Ernestine duchies: Grand Cross of the Saxe-Ernestine House Order
ราชอาณาจักรกรีซ: Grand Cross of the Redeemer
โอลเดินบวร์ค: Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig, with Golden Crown and Collar
ราชอาณาจักรปรัสเซีย:
Knight of the Red Eagle, 1st Class, 22 มีนาคม 1886; Grand Cross, 7 กันยายน 1890
Knight of the Black Eagle, 24 ธันวาคม 1892; with Collar, 17 มกราคม 1893
สหราชอาณาจักร: Honorary Grand Cross of the Royal Victorian Order, 11 ตุลาคม 1905
เวือร์ทเทิมแบร์ค: Grand Cross of the Württemberg Crown, 1877
ฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม โยเซ็ฟ เช็ลลิง

| ฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม โยเซ็ฟ เช็ลลิง   Friedrich Wilhelm Joseph Schelling |
| --- | --- |

เกิด: 27 มกราคม ค.ศ. 1775(1775-01-27) เลออนแบร์ค, ดัชชีเวือร์ทเทิมแบร์ค, จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
เสียชีวิต: 20 สิงหาคม ค.ศ. 1854(1854-08-20) (79 ปี) บาทรากัซ, ประเทศสวิตเซอร์แลนด์
การศึกษา: มหาวิทยาลัยทือบิงเงิน มหาวิทยาลัยไลพ์ซิช

ยุค: ศตวรรษที่ 19
แนวทาง: ปรัชญาตะวันตก
สถาบัน: มหาวิทยาลัยเยนา มหาวิทยาลัยเวือทซ์บวร์ค มหาวิทยาลัยแอร์ลังเงิน มหาวิทยาลัยมิวนิก มหาวิทยาลัยเบอร์ลิน
ความสนใจหลัก: Naturphilosophie, วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ, สุนทรียศาสตร์, อภิปรัชญา, ญาณวิทยา, ปรัชญาคริสเตียน
 ได้รับอิทธิพลจาก Plato, Böhme, Spinoza, Leibniz, Kant, Jacobi, Herder, Goethe, Hölderlin, J. G. Fichte, Kielmeyer, Plotinus 
 เป็นอิทธิพลต่อ Ast, Bernays, Carus, Coleridge, Cousin, Deleuze, Esenbeck, Fackenheim, Fichte, Freud, Gadamer, Goethe, Grant, Habermas, Hâjdeu, Hegel, Heidegger, Jung, Kierkegaard, Krause, Pareyson, Peirce, Ravaisson, Royce, Secrétan, da Silva, Solger, Solovyov, Tillich, Van Til, Vogelin,  von Hartmann, Weisse, Wilber, Žižek, Russian Schellingianism 
 
ลายมือชื่อ

ฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม โยเซ็ฟ เช็ลลิง (เยอรมัน: Friedrich Wilhelm Joseph Schelling) เป็นนักปรัชญาชาวเยอรมัน เป็นหนึ่งในสามแกนนำหลักที่พัฒนาอุดมการณ์เยอรมัน (German idealism) ร่วมกับโยฮัน ก็อทลีพ ฟิชเทอ อดีตอาจารย์ที่ปรึกษา กับเกออร์ค วิลเฮ็ล์ม ฟรีดริช เฮเกิล เพื่อนร่วมชั้นและคู่แข่งในเวลาต่อมา ทฤษฎีปรัชญาของเช็ลลิงเป็นที่กล่าวขานว่าค่อนข้างยากต่อการเข้าใจ
ประวัติ

เช็ลลิงเกิดเมื่อวันที่ 27 มกราคม ค.ศ. 1775 ที่เลออนแบร์ค ในดัชชีเวือร์ทเทิมแบร์ค (ปัจจุบันคือรัฐบาเดิน-เวือร์ทเทิมแบร์ค) จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ เป็นบุตรของนายโยเซ็ฟ ฟรีดริช เช็ลลิง (Joseph Friedrich Schelling) กับนางก็อทลีบีน มารี (Gottliebin Marie) เด็กชายเช็ลลิงเข้าเรียนที่โรงเรียนโบสถ์เบเบินเฮาเซิน ใกล้กับเมืองทือบิงเงิน ซึ่งบิดาของเขาเป็นอนุศาสนาจารย์และนักตะวันออกศึกษาที่โรงเรียนนั้น ในปีค.ศ. 1783 เช็ลลิงเข้าเรียนที่โรงเรียนละตินในเนือร์ทิงเงิน (Nürtingen) และได้รู้จักกับฟรีดริช เฮิลเดอร์ลิง ซึ่งแก่กว่าห้าปี ต่อมาในปีค.ศ. 1790 เช็ลลิงในวันสิบห้าปีเข้าเรียนที่ศาสนวิชชาลัยทือบิงเงิน (Tübinger Stift) เร็วกว่าคนปกติถึงห้าปี ที่ศาสนวิชชาลัย เช็ลลิงได้เป็นเพื่อนร่วมห้องกับเฮเกิลและเฮิลเดอร์ลิง จนทั้งสามสนิทสนมกัน
เมื่อเช็ลลิงได้ศึกษาเรื่องปิตาจารย์แห่งคริสตจักรและปรัชญากรีกโบราณ ความสนใจทางด้านเทววิทยาก็ค่อยเบนไปหาวิชาปรัชญา เช็ลลิงจบการศึกษามหาบัณฑิตในปีค.ศ. 1792 และจบการศึกษาระดับดุษฎีบัณฑิตในปีค.ศ. 1795 ขณะเดียวกัน เขาก็เริ่มอ่านหนังสือของอิมมานูเอล คานต์ และโยฮัน ก็อทลีพ ฟิชเทอ ซึ่งมีอิทธิพลทางความคิดต่อเขาอย่างมาก ต่อมาในปีค.ศ. 1797 เช็ลลิงไปเยือนเมืองไลพ์ซิชในฐานะอาจารย์พิเศษและผู้ปกครองเด็กสองคนที่ตระกูลขุนนางฝากฝัง เช็ลลิงถือโอกาสเข้าเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยไลพ์ซิช เขาลุ่มหลงศาสตร์สมัยใหม่อย่างวิชาเคมีและชีววิทยา เขาได้ไปเยือนเมืองเดรสเดินในปีเดียวกัน และมีโอกาสได้พบกับสองพี่น้องชเลเกิล รวมทั้งโนวาลิส
ฟัลล์ไวสส์ (1939)

กองทัพเยอรมันและโปแลนด์เผชิญหน้ากันในวันที่ 31 สิงหาคม 1939
กรณีสีขาว (เยอรมัน: Fall Weiß) คือ แผนการทางยุทธศาสตร์ของเยอรมนีสำหรับเตรียมทำสงครามกับโปแลนด์ ซึ่งได้ถูกนำมาใช้ในการบุกครองโปแลนด์ เมื่อวันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 1939
รายละเอียดของแผน

แผนการดังกล่าวเป็นการเริ่มต้นของความเป็นศัตรูกันก่อนการประกาศสงคราม โดยกองทัพเยอรมันได้รับคำสั่งให้โจมตีโปแลนด์เป็นสามสาย
การโจมตีหลักจากเยอรมนีทางตะวันตกของโปแลนด์
การโจมตีสายที่สองจากปรัสเซียตะวันออก ทางเหนือของโปแลนด์
การโจมตีของสโลวาเกียจากทางใต้
โดยการโจมตีทั้งสามสายมีเป้าหมายมุ่งไปยังวอร์ซอว์ ขณะที่กองทัพโปแลนด์หลักจะถูกล้อมและถูกทำลายทางตะวันตกของแม่น้ำวิสตูล่า
ฟิลลิพ ฟรันทซ์ ฟ็อน ซีบ็อลท์

| ฟิลลิพ ฟรันทซ์ ฟ็อน ซีบ็อลท์ |
| --- | --- |

เกิด: 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1796(1796-02-17) เวือทซ์บวร์ค, เขตมุขนายกเวือทซ์บวร์ค
เสียชีวิต: 18 ตุลาคม ค.ศ. 1866(1866-10-18) (70 ปี) มิวนิก, ราชอาณาจักรบาวาเรีย
สัญชาติ: เยอรมัน
อาชีพ: แพทย์ นักพฤกษศาสตร์
คู่รัก: คูซูโมโตะ ทากิ, Helene von Gagern
บุตร: คูซูโมโตะ อิเนะ, อเล็คซันเดอร์, ไฮน์ริช
ฟิลลิพ ฟรันทซ์ ฟ็อน ซีบ็อลท์ (เยอรมัน: Philipp Franz von Siebold; 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1796 – 18 ตุลาคม ค.ศ. 1866)  เป็นแพทย์ นักพฤกษศาสตร์ นักเดินทาง มีชื่อเสียงจากการศึกษาพฤกษชาติและพรรณสัตว์ประจำถิ่นของญี่ปุ่น ได้แนะนำการแพทย์แบบตะวันตกให้แก่ประเทศญี่ปุ่น เขายังเป็นบิดาของแพทย์หญิงคนแรกของญี่ปุ่น คูซูโมโตะ อิเนะ
ฟรันท์ซิสคา แพร์

ฟรันท์ซิสคา แพร์ (เยอรมัน: Franziska Peer) เกิดวันที่ 6 พฤษภาคม ค.ศ. 1987 ที่คุฟชไตน์ รัฐทีโรล ประเทศออสเตรีย ผู้ซึ่งเป็นทั้งนักกีฬายิงปืนและนักยิงหน้าไม้ชาวออสเตรีย โดยเป็นสมาชิกสโมสรชึทเซินกิลเดออังเงอร์แบร์ค