stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พระวิมลธรรมภาณ (วิเวียร ฐิตปุญฺโญ)
วัตถุมงคลหลวงปู่วิเวียร

การจัดสร้างวัตถุมงคลของหลวงปู่วิเวียร ท่านจะอนุญาตให้สร้างได้ปีละ 1 ครั้งเท่านั้น ยกเว้นปีใดที่มีวันสำคัญเช่นวันเสาร์ 5 หรือวันจันทร์ตรีคือ วันจันทร์ขึ้น 3 ค่ำ เดือน 3 ก็จะอนุญาตให้สร้างเป็นกรณีพิเศษ และจะกำชับเสมอว่าอย่าทำเป็นการค้า แต่ให้ยึดถือปฏิบัติในทางเมตตาคือการแจก หรือมอบให้ผู้มีจิตศรัทธามาร่วมทำบุญ และห้ามให้นำไปทำบุญนอกวัดเด็ดขาด 
วัตถุมงคลของท่านจัดสร้างขึ้นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2522 และครั้งสุดท้ายในปี พ.ศ. 2537 โดยทุกครั้งท่านจะต้องมาคุมพิธีและต้องปฏิบัติตามที่ท่านสั่งทุกอย่าง ที่สำคัญ มีพระเกจิอาจารย์ดังที่มีวิชาอาคมแก่กล้าร่วมปลุกเสกซึ่งหลายๆ องค์ส่วนใหญ่จะมรณภาพไปแล้ว วัตถุมงคลที่ได้รับความนิยม เช่น
พระผงพิมพ์สมเด็จประภามณฑลพุทธเมตตา ปี 2522
เหรียญรูปเหมือนรุ่นแรกปี 2522
พระผงพุทธเมตตาพิมพ์ซุ้มประตูใหญ่ ปี 2528
รูปถ่ายอัดกระจก ปี 2524
ตะกรุดชินบัญชร ปี 2529
พระปิดตาไก่เหล็กเนื้อนวโลหะปี 2532
พระหยดน้ำมนต์หลวงปู่เนื้อนวโลหะ  ปี2532
หลวงพ่อพระพุทธชินราชหล่อโบราณ ปี 2533
เหรียญยันต์พุดซ้อน ปี 2533
รูปเหมือนหล่อโบราณ ปี 2534
พระปิดตาตุ๊กตาเล็ก ปี2536
พระสมเด็จพุทธเมตตารัศมีหล่อโบราณ ปี 2536
พระกริ่งชินบัญชรและพระชัยวัฒน์ ปี 2537
เหรียญสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต) นั่งพานเนื้อนวโลหะ ปี 2537
พระพุทธเมตตา ๑๐๐ ปี  พระวิมลธรรมภาณ (หลวงปู่วิเวียร  ฐิตปุญฺโญ)  พ.ศ. ๒๕๖๒  - ๒๕๖๕  ฯลฯ
พระกริ่งชินบัญชรและเหรียญสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังษี)

การจัดสร้างพระกริ่งในครั้งนี้  หลวงปู่ให้จัดสร้างเป็นแบบพระกริ่งในตัว เรียกว่า พระกริ่งชินบัญชร,  พระชัยวัตน์ชินบัญชร, ขันน้ำมนต์ชินบัญชร และไม่ให้จัดสร้างวัตถุมงคลในปีต่อไปอีก เพราะหลวงปู่มิได้ปลุกเสกอะไรให้อีกแล้ว  ให้จัดสร้างชุดนี้เป็นชุดสุดท้าย วัตถุมงคลหลวงปู่วิเวียร ปี 2537  ได้ผสมชนวนเนื้อนวโลหะที่เก็บเอาไว้ตั้งแต่ ปี 2532  การจัดสร้างพระกริ่งในตัวครั้งนี้ หลวงปู่ให้ทำการประยุกต์องค์พระกริ่ง  เพื่อให้เป็นการดูง่ายและจะไม่ซ้ำซ้อนกับพระกริ่งทั่วไป ทำการตอกหมายเลขและตอกโค้ด 3 ตัว ส่วนเหรียญนั่งพาน สมเด็จพุฒจารย์ (โต พรหมรังษี) เหรียญนั่งพานหลวงปู่วิเวียร รูปเหมือนบูชาหลวงปู่วิเวียร ได้นำเอาเนื้อชนวนพระกริ่งมาจัดสร้างด้วยทั้งสามรูปแบบ
การจัดสร้างพระกริ่งและพระชัยวัฒน์ชินบัญชร (กริ่งในตัว) ได้ทำถูกต้องตามพิธีโบราณ  โดยการจัดหาแร่ธาตุโลหะ 9 ชนิด นำมาลงอักขระยันต์ 108  นะ 14  รวมทั้งแผ่นยันต์ทั่วประเทศจำนวน  2,479 แผ่น แผ่นชินบัญชรของหลวงปู่วิเวียร  แผ่นยันต์คาถาธิเบต แผ่นยันต์คาถาจีน ทองคำสามกิโลครึ่ง และแร่ธาตุโลหะต่าง ๆ ตามสูตรการทำเนื้อนะวะโลหะโบราณ  ได้นำมาหลอมรวมเป็นเนื้อเดียวกันแล้วนำมาจัดสร้างเป็นพระกริ่งพระชัยวัฒน์ชินบัญชร เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2537 ณ วัดดวงแข มีพระธรรมญาณมนี วัดเศวตฉัตร เป็นประธานเททอง  พิธีพุทธาภิเษก วันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2537 เวลา 14.39 – 18.09  น.  ณ อุโบสถวัดดวงแข  มีพระอริยสงฆ์ผู้ทรงพระเวทวิทยาคม 36 รูป
พระผงปฐวีมงคล พระวิมลธรรมภาณ ( หลวงปู่วิเวียร บุญมาก) วัดดวงแข ปี ๒๕๒๘

พระผงปฐวีมงคล เป็นพระผงเนื้อดินเผา สร้างประมาณปลายปี ๒๕๒๗ - ๒๕๒๘ (กลางปี) หลวงปู่ทำการอธิษฐานจิตปลุกเสกเดียวประมาณ ๘ ปี และทำการเข้าพิธีพุทธาภิเษกตั้งแต่ปี ๒๕๓๐ – ๒๕๓๕ รวมระยะเวลา ๕  ปี อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดพังงาซึ่งเป็นลูกศิษย์หลวงปู่ได้มาขออนุญาตสร้างพระเพื่อสืบทอดพระพุทธศาสนา  โดยรวบรวมเอาพระกรุเก่าที่แตกหัก อายุหลายร้อยปี และดินกรุเก่า  ในจังหวัดสุพรรณบุรี  มาผสมผสานกับมวลสารมากมาย เช่น  ว่าน  ๑๐๘   ดินกากยายักษ์   ผงลบ ผงตำ และผงเศก  เป็นต้น  พระทั้งหมด มี ๕  พิมพ์  ประกอบด้วย ๑. พิมพ์พระสมเด็จสามชั้นปรกโพธิ์น้ำตาลแดงว่านดอกมะขาม  จำนวน  ๑๐,๐๐๐  องค์   ๒. พิมพ์พระสมเด็จสามชั้นเนื้อดำผสมดินกากยายักษ์ ประมาณ  ๒๐๐๐  องค์  ๓. พิมพ์พระนางพญาปางมารวิชัยเนื้อน้ำตาลแดงว่านดอกมะขาม  จำนวน  ๑๐,๐๐๐  องค์   ๔. พิมพ์พระนางพญาพิมพ์ประทานพร  จำนวน  ๑๐,๐๐  องค์   ๕.  พิมพ์พระขุนแผนไข่ผ่าซีกเนื้อน้ำตาลแดงว่านดอกมะขาม   จำนวน  ๑๐,๐๐๐  องค์  ด้านหลังพระทุกองค์จะต้องมียันต์พุทธซ้อน (เป็นยันต์ประจำตัวหลวงปู่)
เมื่อพระผงปฐวีมงคลผ่านการอธิษฐานจิตปลุกเสกเสร็จแล้ว ต่อมาในปี ๒๕๓๕ ท่านพระวิมลธรรมภาณ (หลวงปู่วิเวียร ฐิตปุญโญ – บุญมาก) อดีตเจ้าอาวาสวัดดวงแข ได้ให้พระครูนิวิฐศาสนคุณ (หลวงพ่อเทียน ฐิตฉนฺโท) อดีตเจ้าอาวาสวัดบ้านแก่ง จังหวัดนครสวรรค์ มารับพระไปบรรจุกรุที่วัดบ้านแก่ง แต่ทว่ามีพระกล่องเล็กจำนวนหนึ่งตกลงมาจากรถประมาณ ๒๐๐๐ องค์  แบ่งเป็น ๓ พิมพ์ ได้แก่ ๑. พระพิมพ์สมเด็จ  ๒. พระพิมพ์นางพญาปางมารวิชัยและนั่งขัดสมาธิ  ๓. พระพิมพ์ขุนแผน ลูกศิษย์จึงได้กราบเรียนให้หลวงปู่ทราบ  และขออนุญาตนำพระเหล่านี้มาแจกแก่บรรดาลูกศิษย์รวมทั้งแจกเนื่องในงานประจำปี พ.ศ. ๒๕๓๕
ผลงาน

พ.ศ. 2500  ปรับปรุงและพัฒนาวัดดวงแข (พ.ศ. 2500 - 2536)
พ.ศ. 2501  อุปถัมภ์วัดบ้านแก่ง จังหวัดนครสวรรค์ สร้างศาลาการเปรียญหลังใหญ่ สร้างกุกฏิสร้าง 4 หลัง สร้างศาลาดินหลังเล็ก สร้างโรงเรียนพระปริยัติธรรม บูรณะพระอุโบสถ  วิหาร ปรับปรุงฌาปนสถาน ฯลฯ
พ.ศ. 2507  อุปถัมภ์การก่อสร้างถนนรังสิโขทัย จังหวัดนครสวรรค์
พ.ศ. 2512  อุปถัมภ์การก่อสร้างวัดบ้านใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน
พ.ศ. 2516  จัดสร้างสถานีอนามัยประจำตำบลบ้านแก่ง
พ.ศ. 2518  จัดสร้างโรงเรียนมัธยมชัชวลิตวิทยาประจำตำบลบ้านแก่ง จังหวัดนครสวรรค์ โดยการบริจาคที่ดินของตระกูลหลวงปู่ 35 ไร่
พ.ศ. 2526  จัดตั้งศูนย์พัฒนาอบรมเลี้ยงดูเด็กก่อนวัยเรียนที่ตำบลบ้านแก่ง จังหวัดนครสวรรค์
พ.ศ. 2527  อุปถัมภ์การก่อสร้างวัดเกาะแก้ว วัดมะเกลือ วัดวิชมัยปุญญาราม
พ.ศ. 2530  จัดตั้งบุญนิธิพุทธเมตตา (เพื่อการศึกษา แบละอาหารกลางวันเด็กนักเรียนยากจน)
พ.ศ. 2531  อุปถัมภ์การก่อสร้างวัดแคโรไลนาพุทธจักรวนาราม รัฐแคโรไลนา สหรัฐอเมริกา ร่วมกับท่านเจ้าคุณพระธรรมดิลก วัดบวรนิเวศวิหาร
พ.ศ. 2536  จัดสร้างกุฏิสงฆ์ที่วัดดวงแขเป็นอาคารทรงไทยสูง 4 ชั้น และบูรณะพระอุโบสถวัดดวงแขอีก ฯลฯ
ตำแหน่งหน้าที่การปกครอง

พ.ศ. 2502  เป็นกรรมการตรวจธรรมสนามหลวง
พ.ศ. 2508  เป็นที่ปรึกษาของท่านเลขาธิการคณะธรรมยุติในสมัยพระเทพวราภรณ์ เป็นเลขาธิการคณะธรรมยุติ
พ.ศ. 2519  เป็นรองเจ้าอาวาสวัดดวงแข
พ.ศ. 2522  เป็นที่ปรึกษาของท่านเจ้าคณะภาค 4-5-6-7 (ธรรมยุติ) มีพระธรรมดิลกเป็นเจ้าคณะภาค และเป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่แทนเจ้าอาวาสวัดดวงแข
พ.ศ. 2532  เป็นพระวินยาธิการชุดแรกของคณะธรรมยุติและเป็นที่ปรึกษาเจ้าคณะกรุงเทพมหานคร ในสมัยพระพรหมมุนี เป็นเจ้าคณะกรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2535  เป็นเจ้าอาวาสวัดดวงแข ฯลฯ
แหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม

หลวงปู่วิเวียร
พระเครื่องหลวงปู่วิเวียร
ประวัติหลวงปู่วิเวียร
หนังสือพระเครื่องหลวงปู่วิเวียร[ลิงก์เสีย]
แหล่งข้อมูลทางเว็บไซร์

| --- | --- |
 Phra Wimondhammaphan (Luanpu Vivian Thitaboonyo - Boonmark)  พระวิมลธรรมภาณ (หลวงปู่วิเวียร ฐิตปุญโญ - บุญมาก)  (หลวงปู่วิเวียร  วัดดวงแข):
ลำดับเจ้าอาวาสก่อนและหลัง

ลำดับเจ้าอาวาสวัดดวงแขที่ปรากฏข้อมูลชัดเจน ดังต่อไปนี้
| ลำดับที่ | รายนาม | วัด | ดำรงสมณศักดิ์ |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | พระญาณวิสุทธิเถร (รัตน์ ตุฏฐจิตฺโต) | วัดดวงแข | พ.ศ. 2483-2535 |

| 2 | พระวิมลธรรมภาณ (วิเวียร ฐิตปุญฺโญ) | วัดดวงแข | พ.ศ. 2535-2536 |

| 3 | พระครูเขมบัณฑิต (บัณฑิต เขมปณฺฑิโต) | วัดดวงแข | พ.ศ. 2540-2561 |

| 4 | พระครูประพันธ์เขมคุณ (พนม สนฺตจิตฺโต) | วัดดวงแข | พ.ศ. 2561- ปัจจุบัน |

พระผงปิดตา

พระกริ่งชินบัญชร หลวงปู่วิเวียร บุญมาก พ.ศ. 2537
This is  Somdej  of  Phrawimondhammaphan
พระครูนิวุตถ์พรหมจรรย์ (บิดาบุญธรรมหลวงปู่)  วัดบ้านแก่ง
พระวิมลธรรมภาณ 1
มัตสึไดระ ฮิโรตาดะ

| Matsudaira Hirotada 松平 広忠 |
| --- | --- |

ผู้นำตตระกูลมัตสึไดระ
ดำรงตำแหน่ง 1535–1549
ก่อนหน้า: มัตสึไดระ คิโยยาสุ
ถัดไป: โทกูงาวะ อิเอยาซุ
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 9 มิถุนายน 1526
เสียชีวิต: 3 เมษายน ค.ศ. 1549(1549-04-03) (22 ปี) โอกาซากิ จังหวัดไอจิ
คู่สมรส: โอได โนะ ตาคะ มากิฮิเมะ
บุตร: โทกูงาวะ อิเอยาซุ
บุพการี: มัตสึไดระ คิโยยาสุ (บิดา) ฮารูฮิเมะ (มารดา)
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้:  ตระกูลอิมางาวะ
หน่วย:  ตระกูลมัตสึไดระ
บังคับบัญชา: ปราสาทโอกาซากิ
ผ่านศึก: Siege of Anjō Castle (1540) Battle of Azukizaka (1542) Battle of Azukizaka (1548)

มัตสึไดระ ฮิโรตาดะ (ญี่ปุ่น: Matsudaira Hirotada; โรมาจิ: 松平 広忠; ทับศัพท์: 9 มิถุนายน 1526 – 3 เมษายน 1549) เป็นขุนนางผู้ครองปราสาทโอกาซากิ แคว้นมิกาวะ ในช่วงยุคเซ็งโงกุ เป็นที่รู้จักในฐานะบิดาของโทกูงาวะ อิเอยาซุ ผู้ก่อตั้งและโชกุนคนแรกของรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะแห่งประเทศญี่ปุ่น
มัตสึไดระ คาตาโมริ

| มัตสึไดระ คาตาโมริ |
| --- | --- |
ไดเมียว

ไดเมียว คนที่ 9 แห่ง แคว้นไอซุ
1852–1868
จักรพรรดิ: จักรพรรดิโคเม   จักรพรรดิเมจิ
ก่อนหน้า: มัตสึไดระ คาตาตากะ
ถัดไป: มัตสึไดระ โนบุโนริ
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2379 เอโดะ  ญี่ปุ่น
อสัญกรรม: 5 ธันวาคม พ.ศ. 2436 (57 ปี)
ด ค ก
มัตสึไดระ คาตาโมริ (ญี่ปุ่น: 松平 容保; โรมาจิ: Matsudaira Katamori; 15 กุมภาพันธ์ 1836–5 ธันวาคม 1893) ซามูไรที่มีชีวิตอยู่ในช่วงปลายยุค บากูมัตสึ จนถึงช่วงต้นและช่วงกลางของ ยุคเมจิ ของญี่ปุ่น เป็น ไดเมียว หรือเจ้าแคว้นคนที่ 9 แห่ง แคว้นศักดินาไอซุ และได้เป็นผู้พิทักษ์พระนครเคียวโตระหว่าง สงครามโบชิน คาตาโมริได้ริเริ่มนำกองทัพแคว้นศักดินาไอซุเข้าปะทะกับกองทัพของรัฐบาลแต่ได้ตกเป็นฝ่ายพ่ายแพ้หลายครั้ง
มายดรอส

มายดรอส (Maedhros) คือตัวละครในปกรณัมชุดมิดเดิลเอิร์ธของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ปรากฏในงานเขียนชุด ซิลมาริลลิออน Unfinished Tales และ ตำนานบุตรแห่งฮูริน มายดรอสเป็นตัวละครที่ทรหดอดทนมาก และเป็นแหล่งสร้างงานของศิลปินหลายคนเช่น เจนนี โดลเฟน และ อลัน ลี
ตามปกรณัม มายดรอสเป็นโอรสองค์ใหญ่ของเฟอานอร์ เจ้าชายเอลฟ์ชาวโนลดอร์ผู้สร้างดวงมณีวิเศษซิลมาริลซึ่งเป็นแก่นหลักของตำนานแห่งมิดเดิลเอิร์ธ มายดรอสได้ให้คำสาบานต่อบิดาในการติดตามทวงคืนดวงมณีจากการช่วงชิงของผู้อื่น อันเป็นคำสาบานที่นำชะตากรรมมาสู่บุตรแห่งเฟอานอร์และผู้ให้คำสาบานทุกคน มายดรอสได้นำศึกเข้าต่อรบกับมอร์ก็อธหลายครั้ง ทั้งทำสงครามกับเอลฟ์ด้วยกันเองด้วยเพื่อชิงซิลมาริล ในที่สุดคำสาบานอันร้ายกาจก็นำความพินาศมาสู่ตัวเขาและน้องชายทุกคน
ดูเพิ่ม

ราชสกุลเฟอานอร์
ประวัติศาสตร์เทคโนโลยี

โครงการสำรวจพื้นผิวดวงจันทร์อะพอลโล 11 ของนาซ่า การสำรวจเทหวัตถุนอกโลกครั้งแรกของมนุษยชาติ
ประวัติศาสตร์ของเทคโนโลยี (History of technology) คือประวัติศาสตร์ของการประดิษฐ์เครื่องมือและเทคโนโลยีของมนุษยชาติ เป็นหนึ่งในสาขาย่อยของประวัติศาสตร์มนุษย์ เทคโนโลยีสามารถอ้างถึงวิธีการสร้างเทคโนโลยีต่าง ๆ ตั้งแต่เครื่องมือหินแบบง่าย ๆ ไปจนถึงเทคโนโลยีพันธุวิศวกรรมที่ซับซ้อน และ เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ทศวรรษที่ 1980
คำว่า "เทคโนโลยี" หรือ Techonology ในภาษาอังกฤษ มีที่มาจากคำภาษากรีกสองคำคือ "Techne" หมายถึงศิลปะและงานฝีมือ รวมกับคำคำว่า "Logos" ซึ่งหมายถึงถ้อยคำและคำพูด คำ ๆ นี้มีการใช้เป็นครั้งแรกที่ใช้เพื่ออธิบายศิลปะประยุกต์ แต่ปัจจุบันใช้คำนี้เพื่ออธิบายความก้าวหน้าและการเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมรอบตัวเรา รวมไปถึงเครื่องมือต่าง ๆ ที่มนุษยชาติได้สร้างสรรค์ขึ้นมา
องค์ความรู้ใหม่  ๆ ทำให้มนุษย์สามารถคิดค้นสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ขึ้นมา และในทางกลับกัน เทคโนโลยีใหม่ ๆ ก็ทำให้มนุษย์สามารถสำรวจและค้นพบสิ่งใหม่ ๆ ซึ่งมนุษย์ไม่สามารถทำได้หากปราศจากเทคโนโลยีเหล่านั้น และด้วยเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ที่มนุษย์ประดิษฐ์ขึ้น ทำให้มนุษย์มีความสามารถที่จะศึกษาธรรมชาติของจักรวาล ซึ่งมีความซับซ้อนมากเกินกว่าที่ประสาทสัมผัสพื้นฐานของมนุษย์จะสามารถทำการสังเกตการณ์ได้
การแบ่งยุคของอารยธรรมด้วยเทคโนโลยี

ประวัติศาสตร์เทคโนโลยีก่อนคริสต์ศักราช สามารถสรุปได้ตามไทม์ไลน์ดังนี้ โดยเริ่มตั้งแต่เทคโนโลยีหินโอลดูไว ของมนุษย์วานรออสตราโลพิเทคัสในแอฟริกาเมื่อ 2.5 ล้านปีก่อน:
เทคโนโลยีหินโอลดูไว (Olduvai stone technology) หินแบบโอลโดวาน Oldowan สำหรับการตัดเนื้อซากสัตว์ 2.5 ล้านปีก่อน
กระท่อม 2 ล้านปีก่อน
เทคโนโลยีหินเออชูเลียน (Acheulean stone technology) 1.6 ล้านปีก่อน (ขวานหิน)
การค้นพบและใช้ไฟโดยมนุษย์โฮโม อีเร็กตัส 1.5 ล้านปีก่อน
เรือ 9 แสนปีก่อน
การประกอบอาหาร 5 แสนปีก่อน
หอกซัด 4 แสนปีก่อน
(มนุษย์ยุคใหม่ โฮโม เซเปียนส์ เซเปียนส์ กำเนิดขึ้นเมื่อ 2 แสนปีก่อนในทวีปแอฟริกา)
กาว 2 แสนปีก่อน
เสื้อผ้า 1.7 แสนปีก่อน
เครื่องมือหินที่ใช้งานโดยมนุษย์ฮอบบิท โฮโมฟลอเรซิเอนซิส 1 แสนปีก่อน
ฉมวก 90000 ปีก่อน
ลูกธนูและคันธนู 70000–60000 ปีก่อน
เข็มเย็บผ้า 62000 - 52000 ปีก่อน
ขลุ่ย 43000 ปีก่อน
แหจับปลา 43000 ปีก่อน
เชือก 40000 ปีก่อน
เซรามิก 27000 ปีก่อน
เบ็ดตกปลา 23000 ปีก่อน
การเลี้ยงสัตว์ให้เชื่อง 17000 ปีก่อน
การเกษตรกรรม 11500 ปีก่อน
สลิง (อาวุธ) 11000 ปีก่อน
ไมโครลิธ (Microliths) 11000 ปีก่อน
อิฐ 8000 ปีก่อน
คันไถ 6000 ปีก่อน
ล้อ 6000 ปีก่อน
โนมอน (Gnomon) อุปกรณ์บอกเวลาจากแดด 6000 ปีก่อน
ระบบการเขียน 5500 ปีก่อน
ทองแดง 5200 ปีก่อน
สำฤทธิ์ 4500 ปีก่อน
เกลือ 4500 ปีก่อน
รถม้า 4000 ปีก่อน
เหล็ก 3500 ปีก่อน
นาฬิกาแดด 2800 ปีก่อน
แก้ว 2500 ปีก่อน
หนังสติ๊ก 2400 ปีก่อน
เหล็กหล่อ 2400 ปีก่อน
เกือกม้า 2300 ปีก่อน
โกลนสำหรับขี่ม้า 2000 ปีก่อน
การแบ่งยุคของอารยธรรมด้วยเทคโนโลยี > ยุคหิน

ในช่วงยุคหินเก่า (ซึ่งกินเวลาส่วนใหญ่ของประวัติศาสตร์มนุษยชาติ) มนุษย์มีเครื่องมือที่จำกัด มีการตั้งถิ่นฐานถาวรเพียงไม่กี่แห่ง เทคโนโลยีสำคัญอันดับแรกเกี่ยวข้องกับการเอาชีวิตรอด การล่าสัตว์ และ การเตรียมอาหาร เครื่องมือหิน อาวุธหิน ไฟ และเสื้อผ้า เป็นพัฒนาการทางเทคโนโลยีที่มีความสำคัญอย่างมากในช่วงเวลานี้
บรรพบุรุษของมนุษย์ได้ใช้หินและเครื่องมืออื่น ๆ มาตั้งแต่ก่อนการกำเนิดของมนุษย์ปัจจุบัน (โฮโม เซเปียนส์) เมื่อประมาณ 200,000 ปีก่อน วิธีการสร้างเครื่องมือหินที่เก่าแก่ที่สุดหรือที่เรียกว่า เทคโนโลยีหินโอลดูไว (Olduvai stone technology) มีอายุย้อนกลับไปอย่างน้อย 2.3 ล้านปีก่อน โดยมีหลักฐานการใช้เครื่องมือโดยตรงที่เก่าแก่ที่สุดที่พบในเอธิโอเปียภายใน พื้นที่เกรตริฟต์แวลลีย์ (Great Rift Valley) ย้อนหลังไปถึง 2.5 ล้านปีก่อน ยุคของการใช้เครื่องมือหินนี้เรียกว่ายุคหินเก่า (Paleolithic) และครอบคลุมประวัติศาสตร์ของมนุษย์ทั้งหมดจนถึงการพัฒนาเกษตรกรรมเมื่อประมาณ 12,000 ปีก่อน
ในการสร้างเครื่องมือหิน แกนของหินแข็งที่มีคุณสมบัติเฉพาะในการแตก (เช่น หินเหล็กไฟ) ถูกทำให้กระเทาะด้วยหินค้อน การกระเทาะนี้ทำให้เกิดขอบคมซึ่งสามารถใช้เป็นเครื่องมือได้ โดยส่วนใหญ่จะอยู่ในรูปของเครื่องมือสำหรับสับหรือสำหรับขูด เครื่องมือเหล่านี้ช่วยมนุษย์ยุคแรก ๆ อย่างมากในวิถีชีวิตของนักล่าสัตว์ ในการทำงานที่หลากหลาย รวมไปถึงการชำแหละซากสัตว์ (และการหักกระดูกเพื่อให้ได้ไขกระดูก) สับไม้ กระเทาะถั่วเปิด การถลกหนังสัตว์ แม้กระทั่งการสร้างเครื่องมืออื่น ๆ จากวัสดุที่นุ่มกว่า เช่น กระดูก และ ไม้
ยุคหินกลาง (Middle Paleolithic) เมื่อประมาณ 300,000 ปีก่อน มนุษย์ได้ค้นพบเทคนิก "การเตรียมแกน (Prepared-core technique)" ซึ่งสามารถสร้างใบมีดหลายใบได้อย่างรวดเร็วจากหินแกนเดียว และเมื่อประมาณ 40,000 ปีที่แล้ว มนุษย์ใช้เทคนิกการกดทับซึ่งสามารถใช้ไม้ กระดูก หรือ เขากวาง เพื่อสร้างรูปทรงของหินให้วิจิตรสวยงาม
วัฒนธรรมยุคหินพัฒนาดนตรีและมีการทำสงครามระหว่างเผ่า มนุษย์ยุคหินพัฒนาเทคโนโลยีเรือแคนูที่เดินทางข้ามทะเลได้ ซึ่งนำไปสู่การอพยพข้ามหมู่เกาะมาเลย์ ข้ามมหาสมุทรอินเดียไปยังมาดากัสการ์ และข้ามมหาสมุทรแปซิฟิกไปตั้งรกรากยังหมู่เกาะต่าง ๆ ซึ่งต้องใช้ความรู้เกี่ยวกับกระแสน้ำในมหาสมุทร รูปแบบสภาพอากาศ การเดินเรือ และ การนำทางโดยใช้ดวงดาวบนท้องฟ้า
แม้ว่าวัฒนธรรมยุคหินเก่าจะไม่เหลือบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร แต่เราสามารถอนุมานเหตุการณ์การเปลี่ยนวิถึชีวิตของมนุษยชาติ (จากการเร่ร่อนไปสู่การตั้งถิ่นฐานและการเกษตรกรรม) ได้จากหลักฐานทางโบราณคดีที่หลากหลาย หลักฐานดังกล่าวรวมถึงเครื่องมือโบราณ ภาพวาดในถ้ำและศิลปะก่อนประวัติศาสตร์ เช่น วีนัสแห่งวิลเลนดอร์ฟ (Venus of Willendorf) ซากศพของมนุษย์ยังให้หลักฐานโดยตรงทั้งจากการตรวจกระดูกและการศึกษามัมมี่มนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ นักวิทยาศาสตร์และนักประวัติศาสตร์สามารถอนุมานเกี่ยวกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชนชาติต่าง ๆ ในยุคก่อนประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเทคโนโลยีที่มนุษย์ยุคหินสร้างขึ้น
การแบ่งยุคของอารยธรรมด้วยเทคโนโลยี > ยุคโบราณ > ยุคสัมฤทธิ์

บทความหลัก: ยุคสัมฤทธิ์
โลหะทองแดงเกิดขึ้นบนพื้นผิวของแร่ทองแดงที่ผุกร่อน มนุษย์มีการใช้ทองแดงก่อนที่จะถลุงทองแดงได้ เชื่อกันว่าการถลุงทองแดงเกิดขึ้นเมื่อเทคโนโลยีเตาเผาเครื่องปั้นดินเผามีอุณหภูมิสูงพอที่จะถลุงทองแดงได้ ความเข้มข้นขององค์ประกอบต่างๆ เช่น สารหนู เพิ่มขึ้นตามความลึกของแร่ทองแดง และการถลุงแร่เหล่านี้จะทำให้เกิดสารหนูสัมฤทธิ์ซึ่งสามารถชุบแข็งได้เพียงพอเพื่อให้เหมาะกับการทำเครื่องมือสัมฤทธิ์ สัมฤทธิ์เป็นโลหะผสมของทองแดงกับดีบุก มีการพบดีบุกในเงินตราโบราณทั่วโลกซึ่งเป็นช่วงเวลาก่อนที่จะมีการทำสัมฤทธิ์อย่างแพร่หลาย สัมฤทธิ์เป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญของมนุษยชาติหลังจากยุคหิน เพราะสัมฤทธิ์เป็นวัสดุสำหรับทำเครื่องมือทั้งเนื่องจากคุณสมบัติเชิงกล เช่น ความแข็งแรงและความเหนียว รวมถึงสามารถหล่อสัมฤทธิ์ในแม่พิมพ์เพื่อสร้างวัตถุที่มีรูปร่างซับซ้อนได้
เทคโนโลยีการต่อเรือขั้นสูงมีอิทธิพลอย่างมากจากเครื่องมือสัมฤทธิ์ที่มีประสิทธิภาพสูง และตะปูต่อเรือที่ทำมาจากสัมฤทธิ์ ตะปูสัมฤทธิ์แทนที่วิธีการเดิมในต่อเรือด้วยการทอเส้นเชือกผ่านรูเจาะ  เรือที่ดีกว่าช่วยให้เกิดการค้าทางไกลและความก้าวหน้าของอารยธรรมจากการแลกเปลี่ยนสิ่งของ เทคโนโลยี วัฒนธรรม และองค์ความรู้
เห็นได้ชัดว่าแนวโน้มทางเทคโนโลยีนี้เริ่มต้นในดินแดนพระจันทร์เสี้ยวอันอุดมสมบูรณ์ (แถบเมโสโปเตเมีย หรือ อิรักในปัจจุบัน) และแพร่กระจายเทคโนโลยีออกไปยังดินแดนภายนอกเมื่อเวลาผ่านไป
การแบ่งยุคสัมฤทธิ์ของแต่ละอารยธรรมบนโลกนั้นแตกต่างกันออกไป โดยที่แรกที่อารยธรรมแถบเมโสโปเตเมียเข้าสู่ยุคสัมฤทธิ์เป็นแห่งแรกบนโลกที่ 6 พันปีก่อน ส่วนอียิปต์อยู่ที่ 5 พันปีที่แล้ว และที่อื่น ๆ บนโลกหลังจากนั้น
การแบ่งยุคของอารยธรรมด้วยเทคโนโลยี > ยุคโบราณ > ยุคเหล็ก

บทความหลัก: ยุคเหล็ก
ก่อนที่จะมีการพัฒนาเทคโนโลยีการถลุงเหล็ก มนุษย์สร้างเทคโนโลยีเหล็กขึ้นมาจากอุกกาบาต (ระบุได้จากปริมาณนิกเกิล) เหล็กอุกกาบาตเป็นของหายากและมีราคาแพง พบว่ามีการใช้เหล็กอุกกาบาตเพื่อทำเครื่องมือและอุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น เบ็ดตกปลา หรือ กริช ในยุคเหล็กมีการนำเทคโนโลยีการถลุงเหล็กมาใช้ ทำให้สามารถผลิตเครื่องมือที่แข็งแรงกว่า เบากว่า และราคาถูกกว่าเครื่องมือจากสัมฤทธิ์ วัตถุดิบในการทำเหล็ก เช่น แร่เหล็ก และ หินปูน มีจำนวนมากกว่าทองแดงและดีบุก ดังนั้นจึงมีการผลิตเหล็กในหลายพื้นที่
อย่างไรก็ตาม ในยุคเหล็กช่วงแรก มนุษย์ไม่สามารถผลิตเหล็กจำนวนมากหรือเหล็กบริสุทธิ์ ได้เนื่องจากต้องใช้อุณหภูมิสูง เตาเผาโบราณถึงแม้ว่าจะมีอุณหภูมิที่สูงพอที่จะหลอมละลายเหล็กได้ แต่สมัยนั้นมนุษย์ยังไม่มีการพัฒนาเบ้าหลอมและแม่พิมพ์ที่จำเป็นสำหรับการหลอมและการหล่อเหล็ก แต่เหล็กสามารถตีขึ้นได้โดยการหลอมเหล็กในเตาหลอมเหล็กแบบบลูเมอรี่ (Bloomery) เพื่อลดปริมาณคาร์บอนด้วยวิธีที่ควบคุมได้ แต่เหล็กที่ผลิตด้วยวิธีนี้ค่อนข้างที่จะไม่เป็นเนื้อเดียวกัน
ในหลายวัฒนธรรมยูเรเชีย ยุคเหล็กเป็นขั้นตอนสำคัญสุดท้ายก่อนการพัฒนาภาษาเขียน (แม้ว่าจะไม่เป็นเช่นนั้นในระดับสากลก็ตาม)
นอกจากด้านเทคโนโลยีเหล็กแล้ว ในทวีปยุโรป ป้อมปราการขนาดใหญ่ถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นที่หลบภัยในช่วงสงครามหรือบางครั้งก็เป็นที่ตั้งถิ่นฐานถาวร ในบางกรณีป้อมที่มีอยู่ตั้งแต่ยุคสำริดได้มีการขยายขนาดให้ใหญ่ขึ้น ในยุคเหล็กมีการถางที่ดินใหม่จำนวนมาก เนื่องจากเทคโนโลยีขวานเหล็กที่มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น ส่งผลทำให้มีพื้นที่เพาะปลูกมากขึ้น รองรับประชากรมนุษย์ที่เพิ่มขึ้น
การแบ่งยุคของอารยธรรมด้วยเทคโนโลยี > ยุคโบราณ > เมโสโปเตเมีย

บทความหลัก: เมโสโปเตเมีย
ดินแดนเมโสโปเตเมีย (ประเทศอิรักในปัจจุบัน) และชนชาติต่าง ๆ ที่อาศัยอยู่ในเมโสโปเตเมีย (ชาวสุเมเรียน, อัคคาเดียน, อัสซีเรีย และ บาบิโลเนียน) เริ่มอาศัยอยู่ในเมืองตั้งแต่ 6000 ปีก่อน และพัฒนาสถาปัตยกรรมที่ซับซ้อนโดยใช้อิฐ โคลน และหิน รวมถึงการใช้ซุ้มประตูหน้าบ้าน กำแพงเมืองบาบิโลนใหญ่โตมากจนถูกยกให้เป็นสิ่งมหัศจรรย์ของโลก ชาวเมโสโปเตเมียพัฒนาระบบชลประทานอย่างกว้างขวาง มีการขุดลอกคลองสำหรับการขนส่งทางน้ำและการชลประทานในพื้นที่ทางตอนใต้ และสร้างระบบกักเก็บน้ำที่ทอดยาวหลายสิบกิโลเมตรทางตอนเหนือที่เป็นเนินเขา พระราชวังของชาวเมโสโปเตเมียมีระบบระบายน้ำที่ซับซ้อน
ระบบการเขียนของมนุษย์ถูกประดิษฐ์ขึ้นที่แรกในเมโสโปเตเมียโดยใช้อักษรคูนิฟอร์ม บันทึกในศิลาจารึกทำมากจากแผ่นดินและแผ่นหิน อารยธรรมเมโสโปเตเมียเป็นผู้ใช้เทคโนโลยีสำริดในยุคแรก ๆ โดยใช้สำริดทำเครื่องมือ อาวุธ และ รูปปั้นอนุสาวรีย์ เมื่อ 3200 ปีก่อนพวกเขาสามารถหล่อวัตถุยาว 5 ม. เป็นชิ้นเดียวจากสำริดได้
มีการค้นพบครื่องจักรเรียบง่ายโบราณจำนวน 6 เครื่อง ที่ประดิษฐ์ขึ้นในเมโสโปเตเมีย ชาวเมโสโปเตเมียเป็นผู้ประดิษฐ์วงล้อ กลไกล้อ และเพลาปรากฏขึ้นครั้งแรกของประวัติศาสตร์มนุษย์ พร้อมกับฐานปั้นหม้อ เมื่อ 7 พันปีก่อน สิ่งนี้นำไปสู่การประดิษฐ์ล้อเลื่อนในเมโสโปเตเมียเมื่อ 6 พันปีก่อน ภาพล้อเกวียนที่พบในรูปบนจากรึกดินเหนียวที่เขตเออันนา (Eanna) ของเมืองอูรุก (Uruk: เมืองใหญ่เมืองแรกของมนุษยชาติ) มีอายุระหว่าง 5700 ถึง 5500 ปี คันโยกถูกใช้ในอุปกรณ์ตักน้ำแบบใช้มือซึ่งเป็นเครื่องปั้นจั่นเครื่องแรกบนโลก (ใช้หลักการของคาน) ปรากฏในเมโสโปเตเมียประมาณ 5000 ปีก่อน หลักฐานที่เก่าแก่ที่สุดของ "รอก" ย้อนกลับไปได้ในเมโสโปเตเมียเมื่อ 4 พันปีก่อน
สกรูซึ่งเป็นเครื่องจักรง่ายๆชิ้นสุดท้ายที่ถูกประดิษฐ์ขึ้น ปรากฏครั้งแรกในเมโสโปเตเมียในช่วงนีโอ - อัสซีเรีย (911-609 ปีก่อนคริสต์ศักราช) กษัตริย์อัสซีเรียเซนนาเคอริบ (704–681 ปีก่อนคริสตกาล) อ้างว่าได้ประดิษฐ์ประตูน้ำอัตโนมัติและเป็นเครื่องสูบน้ำแบบสกรูรุ่นแรกที่มีน้ำหนักมากถึง 30 ตันซึ่งหล่อขึ้นโดยใช้แม่พิมพ์ดินสองส่วน สะพานส่งน้ำแห่งเจร์วาน (Jerwan Aqueduct) (ประมาณ 688 ปีก่อนคริสตกาล) สร้างด้วยหินโค้งและปูด้วยคอนกรีตกันน้ำ สำหรับการส่งน้ำเข้าเมือง
บันทึกทางดาราศาสตร์ของชาวบาบิโลนครอบคลุมถึง 800 ปี สมุดบันทึกเหล่านี้ช่วยให้นักดาราศาสตร์โบราณสามารถคาดคะเนการเคลื่อนที่ของดาวเคราะห์ และทำนายการเกิดสุริยุปราคาได้
การแบ่งยุคของอารยธรรมด้วยเทคโนโลยี > ยุคโบราณ > อียิปต์โบราณ

บทความหลัก: อียิปต์โบราณ
ชาวอียิปต์ประดิษฐ์เครื่องจักรง่ายๆหลายอย่าง เช่น ทางลาดเพื่อช่วยในกระบวนการก่อสร้าง นักประวัติศาสตร์และนักโบราณคดีพบหลักฐานว่าปิรามิดถูกสร้างขึ้นโดยจาก 3 ใน 6 ของเครื่องมือที่เรียกว่า "6 เครื่องมือง่าย ๆ" 3 แบบซึ่งทุกเครื่องมีพื้นฐานมาจาก เครื่องมือเหล่านี้คือ ระนาบเอียง ลิ่ม และคันโยก ซึ่งทำให้ชาวอียิปต์โบราณสามารถเคลื่อนย้ายบล็อกหินปูนหลายล้านก้อนซึ่งมีน้ำหนักประมาณ 3.5 ตัน ต่อก้อน เพื่อสร้างสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ เช่น มหาพีระมิดแห่งกีซา ซึ่งมีความสูงถึง 146.7 เมตร
ชาวอียิปต์ทำกระดาษปาปิรุสขึ้นจากต้นกก โจชัว มาร์ก (Joshua Mark) บรรณาธิการสารานุกรมอียิปต์ ระบุว่าเป็นกระดาษปาปิรุสเป็นรากฐานของกระดาษสมัยใหม่ ต้นกก (Cyperus papyrus) เป็นพืชที่ขึ้นเป็นจำนวนมากทั่วสามเหลี่ยมปากแม่น้ำอียิปต์และตลอดช่วงของหุบเขาแม่น้ำไนล์ในสมัยโบราณ ต้นกกถูกเก็บเกี่ยวโดยคนงาน และนำไปแปรรูป โดยต้นกกจะถูกตัดเป็นเส้นบาง ๆ จากนั้นวางแถบด้านข้างไว้ในแนวตั้งฉาก จากนั้นหุ้มด้วยเรซิ่นพืช และวางในแนวนอน แล้วกดต้นกกตัดบางไว้เข้าด้วยกันจนแผ่นแห้ง จากนั้นจึงนำแผ่นงานมารวมกันเป็นม้วนและใช้สำหรับเขียนในภายหลัง
สังคมอียิปต์มีความก้าวหน้าที่สำคัญหลายประการในช่วงราชวงศ์อียิปต์ในหลาย ๆ ด้านของเทคโนโลยี จากข้อมูลของโฮซซัม เอลันซีรี (Hossam Elanzeery) อียิปต์เป็นอารยธรรมแรกที่ใช้อุปกรณ์บอกเวลา เช่น นาฬิกาแดด นาฬิกาเงา และเสาโอเบลิสก์ อารยธรรมอียิปต์ประสบความสำเร็จในการใช้ประโยชน์จากความรู้ด้านดาราศาสตร์เพื่อสร้างปฏิทินสุรยคติ ที่ใช้ดวงอาทิตย์ในการนับเดือนและปีแทนพระจันทร์ เป็นปฏิทินที่ทั่วโลกนิยมใช้กันในปัจจุบัน พวกเขาพัฒนาเทคโนโลยีการต่อเรือ จากเรือกกไปจนถึงเรือไม้ซีดาร์ ในขณะเดียวกันก็บุกเบิกการใช้เชือกปิดปากและหางเสือ ชาวอียิปต์ยังใช้ความรู้เกี่ยวกับกายวิภาคศาสตร์ซึ่งเป็นรากฐานสำหรับเทคนิคการแพทย์สมัยใหม่มากมาย และพวกเขายังศึกษาศาสตร์เกี่ยวกับประสาทวิทยาอีกด้วย เอลันซีรียังระบุว่าพวกเขามีความรู้ทางคณิตศาสตร์ที่หลากหลายดังที่เห็นได้จากการสร้างปิรามิด
ชาวอียิปต์โบราณยังคิดค้นและบุกเบิกเทคโนโลยีอาหารมากมาย ที่กลายเป็นพื้นฐานของกระบวนการเทคโนโลยีอาหารสมัยใหม่ จากภาพวาดและภาพนูนต่ำที่พบในสุสาน ตลอดจนสิ่งประดิษฐ์ทางโบราณคดี ทำให้นักวิชาการเช่น พอล ที. นิโคลสัน (Paul T Nicholson) เชื่อว่าชาวอียิปต์โบราณมีแนวทางการทำฟาร์มอย่างเป็นระบบ โดยมีการแปรรูปธัญพืชเป็นเบียร์และขนมปัง อบเนื้อสัตว์แปรรูป ปลูกองุ่น และสร้างพื้นฐานสำหรับการผลิตไวน์สมัยใหม่ อีกทั้งสร้างเครื่องปรุงรสทำให้อาหารของพวกเขาอร่อยยิ่งขึ้น
การแบ่งยุคของอารยธรรมด้วยเทคโนโลยี > ยุคโบราณ > อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ

บทความหลัก: อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ
อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุตั้งอยู่ในพื้นที่ที่อุดมด้วยทรัพยากร (ในประเทศปากีสถานและตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศอินเดีย) มีความโดดเด่นในเรื่องการวางผังเมือง เทคโนโลยีสุขาภิบาลและระบบประปา การก่อสร้างและสถาปัตยกรรมของอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ มือเรียกว่า 'วาสตุ ชาสตรา (Vaastu Shastra)' แสดงให้เห็นถึงความเข้าใจอย่างถ่องแท้เกี่ยวกับวิศวกรรมวัสดุ อุทกวิทยา และศาสตร์การสุขาภิบาล
การแบ่งยุคของอารยธรรมด้วยเทคโนโลยี > ยุคโบราณ > จีนโบราณ

บทความหลัก: จีนโบราณ
ชาวจีนได้ค้นพบและการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ มากมาย ผลงานทางเทคโนโลยีที่สำคัญจากประเทศจีน ได้แก่ เครื่องตรวจจับแผ่นดินไหวในยุคแรก, ไม้ขีดไฟ, กระดาษ, ใบพัดเฮลิคอปเตอร์, แผนที่แบบนูนขึ้น, ปั๊มลูกสูบแบบดับเบิ้ลแอ็คชั่น, เหล็กหล่อ, เครื่องสูบลมที่ขับเคลื่อนด้วยน้ำ, เครื่องไถเหล็ก, เครื่องเจาะเมล็ดพืชแบบหลายท่อ, รถสาลี่, ร่มชูชีพ, เข็มทิศ, หางเสือ, หน้าไม้, รถม้าชี้ทิศใต้เสมอ และดินปืน จีนยังพัฒนาการขุดเจาะบ่อน้ำลึกซึ่งใช้ในการสกัดน้ำเกลือเพื่อทำเกลือ บ่อเหล่านี้บางแห่งซึ่งมีความลึกถึง 900 เมตร ซึ่งผลิตก๊าซธรรมชาติซึ่งใช้ในการระเหยน้ำเกลือ
การค้นพบและสิ่งประดิษฐ์อื่น ๆ ของจีนจากยุคกลาง ได้แก่ การพิมพ์บล็อก การพิมพ์แบบเคลื่อนย้ายได้ สีฟอสโฟเซนต์ ไดรฟ์โซ่ และกลไกการหลบหนี จรวดเชื้อเพลิงแข็งถูกประดิษฐ์ขึ้นในประเทศจีนประมาณปี ค.ศ. 1150 เกือบ 200 ปีหลังจากการประดิษฐ์ดินปืน (ซึ่งทำหน้าที่เป็นเชื้อเพลิงของจรวด) หลายทศวรรษก่อนยุคแห่งการสำรวจของตะวันตก จักรพรรดิจีนในราชวงศ์หมิงยังส่งยานพาหนะขนาดใหญ่ในการเดินทางทางทะเลบางส่วนไปถึงแอฟริกา