stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อำเภอสบเมย
ประวัติ

เดิมอำเภอสบเมยเป็นส่วนหนึ่งของตำบลกองก๋อย ตำบลแม่ยวม และตำบลแม่คะตวน อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ทั้งหมด ในปี พ.ศ. 2520 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยให้แยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลแม่ยวม รวมตั้งเป็นตำบลสบเมย สบเมย มาจากคำว่า “สบ” หมายถึง การพบกัน การบรรจบ ปลายสุดแม่น้ำหรือปากน้ำ และคำว่า “เมย” หมายถึง ชื่อแม่น้ำเมย ที่ใช้แบ่งอาณาเขตระหว่างประเทศไทยในจังหวัดตากและจังหวัดแม่ฮ่องสอน บางส่วนกับสหภาพเมียนมา ซึ่งไหลมาบรรจบกับแม่น้ำสาละวิน ที่บ้านสบเมยหมู่ที่ 4 ตำบลแม่สามแลบ ก่อนที่จะไหลเข้าสู่ประเทศสหภาพเมียนมา
ในปี พ.ศ. 2526 ราษฎรในพื้นที่ได้ยื่นเรื่องราวต่อราชการ ขอให้ตั้งกิ่งอำเภอขึ้นที่ตำบลแม่คะตวน โดยกระทรวงมหาดไทยได้พิจารณาเห็นว่าราษฎรทั้งสามตำบล ได้แก่ ตำบลแม่คะตวน ตำบลกองก๋อย และตำบลสบเมย เป็นตำบลที่อยู่ไกลท้องที่ทุรกันดาร และห่างไกลจากตัวอำเภอ เจ้าหน้าที่มีโอกาสตรวจเยี่ยมเยือนดูแลทุกข์สุขของราษฎรน้อยมาก เพราะทางคมนาคมไม่สะดวก ซึ่งอาจเป็นการเสียหายในด้านการปกครอง ประกอบกับหมู่บ้านดังกล่าวมีโอกาสที่จะเจริญในอนาคต เพราะราษฎรอาศัยอยู่กันหนาแน่นมาก และมีพื้นที่ทำมาหากินได้ โดยเฉพาะมีทรัพยากรทางธรรมชาติ พอที่จะยกระดับการครองชีพของราษฎรทั้งสามตำบลดังกล่าวนี้ให้ดียิ่งขึ้น จึงแนะนำประชุมชี้แจงร่วมกับทางอำเภอแม่สะเรียง รายงานต่อกระทรวงมหาดไทย ขอจัดตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอขึ้น และเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2527 จึงแยกออกมาเป็น กิ่งอำเภอสบเมย ซึ่งตั้งตามชื่อตำบลสบเมยและแม่น้ำที่บรรจบแม่น้ำสาละวินที่บ้านสบเมย โดยตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอสบเมยที่โรงเรียนชุมชนบ้านผาผ่า (หมู่ที่ 1 ตำบลแม่คะตวน) และได้ย้ายส่วนราชการ  มาปฏิบัติราชการ ณ ที่ว่าการกิ่งอำเภอสบเมยแห่งใหม่ หมู่ที่ 1 ตำบลแม่สวด ในปี พ.ศ. 2528
ในท้ายปี พ.ศ. 2527 ได้ตั้งตำบลแม่สวด โดยแยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลแม่คะตวน ในปี พ.ศ. 2527 ต่อมาในปี พ.ศ. 2531 ได้มีการตั้งตำบลเพิ่มอีก 2 ตำบล ได้แก่ ตำบลแม่สามแลบ โดยแยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลสบเมย และตั้งตำบลป่าโปง โดยแยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลกองก๋อย ภายในวันเดียวกัน เนื่องจากหลักเกณฑ์ต้องมีตำบลไม่น้อยกว่า 5 ตำบล ในปี พ.ศ. 2532 ได้แก้ไขชื่อหมู่บ้านในตำบลแม่สามแลบ (ตั้งใหม่) ให้มีความถูกต้อง ก่อนที่จะยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอสบเมย โดยพระราชกฤษฎีกาเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2536 โดยมีการปกครองทั้งหมด 6 ตำบล ได้แก่ ตำบลแม่คะตวน ตำบลกองก๋อย ตำบลสบเมย ตำบลแม่สวด ตำบลป่าโปง และตำบลแม่สามแลบ
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอสบเมยแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 6 ตำบล 58 หมู่บ้าน
| ลำดับ | อักษรไทย | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนประชากร (ธันวาคม 2565) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | สบเมย | Sop Moei | 12 | 8,788 |
| 2. | แม่คะตวน | Mae Khatuan | 8 | 6,363 |
| 3. | กองก๋อย | Kong Koi | 9 | 5,616 |
| 4. | แม่สวด | Mae Suat | 12 | 8,124 |
| 5. | ป่าโปง | Pa Pong | 7 | 4,153 |
| 6. | แม่สามแลบ | Mae Sam Laep | 10 | 14,095 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอสบเมยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่
องค์การบริหารส่วนตำบลสบเมย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสบเมยทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลแม่คะตวน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่คะตวนทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลกองก๋อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกองก๋อยทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สวด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สวดทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลป่าโปง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าโปงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สามแลบ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สามแลบทั้งตำบล
ภูเขาในเขตตำบลแม่คะตวน
อำเภอหนองม่วงไข่

| อำเภอหนองม่วงไข่ |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Nong Muang Khai
คำขวัญ: ประชาคมเข้มแข็ง เมืองแห่งวัฒนธรรม เลิศล้ำหนองม่วงไข่ เสรีไทยเทิดศักดิ์ศรี ลำไยดีรสหวาน นมัสการพระพุทธจักล้านนาไทย
แผนที่จังหวัดแพร่ เน้นอำเภอหนองม่วงไข่
พิกัด: 18°15′53″N 100°11′23″E﻿ / ﻿18.26472°N 100.18972°E﻿ / 18.26472; 100.18972
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: แพร่
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 167.67 ตร.กม. (64.74 ตร.ไมล์)
ประชากร (2564)
 • ทั้งหมด: 17,162 คน
 • ความหนาแน่น: 102.36 คน/ตร.กม. (265.1 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 54170
รหัสภูมิศาสตร์: 5408
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอหนองม่วงไข่ หมู่ที่ 3 ถนนขุนม่วงไข่ขจร ตำบลหนองม่วงไข่ อำเภอหนองม่วงไข่ จังหวัดแพร่ 54170
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
ระวังสับสนกับ อำเภอหนองม่วง
หนองม่วงไข่ (ไทยถิ่นเหนือ: ) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดแพร่ แต่เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ โดยได้แยกพื้นที่ตำบลหนองม่วงไข่ ตำบลแม่คำมี ตำบลน้ำรัด และตำบลวังหลวง ออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอหนองม่วงไข่ เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2533
ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2535 ได้มีการตั้งตำบลทุ่งแค้วซึ่งแยกจากการปกครองของตำบลวังหลวง และได้ตั้งตำบลตำหนักธรรมโดยแยกจากตำบลแม่คำมี โดยภายหลังได้โอนพื้นที่มาอยู่ในการปกครองของกิ่งอำเภอหนองม่วงไข่ และได้ยกฐานะเป็น อำเภอหนองม่วงไข่ ในวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2538 โดยปัจจุบันมีพื้นที่การปกครองรวม 6 ตำบล
และปี พ.ศ. 2563 บ้านปงเตา หมู่ที่ 1 ตำบลแม่คำมี  ได้ขอเปลี่ยนชื่อหมู่บ้านเป็น บ้านปงเจริญ เนื่องด้วยชื่อเดิมไม่เป็นสิริมงคล
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอหนองม่วงไข่มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภออื่น ๆ ดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอสอง
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอร้องกวาง
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองแพร่
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอลอง
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอหนองม่วงไข่แบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 6 ตำบล 35 หมู่บ้าน ได้แก่
| ที่ | ชื่อตำบล | ตัวเมือง | อักษรโรมัน | พื้นที่ (ตร> กม.) | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนหลังคาเรือน | จำนวนประชากร | ความหนาแน่น |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | แม่คำมี |  | Mae Kham Mi | 7.000 | 4 | 774 | 2,028 | 289.71 |
| 2. | หนองม่วงไข่ |  | Nong Muang Khai | 25.45 | 8 | 1,880 | 4,473 | 175.75 |
| 3. | น้ำรัด |  | Nam Rat | 53.20 | 6 | 1,318 | 3,298 | 61.99 |
| 4. | วังหลวง |  | Wang Luang | 13.50 | 5 | 988 | 2,333 | 172.81 |
| 5. | ตำหนักธรรม |  | Tamnak Tham | 11.12 | 8 | 1,233 | 3,190 | 286.87 |
| 6. | ทุ่งแค้ว |  | Thung Khaeo | 57.40 | 4 | 736 | 2,026 | 35.29 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอหนองม่วงไข่ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลหนองม่วงไข่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองม่วงไข่ทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลแม่คำมี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่คำมีทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำรัด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำรัดทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังหลวงทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลตำหนักธรรม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตำหนักธรรมทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งแค้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งแค้วทั้งตำบล
พญางำเมือง

| พญางำเมือง |
| --- | --- |

เจ้าผู้ครองนครพะเยา
ครองราชย์: พ.ศ. 1801 - พ.ศ. 1841
ก่อนหน้า: พญามิ่งเมือง
ถัดไป: พญาคำแดง

ประสูติ: พ.ศ. 1781
สวรรคต: พ.ศ. 1841
มเหสี: นางพญาอั้วเชียงแสน
ราชวงศ์: ราชวงศ์พะเยา
พระราชบิดา: พญามิ่งเมือง
พญางำเมือง (ไทยถิ่นเหนือ:  ; พ.ศ. 1781 – 1841) เป็นกษัตริย์ ลำดับที่ 12 แห่งอาณาจักรภูกามยาวสิงหราช ต่อจากพญามิ่งเมืองพระราชบิดา
พระราชประวัติ

พญางำเมือง เป็นพระราชโอรสของพญามิ่งเมือง ประสูติในเวลารุ่งเช้า วันพฤหัสบดี ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 6 ปีจอ พ.ศ. 1781 (จ.ศ. 600)  เมื่อพระชนมายุได้ 14 พรรษา ได้ไปศึกษาเล่าเรียนพระเวทกับเทพฤๅษีตนหนึ่งที่ดอยด้วน เรียนอยู่ 2 ปี ครั้นพระชนมายุได้ 16 พรรษา ได้ไปศึกษาศิลปศาสตร์ในสำนักสุกทันตฤๅษี กรุงละโว้ (ลพบุรี) เป็นศิษย์ร่วมสำนักเดียวกับพญามังราย และพ่อขุนรามคำแหงมหาราช พระร่วงเจ้าแห่งกรุงสุโขทัย จึงสนิทสนมร่วมผูกไมตรี เป็นพระสหายตั้งแต่นั้นมา พญางำเมือง มีพระมเหสีนามว่า "นางพญาอั้วเชียงแสน"
ปี พ.ศ. 1801 (จ.ศ. 620) พญามิ่งเมืองสิ้นพระชนม์ จึงเสด็จขึ้นครองราชสมบัติแทน พญางำเมืองเป็นผู้มีสติปัญญาเฉลียวฉลาด มีอิทธิฤทธิ์มาก เมื่อพระองค์เสด็จ ไปทางไหน "แดดก่บ่ร้อน ฝนก่บ่รำ จักหื้อบดก่บด จักหื้อแดดก่แดด" จึงได้รับ พระนามว่า "งำเมือง" นอกจากนั้น พระองค์มีพระทัยหนักแน่นในศีลธรรม มีพระราชศรัทธา เลื่อมใสในพระพุทธศาสนา ไม่ชอบทำสงคราม ทรงดำเนินพระราโชบาย การปกครองบ้านเมือง ด้วยความเที่ยงธรรม พยายาม ผูกไมตรีจิตต่อเจ้าประเทศราชที่มีอำนาจเหนือคน เพื่อหลีกเลี่ยงภัยสงครามแม้กระนั้น ก็ยังถูกพญามังรายยกกองทัพมาตี เมื่อปี พ.ศ. 1805 แต่ในที่สุดพญางำเมืองก็ยอมยกเมืองปลายแดน คือ เมืองพาน เมืองเชียงเคี่ยน เมืองเทิง เมืองเชียงของ ให้แก่พญามังราย ด้วยหวังผูกไมตรีต่อกันและคิดว่าภายภาคหน้าจะขอคืน
พระราชกรณียกิจ

ประวัติศาสตร์กล่าวถึงพ่อขุนรามคำแหงมหาราช พระสหาย ได้เสด็จไปมาหาสู่กันเสมอมิได้ขาด จนเส้นทางที่เสด็จผ่านเป็นร่องลึกเรียกว่า แม่ร่องช้าง ในปัจจุบัน พระร่วงเจ้าเสด็จมาเมืองพะเยา ทรงเห็นพระนางอั้วเชียงแสน พระราชเทวีของพญางำเมือง มีรูปโฉมอันงามยิ่ง ก็บังเกิดปฏิพัทธิ์รักใคร่ และพระนางก็มีจิตปฏิพัทธ์เช่นกัน จึงได้ลักลอบปลอมแปลงพระองค์คล้ายกับพญางำเมือง เข้าสู่ห้องบรรทมพระนางอั้วเชียงแสน พญางำเมืองทราบเหตุ และสั่งให้อำมาตย์ ไพร่พล ทหารตามจับพระร่วงเจ้า นำไปขังได้และมีราชสาส์นเชิญพญามังราย ผู้เป็นสหายมาพิจารณาเหตุการณ์ พญามังรายทรงไกล่เกลี่ย ให้ทั้งสองพระองค์เป็นมิตรไมตรีต่อกันดังเดิม โดยขอให้พระร่วงเจ้าขอขมาโทษพญางำเมืองด้วยเบี้ยเก้าลุนทอง คือเก้าแสนเก้าหมื่นเบี้ย เพื่อกำชับพระราชไมตรีต่อกันยิ่งกว่าเก่า กษัตริย์ทั้ง 3 พระองค์ได้ตั้งสัตยาธิษฐานต่อกัน ณ ริมฝั่งแม่น้ำขนภู แม่น้ำแห่งนี้จึงเรียกชื่อภายหลังว่า "น้ำแม่อิง"
หลังจากนั้น เมื่อพญามังรายทรงสร้างเวียงเชียงใหม่ ได้เชิญพญางำเมืองและพระร่วงเจ้า ร่วมพิจารณาสร้างเมือง เมื่อสร้างเมืองเสร็จแล้ว พญางำเมืองเสด็จกลับ โดยพญามังรายทรงมอบผอบมณีรัตนะ อันเป็นสมบัติต้นวงศ์แห่งลาวลังกราช และทรงเวนคืนเมืองพาน เมืองเชียงเคี่ยน เมืองเทิงให้และพระราชทานกุลสตรีให้อีกนางหนึ่ง ฝ่ายพระนางอั้วเชียงแสนทรงทราบว่า พระราชสวามีมีพระชายาใหม่ ก็มีพระทัยโทมนัสยิ่ง รับสั่งให้เสนาอำมาตย์จัดแจงม้าพระที่นั่ง เสด็จออกติดตามพระสวามี หมายจักประหารพระชายาใหม่ให้สิ้นพระชนม์ แต่พระนางก็สิ้นพระชนม์เสียกลางทาง ด้วยเหตุพระทัยแตก พญางำเมืองทรงทราบด้วยความสลดพระทัยยิ่ง จัดพระราชทานเพลิงพระศพพระนางอั้วเชียงแสนตามพระราชประเพณี ต่อมาได้มอบพระราชกิจต่าง ๆ ในการปกครองบ้านเมืองให้พญาคำแดง แล้วเสด็จไปประทับพักผ่อนที่เมืองงาว ปี พ.ศ. 1841 พญางำเมืองก็เสด็จสวรรคต รวมพระชนมายุได้ 60 พรรษา
อนุสาวรีย์พญางำเมือง

อนุสาวรีย์พญางำเมือง อดีตกษัตริย์ผู้ปกครองเมืองภูกามยาว (พะเยา) มีการสร้างไว้สองแห่ง แห่งแรกประดิษฐานอยู่ที่สวนสาธารณะ เทศบาลหน้ากว๊านพะเยา เริ่มก่อสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2524 เสร็จเมื่อปี พ.ศ. 2527 พญางำเมืองเป็นพระสหายร่วมน้ำสาบาน กับ พญามังรายอดีต กษัตริย์เมืองเชียงราย และพระร่วงเจ้า แห่งกรุงสุโขทัย ซึ่งทั้งสามกษัตริย์ได้ทรงกระทำสัตย์ต่อกัน ณ บริเวณน้ำแม่อิง ซึ่งปัจจุบันอยู่บริเวณกว๊านพะเยา แห่งที่สองสร้างเมื่อปี 2560 ตั้งอยู่บริเวณ ริมแม่น้ำงาว ใกล้วัดท่านาคบ้านทุ่งศาลา ตำบลนาแก อำเภองาว จังหวัดลำปาง บริเวณนี้เชื่อว่าเป็นสถานที่สวรรคต
พระบรมราชานุสาวรีย์สามกษัตริย์ ที่ศาลาว่าการจังหวัดเชียงใหม่ ประกอบด้วย พ่อขุนรามคำแหง, พญางำเมือง, และพญามังราย ตามลำดับ
พญาผายู

| พญาผายู> พระมหากษัตริย์แห่งล้านนา พระองค์ที่ 5 |
| --- | --- |
ครองราชย์: พ.ศ. 1879–1898
ก่อนหน้า: พญาคำฟู
ถัดไป: พญากือนา

คู่อภิเษก: จิตราเทวี
พระราชบุตร: พญากือนา ท้าวมหาพรหม
ราชวงศ์: มังราย
พระราชบิดา: พญาคำฟู
พญาผายู (ไทยถิ่นเหนือ: ) เป็นกษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านนา ปกครองในปี พ.ศ. 1879 - 1898 รวมการครองราชย์ 19 ปี ทรงเป็นพระราชโอรสในพญาคำฟู พระนามว่า เจ้าผายู ทรงสืบราชบัลลังจากพญาคำฟูซึ่งเป็นพระราชบิดา ภายหลังพญาคำฟูเสด็จสวรรคตจากการถูกเงือกหรือจระเข้กัด
ตามตำนานสิบห้าราชวงศ์ได้กล่าวถึงการขึ้นครองราชของพญาผายูไว้ว่า "เมื่อนั้นเจ้าพ่อท้าวผายูอายุได้ 28 ปี เสนาอามาตรย์ทังหลาย ก็หื้ออภิเษกหื้อเป็นพระญาในเมืองเชียงใหม่ ในปีดับเล้า ศักราชได้ 707 ตัว " เมื่อทรงครองราชย์แล้ว พระองค์ทรงย้ายราชธานีจากนครเชียงแสนที่พระราชบิดาย้ายไป กลับมายังนครเชียงใหม่อีกครั้ง
พญาผายูทรงเป็นกษัตริย์ที่ทรงอยู่ในทศพิธราชธรรม บ้านเมืองอยู่เย็นเป็นสุข พุทธศาสนารุ่งเรือง จนเสด็จสวรรคต พ.ศ. 1898 เมื่อพระชนมายุได้ 57 พรรษา เสนาอำมาตย์จึงพร้อมใจกันไปอัญเชิญเอาท้าวกือนา พระราชโอรสซึ่งไปครองเมืองเชียงแสนมาเป็นกษัตริย์สืบสันติวงศ์สืบต่อ
อำเภอวังเหนือ

| อำเภอวังเหนือ |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Wang Nuea
คำขวัญ: พญาวังเรืองนาม พระธาตุงามเรื่องชื่อ น้ำตกสวนเลื่องลือ นามนี้คือวังเหนือ
แผนที่จังหวัดลำปาง เน้นอำเภอวังเหนือ
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: ลำปาง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 1,034.3 ตร.กม. (399.3 ตร.ไมล์)
ประชากร (2564)
 • ทั้งหมด: 43,346 คน
 • ความหนาแน่น: 41.91 คน/ตร.กม. (108.5 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 52140
รหัสภูมิศาสตร์: 5207
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอวังเหนือ หมู่ที่ 4 ตำบลวังเหนือ อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง 52140
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
วังเหนือ (ไทยถิ่นเหนือ: ) เป็นอำเภอที่อยู่เหนือสุดของจังหวัดลำปาง
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอวังเหนือมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพาน (จังหวัดเชียงราย)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอแม่ใจและอำเภอเมืองพะเยา (จังหวัดพะเยา)
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภองาว อำเภอแจ้ห่ม และอำเภอเมืองปาน
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเวียงป่าเป้า (จังหวัดเชียงราย)
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอวังเหนือแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 80 หมู่บ้าน  ได้แก่
| ที่ | ชื่อตำบล | ตัวเมือง | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนครัวเรือน | จำนวนประชากร |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | ทุ่งฮั้ว |  | Thung Hua | 12 | 1,888 | 5,703 |
| 2. | วังเหนือ |  | Wang Nuea | 9 | 2,538 | 7,207 |
| 3. | วังใต้ |  | Wang Tai | 7 | 1,036 | 3,422 |
| 4. | ร่องเคาะ |  | Rong Kho | 17 | 3,220 | 10,331 |
| 5. | วังทอง |  | Wang Thong | 8 | 1,766 | 5,237 |
| 6. | วังซ้าย |  | Wang Sai | 10 | 1,707 | 5,061 |
| 7. | วังแก้ว |  | Wang Kaeo | 7 | 1,138 | 3,444 |
| 8. | วังทรายคำ |  | Wang Sai Kham | 8 | 1,328 | 4,234 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอวังเหนือประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลวังเหนือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังเหนือ เฉพาะหมู่ที่ 3–5, 7–9 และบางส่วนของหมู่ที่ 1
เทศบาลตำบลบ้านใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังเหนือ เฉพาะหมู่ที่ 2, 6 และบางส่วนของหมู่ที่ 1
องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งฮั้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งฮั้วทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังใต้ทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลร่องเคาะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลร่องเคาะทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังทองทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังซ้าย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังซ้ายทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังแก้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังแก้วทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวังทรายคำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังทรายคำทั้งตำบล
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์เทศบาลตำบลวังเหนือ
ภูมิทัศน์อำเภอวังเหนือ
แม่น้ำวังตอนบน พื้นที่ประมาณ 1,687 ตารางกิโลเมตร มีแหล่งต้นกำเนิดมาจากเทือกเขาผีปันน้ำ บริเวณดอยหลวง บ้านป่าหุ่ง อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย ที่อยู่ทางทิศเหนือของอำเภอวังเหนือ บริเวณตำบลวังแก้ว เขตติดต่ออำเภอวังเหนือ กับอำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ครอบคลุมพื้นที่อำเภอวังเหนือ อำเภอแจ้ห่ม และอำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง มีลุ่มน้ำย่อยที่สำคัญ คือ น้ำแม่เย็น และน้ำแม่ม่า
น้ำตกวังแก้ว  เป็นแหล่งท่องเที่ยวหนึ่งในอุทยานแห่งชาติดอยหลวง
วัดบุญวาทย์วิหาร

| วัดบุญวาทย์วิหาร |
| --- | --- |

ชื่อสามัญ: วัดบุญวาทย์
ที่ตั้ง: ถนนบุญวาทย์ ตำบลหัวเวียง อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง 52000
ประเภท: พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ
นิกาย: เถรวาท
พระพุทธรูปสำคัญ: พระเจ้าตนหลวง
ความพิเศษ: พระอุโบสถประดิษฐานพระเจ้าตนหลวง (ศิลปะเชียงแสน)
จุดสนใจ: สักการะพระอารามหลวงแห่งแรกของเมืองลำปาง
การถ่ายภาพ: ไม่ควรใช้แฟลช ในถ่ายภาพจิตรกรรมฝาผนัง
 สถานีย่อยพระพุทธศาสนา
วัดบุญวาทย์วิหาร (ไทยถิ่นเหนือ: ) เป็นวัดที่มีประวัติความเป็นมาเก่าแก่ และเป็นวัดหลวงวัดแรกของจังหวัดลำปาง เดิมชื่อวัดกลางเมือง เป็นวัดที่ใช้ประกอบพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยาของเจ้านายมาแต่โบราณ ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2347 สมัยพระยาคำโสม เจ้าผู้ครองนครลำปางได้รื้อวิหารหลังเก่าแล้วสร้างใหม่ และเปลี่ยนชื่อเป็นวัดหลวงไชยสัณฐาน
ต่อมาเจ้าบุญวาทย์วงศ์มานิต เจ้าผู้ครองนครลำปาง เห็นความทรุดโทรมลงมากจึงรื้อแล้วสร้างใหม่ และให้หล่อพระประธานองค์ใหม่คือ พระพุทธรุปพระเจ้าตนหลวง แล้วเปลี่ยนชื่อวัดใหม่ว่า วัดบุญวาทย์บำรุง ในปี พ.ศ. 2458 วัดบุญวาทย์ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นพระอารามหลวงสามัญชั้นตรี และได้รับพระราชทานนามใหม่ว่าวัดบุญวาทย์วิหาร
วิหารหลวง สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2455 มีลักษณะเป็นอาคารทึบ หลังคาจั่วฐานสูงกว่าวิหารล้านนา ซึ่งได้รับแบบจากวิหารในกรุงเทพฯ ตกแต่งภายในด้วยลายไทยภาคกลาง เหลือร่องรอยศิลปะล้านนาอยู่เพียงบางส่วน เช่น ตุงกระด้าง และค้ำยัน
ความสำคัญ

วัดแรกของจังหวัดลำปาง เป็นวัดที่ใช้ประกอบพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยาของเจ้านายมาแต่โบราณ
อำเภอแจ้ห่ม

| อำเภอแจ้ห่ม |
| --- | --- |
อำเภอ
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Amphoe Chae Hom
วัดเฉลิมพระเกียรติพระจอมเกล้าราชานุสรณ์
คำขวัญ: พญาคำลือคู่บ้าน มะขามหวานคู่เมือง เงาพระธาตุลือเลื่อง เมืองน้ำปูดี
แผนที่จังหวัดลำปาง เน้นอำเภอแจ้ห่ม
พิกัด: 18°42′46″N 99°33′27″E﻿ / ﻿18.71278°N 99.55750°E﻿ / 18.71278; 99.55750
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: ลำปาง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 1,349.1 ตร.กม. (520.9 ตร.ไมล์)
ประชากร (2564)
 • ทั้งหมด: 38,282 คน
 • ความหนาแน่น: 28.38 คน/ตร.กม. (73.5 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 52120
รหัสภูมิศาสตร์: 5206
ที่ตั้งที่ว่าการ: ที่ว่าการอำเภอแจ้ห่ม เลขที่ 333 หมู่ที่ 3 ถนนแจ้ห่ม-ลำปาง ตำบลวิเชตนคร อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง 52120
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
แจ้ห่ม (ไทยถิ่นเหนือ: ) เป็นหนึ่งใน 13 อำเภอของจังหวัดลำปาง
เขื่อนกิ่วคอหมา ตั้งอยู่เพื่อเก็บกักน้ำลุ่มแม่น้ำวัง ตั้งอยู่ที่ตำบลปงดอน อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอแจ้ห่มมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอวังเหนือ
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภองาวและอำเภอแม่เมาะ
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองลำปาง
ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเมืองปาน
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอแจ้ห่มแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 7 ตำบล 66 หมู่บ้าน ได้แก่
| ที่ | ชื่อตำบล | ตัวเมือง | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนครัวเรือน  (ปี 2565) | จำนวนประชากร  (ปี 2565) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | แจ้ห่ม |  | Chaehom | 11 | 3,303 | 7,363 |
| 2. | บ้านสา |  | Ban Sa | 10 | 1,760 | 4,836 |
| 3. | ปงดอน |  | Pong Don | 8 | 1,671 | 4,339 |
| 4. | แม่สุก |  | Mae Suk | 12 | 2,501 | 6,814 |
| 5. | เมืองมาย |  | Mueang Mai | 6 | 1,088 | 3,186 |
| 6. | ทุ่งผึ้ง |  | Thung Phueng | 8 | 1,684 | 4,062 |
| 7. | วิเชตนคร |  | Wichet Nakhon | 11 | 2,980 | 7,230 |
การแบ่งเขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอแจ้ห่มประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลแจ้ห่ม ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแจ้ห่ม
เทศบาลตำบลบ้านสา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านสาทั้งตำบล
เทศบาลตำบลทุ่งผึ้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทุ่งผึ้งทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลแจ้ห่ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแจ้ห่ม (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลแจ้ห่ม)
องค์การบริหารส่วนตำบลปงดอน  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปงดอนทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สุก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สุกทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองมาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองมายทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลวิเชตนคร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวิเชตนครทั้งตำบล
พระธาตุมะหิงยังก๊ะ องค์พระธาตุที่มีตำนานมาจากลังกาทวีป และได้รับการบูรณะในสมัยครูบาเจ้าศรีวิชัย ตั้งอยู่ที่ตำบลปงดอน อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง
พระยาไชยวงศ์

| พระยาไชยวงศ์ |
| --- | --- |
เจ้ามหาขนานไชยวงศ์
พระยานครลำปาง
ครองราชย์: พ.ศ. 2369 - 2380
รัชสมัย: 12 ปี
ก่อนหน้า: พระเจ้าดวงทิพย์
ถัดไป: พระยาขัติยะ
กษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
อุปราช: พระยาขัติยะ

ประสูติ: พ.ศ. 2313
พิราลัย: พ.ศ. 2380 (67 ปี)
พระบุตร: เจ้าหนานยศ เจ้าบุรีรัตน์ (เมืองแก้ว)
ราชวงศ์: ทิพย์จักร
ราชสกุล: ไชยวงศ์
พระบิดา: พระยาคำโสม
ศาสนา: เถรวาท
เจ้าหลวงไชยวงศ์ (ไทยถิ่นเหนือ: ) (เจ้ามหาขนานไชยวงศ์) เจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 6 ในระหว่างปี พ.ศ. 2369 - พ.ศ. 2380 เป็นราชบุตรองค์โต ในพระยาคำโสม เจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 4 เป็นราชนัดดาในเจ้าฟ้าสิงหาราชธานีเจ้าฟ้าหลวงชายแก้ว และเป็นราชปนัดดาในพระยาสุละวะลือไชยสงคราม
สิ้นพระชนม์

เจ้าหลวงไชยวงศ์ สิ้นชีพพิตักษัยในวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 7 พ.ศ. 2380 ตรงกับในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ครั้งนั้นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระยาพิพิธไอศูรย์ เป็นผู้แทนพระองค์มาพระราชทานเพลิงศพ
เชื้อสายในปัจจุบัน

ตระกูลไชยวงศ์ หรือ ต้นตระกูล ไชยวงศ์บุตร หลังจากที่เจ้าหลวงไชยวงศ์ สิ้นชีพิตักษัยเชื้อสายทางราชวงศ์ไชยวงศ์ได้แตกขยายแบ่งออกออกและปรับเปลี่ยน ตามความหมายของนามสกุลที่มีความหมายว่า"ชัยชนะของลูกหลาน"จน มาเป็น ไชยวงศ์ /ชัยวงค์บุตร(ตามบรรดาศักดิ์ของเจ้าหลวงไชยวงศ์) ส่วนชัยวงศ์ /ชัยวงษ์ /ชัยวงค์บุตร /ชัยวงค์หรือ ไชยวงศ์บุตร นั้นมาจาก การเขียน อักษร ของนายทะเบียนสมัยนั้น โดยรวมแล้วความหมายที่แท้จริงคือ"ลูกหลานผู้มีชัย หรือ ชัยชนะของบุตรหลาน" นั้นเอง.
โดยจะสังเกตได้จากที่ตั้งบ้านเรือนในเขต เมืองเก่าในสมัยนั่นนั้นเอง.
ราชโอรส-ธิดา

เจ้าหลวงไชยวงศ์ มีพระราชโอรสเท่าที่สืบค้นข้อมูลได้คือ
เจ้าหนานยศ
เจ้าเมืองแก้ว เจ้าบุรีรัตน์เมืองงาว
พระยาน้อยอินท์

| พระยาน้อยอินทร์ |
| --- | --- |

พระยาลำพูนไชย
ครองราชย์: พ.ศ. 2370 - 2381
ก่อนหน้า: พระเจ้าลำพูนไชย
ถัดไป: พระยาคำตัน
กษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระยานครลำปาง
ครองราชย์: พ.ศ. 2381 - 2391
ก่อนหน้า: พระยาขัติยะ
ถัดไป: เจ้าวรญาณรังษี
กษัตริย์: พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

ประสูติ: พ.ศ. 2321
พิราลัย: พ.ศ. 2391 (70 ปี)
พระบุตร: 12 องค์
ราชวงศ์: ทิพย์จักร
ราชสกุล: ณ ลำปาง
พระบิดา: พระยาคำโสม
ศาสนา: เถรวาท
เจ้าหลวงน้อยอินทร์ (ไทยถิ่นเหนือ: ) หรือ "พระยาน้อยอินท์" เจ้าผู้ครองนครลำปาง องค์ที่ 8 และเจ้าผู้ครองนครลำพูน องค์ที่ 3 เป็นราชบุตรของพระยาคำโสม องค์ที่ 3 เป็นพระอนุชาพระยาขัติยะ
พระประวัติ

เจ้าน้อยอินท์ ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นเจ้าหลวงนครลำพูน เมื่อปี พ.ศ. 2370 สืบแทนพระเจ้านครลำพูนบุญมา ซึ่งถึงแก่พิราลัย จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2381 เจ้าหลวงขัติยะ เจ้าผู้ครองนครลำปาง ถึงแก่พิราลัย รัชกาลที่ 3 จึงโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าหลวงน้อยอินทร์ ไปเป็นเจ้าผู้ครองนครลำปางในปีเดียวกัน
ในปี พ.ศ. 2391 เจ้ามหาวงศ์ (ภายหลังคือ พระยามโหตรประเทศ) และเจ้าไชยลังกา (ภายหลังคือ เจ้าหลวงไชยลังกาพิศาล) พร้อมกันมีใบบอกกล่าวโทษพระยานครลำปางน้อยอินท์ และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระยาน้อยอินท์ เดินทางมาเข้าเฝ้าที่กรุงเทพมหานคร
ครั้นเดินทางมาถึงกรุงเทพฯ ยังมิทันได้ชำระความ เจ้าหลวงน้อยอินทร์ ถึงแก่พิราลัยเมื่อเดือน 2 ศักราช 1210 ปีวอก ตรงกับ พ.ศ. 2391 รวมพระชนมายุ 70 พรรษา รวมเป็นเจ้าผู้ครองนครลำพูน 11 ปี และครองนครลำปาง 10 ปี
พระโอรส

พระยาน้อยอินท์ มีราชโอรสและราชธิดา 12 พระองค์ อาจจะมีราชเทวีและหม่อมหลายพระองค์ตามธรรมเนียมของเจ้าผู้ครองนคร
เจ้าหนานปัญญา เจ้าราชวงศ์เมืองงาว
ถ้ำผาจรุย

ถ้ำผาจรุย (ไทยถิ่นเหนือ: ) หรือ ถ้ำพระอภิรมย์ ตั้งอยู่ที่ตำบลป่าแงะ อำเภอป่าแดด จังหวัดเชียงราย อยู่ห่างจากตัวจังหวัดไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 60 กิโลเมตร อยู่ทางทิศเหนือของอำเภอป่าแดดทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัดเชียงราย ความยาวของดอยที่ตั้งถ้ำนี้ประมาณ 1.8 กิโลเมตร วางวาดตัวตามแนวนอนทิศเหนือ-ใต้ ส่วนตัวถ้ำอยู่ทางด้านใต้สุดของดอยลูกนี้ เดิมทีชาวบ้านในอดีตเรียกดอยแห่งนี้ว่าดอยแดน เนื่องจากมีดอย 3 ลูกเรียงกัน เป็นลักษณะคล้ายก้นเส้าหรือสามเส้า ในอดีตใช้เป็นเส้นเขตแดนกั้นระหว่างเมืองภูกามยาว(พะเยา)และเมืองเชียงราย ต่อมาดอยลูกที่ 3 ถูกสัมปทานเป็นโรงโม่หินเอกชน 1 ลูก ปัจจุบันจึงเหลือดอยให้เห็นเพียง 2 ลูก คือลูก ที่ 1 และลูกที่ 2 ซึ่งลูกที่ 2 คือ ที่ตั้งของวัดถ้ำผาจรุยนั่นเอง
ถ้ำผาจรุยนั้นเป็นถ้ำที่มีความศักดิ์สิทธิ์สวยงาม ทั้งยังมีพระพุทธรูปประดิษฐานในบริเวณถ้ำ เนื้อที่บริเวณวัดถ้ำผาจรุยนั้นมี
พื้นที่ประมาณ 60 ไร่ ลักษณะของถ้ำผาจรุยนั้นมีลักษณะเป็นภูเขาตั้งโดดเด่นแยกตัวออกมาจากภูเขาลูกอื่น ซึ่งภายในประกอบด้วย
ภูเขาเล็ก ๆ สลับซับซ้อนอย่างลงตัวและสวยงาม นอกจากนั้นยังมีถ้ำเล็กถ้ำน้อยกระจัดกระจายอยู่โดยทั่วไป
ตัวถ้ำตั้งอยู่ในกลุ่มดอยที่มีขนาดไล่เลี่ยกัน 4 ลูก โดยอย่ในลูกที่อยู่ใต้สุด เป็นดอยที่ส่วนใหญ่เป็นหินปูน มีต้นไม้ใหย๋ปกคลุทอยู่ เช่น ไม้ลุง ไม่ตะแบก ต้นจันทร์ผา และไม้เนื้ออ่อนอีกหลายชนิด ดอยนี้สูงประมาณ 80-90 เมตร ไยวประมาณ 1,300 เมตร ดอยลูกอื่นที่อยู่ใกล้เคียงกันนี้เป็นดอยที่มีการสัมปทานในการระเบิดหิน ดังนั้นบนดอยที่มีการระเบิดหินจึงไม่มีต้นไม้ขึ้น มีการสร้างถาวนวัตถุเพิ่มขึ้นหลายอย่าง เช่นสระน้ำ ศาลาพักร้อน รั้ว เป็นต้น
ถ้ำพระหรือถ้ำค้างคาว

บริเวณด้านหน้าของถ้ำเป็นลานโล่ง เป็นวัดมีพระสงฆ์จำพรรษา ตัวถ้าอยู่ระดับเดียวกับพื้นราบ ปากถำกว้างประมาณ 7 เมตร ลึกประมาณ 25-30 เมตรไม่มีโพงอากาศเบื้องบน ไม่มีหินงอกหินย้อยแต่อย่างใด แต่มีน้ำหยดลงมาจากข้างบน 2-3 แห่ง แม้ว่าไม่มีโพรงอากาศแต่ก็ไม่มืดมิดเนื่องจากว่าเป็นถ้าไม่ลึกเกินไป บริเวณพื้นถำได้รับการลาดด้วยซีเมนต์ราบเรียบ ภายในถ้ำมีฐานชุกชีและพระประธานก่ออิฐถือปูน พร้อมทั้งอัครสาวกซ้ายขวา และพระประธานรูปอื่น ๆ อีกหลายองค์ ในถำกว้างสมารถบรรจุคนได้ราว 100 คน มีคนเยี่ยมชมถ้ำนี้อยู่เสมอ นอกจากที่ถ้ำผาจรุยยังมีถ้ำขนาดใหญ่ ที่มีความลึกประมาณ 118 เมตร ส่วนด้านรอบๆถ้ำจะมีพันธุ์ไม้ต่าง ๆ ขึ้นอยู่โดยรอบๆถ้ำ ส่วน
ด้านล่างของถ้ำจะเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปปางค์สมาธิ ซึ่งเป็นที่เคารพของคนทั่วไป ทั้งนักท่องเที่ยวที่เดินทางมายังที่แห่งนี้ก็มัก
จะมา นมัสการพระพุทธรูป และมานั่งวิปัสสนากรรมฐาน ซึ่งวัดแห่งนี้อยู่ในนิกายธรรมยุต
ด้านบรรยากาศโดยทั่วไปของถ้ำผาจรุยนั้นเป็นถ้ำที่มีความสวยงามยิ่งนัก บริเวณภายนอกถ้ำเป็นสถานที่ที่มีความสะอาด สงบ ร่มรื่น
ไปด้วยมวลไม้ดอกไม้ประดับและต้นไม้ ในทุกๆ วัน มักจะมีชาวบ้านที่อาศัยอยู่ในระแวกใกล้เคียงรวมไปถึงกลุ่มนักท่องเที่ยวทั้ง
ชาวไทยและชาวต่างชาติ เดินทางเข้ามาเที่ยวยังวัดถ้ำผาจรุยกันอย่างไม่ขาดสาย โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลสงกรานต์นักท่องเที่ยว
ต่างหลั่งไหลเข้ามาเที่ยวที่ถ้ำผาจรุยกันอย่างคับคั่ง
การเดินทาง

การเดินทางไปถ้ำผาจรุยสามารถไปได้หลายทาง และหลายวิธี
การเดินทาง > รถส่วนตัว

จากตัวจังหวัดไปสายเชียงราย-เทิง ถึงบ้านเชียงเคี่ยน อำเภอเทิง ระยะทางประมาณ 50 กิโลเมตร เลี้ยวขวาไปตามทางสายเชียงเคี่ยน-ป่าแดด อีกประมาณ 9 กิโลเมตรเศษ ตัวดอยนี้จะอยู่ทางขวามือ ทางสายนี้สะดวกทุกฤกาล สามารถไปมาได้สดวก ระยะทางจากถนนเข้าไปหาตัวถ้ำ 100 เมตรเศษ ไม่มีอุปสรรคแต่อย่างใด
จากอำเภอพานเลี้ยวขวาเข้าสี่แยกเด่นชัยไปตามสายพาน-ป่าแดด ถึงอำเภอป่าแดด หลังจากนั้นเลี้ยวซ้ายไปตามทาง อำเภอป่าแดดเชียงเคี่ยน อีประมาณ 7 กิโลเมตร ก็จะถึง สามารถไปได้ทุกฤดูกาลเช่นกัน