stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พิทาวาสแตติน
แหล่งข้อมูลอื่น

FDA approval history
| ด ค กกลุ่มยาหลัก |
| --- | --- |
ทางเดินอาหาร/ เมแทบอลิซึม (A):  กรดกระเพาะ ยาลดกรด  สารต้านตัวรับ H2  ยายับยั้งการหลั่งกรด  ยาแก้อาเจียน  ยาระบาย  ยาแก้ท้องร่วง  ยาลดความอ้วน  ยาต้านเบาหวาน  วิตามิน  เกลือแร่ 
เลือดและอวัยวะ สร้างเลือด (B):  สารต้านลิ่มเลือด สารกันเลือดเป็นลิ่ม  สารต้านเกล็ดเลือด  สารสลายลิ่มเลือด  ยาต้านการตกเลือด สารก่อลิ่มเลือด  ยาต้านการสลายลิ่มเลือด 
ระบบหัวใจและหลอดเลือด (C):  ยารักษาโรคหัวใจ/ยาแก้อาการปวดเค้นหัวใจ คาร์ดิแอคไกลโคไซด์  ยาต้านภาวะหัวใจเสียจังหวะ  ยากระตุ้นหัวใจ  ยาลดความดัน  ยาขับปัสสาวะ  สารขยายหลอดเลือด  เบต้า บล็อกเกอร์  แคลเซียมแชนแนลบล็อกเกอร์  ระบบเรนิน-แองจิโอเทนซิน เอซีอีอินฮิบิเตอร์  แองกิโอเทนซินรีเซพเตอร์บล๊อคเกอร์  เรนินอินฮิบิเตอร์  ยาลดไขมันในเส้นเลือด สแตติน  ไฟเบรต  ไบล์แอซิดซีเควสแตรนต์ 
ผิวหนัง (D):  สารทำให้นุ่มและชุ่มชื้น  สารก่อแผลเป็น  ยาแก้คัน  ยารักษาโรคสะเก็ดเงิน  สิ่งแต่งแผล 
ระบบสืบพันธุ์ (G):  ยาคุมกำเนิด  ยากระตุ้นภาวะเจริญพันธุ์  SERMs  ฮอร์โมนเพศ 
ระบบต่อมไร้ท่อ (H):  ฮอร์โมนไฮโปทาลามัสและต่อมใต้สมอง  คอร์ติโคสเตอรอยด์ กลูโคคอร์ติคอยด์  มิเนอรัลโลคอร์ติคอยด์  ฮอร์โมนเพศ  ไทรอยด์ฮอร์โมน/ยาต้านไทรอยด์ 
การติดเชื้อและ การติดเชื้อปรสิต (J, P, QI):  ยาปฏิชีวนะ  สารต้านแบคทีเรีย  ยาต้านเชื้อไมโคแบคทีเรีย ยาต้านวัณโรค  ยารักษาโรคเรื้อน  ยาต้านไวรัส  วัคซีน  ยาต้านปรสิต ยาฆ่าโพรโตซัว  ยาฆ่าหนอนพยาธิ 
มะเร็ง (L01-L02):  สารต้านมะเร็ง แอนติเมแทบอไลต์  สารอัลคิเลต  สปินเดิลพอยซัน  สารต้านเนื้องอก  โทโปไอโซเมอเรสอินฮิบิเตอร์ 
โรคทางระบบภูมิคุ้มกัน (L03-L04):  สารปรับระบบภูมิคุ้มกัน สารกระตุ้นภูมิคุ้มกัน  สารกดภูมิคุ้มกัน 
กล้ามเนื้อ กระดูก และข้อต่อ (M):  แอนาบอลิกสเตอรอยด์  ยาแก้อักเสบ เอ็นเซด  ยารักษาโรคข้ออักเสบรูมาทอยด์  คอร์ติโคสเตอรอยด์  ยาคลายกล้ามเนื้อ  บิสฟอสโฟเนต 
สมองและระบบประสาท (N):  ยาระงับความรู้สึก ยาสลบ  ยาชาเฉพาะที่  ยาระงับปวด  ยาต้านไมเกรน  ยากันชัก  ยาควบคุมอารมณ์  ยาต้านโรคพาร์กินสัน ไซโคเลปติก ยาคลายกังวล  ยารักษาโรคจิต  ยานอนหลับ/ยาระงับประสาท  ไซโคอนาเลปติก ยาแก้ซึมเศร้า  สารกระตุ้น 
ระบบทางเดินหายใจ (R):  ยาแก้คัดจมูก  ยาขยายหลอดลม  ยาแก้ไอ  H1 แอนตาโกนิสต์ สารต้านฮิสตามีน 
อวัยวะรับความรู้สึก (S):  จักษุวิทยา  โสตวิทยา 
อื่น ๆ (V):  ยาแก้พิษ  สารเพิ่มความชัดภาพ  เภสัชรังสี  สิ่งแต่งแผล 
ลำดับการค้นพบยากลุ่มสแตติน
สจวร์ต เอ อารอนสัน

| สจวร์ต เอ อารอนสัน, พ> บ. |
| --- | --- |

เกิด: 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1942(1942-02-28) เมานต์เคลเมนส์ รัฐมิชิแกน
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์, ศูนย์การแพทย์ซานฟรานซิสโก มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย
อาชีพ: นักชีววิทยา
นายจ้าง: โรงพยาบาลเมานต์ซีนาย
มีชื่อเสียงจาก: การวิจัยโรคมะเร็ง
ตำแหน่ง: ศาสตราจารย์ด้านโรคเนื้องอก เจน บี และแจ็ค อาร์ อารอน และผู้ก่อตั้งวิทยาโรคมะเร็ง
สจวร์ต เอ อารอนสัน (อังกฤษ: Stuart A. Aaronson) เป็นทั้งผู้เขียน และนักชีววิทยาโรคมะเร็งชาวอเมริกัน ที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล เขาเป็นผู้ประพันธ์ผลงานสิ่งพิมพ์กว่า 500 ชุด และถือครองสิทธิบัตรกว่า 50 รายการ รวมถึงดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านโรคเนื้องอกเจน บี และแจ็ค อาร์ อารอน และเป็นประธานวิทยาโรคมะเร็ง ที่โรงพยาบาลเมานต์ซีนาย ในนครนิวยอร์กจนถึงเดือนมีนาคม ค.ศ. 2013 เมื่อเขาดำรงตำแหน่งผู้ก่อตั้งแผนกวิทยาโรคมะเร็ง ส่วนประธานวิทยาโรคมะเร็งคนปัจจุบัน คือ รามอน อี พาร์สันส์
การวิจัย

การวิจัยในช่วงแรกของอารอนสันเป็นที่ยอมรับในความรอบรู้ถึงอำนาจการเปลี่ยนแปลง การเกิดธรรมชาติบกพร่องซ้ำของไวรัสมะเร็งซาร์โคมาในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม และการโคลนโมเลกุลในยีนก่อมะเร็ง การค้นคว้าของเขาต่อยีนก่อมะเร็งวี-ซิส เป็นที่ยอมรับในการทำงานตามปกติก่อนของยีนก่อมะเร็ง และบทบาทในการส่งสัญญาณปัจจัยการเจริญเติบโต การค้นพบเอิร์บบีสองของเขาในฐานะที่เกี่ยวข้องกับการขยายของยีนวี-เอิร์บบีในมะเร็งเต้านมของมนุษย์ และการสาธิตการเปลี่ยนคุณสมบัติของการปูทางสำหรับการบำบัดแบบกำหนดเป้าหมาย โดยมุ่งเน้นผลดังกล่าว และการแยกตัวออกของเคจีเอฟ (เอฟจีเอฟ7) ที่ประสบความสำเร็จของเขา, ปัจจัยการเจริญเติบโตที่อยู่ในระยะของการสมานแผล, ผู้นำสู่การทดลองทางคลินิกระยะที่ 3 ที่ประสบความสำเร็จของแอมเจน และการอนุมัติจากองค์การอาหารและยาของเคจีเอฟสำหรับการรักษาแผลของภาวะเยื่อบุช่องปากอักเสบ การวิจัยในปัจจุบันรวมถึงการเข้ามาสอบสวนกลไกโดยที่ยีนต้านมะเร็งทำให้เกิดการจับกุมการเจริญเติบโต/ชราภาพอย่างถาวร, เส้นทางการส่งสัญญาณที่เกี่ยวข้อง และการตรวจสอบของโอโตคริน รวมถึงพาราครินที่เป็นปัจจัยการเจริญเติบโตของพีดีจีเอฟ, เคจีเอฟ, เอชจีเอฟ และลิแกนด์ดับบลิวเอ็นที
สิ่งพิมพ์

รายชื่อบางส่วน:
Asciutti S, Akiri G, Grumolato L, Vijayakumar S, Aaronson S (2011). "Diverse mechanisms of Wnt activation and effects of pathway inhibition on proliferation of human gastric carcinoma cells". Oncogene. 30 (8): 956–966. doi:10.1038/onc.2010.475. PMID 21042278.
Akiri G, Cherian M, Vijayakumar S, Liu G, Bafico A, Aaronson S (2009). "Wnt pathway aberrations including autocrine Wnt activation occur at high frequency in human non-small-cell lung carcinoma". Oncogene. 28 (21): 2163–2172. doi:10.1038/onc.2009.82. PMID 19377513.
Liu G, Grumolato L, Arroyave R, Qiao H, Akiri G, Aaronson S (April 2009). "Canonical Wnts function as potent regulators of osteogenesis by human mesenchymal stem cells". Journal of Cell Biology. 185 (1): 67–75. doi:10.1083/jcb.200810137. PMC 2700509. PMID 19349579.
Zhao B, Benson E, Qiao R, Wang X, Kim S, Manfredi J, Lee S, Aaronson S (2009). "Cellular senescence and organismal ageing in the absence of p21 CIP1/WAF1 in ku80-/-mice". The EMBO Journal. 10 (1): 71–78. doi:10.1038/embor.2008.220. PMC 2613205. PMID 19079133.
Ongusaha PP, Qi HH, Raj L, Kim YB, Aaronson SA, Davis R, Shi Y, Liao J, Lee SW (2008). "Identification of ROCK1 as an Upstream Activator of the JIP-3 to JNK Signaling Axis in Response to UVB Damage". Sci Signal. 1 (47): 14. doi:10.1126/scisignal.1161938. PMC 2649725. PMID 19036714.
Munoz-Fontella C, Macip S, Martinez-Sobrido L, Brown L, Ashour J, Garcia-Sastre A, Lee SW, Aaronson SA (2008). "Transcriptional role of p53 in Interferon-mediated antiviral immunity". Journal of Exp. Med. 205 (8): 1–10. doi:10.1084/jem.20080383. PMC 2525597. PMID 18663127.
Mahale A, Khan Z, Igarashi M, Nanjangud G, Qiao RF, Yao S, Lee SW, Aaronson SA (2008). "Clonal Selection in Malignant Transformation of Human Fibroblasts Transduces with Defined Cellular Oncogenes". Cancer Research. 68 (5): 1417–1426. doi:10.1158/0008-5472.CAN-07-3021. PMID 18316605.
Brown L, Ongusaha P, Kim H, Nuti S, Mandinova A, Lee J, Khosravi-Far R, Aaronson SA, Lee S,  และคณะ (2007). "CDIP, a novel pro-apoptotic gene, regulates TNFalpha-mediated apoptosis in a p53-dependent manner". The EMBO Journal. 26 (14): 3410–3422. doi:10.1038/sj.emboj.7601779. PMC 1933410. PMID 17599062.
Das S, Raj L, Zhao B, Bernstein A, Aaronson SA, Lee SA (2007). "Hzf, a key modulator of p53 mediated transcription, functions as a critical determinant of cell survival and death upon genotoxic stress". Cell. 130 (4): 624–637. doi:10.1016/j.cell.2007.06.013. PMC 2779720. PMID 17719541.
แหล่งข้อมูลอื่น

The Mount Sinai Hospital homepage
Icahn School of Medicine at Mount Sinai homepage
Activation of a Cancer Gene by Single Mutation Reported. The New York Times, September 28, 1983
Cancer Gene Linked to Flaws in Growth of an Ordinary Cell. The New York Times, February 10, 1984
The Long Road: Scientists worked for years to unravel Met's role in cancer. Cover story, Chemical & Engineering News, August 20, 2007
RhoE Is a Pro-Survival p53 Target Gene that Inhibits ROCK I-Mediated Apoptosis in Response to Genotoxic Stress
Start ‘em early!
Retraction of Molecular Cell 36, 379–392; November 13, 2009 in Molecular Cell, Volume 51, Issue 4, 552, 22 August 2013
Retraction Notice to: GAMT, a p53-Inducible Modulator of Apoptosis, Is Critical for the Adaptive Response to Nutrient Stress
ฮูส์คอลล์

| --- | --- |

นักพัฒนา: Gogolook Co., Ltd.
วันที่เปิดตัว: สิงหาคม, 2010
ระบบปฏิบัติการ: แอนดรอยด์, ไอโอเอส, วินโดวส์โฟน
ภาษา: ภาษาอังกฤษ, ภาษาจีนกลาง, ภาษาญี่ปุ่น, ภาษาเกาหลี, ภาษาไทย, ภาษาอินโดนีเซีย, ภาษามาเลเซีย, ภาษาเวียดนาม, ภาษาโปรตุเกส, ภาษาฮินดี
ประเภท: สแปม, สแปมบล็อก, บล็อก, แอปพลิเคชัน, ค้นหา, ไอดี
สัญญาอนุญาต: ฟรี
เว็บไซต์: whoscall.com
ฮูส์คอลล์ (อังกฤษ: Whoscall) เป็นแอปพลิเคชันสมาร์ตโฟนสัญชาติไต้หวัน โดย บริษัท Gogolook ที่สามารถบอกผู้ใช้งานได้ถึงเจ้าของสายเรียกเข้าทางโทรศัพท์ ซึ่งสามารถทำให้ผู้ใช้งาน เลือกรับสายที่ต้องการรับและไม่ต้องการรับได้ รวมไปถึงการค้นหาเบอร์แบบออฟไลน์และการบล็อกเบอร์โทรเข้า สามารถดาวน์โหลดได้ทั้งในระบบปฏิบัติการ แอนดรอยด์, ไอโอเอส และวินโดวส์โฟน ซึ่งมีภาษาให้เลือกถึง 10 ภาษาในแต่ละประเทศ   
ทั้งนี้ การทำงานของ Whoscall นั้น เพื่อให้มีประสิทธิภาพมากที่สุด ขึ้นอยู่กับความเร็วและเสถียรภาพของอินเทอร์เน็ต และเครื่อข่ายของประเทศนั้น ๆ. ด้วย
Whoscall ได้รับเลือกจาก Google Play ให้เป็น Best Apps ของปี 2013 ใน 8 ประเทศของเอเชีย 
คำว่า  Whoscall นั้น ย่อมาจาก “ Who is calling ?” หรือในภาษาไทยที่แปลว่า “ใครโทรมา?” ปัจจุบันเปิดให้ดาวน์โหลดฟรี ใน 31 ประเทศ รวมถึง ประเทศ ไต้หวัน, เกาหลีใต้, ฮ่องกง, ญี่ปุ่น, ไทย, และ บราซิล
ประวัติ

ที่มาของแอปพลิเคชัน Whoscall นั้น มาจากการรวมตัวทางความคิดระหว่างสามผู้ก่อตั้ง จึงเกิดเป็น Gogolook ที่ในขณะนั้นทั้งสามได้ปลีกตัวจากงานประจำของพวกเขาเพื่อตรวจสอบและรวบรวมความคิดที่หลากหลาย จนกระทั่งวันหนึ่งหลังจากมีสายเรียกเข้าแปลก ๆ โทรเข้ามาขณะประชุมกันอยู่ ทั้งสามจึงพยายามเซิร์ชหาว่าเป็นใครบนอินเทอร์เน็ต ซึ่งสิ่งที่เกิดขึ้นนั้นได้ทำให้พวกเขาทั้งหมดเกิดข้อสงสัยว่า ถ้าเป็นแอปพลิเคชันเพื่อตรวจสอบแบบนี้ จะเป็นไปได้หรือไม่
Whoscall รุ่นแรกถูกปล่อยในเดือนสิงหาคม ปี 2010 และไม่นานก็ได้รับการตอบรับที่ดีขึ้น หลังจาก นายเอริก ชมิดต์ ประธานบริหารของบริษัท Google ได้กล่าวถึง Whoscall ว่า "แอปพลิเคชันที่ชื่อว่า Whoscall บอกคุณได้ว่าใครโทรมา ซึ่งกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว และมาจากประเทศไต้หวันด้วย"
ในตอนนั้นเองที่ทั้งสามผู้ก่อตั้งได้ตัดสินใจออกจากงานประจำของพวกเขา เพื่อทุ่มเทกับการพัฒนาแอปพลิเคชันอย่างจริงจัง และได้เกิดเป็น บริษัท Gogolook จำกัด ในปี 2012 
บริษัทได้รับการสนันสนุนอย่างต่อเนื่องจาก Trinity Investment Corp. และนักลงทุนมากมาย
ฟังก์ชันการใช้งาน

การระบุสายเรียกเข้า - ระบุข้อมูลเบื้องหลังของสายเรียกเข้าที่ไม่รู้จักได้ทันที จากแท็กซึ่งผู้ใช้คนอื่น ๆ รายงาน ผลการค้นหาทางอินเทอร์เน็ต และฐานข้อมูลระดับโลกที่ครอบคลุม
บล็อกสายเรียกเข้า - บล็อกสายเรียกเข้าและเอสเอ็มเอสอย่างชาญฉลาดเพื่อให้แน่ใจว่าคุณจะได้รับประสบการณ์ในการโทรที่ปราศจากเรื่องกวนใจ โดยสามารถเลือกบล็อกจากคำได้ด้วย เช่น บล็อกหมายเลขที่มีคำว่า "ธนาคาร" เป็นต้น
จัดกลุ่มเบอร์โทร - ผู้ใช้สามารถจัดหมวดหมู่เบอร์โทรที่ต่างจากข้อมูลในมือถือ ชึ่งแยกออกมาตามความต้องการของตนเองได้ เพื่อบันทึกเบอร์ที่ไม่ต้องการให้อยู่ในสมุดบัญชีโทรศัพท์ของคุณ
ฐานข้อมูลแบบออฟไลน์ - ค้นหาหมายเลขโทรศัพท์ได้รวดเร็ว และเข้าถึงได้แบบออฟไลน์ สามารถระบุตัวตนผู้โทรแบบออฟไลน์ เมื่อดาวน์โหลดฐานข้อมูล คุณจะสามารถระบุได้ว่าสายเรียกเข้านั้นเป็นสายจากร้านค้าหรือเป็นการโฆษณาขายของทางโทรศัพท์
ShowCard -  ผู้ใช้สามารถใส่ข้อมูลและรูปภาพส่วนตัวที่จะปรากฏบนหน้าจอผู้รับสายเมื่อโทรออกได้ เปรียบเสมือนนามบัตรส่วนตัว
ShowCard

Whoscall ShowCard ได้ปล่อยเบต้า เวอร์ชัน 4.3 ออกมาให้ผู้ใช้สามารถใส่ข้อมูลและรูปภาพส่วนตัวที่จะปรากฏบนหน้าจอผู้รับสายปลายทางเมื่อโทรออกได้ เปรียบเสมือนนามบัตรส่วนตัวที่สามารถใส่ข้อมูลธุรกิจ ซึ่งรวมไปถึงที่อยู่, เว.ลาเปิดทำการ และรูปภาพ เพื่อโชว์บน ShowCard ของผู้ใช้ ข้อมูลผู้ใช้จะปรากฏขึ้นบนหน้าจอของผู้ที่ได้รับสายปลายทาง เมื่อการโทรสิ้นสุด, ผู้รับ, ก็สามารถเข้าไปดูข้อมูลของเบอร์ที่โทรเข้าอีกทีได้เช่นเดียวกัน
ความนิยม

Whoscall ได้ดาวใน Google Play4.4 ดาว
อีกทั้งในปี 2013 ได้รับรางวัล Innovation Award จาก Google Play ประเทศไต้หวัน และรางวัล Google Play’s Best Apps of the Year ในเอเชีย
เหตุการณ์สำคัญ

ปี 2011 เดือนพฤศจิกายน เอริก ชมิดต์ ประธานบริหารของบริษัท Google ได้กล่าวถึง Whoscall ว่า "แอปพลิเคชันที่ชื่อว่า Whoscall บอกคุณได้ว่าใครโทรมา ซึ่งกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว และ มาจากประเทศไต้หวัน"
20 พฤษภาคม 2014 ประธานาธิบดีไต้หวัน นาย หม่า อิงจิ่ว ได้กล่าวถึงบริษัท Gogolook ในโอกาสครบรอบ 6 ปีของการทำหน้าที่ประธานาธิบดี ว่าเป็นบริษัทที่ควรเอาเป็นแบบอย่างต่อคนรุ่นใหม่ในประเทศไต้หวัน
ปี 2014 เดือนเมษายน ได้มีการวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก กับเหตุการณ์การรั่วไหลของข้อมูลส่วนตัว ซึ่งแสดงบนหน้าจอมือถือของผู้ใช้งาน Whoscall ทำให้ Gogolook ต้องออกมากด้วยคำโต้แย่งว่า ทางบริษัทไม่เคยและไม่คิดที่จะเก็บข้อมูลส่วนตัวบนระบบของตน ซึ่งไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ครั้งนี้ ซึ่งภายหลัง ได้พบว่าสาเหตุที่เกิดมาจากการรั่วไหลของข้อมูลจากเซิร์ฟเวอร์ของรัฐบาลเอง ทำให้ Gogolook ซึ่งค้นหาข้อมูลจากเว็บไซต์ต่าง ๆ ได้รับข้อมูลเหล่านี้ติดมาด้วย   Whoscall จึงไม่เพียงแค่เป็นแอปพลิเคชันที่ป้องกันการหลอกลวงทางโทรศัพท์เพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นแอปที่หน้าเชื่อถือที่บอกถึงการรั่วไหลของข้อมูลส่วนตัวได้อีกด้วย
แมนนาทีอินเดียตะวันตก

| แมนนาทีอินเดียตะวันตก |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ไม่มั่นคง  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Mammalia
อันดับ:: Sirenia
วงศ์:: Trichechidae
สกุล:: Trichechus
สปีชีส์:: T.  manatus
ชื่อทวินาม
Trichechus manatus Linnaeus, 1758


การกระจายพันธุ์
แมนนาทีอินเดียตะวันตก (อังกฤษ: West Indian Manatee) เป็นแมนนาทีชนิดหนึ่ง มีขนาดใหญ่ที่สุดในอันดับพะยูน  แมนนาทีอินเดียตะวันตกจัดเป็นสปีชีส์ที่แยกจากแมนนาทีแอมะซอนและแมนนาทีแอฟริกาบนพื้นฐานจากการศึกษาพันธุกรรมและสัณฐานวิทยา มีสองชนิดย่อยคือ แมนนาทีฟลอริดา (T. m. latirostris) และแมนนาทีแคริบเบียน (T. m. manatus) อย่างไรก็ตาม การวิจัยล่าสุดทางพันธุกรรม (mtDNA) ชี้ให้เห็นว่าแมนนาทีอินเดียตะวันตกแบ่งได้เป็นสามกลุ่มซึ่งมากหรือน้อยตามการกระจายพันทางภูมิศาสตร์ คือ (1) รัฐฟลอริดาและเกรตเตอร์แอนทิลลิส (2) ภาคกลางและภาคเหนือของอเมริกาใต้ (3) อเมริกาใต้ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
แหล่งข้อมูลอื่น

ARKive - images and movies of the West Indian manatee (Trichechus manatus) เก็บถาวร 2004-05-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Animal Diversity Website: Trichechus manatus
West Indian manatee from sirenian.org เก็บถาวร 2009-12-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
กรงเหล็กตะแลงแกง

ตะแลงแกงในเคมบริดจ์เชอร์ ประเทศอังกฤษ
กัปตันวิลเลียม คิดถูกแขวนคอประจานในตะแลงแกง
ตะแลงแกงที่มีหุ่นอยู่ภายใน
กรงเหล็กตะแลงแกง (อังกฤษ: Gibbeting) เป็นการใช้รูปแบบการแขวนคอกับศพของอาชญากรที่ต้องโทษประหารชีวิต และแขวนทิ้งไว้เพื่อประจานต่อสาธารณะ และข่มขวัญอาชญากรคนอื่น ๆ ในศตวรรตที่ 17 มีการพัฒนารูปแบบการใช้ตะแลงแกงโดยให้อาชญากรที่ยังมีชีวิตอยู่เข้าไปอาศัยในกรงเหล็ก และปล่อยทิ้งให้อดอาหารไว้จนตาย
ภาษาต่าง ๆ > ภาษาอังกฤษ

คำว่า Gibbet มีความหมายถึงเครื่องมือใด ๆ ที่ใช้ในการประหารชีวิตในสาธารณะ เช่น กางเขน ที่แขวนคอ ดาบ กิโยติน
ภาษาต่าง ๆ > ภาษาไทย

คำว่าตะแลงแกง หรือตะแลงแกงมาจากคำว่า "ตรแฬงแกง" (อ่านว่า ตรอแลงแกง) ซึ่งเป็นภาษาเขมร มีความหมายคือ "ที่มี 4 หน้า หรือที่แยกเป็นสี่ (ชื่อปราสาท, วิหาร, หนทาง)"
แหล่งข้อมูลอื่น

กรงเหล็กตะแลงแกง เก็บถาวร 2013-01-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ตะแลงแกง[ลิงก์เสีย]
มหาวิหารซันโลเรนโซ ฟลอเรนซ์

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ คริสต์ศาสนสถาน
| บาซิลิกาซานโลเร็นโซ |
| --- | --- |
Basilica of Saint Lawrence
บาซิลิกาซานโลเร็นโซสถานที่ในฟลอเรนซ์
 43°46′29.7″N 11°15′13.9″E﻿ / ﻿43.774917°N 11.253861°E﻿ / 43.774917; 11.253861
ที่ตั้ง: ฟลอเรนซ์ แคว้นตอสคานา
ประเทศ: อิตาลี
นิกาย: โรมันคาทอลิก
ประวัติ
สถานะ: Minor basilica
อุทิศแก่: Saint Lawrence
เสกเมื่อ: ค.ศ. 393
สถาปัตยกรรม
สถาปนิก: ฟีลิปโป บรูเนลเลสกี, มีเกลันเจโล
ประเภทสถาปัตย์: โบสถ์คริสต์
รูปแบบสถาปัตย์: เรอแนซ็องส์
งานฐานราก: ศตวรรษที่ 15
แล้วเสร็จ: ค.ศ. 1470
การปกครอง
อัครมุขมณฑล: Archdiocese of Florence
บาซิลิกาซานโลเร็นโซ หรือ  บาซิลิกาเซนต์ลอว์เรนซ์แห่งฟลอเรนซ์ (อังกฤษ: Basilica of San Lorenzo, Florence, อิตาลี: Basilica di San Lorenzo) เป็นวัดคริสต์ศาสนานิกายโรมันคาทอลิกที่มีฐานะเป็นมหาวิหารที่ตั้งอยู่กลางเมืองฟลอเรนซ์ในประเทศอิตาลี สถาปัตยกรรมที่เห็นอยู่ในปัจจุบันเป็นแบบฟื้นฟูศิลปวิทยา
บาซิลิกาซานโลเร็นโซเป็นวัดที่ใหญ่ที่สุดวัดหนึ่งที่ตั้งอยู่ในบริเวณตลาดเก่าในใจกลางเมืองฟลอเรนซ์และเป็นวัดที่ใช้ในการบรรจุศพบุคคลสำคัญๆ หลายคนของตระกูลเมดิชิตั้งแต่โคสิโม เดอ เมดิชิผู้เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1464 มาจนถึงโคสิโม เดอ เมดิชิที่ 3 แกรนดยุคแห่งทัสเคนี (Cosimo III de' Medici, Grand Duke of Tuscany) ผู้เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1723 บาซิลิกาซานโลเร็นโซเป็นวัดหนึ่งที่อ้างตนเองว่าเป็นวัดที่เก่าที่สุดในฟลอเรนซ์ที่เดิมสร้างในปี ค.ศ. 393 นอกกำแพงเมือง และเป็นมหาวิหารแห่งเมืองฟลอเรนซ์อยู่ 300 ปี ก่อนที่จะย้ายไปเป็นวัดซานตาเรพาราตา นอกจากนั้นแล้วบาซิลิกาซานโลเร็นโซก็ยังเป็นวัดประจำตระกูลเมดิชิ
ในปี ค.ศ. 1419 จิโอวานนิ ดิ บิชชิ เดอ เมดิชิ (Giovanni di Bicci de' Medici) อาสาออกเงินให้สร้างวัดใหม่แทนวัดโรมาเนสก์เดิมที่สร้างมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 11 โดยจ้างให้ฟีลิปโป บรูเนลเลสกีผู้เป็นสถาปนิกคนสำคัญของยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาของต้นคริสต์ศตวรรษที่ 15 เป็นผู้ออกแบบ แต่ไม่ได้สร้างเสร็จจนกระทั่งจิโอวานนิเสียชีวิตไปแล้ว
บาซิลิกาซานโลเร็นโซเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มคริสต์ศาสนสถานที่เป็นของสำนักสงฆ์ ที่ประกอบด้วยสิ่งก่อสร้างสำคัญๆ อื่นๆ ที่รวมทั้งห้องเก็บสมบัติเก่า (Sagresta Vecchia) โดยฟีลิปโป บรูเนลเลสกี, ห้องสมุดบาซิลิกาซานโลเร็นโซ (Laurentian Library) โดยมีเกลันเจโล, ห้องเก็บสมบัติใหม่โดยมีเกลันเจโล และชาเปลเมดิชิ (Medici Chapel) โดยมัตเตโอ นิเก็ตติ (Matteo Nigetti)
ประวัติ

ประวัติทางสถาปัตยกรรมของบาซิลิกาซานโลเร็นโซเป็นประวัติที่ซับซ้อน แม้ว่าจะสร้างภายใต้การควบคุมของฟีลิปโป บรูเนลเลสกีตามแบบที่เขียนโดยบรูเนลเลสกีเอง แต่ผลที่ออกมาไม่ใช้แบบที่เขียนไว้แต่เดิม การก่อสร้างเริ่มในปี ค.ศ. 1419 แต่งการขาดงบประมาณทำให้การก่อสร้างต้องล่าช้าลงและต้องมีการแก้ไขแบบที่ออกไว้เดิม เมื่อมาถึงต้นคริสต์ทศวรรษ 1440 ก็มีแต่สังฆทรัพยคูหา (sacristy) เท่านั้นที่ได้รับการก่อสร้าง (ปัจจุบันคือห้องเก็บสมบัติเก่า) นอกจากนั้นทางตระกูลเมดิชิก็ยังมิได้จ่ายเงินให้แก่วัด ในปี ค.ศ. 1442 ตระกูลเมดิชิจึงเข้ามาบริหารงบประมาณการก่อสร้าง ของมีค่า แต่บรูเนลเลสกีเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1446 ความรับผิดชอบในการก่อสร้างจึงตกไปเป็นของไม่ก็อันโตนิโอ มาเนตติ (Antonio Manetti) หรือ มิเกลอโซ มิเกลอซิ ไม่เป็นที่ทราบแน่นอนโดยนักวิชาการ แม้ว่าตัวสิ่งก่อสร้างจะ “เสร็จ” ในปี ค.ศ. 1459 ทันกับโอกาสที่สมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 2 เสด็จมาฟลอเรนซ์ แต่ชาเปลและช่องทางเดินข้างทางด้านขวายังคงสร้างกันอยู่จนถึงคริสต์ทศวรรษ 1470 และ 1480
เมื่อสร้างเสร็จผังการก่อสร้างและรายละเอียดต่างๆ ก็แตกต่างไปจากผังที่เขียนไว้โดยฟีลิปโป บรูเนลเลสกีไปเป็นอันมาก ความแตกต่างที่สำคัญคือบรูเนลเลสกีตั้งใจจะให้ชาเปลข้างลึกกว่าและคล้ายกับชาเปลในบริเวณแขนกางเขน (transept) ซึ่งเป็นบริเวณเดียวในตัวสิ่งก่อสร้างที่เชื่อกันว่าตรงตามแบบที่บรูเนลเลสกีออกไว้แต่เดิม
ลักษณะความเป็นสถาปัตยกรรมฟื้นฟูศิลปวิทยา

แม้ว่าประวัติทางสถาปัตยกรรมของการก่อสร้างบาซิลิกาซานโลเร็นโซจะเป็นประวัติที่ซับซ้อนแต่ก็ผลที่ออกมาก็เป็นตัวอย่างที่ดีของสถาปัตยกรรมฟื้นฟูศิลปวิทยาที่ประกอบด้วยลักษณะดังนี้:
ความพยายามสร้างความสมดุลของขนาดระหว่างช่องทางเดินกลางและช่องทางเดินข้าง (ช่วงช่องทางเดินของช่องทางเดินข้างเป็นสี่เหลี่ยมแต่ช่วงช่องทางเดินกลางเป็นอัตราส่วน 2X1)
การใช้โครงสร้างเป็น “pietra serena” หรือ “หินสีคร่ำ”
การใช้การผสานของเสา, ซุ้มโค้ง และการตกแต่งของบัวระหว่างเหนือเสากับเพดาน (entablature)
การสร้างความสัมพันธ์ระหว่างเสาลอย (column) และเสาอิง (pilaster) ที่ติดกับผนัง
การสร้างความสมดุลของความสูงของเสา
การใช้ทรงกลมในการสร้างเพดานในช่องทางเดินข้าง
แม้ว่าจะมีปัญหาใหญ่ๆ ในการออกแบบแต่ส่วนใหญ่แล้วอยู่ที่รายละเอียด เช่นทีจอร์โจ วาซารีให้ความเห็นว่าเสาตามแนวช่องทางเดินกลางควรจะยกสูงขึ้นด้วยฐาน และเสาอิงตามแนวผนังของช่องทางเดินข้างที่ตั้งอยู่บนพื้นที่สูงกว่าช่องทางเดินกลางสามขั้นถือว่าเป็นการออกแบบที่ผิด
บาซิลิกาซานโลเร็นโซมักจะเปรียบเทียบกับวัดซานโตสปิริโตที่บรูเนลเลสกีเริ่มสร้างต่อมาที่ถือกันว่าสร้างตรงตามแบบที่บรูเนลเลสกีเขียน แม้ว่าจะสร้างเสร็จหลังจากบรูเนลเลสกีเสียชีวิตไปแล้วก็ตาม
ด้านนอกและด้านในของด้านหน้า

พระสันตะปาปาจากตระกูลเมดิชิลีโอที่ 10 จ้างให้มีเกลันเจโลออกแบบด้านหน้าบาซิลิกาด้วยหินอ่อนขาวของคาร์รารา (Carrara) ในปี ค.ศ. 1518 มีเกลันเจโลสร้างแบบจำลองด้วยไม้ที่ปรับสัดส่วนของด้านหน้าตามสัดส่วนอย่างอุดมคติของร่างกายมนุษย์เมื่อเทียบกับความสูงของช่องทางเดินกลาง แต่งานจริงไม่ได้สร้าง แต่มีเกลันเจโลออกแบบด้านในของด้านหน้าที่มองเห็นจากช่องทางเดินกลางเมื่อมองไปยังทางเข้า ที่ประกอบด้วยประตูสามประตูระหว่างเสาสองเสาที่มีมาลัยโอ้คและลอเรลและระเบียงบนเสาโครินเธียน (Corinthian order) สองเสา
เมื่อไม่นานมานี้สมาคม “Friends of the Elettrice Palatina” และ เทศบาลเมืองฟลอเรนซ์นำหัวข้อการออกแบบด้านหน้าของ
บาซิลิกาซานโลเร็นโซขึ้นมาพิจารณากันอีกครั้ง และฉายด้านหน้าของบาซิลิกาด้วยคอมพิวเตอร์โปรแกรมที่แสดงให้เห็นภาพพจน์เมื่อสร้างเสร็จเพื่อช่วยให้ในการพิจารณา แต่ก็ยังไม่มีการตัดสินใจกันอย่างใดเกี่ยวกับโครงการนี้
ห้องเก็บสมบัติเก่า

ห้องเก็บสมบัติเก่าทางด้านเหนือของแขนกางเขนเป็นห้องสี่เหลี่ยมที่มีเพดานเป็นโดมออกแบบโดยบรูเนลเลสกีและเป็นส่วนที่เก่าที่สุดในวัด นอกจากนั้นก็เป็นส่วนเดียวที่สร้างเสร็จก่อนที่บรูเนลเลสกีจะเสียชีวิต ห้องเก็บสมบัติเป็นที่บรรจุศพสมาชิกในตระกูลเมดิชิหลายคน
ห้องเก็บสมบัติใหม่

ทางด้านใต้ของแขนกางเขนเป็น “ห้องเก็บสมบัติใหม่” ที่เริ่มสร้างในปี ค.ศ. 1520 โดยมีเกลันเจโลผู้ออกแบบที่เก็บศพของตระกูลเมดิชิภายในด้วย แต่รูปสลักโดยมีเกลันเจโลสร้างไม่เสร็จ
ชาเปลเมดิชิ

ส่วนที่หรูที่สุดในบาซิลิกาก็คือภายในชาเปลเมดิชิในมุขตะวันออก (apse) ตระกูลเมดิชิยังคงจ่ายค่าบำรุงรักษาชาเปลจนกระทั่งเมื่อแอนนา มาเรีย หลุยซา เดอ เมดิชิ (Anna Maria Luisa de' Medici) สมาชิกคนสุดท้ายของตระกูลเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1743 สมาชิกของตระกูลเมดิชิที่มีความสำคัญน้อยกว่าอีกราวห้าสิบคนถูกบรรจุในคริพท์ แบบสุดท้ายของชาเปลออกโดยเบอร์นาร์โด บวนตาเล็นติ (Bernardo Buontalenti) ระหว่างปี  ค.ศ. 1603 ถึงปี  ค.ศ. 1604 จากตัวอย่างของอเลสซานโดร ปิแอร์โรนิ (Alessandro Pieroni) และ มัตเตโอ นิเก็ตติ
ตอนบนเป็นชาเปลแปดเหลี่ยม “ชาเปลแห่งเจ้าชาย” (Cappella dei Principi) ที่เป็นที่บรรจุศพของแกรนดยุคเอง ที่สร้างและตกแต่งแบบแมนเนอริสม์ด้วยหินอ่อนหลากสี
งานศิลปะ

บรอนซิโน: จิตรกรรมฝาผนัง “การพลีชีพของนักบุญลอว์เรนซ์”
เดซิเดริโอ ดา เซ็ตติยาโน (Desiderio da Settignano): แท่น “Pala del Sacramento”
โดนาเทลโล: แท่นเทศน์สัมริดสองแท่นซึ่งเป็นงานชิ้นสุดท้าย บัวตกแต่ง, ภาพนูน, ภาพกลม และประตูสัมริดในห้องเก็บสมบัติเก่า
อันโตนิโอ เดล โพลลาอิโอโล (Antonio del Pollaiuolo): กางเขนไม้
ฟิลลิปโป ลิปปี (Fra Filippo Lippi): ฉากแท่นบูชา “การประกาศของเทพ”
โรสโซ ฟิโอเร็นติโน (Rosso Fiorentino): “การแต่งงานของเวอร์จินแมรี”
อันดรีย เดล เวอร์โรชชิโอ: อนุสรณ์ของจิโอวานนิ และ เปียโร เดอ เมดิชิในห้องเก็บสมบัติเก่า
ดูเพิ่ม

คริสต์ศาสนสถาน
สถาปัตยกรรมการก่อสร้างมหาวิหารในยุโรปตะวันตก
ส่วนประกอบของคริสต์ศาสนสถาน
แผนผังวัดคริสต์ศาสนา (ผังแสดงส่วนประกอบต่างๆ ของวัด)
มหาวิหาร
สถาปัตยกรรมฟื้นฟูศิลปวิทยา
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ บาซิลิกาซานโลเร็นโซ
พจนานุกรมศัพท์สถาปัตยกรรมคริสต์ศาสนา
Wittkower, Rudolf (1993).  Pelican History of Art (บ.ก.). Art and Architecture Italy, 1600-1750. 1980. Penguin Books Ltd. p. 126.
Touring Club Italiano, Guida d'Italia: Firenze e dintorni
Medici Chapel Overview
ช่องทางเดินกลางยุคต้นเรอเนสซองซ์ในบาซิลิกาซานโลเร็นโซโดยฟีลิปโป บรูเนลเลสกี - คริสต์ทศวรรษ 1420
ห้องเก็บสมบัติจากภายนอก
มหาวิหารซันโลเรนโซ ฟลอเรนซ์