stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เหมา เจ๋อตง
มรดก > ในประเทศจีน

ในจีนแผ่นดินใหญ่ เหมาเป็นที่เคารพนับถืออย่างมากจากประชาชนส่วนใหญ่ เขาได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ยกระดับอายุขัยเฉลี่ยของประชาชนจีนจาก 35 ปีใน ค.ศ. 1949 เพิ่มขึ้นเป็น 63 ปีใน ค.ศ. 1975 นอกจากนี้ยังนำพา "ความเป็นหนึ่งและความมั่นคงมาสู่ประเทศที่เคยเผชิญสงครามกลางเมืองและการรุกรานจากต่างชาติ" และวางรากฐานให้จีน "ก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในมหาอำนาจของโลก" เขาได้รับการยกย่องอย่างมากจากการดำเนินการปฏิรูปที่ดินครั้งใหญ่ ส่งเสริมสถานะสตรี เพิ่มระดับการรู้หนังสือของประชาชน และ "เปลี่ยนแปลงสังคมจีนไปในทางที่ดีอย่างสิ้นเชิง" เหมาได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ส่งเสริมให้ระดับการรู้หนังสือของประชาชนเพิ่มสูงขึ้นอย่างมาก (จากเพียงร้อยละ 20 ใน ค.ศ. 1949 เพิ่มเป็นร้อยละ 65.5 ใน 30 ปีต่อมา) ทำให้ประชากรมีอายุยืนขึ้นเป็นสองเท่า ประชากรเพิ่มขึ้นเกือบสองเท่า และพัฒนาอุตสาหกรรมและโครงสร้างพื้นฐานของจีน ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญที่ทำให้จีนก้าวขึ้นมาเป็นมหาอำนาจของโลกในปัจจุบัน
การต่อต้านเหมาอาจนำไปสู่การตรวจพิจารณาหรือผลกระทบต่ออาชีพในจีนแผ่นดินใหญ่ จึงมักกระทำกันในที่ส่วนตัว เมื่อคลิปวิดีโอของปี้ ฝูเจี้ยน พิธีกรรายการโทรทัศน์กำลังดูหมิ่นเหมาในงานเลี้ยงส่วนตัวเมื่อ ค.ศ. 2015 ถูกเผยแพร่ไปอย่างรวดเร็ว ปี้ได้รับการสนับสนุนจากผู้ใช้เว่ย์ปั๋ว โดยร้อยละ 80 ระบุในการสำรวจความคิดเห็นว่าปี้ไม่ควรขอโทษท่ามกลางการต่อต้านจากหน่วยงานรัฐ ประชาชนจีนตระหนักดีถึงความผิดพลาดของเหมา แต่หลายคนยังคงยกย่องให้เขาเป็นวีรบุรุษของชาติ เขาถูกมองว่าเป็นผู้ปลดปล่อยประเทศจากการยึดครองของญี่ปุ่นและการแสวงหาผลประโยชน์ของจักรวรรดินิยมตะวันตกที่ย้อนกลับไปถึงสงครามฝิ่น ระหว่าง ค.ศ. 2015 ถึง 2018 วอชิงตันโพสต์ได้สัมภาษณ์ชาวจีน 70 คนเกี่ยวกับสมัยของเหมา ผลสำรวจพบว่าส่วนใหญ่ชื่นชมความเรียบง่ายของสมัยนั้น โดยเชื่อว่าชีวิตในสมัยนั้นมี "ความหมายที่ชัดเจน" และความเหลื่อมล้ำน้อยมาก พวกเขาอ้างว่า "ชีวิตจิตวิญญาณ" ในสมัยนั้นอุดมสมบูรณ์ พร้อมกันนั้นผู้ให้สัมภาษณ์ยังยอมรับถึง "ชีวิตวัตถุ" ที่ยากลำบาก และประสบการณ์ด้านลบอื่น ๆ ในสมัยของเหมา
วันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 2008 จีนได้เปิดจัตุรัสเหมาเจ๋อตง ให้ประชาชนเข้าชมในบ้านเกิดของเขา ซึ่งอยู่ในมณฑลหูหนานตอนกลาง เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองครบรอบ 115 ปีชาตกาลของเขา
ซู เสี่ยวฉี อดีตเจ้าหน้าที่พรรคแสดงความเห็นว่า "เขาเป็นอาชญากรทางประวัติศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ แต่ก็เป็นพลังแห่งความดีที่ยิ่งใหญ่ด้วยเช่นกัน" ในทำนองเดียวกัน หลิว ปินเอี๋ยน นักข่าวอธิบายว่าเหมาคือ "ทั้งอสูรและอัจฉริยะ" หลี่ รุ่ย เลขาส่วนตัวของเหมาและสหายร่วมพรรคคอมมิวนิสต์แสดงความเห็นว่า "วิธีคิดและการปกครองของเหมานั้นน่าสะพรึงกลัว เขาไม่ให้ความสำคัญกับชีวิตมนุษย์ และการตายของผู้อื่นไม่มีความหมายอะไรต่อเขา"
คำกล่าวของเฉิน ยฺหวิน ที่ว่า "หากเหมาสิ้นชีวิตใน ค.ศ. 1955 ชื่อเสียงของเขาจะคงอยู่ชั่วนิรันดร์ หากเขาสิ้นชีวิตใน ค.ศ. 1966 เขาก็ยังคงเป็นบุคคลที่ยิ่งใหญ่ แต่ก็มีข้อบกพร่อง แต่เขากลับสิ้นชีวิตใน ค.ศ. 1976 อนิจจา จะพูดอย่างไรดี" ต่อมาเติ้ง เสี่ยวผิง กล่าวเตือนเขาว่า "ประธานเหมาอุทิศทั้งชีวิตเพื่อชาติจีน เขาช่วยเหลือพรรคและการปฏิวัติในยามวิกฤตที่สุด สรุปแล้วการมีส่วนร่วมของเขายิ่งใหญ่มากจนหากไม่มีเขา ประชาชนจีนก็คงจะหาเส้นทางเพื่อหลุดจากความมืดมิดยากกว่านี้มาก ทั้งนี้ เราไม่ควรลืมว่าประธานเหมาเป็นผู้ผสานคำสอนของมากซ์และเลนินกับความเป็นจริงของประวัติศาสตร์จีน เขาเป็นผู้ประยุกต์ใช้หลักการเหล่านั้นอย่างสร้างสรรค์ ไม่เพียงแต่ด้านการเมืองเท่านั้น หากแต่ยังรวมถึงปรัชญา ศิลปะ วรรณกรรม และยุทธศาสตร์การทหารด้วย"
มรดก > โลกที่สาม

ลัทธิเหมาส่งอิทธิพลต่อคอมมิวนิสต์จำนวนมาก โดยเฉพาะในโลกที่สาม รวมถึงขบวนการปฏิวัติ เช่น เขมรแดงในกัมพูชา ทางสว่างในเปรู และขบวนการปฏิวัติเนปาล ภายใต้อิทธิพลของลัทธิสังคมนิยมเกษตรกรรมและการปฏิวัติทางวัฒนธรรมของเหมา พล พตและเขมรแดงได้คิดค้นนโยบาย "ปีที่ศูนย์" ที่นำมาซึ่งหายนะ ซึ่งได้กวาดล้างครู ศิลปิน และปัญญาชนออกจากประเทศ และกวาดล้างเมืองต่าง ๆ จนเกิดการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในกัมพูชา พรรคคอมมิวนิสต์ปฏิวัติสหรัฐ ก็อ้างลัทธิมากซ์–เลนิน–เหมาเป็นอุดมการณ์ของตน เช่นเดียวกับพรรคคอมมิวนิสต์อื่น ๆ ทั่วโลกที่เป็นส่วนหนึ่งของขบวนการปฏิวัติสากลนิยม หลังจากการอสัญกรรมของเหมา จีนได้ออกห่างจากแนวทางลัทธิเหมาอย่างชัดเจน และคนส่วนใหญ่ที่อยู่นอกประเทศจีนและเรียกตัวเองว่าเหมาอิสต์ต่างมองว่าการปฏิรูปของเติ้ง เสี่ยวผิงเป็นการทรยศต่อลัทธิเหมา ซึ่งสอดคล้องกับมุมมองของเหมาเองเกี่ยวกับ "ผู้เดินตามเส้นทางทุนนิยม" (capitalist roaders) ภายในพรรคคอมมิวนิสต์ เมื่อรัฐบาลจีนเริ่มปฏิรูปเศรษฐกิจแบบตลาดในปลายคริสต์ทศวรรษ 1970 และผู้นำจีนรุ่นหลังเข้ามามีอำนาจ การยกย่องสรรเสริญเหมาก็ลดน้อยลงไป สิ่งนี้สอดคล้องกับการที่รัฐลดการให้ความสำคัญกับเหมาในช่วงหลังเมื่อเทียบกับช่วงก่อนหน้านี้ที่รัฐบาลจัดกิจกรรมและสัมมนาเฉลิมฉลองครบรอบ 100 ปีของเหมา กระนั้น รัฐบาลจีนก็ไม่เคยปฏิเสธยุทธวิธีของเหมาอย่างเป็นทางการ เติ้ง เสี่ยวผิง ผู้ซึ่งคัดค้านการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้าและการปฏิวัติวัฒนธรรม ได้กล่าวไว้ว่า "เมื่อเราเขียนถึงความผิดพลาดของเขา เราไม่ควรพูดเกินจริง เพราะถ้าเป็นอย่างนั้น เราจะทำให้ประธานเหมา เจ๋อตง เสียชื่อ และนั่นหมายถึงการทำให้พรรคและประเทศของเราเสียชื่อเช่นกัน"
สนธิสัญญาห้ามทดลองอาวุธนิวเคลียร์บางประเภท ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1963 ได้เพิ่มความกังวลของจีนต่อการปรับความสัมพันธ์ใหม่ระหว่างสหรัฐและสหภาพโซเวียตที่หันมาคุกคามจีน และเป็นแรงผลักดันให้เหมาเสนอแนวคิด "เขตกลางสองชั้น" เหมามองว่าแอฟริกาและลาตินอเมริกาเป็น "เขตกลางแรก" ซึ่งสถานะของจีนในฐานะอำนาจที่ไม่ใช่คนผิวขาว อาจจะทำให้จีนสามารถแข่งขันและแทนที่อิทธิพลของทั้งสหรัฐและโซเวียตได้ เขตกลางอีกแห่งหนึ่งก็คือกลุ่มประเทศพันธมิตรที่ร่ำรวยกว่าของสหรัฐในยุโรป
มรดก > ยุทธศาสตร์การทหาร

งานเขียนทางทหารของเหมายังคงมีอิทธิพลอย่างมากต่อทั้งกลุ่มคนที่ต้องการก่อกบฏและกลุ่มคนที่ต้องการปราบปรามการกบฏ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการทำสงครามกองโจร ซึ่งเหมาได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นอัจฉริยะ กลุ่มลัทธิเหมาเนปาลได้รับอิทธิพลอย่างมากจากมุมมองของเหมาเกี่ยวกับสงครามยืดเยื้อ ประชาธิปไตยใหม่ การสนับสนุนมวลชน ความถาวรของการปฏิวัติ และการปฏิวัติทางวัฒนธรรมใหญ่ของกรรมาชีพ ผลงานสำคัญที่สุดของเหมาต่อวิทยาศาสตร์การทหารคือทฤษฎีสงครามประชาชน ซึ่งไม่เพียงแต่รวมถึงการรบแบบกองโจรเท่านั้น หากแต่ยังรวมถึงกลยุทธ์การรบแบบเคลื่อนที่ซึ่งมีความสำคัญยิ่งกว่า เหมาประยุกต์ใช้ยุทธวิธีสงครามเคลื่อนที่ในสงครามเกาหลีได้อย่างสำเร็จ ทำให้สามารถล้อมขนาบ ผลักดัน และหยุดกองกำลังสหประชาชาติในเกาหลีได้ แม้กองกำลังสหประชาชาติจะมีอำนาจการยิงที่เหนือกว่าอย่างชัดเจน
มรดก > วรรณกรรม

บทกวีและงานเขียนของเหมามักถูกอ้างถึงโดยทั้งชาวจีนและชาวต่างชาติ การแปลสุนทรพจน์ในพิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีบารัก โอบามาเป็นภาษาจีนอย่างเป็นทางการได้นำเอาบทกวีที่มีชื่อเสียงบทหนึ่งของเหมามาใช้ ในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1990 ภาพของเหมาเริ่มปรากฏบนธนบัตรเหรินหมินปี้ชุดใหม่ทั้งหมดของจีน การทำเช่นนี้มีจุดประสงค์หลักเพื่อป้องกันการปลอมแปลง เนื่องมาจากใบหน้าของเหมาเป็นที่รู้จักแพร่หลายทั่วไปเมื่อเทียบกับรูปภาพทั่วไปที่ปรากฏบนธนบัตรชุดเก่า ในวันที่ 13 มีนาคม ค.ศ. 2006 หนังสือพิมพ์เหรินหมินรื่อเป้ารายงานว่า สมาชิกคนหนึ่งของที่สภาที่ปรึกษาการเมืองประชาชนจีนได้เสนอให้มีการใส่รูปของซุน ยัตเซ็น และเติ้ง เสี่ยวผิง ลงในธนบัตรเหรินหมินปี้
มรดก > ภาพลักษณ์สาธารณะ

เหมาให้คำกล่าวที่ขัดแย้งกันเกี่ยวกับเรื่องการสร้างลัทธิบูชาบุคคล ใน ค.ศ. 1956 เพื่อตอบสนองต่อรายงานของครุชชอฟที่วิจารณ์โจเซฟ สตาลิน เหมากล่าวว่าลัทธิบูชาบุคคลเป็น "สิ่งที่หลงเหลือจากอุดมการณ์อันเป็นพิษของสังคมเก่า" และเน้นย้ำถึงความมุ่งมั่นของจีนที่มีต่อความเป็นผู้นำร่วมกัน ในการประชุมพรรคที่เฉิงตูใน ค.ศ. 1958 เหมาแสดงการสนับสนุนลัทธิบูชาบุคคลของผู้ที่เขาเห็นว่าคู่ควรอย่างแท้จริง ไม่ใช่การบูชาแบบตาบอดหรือไร้เหตุผล
ใน ค.ศ. 1962 เหมาเสนอขบวนการศึกษาสังคมนิยมเพื่อเป็นการอบรมชาวนาให้ต้านทานต่อสิ่งล่อใจจากระบอบศักดินาและรากเหง้าของทุนนิยมที่เขามองว่ากำลังผุดขึ้นมาใหม่ในชนบทอันเป็นผลมาจากการปฏิรูปเศรษฐกิจของหลิว มีการผลิตและเผยแพร่งานศิลปะที่มีเนื้อหาทางการเมืองโดยมีเหมาเป็นศูนย์กลางจำนวนมาก โปสเตอร์ ตราสัญลักษณ์ และบทเพลงจำนวนมากมักกล่าวถึงเหมาในวลีที่ว่า "ประธานเหมาคือตะวันสีแดงในใจเรา" (毛主席是我們心中的紅太陽; Máo Zhǔxí Shì Wǒmen Xīnzhōng De Hóng Tàiyáng) และ "ผู้ช่วยชีวิตปวงประชา" (人民的大救星; Rénmín De Dà Jiùxīng)
ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1966 คติพจน์จากประธานเหมา เจ๋อตง หรือที่รู้จักกันในชื่อหนังสือเล็กแดง ได้ถูกตีพิมพ์เผยแพร่ สมาชิกพรรคได้รับการส่งเสริมให้พกพาสำเนาติดตัวไปด้วย และการครอบครองหนังสือเล่มนี้แทบจะเป็นข้อบังคับสำหรับการเป็นสมาชิก ตามหนังสือ เหมา เจ๋อตง: เรื่องราวที่ไม่เคยเปิดเผย โดยจฺวิน หยาง การตีพิมพ์เผยแพร่และจำหน่ายหนังสือเล่มนี้อย่างแพร่หลายมีส่วนทำให้เหมากลายเป็นเศรษฐีคนเดียวในประเทศจีนในคริสต์ทศวรรษ 1950 (หน้า 332) ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ภาพของเหมาถูกนำไปแสดงเกือบทุกที่ไม่ว่าจะเป็นในบ้าน สำนักงาน หรือร้านค้า คติพจน์ของเขาได้รับการเน้นย้ำด้วยวิธีการพิมพ์ โดยการพิมพ์เป็นตัวหนาหรือตัวสีแดงแม้แต่ในงานเขียนที่คลุมเครือที่สุด ดนตรีในยุคนั้นเน้นย้ำถึงสถานะของเหมา เช่นเดียวกับเพลงกล่อมเด็ก วลีที่ว่า "ประธานเหมาจงเจริญอายุยืนหมื่นปี" เป็นที่ได้ยินกันทั่วไปในสมัยนั้น
เหมายังคงปรากฏตัวอยู่ในวัฒนธรรมป๊อปทั้งในประเทศจีนและทั่วโลก ภาพของเขามักปรากฏอยู่บนสินค้าหลากหลายชนิดตั้งแต่เสื้อยืดไปจนถึงแก้วกาแฟ ข่ง ตงเหมย์ หลานสาวของเหมาออกมาปกป้องปรากฏการณ์ดังกล่าวโดยกล่าวว่า "มันแสดงถึงอิทธิพลของเขาที่มีอยู่ในจิตสำนึกของผู้คนและมีอิทธิพลต่อวิถีชีวิตของคนจีนหลายชั่วรุ่น เช่นเดียวกับเช เกบารา ที่เขาได้กลายมาเป็นสัญลักษณ์ของวัฒนธรรมการปฏิวัติ ตั้งแต่ ค.ศ. 1950 เป็นต้นมา มีผู้คนมากกว่า 40 ล้านคนเดินทางไปเยี่ยมชมบ้านเกิดของเหมาในเฉาชาน มณฑลหูหนาน
การสำรวจของ YouGov ใน ค.ศ. 2016 พบว่าชาวอเมริกันรุ่นมิลเลนเนียลร้อยละ 42 ไม่เคยได้ยินชื่อของเหมามาก่อน ผลสำรวจของ CIS ใน ค.ศ. 2019 พบว่ามีชาวออสเตรเลียที่เกิดในยุคมิลเลนเนียมเพียงร้อยละ 21 ที่รู้จักเหมา ในคริสต์ทศวรรษ 2020 ของจีน คนรุ่น Z กำลังหันมาให้ความสนใจกับแนวคิดปฏิวัติของเหมา รวมถึงความรุนแรงต่อชนชั้นนายทุนท่ามกลางความเหลื่อมล้ำทางสังคมที่เพิ่มขึ้น ชั่วโมงการทำงานที่ยาวนาน และโอกาสทางเศรษฐกิจที่ลดน้อยลง ณ ต้นคริสต์ทศวรรษ 2020 การสำรวจความคิดเห็นบนจีฮูมักจัดให้เหมาเป็นหนึ่งในบุคคลที่ยิ่งใหญ่และมีอิทธิพลที่สุดในประวัติศาสตร์จีน
ชีวิตส่วนตัว

ชีวิตส่วนตัวของเหมาถูกเก็บเป็นความลับอย่างมากในช่วงที่เขาครองอำนาจ ภายหลังการถึงแก่อสัญกรรมของเหมา หลี่ จื้อสุย แพทย์ส่วนตัวของเขา ได้ตีพิมพ์หนังสือบันทึกความทรงจำชื่อ The Private Life of Chairman Mao ซึ่งกล่าวถึงรายละเอียดบางประการในชีวิตส่วนตัวของเหมา อาทิ การสูบบุหรี่จัด การติดยานอนหลับที่มีฤทธิ์รุนแรง และการมีคู่นอนจำนวนมาก นักวิชาการและบุคคลที่รู้จักเหมาเป็นการส่วนตัวบางส่วนโต้แย้งถึงความถูกต้องของบันทึกและลักษณะนิสัยเหล่านี้
เนื่องจากเติบโตในมณฑลหูหนาน เหมาจึงพูดภาษาจีนกลางที่ออกสำเนียงหูหนานอย่างชัดเจน รอส เทอร์ริล กล่าวว่า "เหมามีต้นกำเนิดมาจากชาวนา เป็นคนพื้น ๆ และเรียบง่าย คล้ายกับบุตรแห่งผืนดิน" ขณะที่แคลร์ ฮอลลิงเวิร์ธ กล่าวว่า "เหมาภาคภูมิใจในความเป็นชาวนา มีกิริยามารยาทแบบชาวบ้าน มีสำเนียงหูหนานชัดเจน และมักแสดงความเห็นเกี่ยวกับเรื่องทางเพศในลักษณะตรงไปตรงมา" ลี ไฟกอน กล่าวว่า "ความติดดินของเหมาทำให้เขาสามารถเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันของชาวจีนได้"
สจวร์ต อาร์. ชแรม นักจีนวิทยา เน้นย้ำถึงความโหดร้ายของเหมา แต่ในขณะเดียวกันก็สังเกตเห็นว่าเหมาไม่ได้แสดงอาการยินดีในการทรมานหรือการฆ่าเพื่อการปฏิวัติเลย ลี ไฟกอน มองว่าเหมาเป็นผู้นำที่โหดร้ายและเผด็จการเมื่อเผชิญกับภัยคุกคาม แต่มีความเห็นว่าเหมาไม่ได้เป็น "คนชั่วร้าย" ในระดับเดียวกับสตาลิน อเล็กซานเดอร์ แพนต์ซอฟ และสตีเวน ไอ. เลวีน ได้ให้ความเห็นว่า "เหมาเป็นชายที่มีอารมณ์ซับซ้อน ผู้พยายามอย่างเต็มที่ที่จะนำพาประเทศจีนให้มีความเจริญรุ่งเรืองและได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ โดยระบุว่าเหมาไม่ใช่ทั้งนักบุญและปีศาจ" พวกเขากล่าวว่า ในช่วงวัยเยาว์ เหมามีความมุ่งมั่นที่จะเป็น "วีรบุรุษที่แข็งแกร่ง มีความตั้งใจแน่วแน่ และมีจุดมุ่งหมายชัดเจน ไม่ยึดติดกับพันธะทางศีลธรรมใด ๆ" และเขายัง "ปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะได้รับชื่อเสียงและอำนาจ"
เหมาศึกษาภาษาอังกฤษเป็นบางส่วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งผ่านการสอนของนางจาง หันจือ ซึ่งเป็นทั้งครูสอนภาษาอังกฤษ ล่าม และนักการทูต ต่อมาได้สมรสกับเฉียว กวนหฺวา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศและหัวหน้าคณะผู้แทนประเทศจีนประจำสหประชาชาติ ทักษะการใช้ภาษาอังกฤษในการพูดของเขาค่อนข้างจำกัด โดยสามารถพูดได้เพียงศัพท์ วลี และประโยคสั้นเท่านั้น
เหมาเลือกเรียนภาษาอังกฤษอย่างเป็นระบบเป็นครั้งแรกในคริสต์ทศวรรษ 1950 นับว่าเป็นเรื่องที่ผิดปกติยิ่ง เพราะภาษาต่างประเทศที่สอนในโรงเรียนของจีนเป็นหลักในสมัยนั้นคือภาษารัสเซีย
การพรรณนาในสื่อ

เหมาได้รับการนำเสนอในรูปแบบภาพยนตร์และโทรทัศน์หลานต่อหลายครั้ง นักแสดงที่โดดเด่นบางคน ได้แก่ ฮั่น ฉือ ซึ่งเป็นนักแสดงคนแรกที่รับบทเป็นเหมาในละครเรื่อง Dielianhua ปี 1978 และต่อมาอีกครั้งในภาพยนตร์เรื่อง Cross the Dadu River ปี 1980 กู่ ยฺเว่ ผู้ซึ่งเคยรับบทเป็นเหมาบนหน้าจอถึง 84 ครั้งตลอดอาชีพการงาน 27 ปีของเขา และได้รับรางวัลนักแสดงชายยอดเยี่ยมในงานประกาศรางวัลร้อยบุปผาในปี 1990 และ 1993  หลิว เย่ ผู้ซึ่งรับบทเป็นเหมาในวัยเยาว์ในภาพยนตร์เรื่อง The Founding of a Party (2011) ถัง กั๋วเฉียง ผู้ซึ่งรับบทเป็นเหมาบ่อยครั้งในช่วงเวลาที่ผ่านมาในภาพยนตร์เรื่อง The Long March (1996) และ The Founding of a Republic (2009) และละครโทรทัศน์เรื่อง Huang Yanpei (2010) และอื่น ๆ เหมาเป็นตัวละครหลักในอุปรากรเรื่อง Nixon in China (1987) ซึ่งประพันธ์โดยจอห์น แอดัมส์ นักประพันธ์เพลงชาวอเมริกัน บทเพลง "Revolution" ของวงเดอะบีเทิลส์ได้กล่าวถึงเหมาในท่อนที่ว่า "but if you go carrying pictures of Chairman Mao you ain't going to make it with anyone anyhow..." ซึ่งต่อมาในปี ค.ศ. 1972 จอห์น เลนนอน ได้แสดงความเสียใจที่ได้ใส่เนื้อร้องส่วนนี้ลงไปในเพลง
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยประเทศจีน
ชุดประธานเหมา
บรรณานุกรม

Becker, Jasper (1998). Hungry Ghosts: Mao's Secret Famine. Holt Paperbacks. ISBN 978-0805056686.
Carter, Peter (1976). Mao. London: Oxford University Press. ISBN 978-0192731401.
Chang, Jung; Halliday, Jon (2005). Mao: The Unknown Story. London: Jonathan Cape. ISBN 978-0224071260.
Chirot, Daniel (1996). Modern tyrants: the power and prevalence of evil in our age. Princeton University Press. ISBN 978-0691027777.
Clisson, Tim (2014). Chinese Rules: Mao's Dog, Deng's Cat, and Five Timeless Lessons from the Front Lines in China. NY: Harper. ISBN 978-0062316578.
Dikötter, Frank (2010). Mao's Great Famine: The History of China's Most Devastating Catastrophe, 1958–62. London: Walker & Company. ISBN 978-0802777683.
Feigon, Lee (2002). Mao: A Reinterpretation. Chicago: Ivan R. Dee. ISBN 978-1566634588.
Gao, Mobo (2008). The Battle for China's Past: Mao and the Cultural Revolution. London: Pluto Press. ISBN 978-0745327808.
Hollingworth, Clare (1985). Mao and the Men Against Him. London: Jonathan Cape. ISBN 978-0224017602.
Kuisong, Yang (March 2008). "Reconsidering the Campaign to Suppress Counterrevolutionaries". The China Quarterly. 193 (193): 102–121. doi:10.1017/S0305741008000064. S2CID 154927374.
Li, Zhisui (1994). The Private Life of Chairman Mao: The Memoirs of Mao's Personal Physician. London: Random House. ISBN 978-0679764434.
MacFarquhar, Roderick; Schoenhals, Michael (2006). Mao's Last Revolution. Cambridge, MA: Harvard University Press. ISBN 978-0674027480.
Pantsov, Alexander V.; Levine, Steven I. (2012). Mao: The Real Story. New York and London: Simon & Schuster. ISBN 978-1451654479.
Schram, Stuart (1966). Mao Tse-Tung. London: Simon & Schuster. ISBN 978-0140208405.
Short, Philip (2001). Mao: A Life. Owl Books. ISBN 978-0805066388.
Spence, Jonathan (1999). Mao Zedong. Penguin Lives. New York: Viking Press. ISBN 978-0670886692. OCLC 41641238.
Burns, John F. (6 February 2000). "Methods of the Great Leader". The New York Times.
Terrill, Ross (1980). Mao: A Biography. Simon & Schuster., which is superseded by Terrill, Ross (1999). Mao: A Biography. Stanford, CA: Stanford University Press. ISBN 0804729212.
Valentino, Benjamin A. (2004). Final Solutions: Mass Killing and Genocide in the Twentieth Century. Cornell University Press. ISBN 978-0801439650.
อ่านเพิ่ม

Andrew, Anita M.; Rapp, John A. (2000). Autocracy and China's Rebel Founding Emperors: Comparing Chairman Mao and Ming Taizu. Rowman & Littlefield. pp. 110–. ISBN 978-0847695805.
Davin, Delia (2013). Mao: A Very Short Introduction. Oxford University Press. ISBN 978-0191654039.
Keith, Schoppa R. (2004). Twentieth Century in China: A History in Documents. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0199732005.
Schaik, Sam (2011). Tibet: A History. New Haven: Yale University Press Publications. ISBN 978-0300154047.
รายชื่อผลงานการแสดงของมิตร ชัยบัญชา

มิตร ชัยบัญชาในบท อินทรีแดง เรื่อง จ้าวนักเลง
รายชื่อผลงานการแสดงของมิตร ชัยบัญชา เป็นรายชื่อผลงานแสดงของมิตร ชัยบัญชา โดยมีผลงานการแสดงภาพยนตร์ไว้กว่า 266 เรื่อง (เฉพาะที่นับได้จากการออกฉายในโรงภาพยนตร์) ส่วนใหญ่เป็นหนัง 16 มม. พากย์สด ๆ ส่วนที่สร้างเป็นหนัง 35 มม.เสียงในฟิล์มเพียง 16 เรื่องเท่านั้น โดยมิตร ชัยบัญชา แสดงคู่กับนางเอกมากกว่า 29 คน ในจำนวนนี้เพชรา เชาวราษฎร์ เป็นนางเอกที่แสดงคู่กันมากที่สุดถึง 172 เรื่อง
หนังที่สร้างชื่อเสียงเช่นเรื่อง นกน้อย (2507) สิงห์ล่าสิงห์ (2507) เงิน เงิน เงิน (2508) เพชรตัดเพชร (2509) แสนรัก (2510) มนต์รักลูกทุ่ง (2513) ฯลฯ
ผลงานการแสดงของ มิตร ชัยบัญชา

รายชื่อหนังมิตร ชัยบัญชา ทั้งหมด มีดังนี้
ผลงานการแสดงของ มิตร ชัยบัญชา > พ.ศ. 2501

| ชื่อภาพยนตร์ | ชื่อนางเอก | ชื่อผู้กำกับการแสดง | รับบท |
| --- | --- | --- | --- |
| ชาติเสือ | เรวดี ศิริวิไล | ประทีป โกมลภิส | ไวย ศักดา |
ผลงานการแสดงของ มิตร ชัยบัญชา > พ.ศ. 2502

| ชื่อภาพยนตร์ | ชื่อนางเอก | ชื่อผู้กำกับการแสดง | รับบท |
| --- | --- | --- | --- |
| จ้าวนักเลง | อมรา อัศวนนท์-เรวดี ศิริวิไล | ประทีป โกมลภิส | โรม ฤทธิไกร / อินทรีแดง |
| เหนือมนุษย์ | เกศริน ปัทมวรรณ | คุณาวุฒิ | เกรียง กัมปนาท |
ผลงานการแสดงของ มิตร ชัยบัญชา > พ.ศ. 2503

| ชื่อภาพยนตร์ | ชื่อนางเอก | ชื่อผู้กำกับการแสดง | รับบท |
| --- | --- | --- | --- |
| ร้ายก็รัก | อุษา อัจฉรานิมิต | เนรมิต |  |
| แสงสูรย์ | อมรา อัศวนนท์-ภาวนา ชนะจิต | ประทีป โกมลภิส | หม่อมราชวงศ์ไอศูรย์ (คุณต้อง) / หม่อมราชวงศ์ภาสวร (คุณต้อย) |
| ผู้ยิ่งใหญ่ทั้งเก้า | ภาวนา ชนะจิต | ประทีป โกมลภิส |  |
| ยอดพยศ | รัตนาภรณ์ อินทรกำแหง | วิชัย ปาลวัฒน์วิไชย |  |
| ค่าน้ำนม | ปรียา รุ่งเรือง | รังสี ทัศนพยัคฆ์ | บาง |
ผลงานการแสดงของ มิตร ชัยบัญชา > พ.ศ. 2504

| ชื่อภาพยนตร์ | ชื่อนางเอก | ชื่อผู้กำกับการแสดง | รับบท |
| --- | --- | --- | --- |
| ยอดนักเลง | อภิญญา วีระขจร | ประมินทร์ จารุจารีต |  |
| หงษ์ฟ้า | อมรา อัศวนนท์-ปรียา รุ่งเรือง | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
ผลงานการแสดงของ มิตร ชัยบัญชา > พ.ศ. 2505

| ชื่อภาพยนตร์ | ชื่อนางเอก | ชื่อผู้กำกับการแสดง | รับบท |
| --- | --- | --- | --- |
| บันทึกรักของพิมพ์ฉวี  | เพชรา เชาวราษฎร์ | ศิริ ศิริจินดา | อาทร |
| แม่ยอดสร้อย | ปริศนา พรหมสุรางค์ | วิชัย ปาลวัฒน์วิไชย | หม่อมราชวงศ์ไวพจน์ |
| ยอดขวัญจิต | แก้วใจ ชุลีกร | วิน วันชัย |  |
| สิงห์เดี่ยว | นฤมล นราธิป | ส.อาสนจินดา |  |
| รุ่งทิพย์ | รัชนี จันทรังษี | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
| โจรแพรแดง | อรสา อิศรางกูร ณ อยุธยา | วิเชียร วีระโชติ |  |
| อ้อมอกสวรรค์ | เพชรา เชาวราษฎร์ | ศิริ ศิริจินดา | ต้น |
| สุริยาที่รัก | ภาวนา ชนะจิต | รังสี ทัศนพยัคฆ์ | พงษ์สูรย์ |
| ทับสมิงคลา | อมรา อัศวนนท์ | วิน วันชัย | โรม ฤทธิไกร / อินทรีแดง |
ผลงานการแสดงของ มิตร ชัยบัญชา > พ.ศ. 2506

| ชื่อภาพยนตร์ | ชื่อนางเอก | ชื่อผู้กำกับการแสดง | รับบท |
| --- | --- | --- | --- |
| เจ็ดประจัญบาน | คริสติน เหลียง | ส. อาสนจินดา |  |
| พะเนียงรัก | ภาวนา ชนะจิต | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
| ใจเดียว | รัชนี จันทรังษี | รังสี ทัศนพยัคฆ์ | เขื่อนเพชร |
| เอื้อมเดือน | บุศรา นฤมิตร | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
| แพนน้อย | เพชรา เชาวราษฎร์ | ศิริ ศิริจินดา |  |
| เหยี่ยวดำ  | เพชรา เชาวราษฎร์ | วิน วันชัย |  |
| รวงแก้ว | เพชรา เชาวราษฎร์ | สาหัส บุญหลง |  |
| อำนาจมืด | บุศรา นฤมิตร | ปริญญา ลีละศร-บุญส่ง เคหะฑัต |  |
| จำเลยรัก | พิศมัย วิไลศักดิ์ | วิจิตร คุณาวุฒิ | หฤษฏ์ |
| เขี้ยวพิษ | อมรา อัศวนนท์ | ส.อาสนจินดา |  |
| ช่อเพชร | เพชรา เชาวราษฎร์ | พรรณาราย |  |
| เพลิงทรนง | เอื้อมเดือน อัษฎา | รังสี ทัศนพยัคฆ์ | เพลิง ทรนง / ภพ ภูธร |
| ใจเพชร | เพชรา เชาวราษฎร์ | เนรมิต |  |
| ในฝูงหงส์ | อมรา อัศวนนท์ | สมควร กระจ่างศาสตร์ |  |
| นางสมิงพราย | ตรึงใจ วิไลลักษณ์ | ส.คราประยูร |  |
| กัปตันเครียวฉลามเหล็ก | เมตตา รุ่งรัตน์-บุศรา นฤมิตร | คุณาวุฒิ | เครียว |
| ชโลมเลือด | คริสตินเหลียง | เนรมิต |  |
| อวสานอินทรีแดง | เพชรา เชาวราษฎร์ | เนรมิต | โรม ฤทธิไกร / อินทรีแดง |
ผลงานการแสดงของ มิตร ชัยบัญชา > พ.ศ. 2509

| ชื่อภาพยนตร์ | ชื่อนางเอก | ชื่อผู้กำกับการแสดง | รับบท |
| --- | --- | --- | --- |
| แม่ยอดชีวิต | เพชรา เชาวราษฎร์ | ส. อาสนจินดา |  |
| เสือเหลือง | เพชรา เชาวราษฎร์ | พันคำ |  |
| หยกแดง | พิศมัย วิไลศักดิ์ | พันคำ |  |
| ชุมทางรัก | เพชรา เชาวราษฎร์ | ประทีป โกมลภิส |  |
| กาเหว่า | โสภา สถาพร | ดอกดิน กัญญามาลย์ |  |
| พระอภัยมณี | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ | พระอภัยมณี |
| ลมหนาว | เพชรา เชาวราษฎร์-อรัญญา นามวงศ์ | พันคำ |  |
| ชุมทางหาดใหญ่ | เพชรา เชาวราษฎร์-ไอดาหลิน | ส.อาสนจินดา | พันตรีทนนัก เสนาประจักษ์ |
| จอมประจัญบาน | เพชรา เชาวราษฎร์ | ส.อาสนจินดา |  |
| เจ้าแม่สร้อยดอกหมากฯ | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ | เจ้าชายสายน้ำผึ้ง |
| สายเลือดกตัญญู | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
| เพชรตัดเพชร  | เพชรา เชาวราษฎร์-มิสเรจิน่าไป่ปิง | วิจิตร คุณาวุฒิ พร้อมสิน สีบุญเรือง ประกอบ แก้วประเสริฐ | ร้อยตำรวจโทศักดิ์ชัย / ชาติ |
| พิษพยศ | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
| วังไพร | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ | หม่อมราชวงศ์อภิรุม |
| แสงเทียน | เพชรา เชาวราษฎร์ | ดอกดิน กัญญามาลย์ |  |
| เสือสั่งถ้ำ | เพชรา เชาวราษฎร์ | เนรมิต | ชูชีพ |
| นกแก้ว | เพชรา เชาวราษฎร์ | พันคำ | ราม |
| น้ำค้าง | เพชรา เชาวราษฎร์ | ส. อาสนจินดา | หม่อมราชวงศ์ฉัตรชัย ระพีพงษ์ |
| นกยูง | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
| พิมพิลาไล | พิศมัย วิไลศักดิ์ | ดอกดิน กัญญามาลย์ | ขุนแผน |
| นางนกป่า | เพชรา เชาวราษฎร์ | พันคำ | นเรศ |
| ปีศาจดำ | เพชรา เชาวราษฎร์ | ส. อาสนจินดา | โรม ฤทธิไกร / อินทรีแดง |
| แก้วกลางสลัม | โสภา สถาพร | ส. อาสนจินดา |  |
| เพชรสีเลือด | เพชรา เชาวราษฎร์ | เนรมิต |  |
| เปลวสุริยา | เพชรา เชาวราษฎร์ | ประทีป โกมลภิส |  |
| มือนาง | เพชรา เชาวราษฎร์ | ส. อาสนจินดา |  |
| จ้าวหญิงนกกระจาบ | กรุณา ยุวากร | มารุต | เจ้าชายสรรพสิทธิ์ |
| นกเอี้ยง | เพชรา เชาวราษฎร์ | ดอกดิน กัญญามาลย์ |  |
| เกิดเป็นหงส์ | เพชรา เชาวราษฎร์ | วิจิตร คุณาวุฒิ | ทิว บรรณา |
| เหยี่ยวสังหาร | เพชรา เชาวราษฎร์ | เนรมิต |  |
| งูผี | เพชรา เชาวราษฎร์ | รัตน์ เศรษฐภักดี | ร้อยตำรวจเอกประกิต |
| ไทรคู่ | โสภา สถาพร | อนุมาศ บุนนาค |  |
| มือปืนสิบทิศ | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
| 4 สมิง | เพชรา เชาวราษฎร์ | ส.อาสนจินดา |  |
| สามเกลอเจอล่องหน | เพชรา เชาวราษฎร์ | ฉลวย ศรีรัตนา | พล พัชราภรณ์ |
| เพื่อนรัก | รักชนก จินดาวรรณ | ศิริ ศิริจินดา |  |
| ดรุณีสีเลือด | เพชรา เชาวราษฎร์ | ส. อาสนจินดา |  |
| ดาวพระศุกร์ | พิศมัย วิไลศักดิ์ | สมควร กระจ่างศาสตร์ | ภาคย์ |
ผลงานการแสดงของ มิตร ชัยบัญชา > พ.ศ. 2510

| ชื่อภาพยนตร์ | ชื่อนางเอก | ชื่อผู้กำกับการแสดง | รับบท |
| --- | --- | --- | --- |
| คนเหนือคน | โสภา สถาพร-มิสออเดรย์ซิง | คุณาวุฒิ | พันตำรวจตรีพิเชษฐ์ ชัยบัญชา |
| ไทรโศก | รักชนก จินดาวรรณ | คุณาวุฒิ | อู๊ด ยิ่งยง / ใบ้ |
| มดแดง | เพชรา เชาวราษฎร์ | ดอกดิน กัญญามาลย์ |  |
| 7 พระกาฬ | เพชรา เชาวราษฎร์ | ชาลี อินทรวิจิตร | หาญ เมืองทอง |
| นางนวล | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
| โป๊ยเซียน | เพชรา เชาวราษฎร์ | เนรมิต |  |
| 5 พยัคฆ์สาว | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
| ตำหนักแดง | เพชรา เชาวราษฎร์ | ประทีป โกมลภิส |  |
| เหนือเพชฌฆาต | โสภา สถาพร | ฉลวย ศรีรัตนา |  |
| นักเลงสี่แคว | เนาวรัตน์ วัชรา | วินิจ ภักดีวิจิตร |  |
| แสนรัก | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
| แหลมหัก | เพชรา เชาวราษฎร์ | ฉลวย ศรีรัตนา |  |
| จุฬาตรีคูณ | เพชรา เชาวราษฎร์-เนาวรัตน์ วัชรา | ดอกดิน กัญญามาลย์ | อริยวรรต |
| ปิ่นรัก | เพชรา เชาวราษฎร์ | ดอกดิน กัญญามาลย์ | โยคิน |
| ปูจ๋า | เพชรา เชาวราษฎร์ | ดอกดิน กัญญามาลย์ |  |
| นางพรายตานี | เพชรา เชาวราษฎร์ | นครินทร์ | ทับ |
| สิงห์หนุ่ม | เพชรา เชาวราษฎร์ | เนรมิต |  |
| 9 เสือ | เพชรา เชาวราษฎร์ | พันคำ |  |
| โนรี | เพชรา เชาวราษฎร์ | พันคำ | นุกูล |
| ฟ้าเพียงดิน | เพชรา เชาวราษฎร์ | พันคำ | เทวราช สรายุทธพิชัย |
| ไฟเสน่หา | เพชรา เชาวราษฎร์ | มารุต |  |
| แก้วกาหลง | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ | แก้ว |
| ใจนาง | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
| ใต้เงาปืน | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ | แทน ท่าม่วง |
| เทพธิดาบ้านไร่ | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ | โยธิน เทวราช / แฉล้ม |
| สายเปล | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ | เชิดชัย อัยโกวิทย์ |
| สาวจ้าวสมิง | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ |  |
| เหนือเกล้า | เพชรา เชาวราษฎร์ | รังสี ทัศนพยัคฆ์ | เกื้อ |
| เทพบุตรปืนทอง | เพชรา เชาวราษฎร์ | วรุณ ฉัตรกุล ณ อยุธยา |  |
| พยัคฆ์ร้ายใต้สมุทร | รักชนก จินดาวรรณ | ศิริ ศิริจินดา |  |
| มนุษย์ทองคำ | เพชรา เชาวราษฎร์ | ส.อาสนจินดา |  |
| อาญารัก | พิศมัย วิไลศักดิ์ | สาหัส บุญหลง | ขุนภักดี |
| ทรชนคนสวย | มิสจิ้นหลู | หม่อมอุบล ยุคล ณ อยุธยา | เริง รื่นรส |
| ตั๊กแตน | เพชรา เชาวราษฎร์ | หวน รัตนงาม |  |
| ตุ๊ดตู่ | โสภา สถาพร | หวน รัตนงาม |  |
| แมวเหมียว | เพชรา เชาวราษฎร์ | หวน รัตนงาม | คเชนทร์ |
| ตะวันสีทอง | พิศมัย วิไลศักดิ์ | อนุมาศ บุนนาค |  |