เหตุการณ์แดรฟุส
จุดเริ่มต้นของเหตุการณ์

เหตุการณ์นี้สืบเนื่องมาจากคดีแดรฟุส ซึ่งเริ่มเมื่อร้อยเอก อาลแฟรด แดรฟุส นายทหารประจำกรมเสนาธิการถูกจับกุมเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2437 ในข้อหาทรยศต่อชาติ เพราะขายความลับทางการทหารให้แก่พันเอก มักซ์ ฟอน ชวาทซ์คอพเพิน (Max von Schwartzkoppen) ผู้ช่วยทูตทหารบกเยอรมันประจำฝรั่งเศส โดยหลักฐานสำคัญคือ "บันทึกข้อมูลบอร์เดอโร" ซึ่งมีข้อมูลเรื่องความลับทางการทหารฝรั่งเศส
ด้วยเหตุที่แดรฟุสเป็นนักสาธารณรัฐนิยม และเป็นชาวฝรั่งเศสเชื้อสายยิวซึ่งอพยพมาจากแคว้นอาลซัส การที่แดรฟุสได้เข้าประจำการในกรมเสนาธิการ จึงทำให้แดรฟุสเป็นคนนอกคอกในหมู่นายทหารฝ่ายเสนาธิการซึ่งเป็นพวกนิยมระบอบการปกครองแบบกษัตริย์ ปัญหาเชื้อชาติของแดรฟุสจึงมีมูลเหตุสำคัญที่ทำให้มหาชนเชื่อว่า เขาคือชาวยิวที่ทรยศต่อฝั่งเศส
ศาลทหารได้เริ่มไต่สวนความผิดในวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2437 โดยเป็นความลับ ซึ่งทางการทหารได้ส่งเอกสารลับซึ่งอ้างว่าเป็นหลักฐานมัดตัวและยืนยันความผิดแก่แดรฟุส โดยที่แดรฟุสและทนายความของเขาไม่มีโอกาสได้เห็นเอกสารดังกล่าว ศาลทหารมีมติเอกฉันท์ให้จำคุกแดรฟุสตลอดชีวิต แดรฟุสจึงถูกเนรเทศไปอยู่ที่เกาะเดวิลส์ ซึ่งเป็นเกาะโดดเดี่ยวในแคว้นเฟรนช์เกียนา ทางฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของทวีปอเมริกาใต้ ต่อมา ในวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2438 แดรฟุสถูกลงโทษโดยการกระชากเครื่องหมายยศและหักกระบี่ในพิธีสวนสนาม โดยที่กระแสของมหาชนในเวลานั้นต่างแค้นเคืองแดรฟุสและคิดว่าเขาควรถูกประหารชีวิต
แม้ว่าแดรฟุสจะถูกลงโทษตามคำพิพากษา และคดีได้เริ่มจางหายไปจากความสนใจของประชาชน แต่ครอบครัวของแดรฟุสไม่เชื่อว่าแดรฟุสกระทำความผิด เพราะแดรฟุสไม่ได้มีปัญหาด้านการเงินและปัญหาเรื่องผู้หญิงที่จะทำให้แดรฟุสกระทำผิดได้ มาตีเยอ แดรฟุส (Mathieu Dreyfus) พี่ชายของแดรฟุสจึงพยายามเต็มที่ที่จะช่วยน้องชายให้พ้นจากข้อกล่าวหา แต่ก็ต้องประสบความยากลำบากมาก เนื่องจากไม่มีผู้ใดเต็มใจช่วยเหลือ แม้แต่ชาวฝรั่งเศสเชื้อสายยิวก็เห็นว่า แดรฟุสนำความเสื่อมเสียมาสู่พวกตน และเป็นเหตุที่ทำให้ขบวนการต่อต้านชาวยิวในฝรั่งเศสถูกรื้อฟื้นขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง
ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2437 พันเอกฌอร์ฌ ปีการ์ (Georger Picquart) ได้รับตำแหน่งหัวหน้าหน่วยสืบราชการลับคนใหม่ เขารู้สึกว่าการเนรเทศแดรฟุสไม่ได้ยุติการรั่วไหลของความลับทางทหารและเขายังพบว่าลายมือในบันทึกข้อมูลที่พบนั้นคล้ายกับลายมือของแฟร์ดีน็อง วาลแซ็ง แอ็สแตราซี (Ferdinand Walsin Esterhazy) ซึ่งเคยเป็นนายทหารประจำหน่วยสืบราชการลับ ซึ่งเป็นคนติดการพนันและกำลังลำบากทางการเงิน นอกจากนี้ ปีการ์ยังพบว่าเอกสารลับซึ่งใช้ในการพิจารณาคดีมีความคลุมเครือมาก เขาจึงเสนอไปยังผู้บังคับบัญชาระดับสูงให้มีการสอบสวนคดีแดรฟุสใหม่ แต่ผลที่ได้รับคือเขาถูกสั่งย้ายด่วนไปประจำการที่ตูนิส ทำให้ปีการ์แน่ใจว่านายทหารระดับสูงของฝรั่งเศสพยายามป้องกันการรื้อฟื้นคดี เขาจึงเล่าเรื่องราวให้คนที่เขานับถือฟังซึ่งหนึ่งในจำนวนคนเหล่านั้น คือ โอกุสต์ เชอเร-แก็สเน (Auguste Scheurer-Kestner) รองประธานวุฒิสภาชาวฝรั่งเศส เพื่อนเก่าของเกลม็องโซและเป็นชาวแคว้นอาลซัสเช่นเดียวกับปีการ์และแดรฟุส
ในช่วงที่ปีการ์ค้นพบเงื่อนงำในการพิจารณาคดีแดรฟุสนั้น ทนายความของแดรฟุสได้ค้นพบว่าคำตัดสินของผู้พิพากษาอาศัยหลักฐานจากเอกสารลับซึ่งพันเอก ดูว์ ปาตี เดอ กล็อง (Du Paty de Clam) เป็นผู้จัดเตรียม โดยไม่เปิดให้ฝ่ายแดรฟุสได้ตรวจสอบ อันเป็นการขัดกับกระบวนการยุติธรรม ด้วยเหตุนี้มาตีเยอ แดรฟุส จึงขอการสนับสนุนจากแบร์นาร์ ลาซาร์ (Bernard Lazare) นักหนังสือพิมพ์ ลาซาร์จึงพิมพ์จุลสารชื่อ Une Erreur Judiciaire เรียกร้องให้มีการสอบสวนคดีแดรฟุสขึ้นมาใหม่ แม้ว่าชาวฝรั่งเศสส่วนใหญ่ยังไม่เห็นด้วยกับข้อเรียกร้องให้มีการรื้อฟื้นคดีนี้ แต่นักการเมืองและปัญญาชนฝ่ายสาธารณรัฐนิยมก็เริ่มให้ความสนใจกับเรื่องนี้มากขึ้น
เพื่อหยุดยั้งกระแสความเคลื่อนไหวของสังคม ผู้นำกองทัพบกจึงสั่งให้มีการไต่สวนแอ็สแตราซี ในวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2441 ซึ่งทำเหมือนการจัดฉาก ซึ่งผลการตัดสิน คณะผู้พิพากษาลงมติเป็นเอกฉันท์ว่าแอ็สแตราซีไม่มีความผิด จึงดูเหมือนกับว่ารัฐบาลต้องการให้เรื่องยุติลง และกองทัพซึ่งต้องการยืนยันความถูกต้องและอำนาจของตน ในขณะเดียวกันปีการ์ก็ถูกปลดออกจากตำแหน่ง