stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อำเภอมโนรมย์
ประวัติ

อำเภอมโนรมย์ หรือ "เมืองมโนรมย์" ครั้งแรกตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกบริเวณวัดจวน ตำบลท่าฉนวน ห่างจากที่ว่าการอำเภอปัจจุบัน ไปทางทิศเหนือประมาณ 10 กิโลเมตรแต่เนื่องจากตัวเมืองขณะนั้นอยู่ในที่แคบบริเวณแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันออกและได้ถูกกระแสน้ำเซาะตลิ่งพัง เหตุนี้จึงย้ายตัวเมืองไปตั้งบริเวณบ้านหาดมะตูม ตำบลศิลาดาน ซึ่งเห็นว่าเป็นบริเวณที่เหมาะสมกว่า
ต่อมาเมื่อสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ได้มีการจัดการปกครองระบบใหม่คือ การปกครองส่วนภูมิภาคปัจจุบันจึงได้ลดเมืองมโนรมย์มาเป็นอำเภออยู่ในเขตการปกครองของจังหวัดชัยนาทขณะนั้นอำเภอมโนรมย์มีเขตการปกครองข้ามไปถึงแม่น้ำสะแกกรัง มีตำบลหาดทนง ตำบลเกาะเทโพ และตำบลท่าซุง อำเภอเมืองอุทัยธานี จังหวัดอุทัยธานีในปัจจุบัน อยู่ในเขตการปกครองอำเภอมโนรมย์ด้วย สมัยนั้นการคมนาคมขนส่งสินค้าและการสัญจรไปมาของประชาชนในการคมนาคมทางน้ำ โดยอาศัยลำแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นทางหลักในการคมนาคมทางเรือ บรรทุกสินค้า และคนโดยสารจากจังหวัดนครสวรรค์มาตามลำน้ำเจ้าพระยา และจากจังหวัดอุทัยธานีตามลำน้ำท่าจีนออกทางปากคลองมะขามเฒ่าจะมาจอดพักรอผู้โดยสารและขนส่งสินค้าเข้ากรุงเทพฯ บริเวณอำเภอมโนรมย์ จึงเรียกว่า“ คุ้งสำเภา” ในระยะนั้นอำเภอมโนรมย์ มีความเจริญทางเศรษฐกิจด้านพาณิชยกรรมมาก จึงได้ย้ายเมืองมโนรมย์ และตั้งที่ว่าการอำเภอมโนรมย์ใหม่ (เมื่อปี พ.ศ. 2452) เพื่อให้อยู่ใจกลางเมืองและย่านชุมชนบริเวณตำบลคุ้งสำเภา ซึ่งเป็นที่ว่า การอำเภอมโนรมย์ในปัจจุบันนี้
วันที่ 1 เมษายน 2480 เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดชัยนาท และจังหวัดอุทัยธานี (1,2,3)
(1) โอนพื้นที่หมู่ที่ 6 และหมู่ที่ 7 (ในขณะนั้น) ของตำบลท่าซุง อำเภอมโนรมย์ ไปขึ้นกับตำบลสะแกกรัง อำเภอเมืองอุทัยธานี
(2) โอนพื้นที่หมู่ที่ 4 (ในขณะนั้น) ของตำบลเกาะเทโพ อำเภอมโนรมย์ ไปขึ้นกับตำบลดอนขวาง อำเภอเมืองอุทัยธานี
(3) โอนพื้นที่หมู่ที่ 5 (ในขณะนั้น) ของตำบลหาดทนง อำเภอมโนรมย์ ไปขึ้นกับตำบลหนองไผ่แบน อำเภอเมืองอุทัยธานี
วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลวัดโคก แยกออกจากตำบลคุ้งสำเภา ตำบลศิลาดาน และตำบลท่าฉนวน
วันที่ 2 ตุลาคม 2488 เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดชัยนาท และจังหวัดอุทัยธานี โดยโอนตำบลท่าซุง ตำบลเกาะเทโพ และตำบลหาดทนง อำเภอมโนรมย์ จังหวัดชัยนาท ไปขึ้นกับอำเภอเมืองอุทัยธานี จังหวัดอุทัยธานี
วันที่ 20 กันยายน 2492 เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดชัยนาท และจังหวัดอุทัยธานี โดยโอนพื้นที่หมู่ 5 บ้านเกาะเทโพ (ในขณะนั้น) ของตำบลศิลาดาน อำเภอมโนรมย์ จังหวัดชัยนาท ไปขึ้นกับตำบลเกาะเทโพ อำเภอเมืองอุทัยธานี จังหวัดอุทัยธานี
วันที่ 11 ธันวาคม 2494 ยุบพื้นที่หมู่ 6 (ในขณะนั้น) ของตำบลวัดโคก และไปรวมกับหมู่ที่ 6 ของตำบลท่าฉนวน
วันที่ 17 กันยายน 2498 จัดตั้งสุขาภิบาลคุ้งสำเภา ในท้องที่บางส่วนของตำบลคุ้งสำเภา
วันที่ 27 กรกฎาคม 2508 ตั้งตำบลไร่พัฒนา แยกออกจากตำบลหางน้ำสาคร
วันที่ 15 กรกฎาคม 2523 ตั้งตำบลอู่ตะเภา แยกออกจากตำบลหางน้ำสาคร
วันที่ 26 เมษายน 2536 จัดตั้งสุขาภิบาลหางน้ำสาคร ในท้องที่บางส่วนของตำบลหางน้ำสาคร และบางส่วนของตำบลอู่ตะเภา
วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลคุ้งสำเภา และสุขาภิบาลหางน้ำสาคร เป็นเทศบาลตำบลคุ้งสำเภา และเทศบาลตำบลหางน้ำสาคร ตามลำดับ
วันที่ 15 กันยายน 2547 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลหางน้ำสาคร รวมกับเทศบาลตำบลหางน้ำสาคร
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอมโนรมย์ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพยุหะคีรี (จังหวัดนครสวรรค์)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอตาคลี (จังหวัดนครสวรรค์)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองชัยนาทและอำเภอวัดสิงห์
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองอุทัยธานี (จังหวัดอุทัยธานี)
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอมโนรมย์แบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 7 ตำบล 40 หมู่บ้าน ได้แก่
| ลำดับ | อักษรไทย | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนประชากร (ธันวาคม 2565) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | คุ้งสำเภา | Khung Samphao | 4 | 5,102 |
| 2. | วัดโคก | Wat Khok | 5 | 3,697 |
| 3. | ศิลาดาน | Sila Dan | 6 | 3,353 |
| 4. | ท่าฉนวน | Tha Chanuan | 10 | 6,431 |
| 5. | หางน้ำสาคร | Hang Nam Sakhon | 5 | 5,451 |
| 6. | ไร่พัฒนา | Rai Phatthana | 5 | 3,893 |
| 7. | อู่ตะเภา | U Taphao | 5 | 3,521 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอมโนรมย์ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลคุ้งสำเภา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลคุ้งสำเภา
เทศบาลตำบลหางน้ำสาคร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหางน้ำสาครทั้งตำบลและบางส่วนของตำบลอู่ตะเภา
เทศบาลตำบลศิลาดาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศิลาดานทั้งตำบล
เทศบาลตำบลมโนรมย์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคุ้งสำเภา (นอกเขตเทศบาลตำบลคุ้งสำเภา)
องค์การบริหารส่วนตำบลวัดโคก  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวัดโคกทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลท่าฉนวน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าฉนวนทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลไร่พัฒนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไร่พัฒนาทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลอู่ตะเภา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอู่ตะเภา (นอกเขตเทศบาลตำบลหางน้ำสาคร)
อำเภอสากเหล็ก

| อำเภอสากเหล็ก |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Sak Lek
คำขวัญ: นมัสการพระธาตุตลุกหิน ถิ่นข้าวหอมมะลิพันธุ์ดี พิธีกวนข้าวทิพย์ศักดิ์สิทธิ์ มะม่วงมะยงชิดขึ้นชื่อ เลื่องลือเกี่ยวข้าวทุ่งรวงทอง เพ็ญเดือนสิบสองลอยกระทงรอบโบสถ์
แผนที่จังหวัดพิจิตร เน้นอำเภอสากเหล็ก
พิกัด: 16°30′36″N 100°28′12″E﻿ / ﻿16.51000°N 100.47000°E﻿ / 16.51000; 100.47000
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: พิจิตร
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 176.4 ตร.กม. (68.1 ตร.ไมล์)
ประชากร (2564)
 • ทั้งหมด: 23,245 คน
 • ความหนาแน่น: 131.77 คน/ตร.กม. (341.3 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 66160
รหัสภูมิศาสตร์: 6609
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอสากเหล็ก หมู่ที่ 12 ตำบลสากเหล็ก อำเภอสากเหล็ก จังหวัดพิจิตร 66160
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
สากเหล็ก เป็นอำเภอในจังหวัดพิจิตร เดิมเป็นตำบลในอำเภอนครป่าหมาก (อำเภอวังทอง) ของจังหวัดพิษณุโลก ต่อมาในปี พ.ศ. 2451 ได้โอนมาขึ้นกับอำเภอท่าหลวง (อำเภอเมืองพิจิตร) และเป็นตำบลในความปกครองของอำเภอเมืองพิจิตรเรื่อยมา จากนั้นได้แยกเป็น "กิ่งอำเภอสากเหล็ก"  และมีพระราชกฤษฎีกาตั้งเป็นอำเภอปี พ.ศ. 2550
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอสากเหล็ก มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบางกระทุ่มและอำเภอวังทอง (จังหวัดพิษณุโลก)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเนินมะปราง (จังหวัดพิษณุโลก)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอวังทรายพูน
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองพิจิตร
ประวัติ

เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 ทางกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศแยกท้องที่ 3 ตำบลซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอเมืองพิจิตร คือ ตำบลสากเหล็ก ตำบลท่าเยี่ยม ตำบลคลองทราย ตั้งขึ้นเป็นกิ่งอำเภอชื่อ "สากเหล็ก" โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน ปีเดียวกัน โดยตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอและศูนย์ราชการต่างๆ ของทางกิ่งอำเภอในพื้นที่ตำบลสากเหล็ก เนื่องจากมีสภาพชุมชนและชุมนุมการค้าหนาแน่น และเป็นศูนย์กลางด้านการคมนาคม (ตั้งอยู่ในเขตของสุขาภิบาลสากเหล็ก) ซึ่งมีฐานะเป็นสุขาภิบาลมาตั้งแต่ พ.ศ. 2509
หลังจากแยกกิ่งอำเภอได้ 1 ปี มีการแบ่งพื้นที่หมู่ที่ 1–4 และหมู่ที่ 9–10 (ในขณะนั้น) ของตำบลคลองทราย ไปตั้งเป็นตำบลหนองหญ้าไทร และแบ่งพื้นที่หมู่ที่ 1, 3–4, 6, 9–10 (ในขณะนั้น) ของตำบลท่าเยี่ยม ไปตั้งเป็นตำบลวังทับไทร รวมเป็น 5 ตำบล ต่อมาได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็นอำเภอสากเหล็กในวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 8 กันยายน ปีเดียวกัน
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอสากเหล็กแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 5 ตำบล 40 หมู่บ้าน ได้แก่
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | สากเหล็ก |  |  | (Sak Lek) |  |  | 15 หมู่บ้าน |  |
| 2. | ท่าเยี่ยม |  |  | (Tha Yiam) |  |  | 6 หมู่บ้าน |  |
| 3. | คลองทราย |  |  | (Khlong Sai) |  |  | 6 หมู่บ้าน |  |
| 4. | หนองหญ้าไทร |  |  | (Nong Ya Sai) |  |  | 6 หมู่บ้าน |  |
| 5. | วังทับไทร |  |  | (Wang Thap Sai) |  |  | 7 หมู่บ้าน |  |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอสากเหล็กประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลสากเหล็ก ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสากเหล็ก
องค์การบริหารส่วนตำบลสากเหล็ก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสากเหล็ก (นอกเขตเทศบาลตำบลสากเหล็ก)
องค์การบริหารส่วนตำบลท่าเยี่ยม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเยี่ยมทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลคลองทราย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองทรายทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหญ้าไทร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหญ้าไทรทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังทับไทร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังทับไทรทั้งตำบล
เลขทะเบียน CAS

เลขทะเบียน CAS (อังกฤษ:CAS registry numbers) เป็นตัวเลขเฉพาะที่ใช้จำแนก สารประกอบเคมี, พอลิเมอร์, สารประกอบทางชีวภาพ, ของผสม และ โลหะผสม เลขทะเบียน CAS,CAS numbers,CAS RNs or CAS #s
CAS ย่อมาจาก เคมิคัล แอบสแตรคต์ เซอร์วิส (Chemical Abstracts Service) 
เป็นหน่วยงานของ สมาคมเคมีอเมริกัน(American Chemical Society) กำหนดให้จำแนกสารประกอบเคมีทุกตัวโดยการลงทะเบียนในเอกสารที่จะใช้เป็นฐานข้อมูลเพื่อความสะดวกในงานวิจัยต่างๆ เพราะสารเคมีบางตัวมีหลายชื่อ เกือบทุกโมเลกุลในฐานข้อมูลปัจจุบันสามารถจะสืบค้นได้โดย เลขทะเบียนCAS
จนถึง ณ วันที่ 2 กรกฎาคม 2553 นี้ปรากฏว่ามีสารประกอบที่ลงทะเบียนและมีหมาย เลขทะเบียน CAS ทั้งสิ้น 61,968,937 ตัวซึ่งสามารถตรวจสอบได้จาก เว็บไซต์นี้[ลิงก์เสีย] โดยมีสารประกอบที่ลงทะเบียนเพิ่มขึ้นสัปดาห์ละ 50 ตัว เคมิคัล แอบสแตคต์ เซอร์วิส ดูแลและขายฐานข้อมูลของสารประกอบเคมีเหล่านี้ ในนามของ เลขทะเบียน CAS(CAS registry)
รูปแบบ

เลขทะเบียน CAS จะถูกแยกออกเป็น 3 ส่วนโดยเครื่องหมาย - (hyphens) ดังนี้
ส่วนที่ 1 ประกอบด้วยตัวเลขสูงสุด 6 หลัก
ส่วนที่ 2 ประกอบด้วยตัวเลขสูงสุด 2 หลัก
ส่วนที่ 3 ประกอบด้วยตัวเลขสูงสุด 1 หลัก ทำหน้าที่เป็น ตัวเลขตรวจสอบ (check digit) เพื่อใช้ตรวจสอบความถูกต้องของตัวเลข 2 ส่วนแรก
วิธีคำนวณตัวเลขส่วนที่ 3 ทำดังนี้
เริ่มจากตัวเลขในส่วนที่ 2 หลักสุดท้าย (ขวามือ) คูณด้วย 1 เลขหลักถัดไปทางซ้ายคูณด้วย 2 เลขหลักถัดไปอีกทางซ้ายคูณด้วย 3 เลขหลักถัดไปอีกทางซ้ายคูณด้วย 4 ดังนี้ไปเรื่อย ๆ
นำผลลัพธ์ที่ได้มารวมกัน แล้ว โมดูโล 10 จะได้ตัวเลขของส่วนที่ 3
ตัวอย่าง เลขทะเบียน CAS ของ น้ำ คือ 7732-18-5 คำนวณหาตัวเลขส่วนที่ 3 ดังนี้
(8×1) + (1×2) + (2×3) + (3×4) + (7×5) + (7×6) = 105
105 โมดูโล 10 = 5
ไอโซเมอร์ เอนไซม์ และของผสม (Isomers, enzymes, and mixtures)

ไอโซเมอร์ ของโมเลกุลที่แตกต่างกันจะได้ เลขทะเบียน CAS ที่แตกต่างกันด้วย เช่น:
D-กลูโคส มีเลขทะเบียน CAS คือ 50-99-7,
L-กลูโคส มีเลขทะเบียน CAS คือ 921-60-8,
α-D-กลูโคส มีเลขทะเบียน CAS คือ 26655-34-5,
บางครั้งโมเลกุลทั้งกลุ่มได้ เลขทะเบียน CAS ตัวเดียว เช่น แอลกอฮอล์ดีไฮโดรเจเนส มีเลขทะเบียน CAS เท่ากับ 9031-72-5 ตัวอย่าง เลขทะเบียน CAS ของผสม น้ำมันมัสตาร์ด (mustard oil) มี เลขทะเบียน CAS เท่ากับ 8007-40-7
ดูเพิ่ม

EC number (Enzyme Commission)
EC# (EINECS and ELINCS)
International Chemical Identifier (InChI)
NSC number
PubChem
SMILES
UN number
Chemical database
แหล่งข้อมูลอื่น

CAS registry description เก็บถาวร 2006-10-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน,
by the Chemical Abstracts Service
To find the CAS number of a compound given its name, [[chemical 
formula|formula]] or structure, the following free resources can 
be used:
PubChem
NIH ChemIDplus เก็บถาวร 2005-07-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
NIST Chemistry WebBook
NCI Database Browser เก็บถาวร 2005-06-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Chemfinder เก็บถาวร 2013-04-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
European chemical Substances Information System (ESIS)-useful for finding เก็บถาวร 2006-06-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน EC#
เส้นเมริเดียนที่ 18 องศาตะวันตก

เส้นเมริเดียนที่ 18 องศาตะวันตกของกรีนิช  คือ เส้นลองจิจูดที่ลากจากขั้วโลกเหนือผ่านมหาสมุทรอาร์กติก กรีนแลนด์ ไอซ์แลนด์ มหาสมุทรแอตแลนติก ทวีปแอฟริกา มหาสมุทรใต้ และแอนตาร์กติกา เข้าสู่ขั้วโลกใต้
เส้นเมริเดียนที่ 18 องศาตะวันตก เป็นรูปแบบเส้นวงกลมใหญ่ของเส้นเมริเดียนที่ 162 องศาตะวันออก
จากขั้วโลกสู่ขั้วโลก

เริ่มจากขั้วโลกเหนือ มุ่งหน้าลงไปทางใต้สู่ขั้วโลกใต้ โดยเส้นเมริเดียนที่ 18 องศาตะวันตกลากผ่านพื้นที่ดังนี้:
| พิกัด | ประเทศ ดินแดน หรือพื้นน้ำ | Notes |
| --- | --- | --- |
| 90°0′N 18°0′W﻿ / ﻿90.000°N 18.000°W﻿ / 90.000; -18.000﻿ (Arctic Ocean) | Arctic Ocean | หมายเหตุ |
| 82°8′N 18°0′W﻿ / ﻿82.133°N 18.000°W﻿ / 82.133; -18.000﻿ (Greenland) |  กรีนแลนด์  |  |
| 79°41′N 18°0′W﻿ / ﻿79.683°N 18.000°W﻿ / 79.683; -18.000﻿ (Atlantic Ocean) | มหาสมุทรแอตแลนติก | พิกัด |
| 78°47′N 18°0′W﻿ / ﻿78.783°N 18.000°W﻿ / 78.783; -18.000﻿ (Greenland) |  กรีนแลนด์  |  |
| 78°44′N 18°0′W﻿ / ﻿78.733°N 18.000°W﻿ / 78.733; -18.000﻿ (Atlantic Ocean) | มหาสมุทรแอตแลนติก | พิกัด |
| 77°46′N 18°0′W﻿ / ﻿77.767°N 18.000°W﻿ / 77.767; -18.000﻿ (Greenland) |  กรีนแลนด์  |  |
| 77°37′N 18°0′W﻿ / ﻿77.617°N 18.000°W﻿ / 77.617; -18.000﻿ (Atlantic Ocean) | มหาสมุทรแอตแลนติก | พิกัด |
| 75°24′N 18°0′W﻿ / ﻿75.400°N 18.000°W﻿ / 75.400; -18.000﻿ (Greenland) |  กรีนแลนด์  |  |
| 75°1′N 18°0′W﻿ / ﻿75.017°N 18.000°W﻿ / 75.017; -18.000﻿ (Atlantic Ocean) | มหาสมุทรแอตแลนติก | พิกัด |
| 66°33′N 18°0′W﻿ / ﻿66.550°N 18.000°W﻿ / 66.550; -18.000﻿ (Iceland) |  ไอซ์แลนด์ |  |
| 66°31′N 18°0′W﻿ / ﻿66.517°N 18.000°W﻿ / 66.517; -18.000﻿ (Atlantic Ocean) | มหาสมุทรแอตแลนติก |  |
| 66°9′N 18°0′W﻿ / ﻿66.150°N 18.000°W﻿ / 66.150; -18.000﻿ (Iceland) |  ไอซ์แลนด์ |  |
| 63°31′N 18°0′W﻿ / ﻿63.517°N 18.000°W﻿ / 63.517; -18.000﻿ (Atlantic Ocean) | มหาสมุทรแอตแลนติก |  |
| 28°46′N 18°0′W﻿ / ﻿28.767°N 18.000°W﻿ / 28.767; -18.000﻿ (Spain) |  สเปน |  |
| 28°45′N 18°0′W﻿ / ﻿28.750°N 18.000°W﻿ / 28.750; -18.000﻿ (Atlantic Ocean) | มหาสมุทรแอตแลนติก |  |
| 27°48′N 18°0′W﻿ / ﻿27.800°N 18.000°W﻿ / 27.800; -18.000﻿ (Spain) |  สเปน |  |
| 37°38′N 18°0′W﻿ / ﻿37.633°N 18.000°W﻿ / 37.633; -18.000﻿ (Atlantic Ocean) | มหาสมุทรแอตแลนติก |  |
| 60°0′S 18°0′W﻿ / ﻿60.000°S 18.000°W﻿ / -60.000; -18.000﻿ (Southern Ocean) | มหาสมุทรใต้ |  |
| 72°32′S 18°0′W﻿ / ﻿72.533°S 18.000°W﻿ / -72.533; -18.000﻿ (Antarctica) | แอนตาร์กติกา | ควีนมอดแลนด์, อ้างสิทธิ์ โดย  นอร์เวย์ |
ดูเพิ่ม

เส้นเมริเดียนที่ 17 องศาตะวันตก
เส้นเมริเดียนที่ 19 องศาตะวันตก
| ด ค กวงกลมละติจูด / เส้นเมริเดียน |
| --- | --- |
  เส้นศูนย์สูตร ทรอปิกออฟแคนเซอร์ ทรอปิกออฟแคปริคอร์น วงกลมอาร์กติก วงกลมแอนตาร์กติก เส้นศูนย์สูตร ทรอปิกออฟแคนเซอร์ ทรอปิกออฟแคปริคอร์น วงกลมอาร์กติก วงกลมแอนตาร์กติก เส้นศูนย์สูตร ทรอปิกออฟแคนเซอร์ ทรอปิกออฟแคปริคอร์น วงกลมอาร์กติก วงกลมแอนตาร์กติก ต.ต. 0° ต.อ. 30° 60° 90° 120° 150° 180° 30° 60° 90° 120° 150° 180° 5° 15° 25° 35° 45° 55° 65° 75° 85° 95° 105° 115° 125° 135° 145° 155° 165° 175° 5° 15° 25° 35° 45° 55° 65° 75° 85° 95° 105° 115° 125° 135° 145° 155° 165° 175° 10° 20° 40° 50° 70° 80° 100° 110° 130° 140° 160° 170° 10° 20° 40° 50° 70° 80° 100° 110° 130° 140° 160° 170° 0° 10° 20° 30° 40° 50° 60° 70° 80° 90° 10° 20° 30° 40° 50° 60° 70° 80° 90° 5° น. 15° 25° 35° 45° 55° 65° 75° 85° 5° ต. 15° 25° 35° 45° 55° 65° 75° 85° 45x90 45x90 45x90 45x90
เส้นเมริเดียนที่ 19 องศาตะวันตก

เส้นเมริเดียนที่ 19 องศาตะวันตกของกรีนิช  คือ เส้นลองจิจูดที่ลากจากขั้วโลกเหนือผ่านมหาสมุทรอาร์กติก กรีนแลนด์ ไอซ์แลนด์ มหาสมุทรแอตแลนติก มหาสมุทรใต้ และแอนตาร์กติกา เข้าสู่ขั้วโลกใต้
เส้นเมริเดียนที่ 19 องศาตะวันตก เป็นรูปแบบเส้นวงกลมใหญ่ของเส้นเมริเดียนที่ 161 องศาตะวันออก
จากขั้วโลกสู่ขั้วโลก

เริ่มจากขั้วโลกเหนือ มุ่งหน้าลงไปทางใต้สู่ขั้วโลกใต้ โดยเส้นเมริเดียนที่ 19 องศาตะวันตกลากผ่านพื้นที่ดังนี้:
| พิกัด | ประเทศ ดินแดน หรือพื้นทะเล | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- |
| 90°0′N 19°0′W﻿ / ﻿90.000°N 19.000°W﻿ / 90.000; -19.000﻿ (Arctic Ocean) | มหาสมุทรอาร์กติก |  |
| 82°1′N 19°0′W﻿ / ﻿82.017°N 19.000°W﻿ / 82.017; -19.000﻿ (Greenland) |  กรีนแลนด์  |  |
| 74°28′N 19°0′W﻿ / ﻿74.467°N 19.000°W﻿ / 74.467; -19.000﻿ (Atlantic Ocean) | มหาสมุทรแอตแลนติก | ทะเลกรีนแลนด์ |
| 66°11′N 19°0′W﻿ / ﻿66.183°N 19.000°W﻿ / 66.183; -19.000﻿ (Iceland) |  ไอซ์แลนด์ |  |
| 63°25′N 19°0′W﻿ / ﻿63.417°N 19.000°W﻿ / 63.417; -19.000﻿ (Atlantic Ocean) | มหาสมุทรแอตแลนติก |  |
| 60°0′S 19°0′W﻿ / ﻿60.000°S 19.000°W﻿ / -60.000; -19.000﻿ (Southern Ocean) | มหาสมุทรใต้ |  |
| 72°38′S 19°0′W﻿ / ﻿72.633°S 19.000°W﻿ / -72.633; -19.000﻿ (Antarctica) | แอนตาร์กติกา | ดินแดนอ้างสิทธิ์ในแอนตาร์กติกา ของ  สหราชอาณาจักร และ   นอร์เวย์ |
ดูเพิ่ม

เส้นเมริเดียนที่ 18 องศาตะวันตก
เส้นเมริเดียนที่ 20 องศาตะวันตก
| ด ค กวงกลมละติจูด / เส้นเมริเดียน |
| --- | --- |
  เส้นศูนย์สูตร ทรอปิกออฟแคนเซอร์ ทรอปิกออฟแคปริคอร์น วงกลมอาร์กติก วงกลมแอนตาร์กติก เส้นศูนย์สูตร ทรอปิกออฟแคนเซอร์ ทรอปิกออฟแคปริคอร์น วงกลมอาร์กติก วงกลมแอนตาร์กติก เส้นศูนย์สูตร ทรอปิกออฟแคนเซอร์ ทรอปิกออฟแคปริคอร์น วงกลมอาร์กติก วงกลมแอนตาร์กติก ต.ต. 0° ต.อ. 30° 60° 90° 120° 150° 180° 30° 60° 90° 120° 150° 180° 5° 15° 25° 35° 45° 55° 65° 75° 85° 95° 105° 115° 125° 135° 145° 155° 165° 175° 5° 15° 25° 35° 45° 55° 65° 75° 85° 95° 105° 115° 125° 135° 145° 155° 165° 175° 10° 20° 40° 50° 70° 80° 100° 110° 130° 140° 160° 170° 10° 20° 40° 50° 70° 80° 100° 110° 130° 140° 160° 170° 0° 10° 20° 30° 40° 50° 60° 70° 80° 90° 10° 20° 30° 40° 50° 60° 70° 80° 90° 5° น. 15° 25° 35° 45° 55° 65° 75° 85° 5° ต. 15° 25° 35° 45° 55° 65° 75° 85° 45x90 45x90 45x90 45x90
เกมแอนด์วอตช์

| --- | --- |

ชื่อเรียกอื่น: G&W, Tricotronic (ออสเตรีย, เยอรมนีตะวันตก), Time-Out (อเมริกาเหนือ)
ผู้พัฒนา: 任天堂開発第一部 (Nintendo R&D1)
ชนิด: ชุดของเครื่องเล่นเกมพกพา
รุ่นที่: เครื่องเล่นวิดีโอเกม ยุคที่สอง
วางจำหน่าย: 28 เมษายน ค.ศ. 1980 (1980-04-28) (บอล)
พร้อมการค้าปลีก:   รุ่นดั้งเดิม:  ค.ศ. 1980–1991  รุ่นจอสี:  ค.ศ. 2020–2021 
หน่วยขาย: ป. 43.4 ล้านเครื่อง
พลังงาน: รุ่นดั้งเดิม: ถ่านกระดุม รุ่นจอสี: 1000 mAh ลิเทียม-ไอออน
หน่วยประมวลผล: ชาร์ป ตระกูล SM5xx
การแสดงผล: จอภาพผลึกเหลว
การเชื่อมต่อ: รุ่นจอสี: USB Type-C
เกมขายที่ที่สุด: ดองกีคอง (8 ล้านเครื่อง)
รุ่นต่อไป: ตระกูลเกมบอย
เกมแอนด์วอตช์  (Game & Watch; ญี่ปุ่น: ゲーム&ウオッチ; โรมาจิ: Gēmu & Uotchi) เป็นตราสินค้าของชุดเครื่องเล่นเกมที่พัฒนา, ผลิต และจัดจำหน่ายโดยบริษัท นินเท็นโด (Nintendo) ประเทศญี่ปุ่น ระหว่างปี ค.ศ. 1980–1991 เป็นผลงานสร้างสรรค์ระดับตำนานของโยโกอิ กุมเป (ญี่ปุ่น: 横井軍平; โรมาจิ: Yokoi Gunpei) โดยได้ไอเดียจากการที่เขาเห็น คนนั่งในรถไฟฟ้าหยิบเอาเครื่องคิดเลขมากดเล่น
ประวัติ

เกมแอนด์วอตช์เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เครื่องเล่นเกมพกพาแบบแรก ๆ ของโลก มีขนาดเล็กใส่กระเป๋าเสื้อ หยิบมาเล่นแก้เบื่อทันใจ และเป็นนาฬิกาด้วย (ตั้งแต่รุ่นปี ค.ศ. 1981 สามารถตั้งปลุกได้) ใช้ถ่านกระดุม หนึ่งเครื่องคือหนึ่งเกม จอภาพเทคโนโลยีผลึกเหลว (LCD) มักจะเป็นสีดำสีเดียว มีภาพตำแหน่งการเคลื่อนที่ตายตัว ผู้เล่นเพียงกดปุ่ม ซ้าย-ขวา หรือ บน-ล่าง สามารถเลือกเล่น Game A หรือ Game B ซึ่งยากขึ้น สะสมคะแนนสูงสุดได้ที่ 999 แล้วกลับไปเริ่ม 0 ใหม่ ตาย 3 ครั้งเป็นอันจบเกม โดยระหว่างนี้จะมี ป๊อก เพิ่มชีวิตเมื่อคะแนนถึง 200 และ 500
เกมแรกที่ผลิตออกมา คือ "เกมบอล (Ball : 28 เมษายน 1980)" เกมยอดฮิตอื่น ๆ เช่น
ไฟไหม้ (Fire : 31 กรกฎาคม 1980), เดินตกหลุม (Manhole : 29 มกราคม 1981), วิ่งเข้าบ้าน (Helmet : 21 กุมภาพันธ์ 1981), สิงโต (Lion : 29 เมษายน 1981), โดดร่ม (Parachute : 19 มิถุนายน 1981), ปลาหมึก (Octopus : 16 กรกฎาคม 1981), ป็อปอาย (Popeye : 5 สิงหาคม 1981), มิกกี้เม้าส์ (Mickey Mouse : 9 ตุลาคม 1981), ดองกีคอง (Donkey Kong : 3 มิถุนายน 1982) ฯลฯ
ปี ค.ศ. 2010 (พ.ศ. 2553) ในโอกาสที่ เกมแอนด์วอตช์เครื่องแรกออกมาครบรอบ 30 ปี  นินเท็นโดก็ออกเกมแอนด์วอตช์ บอล (Ball : 30 เมษายน 2010 เริ่มส่งตั้งแต่ปลายปี 2009) สำหรับสมาชิกคลับนินเท็นโดเท่านั้น ไม่มีวางจำหน่ายทั่วไป การเล่นเหมือนของเดิมทุกประการ แต่ปรับปรุงพัฒนาตัวเครื่อง ใช้ถ่านก้อนเดียว ผลิตในประเทศจีน
ต่อมาปี ค.ศ. 2020 (พ.ศ. 2563) เนื่องในโอกาสที่เกม Mario Bros. (ในเครื่องซูเปอร์แฟมิคอม (Super Famicom) ครบรอบ 35 ปี (1985–2020) และเกมแอนด์วอตช์ก็ครบรอบ 40 ปีด้วย นินเท็นโดก็ได้ผลิตซ้ำเกม Super Mario Bros. ย่อขนาดมาในรูปลักษณ์ของตัวเครื่องเกมแอนด์วอตช์จอสี Color screen, D-Pad controller, ปุ่ม A, B ภายในมีสามเกมให้เล่น คือ Super Mario Bros., Super Mario Bros. II the Lost Levels และ Mario Ball (เหมือนเกมแอนด์วอตช์ บอล แต่เปลี่ยนหน้าเป็นมาริโอ) วางจำหน่าย 13 พฤศจิกายน ค.ศ. 2020
เกมแอนด์วอตช์เป็นต้นกำเนิดไอเดียมากมายหลายอย่าง เช่น ปุ่มบังคับทิศทางรูปเครื่องหมายบวก "D-pad" (เดิมเรียก PLUS controller), ระบบฝาพับของเกมบอยแอ็ดวานซ์ SP, การเล่นเกมหลายจอภาพในนินเท็นโด ดีเอส ฯลฯ
เกมแอนด์วอตช์ของนินเทนโด เป็นเครื่องเกมที่ฮิตโด่งดังไปทั่วโลก ผลิตออกมาหลายซีรีส์ ขายได้กว่า 43.4 ล้านเครื่อง โดยเป็นการจำหน่ายในประเทศญี่ปุ่น 12.87 ล้านเครื่อง และต่างประเทศ 30.53 ล้านเครื่อง 
ตัวเครื่องทำงานบนหน่วยประมวลผลกลางขนาด 4 บิต ของบริษัทชาร์ป ตระกูล SM5xx โดยมี ROM และพื้นที่ RAM ขนาดเล็ก รวมทั้งวงจรขับการแสดงผลจอภาพผลึกเหลว
นอกจากนี้ ยังมีหลายบริษัทจากหลายประเทศ ที่ทำเกมในรูปแบบและขนาดใกล้เคียงกับเกมแอนด์วอตช์ หรืออาจจะก้อปปี้ทั้งหมด รวมถึงดัดแปลงพัฒนาไปเป็นรูปแบบอื่น ๆ อีกมากมาย
ซีรีส์

เกมกดออกมาด้วยกันถึง 9 ซีรีส์ คือ
Silver Series แผ่นเพลตหน้าเครื่อง โลหะสีเงิน
Gold Series แผ่นเพลตหน้าเครื่อง โลหะสีทอง
Wide Screen Series จอภาพกว้างขึ้น
Multi Screen Series ฝาพับ สองจอภาพ
Table Top (Color Screen) ภาพสี มีกระจกสะท้อน เครื่องใหญ่ขึ้นหน้าตาเหมือนเกมอาร์เคด วางบนโต๊ะ
New Wide Screen จอภาพกว้าง เพลตหน้าเครื่องหลากสี
Panorama Screen Series ภาพสี มีกระจกพับสะท้อนภาพ ทำขนาดเล็กสำหรับพกพา
Super Color จอสอดสี
Micro VS System เล่นได้ 2 คน
Crystal Screen Series จอใส เห็นพื้นหลัง
Special Edition รุ่นผลิตโอกาสพิเศษ คือ Super Mario Bros. (YM-901-S ปี 1987) ตัวเครื่องสีเหลือง ทรงสี่เหลี่ยมจัตุรัส บรรจุในกล่องเคสตัวการ์ตูน Disk-Kun สีเหลือง ซึ่งผลิตออกมาเพียง 10,000 เครื่อง เพื่อประชาสัมพันธ์ Famicom Disk System และแจกสำหรับผู้ที่ชนะเกม Nintendo's F-1 Grand Prix tournament ไม่มีวางจำหน่ายและหายากมาก, Ball (2010 ทำซ้ำใหม่) และ Super Mario Bros. เหมือนในเครื่องซูเปอร์แฟมิคอม จอภาพสี (2020)
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยวิดีโอเกม
รายชื่อเกมคอมพิวเตอร์และวิดีโอเกมเรียงตามลำดับอักษร
รายชื่อเกมคอมพิวเตอร์และวิดีโอเกมเรียงตามประเภท
แหล่งข้อมูลอื่น

GAME&WATCH. เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของนินเท็นโด. (ในภาษาญี่ปุ่น)
Game: ดักแก่! มาเล่นเกมกดสุดคลาสสิคยุค 80 บนหน้าเว็บไซต์ Pica Pic กันเถอะ!. TechXcite.
Handheld electronic games on PC. pica-pic.com.
Nintendo Game & Watch. nintendo.fandom.com.
Nintendo Game & Watch Handheld Video Game. gameandwatchnow.com.
"Previous monthly highlight". Game and Web. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 5 กรกฎาคม 2015.
30 ปี เกมกด บอล ผลิตใหม่ให้เหมือนเดิม (Nintendo Game&Watch Ball 30 years). 2 มิถุนายน 2010.
Henrik Algestam. "MAME emulator source code". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 7 มิถุนายน 2022. สืบค้นเมื่อ 30 มิถุนายน 2022.
| ด ค กเครื่องเล่นวิดีโอเกมที่นิยมในแต่ละยุค |
| --- | --- |
ยุคที่หนึ่ง   (1972–1977): แม็กนาวอกซ์โอดีสซี • ป็อง • โคเลโคเทลสตาร์ • คัลเลอร์ ทีวี เกม
ยุคที่สอง   (1976–1984): โคเลโควิชัน • แฟร์ไชล์ แชนแนล เอฟ • เว็คเทร็กซ์ • อาตาริ 2600 • อาตาริ 5200 • อาร์เคเดีย 2001 • อินเตอร์ตัน วีซี 4000 • อินเทลลิวิชัน • เอสจี-1000 • โอดีสซี² • เกมแอนด์วอตช์
ยุคที่สาม   (1983–1992): แฟมิคอม • มาสเตอร์ซิสเตม • อาตาริ 7800 • เกมบอย • เกมเกียร์
ยุคที่สี่   (1987–1996): ซูเปอร์แฟมิคอม • นีโอจีโอ • พีซีเอนจิน • เมกาไดรฟ์ (เจเนซิส) • นีโอจีโอ ซีดี
ยุคที่ห้า   (1993–2006): 3ดีโอ • จากัวร์ • แซทเทิร์น • นินเท็นโด 64 (ไอคิว) • เกมบอยคัลเลอร์ • พีซี-เอฟเอกซ์ • เพลย์สเตชัน • เวอร์ชวลบอย • อะมีก้า ซีดี 32 • นีโอจีโอพ็อกเก็ต
ยุคที่หก   (1998–2013): เกมคิวบ์ • ดรีมแคสต์ • เพลย์สเตชัน 2 • เอกซ์บอกซ์ • เกมบอยอัดวานซ์ • เอ็นเกจ (รุ่นแรก) • เกมบอยไมโคร • นีโอจีโอ พ็อกเก็ทคัลเลอร์ • แทบเวฟ โซเดียก • จีพี32 • สวาน คริสตัล • เกมบอยอัดวานซ์เอสพี • เอ็น-เกจ คิวดี  • พานาโซนิค Q •
ยุคที่เจ็ด   (2005–2017): เพลย์สเตชัน 3 • วี • เอกซ์บอกซ์ 360 • ซีโบ้ • นินเท็นโด ดีเอส (ไลต์ / ดีเอสไอ) • พีเอสพี-1000ซีรีส์ • พีเอสพี-2000ซีรีส์ • พีเอสพี-3000ซีรีส์ • พีเอสพี-โก! • พีเอสพี- อี1000 • เอ็นเกจ (รุ่นที่สอง) •
ยุคที่แปด   (2011–ปัจจุบัน): นินเทนโด 3ดีเอส (New 3DS) • เพลย์สเตชัน วิตา • วียู • เพลย์สเตชัน 4 • เอกซ์บอกซ์วัน • นินเท็นโดสวิตช์
ยุคที่เก้า   (2020–ปัจจุบัน): เพลย์สเตชัน 5 • เอกซ์บอกซ์ซีรีส์เอกซ์/เอส
สิทธิบัตรการออกแบบของเกมแอนด์วอตช์รุ่น Multi Screen
เทียนแดง

| เทียนแดง |
| --- | --- |

ต้นอ่อน

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Plantae
ไม่ได้จัดลำดับ:: Angiosperms
ไม่ได้จัดลำดับ:: Eudicots
ไม่ได้จัดลำดับ:: Rosids
อันดับ:: Brassicales
วงศ์:: Brassicaceae
สกุล:: Lepidium
สปีชีส์:: L.  sativum
ชื่อทวินาม
Lepidium sativum L.

เทียนแดง ชื่อวิทยาศาสตร์:  Lepidium sativum อยู่ในวงศ์ Brassicaceae เป็นพืชพื้นเมืองในเอธิโอเปีย เป็นไม้ล้มลุกอายุปีเดียว ลำต้นตั้งตรง เรียบหรือมีขน ใบเดี่ยว ดอกช่อ รวมเป็นกระจุกที่ปลายยอด ดอกย่อยมีขนาดเล็กมาก กลีบดอกสีขาวถึงสีม่วงอ่อน ผลมีปีกแคบๆ มีสองเมล็ด ขนาดเล็ก สีแดงหรือแดงอมน้ำตาล ผิวเรียบไม่มีขน ใช้แก้เสมหะ แก้ลม แก้คลื่นไส้อาเจียน
เทียนแดงใช้ใส่ในซุป แซนด์วิช และสลัดเพื่อเพิ่มรสชาติ กินในรูปต้นอ่อนได้ เมล็ดทั้งสดและแห้งใช้แต่งรส ในอังกฤษ นิยมใส่ในแซนด์วิชคู่กับไข่ต้ม มายองเนส และเกลือ
เทียนแดงเติบโตได้ทุกที่
| คุณค่าทางโภชนาการต่อ 100 กรัม (3> 5 ออนซ์) |
| --- | --- |
พลังงาน: 134 กิโลจูล (32 กิโลแคลอรี)

คาร์โบไฮเดรต: 5.5 g
น้ำตาล: 4.4 g
ใยอาหาร: 1.1 g
 

โปรตีน: 2.6 g
 

วิตามิน
วิตามินเอบีตา-แคโรทีนลูทีน ซีอาแซนทิน: (43%) 346 μg(38%)4150 μg12500 μg
ไทอามีน (บี1): (7%) 0.08 มก.
ไรโบเฟลวิน (บี2): (22%) 0.26 มก.
ไนอาซิน (บี3): (7%) 1 มก.
กรดแพนโทเทนิก (บี5  ) : (5%) 0.247 มก.
วิตามินบี6: (19%) 0.247 มก.
โฟเลต (บี9): (20%) 80 μg
วิตามินซี: (83%) 69 มก.
วิตามินอี: (5%) 0.7 มก.
วิตามินเค: (516%) 541.9 μg
 

แร่ธาตุ
แคลเซียม: (8%) 81 มก.
เหล็ก: (10%) 1.3 มก.
แมกนีเซียม: (11%) 38 มก.
แมงกานีส: (26%) 0.553 มก.
ฟอสฟอรัส: (11%) 76 มก.
โพแทสเซียม: (13%) 606 มก.
 
Link to USDA Database entry
 หน่วย  μg = ไมโครกรัม • mg = มิลลิกรัม  IU = หน่วยสากล 
ประมาณร้อยละคร่าว ๆ โดยใช้การแนะนำของสหรัฐสำหรับผู้ใหญ่  แหล่งที่มา: USDA FoodData Central