การปฏิวัติเม็กซิโก
ความทรงจำทางประวัติศาสตร์

การครบรอบวาระหนึ่งร้อยปีการปฏิวัติเม็กซิโกเป็นโอกาสหนึ่งในการสร้างประวัติศาสตร์ของเหตุการณ์และผู้นำ ใน ค.ศ. 2010 ครบรอบหนึ่งร้อยปีการปฏิวัติและการประกาศอิสรภาพครบรอบสองร้อยปี เป็นวาระสำคัญของประวัติศาสตร์เม็กซิโก การประกาศอิสรภาพครบรอบหนึ่งร้อยปีนั้นจัดขึ้นใน ค.ศ. 1910 เป็นงานชิ้นสุดท้ายของยุคปอร์ฟิเรียโต ประธานาธิบดีเม็กซิโก เฟลิเป กัลเดรอน (ค.ศ. 2006–2012) ฝ่ายอนุรักษนิยมจากพรรคกิจแห่งชาติ (Partido Acción Nacional) พยายามให้ความสำคัญต่อการประกาศเอกราชสองร้อยปีมากกว่าการปฏิวัติหนึ่งร้อยปี
ภาพแสดงทางประวัติศาสตร์ที่คงอยู่ถาวรที่สุดคือภูมิทัศน์ที่สร้างขึ้น โดยเฉพาะ โมนูเมนโตอาลาเรโบลูซิออน ในเม็กซิโกซิตี รวมถึงรูปปั้นและอนุสาวรีย์ของผู้นำ โมนูเมนโตอาลาเรโบลูซิออนหรืออนุสาวรีย์แห่งการปฏิวัติถูกสร้างขึ้นในส่วน ปาลาซิโอเลฆิสลาติโบ (Palacio Legislativo) โครงการก่อสร้างหลักในสมัยประธานาธิบดีดิอัซ แต่การก่อสร้างหยุดชะงักเมื่อมีการปฏิวัติใน ค.ศ. 1910 ใน ค.ศ. 1933 ยุคมักซิมาโต ในอำนาจหลังบัลลังก์ประธานาธิบดีของปลูตาร์โก เอลิอัส กาเยส มีการสร้างกรอบโครงขึ้นมาเพื่อรำลึกถึงการปฏิวัติ เสาทั้งสี่เสาได้ฝังร่างของ ฟรันซิสโก อี. มาเดโร, เบนุสเตียโน การ์รันซา, ปลูตาร์โก เอลิอัส กาเยส, ลาซาโร การ์เดนัส และฟรันซิสโก [ปันโช] บิยา เมื่อยามมีชีวิตอยู่ปานโซต่อสู้กับการ์รันซาและกาเยส แต่ศพของเขาถูกย้ายมาฝังที่อนุสาวรีย์ใน ค.ศ. 1979 สมัยประธานาธิบดีโฆเซ โลเปซ ปอร์ติโย ก่อนที่จะมีการสร้างอนุสาวรีย์ มีการสร้างจุดหนึ่งใน ค.ศ. 1935 เพื่อบรรจุแขนที่ขาดของนายพลอัลบาโร โอเบรกอน ซึ่งขาดไปในสมรภูมิเซลายา ค.ศ. 1915 ซึ่งได้รับชัยชนะ อนุสาวรีย์นี้ตั้งอยู่ตรงจุดภัตตาคารลาบอมบิยา อันเป็นจุดที่เขาถูกลอบสังหารใน ค.ศ. 1928 แขนของเขาได้ถูกนำมาเผาใน ค.ศ. 1989 แต่อนุสาวรีย์ยังคงอยู่
ร่างของเอมิเลียโน ซาปาตา ได้รับการฝังที่เมืองเกวา-ตลา รัฐโมเรโลส ใกล้บริเวณที่เขาถูกลอบสังหารใน ค.ศ. 1919 นับตั้งแต่ ค.ศ. 1920 มีการจัดพิธีรำลึกบริเวณสถานที่ฝังศพของเขา ใน ค.ศ. 1923 อัลบาโร โอเบรกอน ในฐานะประธานาธิบดีเม็กซิโกได้ส่งตัวแทนไปร่วมพิธีที่เมืองเกวา-ตลาและจ่ายเงินให้เจ้าหน้าที่จากเมืองหลวงให้เป็นค่าใช้จ่ายในการเข้าร่วม
ชื่อเมือง ชื่อย่านชุมชน รวมถึงธนบัตรเม็กซิโกยังมีนามให้ระลึกถึงนักปฏิวัติเม็กซิโก ส่วนใหญ่ที่เด่นชัดคือ ปลูตาร์โก เอลิอัส กาเยส นายพลนักปฏิวัติและประธานาธิบดี ผู้ก่อตั้งพรรคการเมืองที่ครอบงำการเมืองเม็กซิโกมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ค.ศ. 1919 ลาซาโร การ์เดนัส นายพลนักปฏิวัติและประธานาธิบดี ผู้ฟื้นฟูหลักการการปฏิวัติ ก็ได้รับการยกย่องในธนบัตร ใน ค.ศ. 1996 ธนบัตรเปโซเม็กซิโกที่มีมูลค่าน้อยก็ได้ปรากฏภาพนักปฏิวัติชาวนาอย่างเอมิเลียโน ซาปาตา แต่ธนบัตรนี้ถูกเลิกใช้ใน ค.ศ. 1997 ด้านหน้าของธนบัตรที่ถูกยกเลิกแสดงภาพรูปปั้นของซาปาตาในเมืองเกวา-ตลาซึ่งจัดสร้างโดยโอลิเบริโอ มาร์ติเนซ ใน ค.ศ. 1932 เป็นซาปาตาในขี่ม้าแบบ ชาร์โร เต็มยศวางมืออยู่บนไหล่ของชาวนาที่กำลังถือมีดมาเชเต
ในรถไฟใต้ดินเม็กซิโกซิตีมีสถานีที่รำลึกถึงการปฏิวัติและยุคสมัยปฏิวัติ รถไฟฟ้าใต้ดินเปิดอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1969 โดยสายรถไฟ "1" ("สายสีชมพู") มีสองสถานีที่เกี่ยวกับการปฏิวัติ และที่เกี่ยวข้องกับการปฏิวัติโดยตรงมากที่สุดก็คือ สถานีรถไฟฟ้าใต้ดินปิโน ซัวเรซ ตั้งตามชื่อรองประธานาธิบดีในสมัยฟรันซิสโก อี. มาเดโร ผู้ถูกสังหารพร้อมกันในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1913 และอีกสถานีหนึ่งคือ สถานีรถไฟบัลเดรัส ซึ่งมีภาพเป็นปืนใหญ่เกี่ยวข้องกับคลังอาวุธซิวดาเดลาที่ซึ่งเป็นสถานที่สำคัญในการรัฐประหารประธานาธิบดีมาเดโร ใน ค.ศ. 1970 สถานีรถไฟฟ้าใต้ดินเรโบลูซิออนเปิดให้บริการ ซึ่งเป็นสถานีที่นำไปสู่โมนูเมนโตอาลาเรโบลูซิออน เมื่อสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินขยายเส้นทางบริการ ชื่อสถานีจากนักปฏิวัติก็มีเพิ่มมากขึ้น ใน ค.ศ. 1980 ผู้นำการปฏิวัติที่โด่งดังสองคนได้รับการยกย่องมีสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินซาปาตา เป้นการรำลึกถึงนักปฏิวัติชาวนาจากโมเรโลส อีกสถานีหนึ่งคือ สถานีรถไฟฟ้าใต้ดินดิบิซิออนเดลนอร์เต ตั้งชื่อตามกองทัพของปันโช บิยา ซึ่งปฏิบัติหน้าที่จนสลายกองทัพหลังพ่ายแพ้ในยุทธการที่เซลายา ค.ศ. 1915
ใน ค.ศ. 1997 สถานีรถไฟฟ้าใต้ดินลาซาโร การ์เดนัสเปิดให้บริการ ใน ค.ศ. 1988 สถานีรถไฟฟ้าใต้ดินอากิเลส เซร์ดันตั้งเพื่อเป็นเกียรติแก่อากิเลส เซร์ดัน ผู้สละชีพแก่การปฏิวัติคนแรก ใน ค.ศ. 1994 สถานีรถไฟฟ้าใต้ดินรัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1917 เปิดให้บริการพร้อมกับสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินการีบัลดี ตั้งตามชื่อหลานชายของผู้ต่อสู้เพื่ออิสรภาพอิตาลี จูเซปเป การีบัลดี หลานชายของเขาร่วมรบในการปฏิวัติเม็กซิโก ใน ค.ศ. 1999 นักอนาธิปไตยหัวรุนแรงอย่างริการ์โด โฟลเรส มากอน ได้รับการยกย่องในสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินริการ์โด โฟลเรส มากอน และที่เปิดให้บริการใน ค.ศ. 1999 คือ สถานีรถไฟฟ้าใต้ดินโรเมโร รูบิโอ ตั้งชื่อตามมานูเอล โรเมโร รูบิโอ ผู้นำกลุ่มซิเอนติฟิโกของประธานาธิบดีปอร์ฟิริโอ ดิอัซ ผู้ซึ่งมีลูกสาวคือการ์เมน โรเมโร รูบิโอ เป็นภริยาคนที่สองของดิอัซ ใน ค.ศ. 2012 มีการเปิดรถไฟใต้ดินสายใหม่คือ สถานีรถไฟฟ้าใต้ดินโรงพยาบาล 20 พฤศจิกายน ตั้งตามวันที่ที่ฟรันซิสโก อี. มาเดโร ประกาศแผนซานลุยส์โปโตซีใน ค.ศ. 1910 ซึ่งประกาศก่อกบฏต่อดิอัซ ไม่มีสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินที่มีชือมาเดโร หรือการ์รันซา, โอเบรกอน หรือกาเยส ส่วนของบิยามีเพียงที่กล่าวถึงกองทัพดิบิซิออนเดลนอร์เต
ในเม็กซิโกซิตี มีเขตเดเลกาซิโอเนส (delegaciones; เมือง) ตั้งชื่อตามอัลบาโร โอเบรกอน, เบนุสเตียโน การ์รันซา และกุสตาโบ อา. มาเดโร น้องชายของประธานาธิบดีฟรันซิสโก มาเดโร มีส่วนของถนนยุคอาณานิคมชื่อ กาเยเดโลสปลาเตโรส ที่มุ่งหน้าสู่จัตุรัสโซกาโลตั้งชื่อตามฟรันซิสโก อี. มาเดโร
วีรบุรุษหัวรุนแรงของการปฏิวัติเม็กซิโกสองคนที่เสียชีวิตไป คือ เอมิเลียโน ซาปาตา และปันโช บิยา อนุสาวรีย์ขี่ม้าที่ดูคล่องแคล่วของนักปฏิวัติทั้งบิยาและซาปาตาถูกสร้างขึ้นและยังคงอยู่โดยได้รับความเคารพ ซาปาตาถูกนำไปตั้งชื่อการจลาจลในรัฐเชียปัสในนามกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติซาปาติสตา ในขณะที่ผู้ที่กำลังกุมอำนาจการเมืองก็ยังระลึกถึงประวัติศาสตร์ เบนุสเตียโน การ์รันซานำฝ่ายรัฐธรรมนูญนิยมได้รับชัยชนะ แต่ความพยายามของเขาในการกำหนดผู้สืบทอดทางการเมืองทำให้ไม่เป็นที่ยอมรับของนายพลฝ่ายปฏิวัติ การ์รันซาหลบหนีจากเม็กซิโกซิตีใน ค.ศ. 1920 และถูกสังหาร ปัจจุบันศพของการ์รันซาถูกฝังที่อนุสาวรีย์การปฏิวัติและมีพิพิธภัณฑ์เพื่อเป็นเกียรติแก่เขา ในพิพิธภัณฑ์มีการจัดแสดง "กระสุนที่ดึงมาจากร่างของฟรันซิสโก อี. มาเดโรหลังจากเขาถูกสังหาร การ์รันซาเก็บกระสุนเหล่านั้นไว้ที่บ้านของเขา อาจเป็นเพราะกระสุนเหล่านั้นเป็นสัญลักษณ์ของชะตากรรมและเป็นฉากสุดท้ายที่เขาพยายามหลีกเลี่ยงไม่ให้เจอจุดจบแบบเดียวกันมาตลอด"
บทบาทของสตรีในการปฏิวัติเม็กซิโกเป็นความทรงจำทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญ ในพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์การปฏิวัติเม็กซิโกมีรูปปั้นของลาอาเดลิตา เป็นภาพแทนของสตรีนักต่อสู้หรือโซลดาเดรัส เป็นภาพลักษณ์ทั่วไปของโซลดาเดรัส คือ ผู้หญิงผมเปีย สวมชุดคลุมสตรี และมีเข็มขัดกระสุนพาดผ่านหน้าอก มีผู้หญิงฝ่ายปฏิวัติเพียงไม่กี่คนที่ถูกเรียกว่า "โกโรเนลัส" (coronelas) เป็นผู้บัญชาการกองทหาร บางคนแต่งตัวเหมือนบุรุษ ซึ่งถูกมองว่าไม่เหมาะสมต่อภาพลักษณ์ค่านิยมของโซลดาเดรัส จึงไม่ได้รับการยกย่องให้เป็นความทรงจำทางประวัติศาสตร์ในปัจจุบัน