stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์
การศึกษา > คณะ

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  คณะครุศาสตร์ เปิดการเรียนการสอนทั้งหมด 10 สาขาวิชาได้แก่ สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย  สาขาวิชาคณิตศาสตร์  สาขาวิชาคอมพิวเตอร์ศึกษา  สาขาจิตวิทยาและการแนะแนว  สาขาวิชาภาษาจีน  สาขาวิชาภาษาอังกฤษ  สาขาวิชาภาษาไทย  สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป  สาขาวิชาสังคมศึกษา  สาขาวิชาเทคโนโลยีและการศึกษา |  คณะวิทยาการจัดการ เปิดการเรียนการสอนทั้งหมด 9 สาขาวิชาได้แก่ สาขาวิชาการจัดการ  สาขาวิชาการตลาด  สาขาวิชาการจัดการทรัพยากรมนุษย์  สาขาวิชาคอมพิวเตอร์ธุรกิจ  สาขาวิชาการบัญชี  สาขาวิชานิเทศศาสตร์  สาขาวิชาการท่องเที่ยวและการโรงแรม  สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ธุรกิจ  สาขาวิชาการจัดการธุรกิจการค้าสมัยใหม่ |  คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เปิดการเรียนการสอนทั้งหมด 12 สาขาวิชาได้แก่ สาขาวิชาเทคโนโลยีการเกษตร  สาขาวิชาอาหารและธุรกิจบริการ  สาขาวิชาเคมี  สาขาวิชาชีววิทยาประยุกต์  สาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ  สาขาวิชาฟิสิกส์ประยุกต์  สาขาวิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์  สาขาวิชาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย  สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม  สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์  สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ศึกษา (ปริญญาโท)  สาขาวิชาการจัดการสุขภาพ (ปริญญาโท) |  คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ เปิดการเรียนการสอนทั้งหมด 9 สาขาวิชาได้แก่ สาขาวิชานิติศาสตร์บัณฑิต  สาขาวิชาการพัฒนาสังคม  สาขาวิชาดนตรีสากล  สาขาวิชาทัศนศิลป์  สาขาวิชาภาษาญี่ปุ่น  สาขาวิชาภาษาอังกฤษ  สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์  สาขาวิชารัฐศาสตร์  สาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์และบรรณารักษ์ศาสตร์ |  คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม เปิดการเรียนการสอน 7 สาขาวิชาได้แก่ สาขาวิชาเทคโนโลยีอุตสาหกรรม  สาขาวิศวกรรมเครื่องกลยานยนต์  สาขาวิชาวิศวกรรมไฟฟ้า  สาขาวิชาออกแบบผลิตภัณฑ์  สาขาวิชาวิศวกรรมการจัดการอุตสาหกรรม  สาขาวิชาวิศวกรรมการผลิตอัตโนมัติ  สาขาวิชาการจัดการอุตสาหกรรม (ปริญญาโท) |
การศึกษา > สถาบัน

สถาบันวิจัยและพัฒนา
สถาบันพัฒนาคุณภาพครู (สพค.)
สถาบันเศรษฐกิจพอเพียง
การศึกษา > หน่วยงานภายใน

สำนักงานอธิการบดี
สำนักส่งเสริมวิชาการและงานทะเบียน
สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ]
หน่วยบ่มเพาะวิสาหกิจ (RRUBI)
การศึกษา > ศูนย์

ศูนย์ศิลปะและวัฒนธรรมและท้องถิ่น
ศูนย์ภาษา
ศูนย์การเรียนรู้อิเล็กทรอนิกส์
ศูนย์เครือข่ายสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา
การศึกษา > โรงเรียนสาธิต

โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์
การศึกษา > บัณฑิตวิทยาลัย

บัณฑิตวิทยาลัย
พื้นที่มหาวิทยาลัย

ปัจจุบันมหาวิทยาลัยมีสถานที่ปฎิบัติงานแยกกันเป็น 3 แห่ง คือ
แห่งแรก ตั้งอยู่ ณ เลขที่ 422 ถนนมรุพงษ์ ตำบลหน้าเมือง อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา 24000 พื้นที่ 43 ไร่
แห่งที่สอง ตั้งอยู่ ณ เลขที่ 30 ถนนศรีโสธรตัดใหม่ ตำบลหน้าเมือง อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา 24000 พื้นที่ประมาณ 17 ไร่
แห่งที่สาม ตั้งอยู่ ณ เลขที่ 6 หมู่ 4 ตำบลหัวไทร อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา พื้นที่ประมาณ 500 ไร่ เป็นที่สาธารณประโยชน์ ซึ่งกระทรวงมหาดไทยอนุมัติให้ใช้เป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2539
รายนามอธิการบดี

มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์มีอธิการบดีมาแล้ว 13 ท่าน ดังรายนามต่อไปนี้
| --- | --- |
มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์
รายนามครูใหญ่: วาระการดำรงตำแหน่ง
1. นางสาวชิตพันธ์ นคาวัฒน์: พ.ศ. 2483 - พ.ศ. 2485
2. นางทวี ชุติวงศ์: พ.ศ. 2485 - พ.ศ. 2494
3. นางสาวจรัสสม ปุณณะหิตานนท์: พ.ศ. 2494 - พ.ศ. 2497
รายนามอาจารย์ใหญ่: วาระการดำรงตำแหน่ง
3. นางสาวจรัสสม ปุณณะหิตานนท์: พ.ศ. 2497 - พ.ศ. 2498
4. นางฉวีวรรณ ดุลยจินดา: พ.ศ. 2497 - พ.ศ. 2501
5. นายสนอง ศุขสมาน: พ.ศ. 2501 - พ.ศ. 2503
6. นายพิษณุ ชัชวาลย์ปรีชา: พ.ศ. 2503 - พ.ศ. 2505
7. นายทวีสิน ชุติวงศ์: พ.ศ. 2505 - พ.ศ. 2508
8. นางสาววัชรี พิมพยะจันทร์: พ.ศ. 2508 - พ.ศ. 2515
รายนามผู้อำนวยการ: วาระการดำรงตำแหน่ง
8. นางสาววัชรี พิมพยะจันทร์: พ.ศ. 2515 - พ.ศ. 2518
รายนามอธิการ: วาระการดำรงตำแหน่ง
8. นางสาววัชรี พิมพยะจันทร์: พ.ศ. 2518 - พ.ศ. 2528
9. นายฉลอง ภิรมย์รัตน์: พ.ศ. 2528 - พ.ศ. 2532
10. รศ.ดร.สุพล วุฒิเสน: พ.ศ. 2532 - พ.ศ. 2538
รายนามอธิการบดี: วาระการดำรงตำแหน่ง
10. รศ.ดร.สุพล วุฒิเสน: พ.ศ. 2538 - พ.ศ. 2546
11. ผศ.เอนก เทพสุภรณ์กุล: พ.ศ. 2546 - พ.ศ. 2556
12. ผศ.ดร.อุทัย ศิริภักดิ์: พ.ศ. 2556 - พ.ศ. 2559 
13. รศ.ดร.ดวงพร ภู่ผะกา: 10 ธันวาคม พ.ศ. 2560  - ปัจจุบัน
แหล่งข้อมูลอื่น

มหาวิทยาลัยราชฏัฏราชนครินทร์
| ด ค กมหาวิทยาลัยราชภัฏ |
| --- | --- |
สัญลักษณ์: พระราชลัญจกร • วันราชภัฏ
กลุ่มรัตนโกสินทร์: จันทรเกษม • ธนบุรี • บ้านสมเด็จเจ้าพระยา  • พระนคร • สวนสุนันทา
กลุ่มภาคกลาง: กาญจนบุรี • เทพสตรี • นครปฐม • พระนครศรีอยุธยา • เพชรบุรี • ราชนครินทร์ • รำไพพรรณี • วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ • หมู่บ้านจอมบึง
กลุ่มภาคเหนือ: กำแพงเพชร • เชียงราย • เชียงใหม่ • นครสวรรค์ • พิบูลสงคราม • เพชรบูรณ์ • ลำปาง • อุตรดิตถ์
กลุ่มภาคตะวันออกเฉียงเหนือ: ชัยภูมิ • นครราชสีมา • บุรีรัมย์ • มหาสารคาม • ร้อยเอ็ด • เลย • ศรีสะเกษ • สกลนคร • สุรินทร์ • อุดรธานี • อุบลราชธานี
กลุ่มภาคใต้: นครศรีธรรมราช • ภูเก็ต • ยะลา • สงขลา • สุราษฎร์ธานี
อดีตมหาวิทยาลัยราชภัฎ: นครพนม • สวนดุสิต • กาฬสินธุ์
หมวดหมู่ • โครงการ • สถานีย่อย
↑  ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๘, เล่ม ๑๔๑ ตอนที่ ๕๙ ก หน้า ๒๗, ๓๐ กันยายน ๒๕๖๗
1 2 3 4  สารสนเทศประจำปี 2565 มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์
↑  https://www.komchadluek.net/news/local/415576
↑  ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ให้อธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์พ้นจากตำแหน่ง (นายอุทัย ศิริภักดิ์)
↑  ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์ (นางสาวดวงพร ภู่ผะกา)
มัลคอล์ม แมคโดเวลล์

| มัลคอล์ม แมคโดเวลล์ |
| --- | --- |

สารนิเทศภูมิหลัง
เกิด:  (1943-06-13) 13 มิถุนายน ค.ศ. 1943 (81 ปี) มัลคอล์ม จอห์น เทย์เลอร์ Horsforth, West Riding of Yorkshire, England, UK
คู่สมรส: Margot Bennett (1975-1980) Mary Steenburgen (1980-1990) Kelley Kuhr (1991-ปัจจุบัน)
อาชีพ: นักแสดง
ปีที่แสดง: 1964-ปัจจุบัน
ฐานข้อมูล
IMDb
มัลคอล์ม แมคโดเวลล์ (อังกฤษ: Malcolm McDowell) เกิดเมื่อวันที่ 13 มิถุนายน พ.ศ. 2486 เป็นนักแสดงชาวอังกฤษ
แมคโดเวลล์ เป็นที่รู้จักในภาพยนตร์เรื่อง If...., O Lucky Man!, Caligula และ A Clockwork Orange ซึ่งเขาได้รับการเสนอเข้าชิงรางวัลลูกโลกทองคำ ในตัวละคร Alex DeLarge ตั้งแต่นั้นมาความเก่งของเขาในฐานะนักแสดงได้นำไปสู่บทบาทในภาพยนตร์และซีรีส์โทรทัศน์ ภาพยนตร์ The Employer, Tank Girl, Franklin & Bash, Star Trek Generations ซีรีส์โทรทัศน์ Our Friends in the North, Entourage ,Herose, Metalocalypse การ์ตูนแอนิเมชั่น Bolt
มังกรหยก ศึกสองจ้าวยุทธจักร

| มังกรหยก ศึกสองจ้าวยุทธจักร |
| --- | --- |
ปกดีวีดี
ประเภท: บันเทิงคดีกำลังภายใน
เขียนโดย: เฉิน ฉิงยี หวัง เล่ยหยี กวน สุงหลิง หลี่ สุยปิง
กำกับโดย: หลิน ฉีฟ่าน ลุก ทินหว่า ถัง กัมเฉียน เล่า กัวเฟย
แสดงนำ: เจิ้ง อี้เจี้ยน มาร์โก หงาย หว่อง เสี่ยวหยิน ชาร์ลีน ชาน เฉิน ไหว่ยี เวย์น ไล
ผู้ประพันธ์ดนตรีแก่นเรื่อง: โจเซฟ กู่
ดนตรีแก่นเรื่องเปิด: Yat Sang Bat Chui Sing (一生不醉醒) ขับร้องโดย แจ๊กกี้ เจิ้ง
ประเทศแหล่งกำเนิด: ฮ่องกง
ภาษาต้นฉบับ: จีน
จำนวนตอน: 20
การผลิต
ผู้อำนวยการสร้าง: ชง เว่ยกิน
ความยาวตอน: 60 นาที
บริษัทผู้ผลิต: TVB
ออกอากาศ
เครือข่าย: TVB Jade (จีน)  ช่อง 3 แฟมิลี่ (ไทย)
ออกอากาศ: 22 กันยายน 2560 – ปัจจุบัน
มังกรหยก ศึกสองจ้าวยุทธจักร  (อังกฤษ: The Condor Heroes Return) เป็นละครโทรทัศน์ที่สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1993 ออกอากาศในปี ค.ศ. 1994 อิงเรื่องราวมาจากวรรณกรรมชิ้นเอกของจีนเรื่อง มังกรหยก และ ของกิมย้งนำแสดงโดย เจิ้ง อี้เจี้ยน, มาร์โก หงาย ออกอากาศทางช่อง 3 แฟมิลี่ เป็นตอนแรกในวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2560
เนื้อเรื่องย่อ

เรื่องราวกล่าวถึงในวัยหนุ่มของ อั้งชิด ลูกเศรษฐี ที่มีคุณธรรมต้องการช่วยเหลือผู้ตกทุกข์ตลอดช่วงชีวิตของอั้งชิด เขาได้พบกับสตรีผู้สวยงามหลายต่อหลายนาง จนบางครั้งก็เกิดเป็นความสัมพันธ์แบบรักสามเส้า เช่นเดียวกับ ต้วนจื้อซิน ที่ได้รับการเลี้ยงดูจากหญิงที่ยากจนผู้นำเขามาเลี้ยงดู  ต่อมาเมื่อต้วนจื้อซิน ได้รับทราบถึงชาติกำเนิดที่แท้จริง ว่าเขาเป็นถึงรัชทายาทแห่งเมืองตาลีฟู
สองจอมยุทธต้องเผชิญกับความแค้น ความรัก บุญคุณที่ต้องทดแทน จนก่อให้เกิดความเข้าใจผิดซึ่งกันและกัน แต่เมื่อชาติบ้านเมืองเกิดการถูกคุกคามจากชาวกิม ทำให้ทั้งคู่ต้องร่วมมือกันเพื่อกำจัดศัตรูของบ้านเมือง โดยการใช้ สุดยอดวิชา 18 ฝ่ามือพิชิตมังกร  กับ 36 ท่าไม้เท้าตีสุนัข เพื่อทำให้ราชวงศ์ซ่ง ยังคงดำรงอยู่ต่อไปได้
นักแสดงนำ

เจิ้ง อี้เจี้ยน รับบท อิดเต็งไต้ซือ
มาร์โก หงาย รับบท อั้งฉิกกง
หว่อง เสี่ยวฉุน รับบท ฉิงซุตซัม
ชาร์ลีน ชาน รับบท เล่าหยิง
เฉิน ไหว่ยี รับบท หมิว เซี่ยยาน
เวย์น ไล รับบท จิวแป๊ะทง
แหล่งข้อมูลอื่น

(จีน) The Condor Heroes Return on Baidu Baike
มังกรหยก ตอน เฮ้งเต็งเอี๊ยง

| มังกรหยก ตอน เฮ้งเต็งเอี๊ยง |
| --- | --- |
ภาพไตเติ้ลละคร
ประเภท: บันเทิงคดีกำลังภายใน
เขียนโดย: หว่อง จุยฟะ
กำกับโดย: หยู หมิงซาง
แสดงนำ: เจิ้ง อี้เจี้ยน เหลียง เพ่ยหลิง
ดนตรีแก่นเรื่องเปิด: Chung Chung Yat Mung Chung (匆匆一夢中) ขับร้องโดย แอนดี ฮุย
ประเทศแหล่งกำเนิด: ฮ่องกง
ภาษาต้นฉบับ: จีน
จำนวนตอน: 20
การผลิต
ผู้อำนวยการสร้าง: หยู หมิงซาง
สถานที่ถ่ายทำ: ฮ่องกง
ความยาวตอน: 45 นาที
บริษัทผู้ผลิต: TVB
ออกอากาศ
เครือข่าย: TVB Jade
ออกอากาศ: 25 สิงหาคม 2560 – ปัจุบัน
มังกรหยก ตอน เฮ้งเต็งเอี๊ยง (อังกฤษ: Rage and Passion) เป็นละครโทรทัศน์ที่สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1992 อิงเรื่องราวมาจากวรรณกรรมชิ้นเอกของจีนเรื่อง มังกรหยก และ มังกรหยก ภาค 2 ของกิมย้ง นำแสดงโดย เจิ้ง อี้เจี้ยน, เหลียง เพ่ยหลิง ออกอากาศทางช่อง 3 แฟมิลี่ เป็นตอนแรกในวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2560
เนื้อเรื่องย่อ

ในสมัยราชวงศ์ซ่ง เทียนแซ พบว่าศิษย์ผู้พี่ของเขา เฮี้ยงแซ เห็นแก่คัมภีร์เก้าอิมจนยอมทรยศต่อบ้านเมือง เทียนแซ จึงร่วมต่อต้านศัตรูและกำจัดเฮี้ยงแซศิษย์ทรยศ แต่เฮี้ยงแซได้จับลูกและเมียของเขาเป็นตัวประกัน เทียนแซพยายามช่วยเหลือแต่ถูกเฮี้ยงแซทำร้ายจนตาย ก่อนตายเทียนแซได้ฝากลูกชายไว้กับ เฮ้งเซี้ยะแซ ศิษย์พี่อีกคนที่คอยช่วยเหลือเขา แต่เฮ้งเซี๊ยะแซกลับหลงกลจนไปมีความสัมพันธ์กับหลิงซู่ น้องสาวของเฮี้ยงแซอย่างไม่ตั้งใจ เมื่อรู้ตัวเขาจึงพยายามพาลูกชายของเทียนแซหลบหนีแต่ถูกเฮี้ยงแซทำร้ายจนตก หน้าผา โชคดีที่ทั้งคู่รอดชีวิตมาได้แต่เฮ้งเซี้ยะแซต้องสูญเสียความทรงจำไป ต่อมาลูกชายของเทียนแซ เฮ้งเต่งเอี๊ยง เติบโตมาโดยไม่รู้เรื่องราวภายนอก จนกระทั่งเขาได้รู้จักกับหยวนเอี้ยนฟง (หลอเจียเหลียง) องค์ชายใหญ่แห่งราชวงศ์กิมที่ได้ช่วยชีวิตเขา ทั้งสองจึงได้กลายเป็นมิตรกัน และเมื่อเขารู้ความจริงว่าเฮี้ยงแซคือคนที่ฆ่าพ่อแม่ เขาจึงประกาศจะตามล้างแค้นแต่เขากลับไปหลงรักหลินเจ้าอิง ซึ่งมีเป้าหมายมาเพื่อฆ่า เฮ้งเซี้ยะแซ พ่อบุญธรรมของเขา ในที่สุดเขาจะตัดสินใจเช่นไร และเรื่องราวบุญคุณความแค้นในครั้งนี้จะลงเอยอย่างไร
นักแสดงนำ

เจิ้ง อี้เจี้ยน รับบท หวัง ฉงหยาง
เหลียง เพ่ยหลิง รับบท หลิน เจ้าอิง
หลอ เจียเหลียง รับบท หยวน งันฟง
กวน หลี่เจี๋ย รับบท เทียนแซ
วีเวียน เจ้า รับบท ฉิง ยุกซี
หลิน ซ่างอู่ รับบท เฮี้ยงแซ
หลี่ ฮั่นฉือ รับบท เฮ้งเซี้ยะแซ
แหล่งข้อมูลอื่น

(จีน) Rage and Passion on Baidu Baike
| ด ค กจักรวาลของกิมย้ง |
| --- | --- |
นิยายขนาดยาว:  แปดเทพอสูรมังกรฟ้า  มังกรหยก  มังกรหยก ภาค 2  ดาบมังกรหยก  กระบี่ใจพิสุทธิ์  กระบี่เย้ยยุทธจักร   มังกรทลายฟ้า  เพ็กฮวยเกี่ยม  อุ้ยเสี่ยวป้อ  จอมใจจอมยุทธ  จิ้งจอกภูเขาหิมะ 
เรื่องสั้น:  กระบี่นางพญา  เทพธิดาม้าขาว  ดาบนกเป็ดน้ำ  จิ้งจอกอหังการ 
สุดยอดฝีมือที่ปรากฏ:  อาแช  หลวงจีนหอไตร  ลิ้มเซียวเอ็ง  เฮ้งเต็งเอี้ยง  อาวเอี๊ยงฮง  จิวแป๊ะทง  เตียซำฮง  ฟงชิงหยาง  อู๋หยาจื่อ  ตังฮึงปุ๊กป้าย  เซียซิหยี  เจี๊ยะพั่วเทียน  จอมยุทธหญิงชุดเหลือง  โอ้วเจ่กตอ 
ยอดฝีมือไม่ปรากฏ:  ต๊กโกวคิ้วป้าย  อึ้งเซียะ  โจ้วซือเอี้ย  เซียวเหยาจื่อ  ขันทีวังหลวง  ลิ้มเอี่ยงโต่ว 
ค่ายสำนัก:  บู๊ตึ๊ง  ง้อไบ๊  ช้วนจินก่า  เส้าหลิน  พรรคกระยาจก  สำนักคุนลุ้น  สำนักคงท้ง  สำนักหัวซาน  นิกายเม้งก่า  ห้าขุนเขากระบี่  สุสานโบราณ  วังคฤธรศักดิ์สิทธิ์  สราญรมณ์  พรรคตะวันจันทรา  พรรคฟ้าดิน  สำนักดาวดึงส์  สำนักกระบี่เหล็ก  สำนักฝ่ามือเหล็ก  สำนักเบญจพิษ(พรรคห้าพิษ)  หุบเขาไร้รัก  ตระกูลต้วน  ตระกูลมู่  ตระกูลเหวิน 
สุดยอดวิชา:  เคล็ดวิชาเพลงไม้ตีสุนัข  ดรรชนีกระบี่หกชีพจร  กระบี่แคว้นเวียด  คัมภีร์เปลี่ยนเส้นเอ็น  เก้าเอี้ยง  สิบเจ็ดฝ่ามือวิญญาณสลาย  เก้าอิม  เก้ากระบี่เดียวดาย  เพลงกระบี่ปราบมาร  คัมภีร์ทานตะวัน  ซิ้นเจี่ยวเก็ง  คัมภีร์งูทอง  เพลงดาบตระกูลโอ้ว  สิบแปดฝ่ามือพิชิตมังกร  เคลื่อนย้ายจักรวาล  มหาเวทดูดดาว  พลังคางคก  ฝ่ามือเหล็กลอยน้ำ  ดรรชนีเอกสุริยัน  ดรรชนีศักด์สิทธ์  เจ็ดหมัดพิการ  ยันต์เป็นตาย
มอเนอรา

| มอเนอรา |
| --- | --- |

Scanning electron micrograph ใน Escherichia coli rods
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์

กลุ่มที่รวมอยู่ด้วย
 แบคทีเรียและอาร์เคีย
หน่วยที่รวมโดยแคลดิสติกส์แต่ไม่รวมโดยดั้งเดิม
 โดเมนยูแคริโอตา
มอเนอรา (อังกฤษ: Monera) เป็นชื่ออาณาจักรของสิ่งมีชีวิต ประมาณว่ามีจำนวนถึง 4 ล้านสปีชีส์ จำแนกได้เป็น 2 อาณาจักรย่อย คือ อาณาจักรย่อยอาร์เคียแบคทีเรีย, อาณาจักรย่อยยูแบคทีเรีย
อาณาจักรย่อยอาร์เคียแบคทีเรีย

อาร์เคียแบคทีเรียผนังเซลล์ไม่มีเปบทิโดไกลแคนอาจจะไม่นับว่าเป็นแบคทีเรีย ดำรงชีวิตในแหล่งน้ำพุร้อน ทะเลที่มีน้ำเค็มจัด บริเวณที่มีความเป็นกรดสูง และบริเวณทะเลลึก แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ
ยูริอาร์เคียโอตา ซึ่งสร้างมีเทน และชอบความเค็มจัด
ครีนาร์เคียโอตา ซึ่งชอบอุณหภูมิสูง และกรดจัดมาก
อาณาจักรย่อยยูแบคทีเรีย

นับว่าเป็นแบคทีเรียแท้ แบ่งตามลักษณะการย้อมติดสี(gram's stain)ได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ
อาณาจักรย่อยยูแบคทีเรีย > แบคทีเรียแกรมลบ

โพรทีโอแบคทีเรีย(Proteobacteria) พวกสังเคราะห์แสงได้ เช่น เพอเพิลซัลเฟอร์แบคทีเรีย(purple-sulfur bacteria) พวกช่วยตรึงแก๊สไนโตรเจนในอากาศ มาสร้างเป็นสารประกอบไนโตรเจนในดิน ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการเจริญเติบโตของพืช เช่น ไรโซเบียม(Rhizobium sp.)ในปมรากของพืชตระกูลถั่ว
คลาไมเดีย(Chlamydia) เป็นปรสิตในเซลล์สัตว์ทำให้เกิดโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เช่น โรคโกโนเรีย หรือหนองใน เป็นต้น
สไปโรคีท(Spirochaete) มีรูปทรงเกลียว ดำรงชีวิตแบบอิสระแต่บางสปีชีส์เป็นสาเหตุของโรคซิฟิลิส หรือโรคฉี่หนู
ไซยาโนแบคทีเรีย(Cyanobacteria) สังเคราะห์แสงได้ มี คลอโรฟิลล์เอ, แคโรทีนอยด์ และไฟโคบิลิน นักวิทยาศาสตร์คาดว่าเป็นพวกทำให้ออกซิเจนในบรรยากาศเพิ่มมากขึ้น ก่อให้เกิดวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตที่หายใจโดยใช้ออกซิเจนในปัจจุบัน เช่น แอนาบีนา(Anabaena), นอสตอก(Nostoc) และออสิลลาทอเรีย (Oscillatoria) สามารถตรึงแก๊สไนโตเจนในอากาศ ให้เป็นสารประกอบไนเตรต
อาณาจักรย่อยยูแบคทีเรีย > แบคทีเรียแกรมบวก

แลคโตบาซิลลัส(Lactobacillus sp.) เป็นพวกผลิตกรดแลกติกได้จึงนำมาใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร ได้แก่ การทำเนย ผักดองและโยเกิร์ต;
Steptomyces sp.ใช้ทำยาปฏิชีวนะ เช่น ยาสเตร็บโตมัยซิน ยาเตตราไซคลิน เป็นต้น;
Bacillus sp.สามารถสร้างเอนโดสปอร์(endospore) ทำให้ทนทานต่อสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมได้ดี บางชนิดเป็นสาเหตุทำให้เกิดโรคแอนแทรกซ์
ไมโคพลาสมา(Mycoplasma) เป็นเซลล์ที่ไม่มีผนังเซลล์ มีเพียงเยื่อหุ้มเซลล์ที่ประกอบด้วยชั้นของไขมัน ส่วนใหญ่ไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตอื่น แต่มีบางพวกทำให้เกิดโรคปอดบวมในคนและวัว
ลักษณะรูปร่าง

แบคทีเรียเป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวที่มีขนาดเล็ก ประมาณ 1-5 ไมโครเมตร
มีผนังเซลล์เป็นสารประกอบเปบทิโดไกลแคน
ภายในเซลลฺไม่มีเยื่อหุ้มสารพันธุกรรม และไม่มีโครงสร้างอื่น
มีรูปร่าง 3 แบบ ได้แก่ รูปทรงกลม(coccus), รูปทรงท่อน(bacillus), รูปทรงเกลียว(spirillum)
การดำรงชีวิต

สามารถสร้างอาหารเองได้โดยใช้พลังงานจากแสง (photosynthesis) หรือใช้พลังจากปฏิกิริยาเคมี (chemosynthesis) เช่น ซัลเฟอร์แบคทีเรีย แต่ส่วนใหญ่สร้างอาหารเองไม่ได้ สามารถอยู่ได้ในสภาพแวดล้อมที่หนาวจัด ร้อนจัด ทะเลมีความเค็มมาก หรือในสภาพที่มีความเป็นกรดสูง
แหล่งข้อมูลอื่น

Bacterial evolution เก็บถาวร 2006-05-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน by Carl Woese (1987). Woese reviewed the historical steps leading to the use of the term "Monera" and its later abandonment (full text online). แม่แบบ:Entrez Pubmed
What is Monera? A descriptive details of the entire kingdom
โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019
อาการและอาการแสดง

ผู้ป่วยโควิด-19 มีอาการได้หลากหลาย ตั้งแต่เล็กน้อยไปจนถึงรุนแรง อาการที่พบบ่อยได้แก่ ปวดศีรษะ สูญเสียการรับกลิ่นและรส คัดจมูก น้ำมูกไหล ไอ ปวดกล้ามเนื้อ เจ็บคอ มีไข้ ถ่ายเหลว และหายใจลำบาก ผู้ป่วยที่ติดเชื้อเดียวกันอาจมีอาการแตกต่างกัน และเปลี่ยนแปลงได้เมื่อการป่วยดำเนินไป โดยทั่วไปแล้วพบการเจ็บป่วยได้ 3 รูปแบบหลักๆ ได้แก่ แบบที่มีอาการระบบหายใจเป็นหลัก คือไอ มีเสมหะ หายใจลำบาก และมีไข้, แบบที่มีอาการทางระบบกล้ามเนื้อเป็นหลัก คือปวดกล้ามเนื้อ ปวดข้อ ปวดหัว อ่อนเพลีย, และแบบที่มีอาการทางระบบย่อยอาหารเป็นหลัก คือปวดท้อง อาเจียน และถ่ายเหลว อาการสูญเสียการรับกลิ่นและรสเป็นอาการที่พบได้บ่อย โดยบางรายงานพบว่าหากไม่นับผู้ที่มีโรคของหู คอ จมูก อยู่เดิมแล้วสามารถพบอาการนี้ได้สูงสุดถึง 88%
ในบรรดาผู้ป่วยที่มีอาการ ส่วนใหญ่จะมีอาการเล็กน้อยถึงปานกลาง (นับถึงการมีปอดอักเสบเล็กน้อย) คิดเป็น 81%, อีก 14% จะมีอาการรุนแรง (หายใจลำบาก ออกซิเจนต่ำ หรือมีรอยโรคที่ปอดมากกว่า 50% จากการตรวจภาพถ่ายรังสี), และอีก 5% จะมีอาการถึงขั้นวิกฤติ (การหายใจล้มเหลว ช็อก อวัยวะล้มเหลว) มีผู้ป่วยจำนวนมากที่ตั้งแต่ติดเชื้อจนหายไม่มีอาการใดๆ เลย ซึ่งบางรายงานพบว่าอาจมีมากถึงหนึ่งในสามของผู้ป่วยทั้งหมด ผู้ป่วยที่ไม่มีอาการเหล่านี้มีแนวโน้มที่จะไม่ได้รับการตรวจหาเชื้อ และสามารถแพร่กระจายเชื้อต่อไปได้ ผู้ป่วยระยะก่อนมีอาการหรือมีอาการเพียงเล็กน้อยก็สามารถแพร่เชื้อได้เช่นกัน
สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการ หลังจากได้รับเชื้อแล้วผู้ป่วยจะมีระยะเวลาที่ยังไม่แสดงอาการอยู่ช่วงหนึ่ง เรียกว่า ระยะฟักตัว โดยระยะฟักตัวของโควิด-19 มีค่ามัธยฐานอยู่ที่ประมาณ 4-5 วัน โดยส่วนใหญ่อยู่ที่ 2-7 วัน และเกือบทั้งหมดจะไม่เกิน 12 วัน
ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาการดีขึ้นได้ อย่างไรก็ดี ผู้ป่วยส่วนหนึ่งอาจยังมีอาการบางอย่างหลงเหลืออยู่แม้จะหายป่วยจากระยะเฉียบพลันแล้ว เช่น อ่อนเพลีย เป็นต้น เรียกว่า ผลระยะยาวของโควิด-19 บางรายงานพบอาการเช่นนี้ในกว่าครึ่งของผู้ป่วยวัยผู้ใหญ่ตอนต้นที่รับการรักษาที่บ้าน ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งมีการทำงานของอวัยวะบกพร่องในระยะยาวหลังหายป่วยระยะเฉียบพลัน ทั้งนี้ยังมีการเก็บข้อมูลเพื่อศึกษาผลระยะยาวของโรคนี้อยู่อย่างต่อเนื่อง
สาเหตุ > การแพร่เชื้อ

โควิด-19 แพร่เมื่อบุคคลมีการสัมผัสใกล้ชิดเป็นหลัก (2 เมตร) โดยทางละอองฝอยขนาดเล็กที่เกิดระหว่างการไอ จามหรือสนทนา บุคคลหายใจเอาละอองฝอยที่ปนเปื้อนที่ผู้ป่วยหายใจออกมาเข้าไปในปอด หรือละอองฝอยนั้นติดอยู่บนใบหน้าของบุคคลอื่นทำให้เกิดการติดเชื้อใหม่ ละอองฝอยนี้ค่อนข้างหนัก ปกติจะตกลงสู่พื้นผิวและไม่ปลิวไปไกลในอากาศ บุคคลสามรถแพร่ไวรัสได้ขณะยังไม่แสดงอาการ แต่ไม่ชัดเจนว่าเกิดขึ้นบ่อยมากน้อยเพียงใด การประมาณจำนวนผู้ติดเชื้อไม่แสดงอาการหนึ่งประมาณไว้ 40% บุคคลแพร่เชื้อได้มากที่สุดเมื่อแสดงอาการ (แม้แต่อาการเบาหรือไม่จำเพาะ) แต่อาจแพร่เชื้อได้จนถึงสองวันก่อนปรากฏอาการ (การแพร่เชื้อก่อนมีอาการ) และยังคงแพร่เชื้อต่ออีก 7 ถึง 12 วันโดยประมาณในผู้ป่วยปานกลาง และโดยเฉลี่ย 2 สัปดาห์ในผู้ป่วยรุนแรง
เมื่อละอองฝอยที่มีเชื้อตกลงสู่พื้นหรือพื้นผิว ละอองฝอยนั้นยังติดเชื้อได้หากบุคลสัมผัสพื้นผิวที่ปนเปื้อนแล้วนำมือไปสัมผัสตา จมูกหรือปากของตนแม้ว่าจะพบได้น้อย ปริมาณไวรัสกัมมนต์บนพื้นผิวจะลดลงเรื่อยๆ ตามเวลาจนในที่สุดไม่ก่อให้เกิดการติดเชื้ออีก และถึงแม้ว่าจะคาดว่าพื้นผิวไม่ใช่วิถีหลักที่ไวรัสแพร่กระจาย และยังไม่มีข้อมูลที่ทราบแน่ชัดว่าไวรัสปริมาณเท่าใดบนพื้นผิวที่จะก่อให้เกิดการติดเชื้อด้วยวิธีนี้ แต่ไวรัสยังคงสามารถตรวจพบได้บนพื้นผิวทองแดงแม้ว่าเวลาล่วงไป 4 ชั่วโมง สำหรับพื้นผิวที่เป็นกระดาษลังยังคงพบเชื้อได้แม้เวลาผ่านไปหนึ่งวัน และสามารถพบเชื้ออยูบนพลาสติก (พอลิโพรพีลีน) หรือเหล็กกล้าไร้สนิม (AISI 304) แม้เวลาจะผ่านไปสามถึงสี่วันก็ตาม พื้นผิวที่ปนเปื้อนเชื้อไวรัสโควิด-19 นั้น สามารถทำความสะอาดและฆ่าเชื้อได้โดยง่าย ด้วยการใช้สารทำความสะอาดที่ใช้อยู่ทั่วไปตามครัวเรือน ซึ่งฆ่าไวรัสที่อยู่นอกร่างกายมนุษย์หรืออยู่บนมือ
เสมหะและน้ำลายพาไวรัสไปปริมาณมาก แม้ว่าโควิด-19 ไม่ใช่โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ แต่การจูบ การสัมผัสทางเพศ และทางอุจจาระ-ปากต้องสงสัยว่าแพร่เชื้อไวรัส วิธีดำเนินการทางการแพทย์บางอย่างก่อให้เกิดละอองลอย และทำให้ไวรัสสามารถแพร่ได้ง่ายกว่าปกติ
โควิด-19 ยังเป็นโรคใหม่ และรายละเอียดจำนวนมากเกี่ยวกับการแพร่ยังอยู่ระหว่างการสอบสวน โรคนี้แพร่กระจายระหว่างมนุษย์ได้ง่าย คือ ง่ายกว่าไข้หวัดใหญ่แต่ยังไม่เท่าโรคหัด ประมาณจำนวนผู้ติดเชื้อโดยผู้ป่วยโควิด-19 หนึ่งคน (R0) แตกต่างกันมาก ค่าประมาณตั้งต้นของ WHO อยู่ที่ 1.4–2.5 (เฉลี่ย 1.95) อย่างไรก็ดีบทปฏิทัศน์ในภายหลังพบค่า R0 พื้นฐาน (โดยไม่มีมาตรการควบคุม) สูงกว่านั้นคือ 3.28 และ R0 มัธยฐานเท่ากับ 2.79
สาเหตุ > วิทยาไวรัส

ไวรัสโคโรนากลุ่มอาการทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง 2 (SARS-CoV-2) เป็นไวรัสโคโรนากลุ่มอาการทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรงสายพันธุ์ใหม่ ซึ่งแยกได้ครั้งแรกจากผู้ป่วยโรคปอดบวมสามคนซึ่งเชื่อมโยงกับคลัสเตอร์อาการป่วยทางเดินหายใจเฉียบพลันในอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย์ ประเทศจีน คุณสมบัติทั้งหมดของไวรัส SARS-CoV-2 สายพันธุ์ใหม่เกิดขึ้นในไวรัสโคโรนาที่เกี่ยวข้องในธรรมชาติ  เมื่ออยู่นอกร่างกายมนุษย์ ไวรัสถูกฆ่าได้ง่ายด้วยสบู่ตามครัวเรือน ซึ่งจะทำให้เปลือกที่ห่อหุ้มไวรัสแตก
SARS-CoV-2 มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับ SARS-CoV สายพันธุ์เดิม เชื่อว่ากำเนิดขึ้นในสัตว์ การวิเคราะห์ทางพันธุกรรมเปิดเผยว่าไวรัสโคโรนามีคลัสเตอร์ทางพันธุกรรมกับสกุล Betacoronavirus ในสกุลย่อย Sarbecovirus (สายพันธุ์บี) ร่วมกับไวรัสที่มาจากค้างคาวอีกสองสายพันธุ์ ไวรัสมีความเหมือน กับตัวอย่างไวรัสโคโรนาค้างคาว (BatCov RaTG13) 96% ในระดับจีโนมทั้งหมด ในเดือนกุมภาพันธ์ 2563 นักวิจัยชาวจีนพบว่าไวรัสจากลิ่นและจากมนุษย์มีกรดอะมิโนแตกต่างกันโมเลกุลเดียวในลำดับจีโนมบางส่วน อย่างไรก็ดี การเปรียบเทียบทั้งจีโนมในปัจจุบันพบว่าสารพันธุกรรมส่วนใหญ่ 92% เหมือนกันระหว่างไวรัสโคโรนาลิ่นกับ SARS-CoV-2 ซึ่งไม่เพียงพอต่อการพิสูจน์ว่าตัวลิ่นเป็นตัวถูกเบียนมัธยันตร์
เกิดสายพันธุ์ที่มีชื่อเสียงของ SARS-CoV-2 ในฤดูใบไม้ร่วงปี 2563 คลัสเตอร์ 5 เกิดขึ้นในหมู่ตัวมิงค์และผู้เลี้ยงตัวมิงค์ในเดนมาร์ก (เชื่อว่าถูกกำจัดไปแล้วเนื่องจากมีการกักกันอย่างเข้มงวดและฆ่าสัตว์ติดเชื้อ) Variant of Concern 202012/01 (VOC 202012/01) เชื่อว่าเกิดขึ้นในสหราชอาณาจักรในเดือนกันยายน และสายพันธุ์ 501Y.V2 เกิดขึ้นในประเทศแอฟริกาใต้
พยาธิสรีรวิทยา

ปอดเป็นอวัยวะที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดจากโควิด-19 เพราะไวรัสเข้าถึงเซลล์ของผู้ป่วยผ่านเอนไซม์ angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) ซึ่งพบมากที่สุดเซลล์ถุงลมชนิดที่ 2 ของปอด ไวรัสใช้ไกลโคโปรตีนผิวแบบพิเศษที่เรียก "สไปก์" (peplomer) เชื่อมต่อกับ ACE2 และเข้าสู่เซลล์ของผู้ป่วย ด้านหนึ่งมองว่าการเพิ่ม ACE2 โดยใช้ยายับยั้งตัวรับแองกิโอเทนซิน 2 อาจป้องกันโรคได้
SARS-CoV-2 อาจทำให้เกิดทางเดินทางหายใจล้มเหลวโดยมีผลต่อก้านสมองเช่นเดียวกับไวรัสโคโรนาตัวอื่นที่พบว่ารุกล้ำระบบประสาทส่วนกลาง แม้ว่ามีการตรวจพบไวรัสในน้ำหล่อสมองและไขสันหลังในการชันสูตรพลิกศพ แต่กลไกการรุกล้ำระบบประสาทส่วนกลางที่แน่ชัดยังไม่ชัดเจนและอาจเกี่ยวข้องกับการรุกล้ำเส้นประสาทส่วนปลายเนื่องจากในสมองมีระดับ ACE2 ต่ำ ไวรัสยังมัผลต่ออวัยวะกระเพาะอาหารและลำไส้เนื่องจาก ACE2 มีการแสดงออกอยู่มากในเซลล์ต่อมของเยื่อบุกระเพาะอาหาร ลำไส้เล็กส่วนต้นและไส้ตรง
ไวรัสสามารถทำให้เกิดการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อหัวใจเฉียบพลัน และความเสียหายเรื้อรังต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด พบการบาดเจ็บของหัวใจเฉียบพลันใน 12% ของผู้ติดเชื้อที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลในอู่ฮั่น ประเทศจีน อัตราอาการระบบหัวใจและหลอดเลือดมีสูงสืบเนื่องจากการตอบสนองอักเสบทั่วร่างและโรคระบบภูมิคุ้มกันระหว่างการดำเนินโรค แต่การบาดเจ็บของกล้ามเนื้อหัวใจอาจมีความสัมพันธ์กับตัวรับ ACE2 ในหัวใจ
รายงานระยะแรกแสดงว่าผู้ป่วยที่รับรักษาในโรงพยาบาลทั้งในประเทศจีนและนิวยอร์กถึง 30% มีการบาดเจ็บของไตบ้าง รวมทั้งผู้ไม่เคยมีปัญหาไตเดิม
พยาธิสรีรวิทยา > พยาธิวิทยาภูมิคุ้มกัน

แม้ว่า SARS-COV-2 มีการโน้มตอบสนองต่อเซลล์บุทางเดินหายใจที่แสดง ACE2 แต่ผู้ป่วยโควิด-19 รุนแรงมีอาการอักเสบมากเกินทั่วร่าง (systemic hyperinflammation) ข้อค้นพบทางห้องปฏิบัติการคลินิกที่มี IL-2, IL-7, IL-6, granulocyte-macrophage colony-stimulating factor (GM-CSF), interferon-γ inducible protein 10 (IP-10), monocyte chemoattractant protein 1 (MCP-1), macrophage inflammatory protein 1-α (MIP-1α), และ tumour necrosis factor-α (TNF-α) สูงขึ้นบ่งชี้ถึงกลุ่มอาการจากการหลั่งไซโตไคน์ (CRS) เสนอว่ามีพยาธิวิทยาภูมิคุ้มกันพื้นเดิม
นอกจากนี้ ผู้ป่วยโควิด-19 และกลุ่มอาการหายใจลำบากเฉียบพลัน (ARDS) มีไบโอมาร์กเกอร์ซีรัมซึ่งบ่งชี้ CRS คลาสสิก ได้แก่ ระดับซี-รีแอคทีฟ โปรตีน (CRP), แล็กเตดดีไฮโดรจีเนส (LDH), ดี-ไดเมอร์และเฟอร์ริตินสูง