stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เกราะญี่ปุ่น
ความเป็นมาของเกราะญี่ปุ่น

เกราะญี่ปุ่น ของเหล่า ซามูไร ถูกนำมาจาก ประเทศจีน สร้างขึ้นจากเหล็กกล้าแผ่นบางๆ นำมาประกอบเข้าด้วยกัน ร้อยด้วยไหมหรือเชือก ชิ้นส่วนต่างๆ หลายๆ ชิ้นที่สามารถสวมใส่สามารถแยกออกจากกันได้  ตัวแผ่นของชุดเกราะถูกออกแบบอย่างชาญฉลาด ให้มีความหนาของเกราะมากกว่าหนึ่งชั้น มีแผ่นเหล็กอ่อนรองบริเวณด้านหลัง เพื่อที่จะช่วยดูดซับแรงกระแทกจากการปะทะในการต่อสู้ บริเวณด้านหน้าจะเป็นแผ่นเหล็กกล้าที่มีความแข็งกว่า และท้ายที่สุดเป็นการลงน้ำมันชักเงาหลายๆ ชั้น เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้เกราะเป็นสนิมเวลาถูกน้ำ
ลักษณะของชุดเกราะที่สามารถแยกเป็นชิ้นๆ ของเกราะนั้นหมายความว่า ซามูไรที่ทำหน้าที่รักษาการณ์ในคฤหาสน์ของนายเหนือภายในจวนต่างๆ  ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องสวมชุดเกราะที่เต็มอัตราศึกเช่นเวลาออกศึก สงคราม อาจจะสวมแค่ส่วนแขนของชุดเกราะไว้ภายใต้ชุด กิโมโน ปกติ แขนของชุดเกราะที่มีความยืดหยุ่นได้นี้ สร้างจากแผ่นเกราะชิ้นเล็กๆ ร้อยเข้าด้วยกันด้วยเส้นไหม เชือก หรือเชือกหนังเคลือบ แล้วใช้สายรัดบริเวณช่วงไหล่เพื่อยึดไว้ ในทางเดียวกันหากคาดการณ์ว่าข้าศึกศัตรูคงยังไม่บุกเข้าจู่โจม ซามูไรอาจจะสวมเกราะไว้เพียงบางชิ้นเท่านั้น ในขณะที่จะเก็บชิ้นส่วนที่หนักๆ ไว้ก่อน รอให้มีความจำเป็นแล้วค่อยสวมเกราะที่เต็มอัตราศึก
การสวมชุดเกราะที่เต็มอัตราศึกนั้น จะประกอบด้วยพิธีกรรมชุดหนึ่งที่ให้เริ่มสวมเกราะที่ มือ ขา หรือแขนก่อน จุดสำคัญของพิธีกรรมนี้ก็คือ จะช่วยให้ ซามูไร และคนรับใช้ ไม่ลืมชิ้นส่วนใดชิ้นส่วนหนึ่งของชุดเกราะไปในระหว่างการสวมเกราะ นอกจากนี้ยังช่วยในการจัดระเบียบของชุดเกราะเพื่อให้ชิ้นที่สวมทีหลัง เหลื่อมทับบนชิ้นที่อยู่ข้างใต้ที่สวมลงไปก่อน การปกป้องของเกราะจึงเพิ่มประสิทธิภาพแก่ผู้สวมใส่มากยิ่งขึ้น เพราะการฟันจะถูกหันเหออกจากผู้สวมเกราะ โดยผิวหน้าที่เอียงลาดจำนวนมาก ที่อยู่บนบริเวณไหล่ของซามูไรลงไปตามบริเวณลำตัว จะมีส่วนเพียงเล็กน้อยที่จะยื่นออกมาจากเกราะที่ทำให้การฟันเกาะเกี่ยวได้ และทำให้คมดาบเหเข้ามาหาตัวซามูไรลงไปด้านล่างแทน เกราะญี่ปุ่น ถูกสร้างขึ้นสำหรับนักรบ ซามูไร สมาชิกของชนชั้นนักรบผู้ทำหน้าที่คุ้มครองและรับใช้ ไดเมียว แม่ทัพ และ ทหาร เมื่อยามออกศึก สงคราม เกราะญี่ปุ่นนั้นสามารถแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบ คือ
เกราะโยโรย
เกราะโดะมะรุ
ความเป็นมาของเกราะญี่ปุ่น > เกราะโดะมะรุ

เกราะโดะมะรุ (Domaru (ドマル) ) คือชุดเกราะสำหรับ ซามูไร เดินเท้า สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 5 และ 6 เช่นเดียวกับ เกราะโยะโรย จากแผ่นเหล็กกล้าชิ้นบางๆ นับร้อยชิ้น ร้อยเชื่อมต่อเข้าด้วยกันเป็นแผ่นใหญ่ด้วยเส้นไหมหรือเชือก ซ้อนทับกันหลายชั้น เกราะโดะมะรุ จะแตกต่างกับ เกราะโยะโรย เนื่องจากมีน้ำหนักเบากว่า สวมใส่พอดีตัวและไม่มีแผงกำบังไหล่ ผู้สวมใส่เกราะโดะมะรุจะไม่ต้องทนแบกรับน้ำหนักของชุดเกราะ ในบริเวณส่วนหัวไหล่เช่นเดียวกับเกราะโยะโรย ทำให้มีความคล่องตัวในการเคลื่อนไหวได้มากกว่า เกราะชนิดนี้ถูกสร้างขึ้นสำหรับซามูไรเดินเท้า ที่มีความปราดเปรียวคล่องแคล่วว่องไวในการต่อสู้ เพื่อที่จะสามารถคุ้มกัน ไดเมียว หรือแม่ทัพที่อยู่บนหลัง ม้า พร้อมกับอาวุธ ซึ่งจะสวมเกราะโยะโรย ที่มีน้ำหนักมากกว่า และเป็นอุปสรรคเวลาเคลื่อนไหวหรือกวัดแกว่งอาวุธ
เกราะโดะมะรุ มีสีสันที่ไม่ฉูดฉาด สะดุดตาเช่นเดียวกับเกราะโยะโรย ที่นิยมสีสันที่ฉูดฉาดเพื่อเป็นการบ่งบอกสถานะของตนเอง สีของเกราะโดะมะรุนั้นค่อนข้างทึบและเรียบง่าย เหมาะสำหรับการแฝงตัวในความมืดเวลาออกศึก สงคราม ในเวลากลางคืน เกราะโดะมะรุถูกออกแบบขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์เช่นเดียวกันกับเกราะโยะโรย คือเพื่อใช้ในการทำศึก สงคราม สำหรับเกราะโดะมะรุนั้น เส้นไหมหรือเชือกที่สำหรับใช้ร้อยแผ่นเหล็กกล้าจำนวนมากเข้าด้วยกัน จะใช้สีที่อ่อนกว่าเส้นไหมหรือเชือกที่ใช้สำหรับร้อยเกราะโยะโรย เช่นสีเทา สีน้ำเงิน ซึ่งจะเป็นการบ่งบอกถึงสถานะของผู้สวมใส่เช่นเดียวกัน
ไดเมียว แม่ทัพหรือซามูไรที่สามารถซื้อเกราะได้ จะซื้อเกราะโดะมะรุให้แก่ ทหาร ภายในสังกัดของตนเอง ซึ่งจะสวมเกราะที่เรียบๆ ติด ดิน มากที่สุด และสำหรับทหารที่มีความสำคัญภายในกองทัพ อาจจะมีชุดเกราะอื่นๆ ที่ประดับตกแต่งหรูหรา ไว้สำหรับงานพิธีโดยเฉพาะ
หมวกเกราะของเกราะโดะมะรุ เป็นลักษณะหมวกธรรมดาที่ไม่นิยมให้มีการตกแต่งประดับประดามากมาย เช่นเดียวกับหมวกเกราะของเกราะโยะโรย อาจจะประดับบ้างเพียงเล็กน้อยสำหรับหัวหน้านายกอง เพื่อเป็นการบ่งบอกฐานะของตนเองในสมรภูมิ นิยมสีเดียวกันกับชุดเกราะเพื่อให้มีความกลมกลืนซึ่งกันและกัน และจะประดับด้วย มอน หรือ ตราประจำตระกูล ของไดเมียว หรือซามูไรที่สังกัด เพื่อเป็นการบ่งบอกถึงสถานะของซามูไรเดินเท้า เช่นเดียวกันกับ มอน ของไดเมียวหรือพวกแม่ทัพและเป็นการป้องกันตนเองจากการต่อสู้ในสมรภูมิอีกด้วย เพราะระหว่างศึกสงคราม ซามูไรเดินเท้าจะสวมเกราะโดะมะรุที่เหมือนกัน ไม่ว่าจะเป็นฝ่ายมิตรหรือศัตรู ทำให้การแบ่งแยกสังกัดทำได้อย่างยากลำบาก มอน จะเป็นสิ่งบ่งบอกถึงสังกัดของซามูไรเดินเท้า
ส่วนประกอบของเกราะญี่ปุ่น

ชุดเกราะของนักรบซามูไรไม่ได้สร้างจากแผ่นเหล็กทึบเพียงแผ่นเดียว แต่ประกอบขึ้นด้วยชิ้นส่วนต่างๆ ของแผ่นเหล็กกล้าที่มีขนาดบางจำนวนมากมายภายในเกราะหลายๆ หลายชนิดเข้าด้วยกัน ร้อยด้วยเส้นไหมหรือเชือก ชิ้นส่วนต่างๆ ของเกราะญี่ปุ่นทั้ง 2 ประเภท มีจำนวนมาก ซึ่งในการสวมเกราะโยะโรยเต็มอัตราศึกของไดเมียว แม่ทัพหรือซามูไร ในเวลาออกศึกสงคราม จะใช้เวลาค่อนข้างมาก และจำเป็นต้องมีผู้รับใช้ช่วยในการสวมใส่ โดยจะเริ่มสวมจากมือ ขา หรือแขนก่อนเป็นอันดับแรก  เกราะโยะโรยนั้นเป็นเกราะดั้งเดิมแต่โบราณของไดเมียว ซามูไรหรือแม่ทัพ ซึ่งประกอบด้วยส่วนหลักๆ ของเกราะ ดังนี้
คะบุโตะ (kabuto 兜)  หรือ หมวกเกราะ
โด (dou 同)  หรือ เกราะส่วนบริเวณลำตัว สร้างจากแผ่นเหล็ก
เกียวโย (gyow-yow
โอโซะเดะ (o-sode 大袖)  หรือ แผงกำบังไหล่
hikiawase-o
โคะเทะ (kote 籠手)  หรือ เกราะบริเวณส่วนแขนและมือ
kurijime-o
ทสึรุบะชิริ (kusazuri)  หรือ เกราะบริเวณส่วนหน้าอก
ไฮดาเทะ (haidate 佩楯)
สึเนะอะเทะ (suneate 脛当)  หรือ เกราะบริเวณส่วนขา
ส่วนประกอบของเกราะญี่ปุ่น > คะบุโตะ

คะบุโตะ (兜)  คือหมวกเกราะสำหรับสวมใส่ศีรษะเพื่อป้องกันอาวุธคู่กับชุดเกราะของ ไดเมียว แม่ทัพ หรือ ซามูไร สร้างจากแผ่นเหล็กกล้าเช่นเดียวกับชุดเกราะ หมวกเหล็กของเกราะทั้ง 2 ประเภท จะมีความแตกต่างกันในด้านของออกแบบและประดับตกแต่ง ขนาดของคะบุโตะทั้งสองประเภทมีความแตกต่างกันมาก คะบุโตะสำหรับเกราะโยะโรยอาจจะมีขนาดใหญ่โต เพื่อเป็นการบ่งบอกถึงสถานะของผู้สวมใส่ ซึ่งส่วนประกอบหลักๆ ของคะบุโตะ มีดังนี้
ในขณะที่คะบุโตะสำหรับเกราะโดะมะรุ จะมีขนาดพอดีกับศีรษะของผู้สวมใส่ และไม่มีการประดับตกแต่งมากมายเช่นคะบุโตะสำหรับเกราะโยะโรย หมวกเกราะสำหรับเกราะโยะโรย จะตกแต่งประดับประดาด้วยขนนก เขาสัตว์ ไม่ใช่เพียงเพื่อความสวยงามแต่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น การประดับตกแต่งหมวกเกราะสำหรับเกราะโยะโรย เป็นการสร้างความน่าเกรงขามและประทับใจแก่ผู้พบเห็นให้แก่ผู้สวมใส่อีกด้วย
คะบุโตะ จะประดับด้วย มอน หรือ ตราประจำตระกูล เพื่อบ่งบอกถึงสังกัดของแม่ทัพหรือซามูไร และเพิ่มความน่าเกรงขามของคะบุโตะ ด้วยหน้ากากป้องกันที่ทำเป็นรูปหน้าปีศาจที่มีความน่ากลัว หรือคะบุโตะที่ลักษณะแตกต่างจากผู้อื่น เช่นคะบุโตะของ ดาเตะ มาซามูเนะ ผู้ให้ ฮะมะโนะโตะ หรือทหารองค์รักษ์จำนวนมากกว่า 200 นาย สวมคะบุโตะที่มียอดปลายแหลมถมทอง ที่มีความสูงเกือบสองเท่าของผู้สวมใส่
ส่วนประกอบของเกราะญี่ปุ่น > โด

โด (同)  คือเกราะในส่วนบริเวณลำตัว
ส่วนประกอบของเกราะญี่ปุ่น > โอโซะเดะ

โอโซะเดะ (大袖) คือแผงกำบังไหล่
ส่วนประกอบของเกราะญี่ปุ่น > สึเนะอะเทะ

สึเนะอะเทะ (脛当) คือเกราะบริเวณส่วนขา
ตราประจำตระกูล

“ตราประจำตระกูล” ใน ญี่ปุ่น มีวัตถุประสงค์เดียวกับใน ตะวันตก กล่าวคือเพื่อให้สามารถจดจำง่ายขึ้นว่า “ใครเป็นใคร” ในสมรภูมิ การสวมเกราะทั้ง 2 ประเภทนั้นทำให้แต่ละคนและดูเหมือนกันไปหมด ดังนั้นวิธีการที่ จะทำให้สามารถแยกแยะออกว่า ใครเป็นผู้ที่สมควรฆ่าและใครเป็นมิตรจึงเป็น เรื่องคอขาดบาดตาย และสำคัญยิ่งในการทำศึกสงคราม ในตอนเริ่มแรก ไดเมียวผู้คุมกองทัพจะนำธงรบขนาดใหญ่ที่มีสีสัน เพื่อแสดงให้เห็นถึงความจงรักภักดีของทหารต่อตระกูล และแม้แต่ในยุคแรกๆ ก็ได้มีการพิมพ์ มอน หรือ ตราประจำตระกูล  ซึ่งมักเป็นรูปสัญลักษณ์ไว้บนธรงรบ หรือประทับไว้บนชุดเกราะ หรือแสดงให้เห็นชัดเจนบนโล่ไม้ขนาดใหญ่
สำหรับ มอน หรือ ตราประจำตระกูล การออกแบบของมอนจะมีความสำคัญมากกว่าการใช้สี ซึ่งแตกต่างไปจากตราประจำตระกูลของ ตะวันตก และเมื่อตระกูลใดตระกูลหนึ่งเริ่มใช้ มอน รูปแบบใด ก็จะใช้ไปตลอดโดยไม่มีการเปลี่ยนแปลง ในตราประจำตระกูลของ ยุโรป จะมีการแบ่งเครื่องหมายตราประจำตระกูลออกเป็นครึ่งหนึ่ง หรือเป็นเสี้ยวหนึ่งส่วนสี่ ซึ่งแสดงถึงเปอร์เซ็นต์ของเจ้าของที่มีส่วนในตระกูลนั้น แบบของตราประจำตระกูลจึงมักถูกเปลี่ยนแปลง โดยลูกชายคนแรก คนที่สอง หรือคนที่สามของตระกูล ทำให้กิจกรรมการสร้าง ตราประจำตระกูลกลายเป็นเรื่องที่ซับซ้อน ขณะที่ในญี่ปุ่นสมาชิกทั้งหมดของตระกูลรวมถึงบริวารทั้งหมดจะใช้มอนแบบเดียวกัน
ในยุคเซ็นโกคุ การใช้ มอน ในตระกูลของ ซามูไร ได้ตั้งหลักปักฐานอย่างมั่นคง ตระกุลโตคุกาว่าใช้ มอน รูปใบที่มีสามแฉกของต้น อะโอะอิ (ต้นฮอลลี่ฮ็อค)  อยู่ในวงกลม หลายๆ ตระกูลใช้รูปแบบคล้ายๆ กันแต่เป็นรูป โทโมเอะ (รูปคล้ายจุลภาคที่อยู่บนสัญลักษณ์ หยิน-หยาง)  มอน ยังใช้บน ซาชิโมโนะ หรือ ธง ที่ติดที่กลางหลังบนชุดเกราะของไดเมียว แม่ทัพและซามูไร และอะชิการุแต่ละคน สีพื้นของธงจะบอกให้รู้ว่าแม่ทัพ ซามูไรหรือทหารคนนั้นสังกัดกองทัพไหน ซามูไรที่มีชื่อเสียงหรือหยิ่งผยองในตนเอง บางครั้งจะพิมพ์ชื่อของตัวเองไว้บนซาชิโมโนะ แทนที่จะเป็นสัญลักษณ์ของตระกูล สัญลักษณ์เหล่านี้ยังมีอยู่บน โนโบริ หรือธงรบที่ถือโดยคนธงประจำหน่วยนั้นๆ โนโบริเป็นธงยาวแนวตั้งที่มีตัวยึดขวางด้านบนสุด มอน จะถูกพิมพ์ไว้บนธงชนิดนี้ใกล้ๆ กับส่วนบนสุด ธงโนโบริอื่นๆ อาจจะเขียนคำคมที่เหมาะสมไว้
ธงรบที่นำไปกับหน่วยรบและทั้งกองทัพ อาจมีข้อความที่ช่วยปลุกใจแทนที่จะเป็นแค่รูปวาดเฉยๆ  ธงอันหนึ่งที่ใช้โดย โตคุกาว่า อิเอยะสึ มีสโลแกนจากพุทธศาสนาว่า “สละซึ่งโลกแห่งกิเลส เพื่อเข้าสู่ดินแดนพิสุทธิ์”
มอน บนชุดเกราะโยะโรยและเกราะโดะมะรุจำนวนมาก และจำนวนมหาศาลของธงที่นำไปกับกองทัพซามูไร เป็นสิ่งที่น่าประทับใจในของตัวมันเอง แม่ทัพ ซามูไรและทหารทุกคนอาจมีซาชิโมโนะเป็นของตัวเอง และหน่วยของแต่ะละกองจะมีธงโนโบริหนึ่งผืนหรือมากกว่า และยังมีธงยาว ธงสั้น และเครื่องยศหรูหราที่นำไปในกองทัพด้วย ตัวอย่างเช่น ฟุคินูคิ เป็นธงรูปทรงกระบอกที่สีสันสดใส ดีไซน์อย่างหรูหรา ติดบนกรอบรูปทรงกลม รูปทรงเกือบจะเหมือนธงแสดงทิศทางลมในปัจจุบัน
อาวุธสำหรับชุดเกราะ

เกราะญี่ปุ่น ถูกออกแบบเพื่อใช้ในการต่อสู้และป้องกันอันตรายจากอาวุธแก่ผู้สวมใส่ ซึ่งอาวุธสำหรับไดเมียว แม่ทัพหรือซามูไร ผู้สวมเกราะในการศึกสงครามใช้ในการต่อสู้ ฆ่าฟันศัตรูหรือป้องกันตนเอง ได้แก่
ดาบ
ธนู
หอก
ง้าว
เกราะโยะโรย สำหรับซามูไรขี่ม้า

มอน หรือ ตราประจำตระกูลโอดะ
การประชุมเลือกสันตะปาปา

การประชุมเลือกสันตะปาปากระทำกันในโบสถ์น้อยซิสทีนมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1492
การประชุมเลือกสันตะปาปา (อังกฤษ: Papal conclave) คือการประชุมโดยคณะพระคาร์ดินัล (College of Cardinals) เพื่อเลือกตั้งมุขนายกแห่งคริสตจักรกรุงโรม (Bishop of the Church of Rome) ซึ่งเป็นพระสันตะปาปาองค์ใหม่หลังจากที่ตำแหน่งว่างลง พระสันตะปาปาถือกันว่าเป็นผู้สืบตำแหน่งมาจากนักบุญเปโตร ซึ่งชาวคาทอลิกเชื่อว่าเป็นพระสันตะปาปาองค์แรก และเป็นตำแหน่งที่ถือกันว่าเป็นประมุขของคริสตจักรโรมันคาทอลิกบนโลกมนุษย์ การเลือกตั้งนี้ถือว่าเก่าแก่ที่สุดที่ดำเนินการต่อเนื่องกันมาในการเลือกตั้งประมุขของคริสตจักร
การเลือกตั้งหลายครั้งในอดีตมักมีการเมืองเข้ามาแทรกแซงจนทำให้บางครั้งตำแหน่งพระสันตะปาปาว่างลงเป็นระยะเวลาครั้งละนาน ๆ โดยเฉพาะในช่วงว่างระหว่างสมณสมัยตั้งแต่ปี ค.ศ. 1268 - 1271 ที่มีผลทำให้มีต้องมีการเรียกประชุมสังคายนาวาติกันครั้งที่2ในปี ค.ศ. 1274 ที่ผลของการประชุมออกมาว่าพระคาร์ดินัลผู้มีสิทธิเลือกตั้งพระสันตะปาปาต้องถูกกักตัว “ขังกุญแจ” ไว้ตามลำพัง “cum clave” (ภาษาละติน แปลว่า “ด้วยกุญแจ”) และจะไม่ได้รับการปล่อยให้ออกมาจนกว่าจะได้พระสันตะปาปาพระองค์ใหม่ ในปัจจุบันการประชุมเลือกตั้งพระสันตะปาปากระทำกันในโบสถ์น้อยซิสทีนภายในพระราชวังพระสันตะปาปามาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1492
ในระยะสองสามร้อยปีแรกของคริสต์ศาสนามุขนายกแห่งโรมก็เช่นเดียวกับมุขนายกประจำมุขมณฑลอื่น ๆ ที่ได้รับเลือกโดยเอกฉันท์โดยนักบวชและประชาชนของมุขมณฑล ในกรณีนี้ก็คือกรุงโรม ในปี ค.ศ. 1059 จึงได้มีการระบุคุณสมบัติของคณะพระคาร์ดินัลให้เป็นกลุ่มผู้มีสิทธิเลือกตั้งแต่เพียงกลุ่มเดียว ตั้งแต่นั้นมาก็ได้มีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงรายละเอียดเกี่ยวกับกฎการเลือกตั้งกันเรื่อยมา ในปี ค.ศ. 1970 สมเด็จพระสันตะปาปาปอลที่ 6 ก็ทรงจำกัดอายุคาร์ดินัลว่าต้องเป็นผู้มีอายุน้อยกว่า 80 ปีจึงมีสิทธิเข้าร่วมการเลือกตั้งได้
พระสันตะปาปาทรงมีสิทธิในการเปลี่ยนแปลงรายละเอียดและกฎต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งของผู้ที่จะมาเป็นพระสันตะปาปาสืบต่อจากพระองค์ได้โดยการออกสมณธรรมนูญ (apostolic constitution); กฎการเลือกตั้งปัจจุบันวางรากฐานไว้โดยสมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 2 ในสมณธรรมนูญชื่อ “Universi Dominici Gregis” (“the Lord's whole flock” หรือ “ธรรมนูญผู้นำกลุ่มสาวก”) และต่อมาสมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16 ทรงออกบทแก้ไข “Umotu proprio” (“on his own impulse” หรือ “ธรรมนูญแรงดลใจ”) เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน ค.ศ. 2007. ให้พระสันตะปาปาพระองค์ใหม่ต้องได้รับคะแนนเสียงสองในสามจากคณะคาร์ดินัลจึงจะได้รับเลือกให้เป็นพระสันตะปาปาได้
แหล่งข้อมูลอื่น

การเลือกตั้งพระสันตะปาปาลำดับตามคริสต์ศตวรรษ เก็บถาวร 2017-05-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (รายละเอียดของการเลือกตั้งแต่ละครั้งระหว่างปี ค.ศ. 1061 ถึงปี ค.ศ. 2005)
ต่อมบ่งเพศทำงานน้อยเกินแบบเริ่มต้นทีหลัง

| ต่อมบ่งเพศทำงานน้อยเกินแบบเริ่มต้นทีหลัง  (Late-onset hypogonadism) |
| --- | --- |
สาขาวิชา: วิทยาต่อมไร้ท่อ
ต่อมบ่งเพศทำงานน้อยเกินแบบเริ่มต้นทีหลัง หรือ ต่อมบ่งเพศทำงานน้อยเกินในผู้สูงอายุ (อังกฤษ: Late-onset hypogonadism) เป็นภาวะที่มีน้อยในชายสูงอายุ ระบุโดยค่าวัดเทสโทสเตอโรนต่ำและอาการทางคลินิกอื่น ๆ โดยมากเป็นอาการทางเพศ รวมทั้งอารมณ์เพศลดลง การแข็งตัวเองขององคชาตลดลง และองคชาตไม่แข็งตัวเมื่อมีเพศสัมพันธ์ (erectile dysfunction)
ภาวะเป็นผลของการค่อย ๆ ลดระดับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนลง
มีหลักฐานว่าในทั้งชายหญิง เทสโทสเตอโรนจะลดลงเรื่อย ๆ ประมาณ 1% ต่อปี
ศัพท์

ภาวะนี้เกี่ยวข้องกับสภาพของต่อมไร้ท่อและการมีอายุมากขึ้น
แม้สื่อนิยมอังกฤษจะใช้คำว่า "male menopause" (วัยทองชาย) และ "andropause" แต่นี่อาจทำให้เข้าใจผิดพลาด เพราะแสดงนัยว่า ฮอร์โมนลดลงอย่างเฉียบพลันเหมือนกับวัยหมดระดู (menopause) ในหญิง
อาการ การวินิจฉัย และการตรวจคัด

โดยปี 2016 สมาคมเพื่อการศึกษาชายสูงอายุสากล (International Society for the Study of the Aging Male) นิยาม late-onset hypogonadism ว่าเป็น กลุ่มอาการในผู้สูงอายุเนื่องกับความพร่องเทสโทสเตอโรน ที่รวมลักษณะต่าง ๆ ของทั้งต่อมบ่งเพศทำงานพร่องปฐมภูมิ (primary hypogonadism) และต่อมบ่งเพศทำงานพร่องทุติยภูมิ
งานศึกษาชายสูงอายุชาวยุโรป ซึ่งเป็นงานศึกษาตามรุ่นตามแผนปี 2016 ในชายประมาณ 3,000 คน
นิยามว่า มีอาการทางเพศอย่างน้อย 3 อย่าง (เช่น มีความต้องการทางเพศลดลง องคชาตแข็งตัวเองน้อยลง และองคชาตไม่แข็งตัวเมื่อมีเพศสัมพันธ์)
และมีระดับเทสโทสเตอโรนน้อยกว่า 11 nmol/l (3.2 ng/ml)
ชายบางคนจะมีอาการแต่มีระดับเทสโทสเตอโรนปกติ ชายบางคนมีระดับเทสโทสเตอโรนต่ำแต่ไม่มีอาการ
โดยเหตุผลยังไม่ชัดเจน
ชายวัยปลาย 40 และต้น 50 บางคนจะมีความซึมเศร้า ความต้องการทางเพศลดลง องคชาตไม่แข็งตัวเมื่อมีเพศสัมพันธ์ และอาการทางกายและทางอารมณ์อื่น ๆ เช่น หงุดหงิด เสียกล้ามเนื้อ ออกกำลังกายได้น้อยลง น้ำหนักขึ้น ไม่มีแรง นอนมีปัญหา และสมาธิไม่ดี
อาการหลายอย่างเหล่านี้อาจมาจาก "วิกฤติการณ์ชีวิตวัยกลางคน" (midlife crisis) หรืออาจมาจากวิถีการดำเนินชีวิตระยะยาวที่ไม่ถูกสุขภาพ (เช่น การสูบบุหรี่ การดื่มสุราเกินควร การทานมากเกิน การไม่ออกกำลังกาย) และอาจแก้ไขได้ดีกว่าโดยเปลี่ยนการดำเนินชีวิต การบำบัดทางจิต หรือยาแก้ซึมเศร้า
ถ้าบุคคลมีอาการของภาวะนี้ แพทย์ก็จะวัดระดับเทสโทสเตอโรนในเลือดตอนเช้าอย่างน้อย 2 วัน
การวัดค่าแบบ immunoassays
สามัญกว่า แต่แมสสเปกโตรเมทรี (mass spectrometry)
จะแม่นยำกว่าและเริ่มมีใช้อย่างกว้างขวาง
ความหมายของค่าวัดจะต่างกันขึ้นอยู่กับปัจจัยมากมายที่มีผลต่อการผลิตเทสโทสเตอโรนและการขนส่งในเลือด
ระดับเข้มข้นขึ้นของโปรตีนที่จับกับเทสโทสเตอโรนในเลือด สามารถเกิดเมื่ออายุมากขึ้น มีภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกินหรือโรคตับ หรือทานยากันชัก (ซึ่งยังใช้เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อรักษาโรคซึมเศร้าและโรคเส้นประสาทต่าง ๆ) 
ส่วนความเข้มข้นลดลงของโปรตีนสามารถเกิดเมื่ออ้วน มีโรคเบาหวาน มีภาวะขาดฮอร์โมนไทรอยด์ มีโรคตับ หรือใช้ฮอร์โมนกลูโคคอร์ติคอยด์หรือแอนโดนเจนหรือ progestin
ถ้าเทสโทสเตอโรนมีระดับต่ำ โรคต่าง ๆ ที่เป็นเหตุของต่อมบ่งเพศทำงานน้อยเกินแบบปฐมภูมิและทุติยภูมิก็จะต้องกันออกด้วย
เนื่องจากความยากบวกค่าใช้จ่ายในการทดสอบ และผลที่คลุมเครือ จึงไม่แนะนำการตรวจคัดกรอง
แม้โดยปี 2016 จะมีการทดสอบทางคลินิกที่ได้พัฒนาขึ้น แต่ความจำเพาะก็ต่ำเกินกว่าที่จะมีประโยชน์ทางคลินิก
เหตุ

ระดับเทสโทสเตอโรนมีหลักฐานว่า จะลดตามอายุประมาณ 1% ต่อปีทั้งในชายหญิงหลังจากถึงวัยหนึ่ง ๆ 
แต่เหตุก็ยังไม่ชัดเจน
การรักษา

ผลกระทบของระดับเทสโทสเตอโรนที่ลดลง เป็นเรื่องที่ยังถกเถียงกันอยู่ ดังนั้น การรักษาด้วยการให้ฮอร์โมนแทนก็จึงเป็นเรื่องโต้แย้ง
องค์การอาหารและยาสหรัฐ (FDA) กล่าวในปี 2015 ว่า ทั้งผลดีและความปลอดภัยของเทสโทสเตอโรนเพื่อรักษาชายสูงอายุที่มีระดับเทสโทสเตอโรนต่ำยังไม่ชัดเจน
การรักษาด้วยการให้เทสโทสเตอโรนแทน ควรเริ่มต่อเมื่อได้ยืนยันระดับที่ต่ำแล้ว
แต่แม้ในสหรัฐอเมริกา การยืนยันก่อนให้ยาก็ไม่ได้ทำในกรณีคนไข้ 25% โดยปี 2015
ในระหว่างการรักษา แพทย์ควรสอดส่องระดับเทสโทสเตอโรน
การรักษา > ผลไม่พึงประสงค์

ข้อมูลเพิ่มเติม: เทสโทสเตอโรน (โอสถบำบัด)  § ผลไม่พึงประสงค์
ผลไม่พึงประสงค์ของการให้เทสโทสเตอโรน รวมปัญหาทางหัวใจหลอดเลือด (รวมทั้งโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจล้มเหลว) และแม้ถึงความตาย โดยเฉพาะสำหรับชายอายุเกิน 65 ปี และชายที่มีปัญหาหัวใจมาก่อน
ปัญหาหัวใจหลอดเลือดเนื่องกับการรักษาด้วยเทสโทสเตอโรนทำให้ FDA ในปี 2015 เริ่มบังคับให้มีป้ายแสดงคำเตือนของความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นต่อโรคหลอดเลือดสมองและหัวใจล้มเหลว
อย่างไรก็ดี ข้อมูลที่มีก็ยังผสมผเส ดังนั้น องค์กรยายุโรป (EMA) สมาคมแพทย์วิทยาต่อมไร้ท่ออเมริกัน และวิทยาลัยวิทยาต่อมไร้ท่ออเมริกัน ล้วนกล่าวว่า ไม่มีหลักฐานชัดเจนที่แสดงว่า การรักษาด้วยเทสโทสเตอโรนเพิ่มหรือลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจ
ผลไม่พึงประสงค์ที่สำคัญอื่น ๆ รวมทั้งเร่งการเติบโตของมะเร็งต่อมลูกหมากที่มีมาก่อน
ฮีมาโทคริตสูงขึ้น ซึ่งอาจต้องเจาะหลอดเลือดดำเพื่อรักษา
และอาการหยุดหายใจเมื่อนอน (sleep apnea) ที่แย่ลง
ผลไม่พึงประสงค์ที่ไม่ค่อยรุนแรงอาจรวมการเกิดสิว ผิวมัน ผมร่วงผมบาง 
ซึ่งอาจป้องกันด้วยยากลุ่ม 5-alpha reductase inhibitor ซึ่งปกติใช้รักษาการเจริญเกินของต่อมลูกหมาก รวมยาเช่น finasteride และ dutasteride
เทสโทสเตอโรนที่ให้อาจเป็นเหตุยับยั้งการสร้างสเปิร์ม ทำให้เป็นหมันที่ฟื้นคืนได้ในบางกรณี
ผล

โดยปี 2015 หลักฐานยังไม่ชัดเจนว่า การรักษาด้วยเทสโทสเตอโรนสามารถช่วยองคชาตไม่แข็งตัวเมื่อมีเพศสัมพันธ์ (erectile dysfunction) ในชายที่มีภาวะนี้หรือไม่
แต่ก็ดูเหมือนว่า มีประโยชน์แก่ชายผู้มีภาวะนี้ที่อ่อนแอ (frailty)
วิทยาการระบาด

การระบาดของภาวะไม่ชัดเจน
ชาย 20% ในวัยช่วง 60 ปี และ 30% ในช่วง 70 ปี มีเทสโทสเตอโรนต่ำ
ชาย 5% ระหว่างอายุ 70-79 ปี มีทั้งเทสโทสเตอโรนต่ำและมีอาการ และดังนั้น จึงวินิจฉัยว่ามีภาวะนี้
องค์กรบริการสุขภาพแห่งชาติ (NHS) ของสหราชอาณาจักรกล่าวว่า เป็นภาวะที่มีน้อย
ประวัติ

มีรายงานถึงผลของระดับเทสโทสเตอโรนต่ำ
ในปี 1944 นักวิชาการคู่หนึ่งระบุอาการที่พวกเขาตั้งชื่อว่า "male climacteric" ซึ่งรวมความต้องการและสมรรถภาพทางเพศที่ลดลง ความกระวนกระวาย ความซึมเศร้า ความจำแย่ลง ไม่มีสมาธิ ล้า นอนไม่หลับ อาการหน้าแดง/ตัวแดง (hot flush) และเหงื่อออก
นักวิชาการได้พบว่า คนไข้มีเทสโทสเตอโรนในระดับต่ำกว่าปกติ และอาการจะลดลงอย่างสำคัญเมื่อให้เทสโทสเตอโรน
สังคมและวัฒนธรรม

ความสนใจของบุคคลทั่วไปเกี่ยวกับ "andropause" ได้เชื้อเพลิงจากหนังสือ Male Menopause ของผู้ไม่ใช่นักวิชาการในปี 1998
ตามความเห็นของผู้เขียน andropause เป็นการเปลี่ยนชีวิตของชายวัยกลางคน ซึ่งมีแง่มุมด้านฮอร์โมน ร่างกาย จิตใจ ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล สังคม เพศ กับจิตวิญญาณ
ผู้เขียนอ้างว่า นี่เกิดขึ้นในชายทุกคน อาจเกิดเร็วแม้ในระหว่าง 45-50 ปี แต่สำหรับชายบางคน จะเกิดอย่างน่าทึ่งหลังจากวัย 70 ปี โดยประสบการณ์ของหญิงและของชายจะคล้ายกันเป็นบางส่วน
การใช้คำว่า andropause โดยหมายเป็นคำขนานกับคำว่า menopause เป็นเรื่องที่แพทย์ไม่ยอมรับ
บทความบรรณาธิการปี 2015 ของ วารสารสังเคมเวชศาสตร์ผู้สูงอายุอเมริกัน กล่าวว่า อาศัยความไม่ชัดเจนของเกณฑ์วินิจฉัย 
ความกดดันและการโฆษณาจากบริษัทยาที่ขายเทสโทสเตอโรนและ human growth hormone 
และการขายผลิตภัณฑ์อาหารเสริมที่ขายยากระตุ้นต่าง ๆ ให้ชายสูงอายุ
ภาวะนี้ได้การวินิจฉัยและรักษามากเกินไป
และยังให้ข้อสังเกตว่า ในสหรัฐ "การขายเทสโทสเตอโรนเพิ่มจาก 324 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 4,300 ล้านบาท) ในปี 2002 เป็น 2,000 ล้านเหรียญ (62,141 ล้านบาท) ในปี 2012 และจำนวนขนาดยาที่ใช้รักษาเพิ่มจาก 100 ล้านชุดในปี 2007 ไปเป็น 500 ล้านชุดในปี 2012 โดยยังไม่รวมแหล่งอื่น ๆ รวมทั้งเภสัชปรุงยา (compounding pharmacies) อินเทอร์เน็ต และที่ขายให้คนไข้โดยตรง"
ทิศทางงานวิจัย

โดยปี 2016 ยังจำเป็นต้องมีงานวิจัยเพิ่มเพื่อหาวิธีวัดเทสโทสเตอโรนที่ดีกว่า เพื่อให้ความเข้าใจที่ดีกว่าเกี่ยวกับค่าวัดที่พบในบุคคลต่าง ๆ ให้เข้าใจว่าทำไมบางคนที่มีระดับเทสโทสเตอโรนต่ำแต่ไม่มีอาการ และทำไมบางคนที่มีระดับปกติจึงมีอาการ
งานวิจัยยังจำเป็นต้องเข้าใจเพิ่มเรื่องความเสี่ยงต่อหัวใจหลอดเลือดเมื่อรักษาโดยให้เทสโทสเตอโรนแทนสำหรับชายสูงอายุ
มีความสัมพันธ์ระหว่างภาวะนี้กับความเสี่ยงต่อโรคอัลไซเมอร์ จึงมีงานศึกษาทางคลินิกขนาดเล็กเพื่อป้องกันโรคอัลไซเมอร์สำหรับชายที่มีภาวะนี้
แต่โดยปี 2009 ผลก็ยังสรุปไม่ได้
เชิงอรรถ

↑  immunoassay เป็นการทดสอบทางเคมีชีวภาพ เพื่อวัดการมีหรือระดับความเข้มข้นของแมโครโมเลกุลหรือโมเลกุลเล็กในสารละลาย โดยปกติใช้สารภูมิต้านทาน หรือบางครั้งใช้แอนติเจน
↑  Mass spectrometry (MS) เป็นเทคนิคการวิเคราะห์ที่แตกสารเคมีออกเป็นไอออน แล้วจัดประเภทไอออนตามอัตราส่วนมวลต่อประจุไฟฟ้า (mass-to-charge ratio)
กล่าวอย่างง่าย ๆ ก็คือ เป็นการวัดมวลต่าง ๆ ในสารตัวอย่าง ซึ่งใช้ในสาขาต่าง ๆ และใช้กับทั้งตัวอย่างบริสุทธิ์หรือตัวอย่างผสม
แหล่งข้อมูลอื่น

ต่อมบ่งเพศทำงานน้อยเกินแบบเริ่มต้นทีหลัง ที่เว็บไซต์ Curlie
ตะบูก

| ตะบูก تَبُوْك Tabouk |
| --- | --- |
ตึกในตะบูก
พิกัด: 28°23′50″N 36°34′44″E﻿ / ﻿28.39722°N 36.57889°E﻿ / 28.39722; 36.57889
ประเทศ:  ซาอุดีอาระเบีย
แคว้น: แคว้นตะบูก
ความสูง: 760 เมตร (2,490 ฟุต)
ประชากร (2010)
 • ทั้งหมด: 534,893 คน
เขตเวลา: UTC+3 (AST)
รหัสพื้นที่: +966 14
ตะบูก (อาหรับ: تَبُوْك Tabūk) บางครั้งอาจจะสะกดว่า ตะเบาว์ก (Tabouk) เป็นเมืองหลวงของแคว้นตะบูก ซึ่งตั้งอยู่ที่ภาคตะวันตกเฉียงเหนือของซาอุดีอาระเบีย โดยมีประชากร 534,893 คน (ปี ค.ศ. 2010) และอยู่ใกล้ชายแดนของประเทศจอร์แดน
สภาพอากาศ

| ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของตะบูก (1985-2010)> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดที่เคยบันทึก °C (°F) | 19.3 (66.7) | 22.6 (72.7) | 27.2 (81) | 33.4 (92.1) | 36.1 (97) | 38.7 (101.7) | 40.5 (104.9) | 40.3 (104.5) | 37.8 (100) | 34.0 (93.2) | 28.2 (82.8) | 18.7 (65.7) | 40.5 (104.9) |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 11.3 (52.3) | 15.1 (59.2) | 19.9 (67.8) | 25.4 (77.7) | 28.8 (83.8) | 33.1 (91.6) | 35.5 (95.9) | 34.9 (94.8) | 27.6 (81.7) | 24.7 (76.5) | 20.6 (69.1) | 10.7 (51.3) | 23.97 (75.14) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | -4 (25) | -3 (27) | 1 (34) | 7 (45) | 11 (52) | 15 (59) | 17 (63) | 16 (61) | 10 (50) | 6 (43) | 3 (37) | -5 (23) | 6.2 (43.1) |
| อุณหภูมิต่ำสุดที่เคยบันทึก °C (°F) | -15.0 (5) | -9.7 (14.5) | -6.2 (20.8) | -2.9 (26.8) | 5.8 (42.4) | 11.3 (52.3) | 15.0 (59) | 14.8 (58.6) | -1.1 (30) | -4.3 (24.3) | -5.9 (21.4) | —20.0 | −20.0 (−4) |
| หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) | 6.2 (0.244) | 1.3 (0.051) | 3.8 (0.15) | 1.9 (0.075) | 2.0 (0.079) | 0.3 (0.012) | 0.1 (0.004) | 0.8 (0.031) | 0.1 (0.004) | 5.0 (0.197) | 3.4 (0.134) | 5.0 (0.197) | 29.9 (1.177) |
แหล่งที่มา: "Jeddah Regional Climate Center South West Asia". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-12-11. สืบค้นเมื่อ 2019-07-08.
ภาพ

มัสยิดเจ้าชายสุลต่านบินอับดุลอะซีซในเวลากลางคืน
สถานีรถไฟตะบูก
ดวงอาทิตย์ขึ้นที่ตะบูก ในช่วงฤดูหนาว
ดูเพิ่ม

ฮิญาซ
ภูเขาฮิญาซ
มีเดียน
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม

Tabouk - Saudi Arabia เก็บถาวร 2016-01-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Tabuk City on Saudi Tourism Site เก็บถาวร 2017-04-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
หิมะที่ภูเขามีเดียนใกล้ตะบูก
Baijiania

| Baijiania |
| --- | --- |

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
อาณาจักร:: พืช Plantae
เคลด:: พืชมีท่อลำเลียง Tracheophyta
เคลด:: พืชดอก Angiosperms
เคลด:: พืชใบเลี้ยงคู่แท้ Eudicots
เคลด:: โรสิด Rosids
อันดับ:: อันดับแตง 
วงศ์:: วงศ์แตง 
สกุล:: Baijiania  A.M.Lu & J.Q.Li

Baijiania เป็นสกุลของพืชดอกที่อยู่ในวงศ์ Cucurbitaceae
ถิ่นกำเนิดอยู่ในบริเวณเกาะบอร์เนียว
สปีชีส์ในสกุล ได้แก่:
Baijiania borneensis (Merr.) A.M.Lu & J.Q.Li
ทอสกา มัสก์

| ทอสกา มัสก์ |
| --- | --- |

เกิด:  (1974-07-20) 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1974 (50 ปี) South Africa
พลเมือง: South Africa, Canada and United States
อาชีพ: Founder of Passionflix
บุตร: 2: Isabeau (daughter) Grayson (son)
บิดามารดา: Maye Musk (mother) Errol Musk (father)
ญาติ: Elon Musk (brother)  Kimbal Musk (brother)  Lyndon Rive (cousin)
ทอสกา มัสก์ (อังกฤษ: Tosca Musk) เป็นผู้สร้างภาพยนตร์ชาวแอฟริกาใต้ เธอเป็นผู้อำนวยการสร้าง, ผู้อำนวยการสร้างและผู้กำกับภาพยนตร์สารคดี, รายการโทรทัศน์ และเนื้อหาเว็บ ผลงานของเธอประกอบด้วย Driven ของ K. Bromberg, Playbook ของ Matchmaker ของ Rachel van Dyken และซีรีส์ทางเว็บ Tiki Bar TV  Tosca เป็นน้องสาวของนักลงทุน Elon และ Kimbal Musk และลูกสาวของ Maye Musk  เธอร่วมก่อตั้งบริการสตรีมมิ่ง Passionflix