มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
กิจกรรมและประเพณี

ประเพณีรับน้องขึ้นดอย เริ่มครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2507 ซึ่งเป็นปีแรกของการเปิดดำเนินการของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีนักศึกษารุ่นแรกจำนวน 291 คน โดย ศาสตราจารย์ นายแพทย์บุญสม มาร์ติน ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งรองอธิการบดีที่รับผิดชอบดูแลนักศึกษา มีความคิดที่ต้องการให้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่มีประเพณีที่แตกต่างไปจากมหาวิทยาลัยอื่น และเป็นประเพณีที่น่าประทับใจ น่าจดจำไว้ด้วยความภาคภูมิใจ ประกอบกับจังหวัดเชียงใหม่มีหนทางขึ้นดอยสุเทพ โดยครูบาศรีวิชัยเป็นผู้นำในการทำหนทางดังกล่าว นับว่าเป็นผลงานที่แสดงถึงความศรัทธาและความสามัคคีเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้นหลังจากการปฐมนิเทศนักศึกษาในปีแรกแล้ว จึงได้ชักชวนนักศึกษารุ่นแรกทุกคนเดินขึ้นดอยสุเทพพร้อมกันด้วยความสามัคคี เพื่อนมัสการพระธาตุดอยสุเทพ ด้วยความศรัทธาและแสดงถึงความเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่อย่างสมบูรณ์ ประเพณีดังกล่าวนี้นักศึกษารุ่นหลังยังคงปฏิบัติสืบต่อกันมาตราบจนทุกวันนี้และเป็นประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์ที่น่าภาคภูมิของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ประเพณีรับน้องขึ้นดอยเป็นประเพณีของนักศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ที่จัดขึ้นประมาณต้นเดือนกรกฎาคมของทุกปี ตามประวัติแล้วประเพณีนี้จัดขึ้นเพื่อเป็นสิริมงคลแก่ลูกช้างเชือกใหม่ทุกคน และดอยสุเทพซึ่งวัดพระธาตุดอยสุเทพเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองของชาวเชียงใหม่ โดยในวันรับน้องขึ้นดอยนั้นแต่ละคณะจะจัดตั้งขบวนบริเวณหน้าศาลาธรรมตั้งแต่เช้าตรู่โดยริ้วขบวนจะประกอบไปด้วยเฟรชชีและพี่ๆแต่ละชั้นปีเดินขึ้นไปพร้อมกัน โดยทุกคนจะแต่งกายแบบล้านนาทำให้ดูมีสีสันสวยงามน่าตื่นตาตื่นใจ
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นิพนธ์ ตุวานนท์ อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และเป็นศิษย์เก่ารหัส 07 (นักศึกษารุ่นแรกของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่) ได้กล่าวถึงความเป็นมาของ “ประเพณีรับน้องรถไฟ” ว่า ในปี พ.ศ. 2507 นักศึกษาบางคนมากันเป็นกลุ่มหรือผู้ปกครองพามา ในขณะเดียวกันผู้บริหารมหาวิทยาลัยในตอนนั้นอาจารย์บัวเรศ คำทอง คุณหมอบุญสม มาร์ติน คณบดีคณะแพทยศาสตร์ มีความเป็นห่วงเรื่องความปลอดภัยของนักศึกษาต่างจังหวัดที่ต้องเดินทางมาเรียนที่จังหวัดเชียงใหม่ จึงได้ส่งอาจารย์ 3 ท่าน คือ อาจารย์การุณ กลั่นกลิ่น อาจารย์จิตติ โอฬารรัตน์มณี และอาจารย์สุข เดชชัย ไปช่วยดูแลอำนวยความสะดวก ทำการเหมาตู้รถไฟและนำตั๋วมาจำหน่ายให้นักศึกษารุ่นแรกที่หัวลำโพง พานักศึกษาเดินทางมายังจังหวัดเชียงใหม่ รถไฟสมัยนั้นเป็นรถเร็วซึ่งค่าตั๋วถูกกว่ารถด่วนเหมาะกับนักศึกษา เมื่อมาถึงเชียงใหม่ก็มีแพทย์สวนดอกรุ่นพี่(รหัส 04) นำทีมโดย คุณหมอเกษม วัฒนชัย ซึ่งเดิมสังกัดมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์และต่อมาได้โอนมาสังกัดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้มาต้อนรับน้องๆที่สถานีรถไฟเชียงใหม่ และได้พานักศึกษารุ่นแรก รหัส 07 ขึ้นรถบรรทุกทหารของค่ายกาวิละมายังมหาวิทยาลัย
ต่อมาในปี พ.ศ. 2511 อาจารย์วิศิษฐ์ศักดิ์ ไทยทอง รหัส 08 ได้รับเลือกเป็นนายกสโมสรนักศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ในสมัยนั้น  รับอาสาเป็นผู้ดูแลกิจกรรมดังกล่าวแทนมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยพาพี่ ๆ เพื่อน ๆ ไปรับน้องที่เดินทางจากหัวลำโพงมาเชียงใหม่และมาไหว้ศาลพระภูมิก่อนเข้าหอพัก ต่อจากนั้นสโมสรนักศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ก็เป็นผู้รับผิดชอบการจัดงานรับน้องรถไฟตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา และเดินทางโดยรถเร็วตรงจากหัวลำโพงมายังสถานีรถไฟเชียงใหม่ ต่อมาเปลี่ยนเป็นรถด่วนและเมื่อมหาวิทยาลัยเชียงใหม่มีศิษย์เก่าเพิ่มมากขึ้นได้มีการจัดตั้งเป็นชมรม สมาคมตามจังหวัดต่างๆ และจังหวัดที่ชมรม สมาคมเข้มแข็งก็จะพาศิษย์เก่ารุ่นพี่ๆ มาต้อนรับน้องๆ คล้องพวงมาลัย แจกน้ำ และขนมขบเคี้ยวที่สถานีรถไฟลพบุรี นครสวรรค์ พิษณุโลก และลำปาง และทำกันเป็นประเพณีเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน วัตถุประสงค์เพื่อพาน้องใหม่มาถึงเชียงใหม่โดยสวัสดิภาพ ปลอดภัย เสริมสร้างความสามัคคีระหว่างรุ่นพี่กับรุ่นน้อง
ประเพณีรับน้องรถไฟถือว่าเป็นประเพณีประจำปีอย่างหนึ่งที่จัดขึ้นโดยรุ่นพี่ของแต่ละคณะที่มาต้อนรับนักศึกษาใหม่ที่สอบเข้ามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้ และอาศัยอยู่ในกรุงเทพมหานครหรือพื้นที่นอกเขตภาคเหนือ เริ่มต้นกิจกรรมกันที่สถานีรถไฟหัวลำโพงโดยมหาวิทยาลัยจะเหมารถไฟจำนวนหลายขบวน และแบ่งตู้รถไฟกันตามคณะและจำนวนของรุ่นพี่และรุ่นน้องในคณะนั้นๆ โดยรุ่นพี่ของแต่ละคณะก็จะเตรียมกิจกรรมและเกมส์ต่างๆ มีการสอนร้องเพลงประจำมหาวิทยาลัย เพลงประจำคณะ เป็นต้น ซึ่งเป็นการให้รุ่นน้องได้ทำกิจกรรมบนรถไฟช่วงที่รถไฟวิ่งมุ่งหน้าไปยังจังหวัดเชียงใหม่ โดยปกติเมื่อไปถึงจังหวัดเชียงใหม่แล้วรุ่นพี่จะพาน้องใหม่ไปไหว้พระที่ศาลาธรรมเพื่อความเป็นสิริมงคล และเป็นการรับขวัญน้องใหม่ที่มาจากแดนไกล หลังจากนั้นรุ่นพี่ก็จะพาน้องใหม่เข้าไปพักตามหอพักนักศึกษา(หอใน)ตามที่น้องได้จองไว้
ประเพณีรับน้องรถไฟเป็นกิจกรรมรับน้องครั้งแรกที่รุ่นน้องและรุ่นพี่ได้พบเจอกัน อีกทั้งยังมีศิษย์เก่า และผู้ปกครองมาส่งรุ่นน้องที่สถานีรถไฟ ทำให้บรรยากาศในวันนั้นเต็มไปด้วยผู้คนมากมายในการแสดงความยินดีกับการเริ่มต้นการเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ รุ่นน้องจะได้รับบัตรคล้องคอ หรือติดเสื้อโดยเขียนชื่อเล่นแต่ละคนเอาไว้เพื่อให้ได้ทำความรู้จักกัน นักศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่นั้นจะถูกเรียกว่า "ลูกช้าง" เพราะช้างเป็นสัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ปัจจุบันประเพณีรับน้องรถไฟยังคงจัดกิจกรรมเป็นประจำทุกปีเพื่อสืบสานประเพณีที่ดีงามอันเก่าแก่ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่เอาไว้สืบไป
สปอร์ตเดย์แอนด์สปิริตไนท์เป็นกิจกรรมที่จัดขึ้นเพื่อแสดงความสามัคคีและน้ำใจนักกีฬาของแต่ละคณะ โดยกิจกรรมจัดขึ้นในเดือนพฤศจิกายนของทุกปีประกอบด้วยกิจกรรมช่วงกลางวัน และกิจกรรมในช่วงกลางคืน ในกิจกรรมช่วงกลางวัน (Sport Day) จะมีการแข่งขันกีฬา การประกวดเชียร์ลีดเดอร์ สแตนเชียร์ ขบวนพาเหรด และกิจกรรมในช่วงกลางคืน (Spirit Night) จะเป็นการแสดงโชว์สแตนเชียร์ของแต่ละคณะที่เรียกว่าไคลแมกซ์