stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จักรพรรดิมิญ หมั่ง
ชีวิตวัยเยาว์

จักรพรรดิมิญ หมั่ง เดิมมีพระนามว่า เหงียน ฟุก ด๋าม (Nguyễn Phúc Đảm, 阮福膽) ประสูติเมื่อ ค.ศ. 1791 ที่เมืองซาดิ่ญ (Gia Định) หรือไซง่อนในปัจจุบัน ทรงเป็นโอรสองค์ที่สี่ของเจ้าเหงียน ฟุก อั๊ญ (Nguyễn Phúc Ánh, 阮福暎) หรือองเชียงสือ ที่เกิดกับพระนางเจิ่น ถิ ดาง (Trần Thị Đang, 陈氏璫) ภริยารองของเหงียน ฟุก อั๊ญ ในขณะที่บิดาเหงียน ฟุก อั๊ญ กำลังต่อสู้กับกบฏเต็ยเซินทางเหนือ เหงียน ฟุก ด๋ามมีพี่ชายต่างมารดาคือ เหงียน ฟุก กั๋ญ (Nguyễn Phúc Cảnh, 阮福景) ซึ่งเหงียน ฟุก อั๊ญ หมายจะให้เป็นทายาท แต่ทว่าเหงียน ฟุก กั๋ญ ได้ถึงแก่อสัญกรรมลงไปเสียก่อนเมื่อ ค.ศ. 1801
ใน ค.ศ. 1804 หลังจากรวบรวมเวียดนามได้คนเป็นปึกแผ่นแล้ว เหงียน ฟุก อั๊ญ ได้ปราบดาภิเษกขึ้นครองราชสมบัติเป็นพระจักรพรรดิซา ล็อง แห่งเวียดนาม เหงียน ฟุก ด๋าม ในฐานะพระโอรสจึงมีสถานะเป็นเจ้าชายไปด้วยเช่นกัน แล้วเสด็จไปประทับที่เมืองเว้ ราชธานีของราชวงศ์เหงียน ในประเด็นเรื่องการสืบทอดราชบัลลังก์ ตามหลักลัทธิขงจื๊อการสืบทอดตำแหน่งจะต้องเป็นไปจากบิดาสู่บุตรชายเท่านั้น หมายความว่าโอรสของเจ้าชายเหงียน ฟุก กั๋ญ คือ เจ้าชายเหงียน ฟุก หมี เดื่อง (Nguyễn Phúc Mỹ Đường) ควรจะได้รับตำแหน่งเจ้าชายรัชทายาท แต่ทว่าเจ้าชายกั๋ญนั้นเมื่อครั้งยังมีพระชนม์ชีพทรงมีความใกล้ชิดสนิทสนมกับมิชชันนารีบาทหลวงชาวฝรั่งเศส และได้เคยทรงเดินทางไปยังกรุงปารีสเมื่อ ค.ศ. 1785 ในช่วงปลายรัชกาลพระจักรพรรดิซา ล็อง ทรงเริ่มมีความแคลงใจต่อขุนนางชาวตะวันตกในราชสำนักของพระองค์ แม้ว่าบาทหลวงชาวฝรั่งเศสจะมีบทบาทสำคัญในการนำทัพฝรั่งเศสเข้าช่วงพระจักรพรรดิซา ล็อง ในการปราบกบฏเต็ยเซิน แต่พระจักรพรรดิซา ล็อง ทรงเห็นว่าชาวตะวันตกจะเป็นภัยคุกคาม ใน ค.ศ. 1815 พระองค์จึงทรงตัดสินพระทัยละทิ้งครอบครัวสายวงศ์ของเจ้าชายกั๋ญ และแต่งตั้งให้เจ้าชายเหงียน ฟุก ด๋าม เป็น ท้ายตื๋อ (Thái Tử, 太子) หรือเจ้าชายรัชทายาท ท่ามกลางเสียงคัดค้านจากขุนนางอาวุโสทั้งหลาย เหตุด้วยผิดธรรมเนียมตามหลักขงจื๊อ
ขึ้นครองราชย์

จักรพรรดิซา ล็อง เสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 1820 ท้ายตื๋อ เหงียน ฟุก ด๋าม จึงขึ้นครองราชสมบัติต่อมา ประกาศใช้รัชศก "มิญ หมั่ง" แปลว่า "ชีวิตโชติช่วง" อย่างไรก็ตามพระราชอำนาจที่พระจักรพรรดิมิญ หมั่ง ทรงสืบทอดมาจากพระบิดานั้นไม่มากนัก ในขณะนั้นอาณาจักรเวียดนามแบ่งออกเป็นสามส่วน พระจักรพรรดิทรงมีอำนาจโดยตรงเฉพาะในเวียดนามส่วนกลางอันมีราชธานีอยู่ที่เมืองเว้เท่านั้น ทางส่วนเหนือมีข้าหลวงปกครองเรียกว่า บั๊กถั่ญ (Bắc Thành, 北城) ประจำอยู่ที่เมืองฮานอย และทางส่วนใต้มี ซาดิ่ญถั่ญ (Gia Định Thành, 嘉定城) เป็นข้าวหลวงประจำอยู่ที่เมืองไซ่ง่อน ซึ่งข้าหลวงเหล่านี้มีอำนาจเต็มที่ในการปกครองดินแดนของตนแม้ว่าจะอยู่ภายใต้พระราชอำนาจของฮหว่างเด๊ที่เมืองเว้ก็ตาม โดยเฉพาะผู้ดำรงตำแหน่งซาดิ่ญถั่ญในขณะนั้นคือ เล วัน เสวียต (Lê Văn Duyệt, 黎文悅) หรือที่คนไทยรู้จักในนาม องต๋ากุน ผู้ซึ่งเป็นขุนพลคนสำคัญที่ได้ช่วยเหลือพระจักรพรรดิซา ล็อง ในการรวบรวมประเทศ เล วัน เสวียต เป็นขุนนางที่มีอำนาจอย่างล้นพ้นในทางตอนใต้ของเวียดนามไปจนถึงกัมพูชา และเป็นหนึ่งในผู้คัดค้านการแต่งตั้งเจ้าชายเหงียน ฟุก ด๋าม เป็น ท้ายตื๋อ
เวียดนามใต้อันมีเมืองไซ่ง่อนเป็นศูนย์กลางนั้น ในสมัยราชวงศ์เหงียนเป็นดินแดนที่มีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมแตกต่างจากส่วนอื่นของเวียดนาม เนื่องจากว่าเวียดนามใต้เป็นดินแดนที่เพิ่งจะเข้ามาอยู่ในการปกครองของเวียดนามในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 ยังคงมีชาวเขมรต่ำ (หรือขแมร์กรอม) และชาวจามอาศัยอยู่จำนวนมาก และยังคงรักษาวัฒนธรรมตามแบบฮินดู-พุทธของตนเองเอาไว้ นอกจากอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมแล้ว ในทางการเมืองเวียดนามภาคใต้ยังอยู่ภายใต้การปกครองของเล วัน เสวียต เจ้าขุนศึกที่มีอำนาจมากเปรียบเสมือนเป็นหอกข้างแคร่สำหรับจักรพรรดิมิญ หมั่ง อยู่เสมอ ประเด็นเรื่องเวียดนามภาคใต้จึงรบกวนพระทัยของพระจักรพรรดิมิญ หมั่ง ไปตลอดรัชสมัย
พระจักรพรรดิมิญ หมั่ง ทรงมีนโยบายรวบรวมอำนาจสู่ศูนย์กลาง ทรงจัดตั้ง เหวี่ยนเกอเหมิต (Viện cơ mật, 院機密) หรือองคมนตรีสภา และฟื้นฟูระบบเก้าชั้นยศตามอย่างจีนขึ้นมาอีกครั้งในราชสำนัก พระจักรพรรดิมิญ หมั่ง ทรงเคร่งครัดในลัทธิขงจื๊อ ทรงฟื้นฟูระบบการสอบจอหงวนขึ้นมาใหม่เพื่อให้บรรดานักปราชญ์ผู้มีความสามารถได้เข้ามารับใช้ราชสำนักเพื่อเป็นการแทนที่ระบบขุนศึกท้องถิ่นเดิม ทรงปรับปรุง โกว๊กตื๋อซ้าม (Quốc Tử Giám, 國子監) หรือราชวิทยาลัยไว้เป็นสถานที่สำหรับกุลบุตรทั่วพระอาณาจักรศึกษาลัทธิขงจื๊อ พระจักรพรรดิมิญ หมั่ง ไม่เพียงแต่มีพระราชประสงค์ให้ขุนนางชนชั้นสูงยึดมั่นในลัทธิขงจื๊อเท่านั้น แต่ยังมีพระราชประสงค์จะให้ราษฎรชาวเวียดนามทุกคนปฏิบัติตามหลักปรัชญาของลัทธิขงจื๊ออย่างเคร่งครัด ใน ค.ศ. 1834 จักรพรรดิมิญ หมั่ง ทรงพระราชนิพนธ์ ฮ้วนดิกเถิปเดี่ยว (Huấn Địch Thập Điều, 訓迪十條) หรือหลักปฏิบัติสิบประการสำหรับราษฎรนำไปปฏิบัติ
ขึ้นครองราชย์ > ลาวและเชียงขวาง

อาณาจักรเชียงขวางเมืองพวนหรือที่เวียดนามเรียกว่า"บ่นมัน" (Bồn Man, 盆蠻) เป็นอาณาจักรประเทศราชขึ้นแก่อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ ความขัดแย้งระหว่างเจ้าน้อยเมืองพวนหรือเจ้าสุทธกะสุวรรนะกุมารแห่งเชียงขวางและเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ทำให้เจ้าน้อยเมืองพวนสร้างสัมพันธไมตรีกับเวียดนาม ในค.ศ. 1826 สงครามเจ้าอนุวงศ์ เจ้าอนุวงศ์หลบหนีมายังจังหวัดเหงะอานเพื่อขอความช่วยเหลือจากเวียดนาม จักรพรรดิมิญหมั่งทรงให้เจ้าอนุวงศ์กลับไปยังเมืองเวียงจันทน์ "...อนุทำความผิดหนีไปหาญวน ญวนเหมือนมารดา กรุงเทพมหานครเหมือนบิดา บิดาโกรธบุตรแล้ว มารดาต้องพามาขอโทษ" แต่เจ้าอนุวงศ์กลับนำกองกำลังลอบเข้าโจมตีสังหารฝ่ายไทยที่เวียงจันทน์ พระยาราชสุภาวดี (สิงห์) ต่อมาคือเจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) สามารถเอาชนะทัพฝ่ายลาวได้ทำให้เจ้าอนุวงศ์หลบหนีไปยังเขตเมืองพวนอาณาจักรเชียงขวางในค.ศ. 1828 จักรพรรดิมิญหมั่งทางให้เจ้าเมืองเหงะอานแต่งทูตนำพระราชสาสน์มายังพระยาราชสุภาวดีเพื่อเจรจา พระยาราชสุภาวดีออกอุบายลวงคณะทูตเวียดนามมาสังหารหมู่ในงานเลี้ยง
เจ้าน้อยแห่งเมืองพวนด้วยความเกรงว่าทัพฝ่ายไทยจะยกมายังเมืองพวนเพื่อค้นหาเจ้าอนุวงศ์ จึงชี้เบาะแสให้แก่ฝ่ายไทยจนสามารถจับเจ้าอนุวงศ์ส่งลงไปยังกรุงเทพได้ จักรพรรดิมิญหมั่งพิโรธที่เจ้าน้อยเมืองพวนเป็นต้นเหตุให้ฝ่ายไทยสามารถจับเจ้าอนุวงศ์ได้ จึงเรียกเจ้าน้อยเมืองพวนมาเข้าเฝ้าที่เมืองเว้และมีพระราชโองการให้สำเร็จโทษประหารชีวิตเจ้าน้อยเมืองพวนในค.ศ. 1829 และนำเจ้าโป้บุตรชายของเจ้าน้อยมาอยู่ที่เมืองเว้ ทำให้เมืองพวนอาณาจักรเชียงขวางไร้เจ้าปกครองจักรพรรดิมิญหมั่งทรงให้ผนวกเอาดินแดนของอาณาจักรเชียงขวางเข้ามาปกครองโดยตรงเรียกว่า "จังหวัดเจิ๊นนิญ" (Trấn Ninh, 鎮寧) ทรงส่งกองกำลังเวียดนามเข้ายึดครองและแบ่งดินแดนเชียงขวางออกเป็นแปดหน่วยการปกครอง เวียดนามปกครองเชียงขวางอยู่เป็นเวลาหกปี
ขึ้นครองราชย์ > นโยบายกดขี่ชาวคริสเตียน

เนื่องจากในรัชกาลของจักรพรรดิซา ล็อง ทรงได้รับการสนับสนุนจากขุนพลชาวฝรั่งเศสในการสู้รับกับกบฏเต็ยเซิน หลังจากปราบดาภิเษกแล้วบรรดาขุนนางชาวฝรั่งเศสจึงได้รับการปูนบำเหน็จและขึ้นมามีอำนาจในราชสำนักของจักรพรรดิซา ล็อง ในช่วงต้นรัชสมัยจักรพรรดิมิญ หมั่ง มีขุนนางชาวฝรั่งเศสผู้ทรงอำนาจได้แก่ ฌ็อง-บาติสต์ แชโญ (Jean-Baptiste Chaigneau) และฟีลิป วานีเย (Phillippe Vannier) จักรพรรดิมิญ หมั่ง ทรงเกลียดชังชาวตะวันตกอย่างมาก เนื่องจากชาวตะวันตกนั้นมีจุดมุ่งหมายในการเผยแผ่คริสต์ศาสนาซึ่งขัดแย้งกับลัทธิขงจื๊อในประเด็นเรื่องการเซ่นไหว้บรรพบุรุษ ใน ค.ศ. 1825 จักรพรรดิมิญ หมั่ง มีพระราชโองการห้ามมิให้มีการเผยแพร่คริสต์ศาสนาในพระราชอาณาจักร และทรงห้ามมิให้มิชชันนารีชาวตะวันตกเดินทางเข้าประเทศ ขุนนางฝรั่งเศสทั้งสองทนความกดดันไม่ได้จึงเดินทางออกนอกอาณาจักรเวียดนามไปในที่สุด มีพระราชโองการจับกุมมิชชันนารีชาวฝรั่งเศสจำนวนมากมากักขังไว้ในคุก แต่ทว่าขุนนางเล วัน เสวียต แห่งไซ่ง่อนได้ทูลทัดทานการลงพระอาญาชาวตะวันตก เนื่องจากเขามีความเห็นว่าเวียดนามยังคงต้องการความช่วยเหลือจากชาติตะวันตกในด้านการทหาร พระจักรพรรดิมิญ หมั่ง จึงทรงต้องยอมทำตามคำของของเล วัน เสวียต ปล่อยตัวมิชชันนารีทั้งหลายให้ลงเรือสำเภากลับยุโรปไป แต่ทว่ามิชชันนารีเหล่านั้นต่างลักลอบกลับไปยังสถานศาสนาของตนเองในเวียดนาม
กบฏของเล วัน โคย และอานามสยามยุทธ

ใน ค.ศ. 1832 องต๋ากุนเล วัน เสวียต ถึงแก่อสัญกรรมด้วยความชราภาพ เป็นโอกาสให้จักรพรรดิมิญ หมั่ง ทรงแผ่ขยายอำนาจเข้าสู่ภาคใต้ของเวียดนาม ทรงใช้โอกาสนี้ยกเลิกตำแหน่ง ซาดิ่ญถั่ญ และ บั๊กถั่ญ ให้ขึ้นกับราชสำนักโดยตรง พระจักรพรรดิจึงทรงมีอำนาจโดยตรงตลอดทั่วพระราชอาณาจักร และทรงแบ่งอาณาจักรออกเป็นสามสิบจังหวัดหรือ ติ๋ญ (Tỉnh) โดยแต่ละจังหวัดมีผู้ว่าราชการซึ่งพระจักรพรรดิทรงแต่งตั้งโดยตรง หลังจากที่ขุนนางชุดใหม่ได้เข้าปกครองเวียดนามใต้แล้ว ก็พบว่าเล วัน เสวียต ที่ล่วงลับไปแล้วนั้นได้สะสมกำลังทหารอาวุธไว้เป็นจำนวนมาก รวมทั้งมีทรัพย์สินร่ำรวยและเป็นที่นิยมของราษฎร ขุนนางเหล่านั้นได้ทูลความต่อพระจักรพรรดิมิญ หมั่ง จึงทรงมีคำตัดสินให้เล วัน เสวียต เป็นกบฏ มีพระราชอาญาลงโทษให้ลบหลู่และทำลายสุสานของเล วัน เสวียต และประหารชีวิตบรรดาญาติมิตรและผู้ที่เกี่ยวข้องกับเล วัน เสวียต ไปจำนวนมาก เล วัน โคย (Lê Văn Khôi, 黎文𠐤) ผู้เป็นบุตรชายบุญธรรมของเล วัน เสวียต จึงก่อการกบฏต่อต้านจักรพรรดิมิญ หมั่ง ขึ้นใน ค.ศ. 1833 ซึ่งกบฏของเล วัน โคย นั้นประสบความสำเร็จอย่างดีมีราษฎรฝักใฝ่มาเข้าพวกจำนวนมาก เนื่องจากชาวใต้นั้นมีความจงรักภักดีต่อเล วัน เสวียต อยู่เดิม และบรรดาชาวคาทอลิกหรือบาทหลวงชาวตะวันตกต่างก็ให้การสนับสนุนเล วัน เสวียต
เล วัน โคย ได้ประกาศสิ่งที่จักรพรรดิมิญ หมั่ง ทรงวิตกมากที่สุดสองประการ นั่นคือ ประกาศว่าจะสนับสนุนให้พระโอรสของเจ้าชายรัชทายาทกั๋ญขึ้นครองบัลลังก์อย่างถูกต้องแทนที่พระจักรพรรดิมิญ หมั่ง และประกาศว่าหากตนได้เป็นใหญ่จะยกเลิกการกดขี่คริสต์ศาสนา ทำให้บรรดามิชชานารีฝรั่งและชาวคาทอลิกหันมาเข้าพวกกบฏของเล วัน โคย นำโดยบาทหลวงโฌแซ็ฟ มาร์ช็อง (Joseph Marchand) ชาวฝรั่งเศส กองกำลังกบฏสามารถยึดเมืองไซ่ง่อนและจังหวัดข้างเคียงทั้งหกจังหวัดได้สำเร็จ
ปลายรัชสมัย

ใน ค.ศ. 1835 เล วัน โคย ผู้นำกบฏได้เสียชีวิตลง ทัพฝ่ายเวียดนามสามารถปราบกบฏลงได้สำเร็จ พวกกบฏและญาติมิตรกว่าพันคนถูกสังหารและฝังรวมกันไว้ในสุสานขนาดใหญ่ ทั้งเล วัน กู่ และบาทหลวงมาร์ช็องถูกประหารชีวิตอย่างโหดเหี้ยม
กบฏของเล วัน โคย มีมิชชันนารีตะวันตกให้การสนับสนุน ทำให้จักรพรรดิมิญ หมั่งทรงเห็นว่าชาวตะวันตกและชาวคริสเตียนนั้นเป็นภัยอย่างมหันต์ต่อพระราชอาณาจักร ใน ค.ศ. 1836 มีพระราชโองการจับกุมและประหารชีวิตมิชชันนารีและชาวคริสเตียนทั้งฝรั่งและชาวเวียดนามที่นับถือคริสต์จำนวนมากทั่งพระอาณาจักร ซึ่งดำเนินไปเป็นเวลาสามปีจนกระทั่ง ค.ศ. 1838
ค.ศ. 1839 ในขณะที่เกิดสงครามฝิ่น จักรพรรดิมิญ หมั่ง ทรงแต่งคณะทูตไปยังฝรั่งเศสเพื่อเจริญสัมพันธไมตรีทางการค้า แต่พระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปทรงไม่รับทูต เนื่องจากทางกรุงโรมวาติกันทักท้วงมาว่าราชสำนักเวียดนามเป็นศัตรูต่อคริสต์ศาสนา
นโยบายการกลืนชาติของพระจักรพรรดิมิญ หมั่ง สร้างความไม่พอใจแก่ชาวกัมพูชาเป็นอย่างมาก ในค.ศ. 1841 นักองค์แบน พระเชษฐภคินีของนักองค์มีซึ่งฝักใฝ่สยาม นักองค์แบนทรงถูกจับได้ว่าทรงวางแผนจะหลบหนีไปยังสยาม และยังเกิดการกบฏของชาวเขมรชื่อว่า ลัม ซัม (Lam Som) ขึ้นในจังหวัดจ่าวิญ (Trà Vinh) ในเวียดนามภาคใต้ ทำให้จักรพรรดิมิญ หมั่ง ทรงไม่ไว้วางพระทัยชาวเขมรอีกต่อไป ทรงมีพระราชโองการให้สำเร็จโทษนักองค์แบนด้วยการถ่วงน้ำ ปลดนักองค์มีออกจากราชสมบัติและจับกุมองค์มีพร้อมทั้งพระขนิษฐาทั้งสองมาที่เมืองเว้ และให้กองทัพเวียดนามเข้าปราบกบฏของนายลัมซัม ท่ามกลางวิกฤตการณ์เหล่านี้ พระจักรพรรดิมิญ หมั่ง ได้เสด็จสวรรคตลงเสียก่อน
สวรรคต

พระจักรพรรดิมิญ หมั่ง เสด็จสวรรคตที่พระราชวังเมืองเว้ ค.ศ. 1841 พระชนมายุ 50 ชันษา ทรงได้รับพระนามที่ศาลบรรพกษัตริย์ว่า พระจักรพรรดิทั้ญโต๋ (Thánh Tổ, 聖祖) พระสุสานพระนามว่าเฮี้ยวลัง (Hiếu Lăng, 孝陵) เจ้าชายเหงียน ฟุก เมียน ตง (Nguyễn Phúc Miên Tông, 阮福綿宗) พระโอรสองค์โตที่ประสูติแต่พระนางโห่ถิฮวา (Hồ Thị Hoa, 胡氏華) ขึ้นครองราชย์ต่อมาเป็นจักรพรรดิเถี่ยว จิ (Thiệu Trị, 紹治)
จักรพรรดิมิญ หมั่งในช่วงต้นรัชกาล
สุสานจักรพรรดิมิญ หมั่ง ที่เมืองเว้
สุสานจักรพรรดิมิญ หมั่ง
สุสานจักรพรรดิมิญ หมั่ง
จังหวัดรีซัล

| จังหวัดรีซัล |
| --- | --- |
จังหวัด
Lalawigan ng Rizal (จังหวัดรีซัล)
ศาลากลางจังหวัดรีซัลหลังเก่า
   ธง
ที่ตั้งในประเทศฟิลิปปินส์
ประเทศ:  ฟิลิปปินส์
เขต: คาลาบาร์โซน
ก่อตั้ง: 11 มิถุนายน ค.ศ. 1901
ตั้งชื่อจาก: โฮเซ รีซัล
เมืองหลัก: ปาซิกในเมโทรมะนิลา (ทางนิตินัย) อันตีโปโล (ทางพฤตินัย)
การปกครอง
 • ประเภท: สภาจังหวัด
 • ผู้ว่าราชการจังหวัด: Rebecca A. Ynares (NPC)
 • รองผู้ว่าราชการจังหวัด: Reynaldo H. San Juan, Jr. (NPC)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 1,191.94 ตร.กม. (460.21 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: อันดับที่ 73 จาก 81
ความสูงจุดสูงสุด (ภูเขาไอริด): 1,448 เมตร (4,751 ฟุต)
ประชากร (ค.ศ. 2015)
 • ทั้งหมด: 2,884,227 คน
 • อันดับ: อันดับที่ 5 จาก 81
 • ความหนาแน่น: 2,400 คน/ตร.กม. (6,300 คน/ตร.ไมล์)
 • อันดับความหนาแน่น: อันดับที่ 1 จาก 81
เดมะนิม: Rizaleño
เขตการปกครอง
 • นครอิสระ: ไม่มี
 • นคร: 1 (อันตีโปโล)
 • เทศบาล:  13  Angono   Baras   Binangonan   Cainta   Cardona   Jalajala   Morong   Pililla   Rodriguez   San Mateo   Tanay   Taytay   Teresa  
 • บารังไกย์: 188
 • Districts: 1st and 2nd districts of Rizal, 1st and 2nd districts of Antipolo
ประชากรศาสตร์
 • กลุ่มชาติพันธุ์: ชาวตากาล็อก (99%) ชาวอีโลกาโน (0.5%) ชาวบีโกลาโน (0.5%)
 • ภาษา: ฟิลิปีโน อังกฤษ
เขตเวลา: UTC+8 (PST)
รหัสไปรษณีย์: 1850–1990
ไอดีดี : รหัสโทรศัพท์ : +63 (0)(0)2
รหัส ISO 3166: PH
เว็บไซต์: rizalprovince.ph
* แม้ว่าศูนย์กลางการปกครองจะย้ายไปอยู่ที่อันตีโปโล แต่ยังไม่มีการแต่งตั้งให้เป็นเมืองหลักใหม่ ทำให้ปาซิกยังคงเป็นเมืองหลักทางนิตินัย
จังหวัดรีซัล (ฟิลิปปินส์: Lalawigan ng Rizal) เป็นจังหวัดในเขตคาลาบาร์โซน ประเทศฟิลิปปินส์ อยู่ห่างจากมะนิลาไปทางทิศตะวันออก 16 กิโลเมตร (9.9 ไมล์) ชื่อจังหวัดตั้งชื่อตามโฮเซ รีซัล หนึ่งในวีรบุรุษแห่งฟิลิปปินส์ จังหวัดรีซัลมีอาณาเขตติดต่อกับเมโทรมะนิลาทางทิศตะวันตก, จังหวัดบูลาคันทางทิศเหนือ, จังหวัดเกซอนทางทิศตะวันออก และจังหวัดลากูนาทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ จังหวัดตั้งอยู่บนชายฝั่งตอนเหนือของลากูนาเดอเบย์ ซึ่งเป็นทะเลสาบที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ และตั้งอยู่ทางตอนใต้ของเทือกเขาเซียร์รามาเดร
ศาลากลางจังหวัดอยู่ที่เมืองอันตีโปโล ในขณะที่ปาซิกเป็นเมืองหลักอย่างเป็นทางการ แม้ว่าปาซิกจะอยู่ในเขตเมโทรมะนิลา ซึ่งอยู่นอกเขตควบคุมของจังหวัดรีซัลก็ตาม
ภูมิศาสตร์

จังหวัดรีซัลมีพื้นที่ 1,191.94 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ทางตอนเหนือของเขตคาลาบาร์โซน ใช้เวลาเดินทางจากมะนิลามายังศาลากลางจังหวัดในอันตีโปโลประมาณหนึ่งชั่วโมง ภูมิลักษณ์ส่วนใหญ่เป็นภูเขาและเนิน เมืองทางตอนใต้ของจังหวัดตั้งอยู่ริมทะเลสาบลากูนาเดอเบย์ ซึ่งเป็นทะเลสาบที่ใหญ่ที่สุดของฟิลิปปินส์
ส่วนเกาะที่ใหญ่ที่สุดของจังหวัดคือ เกาะตาลิม ตั้งอยู่ในทะเลสาบลากูนาเดอเบย์
ภูเขาในโรดริกูซ
ทุ่งนาในบินังโกนัน
ทะเลสาบลากูนาเดอเบย์
ภูมิศาสตร์ > ภูมิอากาศ

| ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดรีซัล> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 30.5 (86.9) | 31.5 (88.7) | 33.1 (91.6) | 34.5 (94.1) | 34.0 (93.2) | 32.6 (90.7) | 32.0 (89.6) | 31.2 (88.2) | 31.4 (88.5) | 31.6 (88.9) | 31.4 (88.5) | 30.5 (86.9) | 32.03 (89.65) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 21.6 (70.9) | 21.8 (71.2) | 22.9 (73.2) | 24.1 (75.4) | 25.0 (77) | 25.0 (77) | 24.6 (76.3) | 24.8 (76.6) | 24.3 (75.7) | 24.0 (75.2) | 23.5 (74.3) | 22.3 (72.1) | 23.66 (74.59) |
| วันที่มีฝนตกโดยเฉลี่ย | 5 | 3 | 4 | 5 | 13 | 20 | 22 | 22 | 22 | 17 | 15 | 8 | 156 |
แหล่งที่มา: Storm247
ภูมิศาสตร์ > การแบ่งเขตการปกครอง

อันตีโปโล
แองโกโน
บารัส
บินังโกนัน
กาอินตา
การ์โดนา
จาลาจาลา
โมรง
ปิลิลลา
โรดริกูซ
ซันมาตีโอ
ตาไนย์
ไตย์ไตย์
เตเรซา
ประชากรศาสตร์

ในปี ค.ศ. 2015 จังหวัดรีซัลมีประชากร 2,884,227 คน ความหนาแน่น 2,400 คนต่อตารางกิโลเมตร ประชากรในจังหวัดส่วนใหญ่พูดภาษาตากาล็อก ส่วนภาษาที่สองได้แก่ ภาษาอังกฤษ และภาษาฟิลิปีโน
ศาสนาคริสต์ นิกายโรมันคาทอลิก เป็นศาสนาหลัก โดยมีผู้นับถือร้อยละ 80 ของจังหวัด
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ จังหวัดรีซัล
ดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ จังหวัดรีซัล ที่โอเพินสตรีตแมป
Philippine Standard Geographic Code เก็บถาวร 2012-04-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Local Governance Performance Management System เก็บถาวร 2016-03-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ชาชัก (เครื่องดื่ม)

| --- | --- |

ประเภท: เครื่องดื่ม
แหล่งกำเนิด: มาเลเซีย
ภูมิภาค: คาบสมุทรมลายู
ผู้สร้างสรรค์: ผู้อพยพชาวอินเดียในคาบสมุทรมลายู
อุณหภูมิเสิร์ฟ: ร้อน
ส่วนผสมหลัก: ชาแดง, นมระเหย
จานอื่นที่คล้ายกัน: ชานม รวมถึงชานมพม่าและชานมฮ่องกง
 ตำราอาหาร: ชาชัก   สื่อ: ชาชัก
ชาชัก (มลายู: teh tarik) เป็นชานมแบบร้อนที่พบได้ทั่วไปในมาเลเซีย อินโดนีเซีย สิงคโปร์ และภาคใต้ของไทย ชื่อมาจากกระบวนการชงที่มีการเทเครื่องดื่มกลับไปกลับมา ทำจากชาแดง นมระเหย จัดเป็นเครื่องดื่มประจำชาติของมาเลเซีย
การผสมส่วนผสมจะใช้การเทกลับไปกลับมาระหว่างแก้วสองใบจนเกิดฟอง เป็นการทำให้ชาเย็นลง และทำให้ชากับนมระเหยเข้ากันดี การผสมชานี้กลายเป็นศิลปะอย่างหนึ่ง ชาชักและนาซีเลอมะก์ถือเป็นอาหารและเครื่องดื่มที่เป็นมรดกของมาเลเซีย
รูปแบบ

เตะฮ์-ซี เป็นชาที่ชงกับนมระเหยไม่หวาน ต่างจากชาชักทั่วไปที่ใส่นมข้นหวาน
เตะฮ์-โอ เป็นชาที่ไม่ใส่นม ถ้าไม่ใส่น้ำตาลด้วยเรียก "เตะฮ์-โอ โกซง"
เตะฮ์ฮาเลีย หรือชาขิง
ชาม มาจากภาษากวางตุ้ง หมายถึง ผสม เป็นส่วนผสมของชาและกาแฟ
ดูเพิ่ม

ชาไทย
ชานมฮ่องกง
ชานมไข่มุก
มสาลาจาย
โรตีปราตาและชาชักในสิงคโปร์
ซันโฮเซ (จังหวัดคาปูลูอังดีนากัต)

| ซานโฮเซ |
| --- | --- |
เทศบาล

สมญา: สถานที่แห่งการผจญภัยอันลึกลับ
ที่ตั้งในจังหวัดคาปูลูอังดีนากัต
ประเทศ:  ฟิลิปปินส์
เขต: คารากา
จังหวัด: คาปูลูอังดีนากัต
District: Lone District
ก่อตั้ง: 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 1989
บารังไก: 12
การปกครอง
 • ประเภท: Sangguniang Bayan
 • นายกเทศมนตรี: Allan B. Ecleo II
 • ผู้เลือกตั้ง: 14,535 คน (ค.ศ. 2016)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 27.80 ตร.กม. (10.73 ตร.ไมล์)
ประชากร (ค.ศ. 2015)
 • ทั้งหมด: 27,487 คน
 • ความหนาแน่น: 990 คน/ตร.กม. (2,600 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+8 (PST)
รหัสไปรษณีย์: 8427
PSGC: 168506000
ไอดีดี : รหัสโทรศัพท์ : +63 (0)86
ภูมิอากาศ: ภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน
ระดับรายได้: ระดับที่ 4
รายได้: 75,479,827.06 เปโซ (ค.ศ. 2016)
เว็บไซต์: www.sanjosedi.gov.ph
ซานโฮเซ (ฟิลิปปินส์: San Jose) เป็นเมืองศูนย์กลางประจำจังหวัดคาปูลูอังดีนากัต ประเทศฟิลิปปินส์ ในปี ค.ศ. 2015 มีประชากร 27,487 คน เมืองนี้เป็นที่ตั้งของสมาคมมิชชานารีแห่งฟิลิปปินส์ (PBMA)
ชื่อเมืองตั้งชื่อตามโฮเซ เอเกลโอ ผู้บุกเบิกเมืองและเป็นบิดาของรูเบน เอเกลโอ การแบ่งเขตการปกครอง แบ่งออกเป็น 12 บารังไก
แหล่งข้อมูลอื่น

Philippine Standard Geographic Code เก็บถาวร 2012-04-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ซูไงเปอตานี

ซูไงเปอตานี (มลายู: Sungai Petani) เอกสารไทยเรียก สุไหงปัตตานี อาจรู้จักในชื่อย่อว่า เอสจีเปอตานี หรือ เอสพี เป็นเมืองหนึ่งในรัฐเกอดะฮ์ ประเทศมาเลเซีย ซึ่งตั้งอยู่ทางตอนบนของคาบสมุทรมลายู เมืองนี้มีประชากร 456,605 คน ถือว่าเป็นเมืองใหญ่ที่สุดของรัฐเกอดะฮ์ และมีประชากรมากกว่าเมืองอาโลร์เซอตาร์ เมืองเอกของรัฐ
ซูไงเปอตานีเป็นที่ตั้งโบราณสถานยุคก่อนอิสลามคือหุบเขาบูจัง อายุกว่าหนึ่งพันปีซึ่งก่อสร้างขึ้นตามคติฮินดู-พุทธ ห่างจากตัวเมืองซูไงเปอตานี 17 กิโลเมตร ภายในหุบเขาได้จัดแสดงพิพิธภัณฑ์ที่แสดงโบราณวัตถุที่ขุดพบจากหุบเขาบูจัง
ชื่อเมือง ซูไงเปอตานี แปลว่า แม่น้ำกสิกร มาจากคำว่า ซูไง (มลายู: Sungai; ไทยเรียก สุไหง) แปลว่าแม่น้ำ กับคำว่า เปอตานี (มลายู: Petani; ไทยเรียก ปัตตานี) ที่แปลว่า ชาวนาหรือเกษตรกร
ซันโฮเซเดอบูเวนาบิสตา (จังหวัดอันตีเก)

| ซันโฮเซเดอบูเวนาบิสตา ซันโฮเซ |
| --- | --- |
เทศบาล
ศาลากลางจังหวัดอันตีเก
ที่ตั้งในจังหวัดอันตีเก
ประเทศ:  ฟิลิปปินส์
เขต: คันลูรังคาบีซายาอัน
จังหวัด: อันตีเก
District: Lone district
ก่อตั้ง: ค.ศ. 1733
บารังไกย์: 28
การปกครอง
 • ประเภท: Sangguniang Bayan
 • นายกเทศมนตรี: Rony L. Molina
 • รองนายกเทศมนตรี: Elmer C. Untaran
 • สิทธิ์เลือกตั้ง: 31,148 คน (ค.ศ. 2016)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 48.56 ตร.กม. (18.75 ตร.ไมล์)
ประชากร (ค.ศ. 2015)
 • ทั้งหมด: 62,534 คน
 • ความหนาแน่น: 1,300 คน/ตร.กม. (3,300 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+8 (PST)
รหัสไปรษณีย์: 5700
PSGC: 060613000
ไอดีดี : รหัสโทรศัพท์ : +63 (0)36
ภูมิอากาศ: เขตร้อน
ระดับรายได้: เทศบาลระดับที่ 1
เว็บไซต์: www.nscb.gov.ph
ซันโฮเซเดอบูเวนาบิสตา  (กินาไรอา: Banwa kang San Jose de Buenavista; ฮีลีไกโนน: Banwa sang San Jose de Buenavista; ฟิลิปปินส์: Bayan ng San Jose de Buenavista) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า ซันโฮเซ เป็นเทศบาลระดับที่ 1 และเป็นเมืองศูนย์กลางของจังหวัดอันตีเก ประเทศฟิลิปปินส์ ในปี ค.ศ. 2015 มีประชากร 62,534 คน เมืองแห่งนี้เคยใช้จัดงานกีฬาปาลาโรงปัมบันซา 2017
แหล่งข้อมูลอื่น

"San José de Buena Vista" . New International Encyclopedia. 1905.
จังหวัดเหงะอาน

| จังหวัดเหงะอาน Tỉnh Nghệ An |
| --- | --- |
จังหวัด
หาดเกื๋อหล่อ  •  จัตุรัสเมืองโฮจิมินห์  •  อนุสาวรีย์แรงงาน ชาวไร่ ทหาร  •  ศาลเจ้ากวางจุง  •  ถนนเลนินในเมืองวิญ  •  ดวงอาทิตย์ขึ้นที่เกื๋อหล่อ  •  ศาลเจ้ามายฮักเด๊  •  ถนนในวิญช่วงกลางคืน  •  กระทรวงกลาโหมในวิญ  •  มหาวิทยาลัยวิญ  •  จัตุรัสเมืองวิญ  •  ศาลเจ้าเหงียนซี้
ที่ตั้งของจังหวัดเหงะอาน

พิกัด: 19°20′N 104°50′E﻿ / ﻿19.333°N 104.833°E﻿ / 19.333; 104.833
ประเทศ:  เวียดนาม
ภูมิภาค: ชายฝั่งตอนกลางเหนือ
เมืองหลัก: วิญ
การปกครอง
 • ประธานสภาประชาชน: ท้าย ทัญ กวี๊
 • ประธานสมัชชาประชาชน: เหงียน ดึ๊ก จุง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 16,490.0 ตร.กม. (6,366.8 ตร.ไมล์)
ประชากร (2019)
 • ทั้งหมด: 3,327,791 คน
 • ความหนาแน่น: 200 คน/ตร.กม. (520 คน/ตร.ไมล์)
ประชากร
 • ชาติพันธุ์: เวียดนาม, ขมุ, ไทย, โท้, ม้ง
เขตเวลา: UTC+7 (เวลาอินโดจีน)
รหัสพื้นที่: 238
รหัส ISO 3166: VN-22
เว็บไซต์: www.nghean.gov.vn
เหงะอาน (เวียดนาม: Nghệ An, ออกเสียง: [ŋêˀ ʔaːn] ( ฟังเสียง)) หรือ แง่อาน ตามที่ใช้ในเอกสารเก่าของไทย เป็นจังหวัดตอนเหนือของประเทศเวียดนาม มีขนาดพื้นที่มากที่สุดของประเทศ เป็นบ้านเกิดของอดีตประธานาธิบดีโฮจิมินห์ ใน ค.ศ. 2019 จังหวัดเหงะอานมีประชากร 3,327,791 คน
ภูมิศาสตร์

ทิศตะวันตกติดกับชายแดนประเทศลาว ทิศตะวันออกติดกับทะเล มีชายหาดที่มีชื่อเสียงคือ หาดเกื๋อหล่อ (Cửa Lò) และหาดเกื๋อโห่ย (Cửa Hội)
เขตการปกครอง

จังหวัดเหงะอานแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 1 นคร 3 เมือง และ 17 อำเภอ ได้แก่
| ชื่อภาษาไทย | ชื่อภาษาเวียดนาม | ประชากร (ค> ศ. 2019) |
| --- | --- | --- |
| นครวิญ | Vinh | 339,114 |
| เมืองเกื๋อหล่อ | Cửa Lò | 55,668 |
| เมืองท้ายฮหว่า | Thái Hoà | 66,127 |
| เมืองฮหว่างมาย | Hoàng Mai | 113,360 |
| อำเภอกวิ่ญลืว | Quỳnh Lưu | 276,259 |
| อำเภอกวี่เจิว | Quỳ Châu | 57,813 |
| อำเภอกวี่เหิป | Quỳ Hợp | 134,154 |
| อำเภอกอนกวง | Con Cuông | 75,168 |
| อำเภอกี่เซิน | Kỳ Sơn | 80,288 |
| อำเภอเกว๊ฟ็อง | Quế Phong | 71,940 |
| อำเภองีหลก | Nghi Lộc | 218,005 |
| อำเภอโดเลือง | Đô Lương | 213,543 |
| อำเภอเตินกี่ | Tân Kỳ | 147,257 |
| อำเภอเตืองเซือง | Tương Dương | 77,830 |
| อำเภอทัญเจือง | Thanh Chương | 240,808 |
| อำเภอนามด่าน | Nam Đàn | 164,634 |
| อำเภอเสียนเจิว | Diễn Châu | 312,506 |
| อำเภอเหงียด่าน | Nghĩa Đàn | 140,515 |
| อำเภออัญเซิน | Anh Sơn | 116,922 |
| อำเภอเอียนถั่ญ | Yên Thành | 301,635 |
| อำเภอฮึงเงวียน | Hưng Nguyên | 124,245 |
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
| ด ค กเขตการปกครองของประเทศเวียดนาม |
| --- | --- |
ภาค:  ชายฝั่งตอนกลางใต้  ชายฝั่งตอนกลางเหนือ  ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง  ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำแดง  ที่สูงตอนกลาง  ภาคตะวันตกเฉียงเหนือ  ภาคตะวันออกเฉียงใต้  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 
เทศบาลนคร:  เกิ่นเทอ  ดานัง  ฮานอย  โฮจิมินห์  ไฮฟอง 
จังหวัด:  กว๋างจิ  กว๋างนาม  กว๋างนิญ  กว๋างบิ่ญ  กว๋างหงาย  กอนตูม  ก่าเมา  กาวบั่ง  เกียนซาง  คั้ญฮหว่า  จ่าวิญ  ซ้อกจัง  ซาลาย  เซินลา  ด่งท้าป  ด่งนาย  ดั๊กนง  ดั๊กลัก  เดี่ยนเบียน  เต็ยนิญ  เตวียนกวาง  เตี่ยนซาง  เถื่อเทียนเว้  ทัญฮว้า  ท้ายเงวียน  ท้ายบิ่ญ  นามดิ่ญ  นิญถ่วน  นิญบิ่ญ  บักเลียว  บั๊กกั่น  บั๊กซาง  บั๊กนิญ  บ่าเสียะ-หวุงเต่า  บิ่ญเซือง  บิ่ญดิ่ญ  บิ่ญถ่วน  บิ่ญเฟื้อก  เบ๊นแจ  ฟู้เถาะ  ฟู้เอียน  ล็องอาน  ลายเจิว  เลิมด่ง  หลั่งเซิน  หล่าวกาย  หวิญฟุก  หวิญล็อง  ห่าซาง  ห่าติ๋ญ  ห่านาม  หายเซือง  เหงะอาน  เหิ่วซาง  อานซาง  เอียนบ๊าย  ฮหว่าบิ่ญ  ฮึงเอียน 
อดีตจังหวัด:  เจิวด๊ก  มิญหาย  ล็องโห่  หวิญฟู้  ห่าเซินบิ่ญ  ห่าเต็ย  ห่านามนิญ  ห่าบั๊ก  เหงะติ๋ญ 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  อิสราเอล  สหรัฐ 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่
ซ็อมลอ-มจูร์

| --- | --- |
สัมลอร์มะจูเกรือง
ชื่ออื่น: แกงส้มเขมร, แกงส้มเนื้อ
ประเภท: แกง
แหล่งกำเนิด: ประเทศกัมพูชา
ส่วนผสมหลัก: มะขาม ปรอฮก สมุนไพร
ข้อมูลอื่น: กัญจัว
 ตำราอาหาร: ซ็อมลอ-มจูร์   สื่อ: ซ็อมลอ-มจูร์
ซ็อมลอ-มจูร์ (เขมร: សម្លម្ជូរ, สมฺลมฺชูรฺ) ภาษาเขมรถิ่นไทยเรียก สันลอมะจู (แปลว่า ต้มส้ม, ต้มเปรี้ยว) ภาษาไทยถิ่นตราดเรียก ต้มส้มสะลอมะจู ในประเทศไทยเรียก แกงส้มเขมร เป็นแกงชนิดหนึ่งของประเทศกัมพูชาที่มีรสเปรี้ยวนำ ซึ่งได้จากมะขามเปียก หรืออาจได้จากมะเขือเทศ สับปะรด ส่วนเนื้อสัตว์ชาวเขมรนิยมใช้เนื้อวัวเป็นหลัก และมีส่วนประกอบอื่นอีก เช่น ผักบุ้ง ขึ้นฉ่าย และใบย่านาง มีลักษณะคล้ายกับกัญจัว (เวียดนาม: Canh chua) ซึ่งเป็นแกงชนิดหนึ่งของเวียดนามภาคใต้
ซ็อมลอ-มจูร์ มีหลายรูปแบบ ได้แก่
ซ็อมลอ-มจูร์ยวน (เขมร: សម្លរម្ជូរយួន, สมฺลมฺชูรฺยูนฺ; แปลว่า แกงส้มญวน) คือแกงใส่กุ้ง ปลา ไก่ โดยมีสับปะรด ปลากรอบ และมะเขือเทศเป็นตัวชูรส
ซ็อมลอ-มจูร์-ซแร (เขมร: សម្លម្ជូរស្រែ, สมฺลมฺชูรฺแสฺร; แปลว่า แกงส้มนา) คือแกงใส่ปลาสด ปลากรอบ ปู และมะละกอดิบ
ซ็อมลอ-มจูร์เกรือง (เขมร: សម្លរម្ជូរគ្រឿង, สมฺลมฺชูรฺเครือง; แปลว่า แกงส้มใส่เกรือง) คือแกงใส่เนื้อวัว (หรือหมู) เกรืองสีเหลือง ผักบุ้ง มะเขือเปราะ และชมพู่แก้มแหม่มตากแห้ง
ซ็อมลอ-มจูร์คะติฮ์ (เขมร: សម្លរម្ជូរខ្ទិះ​, สมฺลมฺชูรฺขะทิ; แปลว่า แกงส้มใส่กะทิ) คือแกงใส่เนื้อหมู สับปะรด และกะทิ
ชาวเขมรในประเทศไทยจะนิยมใช้ปลาดุกเป็นหลัก ต่างจากชาวเขมรในประเทศกัมพูชาที่นิยมใช้เนื้อวัว ในชุมชนบ้านครัว กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย อันเป็นชุมชนชาวจามมุสลิมที่อพยพมาจากประเทศกัมพูชา มีอาหารชนิดนี้ เรียกว่า แกงส้มเนื้อ หรือ แกงส้มเขมร มีส่วนประกอบหลักคือ เนื้อวัวต้มจนเปื่อย ปรุงรสด้วยเครื่องแกงเผ็ด มะเขือเปราะ ถั่วฝักยาว ใบมะกรูด ใบโหระพา ชูรสเปรี้ยวด้วยมะเขือเทศ และมะขามเปียก