stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษาเขมร
แหล่งข้อมูลอื่น

คำถามเกี่ยวกับยูนิโคดสำหรับภาษาเขมร เก็บถาวร 2005-03-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
การใช้ยูนิโคดสำหรับภาษาเขมร
Ethnologue เกี่ยวกับเขมร
บทความที่ Omniglot เกี่ยวกับภาษาเขมร
ตารางอักษรเขมรที่ Geonames
ศูนย์กัมพูชาศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี เก็บถาวร 2006-06-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กภาษาราชการและภาษาที่สำคัญของประเทศสมาชิกอาเซียน |
| --- | --- |
ภาษาราชการ   (ประเทศสมาชิก):  กัมพูชา : ภาษาเขมร •  ไทย : ภาษาไทย •  บรูไน : ภาษามลายู •  พม่า : ภาษาพม่า •  ฟิลิปปินส์ : ภาษาฟิลิปปินส์ • ภาษาอังกฤษ •  มาเลเซีย : ภาษามลายู •  ลาว : ภาษาลาว •  เวียดนาม : ภาษาเวียดนาม •  สิงคโปร์ : ภาษามลายู • ภาษาอังกฤษ • ภาษาจีนมาตรฐาน • ภาษาทมิฬ •  อินโดนีเซีย : ภาษาอินโดนีเซีย
ภาษาราชการของประเทศสังเกตการณ์:  ติมอร์-เลสเต : ภาษาเตตุน • ภาษาโปรตุเกส •  ปาปัวนิวกินี : ภาษาอังกฤษ • ตอกปีซิน • ภาษาฮีรีโมตู
ภาษาเฉพาะถิ่นที่สำคัญ:  กัมพูชา : ภาษาจาม •  ไทย : ภาษามลายูปัตตานี •  บรูไน : ภาษามลายูบรูไน •  พม่า : ภาษากะเหรี่ยง • ภาษากะชีน • ภาษาไทใหญ่ • ภาษามอญ • ภาษายะไข่ • ภาษาโรฮีนจา •  ฟิลิปปินส์ : ภาษาเซบัวโน • ภาษาตากาล็อก • ภาษาอีโลกาโน • ภาษามากินดาเนา •  ลาว : ภาษาม้ง •  เวียดนาม : ภาษาไทดำ •  อินโดนีเซีย : ภาษาชวา • ภาษาซุนดา • ภาษาบาหลี • ภาษาอาเจะฮ์
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
แผนภาพเสียงสระ (สระเดี่ยว)
เสียงอ่านปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนในภาษาเขมร
ฐานทัพเรือกรุงเทพ

| ฐานทัพเรือกรุงเทพ  |
| --- | --- |
ส่วนหนึ่งของกองทัพเรือไทย
บางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร 
ป้อมวิไชยประสิทธิ์ ถูกใช้ในการยิงสลุตโดยฐานทัพเรือกรุงเทพที่ตั้งอยู่ข้างเคียงในพระราชพิธีต่าง ๆ
ฐานทัพเรือกรุงเทพแสดงแผนที่กรุงเทพมหานครฐานทัพเรือกรุงเทพแสดงแผนที่ประเทศไทย
พิกัด: 13°44′54″N 100°29′04″E﻿ / ﻿13.74845°N 100.48448°E﻿ / 13.74845; 100.48448
ประเภท: ฐานทัพเรือ
ข้อมูล
ผู้ดำเนินการ:  กองทัพเรือไทย
ประวัติศาสตร์
สร้าง: 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2475; 92 ปีก่อน (2475-07-23)
ข้อมูลสถานี
ผู้บัญชาการ ปัจจุบัน: พลเรือตรี รัชยศ รัชตรุ่งโรจน์กุล
ฐานทัพเรือกรุงเทพ มีหน้าที่การป้องกันพื้นที่ การรักษาความสงบเรียบร้อย และระเบียบวินัยของทหาร การสารวัตรทหาร การรักษาความปลอดภัยฐานที่ตั้งหน่วยทหาร และพื้นที่ที่ได้รับมอบหมาย การกิจการพลเรือน การควบคุมเรือพาณิชย์ การเรือนจำ การดุริยางค์ ตลอดจนให้การฝึก และศึกษาวิชาการดุริยางค์ และวิชาการอื่นตามที่ได้รับมอบหมาย
ผู้บัญชาการคนปัจจุบัน (1ตุลาคม พ.ศ. 2567) ได้แก่ พลเรือตรี รัชยศ รัชตรุ่งโรจน์กุล รองผู้บัญชาการคนปัจจุบันได้แก่ นาวาเอก เกียรติก้อง ปานทอง และ นาวาเอก สุชาติ อุดมนาค
แหล่งข้อมูลอื่น

ฐานทัพเรือกรุงเทพ เก็บถาวร 2015-02-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
วิกัน

เมืองในอังกฤษ
| วิกัน |
| --- | --- |
เมือง
 Market Place, Wigan
วิกันที่ตั้งในเกรเทอร์แมนเชสเตอร์
ประชากร: 107,732 (สำมะโนประชากรปี 2011)
โอเอสกริด: SD583055
• ลอนดอน: 176 ไมล์ (283 กิโลเมตร) SE
เมทรอพอลิเทินโบโร: วิกัน
เมทรอพอลิทันเคาน์ที: เกรเทอร์แมนเชสเตอร์
ภูมิภาค: ตะวันตกเฉียงเหนือ
ประเทศ: อังกฤษ
รัฐเอกราช: สหราชอาณาจักร
โพสท์ทาวน์: WIGAN
เขตรหัสไปรษณีย์: WN1-WN3, WN5, WN6
รหัสโทรศัพท์: 01942

ตำรวจ: เกรเทอร์แมนเชสเตอร์
ดับเพลิง: เกรเทอร์แมนเชสเตอร์
รถพยาบาล: North West
 
รัฐสภาสหราชอาณาจักร: Wigan
 รายชื่อสถานที่ สหราชอาณาจักร ประเทศอังกฤษ เกรเทอร์แมนเชสเตอร์ 53°32′41″N 2°37′54″W﻿ / ﻿53.5448°N 2.6318°W﻿ / 53.5448; -2.6318
วิกัน (อังกฤษ: Wigan, /ˈwɪɡən/) เป็นเมืองในเกรเทอร์แมนเชสเตอร์ ประเทศอังกฤษ ริมแม่น้ำดักลาส เมืองนี้ตั้งอยู่กึ่งกลางระหว่างสองเมือง คือ แมนเชสเตอร์ ห่างไป 16 ไมล์ (25.7 กิโลเมตร) ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ และลิเวอร์พูล 17 ไมล์ (27 กิโลเมตร) ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ เมืองนี้มีประชากร 107,732 คน วิแกนเป็นส่วนหนึ่งของเทศมณฑลในประวัติศาสตร์ของแลงคาเชอร์
ไทยพรีเมียร์ลีก ฤดูกาล 2554

| --- | --- |

ฤดูกาล: 2554
ทีมชนะเลิศ: บุรีรัมย์ พีอีเอ ชนะเลิศไทยพรีเมียร์ลีกสมัยที่1และ2(รวมสมัยทีมการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค)   ชนะเลิศลีกสูงสุดสมัยที่1และ2(รวมสมัยทีมการไฟฟ้าฯ)
ตกชั้น: ขอนแก่น,ศรีราชา,ราชนาวี
เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก: บุรีรัมย์ พีอีเอ (group stage) ชลบุรี เอฟซี (qualifying play-off)
จำนวนนัด: 56
จำนวนประตู: 119 (2.13 ประตูต่อนัด)
ผู้ทำประตูสูงสุด:  แฟรงค์ โอแฮนด์ซ่า (19 ประตู)
ทีมเหย้า ชนะสูงสุด: ชลบุรี เอฟซี 6-0 ทีโอที เอสซี (13 March 2011)
ทีมเยือน ชนะสูงสุด: สมุทรสงคราม 0-4 บุรีรัมย์ พีอีเอ (22 May 2011)
จำนวนประตูสูงสุด: บางกอกกล๊าส 5-3 ตำรวจ (29 May 2011)  เมืองทองฯ 6-2 บางกอกกล๊าส (10 August 2011) (รวม 8 ประตู)
ชนะติดต่อกัน มากที่สุด: บุรีรัมย์ พีอีเอ (15 นัด) ended 4 June 2011
จำนวนผู้ชมสูงสุด: บุรีรัมย์ พีอีเอ-ชลบุรี เอฟซี (24,712 คน) , March 20, 2011
จำนวนผู้ชมต่ำสุด: พัทยา ยูไนเต็ด-เชียงราย ยูไนเต็ด (0 คน) , December 17, 2011
จำนวนผู้ชมเฉลี่ย: 4,564
← 2553 2555 → 
ไทยพรีเมียร์ลีก 2554 หรือ สปอนเซอร์ไทยพรีเมียร์ลีก เป็นการแข่งขันไทยพรีเมียร์ลีกครั้งที่ 15 โดยสโมสรฟุตบอลเมืองทอง หนองจอก ยูไนเต็ด เป็นแชมป์เก่าเมื่อฤดูกาลที่ผ่านมา
สโมสร

สามทีมที่ขึ้นชั้นจากไทยลีกดิวิชัน 1 2553 คือ ทีมชนะเลิศ ศรีราชา, รองชนะเลิศ ขอนแก่น และ อันดับสาม เชียงราย ยูไนเต็ด
สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยและบริษัท สปอนเซอร์ไทยพรีเมียร์ลีก ต้องการเพิ่มทีมในลีกเป็น 18 สโมสร เพื่อให้ลีกมีความแข็งแกร่งและผลักดันให้เป็นลีกชั้นนำของเอเชีย ซึ่งผลการคัดเลือกปรากฏว่า ทหารบก และ ศรีสะเกษ ผ่านการเล่นเพลย์ออฟเพื่อขึ้นมาเล่น ไทยพรีเมียร์ลีก ฤดูกาล 2554
สโมสร > สนามเหย้าและที่ตั้ง

เชียงราย ยูไนเต็ด
ชลบุรี
เมืองทองฯยูไนเต็ด
โอสถสภา
เพื่อนตำรวจ
บางกอกกล๊าส
ราชนาวีสโมสร
ศรีราชา
สมุทรสงคราม
บุรีรัมย์ พีอีเอ
ขอนแก่น
ทีทีเอ็ม พิจิตร
พัทยา ยูไนเต็ด
ศรีสะเกษ
อาร์มี่ ยูไนเต็ด
การท่าเรือไทย
บีอีซี เทโรศาสน
ทีโอที
class=notpageimage|
ที่ตั้งของสโมสรในไทยพรีเมียร์ลีก 2554
class=notpageimage|
| ทีม | ที่ตั้ง | สนามเหย้า | ความจุ (โดยประมาณ) |
| --- | --- | --- | --- |
| บางกอกกล๊าส | ปทุมธานี | ลีโอ สเตเดียม | 12,000 |
| การท่าเรือไทย เอฟซี | กรุงเทพมหานคร | แพตสเตเดียม | 12,000 |
| ขอนแก่น เอฟซี | ขอนแก่น | สนามกีฬากลางจังหวัดขอนแก่น | 8,000 |
| ชลบุรี เอฟซี | ชลบุรี | ชลบุรีสเตเดียม | 8,200 |
| เชียงราย ยูไนเต็ด | เชียงราย | สนามฟุตบอลมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง | 7,000 |
| ทีทีเอ็ม พิจิตร เอฟซี | พิจิตร | สนามกีฬากลางจังหวัดพิจิตร | 13,000 |
| ทีโอที เอสซี | กรุงเทพมหานคร | สนามทีโอที แจ้งวัฒนะ | 5,000 |
| บีอีซี เทโรศาสน | กรุงเทพมหานคร | สนามฟุตบอลเทพหัสดิน | 6,378 |
| บุรีรัมย์ พีอีเอ | บุรีรัมย์ | ไอ-โมบาย สเตเดี้ยม | 25,000 |
| พัทยา ยูไนเต็ด | ชลบุรี | สนามกีฬาเทศบาลเมืองหนองปรือ | 7,000 |
| เมืองทอง ยูไนเต็ด | นนทบุรี | ยามาฮ่า สเตเดียม | 25,000 |
| ราชนาวีสโมสร | ชลบุรี | สนามกีฬาราชนาวี สัตหีบ | 5,000 |
| ศรีราชา | ชลบุรี | สนามกีฬาเทศบาลเมืองศรีราชา | 5,300 |
| ศรีสะเกษ-เมืองไทย | ศรีสะเกษ | สนามศรีนครลำดวน | 15,000 |
| อาร์มี่ ยูไนเต็ด 1 | กรุงเทพมหานคร | สนามกีฬากองทัพบก | 20,000 |
| เอสซีจี สมุทรสงคราม | สมุทรสงคราม | สนามกีฬากลางจังหวัดสมุทรสงคราม | 6,000 |
| อินทรีเพื่อนตำรวจ | ปทุมธานี | สนามฟุตบอลธรรมศาสตร์ รังสิต | 25,000 |
| โอสถสภา เอ็ม–150 สระบุรี | สระบุรี | สนามกีฬากลางจังหวัดสระบุรี | 6,000 |

1 เปลี่ยนชื่อจาก ทหารบก
ตารางคะแนน

อัปเดต วันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2555
| ลำดับ | ทีม | แข่ง | ชนะ | เสมอ | แพ้ | ได้ | เสีย | +/- | แต้ม | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | บุรีรัมย์ พีอีเอ | 34 | 26 | 7 | 1 | 64 | 15 | +49 | 85 | เข้าร่วม เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก 2555 รอบแบ่งกลุ่ม |
| 2 | ชลบุรี | 34 | 20 | 9 | 5 | 60 | 30 | +30 | 69 | เข้าร่วม เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก 2555 รอบเพลย์ออฟ |
| 3 | เมืองทองฯ ยูไนเต็ด | 34 | 17 | 9 | 8 | 54 | 32 | +22 | 60 |  |
| 4 | บางกอกกล๊าส | 34 | 15 | 8 | 11 | 55 | 41 | +14 | 53 |  |
| 5 | พัทยา ยูไนเต็ด | 34 | 14 | 11 | 9 | 38 | 27 | +11 | 53 |  |
| 6 | โอสถสภาฯ สระบุรี | 34 | 12 | 15 | 7 | 47 | 32 | +15 | 51 |  |
| 7 | บีอีซี เทโรศาสน | 34 | 13 | 6 | 15 | 39 | 35 | +4 | 45 |  |
| 8 | การท่าเรือไทย | 34 | 12 | 9 | 13 | 33 | 37 | -4 | 45 |  |
| 9 | อินทรีเพื่อนตำรวจ | 34 | 11 | 11 | 12 | 36 | 40 | -4 | 44 |  |
| 10 | เชียงราย ยูไนเต็ด | 34 | 11 | 11 | 12 | 47 | 52 | -5 | 44 |  |
| 11 | ทีทีเอ็ม พิจิตร | 34 | 12 | 7 | 15 | 38 | 54 | -16 | 43 |  |
| 12 | อาร์มี่ ยูไนเต็ด | 34 | 10 | 9 | 15 | 39 | 40 | -1 | 39 |  |
| 13 | ศรีสะเกษ เมืองไทย | 34 | 9 | 12 | 13 | 33 | 39 | -6 | 39 |  |
| 14 | ทีโอที | 34 | 11 | 4 | 19 | 29 | 55 | -26 | 37 |  |
| 15 | เอสซีจี สมุทรสงคราม | 34 | 8 | 12 | 14 | 31 | 45 | -14 | 36 |  |
| 16 | ราชนาวีสโมสร | 34 | 9 | 6 | 19 | 28 | 52 | -24 | 33 | ตกชั้นไปเล่น ลีก 1 2555 |
| 17 | ศรีราชา ซูซูกิ | 34 | 7 | 11 | 16 | 33 | 43 | -10 | 32 | ตกชั้นไปเล่น ลีก 1 2555 |
| 18 | ขอนแก่น | 34 | 6 | 9 | 19 | 33 | 68 | -35 | 27 | ตกชั้นไปเล่น ลีก 1 2555 |
| --- | --- |
: ชนะเลิศและได้รับสิทธิ์เข้าร่วม เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก
: โซนตกชั้น
(C): แชมป์เก่าเมื่อฤดูกาลที่ผ่านมา
(PR): ทีมที่เลื่อนชั้นขึ้นมา
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไชต์อย่างเป็นทางการ เก็บถาวร 2009-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กไทยลีก |
| --- | --- |
บริษัท ไทยลีก จำกัด
สโมสร (ฤดูกาล 2567–68):  การท่าเรือ  ขอนแก่น ยูไนเต็ด  ทรูแบงค็อก ยูไนเต็ด  นครปฐม ยูไนเต็ด  นครราชสีมา มาสด้า  บีจี ปทุม ยูไนเต็ด  บุรีรัมย์ ยูไนเต็ด  พีที ประจวบ  เมืองทอง ยูไนเต็ด  ระยอง  ราชบุรี  ลำพูน วอร์ริเออร์  สิงห์ เชียงราย ยูไนเต็ด  สุโขทัย  หนองบัว พิชญ  อุทัยธานี 
สโมสรที่เคยอยู่ ในไทยลีก (ยุบทีม):  กรุงเทพคริสเตียน  ขอนแก่น  ชลบุรี  ชัยนาท ฮอร์นบิล  เชียงใหม่  เชียงใหม่ ยูไนเต็ด  ซุปเปอร์ พาวเวอร์ สมุทรปราการ  ไดสตาร์ กรุงเทพฯ  ตราด  ทีทีเอ็ม  ทีโอที  ไทยฮอนด้า  ธนาคารกสิกรไทย  ธนาคารกรุงเทพ  ธนาคารกรุงไทย  ธำรงไทยสโมสร  บีบีซียู  โปลิศ เทโร  เพื่อนตำรวจ  พัทยา ยูไนเต็ด  พีทีที ระยอง  ราชประชา  ราชนาวี  ราชวิถี  ลำปาง  ศรีราชา  ศรีสะเกษ  ศุลกากร  สงขลา ยูไนเต็ด  สมุทรปราการ ซิตี้  สมุทรสงคราม  สระบุรี  สุพรรณบุรี  อาร์มี่ ยูไนเต็ด  อาร์แบค  อุบล ยูไนเต็ด  แอร์ฟอร์ซ ยูไนเต็ด 
ฤดูกาล:  2539/40  2540  2541  2542  2543  2544/45  2545/46  2546/47  2547/48  2549  2550  2551  2552  2553  2554  2555  2556  2557  2558  2559  2560  2561  2562  2563–64  2564–65  2565–66  2566–67  2567–68 
 ทำเนียบทีมชนะเลิศ  ผู้ฝึกสอนในฤดูกาลปัจจุบัน  รายชื่อผู้ฝึกสอน  รายชื่อผู้เล่นต่างชาติ  ผู้ออกอากาศ  ไทยลีก รุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี 
| ด ค กฟุตบอลในไทย 2554 |
| --- | --- |
ฟุตบอลลีก: ไทยพรีเมียร์ลีก • ลีกดิวิชันหนึ่ง • ลีกดิวิชันสอง(ภาคเหนือ  ·  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ  ·  ภาคกลางและภาคตะวันออก · กรุงเทพและปริมณฑล  ·  ภาคใต้) • ไทยวีเมนพรีเมียร์ลีก • ไทยวีเมนพรีเมียร์ลีก ดิวิชัน 1
ฟุตบอลถ้วย: ฟุตบอลถ้วยพระราชทานคิงส์คัพ • ฟุตบอลถ้วยพระราชทาน ประเภท ก • เอฟเอคัพ • ลีกคัพ  (รอบคัดเลือก  ·  ชิงชนะเลิศ)
เอเอฟซี: เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก • เอเอฟซีคัพ
ระบบการออกเสียงภาษาบาลี

ชื่อระบบการออกเสียงบาลีหรือฐานกรณ์เป็นการอธิบายการเกิดเสียงและการออกเสียงในภาษาบาลี โดยฐานกรณ์ คือ คำซึ่งใช้เรียกอวัยวะต่าง ๆ ในช่องปากที่ใช้ในการออกเสียง ฐานกรณ์ประกอบด้วย ฐานและกรณ์ ฐาน นั้นหมายถึง ตำแหน่งที่เกิดของเสียงซึ่งจะเป็นตำแหน่งในช่องปากที่ไม่เคลื่อนที่ในการออกเสียง ได้แก่ ริมฝีปากบน ฟันบน แนวปุ่มเหงือก หลังปุ่มเหงือก หน้าเพดานแข็ง เพดานแข็ง เพดานอ่อน ลิ้นไก่ และผนังคอ ส่วนกรณ์ นั้นหมายถึงอวัยวะต่าง ๆ ในช่องทางเดินเสียง ซึ่งเคลื่อนไปประชิดหรือใกล้กับฐานในการออกเสียง ได้แก่ ริมฝีปากล่าง ปลายลิ้น ส่วนปลายลิ้น หน้าลิ้น หลังลิ้น กลางลิ้น และโคนลิ้น ในการออกเสียงต้องใช้อวัยวะที่เป็นฐานและกรณ์คู่กันเสมอ การใช้ฐานกรณ์ต่างกันเป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่ทำให้เกิดเสียงแตกต่างกันไป
ระบบการออกเสียงบาลี นำเสนอระบบเสียงที่สืบทอดมา ในคัมภีร์บริวารพระไตรปิฎกในพระพุทธศาสนาเถรวาท ได้แก่ สัททาวิเสส และสัทนีติสุตตมาลา โดยเปรียบเทียบ กับหลักการทางภาษาศาสตร์ในปัจจุบัน ทั้งเสียงสระ พยัญชนะ และการออกเสียงพิเศษ
ระบบเสียงสระ

สระเป็นเสียงพูดประเภทหนึ่งใน 2 ประเภทใหญ่ ซึ่งได้แก่ สระ และพยัญชนะ ในทางสัททศาสตร์ สระหมายถึง เสียงที่เปล่งออกมาโดยทางลมเปิด ลมต้องผ่านออกกลางลิ้นเสมอ และขณะออกเสียง เส้นเสียงจะสั่น เสียงสระจึงมักเป็นเสียงก้อง ส่วนในทางสัททวิทยาหรือระบบเสียง สระหมายถึงหน่วยทางภาษาหรือหน่วยเสียง (phoneme) ซึ่งทำหน้าที่เป็นแกน (nucleus) ของพยางค์
ในการเปล่งเสียงสระ ตามปกติเพดานอ่อนยกสูงขึ้นติดผนังคอปิดกั้นมิให้ลมออกทางจมูก จึงเรียกสระเหล่านั้นว่าสระที่เปล่งเสียงในช่องปาก (oral sound) แต่ในบางครั้ง ขณะเปล่งเสียงสระเพดานอ่อนลดต่ำลง พร้อมกับการเปิดทางช่องปาก ลมจึงออกทั้งทางช่องปากและช่องจมูก จึงเรียกสระประเภทนี้ว่า สระลักษณะนาสิก (nasalised vowel)
ในการบรรยายวิธีการเปล่งเสียงสระ เราอาจจำแนกความแตกต่างได้ตามตำแหน่งลิ้นภายในช่องปากเป็นสำคัญ คือ สระที่เปล่งโดยลิ้นอยู่ในบริเวณส่วนหน้าของช่องปากเรียกว่า สระหน้า หากลิ้นอยู่ในบริเวณส่วนหลังของช่องปาก เรียกว่า สระหลัง ถ้าลิ้นอยู่ในบริเวณระหว่างส่วนหน้าและส่วนหลังของช่องปากเรียกว่า สระกลาง (central vowel) นอกจากนี้เราอาจจำแนกสระตามระดับของลิ้น คือ ลิ้นยกสูง ลิ้นลดต่ำ เป็นต้น ตลอดจนพิจารณาตามลักษณะของริมฝีปาก คือ ห่อหรือเหยียดมากน้อยเพียงใด
ในทางสัททวิทยา เมื่อบรรยายสระในภาษาต่าง ๆ อาจใช้คำว่าสระสูง (high vowel) หรือสระปิด (close vowel) เมื่อลิ้นยกสูง
ใช้คำว่าสระต่ำ (low vowel) หรือสระเปิด (open vowel) ในกรณีที่ลิ้นลดต่ำ และสระกลาง (mid vowel) หมายถึง สระลิ้นระดับกลาง
นอกจากนี้สระลักษณะนาสิก (nasalized vowel) อาจจัดกลุ่มเป็นสระนาสิก (nasal vowel) ได้ในลักษณะตรงข้ามกับสระที่เปล่งเสียงในช่องปาก (oral vowel)
ระบบเสียงสระ > เสียงสระในบาลี

เสียงสระในบาลีจำแนกออกได้ตามตำแหน่งหน้า-หลังของลิ้น คือ สระหน้า สระกลาง หรือสระหลัง และตามระดับสูง-ต่ำของลิ้น คือ สระสูง สระกลาง หรือสระต่ำ ตลอดจนจำแนกออกตามลักษณะของริมฝีปาก คือ ห่อ หรือไม่ห่อ ได้ดังนี้
ตารางแสดงเสียงสระในบาลี
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | สระ อะ | a | [a], aṃ [ã] | สระกลาง-ต่ำ | เสียงสั้น | ปากไม่ห่อ |
| 2. | สระ อา | ā | [aː] | สระกลาง-ต่ำ | เสียงยาว | ปากไม่ห่อ |
| 3. | สระ อิ | i | [i], iṃ [ĩ] | สระหน้า-สูง | เสียงสั้น | ปากไม่ห่อ |
| 4. | สระ อี | ī | [iː] | สระหน้า-สูง | เสียงยาว | ปากไม่ห่อ |
| 5. | สระ อุ | u | [u] | สระหลัง-สูง | เสียงสั้น | ปากห่อ |
| 6. | สระ อู | ū | [uː], uṃ [ũ] | สระหลัง-สูง | เสียงยาว | ปากไม่ห่อ |
| 7. | สระ เอ | e | [eː] หรือ [eˑ] | สระหน้า-กลาง | เสียงยาวหรือเสียงกึ่งยาว | ปากไม่ห่อ |
| 8. | สระ โอ | o | [oː] หรือ [oˑ] | สระหลัง-กลาง | เสียงยาวหรือเสียงกึ่งยาว | ปากห่อ |
ตารางแสดงเสียงสระในบาลี
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | หน้า | หน้า | หน้า | กลาง | กลาง | กลาง | หลัง | หลัง | หลัง |
| สูง | i | iṃ | ī |  |  |  | u | uṃ | ū |
|  | [i] | [ĩ] | [iː] |  |  |  | [u] | [ũ] | [uː] |
| กลาง | e | e | e |  |  |  | o | o | o |
|  | [eː] | [eː] | [eː] |  |  |  | [oː] | [oː] | [oː] |
|  | [eˑ] | [eˑ] | [eˑ] |  |  |  | [oˑ] | [oˑ] | [oˑ] |
| ต่ำ |  |  |  | a | aṃ | ā |  |  |  |
|  |  |  |  | [a] | [ã] | [aː] |  |  |  |
ระบบเสียงพยัญชนะ

ในทางสัทศาสตร์ เสียงพยัญชนะหมายถึงเสียงที่เปล่งออกมาโดยมีอวัยวะในการเปล่งเสียงหรือฐานกรณ์ (articulators) ดัดแปลงลมในช่องทางเดินเสียงในลักษณะต่าง ๆ เช่น ปิดสนิทกักลมไว้ ปล่อยให้ลมผ่านออกมาได้ ทั้งนี้ลมอาจผ่านออกกลางลิ้นหรือข้างลิ้นในลักษณะเสียงเสียดแทรกหรือเสียงเปิด ลมที่ผ่านออกมา อาจเป็นเสียงก้องหรือไม่ก้องก็ได้
ในทางสัททวิทยา พยัญชนะ หมายถึง หน่วยทางภาษาซึ่งทำหน้าที่เป็นส่วนประกอบของพยางค์ปรากฏหน้าหรือหลังสระซึ่งเป็นแกนของพยางค์
จากเกณฑ์การพิจารณาพยัญชนะดังกล่าวข้างบนนี้ในทางสัทศาสตร์ เสียงบางเสียงเช่น [j] มีคุณสมบัติทางสัทศาสตร์เช่นเดียวกับเสียงสระ ได้แก่ [i] แต่ในทางสัทวิทยา เสียงนี้หากปรากฏในตำแหน่งขอบพยางค์คือ ในตำแหน่งต้นหรือท้ายพยางค์ เสียงประเภทนี้จะทำหน้าที่เป็นพยัญชนะและมีชื่อเรียกต่าง ๆ กัน เช่น เสียงกึ่งสระ (semi-vowel) เสียงเปิด (approximant) เป็นต้น
ระบบเสียงพยัญชนะ > การจำแนกเสียงพยัญชนะ

การจำแนกเสียงพยัญชนะตามแนววิชาสัทศาสตร์ (phonetics) จะใช้ลักษณะ 3 ประการต่อไปนี้เป็นเกณฑ์คือ การจำแนกเสียงพยัญชนะโดยพิจารณาตามฐานที่เกิดของเสียง การจำแนกพยัญชนะตามสภาพของเส้นเสียง และการจำแนกเสียงพยัญชนะตามลักษณะของการเปล่งเสียง
ระบบเสียงพยัญชนะ > การจำแนกเสียงพยัญชนะ > การจำแนกเสียงพยัญชนะโดยพิจารณาฐานที่เกิดของเสียง

เสียงพยัญชนะในบาลีจำแนกตามฐานที่เกิดเสียงได้เป็น 8 ประเภท คือ
ฐานช่องเส้นเสียง (glottal กัณฐชะ) หมายถึง พยัญชนะที่มีฐานกรณ์อยู่ที่ช่องเส้นเสียง ได้แก่ h [ɦ]
ฐานเพดานอ่อน (velar กัณฐชะ) หมายถึง พยัญชนะที่เปล่งเสียงโดยมีฐานเพดานอ่อน และกรณ์ คือ ลิ้นส่วนหลัง ได้แก่ k [k], kh [kʰ], g [g], gh [gʱ], ṅ [ŋ]
ฐานเพดานแข็ง (palatal ตาลุชะ) หมายถึง พยัญชนะที่เปล่งเสียงโดยใช้กรณ์ คือ ลิ้นส่วนหน้ากับฐานเพดานแข็ง ได้แก่ c [c], ch [cʰ], j [ɟ], jh [ɟʱ], ñ [ɲ], y [j]
ฐานปลายลิ้นม้วน (retroflex มุทธชะ) มีฐานอยู่ที่ส่วนหลังของปุ่มเหงือกหรือส่วนหน้าของเพดานแข็ง หมายถึง พยัญชนะที่เปล่งเสียงโดยใช้ปลายลิ้นเป็นกรณ์ม้วนขึ้นไปแตะหรือใกล้ฐานหลังปุ่มเหงือกหรือหน้าเพดานแข็ง ได้แก่ ṭ [ʈ], ṭh [ʈʰ], ḍ [ɖ], ḍh [ɖʱ], ṇ [ɳ], r [ɻ], ḷ [ɭ]
ฐานฟัน (dental ทันตชะ) หมายถึง พยัญชนะที่เปล่งเสียงโดยใช้กรณ์คือ ปลายลิ้นกับฐาน คือ ฟันบน ได้แก่ t [t̪], th [t̪ʰ], d [d̪], dh [d̪ʱ], n [n̪], s [s̪], l [l̪]
ฐานริมฝีปาก (bilabial โอฏฐชะ) หมายถึง พยัญชนะที่เปล่งเสียงโดยใช้ริมฝีปากทั้งคู่ เป็นฐานและกรณ์ ได้แก่ p [p], ph [pʰ], b [b], bh [bʱ], m [m]
ฐานริมฝีปากกับฟัน (labio-dental ทันโตฏฐชะ) หมายถึง พยัญชนะที่เปล่งเสียงโดยใช้ริมฝีปากล่างกับฐาน คือ ฟันบน ได้แก่ v [ʋ]
ฐานช่องจมูก (nasal cavity นาสิกา) หมายถึง เสียงนิคคหิต (ํ) = ṃ [ ̃ ] ช่องจมูกที่เป็นทางเดินลมของสระสั้น 3 เสียง ซึ่งเป็นเสียงลักษณะนาสิก ได้แก่ /iṃ/ [ĩ], /aṃ/ [ã] และ /uṃ/ [ũ]
ในการออกเสียงพยัญชนะตามฐานที่เกิดเสียงทั้งหมดนี้ จะต้องมีการปรับสภาพของเส้นเสียงด้วย
ระบบเสียงพยัญชนะ > การจำแนกเสียงพยัญชนะ > การจำแนกเสียงพยัญชนะตามสภาพของเส้นเสียง

เสียงพยัญชนะในบาลีอาจจำแนกออกได้ตามลักษณะการทำงานของเส้นเสียงในสภาพที่แตกต่างกันเป็น 2 ชนิด คือ เสียงไม่ก้องหรืออโฆษะ (voiceless sound) และเสียงก้องหรือโฆษะ (voiced sound) ดังนี้
เส้นเสียงสามารถทำงานในลักษณะคล้ายริมฝีปากคืออาจจะอยู่ห่างจากกัน หรือที่เรียกว่าเส้นเสียงเปิด ลมที่ผ่านเส้นเสียงในลักษณะนี้มีลักษณะเป็นลมหายใจ (breath) เส้นเสียงจะไม่สั่นจึงเรียกว่าเสียงไม่ก้องหรือเสียงอโฆษะ ตรงข้ามกับกรณีที่เส้นเสียงเข้ามาประชิดกัน และมีความตึงพอเหมาะ เมื่อมีลมผ่านก็จะดันให้เส้นเสียงเปิดออก ในขณะเดียวกันความตึงของเส้นเสียงก็จะดึงให้เส้นเสียงเข้ามาประชิดกันอีกจนทำให้มีการเปิดและปิดเป็นจังหวะที่เรียกว่า เส้นเสียงสั่น หรือเสียงก้อง หรือเสียงโฆษะ
ตัวอย่างพยัญชนะเสียงอโฆษะ เช่น
p [p], ph [pʰ], t [t̪], th [t̪ʰ], s [s̪]
ตัวอย่างพยัญชนะเสียงโฆษะ เช่น
b [b], bh [bʱ], d [d], m [m], n [n̪], l [l̪]
การออกเสียงพิเศษของบาลี : การออกเสียงพยัญชนะอัฒฑสระควบกล้ำของบาลี

การออกเสียงพยัญชนะควบกล้ำของบาลี เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับพยัญชนะอัฒสระและพยัญชนะอื่น ๆ บางเสียง เมื่อเป็นส่วนประกอบของเสียงพยัญชนะควบกล้ำ ซึ่งหมายถึงพยัญชนะ 2 เสียงที่เรียงติดต่อกันโดยไม่มีเสียงสระคั่นกลาง ในพระไตรปิฎกบาลีอักษรสยามใช้เครื่องหมาย “ยามักการ คือ๎ ” (แสดงเสียงคู่หรือเสียงควบ) และในบางกรณ่ทำหน้าที่เป็นตัวสะกดในพยางค์ที่นำหน้าในคำเดียวกันด้วย ซึ่งในฉบับอักษรสยามใช้เครื่องหมาย “ไม้หันอากาศ” (แสดงเสียงสระอะ เมื่อมีตัวสะกด) ในพยางค์ที่นำหน้าในคำเดียวกันเพื่อแสดงการพิมพ์พยัญชนะเสียงควบกล้ำที่ทำหน้าที่เป็นเสียงสะกดพร้อมกันไปด้วย พยัญชนะควบกล้ำบาลีแบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะ คือ พยัญชนะควบกล้ำที่เป็นพยัญชนะต้นคำและพยัญชนะควบกล้ำที่เกิดกลางคำระหว่างสระ เป็นพยัญชนะสะกดควบกล้ำ
ในการเรียงพิมพ์พระไตรปิฎกอักษรโรมัน ได้ดำเนินตามการสืบทอดเสียงบาลีในฉบับอักษรสยาม โดยได้พิมพ์สัททอักษรสากลบาลีเทียบไว้ด้วยเพื่อช่วยให้ผู้อ่านพระไตรปิฎกบาลีอักษรโรมันได้ออกเสียงถูกต้องชัดเจนยิ่งขึ้น ตัวอย่างที่สำคัญ แบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะ ดังกล่าวคือ
การออกเสียงพิเศษของบาลี : การออกเสียงพยัญชนะอัฒฑสระควบกล้ำของบาลี > พยัญชนะควบกล้ำที่เป็นพยัญชนะต้นคำ

พยัญชนะควบกล้ำบาลีซึ่งเกิดต้นคำเป็นพยัญชนะต้น อาจประกอบด้วยพยัญชนะอัฒสระหรือพยัญชนะเปิด ได้แก่ ย ร ว ล ฬ [ j ɻ v l̪ ɭ ] โดยพยัญชนะเหล่านี้ จะเกิดร่วมกับพยัญชนะเสียงกัก เช่น ก ต ท ป พ [ k t̪ d p b ] เป็นเสียงพยัญชนะควบกล้ำ ดังในตัวอย่างต่อไปนี้
ตารางแสดง พยัญชนะเสียงควบกล้ำต้นคำ
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| เสียงควบ | เสียงควบ | เสียงควบ | เสียงควบ | ตัวอย่างคำบาลี | ตัวอย่างคำบาลี | ตัวอย่างคำบาลี | ตัวอย่างคำบาลี |
| สยาม | ไทย | โรมัน | สากล | อักษรสยาม | อักษรไทย | อักษรโรมัน | สัทอักษรสากล |
| พ๎ย | พฺย | by | [bj] | พ๎ยัค์ฆ | พฺยคฺฆ | byaggha | [bjaɡɡʱa] |
| พ๎ร | พฺร | br | [bɻ] | พ๎รูติ | พฺรูติ | brūti | [bɻuːt̪i] |
| ท๎ว | ทฺว | dv | [d̪ʋ] | ท๎วาร | ทฺวาร | dvāra | [d̪ʋaːɻa] |
| ต๎ว | ตฺว | tv | [t̪ʋ] | ต๎วํ | ตฺวํ | tvaṃ | [t̪ʋ„] |
| ป๎ล | ปฺล | pl | [ p l ̪ ] | ป๎ลวติ | ปฺลวติ | plavati | [ pl ̪ aʋati] |
| ก๎ล | กฺล | kl | [ kl ̪ ] | เก๎ลสมเล | เกฺลสมเล | klesamale | [ kl ̪ es̪amal̪e] |
หนังสืออ่านเพิ่มเติม

สิริ เพ็ชรไชย ป.ธ.9 และวิจินตน์ ภาณุพงศ์, "พระไตรปิฎกปาฬิจุลจอมเกล้าบรมธัมมิกมหาราช ร.ศ. 112 อักษรสยาม" ฉบับอนุรักษ์ดิจิทัล, กองทุนสนทนาธัมม์นำสุขฯ 2551.
Siri Petchai and Vichin Phanupong, "Chulachomklao of Siam Pāḷi Tipiṭaka, 1893", Digital Preservation Edition, Dhamma Society Fund 2009.
ร.ต.ฉลาด บุญลอย, ประวัติวรรณคดีบาลี, 2527
ปฐมพงษ์ โพธิ์ประสิทธินันท์, ประวัติภาษาบาลี : ความเป็นมาและที่สัมพันธ์กับภาษาปรากฤตและสันสกฤต, 2535.
ปราณี ฬาพานิช, ภาษาสันสกฤต: คุณค่าในการพัฒนาความเข้าใจภาษาบาลี,2536, หน้า 113-145.
Wilhem Geiger, Pali Literatur und Sprache,1892
Charles Duroiselle, A Practical Grammar of the Pāli Language 3rd Edition, 1997
ทาโคมา

| ทาโคมา |
| --- | --- |
นคร
ภาพทางอากาศของดาวน์ทาวน์เมืองทาโคมา
   ธง ตรา
สมญา: City of Destiny, Grit City
สถานที่ตั้งของทาโคมาใน เทศมณฑลเพียร์ซและรัฐวอชิงตัน
พิกัด: 47°14′29″N 122°27′34″W﻿ / ﻿47.24139°N 122.45944°W﻿ / 47.24139; -122.45944
ประเทศ: สหรัฐ
รัฐ: วอชิงตัน
เทศมณฑล: เพียร์ซ
Adopted: 1868
ก่อตั้ง: 1872
ตั้งเทศบาล: 12 พฤศจิกายน 1875
ตั้งชื่อจาก: Tahoma
การปกครอง
 • ประเภท: ผู้จัดการสภา
 • นายกเทศมนตรี: Victoria Woodards
พื้นที่
 • นคร: 62.42 ตร.ไมล์ (161.68 ตร.กม.)
 • พื้นดิน: 49.71 ตร.ไมล์ (128.76 ตร.กม.)
 • พื้นน้ำ: 12.71 ตร.ไมล์ (32.92 ตร.กม.)
ความสูง: 249 ฟุต (76 เมตร)
ประชากร (2020)
 • นคร: 219,346 คน
 • ประมาณ (2023): 222,906 คน
 • อันดับ: US: 105 WA: 3
 • ความหนาแน่น: 4,412.51 คน/ตร.ไมล์ (1,703.53 คน/ตร.กม.)
 • เขตเมือง: 3,544,011 (Seattle urban area) (US: 13) คน
 • รวมปริมณฑล: 4,034,248 (Seattle metropolitan area) (US: 15) คน
เดมะนิม: Tacoman (plural: Tacomans)
เขตเวลา: UTC–8 (Pacific (PST))
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC–7 (PDT)
รหัสไปรษณีย์:  รหัสไปรษณีย์ 98401–98409, 98411–98413, 98415–98419, 98421–98422, 98424, 98430–98431, 98433, 98438–98439, 98443–98448, 98464–98467, 98471, 98481, 98490, 98493, 98496–98499 
รหัสพื้นที่: 253
FIPS code: 53-70000
GNIS feature ID: 1512713
เว็บไซต์: cityoftacoma.org
ทาโคมา (อังกฤษ: Tacoma, /təˈkoʊmə/) เป็นที่ตั้งเทศมณฑลของเทศมณฑลเพียร์ซ รัฐวอชิงตัน สหรัฐอเมริกา เป็นเมืองท่าตั้งอยู่ริมฝั่งพิวจิตซาวด์ ของรัฐวอชิงตัน มีระยะห่าง 32 ไมล์ (51 กิโลเมตร) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของซีแอตเทิล อยูห่าง 36 ไมล์ (58 กิโลเมตร) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเบลล์วิว อยู่ห่าง 31 ไมล์ (50 กิโลเมตร) ทางตะวันออกเฉียงเหนือของเมืองหลวงของรัฐ โอลิมเปีย เมืองมีประชากร 219,346 คน จากสำมะโนประชากรปี 2020