stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สมการเชิงเส้น
รูปแบบของสมการเชิงเส้นในสองมิติ > รูปแบบมาตรฐาน

เมื่อ A และ B ไม่เป็นศูนย์พร้อมกัน และทั้ง A, B, C จะต้องเป็นจำนวนเต็มที่มีตัวหารร่วมมากเท่ากับ 1 และมักเขียนให้ A ≥ 0 เพื่อความสะดวกเช่นกัน รูปแบบมาตรฐานนี้สามารถแปลงให้เป็นรูปแบบทั่วไปได้ไม่ยากนัก
เช่น
2x - 3 = y
2x - 3y = 14
-2x + 2y = 10
6x + 4y = 14
3x + 2y = 8
รูปแบบของสมการเชิงเส้นในสองมิติ > รูปแบบความชันและระยะตัดแกน

เมื่อ m แทนความชันของเส้นตรง และ b คือระยะตัดแกน y ซึ่งเป็นพิกัด y ของจุดที่เส้นตรงนั้นตัดผ่านแกน y ถ้าหากให้ค่า x = 0 เราจะเห็นสมการนี้อยู่ในรูปแบบ y = b
รูปแบบของสมการเชิงเส้นในสองมิติ > รูปแบบจุดและความชัน

เมื่อ m คือความชันของเส้นตรงและ (x1, y1) คือจุดใด ๆ บนเส้นตรงนั้น ซึ่งสามารถเปลี่ยนให้อยู่ในรูปแบบความชันและระยะตัดแกนได้โดยง่าย รูปแบบจุดและความชันแสดงให้เห็นถึงระยะทางระหว่างจุดสองจุดบนเส้นตรงนั้นในแนวแกน x และแกน y โดยมีจุด (x1, y1) เป็นจุดยืน
ในบางโอกาสเราอาจเห็นรูปแบบจุดและความชันอยู่ในรูปแบบนี้
แต่อย่างไรก็ตาม ถ้าหาก x = x1 สมการนี้จะไม่มีความหมาย
รูปแบบของสมการเชิงเส้นในสองมิติ > รูปแบบระยะตัดแกน

เมื่อ E และ F ต้องไม่เป็นศูนย์ทั้งคู่ กราฟของสมการนี้จะมีระยะตัดแกน x เท่ากับ E และระยะตัดแกน y เท่ากับ F รูปแบบระยะตัดแกนสามารถแปลงให้อยู่ในรูปแบบมาตรฐานได้โดยกำหนดให้ A = 1/E, B = 1/F และ C = 1
รูปแบบของสมการเชิงเส้นในสองมิติ > รูปแบบจุดสองจุด

เมื่อ p ≠ h กราฟนี้จะเป็นเส้นตรงที่ลากผ่านจุด (h, k) และจุด (p, q) โดยมีความชันเท่ากับ m = (q − k) / (p − h) รูปแบบจุดสองจุดสามารถแปลงให้เป็นรูปแบบจุดและความชันได้ โดยการคำนวณหาค่าที่เจาะจงของความชันมาแทนที่ตำแหน่งของ m
รูปแบบของสมการเชิงเส้นในสองมิติ > รูปแบบอิงพารามิเตอร์

รูปแบบนี้เป็นสมการหลายชั้น (simultaneous equations) สองสมการในพจน์ของตัวแปรพารามิเตอร์ t ที่มีความชัน m = V/T โดยมีระยะตัดแกน x อยู่ที่ (VU−WT) / V และระยะตัดแกน y อยู่ที่ (WT−VU) / T
สมการรูปแบบนี้มีความสัมพันธ์กับรูปแบบจุดสองจุด เมื่อ T = p−h, U = h, V = q−k, และ W = k จะได้
ซึ่งในกรณีนี้ค่าของ t จะแปรผันตั้งแต่ 0 ที่จุด (h, k) ไปยัง 1 ที่จุด (p, q) ค่าของ t ที่อยู่ระหว่าง 0 กับ 1 ทำให้เกิดการประมาณค่าในช่วง (interpolation) ส่วนค่าอื่นของ t จะทำให้เกิดการประมาณค่านอกช่วง (extrapolation)
รูปแบบของสมการเชิงเส้นในสองมิติ > รูปแบบเส้นแนวฉาก

เมื่อ φ คือมุมเอียงของเส้นแนวฉาก และ p คือความยาวของเส้นแนวฉาก เส้นแนวฉากนี้คือระยะทางของส่วนของเส้นตรงที่สั้นที่สุด ที่เชื่อมระหว่างกราฟเส้นตรงของสมการเชิงเส้นกับจุดกำเนิด รูปแบบเส้นแนวฉากสามารถแปลงจากรูปแบบทั่วไปได้โดยหารสัมประสิทธิ์ทั้งหมดด้วย  {\sqrt {A^{2}+B^{2}}} และถ้าหาก C > 0 ให้คูณสัมประสิทธิ์ทั้งหมดด้วย −1 เพื่อให้ค่าคงตัวตัวสุดท้ายติดลบ รูปแบบนี้เรียกว่า รูปแบบมาตรฐานเฮสส์ ซึ่งตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแด่นักคณิตศาสตร์ชาวเยอรมัน ลุดวิก ออตโต เฮสส์ (Ludwig Otto Hesse)
รูปแบบของสมการเชิงเส้นในสองมิติ > กรณีพิเศษ

สมการนี้อยู่ในรูปแบบมาตรฐานเมื่อ A = 0 และ B = 1 หรือในรูปแบบความชันและระยะตัดแกนเมื่อความชัน m = 0 กราฟของสมการนี้จะเป็นเส้นตรงในแนวนอนโดยที่มีระยะตัดแกน y เท่ากับ F ถ้า F ≠ 0 กราฟนี้จะไม่มีระยะตัดแกน x แต่ถ้า F = 0 กราฟนี้จะมีระยะตัดแกน x เป็นจำนวนจริงทุกจำนวน
สมการนี้อยู่ในรูปแบบมาตรฐานเมื่อ A = 1 และ B = 0 กราฟของสมการนี้จะเป็นเส้นตรงในแนวดิ่งโดยที่มีระยะตัดแกน x เท่ากับ E ส่วนความชันนั้นไม่นิยาม ถ้า E ≠ 0 กราฟนี้จะไม่มีระยะตัดแกน y แต่ถ้า E = 0 กราฟนี้จะมีระยะตัดแกน y เป็นจำนวนจริงทุกจำนวน
ในกรณีนี้ทั้งตัวแปรและและค่าคงตัวทั้งหมดถูกตัดออกไป เหลือไว้เพียงประพจน์ที่เป็นจริงอย่างชัดเจน สมการเหล่านี้จะเรียกว่าเป็นเอกลักษณ์ และไม่จำเป็นที่จะพิจารณาในรูปแบบกราฟ (เนื่องจากหมายถึงจุดทุกจุดบนระนาบ xy) ดังตัวอย่าง  2x+4y=2(x+2y) นิพจน์ทั้งสองข้างของเครื่องหมายเท่ากับนั้นเท่ากันเสมอ ไม่ว่าค่าของ x และ y จะเป็นค่าใด
โปรดสังเกตว่าการปรับเปลี่ยนทางพีชคณิต อาจทำให้ประพจน์เกิดความเป็นเท็จ อาทิ 1 = 0 ซึ่งเราจะเรียกสมการนั้นว่าเป็น สมการที่ขัดแย้งกัน หมายความว่า ไม่ว่าค่าของ x และ y จะเป็นค่าใด สมการก็ยังเป็นเท็จอยู่เสมอและไม่สามารถวาดกราฟได้ ดังเช่นสมการนี้  3x+2=3x-5
สมการเชิงเส้นที่มากกว่าสองตัวแปร

สมการเชิงเส้นสามารถมีตัวแปรได้มากกว่า 2 ตัว สมการเชิงเส้นทั่วไปที่มีจำนวนตัวแปร n ตัวสามารถเขียนได้ในรูปแบบ
ซึ่ง  a_{1},a_{2},...,a_{n} เป็นสัมประสิทธิ์  x_{1},x_{2},...,x_{n} คือตัวแปร และ b คือค่าคงตัว เมื่อเราต้องการเขียนสมการตัวแปรน้อย ๆ เช่น 3 ตัว เราอาจแทนที่  x_{1},x_{2},x_{3} ด้วยชื่อตัวแปรอื่น ๆ เช่น  x,y,z ได้ตามต้องการ
สมการดังกล่าวจะเป็นการนำเสนอระนาบเกิน n–1 มิติ (hyperplane) ในปริภูมิแบบยุคลิด n มิติ เช่นระนาบสองมิติในปริภูมิสามมิติ เป็นต้น
ดูเพิ่ม

เส้นตรง
สมการกำลังสอง
สมการกำลังสาม
สมการกำลังสี่
สมการกำลังห้า
แหล่งข้อมูลอื่น

Algebraic Equations at EqWorld.
อำเภอโคดามะ

อาณาเขตในอดีตของอำเภอโคดามะ จังหวัดไซตามะ (1. เมืองมิซาโตะ, 2. เมืองคามิกาวะ, 3. เมืองคามิซาโตะ, สีเขียวอ่อน/สีฟ้าอ่อน: พื้นที่ที่ต่อมาถูกรวมมาจากอำเภออื่น)
อำเภอโคดามะ (ญี่ปุ่น: 児玉郡; โรมาจิ: Kodama-gun) เป็นอำเภอที่ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัดไซตามะ ประเทศญี่ปุ่น
ณ วันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ. 2024 อำเภอโคดามะมีจำนวนประชากรประมาณ 53,404 คน มีขนาดพื้นที่ทั้งหมด 109.99 ตารางกิโลเมตร ความหนาแน่นของประชากร 486 คนต่อตารางกิโลเมตร
อำเภอโคดามะประกอบด้วย 3 เทศบาลเมือง ได้แก่ ซึ่งอยู่ขนาบทั้งสองข้างของนครฮนโจ
เมืองคามิกาวะ
เมืองคามิซาโตะ
เมืองมิซาโตะ
การควบรวมเทศบาล

1 มกราคม ค.ศ. 2006 หมู่บ้านคามิอิซูมิควบรวมเข้ากับเมืองคามิกาวะเดิม เพื่อจัดตั้งเมืองคามิกาวะขึ้นใหม่
10 มกราคม ค.ศ. 2006 เมืองโคดามะควบรวมเข้ากับนครฮนโจเดิม เพื่อจัดตั้งนครฮนโจขึ้นใหม่
แผนที่เมืองและหมู่บ้านในอำเภอโคดามะในอดีต (ปัจจุบัน: สีม่วง: นครฮนโจ; สีน้ำเงิน: เมืองมิซาโตะ; สีแดง: เมืองคามิซาโตะ; สีส้ม: เมืองคามิกาวะ)
สลอธ

"sloth" เปลี่ยนทางมาที่นี่ บทความนี้เกี่ยวกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในทวีปอเมริกาใต้ สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ความเกียจคร้าน
| สลอธ ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: สมัยโอลิโกซีนตอนต้นถึงสมัยโฮโลซีน |
| --- | --- |

สลอธสามนิ้วเท้าคอน้ำตาล (Bradypus variegatus) ทะเลสาบกาตูน ประเทศปานามา

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Mammalia
ชั้นย่อย:: Theria
ชั้นฐาน:: Placentalia
อันดับใหญ่:: Xenarthra
อันดับ:: Pilosa
อันดับย่อย:: Folivora Delsuc, Catzeflis, Stanhope, and Douzery, 2001

วงศ์
 Bradypodidae  Megalonychidae  †Megatheriidae  †Mylodontidae  †Nothrotheriidae
สลอธ หรือ สโลธ (อังกฤษ: sloth) เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดกลางในวงศ์สลอธสองนิ้วเท้า (Megalonychidae) และสลอธสามนิ้วเท้า (Bradypodidae) จำแนกเป็นหกสปีชีส์
สลอธอยู่ในอันดับ Pilosa และมีความสัมพันธ์กับตัวกินมด ซึ่งมีชุดกรงเล็บที่ทำหน้าที่พิเศษคล้ายกัน สลอธเท่าที่มีอยู่เป็นสัตว์อาศัยอยู่บนต้นไม้ในป่าอเมริกากลางและทวีปอเมริกาใต้ และขึ้นชื่อว่าเคลื่อนที่ช้า อันเป็นที่มาของชื่อ "sloth" สปีชีส์สลอธที่สูญพันธุ์แล้วมีสลอธน้ำบางชนิดและสลอธบกอีกหลายชนิด บางชนิดมีขนาดเท่าช้าง ซึ่งสลอธที่มีขนาดเท่าช้าง เป็นสลอธในยุคเมื่อนานมาแล้วกว่า 11,000 ปีก่อน
สลอธอาศัยอยู่บนต้นไม้เป็นหลัก ใน 1 วัน สลอธจะใช้เวลาในการนอนกว่า 20 ชม. กิจวัตรต่างๆ ทั้งกิน นอน สืบพันธุ์ เลี้ยงลูก สลอธก็จะเลี้ยงอยู่บนต้นไม้
ความเร็วของสลอธปกติจะเคลื่อนที่ได้เพียง 15 - 30 เซนติเมตร ต่อ นาที หากมีภัยอันตรายสลอธสามารถเร่งความเร็วได้ถึง 4.5 เมตรต่อนาที
สลอธสร้างแหล่งที่อยู่ที่ดีสำหรับสิ่งมีชีวิตอื่น และสลอธหนึ่งตัวอาจเป็นที่อยู่ของผีเสื้อกลางคืน แมลงเต่าทอง แมลงสาบ ซิลิเอต เห็ดราและสาหร่าย
ชีววิทยา > สรีรวิทยา

สลอธมีการมองเห็นสี แต่ความคมชัดของการมองเห็นต่ำ พวกมันยังมีการได้ยินที่ไม่ดี ดังนั้นจึงพึ่งพาการดมกลิ่นและการสัมผัสในการหาอาหาร
ขนด้านนอกของสลอธจะเติบโตในทิศทางตรงกันข้ามกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่นๆ โดยทั่วไปขนของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจะเติบโตไปทางปลายแขนขา แต่เนื่องจากสลอธใช้เวลามากโดยการยกแขนขาขึ้นเหนือร่างกาย ขนของพวกมันจึงเติบโตห่างจากปลายแขนขาเพื่อให้การป้องกันจากสภาพอากาศขณะที่แขวนตัวลงหัว ขนมักจะมีสาหร่ายที่เป็นพันธมิตรซึ่งช่วยในการพรางตัวจากนักล่า เช่น จากัวร์ แมวลายหินอ่อน, และนกอินทรีฮาร์ปี
ชีววิทยา > การขยายพันธุ์

สลอธสามนิ้วคอสีครีมและคอสีน้ำตาลผสมพันธุ์ตามฤดูกาล ในขณะที่สลอธสามนิ้วมีแผงหน้าอกผสมพันธุ์ได้ตลอดปี ยังไม่ทราบข้อมูลเกี่ยวกับการขยายพันธุ์ของสลอธสามนิ้วแคระ ในแต่ละครั้งมีลูกเพียงหนึ่งตัวหลังตั้งครรภ์หกเดือนสำหรับสลอธสามนิ้วและ 12 เดือนสำหรับสลอธสองนิ้ว ลูกจะอยู่กับแม่ประมาณห้าเดือน ในบางกรณีลูกสลอธตายจากการตกลงมาเพราะแม่ไม่ต้องการออกจากต้นไม้ที่ปลอดภัยเพื่อนำลูกกลับมา โดยทั่วไปแม่จะมีลูกปีละครั้งแต่บางครั้งการเคลื่อนไหวต่ำของสลอธทำให้แม่ไม่สามารถหาพ่อพันธุ์ได้มากกว่า 1 ปี สลอธไม่มีการแยกเพศที่ชัดเจน และบางสลอธในสวนสัตว์อาจถูกระบุเพศผิดพลาด
แหล่งข้อมูลอื่น

Two-toed sloth page at National Geographic website
Three-toed sloth page at National Geographic website
เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับสลอธ[ลิงก์เสีย] at brainbuffets website
อักษรตักบันวา

| อักษรตักบันวา ᝦᝪᝯ |
| --- | --- |

ชนิด:  อักษรสระประกอบ 
ช่วงยุค: ประมาณ ค.ศ. 1300–ปัจจุบัน
ทิศทาง: ซ้ายไปขวา 
ภาษาพูด: กลุ่มภาษาปาลาวัน
อักษรที่เกี่ยวข้อง
ระบบแม่: ชุดตัวอักษรไซนายดั้งเดิม[a]ชุดตัวอักษรฟินิเชีย[a]ชุดตัวอักษรแอราเมอิก[a]พราหมีปัลลวะกวิไบบายินอักษรตักบันวา
ระบบพี่น้อง: ในฟิลิปปินส์:  ไบบายิน  บูฮิด  ฮานูโนโอ  Kulitan  ในประเทศอื่น:  บาหลี  บาตัก  ชวา  ลนตารา  ซุนดา  เรินจง  เรอจัง
ISO 15924
ISO 15924: Tagb (373), ​Tagbanwa
ยูนิโคด
ยูนิโคดแฝง: Tagbanwa
ช่วงยูนิโคด: U+1760–U+177F
[a] ต้นกำเนิดของเซมิติกของอักษรพราหมียังไม่เป็นที่ยอมรับ
อักษรตักบันวา เป็นหนึ่งในอักษรพื้นเมืองของฟิลิปปินส์ที่ใช้โดยชาวตักบันวาและชาวปาลาวัน
ต้นกำเนิด

มีการใช้งานอักษรตักบันวาในฟิลิปปินส์จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 17 มีความใกล้ชิดกับอักษรไบบายิน คาดว่ามาจากอักษรกวิของชวา บาหลี และสุมาตรา ซึ่งพัฒนามาจากอักษรปัลลวะ หนึ่งในอักษรของอินเดียใต้ ที่มาจากอักษรพราหมีอีกทอดหนึ่ง
ลักษณะ

อักษรตักบันวาเป็นอักษรพยางค์ที่พยัญชนะแต่ละตัวมีเสียงอะ (/a/) เป็นพื้นเสียง ส่วนสระอื่นระบุด้วยเครื่องหมายเสริมสัทอักษรข้างบน (สำหรับ /i/) หรือข้างล่าง (สำหรับ /u/) พยัญชนะ สระต้นพยางค์เป็นอักษรเดี่ยว พยางค์ที่มีพยัญชนะอยู่ด้านหลังจะไม่เขียนพยัญชนะท้าย อักษรตักบันวามีความแตกต่างจากอักษรไบบายินที่รูปร่างของบางตัวอักษร โดยเฉพาะอักษร ‹k› และ ‹w›
ปกติเขียนบนไม้ไผ่ในแนวตั้ง จากล่างขึ้นบน และจากซ้ายไปขวา ส่วนในแนวนอนอ่านจากซ้ายไปขวา
ลักษณะ > สระ

| สระตักบันวา>  | สระตักบันวา> ต้น | สระตักบันวา> ต้น | สระตักบันวา> ต้น | สระตักบันวา> เชื่อม | สระตักบันวา> เชื่อม |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ถอดเสียง | a | i | u | i | u |
| อักษร | ᝠ | ᝡ | ᝢ | ᝲ | ᝳ |
ลักษณะ > พยัญชนะ

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
พยางค์ตักบันวา
| ถอดเสียง | k | g | ng | t | d | n | p | b | m | y | l | w | s |  |  |  |
| พยัญชนะ + a | ᝣ | ᝤ | ᝥ | ᝦ | ᝧ | ᝨ | ᝩ | ᝪ | ᝫ | ᝬ | ᝮ | ᝯ | ᝰ |  |  |  |
| พยัญชนะ + i | ᝣᝲ | ᝤᝲ | ᝥᝲ | ᝦᝲ | ᝧᝲ | ᝨᝲ | ᝩᝲ | ᝪᝲ | ᝫᝲ | ᝬᝲ | ᝮᝲ | ᝯᝲ | ᝰᝲ |  |  |  |
| พยัญชนะ + u | ᝣᝳ | ᝤᝳ | ᝥᝳ | ᝦᝳ | ᝧᝳ | ᝨᝳ | ᝩᝳ | ᝪᝳ | ᝫᝳ | ᝬᝳ | ᝮᝳ | ᝯᝳ | ᝰᝳ |  |  |  |
อักษรตักบันวามีเครื่องหมายวรรคตอนแบบเดี่ยว (᜵) และแบบคู่ (᜶)
ยูนิโคด

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
ตักบันวา Unicode.org chart (PDF)
|   | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F |
| U+176x | ᝠ | ᝡ | ᝢ | ᝣ | ᝤ | ᝥ | ᝦ | ᝧ | ᝨ | ᝩ | ᝪ | ᝫ | ᝬ |   | ᝮ | ᝯ |
| U+177x | ᝰ |   | ᝲ | ᝳ |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
แหล่งข้อมูลอื่น

Tagbanwa font
| ด ค กระบบการเขียน |
| --- | --- | --- |
| ประวัติศาสตร์อักษร | ประวัติศาสตร์อักษร |  |
| รายชื่อ | แบ่งตามชนิดอักษร ·  แบ่งตามทิศทางการเขียน |  |
| อักษรไร้สระ   (Abjad) | ซัลเตอร์ ·  ซอกเดีย ·  ซาบาเอียน ·  ซามาริทัน ·  ซีรีแอก ·  ดิเวส อกุรุ ·  ทิฟินาค ·  แนบาทีอา ·  เบอร์เบอร์โบราณ ·  เปอร์เซียกลาง ·  พาร์เทียน ·  ฟินิเชีย ·  มันดาอิก ·  ยาวี ·  ยูการิติก ·  แอราเมอิก ·  อาระเบียใต้ ·  อาหรับ ·  ฮีบรู ·  ฮีบรูระยะแรก ·  ไฮเออโรกลีฟอียิปต์ |  |
| อักษรสระประกอบ   (Abugidas) | ตระกูลอักษรพราหมี: กทัมพะ ·  กลิงคะ ·  กวิ ·  กะยา ·  กันนาดา ·  กันนาดาโบราณ ·  ไกถี  · ขอม (ขอมไทย ·  ขอมบาลี) ·  ขโรษฐี ·  เขมร ·  คุชราต ·  คุปตะ ·  คุรมุขี ·  ลายตัย ·  จาม ·  ชวา ·  ชักมา ·  ซุนดา ·  ซุนดาโบราณ ·  โซยอมโบ ·  ดิเวส อกุรุ ·  ตกริ ·  ตักบันวา ·  เตลุกุ ·  โทแคเรียน ·  ทมิฬ ·  ทิเบต ·  เทวนาครี ·  ไทเวียด ·  ไทใต้คง ·  ไทย (ฝักขาม ·  ไทยนิเทศ) ·  ไทน้อย ·  ไทลื้อ ·  ไทใหญ่ ·  ไทอาหม ·  ธรรมล้านนา ·  ธรรมลาว ·  เนปาล ·  บาตัก ·  ไบบายิน ·  บาหลี ·  บูฮิด ·  เบงกอล ·  ปัลลวะ ·  พม่า ·  พราหมี ·  พักส์-ปา ·  ม้ง ·  มณีปุระ · มอญ ·  มลยาฬัม ·  มิถิลักศาร์ ·  โมฑี ·  รัญชนา ·  เรอจัง  ·  ลนตารา ·  ลัณฑา ·  ล้านนา ·  ลาว ·  ลิมบู ·  เลปชา ·  วรังจิติ ·  ศารทา ·  เสาราษฏร์ ·  สิงหล ·  สิทธัม ·  สิเลฏินาครี ·  โสรัง สมเป็ง ·  โอริยา ·  ฮานูโนโอ ·    อื่น ๆ: กืออึซ ·  ทานะ ·  เบรลล์ญี่ปุ่น ·  พอลลาร์ด ·  เมรอยติก ·  Boyd's Syllabic Shorthand ·  Hebrew cursive ·  Pitman Shorthand ·  Thomas Natural Shorthand |  |
| อักษรสระ-พยัญชนะ   (Alphabets) | Linear: กรีก · กลาโกลิติก ·  กอธิก ·  คอปติก ·  จอร์เจีย ·  จู้อิน ·  ซีริลลิก ·  ทิฟินาค ·  ไทลื้อ ·  บัสซา ·  เบยทากุกจู ·  โบสถ์สลาโวนิกโบราณ  ·  เปอร์มิกโบราณ ·  ฟราเซอร์ ·  มองโกเลีย ·  แมนจู ·  รูน ·  รูนฮังการี ·  ละติน ·  เวเนติก ·  สันถาลี · สัทอักษรสากล ·  อเวสตะ ·  ออร์คอน ·  อาร์มีเนีย ·  อิตาลีโบราณ ·  อิสมาน ·  อีทรัสคัน ·  อึนโก ·  เอลบ์ซาน ·  โอคัม ·  ไอริช ·  ฮันกึล ·  Greco-Iberian alphabet ·  Mandaic ·  Ol Chiki ·  Shavian alphabet ·  Visible Speech ·  ชวเลขเกรกก์ ·  ชวเลขกาเบลสแบร์เกอร์ ·  ชวเลขอีเคลกติก ·   Non-linear: เบรลล์ ·  เบรลล์ฮีบรู ·  เบรลล์เกาหลี ·  รหัสมอร์ส ·  การตีธงสัญญาณ ·  ธงประมวลสากล ·  New York Point ·  Semaphore line |  |
| อักษรคติและอักษรภาพ   (Ideograms &  Pictograms) | ตงปา ·  Blissymbol ·  DanceWriting ·  Mi'kmaq ·  New Epoch Notation Painting ·  SignWriting |  |
| อักษรคำ   (Logograms) | พื้นฐานจากอียิปต์: เดโมติก ·  เฮียราติก ·  ไฮโรกลิฟ   พื้นฐานจากพยางค์: อักษรในอานาโตเลีย (คาเรีย ·  ลิเชีย ·  ลิเดีย ·  ลูเวีย) ·  รูปลิ่ม (ซูเมอร์ ·  แอกแคด ·  อีลาไมต์) ·  ตงปา ·  ตังกุต ·  มายา ·  อี้  พื้นฐานจากอักษรจีน: คันจิ ·  คีตัน ·  อักษรจีน (ตัวเต็ม ·  ตัวย่อ) ·  จื๋อโนม ·  จูร์เชน ·  น่าซี ·  สือดิบผู้จ่อง ·  ฮันจา   อื่น ๆ: อเมริกากลาง ·  วินคา |  |
| อักษรกึ่งพยางค์   (Semi-syllabaries) | Full semi-syllabaries: จู้อิน ·  เซลติเบเรียน ·  ไอบีเรีย   Redundant semi-syllabaries: Southwestern script |  |
| อักษรพยางค์   (Syllabaries) | กเปลเล ·  คะตะกะนะ ·  แคโรไลน์  · ไซปรัส · นดยุกา ·  นหวู่ซู ·  เปอร์เซียโบราณ ·  มันโยงะนะ · เมนเด ·  โลมา · ลิเนียร์เอ ·  ลิเนียร์บี ·  ไว ·  อฟากา ·  อี้ ·  ฮิระงะนะ ·  Woleaian ·  เชอโรกี ·   อักษรพื้นเมืองในแคนาดา: ครี ·  คาร์เรีย ·  แบล็กฟุต  ·  อินุกติตุต · โอจิบเว |  |
กองทัพแห่งชาติพม่า

| กองทัพแห่งชาติพม่า ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် Burma Independence Army |
| --- | --- |

ประจำการ: 28 ธันวาคม 2484 – กันยายน 2488
ประเทศ:  พม่า (จนถึง 19 สิงหาคม 2488)
ขึ้นต่อ:  ญี่ปุ่น (จนถึง 27 มีนาคม 2488)  จักรวรรดิบริติช (หลังจาก 27 มีนาคม 2488)
บทบาท: Regular army (จนถึง 19 สิงหาคม 2488), partisan army
กำลังรบ: ~11,000–15,000 นาย
ปฏิบัติการสำคัญ: สงครามโลกครั้งที่สอง การทัพพม่า 
ผู้บังคับบัญชา
ประมุขแห่งรัฐ: บามอว์
กระทรวงกลาโหม: อองซาน
พลตรี อองซาน
กองทัพแห่งชาติพม่า (Burma National Army; ภาษาพม่า: ဗမာ့အမျိုးသားတပ်မတော် ออกเสียง: [bəma̰ əmjó ðá taʔ mədɔ̀]) เป็นกองทัพของรัฐบาลพม่าที่จัดตั้งโดยญี่ปุ่นระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 และเข้าร่วมในการทัพพม่าซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นในการร่วมรบกับญี่ปุ่น แต่ในภายหลังได้แยกตัวออกมาร่วมมือกับฝ่ายสัมพันธมิตรแทน
การก่อตั้ง

ใน พ.ศ. 2483 ความสนใจต่อเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของกองทัพญี่ปุ่นได้เพิ่มขึ้นเพราะอังกฤษได้ให้ความช่วยเหลือทางทหารแก่กองทัพจีนคณะชาติเพื่อต่อต้านญี่ปุ่นระหว่างสงครามจีน – ญี่ปุ่นครั้งที่ 2 เส้นทางในการขนส่งยุทธปัจจัยคือถนนสายพม่า นายพลซูซูกิ เคอิจิ ได้รับมอบหมายในการหากลยุทธเพื่อดำเนินการในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เขาจึงวางแผนยึดครองพม่าที่เป็นอาณานิคมของอังกฤษ
ญี่ปุ่นรู้จักพม่าน้อยมากในเวลานั้น และมีการติดต่อกันน้อยมาก ตัวแทนระดบสูงของญี่ปุ่นในพม่าขณะนั้นคือโคกุบุ โชโซะซึ่งพักอยู่ในพม่าหลายปี และติดต่อกับกลุ่มต่อต้านอังกฤษในพม่า นายพลซูซูกิเดินทางมาพม่าอย่างเป็นความลับในเดือนกันยายน พ.ศ. 2483 เข้าพบกับผู้นำทางการเมือง ทะขิ่นโกด่อว์ไมง์ และทะขิ่นเมียะ  ต่อมาญี่ปุ่นได้ติดต่อกับผู้นำนักศึกษาพม่าในจีนคืออองซาน อองซานนั้นออกจากพม่าใน พ.ศ. 2483 และเข้าสู่จีนเพื่อพยายามติดต่อกับกลุ่มคอมมิวนิสต์ เขาไปถึงอมอยและได้พบกับนายพลซูซูกิ
นายพลซูซูกิและอองซานเดินทางไป หลังจากพูดคุยกันได้ตกลงกันตั้งองค์กรชื่อมินามิ กิกันเพื่อสนับสนุนพม่าฝ่ายต่อต้าน และปิดถนนสายพม่าที่เข้าสู่จีน และฝึกนักรบพม่าสำหรับเรียกร้องเอกราชในไทยหรือดินแดนจีนที่ถูกญี่ปุ่นยึดครอง อองซานและทะขิ่น 30คน ถูกฝึกที่เกาะไหหลำ ทะขิ่นตุน โอเกได้รับเลือกให้เป็นผู้นำกลุ่มในการนำกองกำลังเข้าสู่พม่า นายพลซูซูกิได้ชื่อพม่าว่าโบโมโจในการทำงานในมินามิ กิกัน
การทำงานของกองทัพพม่าเอกราช
ในวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2484 ญี่ปุ่นได้โจมตีสหรัฐและอังกฤษ ในวันที่ 28 ธันวาคม ได้มีการลงนามในกรุงเทพฯ มินามิ กิกันได้สลายตัวไปและจัดตั้งกองทัพพม่าเอกราชขึ้นแทน ในครั้งนี้มีทหารพม่า 227 และทหารญี่ปุ่น 74 คน กองทัพนี้แบ่งเป็นหน่วยย่อยเพื่อสนับสนุนการรุกรานพม่าในเดือนมกราคม พ.ศ. 2485 ทหารพม่าบางส่วนเป็นชาวพม่าที่อาศัยอยู่ในไทยและพูดภาษาพม่าไม่ได้  เมื่อญี่ปุ่นเข้าสู่พม่า มีอาสาสมัครในพม่าจำนวนมากเข้าร่วมกับกองทัพ กองทัพญี่ปุ่นไปถึงย่างกุ้งเมื่อ 8 มีนาคม กองทัพพม่าขยายตัวจาก 12,000 คนไปเป็น 18,000 คน อาสาสมัครที่เข้าร่วมกับกองทัพไม่ได้ทำงานกับกองทัพอย่างจริงจัง แต่เป็นกองกำลังอิสระของตนเอง ญี่ปุ่นให้อาวุธแก่กองทัพเพียงบางส่วน อาวุธส่วนใหญ่ได้มาจากอังกฤษที่ยึดได้
การต่อสู้ภายใน

ทหารกองทัพพม่าเอกราชบางส่วนเกี่ยวข้องกับการโจมตีชนกลุ่มน้อยโดยเฉพาะชาวกะเหรี่ยงและผู้อพยพชาวอินเดีย โดยการปะทะกันที่รุนแรงที่สุดคือการปะทะกับกองกำลังกะเหรี่ยงที่ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำอิรวดี กองทัพพม่าเอกราชเมื่อเข้าเมืองได้ได้พยายามจะจัดการปกครองในเมืองต่างๆ แต่ฝ่ายญี่ปุ่นไม่เห็นด้วย สั่งระงับและห้ามทหารกองทัพพม่าเอกราชเข้าเมือง
การจัดตั้งกองทัพแห่งชาติพม่า

หลังการสู้รบใน พ.ศ. 2485 สิ้นสุดลง กองทัพพม่าเอกราชได้สลายตัวไปญี่ปุ่นได้จัดตั้งกองทัพป้องกันพม่า (ภาษาพม่า: ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္) กองทัพใหม่มีทหาร 3,000 คน ที่ได้รับการฝึกจากทหารญี่ปุ่น ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2486 รัฐพม่าได้รับเอกราชจากญี่ปุ่น บามอว์ซึ่งเป็นนักโทษการเมืองในสมัยอังกฤษปกครองได้เป็นอธิปติแห่งรัฐและอองซานเป็นรัฐมนตรีกระทรวงป้องกันประเทศและถือเป็นผู้บัญชาการสูงสุดของกองทัพแห่งชาติพม่า สมาชิกของกองทัพทั้งหมดเป็นชาวพม่า มีเพียงกองพันเดียวที่เป็นชาวกะเหรี่ยง แม้ว่าพม่าจะเป็นรัฐเอกราชแต่ก็ยังมีทหารญี่ปุ่นประจำการในพม่าและทำให้ชาวพม่าหันมาต่อต้านญี่ปุ่นในที่สุด
การเปลี่ยนข้าง

ระหว่าง พ.ศ. 2486 – 2487 กองทัพแห่งชาติพม่าได้ติดต่อกับกลุ่มการเมืองในพม่า เช่นพรรคคอมมิวนิสต์พม่าที่ย้ายไปตั้งมั่นในเขตเทือกเขาตั้งแต่ พ.ศ. 2485 ในที่สุดได้ร่วมกันจัดตั้งองค์กรที่เรียกองค์กรต่อต้านฟาสซิสต์โดยมีทะขิ่นโส ผู้ก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์พม่าเป็นผู้นำ แม้ว่าจะมีกองทัพป้องกันอาระกันที่สนับสนุนญี่ปุ่นตั้งอยู่แต่กองทัพแห่งชาติพม่าสามารถติดต่อกับกองพลที่ 136 ของอังกฤษในอินเดีย โดยการติดต่อครั้งแรกเป็นการติดต่อโดยอ้อม ผ่านทางหน่วยทหารกะเหรี่ยงของกองทัพแห่งชาติพม่าในย่างกุ้งและส่งตัวแทนโดดร่มลงในรัฐกะเรนนีในพม่าตะวันออก
ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2487 องค์กรต่อต้านฟาสซิสต์ได้ติดต่อกับกองทัพอังกฤษเพื่อเตรียมการลุกฮือขึ้นต่อต้านญี่ปุ่นรวมทั้งกองทัพแห่งชาติพม่าด้วย กองทัพอังกฤษได้ติดต่อกับอองซาน การลุกฮือของกองทัพแห่งชาติพม่าครั้งแรกในพม่าตอนกลาง ในปลายเดือนมีนาคม พ.ศ. 2488 กองทัพแห่งชาติพม่าได้ออกมาเดินขบวนและแยกย้ายกันไปสู่พม่าตอนกลางที่มีการสู้รบอย่างดุเดือด วันที่ 27 มีนาคมเป็นวันที่ประกาศสงครามกับญี่ปุ่นอย่างเปิดเผย
การร่วมมือกับฝ่ายสัมพันธมิตร

กองทัพ 136 ได้ติดต่อกับอองซาน และในวันที่ 15 พฤษภาคม เขาได้พบกับนายพลวิลเลียม สลิม ผู้บัญชาการกองทัพอังกฤษที่ 14 ในพม่า ทะขิ่นโสและอองซานหวังว่ากองทัพแห่งชาติพม่าจะได้รับการยอมรับให้เป็นส่วนหนึ่งของกองกำลังสัมพันธมิตร และองค์กรต่อต้านฟาสซิสต์จะได้เป็นรัฐบาล แต่สลิมปฏิเสธ กองทัพแห่งชาติพม่าถูกกองทัพอังกฤษปลดอาวุธในพื้นที่ที่การสู้รบสิ้นสุดลง องค์กรต่อต้านฟาสซิสต์ยอมรับที่จะเป็นขบวนการทางการเมือง กองทัพแห่งชาติพม่าเปลี่ยนชื่อเป็นกองทัพนักรบพม่าและร่วมมือในการขับไล่ญี่ปุ่นออกไปจากพม่าภาคใต้ หลังจากนั้น สันนิบาตเสรีภาพประชาชนต่อต้านฟาสซิสต์ซึ่งเป็นพรรคการเมืองที่พัฒนาขึ้นมาจากองค์กรต่อต้านฟาสซิสต์ได้เข้าร่วมกับรัฐบาลพลเรือนของพม่า กองทัพนักรบพม่าถูกปลดอาวุธหลังการเจรจาเพื่อรวมเข้าเป็นกองพลหนึ่งของกองทัพพม่าหลังสงคราม 
ได้เกิดความยุ่งยากขึ้นในพม่าหลังจากที่กองทัพอังกฤษถอนตัวออกไป และทหารอินเดียไม่สามารถเข้าปฏิบัติการในพม่าได้ ในที่สุดสถานการณ์ได้นำไปสู่ความวุ่นวายใน พ.ศ. 2490 และกลายเป็นสงครามกลางเมืองเต็มรูปแบบใน พ.ศ. 2492
แหล่งข้อมูลอื่น

Burma Defense Army เก็บถาวร 2012-03-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Nippon News, No. 119. in the official website of NHK.
| ด ค กกองทัพในทวีปเอเชีย |
| --- | --- |
รัฐเอกราช:  กัมพูชา  กาตาร์  เกาหลีใต้  เกาหลีเหนือ  คาซัคสถาน2  คีร์กีซสถาน  คูเวต  จอร์เจีย1  จอร์แดน  จีน  ซาอุดีอาระเบีย  ซีเรีย  ไซปรัส1  ญี่ปุ่น  ติมอร์-เลสเต  ตุรกี2  เติร์กเมนิสถาน  ทาจิกิสถาน  ไทย  เนปาล  บรูไน  บังกลาเทศ  บาห์เรน  ปากีสถาน  พม่า  ฟิลิปปินส์  ภูฏาน  มองโกเลีย  มัลดีฟส์  มาเลเซีย  เยเมน  รัสเซีย2  ลาว  เลบานอน  เวียดนาม  ศรีลังกา  สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์  สิงคโปร์  อัฟกานิสถาน  อาเซอร์ไบจาน1  อาร์มีเนีย1  อินเดีย  อินโดนีเซีย  อิรัก  อิสราเอล  อิหร่าน  อียิปต์2  อุซเบกิสถาน  โอมาน 
รัฐที่ได้รับการรับรองอย่างไม่สมบูรณ์:  อับฮาเซีย1  ปาเลสไตน์  ไต้หวัน  ไซปรัสเหนือ1  เซาท์ออสซีเชีย1 
เขตสังกัดและดินแดนอื่น ๆ:  เกาะคริสต์มาส  บริติชอินเดียนโอเชียนเทร์ริทอรี  หมู่เกาะโคโคส (คีลิง)  มาเก๊า  ฮ่องกง 
รัฐสิ้นสภาพ:  กัมพูชา สาธารณรัฐเขมร  สาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา  เกาหลี จักรวรรดิเกาหลี  เกาหลีของญี่ปุ่น  จีน จักรวรรดิต้าหมิง  จักรวรรดิต้าชิง  จักรวรรดิญี่ปุ่น  พม่า อาณาจักรพม่า  รัฐพม่า  สาธารณรัฐประชาชนมองโกเลีย  จักรวรรดิโมกุล  รัสเซีย จักรวรรดิรัสเซีย  สหภาพโซเวียต  พระราชอาณาจักรลาว  เวียดนามใต้  อาณาจักรสยาม  จักรวรรดิออตโตมัน 
องค์กรระหว่างประเทศ:  สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้  สมาคมเอเชียใต้เพื่อความร่วมมือระดับภูมิภาค  สันนิบาตอาหรับ 
 1. อาจจัดให้อยู่ในทวีปยุโรป  2. มีพื้นที่ทั้งในทวีปเอเชียและในทวีปยุโรปหรือทวีปแอฟริกา
เอสวาตินีแอร์

เอสวาตินีแอร์ (อังกฤษ: Eswatini Air) เป็นสายการบินประจำชาติเอสวาตินี ที่มีฐานการบินหลักที่ท่าอากาศยานนานาชาติสมเด็จพระราชาธิบดีอึมสวาตีที่ 3 เดิมทีสายการบินวางแผนที่จะเริ่มดำเนินการในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2022 แต่เกิดความล่าช้าบางประการ ส่งผลให้ได้รับใบรับรองผู้ดำเนินการสายการบินล่าช้าจนถึงเดือนธันวาคม สายการบินเริ่มดำเนินการในวันที่ 26 มีนาคม ค.ศ. 2023 โดยดำเนินเที่ยวบินวันละ 2 เที่ยวไปยังโจฮันเนสเบิร์ก
จุดหมายปลายทาง

ณ เดือนธันวาคม ค.ศ. 2023 เอสวาตินีแอร์ได้ให้บริการเที่ยวบินสู่จุดหมายปลายทางต่างๆ ดังต่อไปนี้:
| ประเทศ | เมือง | ท่าอากาศยาน | หมายเหตุ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เอสวาตินี | มันซีนี | ท่าอากาศยานนานาชาติสมเด็จพระราชาธิบดีอึมสวาตีที่ 3 | ฐานการบิน |  |
| แอฟริกาใต้ | เคปทาวน์ | ท่าอากาศยานนานาชาติเคปทาวน์ |  |  |
| แอฟริกาใต้ | เดอร์บัน | ท่าอากาศยานนานาชาติสมเด็จพระราชาธิบดีชากา |  |  |
| แอฟริกาใต้ | โจฮันเนสเบิร์ก | ท่าอากาศยานนานาชาติโออาร์ แทมโบ |  |  |
| ซิมบับเว | ฮาราเร | ท่าอากาศยานนานาชาติรอเบิร์ต กาเบรียล มูกาบี |  |  |
ฝูงบิน

ณ เดือนมกราคม ค.ศ. 2025 เอสวาตินีแอร์มีเครื่องบินประจำการในฝูงบินดังนี้:
| เครื่องบิน | ประจำการ | คำสั่งซื้อ | ผู้โดยสาร | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เอ็มบราเออร์ อีอาร์เจ-145 | 2 | — | 50 |  |
| รวม | 2 | — |  |  |
เอสวาตินีแอร์มีอายุฝูงบินเฉลี่ย 26.3 ปี
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เอสวาตินีแอร์
เว็บไซต์ทางการ
สมเด็จพระราชาธิบดีอึมสวาตีที่ 3

สมเด็จพระราชาธิบดีอึมสวาตีที่ 3 แห่งเอสวาตินี (อังกฤษ: King Mswati III of eSwatini; พระราชสมภพ 19 เมษายน ค.ศ. 1968)เป็นพระมหากษัตริย์แห่งประเทศเอสวาตินี ซึ่งทรงเปลี่ยนชื่อประเทศจากราชอาณาจักรสวาซิแลนด์มาเป็น ราชอาณาจักรเอสวาตินี การประกาศเปลี่ยนชื่อประเทศของกษัตริย์สวาซิแลนด์ เกิดขึ้นเมื่อวัน 18 เมษายน ค.ศ. 2018 ภายในงานเฉลิมฉลอง 50 ปีการประกาศเอกราชของประเทศ และยังเป็นงานฉลองพระชนมายุครบ 50 พรรษาของพระองค์ด้วย ทรงเรียกชื่อประเทศของพระองค์ว่า "เอสวาตินี" อีกทั้งยังใช้คำนี้ในระหว่างมีพระราชดำรัสต่อที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติเมื่อ ค.ศ. 2017 และการประชุมใหญ่สหภาพแอฟริกา เมื่อปี 2014 พระองค์เป็นผู้นำแห่งราชวงศ์ดลามีนี พระองค์เป็นกษัตริย์ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์พระองค์สุดท้ายในแอฟริกา โดยพระองค์มีพระราชอำนาจในการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรี, สมาชิกของคณะรัฐมนตรี และตุลาการ
บรรณานุกรม

Ginidza, Zodwa R. (1986). Umntfwana!: A Pictorial Biography of the New King of Swaziland. Swaziland: Macmillan Swaziland National Pub. Co. 10-ISBN 0-333-40303-7, 13-ISBN 978-0-333-40303-7 OCLC 16874145
Levin, Richard and Hugh MacMillan. (2003). "Swaziland: Recent History," in Africa South of the Sahara 2004. London: Routledge. 1-ISBN 1-85743-183-9; 13-ISBN 978-1-85743-183-4
Simelane, Hamilton Sipho. (2005). "Swaziland: Reign of Mswati III," pp. 1528-1530, in Encyclopedia of African History, Kevin Shillington, ed. London: CRC Press. 10-ISBN 1-57958-245-1; 13-ISBN 978-1-57958-245-6