รายชื่อมหาวิทยาลัยเก่าแก่ที่สุดที่ยังเปิดสอน
มหาวิทยาลัยเก่าแก่ที่สุดหลัง พ.ศ. 2046 จัดตามประเทศและภูมิภาค

ประเทศในยุโรปส่วนใหญ่มีมหาวิทยาลัยมาก่อน พ.ศ. 2043 หลังจากนี้จึงได้แพร่หลายในในประเทศต่างๆ ทั่วโลก:
แอลจีเรีย: มหาวิทยาลัยแอลเจียร์ (University of Algiers), พ.ศ. 2452
อเมริกากลางและใต้ (Americas): เป็นทางการ: มหาวิทยาลัยแห่งชาติเซนมาร์ก (National University of Saint Mark), เปรู, พ.ศ. 2094. ไม่เป็นทางการ: มหาวิทยาลัย (Universidad Autonoma de Santo Domingo, สาธารณรัฐโดมินิกัน, พ.ศ. 2081 หรือ พ.ศ. 2101
แองโกลา: มหาวิทยาลัยอากุชติญญู เนตู (Agostinho Neto University (Estudos Gerais Universitários de Angola) พ.ศ. 2505
อาร์เจนตินา: มหาวิทยาลัยแห่งชาติกอร์โดบา Universidad Nacional de Córdoba พ.ศ. 2156
อาร์มีเนีย: มหาวิทยาลัยเยเรวาน (Yerevan State University) พ.ศ. 2464
เอเชีย: มีมหาวิทยาลัยของฟิลิปปินส์ 2 แห่ง (Philippine| ขัดแย้งในการอ้างปีก่อตั้งคือ พ.ศ. 2138 และ พ.ศ. 2154 (ดูข้างล่าง)
ออสเตรเลีย: มหาวิทยาลัยซิดนีย์ (University of Sydney), พ.ศ. 2393
อาเซอร์ไบจาน: มหาวิทยาลัยบากู (Baku State University), พ.ศ. 2464
ประเทศแถบบอลติก: มหาวิทยาลัยวิลนีอัส (Vilnius University), พ.ศ. 2122, ถูกปิดและเปิดใหม่ 2 ครั้ง
บังกลาเทศ: มหาวิทยาลัยธากา (University of Dhaka), พ.ศ. 2464
เบลารุส: มหาวิทยาลัยเบลารุส ( Belarusian State University), พ.ศ. 2464
โบลิเวีย: มหาวิทยาลัยสันตะปาปาเซนต์ฟรังซิสซาเวียร์ (Royal and Pontificial Major University of St. Francis Xavier) of Chuquisaca, พ.ศ. 2167
บอสเนีย-เฮอร์เซโกวีนา: มหาวิทยาลัยซาราเยโว (University of Sarajevo), พ.ศ. 2483 เดิมโรงเรียนกฎหมายอิสลามที่ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2074
บราซิล: มหาวิทยาลัยรีโอเดจาเนโร (Universidade Federal do Rio de Janeiro) พ.ศ. 2351
บัลแกเรีย: มหาวิทยาลัยโซเฟีย (University of Sofia) พ.ศ. 2431
แคนาดา: มหาวิทยาลัยลาวาล (Université Laval) พ.ศ. 2206 นับเป็นมหาวิทยาลัยใช้ภาษาฝรั่งเศสที่เก่าแก่ที่สุดในอมเริกาเหนือ มหาวิทยาลัยนิวบรุนส์วิก (University of New Brunswick) นับเป็นมหาวิทยาลัยใช้ภาษาอังกฤษที่เก่าแก่ที่สุดในแคนาดา ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2328; ตามด้วย มหาวิทยาลัยคิงส์คอลเลจ (University of King's College) พ.ศ. 2332, (Saint Mary's University|) in พ.ศ. 2354, มหาวิทยาลัยดาลฮูซี (Dalhousie University) พ.ศ. 2361, มหาวิทยาลัยแมกกิลล์ (McGill University) ใน พ.ศ. 2364, และมหาวิทยาลัยโทรอนโท (University of Toronto) ในปีพ.ศ. 2370 รวมทั้ง: วิทยาลัยการทหารแห่งแคนาดา (Royal Military College of Canada) ที่มีชื่อเสียงที่ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2419
ชิลี: มหาวิทยาลัยชิลี (Universidad de Chile) 19 สิงหาคม พ.ศ. 2165, ในชื่อเซนต์โทมัส อควินัส
จีน:
มหาวิทยาลัยนานกิง (Nanking University|) เป็นสถานศึกษาแห่งที่ชื่อภาษาอังกฤษว่า  university เป็นแห่งแรกของจีนเมื่อ พ.ศ. 2431 รวมทั้งเป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกในประเทศจีนที่สอนและให้ปริญญาเอกเมื่อ พ.ศ. 2456
มหาวิทยาลัยเปยยาง (Beiyang University), พ.ศ. 2439
มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น เซี่ยงไฮ้ (St. John's University, Shanghai) มหาวิทยาลัยแรกของจีนที่ให้ปริญญาตรีเมื่อ พ.ศ. 2450
มหาวิทยาลัยฮ่องกง (University of Hong Kong) พ.ศ. 2453 วิวัฒนาการจากวิทยาลัยการแพทย์ฮ่องกงเมื่อ พ.ศ. 2430
โคลัมเบีย: มหาวิทยาลัยอาวร์เลดีออฟโรซารี (Our lady of the Rosary University), พ.ศ. 2196
โครเอเชีย: มหาวิทยาลัยซาเกร็บ (University of Zagreb) พ.ศ. 2212
คิวบา: มหาวิทยาลัยลาอาบานา (Universidad de La Habana) พ.ศ. 2271
ดอมินีกา: มหาวิทยาลัยรอสส์ (Ross University) พ.ศ. 2521
โดมินิกัน: มหาวิทยาลัยซานโตโดมิงโก (Santo Tomas de Aquino University), (Santo Domingo), เปิดสอนไม่เป็นทางการเมื่อ พ.ศ. 2081 ก่อตั้งเป็นทางการ พ.ศ. 2101 อาจพิจารณาได้ว่าใช่หรือไม่ใช่ก็ได้ว่าเป็นมหาวิทยาลัยแรกของผืนทวีปอเมริกา ปัจจุบันเป็นมหาวิทยาลัยอิสระซานโต โดมิงโก (เนื่องจากการหายไป 35 ปีระหว่าง พ.ศ. 2367 - พ.ศ. 2402 จึงไม่นับเป็นมหาวิทยาลัยที่สอนต่อเนื่องที่เก่าที่สุดในอเมริกา
อียิปต์: มหาวิทยาลัยไคโร (Cairo University), พ.ศ. 2541 เป็นมหาวิทยาลัยของรัฐ
เอสโตเนีย: มหาวิทยาลัยตาร์ตู (University of Tartu) พ.ศ. 2345 สืบทอดมาจาก Academia Gustaviana (พ.ศ. 2175 - พ.ศ. 2253)
ฟินแลนด์: มหาวิทยาลัยเฮลซิงกิ (University of Helsinki) พ.ศ. 2183 เดิมคือ The Royal Academy of Turku ที่ย้ายไปเฮลซิงกิเมื่อ พ.ศ. 2370
ประเทศจอร์เจีย: มหาวิทยาลัยทบิลิซี (Tbilisi State University) พ.ศ. 2461
กานา: มหาวิทยาลัยกานา (University of Ghana) พ.ศ. 2491
กรีก: มหาวิทยาลัยเอเธนส์ (University of Athens) พ.ศ. 2380
กรีเนดา: มหาวิทยาลัยเซนต์จอร์จ (St. George's University), พ.ศ. 2519
กัวเตมาลา: มหาวิทยาลัยซังการ์โลสเดกัวเตมาลา ( Universidad de San Carlos de Guatemala) พ.ศ. 2219
ฮอนดูรัส: มหาวิทยาลัยแห่งชาติฮอนดูรัส (Universidad Nacional Autónoma de Honduras) พ.ศ. 2390
ฮังการี: มหาวิทยาลัยเอิตเวิช โลรานด์ (Eötvös Loránd University), พ.ศ. 2178
อินเดีย:
มหาวิทยาลัยเซรัมพอร์ (Serampore College), พ.ศ. 2361 มหาวิทยาลัยแรกที่ได้รับสถานภาพเป็นมหาวิทยาลัย (แม้จะไม่ใช่มหาวิทยาลัย) ที่ประสาทปริญญาสาขาเทววิทยา
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีอินเดีย (Thomason College of Civil Engineering, (เดิมคือมหาวิทยาลัย Roorkee), พ.ศ. 1847, ซึ่งถือเป็นวิทยาลัยอิสระด้านวิศวกรรมที่เก่าแก่ที่สุดในเอเชีย แต่ยังไม่นับเป็นมหาวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยกัลกัตตา (University of Calcutta) พ.ศ. 2400 มหาวิทยาลัยเอนกสาขาที่สมบูรณ์แห่งแรกของเอเซียใต้ที่รองรับพื้นที่ตั้งแต่ลาฮอร์ ย่างกุ้งไปจนถึงศรีลังกา
มหาวิทยาลัยมัทราส ( University of Madras) พ.ศ. 2400
มหาวิทยาลัยมุมไบ (University of Mumbai), พ.ศ. 2400
อินโดนีเซีย: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีบันดุง (  InstitutTeknologi Bandung), พ.ศ. 2463 เมื่อเริ่มตั้งมีชื่อภาษาดัชท์ว่า  Technische Hogeschool et Bandoeng
อิหร่าน:
มหาวิทยาลัยจันดิสฮาเปอร์ (Jundishapur University) ประมาณ พ.ศ. 343 ก่อตั้งโดยชาร์เปอร์ที่ 1 กษัตริย์ซัซซาเนียน ราชวงศ์ซัซซานิดส์แห่งอิหร่านสืบเชื้อสายมาเมื่อประมาณ 2200 ปีก่อน
มหาวิทยาลัยเตะหราน (University of Tehran, พ.ศ. 2477 ต่อเนื่องจากดาร์ อัล-ฟูนันเมื่อ พ.ศ. 2394 ที่ต่อเนื่องมาจากอีกหลายสถาบันการศึกษาอื่นๆ ก่อนหน้านั้นอีกหลายแห่ง
ไอร์แลนด์: วิทยาลัยทรินิตี มหาวิทยาลัยดับลิน ( Trinity College, Dublin), พ.ศ. 2135
อิรัก: มหาวิทยาลัยแบกแดด (University of Baghdad), พ.ศ. 2499 - วิทยาลัยการแพทย์ของมหาวิทยาลัยตั้งมาก่อนแล้วเมื่อ พ.ศ. 2471
อิสราเอล: สถาบันเทคโนโลยีเทคเนียน (Technion|), พ.ศ. 2467
ญี่ปุ่น: มหาวิทยาลัยโตเกียว (University of Tokyo), พ.ศ. 2420, สืบต่อสำนักเตมโมกะตะ (Temmonkata), พ.ศ. 2227
เกาหลี: มหาวิทยาลัยยอนเซอิ (Yonsei University), พ.ศ. 2428 มหาวิทยาลัยสตรีอิวฮา Ewha Womans University, พ.ศ. 2429
คอซอวอ: มหาวิทยาลัยพริสตีนา  (University of Prishtina), พ.ศ. 2521
เลบานอน: มหาวิทยาลัยอเมริกันแห่งเบรุต (American University of Beirut, พ.ศ. 2409
ลิทัวเนีย: มหาวิทยาลัยวิลนีอัส (University of Vilnius), พ.ศ. 2122, สืบต่อจากสถาบันวิลเนียสเมื่อ  พ.ศ. 2113, แม้การเรียนการสอนไม่ต่อเนื่อง มหาวิทยาลัยถูกปิดระหว่าง พ.ศ. 2375 ถึง พ.ศ. 2462 และอีกครั้งในปี พ.ศ. 2486 - พ.ศ. 2487
มาเลเซีย: มหาวิทยาลัยมาเลเซีย (University of Malaya), พ.ศ. 2448
มอลตา: มหาวิทยาลัยมอลตา (University of Malta, พ.ศ. 2312, ต่อเนื่องจาก Collegium Melitense พ.ศ. 2135
เม็กซิโก: มหาวิทยาลัยอิสระแห่งชาติเม็กซิโก (National Autonomous University of Mexico), พ.ศ. 2094 ในสถานะเป็นมหาวิทยาลัยสันตะปาปาแห่งเม็กซิโก (เปลี่ยนชื่อเป็นมหาวิทยาลัยเม็กซิโกเมื่อ พ.ศ. 2453 )
โมซัมบิก: มหาวิทยาลัยเอดูอาร์โด มอนด์ลานี (Eduardo Mondlane University) (Estudos Gerais Universitários de Moçambique), พ.ศ. 2505
พม่า: มหาวิทยาลัยย่างกุ้ง (Rangoon University), พ.ศ. 2421
เนเธอร์แลนด์: มหาวิทยาลัยไลเดน ( University of Leiden), พ.ศ. 2118
นิวซีแลนด์: มหาวิทยาลัยโอทาโก (University of Otago), พ.ศ. 2412
ไนจีเรีย: มหาวิทยาลัยอีบาดัน (University of Ibadan), พ.ศ. 2491
ไอร์แลนด์เหนือ: มหาวิทยาลัยราชินีเบลฟัสต์ (Queen's University Belfast, พ.ศ. 2353 (โดยพระราชเสาวนีย์ พ.ศ. 2388)
นอร์เวย์: มหาวิทยาลัยออสโล ( University of Oslo) พ.ศ. 2354
ปากีสถาน: มหาวิทยาลัยปัญจาบ (University of the Punjab), พ.ศ. 2425
เปรู: มหาวิทยาลัยแห่งชาติซานมาร์โกส (National University of San Marcos), ลิมา, พ.ศ. 2094, หรือ "dean university of America” (เป็นทางการที่เก่าแก่ที่สุดแห่งแรก), เนื่องจากเป็นมหาวิทยาลัยเพียงแห่งเดียวบนแผ่นดินใหญ่อมเริกาที่รอดและดำเนินการสอนต่อเนื่องมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 16
ฟิลิปปินส์: มีข้อโต้แย่งกัน 2 แห่ง:
มหาวิทยาลัยซานการ์โลส (University of San Carlos), ก่อตั้งในชื่อ Colegio de San Ildefonso เมื่อ พ.ศ. 2138 โดยคณะเยซูอิดเมื่อ พ.ศ. 2312, เปิดใหม่ พ.ศ. 2326 โดยบิชอปท้องถิ่น ถ่ายโอนกิจการให้โดมินิกัน (พ.ศ. 2395), ต่อถึงวินเซนเชียน (พ.ศ. 2410), สุดท้ายตกทอดแก่ฟาเธอร์ในสมาคม Divine Word เมื่อ พ.ศ. 2478 ถูกปิดระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อ พ.ศ. 2484 และเปิดใหม่อีกครั้งใน พ.ศ. 2488 ได้รับสถานะเป็นทางการอีกครั้งในปี พ.ศ. 2451
มหาวิทยาลัยซานโตโตมัส (University of Santo Tomas), ก่อตั้งในชื่อ Colegio de Nuestra Señora del Santísimo Rosario เมื่อ พ.ศ. 2154, ได้รับตราตั้งเป็นทางการเมื่อ พ.ศ. 2188, หยุดสอนระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 เปิดใหม่หลังสงครามเลิก เป็นของโดมินิกันมาตั้งแต่ต้นถึงปัจจุบัน
เปอร์โตริโก: มหาวิทยาลัยเปอร์โตริโก, รีโอเปียดรัส ( University of Puerto Rico, Rio Piedras) พ.ศ. 2446
โรมาเนีย: มหาวิทยาลัยอาเลกซันดรู อีวัน กูซา (Alexandru Ioan Cuza University), พ.ศ. 2403 ต่อเนื่องมาจากสถาบันมิไฮลีนา (Mihaileana Academy) (พ.ศ. 2377 – พ.ศ. 2390) สืบทอดต่อมาจากสถาบันชั้นสูงแห่งลาซี (พ.ศ. 2254- พ.ศ. 2364); ที่สืบต่อจากวิทยาลัยวาซิลัน (พ.ศ. 2177 - พ.ศ. 2196)
รัสเซีย: ทั้ง มหาวิทยาลัยมอสโก (Moscow State University|Moscow State University|Moscow State University), พ.ศ. 2298 หรือ มหาวิทยาลัยเซนต์ปีเตอรส์เบิร์ก (Saint Petersburg State University) (พ.ศ. 2267 - พ.ศ. 2346, พ.ศ. 2362)
เซอร์เบีย: มหาวิทยาลัยเบลเกรด (Belgrade University), พ.ศ. 2448, สืบต่อจากโรงเรียนขนาดใหญ่เมื่อ พ.ศ. 2351; สถาบันคริสเตียนออร์โทดอกซ์ (Orthodox Christian Academy) ในปี พ.ศ. 2337; วิทยาลัยครู (Teacher's college) พ.ศ. 2321
สิงคโปร์: มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ ( National University of Singapore), พ.ศ. 2448
สโลเวเนีย: มหาวิทยาลัยลูบลิยานา (University of Ljubljana), พ.ศ. 2462
แอฟริกาใต้: มหาวิทยาลัยเคปทาวน์ (University of Cape Town), พ.ศ. 2372
อเมริกาใต้: มหาวิทยาลัยแห่งชาติซานมาร์โกส ( National University of San Marcos), เปรู, พ.ศ. 2094
สวีเดน: มหาวิทยาลัยอุปซอลา (Uppsala University), พ.ศ. 2138, สืบต่อมาจาก มหาวิทยาลัยแคทอลิก (พ.ศ. 2020 - พ.ศ. 2058)
ซูดาน: มหาวิทยาลัยคาร์ทูม (University of Khartoum), พ.ศ. 2445,รู้จักกันใรระยะแรกว่า มหาวิทยาลัย Gordon Memorial College
ซีเรีย: มหาวิทยาลัยดามัสกัส (University of Damascus) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2466 โดยการรวมกับโรงเรียนแพทย์ (ก่อตั้ง พ.ศ. 2446 และโรงเรียนกฎหมาย (ก่อตั้ง พ.ศ. 2456).
ไทย:
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประดิษฐาน โรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ขึ้นเป็น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยแห่งแรกของประเทศไทย โดยมี 4 คณะแรกตั้ง ได้แก่ คณะรัฐประศาสนศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ในปัจจุบัน) คณะวิศวกรรมศาสตร์ และคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ เมื่อปีพ.ศ. 2459
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ ริเริ่มก่อตั้ง มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง (มธก.) ขึ้นเป็นมหาวิทยาลัยตลาดวิชาแห่งแรกในประวัติศาสตร์ไทย วิชาเริ่มแรกที่เปิดสอนมี 2 หลักสูตร คือ หลักสูตรธรรมศาสตรบัณฑิต ซึ่งสอนวิชากฎหมายเป็นหลัก และวิชาการบัญชี ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  เมื่อปีพ.ศ. 2477
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โรงเรียนช่างไหม ได้รับการพัฒนาการเรียนการสอนจนสถาปนาขึ้นเป็น มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ถือเป็นมหาวิทยาลัยที่เปิดสอนทางด้านการเกษตรเป็นแห่งแรกของไทย โดยมีคณะเกษตรศาสตร์ คณะการประมง คณะวนศาสตร์ และคณะสหกรณ์ เป็นคณะแรกตั้ง ในปัจจุบันคือ คณะเกษตร คณะประมง คณะวนศาสตร์ คณะบริหารธุรกิจ และคณะเศรษฐศาสตร์ เมื่อปีพ.ศ. 2486
มหาวิทยาลัยมหิดล มีการแยกคณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล, คณะทันตแพทยศาสตร์. คณะเภสัชศาสตร์ และคณะสัตวแพทยศาสตร์ ออกจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาตั้งเป็น มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ ต่อมาได้รับพระราชทานนามมหาวิทยาลัยใหม่ ว่า มหาวิทยาลัยมหิดล เมื่อปีพ.ศ. 2486
มหาวิทยาลัยศิลปากร เป็นมหาวิทยาลัยศิลปะแห่งแรกในประเทศไทย ถือกำเนิดจาก โรงเรียนปราณีตศิลปกรรม สังกัดกรมศิลปากร ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ได้พัฒนาขึ้นเป็นลำดับจนเป็นโรงเรียนศิลปากร และเมื่อวันที่ 12 ตุลาคมพ.ศ. 2486 พระยาอนุมานราชธนร่วมกับศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี พัฒนาหลักสูตรจนได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น มหาวิทยาลัยศิลปากร คณะจิตรกรรมและประติมากรรม ได้รับการจัดตั้งขึ้นเป็นคณะวิชาแรก (ปัจจุบันคือคณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์) เมื่อปีพ.ศ. 2486
ตุรกี: มหาวิทยาลัยเทคนิคอิสตันบุล (Istanbul Technical University) ก่อตั้ง พ.ศ. 2316
ยูกันดา: มหาวิทยาลัยมาเคเรอรี (Makerere University|Makerere|Makerere University), พ.ศ. 2465
ยูเครน: มหาวิทยาลัยลวีฟ (University of Lviv), พ.ศ. 2204
สหรัฐ: ดูมหาวิทยาลัยแรกในสหรัฐ (First university in the United States)
เวเนซุเอลา: มหาวิทยาลัยเวเนซุเอลา (Central University of Venezuela), พ.ศ. 2264
เวลส์: มหาวิทยาลัยแลมพิเตอร์แห่งเวลส์ ( University of Wales, Lampeter), พ.ศ. 2365