stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
นกตบยุงหางยาว
การปรับตัวเชิงวิวัฒนาการของนกตบยุงหางยาว > การมีปากสั้นแบนกว้างและมีขนแข็งที่โคนปาก

เนื่องจากนกตบยุงหางยาวกินแมลงเป็นอาหารและออกหากินในเวลากลางคืน ด้วยวิธีบินโฉบจับแมลงกลางอากาศในระดับเรือนยอดไม้ หรือหมอบอยู่ตามพื้นดินหรือเกาะบนกิ่งไม้ ดังนั้นการมีปากสั้นแบนกว้างและมีขนแข็งที่โคนปาก จึงเพิ่มโอกาสในการจับแมลงที่บินผ่านในขณะที่โฉบจับกลางอากาศด้วยปากอย่างรวดเร็ว
การปรับตัวเชิงวิวัฒนาการของนกตบยุงหางยาว > การมีตาขนาดใหญ่

นกมีตาขนาดใหญ่เมื่อเทียบกับลำตัว โดยนกที่หากินกลางวันมีลูกตารูปทรงกลมหรือแบน ส่วนนกหากินกลางคืนมีลูกตาทรงกระบอก นกมีหนังตาชั้นที่ 3 เป็นอวัยวะเด่นที่แตกต่างจากสัตว์อื่น ใช้สำหรับเปิดปิดนัยน์ตาแทนการกระพริบตาด้วยหนังตาชั้นนอก และช่วยป้องกันตาเมื่อนกบินปะทะลม  ด้วยเหตุนี้นกตบยุงหางยาวซึ่งออกหากินในเวลากลางคืนจึงมีหนังตาและตาขนาดใหญ่ เพื่อช่วยในการหาเหยื่อ
นกเค้าเหยี่ยว

| นกเค้าเหยี่ยว |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Strigiformes
วงศ์:: Strigidae
สกุล:: Ninox
สปีชีส์:: N.  scutulata
ชื่อทวินาม
Ninox scutulata (Raffles, 1822)

ชนิดย่อย
  Ninox scutulata borneensis  (Bonaparte, 1850)      Ninox scutulata burmanica Hume, 1876      Ninox scutulata florensis  (Wallace, 1864)   Ninox scutulata hirsuta  (Temminck, 1824)    Ninox scutulata japonica  (Temminck & Schlegel, 1845)     Ninox scutulata javanensis Stresemann, 1928     Ninox scutulata lugubris  (Tickell, 1833)   Ninox scutulata obscura Hume, 1873    Ninox scutulata palawanensis Ripley & Rabor, 1962      Ninox scutulata randi Deignan, 1951     Ninox scutulata scutulata  (Raffles, 1822)    Ninox scutulata totogo Momiyama, 1931 
นกเค้าเหยี่ยว (อังกฤษ: Brown Hawk-owl; ชื่อวิทยาศาสตร์: Ninox scutulata) เป็นนกเค้าแมวชนิดหนึ่งที่มีขนาดใหญ่ มีลักษณะคล้ายกับนกเหยี่ยวหรืออินทรี
มีลำตัวขนาดใหญ่ ปีกกว้างและกลมมน ตากลมโตสีเหลืองทอง ระหว่างตามีแถบคาดสีเหลือง หัวและลำตัวด้านบนมีสีน้ำตาลเข้ม ลำตัวด้านล่างสีกีกาหรือสีขาว มีลายจุดสีน้ำตาลหรือน้ำตาลเหลือง
มีขนาดใหญ่เต็มที่สูงได้ถึง 30 เซนติเมตร กระจายพันธุ์ทั่วไปในภูมิภาคตะวันออกกลางจนถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตั้งแต่ หมู่เกาะอันดามันในทะเลอันดามัน จนถึงภาคใต้ของจีนและหมู่เกาะต่าง ๆ ของอินโดนีเซีย ในประเทศไทยพบได้ในภาคเหนือ, ภาคตะวันตก, ภาคใต้, บางส่วนของภาคตะวันออก และจัดเป็นนกอพยพในภาคใต้ โดยพบในป่าโปร่ง, ป่าชายเลน จนถึงป่าที่มีความสูงจากระดับน้ำทะเลถึง 1,200 เมตร มีทั้งหมด 12 ชนิดย่อย (ดูในตาราง)
และเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่าในประเทศไทย พุทธศักราช 2535
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Ninox scutulata ที่วิกิสปีชีส์
นกปลีกล้วยลาย

| นกปลีกล้วยลาย |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Passeriformes
วงศ์:: Nectariniidae
สกุล:: Arachnothera
สปีชีส์:: A.  magna
ชื่อทวินาม
Arachnothera magna (Hodgson, 1837)

นกปลีกล้วยลาย (อังกฤษ: streaked spiderhunter; ชื่อวิทยาศาสตร์: Arachnothera magna) เป็นนกในสกุลนกปลีกล้วย (Arachnothera) ของวงศ์นกกินปลี มีลักษณะเด่นคือลายริ้วที่กระจายตลอดตัวยกเว้นที่หาง จะงอยปากที่ยาวโค้งกว่านกปลีกล้วยอื่น ๆ นกปลีกล้วยลายมีการกระจายพันธุ์อย่างกว้างขวางในป่าดิบเขาเขตร้อนและกึ่งเขตร้อน ของเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นกปลีกล้วยลายเป็นนกปลีกล้วยในประเทศไทยเพียงชนิดเดียวที่จำกัดถิ่นอาศัยอยู่ในป่าบนภูเขา
อนุกรมวิธาน

นกปลีกล้วยลายมีชนิดย่อยที่ได้รับการรับรอง 5 ชนิดย่อยคือ
Arachnothera magna magna — กระจายพันธุ์ในแถบเทือกเขาหิมาลัย ตั้งแต่ภาคเหนือของประเทศพม่า มณฑลยูนนานของจีน และบางส่วนของคาบสมุทรมลายู
Arachnothera magna aurata — พบในประเทศพม่าตอนกลางและทางตะวันออก
Arachnothera magna musarum — อาศัยทางตะวันออกเฉียงเหนือของพม่า (ทางใต้ของรัฐฉาน) จนถึงภาคเหนือของประเทศไทย และภาคเหนือของประเทศลาว
Arachnothera magna pagodarum — พบภาคใต้ของประเทศพม่าและภาคใต้ทางฝั่งตะวันตกของประเทศไทย
Arachnothera magna remota — พบในประเทศเวียดนาม
ลักษณะทางกายวิภาค

นกปลีกล้วยลายมีขนาดพอ ๆ กับนกกระจอก ขนที่ลำตัวด้านบน ปีก และหางสีเหลืองแกมเขียวไพล คอและลำตัวด้านล่างเทาแกมขาว ทั้งลำตัวด้านบนและด้านล่างมีลายขีดเป็นริ้วตามยาวหนาแน่น แข้งและตีนสีส้มสด หางสั้นและปีกสีเขียวไพล (เขียวมะกอกเข้ม) ปลายขนหางอาจมีจุดดำรูปใบหอก มีลักษณะเด่นต่างจากนกปลีกล้วยอื่น ๆ คือ ขนาดที่ใหญ่กว่า จะงอยปากสีดำยาวโค้ง และมีลายริ้วสีดำที่ขน
พฤติกรรม > การหาอาหาร

นกปลีกล้วยลายกินทั้งพืชและสัตว์ ได้แก่สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังต่างที่พบบนใบไม้ แต่โดยมากมักอาศัยวนเวียนอยู่รอบ ๆ ดอกไม้ เดินไต่ไปตามกิ่งไม้เพื่อหากินน้ำหวาน ที่พบบ่อยคือ ดอกกล้วยป่า มักเคลื่อนไหวเป็นฝูง และร้องเสียงดังถี่ ๆ "จี้บ จิบ ๆ"
พฤติกรรม > การทำรัง

นกปลีกล้วยลายมักทำรังที่สานอยู่ใต้ใบกล้วย ในช่วงเลี้ยงลูกอ่อนรังของนกปลีกล้วยลายมักเป็นเป้าหมายหลักที่นกคัคคูเหยี่ยวใหญ่ (large hawk cuckoo) มักแอบมาวางไข่ให้เลี้ยง
ถิ่นที่อยู่อาศัยและการกระจายพันธุ์

นกปลีกล้วยลายเป็นนกที่อาศัยป่าที่สูง (ป่าดิบเขา) ความสูง 300–1,800 เมตร ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภาคพื้นทวีปเช่น ประเทศลาว เวียดนาม มาเลเซีย และพม่า ในประเทศไทยนกปลีกล้วยลายเป็นนกประจำถิ่น มีถิ่นอาศัยอยู่ในแถบเทือกเขาสาขาของเทือกเขาหิมาลัย ได้แก่ทางภาคเหนือและอีสานตอนเหนือ และทางภาคตะวันตกในอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน อาจพบได้บนภูเขาสูงทางตอนใต้สุดของประเทศไทยในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา-บาลา และมีรายงานพบที่ป่าดิบเขาในเขตเขาช่อง จังหวัดตรัง และอุทยานแห่งชาติทะเลบัน จังหวัดสตูล
นิเวศวิทยาและการอนุรักษ์

นกปลีกล้วยลายจัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองของประเทศไทย ตั้งแต่ปี 2546 ในประเภทสัตวป่าจําพวกนกลำดับที่ 594
ระเบียงภาพ

นกปลีกล้วยลาย ในอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ประเทศไทย
ในอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ประเทศไทย
ขณะหากินดอกกล้วยป่า
นกปากซ่อมเล็ก

| นกปากซ่อมเล็ก |
| --- | --- |

นกปากซ่อมเล็ก
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
ชั้นย่อย:: Neornithes
ชั้นฐาน:: Neoaves
อันดับ:: Charadriiformes
อันดับย่อย:: Scolopaci
วงศ์:: Scolopacidae
สกุล:: Lymnocryptes
สปีชีส์:: L.  minimus
ชื่อทวินาม
Lymnocryptes minimus (Brunnich, 1764)


Range of L. minimus  พื้นที่ผสมพันธุ์   พื้นที่นอกฤดูผสมพันธุ์
ชื่อพ้อง
 Scolopax minima Brünnich, 1764
ไข่นกปากซ่อมเล็ก
พฤติกรรมการเคลื่อนไหวแบบกระเด้งตัวขึ้นลง ของนกปากซ่อมเล็ก
นกปากซ่อมเล็ก ในเขตหนาว
นกปากซ่อมเล็ก (ชื่อวิทยาศาสตร์: Lymnocryptes minimus; อังกฤษ: jack snipe หรือ jacksnipe) เป็นนกลุยน้ำขนาดเล็ก จัดในจำพวกนกปากซ่อมที่เล็กที่สุดและเป็นเพียงชนิดเดียวของสกุลนกปากซ่อมเล็ก (Lymnocryptes) ลักษณะเด่นที่กระดูกสันอกทำให้แตกต่างจากนกปากซ่อม (snipe) หรือนกปากซ่อมดง (woodcock) อื่น ๆ
ศัพทมูลวิทยา

ชื่อสกุล Lymnocryptes มาจากภาษากรีก limne หมายถึง "บึง" และ kruptos หมายถึง "ซ่อน" ชื่อชนิด minimus หมายถึง "เล็กที่สุด"
ลักษณะทางสรีรวิทยา

ตัวเต็มวัยมีขนาดเล็กกว่าและมีจะงอยปากค่อนข้างสั้นกว่านกปากซ่อมทั่วไป ความยาวลำตัว (ปลายปาก–โคนหาง) 18–25 เซนติเมตร (7.1–9.8 นิ้ว) ปีกกว้าง 30–41 เซนติเมตร (12–16 นิ้ว) และน้ำหนัก 33–73 กรัม (1.2–2.6 ออนซ์) ลำตัวด้านบนมีลายพร้อยสีน้ำตาล ดำ และด้านล่างซีดกว่า มีแถบสีเข้มผ่านตา ปีกแหลมและแคบ แถบหลังสีเหลืองบนหลังมองเห็นได้ขณะบิน ไหล่สีเข้มเหลือบม่วงแกมเขียวเล็กน้อย อกมีลายขีดสีน้ำตาลลงมาถึงสีข้าง ท้องขาว ขนคลุมใต้หางมีลายขีดเล็ก ๆ
นกปากซ่อมเล็กมีแถบดำและแถบเหลืองสลับหลายแถบบนหัว ซึ่งแตกต่างจากนกปากซ่อมทั่วไปและชนิดอื่น ๆ ในสกุล Gallinago ตรงที่ไม่มีแถบสีเหลืองกลางกระหม่อม แต่แทนที่ด้วยแถบสีเหลืองด้านข้างสองแถบ ซึ่งแยกต่างหากออกจากแถบคิ้วสีดำ แถบน้ำตาลอ่อนเหนือตามีแถบดำคั่นทำให้คล้ายมีคิ้ว 2 ชั้น มองจากด้านคล้ายรางยาวจากหัวจรดหาง
การกระจายพันธุ์และถิ่นที่อยู่

นกปากซ่อมเล็ก (L. minimus) เป็นนกอพยพ โดยใช้ช่วงเวลานอกฤดูผสมพันธุ์ในบริเตนใหญ่ ชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติกและชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนของทวีปยุโรป ทวีปแอฟริกา ในอินเดียและบางส่วนของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นกปากซ่อมเล็กเป็นหนึ่งในชนิดพันธุ์ที่มีการใช้ข้อตกลงว่าด้วยการอนุรักษ์นกน้ำอพยพแอฟริกัน-ยูเรเชีย (AEWA) พื้นที่ผสมพันธุ์ในหนอง บึง ทุ่งทุนดรา และทุ่งหญ้าที่ลุ่มน้ำที่มีพืชใบสั้น ในยุโรปเหนือและตอนเหนือของรัสเซีย
การกระจายพันธุ์และถิ่นที่อยู่ > ประเทศไทย

เป็นนกที่อพยพเข้ามาช่วงนอกฤดูผสมพันธุ์ (ฤดูหนาว) อาจพบได้ในภาคเหนือเช่น เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน และมีรายงานการพบเพียงครั้งเดียวในภาคเหนือตอนล่างที่สนามบินสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย
พฤติกรรม

นกปากซ่อมเล็กสามารถหลบซ่อนตัวได้ดีในพื้นที่นอกฤดูผสมพันธุ์ (ในฤดูหนาว) สังเกตได้ยากจากลายขนที่ช่วยในการพรางตัวได้ดี เมื่ออยู่ในที่โล่งนกปากซ่อมมักมีพฤติกรรมการเคลื่อนไหวโยกตัวแบบขึ้นลง ผลุบ ๆ โผล่ ๆ ราวกับอยู่บนสปริง ด้วยเหตุนี้นักดูนกจึงได้พัฒนาเทคนิคพิเศษในการค้นหานกปากซ่อมเล็กโดยการรบกวนการเดินในพื้นที่อาศัยและจำเป็นต้องบินขึ้น
โดยปกตินกปากซ่อมเล็กจะหมอบตัว และไม่พุ่งออกจากที่กำบังจนกว่าจะจวนตัวเมื่อผู้บุกรุกเข้ามาใกล้ ซึ่งจะบินออกไปในระยะทางสั้น ๆ อย่างเงียบ ๆ และร่อนลง (ทิ้งตัว) ในกลุ่มพืช
พฤติกรรม > การหาอาหาร

มักหาอาหารในดินอ่อน โคลนนุ่ม แหย่หรือจกอาหารด้วยสายตา กินแมลงและไส้เดือนเป็นหลัก รวมถึงส่วนของพืช
พฤติกรรม > การผสมพันธุ์

ตัวผู้แสดงเกี้ยวพาราสีประกอบการบิน และส่งเสียงที่โดดเด่นคล้ายเสียงม้าควบ ทำรังในตำแหน่งที่ซ่อนไว้อย่างดีบนพื้น วางไข่ครอกละ 3-4 ฟอง
นกเงือกปากเหลืองแอฟริกา

นกเงือกปากเหลืองแอฟริกา หรือ นกเงือกปากเหลือง (อังกฤษ: Yellow-billed hornbill, African  Yellow-billed hornbill) เป็นนกเงือก 2 ชนิด ที่พบได้ในทวีปแอฟริกา
นกเงือกปากเหลืองถิ่นใต้ (Tockus leucomelas)
นกเงือกปากเหลืองตะวันออก หรือนกเงือกปากเหลืองถิ่นเหนือ (Tockus flavirostris)
นกหัวค้อน

| นกหัวค้อน |
| --- | --- |

ที่บอตสวานา
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Pelecaniformes
วงศ์:: Scopidae Bonaparte, 1849
สกุล:: Scopus Brisson, 1760
สปีชีส์:: S.  umbretta
ชื่อทวินาม
Scopus umbretta Gmelin, 1789

นกหัวค้อน (อังกฤษ: Hamerkop; ชื่อวิทยาศาสตร์: Scopus umbretta) นกชนิดหนึ่ง ในวงศ์ Scopidae ในอันดับนกกระทุง (Pelecaniformes) จัดเป็นนกเพียงสกุลเดียวและชนิดเดียว ในวงศ์นี้เท่านั้น
ศัพทมูลวิทยา

คำว่า "Hamerkop" เป็นภาษาแอฟริคานส์ มีความหมายในภาษาอังกฤษว่า "Hammerhead" (หัวค้อน) โดยเรียกตามลักษณะส่วนหัวของนก ซึ่งมองเหมือนหัวค้อน
ลักษณะและพฤติกรรม

นกหัวค้อน เป็นนกน้ำขนาดกลาง ซึ่งพบได้เฉพาะทวีปแอฟริกาและเกาะมาดากัสการ์เท่านั้น ไม่พบในทวีปอื่น มีขนาดความยาวเต็มที่ 56 เซนติเมตร มีส่วนหัวโดยเฉพาะด้านหลังที่ใหญ่และแหลมดูแลคล้ายส่วนหัวของค้อน มีขนลำตัวเพียงสีเดียว คือ สีน้ำตาล
อาศัยและหากินตามแหล่งน้ำจืด โดยเฉพาะตามลำธารที่มีน้ำไหลช้า ๆ ตามชายฝั่งทะเลสาบ และหนองบึง กินอาหารได้ทุกชนิด รวมทั้งกบ, หอยกาบ, ปลา และสัตว์น้ำชนิดต่าง ๆ
นกหัวค้อน เป็นนกที่สร้างรังขนาดใหญ่มากบนต้นไม้ โดยตัวผู้และตัวเมียช่วยกันสร้างรังจากกิ่งไม้ โดยรังอาจจะมีขนาดใหญ่ได้ถึง 1.5 เมตร นกคู่หนึ่งอาจสร้างรังได้มากถึง 4–5 รัง และหากจับกลุ่มรวมกัน จะร่วมกันเต้นระบำเป็นภาพที่สวยงาม และเมื่อสร้างรังใหม่เสร็จแล้ว อาจมีนกหัวค้อนตัวอื่นเข้ามาเยี่ยมเยือนหรือร่วมอาศัยในลักษณะแบบนิคมได้ด้วย
การจำแนก

แบ่งออกได้เป็น 2 ชนิดย่อย คือ
S. u. umbretta พบกระจายพันธุ์ทั่วไปในเขตร้อนของแอฟริกา ทางตะวันตกเฉียงใต้ของอาระเบีย และเกาะมาดากัสการ์
S. u. minor พบตามชายฝั่งทะเลของเซียร์ราลีโอน ถึงไนจีเรียตะวันออก
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Scopus umbretta ที่วิกิสปีชีส์
ที่อุทยานแห่งชาติเซเรงเกติ, แทนซาเนีย
นกอินทรีทะเลชเต็ลเลอร์

| นกอินทรีทะเลชเต็ลเลอร์ |
| --- | --- |

นกอินทรีทะเลชเต็ลเลอร์ใกล้ราอูซุ จังหวัดฮกไกโด ประเทศญี่ปุ่น
สถานะการอนุรักษ์
 ไม่มั่นคง  (IUCN 3.1)
CITES Appendix II (CITES)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอต Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: สัตว์ปีก Aves
อันดับ:: เหยี่ยว Accipitriformes
วงศ์:: เหยี่ยวและนกอินทรี Accipitridae
สกุล:: Haliaeetus Haliaeetus (Pallas, 1811)
สปีชีส์:: Haliaeetus pelagicus
ชื่อทวินาม
Haliaeetus pelagicus (Pallas, 1811)


  แหล่งผสมพันธุ์   อาศัยตลอดปี   เฉพาะฤดูหนาว   ขอบเขตการเดินทาง
ชื่อพ้อง
 Aquila pelagica (แม่แบบ:Taxobox authority)  Falco leucopterus Temminck, 1824  Falco imperator Kittlitz, 1832  Thalassaetus pelagicus (Pallas)
นกอินทรีทะเลชเต็ลเลอร์ (อังกฤษ: Steller's sea eagle; ชื่อวิทยาศาสตร์: Haliaeetus pelagicus) คือนกล่าเหยื่อขนาดใหญ่ในตระกูลวงศ์เหยี่ยวและอินทรี และเป็นนกอินทรีชนิดหนึ่งที่มีขอบเขตอาศัยอยู่บริเวณชายฝั่งเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ เหยื่อหลัก ๆ ของมันคือปลาและนกน้ำ โดยเฉลี่ยนกอินทรีชนิดนี้มีน้ำหนักมากที่สุดในโลก ที่ประมาณ 5-9 กิโลกรัม (11-20 ปอนด์) แต่อาจจะเชื่องช้ากว่านกอินทรีฮาร์ปีและนกอินทรีฟิลิปปินในการวัดโดยมาตรฐาน นกชนิดนี้ได้รับการตั้งชื่อตามนักธรรมชาติวิทยาชาวเยอรมันนามว่า เกออร์ค วิลเฮ็ล์ม ชเต็ลเลอร์
สมุดภาพ

ส่วนหัวของวัยโตเต็มตัว
นกอินทรีทะเลชเต็ลเลอร์ในวัยผู้ใหญ่
ด้านหลังของนกอินทรี
ด้านซ้ายของนกอินทรีในวัยรุ่น
อ่านเพิ่ม

Brown, Leslie Hilton (1976). Eagles of the World. David & Charles, Newton Abbot. ISBN 0-7153-7269-6
True, Dan (1980). A family of eagles. Everest, New York. ISBN 0-89696-078-1
แหล่งข้อมูลอื่น

Illustration of Aquila pelagica in Zoographica Rosso-Asiatica (1811) by Peter Simon Pallas.
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q269896  Wikispecies: Haliaeetus pelagicus  ABA: stseea  ADW: Haliaeetus_pelagicus  ARKive: haliaeetus-pelagicus  Avibase: C481FB2478D562BC  BioLib: 62961  BirdLife: 22695147  BOLD: 96346  eBird: stseag  EoL: 45511402  Fossilworks: 369268  GBIF: 2480445  iNaturalist: 5304  IRMNG: 11119254  ITIS: 175423  IUCN: 22695147  NBN: NHMSYS0000533351  NCBI: 52647  Species+: 3259  Xeno-canto: Haliaeetus-pelagicus
นกเค้าแคระ

| นกเค้าแคระ |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Strigiformes
วงศ์:: Strigidae
สกุล:: Glaucidium
สปีชีส์:: G.  brodiei
ชื่อทวินาม
Glaucidium brodiei (Burton, 1836)

ชนิดย่อย
 G. b. brodiei Sharpe, 1893   G. b. boroneese  (Burton, 1836)   G. b. sylvaticum  (Swinhoe, 1863)    G. b. pardalotum  (Bonaparte, 1850) 
นกเค้าแคระ (อังกฤษ: Collared owlet, Collared pygmy owl; ชื่อวิทยาศาสตร์: Glaucidium brodiei) เป็นนกเค้าแมวขนาดเล็กชนิดหนึ่ง จัดอยู่ในวงศ์ Strigidae สามารถพบได้ในอัฟกานิสถาน, บังกลาเทศ, ภูฏาน, บรูไน, กัมพูชา, จีน, อินเดีย, อินโดนีเซีย, ลาว, มาเลเซีย, พม่า, เนปาล, ปากีสถาน, ไต้หวัน, ไทย และเวียดนาม ที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ คือ ป่าหนาว  และจัดได้ว่าเป็นนกเค้าแมวที่มีขนาดเล็กที่สุดที่พบในทวีปเอเชีย ที่ขนาด 15 เซนติเมตร (6 นิ้ว) น้ำหนัก 60 กรัม (2.1 ออนซ์) โดยจะพบบ่อยที่สุดในบริเวณป่าดิบชื้น ตั้งแต่พื้นราบไปจนถึงระดับความสูง 3,050 เมตร จากระดับน้ำทะเล ในประเทศไทยจะพบบ่อยขึ้นที่ระดับสูงเกิน 600 เมตรจากระดับน้ำทะเลขึ้นไป บริเวณภาคใต้และคาบสมุทรมลายู จะพบได้บ่อยมากในระดับสูง 395 เมตรจากระดับน้ำทะเลขึ้นไป
มีทั้งหมด 4 ชนิดย่อย (ดูในตาราง)
นกเค้าแคระจัดเป็นนกเค้าแมวที่บินได้ไม่เงียบเหมือนนกเค้าแมวหรือนกแสกส่วนมาก และยังเป็นนกที่หากินในเวลากลางวัน มีรูปร่างอ้วนกลม มีขนหนานุ่มปกคลุมอย่างหนาแน่น มีสีและลวดลายที่กลมกลืนไปกับต้นไม้ บริเวณคอก็มีขนอยู่อย่างหนาแน่นทำให้ดูเหมือนหัวอยู่ติดกับตัวโดยไม่มีคอ และมีหัวที่กลมโต หน้าแบน ตากลมโตสีเหลืองอยู่ด้านหน้าของใบหน้า ปากสั้นและปากบนโค้งงุ้มแหลมลง มีขนเส้นเล็ก ๆ คล้ายหนวดแมวอยู่รอบ ๆ โคนปากทำหน้าที่เป็นเครื่องนำทาง มีปีกกว้างแต่ปลายปีกมน ขนหางยาวกว่านกเค้าแม้วชนิดอื่น ๆ มีขาสั้นแต่เข็งแรงสีเหลืองนิ้วเท้าค่อนข้างใหญ่และแข็งแรง มีนิ้วตีน 4 นิ้วเวลาเกาะกิ่งจะอยู่ด้านหน้า 2 ด้านหลัง 2 นิ้ว เล็บสีดำ ตัวผู้และตัวเมียมีลักษณะเหมือนกัน จับอาหารจำพวกสัตว์ต่าง ๆ ขนาดเล็ก เช่น กิ้งก่า, หนู, สัตว์เลื้อยคลานขนาดเล็ก, จักจั่น, ด้วง และตั๊กแตน รวมถึงนกด้วยกันชนิดอื่นที่มีขนาดเล็ก เมื่อจะล่านก นกเค้าแคระมักจะซ่อนตัวตามพุ่มไม้ ไม่เช่นนั้นแล้วจะถูกฝูงนกเล็ก ๆ เหล่านี้ไล่จิกตี แต่นกเค้าแคระก็สามารถจับเหยื่อที่มีขนาดตัวพอ ๆ กันหรือโตกว่าเล็กน้อยได้ด้วยกรงเล็บที่แข็งแรง หากจะหากินในเวลากลางคืน มักจะเป็นในคืนวันเพ็ญ
ทำรังวางไข่ในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม โดยใช้โพรงไม้ธรรมชาติ หรือรังของนกอื่นที่ทำรังในโพรงไม้เหมือนกัน โดยโพรงอาจเป็นรังเก่า หรืออาจมาจากการแย่งชิงมาก็ได้ ในบางครั้งอาจเป็นการฆ่ากินและปล้นชิงจากนกตัวอื่นเลยก็ได้ โพรงรังที่เลือกมักอยู่สูงจากพื้นราว 2-10 เมตร วางไข่ครั้งละ 3-5 ฟอง ลูกนกจะออกจากไข่ในช่วงต้นฤดูฝนที่มีอาหารอุดมสมบูรณ์พอดีซึ่งจะเป็นผลดีต่อการรอดชีวิตของลูกนก เนื่องจากแม่นกจะกกไข่ตั้งแต่ออกไข่ฟองแรกทันที ในขณะเดียวกันก็จะออกไข่ใบอื่น ๆ ไปด้วย ดังนั้นในแต่ละรังลูกนกเค้าแคระจะมีอายุต่างกันพอสมควร ถ้าอาหารมีไม่พอเพียง ตัวที่ออกมาทีหลังตัวเล็กกว่าก็จะแย่งอาหารตัวอื่น ๆ ไม่ทันและตายไปในที่สุด
จัดเป็นนกเค้าแมวอีกชนิดหนึ่งที่นิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยง และมีสถานะเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองในประเทศไทย
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ นกเค้าแคระ
 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Glaucidium brodiei ที่วิกิสปีชีส์
นกมุดน้ำ

| นกมุดน้ำ |
| --- | --- |

นกมุดน้ำที่ยังไม่โตเต็มวัย
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: สัตว์
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง
ชั้น:: สัตว์ปีก
อันดับ:: Passeriformes
วงศ์:: Cinclidae
สกุล:: Cinclus
สปีชีส์:: pallasii
ชื่อทวินาม
Cinclus pallasii Temminck, 1820


ช่วงการแพร่กระจายพันธุ์
นกมุดน้ำขณะมุดน้ำ
นกมุดน้ำตัวเต็มวัย (ซ้ายล่าง) และนกวัยนรุ่น (ขวาบน)
นกมุดน้ำ (อังกฤษ: The brown dipper หรือ Pallas's dipper; ชื่อวิทยาศาสตร์: Cinclus pallasii) เป็นชนิดเดียวในวงศ์นกมุดน้ำ (Cinclidae) ที่พบในประเทศไทยและมีขนาดใหญ่ที่สุดในวงศ์ นกมุดน้ำเป็นนกน้ำที่มีเสียงร้องไพเราะ มีถิ่นอาศัยใกล้ธารน้ำไหลที่สะอาดใสในแถบต้นน้ำบริเวณระดับกลางถึงล่างของเทือกเขา มีหางสั้น ขนสีน้ำตาลเข้มทั่วทั้งตัว มีพฤติกรรมชอบกระโดดลงไปในลำธาร ว่ายน้ำและดำน้ำเพื่อจับเหยื่อเหมือนนกทะเล และมักพบว่าใช้ชีวิตไม่ห่างจากน้ำโดยตลอด
อนุกรมวิธาน

นกมุดน้ำได้รับการอธิบายโดยนักสัตววิทยาชาวดัตช์ Coenraad Jacob Temminck ในปีพ.ศ. 2363 และตั้งชื่อทวินามว่า Cinclus pallasii ถิ่นกำเนิด (Type Locality) คือไซบีเรียตะวันออก ชื่อเฉพาะ "pallasii" ได้รับการตั้งเพื่อเป็นเกียรติแก่ Peter Simon Pallas นักธรรมชาติวิทยาชาวปรัสเซีย (ค.ศ.1741-1811) วงศ์นกมุดน้ำมีถิ่นอาศัยใกล้แหล่งน้ำ มี 1 สกุลคือ Cinclus และ 5 ชนิดทั่วโลก (Cinclus cinclus, Cinclus pallasii, Cinclus mexicanus, Cinclus leucocephalus, Cinclus schulzii) แต่พบเพียงชนิดเดียวในประเทศไทย (C. pallasii) และจากการศึกษาทางพันธุกรรมระดับโมเลกุลของนกสกุลนกมุดน้ำ 5 ชนิดแสดงให้เห็นว่า นกมุดน้ำ (C. pallasii) มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับมากที่สุดกับนกมุดน้ำคอขาว (Cinclus cinclus) ที่อาศัยในยูเรเชีย
อนุกรมวิธาน > ชนิดย่อย

Cinclus pallasii pallasii Temminck, 1820 – พบในเทือกเขาในเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ (ไซบีเรียตะวันออก ถึงหมู่เกาะซาคาริน และคูริล), ญี่ปุ่น, จีนตอนกลางและตะวันออก รวมถึงเกาะไต้หวัน, เวียดนามตอนเหนือ ชนิดย่อยนี้อาจพบได้ในไทยตอนเหนือ
Cinclus pallasii dorjei Kinnear, 1937 – อาศัยในเทือกเขาในสิกขิมตะวันออก อัสสัม จีน (แถบทิเบตตะวันออก) พม่าตอนเหนือ และอาจพบได้ในไทยตอนเหนือ
Cinclus pallasii tenuirostris Bonaparte, 1850 – พบได้ที่แถบเทือกเขาในเอเชียกลางและแถบเทือกเขาหิมาลัย
การแพร่กระจายพันธุ์และถิ่นที่อยู่

พบในเทือกเขาทางตะวันออกของเขตชีวภาพพาลีอาร์กติก
ลักษณะทางชีววิทยาและพฤติกรรม

ลำตัวป้อม ยาวประมาณ 22 ซม. น้ำหนัก 87 กรัม ซึ่งมีขนาดใหญ่ที่สุดในวงศ์นกมุดน้ำ ขนลำตัวสีน้ำตาลเข้มล้วน หลังและอกสีอ่อนกว่าเล็กน้อย ปากค่อนข้างใหญ่และยาว วงรอบตาขาว ขณะหลับตาเห็นหนังปิดตาขาวชัดเจน หางมีลักษณะคล้ายกางเขนดงที่มีหางงอกระดกขึ้น
นกวัยรุ่น มีขนลำตัวเทาแกมน้ำตาล มีลายเกล็ดสีดำกระจาย ปีกมีลายขาวจาง ๆ
พฤติกรรมและนิเวศวิทยา

อาศัยและหากินในแหล่งน้ำที่ไหลแรงและคุณภาพดี พบได้ตามน้ำตกหรือลำธารขนาดใหญ่ ที่ระดับความสูง 200-1,000 เมตร มักพบโดดเดี่ยว โดยการยืนเกาะตามแก่งหินข้างลำธารที่มีน้ำไหลตลอดทั้งปี
นกมุดน้ำกินสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังและสัตว์จำพวกแมลง ตัวหนอน หรือไข่ปลาที่เกาะตามก้อนหิน โดยอาหารโปรดคือแมลงน้ำ นกมุดน้ำนี้สามารถมุดลงไปใต้น้ำ ใช้ปีกและขาพุ้ยน้ำ ให้เคลื่อนที่ไปตามทิศทางที่ต้องการ จากนั้นใช้ปากคาบเหยื่อ แล้วโผล่ขึ้นมาเหนือน้ำเพื่อกลืนอาหารและดำลงไปหาเหยื่อต่อไป จึงเป็นที่มาของชื่อนกมุดน้ำ การว่ายน้ำและดำน้ำเพื่อจับเหยื่อนี้คล้ายพฤติกรรมของนกทะเล ในช่วงพักผ่อนจะเกาะตามก้อนหินเพื่อตากแดดให้ขนแห้ง มักร้องเสียง "จี๊ด ๆ" เป็นจังหวะ
พฤติกรรมและนิเวศวิทยา > ในประเทศไทย

ยังไม่พบรายงานการวางไข่ของนกมุดน้ำในประเทศไทย สันนิษฐานว่านกมุดน้ำเป็นนกอพยพมายังประเทศไทยในช่วงนอกฤดูผสมพันธุ์ หรือในฤดูหนาว และเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง
นกมุดน้ำเป็นนกประจำถิ่นในประเทศไทยที่พบได้ยากมาก
มีรายงานการพบเพียงครั้งเดียวในช่วงเดือนธันวาคม 2543 บริเวณคลองวังเจ้า อุทยานแห่งชาติคลองเจ้า รอยต่อจังหวัดตากและกำแพงเพชร และนกมุดน้ำนี้เป็นหนึ่งในสิ่งมีชีวิตที่สามารถบ่งชี้สภาพของแหล่งน้ำได้ เนื่องจากสามารถพบได้เฉพาะลำธารที่มีคุณภาพดีมากและมีการรบกวนน้อย
บริเวณอื่นที่อาจพบนกมุดน้ำในประเทศไทย ได้แก่ บริเวณอ่างกาหลวง
นกตีนเทียน

| นกตีนเทียน |
| --- | --- |

H. h. meridionalis (แอฟริกาใต้)

ที่ทะเลสาบอมีนปูร รัฐเตลังคานา อินเดีย
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Charadriiformes
วงศ์:: Recurvirostridae
สกุล:: Himantopus
สปีชีส์:: H.  himantopus
ชื่อทวินาม
Himantopus himantopus (Linnaeus, 1758)


ระยะกระจายพันธุ์ H. himantopus sensu lato  ระยะฤดูผสมพันธุ์   ประจำถิ่น   ระยะผ่านระหว่างอพยพ   ระยะนอกฤดูผสมพันธุ์
ชื่อพ้อง
 Charadrius himantopus Linnaeus, 1758
ไข่ของนกตีนเทียน (H. himantopus) ที่พิพิธภัณฑ์ตูลูส
นกตีนเทียน (ชื่อวิทยาศาสตร์: Himantopus himantopus; อังกฤษ: black-winged stilt) เป็นนกลุยน้ำพบได้ทั่วไปในพื้นที่ภูมิอากาศร้อนถึงอบอุ่น เป็นนกสังคมมักพบเป็นฝูงขนาดเล็ก พบในพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีน้ำตื้นและมักเป็นน้ำกร่อย มีลักษณะเด่นคือ ขายาวมากสีชมพูแดง ปากแหลมบางยาว และสีขนขาวดำตัดกัน นกตีนเทียนจัดอยู่ในวงศ์นกปากงอนและนกตีนเทียน (Recurvirostridae) มีการกระจายพันธุ์ที่กว้างครอบคลุมไปทั่วตั้งแต่ทวีปยูโรไซบีเรีย และแอฟริกา
ในอดีตนกตีนเทียนในชื่อวิทยาศาสตร์ Himantopus himantopus ถูกจัดอย่างกว้างให้เป็นชนิดเดียวในสกุล (monotype) ซึ่งครอบคลุมหลายชนิดย่อยทั่วโลก (เรียก Himantopus himantopus sensu lato) ชื่อ Himantopus มาจากความหมายภาษากรีก "เท้าที่มีสายรัดหนัง" ปัจจุบันมีการจำแนกชนิดที่เป็นที่ยอมรับออกเป็นอย่างน้อย 2–4 ชนิด ในอดีตบางครั้งยังถูกเรียกว่า "pied stilt" แต่ปัจจุบันชื่อนี้ถูกสงวนไว้สำหรับนกตีนเทียนออสเตรเลีย (Himantopus leucocephalus)
อนุกรมวิธาน

การจัดจำแนกชนิดของนกตีนเทียนนี้ยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ ก่อนหน้านี้นกตีนเทียนจัดเป็นชนิดย่อยของนกตีนเทียนธรรมดา (H. himantopus sensu lato หรือบางครั้งเรียก อังกฤษ: common stilt) ปัจจุบันเป็นหนึ่งในห้าชนิดของสกุล ซึ่งแตกต่างกันของตำแหน่งและขนาดของลายดำ
ในความหมายอย่างกว้างของ H. himantopus (หรือ Himantopus himantopus sensu lato) จัดเป็นหนึ่งชนิดที่ประกอบด้วย 5–7 ชนิดย่อย ซึ่งบางครั้งเรียก นกตีนเทียนธรรมดา (อังกฤษ: common stilt) และในความหมายอย่างแคบของ H. Himantopus (หรือ Himantopus himantopus sensu stricto) หมายถึงนกตีนเทียนปีกดำ (อังกฤษ: black-winged stilt) หรือนกตีนเทียนที่พบในทวีปยูเรเซีย และแอฟริกา รวมทั้งประเทศไทย ซึ่งมีสองชนิดย่อยคือ H. h. himantopus จาก Palearctic และ H. h. meridionalis จากภูมิภาค แอฟริกาเขตร้อน
ลักษณะทางกายวิภาค

นกตีนเทียนเป็นนกชายเลนขนาดกลาง ตัวโตเต็มวัยมีลำตัวยาว 33–38 เซนติเมตร ปากบางแหลมและยาวตรงสีดำ หัว อก คอ ท้องและลำตัวขาว ปีกและลำตัวด้านบนดำ ขายาวมากสีชมพูแดง มีหน้าแข้งยาวสำหรับเดินลุยเลน มี 4 นิ้ว นิ้วเท้าหลังยกสูง 3 นิ้วเท้าหน้าติดกันเป็นพังผืด ขณะบินจะเหยียดขายาวพ้นหาง ตาสีแดง บางตัวอาจมีแถบสีเทาหรือดำที่หัวและท้ายทอย นกวัยรุ่นปีกสีน้ำตาล
ตัวผู้ หัวและลำตัวขาว ปีกและลำตัวด้านบนดำ บางตัวอาจมีสีดำที่หัวและท้ายทอยรูปแบบแตกต่างกัน แต่อย่างน้อยในฤดูผสมพันธุ์ตัวผู้ทุกตัวมีหัวสีขาวล้วน นกตัวเมีย ลำตัวด้านบนดำแกมน้ำตาล หัวและท้ายทอยอาจมีแถบสีเทา นกวัยอ่อน หัวและท้ายทอยน้ำตาลแกมเทา ลำตัวด้านบนและปีกน้ำตาลแกมเทามีลายเกล็ดสีขาวจากขอบบนสีน้ำตาลอ่อน ขาและนิ้วสีชมพูอมส้มอ่อน
การกระจายพันธุ์และถิ่นที่อยู่

แหล่งน้ำทั้งน้ำจืดและน้ำเค็มของพื้นที่ภูมิอากาศร้อนถึงอบอุ่น ครอบคลุมไปทั่วโลกตั้งแต่ทวีปยูโรไซบีเรีย และแอฟริกา เคยพบเห็นยากมากในยูโรปเหนือ เขตหนาว และสหราชอาณาจักร
ในสหราชอาณาจักรไม่พบนกตีนเทียนกว่า 27 ปี จนกระทั่งในปี 2557 ที่ประสบความสำเร็จในการผสมพันธุ์ในอังกฤษตอนใต้ในปี 2557 และในปี 2560 มีการสำรวจลูกนกจำนวน 13 ตัวในทางตอนใต้ของอังกฤษ
การกระจายพันธุ์และถิ่นที่อยู่ > ในประเทศไทย

สามารถพบได้ทุกภาคในประเทศไทย เป็นนกประจำถิ่น และบางส่วนเป็นนกอพยพ พบได้บ่อยในแหล่งน้ำเกือบทั่วประเทศทั้งแหล่งน้ำทั้งน้ำจืดและน้ำเค็ม โดยเฉพาะตามหาดเลนและนาเกลือใกล้ชายฝั่งทะเล เป็นนกประจำถิ่นซึ่งทำรังวางไข่ในประเทศไทย นกที่พบห่างไกลจากทะเล เช่น ตามภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์ ซึ่งเข้ามาสมทบในฤดูหนาวโดยอพยพจากประเทศทางเหนือ พบตามแหล่งน้ำขนาดใหญ่ เช่น บึง หนองน้ำ ทะเลสาบ อ่างเก็บน้ำ นาข้าว และพื้นที่ชุ่มน้ำ
พฤติกรรมและนิเวศวิทยา

นกตีนเทียนพบเห็นง่ายตามแหล่งน้ำทั้งน้ำจืดและน้ำเค็ม มีจำนวนมาก เป็นนกสังคมมักพบเป็นฝูงขนาดเล็ก มีเสียงร้อง "กิ๊ก-กิ๊ก-กิ๊ก"