stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษาเอสโตเนีย

| ภาษาเอสโตเนีย |
| --- | --- |
eesti keel
ประเทศที่มีการพูด: ประเทศเอสโตเนีย
ชาติพันธุ์: ชาวเอสโตเนีย
จำนวนผู้พูด: 1.2 ล้านคน  (2022)
ตระกูลภาษา: ยูรัล  ฟินโน-ยูกริกฟินโน-เปอร์มิก?ฟินโน-ซามี?ฟินนิกฟินนิกใต้ฟินนิกกลางภาษาเอสโตเนีย
ภาษาถิ่น: เอสโตเนีย (มาตรฐาน) เหนือ เอสโตเนียใต้ เอสโตเนียชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือ                 
ระบบการเขียน: อักษรละติน (ชุดตัวอักษรเอสโตเนีย) อักษรเบรลล์เอสโตเนีย
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ: เอสโตเนีย สหภาพยุโรป
ผู้วางระเบียบ: สถาบันภาษาเอสโตเนีย / Eesti Keele Instituut
รหัสภาษา
ISO 639-1: et
ISO 639-2: est
ISO 639-3: est – รหัสรวม รหัสเอกเทศ: ekk – เอสโตเนียมาตรฐาน vro – Võro
Linguasphere: 41-AAA-d
ภาษาเอสโตเนียแม่แบบ:Imagefact
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
ภาษาเอสโตเนีย (เอสโตเนีย: eesti keel [ˈeːsʲti ˈkeːl] ( ฟังเสียง)) เป็นภาษาตระกูลยูรัลที่อยู่ในสาขาฟินนิก และเป็นภาษาราชการของประเทศเอสโตเนียและหนึ่งในภาษาราชการของสหภาพยุโรป เขียนด้วยอักษรละติน ภาษาเอสโตเนียมีผู้พูดประมาณ 1.1 ล้านคน แบ่งออกเป็น 922,000 คนในประเทศและ 160,000 ที่ต่างประเทศ
ตัวอย่าง

ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนข้อที่ 1 ในภาษาเอสโตเนียและไทย:
อ่านเพิ่ม

Asu, Eva Liina; Teras, Pire (2009). "Estonian". Journal of the International Phonetic Association. 39 (3): 367–372. doi:10.1017/s002510030999017x.
Ross, Jaan; Lehiste, Ilse (2001). The Temporal Structure of Estonian Runic Songs. Berlin: Mouton de Gruyter. ISBN 3-11-017032-9.
Soosaar, Sven-Erik (2013). "The Origins of Stems of Standard Estonian – a Statistical Overview". TRAMES: A Journal of the Humanities and Social Sciences. 17 (3): 273–300. doi:10.3176/tr.2013.3.04.
แหล่งข้อมูลอื่น

ภาษาเอสโตเนีย ที่เว็บไซต์ Curlie
Estonica.org article เก็บถาวร 2018-02-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กภาษาราชการในสหภาพยุโรป |
| --- | --- |
 กรีก  โครเอเชีย  เช็ก  ดัตช์  เดนมาร์ก  บัลแกเรีย  โปรตุเกส  โปแลนด์  ฝรั่งเศส  ฟินแลนด์  มอลตา  เยอรมัน  โรมาเนีย   ลัตเวีย  ลิทัวเนีย  สเปน  สโลวัก  สโลวีเนีย  สวีเดน  อังกฤษ  อิตาลี  เอสโตเนีย  ไอริช  ฮังการี 
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ลัตเวีย  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย
ยือรี ราตัส

ยือรี ราตัส
ยือรี ราตัส (เอสโตเนีย: Jüri Ratas; เกิดวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2521) เป็นนักการเมืองชาวเอสโตเนียซึ่งเป็นผู้นำพรรคกลางเอสโตเนียและนายกรัฐมนตรีเอสโตเนียคนปัจจุบัน เขาทำหน้าที่รองประธานรัฐสภาเอสโตเนียระหว่าง พ.ศ. 2550–2559 และนายกเทศมนตรีกรุงทาลลินน์ระหว่าง พ.ศ.  2548–2550 ระหว่างที่ดำรงตำแหน่งนายกเทศมนตรีกรุงทาลลินน์ เขาได้ริเริ่มโครงการรางวัลเมืองหลวงสีเขียวของยุโรป
| ด ค กผู้นำประเทศในองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ |
| --- | --- | --- |
| เลขาธิการ  มาร์ก รึตเตอ | เลขาธิการ  มาร์ก รึตเตอ |  |
|   เอดี รามา   อาเล็กซันเดอร์ เดอ โกร   คิริล เพ็ตคอฟ   จัสติน ทรูโด   อันเดรย์ เปลงกอวิช   ปีเตอร์ เฟียลา   เมตเต เฟรเดอริกเซน   ไคยา คาลลัส   ซันนา มาริน   แอมานุแอล มาครง   โอลัฟ ช็อลทซ์   คิรีอาคอส มิตโซตากิส   วิกโตร์ โอร์บาน   คาตริน ยาคอปสโตว์ทีร์   จอร์จา เมโลนี   กริชยานิส การิญส์   กีทานัส เนาเซดา   ซาวีเอ เบิทเทิล   ซดราฟโก คริโวคาปิช   ดิก ชูฟ   โยนาส การ์ สเตอร์   ซอรัน ซาแอฟ   อันด์แชย์ ดูดา   อังตอนียู กอชตา   เกลาส์ โยฮานิส   รอเบร์ต ฟิตซอ   ยาแน็ส ยานชา   เปโดร ซันเชซ   อุล์ฟ คริสเตอช็อน   เรเจป ไตยิป แอร์โดอัน   เคียร์ สตาร์เมอร์   โจ ไบเดิน  |   เอดี รามา   อาเล็กซันเดอร์ เดอ โกร   คิริล เพ็ตคอฟ   จัสติน ทรูโด   อันเดรย์ เปลงกอวิช   ปีเตอร์ เฟียลา   เมตเต เฟรเดอริกเซน   ไคยา คาลลัส   ซันนา มาริน   แอมานุแอล มาครง   โอลัฟ ช็อลทซ์   คิรีอาคอส มิตโซตากิส   วิกโตร์ โอร์บาน   คาตริน ยาคอปสโตว์ทีร์   จอร์จา เมโลนี   กริชยานิส การิญส์   กีทานัส เนาเซดา   ซาวีเอ เบิทเทิล   ซดราฟโก คริโวคาปิช   ดิก ชูฟ   โยนาส การ์ สเตอร์   ซอรัน ซาแอฟ   อันด์แชย์ ดูดา   อังตอนียู กอชตา   เกลาส์ โยฮานิส   รอเบร์ต ฟิตซอ   ยาแน็ส ยานชา   เปโดร ซันเชซ   อุล์ฟ คริสเตอช็อน   เรเจป ไตยิป แอร์โดอัน   เคียร์ สตาร์เมอร์   โจ ไบเดิน  |  |
| ด ค กคณะมนตรียุโรป |
| --- | --- | --- |
|   ชาร์ล มีแชล, ประธานคณะมนตรียุโรป  Karl Nehammer   อาเล็กซันเดอร์ เดอ โกร   บอยกอ บอรีซอฟ   อันเดรย์ เปลงกอวิช   นีโกส อานัสตาซีอาดิส   อันแดรย์ บาบิช   เมตเต เฟรเดอริกเซน   ไคยา คาลลัส   ซันนา มาริน   แอมานุแอล มาครง   โอลัฟ ช็อลทซ์   Kyriakos Mitsotakis   วิกโตร์ โอร์บาน   ไมเคิล มาร์ติน   จอร์จา เมโลนี   Arturs Krišjānis Kariņš   กีทานัส เนาเซดา   ซาวีเอ เบิทเทิล   โรเบิร์ต อาเบลา   ดิก ชูฟ   ดอนัลต์ ตุสก์   อังตอนียู กอชตา   เกลาส์ โยฮานิส   รอเบร์ต ฟิตซอ   ยาแน็ส ยานชา   เปโดร ซันเชซ   อุล์ฟ คริสเตอช็อน  อัวร์ซูลา ฟ็อน แดร์ ไลเอิน, ประธานคณะกรรมาธิการ (ไม่ลงคะแนน)  Josep Borrell (ผู้แทนระดับสูง) (ไม่ลงคะแนน, ปัจจุบันไม่ใช่สมาชิก)  David Sassoli (ประธานรัฐสภา) (เข้าร่วมบางส่วน, ที่ไม่ใช่สมาชิก, ไม่ลงคะแนน)  |   ชาร์ล มีแชล, ประธานคณะมนตรียุโรป  Karl Nehammer   อาเล็กซันเดอร์ เดอ โกร   บอยกอ บอรีซอฟ   อันเดรย์ เปลงกอวิช   นีโกส อานัสตาซีอาดิส   อันแดรย์ บาบิช   เมตเต เฟรเดอริกเซน   ไคยา คาลลัส   ซันนา มาริน   แอมานุแอล มาครง   โอลัฟ ช็อลทซ์   Kyriakos Mitsotakis   วิกโตร์ โอร์บาน   ไมเคิล มาร์ติน   จอร์จา เมโลนี   Arturs Krišjānis Kariņš   กีทานัส เนาเซดา   ซาวีเอ เบิทเทิล   โรเบิร์ต อาเบลา   ดิก ชูฟ   ดอนัลต์ ตุสก์   อังตอนียู กอชตา   เกลาส์ โยฮานิส   รอเบร์ต ฟิตซอ   ยาแน็ส ยานชา   เปโดร ซันเชซ   อุล์ฟ คริสเตอช็อน  อัวร์ซูลา ฟ็อน แดร์ ไลเอิน, ประธานคณะกรรมาธิการ (ไม่ลงคะแนน)  Josep Borrell (ผู้แทนระดับสูง) (ไม่ลงคะแนน, ปัจจุบันไม่ใช่สมาชิก)  David Sassoli (ประธานรัฐสภา) (เข้าร่วมบางส่วน, ที่ไม่ใช่สมาชิก, ไม่ลงคะแนน)  |  |
พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 แห่งเลออน

| พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 |
| --- | --- |
ภาพในเอกสาร ตุมโบ เอ ของอาสนวิหารซันเตียโกเดกอมโปสเตลา
กษัตริย์แห่งเลออนและกาลิเซีย
ครองราชย์: 22 มกราคม ค.ศ. 1188 – 24 กันยายน ค.ศ. 1230
รัชกาลก่อนหน้า: พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 2 แห่งเลออน
รัชกาลถัดไป: พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 3 แห่งกัสติยา
ประสูติ: 15 สิงหาคม ค.ศ. 1171 ซาโมรา
สิ้นพระชนม์: 23/24 กันยายน ค.ศ. 1230 (59 พรรษา)
ฝังพระศพ: อาสนวิหารซันเตียโกเดกอมโปสเดกอมโปสเตลา
พระมเหสี: ตึเรซาแห่งโปรตุเกส พระราชินีแห่งเลออน เบเรงเกลาแห่งกัสติยา
พระบุตร: เฟร์นันโด ซันชา ดูลเซ กอนสตันซา พระอธิการิณีแห่งลัสเฮวกัส พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 3 แห่งกัสติยา อัลฟอนโซแห่งโมลินา เบเรงเกลาแห่งเลออน
ราชวงศ์: ราชวงศ์บูร์กอญของกัสติยา
พระบิดา: พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 2 แห่งเลออน
พระมารดา: อูร์รากาแห่งโปรตุเกส พระราชินีแห่งเลออน
พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 (สเปน: Alfonso IX; เลออน: Alfonsu IX) หรือ พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 8 (กาลิเซีย: Afonso VIII) เสด็จพระราชสมภพ 15 สิงหาคม ค.ศ. 1171 ที่ซาโมรา ราชอาณาจักรเลออน สิ้นพระชนม์ 24 กันยายน ค.ศ. 1230 ที่ซาร์เรีย ราชอาณาจักรกาลิเซีย ครองราชย์เป็นกษัตริย์แห่งเลออนและกาลิเซีย ทรงเป็นลูกพี่ลูกน้องของพระเจ้าอัลฟอลโซที่ 8 แห่งกัสติยา
ด้วยอุปนิสัยที่เด็ดเดี่ยวจึงทำให้พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 มุ่งมั่นที่จะกอบกู้อาณาเขตของเลออนที่สูญเสียไปให้กัสติยากลับคืนมา และแม้พระองค์จะเคยถวายความเคารพต่อพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 8 แห่งกัสติยา แต่สุดท้ายกลับหันไปเป็นพันธมิตรกับกลุ่มมุสลิมอัลโมฮัดได้อย่างไม่ลังเล เป็นผลให้ราชอาณาจักรของพระองค์ต้องโทษต้องห้ามจากสมเด็จพระสันตะปาปา การอภิเษกสมรสกับพระธิดาคนโตของกษัตริย์แห่งกัสติยาของพระองค์ถูกสมเด็จพระสันตะปาปาบีบคั้น ทว่าในปี ค.ศ. 1212 พระองค์ปฏิเสธที่จะทำสงครามครูเสดกับกลุ่มอัลโมฮัดร่วมกับพระสสุระเว้นแต่จะได้ดินแดนที่สูญเสียไปกลับคืนมาจากกัสติยา แต่ข้อเรียกร้องของพระองค์ไม่ได้รับการตอบสนอง และชาวคริสต์ได้รับชัยชนะอย่างเด็ดขาดที่ลัสนาบัสเดโตโลซาโดยไม่ต้องมีกองทัพของเลออน อย่างไรก็ดีตัวพระเจ้าอัลฟอนโซเองได้รับชัยชนะครั้งสำคัญนอกพรมแดนทางใต้ของเลออน ทรงยึดกาเซเรสมาจากกลุ่มอัลโมฮัดได้ในปี ค.ศ. 1127 และเมริดากับบาดาโฆซในปี ค.ศ. 1230 ชัยชนะดังกล่าวเป็นการปูเส้นทางสู่การทำเรกองกิสตาที่เซบิยาในเวลาต่อมา
ครอบครัว

พระเจ้าอัลฟอนโซเสด็จพระราชสมภพในซาโมรา พระองค์เป็นพระโอรสคนเดียวของพระเจ้าเฟร์นันโดที่ 2 แห่งเลออนกับอูร์รากาแห่งโปรตุเกส พระบิดาของพระองค์เป็นพระโอรสคนสุดท้องของพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 7 แห่งเลออนและกัสติยาที่ได้รับส่วนแบ่งในการแบ่งราชอาณาจักร อันเป็นชนวนก่อเกิดความขัดแย้งขึ้นภายในตระกูลที่สิ้นสุดลงเมื่อพระเจ้าเฟร์นันโดที่ 3 แห่งกัสติยา พระโอรสของพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 รวมราชอาณาจักรเข้าด้วยกันอีกครั้ง
การครองราชย์

พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 ได้บัลลังก์มาด้วยความยากลำบากแม้จะมีสิทธิ์โดยชาติกำเนิด ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1188 ลูกพี่ลูกน้องของพระองค์ พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 8 แห่งกัสติยา เรียกร้องให้อัลฟอนโซผู้อ่อนวัยกว่ายอมรับอัลฟอนโซผู้อาวุโสกว่าเป็นเจ้าเหนือหัว แลกกับการที่อัลฟอนโซผู้อาวุโสกว่าจะยอมรับอำนาจในเลออนของอัลฟอนโซผู้อ่อนวัยกว่า
หนึ่งในเหตุการณ์สำคัญที่สุดในรัชสมัยของพระเจ้าอัลฟอนโซคือการประชุมกอร์เตสเดเลออนที่ระเบียงมหาวิหารนักบุญอิซิโดโร สถานการณ์ทางเศรษฐกิจที่ย่ำแย่ในต้นรัชสมัยบีบบังคับให้พระเจ้าอัลฟอนโซต้องขึ้นภาษีชนชั้นล่าง อันนำไปสู่การต่อต้านและการปฏิวัติในเมืองสองสามแห่ง กษัตริย์ตอบสนองด้วยการเรียกประชุมกอร์เตสหรือกลุ่มสมัชชาที่ประกอบด้วยขุนนาง นักบวช และผู้แทนเมือง และเผชิญหน้ากับข้อเรียกร้องให้จ่ายเงินชดเชย บริหารภายในประเทศให้ดียิ่งขึ้น และใช้จ่ายเงินอย่างรอบคอบ นักประวัติศาสตร์มองว่าการประชุมการ์เตสของพระเจ้าอัลฟอนโซมีบทบาทสำคัญต่อการก่อตั้งรัฐสภาตามระบอบประชาธิปไตยทั่วทั้งยุโรป
ภาพจำหลัก ๆ อีกอย่างของพระเจ้าอัลฟอนโซคือการอภิเษกสมรสในเวลาต่อมาที่เป็นชนวนปัญหาระหว่างพระองค์กับสมเด็จพระสันตะปาปาเซเลสทีนที่ 3 พระองค์อภิเษกสมรสครั้งแรกในปี ค.ศ. 1191 กับตึเรซาแห่งโปรตุเกส ลูกพี่ลูกน้องลำดับที่หนึ่งที่มีพระธิดาให้พระองค์สองคนกับพระโอรสหนึ่งคนที่สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังเด็ก การแต่งงานถูกประกาศให้เป็นโมฆะโดยพระคาร์ดินัลเกรกอรี ผู้แทนสมเด็จพระสันตะปาปา ด้วยเหตุผลว่าเป็นการร่วมประเวณีกันของญาติใกล้ชิด
หลังการพ่ายแพ้ของพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 8 แห่งกัสติยาที่สมรภูมิอาลาร์โกส พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 บุกกัสติยาโดยมีชาวมุสลิมให้ความช่วยเหลือด้านกองทัพ พระองค์ถูกสมเด็จพระสันตะปาปาเซเลสทีนที่ 3 ตัดขาดจากศาสนา ในปี ค.ศ. 1197 พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 อภิเษกสมรสกับเบเรงเกลาแห่งกัสติยา ลูกพี่ลูกน้องลำดับที่หนึ่งที่อยู่ห่างกันหนึ่งขั้นเพื่อกระชับสันติภาพระหว่างเลออนกับกัสติยา การทำผิดด้วยการร่วมประเวณีกับญาติใกล้ชิดครั้งที่สองนี้ทำให้ผู้แทนสมเด็จพระสันตะปาปาลงโทษให้ราชอาณาจักรต้องโทษต้องห้าม ในปี ค.ศ. 1198 สมเด็จพระสันตะปาปาอินโนเซนต์ที่ 3 ประกาศให้การแต่งงานของพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 กับเบเรงเกลาเป็นโมฆะ แต่ทั้งคู่ก็ยังอยู่ด้วยกันจนถึงปี ค.ศ. 1204 การถูกประสันตะปาปาประกาศให้การแต่งงานเป็นโมฆะครั้งนี้เป็นแรงขับเคลื่อนให้พระเจ้าอัลฟอนโซผู้อ่อนวัยกว่ากลับมาโจมตีลูกพี่ลูกน้องของตนอีกครั้งในปี ค.ศ. 1204 แต่สนธิสัญญาทั้งที่ทำในปี ค.ศ. 1205, 1207 และ 1209 ต่างบีบให้พระองค์ยอมรับในอาณาเขตและสิทธิ์ที่ตนมี สนธิสัญญาในปี ค.ศ. 1207 เป็นเอกสารสาธารณะที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังเหลือรอดอยู่ที่เขียนด้วยภาษาถิ่นกัสติยา
ทว่าสมเด็จพระสันตะปาปาถูกบังคับให้ปรับเปลี่ยนมาตราการด้วยความเสี่ยงที่ว่าหากไม่สามารถประกอบพิธีกรรมทางศาสนาได้ ประชาชนก็จะไม่สนับสนุนนักบวช และพฤติกรรมนอกรีตดังกล่าวจะแพร่กระจายเป็นวงกว้าง กษัตริย์จึงต้องโทษต้องห้ามเพียงผู้เดียว แต่ก็ไม่ได้สร้างความแตกต่างใด ๆ ให้กับพระองค์ พระองค์ยังคงได้รับการสนับสนุนจากนักบวชของพระองค์
ในปี ค.ศ. 1211 พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 แห่งเลออนมอบปราสาทอัลกัญญิเซสให้กลุ่มอัศวินเทมพลาร์ ผู้อยู่อาศัยในปราสาทต่างฉลองให้กับชัยชนะครั้งใหญ่ของกลุ่มอัศวิน
พระโอรสธิดา

ในปี ค.ศ. 1191 พระองค์อภิเษกสมรสกับตึเรซาแห่งโปรตุเกส พระธิดาของพระเจ้าซังชูที่ 1 แห่งโปรตุเกสและพระราชินีดุลเซแห่งอารากอน ระหว่างปี ค.ศ. 1191 ถึง ค.ศ. 1196 ที่การแต่งงานของทั้งคู่ถูกประกาศให้เป็นโมฆะ มีพระโอรสธิดาสามคนถือกำเนิด คือ
ซันชา (ค.ศ. 1191–ก่อน ค.ศ. 1243) ไม่แต่งงานและไม่มีบุตร พระองค์กับดุลเซ พระขนิษฐา กลายเป็นแม่ชีหรือไม่ก็เกษียณตนเข้าสู่อารามซานกิเยร์โมบิยาบูเอนา (ราชอาณาจักรเลออน) พระองค์สิ้นพระชนม์ที่อารามดังกล่าวก่อนปี ค.ศ. 1243
เฟร์นันโด (ค.ศ. 1192/1193–1214) ไม่แต่งงานและไม่มีบุตร
ดุลเซ (ค.ศ. 1193/1194–1248)
วันที่ 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1197 พระองค์อภิเษกสมรสกับอินฟันตาเบเรงเกลาแห่งกัสติยา พระธิดาของพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 8 แห่งกัสติยากับเอเลนอร์แห่งอังกฤษ การแต่งงานครั้งนี้ให้กำเนิดพระโอรสธิดาห้าคน คือ
เอเลนอร์ (ค.ศ. 1198 – 11 พฤศจิกายน ค.ศ. 1202)
กอนส์ตันซา (สิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1242) กลายเป็นแม่ชีที่วิหารซานตามาริอาลาเรอัลเดลัสอูเอลกัสในบูร์โกส พระองค์สิ้นพระชนม์ที่วิหารดังกล่าว
พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 3 แห่งกัสติยา (ค.ศ. 1199/1201–1252) กษัตริย์แห่งกัสติยาในปี ค.ศ. 1217 ภายหลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าเอนริเกที่ 1 แห่งกัสติยาและเลออนในปี ค.ศ. 1230
อัลฟอนโซ (สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 1272) ลอร์ดแห่งโมลินาจากการแต่งงานครั้งแรกกับมาฟัลดา กอนซาเลซ เด ลารา
เบเรงเกลาแห่งเลออน (สิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1237) ในปี ค.ศ. 1224 แต่งงานกับจอห์นแห่งบรีแยน
พระเจ้าอัลฟอนโซยังเป็นบิดาของบุตรนอกสมรสอีกมากมาย
การสิ้นพระชนม์

พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 9 แห่งเลออนสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 24 กันยายน ค.ศ. 1230 การสิ้นพระชนม์ของพระองค์มีความสำคัญคือทำให้พระโอรสของพระองค์ พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 3 แห่งกัสติยา ที่ขณะนั้นเป็นกษัตริย์แห่งกัสติยาอยู่แล้วได้สิบทอดบัลลังก์เลออนต่อจากพระบิดา ซึ่งเป็นผลมาจากการเจรจาต่อรองของเบเรงเกลา พระมารดาของพระองค์ ที่โน้มน้าวให้พระธิดาเลี้ยงสละสิทธิ์ในบัลลังก์ เพื่อสร้างความแข็งแกร่งให้กับอำนาจในเลออนของตน พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 3 ทิ้งการสู้รบทางทหารในการยึดนครฆาเอนทันทีที่ทราบข่าวการสิ้นพระชนม์ของพระบิดา และเดินทางมาเลออนเพื่อรับการสวมมงกุฎเป็นกษัตริย์ การราชาภิเษกครั้งดังกล่าวรวมราชอาณาจักรเลออนกับกัสติยาซึ่งต่อมาจะครองความเป็นใหญ่ในคาบสมุทรไอบีเรียเข้าด้วยกัน
ย็อชกอ กวาร์ดิออล

ย็อชกอ กวาร์ดิออล (โครเอเชีย: Joško Gvardiol; เกิด 23 มกราคม ค.ศ. 2002) เป็นนักฟุตบอลชาวโครเอเชีย ปัจจุบันเล่นในตำแหน่งกองหลังให้แก่แมนเชสเตอร์ซิตี สโมสรในพรีเมียร์ลีก และทีมชาติโครเอเชีย
พิพิธภัณฑ์ธรณีวิทยาและประวัติศาสตร์แห่งรัฐอาร์ทซัค

| --- | --- |
Արցախի Պետական Պատմաերկրաբանական Թանգարան
ทางเข้าพิพิธภัณฑ์
ที่ตั้งในอาร์ทซัค และในอาเซอร์ไบจานแสดงแผนที่สาธารณรัฐอาร์ทซัคพิพิธภัณฑ์ธรณีวิทยาและประวัติศาสตร์แห่งรัฐอาร์ทซัค (ประเทศอาเซอร์ไบจาน)แสดงแผนที่ประเทศอาเซอร์ไบจาน
ก่อตั้ง: พ.ศ. 2482
ที่ตั้ง: 4 ถนนซาซุนต์ซีดาวตี สเตพานาแกร์ต (Ստեփանակերտ, Սասունցի Դաւիթ փողոց 4)
พิกัดภูมิศาสตร์: 39°49′03″N 46°45′16″E﻿ / ﻿39.81744°N 46.75436°E﻿ / 39.81744; 46.75436
ประเภท: พิพิธภัณฑ์โบราณคดี
ผลงานสำคัญ: กำเนิดและพัฒนาการของดินแดนและผู้ตั้งถิ่นฐาน
ขนาดผลงาน: 50,000 ชิ้น
เว็บไซต์: artsakh-heritage.aua.am/artsakh-state-historical-museum-of-local-lore/
พิพิธภัณฑ์ธรณีวิทยาและประวัติศาสตร์แห่งรัฐอาร์ทซัค (อาร์มีเนีย: Արցախի Պետական Պատմաերկրաբանական Թանգարան, อังกฤษ: Artsakh State Historical Museum of Local Lore) ก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2482 ในเมืองสเตพานาแกร์ต (ฮันเกนดี) พิพิธภัณฑ์แห่งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อรักษาประวัติศาสตร์ทางวัฒนธรรมและโบราณคดีของชาวอาร์ทซัค รวบรวมสิ่งประดิษฐ์ทางวัฒนธรรมในประวัติศาสตร์กว่า 50,000 ชิ้น ซึ่งนำเสนอต้นกำเนิดและการพัฒนาของดินแดนและผู้อยู่อาศัย การขุดค้นทางโบราณคดีที่ดำเนินการในภูมิภาคเมื่อเร็ว ๆ นี้ได้เพิ่มสิ่งสะสมที่มีคุณค่าให้กับพิพิธภัณฑ์
ส่วนจัดแสดงโบราณคดี

เมื่อเข้าไปในพิพิธภัณฑ์ ห้องนิทรรศการจะเริ่มต้นด้วยแบบจำลองที่แสดงให้เห็นภูมิทัศน์ตามธรรมชาติของอาร์ทซัค ถัดลงมาคือห้องโถงทางโบราณคดีซึ่งมีแบบจำลองของการกลายเป็นหิน อุปกรณ์ในช่วงต้นของยุคหิน วัตถุที่ทำจากสำริดต่าง ๆ (เครื่องใช้ อาวุธ เครื่องประดับ) สิ่งอนุรักษ์จากสมัยของรัฐอูราร์ตู ภาชนะเครื่องเคลือบดินเผาที่ประดับประดาอย่างสวยงาม เหรียญเงินและเหรียญทองแดงจากอาร์มีเนีย โรมัน เปอร์เซีย และที่อื่น ๆ
ส่วนยุคกลาง

ส่วนยุคกลางของพิพิธภัณฑ์เริ่มต้นด้วยนิทรรศการภาพวาดและแผนที่ที่เกี่ยวข้องของนักบุญกริกอร์ ลูซาวอริช (อาร์มีเนีย: Գրիգոր Լուսավորիչ) ผู้นำศาสนาชาวอาร์มีเนียซึ่งได้ก่อตั้งโบสถ์แห่งแรกในอาร์ทซัคคืออารามอมารัส  นอกจากนี้ยังมีหลักฐานจริงเกี่ยวกับการเผยแผ่ศาสนาของท่านในภูมิภาคคอเคซัสตอนใต้
สิ่งที่น่าสนใจเป็นพิเศษคือส่วนชาติพันธุ์วิทยาซึ่งนิทรรศการเริ่มต้นด้วยการจัดแสดงฉากของสังคมอำนาจฝ่ายบิดาในอาร์ทซัค
ส่วนจัดแสดงพรม

มีการจัดแสดงสาธิตการทอพรมแบบดั้งเดิม ตัวอย่างพรมแบบอาร์ทซัค และพรมในคริสต์ศตวรรษที่ 18–20 เขตชูชีในอาร์ทซัคเป็นศูนย์กลางของวัฒนธรรมอาร์มีเนียในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ซึ่งถ่ายทอดผ่านสิ่งจัดแสดงคือหนังสือพระวรสาร สิ่งพิมพ์เก่า และภาพถ่าย
ส่วนสมัยใหม่

ส่วนสมัยใหม่และยุคปัจจุบันนำเสนอวัสดุสารคดีที่สมบูรณ์เกี่ยวกับการต่อสู้เพื่อการปลดปล่อยแห่งชาติของชาวอาร์ทซัคเชื้อสายอาร์มีเนีย กับกองทัพอาเซอร์ไบจาน (พ.ศ. 2461–2464) มีการจัดแสดงแผนที่ของอาร์มีเนียใน พ.ศ. 2469 ซึ่งจัดทำขึ้นตามสนธิสัญญาสหภาพเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2463 รวมถึงเอกสารที่เป็นหลักฐานถึงเหตุการณ์โศกนาฏกรรมที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2463 ซึ่งบอกเล่าเกี่ยวกับการบังคับผนวกภูมิภาคคาราบัคเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจาน
ส่วนขบวนการชาตินิยมอาร์ทซัค

จัดแสดงสิ่งที่น่าสนใจของขบวนการคาราบัค ซึ่งเป็นขบวนการชาตินิยมของชาวอาร์มีเนีย, สงครามปลดปล่อยแห่งชาติคาราบัค และส่วนสุดท้ายของพิพิธภัณฑ์บอกเล่าเกี่ยวกับขบวนการในช่วงหลังสงคราม
มีร้านขายของที่ระลึกเล็ก ๆ ในพิพิธภัณฑ์ ซึ่งผู้เข้าชมสามารถซื้อจุลสาร หนังสือ และอัลบั้มภาพ พิพิธภัณฑ์เปิดทุกวันยกเว้นวันอาทิตย์
มาเตออ กอวาชิช

มาเตออ กอวาชิช (โครเอเชีย: Mateo Kovačić; เกิด 6 พฤษภาคม ค.ศ. 1994) เป็นนักฟุตบอลชาวโครเอเชีย ปัจจุบันเล่นในตำแหน่งกองกลางให้แก่แมนเชสเตอร์ซิตี สโมสรในพรีเมียร์ลีก และทีมชาติโครเอเชีย
ขณะกอวาชิชมีอายุ 16 ปี เขาได้เริ่มต้นอาชีพนักฟุตบอลกับสโมสรดีนาโมซาเกร็บที่ซึ่งเขาคว้าแชมป์ลีกสองสมัยติดต่อกัน ก่อนจะย้ายไปร่วมสโมสรอินเตอร์มิลานในปี ค.ศ. 2013 กอวาชิชมักจะได้รับการวางตัวในตำแหน่งกองกลางตัวกลางหรือตัวทำเกมจากแนวลึก (deep-lying playmaker) ในช่วงที่อยู่กับสโมสรนี้ แต่เขาก็เป็นกองกลางที่มีความสามารถหลากหลาย โดยได้เล่นในตำแหน่งที่แตกต่างกัน และสามารถปรับตัวเข้ากับการเล่นทางซ้ายและการเล่นเป็นกองกลางตัวรุกได้หากจำเป็น
ส่วนในฐานะนักฟุตบอลทีมชาติ กอวาชิชมีชื่อติดรายชื่อทีมชาติชุดใหญ่ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2013 และได้เป็นตัวแทนประเทศในการแข่งขันฟุตบอลโลก 2014 ด้วย
แหล่งข้อมูลอื่น

Real Madrid official profile
มาเตออ กอวาชิช – สถิติการลงแข่งจากสหภาพสมาคมฟุตบอลยุโรป (UEFA) (อังกฤษ)
มาเตออ กอวาชิช – สถิติการลงแข่งจากสหพันธ์ฟุตบอลระหว่างประเทศ (FIFA) (ในภาษาอังกฤษ)
| ด ค กผู้เล่นชุดปัจจุบันของสโมสรฟุตบอลแมนเชสเตอร์ซิตี  |
| --- | --- |
 2 วอล์กเกอร์  3 ดียัช  4 ฟิลลิปส์  5 สโตนส์  6 อาเก  8 กอวาชิช  9 โฮลัน  10 กรีลิช  11 โดกูว์  12 อังเฆลิญโญ  14 ลาปอร์ต  16 โรดริ  17 เดอ เบรยเนอ  19 อัลบาเรซ  20 เบ. ซิลวา  22 แมนดี  25 อาคันจี  27 กังเซลู  30 โอตาเมนดิ  31 แอแดร์ซง  34 ซันด์แลร์  47 โฟเดน  49 มูริช  33 คาร์สัน  80 พาล์มเมอร์  ผู้จัดการ: กวาร์ดิออลา
ราชอาณาจักรสกอตแลนด์

ราชอาณาจักรสกอตแลนด์ (แกลิกสกอต: Rìoghachd na h-Alba; สกอต: Kinrick o Scotland; อังกฤษ: Kingdom of Scotland) เป็นราชอาณาจักรที่ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของยุโรประหว่างปี ค.ศ. 843 ถึงปี ค.ศ. 1707 บริเวณอาณาจักรตั้งอยู่ทางตอนเหนือของเกาะบริเตนใหญ่ทางทิศใต้จรดพรมแดนราชอาณาจักรอังกฤษ ซึ่งมารวมตัวกันเป็นราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ภายใต้พระราชบัญญัติสหภาพ ค.ศ. 1707 (Acts of Union)
ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1482 หลังจากอังกฤษเข้าครองเมืองเบริก-อะพอน-ทวีดอาณาบริเวณของสกอตแลนด์มีขนาดเท่ากับสกอตแลนด์ในปัจจุบัน ทางตะวันออกจดทะเลเหนือ ตะวันตกและเหนือจดมหาสมุทรแอตแลนติกและทะเลไอริชทางตะวันตกเฉียงใต้ นอกจากแผ่นดินใหญ่แล้วราชอาณาจักรสกอตแลนด์ยังประกอบด้วยเกาะต่า ง ๆ อีกกว่า 790 เกาะ
เอดินบะระ เมืองที่ใหญ่ที่สุด ก่อนหน้านั้นเป็นเป็นเมืองสโคน ดันเฟิร์มไลน์ สเตอร์ลิง เป็นเมืองหลวง ประชากรของราชอาณาจักรสกอตแลนด์ในปี ค.ศ. 1700 มีประมาณ 1.1 ล้านคน
มาริออ มันจูกิช

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 มันจูกิชกับโครเอเชียในการแข่งขันฟุตบอลโลก 2018
ข้อมูลส่วนตัว
ชื่อเต็ม:  มาริออ มันจูกิช
วันเกิด:   (1986-05-21) 21 พฤษภาคม ค.ศ. 1986 (38 ปี)
สถานที่เกิด:  สลาวอนสกีบรอด ยูโกสลาเวีย
ส่วนสูง:  1.87 m (6 ft 2 in)
ตำแหน่ง:  กองหน้า
สโมสรเยาวชน
1992–1996:  เทเอ็สเอ็ฟ ดิทซิงเงิน
1996–2003:  มาร์ซอเนีย
2003–2004:  เชลเยซนีชาร์สลาวอนสกีบรอด
สโมสรอาชีพ*
| ปี |  ทีม |  ลงเล่น |  (ประตู) |
| 2004–2005 |  มาร์ซอเนีย |  23 |  (14) |
| 2005–2007 |  เอ็นคา ซาเกร็บ |  51 |  (14) |
| 2007–2010 |  ดีนาโมซาเกร็บ |  81 |  (42) |
| 2010–2012 |  เฟาเอ็ฟเอ็ล ว็อลฟส์บวร์ค |  56 |  (20) |
| 2012–2014 |  ไบเอิร์นมิวนิก |  54 |  (33) |
| 2014–2015 |  อัตเลติโกเดมาดริด‎ |  27 |  (12) |
| 2015–18 |  ยูเวนตุส |  118 |  (31) |
| 2019–20 |  อัล-ดูฮาอิล |  5 |  (0) |
| 2021 |  มิลาน |  10 |  (0) |
ทีมชาติ‡
| 2004–2005 |  โครเอเชีย อายุไม่เกิน 16 ปี |  10 |  (3) |
| 2007 |  โครเอเชีย อายุไม่เกิน 20 ปี |  1 |  (1) |
| 2006–2008 |  โครเอเชีย อายุไม่เกิน 21 ปี |  9 |  (1) |
| 2007–2018 |  โครเอเชีย |  89 |  (33) |
 *นัดที่ลงเล่นและประตูที่ยิงให้แก่สโมสรเฉพาะลีกในประเทศเท่านั้น  ข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 19 พฤษภาคม 2018 ‡ ข้อมูลการลงเล่นและประตูให้แก่ทีมชาติล่าสุด ณ วันที่ 15 กรกฎาคม 2018 (UTC)
มาริออ มันจูกิช (โครเอเชีย: Mario Mandžukić; เกิดวันที่ 21 พฤษภาคม ค.ศ. 1986) เป็นอดีตนักฟุตบอลชาวโครเอเชีย เขาเคยเล่นให้กับทีมในลีกโครเอเชียอย่างดีนาโมซาเกร็บ มาก่อนในฤดูกาล 2008-09 ซึ่งในฤดูกาลนั้นเขาได้เป็นดาวซัลโวสูงสุดประจำฤดูกาลก่อนที่จะถูกว็อลฟส์บวร์คซื้อตัวไปในปี ค.ศ. 2010 แล้วก็ได้ย้ายมาอยู่บาเยิร์นในเวลาต่อมา ในนามทีมชาตินั้นเขาได้ลงช่วยทีมชาติโครเอเชียในศึกยูโร 2012 ซึ่งเขาสามารถทำประตูได้ 3 ประตู และเขายังได้รางวัลนักฟุตบอลโครเอเชียยอดเยี่ยมประจำปี ในปี ค.ศ. 2012 อีกด้วย
เกียรติประวัติ

ดีนาโมซาเกร็บ
โครเอเชียเฟิสต์ลีก: 2007–08, 2008–09, 2009–10
โครเอเชียคัพ: 2007–08, 2008–09
ไบเอิร์นมิวนิก
บุนเดิสลีกา: 2012–13, 2013–14
เดเอ็ฟเบ-โพคาล: 2012–13, 2013–14
เดเอฟแอล-ซูเปอร์คัพ: 2012
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก: 2012–13
ยูฟ่าซูเปอร์คัพ: 2013
ฟุตบอลชิงแชมป์สโมสรโลก: 2013
อัตเลติโกเดมาดริด
ซูเปร์โกปาเดเอสปัญญา: 2014
เกียรติส่วนตัว
ดาวซัลโวประจำฤดูกาลของโครเอเชียเฟิร์สลีก: 2008–09
ผู้เล่นยอดเยี่ยมประจำฤดูกาลของโครเอเชียเฟิร์สลีก: 2008–09
ดาวซัลโวของยูโร: 2012
นักฟุตบอลโครเอเชียยอดเยี่ยมประจำปี: 2012, 2013
บุคคลแห่งวงการกีฬาโครเอเชียยอดเยี่ยมประจำปี: 2013
แหล่งข้อมูลอื่น

มาริออ มันจูกิช – สถิติการลงแข่งจากสหพันธ์ฟุตบอลระหว่างประเทศ (FIFA) (ในภาษาอังกฤษ)
มาริออ มันจูกิช ที่ National-Football-Teams.com
Profilo e statistiche su Transfermarkt.it
| ด ค กดาวซัลโวฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป |
| --- | --- |
 1960:  Galić,  Heutte,  Ivanov,  Jerković &  Ponedelnik  1964:  Bene,  Novák &  Pereda  1968:  Džajić  1972:  จี. มึลเลอร์  1976:  D. Müller  1980:  Allofs  1984:  ปลาตีนี  1988:  ฟัน บัสเติน  1992:  แบร์คกัมป์,  Brolin,  Larsen &  Riedle  1996:  เชียเรอร์  2000:  ไกลเฟิร์ต &  Milošević  2004:  Baroš  2008:  บิยา  2012:  บาโลเตลลี,  ดซาโกเอฟ,  ก็อมเม็ส,  มันจูกิช,  โรนัลโด &  ตอร์เรส*  2016:  กรีแยซมาน  2020:  โรนัลโด* &  ชิก 
*: Golden Boot award winner (when goals scored are tied)
รัฐคุชราต

| รัฐคุชราต |
| --- | --- |
รัฐ
   ตรา
เพลง: ชัย ชัย ครวี คุชราต (Jai Jai Garavi Gujarat)  ชัยชนะแก่คุชราตอันภาคภูมิ
ที่ตั้งของคุชราตในประเทศอินเดีย
พิกัด (คานธีนคร): 23°13′N 72°41′E﻿ / ﻿23.217°N 72.683°E﻿ / 23.217; 72.683
ประเทศ:  อินเดีย
ก่อตั้ง: 1 พฤษภาคม 1960
เมืองหลวง: คานธีนคร
เมืองใหญ่สุด: อะห์มดาบาด
เขต: 33 เขต
การปกครอง
 • ราชยปาล: อาจารยะ เทว วรัต (Acharya Dev Vrat)
 • มุขมนตรี: วิชัย รูปนี (Vijay Rupani) (พรรค BJP)
 • นิติบัญญัติ: ระบบสภาเดี่ยว (182 ที่นั่ง)
 • รัฐสภาอินเดีย: ราชยสภา 11  โลกสภา 26
 • ศาลสูง: ศาลสูงคุชราต
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 196,024 ตร.กม. (75,685 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: ที่ 5
ประชากร (2011)
 • ทั้งหมด: 60,439,692 คน
 • อันดับ: ที่ 9 (ตามสำมะโนครัวปี 2011 อยู่ที่ 10th)
 • ความหนาแน่น: 308 คน/ตร.กม. (800 คน/ตร.ไมล์)
เดมะนิม: ชาวคุชราต (Gujarati)
GSDP (2018–19)
 • รวม: ₹15.02 ล้านล้าน
 • ต่อประชากร: ₹197,447
ภาษา
 • ภาษาราชการ: ภาษาคุชราต
 • ภาษาราชการเพิ่มเติม: ภาษาฮินดี
เขตเวลา: UTC+05:30 (IST)
รหัส ISO 3166: IN-GJ
ทะเบียนพาหนะ: GJ
เอชดีไอ (2017):  0.667 ปานกลาง · ที่ 21
การรู้หนังสือ (2011): 78.03%
อัตราส่วนเพศ (2011): 919 ู้หญิง|♀/1000 ♂
เว็บไซต์: gujaratindia.gov.in
รัฐบอมเบย์ได้แบ่งออกเป็นสองรัฐคือมหาราษฏระและคุชราต
สัญลักษณ์ของรัฐคุชราต
ภาษา: ภาษาคุชราต
เพลง: "ชัย ชัย กรวี คุชราต" by Narmad
สัตว์: สิงโตอินเดีย
สัตว์ปีก: Greater flamingo
ดอกไม้: ดาวเรือง
ผลไม้: มะม่วง
ต้นไม้: ต้นบันยัน
 
คุชราต (คุชราต: ગુજરાત) เป็นรัฐบนชายฝั่งตะวันตกของประเทศอินเดีย มีชายฝั่งความยาว 1,600 km (990 mi) ส่วนใหญ่อยู่บนคาบสมุทรกาเฐียวาร รัฐคุชราตมีประชากร 60.4 ล้านคน หรืออันดับที่เก้าของประเทศอินเดีย และมีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับที่ห้าของประเทศ พรมแดนรัฐคุชราตติดต่อกับรัฐราชสถานทางตะวันออกเฉียงเหนือ, ดาดราและนครหเวลี และดามันและดีอูทางทิศใต้, รัฐมหาราษฏระทางตะวันออกเฉียงใต้, รัฐมัธยประเทศทางตะวันออก และทางตะวันตกติดกับแคว้นสินธ์ของประเทศปากีสถานและทะเลอาหรับ เมืองหลวงของรัฐคุชราตคือคานธีนคร ส่วนเมืองใหญ่สุดคืออะห์มดาบาด ประชากรส่วนใหญ่สื่อสารด้วยภาษาคุชราต และมีเศรษฐกิจคิดเป็นจีดีพีอันดับที่สามของประเทศอยู่ที่ ₹15.02 ล้านล้าน
รัฐคุชราตเป็นที่ตั้งของโบราณสถานจากอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ เช่น โลฐาล (Lothal), โธลวีระ (Dholavira) และ โกลา โธโร (Gola Dhoro) เมืองชายฝั่งในสมัยรัฐสุลต่านคุชราต ทั้งภรุจ (Bharuch) และ ขัมภัต (Khambhat) เป็นเมืองท่าสำคัญของอาณาจักรเมารยะ และอาณาจักรคุปตะ คุชราตเป็นหนึ่งในสามรัฐ (อีกสองรัฐคือรัฐพิหาร และนาคาแลนด์) ที่มีกฎหมายห้ามจำหน่ายสุรา รัฐคุชราตเป็นที่ตั้งของอุทยานแห่งชาติป่าคีร์ (Gir Forest National Park) ซึ่งเป็นที่อยู่แห่งเดียวของประชากรธรรมชาติของสิงโตเอเชียในโลก