กองทัพปลดปล่อยประชาชน
ประวัติ > ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1980

ใน ค.ศ. 1981 กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้จัดการซ้อมรบครั้งใหญ่ที่สุดในภาคเหนือของจีนนับตั้งแต่ก่อตั้งประเทศ
ในคริสต์ทศวรรษ 1980 กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้รับอำนาจในการตัดสินใจมากขึ้น และได้รับอนุญาตให้เข้าร่วมกิจกรรมเชิงพาณิชย์มากขึ้นเพื่อแลกกับการลดบทบาททางการเมืองและงบประมาณที่จำกัดลง กองทัพจึงถูกปรับลดขนาดลงเพื่อนำทรัพยากรไปใช้ในการพัฒนาเศรษฐกิจ การขาดการตรวจสอบ การควบคุมตนเองที่ไม่มีประสิทธิภาพ และความสัมพันธ์ส่วนตัวที่ไม่ใกล้ชิดระหว่างเจียง เจ๋อหมินและหู จิ่นเทา กับกองทัพปลดปล่อยประชาชน นำไปสู่การทุจริตเชิงระบบซึ่งดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่องมาจนถึงปลายคริสต์ทศวรรษ 2010 ความพยายามของเจียงในการปลดกองทัพปลดปล่อยประชาชนจากผลประโยชน์เชิงพาณิชย์ประสบความสำเร็จเพียงบางส่วน เพราะผลประโยชน์จำนวนมากยังคงอยู่ภายใต้การควบคุมของบุคคลใกล้ชิดกับนายทหารของกองทัพปลดปล่อยประชาชน การทุจริตส่งผลให้ความพร้อมและความชำนาญลดลง เป็นอุปสรรคต่อการปฏิรูปและการสร้างความเป็นมืออาชีพ และทำลายการควบคุมของพรรค การรณรงค์ต่อต้านการทุจริตในคริสต์ทศวรรษ 2010 และการปฏิรูปกองทัพภายใต้การนำของสี จิ้นผิงตั้งแต่ต้นคริสต์ทศวรรษ 2010 นั้นมีวัตถุประสงค์ส่วนหนึ่งเพื่อแก้ไขปัญหาเหล่านี้
ภายหลังจากกองทัพปลดปล่อยประชาชนได้ปราบปรามการประท้วงและการสังหารหมู่ที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน ค.ศ. 1989 แนวคิดความถูกต้องทางอุดมการณ์ก็กลับมาเป็นหัวข้อหลักในกิจการทหารของจีนอีกครั้งหนึ่ง แต่เป็นเพียงชั่วคราว การปฏิรูปและการพัฒนาให้ทันสมัยได้กลับมาเป็นวัตถุประสงค์หลักของกองทัพปลดปล่อยประชาชนในปัจจุบัน แม้ว่าความภักดีทางการเมืองของกองทัพที่มีต่อพรรคคอมมิวนิสต์จีนจะยังคงเป็นข้อกังวลหลักอยู่ก็ตาม
ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1980 กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้พยายามปรับเปลี่ยนตนเองจากกองกำลังภาคพื้นดินที่มีศูนย์กลางอยู่ที่กำลังพลจำนวนมากไปสู่กองกำลังที่มีขนาดเล็กลง แต่มีความคล่องตัวสูง และมีความทันสมัยทางเทคโนโลยีมากขึ้นเพื่อให้สามารถปฏิบัติการนอกพรมแดนได้ แรงจูงใจของการดำเนินการดังกล่าวคือการพิจารณาและประเมินสถานการณ์ใหม่ที่มองว่าภัยคุกคามจากการรุกรานทางบกครั้งใหญ่ของรัสเซียนั้นลดน้อยลงไปมาก และภัยคุกคามใหม่ที่จีนต้องเผชิญในปัจจุบันคือการประกาศอิสรภาพของไต้หวัน ซึ่งอาจได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐ หรือการเผชิญหน้ากันเรื่องหมู่เกาะสแปรตลี
ใน ค.ศ. 1985 ภายใต้การนำของคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนและคณะกรรมการการทหารส่วนกลาง กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้ปรับเปลี่ยนแนวทางการพัฒนาจากการเตรียมความพร้อมเพื่อ "โจมตีอย่างรวดเร็ว รุนแรง และเตรียมพร้อมสำหรับสงครามนิวเคลียร์" มาเป็นการพัฒนากองทัพในยุคแห่งสันติภาพ กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้ปรับเปลี่ยนแนวทางเพื่อมุ่งสู่ความทันสมัย เพิ่มขีดความสามารถในการรบ และก้าวขึ้นเป็นกองกำลังระดับโลก ดังที่เติ้ง เสี่ยวผิงได้เน้นย้ำว่ากองทัพต้องเน้นคุณภาพมากกว่าปริมาณ
ใน ค.ศ. 1985 รัฐบาลจีนตัดสินใจลดกำลังพลจำนวนหนึ่งล้านนาย และสามารถดำเนินการเสร็จสิ้นได้ภายใน ค.ศ. 1987 การจัดกำลังพลในระดับผู้นำกองทัพลดลงประมาณร้อยละ 50 ในระหว่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 9 (ค.ศ. 1996–2000) กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้มีการลดกำลังพลลงอีก 500,000 นาย คาดการณ์ว่ากองทัพปลดปล่อยประชาชนจะมีการลดกำลังพลลงอีก 200,000 นายภายใน ค.ศ. 2005 กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้มุ่งเน้นไปที่การเพิ่มขีดความสามารถทางกลและทางสารสนเทศเพื่อสามารถทำสงครามที่มีความเข้มข้นสูง
ใน ค.ศ. 1990 เจียง เจ๋อหมิน ประธานคณะกรรมการการทหารส่วนกลาง ได้เรียกร้องให้กองทัพ "มีคุณสมบัติตรงตามมาตรฐานทางการเมือง มีความสามารถทางทหาร มีรูปแบบการทำงานที่ดี ปฏิบัติตามวินัยอย่างเคร่งครัด และให้การสนับสนุนด้านโลจิสติกส์อย่างจริงจัง" (จีน: 政治合格、军事过硬、作风优良、纪律严明、保障有力; พินอิน: zhèngzhì hégé, jūnshì guòyìng, zuòfēng yōuliáng, jìlǜ yánmíng, bǎozhàng yǒulì) สงครามอ่าวใน ค.ศ. 1991 ได้เปิดเผยให้ผู้นำจีนตระหนักอย่างชัดเจนว่ากองทัพปลดปล่อยประชาชนนั้นมีขนาดใหญ่เกินความจำเป็น และเกือบจะล้าสมัยแล้ว การที่สหรัฐส่งกลุ่มเรือบรรทุกเครื่องบินสองกลุ่มมายังบริเวณใกล้ไต้หวันในช่วงวิกฤตการณ์ช่องแคบไต้หวันครั้งที่สาม ได้กระตุ้นให้เจียงสั่งการให้มีการปรับปรุงกองทัพปลดปล่อยประชาชนเป็นระยะเวลา 10 ปี
ความเป็นไปได้ที่ญี่ปุ่นจะมีกองทัพนั้นยังคงเป็นประเด็นที่ผู้นำจีนมีความกังวลอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ปลายคริสต์ทศวรรษ 1990 นอกจากนี้ ผู้นำกองทัพจีนยังได้ตอบสนองและเรียนรู้จากความสำเร็จและความล้มเหลวของกองทัพสหรัฐในช่วงสงครามคอซอวอ the การรุกรานอัฟกานิสถานใน ค.ศ. 2001 การบุกครองอิรักใน ค.ศ. 2003 และการก่อกบฏในอิรัก บทเรียนเหล่านี้ทั้งหมดเป็นแรงบันดาลใจให้จีนเปลี่ยนกองทัพปลดปล่อยประชาชนจากกองทัพที่เน้นปริมาณมาเป็นกองทัพที่เน้นคุณภาพ ประธานเจียง เจ๋อหมินได้ประกาศให้ "การปฏิวัติกิจการทหาร" (Revolutionary Military Affairs หรือ RMA) เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ทางทหารแห่งชาติอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1993 เพื่อปรับปรุงกองทัพจีนให้ทันสมัย
เป้าหมายหนึ่งของการปฏิวัติกิจการทหารคือการปรับเปลี่ยนกองทัพปลดปล่อยประชาชนให้เป็นกองกำลังที่มีความสามารถในการชนะสิ่งที่เรียกว่า "สงครามในพื้นที่ภายใต้สภาวะเทคโนโลยีขั้นสูง" มากกว่าการเน้นจำนวนกำลังพลเพื่อทำสงครามภาคพื้นดินแบบเดิม นักวางแผนทางยุทธศาสตร์ของจีนเสนอแนะให้ดำเนินการทัพแบบจำกัดวงและมีระยะเวลาสั้น โดยมุ่งเน้นไปที่การบรรลุเป้าหมายเฉพาะเจาะจงทางการเมืองและยุทธศาสตร์ในพื้นที่ที่กำหนด เมื่อเทียบกับในอดีต ปัจจุบันได้ให้ความสำคัญกับการลาดตระเวน ความคล่องตัว และการโจมตีระยะไกลมากขึ้น วิสัยทัศน์ใหม่นี้ได้เปลี่ยนแปลงการจัดสรรทรัพยากรไปสู่กองทัพเรือและกองทัพอากาศ กองทัพปลดปล่อยประชาชนกำลังเตรียมพร้อมอย่างแข็งขันสำหรับสงครามอวกาศและสงครามไซเบอร์
ใน ค.ศ. 2002 กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้เริ่มดำเนินการซ้อมรบร่วมกับกองทัพของประเทศอื่น ๆ ตั้งแต่ ค.ศ. 2018 ถึง 2023 การซ้อมรบมากกว่าครึ่งหนึ่งได้มุ่งเน้นไปที่การฝึกทางทหารนอกเหนือจากการเตรียมพร้อมสำหรับสงคราม โดยส่วนใหญ่เป็นการฝึกปฏิบัติการต่อต้านการปล้นสะดมและการต่อต้านการก่อการร้ายที่เกี่ยวข้องกับการต่อสู้กับกลุ่มบุคคลที่มิใช่รัฐ ใน ค.ศ. 2009 กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้จัดการซ้อมรบครั้งแรกในทวีปแอฟริกา ซึ่งเป็นการฝึกอบรมด้านมนุษยธรรมและการแพทย์ที่จัดขึ้นในประเทศกาบอง
ตลอดระยะเวลา 10 ถึง 20 ปีที่ผ่านมา กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้จัดหาระบบอาวุธขั้นสูงจากรัสเซียหลายประเภท อาทิ เรือพิฆาตชั้นโซวเรเมนนี เครื่องบินซุคฮอย ซู-27 และซุคฮอย ซู-30 และเรือดำน้ำดีเซลไฟฟ้าเรือดำน้ำชั้นคิโล และได้เริ่มดำเนินการผลิตเรือพิฆาตและเรือฟริเกตใหม่หลายชั้น โดยมีเรือพิฆาตติดขีปนาวุธนำวิถีชั้นไทป์ 052ดี เป็นหนึ่งในนั้น นอกจากนี้ กองทัพอากาศกองทัพปลดปล่อยประชาชนยังได้ออกแบบและผลิตเครื่องบินขับไล่เฉิงตู เจ-10 และเครื่องบินขับไล่ล่องหนเฉิงตู เจ-20 รุ่นใหม่ของตนเองขึ้นมาอีกด้วย กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้ทำการปล่อยเรือดำน้ำนิวเคลียร์ชั้นจินลำใหม่เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม ค.ศ. 2004 ซึ่งมีความสามารถในการยิงขีปนาวุธนิวเคลียร์โจมตีเป้าหมายข้ามมหาสมุทรแปซิฟิก และมีเรือบรรทุกเครื่องบิน 3 ลำ โดยลำล่าสุดคือเรือบรรทุกเครื่องบินฝูเจี้ยน ซึ่งได้ทำการปล่อยลงน้ำเมื่อ ค.ศ. 2022
ตั้งแต่ ค.ศ. 2014 ถึง 2015 กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้ส่งบุคลากรทางการแพทย์จำนวน 524 นายไปปฏิบัติหน้าที่สับเปลี่ยนหมุนเวียนเพื่อร่วมต่อสู้กับการระบาดของไวรัสอีโบลาในประเทศไลบีเรีย เซียร์ราลีโอน กินี และกินีบิสเซาณ ค.ศ. 2023 ภารกิจให้ความช่วยเหลือทางการแพทย์ในประเทศอื่นครั้งนี้ถือเป็นภารกิจใหญ่ที่สุดที่กองทัพปลดปล่อยประชาชนดำเนินการ
ระหว่าง ค.ศ. 2015 ถึง 2016 จีนได้ดำเนินการปรับโครงสร้างกองทัพปลดปล่อยประชาชนครั้งใหญ่ โดยใน ค.ศ. 2015 ได้มีการจัดตั้งหน่วยทหารใหม่ ได้แก่ กองทัพจรวด และกองกำลังสนับสนุนทางยุทธศาสตร์ ใน ค.ศ. 2016 คณะกรรมการการทหารส่วนกลางได้ดำเนินการปรับโครงสร้างโดยการยกเลิกหน่วยงานทางทหารดั้งเดิมทั้งสี่แห่งและจัดตั้งหน่วยงานใหม่ขึ้นมาแทนจำนวนหนึ่ง จีนได้ดำเนินการปรับเปลี่ยนโครงสร้างการบัญชาการทหารจากเดิมที่แบ่งเป็น 7 ภูมิภาคทหารมาเป็นระบบใหม่ที่เรียกว่ากองบัญชาการภาคพื้น (Theater Command) โดยมีทั้งหมด 5 แห่ง ได้แก่ ภาคเหนือ ภาคใต้ ภาคตะวันตก ภาคตะวันออก และภาคกลาง ในระบบเดิม การปฏิบัติการถูกแบ่งแยกตามเหล่าทัพและภูมิภาค ตรงกันข้าม แต่ละกองบัญชาการภาคพื้นมีวัตถุประสงค์เพื่อปฏิบัติการเป็นหน่วยงานเดียวที่บูรณาการกำลังรบร่วมกันระหว่างเหล่าทัพต่าง ๆ
กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้ฉลองครบรอบ 90 ปีเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 2017 ก่อนการฉลองใหญ่ กองทัพได้จัดการสวนสนามใหญ่นอกกรุงปักกิ่งครั้งแรก ณ ฐานฝึกอบรมจูรื่อเหอ สังกัดกองบัญชาการภาคพื้นภาคเหนือ (ภายในเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน)
ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2023 สำนักข่าวรอยเตอร์สรายงานว่าเกิดการปฏิรูปครั้งใหญ่ในระดับผู้นำกองทัพ หลังจากมีการปลดนายพลระดับสูงออกจากการเป็นสมาชิกสภาประชาชนแห่งชาติ ก่อนหน้านั้นใน ค.ศ. 2017 มีการสอบสวนและปลดนายพลไปแล้วมากกว่า 60 คน