ประเทศเติร์กเมนิสถาน

ประเทศในเอเชียกลาง
40°N 60°E﻿ / ﻿40°N 60°E﻿ / 40; 60
| เติร์กเมนิสถาน Türkmenistan (เติร์กเมน) |
| --- | --- |
   ธงชาติ     ตราแผ่นดิน  
คำขวัญ: "เติร์กเมนิสถานเป็นมาตุภูมิ ของความเป็นกลาง" (เติร์กเมน: Türkmenistan Bitaraplygyň watanydyr)
เพลงชาติ: "เพลงชาติเติร์กเมนิสถานอันเป็นเอกราชและเป็นกลาง"
ที่ตั้งของ ประเทศเติร์กเมนิสถาน  (แดง)
เมืองหลวง และเมืองใหญ่สุด: อาชกาบัต 37°58′N 58°20′E﻿ / ﻿37.967°N 58.333°E﻿ / 37.967; 58.333
ภาษาราชการ: เติร์กเมน
ภาษาสำหรับการสื่อสารระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์: รัสเซีย
ภาษาอื่น ๆ: เติร์กเมน อุซเบก รัสเซีย คาซัค อาร์มีเนียตะวันออก ตาตาร์ อาเซอร์ไบจาน บาโลจ เคิร์ดเหนือ ยูเครน อื่น ๆ
กลุ่มชาติพันธุ์  (ค.ศ. 2020): 81.8% เติร์กเมน 9.4% อุซเบก 2.2% รัสเซีย 1.6% คาซัค 1.1% อาร์มีเนีย 0.9% ตาตาร์ 0.7% อาเซอร์ไบจาน 0.5% บาโลจ 0.4% เคิร์ด 0.2% ยูเครน 1.2% อื่น ๆ
ศาสนา : 96.1% อิสลาม 3.6% คริสต์ 0.3% อื่น ๆ
การปกครอง: รัฐเดี่ยว สาธารณรัฐระบบประธานาธิบดีที่มีพรรคการเมืองเดียว ภายใต้ระบอบเผด็จการรวบอำนาจเบ็ดเสร็จ

• ประธานาธิบดี : เซร์ดาร์ เบร์ดือมูฮาเมดอว์
• รองประธานาธิบดี : ราชิต เมเรดอว์
• ประธานสภาประชาชน : กูร์บันกูลือ เบร์ดือมูฮาเมดอว์
 
สภานิติบัญญัติ: สภาแห่งชาติ
• สภาสูง: สภาประชาชน
• สภาล่าง: สมัชชา
เอกราชจากรัสเซียและสหภาพโซเวียต

• การพิชิต : ค.ศ. 1879
• การปกครองของโซเวียต : 13 พฤษภาคม ค.ศ. 1925
• ประกาศเป็นรัฐเอกราช : 22 สิงหาคม ค.ศ. 1990
• จากสหภาพโซเวียต : 27 ตุลาคม ค.ศ. 1991
• ได้รับการยอมรับ : 26 ธันวาคม ค.ศ. 1991
• รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน : 18 พฤษภาคม ค.ศ. 1992
 
พื้นที่
• รวม: 491,210 ตารางกิโลเมตร (189,660 ตารางไมล์) (อันดับที่ 52)
• แหล่งน้ำ (%): 4.9
ประชากร
• ค.ศ. 2020 ประมาณ: 6,031,187 (อันดับที่ 113)
• ความหนาแน่น: 10.5 ต่อตารางกิโลเมตร (27.2 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 221)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : ค.ศ. 2018 (ประมาณ)
• รวม: 112,659 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
• ต่อหัว: 19,526 ดอลลาร์สหรัฐ
จีดีพี (ราคาตลาด) : ค.ศ. 2018 (ประมาณ)
• รวม: 42,764 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
• ต่อหัว: 7,411 ดอลลาร์สหรัฐ
จีนี (ค.ศ. 1998): 40.8 ปานกลาง
เอชดีไอ (ค.ศ. 2019):  0.715 สูง · อันดับที่ 111
สกุลเงิน: มานัตเติร์กเมนิสถาน (TMT)
เขตเวลา: UTC+05 (TMT)
ขับรถด้าน: ขวามือ
รหัสโทรศัพท์: +993
โดเมนบนสุด: .tm
เติร์กเมนิสถาน (อังกฤษ: Turkmenistan; เติร์กเมน: Türkmenistan, ออกเสียง [tʏɾkmønʏˈθːɑːn]) เป็นประเทศในเอเชียกลาง มีพรมแดนติดกับคาซัคสถาน อุซเบกิสถาน ประเทศอัฟกานิสถาน อิหร่าน และมีชายฝั่งบนทะเลแคสเปียน โดยมีอาชกาบัตเป็นเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ มีประชากรในประเทศประมาณ 6 ล้านคน ซึ่งถือว่าน้อยที่สุดในเอเชียกลาง และมีประชากรเบาบางมากที่สุดในเอเชีย
เติร์กเมนิสถานเป็นทางแยกของอารยธรรมมานานนับศตวรรษ โดยเมิร์ฟเป็นหนึ่งในเมืองโอเอซิสที่เก่าแก่ที่สุดในเอเชียกลาง และเคยเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในโลก ในยุคกลาง เมิร์ฟถือเป็นหนึ่งในเมืองใหญ่ของโลกอิสลามและเป็นจุดหยุดสำคัญบนเส้นทางสายไหม ต่อมาถูกผนวกโดยจักรวรรดิรัสเซียใน ค.ศ. 1881 ซึ่งมีขบวนการต่อต้านบอลเชวิคในเอเชียกลาง ใน ค.ศ. 1925 เติร์กเมนิสถานกลายเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเติร์กเมน สาธารณรัฐของสหภาพโซเวียต แล้วเป็นเอกราชหลังการล่มสลายของสหภาพโซเวียตใน ค.ศ. 1991
เติร์เมนิสถานมีก๊าซธรรมชาติสำรองขนาดใหญ่เป็นอันดับ 4 ของโลก โดยส่วนใหญ่อยู่ที่ทะเลทรายการากุมหรือทะเลทรายดำ จาก ค.ศ. 1993 ถึง 2017 พลเมืองในประเทศได้รับไฟฟ้า น้ำ และก๊าซธรรมชาติจากรัฐบาลโดยไม่คิดเงิน
ประเทศนี้ได้รับเสียงวิจารณ์อย่างมากจากสิทธิมนุษยชนที่ย่ำแย่ โดยปัญหาส่วนใหญ่คือการดูแลชนกลุ่มน้อย, เสรีภาพสื่อ และเสรีภาพทางศาสนา หลังเป็นเอกราชจากสหภาพโซเวียตใน ค.ศ. 1991 รัฐเอกราชเติร์กเมนิสถานถูกปกครองโดยผู้ปกคอรงเผด็จการสองคน ได้แก่ประธานาธิบดีตลอดชีพซาปาร์มือรัต นือยาซอว์ (มีอีกชื่อว่า ทืร์กเมนบาชือ หรือ "หัวหน้าของชาวเติร์กเมนทั้งปวง") จนกระทั่งเสียชีวิตใน ค.ศ. 2006 กูร์บันกูลือ เบร์ดือมูฮาเมดอว์กลายเป็นประธานาธิบดีใน ค.ศ. 2007 หลังชนะการเลือกตั้งที่ไม่เป็นประชาธิปไตย (เขาเคยดำรงตำแหน่งรองประธานาธิบดีและรักษาการประธานาธิบดี) การใช้บทลงโทษด้วยการประหารชีวิตถูกยกเลิกอย่างเป็นทางการในรัฐธรรมนูญฉบับปี 2008