stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เรกนันส์อินเอกเซลซิส
สาเหตุและเนื้อหา

สารตราเขียนเป็นภาษาละตินและจากสามคำแรก (incipit) ของเนื้อหาของสารตรา สามคำแรกของเนื้อหาแปลว่า “ปกครองจากเบื้องบน” (สื่อถึงพระเจ้า)  ในบรรดาข้อกล่าวหาก็รวมทั้ง “พระองค์ทรงยกเลิกราชสภาที่ประกอบด้วยขุนนางผู้สูงศักดิ์ของอังกฤษ และแต่งตั้งแทนด้วยผู้ไม่ทราบที่มาและผู้เป็นคนนอกศาสนา”
สถาบันพระสันตะปาปากลับมามีความสัมพันธ์อันดีอีกครั้งกับอังกฤษในระหว่างรัชสมัยของสมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 1 แห่งอังกฤษผู้ทรงเปลี่ยนอังกฤษภายใต้นิกายเชิร์ชออฟอิงแลนด์กลับมาเป็นโรมันคาทอลิก หลังจากสมเด็จพระราชินีนาถแมรีเสด็จสวรรคตในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1558 รัฐสภาของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธก็อนุมัติพระราชบัญญัติอำนาจสูงสุด (Act of Supremacy) ฉบับใหม่ในปี ค.ศ. 1559 ที่ระบุว่าคริสตจักรแห่งอังกฤษเป็นนิกายที่เป็นอิสระจากโรม สารตราพระสันตะปาปาฉบับนี้จึงเห็นกันว่าเป็นการกระทำที่เป็นการตอบโต้พระราชบัญญัติของอังกฤษ แต่การที่เป็นสารตราที่ออกจนสิบเอ็ดปีให้หลัง อาจจะมีสาเหตุมาจากทางโรมได้รับความกดดันจากพระเจ้าฟิลิปที่ 2 แห่งสเปน, ทอมัส โฮวาร์ด ดยุคแห่งนอร์โฟล์คที่ 4 หรือ สมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 1 แห่งสกอตแลนด์ ซึ่งบุคคลทั้งสามต่างก็มีความประสงค์ที่จะโค่นราชบัลลังก์อังกฤษ นอกจากนั้นการรอการออกสารตราก็อาจจะเป็นเพราะมีคู่หมายที่มีความหวังที่จะเสกสมรสกับสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่เป็นโรมันคาทอลิกอยู่หลายคน และในทางส่วนพระองค์แล้วสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธก็ทรงยอมรับผู้ที่เป็นโรมันคาทอลิกที่ทำการสักการระเป็นการส่วนตัว สารตราพระสันตะปาปาเป็นสารตราที่ออกเพื่อสนับสนุนแต่หลังจากการปฏิวัติทางเหนือ (Northern Rebellion) ที่เกิดขึ้นในอังกฤษในปี ค.ศ. 1569 และการปฏิวัติเดสมอนด์ (Desmond Rebellions) ครั้งแรกในไอร์แลนด์โดยการสนับสนุนจากชาวต่างชาติที่เป็นโรมันคาทอลิก และนโยบายที่รุนแรงขึ้นต่อข้าแผ่นดินผู้เป็นเจ้าของที่ดินที่เป็นโรมันคาทอลิก
ผลของสารตรา

สารตราพระสันตะปาปาทำให้รัฐบาลอังกฤษเพิ่มความกดดันต่อลัทธิเยซูอิดที่ทางฝ่ายอังกฤษเชื่อว่าเป็นตัวแทนผลประโยชน์ของสเปนและสถาบันพระสันตะปาปา การกระทำของอังกฤษไม่นานก็ดูเหมือนเป็นการกระทำที่มีเหตุผลเมื่อมีสิ่งพิมพ์ในอังกฤษที่มีส่วนในการทำให้เกิดการคบคิดริโดลฟิ (Ridolfi plot) ซึ่งเป็นแผนที่ทอมัส โฮวาร์ด ดยุคแห่งนอร์โฟล์คที่ 4 จะเป็นผู้ลักพาตัวและสังหารสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธ และยกสมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 1 แห่งสกอตแลนด์ขึ้นเป็นพระมหากษัตรีย์แทนที่และโดยการสมรสกับแมรี ดยุคแห่งนอร์โฟล์คก็จะได้เป็นกษัตริย์โดยปริยาย
เพื่อแบ่งเบาความตึงเครียดของความกดดันโรมันคาทอลิกในอังกฤษสมเด็จพระสันตะปาปาเกรโกรีที่ 13 ก็ทรงออกพระราชประกาศเพื่อคลี่คลายสถานะการณ์ในปี ค.ศ. 1580 โดยให้คำอธิบายว่าข้าแผ่นดินที่เป็นโรมันคาทอลิกในอังกฤษควรมีความจงรักภักดีต่อพระราชินีในทางฆราวาสทุกเรื่อง จนเมื่อถึงโอกาสอันเหมาะสมที่พระองค์จะได้รับการโค่นราชบัลลังก์ ไม่นานหลังจากการเริ่มสงครามอังกฤษ-สเปน (ค.ศ. 1585-1604) ก็ได้มีการตราพระราชบัญญัติ "ป้องกันและปราบปรามเยสุอิต บาทหลวงสอนศาสนา และบุคคลอื่นผู้กระด้างกระเดื่องในทำนองเดียวกัน (against Jesuits, seminary priests and other such like disobedient persons)
ในปี ค.ศ. 1588 ในการสนับสนุนกองเรืออาร์มาดาของสเปนสมเด็จพระสันตะปาปาซิกส์ตุสที่ 5 ก็ทรงรื้อฟื้นสารตราพระสันตะปาปาว่าดัวยการคว่ำบาตรสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธขึ้นมาอีกครั้ง ในข้อหาที่มีพระบรมราชโองการให้ปลงพระชนม์ (regicide) สมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 1 แห่งสกอตแลนด์ ในปี ค.ศ. 1587 และข้อหาต่าง ๆ ที่บันทึกไว้ที่เป็นปฏิปักษ์ต่อโรมันคาทอลิก ระหว่างอันตรายจากการรุกรานโดยกองเรืออาร์มาดา ก็ปรากฏว่าข้าแผ่นดินอังกฤษส่วนใหญ่ก็ยังคงมีความจงรักภักดีต่อสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธ ผู้เป็นปฏิปักษ์ต่อพระองค์เช่นคาร์ดินัลวิลเลียม แอลเลน ต่างก็ได้หลบหนีภัยไปแล้ว
ดูเพิ่ม

สารตราพระสันตะปาปา
ประวัติศาสตร์อังกฤษ
แหล่งข้อมูลอื่น

Text of Regnans in Excelsis of Pope Saint Pius V เก็บถาวร 2008-07-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
การฉ้อฉลแบบพอนซี

ภายถ่ายปี 2463 ของนายชาลส์ พอนซี่ ที่ชื่อกลายเป็นชื่อวิธีการฉ้อฉล ในช่วงที่ยังทำงานเป็นนักธุรกิจในสำนักงานของตนในเมืองบอสตัน
กลเม็ดพอนซี, ธุรกิจแบบพอนซี, หลักการฉ้อฉลแบบพอนซี (อังกฤษ: Ponzi scheme) หรือนิยามบัญญัติตรงความหมายในภาษาไทยว่า ธุรกิจแบบพีรามิดรวบยอด หรือ แชร์ลูกโซ่ เป็นปฏิบัติการลงทุนแบบฉ้อฉลที่ผู้ดำเนินการ ไม่ว่าจะเป็นบุคคลหรือเป็นองค์กร จ่ายผลกำไรให้แก่นักลงทุนโดยใช้เงินลงทุนใหม่จากนักลงทุนใหม่ แทนที่จะใช้ผลกำไรที่ผู้ดำเนินการลงทุนหาได้
ผู้ดำเนินการวิธีนี้มักจะโน้มน้าวชักชวนผู้ลงทุนใหม่ โดยให้ผลกำไรที่สูงกว่าการลงทุนประเภทอื่น ๆ ในรูปแบบที่ได้ผลเร็ว ไม่ว่าจะเป็นผลตอบแทนที่สูงหรืออย่างสม่ำเสมอโดยไม่น่าเชื่อ
ธุรกิจพอนซีบางครั้งจะเริ่มตั้งตัวเป็นธุรกิจที่สมควรตามเหตุผล จนกระทั่งประสบความล้มเหลวที่จะได้ผลตอบแทนตามที่คาดหวัง
แล้วธุรกิจก็จะกลายเป็นการฉ้อฉลแบบพอนซีถ้ายังดำเนินการต่อไปโดยแสดงผลตอบแทนที่ทำไม่ได้จริง ๆ
ไม่ว่าสถานการณ์ตอนแรกจะเป็นอย่างไร การแสดงผลตอบแทนระดับสูงบังคับให้ต้องมีเงินลงทุนเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จากนักลงทุนใหม่ ๆ เพื่อจะดำรงธุรกิจ
การฉ้อฉลเป็นแบบธุรกิจที่มีชื่อตามนายชาลส์ พอนซี่
ที่กลายเป็นผู้มีชื่อเสียงอื้อฉาวหลังจากที่ได้ใช้เทคนิคนี้ในปี พ.ศ. 2463
แต่ความจริง ไอเดียนี้มีอยู่ในหนังสือนิยายมาตั้งนานแล้ว เช่น ในนิยายของชาลส์ ดิกคินส์ในปี 2387 (Martin Chuzzlewit) และในปี 2400 (Little Dorrit)
แต่นายพอนซี่ได้นำกลเม็ดนี้มาใช้จริง ๆ และได้เงินมามากจนเป็นผู้ที่รู้จักกันดีทั่วสหรัฐอเมริกา
ธุรกิจเริ่มต้นของนายพอนซี่เป็นการซื้อและขายในต่างตลาดเวลาเดียวกัน (arbitrage) ซึ่งวิมัยบัตร (IRC) ที่สามารถใช้แลกแสตมป์ได้
แต่ไม่นานเท่าไรเขาก็ต้องเปลี่ยนไปใช้กลเม็ดพอนซี่โดยการเอาเงินทุนของนักลงทุนใหม่ไปจ่ายนักลงทุนเก่าและตัวเขาเอง
นายพอนซี่ได้โฆษณาว่า เขาสามารถให้ผลตอบแทนเป็นเท่าตัวภายใน 90 วัน จนเขาได้เงินรวมกัน 8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 440 ล้านบาทคิดเทียบค่าเงินปัจจุบัน) จากผู้ลงทุน 30,000 คนภายใน 7 เดือนก่อนที่ธุรกิจจะล้มเหลว แล้วต่อมาจึงถูกตัดสินจำคุกเป็นเวลา 5 ปีในฐานะฉ้อฉลผ่านไปรษณีย์
ในประเทศไทย แชร์แม่ชม้อย แชร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นรูปแบบหนึ่งของกลเม็ดพอนซี่
โดยทำเป็นสัญญากู้ยืมเพื่อลงทุนในแชร์น้ำมัน
ส่วนการฉ้อฉลแบบพอนซี่ที่ใหญ่ที่สุดที่เคยมีมาในประวัติศาสตร์โลกคือ "คดีอื้อฉาวการลงทุนแมดอฟฟ์"
ในประเทศสหรัฐอเมริกาที่อดีตประธานตลาดหลักทรัพย์ NASDAQ นายเบอร์นาร์ด แมดอฟฟ์ ทำธุรกิจฉ้อฉลกับลูกค้า 4,800 รายโดยเจ้าหน้าที่ที่ดำเนินคดีประเมินขนาดการฉ้อฉลว่าประมาณ 64,800 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 2,317,215 ล้านบาทต้นปี 2559)
แต่ที่อดีตประธานขององค์กรตรวจสอบและควบคุมของรัฐผู้หนึ่งประเมินว่า การฉ้อฉลจริง ๆ อยู่ที่ระหว่าง 10,000-17,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 359,846 - 611,739 ล้านบาท) โดยไม่รวมเอารายได้ที่ไม่มีจริง ๆ ที่บันทึกใส่บัญชีของลูกค้า
ลักษณะ

โดยทั่วไปแล้ว ผู้ดำเนินการจะสัญญาว่าจะให้ผลกำไรที่พิเศษสำหรับเงินทุนที่ให้
โดยอาจจะกล่าวถึงรายละเอียดอย่างคลุมเครือว่าเป็น "การค้าขายสัญญาการประกันความเสี่ยงที่จะได้ผลข้างหน้า" (hedge futures trading) หรือ "โปรแกรมการลงทุนที่ได้ผลกำไรสูง" หรือ "การลงทุนนอกประเทศ"
ผู้โปรโหมตแนวคิดจะขายแชร์ให้แก่ผู้ลงทุน โดยฉวยโอกาสจากการไม่มีความรู้หรือไม่มีความสามารถ หรืออ้างว่าจะใช้กลวิธีการลงทุนที่บริษัทมีกรรมสิทธิ์โดยเฉพาะที่ต้องเก็บเป็นความลับเพื่อให้ได้เปรียบคู่แข่งอื่น
ธุรกิจพอนซี่บางครั้งเริ่มปฏิบัติการเป็นการลงทุนที่สมเหตุสมผล เช่น กองทุนบริหารความเสี่ยง
แต่ว่า กองทุนบริหารความเสี่ยงสามารถเสื่อมลงกลายไปเป็นธุรกิจพอนซี่ถ้าเกิดการขาดทุนอย่างไม่คาดฝัน (หรือแม้แต่ไม่สามารถที่จะได้ผลกำไรตามที่สัญญาหรือตามที่คาดหวัง) และถ้าผู้ดำเนินการแทนที่จะยอมรับความผิดพลาดไม่สามารถทำได้ตามสัญญา กลับกุว่าได้ผลกำไรที่ไม่มีจริงและปลอมรายงานบัญชีเพื่อแสดงผลกำไรถ้าจำเป็น
มีวิธีหรือกลยุทธ์การลงทุนหลายอย่างที่ตอนแรกเป็นธุรกิจที่สมเหตุสมผล แต่ภายหลังกลับกลายไปเป็นธุรกิจพอนซี่
ยกตัวอย่างเช่น กรณีของนายแอลเลน สแตนฟอร์ด ที่ใช้บัตรเงินฝากของธนาคารเพื่อฉ้อโกงคนเป็นหมื่น ๆ ในรัฐเท็กซัส
บัตรเงินฝากของธนาคารปกติเป็นการลงทุนที่มีความเสี่ยงน้อยและมีประกันจากรัฐบาล แต่ว่า บัตรธนาคารของสแตนฟอร์ดเป็นเรื่องฉ้อฉล
ซึ่งรัฐบาลกลางสหรัฐฟ้องคดีว่าเป็นธุรกิจที่ฉ้อโกงทรัพย์สินเป็นจำนวนเงิน 7-8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 243,000-247,000 ล้านบาท)
และคดีแชร์แม่ชม้อย ที่นางชม้อย ทิพย์โสได้รับชวนจากเพื่อนร่วมงานให้ลงทุนค้าน้ำมันซึ่งตนเห็นว่าได้ผลตอบแทนสูงจริง จึงได้ชักชวนบุคคลอื่น ๆ ให้เขามาร่วมลงทุนด้วย จนในที่สุดก็กลายเป็นธุรกิจที่ฉ้อโกงประชาชนไปกว่า 4 พันล้านบาท
ในตอนแรกผู้โปรโหมตการลงทุนจะจ่ายค่าตอบแทนสูงเพื่อดึงดูดนักลงทุนเพิ่มขึ้น และเป็นการชักชวนให้นักลงทุนปัจจุบันเพิ่มเงินลงทุน
เมื่อนักลงทุนอื่น ๆ เริ่มลงทุน ก็จะกลายเป็นผลที่สืบเนื่องกัน
ผลตอบแทนที่ให้แก่นักลงทุนพวกแรกมาจากเงินลงทุนของนักลงทุนต่อ ๆ มา ไม่ใช่มาจากผลกำไรที่ได้จริง ๆ
บ่อยครั้ง ผลตอบแทนที่สูงจะกระตุ้นให้นักลงทุนไม่ถอนผลกำไรหรือต้นทุนออกจากกองทุน ดังนั้น ผู้ดำเนินการจึงไม่ต้องจ่ายเงินให้แก่นักลงทุนมากนัก
เพียงแค่ต้องส่งใบแจ้งว่าตนกำลังได้ผลตอบแทนเท่าไร
ซึ่งทำให้ดำรงภาพพจน์ได้ง่ายว่าเป็นการลงทุนที่มีผลตอบแทนสูง
ผู้ดำเนินการจะพยายามลดการถอนเงินโดยสร้างโปรแกรมใหม่ ๆ สำหรับผู้ลงทุน บ่อยครั้งเป็นการไม่ให้ถอนเงินเป็นระยะเวลายาวขึ้น แลกกับผลกำไรที่เพิ่มขึ้น
ผู้ดำเนินการบ่อยครั้งได้เงินลงทุนเพิ่มขึ้นโดยแจ้งว่า ผู้ลงทุนไม่สามารถถ่ายโอนทุนจากโปรแกรมแรกไปยังโปรแกรมที่สอง
และถ้ามีผู้ลงทุนไม่มากที่ต้องการถอนเงินตามสัญญา ก็จะมีการจ่ายเงินให้อย่างรวดเร็ว ซึ่งสร้างภาพพจน์หลอกลวงแก่ผู้ลงทุนอื่น ๆ ว่า กองทุนมีเงินจริง ๆ
การล่มสลายของธุรกิจ

ถ้าเจ้าหน้าที่ของรัฐไม่สามารถยุติธุรกิจแบบพอนซี่ ไม่ช้าก็เร็วธุรกิจจำต้องล่มสลายเพราะเหตุดังต่อไปนี้
ผู้ดำเนินการหนี โดยเอาเงินทุนที่เหลือทั้งหมดไปด้วย (ยกเว้นเงินที่จ่ายไปแล้วกับผู้ลงทุนที่ถอนเงิน)
เนื่องจากกลเม็ดจำเป็นต้องมีเงินทุนเข้ามาใหม่ ๆ เสมอเพื่อที่จะให้ผลตอบแทนที่สูง เมื่อเงินลงทุนใหม่น้อยลง ธุรกิจก็จะล้มเพราะว่าผู้ดำเนินการมีปัญหาในการจ่ายผลตอบแทน ผลตอบแทนที่สัญญาสูงยิ่งเท่าไร โอกาสธุรกิจล้มก็สูงขึ้นเท่านั้น และวิกฤติการณ์ถอนเงินไม่ได้ก็จะสร้างความตกใจกลัว ทำให้นักลงทุนจำนวนมากขึ้น ๆ ขอเงินคืน คล้ายกับที่มีเมื่อประชาชนมีปัญหากับธนาคาร
ปัจจัยทางตลาดภายนอก เช่นเมื่อเศรษฐกิจตก ก็จะเป็นเหตุให้นักลงทุนถอนเงินบางส่วนหรือทั้งหมดออก
รูปแบบอื่น ๆ ที่มีส่วนคล้ายกัน

ธุรกิจแบบพีระมิดเป็นธุรกิจฉ้อฉลที่คล้ายกับธุรกิจพอนซี่เป็นบางส่วน โดยมีมูลฐานตั้งอยู่บนความเชื่อทางการเงินที่ไม่เป็นจริง รวมทั้งความหวังว่าจะได้ผลตอบแทนมีค่าสูง แต่ว่า มีลักษณะหลายอย่างที่ไม่เหมือนธุรกิจพอนซี่คือ
ในธุรกิจพอนซี่ ผู้ดำเนินการเกี่ยวข้องกับผู้ลงทุนโดยตรง ในธุรกิจแบบพีระมิด ผู้ที่สรรหาคนลงทุนได้ใหม่ได้ผลประโยชน์โดยตรง (และเป็นความจริงว่า การไม่ได้ผู้ลงทุนหมายความว่าจะไม่ได้ผลตอบแทน)
ธุรกิจพอนซี่มักจะอ้างวิธีการลงทุนที่ไม่เหมือนใครและบ่อยครั้งจะดึงดูดนักลงทุนที่ร่ำรวยอยู่แล้ว เปรียบเทียบกับธุรกิจแบบพีระมิด ที่บอกตรง ๆ ว่า "เงินลงทุนใหม่" จะเป็นแหล่งได้ผลตอบแทน
ธุรกิจแบบพีระมิดล้มเร็วกว่าธุรกิจพอนซี่ เพราะว่าจำเป็นที่จะต้องเพิ่มเงินทุนแบบยกกำลัง เพื่อที่จะดำรงผลตอบแทน เปรียบเทียบกับธุรกิจพอนซี่ ที่สามารถอยู่รอดได้โดยชักชวนให้นักลงทุนไม่ถอนเงินแต่ลงทุนผลตอบแทนที่ได้ และต้องมีผู้ลงทุนใหม่ ๆ น้อยกว่า
ภาวะเศรษฐกิจฟองสบู่ คล้ายกับธุรกิจพอนซี่ตรงที่ว่า ผู้มีส่วนร่วมคนหนึ่งได้ผลกำไรจากเงินทุนของผู้มีส่วนร่วมที่เข้ามาในภายหลัง จนกระทั่งเกิดความล้มเหลวที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ฟองสบู่เกิดขึ้นเพราะราคาของวัตถุสิ่งของที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในตลาดเปิด (เช่น ราคาหุ้น ราคาอสังหาริมทรัพย์ ราคาดอกทิวลิป) ที่เกิดขึ้นเพราะผู้ซื้อให้ราคาเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจากราคาในตลาดกำลังสูงขึ้น และเหมือนกับ ธุรกิจพอนซี ราคาของวัตถุนั้นสูงกว่ามูลค่าในตัว (มูลค่าตามความเป็นจริง) แต่ไม่เหมือนกับธุรกิจพอนซี่ เพราะไม่มีใครคนใดคนหนึ่งที่หลอกลวง
ดูเพิ่ม

คดีแชร์ชม้อย
คดีอื้อฉาวการลงทุนแมดอฟฟ์
เชิงอรรถและอ้างอิง

1 2 3 4  "Ponzi Schemes - Frequently Asked Questions". U.S Securities and Exchange Commission. U.S Securities and Exchange Commission. สืบค้นเมื่อ 2012-06-23.
↑  "Ponzi Schemes". US Social Security Administration. สืบค้นเมื่อ 2008-12-024. {{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= (help)
↑  Peck, Sarah (2010), Investment Ethics, John Wiley and Sons, p. 5, ISBN 978-0-470-43453-6
↑  Markopolos, Harry; Casey, Frank (2010), No One Would Listen: A True Financial Thriller, John Wiley and Sons, p. 50, ISBN 978-0-470-55373-2
↑  ออกหมายจับ! รศ.ดร.ดังโกงกว่าพันล้าน
↑  "Ponzi Scheme ต้นแบบของแชร์ลูกโซ่". นิตยสารผู้จัดการ. 2009-01. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-06-13. สืบค้นเมื่อ 2016-06-13. {{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |date= (help)
1 2  
Bray, Chad (2009-03-12). "Madoff Pleads Guilty to Massive Fraud". The Wall Street Journal. Dow Jones, Inc. สืบค้นเมื่อ 2009-03-12.
↑  
"Biggest Fraud in History $50 billion Madoff Ponzi Scheme". 2008-12-13.
↑  Hays, Tom; Larry Neumeister; Shlomo Shamir (2009-03-06). "Extent of Madoff fraud now estimated at far below $50b". Haaretz. Associated Press. สืบค้นเมื่อ 2009-03-07.
↑  "What is a Ponzi scheme?". Mijiki. Mijiki.com. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-05-27. สืบค้นเมื่อ 2012-06-23.
↑  Kurdas, Chidem (2012), Political Sticky Wicket: The Untouchable Ponzi Scheme of Allen Stanford
↑  Securities and Exchange Commission, Plaintiff v. Stanford International Bank Ltd., Stanford Group Company, Stanford Capital Management LLC, R. Allen Stanford, James M. Davis, Laura Pendergest-Holt, Defendants, case no. 3:09-cv-00298-L .
↑  [http: //www.reuters.com/article/ousiv/idUSN1737429520090217 "Stanford, aides failed to appear for testimony: U.S"]. Reuters. 2009-02-17. {{cite news}}: ตรวจสอบค่า |url= (help)
แหล่งข้อมูลอื่น

Frankel, Tamar (2012). The Ponzi Scheme Puzzle: A History and Analysis of Con Artists and Victims. USA: Oxford University Press. ISBN 0199926611.
Dunn, Donald (2004). Ponzi: The Incredible True Story of the King of Financial Cons (Library of Larceny) (Paperback). New York: Broadway. ISBN 0-7679-1499-6.
Zuckoff, Mitchell (2005). Ponzi’s Scheme: The True Story of a Financial Legend. New York: Random House. ISBN 1-4000-6039-7.
Leila Schneps and Coralie Colmez, Math on trial. How numbers get used and abused in the courtroom, Basic Books, 2013. ISBN 978-0-465-03292-1. (Eighth chapter: "Math error number 8: underestimation. The case of Charles Ponzi: American dream, American scheme").
Ponzi Schemes FAQ Information and advice from the US Securities and Exchange Commission
Fraud Awareness and Prevention Information about spotting fraud from the US Commodities Futures Trading Commission
Ponzimonium เก็บถาวร 2014-01-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Free e-book about Ponzi schemes from the US Commodity Futures Trading Commission
ตาแดอุช กอชชุชกอ
บรรณานุกรม

Honeyman, A. Van Doren (1918). Somerset County Historical Quarterly, Volume 7. Somerset, New Jersey: Somerset County Historical Society, 334 pages.
Niestsiarchuk, Leanid (2006). Андрэй Тадэвуш Банавентура Касцюшка: Вяртаннегероя нарадзіму (Andrzej Tadeusz Bonawentura Kosciuszko: Return of the Hero to his Motherland) (ภาษาเบลารุส). Brest, Belarus: ААТ "Брэсцкая друкарня". ISBN 985-6665-93-0.
Niemcewicz, Julian Ursyn (1965).  Budka, Mechie J. (บ.ก.). Under Your Vine and Fig Tree. Grassmann Pub. Co., 398 pages.
Niemcewicz, Julian Ursyn (1844). Notes of My Captivity in Russia: In the Years 1794, 1795, and 1796. William Tait, 251 pages.
Pula, James S. (1998). Thaddeus Kosciuszko: The Purest Son of Liberty. New York: Hippocrene Books. ISBN 0-7818-0576-7.
White, Anthony Walton (1883). Memoir of Thaddeus Kosciuszko: Poland's hero and patriot, an officer in the American army of the revolution, and member of the Society of the Cincinnati. G. A. Thitchener. p. 58.
แหล่งข้อมูลอื่น

U.S. Kosciuszko National Monument web site.
Will of Thaddeus Kosciuszko.
Kosciusko Mississippi.
Famous Belarusians/Tadeusz Kościuszko เก็บถาวร 2018-10-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Tadeusz Kosciuszko. Life like a movie
ทอพอโลยี

การเปลี่ยนรูปถ้วยกาแฟเป็นโดนัท ในทางทอพอโลยี วัตถุทั้งสองเป็นวัตถุที่สมาณสัณฐานกัน และสามารถบีบอัดรูปร่างของวัตถุหนึ่งไปยังอีกวัตถุหนึ่งได้ โดยไม่ต้องตัดหรือฉีกรูปทรงให้ขาด
ทอพอโลยี (อังกฤษ: Topology, มาจากภาษากรีก: topos, สถานที่ และ logos, การเรียน) เป็นสาขาหลักทางคณิตศาสตร์ที่สนใจเกี่ยวกับคุณสมบัติทางรูปร่างของวัตถุต่าง ๆ ที่ไม่แปรเปลี่ยนภายใต้การดึง ยืด หด บีบ (โดยไม่มีการฉีก การเจาะ หรือ การเชื่อมติดใหม่) โดยเรียกคุณสมบัติเหล่านี้ว่าความไม่แปรผันทางทอพอโลยี บางครั้งจึงนิยมเรียกทอพอโลยีว่า "เรขาคณิตแผ่นยาง"
นอกจากนี้ ทอพอโลยี ยังหมายความถึงวัตถุทางคณิตศาสตร์ประเภทหนึ่ง ซึ่งในความหมายนี้ ทอพอโลยี เป็นการกำหนดคุณสมบัติของเซตให้สามารถดำเนินการดึง ยืด หด จุดต่าง ๆ ภายในเซตนั้นได้ ซึ่งการกำหนดคุณสมบัติเชิงทอพอโลยีให้กับเซต จะเปลี่ยนเซตดังกล่าวให้เป็น ปริภูมิเชิงทอพอโลยี 
ทำให้เราสามารถศึกษาฟังก์ชันที่คงสภาพความเป็นทอพอโลยีที่เรากำหนดไว้ได้
ทอพอโลยีในปัจจุบันเป็นสาขาหนึ่งของคณิตศาสตร์ที่ถูกศึกษากันอย่างกว้างขวาง โดยมีการประยุกต์สาขาอื่น ๆ ในคณิตศาสตร์ เช่น พีชคณิตนามธรรม เข้ามาร่วมด้วย และทอพอโลยียังถูกนำไปประยุกต์กับคณิตศาสตร์สาขาอื่น ๆ เช่น ตรรกศาสตร์
ประวัติ

ตัวสาขาทอพอโลยีที่ศึกษากันในปัจจุบันมีจุดเริ่มต้นในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 แต่ทฤษฎีบทบางประการเป็นที่รู้กันมาก่อนหน้านี้แล้ว เรอเน เดการ์ต ค้นพบคุณสมบัติพื้นฐานทางทอพอโลยีของทรงหลายหน้าในเรขาคณิต ประมาณปี ค.ศ. 1630 แต่บทความดังกล่าวได้หายสาบสูญไป คุณสมบัติพื้นฐานอย่างเดียวกันนั้นถูกค้นพบใหม่ในภายหลังโดยเลออนฮาร์ด ออยเลอร์ ซึ่งปัจจุบันรู้จักกันในชื่อ สมการของออยเลอร์สำหรับทรงหลายหน้า ซึ่งกล่าวว่า รูปทรงหลายเหลี่ยมนูนที่มีจำนวนจุดยอดเท่ากับ V จำนวนขอบเท่ากับ E และจำนวนหน้าเท่ากับ F จะสอดคล้องกับสมการ
มีผู้ให้ความเห็นว่าทฤษฎีบทข้างต้นเป็นหนึ่งในทฤษฎีบทแรกเริ่มของวิชาทอพอโลยี อีกปัญหาที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นทฤษฎีบทแรก ๆ ของวิชาทอพอโลยี คือ ปัญหาสะพานทั้งเจ็ดแห่งเมืองเคอนิชส์แบร์ค ซึ่งเลออนฮาร์ด ออยเลอร์ได้ศึกษาและตีพิมพ์ผลลัพธ์ในปี ค.ศ. 1736
นักคณิตศาสตร์ที่ศึกษาทอพอโลยีในสมัยต่อมา อาทิ โอกุสแต็ง-หลุยส์ โคชี, ลุดวิก ชเลฟลี, โยฮันน์ เบเนดิกต์ ลิสติง, แบร์นฮาร์ท รีมัน และ เอนริโก เบตติ ลิสติงเป็นผู้ริเริ่มใช้คำว่า "Topologie" โดยเป็นครั้งแรกในงานชื่อ Vorstudien zur Topologie (การศึกษาเบื้องต้นทางทอพอโลยี) ในปี 1847 โดยเขียนเป็นภาษาเยอรมัน ลิสติงใช้คำนี้ในจดหมายส่วนตัวเป็นเวลาสิบปีมาก่อนแล้ว งานของนักคณิตศาสตร์ทั้งหมดที่กล่าวไป ได้รับการตรวจสอบและเพิ่มเติมอย่างมากโดย อ็องรี ปวงกาเร ในปี ค.ศ. 1895 ปวงกาเรได้ตีพิมพ์บทความสำคัญที่ให้กำเนิดสาขาทอพอโลยีชื่อ Analysis Situs หรือ การวิเคราะห์เชิงตำแหน่ง ในวารสารนั้นปวงกาเรได้พัฒนาแนวคิดเรื่อง ฮอมอโทปี, กรุปมูลฐาน และ ฟังก์ชันสมานสัณฐาน ซึ่งเป็นที่มาของวิชา ทอพอโลยีเชิงพีชคณิต
มอริซ เฟรเชต์ ให้นิยาม ปริภูมิเมตริก เป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1906 และในปี ค.ศ. 1914 เฟลิซ เฮาส์ดอร์ฟ เป็นคนแรกที่ให้ชื่อ ปริภูมิเชิงทอพอโลยี และนิยามปริภูมิที่ในปัจจุบันเราเรียกว่า ปริภูมิเฮาส์ดอร์ฟ นิยามปริภูมิเชิงทอพอโลยีในปัจจุบันขยายนัยทั่วไปกว่าปริภูมิเฮาส์ดอร์ฟและนิยามโดย กาซีมีแยช กูราตอฟสกี ในปี ค.ศ. 1922 ทอพอโลยีในปัจจุบันเกี่ยวข้องกับทฤษฎีเซตเป็นอย่างยิ่ง
รางวัลอาเบลประจำปี 2022 มอบให้แด่ Dennis Sullivan สำหรับงานของเขาในทอพอโลยีในความหมายโดยกว้างที่สุด ซึ่งรวมไปถึงมุมมองทางพีชคณิต เรขาคณิต และระบบพลวัตของทอพอโลยี
สาขาย่อยของทอพอโลยี > ทอพอโลยีทั่วไป

ทอพอโลยีทั่วไป (general topology) เป็นสาขาหลักของทอพอโลยี ซึ่งให้นิยามวัตถุพื้นฐานในทอพอโลยีผ่านทฤษฎีเซต และเป็นที่ประยุกต์ใช้ในทอพอโลยีสาขาอื่น หัวข้อที่ศึกษาในทอพอโลยีทั่วไปเช่น ปริภูมิเชิงทอพอโลยี ฟังก์ชันสมานสัณฐาน เป็นต้น ส่วนทฤษฎีพื้นฐานเช่น บทตั้งของอูรีซอห์น และ ทฤษฎีบทของไทโคนอฟ
เนื่องจากบทนิยามพื้นฐานของวัตถุในทอพอโลยีนิยามผ่านจุดและเซต จึงนิยมเรียกทอพอโลยีทั่วไปว่า ทอพอโลยีจุด-เซต (point-set topology)
สาขาย่อยของทอพอโลยี > ทอพอโลยีเชิงพีชคณิต

ทอพอโลยีเชิงพีชคณิต (algebraic topology) เป็นการประยุกต์ใช้เครื่องมือจาก พีชคณิตนามธรรม เพื่อศึกษาปริภูมิเชิงทอพอโลยี แนวคิดสำคัญคือการพยายามหาตัวยืนยง (invariant) สำหรับปริภูมิเชิงทอพอโลยีเพื่อที่จะจำแนกปริภูมิเชิงทอพอโลยี ตัวยืนยงที่สำคัญคือ กรุปหลักมูล และ กรุปโฮโมโลยี
สาขาย่อยของทอพอโลยี > ทอพอโลยีเชิงเรขาคณิต

ทอพอโลยีเชิงเรขาคณิต (geometric topology) เป็นการศึกษา แมนิโฟลด์ และการส่งระหว่างแมนิโฟลด์ สาขาหนึ่งของทอพอโลยีเชิงเรขาคณิตที่เป็นที่สนใจคือ ทอพอโลยีในมิติต่ำ (low-dimensional topology) ซึ่งรวมหัวข้อย่อยเช่น ทฤษฎีเงื่อน
สาขาย่อยของทอพอโลยี > ทอพอโลยีเชิงอนุพันธ์

ทอพอโลยีเชิงอนุพันธ์ (differential topology) ศึกษาโครงสร้างเชิงทอพอโลยีของแมนิโฟลด์หาอนุพันธ์ได้
แนวคิดสำคัญในทอพอโลยี > ปริภูมิเชิงทอพอโลยี

คำว่า ทอพอโลยี ในความหมายว่า ทอพอโลยีบน  X ยังหมายถึงแฟมิลีของสับเซตของเซต  X ที่ถูกกำหนดให้เป็นเซตเปิด
ให้  X เป็นเซต และ  \tau  เป็นแฟมิลีของสับเซตของ  X เราจะกล่าวว่า  \tau  เป็นทอพอโลยีบน  X เมื่อ
เซตว่าง และ เซต  X เป็นสมาชิกของ  \tau
ยูเนียนใด ๆ ของเซตใน  \tau  จะเป็นสมาชิกของ  \tau  หรือกล่าวอีกอย่างว่า  \tau  มีคุณสมบัติปิดภายใต้ยูเนียน
อินเตอร์เซกชันของสองเซตใน  \tau  เป็นสมาชิกของ  \tau
ถ้า  \tau  เป็นทอพอโลยีบน  X เราจะเรียก  (X,\tau ) ว่าเป็นปริภูมิเชิงทอพอโลยี (ในหลายครั้งเราจะละ  \tau  ไว้แล้วกล่าวว่า  X เป็นปริภมิเชิงทอพอโลยี) สมาชิกใน  \tau  จะเรียกว่าเป็น เซตเปิด (open set) ใน  X เซตที่เป็นคอมพลิเมนต์ของเซตเปิดใน  X จะเรียกว่า เซตปิด (closed set) สังเกตว่าสับเซตของ  X ตัวใดอาจเป็นเซตเปิด, เซตปิด, เซตเปิดและปิด หรือไม่เป็นทั้งสองอย่างพร้อมกัน สมบัติความเป็นเซตเปิดและความเป็นเซตปิดไม่ได้เป็นนิเสธของกันและกัน
แนวคิดสำคัญในทอพอโลยี > ฟังก์ชันต่อเนื่องและฟังก์ชันสมานสัณฐาน

การแปลงรูปอย่างต่อเนื่องจากแก้วกาแฟไปเป็นโดนัท (ทอรัส) และการเปลี่ยนวัว (ที่ไม่มีรู) ให้เป็นทรงกลม ต่างก็เป็นตัวอย่างของฟังก์ชันสมานสัณฐาน
ฟังก์ชัน  f\colon X\to Y ระหว่างปริภูมิเชิงทอพอโลยี  (X,\tau ) และ  (Y,\omega ) จะเป็นฟังก์ชันต่อเนื่อง (continuous function) ก็ต่อเมื่อบุพภาพ  f^{-1}(U) ของเซตเปิด  U\in \omega  ใด ๆ เป็นเซตเปิดด้วย (นั่นคือ  f^{-1}(U)\in \tau ) นิยามข้างต้นสมมูลกับนิยามฟังก์ชันต่อเนื่องทั่ว ๆ ไปบนเซตของจำนวนจริง เมื่อ  X=Y=\mathbb {R}  และทอพอโลยีที่กำหนดให้บน  \mathbb {R}  เป็นทอพอโลยีมาตรฐาน
ในกรณีที่  f เป็นฟังก์ชันต่อเนื่องและหนึ่งต่อหนึ่งทั่วถึง และอินเวอร์สของมันเป็นฟังก์ชันต่อเนื่องด้วย จะเรียก  f ว่าเป็นฟังก์ชันสมานสัณฐาน (homeomorphism) ปริภูมิเชิงทอพอโลยีสองอันใด ๆ ที่มีฟังก์ชันสมาณสัณฐานระหว่างกัน จะมีคุณสมบัติทางทอพอโลยีเหมือนกัน ตัวอย่างเช่นลูกบาศก์และทรงกลมสมานสัณฐานต่อกัน โดนัทและแก้วกาแฟสมานสัณฐานต่อกัน แต่ทรงกลมไม่สมานสัณฐานกับโดนัท
แหล่งข้อมูลอื่น

Munkres, J.R., Topology: A First Course, Prentice-Hall, Englewood Cliffs, NJ, 1975.
Elementary Topology: A First Course Viro, Ivanov, Netsvetaev, Kharlamov (St. Petersburg University)
An invitation to Topology Planar Machines' web site
Geometry and Topology Index เก็บถาวร 2006-12-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, MacTutor History of Mathematics archive เก็บถาวร 2009-02-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ODP category
The Topological Zoo เก็บถาวร 2012-02-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน by the Geometry Center at the University of Minnesota
Topology Atlas
Topology Course Lecture Notes Aisling McCluskey and Brian McMaster, Topology Atlas
Topology Glossary เก็บถาวร 2009-07-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กสาขาของวิชาคณิตศาสตร์ |
| --- | --- |
 ประวัติ เส้นเวลา  โครงร่าง  หัวข้อ  อภิธานศัพท์ 
รากฐาน:  ทฤษฎีเซต  คณิตตรรกศาสตร์ ทฤษฎีการพิสูจน์  ทฤษฎีโมเดล  ทฤษฎีการเวียนเกิด  ทฤษฎีแคทิกอรี  ทฤษฎีไทป์  ปรัชญาของคณิตศาสตร์ 
พีชคณิต:  พีชคณิตพื้นฐาน  พีชคณิตเชิงเส้น พีชคณิตเชิงหลายเส้น  พีชคณิตนามธรรม ทฤษฎีกรุป  ทฤษฎีกาลัว  พีชคณิตสลับที่  พีชคณิตสากล  พีชคณิตเชิงโฮโมโลยี 
คณิตวิเคราะห์:  แคลคูลัส  การวิเคราะห์เชิงจริง  การวิเคราะห์เชิงซ้อน  การวิเคราะห์เชิงฟังก์ชัน  การวิเคราะห์ฮาร์มอนิก  ทฤษฎีเมเชอร์‎  สมการเชิงอนุพันธ์ 
วิยุตคณิต:  คณิตศาสตร์เชิงการจัด  ทฤษฎีกราฟ  ทฤษฎีเกม  ทฤษฎีอันดับ 
เรขาคณิต:  เรขาคณิตจำกัด  เรขาคณิตเชิงพีชคณิต  เรขาคณิตเชิงอนุพันธ์  เรขาคณิตแบบยุคลิด  เรขาคณิตวิเคราะห์  เรขาคณิตวิยุต 
ทฤษฎีจำนวน:  เลขคณิต  ทฤษฎีจำนวนเชิงพีชคณิต  ทฤษฎีจำนวนเชิงวิเคราะห์  เรขาคณิตไดโอแฟนไทน์ 
ทอพอโลยี:  ทอพอโลยีทั่วไป  ทอพอโลยีเชิงพีชคณิต  ทอพอโลยีเชิงเรขาคณิต ทฤษฎีเงื่อน  ทอพอโลยีเชิงอนุพันธ์  ทฤษฎีโฮโมโทปี 
ประยุกต์:  ความน่าจะเป็น  สถิติศาสตร์  คณิตศาสตร์การเงิน  คณิตศาสตร์เคมี  คณิตศาสตร์จิตวิทยา  คณิตศาสตร์ชีววิทยา  คณิตศาสตร์ฟิสิกส์  คณิตศาสตร์เศรษฐศาสตร์  ทฤษฎีระบบควบคุม 
คณนา:  การวิเคราะห์เชิงตัวเลข  การหาค่าเหมาะที่สุด  ทฤษฎีการคำนวณ  พีชคณิตของคอมพิวเตอร์  วิทยาการคอมพิวเตอร์ 
อื่น ๆ:  ประวัติของคณิตศาสตร์  คณิตศาสตร์นันทนาการ  คณิตศาสตร์และศิลปะ  การสอนคณิตศาสตร์ 
   หมวดหมู่    สถานีย่อย 
แถบโมบิอุสเป็นวัตถุที่มีผิวเดียวและขอบเดียว เป็นตัวอย่างหนึ่งของวัตถุที่ถูกศึกษาในทอพอโลยี
การแปลงรูปอย่างต่อเนื่องสามารถเปลี่ยนแก้วกาแฟให้เป็นโดนัท โมเดลจำลองเซรามิกโดย Keenan Crane และ Henry Segerman
ร็อบ แวน แดม

| Rob Van Dam |
| --- | --- |

ชื่อเกิด: Robert Alexander Szatkowski
เกิด:  (1970-12-18) 18 ธันวาคม ค.ศ. 1970 (53 ปี) Battle Creek, Michigan, U.S.
คู่สมรส:   Sonia Delbeck (สมรส 1998; หย่า 2018)  Katie Forbes (สมรส 2021) 
เว็บไซต์: robvandam.com
ประวัติมวยปล้ำอาชีพ
ชื่อบนสังเวียน: Robbie V Matt Burn Rob Szatkowski Rob Van Dam
ส่วนสูง: 6 ฟุต 0 นิ้ว (183 เซนติเมตร)
น้ำหนัก: 235 ปอนด์ (107 กิโลกรัม)
มาจาก: Battle Creek, Michigan Los Angeles, California
ฝึกหัดโดย: The Sheik Sabu
เปิดตัว: 1990
ลายเซ็น

โรเบิร์ต อเลฮันโดร แซทโควสกี (Robert Alejandro Szatkowski) เกิด 18 ธันวาคม ค.ศ. 1970 เป็นนักมวยปล้ำอาชีพชาวอเมริกันที่รู้จักกันดีในนาม ร็อบ แวน แดม (Rob Van Dam) หรือเรียกกันย่อๆว่า อาร์วีดี (RVD) ซึ่งมีชื่อเสียงโด่งดังในสมาคม ECW, WWE และ TNA ปัจจุบันงานหลักๆ ของเขาคือการทำรายการโทรทัศน์ที่ชื่อว่า อาร์วีดีทีวี ซึ่งเป็นรายการที่บ่งบอกถึงความเป็นตัวของแวน แดม ได้เป็นอย่างดีเลยทีเดียว