stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รอยริ้วคลื่น

รอยริ้วคลื่น
รอยริ้วคลื่น (อังกฤษ: ripple mark) เป็นสิ่งที่เกิดเนื่องจากการกระทำของคลื่นลมหรือกระแสน้ำ พบได้ทั้งบนบกและที่พื้นท้องน้ำ รอยริ้วคลื่นนี้อาจพบได้ในหินชั้น เช่น ในหินทราย ฯลฯ เกิดเนื่องจากริ้วคลื่นได้ถูกตะกอนชนิดอื่นตกจมทับถมปิดไว้ เมื่อตะกอนทั้งหมดแข็งตัวกลายเป็นหิน ริ้วคลื่นก็ยังคงรูปเดิมปรากฏในหินนั้น เมื่อหินปิดทับแตกหลุดออกไปก็จะเห็นรอยริ้วคลื่นนั้นได้ ริ้วคลื่นอาจก่อตัวมีขนาดโตขึ้นเป็นคลื่นทราย สันทราย เนินทราย และดอนทรายใต้น้ำหรือโขดใต้น้ำเปลี่ยนที่ได้
ประเภทของรอยริ้วคลื่น

รอยริ้วคลื่นลมและรอยริ้วคลื่นน้ำ (wind ripple mark or wave ripple mark) อาจมีลักษณะที่แสดงการเปลี่ยนทิศทางลมหรือคลื่นน้ำ ทำให้รอยริ้วมีรูปแบบไม่สมมาตร การแยกระหว่างรอยริ้วที่เกิดจากคลื่นลม คลื่นน้ำ และกระแส ในกรณีรอยริ้วไม่สมมาตรจะใช้การวัดค่าของแอมพลิจูด (amplitude,A) และความยาวคลื่น (wave length,L) เพื่อหาค่าอัตราส่วนระหว่าง L/A ถ้าค่าของ L/A อยู่ระหว่าง 10-70 จะเป็นรอยริ้วคลื่นลม ถ้าค่าอยู่ระหว่าง 4-13 (ส่วนใหญ่จะอยู่ระหว่าง 6-7) จะเป็นรอยริ้วคลื่นน้ำ และถ้าค่าของ L/A มากกว่า 5 ส่วนใหญ่ประมาณ 8-15 จะเป็นรอยริ้วกระแส ค่าของ L/A ค่อนข้างคาบเกี่ยวกันมาก โดยเฉพาะระหว่างรอยริ้วคลื่นน้ำและรอยริ้วกระแส ดังนั้นจะต้องหาหลักฐานอื่นๆประกอบในการที่จะแยกตัวที่ทำให้เกิดรอยริ้ว
รอยริ้วคลื่นลมและรอยริ้วคลื่นน้ำต่างจากรอยริ้วกระแส (current ripple mark) โดยที่รอยริ้วกระแสจะแสดงทิศทางของกระแสทิศทางเดียว พบมีด้านหนึ่งมีความชันสูง (steep lee side or downstream) และอีกด้านลาดชันเล็กน้อย (gentle stoss side or up-stream) รอยริ้วกระแสที่พบทั่วไปมีอยู่ 3 ลักษณะ ได้แก่ รอยริ้วสันตรง (straight crested ripple mark) รอยริ้วรูปตัวเอส (sinuous or undulatory ripple mark) และรอยริ้วรูปลิ้น (linguoid ripple mark)
รอยริ้วสันตรงเกิดเมื่อกระแสมีความเร็วต่ำ เมื่อกระแสมีความเร็วเพิ่มขึ้น รอยริ้วจะเปลี่ยนเป็นรอยริ้วรูปตัวเอส และรอยริ้วรูปลิ้นตามลำดับ รอยริ้วกระแสจะไม่เกิดในตะกอนที่มีขนาดมากกว่า 0.6 มิลลิเมตร และรอยริ้วกระแสเกิดได้ในสภาพการตกตะกอนของระบบทางน้ำ สามเหลี่ยมปากแม่น้ำ (delta) ชายฝั่ง (shoreline) ไหล่ทวีป (offshore shelf) และทะเลน้ำลึก (deep sea)
เนินทรายที่เกิดกระแสน้ำ (current dune) พบเป็นรอยริ้วขนาดใหญ่ ดังนั้นบางทีเรียกว่า “รอยริ้วขนาดใหญ่ (megaripple mark)” เนินทรายที่เกิดกระแสน้ำ และสันทราย (sand wave or sand bar) จัดเป็นโครงสร้างขนาดใหญ่ ที่มีลักษณะคล้ายกับรอยริ้วไม่พบในหินแข็ง พบเฉพาะตะกอนปัจจุบันและพบลักษณะการวางชั้นเฉียงระดับ (cross bedding) ที่แสดงลักษณะการเคลื่อนที่ของเนินทรายหรือสันทราย ส่วนใหญ่เนินทรายจะมีขนาดความยาวตั้งแต่เมตรถึงหลายสิบเมตร รูปร่างของเนินทรายจะเป็นแบบรอยริ้วสันตรง รอยริ้วรูปตัวเอส หรือรอยริ้ววงพระจันทร์ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความเร็วลม หากความเร็วน้อยจะได้แบบรอยริ้วสันตรง ส่วนสันทรายมีขนาดใหญ่กว่าเนินทราย อาจจะมีขนาดความยาวและความกว้างหลายร้อยเมตร รูปร่างส่วนใหญ่พบแบบรอยริ้วรูปลิ้น โครงสร้างสันทรายพบในระบบการตกสะสมของทางน้ำและไหล่ทะเลน้ำตื้น
รอยริ้วที่เกิดจากลม และเนินทรายที่เกิดจากลม(wind ripple mark and dune) จะเหมือนกับรอยริ้วที่เกิดจากน้ำ คือมีลักษณะไม่สมมาตร วางตัวเป็นแนวยาว แนวของสันคลื่นจะขนานกัน ค่าอัตราส่วนของความยาวคลื่นต่อค่าแอมพลิจูดมีค่าสูง อย่างไรก็ตามส่วนใหญ่โครงสร้างรอยริ้วและเนินทรายที่เกิดจากลมจะไม่คงสภาพเหลือให้เห็นเมื่อเม็ดตะกอนกลายเป็นหินไปแล้ว จะเห็นได้เฉพาะจากตะกอนปัจจุบัน
แหล่งข้อมูลอื่น

ดัชนีรอยริ้ว
รอยริ้วกระแส
ลักษณะรอยริ้ว
รอยเท้าปีศาจ

ภาพวาดปรากฏการณ์รอยเท้าปีศาจ
รอยเท้าปีศาจ (อังกฤษ: Devil's Footprints) เป็นชื่อเรียกปรากฏการณ์ประหลาดที่ตราบจนวันนี้ก็ยังไม่มีคำอธิบายว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร
เหตุการณ์

ในวันที่ 8–9 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1855 ที่มณฑลเดวอน ใกล้กับแม่น้ำเอ็ก ทางตอนใต้ของประเทศอังกฤษ มีหิมะตกอย่างหนัก  รุ่งเช้าขึ้นมา ชาวเมืองต่างพบกับร่องรอยประหลาดบนพื้นหิมะและน้ำแข็งคล้ายรอยเท้าของสัตว์จำพวกสัตว์กีบ เช่น ลาหรือม้า ขนาดของรอยนั้นยาว 4 นิ้ว กว้าง 2 นิ้วเศษ  ร่องรอยนี้ได้กระจายไปทั่วเมือง ราวกับว่าเจ้าของเท้านี้ได้เดินไปทั่วเมืองในเวลากลางคืนที่ผ่านมา ทั้งสนามหญ้าหรือท้องทุ่ง แต่ทว่าที่ประหลาด คือ รอยนี้ดูเหมือนว่าจะเดินด้วยสองเท้าหลังเท่านั้น และปรากฏไปทั่ว แม้กระทั่งในสถานที่ที่ไม่น่าจะเกิดขึ้นได้ เช่น บนกำแพง, ขอบหน้าต่าง หรือหลังคาบ้าน และแม้กระทั่งในท่อระบายน้ำที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางเพียง 6 นิ้วเท่านั้น    ความห่างระหว่างรอยมีความสม่ำเสมอกัน  ซึ่งในบางแห่งการสถานที่เกิดรอยมีความห่างกันมาก จนเจ้าของรอยจะต้องกระโดดเป็นระยะทางไกล  และรวมระยะทางที่ร่องรอยนี้ปรากฏเป็นระยะทางนับ 100 ไมล์ ซึ่งคงไม่มีสัตว์ชนิดไหนที่จะทำเช่นนี้ได้ภายในคืนเดียว
รอยนี้ไปสิ้นสุดลงที่เมืองลิมสโตน ซึ่งเป็นเมืองที่อยู่ใกล้เคียงกัน  คล้ายกับว่าได้หายตัวไปเฉย ๆ ซึ่งไม่มีผู้ใดทราบว่าเกิดจากการกระทำของสัตว์ชนิดใดหรือผู้ใด จึงเรียกกันว่า "รอยเท้าปีศาจ"
ได้มีผู้ตั้งทฤษฎีไว้เกี่ยวกับรอยเท้าปีศาจนี้มากมาย ทั้ง เชื่อว่า เกิดจากการกระทำของจิงโจ้หรือปรากฏการณ์ธรรมชาติที่กระแสน้ำอุ่นที่ได้ลอยกระทบกับอุณหภูมิที่ลอยต่ำลงมา ซึ่งทำให้เกิดไอน้ำขึ้น เมื่อไอน้ำได้ลอยไปกระทบพื้นที่ที่ปกคลุมด้วยหิมะ  ก็อาจทำให้น้ำเกิดการพองตัวขึ้นจนเกิดรอยดังกล่าว แต่ก็เป็นได้เพียงข้อสันนิษฐานของปริศนาที่เกิดมานานกว่า 150 ปีแล้ว
และในวันที่ 13 มีนาคม ค.ศ. 2009 ปรากฏการณ์รอยเท้าปีศาจนี้ก็ได้กลับมาเกิดขึ้นอีกครั้ง ณ มณฑลเดวอน เช่นเคยเหมือนในอดีต
รอยเตอร์ส

| --- | --- |

อาคารสำนักงานใหญ่ที่กรุงลอนดอน
ประเภท: บริษัทอิสระ
อุตสาหกรรม: สำนักข่าว
ก่อตั้ง: ตุลาคม 1851; 173 ปีที่แล้ว (1851-10)
ผู้ก่อตั้ง: พอล รอยเตอร์
สำนักงานใหญ่: นครลอนดอน, ลอนดอน, อังกฤษ, สหราชอาณาจักร
พื้นที่ให้บริการ: ทั่วโลก
บุคลากรหลัก: ไมเคิล ฟรีเดนเบิร์ก (ประธาน) อเลสซานดรา กัลโลนี (บรรณาธิการใหญ่) จีน่า ชัว (บรรณาธิการบริหาร)
พนักงาน: 2500
บริษัทแม่: ทอมสัน รอยเตอร์ส
เว็บไซต์: www.reuters.com
สำนักข่าวรอยเตอร์ส (อังกฤษ: Reuters, /ˈrɔɪtərz/ ( ฟังเสียง)) คือผู้ให้บริการข้อมูลทางการเงินและรายงานข่าวต่าง ๆ ให้แก่สำนักข่าวต่าง ๆ ของโลก สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ โดยรอยเตอร์สได้รับรายได้ส่วนมาก (กว่าร้อยละ 90) จากการให้บริการข้อมูลทางการเงินต่าง ๆ เช่น ราคาหุ้นในตลาดต่างๆ อัตราแลกเปลี่ยน ราคาน้ำมัน รายงานการวิเคราะห์หลักทรัพย์ เป็นต้น และการให้บริการซื้อขายผ่านอินเทอร์เน็ตต่าง ๆ โดยปัจจุบันนี้รอยเตอร์สมีส่วนแบ่งการตลาดในด้านการบริการข้อมูลทางการเงินมากเป็นอันดับสอง ประมาณร้อยละ 23 รองจาก บลูมเบิร์ก (Bloomberg) ที่ควบคุมส่วนแบ่งการตลาดมากถึงร้อยละ 33
เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม ค.ศ. 2007 รอยเตอร์สได้รวมกิจการกับบริษัททอมสัน คอร์ปอเรชัน (Thomson Corporation) ผู้ให้บริการข้อมูลทางการเงินรายใหญ่จากแคนาดาที่มีส่วนแบ่งตลาดร้อยละ 11 โดยบริษัทใหม่ได้ใช้ชื่อว่า ทอมสัน รอยเตอร์ส (Thomson Reuters) และจะกลายเป็นผู้ให้บริการข้อมูลทางการเงินรายใหญ่ที่สุดของโลกด้วยส่วนแบ่งการตลาดร้อยละ 34 แซงหน้าบลูมเบิร์กที่มีส่วนแบ่งการตลาดร้อยละ 33
แหล่งข้อมูลอื่น

สำนักข่าวรอยเตอร์ส
รอย ออร์บิสัน

| รอย ออร์บิสัน |
| --- | --- |

ข้อมูลพื้นฐาน
ชื่อเกิด: รอย เคลตัน ออร์บิสัน
เกิด: 23 เมษายน ค.ศ. 1936(1936-04-23) เวอร์นอน รัฐเท็กซัส, สหรัฐอเมริกา
เสียชีวิต: 6 ธันวาคม ค.ศ. 1988(1988-12-06) (52 ปี) เฮนเดอร์สันวิลล์ รัฐเทนเนสซี, สหรัฐอเมริกา
แนวเพลง: ร็อก, ร็อกแอนด์โรล, ร็อกอะบิลลี, คันทรี, ป็อป
อาชีพ: นักดนตรี, นักแต่งเพลง
ช่วงปี: 1954 - 1988
ค่ายเพลง: ซันเรคเคิร์ด, โมนิวเมนต์เรคเคิร์ด, เอ็มจีเอ็มเรคเคิร์ด, ลอนดอนเรคเคิร์ด, เมอร์คิวรีเรคเคิร์ด, อะไซลัมเรคเคิร์ด, พอลีแกรม, เวอร์จินเรคเคิร์ด

เว็บไซต์: royorbison.com
รอย ออร์บิสัน ในชุดขาว(กลาง) ขณะแสดงสดในปี 1976
ออร์บิสันขณะกำลังแสดงคอนเสิร์ตในนครนิวยอร์ก ปี 1987
รอย เคลตัน ออร์บิสัน (อังกฤษ: Roy Kelton Orbison) (23 เมษายน ค.ศ. 1936 – 6 ธันวาคม ค.ศ. 1988) หรือเจ้าของฉายา "เดอะบิ๊กโอ" (The Big O) เป็นนักร้อง-นักแต่งเพลงชาวอเมริกัน เป็นที่รู้จักในฐานะเสียงสูงนุ่มแบบแบร์ริโทน ผู้มีเสียงอันทรงพลังและมีองค์ประกอบของเสียงซับซ้อน ในช่วงระหว่างปี 1960 จนถึง 1964 มีเพลงถึง 22 เพลงได้ติดท็อปบิลบอร์ด 40 ที่เป็นที่รู้จักกันดีอย่างเช่นเพลง "Only the Lonely," "In Dreams," "Oh, Pretty Woman," "Crying," "Running Scared," และ "You Got It"
การมีเสียงอันทรงพลัง เร่าร้อน และซับซ้อนในการประพันธ์ของออร์บิสัน จึงมักได้รับคำสรรเสริญจากนักวิจารณ์ว่าดนตรีเขาเหมือน "การร้องโอเปรา" จึงให้ฉายาเขาว่า "เดอะคารูโซออฟร็อก" (the Caruso of Rock).  นักวิชาการด้านดนตรีได้ให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับเสียงร้องของเขาว่า ออร์บิสันมีช่วงระดับเสียงตั้งแต่ 3 หรือ 4 ไปจนแตะถึงระดับ 8 ในขณะที่นักดนตรีชายที่เล่นเพลงในแนวร็อกแอนด์โรล ในช่วงปี 1950 และ 1960 ซึ่งมักจะถ่ายทอดออกมาในรูปแบบของความเข้มแข็งเป็นหลัก แต่เพลงของออร์บิสันกลับถ่ายทอดมาด้วยความเบา คล้ายเสียงของคนสิ้นหวัง เขายังเป็นที่จดจำในฐานะการแสดงสดที่ยืนนิ่งดูโดดเดี่ยว และสวมชุดและแว่นกันแดดดำเสมอ ทำให้บรรยากาศภาพลักษณ์เขาดูลึกลับ
ออร์บิสันเกิดและเติบโตที่เท็กซัส เริ่มร้องเพลงในแนวร็อกอะบิลลีและคันทรีในสมัยเรียนมัธยม เขาได้เซนต์สัญญากับค่ายซันเรคเคิร์ดส์ (Sun Records) ในปี 1965 ซึ่งเป็นค่ายดนตรีที่มีชื่อเสียงในสมัยนั้น แต่เขาประสบความสำเร็จกับค่ายโมนิวเมนต์เรคเคิร์ดส์ ในช่วงต้นยุค 60 ชื่อเสียงของเขาได้หายไปในช่วงยุค 70 แต่ก็กลับมาโด่งดังอีกครั้งจากการเป็นเพลงประกอบภาพยนตร์ "บลูเวลเวตต์" Blue Velvet (1986) อย่าง "In Dreams" ซึ่งบันทึกเสียงไว้ตั้งแต่ปี 1963 ในปี 1988 เขาได้เป็นสมาชิกของวงรวมศิลปิน "วิลเบรีส์" (Wilburys) ประกอบด้วย จอร์จ แฮร์ริสัน บ็อบ ดิลลัน ทอม เพตตี และเจฟฟ์ ลินน์ ในปี 1988 ขณะออกอัลบั้ม "มิสเตอร์รีเกิร์ล" (Mystery Girl) ได้เพียงเดือนเดียว ออร์บิสันก็ได้เสียชีวิตลงด้วยโรคหัวใจ รวมอายุได้ 52 ปี ในช่วงที่เขากำลังโด่งดังอย่างขีดสุด ซึ่งอัลบั้มนี้สามารถไต่บิลบอร์ด 200 ได้อันดับ 5 และชาร์ทอังกฤษได้ถึงอันดับ 2
ออร์บิสันได้รับการเชิดชูสู่ "ร็อกและโรลฮอลออฟเฟม" ในปี 1987 ในหัวข้อ "แนชวิลล์ซองไรเทอร์ฮอลออฟเฟม" ในปีเดียวกัน และ "ซองไรเทอร์สฮอลออเฟม" ในปี 1989 นิยสารโรลลิงสโตน จัดอันดับให้เขาอยู่ในอันดับ 37 ในหัวข้อ "ศิลปินที่ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาล" และอันดับ 13 ในหัวข้อ "100 นักร้องที่ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาล" ในปี 2002 บิลบอร์ดได้ใส่ชื่อออร์บิสันในอันดับที่ 74 ในหัวข้อ "600 ศิลปินที่ได้รับการจดบันทึก" ในปี 2014 ออร์บิสันได้รับเลือกให้เข้าสู่ "อเมริกันป๊อปมิวสิกฮอลออฟเฟม"
ผลงานสตูดิโออัลบั้ม

| ปี | อัลบั้ม | อันดับชาร์ท> US | อันดับชาร์ท> US Country | อันดับชาร์ท> CAN | อันดับชาร์ท> CAN Country | การรับรอง> สมาคมอุตสาหกรรมบันทึกเสียงของสหรัฐ (US) | การรับรอง> สมาคมอุตสาหกรรมบันทึกเสียงของแคนาดา (CAN) | ค่ายLabel |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1961 | Roy Orbison at the Rock House | — | — | — | — | — | — | ซัน |
| 1961 | Lonely and Blue | — | — | — | — | — | — | โมนิวเมนต์ |
| 1962 | Crying | 21 | — | — | — | — | — | โมนิวเมนต์ |
| 1963 | In Dreams | 35 | — | — | — | — | — | โมนิวเมนต์ |
| 1965 | Orbisongs | 136 | — | — | — | — | — | โมนิวเมนต์ |
| 1965 | There Is Only One Roy Orbison | 55 | — | — | — | — | — | เอ็มจีเอ็ม |
| 1966 | The Orbison Way | 128 | — | — | — | — | — | เอ็มจีเอ็ม |
| 1966 | The Classic Roy Orbison | — | — | — | — | — | — | เอ็มจีเอ็ม |
| 1967 | Roy Orbison Sings Don Gibson | — | — | — | — | — | — | เอ็มจีเอ็ม |
| 1967 | The Fastest Guitar Alive Original Soundtrack | — | — | — | — | — | — | เอ็มจีเอ็ม |
| 1967 | Cry Softly Lonely One | — | — | — | — | — | — | เอ็มจีเอ็ม |
| 1969 | Roy Orbison's Many Moods | — | — | — | — | — | — | เอ็มจีเอ็ม |
| 1970 | Hank Williams the Roy Orbison Way | — | — | — | — | — | — | เอ็มจีเอ็ม |
| 1970 | The Big O | — | — | — | — | — | — | ลอนดอน |
| 1972 | Roy Orbison Sings | — | — | — | — | — | — | เอ็มจีเอ็ม |
| 1972 | Memphis | — | — | — | — | — | — | เอ็มจีเอ็ม |
| 1973 | Milestones | — | — | — | — | — | — | เอ็มจีเอ็ม |
| 1976 | I'm Still in Love with You | — | — | — | — | — | — | เมอร์คิวรี |
| 1977 | Regeneration | — | — | — | — | — | — | โมนิวเมนต์ |
| 1979 | Laminar Flow | — | — | — | — | — | — | อะไซลัม |
| 1985 | Class of '55 (ร่วมกับ เจอร์รี ลี ลูวิส, จอห์นนี แคช และ คาร์ล เพอร์คินส์) | — | 15 | — | — | — | — | โพลีแกรม |
| 1987 | In Dreams: The Greatest Hits | 95 | — | — | — | ทอง | — | เวอร์จิน |
| 1988 | Traveling Wilburys Vol. 1 (ร่วมกับวงวิลเบรีส์) | 3 | — | 3 | — | 3× แพลตตินัม | 6× แพลตตินัม | Wilbury Records |
| 1989 | Mystery Girl | 5 | 17 | 4 | 20 | แพลตตินัม | 3× แพลตตินัม | เวอร์จิน |
| 1992 | King of Hearts | 179 | — | 61 | — | — | — | เวอร์จิน |
| 2015 | One of the Lonely Ones | — | — | — | — | — | — | ยูนิเวอร์ซัล |
รางวัล

แกรมมี
นักร้องคันทรีคู่หรือกลุ่มที่ดีที่สุด (Best Country Performance Duo or Group) (1980), ร่วมกับ เอ็มมีโลว แฮร์ริส (Emmylou Harris)
บันทึกเสียงแนวสโปเคนเวิร์ดหรือไม่ใช่ดนตรีที่ดีที่สุด (Best Spoken Word or Non-Musical Recording) (1986), ร่วมกับ เจอร์รี ลี ลูวิส, จอห์นนี แคช, คาร์ล เพอร์คินส์, แซม ฟิลิปส์, ริค เนลสัน และชิปส์ โมแมน
บันทึกเสียงคันทรีร่วมดีที่สุด (Best Country Vocal Collaboration) (1988), ร่วมกับ เค.ดี. แลง
การแสดงร็อกพร้อมกับเสียงร้องดีที่สุดเป็นคู่หรือกลุ่ม (Best Rock Performance by a Duo or Group with Vocal) (1989), ร่วมกับวิลเบรีส์
การแสดงเสียงแนวป็อปดีที่สุด สำหรับชาย (Best Pop Vocal Performance, Male) (1990)
รางวัลประสบความสำเร็จในช่วงชีวิต (Lifetime Achievement Award) (1998)
ร็อกและโรลฮอลออฟเฟม (1987)
แนชวิลล์ซองไรเทอร์ฮอลออฟเฟม (1987)
ซองไรเทอร์สฮอลออเฟม (1989)
ดาวบนถนนสายฮอลลีวูดฮอล์ออฟเฟม (2010)
อเมริกันป๊อปมิวสิกฮอลออฟเฟม (2014)
แหล่งข้อมูลอื่น

http://www.orbison.com/
รอยเลื่อนแซนแอนเดรอัส

แนวรอยเลื่อนมองจากมุมสูง
แผ่นแปซิฟิกเคลื่อนตัวขึ้นเหนือ แผ่นอเมริกาเหนือเคลื่อนตัวลงใต้
รอยเลื่อนแซนแอนเดรอัส (อังกฤษ: San Andreas Fault)  เป็นรอยเลื่อนที่พาดผ่านรัฐแคลิฟอร์เนีย ทางภาคตะวันตกของสหรัฐอเมริกา มีความยาวเป็นระยะทางกว่า 1,300 กิโลเมตร พาดผ่านใกล้เมืองสำคัญของประเทศ ได้แก่ แซนดีเอโก ลอสแอนเจลิส และแซนแฟรนซิสโก รอยเลื่อนแห่งนี้เกิดจากการที่ขอบของแผ่นเปลือกโลกอเมริกาเหนือกับแผ่นเปลือกโลกแปซิฟิกเคลื่อนที่สวนกัน โดยแผ่นเปลือกโลกอเมริกาเหนือจะเคลื่อนตัวลงใต้ แต่แผ่นเปลือกโลกแปซิฟิกจะเคลื่อนตัวขึ้นไปทางเหนือ ทำให้เกิดการเสียดสีและแตกเป็นแนวรอยเลื่อนอย่างเห็นได้ชัดเจน และเกิดแผ่นดินไหวขึ้นถ้ามีการเคลื่อนตัวอย่างรุนแรง ซึ่งแผ่นดินไหวในบริเวณนี้เกิดขึ้นบ่อยครั้งแต่ไม่มีความรุนแรงมาก อยู่ในระดับแมกนิจูด 2.0 ซึ่งถือเป็นแผ่นดินไหวระดับเบาจนคนอาจจะไม่มีรู้สึก แต่มีการคาดการณ์กันว่าแผ่นดินไหวในแมกนิจูด 6.0 ขึ้นไปจะมีโอกาสเกิดขึ้นได้ทุก 20-30 ปี
รอยเลื่อนแห่งนี้ถูกตรวจพบเป็นครั้งแรกทางตอนเหนือของรัฐแคลิฟอร์เนียในปี ค.ศ. 1895 โดยศาสตราจารย์แอนดรูว์ ลอว์สัน นักธรณีวิทยาจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียแห่งเบิร์กลีย์ หลังจากแผ่นดินไหวปี ค.ศ. 1906 ที่แซนแฟรนซิสโก เขาจึงพบว่ามันมีความยาวมากกว่า 1,300 กิโลเมตรจากทางตอนเหนือจนถึงตอนใต้ของรัฐแคลิฟอร์เนีย
รอยเลื่อนที่พาดผ่านบริเวณใกล้เมืองแซนแฟรนซิสโก
การนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์

เรื่องราวของรอยเลื่อน San Andreas ถูกนำมาสร้างในรูปแบบภาพยนตร์หลายเรื่อง อาทิ ภาพยนตร์เรื่อง Earthquake(1974), 2012 วันสิ้นโลก(2009) และในปี 2015 ภาพยนตร์เรื่อง San Andreas นำเรื่องราวของรอยเลื่อนนี้มาสร้าง นำแสดงโดย เดอะร็อค ดเวย์น จอห์นสัน ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับ แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่เกิดจากรอยเลื่อน San Andreas จนทำให้เกิดความเสียหายครั้งใหญ่หลวงทางแคลิเฟอเนีย เรย์ นักบินกู้ภัยต้องเดินทางฝ่าอันตรายจากลอสแอนเจลิสไปยังซานฟรานซิสโกเพื่อช่วยเหลือลูกสาวของเขา แต่การเดินทางเป็นเพียงแค่จุดเริ่มต้นเท่านั้น ภาพยนตร์เรื่อง San Andreas มีกำหนดฉายเดือน มิ.ย.2015
รถไฟรางเดี่ยว

ระวังสับสนกับ ทางเดี่ยว (รถไฟ)
รถรางเดี่ยวในกรุงมอสโก ประเทศรัสเซีย
รถไฟรางเดี่ยว หรือ โมโนเรล (อังกฤษ: monorail) เป็นระบบขนส่งทางรางชนิดหนึ่ง ต่างจากระบบเดิมแทนที่จะมีราวเหล็กสองราวประกอบเป็นราง กลับมีลักษณะเป็นคานเหล็กหรือคอนกรีตเส้นเดียวให้รถวิ่งผ่าน คำว่า monorail มีมาตั้งแต่ พ.ศ. 2440 โดยอ็อยเกิน ลังเงิน (Eugen Langen) วิศวกรชาวเยอรมัน โดยประสมคำว่า mono (เดี่ยว) และ rail (ราวเหล็กสำหรับประกอบรางรถไฟ) เข้าด้วยกัน
รถที่ใช้รางเดี่ยวจะวิ่งบนทางที่มีขนาดแคบกว่าตัวรถ โดยอาจมีครีบสำหรับกอดรัดให้ตัวรถติดกับทางไว้ก็ได้ นิยมใช้เป็นระบบขนส่งมวลชนขนาดกลาง จำนวนคนไม่มาก ต่างจากระบบรถรางหนัก (heavy rail) ซึ่งขนส่งคนได้ในปริมาณที่มากกว่า
ความแตกต่างจากระบบขนส่งรูปแบบอื่น > ความแตกต่าง

รถรางเดี่ยวแตกต่างจากรถรางและระบบรางเบา รางเดี่ยวสมัยใหม่มักจะมีการแบ่งพื้นที่จากช่องทางอื่นและคนเดินเท้าอย่างชัดเจน รางเดี่ยวสามารถเคลื่อนและรองรับได้ด้วยที่รองรับน้ำหนักเพียงส่วนเดียวแตกต่างจากระบบอื่น นอกจากนี้รางเดี่ยวยังไม่ต้องมีการรับไฟฟ้าจากเสาสาลี่อีกด้วย
ความแตกต่างจากระบบขนส่งรูปแบบอื่น > รถไฟพลังแม่เหล็ก

รถไฟพลังแม่เหล็กบางส่วนใช้ในรูปแบบรางเดี่ยวเช่น Transrapid และ Linimo แต่มีความแตกต่างจากรถรางเดี่ยวรูปแบบอื่นที่รถไฟพลังแม่เหล็กจะไม่มีการสัมผัสกับรางโดยตรง
ประวัติ

ในปี พ.ศ. 2363 อีวาน เอลมานอฟ (Ivan Elmanov) นักประดิษฐ์ชาวรัสเซีย ได้คิดดัดแปลงรางรถไฟธรรมดาที่เคยมีราวเหล็กสองราวให้เหลือราวเหล็กเพียงเส้นเดียว ในเวลาต่อมา แนวคิดดังกล่าวได้รับการนำไปปรับใช้ที่อังกฤษในปีต่อมา โดยได้นำไปใช้ที่ท่าเรือเด็ตเฟิร์ด (Deptford Dockyard) กรุงลอนดอน และทางรถไฟสายเช็สซันต์ (Chesthunt) ซึ่งใช้สำหรับขนส่งหินจากเหมืองขุดหิน พร้อมไปกับการขนส่งคนโดยสารอีกด้วย ทางรถไฟสายเช็สซันต์ ถือเป็นทางรถไฟราวเดี่ยวสายแรกที่ขนส่งคนโดยสารสายแรกของโลก
ในยุคแรก ๆ ทางรถรางเดี่ยวเป็นราวเหล็กรูปปากแตรคู่สำหรับให้ครีบล้อเกาะ แทนระบบเดิมที่ให้ล้อวางบนราวเหล็กสองเส้น บางทีอาจนำตู้โดยสารลงไปแขวนไว้กับล้อที่ติดบนราว แล้วให้ไหลไปตามราวก็ได้ เช่น ที่เมืองวุพเพอร์ทาล (Wuppertal) ประเทศเยอรมนี ในเวลาต่อมา รถรางเดี่ยวได้มีการพัฒนาให้มีล้อสองชุด ชุดหนึ่งทำหน้าที่ประคองตัวรถ อีกชุดทำหน้าที่ขับเคลื่อน รถรางเดี่ยวได้มีการใช้แพร่หลายมากขึ้นโดยลำดับ โดยในปี พ.ศ. 2499 ได้มีการทดสอบรถรางเดี่ยวที่เมืองฮิวสตัน รัฐเท็กซัส ให้หลังจากนั้นก็มีการนำไปติดตั้งที่สวนสนุกดิสนีย์แลนด์ รวมไปถึงใช้เป็นระบบขนส่งมวลชนในกรุงโตเกียวอีกด้วย
ชนิดและลักษณะทางเทคนิค

รถรางเดี่ยว สามารถจำแนกตามการจัดวางได้สองแบบคือแบบวางคร่อมราว (straddle-beam) กับแบบแขวนไว้กับราว (suspended)
รูปแบบรางเดี่ยวที่นิยมใช้มากที่สุดในทุกวันนี้คือแบบวางคร่อมราว ซึ่งล้อยางจะติดตั้งไว้ที่ด้านใต้ท้องรถและกะบังข้างตัวรถ เพื่อให้ตัวรถสามารถหนีบยึดไว้กับราวคอนกรีตที่มีความกว้างราว 0.6-0.9 เมตรได้ โดยรางเดี่ยวรูปแบบนี้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายจากการนำไปใช้โดยบริษัทของเยอรมนีอย่างอัลเวก
สำหรับรถแบบแขวนไว้กับราว จะมีแคร่ล้อเหล็กซึ่งวิ่งบนราวเหล็ก ใต้แคร่จะแขวนตู้โดยสารไว้ ระบบดังกล่าวถูกบุกเบิกและนำไปใช้แพร่หลายโดยกลุ่มองค์กรเพื่อการศึกษาธุรกิจแห่งฝรั่งเศส (SAFEGE) และมีการใช้ที่เมืองแฝดบาร์เมินและเอ็ลเบอร์เฟ็ลท์ในหุบเขาวุพเพอร์ ประเทศเยอรมนี
ชนิดและลักษณะทางเทคนิค > พลังงาน

รถรางเดี่ยวขับเคลื่อนด้วยกระแสไฟฟ้าที่ส่งผ่านรางที่สามหรือรางไฟ (third rail) แต่บางครั้งอาจใช้เครื่องยนต์ดีเซลขับเคลื่อน นอกจากนี้บางระบบในอดีตยังมีการใช้พลังงานในรูปแบบของรถจักรไอน้ำเช่น Lartigue Monorail
ชนิดและลักษณะทางเทคนิค > แรงแม่เหล็ก

ในรถรางเดี่ยวที่ทันสมัยขึ้นอาจใช้สนามแม่เหล็กยกรถให้ลอยเหนือราวแล้วผลักให้วิ่งไป เรียกว่ารถไฟพลังแม่เหล็กหรือแมกเลฟ (MAGLEV) ซึ่งขึ้นชื่อว่าเป็นระบบรางที่มีความเร็วสูงที่สุดในโลก โดย JR-Maglev ของญี่ปุ่นเป็นเจ้าของสถิติอยู่ที่ 581 กิโลเมตรต่อชั่วโมง อย่างไรก็ตาม ราวเกาะสำหรับรถไฟแมกเลฟอาจจะกว้างมากจนไม่อาจเรียกว่าราวเกาะแบบรางเดี่ยวก็ได้ นอกจากนี้รถไฟพลังแม่เหล็กที่มีความเร็วต่ำกว่านี้มักจะถูกใช้ในเมืองเป็นหลักเช่น Linimo ของญี่ปุ่น
สถิติที่น่าสนใจ

สายรถรางเดี่ยวที่มีคนโดยสารมากที่สุด: กรุงโตเกียว มีผู้โดยสาร 311,856 คนต่อวันทำงาน (ปี 2553)
สายรถรางเดี่ยวที่ยาวที่สุด: เมืองฉงชิ่ง (สาย 2 และ 3) ระยะทาง 55.6 กิโลเมตร
สายรถไฟพลังแม่เหล็กที่ยาวที่สุด: เมืองเซี่ยงไฮ้ ระยะทาง 30.5 กิโลเมตร
สายรถรางเดี่ยวแบบคร่อมราวที่ยาวที่สุด: เมืองฉงชิ่ง สาย 3 ระยะทาง 39.1 กิโลเมตร
สายรถรางเดี่ยวแบบแขวนที่ยาวที่สุด: เมืองชิบะ, ระยะทาง 15.2 กิโลเมตร
สายรถรางเดี่ยวที่เก่าแก่ที่สุดและยังใช้งานอยู่: ชเวเบอบานวุพเพอร์ทาล (Schwebebahn Wuppertal) สร้าง พ.ศ. 2444
โครงการรถรางเดี่ยวในประเทศไทย

รถไฟฟ้าสายสีเหลือง
รถไฟฟ้าสายสีชมพู
รถไฟฟ้าสายสีน้ำตาล (โครงการ)
รถไฟฟ้าสายสีเทา (โครงการ)
รถไฟฟ้าสายสีฟ้า (โครงการ)
รถไฟฟ้าโมโนเรล สายบางปู-สุวรรณภูมิ (โครงการ)
โมโนเรลพัทยา จ.ชลบุรี
โมโนเรล อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี
โมโนเรลหาดใหญ่ จ.สงขลา
รถรางลอยฟ้า ศูนย์การค้าแฟชั่นไอส์แลนด์ (ได้รับความเสียหายจากเพลิงไหม้)
รถรางลอยฟ้า สวนสนุกลีโอแลนด์ ศูนย์การค้าเซ็นทรัลซิตี้ บางนา (เซ็นทรัลพลาซา บางนา ในปัจจุบัน) (ได้รับความเสียหายจากเพลิงไหม้)
ดูเพิ่ม

รายชื่อระบบรถไฟฟ้าโมโนเรล
Wuppertal Schwebebahn รางเดี่ยวแบบแขวนขบวนแรกของโลก
รถไฟฟ้าสายสีเหลือง
รถไฟฟ้าสายสีชมพู
รอริงทเวนตีส์

รอริงทเวนตีส์ (อังกฤษ: Roaring Twenties, Roaring '20s) เป็นกระแสดนตรีและแฟชันที่เกิดขึ้นในโลกตะวันตกและวัฒนธรรมตะวันตกสมัยคริสต์ทศวรรษ 1920 เป็นช่วงรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจและก้าวหน้าทางวัฒนธรรมในสหรัฐและยุโรป โดยเฉพาะนครใหญ่อย่างเบอร์ลิน บัวโนสไอเรส ชิคาโก ลอนดอน ลอสแอนเจลิส เม็กซิโกซิตี นครนิวยอร์ก ปารีส และซิดนีย์ ในฝรั่งเศสเรียกคริสต์ทศวรรษนี้ว่า อาเนฟอล (années folles, "ปีที่บ้าคลั่ง") ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงพลวัตทางสังคม ศิลปะและวัฒนธรรมของยุคนี้ รอริงทเวนตีส์เป็นช่วงที่ดนตรีแจ๊สเฟื่องฟู อลังการศิลป์เจริญถึงขีดสุด และเกิดวัฒนธรรมย่อยที่เรียกว่าแฟลปเปอร์ซึ่งปรับเปลี่ยนการแต่งกายของสตรีชาวบริติชและอเมริกัน
รอริงทเวนตีส์เกิดขึ้นในนครใหญ่และแพร่หลายหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง โดยวาร์เรน จี. ฮาร์ดิง ประธานาธิบดีสหรัฐรณรงค์ "กลับสู่สภาวะปกติ" ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐ ค.ศ. 1920 จิตวิญญาณของยุคสมัยนี้มีความรู้สึกแปลกใหม่ต่อภาวะสมัยใหม่และออกจากกรอบจารีตเดิม ประชากรส่วนใหญ่เข้าถึงเทคโนโลยีอย่างรถยนต์ ภาพยนตร์และวิทยุ ขณะเดียวกันดนตรีแจ๊สและการเต้นรำได้รับความนิยมอย่างมากจนเกิดเป็นยุคแจ๊ส  (Jazz Age)
ผู้คนในโลกตะวันตกช่วงคริสต์ทศวรรษ 1920 พัฒนาและใช้งานรถยนต์ โทรศัพท์ ภาพยนตร์ วิทยุและเครื่องใช้ไฟฟ้าในวงกว้าง การเดินอากาศรุดหน้าจนธุรกิจนี้เริ่มแพร่หลาย หลายชาติมีความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม มีการแนะนำรูปแบบการดำเนินชีวิตใหม่ ๆ สื่อซึ่งมีส่วนในการขับเคลื่อนความต้องการของผู้บริโภคมุ่งสนใจผู้มีชื่อเสียงโดยเฉพาะนักแสดงภาพยนตร์และนักกีฬา และผู้หญิงมีสิทธิออกเสียงเลือกตั้งในรัฐประชาธิปไตยหลักหลายรัฐของสหรัฐ
รอริงทเวนตีส์ร่วมสมัยกับ โกลเดนทเวนตีส์ (Golden Twenties) ของเยอรมนี อันเป็นช่วงเวลาที่เศรษฐกิจประเทศเติบโต เสรีภาพแผ่ขยายในสังคมและการปลดปล่อยความคิดสร้างสรรค์และการทดลองทางศิลปะ อย่างไรก็ตามเยอรมนีไม่สามารถชำระค่าปฏิกรรมสงครามโลกครั้งที่หนึ่งได้ในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1920 สหรัฐจึงดำเนินแผนการดอวส์เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจและทำให้ค่าเงินเยอรมันมีเสถียรภาพมากขึ้น แต่เมื่อสหรัฐประสบเหตุการณ์ตลาดหลักทรัพย์วอลล์สตรีทตก ค.ศ. 1929 ทำให้เศรษฐกิจเยอรมนีและประเทศอื่น ๆ ที่ผูกพันกับสหรัฐผ่านแผนการดอวส์พลอยได้รับผลกระทบไปด้วย เหตุการณ์นี้ยังนำไปสู่ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ซึ่งสร้างความเสียหายทั่วโลก และเป็นการสิ้นสุดของรอริงทเวนตีส์
รอยประสานคร่อมขม่อมหน้า

| รอยประสานคร่อมขม่อมหน้า  (Coronal suture) |
| --- | --- |
ภาพวาดแสดงมุมมองจากทางด้านข้างซ้ายของกะโหลกศีรษะของมนุษย์ (รอยประสานคร่อมขม่อมหน้าอยู่ด้านบนของภาพ)
กระดูกโหนกแก้มข้างซ้าย (บริเวณของรอยประสานคร่อมขม่อมหน้าอยู่ด้านบนทางขวาของภาพ)
รายละเอียด
ตัวระบุ
ภาษาละติน: sutura coronalis
TA98: A03.1.02.002
TA2: 1575
FMA: 52928
อภิธานศัพท์กายวิภาคศาสตร์[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
รอยประสานคร่อมขม่อมหน้า (อังกฤษ: coronal suture) เป็นข้อต่อเนื้อเยื่อเกี่ยวพันแบบเส้นใยระหว่างกระดูกหน้าผาก (frontal bone) และกระดูกข้างขม่อม (parietal bone) ของกะโหลกศีรษะ เมื่อแรกเกิดกระดูกของกะโหลกศีรษะจะไม่มาบรรจบกันสนิท
พยาธิวิทยา

หากกระดูกชิ้นใดชิ้นหนึ่งของกะโหลกศีรษะเจริญเร็วกว่าปกติทำให้เกิดการปิดของซูเจอร์ก่อนกำหนด (premature closure of the suture) ซึ่งทำให้กะโหลกผิดรูป ความผิดปกติของกะโหลกศีรษะที่เกิดจากการปิดของรอยประสานคร่อมขม่อมหน้าก่อนกำหนดได้แก่
กะโหลกสูงยาว เรียกว่า "สภาพหัวหลิม" (oxycephaly)
กะโหลกเบี้ยว ไม่สมมาตร เรียกว่า "สภาพหัวเบี้ยว" (plagiocephaly)
ภาพอื่นๆ

ภาพวาดแสดงมุมมองจากทางด้านหน้าของกะโหลกศีรษะของมนุษย์
มุมมองทางด้านข้างของกะโหลกศีรษะของเด็กแรกเกิด แสดงกระหม่อมหน้า กระหม่อมข้าง และกระหม่อมกกหู
แหล่งข้อมูลอื่น

Coronal+suture จากเว็บไซต์  eMedicine Dictionary
Roche Lexicon - illustrated navigator, at Elsevier 34256.000-1
Roche Lexicon - illustrated navigator, at Elsevier 34256.000-2