ประเทศสวีเดน

ประเทศในยุโรปเหนือ
63°N 16°E﻿ / ﻿63°N 16°E﻿ / 63; 16
| ราชอาณาจักรสวีเดน Konungariket Sverige (สวีเดน) |
| --- | --- |
   ธงชาติ    ตราแผ่นดิน  
คำขวัญ: (กษัตริย์) "เพื่อสวีเดน – ตามกาลเวลา" (สวีเดน: För Sverige – I tiden)[a]
เพลงชาติ: "ดือกัมลา ดือฟรียา"[b]  เพลงสรรเสริญพระบารมี: "คุงซ็องเงิน"  
แสดงลูกโลกแสดงแผนที่ยุโรปที่ตั้งของ ประเทศสวีเดน  (เขียวเข้ม)– ในทวีปยุโรป  (เขียว & เทาเข้ม) – ในสหภาพยุโรป  (เขียว)  —  [คำอธิบายสัญลักษณ์]
เมืองหลวง และเมืองใหญ่สุด: สต็อกโฮล์ม 59°21′N 18°4′E﻿ / ﻿59.350°N 18.067°E﻿ / 59.350; 18.067
ภาษาราชการ: สวีเดน[c]
ภาษาชนกลุ่มน้อย: ฟินแลนด์ Meänkieli ซามี โรมานี ยิดดิช
กลุ่มชาติพันธุ์  (ค.ศ. 2019): 74.5% ชาวสวีเดน 25.5% อื่นๆ
ศาสนา  (ค.ศ. 2017): 66.8% คริสต์ —60.3% คริสตจักรแห่งสวีเดน  —6.5% นิกายอื่น ๆ 27.0% ไม่มีศาสนา 5.0% อิสลาม 1.2% อื่น ๆ
เดมะนิม: ชาวสวีเดน
การปกครอง: รัฐเดี่ยว ระบบรัฐสภา ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ

• พระมหากษัตริย์ : สมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 16 กุสตาฟ
• ประธานริกส์ดอก : อันเดรียส นอร์เลน
• นายกรัฐมนตรี : อุล์ฟ คริสเตอช็อน
 
สภานิติบัญญัติ: รัฐสภา
ประวัติ

• ก่อตั้งราชอาณาจักรสวีเดน : ช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 12
• ส่วนหนึ่งของสหภาพคัลมาร์ : ค.ศ. 1397–1523
• ส่วนหนึ่งของสหราชอาณาจักรสวีเดนและนอร์เวย์ : 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1814 – สิงหาคม ค.ศ. 1905
• เข้าร่วมสหภาพยุโรป : 1 มกราคม ค.ศ. 1995
• เข้าร่วมเนโท : 7 มีนาคม ค.ศ. 2024
 
พื้นที่
• รวม: 450,295 ตารางกิโลเมตร (173,860 ตารางไมล์) (อันดับที่ 55)
• แหล่งน้ำ (%): 8.37 (ใน ค.ศ. 2015)
ประชากร
• กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2021 ประมาณ:  10,402,070 (อันดับที่ 88)
• ความหนาแน่น: 25 ต่อตารางกิโลเมตร (64.7 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 198)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : ค.ศ. 2020 (ประมาณ)
• รวม:  563,882 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 39)
• ต่อหัว:  52,477 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 16)
จีดีพี (ราคาตลาด) : ค.ศ. 2020 (ประมาณ)
• รวม:  528,929 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 23)
• ต่อหัว:  50,339 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 12)
จีนี (ค.ศ. 2020):  26.9 ต่ำ
เอชดีไอ (ค.ศ. 2019):  0.945 สูงมาก · อันดับที่ 7
สกุลเงิน: ครูนาสวีเดน (SEK)
เขตเวลา: UTC+1 (เวลายุโรปกลาง)
• ฤดูร้อน (เวลาออมแสง): UTC+2 (เวลาออมแสงยุโรปกลาง)
รูปแบบวันที่: ปปปป-ดด-วว
ขับรถด้าน: ขวา[e]
รหัสโทรศัพท์: +46
รหัส ISO 3166: SE
โดเมนบนสุด: .se[f]
 ^  "För Sverige – I tiden" เป็นคำขวัญประจำพระองค์ของสมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 16 กุสตาฟ ^ Du gamla, Du fria ไม่ได้เป็นเพลงชาติอย่างเป็นทางการ แต่ใช้ตามธรรมเนียม ^  ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 2009 ห้าภาษาได้รับการยอมรับเป็นภาษาชนกลุ่มน้อยอย่างเป็นทางการ: ภาษามือสวีเดนได้สถานะพิเศษด้วย ^  บุคคลที่มีภูมิหลังจากต่างชาติถูกระบุว่าเกิดเป็นชาวต่างชาติ หรือเกิดในสวีเดนกับพ่อแม่ชาวต่างชาติ ไม่ควรไปสับสนกับภูมิหลังทางสัญชาติของผู้อพยพ ^  ตั้งแต่วันที่ 3 กันยายน ค.ศ. 1967 ^  ใช้โดเมน .eu ด้วย เพราะเป็นรัฐสมาชิกของสหภาพยุโรป 
สวีเดน (อังกฤษ: Sweden; สวีเดน: Sverige, ออกเสียง: [ˈsvæ̌rjɛ]) หรือชื่อทางการคือ ราชอาณาจักรสวีเดน (อังกฤษ: Kingdom of Sweden; สวีเดน: Konungariket Sverige) เป็นประเทศกลุ่มนอร์ดิกตั้งอยู่บนคาบสมุทรสแกนดิเนเวียในยุโรปเหนือ เขตแดนทางตะวันตกและทางเหนือจรดประเทศนอร์เวย์ ทางตะวันออกเฉียงเหนือจรดประเทศฟินแลนด์ และช่องแคบสแกเกอร์แรก ทางตะวันตกเฉียงใต้จรดช่องแคบคัตเทกัต และทางตะวันออกจรดทะเลบอลติก และอ่าวบอทเนีย ด้วยขนาดพื้นที่ 450,295 ตารางกิโลเมตร (173,860 ตารางไมล์) สวีเดนจึงเป็นประเทศที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในกลุ่มนอร์ดิก และใหญ่ที่สุดเป็นอันดับห้าในทวีปยุโรป เมืองหลวงและเมืองใหญที่สุดคือกรุงสต็อกโฮล์ม ประเทศสวีเดนมีประชากรที่เบาบาง เว้นแต่ในเขตเมืองใหญ่ พื้นที่ส่วนใหญ่ประกอบด้วยป่าไม้ ภูเขาสูง และทะเลสาบ แม่น้ำหลายสายไหลมาจากเทือกเขาสแกนดิเนเวีย และยังมีแนวชายฝั่งที่กว้างขวาง สวีเดนมีประชากรราว 10.6 ล้านคน และความหนาแน่นของประชากรอยู่ที่ 25 คนต่อตารางกิโลเมตร โดยกว่า 88% ของประชากรอาศัยอยู่ในเขตเมืองซึ่งครอบคลุมพื้นที่ 1.5% ของแผ่นดินทั้งหมด มีประชากรอาศัยอยู่หนาแน่นที่สุดในตอนกลางและตอนใต้ของประเทศ สวีเดนเป็นหนึ่งในประเทศที่มีสภาพอากาศที่หลากหลายเนื่องจากลักษณะภูมิประเทศ
กลุ่มชนเจอร์แมนิกเข้ามาตั้งรกรากในสวีเดนตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ และดำรงชีพด้วยการทำประมงก่อนจะรวมตัวกันเป็นชาวทะเลที่รู้จักกันในชื่อ ชาวนอร์ส รัฐอิสระของสวีเดนเกิดขึ้นในช่วงต้นศตวรรษที่ 12 หลังจากการระบาดทั่วของกาฬโรคครั้งใหญ่ในกลางศตวรรษที่ 14 ซึ่งคร่าชีวิตชาวสแกนดิเนเวียไปกว่าหนึ่งในสาม การครอบงำของสันนิบาตฮันเซอในยุโรปเหนือได้คุกคามชาวสแกนดิเนเวียทั้งในด้านเศรษฐกิจและการเมือง หลังสิ้นสุดยุคไวกิง สวีเดนกลายเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพคัลมาร์ใน ค.ศ. 1397 ร่วมกับเดนมาร์กและนอร์เวย์ แต่ได้ออกจากสหภาพในช่วงต้นศตวรรษที่ 16 ในสงครามสามสิบปี และได้รบกับประเทศเพื่อนบ้านโดยเฉพาะรัสเซีย เดนมาร์ก และนอร์เวย์ ซึ่งไม่ยอมรับการที่สวีเดนออกจากสหภาพ ในศตวรรษที่ 17 สวีเดนได้ขยายอาณาเขตด้วยสงครามและกลายเป็นหนึ่งชาติมหาอำนาจที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในยุโรป ก่อนจะสูญเสียพื้นที่ราชอาณาจักรรวมถึงฟินแลนด์ที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของสวีเดนให้แก่จักรวรรดิรัสเซียใน ค.ศ. 1809 และนับตั้งแต่เข้าร่วมสงครามสหราชอาณาจักรสวีเดนและนอร์เวย์ใน ค.ศ. 1814 สวีเดนอยู่ในภาวะสันติและปราศจากสงครามระหว่างประเทศมาตลอด โดยมีนโยบายต่างประเทศที่ไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด และเป็นกลางในสงครามรวมถึงในสงครามโลกครั้งที่สองและสงครามเย็น ใน ค.ศ. 2014 สวีเดนได้เฉลิมฉลองสันติภาพประเทศครบ 200 ปี ทำลายสถิติของสวิตเซอร์แลนด์
สวีเดนเป็นผู้ส่งออกเหล็ก ทองแดง และไม้ชั้นนำของยุโรปตั้งแต่สมัยยุคกลาง อย่างไรก็ดี การขนส่งและการคมนาคมที่ดีขึ้น ทำให้สามารถใช้ทรัพยากรธรรมชาติจากส่วนต่าง ๆ ของประเทศได้มากขึ้น โดยเฉพาะไม้ และแร่เหล็ก การเปิดเสรีทางเศรษฐกิจและการจัดการศึกษาทั่วไป ช่วยให้เกิดอุตสาหกรรมขึ้นอย่างรวดเร็ว และในทศวรรษ 1890 ประเทศได้เริ่มพัฒนาอุตสาหกรรมขั้นสูง ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 20 ได้เกิดระบบสวัสดิการของรัฐบาลขึ้น ปัจจุบัน สวีเดนมีความโน้มเอียงในทางเสรีนิยม และความเท่าเทียมกันในสังคม
สวีเดนมีรัฐธรรมนูญที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข และปกครองระบอบประชาธิปไตยแบบรัฐสภา โดยอำนาจนิติบัญญัติตกเป็นของสมาชิกรัฐสภาซึ่งมีสมาชิก 349 คน สวีเดนเป็นรัฐรวมซึ่งแบ่งออกเป็น 21 เทศมณฑล และ 290 เทศบาล สวีเดนถือเป็นประเทศพัฒนาแล้ว และรักษาระบบสวัสดิการสังคมตามตัวแบบนอร์ดิกที่มีระบบสาธารณสุขและการศึกษาที่มีคุณภาพ ถูกจัดอยู่ในอันดับ 5 ในแง่ดัชนีการพัฒนามนุษย์ มีรายได้ต่อหัวสูงเป็นอันดับที่ 14 ของโลก และอยู่ในอันดับที่สูงในด้านคุณภาพชีวิต, สุขภาพ, การศึกษา, การคุ้มครองเสรีภาพของพลเมือง, ความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจ, ความเท่าเทียมกันของรายได้ และความเสมอภาคทางเพศ สวีเดนเข้าร่วมสหภาพยุโรปเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1995 แต่ได้ปฏิเสธการเป็นสมาชิกยูโรโซนภายหลังการลงประชามติ และยังเป็นสมาชิกของสหประชาชาติ, พื้นที่เชงเกน, สภานอร์ดิก, สภายุโรป, องค์การการค้าโลก และองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา และเข้าเป็นสมาชิกเนโทในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2024