stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การเมือง
ความเป็นมา > รัฐสมัยใหม่

สนธิสัญญาสันติภาพเว็สท์ฟาเลิน (1648) ถือเป็นจุดเริ่มต้นของ ระบบระหว่างประเทศสมัยใหม่ ซึ่งอำนาจภายนอกควรหลีกเลี่ยงการแทรกแซงกิจการภายในประเทศอื่น หลักการไม่แทรกแซงกิจการภายในประเทศอื่น ๆ ถูกวางรากฐานโดย นักกฎหมายชาวสวิส เอเมอร์ เดอ วาตเทล (Emer de Vattel) ในช่วงกลางศตวรรษที่ 18 รัฐกลายเป็นตัวแทนสถาบันหลักในระบบความสัมพันธ์ระหว่างรัฐ สันติภาพเวสต์ฟาเลียกล่าวกันว่าได้ยุติความพยายามที่จะบังคับใช้ อำนาจเหนือรัฐ ต่อรัฐยุโรป หลักคำสอน "เวสต์ฟาเลียน" ของรัฐในฐานะตัวแทนอิสระได้รับการสนับสนุนจากการเพิ่มขึ้นของแนวคิดชาตินิยม ในศตวรรษที่ 19 ซึ่งสันนิษฐานว่ารัฐที่ถูกต้องตามกฎหมายสอดคล้องกับ ชาติ กลุ่มคน ที่รวมกันด้วยภาษาและวัฒนธรรม
ในยุโรป ระหว่างศตวรรษที่ 18 รัฐที่ไม่ใช่ชาติชาติเดียวที่เป็นแบบอย่างคือ จักรวรรดินิยมหลายชาติ เช่น จักรวรรดิออสเตรีย, ราชอาณาจักรฝรั่งเศส, ราชอาณาจักรฮังการี, จักรวรรดิรัสเซีย, จักรวรรดิสเปน, จักรวรรดิออตโตมัน และ จักรวรรดิอังกฤษ จักรวรรดิลักษณะเดียวกันนี้ก็มีอยู่ในเอเชีย แอฟริกา และอเมริกา ในโลกอิสลาม หลังจาก การสิ้นพระชนม์ของท่านศาสดามุฮัมมัด ในปี ค.ศ. 632 รัฐเคาะลีฟะฮ์ก็ได้ก่อตั้งขึ้น และพัฒนาไปเป็นจักรวรรดินิยมข้ามชาติหลายเชื้อชาติ จักรวรรดินิยมหลายชาติเป็น ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ที่ปกครองโดยกษัตริย์ จักรพรรดิ หรือสุลต่าน ประชากรประกอบด้วยหลายเชื้อชาติ และพูดหลายภาษา จักรวรรดิถูกครอบงำโดยกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่ง และภาษาของพวกเขามักจะเป็นภาษาราชการ ราชวงศ์ปกครองมักจะมาจากกลุ่มนั้น แต่ก็ไม่เสมอไป รัฐยุโรปขนาดเล็กบางแห่งไม่ได้มีความหลากหลายทางเชื้อชาติมากนัก แต่ก็เป็นรัฐที่มี ราชวงศ์ ปกครอง เช่นเดียวกับบ้านราชวงศ์ รัฐขนาดเล็กบางแห่งยังคงอยู่รอด เช่น ประเทศลีชเทินชไตน์, ประเทศอันดอร์รา, ประเทศโมนาโก และ สาธารณรัฐซานมารีโน
ส่วนใหญ่ทฤษฎีมองว่า รัฐชาติ เป็นปรากฏการณ์ยุโรปในศตวรรษที่ 19 อำนวยความสะดวกโดยการพัฒนา เช่น การศึกษาที่รัฐกำหนด การรู้หนังสือจำนวนมาก และ สื่อมวลชน อย่างไรก็ตาม นักประวัติศาสตร์ ยังตั้งข้อสังเกตถึงการเกิดขึ้นในช่วงแรกของรัฐและอัตลักษณ์ที่ค่อนข้างเป็นหนึ่งเดียวใน โปรตุเกส และ สาธารณรัฐดัตช์ นักวิชาการ เช่น สตีเวน เวเบอร์ (Steven Weber), เดวิด วูดเวิร์ด (David Woodward), มิเชล ฟูโกต์ (Michel Foucault) และ เจเรมี แบล็ก (Jeremy Black) ได้เสนอสมมติฐานว่า รัฐชาติไม่ได้เกิดขึ้นจากความเฉลียวฉลาดทางการเมือง, แหล่งที่มาที่ไม่รู้จัก, เป็นอุบัติเหตุทางประวัติศาสตร์ หรือการประดิษฐ์ทางการเมือง แต่ รัฐชาติเป็นผลพลอยได้ที่ไม่ตั้งใจของการค้นพบทางปัญญาในศตวรรษที่ 15 ในด้าน เศรษฐศาสตร์การเมือง ทุนนิยม การค้าขาย ภูมิศาสตร์การเมือง และ ภูมิศาสตร์ รวมกับ การทำแผนที่ และ ความก้าวหน้าในเทคโนโลยีการทำแผนที่
รัฐชาติบางรัฐ เช่น เยอรมนีและอิตาลี เกิดขึ้นบางส่วนจากการเคลื่อนไหวทางการเมืองโดยชาตินิยมในศตวรรษที่ 19 ในทั้งสองกรณี ดินแดนที่เคยถูกแบ่งระหว่างรัฐอื่น ๆ โดยบางรัฐที่มีขนาดเล็กได้รวมกัน แนวคิดเสรีนิยมของการค้าเสรีมีบทบาทสำคัญในการรวมชาติเยอรมัน โดยมีสหภาพศุลกากรซอลเวอเรน (Zollverein) เป็นตัวนำร่อง นอกจากนี้ การกำหนดการปกครองด้วยตนเองยังเป็นองค์ประกอบสำคัญในแผนสิบสี่ประเด็นของประธานาธิบดีวูดโรว์ วิลสัน (Woodrow Wilson) แห่งสหรัฐอเมริกา ซึ่งนำไปสู่การล่มสลายของจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีและจักรวรรดิออตโตมันหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ขณะเดียวกัน จักรวรรดิรัสเซียกลายเป็นสหภาพโซเวียตหลังสงครามกลางเมืองรัสเซีย การปลดแอกนำไปสู่การสร้างรัฐชาติใหม่แทนที่จักรวรรดินิยมหลายชาติในประเทศโลกที่สาม
ความเป็นมา > การเมืองโลก

การเมืองโลกเริ่มต้นขึ้นในศตวรรษที่ 20 ผ่านองค์การระหว่างประเทศและสหภาพเหนือชาติ สังคมชาติถูกก่อตั้งขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง และหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ถูกแทนที่ด้วยสหประชาชาติ มีการลงนามในสนธิสัญญาระหว่างประเทศต่าง ๆ ผ่านองค์กรนี้ การรวมกลุ่มระดับภูมิภาคได้รับการดำเนินการโดยสหภาพแอฟริกา อาเซียน สหภาพยุโรป และเมอร์โคซูร์ องค์กรการเมืองระหว่างประเทศในระดับนานาชาติ ได้แก่ ศาลอาญาระหว่างประเทศ กองทุนการเงินระหว่างประเทศ และองค์การการค้าโลก
รัฐศาสตร์

บทความหลัก: รัฐศาสตร์
การศึกษาทางการเมืองเรียกว่า รัฐศาสตร์ ซึ่งประกอบด้วยสาขาย่อยหลักสามสาขา ได้แก่ การเมืองเปรียบเทียบ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และ ปรัชญาการเมือง รัฐศาสตร์มีความเกี่ยวข้องและดึงข้อมูลจากศาสตร์อื่น ๆ อีกมากมาย เช่น เศรษฐศาสตร์การเมือง กฎหมายศึกษา สังคมวิทยาการเมือง ประวัติศาสตร์การเมือง ปรัชญาการเมือง ภูมิศาสตร์การเมือง จิตวิทยาการเมือง จิตเวชศาสตร์ มานุษยวิทยา และ ประสาทรัฐศาสตร์
การเมืองเปรียบเทียบ คือ วิชาการเปรียบเทียบและสอนประเภทต่าง ๆ ของรัฐธรรมนูญ นักแสดงทางการเมือง สภานิติบัญญัติ และสาขาที่เกี่ยวข้อง ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เกี่ยวข้องกับปฏิสัมพันธ์ระหว่างรัฐชาติ รวมถึงองค์กรระหว่างรัฐบาลและองค์กรข้ามชาติ ปรัชญาการเมือง ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของนักคิดและนักปรัชญาคลาสสิกและร่วมสมัยต่าง ๆ
รัฐศาสตร์เป็นศาสตร์ที่มีวิธีการหลากหลายและดัดแปลงวิธีการต่าง ๆ ที่มีต้นกำเนิดจาก จิตวิทยา การวิจัยทางสังคม และ ประสาทวิทยาศาสตร์ แนวทางต่าง ๆ ได้แก่ ปฏิฐานนิยม (Positivism), กระบวนการทัศน์การตีความนิยม (interpretivism), ทฤษฎีการเลือกอย่างเป็นเหตุเป็นผล (Rational choice theory), พฤติกรรมนิยม โครงสร้างนิยม หลังโครงสร้างนิยม ปรัชญาสัจนิยม สถาบันนิยม และ พหุนิยมทางการเมือง รัฐศาสตร์เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาสังคมศาสตร์ ซึ่งใช้วิธีการและเทคนิค ที่เกี่ยวข้องกับการสอบถามประเภทต่าง ๆ เช่น แหล่งข้อมูลหลัก เช่น เอกสารทางประวัติศาสตร์ และบันทึกอย่างเป็นทางการ แหล่งข้อมูลรอง เช่น บทความวารสารทางวิชาการ การสำรวจ การวิเคราะห์ทางสถิติ การศึกษาเชิงกรณี การวิจัยเชิงทดลอง และ การสร้างแบบจำลอง
ระบบการเมือง

ระบบการเมืองกำหนดกระบวนการสำหรับการตัดสินใจอย่างเป็นทางการของรัฐบาล มักเปรียบเทียบกับระบบกฎหมาย ระบบเศรษฐกิจ ระบบวัฒนธรรม และระบบสังคมอื่น ๆ ตามที่ เดวิด อีสตัน (David Easton) กล่าวว่า "ระบบการเมืองสามารถกำหนดได้ว่าเป็นปฏิสัมพันธ์ที่ผ่านการจัดสรรค่าอย่างเป็นทางการสำหรับสังคม" ระบบการเมืองแต่ละระบบฝังอยู่ในสังคมที่มีวัฒนธรรมทางการเมืองของตนเอง และพวกมันก็สร้างสังคมของตนผ่านนโยบายสาธารณะ ปฏิสัมพันธ์ระหว่างระบบการเมืองที่แตกต่างกันเป็นพื้นฐานของการเมืองโลก
ระบบการเมือง > รูปแบบการปกครอง

รูปแบบการปกครองสามารถจำแนกได้หลายวิธี ในแง่ของ โครงสร้างอำนาจ มี ระบอบราชาธิปไตย (รวมถึง ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ) และ สาธารณรัฐ (โดยทั่วไปคือ ประธานาธิบดี กึ่งประธานาธิบดี หรือ รัฐสภา)
การแยกใช้อำนาจ อธิบายถึงระดับการรวมตัวในแนวราบระหว่าง สภานิติบัญญัติ อำนาจบริหาร อำนาจตุลาการ และสถาบันอิสระอื่น ๆ
ระบบการเมือง > รูปแบบการปกครอง > แหล่งที่มาของอำนาจ

แหล่งที่มาของอำนาจ กำหนดความแตกต่างระหว่าง ประชาธิปไตย คณาธิปไตย และ อัตตาธิปไตย
ในประชาธิปไตย ความชอบธรรมทางการเมืองนั้นขึ้นอยู่กับอำนาจอธิปไตยของปวงชน รูปแบบของประชาธิปไตยรวมถึง ประชาธิปไตยแบบมีผู้แทน ประชาธิปไตยโดยตรง และ ประชาธิปไตยแบบประชาชน เหล่านี้ถูกแยกออกโดยวิธีการตัดสินใจ ไม่ว่าจะเป็นโดย ผู้แทนที่มาจากการเลือกตั้ง การออกเสียงประชามติ หรือ คณะลูกขุนประชาชน ประชาธิปไตยสามารถเป็นทั้ง สาธารณรัฐ หรือ ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ
คณาธิปไตย คือโครงสร้างอำนาจที่ ชนกลุ่มน้อย ปกครอง ซึ่งอาจอยู่ในรูปแบบของ กึ่งประชาธิปไตย (anocracy), อภิชนาธิปไตย (aristocracy), เออร์กาโทเครซี (ergatocracy), เจเนียเครซี (geniocracy), ชราธิปไตย (gerontocracy), การปกครองโดยคนโง่ (kakistocracy), โจราธิปไตย, คุณธรรมนิยม, วิชญาธิปไตย, พาร์ติเครซี (particracy), เศรษฐยาธิปไตย, เสนาธิปไตย, คตินิยมนักวิชาการ, เทวาธิปไตย หรือ ทราชาธิปไตย (timocracy)
อัตตาธิปไตย เป็น ระบอบเผด็จการ (รวมถึง เผด็จการทหาร) หรือสมบูรณาญาสิทธิราชย์
ระบบการเมือง > รูปแบบการปกครอง > การรวมอำนาจในระบบการเมือง

ในแง่ของระดับการรวมอำนาจ ระบบการเมืองสามารถแบ่งได้เป็น (จากน้อยไปมาก) สมาพันธรัฐ สหพันธรัฐ และ [[รัฐเดี่ยว]
สหพันธรัฐ (หรือที่รู้จักกันในชื่อ รัฐบาลกลาง) เป็นหน่วยการเมืองที่โดดเด่นด้วยการรวมตัวของ จังหวัด รัฐ หรือ ภูมิภาค ที่ปกครองตนเองบางส่วนภายใต้ รัฐบาลกลาง (รัฐบาลกลาง) ในรัฐบาลกลาง สถานะการปกครองตนเองของรัฐส่วนประกอบ รวมถึงการแบ่งแยกอำนาจระหว่างพวกเขาและรัฐบาลกลาง โดยทั่วไปจะถูกกำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ และไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้โดยการตัดสินใจฝ่ายเดียวของทั้งสองฝ่าย รัฐหรือหน่วยงานทางการเมืองกลาง รัฐบาลกลางก่อตัวขึ้นครั้งแรกใน สวิตเซอร์แลนด์ จากนั้นใน สหรัฐอเมริกา ในปี 1776 ใน แคนาดา ในปี 1867 และใน เยอรมนี ในปี 1871 และในปี 1901 ออสเตรเลีย สมาพันธรัฐมีอำนาจส่วนกลางน้อยกว่าเมื่อเทียบกับสหพันธรัฐ
ระบบการเมือง > รัฐ

รูปแบบการปกครองทั้งหมดข้างต้นเป็นรูปแบบต่าง ๆ ของหน่วยการเมืองพื้นฐานเดียวกัน คือรัฐเอกราช ซึ่งแม็กซ์ เวเบอร์ (Max Weber) ให้คำนิยามว่า รัฐ ว่าเป็นหน่วยงานทางการเมืองที่มี อำนาจผูกขาดในการใช้ความรุนแรง ภายในดินแดนของตน ในขณะที่ อนุสัญญากรุงมอนเตวิเดโอ ระบุว่า รัฐจำเป็นต้องมี ดินแดนที่กำหนด ประชากรถาวร รัฐบาล และ ความสามารถในการเข้าสู่ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
สังคมไร้รัฐ คือ สังคมที่ไม่ได้ถูกปกครองโดยรัฐบาล ในสังคมไร้รัฐ มี การรวมศูนย์อำนาจน้อยมาก ตำแหน่งอำนาจส่วนใหญ่ที่มีอยู่นั้นมีอำนาจจำกัดมาก และโดยทั่วไปไม่ใช่ตำแหน่งถาวร และหน่วยงานทางสังคมที่แก้ไขข้อพิพาทผ่านกฎเกณฑ์ที่กำหนดไว้ล่วงหน้ามักจะมีขนาดเล็ก สังคมไร้รัฐมีความหลากหลายสูงในด้านการจัดระเบียบทางเศรษฐกิจและประเพณีทางวัฒนธรรม
ในขณะที่สังคมไร้รัฐเป็นบรรทัดฐานในประวัติศาสตร์มนุษย์ สังคมไร้รัฐส่วนน้อยที่มีอยู่ในปัจจุบัน ประชากรโลกเกือบทั้งหมดอาศัยอยู่ภายใต้เขตอำนาจของ รัฐอธิปไตย ในบางภูมิภาค อำนาจรัฐที่เป็นนามธรรมอาจอ่อนแอมากและมี อำนาจ จริงเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลย ในช่วงประวัติศาสตร์ ผู้คนไร้รัฐส่วนใหญ่ถูก รวมเข้ากับ สังคมที่ยึดตามรัฐโดยรอบ
ปรัชญาการเมืองบางอย่างมองว่ารัฐเป็นสิ่งที่ไม่พึงประสงค์ และจึงพิจารณาการก่อตั้งสังคมไร้รัฐเป็นเป้าหมายที่จะบรรลุ ลัทธิอนาธิปไตย เป็นหลักการสำคัญของสังคมไร้รัฐ ประเภทของสังคมที่ต้องการแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่าง แนวคิดอนาธิปไตย ตั้งแต่ ปัจเจกนิยม ที่สุดโต่งไปจนถึง คอลเลกทีวิสต์ ที่สมบูรณ์ ใน มาร์กซิสม์ ทฤษฎีของรัฐของ มาร์กซ์ พิจารณาว่าในสังคม หลังทุนนิยม รัฐ ซึ่งเป็นสถาบันที่ไม่พึงประสงค์ จะไม่จำเป็นและจะ เสื่อมสลายไป แนวคิดที่เกี่ยวข้องคือ คอมมิวนิสต์ไร้รัฐ วลีที่บางครั้งใช้เพื่ออธิบายสังคมหลังทุนนิยมที่คาดการณ์ของมาร์กซ์
ระบบการเมือง > รัฐธรรมนูญ

รัฐธรรมนูญ เป็นเอกสารที่เขียนขึ้นเพื่อระบุและจำกัดอำนาจของหน่วยงานรัฐบาลที่แตกต่างกัน แม้ว่ารัฐธรรมนูญจะเป็นเอกสารที่เขียนขึ้น แต่ก็มีรัฐธรรมนูญที่ไม่ได้เขียนด้วย รัฐธรรมนูญที่ไม่ได้เขียนขึ้นนั้นถูกเขียนขึ้นอย่างต่อเนื่องโดยฝ่ายนิติบัญญัติและฝ่ายตุลาการของรัฐบาล นี่เป็นเพียงหนึ่งในกรณีที่ลักษณะของสถานการณ์กำหนดรูปแบบของรัฐบาลที่เหมาะสมที่สุด อังกฤษได้กำหนดธรรมเนียมอย่างไม่เป็นทางการของรัฐธรรมนูญที่เขียนขึ้นในช่วง สงครามกลางเมือง แต่ภายหลังการฟื้นฟูราชวงศ์อังกฤษ ได้ละทิ้งมัน แล้วถูกนำไปใช้ในโดย อาณานิคมอเมริกา หลังจากการปฏิวัติอเมริกา และจากนั้นก็เป็นฝรั่งเศส หลังจากเหตุการณ์การปฏิวัติฝรั่งเศส และส่วนที่เหลือของยุโรปรวมถึงอาณานิคมยุโรป
รัฐธรรมนูญมักจะกำหนดการแยกใช้อำนาจ แบ่งรัฐบาลออกเป็น ฝ่ายบริหาร ฝ่ายนิติบัญญัติ และ ฝ่ายตุลาการ (เรียกรวมกันว่า ไตรภาคีการเมือง) เพื่อให้ได้มาซึ่ง การถ่วงดุล ภายในรัฐ อาจมีการสร้างหน่วยงานอิสระเพิ่มเติมได้ รวมถึง คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน คณะกรรมการการเลือกตั้ง และ สถาบันการตรวจสอบสูงสุด
ระบบการเมือง > วัฒนธรรมทางการเมือง

วัฒนธรรมทางการเมืองอธิบายว่า วัฒนธรรมส่งผลกระทบต่อ ระบบการเมือง อย่างไร ระบบการเมืองทุกระบบฝังอยู่ใน วัฒนธรรมทางการเมือง เฉพาะ คำจำกัดความของ ลูเซียน เพย์ (Lucian Pye) คือ "วัฒนธรรมทางการเมืองคือชุดของเจตคติ ความเชื่อ และความรู้สึก ซึ่งให้ลำดับและความหมายกับกระบวนการทางการเมือง และซึ่งให้สมมติฐานและกฎพื้นฐานที่ควบคุมพฤติกรรมในระบบการเมือง"
ความไว้วางใจ เป็นปัจจัยสำคัญในวัฒนธรรมทางการเมือง เนื่องจากระดับความไว้วางใจกำหนดความสามารถของรัฐในการทำงาน แนวคิดหลังยุควัตถุนิยม (Postmaterialism) คือระดับที่วัฒนธรรมทางการเมืองเกี่ยวข้องกับประเด็นที่ไม่ใช่ความกังวลทางกายภาพหรือวัตถุโดยตรง เช่น สิทธิมนุษยชนและแนวคิดทางสิ่งแวดล้อม (Environmentalism) ศาสนา ยังมีผลกระทบต่อวัฒนธรรมทางการเมือง
ระบบการเมือง > การทำงานผิดพลาดทางการเมือง > การทุจริตทางการเมือง

บทความหลัก: การทุจริตทางการเมือง
การทุจริตทางการเมืองคือการใช้พลังอำนาจเพื่อผลประโยชน์ส่วนตัวที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ดำเนินการโดยเจ้าหน้าที่รัฐบาลหรือเครือข่ายผู้ติดต่อ รูปแบบของการทุจริตทางการเมืองรวมถึง การติดสินบน, การล็อบบี้ (การวิ่งเต้น), การกรรโชก, การเล่นพรรคเล่นพวก, คติเห็นแก่ญาติ, การเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตน, การอุปถัมภ์ รูปแบบของการอุปถัมภ์ทางการเมืองในทางกลับกันรวมถึง การอุปภัมถ์โดยใช้สิ่งตอบแทนที่อาจเป็นเงินของตนเองหรือจากที่อื่น (clientelism) การกำหนดงบประมาณ การแบ่งเขตเลือกตั้ง กองทุนดำ และ ระบบการปล้นสะดม รวมถึง เครื่องจักรทางการเมือง ซึ่งเป็นระบบการเมืองที่ดำเนินการเพื่อจุดประสงค์ที่ทุจริต
เมื่อการทุจริตฝังอยู่ในวัฒนธรรมทางการเมือง อาจเรียกว่า ระบบอุปถัมภ์ หรือ ระบบอุปถัมภ์ใหม่ รูปแบบของรัฐบาลที่สร้างขึ้นบนพื้นฐานของการทุจริตเรียกว่า โจราธิปไตย
ดูเพิ่ม

การเมืองไทย
ปริศนาลายแทง

เรื่องสั้นโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์  ที่มีเชอร์ล็อก โฮมส์เป็นตัวละครสำคัญ
| --- | --- |
เรจินาลด์ มุสเกรฟ ภาพวาดโดยซิดนีย์ พาเก็ตในนิตยสารสแตรนด์ปี ค.ศ. 1893
ผู้ประพันธ์: อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์
ชื่อเรื่องต้นฉบับ: The Adventure of the Musgrave Ritual
ผู้แปล: อ. สายสุวรรณ
ประเทศ: สหราชอาณาจักร
ภาษา: อังกฤษ
ชุด: เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุดจดหมายเหตุ
ประเภท: เรื่องสั้นนวนิยายนักสืบ
วันที่พิมพ์: พฤษภาคม ค.ศ. 1893
เรื่องก่อนหน้า: เรือบรรทุกนักโทษ 
เรื่องถัดไป: จดหมายนัดพบ 
ข้อความ: ปริศนาลายแทง ที่ วิกิซอร์ซ
"ปริศนาลายแทง" (อังกฤษ: The Adventure of the Musgrave Ritual) เป็นเรื่องสั้นเรื่องหนึ่งใน 56 เรื่องที่เกี่ยวกับเชอร์ล็อก โฮมส์ เขียนโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์  ตีพิมพ์ครั้งแรกใน นิตยสารสแตรนด์ในสหราชอาณาจักรในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1893 และในนิตยสารฮาเพอส์วีกลีในสหรัฐอเมริกาในวันที่ 13 พฤษภาคม ค.ศ. 1893 เป็นเรื่องสั้นลำดับที่ 6 จากทั้งหมด 12 เรื่องที่รวบรวมตีพิมพ์ในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุในฉบับที่ตีพิมพ์ในอังกฤษ และเป็นลำดับที่ 5 จากทั้งหมด 11 เรื่องใน เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุ ในฉบับที่ตีพิมพ์ในอเมริกา (เนื่องจากการตัดเรื่อง "ตามพิฆาต" ออกเพราะเนื้อเรื่องมีประเด็น "อื้อฉาว")
"ปริศนาลายแทง" แตกต่างจากเรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ส่วนใหญ่ เนื่องด้วยผู้บรรยายหลักไม่ใช่หมอวัตสัน แต่เป็นตัวเชอร์ล็อก โฮมส์เอง เรื่องนี้เป็นหนึ่งในคดีช่วงแรก ๆ ที่สืบสวนโดยโฮมส์ และเสริมสร้างทักษะการไขปริศนาให้กับโฮมส์
"ปริศนาลายแทง" มีองค์ประกอบของเรื่องร่วมกับเรื่องสั้น 2 เรื่องของเอดการ์ แอลลัน โพ คือ "แมลงนำโชค" (The Gold-Bug) และ "ถังไวน์มรณะ" (The Cask of Amontillado)
ในปี ค.ศ. 1927 โคนัน ดอยล์จัดอันดับให้เรื่อง "ปริศนาลายแทง" อยู่ในอันดับที่ 11 ในรายการเรื่องสั้นของโฮมส์ 12 เรื่องที่ชอบที่สุด
ประวัติการตีพิมพ์

"ปริศนาลายแทง" ตีพิมพ์ครั้งแรกในสหราชอาณาจักรในนิตยสารสแตรนด์เมื่อเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1893 และในสหรัฐอเมริกาในนิตยสารฮาเพอส์วีกลี เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม ค.ศ. 1893 และยังตีพิมพ์ในนิตยสารสแตรนด์ฉบับสหรัฐเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1893 ในนิตยสารสแตรนด์มีภาพวาดประกอบเนื้อเรื่อง 6 ภาพวาดโดยซิดนีย์ พาเก็ตและ 2 ภาพวาดโดย W. H. Hyde ตีพิมพ์ในนิตยสารฮาเพอส์วีกลี เรื่องสั้นถูกรวมในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุ ซีงตีพิมพ์ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1893 ในสหราชอาณาจักร และเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1894 ในสหรัฐอเมริกา
อ้างอิงและบรรณานุกรม

1 2  Smith (2014), p. 86.
↑  Temple, Emily (22 May 2018). "The 12 Best Sherlock Holmes Stories, According to Arthur Conan Doyle". Literary Hub. สืบค้นเมื่อ 6 January 2019.
1 2  Cawthorne (2011), p. 82.
↑  "Harper's Weekly. v.37 Jan.-June 1893". HathiTrust Digital Library. สืบค้นเมื่อ 12 November 2020.
↑  Cawthorne (2011), p. 75.
Cawthorne, Nigel (2011). A Brief History of Sherlock Holmes. Running Press. ISBN 978-0762444083.
Dickerson, Ian (2019). Sherlock Holmes and His Adventures on American Radio. BearManor Media. ISBN 978-1629335087.
Smith, Daniel (2014) [2009]. The Sherlock Holmes Companion: An Elementary Guide (Updated ed.). Aurum Press. ISBN 978-1-78131-404-3.
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อความเต็มของ ปริศนาลายแทง ที่วิกิซอร์ซ
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ปริศนาลายแทง
เชอร์ล็อก โฮมส์ ชุดจดหมายเหตุ รวมถึงเรื่อง ปริศนาลายแทง ที่ Standard Ebooks
The Adventure of the Musgrave Ritual หนังสือเสียงสาธารณสมบัติที่ LibriVox
Davies, Ross E. (15 February 2017). "The Adventure of the Musgrave Ritual (map)". SSRN 2918527. {{cite journal}}: Cite journal ต้องการ |journal= (help)
| ด ค กเรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุ โดย อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์ |
| --- | --- |
 "ม้าตัวเก็งหาย"  "ตามพิฆาต"  "หน้าเหลือง"  "อุบายสับตัว"  "เรือบรรทุกนักโทษ"  "ปริศนาลายแทง"  "จดหมายนัดพบ"  "ชายหลังค่อม"  "จองเวร"  "ล่ามภาษากรีก"  "สัญญานาวี"  "ปัจฉิมปัญหา" 
 แรงพยาบาท  จัตวาลักษณ์   การผจญภัย  จดหมายเหตุ  หมาผลาญตระกูล  คืนชีพ  หุบเขาแห่งภัย  ลาโรง  บันทึกคดี
เห็ดเผาะ

| เห็ดเผาะ |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Fungi
หมวด:: Basidiomycota
ชั้น:: Agaricomycetes
อันดับ:: Boletales
วงศ์:: Diplocystaceae
สกุล:: Astraeus
สปีชีส์:: A.  hygrometricus
ชื่อทวินาม
Astraeus hygrometricus (Pers.) Morgan (1889)

ชื่อพ้อง
 Lycoperdon stellatus Scop. (1772)  Geastrum hygrometricum Pers. (1801)  Geastrum fibrillosum Schwein. (1822)  Geastrum stellatum (Scop.) Wettst. (1885)  Astraeus stellatus E.Fisch. (1900)
เห็ดเผาะ หรือ เห็ดถอบ เป็นเห็ดราชนิดหนึ่งในวงศ์ Diplocystaceae เมื่ออ่อนและดอกยังไม่เปิดมีลักษณะคล้ายเห็ดราในหมวด Basidiomycota กล่าวคือเป็นลูกกลม เมื่อโตขึ้นดอกเห็ดมีลักษณะเป็นรูปดาวซึ่งเป็นผลมาจากเนื้อเยื่อชันนอกของสปอโรคาร์ปแตกออก เห็ดเผาะเป็นเห็ดชนิดไมคอร์ไรซาที่เติบโตร่วมกับต้นไม้หลายชนิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในดินร่วนปนทราย
เห็ดเผาะมีการกระจายพันธุ์ทั่วโลกในเขตอบอุ่นและเขตร้อน ชื่อสามัญ hygroscopic earthstar มาจากมันมีคุณสมบัติไฮโกรสโคปิก (ดูดซับน้ำ) เห็ดจะเปิดดอกวงนอกเผยถุงสปอร์เมื่อมีความชื้นเพิ่มขึ้นและปิดอีกครั้งเมื่อแห้ง ดอกวงนอกจะแตกแบบไม่สม่ำเสมอที่ผิว ขณะที่ถุงสปอร์เป็นสีน้ำตาลอ่อนมีรอยฉีกยาวบริเวณด้านบน เกลบา (gleba) เริ่มแรกมีสีขาวและกลายเป็นสีน้ำตาลและเป็นผงเมื่อสปอร์เจริญเต็มที่ สปอร์มีสีน้ำตาลแดง เกือบกลม มีปุ่มเล็กๆ มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 7.5–11 ไมโครเมตร
แม้ว่าจะมีลักษณะภายนอกคล้ายกัน แต่เห็ดเผาะไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับเห็ดราในสกุล Geastrum ถึงในอดีตจะมีการจัดอนุกรมวิธานไว้ในสกุลนี้ก็ตาม เห็ดชนิดนี้ได้รับการจัดจำแนกครั้งแรกโดยคร้สติน เฮนดริก เพอร์ซูน (Christiaan Hendrik Persoon) ในปี ค.ศ. 1801 เป็น Geastrum hygrometricus ในปี ค.ศ. 1885 แอนดรูว์ พี. เมอร์แกน (Andrew P. Morgan) เสนอว่าเห็นชนิดนี้มีความแตกต่างทางลักษณะในระดับที่มองด้วยตาเปล่าไม่เห็น จึงควรแยกออกเป็นสกุลใหญ่ Astraeus แต่ความเห็นนี้กลับไม่เป็นที่ยอมรับในวงกว้าง ประชากรเห็ดในเอเชียที่แต่เดิมจำแนกเป็นเห็ดเผาะ (A. hygrometricus) ได้รับการจัดจำแนกใหม่ในช่วงทศวรรษที่ 20 จากการจำแนกตามวิวัฒนาการชาติพันธุ์เห็ดในสกุล Astraeus ประกอบด้วย เห็ดเผาะฝ้าย (A. asiaticus) และเห็ดเผาะหนัง (A. odoratus)
เห็ดที่มีลักษณะคล้ายคลึง

แม้ว่าเห็ดเผาะ (A. hygrometricus) เมื่อมองผิวเผินจะรูปร่างคล้ายกับเห็ดในสกุล Geastrum แต่มันแตกต่างจากเห็ดส่วนใหญ่ในสกุล Geastrum คือการดูดคายความชื้นตามธรรมชาติของดอกเห็ด เห็ด Hygroscopic earthstars ประกอบด้วย G. arenarium, G. corollinum, G. floriforme, G. recolligens, และ G. kotlabae. A. hygrometricus ไม่เหมือนกับ Geastrum ตรงที่ดอกเห็ดยังอ่อนของ A. hygrometricus ไม่มีคอลิวเมลลา (เนื้อเยื่อสืบพันธุ์ไม่ได้ในเกลบาที่ฐานของถุงสปอร์) สกุล Geastrum ถุงสปอร์จะเปิดรอบเพอริสโตมหรือจาน แต่ใน A. hygrometricus ฉีกแหว่งเพียงรอยเดียว มีความแตกต่างอีกหลายประการเมื่อส่องดูด้วยกล้องจุลทรรศน์ ใน A. hygrometricus เบซิเดียมไม่ได้จัดเรียงเป็นคอลัมน์คู่ขนาน สปอร์มีขนาดใหญ่กว่า และเส้นใยของแคพิลลิเทียมแตกกิ่งก้านและต่อเนื่องกับใยราของผนังหุ้มส่วนสร้างสปอร์ แม้จะมีความแตกต่างเหล่านี้ แต่ตัวอย่างทางชีววิทยาที่เก่ายังยากจำแนกแยกความแตกต่างจาก Geastrum ได้ เห็ดอีกชนิดในสกุล Geastrum, G. mammosum มีดอกที่หนาและเปราะ ดูดคายความชื้นปานกลาง ซึ่งอาจทำให้สับสนกับ A. hygrometricus ได้ อย่างไรก็ตาม เห็ดชนิดนี้สปอร์มีขนาดเล็กกว่า A. hygrometricus โดยทั่วไปแล้วมีเส้นผ่านศูนย์กลางขนาดประมาณ 4 µm
ถิ่นอาศัย การกระจายพันธุ์ และนิเวศวิทยา

เห็ดเผาะเป็นเห็ดราเอคโตไมคอร์ไรซา (ectomycorrhizal) ที่เจริญเติบโตร่วมกับต้นไม้สามชนิด มีความสัมพันธ์แบบพึ่งพาอาศัยกันระหว่างรากต้นไม้และกลุ่มใยราของเห็ดรา เห็ดช่วยต้นไม้สกัดสารอาหาร (โดยเฉพาะฟอสฟอรัส) จากผืนดิน ในทางกลับกัน เห็ดจะได้รับคาร์โบไฮเดรตจากการสังเคราะห์ด้วยแสงของต้นไม้ ในทวีปอเมริกาเหนือ เห็ดเผาะมีความสัมพันธ์แบบพึ่งพากับต้นโอ๊กและไม้จำพวกสน ขณะที่ในประเทศอินเดีย มีความสัมพันธ์แบบพึ่งพากับสน Pinus roxburghii และต้นสาละ (Shorea robusta) เห็ดเผาะพบขึ้นกระจัดกระจายหรือเป็นกลุ่มบนพื้นดินในที่เปิดโล่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งบนดินที่มีธาตุอาหารต่ำ ดินทราย หรือดินร่วน มีรายงานว่าพบในพื้นที่ดินปนหินด้วยเช่นกัน ในสภาพดินเป็นกรดที่ประกอบด้วยหินชนวนและหินแกรนิต แต่ไม่พบบนดินที่มีหินปูนจำนวนมาก ในประเทศเนปาล มีรายงานว่าพบเห็ดที่ความสูง3,000 m (9,800 ft) ดอกเห็ดมักพบในฤดูใบไม้ร่วง แม้ว่าดอกแห้งจะสามารถคงสภาพได้สองถึงสามปี Gelatinipulvinella astraeicola เป็นเห็ดราในวงศ์ leotiaceous ที่มีขนาดเล็ก คล้ายวุ้น มีแอโพทิเชียคล้ายนวม มักเจริญเติบโตในเห็ดสกุลAstraeus ที่ตายแล้ว รวมถึง A. hygrometricus ด้วย
เห็ดเผาะมีการกระจายพันธุ์ทั่วโลกในพื้นที่อบอุ่นและเขตร้อน ยกเว้น พื้นที่ที่มีภูมิอากาศหนาวเย็นแบบแอนตาร์ติค และแบบแอลป์ พบในแอฟริกา เอเชีย ออสเตรเลีย ยุโรป อเมริกาเหนือ และอเมริกาใต้
สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ

พอลิแซ็กคาไรด์ของเห็ดชนิดนี้ได้ดึงดูดความสนใจของนักวิจัยเนื่องด้วยคุณสมบัติควบคุมการตอบสนองของภูมิคุ้มกันและต้านเซลล์มะเร็งของมัน สารสกัดจาก A. hygrometricus ประกอบด้วยพอลิแซ็กคาไรด์ที่ชื่อ AE2 ซึ่งพบว่าช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์ไลน์เนื้องอกในผลการทดลองเชิงห้องปฏิบัติการ  และกระตุ้นการเจริญเติบโตของเซลล์ม้าม ไทมอไซต์ และเซลล์ไขกระดูกในหนู สารสกัดนี้ยังกระตุ้นเซลล์ที่เชื่อมโยงกับระบบภูมิคุ้มกันอีกด้วย โดยเฉพาะเซลล์เพชฌฆาต กระตุ้นมาโครฟาจให้ผลิตไนตริกออกไซด์ และเพิ่มการผลิตไซโตไคน์ การกระตุ้นมาโครฟาจโดย AE2 อาจอาศัยวิถีไมโทเจน–แอคทิเวเตดโปรตีนไคเนสของกระบวนการส่งต่อสัญญาณเป็นสื่อกลาง AE2 ถูกสร้างจาก แมนโนส กลูโคส และฟิวโคสในสัดส่วน 1:2:1
นอกเหนือไปจากสารประกอบสเตอรอยด์ที่รู้จักกันก่อนหน้านี้ ได้แก่ ergosta-7,22-diene-3-ol acetate และ ergosta-4,6,8-(14),22-tetraene-3-one ยังมีสามไตรเทอร์พีนที่มีลักษณะเฉพาะ (สารอนุพันธ์ของ 3-hydroxy-lanostane) ถูกแยกมาจากสปอโรคาร์ปของ A. hygrometricus สารประกอบที่ชื่อ astrahygrol, 3-epi-astrahygrol และ astrahygrone (3-oxo-25S-lanost-8-eno-26,22-lactone) ซึ่งมี δ-lactone (วงแหวนรูปหกเหลี่ยม) ในโซ่ข้างเป็นคุณสมบัติทางเคมีที่แต่ก่อนไม่รู้จักในหมวด Basidiomycota สเตอรอลเอสเทอร์ที่ไม่ทราบมาก่อนหน้านี้ (3β, 5α-dihydroxy-(22E, 24R)-ergosta-7,22-dien-6α-yl palmitate) ถูกแยกจากไมซีเลียมที่เจริญในการเพาะเลี้ยงโดยใช้อาหารเลี้ยงชนิดเหลว สารประกอบมี polyhydroxylated ergostaneซึ่งเป็นต้นแบบนิวเคลียส
การสกัดสปอโรคาร์ปโดยใช้เอทานอลเป็นตัวทำละลายมีสารต้านอนุมูลอิสระสูง และมีฤทธิ์ต่อต้านการอักเสบเมื่อเทียบกับไดโคลฟีแนคในการทดสอบเชิงห้องปฏิบัติการ การศึกษาสิ่งมีชีวิตต้นแบบได้แสดงให้เห็นถึงความสามารถในการปกป้องตับ โดยการฟื้นฟูระดับของเอนไซม์ต้านอนุมูลอิสระซุปเปอร์ออกไซด์ดิสมิวเทสและคะตาเลสที่ลดลงจากการทดลองปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากคาร์บอนเตตระคลอไรด์ซึ่งทำลายตับ
ความเชื่อแต่โบราณ

ในแพทย์แผนจีนมีการใช้เห็ดเผาะเป็นยาห้ามเลือดโดยใช้ผงสปอร์กับบาดแผลเพื่อหยุดการไหลของเลือดและลดภาวะมือและเท้าอักเสบ มีรายงานว่ามีเผ่าสองเผ่าในรัฐมัธยประเทศ ประเทศอินเดีย คือ Baiga และ Bharia ใช้ดอกเป็นยา สปอร์นำมาผสมกับน้ำมันเมล็ดมัสตาร์ดใช้เป็นขี้ผึ่งรักษาแผลไฟไหม้ได้ เผ่า Blackfoot ในอเมริกาเหนือเรียกเห็ดชนิดนี้ว่า "fallen stars" เนื่องด้วยเชื่อว่าเห็ดเหล่านี้เป็นดาวที่ตกมายังพื้นดินระหว่างเหตุการณ์เหนือธรรมชาติ
แหล่งข้อมูลอื่น

Medicinal mushrooms
Astraeus pteridis มีรูปลักษณ์ที่คล้ายกันแต่มีขนาดใหญ่กว่า พบในอเมริกาเหนือและกานาเรียส
เห็ดเผาะต้ม อาหารที่เป็นที่นิยมในภาคเหนือของไทย
โครงสร้างทางเคมีของสายโซ่โมเลกุลซึ่งมีลักษณะเฉพาะของไตรเทอร์พีน astrahygrol, 3-epi-astrahygrol, และ astrahygrone ที่ก่อตัวขึ้น