อักขรวิธี
การศึกษาระบบการสะกด > อักขรวิธีเชิงหน่วยเสียงแปร

อักขรวิธีเชิงหน่วยเสียงแปร (morpho-phonemic orthography) ไม่เพียงแต่จะพิจารณาหน่วยเสียงดังที่กล่าวไว้แล้ว แต่ยังพิจารณารวมไปถึงโครงสร้างของคำด้วย ตัวอย่างเช่น ในภาษาอังกฤษ /s/ และ /z/ เป็นหน่วยเสียงที่ต่างกัน ดังนั้นในอักขรวิธีเชิงหน่วยเสียง พหูพจน์ของ cat และ dog จึงควรจะเป็น cats และ dogz ตามลำดับ อย่างไรก็ตามอักขรวิธีของภาษาอังกฤษได้ยอมรับว่า /s/ ใน cats กับ /z/ ใน dogs เป็นหน่วยเดียวกัน จึงเป็นอักขรวิธีเชิงหน่วยเสียงแปร ซึ่งจะออกเสียงต่างกันโดยขึ้นอยู่กับคำแวดล้อมโดยอัตโนมัติ และทำให้เกิดกรณีคำที่เขียนเหมือนกันแต่ออกเสียงต่างกัน ภาษาเยอรมันและภาษารัสเซียก็มีอักขรวิธีเช่นนี้ ในขณะที่ภาษาตุรกีเป็นอักขรวิธีเชิงหน่วยเสียงล้วน ๆ
| ด ค กระบบการเขียน |
| --- | --- | --- |
| ประวัติศาสตร์อักษร | ประวัติศาสตร์อักษร |  |
| รายชื่อ | แบ่งตามชนิดอักษร ·  แบ่งตามทิศทางการเขียน |  |
| อักษรไร้สระ   (Abjad) | ซัลเตอร์ ·  ซอกเดีย ·  ซาบาเอียน ·  ซามาริทัน ·  ซีรีแอก ·  ดิเวส อกุรุ ·  ทิฟินาค ·  แนบาทีอา ·  เบอร์เบอร์โบราณ ·  เปอร์เซียกลาง ·  พาร์เทียน ·  ฟินิเชีย ·  มันดาอิก ·  ยาวี ·  ยูการิติก ·  แอราเมอิก ·  อาระเบียใต้ ·  อาหรับ ·  ฮีบรู ·  ฮีบรูระยะแรก ·  ไฮเออโรกลีฟอียิปต์ |  |
| อักษรสระประกอบ   (Abugidas) | ตระกูลอักษรพราหมี: กทัมพะ ·  กลิงคะ ·  กวิ ·  กะยา ·  กันนาดา ·  กันนาดาโบราณ ·  ไกถี  · ขอม (ขอมไทย ·  ขอมบาลี) ·  ขโรษฐี ·  เขมร ·  คุชราต ·  คุปตะ ·  คุรมุขี ·  ลายตัย ·  จาม ·  ชวา ·  ชักมา ·  ซุนดา ·  ซุนดาโบราณ ·  โซยอมโบ ·  ดิเวส อกุรุ ·  ตกริ ·  ตักบันวา ·  เตลุกุ ·  โทแคเรียน ·  ทมิฬ ·  ทิเบต ·  เทวนาครี ·  ไทเวียด ·  ไทใต้คง ·  ไทย (ฝักขาม ·  ไทยนิเทศ) ·  ไทน้อย ·  ไทลื้อ ·  ไทใหญ่ ·  ไทอาหม ·  ธรรมล้านนา ·  ธรรมลาว ·  เนปาล ·  บาตัก ·  ไบบายิน ·  บาหลี ·  บูฮิด ·  เบงกอล ·  ปัลลวะ ·  พม่า ·  พราหมี ·  พักส์-ปา ·  ม้ง ·  มณีปุระ · มอญ ·  มลยาฬัม ·  มิถิลักศาร์ ·  โมฑี ·  รัญชนา ·  เรอจัง  ·  ลนตารา ·  ลัณฑา ·  ล้านนา ·  ลาว ·  ลิมบู ·  เลปชา ·  วรังจิติ ·  ศารทา ·  เสาราษฏร์ ·  สิงหล ·  สิทธัม ·  สิเลฏินาครี ·  โสรัง สมเป็ง ·  โอริยา ·  ฮานูโนโอ ·    อื่น ๆ: กืออึซ ·  ทานะ ·  เบรลล์ญี่ปุ่น ·  พอลลาร์ด ·  เมรอยติก ·  Boyd's Syllabic Shorthand ·  Hebrew cursive ·  Pitman Shorthand ·  Thomas Natural Shorthand |  |
| อักษรสระ-พยัญชนะ   (Alphabets) | Linear: กรีก · กลาโกลิติก ·  กอธิก ·  คอปติก ·  จอร์เจีย ·  จู้อิน ·  ซีริลลิก ·  ทิฟินาค ·  ไทลื้อ ·  บัสซา ·  เบยทากุกจู ·  โบสถ์สลาโวนิกโบราณ  ·  เปอร์มิกโบราณ ·  ฟราเซอร์ ·  มองโกเลีย ·  แมนจู ·  รูน ·  รูนฮังการี ·  ละติน ·  เวเนติก ·  สันถาลี · สัทอักษรสากล ·  อเวสตะ ·  ออร์คอน ·  อาร์มีเนีย ·  อิตาลีโบราณ ·  อิสมาน ·  อีทรัสคัน ·  อึนโก ·  เอลบ์ซาน ·  โอคัม ·  ไอริช ·  ฮันกึล ·  Greco-Iberian alphabet ·  Mandaic ·  Ol Chiki ·  Shavian alphabet ·  Visible Speech ·  ชวเลขเกรกก์ ·  ชวเลขกาเบลสแบร์เกอร์ ·  ชวเลขอีเคลกติก ·   Non-linear: เบรลล์ ·  เบรลล์ฮีบรู ·  เบรลล์เกาหลี ·  รหัสมอร์ส ·  การตีธงสัญญาณ ·  ธงประมวลสากล ·  New York Point ·  Semaphore line |  |
| อักษรคติและอักษรภาพ   (Ideograms &  Pictograms) | ตงปา ·  Blissymbol ·  DanceWriting ·  Mi'kmaq ·  New Epoch Notation Painting ·  SignWriting |  |
| อักษรคำ   (Logograms) | พื้นฐานจากอียิปต์: เดโมติก ·  เฮียราติก ·  ไฮโรกลิฟ   พื้นฐานจากพยางค์: อักษรในอานาโตเลีย (คาเรีย ·  ลิเชีย ·  ลิเดีย ·  ลูเวีย) ·  รูปลิ่ม (ซูเมอร์ ·  แอกแคด ·  อีลาไมต์) ·  ตงปา ·  ตังกุต ·  มายา ·  อี้  พื้นฐานจากอักษรจีน: คันจิ ·  คีตัน ·  อักษรจีน (ตัวเต็ม ·  ตัวย่อ) ·  จื๋อโนม ·  จูร์เชน ·  น่าซี ·  สือดิบผู้จ่อง ·  ฮันจา   อื่น ๆ: อเมริกากลาง ·  วินคา |  |
| อักษรกึ่งพยางค์   (Semi-syllabaries) | Full semi-syllabaries: จู้อิน ·  เซลติเบเรียน ·  ไอบีเรีย   Redundant semi-syllabaries: Southwestern script |  |
| อักษรพยางค์   (Syllabaries) | กเปลเล ·  คะตะกะนะ ·  แคโรไลน์  · ไซปรัส · นดยุกา ·  นหวู่ซู ·  เปอร์เซียโบราณ ·  มันโยงะนะ · เมนเด ·  โลมา · ลิเนียร์เอ ·  ลิเนียร์บี ·  ไว ·  อฟากา ·  อี้ ·  ฮิระงะนะ ·  Woleaian ·  เชอโรกี ·   อักษรพื้นเมืองในแคนาดา: ครี ·  คาร์เรีย ·  แบล็กฟุต  ·  อินุกติตุต · โอจิบเว |  |