stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
วิวัฒนาการของการเห็นเป็นสีในไพรเมต
เหตุใกล้ > ภาวะพหุสัณฐาน

สมมติฐานแรกเสนอว่า ยีน M และ L ในไพรเมตวิวัฒนาการเกิดขึ้นโดยการไขว้เปลี่ยนของโครโมโซม
และการไขว้เปลี่ยนที่ไม่เท่ากันระหว่างโครโมโซมที่มีอัลลีล L และ M ก็อาจมีผลเป็นยีน L และ M ที่มีโลคัสต่างกันบนโครโมโซมเอกซ์
สมมติฐานนี้บังคับว่า ภาวะพหุสัณฐานดังที่พบในลิงวงส์ platyrrhinni จะต้องวิวัฒนาการเกิดก่อนการแยกพันธุ์ระหว่างลิง catarrhinni และลิงโลกใหม่
สมมติฐานเสนอว่า การไขว้เปลี่ยนที่ไม่เท่ากันนี้จะเกิดในลิง catarrhinni หลังจากการแยกพันธุ์จากลิงโลกใหม่
ซึ่งหลังจากการไขว้เปลี่ยนนี้ ลิงในเชื้อสายที่ได้โครโมโซมเอกซ์ข้างหนึ่งที่มีทั้งยีน M และ L จะเห็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภท
ต่อมาหลังจากนั้น โครโมโซมเอกซ์ที่มีเพียงยีน M หรือ L ที่โลคัสเดียวกันก็จะหายไป ทำให้ลิงทั้งหมดเห็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภทเป็นปกติ
เหตุใกล้ > การเพิ่มยีน (Gene duplication)

สมมติฐานอีกอย่างก็คือ ภาวะพหุสัณฐานของยีนอ็อปซิน ได้เกิดขึ้นในลิงโลกใหม่หลังจากแยกพันธุ์ออกมาแล้ว
สมมติฐานเสนอว่า มีการเพิ่มยีนอ็อปซินบนโครโมโซม X ของลิง catarrhinni แล้วยีน M และ L ก็กลายเป็นไม่เหมือนกันต่อมาเนื่องจากการกลายพันธุ์ที่มีผลต่อยีนหนึ่ง และไม่มีผลต่ออีกยีนหนึ่ง
ส่วนยีน M และ L ของลิงโลกใหม่ได้เกิดขึ้นผ่านวิวัฒนาการที่ขนานกัน ซึ่งมีผลต่อยีนโลคัสเดียวจนกลายเป็นยีนที่ต่างกัน
นักพันธุศาสตร์ได้ใช้เทคนิค molecular clock เพื่อกำหนดลำดับเหตุการณ์ทางวิวัฒนาการ
โดยอนุมานเวลาที่ผ่านไปจากความแตกต่างเล็ก ๆ น้อย ๆ ในลำดับดีเอ็นเอ
การตรวจลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีนอ็อปซินแสดงนัยว่า ความต่างระหว่างอัลลีล 2 อัลลีลของลิงโลกใหม่ (2.6%) น้อยกว่าความต่างระหว่างอัลลีลของลิงโลกเก่า (6.1%) มาก
ดังนั้น อัลลีลที่ทำให้เห็นได้ด้วยเซลล์ 3 ประเภทของลิงโลกใหม่จึงน่าจะเกิดหลังการเพิ่มยีนของลิงโลกเก่า
สมมติฐานยังเสนอด้วยว่า ภาวะพหุสัณฐานของยีนอ็อปซินอาจเกิดขึ้นเองมากกว่าครั้งเดียว ผ่านการกลายพันธุ์ที่เบสนิวคลีโอไทด์เดียว (point mutation)
และการตอบสนองต่อความยาวคลื่นแสงโดยเฉพาะ ๆ ของสารรงควัตถุ (spectral tuning) ที่เหมือนกันระหว่างลิงสองกลุ่ม มีเหตุจากวิวัฒนาการเบนเข้า 
ถึงแม้ลิงโลกใหม่จะถูกกดดันผ่านกระบวนการที่ทำให้ยีนเหมือน ๆ กัน (gene homogenization) แต่การเห็นเป็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภทก็ยังรักษาไว้ในลิงตัวเมียแบบพันธุ์ผสม ซึ่งแสดงนัยว่า กรดอะมิโนที่ขาดไม่ได้เพื่อกำหนดอัลลีลเหล่านี้ก็ได้รักษาไว้ด้วยเหมือนกัน
เหตุไกล > ทฤษฎีผลไม้

ทฤษฎีนี้เสนอว่า ลักษณะสืบสายพันธุ์เช่นนี้ช่วยให้สามารถหาผลไม้สุกได้ง่ายขึ้นในระหว่างต้นไม้ที่มีใบแก่
งานวิจัยได้พบว่า ความต่างของสเปกตรัมระหว่างเซลล์รูปกรวยแบบ L และ M จะเป็นไปตามสัดส่วนการเห็นผลไม้ในท่ามกลางใบไม้ได้ดีที่สุด
งานศึกษาหนึ่งตรวจสเปกตรัมของแสงสะท้อนจากผลไม้และใบไม้ที่ลิงโลกใหม่พันธุ์ Alouatta seniculus กิน แล้วพบว่า ความไวสีของเซลล์แบบ L และ M จะทำให้สามารถเห็นผลไม้ในท่ามกลางใบไม้ได้ดีสุด
เหตุไกล > ทฤษฎีใบไม้อ่อน

ทฤษฎีนี้เสนอว่า ประโยชน์ของการมีเซลล์รูปกรวยแบบ M และ L ที่รับแสงต่างกันก็เพื่อในช่วงเวลาที่ผลไม้ขาดแคลน
เพราะสัตว์จะสามารถระบุหาใบไม้ที่อ่อนและแดงกว่า ซึ่งมีโปรตีนมากกว่า ทำให้อัตรารอดชีวิตสูงขึ้น
ทฤษฎีนี้ได้หลักฐานที่แสดงว่า การเห็นเป็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภทเกิดขึ้นดั้งเดิมในแอฟริกา เพราะลูกโพ-ไทร-มะเดื่อและลูกปาลม์ไม่ค่อยมี ดังนั้น ธรรมชาติจึงเพิ่มความกดดันคัดเลือกให้เห็นเป็นสี
แต่ทฤษฎีนี้ไม่สามารถอธิบายการคัดเลือกให้มีภาวะพหุสัณฐานในการเห็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภทในสปีชีส์ที่ไม่ได้มาจากแอฟริกา
เหตุไกล > สมมติฐานการมองใบไม้ในที่ไกล (Long-Distance Foliage Hypothesis)

สมมติฐานนี้เสนอว่า การเห็นเป็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภทวิวัฒนาการเกิดขึ้นเพื่อปรับตัวแยกแยะวัตถุต่าง ๆ จากพื้นเพที่เป็นใบไม้เมื่อมองจากไกล ๆ
เพราะการเห็นเช่นนี้ทำให้มองเห็นพื้นเพเป็นสีและความสว่างในระดับต่าง ๆ มากกว่าเมื่อมองจากที่ไกล
เหตุไกล > สมมติฐานการมองใบไม้ในที่ใกล้ (Short-Distance Foliage Hypothesis)

สมมติฐานนี้เสนอว่า การเห็นเป็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภทวิวัฒนาการเพื่อให้สามารถเห็นภาพที่มีความถี่เชิงพื้นที่ต่ำได้ไวขึ้น
คือ คุณสมบัติทางพื้นที่-สี ของระบบการเห็นเป็นสีแดง-เขียว อาจได้ปรับให้เหมาะสุดเพื่อตรวจจับวัตถุสีแดงระหว่างใบไม้ที่เป็นสีเขียว
ในระยะใกล้ ๆ ปกติพอจะเอื้อมมือไปจับได้
เหตุไกล > วิวัฒนาการของระบบรับกลิ่น

ประสาทรับกลิ่นอาจเป็นปัจจัยในการคัดเลือกให้เห็นเป็นสี
งานศึกษาได้แสดงว่า การเสียยีนตัวรับกลิ่น (olfactory receptor) อาจเกิดพร้อม ๆ กับการเกิดลักษณะสืบสายพันธุ์ในการเห็นเป็นสีด้วยเซลล์รูปกรวย 3 ประเภท
กล่าวอีกอย่างก็คือ เมื่อสามารถได้กลิ่นน้อยลง ซึ่งเป็นสมรรถภาพในการหาอาหารที่สำคัญสุด
ความจำเป็นเพื่อมีประสาทสัมผัสอื่นที่ดีขึ้นก็เพิ่มขึ้น และโอกาสการคัดเลือกการกลายพันธุ์เพื่อให้เห็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภท จึงสูงขึ้น
นอกจากนั้น การกลายพันธุ์ให้เห็นภาพสีอาจทำให้การสื่อสารทางฟีโรโมนไม่จำเป็น และดังนั้น จึงเป็นเหตุให้สูญสมรรถภาพนี้ไปด้วย
โดยทั่ว ๆ ไปแล้ว งานวิจัยได้แสดงว่า ความหนาแน่นของตัวรับกลิ่น (olfactory receptor) จะสัมพันธ์กับการได้การเห็นเป็นภาพสีโดยตรง
ถึงกระนั้น งานวิจัยก็แสดงด้วยว่าลิงโลกใหม่สกุล Alouatta ไม่ได้มี pseudogene ซึ่งมีบทบาทในการถ่ายโอนฟีโรโมนเป็นกระแสประสาท (pheromone transduction pathway) เหมือนกับที่มนุษย์และลิงโลกเก่ามี
ทำให้ลิงประเภทนี้มีทั้งระบบการสื่อสารด้วยฟีโรโมน และการเห็นเป็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภททั้งในตัวเมียตัวผู้
ดังนั้น การเห็นเป็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภทเพียงอย่างเดียว จึงไม่ได้เป็นเหตุเดียวให้เสียการสื่อสารทางฟีโรโมน แต่จะต้องเกิดจากปัจจัยหลาย ๆ อย่างรวมกัน
ถึงกระนั้น งานวิจัยก็ยังแสดงสหสัมพันธ์เชิงผกผันอย่างสำคัญระหว่างลักษณะสืบสายพันธุ์สองอย่างนี้ในสปีชีส์ที่เห็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภทโดยมาก
ลิงกลางคืนปานามา () ในประเทศปานามา
ลิงช่างหอนคู่หนึ่ง () กำลังหอน
เหตุไกล > สุขภาพของลูกหลาน

การเห็นเป็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภท อาจมีประโยชน์ต่อสุขภาพ (และดังนั้น จึงเพิ่มความเหมาะสม) ของลูกหลาน ผ่านกระบวนการเลือกคู่ผสมพันธุ์
การเห็นด้วยเซลล์แบบ M และ L จะช่วยให้เห็นความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด จากการสะท้อนแสงที่ผิวหนัง
ดังนั้น การเห็นเป็นสีด้วยเซลล์ 3 ประเภทในไพรเมตบางสปีชีส์ อาจปรับปรุงสุขภาพของลูกหลาน
ซึ่งเพิ่มโอกาสที่การเห็นเช่นนี้จะเป็นส่วนสำคัญของลักษณะปรากฏในสปีชีส์
ความแปลกในลิงโลกใหม่ > Aotus และ Alouatta

มีสกุลลิงที่น่าสนใจสองสกุลในบรรดาลิงโลกใหม่ที่แสดงว่า สิ่งแวดล้อมที่มีความกดดันในการคัดเลือกต่างกัน สามารถมีผลต่อการมองเห็นในกลุ่มประชากรสัตว์ได้อย่างไร
ยกตัวอย่างเช่น ลิงสกุล Aotus (night monkey = ลิงกลางคืน) ซึ่งได้เสียทั้งสารรงควัตถุไวแสงแบบ S และยีนอ็อปซินแบบพหุสัณฐานที่เข้ารหัสโปรตีน M/L
เพราะลิงเหล่านี้หากินกลางคืน ที่การเห็นเป็นสีสำคัญน้อยกว่า ความกดดันเพื่อคัดเลือกการเห็นเป็นสีจึงลดลง
ในนัยตรงกันข้าม ลิงสกุล Alouatta (howler monkey = ลิงช่างหอน) ที่หากินกลางวัน ได้เกิดการเห็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภทผ่านการเพิ่มยีน (gene duplication) M/L เมื่อไม่นานนี้
ซึ่งทำให้ลิงทั้งตัวผู้ตัวเมียสามารถเห็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภท
โดยโครโมโซมเอกซ์ได้เกิดโลคัส 2 ตำแหน่งสำหรับอัลลีลแบบสีเขียวและแบบสีแดง
การเกิดขึ้นใหม่และการแพร่กระจายอย่างเป็นธรรมดา ๆ ของการเห็นเป็นสีด้วยเซลล์ 3 ประเภทเช่นนี้แสดงว่า มันให้ข้อได้เปรียบทางวิวัฒนาการแก่ลิง
ลิงช่างหอนอาจเป็นลิงโลกใหม่ที่มีสัดส่วนอาหารเป็นใบไม้มากที่สุด
โดยกินผลไม้เป็นส่วนน้อย
และใบไม้ที่ลิงกินคือใบอ่อน มีคุณค่าอาหารสูง ย่อยง่าย บ่อยครั้งออกแดง ๆ สามารถเห็นได้ง่ายที่สุดถ้าเห็นในสเปกตรัมแดง-เขียว
งานศึกษาในสนามถึงอาหารชอบของลิงแสดงว่า การเห็นเป็นภาพสีด้วยเซลล์ 3 ประเภทได้รับการคัดเลือกเพราะมีประโยชน์ต่อการหาอาหารเป็นใบไม้
ดูเพิ่ม

วิวัฒนาการของการเห็นเป็นสี
วิวัฒนาการของตา
แหล่งข้อมูลอื่น

Yokoyama, Shozo; Xing, Jinyi; Liu, Yang; Faggionato, Davide; Altun, Ahmet; Starmer, William T (2014-12-18). "Epistatic Adaptive Evolution of Human Color Vision". PLoS Genetics. 10 (12): e1004884. doi:10.1371/journal.pgen.1004884. PMC 4270479. PMID 25522367.{{cite journal}}:  CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
แผนภาพของเขตในโครโมโซมก่อนและหลังการเพิ่มยีน (Gene duplication)
วัดป่วนชวนมารัก

| --- | --- |
วัดป่วนชวนมารัก
หน้าปกหนังสือมังงะเล่มแรกฉบับภาษาไทย
てんぷる (Tenpuru)
ชื่อภาษาอังกฤษ: TenPuru: No One Can Live on Loneliness
แนว: สุขนาฏกรรมจินตนิยม
มังงะ
เขียนโดย: คิมิตาเกะ โยชิโอกะ
สำนักพิมพ์: โคดันชะ
สำนักพิมพ์ภาคภาษาไทย: รักพิมพ์
ในเครือ: อาฟเตอร์นูน เคซี
นิตยสาร: คอมิกเดส์
กลุ่มเป้าหมาย: เซเน็ง
วางจำหน่ายตั้งแต่: 1 กันยายน พ.ศ. 2561 – ปัจจุบัน
จำนวนเล่ม:  12    8
อนิเมะโทรทัศน์
กำกับโดย: คาซูโอมิ โคงะ
เขียนบทโดย: โยเฮ คาชิอิ
สตูดิโอ: เก็กโก
ถือสิทธิ์โดย: เมเดียลิงก์
เครือข่าย: Tokyo MX, BS11, MBS, AT-X, BS NTV
เครือข่ายภาษาไทย: อนิ-วัน ไทยแลนด์ อนิ-วัน เอเชีย ปีลีปีลี
ฉาย:  8 กรกฎาคม พ.ศ. 2566  –  24 กันยายน พ.ศ. 2566
ตอน: 12
 สถานีย่อยการ์ตูนญี่ปุ่น
วัดป่วนชวนมารัก (ญี่ปุ่น: てんぷる; โรมาจิ: Tenpuru) เป็นซีรีส์มังงะญี่ปุ่น แต่งเรื่องและวาดภาพโดยคิมิตาเกะ โยชิโอกะ เผยแพร่ทางออนไลน์แพลตฟอร์มคอมิกเดส์ของสำนักพิมพ์โคดันชะตั้งแต่เดือนกันยายน พ.ศ. 2561 มังงะมีลิขสิทธิ์ในประเทศไทยโดยสำนักพิมพ์รักพิมพ์ ซีรีส์อนิเมะดัดแปลงผลิตโดยสตูดิโอเก็กโก ออกอากาศตั้งแต่เดือนกรกฎาคมถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2566
สื่อ > มังงะ

มังงะวัดป่วนชวนมารักแต่งเรื่องและวาดภาพโดยคิมิตาเกะ โยชิโอกะ เริ่มเผยแพร่ทางออนไลน์แพลตฟอร์มคอมิกเดส์ของสำนักพิมพ์โคดันชะในวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2561 สำนักพิมพ์โคดันชะรวบรวมตีพิมพ์เป็นหนังสือมังงะรวมเล่ม (ทังโกบง) เล่มแรกวางจำหน่ายเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 วางจำหน่ายถึงเล่มที่ 10 เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2566
มังงะมีลิขสิทธิ์ในประเทศไทยโดยวำนักพิมพ์รักพิมพ์ เล่มแรกวางจำหน่ายเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2563 วางจำหน่ายถึงเล่มที่ 6 เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2566
สื่อ > มังงะ > หนังสือมังงะ

| # | วันที่ออกจำหน่ายต้นฉบับ | ISBN ต้นฉบับ | วันที่ออกจำหน่ายภาษาไทย | ISBN ภาษาไทย |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  5 กรกฎาคม พ.ศ. 2562 | 978-4-06-516239-2 | 17 สิงหาคม พ.ศ. 2563 | 978-616-447-937-1 |
| 2 |  22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 | 978-4-06-517559-0 | 2 ตุลาคม พ.ศ. 2563 | 978-616-447-938-8 |
| 3 |  22 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 | 978-4-06-519481-2 | 23 เมษายน พ.ศ. 2564 | 978-616-447-937-1 |
| 4 |  20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2563 | 978-4-06-521420-6 | 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2565 | 978-616-574-479-9 |
| 5 |  21 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 | 978-4-06-523120-3 | 22 ธันวาคม พ.ศ. 2565 | 978-616-574-584-0 |
| 6 |  17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 | 978-4-06-525914-6 | 25 สิงหาคม พ.ศ. 2566 | 978-616-574-842-1 |
| 7 |  5 สิงหาคม พ.ศ. 2565 | 978-4-06-528769-9 | 4 กันยายน พ.ศ. 2567 | 978-616-614-144-3 |
| 8 |  23 มกราคม พ.ศ. 2566 | 978-4-06-530170-8 | 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 | 978-616-614-217-4 |
| 9 |  22 มิถุนายน พ.ศ. 2566 | 978-4-06-531772-3 | — | — |
| 10 |  5 ตุลาคม พ.ศ. 2566 | 978-4-06-533099-9 | — | — |
สื่อ > อนิเมะ

ซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์ดัดแปลงมีการประกาศในวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2566 ผลิตโดยสตูดิโอเก็กโก กำกับโดยคาซูโอมิ โคงะ เขียนบทโดยโยเฮ คิชิอิ และออกแบบตัวละครโดยมาซาโตะ คัตสึมาตะ ซีรีส์นี้ออกอากาศตั้งแต่วันที่ 9 กรกฎาคมถึง 24 กันยายน พ.ศ. 2566 ทางช่องโตเกียวเอ็มเอ็กซ์และเครือข่ายอื่น ๆ เพลงเปิดคือ "Bonnō Paradise" (煩悩☆パラダイス) ขับร้องโดยไอมิ ในขณะที่เพลงปิดคือ "Oidemase! Mikadzuki Tera" (おいでませ！三日月寺) ร้องโดยไอมิ, ยู เซริซาวะ, นานามิ ยามาชิตะ, มาโดกะ อาซาฮินะ และ ซูมิเระ อูเอซากะ เมเดียลิงก์ได้รับลิขสิทธิ์ซีรีส์นี้ในเอเชียแปซิฟิก และจะมีการสตรีมบน Youtube ของ Ani-One Asia
การตอบรับ

ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2564 ซีรีส์มังงะมียอดจำหน่ายมากกว่า 1 ล้านเล่ม
ดูเพิ่ม

ก๊วนป่วนชวนบุ๋งบุ๋ง อีกซีรีส์มังงะที่วาดภาพโดยคิมิตาเกะ โยชิโอกะ (แต่งเรื่องโดยเค็นจิ อิโนอูเอะ)
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการของมังงะที่คอมิกเดส์ (ญี่ปุ่น)
เว็บไซต์ทางการของอนิเมะ (ญี่ปุ่น)
อนิเมะ วัดป่วนชวนมารัก  ที่อนิ-วัน ไทยแลนด์
อนิเมะ วัดป่วนชวนมารัก  ที่อนิ-วัน เอเชีย
อนิเมะ วัดป่วนชวนมารัก  ที่ปีลีปีลี
วัดป่วนชวนมารัก (มังงะ) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
โพแทสเซียมไดไซยาโนออเรต

Austin Minnesota
การผลิต

ในการขุดทองคำจากแหล่งที่มีสิ่งเจือปน ทองคำจะถูกคัดเลือกสกัดด้วยการละลายในสารละลายไซยาไนด์ในน้ำ ซึ่งได้จากการละลายโซเดียมไซยาไนด์ โพแทสเซียมไซยาไนด์ และ/หรือแคลเซียมไซยาไนด์ ปฏิกิริยาการละลายทองคำซึ่งเรียกว่า "สมการเอลส์เนอร์ (Elsner equation)" คือ:
ในกระบวนการนี้ ออกซิเจนจะเป็นตัวออกซิไดซ์
ออกซิเจนสามารถผลิตได้จากปฏิกิริยาของเกลือโกลด์(I) กับโพแทสเซียมไซยาไนด์ที่มากเกินพอ
โครงสร้าง

โพแทสเซียมไดไซยาโนออเรตเป็นเกลือ แอนไอออนไดไซยาโนออเรตมีโครงสร้างเป็นเชิงเส้นตามการศึกษาโครงสร้างผลึกด้วยรังสีเอกซ์ โดยการใช้เทคนิคอินฟราเรดสเปกโตรสโคปี พบว่าแอนไอออนไดไซยาโนออเรตมีโครงสร้างที่คล้ายกันมากกับโซเดียมไดไซยาโนออเรต (NaAu(CN)2)
การใช้งาน

ไดไซยาโนออเรตเป็นสารที่สามารถละลายได้ซึ่งถูกใช้เป็นหลักในการสกัดทองคำโดยการเติมไซยาไนด์ (gold cyanidation) ซึ่งเป็นกระบวนทางโลหวิทยาการละลายในการสกัดทองคำจากแร่ที่มีสิ่งเจือปน ในกระบวนการเชิงพาณิชย์ โซเดียมไซยาไนด์ถูกใช้กันอย่างแพร่หลายมากกว่าเกลือโพแทสเซียม
นอกเหนือจากการใช้งานหลักเป็นสารมัธยันต์ในการสกัดทองคำแล้ว โพแทสเซียมไดไซยาโนออเรตยังมักใช้ในการชุบทองอีกด้วย
สารประกอบที่เกี่ยวข้อง

สารประกอบที่มีโกลด์(III) ไซยาไนด์ ที่เป็นที่รู้จักอีกชนิดหนึ่งคือ โพแทสเซียมเตตระไซยาโนออเรต(III), K[Au(CN)4] การใช้สารประกอบนี้ไม่ค่อยพบเห็นบ่อยนัก
ไอออนโพแทสเซียมสามารถถูกแทนที่ด้วยแคตไอออนควอเตอร์นารีแอมโมเนียมได้เช่น ในเตตระบิวทิลแอมโมเนียมไดไซยาโนออเรต
ความปลอดภัย

การรับประทานโพแทสเซียมไดไซยาโนออเรต หรือเกลือทอง ปริมาณ 2 กรัม อาจทำให้เสียชีวิตเฉียบพลัน โดยเป็นพิษจากทองที่ขัดขวางเอนไซม์โรดาเนส (rhodanese) ซึ่งร่างกายใช้ขจัดพิษจากไซยาไนด์
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ โพแทสเซียมไดไซยาโนออเรต
| เกลือและอนุพันธ์โคเวเลนต์ของไซยาไนด์ไอออน |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| HCN |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | He |  |  |
| LiCN | Be(CN)2 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | B | C | NH4CN | OCN−, -NCO | FCN | Ne |  |  |
| NaCN | Mg(CN)2 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Al(CN)3 | SiCN | P(CN)3 | SCN−, -NCS, (SCN)2, S(CN)2 | ClCN | Ar |  |  |
| KCN | Ca(CN)2 | Sc(CN)3 | Ti(CN)4 | VO(CN)3 | Cr(CN)3 | Mn(CN)2 | Fe(CN)3, Fe(CN)64+, Fe(CN)63+ | Co(CN)2,  Co(CN)3 | Ni(CN)2 Ni(CN)42− | CuCN | Zn(CN)2 | Ga(CN)3 | Ge | As(CN)3 | SeCN− (SeCN)2 Se(CN)2 | BrCN | Kr |  |  |
| RbCN | Sr(CN)2 | Y(CN)3 | Zr(CN)4 | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd(CN)2 | AgCN | Cd(CN)2 | In(CN)3 | Sn | Sb | Te(CN)2, Te(CN)4 | ICN | XeCN |  |  |
| CsCN | Ba(CN)2 |   | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg2(CN)2,  Hg(CN)2 | TlCN | Pb(CN)2 | Bi(CN)3 | Po | At | Rn |  |  |
| Fr | Ra |   | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |  |  |
|  |  | ↓ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | La | Ce(CN)3,  Ce(CN)4 | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd(CN)3 | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu |  |  |  |
|  |  | Ac | Th | Pa | UO2(CN)2 | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr |  |  |  |
แอนไอออนไดไซยาโนออเรตมีโครงสร้างรูปแท่ง
SERPINB6

เซอร์ปิน บี6 (อังกฤษ: Serpin B6 หรือ SERPINB6) เป็นโปรตีนของมนุษย์ และเป็นโปรตีนสมาชิกลำดับที่ 6 ในเคลดบีของมหาวงศ์เซอร์ปิน (Serpin family B member 6) ถูกถอดรหัสได้โดยยีน SERPINB6 บนโครโมโซมคู่ที่ 6
ดูเพิ่ม

เซอร์ปิน
เจดีย์กาบาเอ (แก้ความกำกวม)

เจดีย์กาบาเอ หรือ กาบาเอเซดีตอ (ကမ္ဘာအေးစေတီတော်, แปลว่า "เจดีย์สันติภาพโลก") อาจหมายถึง
เจดีย์กาบาเอ - ในเมืองย่างกุ้งของประเทศพม่า
เจดีย์สันติภาพโลก - เจดีย์แบบพม่าในเมืองคิตะคิวชูของประเทศญี่ปุ่น
ผู้ประกอบการ

การเป็นผู้ประกอบการ (อังกฤษ: Entrepreneurship) คือ การสร้างหรือการสกัดคุณค่า  หากใช้คำนิยามเบื้องต้นนี้ การเป็นผู้ประกอบการอาจมีความหมายที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงบางสิ่งเพื่อทำให้เกิดคุณค่าขึ้น นิยามเบื้องต้นนี้มีความหมายที่ครอบคลุมมากกว่าการประกอบธุรกิจ
ในนิยามที่แคบลงมานั้น การเป็นผู้ประกอบการ คือ กระบวนการในการออกแบบธุรกิจ เปิดตัวสินค้าหรือบริการของธุรกิจสู่สาธารณะ และ การประกอบธุรกิจใหม่ ซึ่งมักจะเริ่มต้นด้วยการเป็นธุรกิจขนาดเล็ก (small business) ตัวอย่างเช่น ธุรกิจครอบครัวโดยมีสมาชิกในครอบครัวมาช่วยกันทำงานและสร้างกำไรกันในครอบครัว ธุรกิจสตาร์ทอัพที่เริ่มจากผู้ก่อตั้งประมาณ 3-4 คน ช่วยกันสร้างผลิตภัณฑ์ที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด เช่น Wongnai และ Okkbee หรือแม้แต่จะเป็นธุรกิจที่เริ่มและดำเนินการด้วยตัวคนเดียว (Solopreneur) ก็ถือเป็นผู้ประกอบการเช่นกัน
ส่วน ความเป็นผู้ประกอบการ หมายถึง "ความสามารถและความต้องการอย่างแรงกล้าในการพัฒนา ลงทุน และ บริหารจัดการธุรกิจ โดยพร้อมที่จะกล้ารับความเสี่ยงเพื่อให้ได้กำไร (profit)" โดยเรียกกลุ่มคนที่สร้างธุรกิจของตัวเองขว่า ผู้ประกอบการ (entrepreneurs)
ในทางเศรษฐศาสตร์ นิยามคำว่า ผู้ประกอบการ หมายถึง ผู้ที่มีความสามารถในการค้นหาโอกาส (เช่น สิ่งประดิษฐ์ หรือ เทคโนโลยี) และใช้โอกาสนั้นในการสร้างสินค้าและบริการ "ผู้ประกอบการสามารถเห็นศักยภาพเชิงพาณิชย์ของสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆ และบริหารจัดการเงินทุน, ความสามารถในการผลิต หรือ ทรัพยากรการผลิตอื่น ๆ ที่มี เพื่อประยุกต์สิ่งประดิษฐ์ใหม่นั้น ให้กลายเป็นนวัตกรรมเชิงพาณิชย์ที่สร้างผลกำไรได้" ในนิยามนี้ คำว่า การเป็นผู้ประกอบการ จะรวมไปถึงการทำกิจกรรมทีเกี่ยวข้องกับนวัตกรรมของกิจการ ความหมายในเชิงเศรษฐศาสตร์ จะโฟกัสไปที่การสร้างคุณค่าเชิงพาณิชย์ จากสิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรม
มุมมองต่อการเป็นผู้ประกอบการ

ในเชิงวิชาการ คำว่า Entrepreneurship (ความเป็นผู้ประกอบการ) มีแนวคิดหลากหลายมุมมองจากหลายสำนักในสาขาต่าง ๆ เช่น เศรษฐศาสตร์ สังคมวิทยา และ ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจ โดยนักวิชาการหลายคนมองว่าการเป็นผู้ประกอบการเกี่ยวข้องอย่างมากผู้ประกอบการ นักวิชาการเหล่านี้มักจะให้ความสำคัญกับสิ่งที่ผู้ประกอบการทำและลักษณะพิเศษที่ผู้ประกอบการมี บางครั้งเรียกว่าวิธีการทำงานเพื่อการเป็นผู้ประกอบการ ส่วนนักวิชาการสำนักอื่นมองที่กระบวนการการประกอบการ แทนการเจาะกลุ่มไปที่กลุ่มบุคคลที่ประกอบกิจการ แนวทางนี้บางครั้งเรียกว่า แนวทางเชิงกระบวนการ (processual approach)
พฤติกรรมความเป็นผู้ประกอบการ

ผู้ประกอบการมักถูกมองว่าเป็นนวัตกร (innovator) — ผู้ออกแบบไอเดียใหม่ ๆ และกระบวนการทางธุรกิจใหม่ ผู้ประกอบการที่ประสบความสำเร็จม มักเป็นผู้ความเป็นผู้นำ (leadership) สูง มีทักษะการจัดการและการสร้างทีม นักเศรษฐศาสตร์การเมืองชาวอเมริกัน โรเบิร์ต ไรช์ (Robert Reich) ได้กล่าวถึงคุณลักษณะที่จำเป็น 3 อย่างของผู้ประกอบการ ประกอบกอบด้วย ความเป็นผู้นำ (leadership), ความสามารถในการจัดการ (management ability) และ ความสามารถในการสร้างทีม (team-building)
พฤติกรรมความเป็นผู้ประกอบการ > มุมมองต่อความไม่แน่นอน และ การรับความเสี่ยง

นักเศรษฐศาสตร์ทฤษฎีชาวอเมริกัน แฟรงค์ ไนท์ (Frank Knight) และ ปีเตอร์ ดรักเคอร์ (Peter Drucker) ได้ให้นิยามคำว่า "ความเป็นผู้ประกอบการ (entrepreneurship)" ว่าเป็นความสามารถในการรับความเสี่ยงสูงได้ (risk-taking) ผู้ประกอบการคือผู้ที่ยอมเอาหน้าที่การงานหรือความปลอดภัยทางการเงินของพวกเขาแขวนไว้บนเส้นได้ และยอมรับความเสี่ยงเพื่อการสร้างธุรกิจจากไอเดีย ใช้ทรัพยากรเงินทุนและทรัพยากรเวลาไปกับการลงทุนที่ไม่แน่นอน อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการมักจะไม่เชื่อว่าตัวเองรับความเสียงที่สูง เนื่องจากผู้ประกอบการมักจะมองเห็นความไม่แน่นอนในระดับที่ต่ำกว่าคนทั่วไป โดยแฟรงก์ ไนท์ ได้แยกความไม่แน่นอนออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้:
Risk (ความเสี่ยง) คือ ความไม่แน่นอนที่สามารถวัดได้ในทางสถิติ (เช่น โอกาสที่หยิบจะได้บอลสีแดง จากโถที่มีบอลสีแดง 5 ลูก และ สีฟ้า 5 ลูก)
Ambiguity (ความคลุมเครือ) คือ ความไม่แน่นอนที่วัดได้ยากในทางสถิติ (เช่น โอกาสที่จะหยิบได้บอลสีแดง จากโถที่มีบอลสีแดง 5 ลูก และบอลสีฟ้าที่ไม่รู้จำนวนลูกที่แน่นอน) ball from a jar containing five red balls but an unknown number of white balls)
True uncertainty (ความไม่แน่นอนที่แท้จริง) หรือ ความไม่แน่นอนแบบไนท์ (Knightian uncertainty) คือ ความไม่แน่นอนที่เป็นไปไม่ได้ที่จะวัดด้วยหลักสถิติ (เช่น โอกาสที่จะหยิบได้บอลสีแดง จากโถที่ไม่รู้จำนวนบอล และไม่รู้สีของบอล)
การเป็นผู้ประกอบการมักเกี่ยวโยงกับความไม่แน่นอนที่แท้จริง โดยเฉพาะเวลาสร้างสินค้าและบริการสำหรับตลาดผู้บริโภคที่ไม่เคยมีมาก่อน (Blur ocean) แทนที่จะลงทุนสร้างสินค้าหรือบริการที่มีมาก่อนแล้ว มีงานวิจัย ปี ค.ศ.2014 ของสถาบันเทคโนโลยีแห่งสหพันธ์สวิส ซือริช (ETH Zürich) ได้ทำการเปรียบเทียบผู้จัดการทั่วไปกับผู้ประกอบการ พบว่าผู้ประกอบการจะมีประสิทธิภาพในการตัดสินใจที่สูงกว่า และ มีกิจกรรมในสมองส่วน frontopolar cortex (FPC) ซึ่งเกี่ยวข้องกับกับการสำรวจตัวเลือกต่าง ๆ (explorative choice)
พฤติกรรมความเป็นผู้ประกอบการ > ความสามารถในการรับคำแนะนำ

ความสามารถในการทำงานร่วมและรับคำแนะนำ จากนักลงทุนรายเริ่มแรก (early investors) และหุ้นส่วนผู้ร่วมลงทุนคนอื่น ๆ (ความสามารถในการรับคำแนะนำ) คือปัจจัยที่มีความสำคัญอย่างมากสำหรับความสำเร็จของผู้ประกอบการ ในอีกทางหนึ่ง นักเศรษฐศาสตร์ก็ได้โต้เถียงว่าผู้ประกอบการไม่ควรทำตามึคำแนะนำทุกอย่างที่ได้รับ แม้ว่าคำแนะนำนั้นจะมาจากแหล่งที่น่าเชื่อถือก็ตาม เพราะผู้ประกอบการมีความเข้าใจที่ลึกซึ้งในธุรกิจที่ทำ มากกว่าบุคคลภายนอก ความสามารถในการรับคำแนะนำ (Coachability) ไม่ได้เป็นตัวกำหนดความสำเร็จของผู้ประกอบการ (เช่น การวัดอัตราการรอดของกิจการ) งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า ทีมผู้ก่อตั้งบริษัทที่ใหญ่และประกอบกิจการมายาวนาน (ซึ่งมีความเข้าใจที่ลึกซึ้งอย่างมากในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจของตนเอง) จะมีความสามารถในการรับคำแนะนำ (Coachability) ที่ต่ำกว่าทีมผู้ก่อตั้งบริษัทที่มีขนาดเล็กและก่อตั้งมาไม่นาน
พฤติกรรมความเป็นผู้ประกอบการ > กลยุทธ์

กลยุทธ์ที่ผู้ประกอบการอาจใช้ มีดังนี้:
การสร้างนวัตกรรม (Innovation) ใหม่ (สินค้า บริการ หรือ กระบวนการผลิต)
การปรับปรุงกระบวนการอย่างต่อเนื่อง (Continuous process improvement (CPI))
การสำรวจโมเดลธุรกิจใหม่ ๆ
การใช้เทคโนโลยี
การใช้การวิเคราะห์ธุรกิจอัจฉริยะ (business intelligence)
การใช้กลยุทธ์ทางเศรษฐศาสตร์
การพัฒนาสินค้าและบริการแห่งอนาคต
การพัฒนาและบริหารจัดการความสามารถของทีม
กลยุทธ์การตลาดสำหรับเครือข่ายเชิงนวัตกรรม
จิตวิทยาผู้ประกอบการ

นักเศรษฐศาสตร์ชาวอเมริกัน เอ็ดเวิร์ด ลาซีร์ (Edward Lazear) อาจารย์เศรษฐศาสตร์ ณ มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด (Stanford University) ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ทำการวิจัยในปี ค.ศ.2005 เพื่อหาคุณสมบัติเฉพาะเจาะจงในการแยกคนที่มีความเป็นผู้ประกอบการและคนที่ไม่มีความเป็นผู้ประกอบการ พบว่าการศึกษาและประสบการณ์การทำงาน คือสองคุณลักษณะที่สำคัญที่สุดในการจำแนกผู้คนที่มีความเป็นผู้ประกอบการ ในปี ค.ศ.2013 มีการวิจัยโดยอาจารย์อูชิ บาเคส-เกลเนอร์ (Uschi Backes-Gellner) อาจารย์ประจำมหาวิทยาลัยซือริช ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และ เปตรา มูก อาจารย์ประจำมหาวิทยาลัยซีเกน ประเทศเยอรมนี ได้ค้นพบว่าการมีเครือข่ายทางสังคมที่กว้างขวางนั้น ก็เป็นหนึ่งในอีกปัจจัยที่ทำให้บุคคล (นักศึกษา) คนหนึ่งนั้นกลายเป็นผู้ประกอบการ
การวิจัยแสดงให้เห็นว่าทั้งผู้ประกอบการเพศชายและเพศหญิงนั้น มีความคล้างคลึงกันด้านพฤติกรรมที่ค่อนข้างสูง โดยจากการศึกษาด้วยการสังเกตการณ์ พบว่าผู้ประกอบการเพศหญิงจะมีทักษะด้านการต่อรองและทักษะการตัดสินใจอย่างแน่วแน่ที่สูง นักวิจัยชาวสวีเดน โอซ่า แฮนสัน (Åsa Hansson) ที่ได้ทำวิจัยเรื่องความแตกต่างของผู้ประกอบการเพศหญิงและเพศชาย ได้ให้ข้อสรุปว่า ยิ่งผู้หญิงอายุมากขึ้น โอกาสที่จะเป็นผู้ประกอบการก็ยิ่งน้อยลง ในทางกลับกัน ผู้ชายยิ่งอายุมากขึ้น ก็ยิ่งมีโอกาสที่จะเป็นผู้ประกอบการสูงขึ้นตาม
อาจารย์จิตวิทยาชาวเดนมาร์ก เยสปา โชแอนเซิน (Jesper Sørensen) ได้เขียนถึงเรื่องของอิทธิพลที่มีต่อการตัดสินใจเป็นผู้ประกอบการ ไว้ในปี ค.ศ.2010 ซึ่งได้รวมไปถึงปัจจัยด้านเพื่อนร่วมงานและปัจจัยด้านสภาพสังคม โดยเขาได้พบว่าการที่ทำงานกับคนที่เป็นผู้ประกอบการที่สำเร็จนั้น มีอิทธิพลให้บุคคลดังกล่าวกลายเป็นผู้ประกอบการในอนาคต เมื่อเทียบกับคนที่ไม่ได้ทำงานกับผู้ประกอบการที่ประสบความสำเร็จ เนื่องจากทำให้บุคคลดังกล่าวมองเห็นความเป็นไปได้ที่จะประสบความสำเร็จ กล่าวคือ "ถ้าเขาทำได้ ทำไมฉันถึงจะทำไม่ได้?" อาจารย์โชแอนเซินได้กล่าวว่า "เมื่อคุณเจอคนที่ได้ประสบความสำเร็จแล้ว คุณก็จะรู้ว่าการประสบความสำเร็จนั้น มันเป็นไปได้"
ผู้ประกอบการอาจได้แรงบันดาลใจให้กลายเป็นผู้ประกอบการได้จากประสบการณ์ที่ตนเองได้ประสบในอดีต โดยเฉพาะคนที่ถูกเลิกจ้าง มักจะมีแนวโน้มในการเป็นผู้ประกอบการที่สูง จากแบบทศสอบบุคลิกภาพของเรย์มอน์ แคทเทลเกี่ยวกับบุคลิกภาพ แคทเทลได้กล่าวว่าการเป็นผู้ประกอบการนั้น เกี่ยวข้องกับทั้งบุคลิกภาพประจำตัวบุคคลและทัศนคติของบุคคล ทั้งสองอย่างคือปัจจัยทางจิตวิทยาที่ทำให้เกิดการเจริญเติบโตของบุคคล
ผู้ประกอบการนวัตกรรม มักจะมีประสบการณ์ทางจิตวิทยาแบบหนึ่ง ที่นักจิตวิทยาชาวฮังการี มิฮาย ชีคแซ็นต์มิฮายิ (Mihaly Csikszentmihalyi) เรียกว่า  "โฟลว์ (flow)". "โฟลว์" คือ พฤติกรรมทางจิตวิทยาเวลาที่คนคนหนึ่งลืมสิ่งรอบตัวภายนอกเวลาทำงาน หรือ ทำกิจกรรมอะไรสักอย่างหนึ่ง มิฮายได้กล่าวว่านวัตกรรมที่ปฏิวัติวงการต่าง ๆ นั้น มักเกิดขึ้นในช่วงเวลาทางจิตวิทยาดังกล่าว
ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัทแอปเปิล และ ผู้บริหารบริษัทแอปเปิลในอดีต สตีฟ จ็อบส์ Steve Jobs (รูปถ่าย ปี 2010) คือผู้ที่เปิดตัวนวัตกรรมหลายอย่างปฏิวัติวงการธุรกิจคอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟน และ ธุรกิจเพลงดิจิทัล
ลอดช่อง

| --- | --- |

ชื่ออื่น: เจ็นดล (มาเลเซีย, สิงคโปร์, อินโดนีเซีย); ดาเว็ต (เกาะชวา); โหมะน์และส้อง (พม่า)
ประเภท: ขนม
แหล่งกำเนิด: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ส่วนผสมหลัก: กะทิ, แป้งใส่สีเขียว, น้ำแข็งไส, น้ำตาลมะพร้าว
 ตำราอาหาร: ลอดช่อง   สื่อ: ลอดช่อง
ดาเว็ตที่ขายในตลาดที่มาลัง ชวาตะวันออก ประมาณ พ.ศ. 2478
ลอดช่อง  คือ ขนมพื้นบ้านที่ใช้แป้งข้าวเจ้าเป็นวัตถุดิบ เป็นที่นิยมแพร่หลายในไทยชนิดหนึ่ง มีจุดกำเนิดร่วมในทั่วทั้งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เชื่อกันว่ามีต้นกำเนิดมาจากอินโดนีเซีย โดยอินโดนีเซีย มาเลเซีย เรียกว่า เจ็นดล (มลายู: cendol; จีน: 珍多冰, zhēn duō bīng; เจินตัวปิง)  อีกทั้งยังแพร่หลายในสิงคโปร์ เวียดนาม และพม่า (เรียกว่า โหมะน์และส้อง, မုန့်လက်ဆောင်း)
ในประเทศไทย มีการเรียกลอดช่องอีกแบบหนึ่งว่า ลอดช่องสิงคโปร์ โดยมีที่มาจากชื่อร้านสิงคโปร์โภชนาบริเวณแยกหมอมี เยาวราช กรุงเทพมหานคร
รากศัพท์

ในอินโดนีเซียเชื่อว่า เจ็นดล มีความเกี่ยวข้องกับคำ jendol ในภาษาชวา ภาษาซุนดา และภาษาอินโดนีเซีย หมายถึง "โหนก" หรือ "โป่ง" ซึ่งมีความหมายโดยนัยหมายถึงเยลลี่ที่มีรูปร่างคล้ายตัวหนอน ในเวียดนาม เรียกว่า บั๊ญหลอต (bánh lọt) ซึ่งเป็นส่วนผสมของขนมที่ชื่อเจ่หรือเจ่บาเหม่า