stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ทะเลสาบลูอิส

| ทะเลสาบลูอิส |
| --- | --- |

ทะเลสาบลูอิส
ที่ตั้ง: อุทยานแห่งชาติแบมฟ์ รัฐแอลเบอร์ตา
พิกัด: 51°24′42″N 116°13′41″W﻿ / ﻿51.41167°N 116.22806°W﻿ / 51.41167; -116.22806
ชนิด: ทะเลสาบธารน้ำแข็ง
แหล่งน้ำไหลเข้าหลัก: ธานน้ำแข็งเลอฟรอย
แหล่งน้ำไหลออก: ลำธารลูอิส
ประเทศในลุ่มน้ำ: แคนาดา

ช่วงยาวที่สุด: 2.0 กิโลเมตร (1.2 ไมล์)
ช่วงกว้างที่สุด: 0.5 กิโลเมตร (0.31 ไมล์)
พื้นที่พื้นน้ำ: 0.8 ตารางกิโลเมตร (0.31 ตารางไมล์)
ความลึกสูงสุด: 70 เมตร (230 ฟุต)
ความสูงของพื้นที่: 1,750 เมตร (5,740 ฟุต)

เมือง: Lake Louise
ทะเลสาบลูอิส (อังกฤษ: Lake Louise) เป็นทะเลสาบธารน้ำแข็งในอุทยานแห่งชาติแบมฟ์ ตั้งอยู่ในรัฐแอลเบอร์ตาของประเทศแคนาดา ตั้งอยู่ราว 5 กิโลเมตรทางตะวันตกของหมู่บ้านเลกลูอิส ทะเลสาบแห่งนี้ตั้งชื่อตามพระนามของเจ้าหญิงลูอิส แคโรไลน์ อัลเบอร์ตา พระราชธิดาองค์ที่สี่ในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียแห่งสหราชอาณาจักร เจ้าหญิงลูอิสทรงสมรสกับจอห์น แคมเบล มาร์ควิสแห่งลอร์น ซึ่งเขาได้ดำรงตำแหน่งข้าหลวงต่างพระองค์แห่งแคนาดาระหว่าง ค.ศ. 1878 ถึง 1883
น้ำสีมรกตในทะเลสาบแห่งนี้มาจากการละลายของธารน้ำแข็งซึ่งอยู่เหนือทะเลสาบขึ้นไป ทะเลสาบแห่งนี้อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลถึง 1,750 เมตร มีพื้นน้ำขนาดกว่า 500 ไร่ ยาวกว่า 3 กิโลเมตร น้ำจากทะเลสาบนี้ไหลออกเป็นแม่น้ำโบว์
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีภาพและสื่อที่เกี่ยวข้องกับทะเลสาบลูอิส
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ประจำชาติ:  อิสราเอล  สหรัฐ 
อื่น ๆ:  NARA
ทะเลสาบอัลเบิร์ต (แอฟริกา)

| ทะเลสาบอัลเบิร์ต |
| --- | --- |
2002 NASA MODIS satellite picture. The dotted grey line is the border between Congo (DRC) (left) and Uganda (right).
พิกัด: 1°41′N 30°55′E﻿ / ﻿1.683°N 30.917°E﻿ / 1.683; 30.917
แหล่งน้ำไหลเข้าหลัก: Victoria Nile Semliki River
แหล่งน้ำไหลออก: Albert Nile
ประเทศในลุ่มน้ำ: สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก, ยูกันดา

ช่วงยาวที่สุด: 160 กิโลเมตร (99 ไมล์)
ช่วงกว้างที่สุด: 30 กิโลเมตร (19 ไมล์)
พื้นที่พื้นน้ำ: 5,300 ตารางกิโลเมตร (2,000 ตารางไมล์)
ความลึกโดยเฉลี่ย: 25 เมตร (82 ฟุต)
ความลึกสูงสุด: 51 เมตร (167 ฟุต)
ปริมาณน้ำ: 132 ลูกบาศก์กิโลเมตร (32 ลูกบาศก์ไมล์)
ความสูงของพื้นที่: 615 m (2,018 ft)

เมือง: Butiaba, Pakwach
อ้างอิง: 
ทะเลสาบอัลเบิร์ต (อังกฤษ: Lake Albert) หรือ อึมวิแทนซิเก (Mwitanzige) หรือเดิมชื่อ ทะเลสาบโมบูตูเซเซเซโก (Lake Mobutu Sese Seko) เป็นทะเลสาบในประเทศยูกันดาและสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก เป็นทะเสาบใหญ่เป็นอันดับ 7 ของทวีปแอฟริกา และใหญ่เป็นอันดับ 2 ของประเทศยูกันดา
ทะเลสาบชาด

ทะเลสาบชาด
ทะเลสาบชาด (อังกฤษ: Lake Chad) ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อ 4 ประเทศในทวีปแอฟริกา ได้แก่ ชาด ไนเจอร์ ไนจีเรีย และแคเมอรูน เป็นทะเลสาบน้ำจืดตื้น ๆ และเป็นแหล่งที่อยู่ของนกอีกหลายชนิด ซึ่งในช่วงเวลาที่น้ำขึ้นสูงในฤดูฝน ทะเลสาบจะครอบคลุมพื้นที่กว่า 20,800 ตารางกิโลเมตร แต่บางช่วงเวลาขนาดพื้นที่น้ำอาจจะเหลือเพียง 10,000 ตารางกิโลเมตร ส่วนที่ลึกที่สุดของทะเลสาบมีความลึกเพียง 8 เมตร ซึ่งเมื่อ 13,000 ปีก่อน  ทะเลสาบชาดเคยเป็นทะเลขนาด 400,000 ตารางกิโลเมตรมาก่อน
ทอมัส เอดิสัน

| ทอมัส เอดิสัน |
| --- | --- |

เกิด: ทอมัส แอลวา เอดิสัน 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1847(1847-02-11) โอไฮโอ สหรัฐอเมริกา
เสียชีวิต: ตุลาคม 18, 1931(1931-10-18) (84 ปี) เวสต์ออเรนจ์ รัฐนิวเจอร์ซีย์
สัญชาติ: อเมริกัน
การศึกษา: ลาออกจากโรงเรียน
อาชีพ: นักธุรกิจ
คู่สมรส: Mary Stilwell (สมรส 1871–1884) Mina Miller (สมรส 1886–1931)
บุตร: Marion Estelle Edison (1873–1965) Thomas Alva Edison Jr. (1876–1935) William Leslie Edison (1878–1937) Madeleine Edison (1888–1979) Charles Edison (1890–1969) Theodore Miller Edison (1898–1992)
บิดามารดา: Samuel Ogden Edison, Jr. (1804–1896) Nancy Matthews Elliott (1810–1871)
ญาติ: Lewis Miller (father-in-law)
ลายมือชื่อ

A Day with Thomas Edison (1922)
ทอมัส แอลวา เอดิสัน (อังกฤษ: Thomas Alva Edison) เป็นนักประดิษฐ์และนักธุรกิจชาวอเมริกัน ผู้ซึ่งประดิษฐ์อุปกรณ์ที่สำคัญต่าง ๆ มากมาย ได้ฉายา "พ่อมดแห่งเมนโลพาร์ก"  เป็นหนึ่งในผู้ริเริ่มนำหลักการของ การผลิตจำนวนมาก และ กระบวนการประดิษฐ์ มาประยุกต์รวมกัน
ทอมัส เอดิสัน มักจะถูกเข้าใจผิดว่าเป็นผู้คิดค้นหลอดไฟ แต่ในความเป็นจริงเขาเป็นบุคคลแรกที่จดสิทธิบัตรในการประดิษฐ์หลอดไฟจากนักวิทยาศาสตร์กว่า 20 คนที่คิดค้นหลอดไฟ และสามารถนำมาทำเป็นธุรกิจได้ เอดิสันยังคงเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งบริษัทเจเนอรัลอิเล็กทริก (General Electric) บริษัทเครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่ของโลก และก่อตั้งอีกหลายบริษัทในด้านไฟฟ้า หนึ่งในบริษัทของเอดิสันยังเป็นผู้คิดค้นเก้าอี้ไฟฟ้าสำหรับประหารชีวิตนักโทษอีกด้วย
เอดิสันยังคงเป็นบุคคลสำคัญในสงครามกระแสไฟฟ้า (War of Currents) โดยเอดิสันพยายามผลักดันระบบไฟฟ้ากระแสตรงของบริษัท แข่งกับระบบไฟฟ้ากระแสสลับของจอร์จ เวสติงเฮาส์ (George Westinghouse) โดยพนักงานในบริษัทของเขาได้โฆษณาชวนเชื่อความอันตรายของไฟฟ้ากระแสสลับโดยการฆ่าหมาแมวเป็นจำนวนหลายตัวอีกเช่นกัน
เอดิสันในวัยเด็ก

ทอมัส เอดิสัน เกิดเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1847 เขาเป็นลูกคนที่ 7 และคนสุดท้าย  โดยตัวเอดิสันเองมีเชื้อสายดัตช์
ในช่วงที่อยู่ในโรงเรียน เอดิสัน เป็นโรงเรียนเล็ก ๆ ในโบสถ์ มีนักเรียนเพียง 48 คน มีครูเพียงสองคนคือ นายและนางเอ็งเกิล (Engle) แต่ด้วยความที่เอดิสันมีนิสัยสนใจในสิ่งรอบตัว ไม่ใช่เนื้อหาในตำราคร่ำครึ สิ่งที่เขาสนใจถามครูจึงไม่ใช่เรื่องที่ครูสอน แต่เป็นเรื่องนอกตำรา นายและนางเอ็งเกิล จึงมักเรียกเขาว่าเป็นเด็กที่หัวขี้เลื่อย เมื่อมารดาทราบเรื่อง จึงไปพูดคุยกับคุณครูที่โรงเรียน หลังการพูดคุย เอดิสันต้องออกจากโรงเรียน โดยมารดาของเขาจะเป็นผู้สอนเอดิสันด้วยตนเอง หลังจากเข้าโรงเรียนได้ 3 เดือนเท่านั้น เอดิสันชื่นชอบหนังสือนอกเวลาเล่มหนึ่งซึ่งมีภาพและเนื้อหาการทดลองทางวิทยาศาสตร์ที่ผู้อ่านทดลองเองได้ เขามีความสนใจที่จะทำการทดลองในหนังสือ ใน ค.ศ. 1857 พ่อและแม่ของเขาจึงสร้างห้องใต้ดินเพื่อให้เอดิสันได้ทำการทดลองต่าง ๆ ในหนังสือ และเขาก็ได้ทำการทดลองมากมายในห้องใต้ดินนั้น
เอดิสันมีปัญหาด้านการได้ยินเป็นผลมาจากไข้ดำแดงที่เขาเป็นในช่วงวัยเด็กและไม่ได้รับการรักษา ทำให้หูชั้นในของเขาติดเชื้อทำให้เขามีลักษณะเกือบจะเป็นหูหนวก ต่อมาในขณะที่ได้ทำการทดลองในรถไฟและทำให้เกิดเพลิงไหม้ในรถไฟ เขาถูกพนักงานรถไฟตบเข้าที่หูทำให้หูเขาใช้การไม่ได้ และถูกโยนออกมาจากรถไฟพร้อมกับเครื่องมือและสารเคมีต่าง ๆ ของเขา ซึ่งเขาเองได้บอกกับผู้อื่นว่าหูของเขามีปัญหา เนื่องจากเขาได้ร่วมงานกับพนักงานรถไฟในการขับเคลื่อนตัวรถ แต่พนักงานรถไฟดึงหูของเขาทำให้เขาประสบอุบัติเหตุ
ครอบครัวของเอดิสันได้ย้ายมายังเมืองพอร์ตฮิวรอนในรัฐมิชิแกนหลังจากที่ทางรถไฟสายใหม่ได้ตัดทางลัดและไม่ผ่านเมืองไมเลินที่เขาอาศัยอยู่ ทำให้ธุรกิจของที่บ้านเริ่มซบเซาลง เขาได้เริ่มขายลูกอม หนังสือพิมพ์ และผักบนรถไฟจากพอร์ตฮิวรอนที่วิ่งมายังเมืองดีทรอยต์ เขาได้ทำการศึกษาการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ และการทดสอบทางเคมีหลายอย่างในระหว่างที่ทำงานอยู่ในรถไฟ จนกระทั่งเกิดอุบัติเหตุและถูกไล่ลงจากรถไฟ
เมื่อเขาสิทธิในการขายหนังสือพิมพ์บนถนน เขาได้พิมพ์หนังสือพิมพ์ในชื่อ แกรนด์ทรังก์เฮรัลด์ (Grand Trunk Herald) ด้วยความช่วยเหลือจากพนักงานอีก 4 คน ซึ่งเขาได้ขายหนังสือพิมพ์ของเขาพร้อมกับหนังสือพิมพ์ฉบับอื่น ซึ่งจุดนี้เป็นจุดเริ่มต้นของการเจ้าของธุรกิจของเขาที่เขาได้เริ่มต้นการเป็นนักธุรกิจ ที่สุดท้ายทำให้เขามีบริษัท 14 แห่ง รวมไปถึง เจเนอรัลอิเล็กทริก บริษัทมหาชนด้านไฟฟ้าขนาดใหญ่ของโลก
ประวัติด้านอื่น

ค.ศ. 1863 เอดิสันเข้าเป็นพนักงานส่งโทรเลข เขาเปลี่ยนบริษัทบ่อยมาก ในปีเดียว เขาเปลี่ยนบริษัททำงานถึง 4 ครั้ง ตามสถานที่ต่าง ๆ ในอเมริกาและแคนาดา
ค.ศ. 1864 เขาประดิษฐ์เครื่องบันทึกการนับคะแนน และยื่นขอจดสิทธิบัตร แต่เครื่องนั้นไม่ได้ถูกนำไปใช้งาน
ค.ศ. 1869 เขาเดินทางไปยังนิวยอร์ก และเปิดบริษัทวิศวกรไฟฟ้าขึ้น บริษัทนี้ถือว่าประสบความสำเร็จ เจริญรุ่งเรือง
ค.ศ. 1871 สร้างอาคารซึ่งเปิดเป็นโรงงานและศูนย์วิจัยในตัวขึ้นและในปีนั้น เขาพบรักและแต่งงานกับ แมรี สติลเวลล์ (Mary Stilwell) ผู้มีอายุน้อยกว่าเอดิสันถึง 8 ปี และ ในปีนั้น แนนซีผู้เป็นมารดาของเอดิสัน เสียชีวิตลงในวัย 61 ปี
ค.ศ. 1876 สร้างอาคารโรงงานและศูนย์วิจัยใหม่ที่เมนโลพาร์ก (Menlo Park) รัฐนิวเจอร์ซีย์ และเริ่มลงมือประดิษฐ์โทรศัพท์ แต่ 
(อเล็กซานเดอร์ เกรแฮม เบลล์)(North Alexander Graham Bell) คิดค้นขึ้นได้ก่อน
ค.ศ. 1877 เอดิสันประดิษฐ์เครื่องบันทึกเสียงขึ้น และฉายา พ่อมดแห่งเมนโลพาร์ก ก็ได้มาจากการที่เขาประดิษฐ์เครื่องบันทึกเสียงนี้
ค.ศ. 1878 เอดิสันเริ่มศึกษาค้นคว้าคิดจะทำหลอดไฟ เพราะไฟส่องสว่างในสมัยนั้นสามารถก่อให้เกิดไฟไหม้ได้ง่าย
ค.ศ. 1879 ประดิษฐ์หลอดไฟไส้คาร์บอนสำเร็จ และเริ่มออกแบบสวิตช์เปิด-ปิดหลอดไฟให้ติดตั้งในบ้านเรือนได้ง่าย นับเป็นจุดเริ่มต้นของหลอดไฟบนโลกใบนี้
ค.ศ. 1880 เปลี่ยนไส้หลอดไฟจากคาร์บอนเป็นไม่ไผ่ญี่ปุ่น เพราะหลอดคาร์บอน ส่องสว่างได้นาน 40 ชั่วโมง แต่หลอดไม้ไผ่ญี่ปุ่น ส่องสว่างได้นานถึง 900 ชั่วโมง
ค.ศ. 1882 สร้างโรงจ่ายกระแสไฟฟ้าขึ้นที่นิวยอร์ก และเริ่มประกาศเทคโนโลยีหลอดไฟให้เป็นที่รู้จัก
ค.ศ. 1883 เขาประดิษฐ์หลอดไฟรุ่นใหม่ที่ใช้ในครัวเรือนทั่วไปได้ ทำให้หลอดไฟแพร่กระจายไปตามจุดต่าง ๆ ของโลกเร็วขึ้น
ค.ศ. 1884 แมรี ภรรยาของเขาเสียชีวิตลงด้วยโรคไทฟอยด์ในวัย 29 ปี
ค.ศ. 1886 เอดิสันแต่งงานใหม่กับมินา มิลเลอร์ (Mina Miller) ผู้มีอายุน้อยกว่าเอดิสันถึง 19 ปี
ค.ศ. 1891 ประดิษฐ์เครื่องถ่ายภาพตัดต่อสำเร็จ บันทึกภาพเคลื่อนไหว ซึ่งนำไปสู่การสร้างภาพยนตร์
ค.ศ. 1893 สร้างโรงถ่ายภาพยนตร์แห่งแรกของโลก
ค.ศ. 1894 ภาพเคลื่อนไหวเรื่องแรกของโลกถูกสร้างขึ้น มีชื่อว่า "บันทึกการจาม" แต่ยังไม่มีเสียง
ค.ศ. 1896 บิดาของเอดิสันเสียชีวิตลงในวัย 92 ปี และในปีนั้น เอดิสันรู้จักกับ เฮนรี ฟอร์ด (Henry Ford) ซึ่งต่อมาทั้งคู่ก็เป็นเพื่อนซี้กัน
ค.ศ. 1898 เริ่มประดิษฐ์แบตเตอรี่ และประดิษฐ์สำเร็จใน ค.ศ. 1909ใช้เวลานานถึง 11 ปี
ค.ศ. 1912 เกิดการใช้เครื่องถ่ายภาพตัดต่อและเครื่องบันทึกเสียงพร้อมกัน ทำให้เกิดเป็น "ภาพยนตร์" ที่มีทั้งภาพและเสียง
หลังจากนั้น เขาถูกนักข่าวรุมถามเสมอว่า เอดิสันคิดอย่างไรกับการที่คนทั่วไปเรียกเขาว่าอัจฉริยะ เขาตอบว่า คำว่าอัจฉริยะในความคิดของผม ประกอบด้วยพรสวรรค์เพียง 1% ส่วนอีก 99% มาจากความพยายาม
หลังจากนั้น เอดิสันใช้ชีวิตอยู่กับบ้าน และเสียชีวิตในวันที่ 18 ตุลาคม ค.ศ. 1931 ด้วยโรคเบาหวาน และไตวาย ในขณะที่เขามีอายุ 84 ปี ที่เวสต์ออเรนจ์ (West Orange) รัฐนิวเจอร์ซีย์
ผลงาน

เอดิสัน นั้นกล่าวได้ว่าเป็นนักประดิษฐ์ที่มีผลงานมากที่สุดในยุคนั้น เขามีสิทธิบัตรสิ่งประดิษฐ์ภายใต้ชื่อของเขาเป็นจำนวนถึง 1,093 ชิ้น  สิ่งประดิษฐ์เหล่านี้ ส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นสิ่งประดิษฐ์ที่เขาคิดค้นขึ้นมาเอง แต่เป็นการพัฒนาจากสิ่งประดิษฐ์ดั้งเดิมที่คิดค้นขึ้นโดยลูกจ้างของเขา  เพราะเหตุนี้ทำให้เขาถูกวิพากษ์วิจารณ์อยู่เสมอ ในเรื่องการอ้างผลงานเป็นของตัวแต่ผู้เดียว โดยไม่แบ่งปันให้กับผู้คิดค้นดั้งเดิม นอกจากสิทธิบัตรของเขาซึ่งมีอยู่ทั่วโลกแล้ว เอดิสันก็ยังได้ก่อตั้งบริษัทผลิตภาพยนตร์ ภายใต้ชื่อ Edison Trust
ในความเป็นจริงแล้ว เอดิสันไม่ได้เป็นผู้ริเริ่มประดิษฐ์หลอดไฟฟ้าตามที่คนทั่วไปเข้าใจแต่อย่างใด หลักการของหลอดไฟฟ้าถูกพัฒนามาก่อนหน้านี้โดยนักประดิษฐ์หลายท่าน เช่น จูเซ็ปป์ สวอน (Juseph Swan) หรือ ไฮน์ริช เกอเบิล (Heinrich Goebel) อย่างไรก็ตามเอดิสันได้คำนึงถึงการนำหลอดไฟฟ้าไปใช้งานจริงในชีวิตประจำวันอย่างจริงจัง โดยเอดิสันได้ทำให้อายุการใช้งานของหลอดไฟฟ้ายาวนานพอที่จะนำไปใช้ได้อย่างสะดวกสบายในบ้านเรือนหรือร้านค้า นอกจากนั้นเอดิสันยังได้สร้างระบบผลิตและแจกจ่ายไฟฟ้าอีกด้วย
นิตยสารไลฟ์ (Life) ได้ยกย่องให้เอดิสันเป็นหนึ่งใน "100 คนที่สำคัญที่สุดในช่วง 1,000 ปีที่ผ่านมา"
แหล่งข้อมูลอื่น

เอดิสันในวัยเด็ก
เอดิสันใน ค.ศ. 1877
บ้านเกิดของเอดิสัน
ทะเลทรายขาว

ทะเลทรายสีขาว (อังกฤษ: White Sands National Monument) หรือ "ไวท์แซนด์" ตั้งอยู่ในรัฐนิวเม็กซิโก สหรัฐอเมริกา ครอบคลุมอาณาเขตพื้นที่กว่า 700 ตารางกิโลเมตร หรือ 437,500 ไร่ ตั้งอยู่ระหว่างเทือกเขาซาคราเมนโตทางตะวันออก และเทือกเขาซาน อันเดรียส อยู่ระหว่างเทือกเขาทั้งสองทำให้ทะเลทรายสีขาวจึงอยู่ในแอ่งที่ชื่อว่าทูลาโรซา เป็นอนุสรณ์สถานแห่งชาติสหรัฐอเมริกา
ต้นกำเนิดทะเลทรายสีขาว

ทะเลทรายสีขาว เกิดจากเมื่อ 65 ล้านปีที่แล้ว บริเวณแถบนี้เป็นทะเลมาก่อน เกิดแรงดันจากเปลือกโลกมหาศาลบีบอัดจึงเกิดเทือกเขาซาคราเมนโตและเทือกเขาซาน อันเดรียส ซึ่งมีตะกอนยิบซั่มมหาศาลถูกดันขึ้นมาด้วย หลังจากนั้นเกิดฝนตกชะล้างตะกอนยิปซัมจากเทือกเขาทั้งสองไหลลงสู่ทะเลสาบที่ชื่อว่าลูเซโรซึ่งก็ไหลลงสู่จุดที่ต่ำที่สุดคือแอ่งทูลาโรซานั้นเอง และเมื่อน้ำระเหยออกไปหมดจนทะเลสาบน้ำเค็มเหือดแห้งไปหมด ยิปซัมก็ได้แห้งแข็งเป็นผลึกยิปซัม หรือที่เรียกว่า ซีลีไนต์ แต่ผ่านไปในระยะเวลานาน ทำให้ผลึกยิบซัมถูกกัดกร่อนจนกลายเป็นยิปซัมผงละเอียดเต็มไปหมด และกลายเป็นทะเลทรายขาวในปัจจุบัน และก็เป็นแหล่งยิปซัมที่ใหญ่ที่สุดในโลกด้วยเช่นกัน
สิ่งมีชีวิต

เนื่องบริเวณทะเลทรายสีขาวเป็นผงยิปซัมละเอียด และเป็นปริมาณน้ำฝนต่ำมากและสภาพความเป็นด่างสูง จึงไม่เหมาะแก่การเติบโตของสิ่งมีชีวิต
พืชพรรณ มีเพียงไม่กี่ชนิดที่โตได้ เช่น ยักคา ซูเมก และ คัตตันวูด ซึ่งมีรากที่ยาวสามารถหยั่งได้ลึกถึง 30 เมตร
สัตว์ สำหรับสัตว์ที่อาศัยอยู่ก็ไม่เพียงไม่กี่ชนิดเช่นกัน เช่นกิ้งก่าเผือกไร้หู และ หนูกระเป๋าอาปาเช่
แต่บริเวณรอบนอกของทะเลทรายสีขาวยังพอมีแหล่งน้ำอยู่บ้าง จึงเป็นที่อยู่ของพืชและสัตว์กว่า 500 ชนิด รวมทั้งดอกไม้สีสดหลากสี และสัตว์ที่อาศัยอยู่บริเวณนี้ ได้แก่ หมาป่าไคโยตี สกั๊งค์ หนูจิงโจ้ กระรอกดินโกเฟอร์ เม่น และ งู
ทอมัส โรเบิร์ต มาลธัส

| ทอมัส โรเบิร์ต มาลธัส Thomas Robert Malthus |
| --- | --- |
ทอมัส โรเบิร์ต มาลธัส
เกิด: 13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1766
เสียชีวิต: 23 ธันวาคม ค.ศ. 1834
สัญชาติ: ชาวอังกฤษ
อาชีพ: นักเขียน, นักเศรษฐศาสตร์ และนักประชากรศาสตร์
ผลงานเด่น: “Malthusian growth model”
แบบแผนการกล่าวถึง: นักเขียน, เศรษฐศาสตร์มหภาค
ตำแหน่ง: นักเขียน, นักเศรษฐศาสตร์คลาสสิก และนักประชากรศาสตร์
นักเศรษฐศาสตร์ชาวอังกฤษ
เรเวอเรนด์ทอมัส โรเบิร์ต มาลธัส (อังกฤษ: Thomas Robert Malthus; 13 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1766 - 23 ธันวาคม ค.ศ. 1834) ทอมัส โรเบิร์ต มาลธัสเป็นนักวิชาการคนสำคัญชาวอังกฤษที่มีอิทธิพลต่อเศรษฐศาสตร์การเมืองและประชากรศาสตร์ มาลธัสเป็นผู้เผยแพร่ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ “เศรษฐศาสตร์การเช่า”
มาลธัสมีชื่อเสียงเป็นอันมากจากทฤษฎีที่เกี่ยวกับการลดหรือการเพิ่มจำนวนประชากรที่มาจากสาเหตุต่างๆ “An Essay on the Principle of Population” (ไทย: บทความเกี่ยวกับหลักการของประชากร) ที่พิมพ์เป็นครั้งที่ 6 ระหว่างปี ค.ศ. 1798 ถึงปี ค.ศ. 1826 ตั้งข้อสังเกตว่าจำนวนประชากรจะได้รับการควบคุมเป็นช่วงๆ ด้วยความอดอยาก, โรคระบาด และการเสียชีวิตโดยประชากรเป็นจำนวนมาก มาลธัสค้านกับคตินิยมในยุโรปในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ที่มีมองเห็นว่าสังคมนั้นกำลังอยู่ในระหว่างการปรับปรุงให้ดีขึ้น และเป็นสิ่งที่ทำให้สมบูรณ์แบบได้ เช่นวิลเลียม กอดวิน และ มาร์ควิสเดอคองดอร์เซต์ผู้มีความเชื่อมั่นในโอกาสของการปรับปรุงตัวของสังคมอันไม่มีขอบเขต หรือในความคิดที่ซับซ้อนขึ้นไปอีกของฌอง-ฌาค รุสโซที่มีความเชื่อในคุณธรรมของมนุษย์และเสรีภาพของประชาชนที่จำกัดอยู่ก็แต่โดยข้อตกลงสัญญาประชาคมในรูปแบบของกษัตริย์ของปวงชน
บรรณานุกรม

This article incorporates text from a publication now in the public domain: Lee, Sidney, บ.ก. (1893). "Malthus, Thomas Robert". Dictionary of National Biography (ภาษาอังกฤษ). Vol. 36. London: Smith, Elder & Co.
Dupâquier, J. 2001. Malthus, Thomas Robert (1766–1834). International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, 9151–56. Abstract.
Elwell, Frank W. 2001. A commentary on Malthus's 1798 Essay on Population as social theory. Mellon Press.
Evans, L.T. 1998. Feeding the ten billion – plants and population growth. Cambridge University Press. Paperback, 247 pages.
Klaus Hofmann: Beyond the Principle of Population. Malthus' Essay. In: The European Journal of the History of Economic Thought. Bd. 20 (2013), H. 3, S. 399–425, doi:10.1080/09672567.2012.654805.
Hollander, Samuel 1997. The Economics of Thomas Robert Malthus. University of Toronto Press. Dedicated to Malthus by the author. ISBN 0-521-64685-5.
James, Patricia. Population Malthus: his life and times. London: Routledge and Kegan Paul. 1979.
Malthus, Thomas Robert. Definitions in Political Economy. Edited by Alexander K Bocast. Critical edition. McLean: Berkeley Bridge Press, 2016. ISBN 978-1-945208-01-0.
Peterson, William 1999. Malthus, founder of modern demography 2nd ed. Transaction. ISBN 0-7658-0481-6.
Rohe, John F., A Bicentennial Malthusian Essay: conservation, population and the indifference to limits, Rhodes & Easton, Traverse City, MI. 1997
Sowell, Thomas, The General Glut Controversy Reconsidered, Oxford Economic Papers New Series, Vol. 15, No. 3 (November 1963), pp. 193–203. Published by: Oxford University Press. Stable URL: https://www.jstor.org/stable/2661714
Spiegel, Henry William (1991) [1971]. The growth of economic thought (3 ed.). Durham, NC: Duke University Press. pp. 868. ISBN 978-0-8223-0965-9.
อ่านเพิ่ม

Bashford, Alison, and Joyce E. Chaplin. The New Worlds of Thomas Robert Malthus: Rereading the Principle of Population (Princeton University Press, 2016). vii + 353 pp. excerpt; also  online review
Elwell, Frank W. 2001. A Commentary on Malthus' 1798 Essay on Population as social theory Lewiston, New York: Edwin Mellen Press. ISBN 0-7734-7669-5.
Heilbroner, Robert, The Worldly Philosophers – the lives, times, and ideas of the great economic thinkers. (1953)  commentary
Mayhew, Robert J. (2014). Malthus: The Life and Legacies of an Untimely Prophet. Cambridge, MA: Belknap Press. ISBN 978-0-674-72871-4.
Negative Population Growth organization: a collection of essays for the Malthus Bicentenary
National Academics Forum, Australia: a collection of essays for the Malthus Bicentenary Conference, 1998
Conceptual origins of Malthus's Essay on Population, facsimile reprint of 8 Books in 6 volumes, edited by Yoshinobu Nanagita (ISBN 978-4-902454-14-7) www.aplink.co.jp/ep/4-902454-14-9.htm
National Geographic Magazine, June 2009 article, "The Global Food Crisis," เก็บถาวร 2017-07-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ดูเพิ่ม

ประชากรศาสตร์
แหล่งข้อมูลอื่น

ผลงานของ ทอมัส โรเบิร์ต มาลธัส ที่โครงการกูเทินแบร์ค
ผลงานเกี่ยวกับ/โดย ทอมัส โรเบิร์ต มาลธัส ที่อินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์
ผลงานโดย ทอมัส โรเบิร์ต มาลธัส บนเว็บ LibriVox (หนังสือเสียง ซึ่งเป็นสาธารณสมบัติ)
Malthus, Thomas Robert (1999).  Gilbert, Geoffrey (บ.ก.). An Essay on the Principle of Population. Oxford world's classics. Oxford University Press. p. 208. ISBN 978-0-19-283747-9.
Herbermann, Charles, บ.ก. (1913). "Theories of Population" . สารานุกรมคาทอลิก. New York: Robert Appleton Company.
More Food for More People But Not For All, and Not Forever United Nations Population Fund website [Not found]
The Feast of Malthus by Garrett Hardin in The Social Contract (1998)
The International Society of Malthus เก็บถาวร 2005-08-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Online chapter "Malthus and the Evolutionists: The Common Context of Biological and Social Theory" from Darwin's Metaphor: Nature's Place in Victorian Culture by Professor Robert M. Young (1985, 1988, 1994). Cambridge University Press.
"Thomas Robert Malthus (1766–1834)". The Concise Encyclopedia of Economics. Library of Economics and Liberty (2nd ed.). Liberty Fund. 2008.
ทอมัส โรเบิร์ต มาลธัส ที่ไฟน์อะเกรฟ
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  นอร์เวย์  ชิลี  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  อาร์เจนตินา  กาตาลุญญา  เยอรมนี  อิตาลี  อิสราเอล  เบลเยียม  สหรัฐ  สวีเดน  ลัตเวีย  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  ออสเตรเลีย  กรีซ  เกาหลี  โครเอเชีย  เนเธอร์แลนด์  โปแลนด์  โปรตุเกส  นครรัฐวาติกัน 
วิชาการ:  CiNii  MathSciNet  zbMATH 
ประชาชน:  Deutsche Biographie  Trove 
อื่น ๆ:  พจนานุกรมประวัติศาสตร์ของสวิสเซอร์แลนด์  SNAC  IdRef
ทะเลสาบเจนีวา

ทะเลสาบเจนีวา
ทะเลสาบเจนีวา (อังกฤษ: Lake Geneva)  ตั้งอยู่ทางตะวันตกของประเทศสวิตเซอร์แลนด์ พื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในสวิตเซอร์แลนด์และมีบางส่วนอยู่ในเขตประเทศฝรั่งเศส มีพื้นที่ 582 ตารางกิโลเมตร หรือ 363,750 ไร่ เป็นแหล่งน้ำจืดที่ใหญ่เป็นอันดับสองของทวีปยุโรปกลางรองจากทะเลสาบบาลาต้นในประเทศฮังการี เป็นที่ตั้งของเมืองสำคัญคือเมืองเจนีวาในประเทศสวิตเซอร์แลนด์
ทะเลสาบเจนีวา มีชื่อในภาษาฝรั่งเศสว่า ทะเลสาบเลม็อง (Lac Léman)
46°26′N 6°33′E﻿ / ﻿46.433°N 6.550°E﻿ / 46.433; 6.550
รางวัลอิกโนเบล

ใน ค.ศ. 2000 ได้มีการประกาศรางวัลอิกโนเบลสาขาฟิสิกส์ให้กับ อังเดร เกม จากมหาวิทยาลัยรัดเบาด์ไนเมเคิน และ ไมเคิล เบอร์รี จากมหาวิทยาลัยบริสตอล สหราชอาณาจักร สำหรับการทำให้กบที่ยังมีชีวิตอยู่ลอยด้วยพลังแม่เหล็ก
อิก โนเบล (อังกฤษ: Ig Nobel) ย่อมาจากรางวัลอิกโนเบล (Ignoble Nobel prizes) เป็นรางวัลที่มอบให้แก่ผลงานทางวิทยาศาสตร์หรืองานวิจัยที่ไม่น่าจะเป็นไปได้ เช่น ระหว่างน้ำเชื่อมกับน้ำธรรมดามนุษย์จะว่ายในน้ำไหนได้ไวกว่ากัน ก่อตั้งโดย มาร์ก อับราฮัมส์ ตั้งแต่ ค.ศ. 1991 มีการมอบรางวัลทุกปีโดยมอบปีละ 10 รางวัลในแต่ละสาขาที่ต่างกันไป อับราฮัมส์ตั้งรางวัลนี้ขึ้นมาเพื่อฉายแสงให้กับโครงการวิทยาศาสตร์แปลก ๆ ที่ไม่ได้รับความสนใจจากกองบรรณาธิการนิตยสารวิทยาศาสตร์ ซึ่งงานวิจัยแปลก ๆ เหล่านี้อาจสูญหายไปในอนาคต
ผู้ชนะจะได้รับถ้วยรางวัลทำจากกระดาษ โดยต้องพิมพ์ออกมาประกอบเองจากไฟล์พีดีเอฟที่ส่งไปให้ รวมทั้งจะได้รับธนบัตรมูลค่า 10 ล้านล้านดอลลาร์ซิมบับเวอีกด้วย
ประวัติ

รางวัล Ig Nobel ก่อตั้งขึ้นในปี 1991 โดย มาร์ค อับราฮัมส์ บรรณาธิการและผู้ร่วมก่อตั้ง Annals of Improbable Research อดีตบรรณาธิการบริหารของ Journal of Irreproducible Results ซึ่งเป็นพิธีกรในงานประกาศรางวัลทุกงาน รางวัลดังกล่าวจะมอบให้กับการค้นพบ "ที่ไม่สามารถหรือไม่ควรทำซ้ำ" รางวัลสิบรางวัลจะมอบให้ทุกปีในหมวดหมู่ต่างๆ รวมถึงหมวดหมู่รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ เคมี สรีรวิทยา/การแพทย์ วรรณกรรม เศรษฐศาสตร์ และสันติภาพ แต่ยังมีหมวดหมู่อื่นๆ เช่น สาธารณสุข วิศวกรรมศาสตร์ ชีววิทยา และการวิจัยสหวิทยาการ รางวัลอิกโนเบล มอบให้กับผู้ที่ประสบความสำเร็จอย่างแท้จริง ยกเว้นรางวัลสามรางวัลที่มอบให้ในปีแรกแก่ Josiah S. Carberry, Paul DeFanti,และ Thomas Kyle นักวิทยาศาสตร์สมมติ รางวัลเหล่านี้มักถูกวิพากษ์วิจารณ์ผ่านเสียดสี เช่น รางวัลสองรางวัลที่มอบให้แก่การวิจัยโฮมีโอพาธี รางวัลด้าน "การศึกษาวิทยาศาสตร์" มอบให้แก่กรมศึกษาธิการแห่งรัฐแคนซัสและคณะกรรมการศึกษาธิการแห่งรัฐโคโลราโดสำหรับจุดยืนของพวกเขาเกี่ยวกับการสอนวิวัฒนาการ และรางวัลที่มอบให้แก่ Social Text หลังจากเหตุการณ์ Sokal อย่างไรก็ตาม รางวัลเหล่านี้มักจะดึงดูดความสนใจไปที่บทความทางวิทยาศาสตร์ที่มีเนื้อหาตลกขบขันหรือคาดไม่ถึง ตัวอย่างเช่น การค้นพบว่าการมีอยู่ของมนุษย์มีแนวโน้มที่จะกระตุ้นอารมณ์ทางเพศของนกกระจอกเทศ ไปจนถึงคำกล่าวที่ว่าหลุมดำเป็นไปตามข้อกำหนดทางเทคนิคทั้งหมดสำหรับการเป็นที่ตั้งของนรก ไปจนถึงการวิจัยเกี่ยวกับ "กฎห้าวินาที" ซึ่งเป็นความเชื่อที่เสียดสีว่าอาหารที่ตกลงบนพื้นจะไม่ปนเปื้อนหากเก็บขึ้นมาภายในห้าวินาที
เซอร์ อังเดร ไกม์ ผู้ได้รับรางวัลอิกโนเบลในปี 2000 จากการทำให้กบลอยขึ้นด้วยพลังแม่เหล็ก ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี 2010 จากผลงานของเขาเกี่ยวกับคุณสมบัติทางแม่เหล็กไฟฟ้าของกราฟีน เขาเป็นบุคคลเดียวเท่านั้น ณ ปี 2024 ที่ได้รับรางวัลทั้งโนเบลและอิกโนเบล
การประกาศรางวัล

รางวัลส่วนใหญ่มอบให้โดยผู้ได้รับรางวัลโนเบล ซึ่งเดิมจัดขึ้นที่ห้องบรรยายของสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ แต่ในปี 1994 ได้ย้ายไปที่โรงละครแซนเดอร์สในมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดเป็นเวลาหลายปี และเนื่องจากการระบาดของโควิด-19 งานจึงจัดขึ้นทางออนไลน์ทั้งหมดในช่วงปี 2020 ถึง 2023 พิธีการกลับมาจัดขึ้นที่สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์อีกครั้งในเดือนกันยายน 2024 พิธีนี้ได้รับการสนับสนุนร่วมกันโดย สมาคมคอมพิวเตอร์ฮาร์วาร์ด, สมาคมนิยายวิทยาศาสตร์ฮาร์วาร์ด–แรดคลิฟฟ์ และ สมาคมนักศึกษาฟิสิกส์ฮาร์วาร์ด–แรดคลิฟฟ์
งานนี้มีเรื่องตลกอยู่หลายเรื่อง เช่น Miss Sweetie Poo เด็กผู้หญิงที่ร้องซ้ำๆ ว่า "หยุดเถอะ ฉันเบื่อแล้ว (Please stop, I'm bored)" ด้วยเสียงแหลมสูงหากผู้พูดพูดนานเกินไป พิธีมอบรางวัลจะปิดท้ายด้วยคำพูดว่า "ถ้าคุณไม่ได้รับรางวัล—และโดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าคุณได้รับรางวัล—ขอให้โชคดีในปีหน้า!"
การโยนเครื่องบินกระดาษขึ้นบนเวทีเป็นประเพณีที่สืบทอดกันมายาวนาน เป็นเวลาหลายปีที่ศาสตราจารย์รอย เจ. กลอเบอร์ (Roy J. Glauber) ทำหน้าที่กวาดเครื่องบินออกจากเวทีในฐานะ "ผู้ดูแลไม้กวาด" อย่างเป็นทางการ Glauber ไม่สามารถเข้าร่วมพิธีมอบรางวัลในปี 2005 ได้เนื่องจากเขากำลังเดินทางไปสตอกโฮล์มเพื่อรับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์
"ขบวนพาเหรดของผู้มีชื่อเสียง" ที่เข้ามาในห้องโถงมีกลุ่มสนับสนุนเข้าร่วมด้วย ในพิธีเมื่อปี 1997 ทีม "นักวิจัยเรื่องเซ็กส์แบบไครโอเจนิก" ได้แจกแผ่นพับที่มีชื่อว่า "เซ็กส์ปลอดภัยที่อุณหภูมิ 4 เคลวิน" ผู้แทนจากพิพิธภัณฑ์ศิลปะแย่ ๆ (Museum of Bad Art) มักจะมาแสดงผลงานบางชิ้นจากคอลเลกชันของตน
การเผยแพร่

พิธีดังกล่าวได้รับการบันทึกและออกอากาศทางสถานีวิทยุสาธารณะแห่งชาติในสหรัฐอเมริกา และถ่ายทอดสดทางอินเทอร์เน็ต การบันทึกดังกล่าวจะออกอากาศทุกปีในวันศุกร์หลังวันขอบคุณพระเจ้าของสหรัฐอเมริกา ในรายการวิทยุสาธารณะ Science Friday เพื่อเป็นการยกย่องเหตุการณ์นี้ ผู้ชมจะตะโกนชื่อของไอรา แฟลโทว์ พิธีกรรายการวิทยุ
หนังสือ 2 เล่มได้รับการตีพิมพ์พร้อมคำอธิบายเกี่ยวกับผู้ได้รับรางวัล ได้แก่ รางวัลอิกโนเบลและรางวัลอิกโนเบล 2 ซึ่งภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็น The Man Who Tried to Clone Himself
การทัวร์ Ig Nobel เป็นส่วนหนึ่งของสัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติในสหราชอาณาจักรมาตั้งแต่ปี 2546ทัวร์นี้ยังได้เดินทางไปออสเตรเลียหลายครั้ง มหาวิทยาลัยอาร์ฮุสในเดนมาร์กในเดือนเมษายน 2009 อิตาลี และเนเธอร์แลนด์
ผลสืบเนื่อง

บทความใน The National เมื่อเดือนกันยายน 2009 ชื่อว่า "A noble side to Ig Nobels" ระบุว่า แม้ว่ารางวัล Ig Nobel จะเป็นเพียงการวิพากษ์วิจารณ์งานวิจัยเล็ก ๆ น้อย ๆ แต่ประวัติศาสตร์ก็แสดงให้เห็นว่างานวิจัยเล็ก ๆ น้อย ๆ บางครั้งก็นำไปสู่ความก้าวหน้าที่สำคัญ ตัวอย่างเช่น
ในปี 2006 การศึกษาวิจัยที่แสดงให้เห็นว่ายุงมาลาเรียชนิดหนึ่ง (Anopheles gambiae) ชอบกลิ่นของชีส Limburger และกลิ่นเท้ามนุษย์เท่า ๆ กัน ได้รับรางวัลอิกโนเบล ในสาขาชีววิทยา จากผลการวิจัยโดยตรงเหล่านี้ กับดักที่ใส่ชีสชนิดนี้จึงถูกวางไว้ในตำแหน่งที่สำคัญเพื่อต่อสู้กับการแพร่ระบาดของมาเลเรียในแอฟริกา
และก่อนที่อังเดร ไกม์ (Andre Geim) จะได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี 2010 จากผลงานวิจัยเกี่ยวกับแกรฟีน เขาก็ได้เคยได้รับรางวัลอิกโนเบล สาขาฟิสิกส์ร่วมกับไมเคิล เบอร์รี่ (Michael Berry) จากผลงานการลอยตัวของกบโดยใช้แม่เหล็กในปี 2000 ซึ่งต่อมาในปี 2022 ได้มีการรายงานว่าผลงานดังกล่าวเป็นแรงบันดาลใจให้กับศูนย์วิจัยแรงโน้มถ่วงบนดวงจันทร์ของจีน