stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อังตอนียู ดึ อาเบรว

| อังตอนียู ดึ อาเบรว |
| --- | --- |

เกิด: ป. ค.ศ. 1480 มาเดรา ราชอาณาจักรโปรตุเกส
เสียชีวิต: ป. ค.ศ. 1514 อะโซร์ส ราชอาณาจักรโปรตุเกส
สัญชาติ: โปรตุเกส
อาชีพ: นักเดินเรือ นายทหารเรือ
มีชื่อเสียงจาก: เป็นผู้นำคณะสำรวจยุโรปคณะแรกที่ไปถึงติมอร์และหมู่เกาะบันดา
อังตอนียู ดึ อาเบรว (โปรตุเกส: António de Abreu; ประมาณ ค.ศ. 1480 – ประมาณ ค.ศ. 1514) เป็นนักเดินเรือและนายทหารเรือชาวโปรตุเกสในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ตามคำสั่งของอาฟงซู ดึ อัลบูแกร์กึ อาเบรวเข้าร่วมการพิชิตฮอร์มุซใน ค.ศ. 1507 และการพิชิตมะละกาใน ค.ศ. 1511 ที่ซึ่งเขาได้รับบาดเจ็บสาหัส อาเบรวออกเดินทางจากมะละกาในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1511 พร้อมเรือ 4 ลำ ในการเดินทางสำรวจไปยัง "หมู่เกาะเครื่องเทศ" แห่งมาลูกู และนำคณะสำรวจชาวยุโรปชุดแรกไปถึงติมอร์และหมู่เกาะบันดาในอินโดนีเซียใน ค.ศ. 1512
อาเบรวเกิดประมาณคริสต์ทศวรรษ 1480 ที่มาเดรา เป็นบุตรชายของขุนนางฌูเวา ฟือร์นังดึช ดึ อังดราดึ หลังจากรับราชการในโมร็อกโก เขาออกรบในอินเดียและทะเลแดงตามคำสั่งของอาฟงซู ดึ อัลบูแกร์กึ ในวันที่ 25 กรกฎาคม ค.ศ. 1511 ระหว่างการพิชิตมะละกา อาเบรวนำเรือสำเภาจีนล่องไปตามแม่น้ำมะละกาในช่วงที่น้ำขึ้น ทำให้กองเรือโปรตุเกสยกพลขึ้นบกและยึดครองเมืองได้ในเดือนสิงหาคม เขาถูกกระสุนปืนคาบศิลายิงเข้าบริเวณปากและเสียฟันไปหลายซี่รวมทั้งลิ้นบางส่วน แต่ปฏิเสธข้อเสนอของอัลบูแกร์กึที่จะให้เขาสละตำแหน่งผู้บัญชาการรบอย่างขุ่นเคือง
สโมสรฟุตบอลฌีรงแด็งเดอบอร์โด

สโมสรฟุตบอลฌีรงแด็งเดอบอร์โด (ฝรั่งเศส: Football Club des Girondins de Bordeaux) เป็นสโมสรฟุตบอลของฝรั่งเศส ตั้งอยู่ในเมืองบอร์โด จังหวัดฌีรงด์ แคว้นนูแวลากีแตน สโมสรลงเล่นครั้งสุดท้ายในลีกเดอ ซึ่งเป็นลีกฟุตบอลระดับสองของประเทศฝรั่งเศส โดยอัลเบิร์ต รีเอรา เป็นผู้จัดการทีมคนสุดท้ายของสโมสร อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2024 สโมสรได้ตัดสินใจยุติการเป็นสโมสรอาชีพ เนื่องจากประสบปัญหาทางการเงินมานานหลายปี และการเข้าซื้อกิจการจากเฟนเวย์ สปอร์ตส์ กรุ๊ป ซึ่งเป็นเจ้าของสโมสรลิเวอร์พูลก็ล้มเหลวในที่สุด
ประวัติ > ช่วงยุคแรก

บอร์โดก่อตั้งขึ้น ในปี ค.ศ.1881 โดยเป็นสโมสรที่มีกีฬาหลายชนิด แต่กีฬาฟุตบอลประสบความสำเร็จมากที่สุด โดยทีมได้แชมป์ ลีกเอิง 1 จำนวน 6 ครั้ง มากเป็นอันดับ 4 ของประเทศ ได้แชมป์ Coupe de la Ligue 3 ครั้ง แชมป์ Coupe de France 4 ครั้ง และแชมป์ Trophee des champions 3 ครั้ง มีสนาม the Stade Chaban-Delmas ในปี 2015 ก่อนหน้านี้ใช้สนาม Matmut Atlantique เป็นสนามเหย้า
แต่เดิมสโมสรถูกตั้งในชื่อ Girondins จากกลุ่มนักปฏิรูปฝรั่งเศสภูมิภาค และก่อตั้งขึ้นในวันที่ 1 ตุลาคม 1881 โดยมีกรีฑา และยิงปืนเป็นกีฬาตอนต้น มี อันเดร ชาโวอิส เป็นประธาน ต่อมาได้เพิ่มกีฬาอีก เช่น การพายเรือ,ขี่ม้า,ว่ายน้ำ และอื่นๆอีกหลายอย่าง จนกระทั่งปี ค.ศ.1910 ฟุตบอลกลายเป็นกีฬาที่โดดเด่นที่สุด และได้ก่อตั้งเป็นสโมสรฟุตบอลโดยมี เรย์มอนด์ แบรร์ด เป็นประธานพร้อมด้วยสมาชิกในทีม ค.ศ.1919 สโมสรได้ทดลองเกี่ยวกับการอยู่รอดสำหรับฟุตบอลอย่างเดียวได้ 1 ปี ปี ค.ศ.1920 พวกเขาก็มีการแข่งขันอย่างเป็นทางการ โดยชนะทีม เบอร์ดิกาเลียนเน่ 12-0 วันที่ 2 กรกฎาคม 1936 พวกเขาได้รับการรับรองให้เป็นสโมสรระดับอาชีพเต็มตัว ส่วนนึงเกิดจากที่พวกเขารวมเข้ากับสโมสรของชาวบอร์เดเลส คือ Girondins Guyenne Sport จนถึงปัจจุบันนี้
พวกเขาได้ลงแข่งในระดับ ดิวิชั่น 2 ในฤดูกาล 1937-1938 มี เบนิโต้ ดิแอซ ชาวสเปนเป็นผู้จัดการทีมคนแรก เขาได้เซ็นสัญญานักเตะเข้ามาหลายคน ไม่ว่าจะเป็นนักเตะสเปนอย่าง ซานติเอโก อูร์ติซเบเรีย และ จาอิเม แมนคิซิเดอร์ นักเตะตัวรุกชื่อดังชาวฝรั่งเศส อองรี อาร์นัวเดา และผู้รักษาประตู อันเดร เจราร์ด บอร์โดลงแข่งอย่างเป็นทางการในวันที่ 23 พฤษภาคม 1937 โดยเอาชนะทีม เอฟซี สโญเนเซียร์ 2-1 ที่สนาม the Stade de Colombes การแข่งขันครั้งแรกในฟุตบอลลีกคือ วันที่ 22 สิงหาคม โดยแพ้ต่อ ตูลูส 2-3 แต่บอร์โดบันทึกว่าพวกเขาชนะ นีมส์ ในนัดแรก ฤดูกาลแรกนั้นพวกเขาได้อันดับที่ 6 ในรายการ the Southern region of the division ปีถัดมาพวกเขาย้ายสนามเหย้าไปอยู่ที่ The Stade Chaban-Delmas สนามที่สร้างขึ้นเพื่อรองรับฟุตบอลโลกปี ค.ศ.1938 ปัจุจบันใช้สนามแห่งนี้เป็นสนามซ้อม
วันที่ 15 ตุลาคม 1940 บอร์โด ได้ร่วมเข้ากับสโมสรท้องถิ่น เอเอส พอร์ต และรู้จักกันในชื่อ บอร์โด เอเอส ปี ค.ศ.1941 พวกเขาได้เข้ารอบชิงชนะเลิศการแข่งขัน the Coupe de France และเอาชนะทีม เอสซี ไฟว์ 2-0 ได้แชมป์รายการหลักเป็นครั้งแรกของสโมสร
ประวัติ > ยุคหลังสงคราม

หลังได้รับการปลดปล่อยจากฝรั่งเศส บอร์โดก็กลับมาแข่งในลีก และได้เลื่อนชั้นในฤดูกาล 1948-1949 ในฐานะอันดับ 2 หลังจบฤดูกาล ได้แต่งตั้ง อันเดร เจราร์ด เป็นผู้จัดการทีม เขาได้เซ็นสัญญา เบอร์ตัส เด ฮาร์เดอร์ อีดัวอาร์ด การ์กู และ คามิลเล่ ลิบาร์ สามประสานที่ได้ฉายาว่า ปีศาจ 3 หัว ช่วยให้บอร์โดได้แชมป์ลีกเป็นครั้งแรก ในการแข่งขันในระดับสูงสุดในฤดูกาลแรก มากกว่าอันดับ 2 อย่างลีลล์ ถึง 6 คะแนน จะการคว้าแชมป์ทำให้ทีมได้เข้าร่วมการแข่งขัน the Latin Cup ทีมเข้าถึงรอบชิงชนะเลิศ ก่อนจะเสมอกับ เบนฟิก้า 3-3 แต่แพ้ในช่วงต่อเวลาพิเศษ หลังจากนั้น 2 ฤดูกาลพวกเข้าก็ได้รองแชมป์ โดยนีซเป็นแชมป์ทั้ง 2 ปี และทีมทำผลงานได้ดีในฟุตบอลรายการ the Coupe de France โดยเข้าชิงในปี ค.ศ.1952,1955 แต่ได้แค่รองแชมป์ โดยนีซ และลีลล์เป็นแชมป์ตามลำดับ ฤดูกาล 1955-1956 บอร์โด ตกชั้น ก่อนจะกลับมาแข่งในลีกเอิง 1 ได้ในฤดูกาล 1959-1960 แต่แค่ปีเดียว พวกเขาก็ตกชั้นอีกครั้งหลังทำได้แค่ 21 คะแนน ปี ค.ศ.1960 ได้แต่งตั้งผู้จัดการทีมชาวซัลวาดอร์ อาร์ติกัส ฤดูกาล 1962-1963 เขานำทีมเลื่อนชั้นกลับไปแข่งใน ลีกเอิง 1 และได้อันดับ 4 ในฤดูกาลแรกหลังเลื่อนชั้น และทีมได้เข้าชิง the Coupe de France อีกครั้ง แต่ก็แพ้ต่อ ลียง ในรอบชิงชนะเลิศ แต่ทีมก็ได้สิทธิไปแข่งฟุตบอลรายการ Inter-Cities fairs Cup ในฤดูกาล 1964-1965 แต่ก็แพ้ต่อทีมจากเยอรมันอย่าง โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ 4-3 หลังจากนั้น 4 ฤดูกาลทีมได้เข้าชิง the Coupe de France แต่ก็แพ้ต่อ แซง เอเตียนต์ 1-2 ได้แค่รองแชมป์ ฤดูกาลัดมาก็เข้าชิงอีกครั้ง แต่ก็แพ้ต่อทีมมาร์กเซย
ประวัติ > คริสต์ทศวรรษ 1970-1990

หลังปี ค.ศ.1970 ทีมเริ่มถอถอยลง นักเตะต้องลงแข่งภายใต้การเปลี่ยนแปลงของผู้จัดการทีมถึง 7 คน จนกระทั่งปี ค.ศ.1979 ทีมถูกขายให้กับเจ้าพ่ออสังหาริมทรัพย์ เคล้าซ์ เบซ เข้ามาเป็นประธานสโมสร ในช่วงหน้าร้อนปี ค.ศ.1983 บอร์โดได้จัดการแข่งขันฉลอง 100 ปีของสโมสร พวกเขาชนะบาร์เซโลนา 2-0 ก่อนจะไปแพ้ วีเอฟบี สตุตการ์ต ในรอบชิงชนะเลิศ
ภายใต้ประธานสโมสร เคล้าซ์ เบซ ซึ่งอัดฉีดเงินหลายล้านยูโรเข้าสโมสร บอร์โดได้แชมป์ลีกจำนวน 3 ครั้ง the Coupe de France ครั้ง และเข้าร่วมในรายการระดับยุโรป ทีมได้แชมป์ลีกครั้งแรกในปี ค.ศ.1950 ฤดูกาล 1983-1984 บอร์โดมีคะแนนเท่ากับทีมโมนาโก แต่เฮดทูเฮด ดีกว่าทำให้ทีมเป็นฝ่ายได้แชมป์ ปีต่อมาก็ได้แชมป์ลีกโดยมีคะแนนมากกว่าอันดับสองอย่าง นีมส์ 4 คะแนน ในระดับยุโรป บอร์โดเข้าถึงรอบรองชนะเลิศรายการ ยูโรเปียนคัพ ได้ในฤดูกาล 1984-1985 ก่อนจะแพ้ต่อทีมจากประเทศอิตาลี ยูเวนตุส ไปด้วยสกอร์ 1-2 ปี ค.ศ.1986 พวกเขาเข้าชิง the Coupe de France และชนะต่อมาร์กเซยได้สำเร็จเป็นครั้งแรกของสโมสร หลังจากเข้าชิงมาถึง 8 ครั้ง ปีต่อมา บอร์โดได้แชมป์อีกครั้งโดยการชนะมาร์กเซย เหมือนที่เจอกันปีที่แล้ว ต่อด้วยฤดูกาล 1986-1987 พวกเขาได้แชมป์ฟุตบอลลีก เป็นครั้งที่ 4 และแชมป์ the Coupe de France ปี ค.ศ 1989 บอร์โดซ์ ได้รองแชมป์ลีกเอิง 1 พร้อมเข้าถึงรอบรองชนะเลิศในการแข่งขัน ยูโรเปียนคัพ
ด้วยปัญหาทางการเงินของสโมสร หลังจากนั้น 2 ปี พวกเขาตกชั้นสู่ลีกเอิง 2 อย่างไรก็ตามปี ค.ศ. 1992 บอร์โดได้แชมป์ลีกเอิง 2 เลื่อนชั้นสู่ลีกสูงสุดได้เหมือนเดิม และได้เกิดดาวรุ่งคนสำคัญขึ้นคือ ซีนาดีน ซีดาน และคริสตอฟ ดูการ์รี และ บิเซนเต้ ลิซ่าราซู ปี ค.ศ.1995 พวกเขาได้แชมป์ อินเตอร์โตโต้ คัพ โดยชนะทีม เอฟซี โวลโกการ์ด ได้แชมป์ยูฟ่า คัพ ในปี ค.ศ.1996 บอร์โดได้แชมป์ลีกเอิง 1 นักเตะอย่าง ซิลแวงน์ วิลตอร์ ได้รับรางวัลรองเท้าทองคำ จากการทำได้ 22 ประตู
ประวัติ > คริสต์ทศวรรษ 2000-2010

ฤดูกาล 1999-2000 บอร์โดลงแข่งยูฟ่า แชมป์เปี้ยนลีก ที่เพิ่งก่อตั้งขึ้นในปีนี้ ปี ค.ศ.2002 พวกเขาได้แชมป์ the Coupe de France โดยเอาชนะทีม ลอริยองต์ 3-0 ในนัดชิงชนะเลิศ ปี ค.ศ.2004 เข้าถึงรอบก่อนรองชนะเลิศยูฟ่า คัพ ก่อนแพ้ให้กับบาเลนเซีย ปี 2007 พวกเขาได้แชมป์ the Coupe de France อีกครั้ง ฤดูกาล 2008-2009 ได้แชมป์ลีกเอิง 1 และ the Coupe de France ปี ค.ศ.2013 เอาชนะทีม เอวิยองน์ 3-2 ในนัดชิงชนะเลิศ the Coupe de France ฤดูกาล 2013-2014 ทีมได้อันดับที่ 7 ปี ค.ศ.2015 ได้แต่งตั้ง วิลลี่ ซาโยล์ เป็นโค้ช แต่คุมทีมชนะได้1นัดจาก 8 นัด ทำให้ถูกไล่ออกและแทนที่ด้วย อุลริช ราเม่ ในวันที่ 27 พฤษภาคม 2016 และต่อมาถูกแทนที่ด้วย จัวร์เวนเนค ในวันที่ 20 มกราคม 2018 กุส โปเยต์ ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้จัดการทีม วันที่ 14 กรกฎาคม 2018 ทีมถูกซื้อโดยกลุ่มทุนจากอเมริกา ในราคา 70 ล้านยูโร และวันที่ 5 กันยายน 2018 ได้แต่งตั้ง ริคาร์โด แทนโปเยต์ที่มีปัญหากับบอร์ดบริหารทีม โดยริคาร์โด ได้รับตำแหน่งผู้จัดการทีมทั่วไป เพราะเขายังไม่มีใบอนุญาตในการเป็นโค้ช
เกียรติประวัติ > ระดับประเทศ

ลีกเอิง
ชนะเลิศ (6): 1949–50, 1983–84, 1984–85, 1986–87, 1998–99, 2008–09
ลีกเดอ
ชนะเลิศ (1): 1991–92
ช็องปียอนานาซียอนาล
ชนะเลิศ (3): 1937, 1944, 1953 (Reserve teams)
กุปเดอฟร็องส์
ชนะเลิศ (4): 1940–41, 1985–86, 1986–87, 2012–13
กุปเดอลาลีก
ชนะเลิศ (3): 2001–02, 2006–07, 2008–09
ทรอเฟเดช็องปียง
ชนะเลิศ (3): 1986, 2008, 2009
เกียรติประวัติ > ระดับทวีปยุโรป

ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก
รอบรองชนะเลิศ (1): 1984–85
ยูฟ่าคัพวินเนอร์สคัพ
รอบรองชนะเลิศ (1): 1986–87
ยูฟ่ายูโรปาลีก
รองชนะเลิศ (1): 1995–96
ยูฟ่าอินเตอร์โตโตคัพ
ชนะเลิศ (1): 1995
ลาตินคัพ
ชนะเลิศ (1): 1950
คัพออฟดิแอ็ลปส์
ชนะเลิศ (1): 1980
รองชนะเลิศ (1): 1972
แหล่งข้อมูลอื่น

สโมสรฟุตบอลฌีรงแด็งเดอบอร์โด ที่เอกซ์ (ทวิตเตอร์) (ในภาษาฝรั่งเศส)
| ด ค กแชมเปียนลีกเอิง |
| --- | --- | --- |
| แชมป์ 12 สมัย |  ปารีแซ็ง-แฌร์แม็ง (1985–86, 1993–94, 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2021–22, 2022–23, 2023–24) |  |
| แชมป์ 10 สมัย |  แซ็งเตเตียน (1956–57, 1963–64, 1966–67, 1967–68, 1968–69, 1969–70, 1973–74, 1974–75, 1975–76, 1980–81) |  |
| แชมป์ 9 สมัย |  มาร์แซย์ (1936–37, 1947–48, 1970–71, 1971–72, 1988–89, 1989–90, 1990–91, 1991–92, 2009–10) |  |
| แชมป์ 8 สมัย |  มอนาโก (1960–61, 1962–63, 1977–78, 1981–82, 1987–88, 1996–97, 1999–2000, 2016–17) •  น็องต์ (1964–65, 1965–66, 1972–73, 1976–77, 1979–80, 1982–83, 1994–95, 2000–01) |  |
| แชมป์ 7 สมัย |  ลียง (2001–02, 2002–03, 2003–04, 2004–05, 2005–06, 2006–07, 2007–08) |  |
| แชมป์ 6 สมัย |  บอร์โด (1949–50, 1983–84, 1984–85, 1986–87, 1998–99, 2008–09) •  แร็งส์ (1948–49, 1952–53, 1954–55, 1957–58, 1959–60, 1961–62) |  |
| แชมป์ 4 สมัย |  นิส (1950–51, 1951–52, 1955–56, 1958–59) •  ลีล (1945–46, 1953–54, 2010–11, 2020–21) |  |
| แชมป์ 2 สมัย | ซอโช-มงเบลียาร์ (1934–35, 1937–38) • แซ็ต (1933–34, 1938–39) |  |
| แชมป์สมัยเดียว |  มงเปอลีเย (2011–12) • ล็องส์ (1997–98) • แอร์เซ ปารี (1935–36) • สทราซบูร์ (1978–79) • ลีลัว (1932–33) • รูแบ-ตูร์กวง (1946–47) • โอแซร์ (1995–96) |  |
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data 
อื่น ๆ:  IdRef
สาธารณรัฐคองโก

ระวังสับสนกับ สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก
1°26′24″S 15°33′22″E﻿ / ﻿1.44°S 15.556°E﻿ / -1.44; 15.556
| สาธารณรัฐคองโก République du Congo (ฝรั่งเศส) |
| --- | --- |
   ธงชาติ    ตราแผ่นดิน  
คำขวัญ: Unité, Travail, Progrès  (ภาษาฝรั่งเศส: เอกภาพ งาน ความก้าวหน้า)
เพลงชาติ: ลากงกอแลซ
แสดงลูกโลกแสดงแผนที่ทวีปแอฟริกา
เมืองหลวง และเมืองใหญ่สุด: บราซาวีล 4°16′S 15°17′E﻿ / ﻿4.267°S 15.283°E﻿ / -4.267; 15.283
ภาษาราชการ: ภาษาฝรั่งเศส
: ภาษาคองโก ภาษาคิตูบา และภาษาลิงกาลา
การปกครอง: รัฐเดี่ยว ระบบพรรคเด่น สาธารณรัฐระบบกึ่งประธานาธิบดี

• ประธานาธิบดี : เดอนี ซาซู-อึงแกโซ
• นายกรัฐมนตรี : Anatole Collinet Makosso
 
เอกราช

• ก่อตั้งสาธารณรัฐ : 28 พฤศจิกายน 1958
• ได้รับเอกราชอย่างสมบูรณ์ : 15 สิงหาคม 1960
 
พื้นที่
• รวม: 342,000 ตารางกิโลเมตร (132,000 ตารางไมล์) (63)
• แหล่งน้ำ (%): 3.3
ประชากร
• 2552 ประมาณ: 3,686,000 (128)
• ความหนาแน่น: 10.8 ต่อตารางกิโลเมตร (28.0 ต่อตารางไมล์) (204)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : 2560 (ประมาณ)
• รวม: $ 29.159 พันล้าน
• ต่อหัว: $ 6,707
จีดีพี (ราคาตลาด) : 2560 (ประมาณ)
• รวม: $ 7.799 พันล้าน
• ต่อหัว: $ 1,793
จีนี (2011): 40.2 ปานกลาง
เอชดีไอ (2019):  0.574 ปานกลาง · 149
สกุลเงิน: ฟรังก์ซีเอฟเอ (XAF)
เขตเวลา: UTC+1 (WAT)
รหัสโทรศัพท์: 242
โดเมนบนสุด: .cg
สาธารณรัฐคองโก (ฝรั่งเศส: République du Congo) หรือบางครั้งมีผู้เรียกว่า คองโก-บราซาวีล (Congo-Brazzaville) หรือ คองโก (Congo) หรือ คองโกตะวันตก (เป็นคนละประเทศกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ซึ่งครั้งหนึ่งเคยใช้ชื่อประเทศว่า "สาธารณรัฐคองโก" เช่นกัน) เป็นอดีตอาณานิคมของฝรั่งเศสในภูมิภาคแอฟริกาตะวันตกกลาง มีอาณาเขตจรดกาบอง แคเมอรูน สาธารณรัฐแอฟริกากลาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก แองโกลา และอ่าวกินี สาธารณรัฐคองโกมีภาษาทางการคือ ภาษาฝรั่งเศส และมีภาษาพื้นเมืองคือ ภาษาคองโก ภาษาคิตูบา และภาษาลิงกาลา
ดินแดนคองโกถูกครอบครองโดยชนเผ่าที่พูดภาษาบันตูเมื่อ 3,000 ปีที่แล้ว ซึ่งสร้างการเชื่อมโยงทางการค้าที่นำไปสู่ลุ่มน้ำคองโก คองโกเคยเป็นส่วนหนึ่งของอาณานิคมฝรั่งเศสในอิเควทอเรียลแอฟริกา สาธารณรัฐคองโกก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 1958 และได้รับเอกราชจากฝรั่งเศสใน 1960 และเป็นรัฐมากซ์–เลนินระหว่าง 1969 ถึง 1992 ภายใต้ชื่อสาธารณรัฐประชาชนคองโก ประเทศนี้มีการเลือกตั้งหลายพรรคมาตั้งแต่ปี 1992 แต่รัฐบาลที่ได้รับการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยถูกโค่นล้มในสงครามกลางเมืองของสาธารณรัฐคองโกในปี 1997 ประธานาธิบดีเดอนี ซาซู อึงแกโซ ซึ่งขึ้นสู่อำนาจครั้งแรกในปี 1979 ปกครองจนถึงปี 1992 และอีกครั้ง หลังจากการคืนสถานะของเขา คองโกเป็นสมาชิกของสหภาพแอฟริกา สหประชาชาติ ประชาคมเศรษฐกิจของรัฐแอฟริกากลาง และขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด และคองโกกลายเป็นผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่อันดับ 4 ในอ่าวกินี ทำให้ประเทศมีความเจริญรุ่งเรืองและการเติบโตทางเศรษฐกิจชะลอตัวนับตั้งแต่ราคาน้ำมันที่ลดลงหลังปี 2015 และศาสนาคริสต์เป็นความเชื่อที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางที่สุดในประเทศ
ภูมิศาสตร์

อากาศร้อนชื้นแถบเส้นศูนย์สูตร อุณหภูมิสูงและฝนตกชุก มีฤดูแล้งยาวนานตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนกันยายน หลังจากนั้นเป็นฤดูฝนช่วงสั้น ๆ และจะเป็นฤดูแล้งอีกครั้งตั้งแต่กลางเดือนธันวาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ และเป็นฤดูฝนอีกครั้งฝนตกโดยเฉลี่ยประมาณ 510 มิลลิเมตรต่อปี
คองโกตั้งอยู่ในภาคตะวันตกตอนกลางของทวีปแอฟริกาตอนใต้ ตามแนวเส้นศูนย์สูตร อยู่ระหว่างละติจูด 4°N ถึง 5°S และลองจิจูด 11° ถึง 19°E ทางใต้และตะวันออกคือสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ล้อมรอบด้วยกาบองทางทิศตะวันตก แคเมอรูนและสาธารณรัฐแอฟริกากลางทางทิศเหนือ และคาบินดา (แองโกลา) ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ มีชายฝั่งอยู่บนมหาสมุทรแอตแลนติก
ทางตะวันตกเฉียงใต้เป็นที่ราบชายฝั่งซึ่งมีการระบายน้ำหลักคือแม่น้ำคูลู-ไนอารี พื้นที่ด้านในของประเทศประกอบด้วยที่ราบสูงตอนกลางระหว่างแอ่ง 2 แอ่งทางทิศใต้และทิศเหนือ ป่าไม้อยู่ภายใต้แรงกดดันในการแสวงหาประโยชน์ที่เพิ่มขึ้นคองโกมีคะแนนเฉลี่ยดัชนีความสมบูรณ์ของภูมิทัศน์ป่าไม้ประจำปี 2018 อยู่ที่ 8.89/10 ซึ่งอยู่ในอันดับที่ 12 ของโลกจาก 172 ประเทศ
คองโกตั้งอยู่ในเขตนิเวศภาคพื้นดิน 4 เขต ได้แก่ ป่าชายฝั่งเส้นศูนย์สูตรแอตแลนติก ป่าที่ราบลุ่มคองโกเลียทางตะวันตกเฉียงเหนือ ป่าพรุคองโกตะวันตก และป่าคองโกตะวันตก–ป่าโมเสกสะวันนา เนื่องจากประเทศนี้ตั้งอยู่บนเส้นศูนย์สูตร สภาพภูมิอากาศจึงสม่ำเสมอมากขึ้นตลอดทั้งปี โดยอุณหภูมิเฉลี่ยในแต่ละวันจะชื้นที่ 24 องศาเซลเซียส (75 องศาฟาเรนไฮต์) และในกลางคืนโดยทั่วไประหว่าง 16 องศาเซลเซียส (61 องศาฟาเรนไฮต์) และ 21 องศาเซลเซียส (70 องศาฟาเรนไฮต์).ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีอยู่ระหว่าง 1,100 (43 นิ้ว) ในหุบเขาไนอารีทางตอนใต้ไปจนถึงมากกว่า 2,000 มิลลิเมตร (79 นิ้ว) ในภาคกลาง ฤดูแล้งคือตั้งแต่เดือนมิถุนายนถึงสิงหาคม ในขณะที่พื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศ ฤดูฝนมีฝนตกสูงสุด 2 ระดับ โดย 1 ครั้งในเดือนมีนาคม-พฤษภาคม และอีกครั้งในเดือนกันยายน-พฤศจิกายน
ประวัติศาสตร์

เดิมเป็นราชอาณาจักรรุ่งเรืองในช่วงพ.ศ. 2000 เริ่มอ่อนแอลงในช่วง พ.ศ. 2200 จนถูกฝรั่งเศสยึดครองเมื่อ พ.ศ. 2428 ได้รับอิสรภาพเมื่อ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2503เมื่อได้รับเอกราช หันไปนิยมลัทธิคอมมิวนิสต์และใช้รัฐธรรมนูญฉบับสังคมนิยมเมื่อ พ.ศ. 2522 เลิกใช้ระบบคอมมิวนิสต์เมื่อ พ.ศ. 2525
การแบ่งเขตการปกครอง

สาธารณรัฐคองโกแบ่งออกเป็น 10 จังหวัด (regions)  กับ 1 เทศบาล (commune) * และแบ่งเขตการปกครองย่อยเป็น 46 เขต (districts)
จังหวัดต่าง ๆ และเทศบาล ได้แก่
บูอ็องซา (Bouenza)
บราซาวีล (Brazzaville) *
กูว์แว็ต (Cuvette)
กูว์แวตูแอ็สต์ (Cuvette-Ouest)
กุยลู (Kouilou)
เลกูมู (Lékoumou)
ลีกัวลา (Likouala)
นียารี (Niari)
ปลาโต (Plateaux)
พูล (Pool)
ซ็องกา (Sangha)
แหล่งข้อมูลอื่น

Congolese Government Portal(ฝรั่งเศส)
Presidency of the Republic เก็บถาวร 2010-12-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน(ฝรั่งเศส)
Chief of State and Cabinet Members
Wikimedia Atlas of the Republic of the Congo
Country Profile from BBC News
Republic of the Congo entry at The World Factbook
Republic of the Congo เก็บถาวร 2008-12-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน from UCB Libraries GovPubs
สาธารณรัฐคองโก ที่เว็บไซต์ Curlie
Crisis briefing on the Republic of Congo's struggle for peace[ลิงก์เสีย] from Reuters AlertNet
Review of Congo by the United Nations Human Rights Council's Universal Periodic Review, May 6, 2009.
Humanitarian news and analysis from IRIN – Congo
Congo-Brazzaville.com
คู่มือการท่องเที่ยว Congo จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ)
| ด ค กสหภาพแอฟริกา |
| --- | --- |
 แอลจีเรีย  แองโกลา  เบนิน  บอตสวานา  บูร์กินาฟาโซ  บุรุนดี  กาบูเวร์ดี  แคเมอรูน  สาธารณรัฐแอฟริกากลาง  ชาด  คอโมโรส  สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก  สาธารณรัฐคองโก  โกตดิวัวร์  จิบูตี  อียิปต์  อิเควทอเรียลกินี  เอริเทรีย  เอสวาตีนี  เอธิโอเปีย  กาบอง  แกมเบีย  กานา  กินี  กินี-บิสเซา  เคนยา  เลโซโท  ไลบีเรีย  ลิเบีย  มาดากัสการ์  มาลาวี  มาลี  มอริเตเนีย  มอริเชียส  โมร็อกโก  โมซัมบิก  นามิเบีย  ไนเจอร์  ไนจีเรีย  รวันดา  ซาห์ราวี เวสเทิร์นสะฮารา  เซาตูเมและปรินซีปี  เซเนกัล  เซเชลส์  เซียร์ราลีโอน  โซมาเลีย  แอฟริกาใต้  ซูดานใต้  ซูดาน  แทนซาเนีย  โตโก  ตูนิเซีย  ยูกันดา  แซมเบีย  ซิมบับเว 
| ด ค กโอเปก (OPEC) |
| --- | --- | --- |
| สมาชิกปัจจุบัน |   กาบอง   คูเวต   ซาอุดีอาระเบีย   ไนจีเรีย   ลิเบีย   เวเนซุเอลา   สาธารณรัฐคองโก   สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์   อิเควทอเรียลกินี   อิรัก   อิหร่าน   แองโกลา   แอลจีเรีย  |  |
| อดีตสมาชิก |   เอกวาดอร์   อินโดนีเซีย   กาตาร์  |  |
แผนที่ภูมิอากาศของกรุงบราซาวีล
แผนที่แสดงการแบ่งเขตการปกครองในสาธารณรัฐคองโก.
ออร็องฌ์ (จังหวัดโวกลูซ)

| โรงละครโรมันและบริเวณแวดล้อมและประตูชัยแห่งออร็องฌ์  * |
| --- | --- |
  แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก
โรงละครโรมันที่ออร็องฌ์
ประเทศ:  ฝรั่งเศส
ประเภท: มรดกทางวัฒนธรรม
เกณฑ์พิจารณา: (iii) (iv)
ประวัติการขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียน: 2524 (คณะกรรมการสมัยที่ 5)
* ชื่อตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก ** ภูมิภาคที่จัดแบ่งโดยยูเนสโก
ออร็องฌ์ (ฝรั่งเศส: Orange) เป็นเมืองที่อยู่ในจังหวัดโวกลูซในแคว้นพรอว็องซาลป์โกตดาซูร์ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศฝรั่งเศส ออร็องฌ์ที่อยู่บนพื้นฐานของเศรษฐกิจทางการเกษตร และเป็นที่ตั้งของประตูชัยแห่งออร็องฌ์
โรงละครโรมันและบริเวณแวดล้อมและประตูชัยแห่งออร็องฌ์ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยองค์การยูเนสโกในปี ค.ศ. 1981
ดูเพิ่ม

หมวดหมู่:แหล่งมรดกโลกในประเทศฝรั่งเศส
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ออร็องฌ์
อังกราดูเอรูวิชมู

| อังกราดูเอรูวิชมู |
| --- | --- |
เมือง
 ตามเข็มนาฬิกา: ทิวทัศน์มงตึบราซิล; ถนนแบบฉบับในอังกรา; ทิวทัศน์เขตเซามาเตวช์ดากัลเยตา; ภาพปริทัศน์ของอังกรา; ป้อมเซาฌูเวาบัปติชตา; โบสถ์พระเมตตา
   ธง ตราอาร์ม
ที่มาของชื่อ: ภาษาโปรตุเกสแปลว่า  "อ่าวแห่งความเป็นวีรชน"
ที่ตั้งเทศบาลอังกราดูเอรูวิชมูในกลุ่มเกาะอะโซร์ส
พิกัด:  38°39′20″N 27°13′10″W﻿ / ﻿38.65556°N 27.21944°W﻿ / 38.65556; -27.21944
ประเทศ:  โปรตุเกส
เขตปกครองตนเอง:  อะโซร์ส
เกาะ: ตือร์ไซรา
เทศบาล: ประมาณ ค.ศ. 1478
เขต: อัลตารึช, ซิงกูรีไบรัช, โดซึรีไบรัช, ฟึไตรา, นอซาซึโญราดากงไซเซา, โปร์ตูฌูเดว, โปชตูซังตู, รามีญู, รีไบรีญา, ซังตาบาร์บารา, ซังตาลูซีอา, เซาบาร์ตูลูเมวดึรึกาตุช, เซาเบ็งตู, เซามาเตวช์ดากัลเยตา, เซาเปดรู, แซ, ซึเรตา, แตราชัง, วีลาดึเซาซึบัชตีเยา
การปกครอง
 • ประเภท: หน่วยการบริหารท้องถิ่น
 • องค์กร: กามารามูนีซีปัล
 • นายกเทศมนตรี: ฌูแซ กาบรีแยล ดู อาลามู ดึ มึเนซึช
 • ประธานสภาเทศบาล: รีการ์ดู มานูแวล รูดรีกึช ดึ บารุช
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 239.00 ตร.กม. (92.28 ตร.ไมล์)
ความสูง: 31 เมตร (102 ฟุต)
ประชากร (2011)
 • ทั้งหมด: 35,402 คน
 • ความหนาแน่น: 150 คน/ตร.กม. (380 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC-1 (อะโซร์ส)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC0 (อะโซร์ส)
รหัสไปรษณีย์: 9701-101
รหัสพื้นที่: (+351) 292 XX XX XX
นักบุญองค์อุปถัมภ์: ยอห์นผู้นิพนธ์พระวรสาร
วันหยุดเทศบาล: 24 มิถุนายน
รายละเอียดทางภูมิศาสตร์จากกาออป (ค.ศ. 2010) ผลิตโดยสถาบันภูมิศาสตร์โปรตุเกส
| ย่านใจกลางเมืองอังกราดูเอรูวิชมู ในอะโซร์ส * |
| --- | --- |
  แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก
ถนนแซ (Rua da Sé)
ประเทศ:  โปรตุเกส
ภูมิภาค **: ยุโรปและอเมริกาเหนือ
ประเภท: มรดกทางวัฒนธรรม
เกณฑ์พิจารณา: (iv), (vi)
อ้างอิง: 206
ประวัติการขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียน: 2526 (คณะกรรมการสมัยที่ 7)
* ชื่อตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก ** ภูมิภาคที่จัดแบ่งโดยยูเนสโก
อังกราดูเอรูวิชมู (โปรตุเกส: Angra do Heroísmo) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า อังกรา (Angra) เป็นเมืองและเทศบาลแห่งหนึ่งบนเกาะตือร์ไซรา ประเทศโปรตุเกส และเป็นหนึ่งในเมืองหลักสามเมืองของอะโซร์ส อังกราก่อตั้งขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1478 ในอดีตเป็นเมืองที่สำคัญที่สุดในอะโซร์สในฐานะที่พำนักของมุขนายกและที่ตั้งหน่วยงานราชการต่าง ๆ ของอะโซร์ส นอกจากนี้ยังเคยเป็นเมืองหลวงของโปรตุเกสระหว่างสงครามเสรีนิยม ใน ค.ศ. 2011 เมืองนี้ประชากร 35,402 คน ในพื้นที่ประมาณ 239 ตารางกิโลเมตร ย่านกลางเมืองอังกราได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโกใน ค.ศ. 1983
อังเดร ซังตูช

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 
ข้อมูลส่วนตัว
ชื่อเต็ม:  André Clarindo dos Santos
เกิด:   (1983-03-08) 8 มีนาคม ค.ศ. 1983 (41 ปี)
เกิดที่:  เซาเปาลู บราซิล
สูง:  1.81 m (5 ft 11 in)
ตำแหน่ง:  แบ็กซ้าย ปีกซ้าย
ข้อมูลสโมสร
สโมสรปัจจุบัน:  อาร์เซนอล
หมายเลข:  11
ชุดเยาวชน
:  ฟิเกรวเรนซีย์
ชุดใหญ่*
| ปี |  ทีม |  ลงเล่น† |  (ประตู)† |
| 2004–2007 |  ฟิเกรวเรนซีย์ |  61 |  (13) |
| 2005–2006 |  → ฟลาเมนโก (ยืม) |  24 |  (18) |
| 2006 |  → อัตเลติโก มิเนริโอ (ยืม) |  15 |  (0) |
| 2008–2009 |  คอร์อินทินาส |  39 |  (9) |
| 2009–2011 |  ฟีเนอร์บาสเชส |  52 |  (10) |
| 2011– |  อาร์เซนอล |  20 |  (2) |
ทีมชาติ‡
| 2009– |  Brazil |  22 |  (0) |
 จำนวนนัดที่ลงเล่นให้ชุดใหญ่และจำนวนประตูนับเฉพาะลีกท้องถิ่นเท่านั้น และ เป็นข้อมูล ณ วันที่ 15:56, 5 November 2011 (UTC).  † ลงเล่น (ประตู)  ‡ จำนวนนัดที่ลงเล่นและจำนวนประตูในนามทีมชาติ ข้อมูล ณ วันที่ 15:56, 5 November 2011 (UTC)
อังเดร กลาริงดู ดูช ซังตูช (โปรตุเกส: André Clarindo dos Santos) หรือรู้จักในชื่อ อังเดร ซังตูช เกิดเมื่อวันที่ 8 มีนาคม ค.ศ. 1983 เป็นนักฟุตบอลชาวบราซิล ปัจจุบันเล่นให้กับสโมสรฟุตบอลอาร์เซนอลและฟุตบอลทีมชาติบราซิล ในตำแหน่งตัวริมเส้นซ้าย และปีกซ้าย อาร์แซน เวนเกอร์ อธิบายซานตูสว่าเป็นผู้เล่นที่มีคุณภาพ มีความสามารถทั้งการป้องกันและการรุก
ออลีฟว์ ซูลุก

| เจ้าหญิงออลีฟว์ |
| --- | --- |

เจ้าหญิงแห่งเฮติ
ประสูติ: 29 พฤศจิกายน ค.ศ. 1842
สิ้นพระชนม์: 23 กรกฎาคม ค.ศ. 1883
พระสวามี: แม็งวีล-โฌแซ็ฟ ซูลุก
พระบุตร: มารียา ซูลุก โฌแซ็ฟ ซูลุก โฟสแต็ง-โฌแซ็ฟ ซูลุก
ราชวงศ์: ซูลุก
พระบิดา: จักรพรรดิโฟสแต็งที่ 1
พระมารดา: อาเดลีนา เลแว็ก
ศาสนา: โรมันคาทอลิก
มารี-ออลีฟว์ ซูลุก  (ฝรั่งเศส: Marie-Olive Soulouque) หรือ ออลีฟว์ โฟสแต็ง (ฝรั่งเศส: Olive Faustin; 29 พฤศจิกายน ค.ศ. 1842 — 23 กรกฎาคม ค.ศ. 1883) เป็นพระราชธิดาพระองค์โตในจักรพรรดิโฟสแต็งที่ 1 และจักรพรรดินีอาเดลีนาแห่งเฮติ  ภายหลังเสกสมรสกับแม็งวีล-โฌแซ็ฟ ซูลุก  (ฝรั่งเศส: Mainville-Joseph Soulouque) ผู้มีศักดิ์เป็นพระราชนัดดาของจักรพรรดิโฟสแต็ง ซึ่งขณะนั้นเป็นมกุฎราชกุมารแห่งเฮติ
พระองค์ทรงได้รับการเรียกขานว่า มาดามเพรอมีแยร์ (ฝรั่งเศส: Madame Première; "ท่านผู้หญิงชั้นเอก") หรือ ออลีฟว์ลากร็องด์ (ฝรั่งเศส: Olive la Grande; "ออลีฟว์มหาราชินี")
พระประวัติ

เจ้าหญิงออลีฟว์เป็นพระราชธิดาในจักรพรรดิโฟสแต็งที่ 1 ประสูติแด่อาเดลีนา เลแว็ก เมื่อปีค.ศ. 1842 ซึ่งในขณะที่พระองค์ประสูติ พระบิดาและพระมารดายังมิได้อภิเษกสมรสกัน พระองค์จึงอยู่ในฐานะ "ลูกนอกสมรส" ซึ่งจักรพรรดิโฟสแต็งที่ 1 พระบิดา ยังไม่ได้อภิเษกสมรสกับหญิงใด อีกทั้งยังมีพระสนมและลูกนอกสมรสคนอื่น ๆ อยู่อีกหลายคน แต่ภายหลังจากที่พระบิดาและพระมารดาอภิเษกสมรสกันในปีค.ศ. 1849 พระองค์จึงกลายมาเป็นพระธิดาที่ถูกต้องตามกฏหมาย พร้อมทั้งได้รับฐานันดรศักดิ์ "เจ้าหญิงแห่งจักรวรรดิเฮติ"
เจ้าหญิงออลีฟว์เสกสมรสกับเจ้าชายแม็งวีล-โฌแซ็ฟ ซูลุก (ฝรั่งเศส: Mainville-Joseph Soulouque) พระโอรสในเจ้าชายฌ็อง-โฌแซ็ฟ ซูลุก (ฝรั่งเศส: Jean-Joseph Soulouque) พระราชอนุชาในจักรพรรดิโฟสแต็ง ทั้งสองถูกคลุมถุงชนจนเสกสมรสในปี ค.ศ. 1854 แรกเริ่มนั้นขัดพระทัยที่จะไม่เสกสมรสตามพระราชประสงค์ขององค์จักรพรรดิอย่างแข็งขัน แต่จักรพรรดินีทรงปรามไว้และทรงให้เจ้าหญิงปฏิบัติตามพระราชประสงค์ แต่หลังจากการที่จักรพรรดิโฟสแต็งทรงสละราชสมบัติ และพระราชวงศ์ถูกเนรเทศ ก่อนอดีตจักรพรรดิจะเสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 1859 เจ้าชายแม็งวีล-โฌแซ็ฟ พระภัสดาจึงทรงอ้างสิทธิในการสืบราชสันตติวงศ์เฮติ โดยมีความพยายามที่จะฟื้นฟูระบอบจักรพรรดิอีกครั้งแต่ไม่เคยประสบความสำเร็จ เจ้าหญิงและพระสวามีมีพระโอรส-ธิดาด้วยกันสามพระองค์ คือ
เจ้าหญิงมารียา ซูลุก (Maria Soulouque; ประสูติ ? — สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1899)
เจ้าชายโฌแซ็ฟ ซูลุก (Joseph Soulouque; ประสูติ ? — สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1922)
เจ้าชายโฟสแต็ง-โฌแซ็ฟ ซูลุก (Faustin-Joseph Soulouque; ประสูติ ค.ศ. 1857 — สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1913)
เจ้าหญิงออลีฟว์สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม ค.ศ. 1883 ณ กรุงปอร์โตแปรงซ์ สิริพระชันษา 40 ปี
แหล่งข้อมูลอื่น

L'Illustration, 1850, p. 277 : « S.A.I. madame Oliva Faustin, princesse impériale d'Haïti », portrait.