stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อุโมงค์
งานก่อสร้าง > เครื่องเจาะ

เครื่องเจาะอุโมงค์ (อังกฤษ: Tunnel Boring Machine (TBM)) และระบบสำรองที่เกี่ยวข้องจะใช้ในกระบวนการอัตโนมัติอย่างสูงสำหรับการขุดอุโมงค์อย่างครบวงจร เป็นการลดค่าใช้จ่ายในการขุดอุโมงค์ ในการใช้งานในเมืองเป็นส่วนใหญ่ การเจาะอุโมงค์ถูกมองว่าเป็นทางเลือกที่รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพด้านค่าใช้จ่ายดีกว่าเมื่อเทียบกับการวางรางและถนนบนพื้นผิว ราคาของอาคารและที่ดินที่แพงและการจัดซื้อที่อาจต้องใช้เวลานานจะถูกกำจัดออกไป ข้อเสียของ TBM เกิดขึ้นจากขนาดที่มักจะใหญ่และความยากลำบากในการขนส่ง TBM ขนาดใหญ่ไปยังไซต์งานการก่อสร้างอุโมงค์ หรือ (อีกทางหนึ่ง) ค่าใช้จ่ายที่สูงในการประกอบ TBM ในสถานที่ขุดเจาะที่มักจะอยู่ในบริเวณที่จะสร้างอุโมงค์
TBM มีการออกแบบที่หลากหลายที่สามารถทำงานในหลายสภาพตั้งแต่หินแข็งจนถึงดินชุ่มน้ำ บางชนิดของ TBM เป็นเครื่องที่ใช้สารละลายเบนโทไนต์และแรงดันดินแบบสมดุล ซึ่งจะมีห้องแรงดันสูงอยู่ด้านหน้าของเครื่องที่ช่วยให้มันทำงานได้ในสภาวะที่ยากลำบากใต้พื้นน้ำ Pressurizes ห้องนี้จะอัดแรงดันไปที่ชั้นดินข้างหน้าของหัวตัดของเครื่อง TBM เพื่อทำสมดุลกับแรงดันของน้ำ ผู้ขับเครื่องจะทำงานในความดันอากาศปกติอยู่ด้านหลังห้องแรงดันนี้ แต่บางครั้งอาจจะต้องเข้าไปในห้องนี้เพื่อเปลี่ยนหรือซ่อมแซมหัวตัด กระบวนการนี้ต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษเช่นการรักษาพื้นดินท้องถิ่นหรือการหยุดเครื่อง TBM ที่ตำแหน่งที่ไม่มีน้ำ แม้จะมีปัญหาเหล​​่านี้ TBM ก็ยังเป็นที่ต้องการในขณะนี้มากกว่าวิธีการขุดอุโมงค์แบบเก่าในอากาศที่ถูกบีบอัด ที่มีห้องล็อกอากาศ/ลดแรงดันอยู่ด้านหลังของเครื่อง TBM ซึ่งผู้ปฏิบัติงานจะต้องทำงานในความดันสูง และเมื่อเลิกงานจะต้องผ่านขั้นตอนการลดแรงดันเหมือนนักดำน้ำในทะเลลึก
ในเดือนกุมภาพันธ์ปี ค.ศ. 2010 บริษัท Aker Wirth ได้จัดส่งเครื่อง TBM ไปให้ในงานขยายสถานีพลังงาน ลินท์-ลิมเมิร์น ในสวิตเซอร์แลนด์ หลุมเจาะมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 8.03 เมตร (26.3 ฟุต) เครื่องเจาะ TBM สี่ตัวใช้สำหรับการขุดอุโมงค์ Gotthard Base ในสวิสยาว 57 กิโลเมตร (35 ไมล์) มีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 9 เมตร (30 ฟุต) เครื่อง TBM ขนาดที่ใหญ่กว่าสร้างขึ้นเพื่อเจาะอุโมงค์ Green Heart (ดัตช์: อุโมงค์ Groene Hart) เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ HSL- Zuid ในเนเธอร์แลนด์มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 14.87 เมตร (48.8 ฟุต) ซึ่งในทางกลับถูกแทนที่โดยถนนวงแหวน มาดริด M30 ในสเปน และอุโมงค์ลอดใต้แม่น้ำ Yangtze (อุโมงค์ Chong Ming) ในเซี่ยงไฮ้ของจีน ทั้งหมดของเครื่องเหล่านี้ถูกสร้างขึ้นอย่างน้อยบางส่วนโดยบริษัท Herrenknecht. ณ เดือนสิงหาคม ค.ศ. 2013 เครื่อง TBM ที่ใหญ่ที่สุดในโลกคือ "บิ๊กเบอร์ธา" ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 57.5 ฟุต (17.5 เมตร) สร้างโดย Hitachi Zosen คอร์ปอเรชันซึ่งทำการขุดทางทดแทนสะพานอุโมงค์อะแลสกาเวย์ ในซีแอตเติล วอชิงตัน (US)
งานก่อสร้าง > เตะดิน

เตะดิน (อังกฤษ: clay-kicking) เป็นวิธีการเฉพาะที่มีการพัฒนาในสหราชอาณาจักรในการขุดอุโมงค์ขุดด้วยมือบนโครงสร้างของดินเหนียว (อังกฤษ: clay) (ชื่อของเนื้อดิน (soil texture) ซึ่งประกอบด้วยสัดส่วนโดยมวลของกลุ่มอนุภาคดินเหนียวตั้งแต่ร้อยละ 40 ขึ้นไป และกลุ่มอนุภาคทรายไม่เกินร้อยละ 45 และดินอนุภาคทรายแป้ง (silt) ไม่เกินร้อยละ 40) ที่แข็งแรง ซึ่งแตกต่างจากวิธีการขุดด้วยมือก่อนหน้านี้ที่ใช้อีเต้อ (อังกฤษ: mattocks) ซึ่งใช้กับโครงสร้างของดินทั่วไป (อังกฤษ: soil) (เทหวัตถุธรรมชาติซึ่งเกิดขึ้นบนพื้นผิวโลก เป็นวัตถุที่ค้ำจุนการเจริญเติบโตและการทรงตัวของต้นไม้ ประกอบด้วยแร่ธาตุและอินทรียวัตถุต่าง ๆ และมีลักษณะชั้นแตกต่างกัน ซึ่งแต่ละชั้นที่อยู่ต่อเนื่องกันจะมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันตามกระบวนการกำเนิดดิน ที่เป็นผลสืบเนื่องมาจากการกระทำร่วมกันของภูมิอากาศ พืชพรรณ วัตถุต้นกำเนิดดิน ตลอดทั้งระยะเวลาและความต่างระดับของพื้นที่ในบริเวณนั้น) ที่จะต้องใช้แรงมาก เตะดินค่อนข้างเงียบและด้วยเหตุนี้เองที่มันไม่ได้เป็นอันตรายต่อโครงสร้างพื้นฐานของดินอ่อน
งานก่อสร้าง > ปล่อง

ปล่อง (ช่องชาร์ฟ) ทางเข้าชั่วคราวบางครั้งเป็นสิ่งจำเป็นในระหว่างการขุดอุโมงค์ มันมักจะกลมและเจาะตรงลงไปจนถึงระดับอุโมงค์ ปล่องปกติจะมีผนังเป็นคอนกรีตและมักจะถูกสร้างขึ้นเป็นแบบถาวร เมื่อปล่องทางเข้าเสร็จสมบูรณ์ เครื่องTBM จะถูกหย่อนลงไปที่ด้านล่างและเริ่มต้นการขุดได้ ปล่องเป็นทางเข้าและทางออกหลักของอุโมงค์จนกว่าโครงการจะเสร็จสมบูรณ์ หากอุโมงค์มีความยาวมาก ปล่องอาจมีการสร้างหลายจุดเพื่อให้มีทางเข้าออกของอุโมงค์อยู่ใกล้กับพื้นที่ที่ไม่ถูกขุด
หลังจากการก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์ ปล่องเข้าออกมักจะใช้เป็นช่องระบายอากาศและยังอาจใช้เป็นทางออกฉุกเฉินได้อีกด้วย
งานก่อสร้าง > เทคนิคคอนกรีตแบบพ่น

วิธีสร้างอุไมงค์แบบออสเตรียใหม่ (อังกฤษ: New Austrian Tunneling Method (NATM)) ได้รับการพัฒนาในปี 1960s และเป็นที่รู้จักกันดีที่สุดของในการแก้ปัญหาทางวิศวกรรมที่ใช้การวัดแบบคำนวณและเชิงประจักษ์ในเวลาจริง เพื่อหาการสนับสนุนที่มีประสิทธิภาพด้านความปลอดภัยที่สูงที่สุดสำหรับการซับในของอุโมงค์ แนวคิดหลักของวิธีนี้คือการใช้ความเครียดทางธรณีวิทยาของมวลหินโดยรอบ เพื่อรักษาเสถียรภาพของตัวอุโมงค์เอง โดยการกำหนดค่าการยืดหยุ่นและค่าความเครียดที่วัดได้ให้ใหม่กับหินโดยรอบ เพื่อป้องกันไม่ให้โหลดจำนวนเต็มกดทับลงไปบนโครงสร้างที่รองรับตัวอุโมงค์. โดยขึ้นอยู่กับการวัดด้านปฐพีเทคนิค ภาคตัดขวางทางธรณีวิทยาที่ดีที่สุดจะถูกคำนวณออกมา การขุดจะได้รับการคุ้มครองทันทีหลังจากขุดโดยคอนกรีตพ่นเป็นชั้น ๆ ที่ปกติจะเรียกว่า shotcrete มาตรการในการรองรับน้ำหนักอื่น ๆ อาจรวมถึงการทำซุ้มประตูเหล็ก และเหล็กเสียบ (อังกฤษ: rockbolts) และตาข่าย การพัฒนาทางเทคโนโลยีในการฉีดพ่นคอนกรีตมีผลให้มีการเพิ่มเหล็กและเส้นใยพอลิโพรพิลีน เข้ามาผสมกับคอนกรีตเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของการซับใน ซึ่งจะสร้างวงแหวนแบกโหลดตามธรรมชาติที่ช่วยลดความผิดปกติของหิน
โดยการตรวจสอบพิเศษ วิธี NATM มีความยืดหยุ่นมาก แม้ในการเปลี่ยนแปลงที่ไม่คาดคิดของความแน่นอนของสภาพทางปฐพีเทคนิคของหินในระหว่างการทำงานอุโมงค์ คุณสมบัติของหินที่วัดได้ทำให้เกิดเครื่องมือที่เหมาะสมสำหรับการเสริมสร้างความแข็งแกร่งของอุโมงค์ ในทศวรรษที่ผ่านมา การขุดเจาะพื้นดินนุ่มที่สามารถทำได้ยาวถึง 10 กิโลเมตร (6.2 ไมล์) กลายเป็นเรื่องธรรมดา
งานก่อสร้าง > การดันท่อ

ในการดันท่อ (อังกฤษ: Pipe jacking) เครื่องดันแบบไฮโดรลิกจะใช้ในการดันเพื่อทำเป็นท่อพิเศษผ่านพื้นดินที่อยู่เบื้องหลัง TBM หรือโล่ ใช้กันทั่วไปในการสร้างอุโมงค์ภายใต้โครงสร้างที่มีอยู่เช่นถนนหรือทางรถไฟ อุโมงค์ที่สร้างขึ้นโดยการดันท่อตามปกติมีขนาดเล็ก ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางสูงสุดประมาณ 3.2 ม.
งานก่อสร้าง > การดันกล่อง

การดันกล่อง (อังกฤษ: Boxjacking) คล้ายกับการดันท่อ แต่แทนที่จะเป็นท่อ แต่เป็นกล่องรูปอุโมงค์ กล่องที่ถูกดันอาจมีช่วงยาวกว่าท่อดันที่มีช่วงยาวของกล่องในบางส่วนที่เกินกว่า 20 เมตร หัวตัดปกติจะถูกใช้ที่ด้านหน้าของกล่องที่ถูกดันและการขุดปกติจะทำโดยตัวขุดจากภายในกล่อง
งานก่อสร้าง > อุโมงค์ใต้น้ำ

มีหลายวิธีในการสร้างอุโมงค์ใต้น้ำ มีสองวิธีที่พบมากที่สุดคือแบบขุดเจาะและแบบจุ่มน้ำ ตัวอย่างได้แก่ อุโมงค์ Bjørvika และอุโมงค์ Marmaray อุโมงค์แบบลอยโผล่บนน้ำเป็นแนวทางใหม่ที่อยู่ระหว่างการพิจารณา แต่ยังไม่มีอุโมงค์ดังกล่าวสร้างขึ้นในปัจจุบัน
งานก่อสร้าง > ทางชั่วคราว

ในระหว่างการก่อสร้างอุโมงค์ มักจะสะดวกในการสร้างระบบรางชั่วคราวโดยเฉพาะอย่างยิ่งเพื่อขนดินที่ขุดออกมาด้านนอก ระบบรางชั่วคราวมักจะเป็นแบบรางแคบเพื่อที่จะสามารถสร้างเป็นรางคู่ เพื่อให้ทำเป็นรางเปล่าและรางขนโหลดได้ในเวลาเดียวกัน ทางชั่วคราวจะถูกแทนที่ด้วยทางถาวรเมื่อโครงการเสร็จสิ้น ทางถาวรจึงถูกเรียกว่า "Perway"
งานก่อสร้าง > การขยายตัว

ยานพาหนะหรือการจราจรที่ใช้อุโมงค์สามารถเติบโตเร็วกว่าตัวอุโมงค์เอง จึงต้องมีการเปลี่ยนหรือขยายตัว อุโมงค์ Gib ใกล้ Mittagong แต่เดิมเป็นแบบรางเดี่ยว จึงถูกแทนที่ด้วยอุโมงค์แบบรางคู่ โดยที่อุโมงค์เดิมถูกใช้สำหรับปลูกเห็ด อุโมงค์ Rhyndaston ถูกขยายโดยใช้ TBM ที่ยืมมาเพื่อที่จะสามารถรองรับตู้คอนเทนเนอร์มาตรฐานได้
อุโมงค์แบบรางคู่ในปี ค.ศ. 1836 ยาวหนึ่งไมล์จาก Edge Hill ไปยัง Lime Street ในลิเวอร์พูลได้ถูกริ้อย้ายออกทั้งหมด (ยกเว้นช่วง 50 เมตรจาก Edge Hill) เพื่อทำเป็นแบบสี่ราง อุโมงค์ถูกดัดแปลงให้เป็นแบบสี่รางด้วยวิธีขุดที่ลึกมากและมีส่วนที่เป็นอุโมงค์สี่รางเพียงระยะสั้น ๆ บริการของรถไฟไม่ได้ถูกขัดจังหวะในระหว่างการทำงาน รูปถ่ายระหว่างการทำงานสามารถดูได้จาก: อุโมงค์ออเบิร์นเป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของการแทนที่อุโมงค์ด้วยวิธีการขุดเปิด (อังกฤษ: open cut)
นอกจากนี้อุโมงค์ยังสามารถขยายขนาดโดยการลดระดับพื้นให้ต่ำลง
งานก่อสร้าง > หลุมที่สร้างแบบเปิด

หลุมที่สร้างแบบเปิด (อังกฤษ: Open building pit) ประกอบด้วยขอบเขตแนวนอนและแนวตั้งที่กันไม่ให้น้ำใต้ดินและดินเข้าไปในบ่อ มีทางเลือกและรูปแบบผสมที่มีศักยภาพหลายอย่างสำหรับขอบเขต (แนวนอนและแนวตั้ง) ของหลุมที่สร้าง ความแตกต่างที่สำคัญที่สุดจากการขุดและกลบก็คือหลุมที่สร้างจะไม่มีหลังคา
งานก่อสร้าง > วิธีการก่อสร้างอื่น ๆ

เจาะและระเบิด (อังกฤษ: Drill and blasting)
เครื่องเจาะไฮโดรลิค (อังกฤษ: Hydraulic splitter)
เครื่องกั้นสารละลายข้น (อังกฤษ: Slurry-shield machine)
วิธีก่อสร้างด้วยกำแพงและหลังคา (อังกฤษ: Wall-cover construction method)
ประเภทของอุโมงค์ > อุโมงค์แบบดาดฟ้าสองชั้นและแบบอเนกประสงค์

อุโมงค์บางแห่งมีดาดฟ้าสองชั้น ตัวอย่างเช่นสะพานซานฟรานซิสโก-อ่าวโอกแลนด์ (เสร็จสมบูรณ์ในปี ค.ศ. 1936) มีช่วงสำคัญสองช่วงเชื่อมโยงถึงกันโดยอุโมงค์สองชั้นผ่านเกาะ Yerba Buena ซึ่งเป็นอุโมงค์แบบเจาะที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางใหญ่ที่สุดในโลก การก่อสร้างนี้เป็นการผสมกันระหว่างรางสองทิศทางและทางเดินรถบรรทุกบนชั้นล่างกับรถยนต์ชั้นบน ตอนนี้ได้มีการเปลี่ยนเป็นการจราจรทางเดียวบนแต่ละชั้นดาดฟ้า
ในสหราชอาณาจักร อุโมงค์ Queensway 1934 ลอดใต้แม่น้ำเมอร์ซีระหว่างลิเวอร์พูลและ Birkenhead เดิมจะมีถนนที่มียานพาหนะวิ่งบนดาดฟ้าชั้นบนและรถรางที่ชั้นล่าง ในระหว่างการก่อสร้างการใช้งานของรถรางที่ถูกยกเลิก ชั้นล่างจึงถูกใช้สำหรับสายเคเบิล ท่อและที่หลบภัยจากอุบัติเหตุฉุกเฉิน
ในเขตปกครองพิเศษฮ่องกง (ของจีน) อุโมงค์ Lion Rock ที่สร้างขึ้นในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1960 เชื่อมต่อเกาลูนใหม่กับเมืองใหม่ Sha Tin มีช่องทางด่วนและท่อระบายน้ำ อุโมงค์สองชั้นเร็ว ๆ นี้ที่มีทั้งสองชั้นสำหรับยานยนต์คืออุโมงค์ถนน Fuxing ในเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน รถยนต์จะวิ่งอยู่บนดาดฟ้าชั้นบนสองเลน และยานพาหนะที่หนักกว่าวิ่งบนเลนเดี่ยวที่ดาดฟ้าชั้นล่าง
อุโมงค์อเนกประสงค์มีวัตถุประสงค์ในการใช้มากกว่าหนึ่งอย่าง อุโมงค์สมาร์ทในประเทศมาเลเซียเป็นอุโมงค์อเนกประสงค์ควบคุมน้ำท่วมแห่งแรกของโลก ที่ใช้ทั้งในการระบายการจราจรและระบายน้ำท่วมเป็นครั้งคราวในกัวลาลัมเปอร์
ท่อสาธารณูปโภคที่ใช้ร่วมกัน (อังกฤษ: common utility duct) หรืออุโมงค์ยูทิลิตี้จะให้บริการกับงานสาธารณูปโภคมากกว่าหนึ่งรายที่เป็นงานบริการที่แตกต่างกันได้ การใช้อุโมงค์ร่วมกันนี้สามารถทำให้องค์กรลดค่าใช้จ่ายของการสร้าง และการบำรุงรักษาสาธารณูปโภคของตนเองได้อย่างมาก
ประเภทของอุโมงค์ > ทางสัญจรที่มีหลังคา (Covered passageways)

สะพานลอยบางครั้งจะถูกสร้างขึ้นเพื่อคร่อมถนนหรือแม่น้ำหรือรถไฟด้วยซุ้มประตูที่ทำจากอิฐหรือเหล็ก จากนั้นก็ปรับระดับพื้นผิวด้วยดิน ในศัพท์ของรถไฟ ทางวิ่งในระดับพื้นผิวที่มีการสร้างคร่อมข้างบนปกติจะถูกเรียกว่า "ทางที่มีหลังคา" (อังกฤษ: covered way)
เพิงหิมะ (อังกฤษ: snow shed) เป็นอุโมงค์เทียมชนิดหนึ่งที่สร้างขึ้นเพื่อป้องกันทางรถไฟจากหิมะถล่ม ในทำนองเดียวกัน "อุโมงค์เหล็ก" Stanwell Park ที่นิวเซาธ์เวลส์ บนทางรถไฟสายชายฝั่งตอนใต้ เป็นตัวป้องกันสายทางจากหินถล่ม
ความปลอดภัยและการรักษาความปลอดภัย

เนื่องจากอุโมงค์เป็นพื้นที่ปิด ไฟสามารถมีผลกระทบอย่างมากกับผู้ใช้ อันตรายหลักคือการผลิตก๊าซและควัน ถึงแม้คาร์บอนมอนอกไซด์จะมีความเข้มข้นต่ำแต่มีความเป็นพิษสูง ไฟไหม้อุโมงค์ Gotthard ฆ่าคนไป 11 คนในปี ค.ศ. 2001 เหยื่อทั้งหมดขาดอากาศหายใจเนื่องจากควันและการสูดดมก๊าซ กว่า 400 ผู้โดยสารเสียชีวิตในอุบัติเหตุรถไฟ Balvano ในอิตาลีในปี ค.ศ. 1944 เมื่อหัวรถจักรหยุดในอุโมงค์ช่วงยาว พิษคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิต ในไฟใหม้อุโมงค์ Caldecott ปี ค.ศ. 1982 ส่วนใหญ่ของการเสียชีวิตเกิดจากควันพิษมากกว่าจากการชนกันตอนแรก
อุโมงค์ยานพาหนะมักจะต้องการปล่องระบายอากาศและพัดลมไฟฟ้า เพื่อระบายก๊าซไอเสียที่เป็นพิษออกไปในระหว่างการบริการประจำวัน อุโมงค์รถไฟมักต้องการมีการเปลี่ยนแปลงของอากาศน้อยกว่าต่อชั่วโมง แต่ก็ยังอาจจำเป็นต้องมีการระบายอากาศแบบบังคับ ทั้งสองประเภทของอุโมงค์มักจะมีข้อบังคับเพื่อเพิ่มการระบายอากาศภายใต้เงื่อนไขที่ฉุกเฉินเช่น ในกรณีไฟไหม้ ถึงแม้จะมีความเสี่ยงของการเพิ่มอัตราการเผาไหม้ผ่านการไหลของอากาศที่เพิ่มขึ้น สิ่งที่มุ่งเน้นหลักอยู่ที่การจัดหาอากาศที่ใช้หายใจได้ ให้กับบุคคลที่ติดอยู่ในอุโมงค์เช่นเดียวกับให้กับนักดับเพลิง
เมื่อมีอุโมงค์ขนานและแยกต่างหาก ประตูฉุกเฉินแบบอัดลมแต่ไม่ล๊อกมักจะนำมาติดตั้ง เพื่อช่วยให้บุคลากรที่ติดอยู่หนีออกจากอุโมงค์ที่เต็มไปด้วยควันผ่านทางอุโมงค์ขนาน
อุโมงค์ขนาดใหญ่และมีการใช้งานอย่างหนักเช่นอุโมงค์ Big Dig ในบอสตัน แมสซาชูเซตส์อาจจะมีบุคลากรดำเนินงานประจำศูนย์ตลอด 24 ชั่วโมงโดยเฉพาะเพื่อทำการตรวจสอบและรายงานเกี่ยวกับสภาพการจราจรและตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉิน อุปกรณ์เฝ้าระวังด้วยวิดีโอมักจะถูกนำมาใช้ และภาพในเวลาจริงของสภาพการจราจรของทางหลวงบางจุดประชาชนทั่วไปอาจจะดูได้ผ่านทางอินเทอร์เน็ต
ดูเพิ่ม

เมกะโปรเจกต์
ระบบขนส่งมวลชนเร็ว
บรรณานุกรม

Ellis, Iain W (2015). Ellis' British Railway Engineering Encyclopaedia (3rd Revised ed.). Lulu.com. ISBN 978-1-326-01063-8.
Railway Tunnels in Queensland by Brian Webber, 1997, ISBN 0-909937-33-8.
Sullivan, Walter. Progress In Technology Revives Interest In Great Tunnels, New York Times, 24 June 1986. Retrieved 15 August 2010.
แหล่งข้อมูลอื่น

Trans Global Highway and proposed tunnels.
Royal Engineers Museum อุโมงค์ของทหารบกสหราชอาณาจักรในสงครามโลกครั้งที่ 1
ITA-AITES International Tunnelling Association สมาคมอุโมงค์และพื้นที่ใต้ดินนานาชาติ
Tunnels & Tunnelling International magazine
Pipe Jacking
Project T.R.I.T.on – Trentino Research & Innovation for Tunnel Monitoring โครงการตรวจสอบอุโมงค์ถนน เพื่อปรับปรุงความปลอดภัยและการใช้พลังงาน ของมหาวิทยาลัยเตรนโต อิตาลี
| ด ค กโครงสร้างพื้นฐาน |
| --- | --- |
 สะพาน  คลอง  ทางข้ามแหล่งน้ำ  เขื่อน  การระบายน้ำ  สะพานลอย  ทางแยกต่างระดับ  คันดิน  ทางยกระดับ  การขนส่งทางสายท่อ  ถนน  ทางเชื่อมลอยฟ้า  ท่อระบายน้ำ  อุโมงค์ 
 ดูเพิ่ม: สถาปัตยกรรม  อะรีนา  วิศวกรรมโยธา  การก่อสร้าง  สนามเด็กเล่น  สาธารณะ  สนามกีฬา  โรงละคร  สวนสาธารณะของเมือง 
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
อุโมงค์ถนน Joralemon ในปี ค.ศ. 1913 เป็นส่วนหนึ่งของระบบรถไฟใต้ดินนครนิวยอร์ก
อุโมงค์ฮาร์เบอร์ในบัลติมอร์ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงระหว่างรัฐ I-95 เป็นตัวอย่างหนึ่งของอุโมงค์ข้ามน้ำสร้างขึ้นแทนที่จะเป็นสะพาน
การก่อสร้างแบบขุดและกลบของรถไฟฟ้าปารีสในฝรั่งเศส
เครื่องเจาะอุโมงค์ที่ใช้ในการขุดอุโมงค์ Gotthard Base (สวิตเซอร์แลนด์), อุโมงค์ที่ยาวที่สุดในโลก
ภาพวาดในปี ค.ศ. 1886 แสดงระบบการระบายอากาศและระบบระบายน้ำของอุโมงค์รถไฟเมอร์ซี
อุโมงค์สาธารณูปโภค Illowra Battery ที่ Port Kembla หนึ่งในหลายบังเกอร์ทางตอนใต้ของซิดนีย์
อุโมงค์ปลาฉลามที่พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำจอร์เจีย
อุโมงค์สาธารณูปโภคในกรุงปราก
ส่วนหนึ่งของสะพานซานฟรานซิสโก - อ่าวโอกแลนด์ผ่านเกาะ Yerba Buena ที่มีช่องทางจราจรอยู่ชั้นบน
Dark Gate คริสต์ศตวรรษที่ 19 ใน Esztergom ฮังการี
ภาพแสดงสามช่องทางด้านตะวันออกของอุโมงค์ Edge Hill ในลิเวอร์พูลที่สร้างขึ้นด้วยการขุดลึกด้วยมือ อุโมงค์ด้านซ้ายกับรางเป็นอุโมงค์ระยะสั้นของถนนคราวน์ 1846 ตัวที่สอง ถัดไปทางขวาที่ถูกพุ่มไม้บังไว้บางส่วนเป็นอุโมงค์ Wapping 1829 ยาว 2.03 กิโลเมตร (1.26 ไมล์) ถัดไปอีกทางขวาที่พงไม้บังไว้เช่นกันเป็นอุโมงค์ถนน Crown 1829 ระยะสั้นดั้งเดิม
ส่วนสั้น ๆ ที่เหลืออยู่ของอุโมงค์ Edge Hill 1836 ไป Lime Street ในลิเวอร์พูล นี้เป็นอุโมงค์รถไฟที่เก่าแก่ที่สุดในโลกที่ยังคงอยู่ในการใช้งาน
อุโมงค์ Donner Pass Summit (# 6) ยาว 1,659 ฟุต (506 เมตร) เปิดให้บริการระหว่างปี ค.ศ. 1868-1993
เพื่อเข้าสู่ Lime Street ในลิเวอร์พูล อุโมงค์สองรางดั้งเดิมถูกรื้อออกเพื่อทำการขุดลึก สะพานถนนที่เห็นตลอดการขุดเป็นหินแข็งซึ่งเป็นผลให้กลายเป็นอุโมงค์สั้นเป็นระยะ ๆ
เครื่องเจาะหินด้วยลมในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ประดิษฐ์คิดค้นโดย Germain Sommeiller และใช้ในการเจาะอุโมงค์ขนาดใหญ่ครั้งแรกผ่านเทือกเขาแอลป์
Wikisource
เฉิงตู เจ-20

| เฉิงตู เจ-20 |
| --- | --- |

ข้อมูลทั่วไป
บทบาท: เครื่องบินขับไล่ล่องหนหลากบทบาท
ชาติกำเนิด:  จีน
บริษัทผู้ผลิต: เฉิงตู แอร์คราฟท์ อินดัสทรี กรุ๊ป (CAC)
สถานะ: ประจำการ
ผู้ใช้งานหลัก: กองทัพอากาศกองทัพปลดปล่อยประชาชน
จำนวนที่ผลิต: 8 (ต้นแบบ) 20+ ล็อตการผลิตแรก
ประวัติ
เริ่มใช้งาน: มีนาคม พ.ศ. 2560
เที่ยวบินแรก: มกราคม พ.ศ. 2554
เฉิงตู เจ-20  (อังกฤษ: Chengdu J-20) เดิมอยู่ในชื่อโครงการ J-XX ซึ่งริเริ่มในทศวรรษที่ 1990 เริ่มทำการทดสอบการบินในช่วงปลายปี 2010 เริ่มเข้าประจำการในกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีนในเดือนมีนาคม 2017 โดยจะเป็นเครื่องบินขับไล่หลากบทบาท เช่นเดียวกับ เอฟ-35 ของกองทัพอากาศสหรัฐอเมริกา
เจ-20 เป็นเครื่องบินรบในยุคที่ 5 ที่มีเทคโนโลยีล่องหน (Stealth) เช่นเดียวกับ เอฟ-22 แร็พเตอร์,เอฟ-35 ไลท์นิ่ง 2 ของสหรัฐอเมริกา และ ซุคฮอย ที-50 ของรัสเซีย โดย เจ-20 จะสามารถบรรทุกอาวุธและเชื้อเพลิงได้มากกว่า เอฟ-22 พิสัยทำการและจำนวนอาวุธจึงมีมากกว่าเครื่อง เอฟ-22 ทำให้ภารกิจของเครื่องบิน เจ-20 มีความหลากหลายมากกว่าไปตามความสามารถในการบรรทุกที่มากกว่าและพิสัยการบินที่ไกลกว่า
เจ-20 พัฒนาโดยบริษัท เฉิงตู แอร์คราฟท์ อินดัสทรี กรุ๊ป (อังกฤษ: Chengdu Aircraft Industry Group) (CAC) โครงสร้างยานมีความคล้ายคลึงกับ เอฟ-35 ค่อนข้างมากขณะที่ขนาดลำตัวมีขนาดใหญ่กว่า เอฟ-22 ไม่มาก ใช้เครื่องยนต์แบบ Saturn117s ที่ผลิตในรัสเซียจำนวน 2 เครื่อง และระบบเรดาห์เป็นแบบ Active Electronically Scanned Array (AESA)
รายละเอียด เฉิงตู เจ-20

ลูกเรือ 1 นาย
ความยาว 21.2 เมตร
ความยาวจากปลายปีกหนึ่งสู่อีกปลายหนึ่ง 13.01 เมตร
ความสูง 4.69 เมตร
พื้นที่ปีก 73 ตารางเมตร
น้ำหนักเปล่า 17,000 กิโลกรัม
น้ำหนักพร้อมอาวุธ 25,000 กิโลกรัม
น้ำหนักวิ่งขึ้นสูงสุด 37,000 กิโลกรัม
ความจุเชื้อเพลิง 12,000 กิโลกรัม
เครื่องยนต์  2 เครื่องยนต์ของFWS-10 และ AL-31F และ 2 เครื่องยนต์ของ WS-15 (อยู่ในระหว่างการพัฒนา)
ความเร็วสูงสุด   2,450 กิโลเมตร/ชั่วโมง
พิสัยทำการ 5,500 กิโมเมตร พร้อมถังเชื้อเพลิงภายนอก 2 ถัง
รัศมีทำการรบ 2,200 กิโลเมตร
เพดานบินปกติ 20,000 เมตร
g limits  ​+9/-3
อัตราแรงขับต่อน้ำหนัก 0.92
เครื่องบินที่เทียบเท่า

Sukhoi PAK FA
↑  "6th J-20 Stealth Fighter Rolls Out". Popular science. 2014-12-23. สืบค้นเมื่อ 2014-12-24.
เงือกน้อยผจญภัย ภาค 2 ตอน วิมานรักใต้สมุทร

| เงือกน้อยผจญภัย ภาค 2 ตอน วิมานรักใต้สมุทร |
| --- | --- |
ปกดีวีดีภาพยนตร์
กำกับ: จิม คัมเมอร์รัด
เขียนบท:   เอลิซาเบธ แอนเดอร์สัน  เทมเพิล แมธิวส์  เอลีส ดีเฮเน  เอ็ดดี กิวซีเลียน 
สร้างจาก: เงือกน้อย โดย ฮันส์ คริสเตียน แอนเดอร์เซน
อำนวยการสร้าง:   เลสลีย์ ฮาวห์  เดวิด เลิฟเกรน 
นักแสดงนำ:   โจดี เบนสัน  ทารา ชาเรนดอฟฟ์  ซามูเอล อี. ไรท์  แพท แคร์โรล  ร็อบ พอลเซน  เคนเนธ มาร์ส  คาม คลาร์ก  บัดดี แฮกเกตต์  แม็กซ์ คาเซลลา  สตีเฟน เฟิสต์  แคลนซี บราวน์ 
ดนตรีประกอบ: แดนนี ทรูบ
บริษัทผู้สร้าง:   ดิสนีน์ตูนสตูดิโอส์  วอลต์ดิสนีย์เทเลวิชันแอนิเมชัน  
ผู้จัดจำหน่าย: วอลต์ดิสนีย์โปรดักชันส์
วันฉาย:   19 กันยายน ค.ศ. 2000 (2000-09-19) 
ความยาว: 75 นาที
ประเทศ:   ออสเตรเลีย  แคนาดา  สหรัฐ 
ภาษา: อังกฤษ
เงือกน้อยผจญภัย ภาค 2 ตอน วิมานรักใต้สมุทร (อังกฤษ: The Little Mermaid II: Return to the Sea) เป็นภาพยนตร์อนิเมชั่นที่ออกฉายในปี ค.ศ. 2000 ภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นภาพยนตร์ภาคที่สองในภาพยนตร์ชุด เงือกน้อยผจญภัย ต่อจากภาพยนตร์เรื่อง เงือกน้อยผจญภัย ภาพยนตร์เรื่องถัดไปของภาพยนตร์เรื่องนี้คือ เงือกน้อยผจญภัย ภาค 3 ตอน กำเนิดแอเรียลกับอาณาจักรอันเงียบงัน
ตัวละคร

เมโลดี้ (พากย์โดย ทารา สตรอง): ลูกสาวของเจ้าหญิงแอเรียลและเจ้าชายอีริค เป็นมนุษย์ที่ต้องการรับรู้มรดกของชาวเงือกและมีความไฝ่ฝันที่จะกลายเป็นนางเงือกเหมือนแม่ แต่ภายหลังก็ยอมรับความเป็นมนุษย์และใช้ชีวิตต่อไปอย่างมนุษย์
เจ้าหญิงแอเรียล (พากย์โดย โจดี้ เบนสัน): อดีตเจ้าหญิงเงือก ภรรยาของเจ้าชายอีริคและแม่ของเมโลดี้
ร็อบ พอลเซน พากย์เป็น เจ้าชายอีริค
โจดี้ เบนสัน พากย์เป็น เจ้าหญิงแอเรียล
แพท แคร์โรล พากย์เป็น มอร์กาน่า
แพดดี้ เอ็ดเวิร์ดส์ พากย์เป็น เจ้าชายอีริค
บัดดี้ แฮคเก็ตต์ พากย์เป็น สกัตเติ้ล
คาม คล๊าร์ค พากย์เป็น ฟลาวน์เดอร์
เค็นเน็ธ มาร์ส พากย์เป็น ราชาไตรตัน
ซามูแอล อี. ไรท์ พากย์เป็น เซบาสเตียน
เรเน ออเบอร์โจนอยส์ พากย์เป็น เชฟหลุยส์
แคลนซี บราวน์ พากย์เ็น อันเดอร์โทว์
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
เงือกน้อยผจญภัย ภาค 2 ตอน วิมานรักใต้สมุทร ที่บิกการ์ตูนเดตาเบส
เงือกน้อยผจญภัย ภาค 2 ตอน วิมานรักใต้สมุทร ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
เงือกน้อยผจญภัย ภาค 2 ตอน วิมานรักใต้สมุทร ที่ออลมูวี
เงือกน้อยผจญภัย ภาค 2 ตอน วิมานรักใต้สมุทร ที่รอตเทนโทเมโทส์
เงินกู้นอกระบบ

เงินกู้นอกระบบ (อังกฤษ: Loan shark) คือ บุคคลหรือนิติบุคคลที่เสนอเงินกู้ที่ไม่มีหลักประกันในอัตราดอกเบี้ยสูงแก่บุคคลที่ต้องการความช่วยเหลือทางการเงินอย่างสิ้นหวัง พวกเขามักกำหนดเป้าหมายไปยังบุคคลที่อยู่ในกลุ่มอ่อนแอทางด้านการเงิน เช่น ผู้ที่มีประวัติเครดิตไม่ดีหรือมีรายได้น้อย ซึ่งอาจมีปัญหาในการขอสินเชื่อจากสถาบันการเงินแบบดั้งเดิม คนปล่อยเงินกู้มักจะใช้การคุกคามและการข่มขู่เพื่อเรียกเก็บเงินจากเงินกู้ และอาจเรียกเก็บค่าธรรมเนียม ค่าปรับ หรืออัตราดอกเบี้ยที่สูงเกินไป
ลักษณะเงินกู้นอกระบบ

เงินกู้นอกระบบเป็นเงินกู้ที่มีเจ้าหนี้ที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน ส่วนมากเงินกู้นอกระบบจะมีแหล่งที่มาจาก ญาติพี่น้อง เพื่อน คนรู้จัก เพื่อนร่วมงาน เจ้านาย ร้านค้า รวมไปถึง นายทุนในพื้นที่ รวมไปถึงแอพพลิเคชั่นออนไลน์ โดยมีการตกลงทำสัญญาที่อนุมัติง่ายกว่าเงินกู้ในระบบ รวมถึงอาจมีดอกเบี้ยที่สูงกว่ากฏหมายกำหนดที่ร้อยละ 15 ต่อปี และใช้กลฉ้อฉลว่าเป็นการกู้ยืมที่ถูกต้องตามกฎหมาย หรือมีการเก็บค่าธรรมเนียม ค่าปรับที่นอกเหนือจากดอกเบี้ย โดยถือว่าเป็นกลฉ้อฉล ที่ใช้หลบเลี่ยงอำพราง แต่ผู้กู้ก็ยอมเสียดอกเบี้ยหรือผลประโยชน์ตอบแทนให้แก่เจ้าหนี้ในอัตราที่สูง โดยผู้กู้และผู้ให้กู้ต้องร่วมมือสมยอมกันเพื่อหลีกเลี่ยงบทบัญญัติของกฎหมาย
ข้อแตกต่างเงินกู้นอกระบบกับเงินกู้ในระบบ

|  | หนี้นอกระบบ | หนี้ในระบบ |
| --- | --- | --- |
| ประเภทกิจการ | ผู้ประกอบการที่เป็นประชาชนทั่วไป | ธนาคารและบริษัททางการเงินที่ได้รับอนุญาตจาก ธปท. หรือ กระทรวงการคลัง (ประเทศไทย) |
| เจ้าหนี้ทำตามกฎหมาย | ไม่ทำตามกฎหมาย | ทำตามกฎหมาย |
| อัตราดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียม | ดอกเบี้ยสูงกว่ากฎหมายกำหนด | ดอกเบี้ยต่ำกว่ากฎหมายกำหนด |
| ระยะเวลาชำระหนี้ | ไม่ชัดเจน | กำหนดชัดเจน |
| เงื่อนไขสัญญา | ไม่เป็นธรรม เจ้าหนี้กำหนดได้ตามใจ | ชัดเจนเป็นธรรม |
| การประนอมหนี้ | ไม่สามารถประนอมหนี้ | ประนอมหนี้ได้ |
| การทวงหนี้ | ไม่ทำตามกฎหมาย | ทำตามกฎหมาย |
| ความปลอดภยของข้อมูลส่วนตัว | ไม่ทำตามกฎหมาย | ทำตามกฎหมาย |
กฏหมายที่ใช้ควบคุม

พระราชบัญญัติห้ามเก็บดอกเบี้ยเกินอัตรา พ.ศ. 2560
พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558
พระราชบัญญัติห้ามเก็บดอกเบี้ยเกินอัตรา พ.ศ. 2560 บังคับใช้กับบุคคลทั่วไป ไม่ได้บังคับใช้กับธุรกิจการเงิน จึงทำให้ธนาคารพาณิชย์ และ ธุรกิจการเงินอื่นๆ สามารถคิดอัตตราดอกเบี้ยได้เกินร้อยละ 15 ต่อปี เพราะมีประกาศจาก ธปท. และ กระทรวงการคลัง (ประเทศไทย) รองรับให้คิดอัตราดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมได้ตามรูปแบบธุรกิจการเงินแต่ละประเภท
| ประเภทผู้ให้กู้ | อัตราดอกเบี้ย | กฎหมายที่ใช้บังคับ |
| --- | --- | --- |
| บุคคลทั่วไป | ไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี | พระราชบัญญัติห้ามเก็บดอกเบี้ยเกินอัตรา พ.ศ. 2560 |
ธนาคารพาณิชย์ และ บริษัทเงินทุน: 
| ธนาคารอาคารสงเคราะห์และธนาคารเพื่อ การเกษตรและสหกรณการเกษตร | ไม่เกินร้อยละ 19 ต่อปี | ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง การกำหนดสถาบันการเงินและอัตราดอกเบี้ยที่สถาบันการเงินอาจคิดได้จากผู้กู้ยืม (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2544 |
| สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยน | ไม่เกินร้อยละ 19 ต่อปี | ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง การกำหนดสถาบันการเงินและอัตราดอกเบี้ยสูงสุดของดอกเบี้ยที่สถาบันการเงินอาจคิดได้จากผู้กู้ยืม (ฉบับที่ 12) พ.ศ. 2550 |
เฉิน ฮุ่ยหลิน

| เฉิน ฮุ่ยหลิน Kelly Chen 陈慧琳 |
| --- | --- |

สารนิเทศภูมิหลัง
เกิด: 13 กันยายน พ.ศ. 2515 (52 ปี) เฉิน ฮุ่ยเหวิน
คู่สมรส: อเล็กซ์ เฉิน เจี้ยนห้าว
อาชีพ: นักแสดง, นักร้อง,
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2537 - ปัจจุบัน
ผลงานเด่น: ดร.ลี ใน Infernal Affairs ภาคหนึ่งและสาม
ฐานข้อมูล
IMDb
เฉิน ฮุ่ยหลิน (จีน: 陈慧琳, อังกฤษ: Kelly Chen) หรือในชื่อภาษาอังกฤษว่า เคลลี่ เฉิน ดารานักร้องนักแสดงสาวชาวฮ่องกง มีชื่อเดิมว่า เฉิน ฮุ่ยเหวิน และใช้ชื่อภาษาอังกฤษเดิมว่า วิเวียน (Vivien) เกิดเมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2515 (ค.ศ. 1972) ที่ฮ่องกง เมื่อยังเล็กเธอเคยเรียนที่โรงเรียนโรสซารี่ฮิลล์ ก่อนจะไปเรียนต่อชั้นมัธยมปลายที่ญี่ปุ่น ก่อนที่จะไปเรียนต่อด้านกราฟิก ดีไซน์ ที่นิวยอร์ก ในปี พ.ศ. 2537 จากนั้นจึงเดินทางกลับมายังฮ่องกง ช่วงนี้เองเพื่อนของเธอได้แนะนำให้รู้จักกับผู้จัดการคนปัจจุบัน และชักนำเธอไปลองเทสต์เสียง จนได้เซ็นสัญญาเป็นนักร้องภายใต้สังกัด UMG นับเป็นการเปิดประตูให้เธอก้าวเข้าสู่วงการบันเทิงฮ่องกงอย่างเต็มตัว
เริ่มเข้าสู่วงการได้ไม่นาน เฉิน ฮุ่ยหลินก็สามารถคว้ารางวัลนักร้องดาวรุ่งมาได้สำเร็จ แถมยังได้รางวัลนักร้องหญิงยอดนิยม ในงานแจกรางวัลแผ่นเสียงทองคำติดต่อกัน 2 ปีซ้อนในปี พ.ศ. 2542 และ พ.ศ. 2543 นอกจากนี้ยังคว้ารางวัลนักร้องหญิงฮ่องกงที่ได้รับการตอบรับดีทั่วเอเชีย 6 ปีซ้อนตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 - พ.ศ. 2549 และรางวัลอื่น ๆ อีกมากมาย และได้รับเลือกให้ร้องเพลงประกอบละคร แดจังกึม ภาคภาษาจีนอีกด้วย
ด้านงานการแสดง เธอมีบทบาทที่น่าจดจำจากการรับบทเป็น ดร.ลี จิตแพทย์สาวผู้บำบัด เหยิน (รับบทโดย เหลียง เฉาเหว่ย) ใน Infernal Affairs
ด้านชีวิตส่วนตัว สมรสกับคู่หมั้นนักธุรกิจที่คบหาดูใจกันมาอย่างยาวนานถึง 16 ปี ชื่อ อเล็กซ์ เฉิน เจี้ยนห้าว ทั้งคู่มีบุตรชายด้วยกันสองคน และเมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2554 เธอได้แท้งลูกฝาแฝดไป หลังจากท้องมาได้ 5 เดือน
ผลงานการแสดง

Hot War
Tokyo Raiders
Infernal Affairs
Infernal Affairs III
An Empress and the Warriors
The Monkey King
The Monkey King 2
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ เก็บถาวร 2007-01-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ข้อมูลใน IMDb
เถ้าภูเขาไฟ

เถ้าภูเขาไฟ (อังกฤษ: Volcanic ash) คือหินภูเขาไฟขนาดเล็กซึ่งถูกบดเป็นขนาดเล็กเนื่องจากการระเบิดของภูเขาไฟ ซึ่งมีขนาดเล็กกว่า 2 มิลลิเมตร มีอยู่สามประเภทคือ แบบแก๊สที่ปล่อยออกมา, แบบเถ้าร้อน, หรือทั้งสองอย่างปนกัน มันสามารถทำอันตรายต่อธรรมชาติโดยการพ่นหินหนืดร้อนในสภาพของก๊าซหรือไอ เถ้าภูเขาไฟสามารถทำให้เกิดปัญหาในการหายใจได้ แต่ถ้าเกิดการระเบิดที่รุนแรงอาจทำให้โลกเข้าสู่สภาวะหนาวเย็นลงจากเถ้าถ่านที่บังแสงแดด
สำหรับเถ้าภูเขาไฟที่ตกลงมาบนพื้นดิน เรียกว่า เถ้าหลาก ซึ่งทำให้เกิดความเสียหายต่อระบบนิเวศหรือสิ่งปลูกสร้างฝีมือมนุษย์ได้ เมื่อเวลาผ่านไปเถ้าหลากนั้นจะทำให้เกิดความอุดมสมบูรณ์ของผืนดินขึ้นได้