stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
มาร์ค ลิงคัส

| มาร์ค ลิงคัส |
| --- | --- |
ลิงคัสแสดงคอนเสิร์ท ณ เมือง Richmond, Virginia เดือนเมษายน ค.ศ.1992
ข้อมูลพื้นฐาน
ชื่อเกิด: Frederick Mark Linkous
เกิด: วันที่ 9 กันยายน ค.ศ.1962 Arlington, Virginia
เสียชีวิต: วันที่ 6 มีนาคม ค.ศ.2010 (aged 47) Knoxville, Tennessee
แนวเพลง: Lo-fi, indie rock, alt-country, bluegrass, folk, psychedelic
อาชีพ: นักดนตรี,นักร้อง-นักแต่งเพลง,อัลบั้มโปรดิวเซอร์
เครื่องดนตรี: ร้อง,กีตาร์,เปียโน
ช่วงปี: ค.ศ.1985–2010
ค่ายเพลง: Capitol/EMI Astralwerks/Caroline/Virgin/EMI  Konkurrent Combat Relativity Anti-/Epitaph

เว็บไซต์: sparklehorse.com
นักดนตรี
มาร์ค ลิงคัส (Mark Linkous) เกิดวันที่ 9 กันยายน ค.ศ.1962 เสียชีวิต 6 มีนาคม ค.ศ.2010 เคยเป็นนักร้อง,นักเขียนเพลง,นักดนตรีและเป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไปในบทบาทของวงสปาร์กเกิลฮอร์ส ทั้งนี้มาร์คยังเป็นที่รู้จักจากการร่วมงานกับศิลปินที่มีชื่อเสียงหลายๆคน อาทิเช่น ทอม เวทส์,แดเนียล จอนสตัน,เรดิโอเฮด,แบล็ค ฟรานซิส,จูเลียน คาซาบลังกา,นินา เพอร์ซัน,เดวิด ลินช์,เดนเจอรัสเมาส์,เซจ ฟรานซิส
ลิงคัสเคยเป็นสมาชิคของวงแดนซิง ฮูดส์ วงอินดี้ยุค80 พวกเขาได้ย้ายจากเวอร์จิเนีย เมืองบ้านเกิดไปสู่นิวยอร์กซิตี้และต่อมา เมืองลอสแอนเจลิสด้วยความหวังว่าจะประสพความสำเร็จในวงกว้าง ในปีค.ศ.1988 วงของเขาไม่ประสพความสำเร็จในการทำสัญญากับค่ายใหญ่ พวกเขายุบวงและมาร์คเดินทางกลับเวอร์จิเนีย ที่ที่เขาเริ่มต้นเขียนเพลงภาพใต้ชื่อวงต่างๆกันไป
ในปี 1995 ลิงคัสได้ก่อตั้งวง สปาร์คเกิลฮอร์ส Sparklehorse วงที่เขาเป็นสมาชิคถาวรเพียงผู้เดียว วงนี้ได้ออกอัลบั้มเพียงสี่อัลบั้ม แต่ทุกๆอัลบั้มของเขาได้รับความชื่นชมเป็นอย่างดีจากผู้ฟังและนักวิจารณ์ อัลบั้มที่ออกกับค่าย Capital Records ได้แก่ Vivadixiesubmarinetransmissionplot, Good Morning Spider,It's a Wonderful Life และจากค่าย Astralwerks records อัลบั้ม Dreamt for Light Years in the Belly of a Mountain 
ในช่วงสุดท้ายของเขา ลิงคัสใช้ชีวิตอยู่ใน Hayesville,North Carolina ที่ที่เขาก่อตั้ง Static Kingstudio ในวันที่ 6 มีนาคม ค.ศ.2010 เขาฆ่าตัวตายในเมือง Knoxville, Tennessee
ในช่วงต้นของชีวิต

เฟรเดอริค มาร์ค ลิงคัส เกิดวันที่ 9 กันยายน ค.ศ.1962 ใน Arlington, Virginia กับ กลอเรีย ฮิวจ์แทคเกอร์ กับเฟรเดอริค ลิงคัส เขามีพี่ชายสามคน: แมตต์, พอลและแดเนียล ลิงคัส สมาชิกหลายคนในครอบครัวของเขาหาเลี้ยงชีพจากการเป็นคนงานเหมืองถ่านหิน และลิงคัสเลือกเป็นนักดนตรีเพราะไม่ต้องการที่จะทำงานในเหมือง พ่อแม่ของเขาหย่ากัน ก่อนที่เขาจะอายุ 13
ในเวลาต่อมา ลิงคัสได้บรรยายถึงลักษณะตัวเขาเองในวัยรุ่นว่าเป็น "juvenile delinquent" (เด็กและวัยรุ่นที่ทำตัวผิดระเบียบ) ทั้งยังใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่กับเพื่อนแก๊งมอเตอร์ไซค์ของเขา ในช่วงวัยรุ่น เขาถูกส่งไปอยู่กับปู่ย่าใน Charlottesville, Virginia ลิงคัส เข้าเรียนมัธยมในโรงเรียน แอลบามาร์ลไฮสกูล ที่ที่เขา"ไปโรงเรียนเพื่อจะเจอเพื่อนๆ - นี่เป็นแค่เหตุผลเดียวที่ฉันไม่เลิกเรียนกลางคัน"  ระหว่างนั้นเขาเริ่มที่จะใช้สุราและกัญชาอย่างหนัก
Dancing Hoods

ไม่นานหลังจากที่จบการศึกษาจากโรงเรียนมัธยมในปี 1980 ลิงคัสย้ายไปอยู่ที่นิวยอร์ก ที่ที่เขาร่วมก่อตั้งวงดนตรีแดนซิงฮูด เขาทำหน้าที่ร้องและเล่นกีตาร์  Bob Bortnick ร้องและเล่นกีตาร์ Don Short ทำหน้าที่เล่นกลองชุด และ Eric Williams เล่นเบส ในปี 1984  พวกเขาได้ออก อีพีในชื่อเดียวกันกับชื่อวง ในปีต่อมาพวกเขาได้ออกอัลบั้ม 12 Jealous Roses กับ Relativity Records ซึ่งอัลบั้มนี้ค่อนข้างได้รับคำวิจารณ์ไปในทางที่ดี   
ในปี1988 วงแดนซิลฮูดส์ ออกอัลบั้มที่สอง Hallelujah Anyway กับ Combat Records  ซิงเกิลจากอัลบั้มนี้ "Baby's Got Rockets" เป็นที่นิยมอย่างปานกลางในวิทยุมหาลัย  และมิวสิกวิดีโอเพลงนี้ ถูกเลือกโดย เอ็มทีวี ในช่วง 120 Minutes  ในปีเดียวกันพวกเขาได้ย้ายไปอยู่เมือง ลอสแอนเจลิสด้วยความหวังว่าจะประสพความสำเร็จในระดับสากล แต่กลับวงแตกในช่วงสั้นๆหลังจากนั้น
Sparklehorse

หลังจากการแยกย้ายของวงแดนซิงฮูดส์  ลิงคัสย้ายกลับมาอยู่ที่เมืองเวอร์จิเนียที่ที่เขาเขียนเพลงต่อไป ในช่วงนั้นเขาได้เขียนเพลงเพลงหนึ่งกับ David Lowery "Sick of Goodbyes" มันถูกนำไปใช้และบันทึกเสียงโดยวง Cracker เพลงนี้ได้ออกมาในปี 1993 กับอัลบั้ม Kerosene Hat ระหว่างนั้นเขาก็แสดงคอนเสิร์ทภายใต้ชื่อวง The Johnson Family และวง Salt Chunk Mary และในท้ายที่สุดลิงคัสได้ตัดสินใจใช้ชื่อ Sparklehorse และในปีค.ศ.1995 เขาได้ปล่อยอัลบั้ม Vivadixiesubmarinetransmissionplot กับ Capitol Records ลิงคัสเป็นสมาชิคประจำเพียงคนเดียวตลอดการมีอยู่ของวง
ในปี ค.ศ.1996 ระหว่างที่ลิงคัสออกทัวร์ในนามของวงสปาร์คเกิลฮอร์สโดยการเป็นวงเปิดให้กับวงเรดิโอเฮด เขาได้เสพ สุรา,แวเลียม และยาต้านโรคซึมเศร้าเกินขนาดในโรงแรมที่ลอนดอนเป็นเหตุทำให้เขาหมดสติล้มทับขาของตัวเอง ในท่าท่านั้นค้างอยู่เป็นเวลาเกือบสิบสี่ชั่วโมง ลิงคัสได้รับการรักษาในโรงพยาบาล St. Mary's Hospital กรุงลอนดอน แพทย์สามารถรักษาขาทั้งสองข้างของเขา แต่ลิงคัสต้องนั่งรถเข็นเป็นเวลาหกเดือน ขาของเขาไม่สามารถใช้การได้อย่างเดิม  
ในปี ค.ศ.1998 เขาได้ออกอัลบั้ม Good Morning Spider บางเพลงในอัลบั้มนี้ได้รับแรงบัลดาลใจมาจากอุบัติเหตุที่ลอนดอนและการเลิกยาของเขา อาทิเช่น เพลง St. Mary 
อัลบั้มต่อมาของ ลิงคัส ถูกปล่อยออกมาในปีค.ศ.2001 ในนาม It's a Wonderful Life อัลบั้มซึ่งเขาร่วมงานกับ Tom Waits, PJ Harvey, John Parish, Nina Persson, Vic Chesnutt และ Dave Fridmann 
ในปี 2003 เพลง Sea of Teeth ถูกใช้เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์ของเรื่อง All the Real Girls นำแสดงโดย Zooey Deschanel กำกับโดย David Gordon Green
ในปี 2009 ลิงคัส ได้ร่วมงานกับนักดนตรีแนวอิเล็กโทรนิคแอมเบียนท์  Christian Fennesz ทำอัลบั้ม In The Fishtank 15  พวกเขาได้สร้างอัลบั้มอีพีที่ เพ้อฝัน ล่องลอยและเต็มไปด้วยการทดลอง พวกเขาได้ออกทัวร์ด้วยกันใน ยุโรปซึ่งเกิดขึ้นในเดือนตุลาคมปี ค.ศ.2009 
ช่วงที่ลิงคัสเสียชีวิต ผู้จัดการของเขาได้ยืนยันว่าลิงคัสได้ ทำอัลบั้มใหม่ของเขาเกือบเสร็จสมบูรณ์แล้ว และเขากำลังอยู่ในกระบวนการที่จะย้ายไปเมือง Knoxville Tennessee และเขากำลังอยู่ในช่วงของการจัดและเตรียมการสตูดิโอใหม่ที่ซึ่งลิงคัสวางแผนที่จะปิดอัลบั้มของเขา
งานอื่นๆ

นอกเหนือไปจากงานเพลงของเขาแล้ว ลิงคัสได้กลายเป็นโปรดิวเซอร์ที่ศิลปินหลายคนต้องการจะร่วมงานด้วย อย่างเช่น อัลบั้มเดี่ยวของ Nina Persson "A Camp" และอัลบั้ม Fear Yourself ของ Daniel Johnston ลิงคัสยังเป็นหนึ่งในเป็นผู้สนับสนุนที่กระตือรือล้นของจอนสตั้น ศิลปินวงนอกผู้ที่ต้องต่อสู้อย่างยาวนานกับอาการป่วยทางจิต  ในปีค.ศ.2004 ลิงคัสได้ทำการคัดเลือกและผลิตอัลบั้ม The Late Great Daniel Johnston : Discovered Covered ทริบิวท์อัลบั้มให้จอนสต้นด้วยศิลปินอาทิเช่น Beck,Death Cab for Cutie,Vic Chesnutt,Tom Waits และBright Eyes และยังรวมไปถึงเพลง Go ที่เขาได้ร่วมทำกับ The Flaming Lips ลิงคัสยังให้เพลง Love the Lie ในอัลบั้ม Life กับนักร้องแร็พ Sage Francis อัลบั้มนี้ออกมาหลังจากการเสียขีวิตของเขา
การเสียชีวิต

ลิงคัสเสียชีวิตด้วยการฆ่าตัวตายโดยการยิงเข้าที่หัวใจขณะที่ออกไปเดินเล่นแถวบ้านเพื่อนในเมือง Knoxville ในวันที่ 6 มีนาคม ค.ศ.2010 เวลาบ่ายโมงยี่สิบนาที ตามคำบอกเล่าของโฆษกกรมตำรวจ ลิงคัสอยู่กับเพื่อนสองคน เพื่อนของเขากล่าวว่าลิงคัสขึ้นไปชั้นบน หลังจากนั้นไม่นานเขาบอกว่าจะออกไปเดินเล่นและออกไปทางประตูหลังบ้าน พยานเห็นเหตุการณ์ กล่าวว่าลิงคัสนั่งอยู่ในตรอกไกล้กับถนนเออร์วิน ชักปืนไรเฟิลออกมาแล้วยิงเข้าที่หน้าอกตัวเอง เขาเสียชีวิตทันทีในที่เกิดเหตุ ตำรวจไม่พบจดหมายลาตายแต่ได้บอกกับนักข่าวว่า ลิงคัสมีปัญหาส่วนตัว ตัวแทนของเขาได้ยืนยันการเสียชีวิตกับสื่อต่างๆในวันเดียวกัน
แหล่งข้อมูลอื่น

Sparklehorse.com - official website
มาร์ค ลิงคัส ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
มาร์ค ลิงคัส ที่ไฟน์อะเกรฟ
Light years later: Linkous back after five years เก็บถาวร 2010-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
He sparkles: the sad and beautiful world of Mark Linkous เก็บถาวร 2007-12-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Mark Linkous Guitar Rig
Rolling Stone: Sparklehorse’s Mark Linkous Takes Own Life เก็บถาวร 2010-03-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
NME: Sparklehorse's Mark Linkous commits suicide
RIP: Sparklehorse's Mark Linkous, 1962-2010 เก็บถาวร 2010-03-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
David Wm. Sims: Mark Linkous, 1962-2010[ลิงก์เสีย]
แม่แบบ:Sparklehorse
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  นอร์เวย์  เยอรมนี  สหรัฐ 
ศิลปิน:  มิวสิกเบรนซ์ 
| [[วิกิพีเดีย:|ข้อมูลบุคคล]] |
| --- | --- |
ชื่อ: Linkous, Mark}
ชื่ออื่น: 
รายละเอียดโดยย่อ: 
วันเกิด: September 9, 1962
สถานที่เกิด: Arlington, Virginia
วันตาย: March 6, 2010
สถานที่ตาย: Knoxville, Tennessee
มัคซีมีลีอาน ฟิลลิพ

มัคซีมีลีอาน ฟิลลิพ (เกิดวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 1994) เป็นนักฟุตบอลอาชีพชาวเยอรมัน ลงเล่นในตำแหน่งกองหน้าให้กับโบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ในบุนเดิสลีกา
สโมสรอาชีพ

ฟิลลิพเริ่มต้นเส้นทางอาชีพกับสโมสรกีฬาแฮร์ทาเบอร์ลิน ต่อมาในปี ค.ศ. 2008 เขาย้ายไปเข้าร่วมเทนนิสโบรุสเซียเบอร์ลิน
สโมสรอาชีพ > เอ็สเซ ไฟรบวร์ค

ในปี ค.ศ. 2012 ฟิลลิพเซ็นสัญญากับเอ็สเซ ไฟรบวร์ค ต่อมาวันที่ 5 เมษายน ค.ศ. 2014 เขาลงเล่นนัดแรกให้กับทีมชุดใหญ่ นัดที่พบกับเฟาเอฟเบชตุทการ์ทในการแข่งขันบุนเดิสลีกา โดยลงมาแทนที่ Felix Klaus ในนาทีที่ 90
สโมสรอาชีพ > โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์

วันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ. 2017 ฟิลลิพเซ็นสัญญากับโบรุสซีอาดอร์ทมุนท์ด้วยสัญญา 5 ปีไปจนถึง ค.ศ. 2022 ค่าตัวโดยประมาณอยู่ที่ 20 ล้านยูโร พร้อมกับโบนัส Michael Zorc ผู้บริหารของดอร์ทมุนท์ กล่าวว่า ฟิลลิพเป็นผู้เล่นที่เก่งในหลาย ๆ ด้าน มีการยิงที่เฉียบคม และมีอนาคตที่แสนวิเศษ ฟิลลิพลงเล่นนัดแรกกับดอร์ทมุนท์เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม ค.ศ. 2017 ในนัดที่เสมอบาเยิร์นมิวนิก 2-2 (แพ้จุดโทษ 6-7) ในเดเอฟเอล-ซูเปอร์คัพ โดยเขาลงมาแทนที่ Christian Pulisic ในนาทีที่ 90 และเป็นผู้ยิงจุดโทษคนที่สอง เขาลงเล่นเป็นตัวจริงนัดแรกเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม ค.ศ. 2017 ในนัดที่ดอร์ทมุนท์บุกชนะว็อลฟส์บูร์ก 3-0 ต่อมาวันที่ 18 กันยายน ค.ศ. 2017 เขายิงประตูแรกกับดอร์ทมุนท์ในนัดที่เปิดบ้านเอาชนะเอฟเซเคิล์น 5-0 โดยในนัดนั้น เขายิงได้สองประตู และในวันที่ 26 กันยายน ค.ศ. 2017 เขาลงเล่นนัดแรกในยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก นัดที่ดอร์ทมุนท์เปิดบ้านแพ้เรอัลมาดริด
เกียรติประวัติ > สโมสร

ซไวเทอบุนเดิสลีกา: 2015–16
เกียรติประวัติ > ทีมชาติ

ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป รุ่นอายุไม่เกิน 21 ปี: 2017
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลของ มัคซีมีลีอาน ฟิลลิพ ที่ ซ็อกเกอร์เวย์
| ด ค กผู้เล่นชุดปัจจุบันของโบรุสซีอาดอร์ทมุนท์  |
| --- | --- |
 1 โคเบิล  2 โมเรย์  4 Coulibaly  5 Zagadou  7 เรย์นา  8 ดาฮูด  10 แซนโช  11 ร็อยส์ (c)  13 กึไรรู  14 Schulz  15 ฮุมเมิลส์  16 อาคันจี  18 มูกอโก  19 บรันท์  20 ซาบิทเซอร์  21 Malen  23 จัน  24 เมอนีเย  25 Unbehaun  27 Tigges  28 วิตแซล  29 ชเม็ลท์เซอร์  30 Passlack  32 Kamara  34 Pongračić  35 Hitz  36 Rothe  38 เบือร์คี  39 Wolf  42 Gürpüz  46 พาชาลิช  47 Papadopoulos  ผู้จัดการ: แตร์ซิช
ระบบสารสนเทศบนพื้นฐานคอมพิวเตอร์

ระบบสารสนเทศบนพื้นฐานคอมพิวเตอร์ (Computer-based information system) คือการนำข้อมูล และคำสั่งไปประมวลผลที่หน่วยประมวลผลนั้นเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามที่ต้องการทำงานโดยการ  Input - Processing - Output
ส่วนประกอบ

โดยแยกส่วนประกอบออกเป็นดังนี้
คอมพิวเตอร์ ประกอบด้วย
Hardware คือ อุปกรณ์ที่เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ สามารถมองเห็นและสัมผัสได้ เช่น เมาส์,คีย์บอร์ด,ลำโพง เป็นต้น
Software แบ่งเป็น 2 อย่าง
ซอฟต์แวร์ระบบ โดยส่วนมากหมายความถึงระบบปฏิบัติการ เช่น MS-DOS, Windows, Linux เป็นต้น
ซอฟต์แวร์ประยุกต์ โปรแกรมทุกตัวในเครื่องที่ไม่ใช่โปรแกรมของระบบ ทั้งโปรแกรมใช้งานต่าง ๆ ที่ถูกเขียนขึ้นมาเพื่อใช้งานเฉพาะด้าน เช่น โปรแกรมบัญชี โปรแกรมของแพทย์ เป็นต้น ตลอดจนโปรแกรมที่ใช้งานทั่วไป เช่นไมโครซอฟท์ออฟฟิศ
ระบบ คือกลุ่มขององค์ประกอบต่างๆ ที่ทำงานร่วมกันเพื่อจุดประสงค์อันเดียวกัน
สารสนเทศ คือข้อมูลที่ได้รับการประมวลผลทางคอมพิวเตอร์แล้ว ที่ผู้ใช้สามารถรู้ความหมายและสามารถนำไปใช้ได้ แบ่งได้เป็น 4 ประเภท
Transaction Processing Systems (TPS) เป็นระบบประมวลผลรายการประจำเป็นการนำเอาคอมพิวเตอร์มาจัดการข้อมูลพื้นฐานโดยเน้นการประมวลผลรายวัน
Management Information Systems (MIS) เป็นระบบที่สนับสนุนการจัดการด้านกลวิธี (Tactical) เป็นระบบจัดการข้อมูลทั้งหมดขององค์กร
Decision Support Systems (DSS) เป็นระบบที่พัฒนาขึ้นมาจากระบบ MIS เพื่อช่วยผู้บริหารในการตัดสินใจ
Executive Information Systems (EIS) ระบบที่ออกแบบใช้กับเฉพาะผู้บริหารในการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์
ตัวอย่าง ระบบสารสนเทศ เช่น ระบบธนาคารมีการใช้ระบบสารสนเทศบนฐานคอมพิวเตอร์ในการเก็บข้อมูลต่างๆ ระบบการรักษาความปลอดภัย เป็นต้น
ภาษาจาม

ภาษาออสโตรนีเซียที่พูดในประเทศเวียดนามและกัมพูชา
| ภาษาจาม |
| --- | --- |
ꨌꩌ
คำว่า จาม ในอักษรจาม
ออกเสียง: [cam]
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศกัมพูชาและประเทศเวียดนาม
ภูมิภาค: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภาคพื้นทวีป
ชาติพันธุ์: ชาวจาม
จำนวนผู้พูด: 
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  มาลาโย-โพลีเนเซียมาลาโย-ซุมบาวา (?)จามชายฝั่งภาษาจาม
รูปแบบก่อนหน้า: ภาษาจามดั้งเดิม ภาษาจามเก่าภาษาจาม 
ภาษาถิ่น: จามตะวันตก (245,000 คน) จามตะวันออก (73,000 คน)                  
ระบบการเขียน: อักษรจาม, อักษรอาหรับ, อักษรละติน, อักษรเขมร
สถานภาพทางการ
ภาษาชนกลุ่มน้อยที่รับรองใน:  เวียดนาม  กัมพูชา
รหัสภาษา
ISO 639-3: อย่างใดอย่างหนึ่ง: cja – จามตะวันตก cjm – จามตะวันออก
จาม (จาม: ꨌꩌ) เป็นภาษามาลาโย-โพลีเนเซียในตระกูลออสโตรนีเซียน พูดโดยชาวจามแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเป็นภาษาหลักในดินแดนอดีตอาณาจักรจามปาที่กินพื้นที่ทางตะวันออกของประเทศกัมพูชาและเวียดนามใต้ในปัจจุบัน ภาษาจามตะวันตกมีผู้พูด 220,000 คนในประเทศกัมพูชาและ  25,000 คนในประเทศเวียดนาม ส่วนภาษาจามตะวันออกมีผู้พูด 73,000 คนในประเทศเวียดนาม รวมแล้วมีผู้พูดประมาณ 320,000 คน
สัทวิทยา

ภาษาจามมีเสียงพยัญชนะ 21 เสียง และเสียงสระ 9 เสียง
สัทวิทยา > พยัญชนะ

|  |  | ริมฝีปาก | ปุ่มเหงือก | เพดานแข็ง | เพดานอ่อน | เส้นเสียง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ระเบิด | ไม่ก้อง ไม่พ่นลม | p | t | c | k | ʔ |
| ระเบิด | ไม่ก้อง พ่นลม | pʰ | tʰ | cʰ | kʰ |  |
| กักลมเข้า | กักลมเข้า | ɓ | ɗ |  |  |  |
| นาสิก | นาสิก | m | n | ɲ | ŋ |  |
| เหลว | เหลว |  | l |  |  |  |
| เสียดแทรก | เสียดแทรก |  | s |  | ɣ | h |
| โรทิก | โรทิก |  | r* |  |  |  |
| เปิด | เปิด |  | r* | j | w |  |
/r/ ในภาษาจามตะวันตกได้ยินเป็นเสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน [ɣ] ส่วนในภาษาจามตะวันออกได้ยินเป็นเสียงลิ้นสะบัด ปุ่มเหงือก [ɾ], เสียงเลื่อน ปุ่มเหงือก [ɹ] หรือเสียงรัว ปุ่มเหงือก [r]
สัทวิทยา > สระ > สระ​เดี่ยว​

|  | หน้า | กลาง | หลัง |
| --- | --- | --- | --- |
| สูง | i | ɨ | u |
| กลาง-สูง | e | ə | o |
| กลาง-ต่ำ | ɛ |  | ɔ |
| ต่ำ |  | a |  |
สัทวิทยา > สระ > สระ​ประสมสองเสียง

ia, iɯ (เกิดหน้า -ʔ เท่านั้น), ea, ua, oa, au (เกิดหน้า -ʔ เท่านั้น), iə, ɛə, ɔə, uə
ระบบการเขียน

อักษรจามเป็นอักษรพราหมี ซึ่งแบ่งออกเป็นสองแบบ ได้แก่ Akhar Thrah (จามตะวันออก) กับ Akhar Srak (จามตะวันตก) ภาษาจามตะวันตกเขียนด้วยอักษรอาหรับหรืออักษร Akhar Srak
ดูเพิ่ม

อักษรจาม
ชาวจาม
ปฏิทินจาม
อาณาจักรจามปา
อ่านเพิ่ม

ของวิกิพีเดีย ที่วิกิมีเดีย อินคิวเบเตอร์
ของวิกิพีเดีย ที่วิกิมีเดีย อินคิวเบเตอร์
Grant, Anthony; Sidwell, Paul, บ.ก. (2005). Chamic and Beyond: Studies in Mainland Austronesian Languages. Pacific Linguistics (ภาษาอังกฤษ). Vol. 569. Canberra: Australian National University. doi:10.15144/PL-569. hdl:1885/146271. ISBN 0-85883-561-4.
Thurgood, Graham (1999). From Ancient Cham to Modern Dialects: Two Thousand Years of Language Contact and Change: With an Appendix of Chamic Rreconstructions and Loanwords. Oceanic Linguistics Special Publication No. 28. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-2131-9.
Aymonier, Étienne; Cabaton, Antoine (1906). Dictionnaire čam-français. Volume 7 of Publications de l'École française d'Extrême-Orient. Paris: E. Leroux.
Aymonier, Etienne (1889). Grammaire de la langue chame. Saigon: Imprimerie coloniale.
Blood, D. L., & Blood, D. (1977). East Cham language. Vietnam data microfiche series, no. VD 51-72. Huntington Beach, Calif: Summer Institute of Linguistics.
Blood, D. L. (1977). A romanization of the Cham language in relation to the Cham script. Vietnam data microfiche series, no. VD51-17. Dallas: Summer Institute of Linguistics.
Edwards, E. D.; Blagden, C. O. (1939). "A Chinese Vocabulary of Cham Words and Phrases". Bulletin of the School of Oriental Studies, University of London. 10 (1): 53–91. JSTOR 607926.
Braginsky, Vladimir (2014). Classical Civilizations of South-East Asia. Routledge. pp. 398–. ISBN 978-1-136-84879-7.
Moussay, Gerard (1971). Dictionnaire Cam-Vietnamien-Français (ภาษาฝรั่งเศส). Phan Rang: Centre Culturel Cam.
Sakaya (2014). Từ điển Chăm (ภาษาเวียดนาม). Hà Nội: Nhà xuất bản Tri Thức. ISBN 978-604-908-999-2.
Various (2011). Ngôn ngữ Chăm: thực trạng và giải pháp (ภาษาเวียดนาม). Hà Nội: Nhà xuất bản Phụ Nữ.
แหล่งข้อมูล

Kaipuleohone has an archive including written materials of Cham
พระพรหมสุธี (เสนาะ ปญฺญาวชิโร)

| พระพรหมสุธี (เสนาะ ปญฺญาวชิโร) |
| --- | --- |

ชื่ออื่น: เจ้าคุณเสนาะ
ส่วนบุคคล
เกิด: 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 (58 ปี 352 วัน ปี)
มรณภาพ: 25 มกราคม พ.ศ. 2559
นิกาย: มหานิกาย
การศึกษา: เปรียญธรรม 6 ประโยค นักธรรมชั้นเอก
ตำแหน่งชั้นสูง
ที่อยู่: วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร แขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร
อุปสมบท: 25 เมษายน พ.ศ. 2521
พรรษา: 37
ตำแหน่ง: อดีตกรรมการมหาเถรสมาคม   อดีตเจ้าคณะภาค 12  อดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร
พระพรหมสุธี (เสนาะ ปญฺญาวชิโร) นามสกุล ฝังมุข (7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 – 25 มกราคม พ.ศ. 2559) อดีตเจ้าคณะภาค 12 อดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร
ประวัติ

พระพรหมสุธี มีนามเดิมว่า เสนาะ ฝังมุข เกิดเมื่อวันพฤหัสบดี ขึ้น 8 ค่ำ เดือน 3 ปีวอก ตรงกับวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เนื่องจากทางบ้านยากจน หลังเรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 จากโรงเรียนวัดสามเรือนแล้ว โยมพ่อจึงได้นำไปฝากกับอาจารย์ชุบ เจ้าอาวาสวัดสามเรือน เพื่อจะได้บวชเรียน จากนั้นได้บรรพชาเป็นสามเณรที่วัดบ้านสร้าง อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2512
จากนั้นสามเณรเสนาะได้คอยปรนนิบัติรับใช้อาจารย์ชุบและศึกษาพระธรรมวินัยควบคู่กันไปด้วย จนได้เข้าพิธีอุปสมบทเมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2521 ณ พระอุโบสถ วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร โดยมีสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) เมื่อครั้งดำรงสมณศักดิ์ที่พระพรหมคุณาภรณ์ เป็นพระอุปัชฌาย์ ได้รับฉายาว่า "ปญฺญาวชิโร" มีความหมายว่า ผู้มีปัญญาอันเฉียบแหลม
หลังจากอุปสมบทก็ได้รับมอบหมายให้ดำรงตำแหน่งเลขานุการเจ้าอาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร ดูแลงานปกครอง ดูแลด้านการเงิน ในขณะเดียวกันยังเป็นครูสอนพระปริยัติธรรม สำนักเรียนวัดสระเกศ เป็นกรรมการตรวจนักธรรมสนามหลวง และกรรมการตรวจบาลีสนามหลวง
เมื่อสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) มรณภาพเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2556 พระพรหมดิลก (เอื้อน หาสธมฺโม) เจ้าคณะกรุงเทพมหานคร จึงแต่งตั้งพระพรหมสุธีเป็นผู้รักษาการเจ้าอาวาสวัดสระเกศ และได้รับพระบัญชาแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดสระเกศในวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2556
ต่อมาในวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2558  สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ) ผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช มีพระบัญชาให้พระพรหมสุธีออกจากตำแหน่งกรรมการมหาเถรสมาคม เพราะสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินตรวจสอบพบว่า พระพรหมสุธีมีพฤติกรรมส่อทุจริตต่องบประมาณแผ่นดิน จำนวน 67 ล้านบาท ที่รัฐบาลอนุมัติเป็นค่าใช้จ่ายในพิธีพระราชทานเพลิงศพสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) จึงปลดพระพรหมสุธี เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของมหาเถรสมาคมและคณะสงฆ์โดยรวม รวมถึงไม่ให้เป็นที่เคลือบแคลงสงสัยของสังคมต่อไป และในวันเดียวกันพระพรหมดิลก (เอื้อน หาสธมฺโม) เจ้าคณะกรุงเทพมหานคร ได้ลงนามสั่งพระพรหมสุธีพักการปฏิบัติหน้าที่ตำแหน่งเจ้าอาวาสสระเกศ และให้พระพรหมสิทธิ (ธงชัย สุขญาโณ) รักษาการแทน ต่อมาในวันที่ 16 มกราคม สมเด็จพระพุฒาจารย์ (สนิท ชวนปญฺโญ) เจ้าคณะใหญ่หนตะวันออก ได้สั่งให้พระพรหมสุธีพักการปฏิบัติหน้าที่เจ้าคณะภาค 12 โดยให้พระเทพรัตนมุนี (สุรชัย สุรชโย) รองเจ้าคณะภาค12 เป็นรักษาการเจ้าคณะภาค 12 แทน
การศึกษา

พ.ศ. 2525 พุทธศาสตรบัณฑิต สาขาสัมคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พ.ศ. 2527 ปริญญามหาบัณฑิต สาขาสังคมวิทยา มหาวิทยาลัยปูนา ประเทศอินเดีย
สมณศักดิ์

พ.ศ. 2530 เป็นพระครูฐานานุกรมในพระพรหมคุณาภรณ์ (เกี่ยว อุปเสโณ) ที่ พระครูปลัดสุวัฒนพรหมคุณ
5 ธันวาคม พ.ศ. 2530 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญเปรียญที่ พระปัญญาวชิราภรณ์
12 สิงหาคม พ.ศ. 2535 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชสิทธิมงคล วิมลศาสนกิจจาทร ธรรมิกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
5 ธันวาคม พ.ศ. 2540 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพโสภณ วิมลปัญญาโสภิต สิทธิวรกิจจานุกิจจาทร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
5 ธันวาคม พ.ศ. 2543 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมสิทธิเวที ศรีสังฆโสภณ วิมลปัญญาโสภิต วรกิจจานุกิจจาทร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
5 ธันวาคม พ.ศ. 2548 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองที่ พระพรหมสุธี ศีลาจารโสภณ วิมลปัญญาโสภิต วรกิจจานุกิจประยุต วิสุทธิ์ศาสนวราทร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
ซึ่งถือเป็นประวัติศาสตร์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ที่มีผู้ได้รับสมณศักดิ์พระราชาคณะเจ้าคณะรองที่มีอายุไม่ถึง 50 ปี เนื่องจากขณะนั้น พระพรหมสุธี มีอายุเพียง  48 ปี และบวชพรรษาที่ 27 เท่านั้น
ตำแหน่งการปกครองคณะสงฆ์

พ.ศ. 2533 - เลขานุการเจ้าคณะใหญ่หนตะวันออก
พ.ศ. 2536 - พระอุปัชฌาย์วิสามัญ
พ.ศ. 2541 - รองเจ้าคณะภาค 9
พ.ศ. 2544 - เจ้าคณะภาค 12 (ดูแลพระสงฆ์ในปกครอง 4 จังหวัด ได้แก่ ปราจีนบุรี, นครนายก, ฉะเชิงเทรา และสระแก้ว)
พ.ศ. 2547 - ผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดโสธรวราราม วรวิหาร พระอารามหลวง
10 สิงหาคม พ.ศ. 2556 - 21 ธันวาคม พ.ศ. 2556 - รักษาการ เจ้าอาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร
22 ธันวาคม พ.ศ. 2556 - 15 มกราคม พ.ศ. 2558 - เจ้าอาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร
อดีตประธานสำนักงานกำกับดูแลพระธรรมทูตไปต่างประเทศ
15 มกราคม พ.ศ. 2558 สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ) ผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช มีพระบัญชาให้พระพรหมสุธีพ้นจากตำแหน่งกรรมการมหาเถรสมาคม
10 เมษายน พ.ศ. 2558 ที่ประชุมมหาเถรสมาคมรับทราบกรณีพระพรหมสุธี ลาออกจากตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดสระเกศ
หน้าที่การงาน

พระพรหมสุธี (เสนาะ ปญฺญวชิโร) ได้ปฏิบัติสรรพกิจน้อยใหญ่ จำแนกได้ตามด้านต่าง ๆ ดังนี้
หน้าที่การงาน > ด้านการศึกษา

ได้สนับสนุนและส่งเสริมการศึกษาพระปริยัติธรรม โดยเป็นครูสอนพระปริยัติธรรมสำนักเรียนวัดสระเกศ เป็นเลขานุการประจำสำนักเรียน ทั้งแผนกธรรมและบาลี เป็นกรรมการตรวจประโยคนักธรรมสนามหลวง กรรมการตรวจประโยคบาลีสนามหลวง อีกทั้งได้จัดตั้งวิทยุชุมชน เพื่อให้พระภิกษุได้บรรยายและแสดงธรรมเป็นประจำ นอกจากนี้ ได้จัดให้พระภิกษุไปสอนศีลธรรมตามโรงเรียนและจัดพระภิกษุผู้ทรงคุณวุฒิไปแสดงปาฐกถาธรรม ให้การฝึกอบรมตามสถานศึกษาและองค์กรต่าง ๆ ด้านการศึกษาสงเคราะห์ ได้มอบทุนการศึกษาแก่พระภิกษุสามเณรที่สอบนักธรรมและบาลีของสำนักเรียนวัดสระเกศ และวัดโสธรวราราม อีกทั้งมอบทุนการศึกษาแก่พระภิกษุเพื่อศึกษาต่อในระดับปริญญาโท และแจกทุนการศึกษาให้แก่เยาวชนและเด็กนักเรียนอีกด้วย นอกจากนี้ เมื่อ พ.ศ. 2545 ได้บริจาคปัจจัยเป็นทุนอาหารกลางวันแก่นักเรียนโรงเรียนบ้านสามเรือน อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ตลอดทั้งปี และจัดซื้อเครื่องคอมพิวเตอร์พร้อมอุปกรณ์ครบชุดให้อีกในปีถัดมา ต่อมา พ.ศ. 2547 ได้จัดซื้อเครื่องคอมพิวเตอร์พร้อมอุปกรณ์ครบชุดให้แก่โรงเรียนบาลีอบรมศึกษามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร
หน้าที่การงาน > ด้านการสาธารณูปการ

ได้รับมอบหมายจากเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ให้ดำเนินการก่อสร้างศาลารับรองและกุฏิ รวมทั้งบูรณปฏิสังขรณ์โรงเรียนพระปริยัติธรรม ตึกสมเด็จญาโณทยมหาเถระ (พ.ศ. 2501) และเป็นประธานดำเนินการปฏิสังขรณ์พระอุโบสถและหอไตร วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร
หน้าที่การงาน > ด้านการสาธารณสงเคราะห์

ได้ให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยทางธรรมชาติตามโอกาสอันควรตลอดมา อาทิ ได้มอบเครื่องนุ่งห่ม ให้แก่ประชาชนในถิ่นทุรกันดารในเขตปกครองหนตะวันออก และมอบปัจจัย อัฐบริขารที่จำเป็นให้แก่พระภิกษุสามเณรที่ประสบอุทกภัยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมทั้งได้มอบเงินช่วยเหลือผู้ประสบธรณีพิบัติภัย (สึนามิ) ผ่านสำนักนายกรัฐมนตรีและสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ในนามวัดโสธรวราราม วรวิหาร อีกทั้งได้รับมอบหมายจากกรรมการมหาเถรสมาคมเดินทางไปตรวจเยี่ยมเพื่อเป็นขวัญ และกำลังใจแก่พระภิกษุสามเณรในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ นอกจากนี้ ได้ให้จัดพิมพ์ปฏิทิน พุทธศักราช 2549 ที่ระลึกพระพุทธโสธรเพื่อแจกจ่ายแก่พุทธศาสนิกชนและวัดต่าง ๆ ทั่วประเทศ
หน้าที่การงาน > ด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนา

ได้ให้จัดพิมพ์หนังสือธรรมะเพื่อแจกจ่ายให้แก่พุทธศาสนิกชนที่เดินทางไปกราบไหว้นมัสการพระพุทธโสธร รวมทั้งได้ให้การสนับสนุนและส่งเสริมการใช้สื่อทุกประเภทเพื่อเผยแผ่พระพุทธศาสนา และจัดกิจกรรมตามวัดต่าง ๆ ในเขตปกครองภาค 12 อาทิ แสดงพระธรรมเทศนาทุกวันธรรมสวนะ และวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ทำบุญตักบาตร ปฏิบัติธรรม ลดละเลิกอบายมุขถวายเป็นพุทธบูชาอย่างต่อเนื่อง
มรณภาพ

วันจันทร์ที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2559 เวลาประมาณ 09.00 น. มีผู้พบศพพระพรหมสุธี ซึ่งมรณภาพจากการทำอัตวินิบาตกรรมโดยใช้ประคดผูกคอตนเองกับขื่อภายในกุฏิ คาดว่ามรณภาพมาแล้วประมาณ 6 ชั่วโมง สิริอายุได้ 58 ปี 298 วัน
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร เก็บถาวร 2021-05-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ก่อนหน้า |  | พระพรหมสุธี (เสนาะ ปญฺญาวชิโร) |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) |  |   เจ้าอาวาสวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร  (10 สิงหาคม - 21 ธันวาคม พ.ศ. 2556  (รักษาการ)   22 ธันวาคม พ.ศ. 2556 - 10 เมษายน พ.ศ. 2558) |  | พระพรหมสิทธิ (ธงชัย สุขญาโณ) |
| สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) |  |   ประธานสำนักงานกำกับดูแลพระธรรมทูตไปต่างประเทศ   (30 มกราคม 2557- 14 มกราคม 2558) |  | พระพรหมสิทธิ (ธงชัย สุขญาโณ) |