stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การให้เหตุผลแบบจารนัย
ประวัติ > การนำเสนอและการพัฒนาโดยเพิร์ซ > ตรรกะด้านการจารนัยสามระดับ > บทวิจารณ์ของการอ้างเหตุผล

ในระดับคริติก เพิร์ซตรวจสอบรูปของการอ้างเหตุผลแบบจารนัย (แบบที่อภิปรายไปด้านบน) และได้กลายมาถือว่าสมมติฐานควรอธิบายความฟังขึ้นอย่างประหยัดในด้านของความเป็นไปได้และความเป็นธรรมชาติ ในปี ค.ศ. 1908 เพิร์ซพรรณนาความเป็นไปได้ (plausibility) นี้ในรายละเอียด ความเป็นไปได้ที่อยู่บนการสังเกตการณ์ไม่ได้มีส่วนด้วย (ซึ่งจะกลายเป็นการประเมินผลแบบอุปนัยของสมมติฐานแทน) แต่เป็นความเรียบง่ายเหมาะที่สุดในความหมายของความ "ง่าย และเป็นธรรมชาติ" แทน เช่นแบบ
แสงแห่งเหตุผลธรรมชาติ (natural light of reason) ของกาลิเลโอ และต่างจาก "ความเรียบง่ายเชิงตรรกะ" (logical simplicity) (เพิร์ซไม่ได้มองข้ามความเรียบง่ายเชิงตรรกะทั้งหมดแต่มองว่ามีหน้าที่ที่เป็นรอง หากนำมาใช้อย่างสุดโต่งก็เป็นการสนับสนุนให้ไม่ต้องหาคำอธิบายของการสังเกตการณ์เลย) แม้แต่การเดาของสติปัญญาที่เตรียมตัวมาอย่างดีก็ยังผิดถี่กว่าถูก แต่ความสำเร็จที่จะหาความจริงหรืออย่างน้อยเดินหน้าการสอบสวนของการเดาของเรานั้นเกินไปกว่าคำว่าดวงสุ่ม ๆ และนั่นชี้ให้เพิร์ซเห็นว่าการเดาเหล่านั้นอยู่บนการเข้ากับธรรมชาติโดยอัชฌัตติกญาณ หรือความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดระหว่างกระบวนการในจิตและกระบวนการในความเป็นจริงซึ่งจะเป็นเหตุผลอย่างน่าดึงดูดว่าทำไมการเดา "โดยธรรมชาติ" จะเป็นอันที่สำเร็จบ่อย (หรือไม่บ่อย) ที่สุด และเพิร์ซจึงได้อ้างเหตุผลว่าควรชอบการเดาแบบนั้นมากกว่าเพราะเมื่อไม่มี "a natural bent like nature's" (ความเอนเอียงตามธรรมชาติอย่างที่ธรรมชาติมี) ก็จะไม่มีความหวังใดในการที่ผู้คนจะเข้าใจธรรมชาติ ในปี ค.ศ. 1910 เพิร์ซได้แยกแยะเป็นสามทางระหว่างความน่าจะเป็น (probability) ความละม้ายจริง (verisimilitude) และความเป็นไปได้ (plausibility) และนิยามคำว่าความเป็นไปได้ด้วยคำว่า "ought" (ควรจะ): "คำว่าความเป็นไปได้นี้ ผมหมายถึงระดับที่ทฤษฎีหนึ่งควรจะแนะนำตัวเองสู่ความเชื่อของเราโดยปราศจากหลักฐานใด ๆ นอกจากสัญชาตญาณตัวเองที่ผลักดันให้เราสนับสนุนมัน" สำหรับเพิร์ซ ความเป็นไปได้ (plausibility) ไม่ได้ขึ้นอยู่กับความถี่ที่สังเกตเห็นหรือความน่าจะเป็น หรือความละม้ายจริง หรือแม้แต่ความทดสอบได้ (testability) ซึ่งไม่ใช่เรื่องของบทวิจารณ์ว่าการอนุมานเชิงสมมติฐานเป็นการอนุมาน แต่เป็นเรื่องของความสัมพันธ์ของสมมติฐานต่อกระบวนการสอบสวน
วลีว่า "การอนุมานสู่คำอธิบายที่ดีที่สุด" (ซึ่งเพิร์ซไม่ใช้แต่มักจะถูกนำมาใช้เรียกการอนุมานเชิงสมมติฐาน) ไม่ได้ถูกเข้าใจว่าหมายถึงสมมติฐานที่เรียบง่ายและเป็นธรรมชาติที่สุดเสมอ (ดังเช่นพวกที่มีข้อสมมติฐานน้อยที่สุด) อย่างไรก็ตาม ความหมายอื่น ๆ ของคำว่า "ดีที่สุด" เช่น "ผ่านการทดสอบได้ดีที่สุด" ก็ยากที่จะรู้ว่าจะสร้างคำอธิบายไหนดีที่สุดในเมื่อมันยังไม่ได้ถูกทดสอบ สำหรับเพิร์ซแล้ว การให้เหตุผลการอนุมานแบบจารนัยใด ๆ ว่าดียังคงไม่สมบูรณ์แค่เพราะถูกสร้างเป็นการอ้างเหตุผล (ต่างจากการอุปนัยและการนิรนัย) และขึ้นอยู่กับหน้าที่ในระเบียบวิธีและความมั่นสัญญาว่าจะดำเนินหน้าการสอบสวน (เช่นความทดสอบได้) แทน
ประวัติ > การนำเสนอและการพัฒนาโดยเพิร์ซ > ตรรกะด้านการจารนัยสามระดับ > ระเบียบวิธีของการสอบสวน

ในระดับเมโธดิวติก เพิร์ซถือว่าสมมติฐานจะได้รับเลือกและถูกตัดสินไปทดสอบก็เพราะมันเสนอที่จะเร่งและทำให้กระบวนการสอบสวนประหยัด (inquiry) ในการหาความจริงด้วยการทดสอบมัน อย่างแรกเลยคือด้วยการทดสอบได้ และก็ด้วยเรื่องเศรษฐกิจเพิ่มเติม ไม่ว่าในด้านราคา (cost) มูลค่า (value) และความสัมพันธ์ท่ามกลางการเดาต่าง ๆ (สมมติฐาน) การพิจารณาดังเช่นความน่าจะเป็นซึ่งไม่มีในการปฏิบัติของการจารนัยในระดับคริติกก็จะมีส่วนร่วมในระดับนี้ ตัวอย่างเช่น:
ราคา (cost) : ถ้าการเดาที่เรียบง่ายและเป็นไปได้สูงนั้นมีราคาในการทดสอบความเท็จที่ต่ำก็อาจเป็นอันแรก ๆ ที่เอามาทดสอบเพื่อเบิกทางก่อน ถ้ามันผ่านการทดสอบอย่างน่าประหลาดใจ มันก็คุ้มที่จะรู้ตั้งแต่แรกเริ่มในการสอบสวน ไม่อย่างนั้นอาจจะต้องเสียเวลานานไปกับแนวทางที่ดูเป็นไปได้มากกว่าแต่ความจริงแล้วผิด
มูลค่า (value) : การเดาหนึ่งนั้นคุ้มค่าที่จะทดสอบในตัวมันเองถ้ามีความเป็นไปได้โดยสัญชาตญาณหรือความน่าจะเป็นอย่างรูปธรรมที่มีเหตุผล ในขณะที่ความควรจะเป็นอัตวิสัยไม่น่าไว้วางใจแม้จะมีเหตุผล
อันตรสัมพันธภาพ (interrelationships) : สามารถเลือกการเดามาทดลองอย่างมีกลยุทธ์ได้ด้วยสิ่งเหล่านี้
ความรอบคอบ (caution) ตัวอย่างที่เพิร์ซให้คือเกมยี่สิบคำถาม (Twenty Questions)
ความกว้าง (breadth) ของการนำไปใช้อธิบายปรากฏการณ๋ได้หลากหลาย และ
ความไม่ซับซ้อน (incomplexity) ของสมมติฐานที่ดูเรียบง่ายและเมื่อทดสอบแล้วจะปูทางไปสู่การไล่ตามสมมติฐานที่หลากหลายและขัดแย้งกันและเรียบง่ายน้อยกว่า
การประยุกต์ใช้ > ปัญญาประดิษฐ์

การประยุกต์ใช้ในปัญญาประดิษฐ์มีการวินิจฉัยความผิดพร่อง (Diagnosis (artificial intelligence)) การปรับปรุงความเชื่อ (belief revision) และการวางแผนของเครื่อง (automated planning) การประยุกต์ใช้โดยตรงที่สุดของการจารนัยคือการตรวจจับความผิดพร่องโดยอัตโนมัติในระบบ: เมื่อมีทฤษฎีที่ว่าด้วยความสัมพันธ์ระหว่างความผิดพร่องกับผลกระทบและชุดผลกระทบที่สังเกตเห็น จะสามารถจารนัยหาชุดความผิดพร่องที่อาจจะเป็นสาเหตุของปัญหา
การประยุกต์ใช้ > แพทยศาสตร์

ในแพทยศาสตร์ สามารถมองการจารนัยเป็นส่วนประกอบในการประเมินผลและการตัดสินใจทางคลินิก
การประยุกต์ใช้ > การวางแผนของเครื่อง

การจารนัยสามารถนำมาใช้โมเดลการวางแผนของเครื่องได้ หากมีทฤษฎีของตรรกะที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างเหตุการณ์ของการกระทำและผลของมัน (ตัวอย่างเช่น สูตรของแคลคูลัสเหตุการณ์ (event calculus)) ก็จะสามารถโมเดลปัญหาของการหาแผนการสำหรับการไปถึงสภาวะหนึ่งให้เป็นปัญหาของการจารนัยหาชุดของสัญพจน์ (literal) ที่แสดงนัยว่าสภาวะสุดท้ายเป็นสภาวะเป้าหมาย (goal state)
การประยุกต์ใช้ > การวิเคราะห์ข่าวกรอง

มีการใช้การให้เหตุผลแบบจารนัยเชิงความน่าจะเป็นในการวิเคราะห์ข่าวกรอง (intelligence analysis), การวิเคราะห์สมมติฐานคู่แข่ง (analysis of competing hypotheses) และ โครงข่ายแบบเบส์ อย่างกว้างขวาง การวินิจฉัยทางการแพทย์และการให้เหตุผลทางกฎหมายก็มีใช้วิธีการนี้เช่นเดียวกัน แต่มีหลายตัวอย่างของข้อผิดพลาดโดยเฉพาะพวกที่เกิดจากเหตุผลวิบัติโดยอัตราพื้นฐานและเหตุผลวิบัติของพนักงานอัยการ (prosecutor's fallacy)
การประยุกต์ใช้ > ปรัชญาวิทยาศาสตร์

ในปรัชญาวิทยาศาสตร์ (philosophy of science) การจารนัยเป็นวิธีการอนุมานที่สำคัญที่สนับสนุนมุมมองสัจนิยมทางวิทยาศาสตร์ (scientific realism) และการถกเถียงของสัจนิยมทางวิทยาศาสตร์ส่วนมากเป็นเรื่องเกี่ยวกับว่าการจารนัยเป็นวิธีการอนุมานที่ยอมรับได้หรือไม่
การประยุกต์ใช้ > ภาษาศาสตร์เชิงประวัติ

ในภาษาศาสตร์เชิงประวัติ การจารนัยในระหว่างการรู้ภาษา (language acquisition) มักถูกถือว่าเป็นส่วนที่จำเป็นในกระบวนการการเปลี่ยนแปลงภาษา ดังเช่นการวิเคราะห์ใหม่ (folk etymology) และแนวเทียบ (analogy)
การประยุกต์ใช้ > ภาษาศาสตร์ประยุกต์

ในการวิจัยภาษาศาสตร์ประยุกต์ (applied linguistics) การให้เหตุผลแบบจารนัยกำลังถูกเริ่มใช้เป็นคำอธิบายทางเลือกแทนการให้เหตุผลแบบอุปนัยในการรู้จำผลลัพธ์ที่คาดไว้ของการสอบสวนเชิงคุณภาพ ทำให้มีส่วนในกำหนดทิศทางของการวิเคราะห์ มันถูกนิยามเป็น "การใช้ข้อตั้งที่ไม่ชัดเจนจากการสังเกตการณ์ และไล่ตามทฤษฎีต่าง ๆ เพื่ออธิบายมัน"
("The use of an unclear premise based on observations, pursuing theories to try to explain it" (Rose et al., 2020, p. 258))
การประยุกต์ใช้ > มานุษยวิทยา

ในสาขามานุษยวิทยา อัลเฟรด เกลล์ (Alfred Gell) นิยามการจารนัย (ต่อจากเอโก) ในหนังสือทรงอิทธิพลของเขาชื่อ Art and Agency (ศิลปะและผู้กระทำการ) ว่าเป็น "หนึ่งกรณีของการอนุมานเชิงสังเคราะห์ 'ที่ซึ่งเราพบพฤติการณ์ที่น่าฉงนซึ่งจะสามารถอธิบายได้ด้วยข้อสมมุติว่ามันเป็นหนึ่งกรณีของกฎทั่วไปกฎหนึ่ง และเหตุฉะนั้นจึงนำข้อสมมุตินั้นมาใช้'" ("a case of synthetic inference 'where we find some very curious circumstances, which would be explained by the supposition that it was a case of some general rule, and thereupon adopt that supposition'") เกลล์วิจารณ์งานศึกษา "ทางมานุษยวิทยา" เรื่องศิลปะ ณ ตอนนั้นว่าหมกมุ่นกับคุณค่าทางสุนทรียภาพ และหมกมุ่นกับภาระหลักของมานุษยวิทยาในการเปิดเผย "ความสัมพันธ์ทางสังคม" ไม่พอ โดยเฉพาะบริบททางสังคมที่งานศิลปะได้ถูกสร้างสรรค์ หมุนเวียน และรับ การจารนัยถูกใช้เป็นกลไกในการเคลื่อนจากศิลปะเป็นผู้กระทำการ นั่นคือการจารนัยสามารถอธิบายวิธีที่ศิลปะสามารถดล สามัญสำนึก (sensus communis) ขึ้นมา ซึ่งคือมุมมองที่มีร่วมกันระหว่างสมาชิกของสังคมหนึ่ง ซึ่งแสดงลักษณะ (characterize) ของสังคมนั้น ๆ
คำถามที่เกลล์ถามในหนังสือคือ "มัน 'บอก' อะไรกับคนในตอนแรก?" ("how does it initially 'speak' to people?") เขาตอบว่า "ไม่มีคนมีเหตุผลคนไหนจะนึกไม่ได้ว่าความสัมพันธ์แบบศิลปะระหว่างผู้คนและสิ่งของจะมีการสร้างความหมาย (semiosis) เป็นอย่างน้อย" ("No reasonable person could suppose that art-like relations between people and things do not involve at least some form of semiosis.") แต่ทว่าเขาปฏิเสธทุกข้อกล่าวหาที่บอกว่าการสร้างความหมายสามารถมองเป็นภาษาได้ เพราะเช่นนั้นแล้วเขาจำต้องยอมรับการมีอยู่ของ "สามัญสำนึก" ที่มีมาอยู่ก่อนแล้วซึ่งเขาต้องการบอกว่ามันเกิดขึ้นต่อมาทีหลังจากศิลปะเท่านั้น การจารนัยเป็นคำตอบต่อปริศนานี้เพราะธรรมชาติความเป็นคร่าว ๆ ของแนวคิดการจารนัย (ที่เพิร์ซเปรียบเหมือนกับการเดา) แปลว่านอกจากจะใช้งานนอกโครงข่ายที่มีอยู่ก่อนได้แล้ว แต่มากกว่านั้นยังสามารถประกาศการมีอยู่ของโครงข่ายหนึ่งได้ด้วย อย่างที่เกลล์ให้เหตุผลไว้ในการวิเคราะห์ของเขา การมีอยู่ทางกายภาพของงานศิลปะนั้นเองที่กระตุ้นให้ผู้ชมกระทำการจารนัยและใส่เจตนารมณ์ของงานศิลปะเข้าไปเอง ตัวอย่างเช่นรูปปั้นเทพธิดา ในแง่หนึ่งก็ได้กลายเป็นเทพธิดาของจริงในสมองของผู้ชม และไม่ได้เป็นแค่ตัวแทนรูปของเทพองค์หนึ่งเท่านั้นแต่ยังแสดงถึงเจตนาของเธอด้วย (ซึ่งถูกจารนัยจากความรู้สึกถึงการมีอยู่ของเธอ) เพราะฉะนั้นเกลล์อ้างว่าศิลปะสามารถมีความเป็นผู้กระทำ (agency) ในชนิดที่เหมือนกับเมล็ดพันธุ์ที่หยั่งรากและเติบโตไปเป็นตำนานทางวัฒนธรรม พลังของความเป็นผู้กระทำเป็นพลังที่จะผลักดันการกระทำต่าง ๆ และท้ายที่สุดก็ดลใจให้เกิดความเข้าใจร่วมกัน ซึ่งเป็นสิ่งที่แสดงลักษณะของสังคม
การประยุกต์ใช้ > การเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์

ในวิธีการรูปนัย (formal methods) ตรรกะถูกใช้ระบุและตรวจสอบคุณสมบัติของโปรแกรมคอมพิวเตอร์ การจารนัยถูกนำไปใช้ในอุปกรณ์ให้เหตุผลกล (mechanized reasoning tool) เพื่อเพิ่มระดับอัตโนมัติกรรม (automation) ของกิจกรรมการตรวจสอบ
เทคนิคหนึ่งเรียกว่า bi-abduction ซึ่งรวมการจารนัยและปัญหากรอบ (frame problem) ถูกใช้ขยายเทคนิคการให้เหตุผลของคุณสมบัติความจำให้สามารถให้เหตุผลเป็นรหัสหรือโค้ดหลายล้านบรรทัด การจารนัยที่อยู่บนตรรกศาสตร์ถูกใช้เพื่ออนุมานเงื่อนไขก่อน (precondition) ของฟังก์ชันแต่ละอันในโปรแกรมหนึ่งและลดภาระที่มนุษย์ต้องทำ นี่ทำให้เกิดบริษัทสตาร์ทอัพที่รับตรวจสอบโปรแกรมซึ่งถูกซื้อไปโดยเฟสบุ๊ก และอุปกรณ์วิเคราะห์โปรแกรม Infer ซึ่งได้ป้องกันฐานรหัส (Codebase) อุตสาหกรรมจากจุดบกพร่องหลายพันจุด
นอกจากการจารนัยหาเงื่อนไขก่อนของฟังก์ชันแล้ว การจารนัยยังถูกใช้เพื่อทำการอนุมานตัวยืนยง (invariant) ของลูปโปรแกรม (program loop)  การอนุมานข้อกำหนดของโค้ดที่ไม่รู้จัก และการสังเคราะห์ตัวโปรแกรมเอง ให้เป็นอัตโนมัติ
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยปรัชญา
การคิดวิเคราะห์
การทดสอบเป็ด (Duck test)
การประมาณค่าควรจะเป็นสูงสุด (Maximum likelihood estimation)
การให้เหตุผลเชิงตรรกะ (Logical reasoning)
การให้เหตุผลแบบเพิกถอนได้ (Defeasible reasoning)
การอนุมานสาเหตุ (Attribution (Psychology))
การอ้างเหตุผล (Argument)
เกร็กกอรี่ เบตสัน (Gregory Bateson)
ความน่าจะเป็นแบบอุปนัย (Inductive probability)
การสร้างความเข้าใจ (Sensemaking)
ดักลาส เอ็น. วอลตัน (Douglas N. Walton)
ทฤษฎีวิธีการให้เหตุผล (Argumentation Theory)
บรรณานุกรมชารลส์ แซนเดอรส์ เพิร์ซ (Charles Sanders Peirce bibliography)
แบบจำลองทางสถิติ (Statistical model)
ศึกษาสำนึก
สัญสัมพันธ์ (Sign relation)
บรรณานุกรม

Akaike, Hirotugu (1994), "Implications of informational point of view on the development of statistical science",  ใน Bozdogan, H. (บ.ก.), Proceedings of the First US/JAPAN Conference on The Frontiers of Statistical Modeling: An Informational Approach—Volume 3, Kluwer Academic Publishers, pp. 27–38.
Awbrey, Jon, and Awbrey, Susan (1995), "Interpretation as Action:  The Risk of Inquiry", Inquiry:  Critical Thinking Across the Disciplines, 15, 40–52.  Eprint
Cialdea Mayer, Marta and Pirri, Fiora (1993) "First order abduction via tableau and sequent calculi" Logic Jnl IGPL 1993 1: 99–117; doi:10.1093/jigpal/1.1.99. Oxford Journals
Cialdea Mayer, Marta and Pirri, Fiora (1995) "Propositional Abduction in Modal Logic", Logic Jnl IGPL 1995 3: 907–919; doi:10.1093/jigpal/3.6.907 Oxford Journals
Edwards, Paul (1967, eds.), "The Encyclopedia of Philosophy," Macmillan Publishing Co, Inc. & The Free Press, New York. Collier Macmillan Publishers, London.
Eiter, T., and Gottlob, G. (1995), "The Complexity of Logic-Based Abduction, Journal of the ACM, 42.1, 3–42.
Hanson, N. R. (1958). Patterns of Discovery: An Inquiry into the Conceptual Foundations of Science, Cambridge: Cambridge University Press.  ISBN 978-0-521-09261-6.
Harman, Gilbert (1965). "The Inference to the Best Explanation". The Philosophical Review. 74 (1): 88–95. doi:10.2307/2183532. JSTOR 2183532.
Josephson, John R., and Josephson, Susan G. (1995, eds.), Abductive Inference:  Computation, Philosophy, Technology, Cambridge University Press, Cambridge, UK.
Lipton, Peter.  (2001).  Inference to the Best Explanation, London: Routledge.  ISBN 0-415-24202-9.
Magnani, Lorenzo (2014), "Understanding abduction", Model-Based Reasoning in Science and Technology: Theoretical and Cognitive Issues (editor—Magnani L.) Springer, p. 173-205.
McKaughan, Daniel J. (2008), "From Ugly Duckling to Swan: C. S. Peirce, Abduction, and the Pursuit of Scientific Theories", Transactions of the Charles S. Peirce Society, v. 44, no. 3 (summer), 446–468. Abstract[ลิงก์เสีย].
Menzies, T (1996). "Applications of Abduction: Knowledge-Level Modeling" (PDF). International Journal of Human-Computer Studies. 45 (3): 305–335. CiteSeerX 10.1.1.352.8159. doi:10.1006/ijhc.1996.0054.
Queiroz, Joao & Merrell, Floyd (guest eds.). (2005). "Abduction - between subjectivity and objectivity". (special issue on abductive inference) Semiotica 153 (1/4). .
Santaella, Lucia (1997) "The Development of Peirce's Three Types of Reasoning: Abduction, Deduction, and Induction", 6th Congress of the IASS. Eprint.
Sebeok, T. (1981) "You Know My Method". In Sebeok, T. "The Play of Musement". Indiana. Bloomington, IA.
Yu, Chong Ho (1994), "Is There a Logic of Exploratory Data Analysis?", Annual Meeting of American Educational Research Association, New Orleans, LA, April, 1994.  Website of Dr. Chong Ho (Alex) Yu
แหล่งข้อมูลอื่น

Douven, Igor. "Abduction".  ใน Zalta, Edward N. (บ.ก.). Stanford Encyclopedia of Philosophy.
การให้เหตุผลแบบจารนัย ที่ Indiana Philosophy Ontology Project
การให้เหตุผลแบบจารนัย ที่ PhilPapers
"Abductive Inference" (ถึงแล้วเลื่อนลง), John R. Josephson, Laboratory for Artificial Intelligence Research, Ohio State University. (Former webpage via the Wayback Machine.)
"Deduction, Induction, and Abduction", Chapter 3 in article "Charles Sanders Peirce" by Robert Burch, 2001 and 2006, in the Stanford Encyclopedia of Philosophy.
"Abduction", links to articles and websites on abductive inference, Martin Ryder.
International Research Group on Abductive Inference, Uwe Wirth and Alexander Roesler, eds. Uses frames. Click on link at bottom of its home page for English. Wirth moved to U. of Gießen, Germany, and set up Abduktionsforschung, home page not in English but see Artikel section there. Abduktionsforschung home page via Google translation.
"'You Know My Method': A Juxtaposition of Charles S. Peirce and Sherlock Holmes" (1981), by Thomas Sebeok with Jean Umiker-Sebeok, from The Play of Musement, Thomas Sebeok, Bloomington, Indiana: Indiana University Press, pp. 17–52.
Commens Dictionary of Peirce's Terms, Mats Bergman and Sami Paavola, editors, Helsinki U. Peirce's own definitions, often many per term across the decades. There, see "Hypothesis [as a form of reasoning]", "Abduction", "Retroduction", and "Presumption [as a form of reasoning]".
นกจาบฝนของวิลเลียมส์

| นกจาบฝนของวิลเลียมส์> สถานะการอนุรักษ์ |
| --- | --- |
 ไม่มีข้อมูล  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอต Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: สัตว์ปีก Aves
อันดับ:: นกเกาะคอน Passeriformes
วงศ์:: Alaudidae Alaudidae
สกุล:: Mirafra Mirafra Macdonald, 1956
สปีชีส์:: Mirafra williamsi
ชื่อทวินาม
Mirafra williamsi Macdonald, 1956

นกจาบฝนของวิลเลียมส์ (อังกฤษ: Williams's lark) หรือที่รู้จักกันในชื่อ Marsabit lark และ Williams's bush lark เป็นสปีชีส์ของนกจาบฝนในครอบครัว Alaudidae ตั้งชื่อตาม จอห์น จี. วิลเลียมส์ นักปักษีวิทยาจากอังกฤษซึ่งเป็นผู้ดูแลพิพิธภัณฑ์ Coryndon ในกรุงไนโรบี, เคนยา (ปัจจุบันเรียกว่าพิพิธภัณฑ์แห่งชาติเคนยา) ค้นพบเมื่อ 1955 นักปักษีวิทยายังคงไม่ทราบชีวิตและระบบนิเวศน์วิทยาของนกนี้
พระเจ้าจอห์นแห่งอังกฤษ

| พระเจ้าจอห์น |
| --- | --- |

พระมหากษัตริย์อังกฤษ
ครองราชย์: 6 เมษายน ค.ศ. 1199 ถึง   19 ตุลาคม ค.ศ. 1216
รัชสมัย: 17 ปี
ราชาภิเษก: 27 พฤษภาคม ค.ศ. 1199
ก่อนหน้า: พระเจ้าริชาร์ดที่ 1
ถัดไป: พระเจ้าเฮนรีที่ 3
เจ้าแห่งไอร์แลนด์
ครองราชย์: พฤษภาคม ค.ศ. 1177 – 19 ตุลาคม ค.ศ. 1216
ถัดไป: พระเจ้าเฮนรีที่ 3

พระราชสมภพ: 24 ธันวาคม ค.ศ. 1166 เมืองออกซฟอร์ด
สวรรคต: 19 ตุลาคม ค.ศ. 1216 ~(49 ปี) นอตทิงแฮมเชอร์
มเหสี: อิซาเบล เคาน์เตสแห่งกลอสเตอร์ พระนางอิซาเบลลาแห่งอ็องกูแลม
พระราชบุตร: 5 พระองค์
ราชวงศ์: ราชวงศ์แพลนแทเจเนต
พระราชบิดา: พระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษ
พระราชมารดา: อาลีเยนอร์แห่งอากีแตน
พระเจ้าจอห์น หรือที่รู้จักในพระนาม "จอห์นผู้เสียแผ่นดิน" (อังกฤษ: John หรือ John Lackland ค.ศ. 1166-1216) เป็นกษัตริย์แห่งอังกฤษและเป็นกษัตริย์องค์ที่ 3 ของราชวงศ์แพลนแทเจอนิต ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1199 จนกระทั่งพระองค์สวรรคตในปี ค.ศ. 1216 พระองค์สูญเสียดัชชีนอร์ม็องดีและดินแดนอื่น ๆ ในฝรั่งเศสส่วนใหญ่ให้แก่พระเจ้าฟีลิปที่ 2 แห่งฝรั่งเศส ส่งผลให้เกิดการล่มสลายของจักรวรรดิอ็องเกแว็ง และมีส่วนสนับสนุนการเติบโตของราชวงศ์กาเปเตียงของฝรั่งเศสในช่วงศตวรรษที่ 13 การจลาจลบารอนนำไปสู่การลงพระนามและประทับตราพระราชลัญจกรในมหากฎบัตรแม็กนาคาร์ตา ซึ่งเป็นเอกสารสำคัญที่ถือเป็นก้าวแรกในวิวัฒนาการของรัฐธรรมนูญของสหราชอาณาจักร
พระเจ้าจอห์นทรงเป็นพระโอรสองค์สุดท้องในพระราชโอรสทั้งสี่ของพระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษและอาลีเยนอร์แห่งอากีแตน พระองค์มีพระสมัญญาว่า จอห์น ผู้ไร้แผ่นดิน เพราะพระองค์ไม่คาดว่าจะได้รับมรดกที่ดินที่สำคัญ พระองค์กลายเป็นพระราชโอรสองค์โปรดของพระเจ้าเฮนรีหลังจากการจลาจลที่ล้มเหลวในปี ค.ศ. 1173-1174 โดยพระเชษฐาของพระองค์คือ เฮนรียุวกษัตริย์, เจ้าชายริชาร์ด และ เจ้าชายเจฟฟรีย์ ต่อพระราชบิดาของพระองค์ เจ้าชายจอห์นได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าแห่งไอร์แลนด์ในปี ค.ศ. 1177 และได้รับมอบดินแดนในอังกฤษและในทวีป พระองค์พยายามกบฏต่อการปกครองของพระเจ้าริชาร์ดแต่ไม่สำเร็จในขณะที่พระเจ้าริชาร์ดเข้าร่วมในสงครามครูเสดครั้งที่สาม แต่พระองค์ได้รับการประกาศให้เป็นกษัตริย์หลังจากพระเจ้าริชาร์ดสวรรคตในปี ค.ศ. 1199 พระองค์ได้บรรลุข้อตกลงกับพระเจ้าฟีลิปที่ 2 แห่งฝรั่งเศส เพื่อรับรู้ถึงการครอบครองดินแดนแองเกแว็งของพระเจ้าจอห์นในสนธิสัญญาเลอกูเลต์ในปี ค.ศ. 1200
สถานีรถไฟฟ้าร้างในรถไฟฟ้าปารีส

สถานีรถไฟฟ้าผีในรถไฟฟ้าปารีส เป็นสถานีรถไฟฟ้าในกรุงปารีส ที่ปิดบริการหรือไม่ใช้งานอีกต่อไป โดยการปิดทำการนั้นมาจากหลายสาเหตุ เหตุผลหลักที่ปิดทำการ เกิดขึ้นเนื่องจากสงครามโลกครั้งที่สอง
สถานีที่ไม่เปิดใช้งาน

มีสถานีรถไฟฟ้า 2 สถานี ที่ทำการก่อสร้างแต่ไม่เปิดใช้งาน ได้แก่สถานี Porte Molitor และ Haxo โดยเปิดให้บริการเฉพาะกรณีพิเศษ เช่น การถ่ายทำภาพยนตร์สยองขวัญ เป็นต้น
สถานี Porte Molitor ก่อสร้างในปี ค.ศ. 1923 ในสาย 9 และ 10 เพื่อเชื่อมต่อกับสนามกีฬา Parc des Princes และ Roland Garros  แต่โครงการค่อนข้างซับซ้อน และยุ่งยาก แม้ว่าจะก่อสร้างเสร็จแล้ว แต่ไม่เปิดบริการ
อุโมงค์พิเศษ voie des Fêtes ระหว่างสถานี Place des Fêtes และ Porte des Lilas มีสถานีร้างชื่อว่า Haxo ก่อสร้างในปี ค.ศ. 1921 โดยจะเชื่อมต่อระหว่างสาย 3 และสาย 7 (ซึ่งในปัจจุบันคือสาย 3 (2) และสาย 7 (2)) อย่างไรก็ตาม สถานีนี้ไม่เคยเปิดให้บริการเลย
สถานีที่ปิดทำการและเปิดใหม่อีกครั้ง

สถานี Varenne (สาย 13) เปิดทำการอีกครั้งในวันที่ 24 ธันวาคม 1962 ตามด้วยสถานี Bel-Air (สาย 6) ในวันที่ 7 มกราคม 1963 สถานีแรน (สาย 12) และสถานี Liège (สาย 13) เปิดทำการอีกครั้งในวันที่ 20 พฤษภาคม 1968 และ 16 กันยายน 1968 ตามลำดับโดยสถานีเหล่านี้ไม่เปิดทำการในวันอาทิตย์และวันหยุด
แหล่งข้อมูลอื่น

Phantom Train Stations เก็บถาวร 2012-04-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน — articles with description and photographs of ghost stations of Paris metro
Tourists throng Paris's 'ghost' metro stations - Travel article describing a tour of the Ghost Stations of the Paris Metro
Metro magic - Travel article by Andrew Martin of a tour of several abandoned Metro stations
| ด ค กระบบขนส่งมวลชนในปารีส |
| --- | --- |
 เมโทร:                  ระหว่างการก่อสร้าง     โครงการ  
 แอร์เออแอร์:           
 ทร็องซีเลียง:                   
 รถราง:                
 รถโดยสารประจำทาง:   RATP   น็อกตีเลียง 
อื่น ๆ:   CDGVAL   Orlyval   Montmartre Funicular 
โครงการ:  Grand Paris Express  CDG Express  Lines 3bis and 7bis merger 
องค์กร:  IDFM  RATP  แอ็สแอนเซแอ็ฟ  Optile  Keolis  Transdev 
การเงิน:  ตั๋วและค่าโดยสาร Ticket t+  Paris visite  Navigo card  ภาษีขนส่ง 
สถานี Haxo ที่ไม่มีทางออกจากสถานี
สถานี Croix-Rouge เป็นสถานีปลายทางของสาย 10 จนถึงปี ค.ศ. 1939
สถานี Porte des Lilas - Cinéma ที่เปิดใช้งานในกรณีพิเศษ
วูดดี อัลเลน

| วูดดี อัลเลน |
| --- | --- |
วูดดี อัลเลน รอบปฐมทัศน์ภาพยนตร์ปี 2009 เรื่อง Whatever Works
สารนิเทศภูมิหลัง
เกิด:  (1935-12-01) ธันวาคม 1, 1935 (89 ปี) Allen Stewart Konigsberg อัลเลน สจวร์ท โคนิกสเบอร์ก บรู๊กลิน นิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา
คู่สมรส: Harlene Rosen (1954–1959)   Louise Lasser (1966–1969)   Soon-Yi Previn (1997–ปัจจุบัน)
คู่ครอง: Mia Farrow (1980–1992)
อาชีพ: ผู้กำกับภาพยนตร์อเมริกัน นักเขียนบท นักแสดง ดาราตลก นักเขียน นักดนตรี นักเขียนบทละคร
ปีที่แสดง: 1950–ปัจจุบัน
วูดดี อัลเลน (อังกฤษ: Woody Allen) เกิดเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ. 1935 เป็นผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอเมริกัน , นักเขียนบท , นักแสดงชาย , นักแสดงตลก , นักเขียนบทละคร  และนักดนตรี ถึงกระนั้นเขาก็ยังคงแสดงบทบาทตลอดระยะเวลาถึงหกทศวรรษ
เขาทำงานเป็นนักเขียนบทคอเมดี้ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950 เขียนบทตลกและสคริปสำหรับทางโทรทัศน์และเผยแผร่หนังสือตลก , กลางคริสต์ทศวรรษ 1960 อัลเลนเริ่มแสดงแสตนอัพคอเมเดียนโชว์ เน้นการพูดคนเดียวแทนที่มุขตลกที่เคยใช้ ในฐานะนักแสดงตลก เขาแสดงบุคลิกภาพอย่างคนที่เชื่อถือไม่ได้และดูมีสติปัญญา หดหู่ และขี้กังวล ซึ่งบุคลิกภาพแตกต่างจากตัวจริงในบทบาท. ในปี 2004 Comedy Central จัดลำดับอัลเลนอยู่ที่สี่จากลิสท์ 100 สแตนอัพคอเมดี้ที่ยอดเยี่ยม (อังกฤษ: 100 greatest stand-up comedians) ขณะเดียวกัน UK Survey ได้ให้ลำดับอัลเลนอยู่ที่ลำดับสามสำหรับคอเมดี้ที่ยอดเยี่ยม
ในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1960 อัลเลนเขียนบทและกำกับภาพยนตร์จำนวนมาก โดยใช้ความเชี่ยวชาญจากการแสดงคอเมดี้ก่อนจะเปลี่ยนแนวหนังเป็นดราม่า โดยได้อิทธิพลจาก European art cinema ในช่วงยุคคริสต์ทศวรรษ 1970 และสลับไประหว่างคอเมเดี้ยนกับดราม่า เขามักจะถูกระบุจากทาง New Hollywood โดยกล่าวว่าเป็นผู้กำกับหน้าใหม่ที่มีอิทธิพลในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1960 ถึงช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1970
อัลเลนมักจะแสดงในภาพยนตร์ของเขาเอง และผลงานที่เป็นที่รู้จักอย่าง Annie Hal (1977) , Manhattan (1977) และ Hannah and Her Sisters (1986) ในปี 2007 เขากล่าวว่าภาพยนตร์ทั้งสามเรื่อง Stardust Memories (1980), The Purple Rose of Cairo (1985), and Match Point (2005) ว่าเป็นผลงานของเขาที่ดี โรเจอร์ อีเบิร์ต นักวิจารณ์หนังกล่าวถึงอัลเลนว่าเป็น สมบัติของภาพยนตร์
อัลเลนเข้าชิงรางวัลออสการ์ สามรางวัลสำหรับบทภาพยนตร์ดั้งเดิมยอดเยี่ยม และอีกรางวัลสำหรับผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยม (Annie Hall) เขายังได้เก้ารางวัลจาก รางวัลแบฟตา บทภาพยนตร์สำหรับ Annie Hall ถูกตั้งชื่อเป็นบทภาพยนตร์ที่ตลก โดย คณะกลุ่มหนัง Writers Gulid of Americas มันยังถูกอยู่ในลิส "101 บทภาพยนตร์ที่ตลก" (อังกฤษ: 101 Funniest Screenplays) ในปี 2011 PBS สถานีวิทยุอเมริกาได้เผยแผร่สารคดี Woody Allen: A Documentary ทางช่อง American Masters
ประวัติ

อัลเลน หรือชื่อจริง อัลเลน สจวร์ท โคนิกสเบอร์กบรุกลิน, นิวยอร์ก เขาและน้องสาว เลตตี้ อรอนสัน (เกิด ค.ศ. 1943) เติบโตที่ มิดวูด , บรูคลิน  เขาเป็นลูกชายของเน็ตตี้ (née Cherry; 8 พฤศจิกายน ค.ศ. 1906 - 27 มกราคม 2002) เป็นพนักงานบัญชีในร้านอาหารของครอบครัวเธอเอง และมาร์ติน โคนิกสเบอร์ก (25 ธันวาคม ค.ศ. 1900 -  8 มกราคม ค.ศ. 2001) ช่างแกะสลักและเป็นบริกร ครอบครัวเขาเป็นชาวยิว , ปู่ย่าตายายอพยพจากรัสเซียและออสเตรีย และพูดภาษายิดดัช , ฮีบรู และ เยอรมัน พ่อแม่ของเขาเกิดและเติบโตในย่าน Lower East Side ใน แมนแฮตตัน
ชีวิตวัยเด็กของอัลเลนไม่ได้มีความสุขนัก , พ่อแม่ของเขาไม่ได้อยู่ด้วยกัน และเขามักจะมีปัญหากับความเจ้ากี้เจ้าการและขี้โมโหของแม่ อัลเลนพูดเยอรมันได้นิดหน่อยในช่วงวัยเด็ก  เขาอยากจะเล่นมุขตลก ในตอนที่เขายังเด็กมากเขามักจะถูกส่งตัวเข้าซัมเมอร์แคมป์ทางศาสนาบ่อยครั้ง ซึ่งเป็นที่ที่เขา "ถูกทารุณกรรมอย่างโหดร้ายโดยเด็กทุกเชื้อชาติและลัทธิ" หลังเรียนจบที่ Hebrew School เป็นเวลา 8 ปี เขาอยากไปเรียนที่ Public School 99 และเรียนต่อที่ Midwood Highschool โดยจบการศึกษาเมื่อปี 1953  ในเวลาเดียวกัน , เขาอาศัยอยู่ในอพาร์ทเม้นท์ที่บริเวณ 968 East 14th Street ในบรุคลิน เขายังสนใจเบสบอลมากกว่าการเรียนซึ่งมันเพิ่มกล้ามเนื้อแขนและเขามักจะถูกเลือกให้เป็นคนแรกของทีม เขาเป็นที่ประทับใจแก่เด็กในโรงเรียนด้วยกลการ์ดและมายากล