stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อุณหพลศาสตร์
ประวัติ > กำเนิดกฎข้อที่สองของอุณหพลศาสตร์

ชื่อเทอร์โมไดนามิกส์ ถือกำเนิดขึ้นเป็นครั้งแรกในปี 1849 โดยวิลเลียม ทอมป์สัน หรือลอร์ด เคลวิน นั่นเอง เคลวินประทับใจในงานของจูลเป็นอย่างมาก เคลวินจึงได้คุยและถกกับจูลหลายต่อหลายครั้ง ความสัมพันธ์ของทั้งคู่ดำเนินไปดังนี้ จูลถามปัญหาทอมป์สัน ทอมป์สันวิเคราะห์คำตอบทางทฤษฎี จูลนำบทวิเคราะห์ของทอมป์สันมาทดลอง กลับไปกลับมาเป็นเวลา 4 ปี ในช่วง ปี ค.ศ. 1852 ถึง ค.ศ. 1856 ทำให้ทั้งสองมีผลงานค้นพบร่วมกัน เช่น การแพร่กระจายแบบจูล-ทอมป์สัน (Joule-Thompson expansion) นอกจากนี้จากการศึกษางานของการ์โนอย่างจริงจัง ทำให้เคลวินเริ่มมีแนวคิดเกี่ยวกับกฎข้อที่ 2
ในช่วงเวลาเดียวกันที่ประเทศเยอรมนี (ค.ศ. 1850-ค.ศ. 1860) รูด็อล์ฟ เคลาซีอุส ก็ได้ตีพิมพ์ผลงานที่เกี่ยวข้องกับกฎข้อที่ 2 และทฤษฎีจลน์ของก๊าซมากมาย เช่น ระยะทางอิสระเฉลี่ย (mean free path) หรือ ระยะทางเฉลี่ยที่โมเลกุลจะเคลื่อนที่ได้โดยไม่ชนกับโมเลกุลอื่น ๆ ในปี ค.ศ. 1865 เคลาซีอุสก็ได้นิยาม การเปลี่ยนแปลงของเอนโทรปี (ในมุมมองมหภาค) อย่างเป็นทางการ
ในช่วงเดียวกันนั้น ปีค.ศ. 1854 ฟอน เฮล์มโฮลทซ์ ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากงานของจูล เคลวิน และ เคลาซีอุสได้เริ่มตั้งข้อสันนิษฐานเกี่ยวกับจุดดับของจักรวาลว่าจะมีแต่พลังงานเสียในรูปของความร้อนเท่านั้น ไม่มีพลังงานอย่างอื่นอีก เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า heat death เนื่องจากข้อสรุปนี้ขัดแย้งกับคำสอนของศาสนาคริสต์และตรงกับความเห็นของเคลวินเป็นอย่างยิ่ง ด้วยความที่เคลวินเป็นผู้เคร่งครัดในคำสอนของศาสนา ทำให้เคลวินรู้สึกกลัดกลุ้มใจในข้อสรุปนี้เป็นอย่างยิ่ง
หลังจากนั้น เคลวินได้นิยามกฎข้อที่ 2 อย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1874 (ดูนิยามกฎข้อที่ 2 ของเคลวินในหัวข้อถัดไป)
ประวัติ > อะตอม ทฤษฎีจลน์ของก๊าซและกลศาสตร์สถิติ

ในขณะที่สมมุติฐานเรื่องอะตอมยังไม่เป็นที่ยอมรับกันในสมัยนั้น ด้วยความประทับใจในงานของเคลาซีอุส เจมส์ เคลิร์ก แมกซ์เวลล์ได้พยายามนำสมมุติฐานดังกล่าวมาใช้ และได้สร้างสาขาใหม่ของอุณหพลศาสตร์ขึ้น เรียกว่าทฤษฎีจลน์ของก๊าซ โดยแมกซ์เวลล์ได้อาศัยความรู้เรื่องกลศาสตร์ดั้งเดิมมาคิดกับทุก ๆ อะตอมในระบบ และอาศัยความรู้เรื่องทฤษฎีความน่าจะเป็น ทำให้สามารถสร้างฟังก์ชันความน่าจะเป็นสำหรับความเร็วของแต่ละอะตอมได้สำเร็จ ฟังก์ชันนี้ปัจจุบันเรียกว่า การกระจายตัวแบบแมกซ์เวลล์ ผลการทดลองหลาย ๆ อย่างสนับสนุนทฤษฎีของแมกซ์เวลล์
ที่ออสเตรีย ลูทวิช บ็อลทซ์มัน ประทับใจงานของแมกซ์เวลล์เป็นอย่างมาก และได้นำแนวคิดเรื่องอะตอมและทฤษฎีความน่าจะเป็นไปพัฒนาต่อจนสามารถสร้างนิยามใหม่ของเอนโทรปีในระดับจุลภาคได้ ดังนี้
โดย S แทนเอนโทรปี และ [W] เป็นจำนวนสถานะที่เป็นไปได้ทั้งหมดของอะตอมในระบบ และ k คือ ค่าคงที่บ็อลทซ์มัน ความหมายของสมการของบ็อลทซ์มันก็คือ เอนโทรปีคือค่าที่วัดการกระจายตัวของพลังงานในระบบ ยิ่งพลังงานกระจายตัวกันมาก ทำให้พลังงานไม่มีระเบียบ ไม่เป็นกลุ่มก้อน เราอาจเรียกพลังงานชนิดนี้ว่าพลังงานเสีย โดยพลังงานเสียนี้ไม่สามารถสร้างงานได้ด้วยตนเอง และจะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ตามกฎข้อที่ 2 เช่นเดียวกับแมกซ์เวลล์ บ็อลทซ์มันสร้างฟังก์ชัน การกระจายตัวแบบบ็อลทซ์มัน เพื่ออธิบายถึงความน่าจะเป็นของแต่ละสถานะในระบบ อย่างไรก็ตามการค้นพบของบ็อลทซ์มันไม่ได้รับการยอมรับเท่าที่ควร ด้วยความเสียใจ ทำให้บ็อลทซ์มันตัดสินใจจบชีวิตของเขาด้วยมือตัวเองในที่สุด ผลงานของบ็อลทซ์มันในเวลาต่อมาสร้างสาขาใหม่ให้กับฟิสิกส์ นั่นคือ กลศาสตร์สถิติ และ ฟิสิกส์สถิติ
ในปี ค.ศ. 1876 ถึง ค.ศ. 1878 ที่สหรัฐอเมริกา โจซิอาห์ วิลลาร์ด กิ๊บส์ก็ได้ศึกษาเรื่องกลศาสตร์สถิติอย่างจริงจัง และได้ตีพิมพ์ผลงานออกมามากมาย และรวมไว้ในชื่อ On the Equilibrium of Heterogeneous Substances (ว่าด้วยเรื่องดุลยภาพของสสารต่างชนิด) ในผลงานชิ้นนั้นกิ๊บส์ได้นิยาม พลังงานเสรีของกิ๊บส์ ซึ่งเป็นฟังก์ชันที่มีประโยชน์มหาศาลและเป็นที่มาของสาขาใหม่ในเคมีและฟิสิกส์นั่นคือ เคมีฟิสิกส์ (Physical chemistry) และเคมีความร้อน (Thermochemistry) เคยมีเรื่องเล่าว่า ที่อเมริกาไม่มีผู้ใดตระหนักถึงความสามารถของกิ๊บส์ และเมื่ออเมริกาต้องการทำงานวิจัยเรื่องนี้อย่างจริงจัง ทางอเมริกาต้องส่งตัวแทนไปเชิญแมกซ์เวลล์ถึงที่สหราชอาณาจักร โดยแมกซ์เวลล์ได้กล่าวว่า ประเทศคุณนั้นมีเพชรอย่าง วิลลาร์ด กิ๊บส์อยู่แล้ว ไยต้องลำบากมาหาคนอื่นถึงดินแดนห่างไกลอย่างที่นี่อีกเล่า!
ระบบอุณหพลศาสตร์

ระบบอุณหพลศาสตร์ (Thermodynamics system) คือส่วนหนึ่งของจักรวาลที่เรากำลังพิจารณาอยู่ โดยเราจะต้องกำหนดขอบเขตของระบบ (ไม่ว่าจะเป็นขอบเขตจริงหรือขอบเขตในจินตนาการ) ให้ชัดเจน ส่วนอื่น ๆ ของจักรวาลที่ไม่อยู่ในระบบเรียกว่า สิ่งแวดล้อม ระบบอุณหพลศาสตร์ที่สำคัญมี 3 ประเภท คือ
ระบบอิสระ (isolated systems) คือ ระบบที่ปิดกั้นตัวเองจากสิ่งแวดล้อมโดยสมบูรณ์ มวลหรือพลังงานภายนอกไม่สามารถเข้ามาในระบบได้
ระบบปิด (closed systems) คือ ระบบที่อนุญาตให้พลังงานถ่ายเทผ่านเข้าหรือออกระบบได้ แต่ไม่อนุญาตให้มวลเข้ามาในระบบ (มวลโดยรวมของระบบคงที่ตลอดเวลา) ในการวิเคราะห์กระบวนการทางอุณหพลศาสตร์ เรานิยามพลังงานที่เข้าออกจากระบบให้มีสองประเภทคือ พลังงานความร้อน (พลังงานที่เกิดจากความแตกต่างระหว่างอุณหภูมิของระบบกับอุณหภูมิของสิ่งแวดล้อม) และ พลังงานอื่น (เช่น พลังงานที่เกิดจากงานทางกลศาสตร์)
ระบบเปิด (open systems) คือ ระบบที่อนุญาตให้ทั้งมวลและพลังงานเข้าออกจากระบบได้ หนังสือบางเล่มกำหนดว่าระบบเปิดจะต้องนิยามให้ปริมาตรคงที่ (fixed volume)
อนึ่ง กฎต่าง ๆ ในอุณหพลศาสตร์จะมีความหมายก็ต่อเมื่อผู้ใช้นิยามระบบอุณหพลศาสตร์อย่างชัดเจนแล้วเท่านั้น เมื่อระบบอยู่ในสภาวะสมดุลในทุก ๆ ด้าน (สมดุลทางกลศาสตร์, สมดุลทางอุณหภูมิ, สมดุลทางเคมี, ฯลฯ) เราจะกล่าวว่า ระบบอยู่ในสถานะที่แน่นอน การวิเคราะห์กระบวนการทางอุณหพลศาสตร์จะวิเคราะห์ได้ก็ต่อเมื่อทุก ๆ ขั้นตอนในกระบวนการสามารถประมาณได้ว่าอยู่ในสภาวะสมดุลเท่านั้น โดยเรียกสภาวะที่พอจะอนุโลมว่าสมดุลได้ว่าสภาวะกึ่งสมดุล (quasi-equilibrium) คุณสมบัติต่าง ๆ ของระบบสามารถอธิบายได้ด้วยสมการของระบบซึ่งระบุถึงความสัมพันธ์ของตัวแปรในระบบ ตัวแปรในระบบอุณหพลศาสตร์ที่สำคัญ คือ ความดัน ปริมาตร อุณหภูมิ พลังงานภายใน เอนโทรปี เอนธาลปี พลังงานเสรีของกิ๊บส์ และพลังงานเสรีของเฮมโฮลทซ์ เป็นต้น
กฎของอุณหพลศาสตร์

บทความหลัก: กฎของอุณหพลศาสตร์
มีกฎทั้งหมด 4 ข้อในอุณหพลศาสตร์ โดยกฎข้อที่หนึ่งและข้อที่สองนั้น นักวิทยาศาสตร์ทั่วไป ถือว่าเป็นสองทฤษฎีในบรรดาหลักการที่สำคัญที่สุดของฟิสิกส์เลยทีเดียว. อย่างไรก็ตาม กฎบางข้อ เช่น ข้อที่สอง จะเป็นจริงเมื่อเรามองธรรมชาติแบบมหภาคเท่านั้น เมื่อเรามองในระดับจุลภาคหรือระดับอะตอม มีความน่าจะเป็นที่กฎข้อที่สองจะถูกฝ่าฝืน เพียงแต่ความน่าจะเป็นนั้นมีค่าน้อยมาก จนเราไม่สามารถสังเกตเห็นได้ในระดับมหภาคเท่านั้น
กฎของอุณหพลศาสตร์ > ข้อที่ศูนย์

บทความหลัก: กฎข้อที่ศูนย์ของอุณหพลศาสตร์
กล่าวถึงภาวะสมดุลทางอุณหพลศาสตร์ โดยอธิบายได้ดังนี้
ถ้าระบบ A และ B อยู่ในภาวะสมดุลทางอุณหพลศาสตร์ และระบบ B และ C อยู่ในสภาวะสมดุลทางอุณหพลศาสตร์แล้ว ระบบ A และ C จะอยู่ในภาวะสมดุลทางอุณหพลศาสตร์ด้วยเช่นกัน
นั่นคือภาวะสมดุลทางอุณหพลศาสตร์มีคุณสมบัติถ่ายทอด (transitive) ได้นั่นเอง
กฎของอุณหพลศาสตร์ > ข้อที่หนึ่ง

บทความหลัก: กฎข้อที่หนึ่งของอุณหพลศาสตร์
กล่าวถึงกฎทรงพลังงาน โดยอธิบายได้ดังนี้
พลังงานของระบบที่เปลี่ยนแปลงในกระบวนการอะเดียแบติก (กระบวนการที่ไม่มีการถ่ายเทความร้อน) จะไม่ขึ้นกับวิถีทางหรือทิศทางของงานที่กระทำต่อระบบในกระบวนการนั้น ๆ การเปลี่ยนแปลงจะขึ้นอยู่กับสถานะเริ่มต้นและสถานะสุดท้ายเท่านั้น
นั่นคือการเปลี่ยนแปลงพลังงานของระบบมีคุณสมบัติความไม่แปรผัน (invariance) ต่อทิศทางของกระบวนการในกระบวนการอะเดียแบติก. เราสามารถแสดงได้ว่ากฎข้อนี้เขียนแทนได้ด้วยสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์  dE=dQ-dW\, โดย E หมายถึงพลังงานของระบบ, Q หมายถึงพลังงานความร้อนที่เข้าสู่ระบบ, และ W หมายถึงงานที่กระทำต่อระบบ.
กฎของอุณหพลศาสตร์ > ข้อที่สอง

บทความหลัก: กฎข้อที่สองของอุณหพลศาสตร์
กล่าวถึงการเพิ่มขึ้นของเอนโทรปีหรือพลังงานเสียในระบบอิสระ โดยอธิบายได้หลายแบบดังนี้
ไม่มีเครื่องจักรความร้อนใด ๆ ที่จะให้ประสิทธิภาพ 100 % (เคลวิน-พลังค์)
ความร้อนจากแหล่งที่มีอุณหภูมิต่ำ ไม่สามารถถ่ายเทไปยังแหล่งที่มีอุณหภูมิสูงกว่าได้ โดยธรรมชาติ (เคลาซีอุส)
เอนโทรปีของระบบอิสระไม่มีทางที่จะลดลงในกระบวนการใดๆ (ทั่วไป)
นั่นคือการเปลี่ยนแปลงเอนโทรปีของระบบมีคุณสมบัติเป็นฟังก์ชันเพิ่มทางเดียว (monotonically increasing) โดยเราพิจารณาเอนโทรปีเป็นฟังก์ชันของเวลา. จากคุณสมบัตินี้ทำให้นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าเราสามารถพิจารณาเอนโทรปีในการระบุทิศทางของเวลาได้
กฎของอุณหพลศาสตร์ > ข้อที่สาม

บทความหลัก: กฎข้อที่สามของอุณหพลศาสตร์
กล่าวถึงอุณหภูมิศูนย์องศาสัมบูรณ์ โดยอธิบายได้ดังนี้
เมื่ออุณหภูมิสัมบูรณ์ลู่เข้าศูนย์ เอนโทรปีของระบบจะลู่เข้าค่าคงที่
สรุปพลังงานในอุณหพลศาสตร์

เมื่อพิจารณาจากสมการสมดุลพลังงานในระบบอุณหพลศาสตร์ จะได้ระดับของพลังงานจำนวนหนึ่งที่เรียกชื่อว่าศักย์ทางอุณหพลศาสตร์ ซึ่งสามารถวัดได้จากระบบ พลังงานที่สำคัญ 5 ตัวได้แก่
| --- | --- |
1. พลังงานภายใน:  U\,
2. พลังงานเสรีของเฮล์มโฮลทซ์:  A=U-TS\,
3. เอนทาลปี:  H=U+PV\,
4. พลังงานเสรีของกิ๊บส์:  G=U+PV-TS\,
5. Grand potential:  \Phi _{G}=U-TS-\mu N\,
สำหรับพลังงานอื่นๆ ในระบบอุณหพลศาสตร์สามารถหาได้จากการคำนวณโดยใช้สมการของเลอช็องดร์ เพื่อใช้ตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงพลังงานภายในระบบนับจากสภาวะเริ่มต้นถึงสภาวะสิ้นสุด พลังงานที่ใช้ไปขึ้นอยู่กับค่าคงที่ของระบบ เช่นค่าของอุณหภูมิหรือความดัน พลังงานภายในหมายถึงพลังงานภายในระบบ เอนทาลปีคือพลังงานภายในระบบบวกกับพลังงานจากงานของแรงดัน-ปริมาตร ส่วนพลังงานของเฮล์มโอลทซ์และพลังงานของกิ๊บส์คือพลังงานที่มีเพียงพอในระบบสำหรับสร้างงาน เมื่ออุณหภูมิกับปริมาตร หรือความดันกับอุณหภูมิมีค่าเท่าเดิมตามลำดับ
อุณหพลศาสตร์สาขาต่างๆ > อุณหพลศาสตร์ดั้งเดิม

อุณหพลศาสตร์ดั้งเดิม (อังกฤษ: Classical Thermodynamics) คือทฤษฏีแรกๆ ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษ 1800 ที่ให้ความสนใจกับสถานะทางอุณหพลศาสตร์ และคุณสมบัติของพลังงานรูปแบบต่างๆ เช่น พลังงาน งาน และความร้อน ทว่าตามกฎของอุณหพลศาสตร์แล้ว ทฤษฏีทั้งหมดยังไม่สามารถอธิบายในระดับอะตอมได้ อุณหพลศาสตร์ดั้งเดิมพัฒนาขึ้นจากทฤษฏีของ โรเบิร์ต บอยล์ นักเคมี ที่ว่า ความดัน P ของก๊าซปริมาณหนึ่งจะแปรผกผันกับปริมาตร V ของก๊าซนั้นๆ เมื่ออุณหภูมิคงที่ กล่าวอีกนัยหนึ่งคือสมการ PV = k (ค่าคงที่) นั่นเอง จากจุดนี้ทำให้วิทยาศาสตร์ด้านอุณหภูมิเริ่มพัฒนาขึ้นโดยสามารถสร้างเครื่องจักรไอน้ำขึ้นได้เป็นครั้งแรกในอังกฤษโดยโทมัส ซาเวอรี ในปี ค.ศ. 1697 และโทมัส นิวโคเมน ในปี ค.ศ. 1712 กฎข้อที่หนึ่งและสองของอุณหพลศาสตร์ตั้งขึ้นในเวลาต่อมาตามลำดับราวคริสต์ทศวรรษ 1850 โดยอาศัยข้อมูลจากการศึกษาของวิลเลียม แรนคิน, รูด็อล์ฟ เคลาซีอุส และ วิลเลียม ทอมป์สัน (ลอร์ดเคลวิน)
อุณหพลศาสตร์สาขาต่างๆ > อุณหพลศาสตร์สถิติ

อุณหพลศาสตร์แบบดั้งเดิมมีข้อจำกัด ไม่สามารถอธิบายปรากฏการณ์หลายประเภทได้ จำเป็นต้องใช้กลศาสตร์สถิติ หรือ อุณหพลศาสตร์สถิติ (อังกฤษ: Statistical Thermodynamics) มาช่วยอฺธิบาย ตัวอย่างเช่น กฎของอุณหพลศาสตร์อาจใช้อธิบายได้ว่าปฏิกิริยาหนึ่ง ๆ จะเกิดขึ้นได้เอง แต่ไม่ได้อธิบายเกี่ยวกับเวลาที่ใช้ในการทำปฏิกิริยาเอาไว้ ทำให้บางครั้งผลการทดลองได้ผลไม่ตรงตามกฎของอุณหพลศาสตร์ ยกตัวอย่างเช่น ปฏิกิริยารวมตัวระหว่างไฮโดรเจนและออกซิเจนเป็นน้ำ
H_{2}(g)+1/2O_{2}(g)---->H_{2}O(l)
จากการพิจารณาพลังงานเสรีของน้ำพบว่ามีค่าน้อยกว่าของไฮโดรเจนและออกซิเจน ดังนั้นปฏิกิริยานี้ควรจะเกิดขึ้นได้ แต่จากการทดลองที่อุณหภูมิปกติพบว่าไม่เกิดปฏิกิริยา ในความเป็นจริงปฏิกิริยาดังกล่าวเกิดช้ามาก จนสังเกตไม่ได้ ถ้าเราใส่ตัวเร่งปฏิกิริยาลงไปก็จะได้น้ำตามสมการ
ข้อจำกัดอีกประการหนึ่งก็คือ อุณหพลศาสตร์ไม่สามารถบอกได้ว่า งาน ที่เกิดขึ้นจริงในระบบจะมีค่าเท่าใด บอกได้แต่เพียงว่างานที่เกิดขึ้นได้มากที่สุดจะมีค่าเท่าใด ทั้งนี้เนื่องจากงานที่เกิดขึ้นได้มากสุดเกิดจากกระบวนการผันกลับได้ ในขณะที่กระบวนการที่เกิดขึ้นจริงเป็นกระบวนการผันกลับไม่ได้
อย่างไรก็ตามอุณหพลศาสตร์ดั้งเดิมมีข้อดีตรงที่ ทฤษฎีนี้เป็นอิสระต่อทฤษฎีอะตอม ไม่ว่าทฤษฎีอะตอมจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรก็ตาม เรายังสามารถใช้อุณหพลศาสตร์ในการอธิบายปรากฏการณ์ธรรมชาติในระดับมหภาคได้เสมอ
อุณหพลศาสตร์สาขาต่างๆ > อุณหพลศาสตร์เคมี

อุณหพลศาสตร์เคมี (อังกฤษ: Chemical Thermodynamics) เป็นการศึกษาความเกี่ยวพันของความร้อนที่เกิดจากปฏิกิริยาทางเคมีหรือจากการเปลี่ยนแปลงสถานะทางฟิสิกส์ภายในขอบเขตของกฎอุณหพลศาสตร์ ในช่วงปี 1873-76 นักคณิตศาสตร์และนักฟิสิกส์ชาวอเมริกันชื่อ โจซิอาห์ วิลลาร์ด กิ๊บส์ ได้เผยแพร่งานวิจัยสามฉบับ ฉบับที่โด่งดังที่สุดคือ On the Equilibrium of Heterogeneous Substances ซึ่งเขาได้แสดงให้เห็นว่ากระบวนการทางอุณหพลศาสตร์สามารถนำมาวิเคราะห์ให้เห็นเป็นภาพได้ จากการศึกษาพลังงาน เอนโทรปี ปริมาตร อุณหภูมิ และความดันของระบบอุณหพลศาสตร์นั้น ทำให้สามารถอธิบายลำดับการเกิดของกระบวนการได้ ตลอดช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 นักเคมีหลายคนเช่น กิลเบิร์ต เอ็น. ลิวอิส, เมิร์ล รันดัล และ อี. เอ. กุกเกินเฮม เริ่มนำสมการคณิตศาสตร์ของกิ๊บส์ไปใช้ในการวิเคราะห์กระบวนการทางเคมีในงานของพวกเขา
ดูเพิ่ม

เครื่องจักรความร้อน
เครื่องจักรนิรันดร์
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์สำหรับศึกษาเกี่ยวกับอุณหพลศาสตร์ เก็บถาวร 2015-06-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
"อุณหพลศาสตร์" ที่ ScienceWorld.com
ประวัติศาสตร์ของอุณหพลศาสตร์
| ด ค กสาขาของวิชาฟิสิกส์ |
| --- | --- |
หมวดหมู่:  ฟิสิกส์ประยุกต์  ฟิสิกส์เชิงทดลอง  ฟิสิกส์ทฤษฎี 
ฟิสิกส์แบบดั้งเดิม:  กลศาสตร์ ดั้งเดิม นิวตัน  ลากรางจ์  แฮมิลตัน  วัตถุต่อเนื่อง ของแข็ง  ของไหล  ท้องฟ้า  สวนศาสตร์  ทัศนศาสตร์ เรขาคณิต  คลื่น  แม่เหล็กและไฟฟ้า (สมการของแมกซ์เวลล์)  อุณหพลศาสตร์  กลศาสตร์สถิติ (ความร้อนและสถานะของสาร) 
ฟิสิกส์สมัยใหม่:  กลศาสตร์สถิติ  แม่เหล็กและไฟฟ้า  กลศาสตร์ควอนตัม  สัมพันธภาพ พิเศษ  ทั่วไป  ฟิสิกส์นิวเคลียร์  ฟิสิกส์ของอนุภาค  ฟิสิกส์ของสารควบแน่น  ฟิสิกส์อะตอม โมเลกุล และทัศนศาสตร์ (เอเอ็มโอ) 
พิเศษ:  ฟิสิกส์ดาราศาสตร์และจักรวาลวิทยา  ฟิสิกส์เชิงคณิตศาสตร์  ฟิสิกส์วิศวกรรม 
ฟิสิกส์กับสาขาอื่น ๆ  ของวิทยาศาสตร์:  ธรณีฟิสิกส์  วัสดุศาสตร์  ฟิสิกส์ของชั้นบรรยากาศ  ฟิสิกส์เศรษฐศาสตร์ [en]  ชีวฟิสิกส์ ชีวกลศาสตร์  ฟิสิกส์การแพทย์ [en] 
ซาดี การ์โน ผู้พิสูจน์ขอบเขตความสามารถในการสร้างงานที่จำกัดของเครื่องจักรความร้อน
ยูลีอุส ฟ็อน ไมเออร์ แพทย์และนักวิทยาศาสตร์สมัครเล่นผู้สังเกตเห็นกฎข้อที่หนึ่ง
ระบบ ขอบเขต และสิ่งแวดล้อม ของอุณหพลศาสตร์
รูด็อล์ฟ เคลาซีอุส หนึ่งในนักฟิสิกส์ผู้มีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการค้นพบกฎข้อที่สองของอุณหพลศาสตร์
วิลเลียม ทอมป์สัน หรือ ลอร์ด เคลวิน ผู้นิยามคำว่าเทอร์โมไดนามิกส์ และนิยามกฎข้อที่สองอย่างเป็นทางการ
อีเอฟแอลคัพ ฤดูกาล 2020–21

| --- | --- |
คาราบาวคัพ, ลีกคัพ
ประเทศ:  อังกฤษ  เวลส์
วันที่แข่งขัน: 29 สิงหาคม ค.ศ. 2020 – 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2021
จำนวนทีม: 92
ชนะเลิศฤดูกาลที่แล้ว: แมนเชสเตอร์ซิตี
ชนะเลิศ: แมนเชสเตอร์ซิตี (8th title)
รองชนะเลิศ: ทอตนัมฮอตสเปอร์
จำนวนนัด: 90
จำนวนประตู: 250 (2.78 ประตูต่อนัด)
ผู้ทำประตูสูงสุด: ทริสตัน อับราฮัมส์ เซบัสเตียง อาแลร์ (คนละ 4 ประตู)
← 2019–20 2021–22 → 
อีเอฟแอลคัพ ฤดูกาล 2020–21 (อังกฤษ: 2020–21 EFL Cup) จะเป็นการแข่งขันอีเอฟแอลคัพฤดูกาลที่ 61 หรือคาราบาวคัพตามชื่อผู้สนับสนุน ซึ่งจะเปิดรับสโมสรที่เข้าแข่งขันในพรีเมียร์ลีกและอิงกลิชฟุตบอลลีกทั้งหมด 92 สโมสร โดยการแข่งขันรอบแรกจะเริ่มในช่วงต้นเดือนกันยายน แมนเชสเตอร์ซิตีเป็นทีมชนะเลิศจากฤดูกาลที่แล้ว โดยชนะแอสตันวิลลาที่สนามกีฬาเวมบลีย์ด้วยผล 2–1 สโมสรที่ชนะการแข่งขันในฤดูกาลนี้จะได้เข้ารอบเพลย์ออฟรายการยูฟ่ายูโรปาคอนเฟอเรนซ์ลีก ฤดูกาล 2021–22
สโมสรที่เข้าแข่งขัน

สโมสรที่เข้าแข่งขันมีจำนวน 92 สโมสรจากพรีเมียร์ลีกและอิงกลิชฟุตบอลลีก ซึ่งเป็นลีกระดับที่ 1 ถึง 4 ในระบบลีกฟุตบอลอังกฤษ สโมสรที่เข้าแข่งขันในรอบแรกได้แก่สโมสรจากแชมเปียนชิปจำนวน 22 สโมสร ซึ่งยกเว้นบอร์นมัทและวอตฟอร์ดที่จบอันดับที่ 18 และ 19 ในพรีเมียร์ลีกฤดูกาลที่แล้ว รวมกับสโมสรทั้งหมดในลีกวันและลีกทูจำนวนลีกละ 24 สโมสร รวมทั้งสิ้น 70 สโมสร ซึ่งสโมสรเหล่านี้จะถูกแบ่งออกเป็นโซนภาคเหนือและโซนภาคใต้ตามที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ บอร์นมัท วอตฟอร์ด และสโมสรอื่น ๆ ในพรีเมียร์ลีกที่ไม่ได้เข้าแข่งขันฟุตบอลถ้วยระดับทวีปจะได้ผ่านเข้าแข่งขันในรอบที่สอง ส่วนเชลซี ทอตนัมฮอตสเปอร์ แมนเชสเตอร์ซิตี แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด ลิเวอร์พูล เลสเตอร์ซิตี และอาร์เซนอลซึ่งเข้าแข่งขันฟุตบอลถ้วยระดับทวีปจะได้ผ่านเข้าแข่งขันในรอบที่สาม
|  | สโมสรที่เข้าแข่งขันในรอบนี้ | สโมสรที่ผ่านเข้ามาจากรอบที่แล้ว | จำนวนนัด |
| --- | --- | --- | --- |
| รอบแรก (70 สโมสร) |  24 สโมสรจากลีกทู  24 สโมสรจากลีกวัน  22 สโมสรจากแชมเปียนชิป (ยกเว้นบอร์นมัทและวอตฟอร์ด) |  - | 35 |
| รอบที่สอง (50 สโมสร) |  2 สโมสรจากแชมเปียนชิป (บอร์นมัทและวอตฟอร์ด)  13 สโมสรจากพรีเมียร์ลีกที่ไม่ได้แข่งขันในฟุตบอลถ้วยระดับทวีป |  35 สโมสรที่ชนะจากรอบแรก | 25 |
| รอบที่สาม (32 สโมสร) |  7 สโมสรจากพรีเมียร์ลีกที่แข่งขันในฟุตบอลถ้วยระดับทวีป |  25 สโมสรที่ชนะจากรอบที่สอง | 16 |
| รอบที่สี่ (16 สโมสร) |  ไม่มีสโมสรเข้าร่วมในรอบที่สี่ |  16 สโมสรที่ชนะจากรอบที่สาม | 8 |
| รอบที่ห้า (8 สโมสร) |  ไม่มีสโมสรเข้าร่วมในรอบที่ห้า |  8 สโมสรที่ชนะจากรอบที่สี่ | 4 |
| รอบรองชนะเลิศ (4 สโมสร) |  ไม่มีสโมสรเข้าร่วมในรอบรองชนะเลิศ |  4 สโมสรที่ชนะจากรอบที่ห้า | 2 |
| รอบชิงชนะเลิศ (2 สโมสร) |  ไม่มีสโมสรเข้าร่วมในรอบชิงชนะเลิศ |  2 สโมสรที่ชนะจากรอบรองชนะเลิศ | 1 |
รอบสี่

ทั้งหมด 16 ทีมที่ลงเล่นในรอบนี้. การจับสลากได้ดำเนินการเมื่อวันที่ 17 กันยายน ค.ศ. 2020 โดย ลอรา วุดส์ และ ลี เฮนดรี ถ่ายทอดสดทาง สกายสปอร์ตส์. แต่ละคู่จะลงเล่นในสัปดาห์ระหว่างวันที่ 28 กันยายน ค.ศ. 2020. ทีมจากลีกทู นิวพอร์ตเคาน์ตี เป็นเพียงสโมสรเดียวเท่านั้นที่มาจากสองดิวิชันล่างของอีเอฟแอลเพื่อเข้าร่วมในรอบนี้ลงเล่นพบกับทีมจาก พรีเมียร์ลีก นิวคาสเซิลยูไนเต็ด.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 29 กันยายน ค.ศ. 2020  | ทอตนัมฮอตสเปอร์ (1) | 1–1  (5–4 ลูกโทษ) | เชลซี (1) | ทอตนัม, ลอนดอน |
| 19:45 BST | ลาเมลา  83' | รายงาน | แวร์เนอร์  19' | สนามกีฬา: สนามกีฬาทอตนัมฮอตสเปอร์ ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: ลี เมสัน |
|  | ยิงลูกโทษ | ยิงลูกโทษ | ยิงลูกโทษ |  |
|  | ไดเออร์  ลาเมลา  เฮยบีแยร์  ลูกัส  เคน  |  |  อับราฮัม  อัซปิลิกูเอตา  ฌอร์ฌีญู  แอแมร์ซง  เมานต์ |  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 30 กันยายน ค.ศ. 2020  | นิวพอร์ตเคาน์ตี (4) | 1–1  (4–5 ลูกโทษ) | นิวคาสเซิลยูไนเต็ด (1) | นิวพอร์ต |
| 17:30 BST | อับราฮัมส์  5' | รายงาน | เชลวีย์  87' | สนามกีฬา: รอดนีย์พาเหรด ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: จอห์น บรุกส์ |
|  | ยิงลูกโทษ | ยิงลูกโทษ | ยิงลูกโทษ |  |
|  | เดเมตริอู  อับราฮัมส์  ชีแฮน  เทย์เลอร์  โดลัน  คูเปอร์  |  |  วิลสัน  ฌูเอลินตง  แชร์  เชลวีย์  เมอร์ฟี  ลองสตาฟฟ์ |  |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 30 กันยายน ค.ศ. 2020  | เบิร์นลีย์ (1) | 0–3 | แมนเชสเตอร์ซิตี (1) | เบิร์นลีย์ |
| 19:00 BST |  | รายงาน | สเตอร์ลิง  35', 49' ตอร์เรส  65' | สนามกีฬา: เทิร์ฟมัวร์ ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: แอนดรูว์ แมดลีย์ |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 30 กันยายน ค.ศ. 2020  | ไบรตันแอนด์โฮฟอัลเบียน (1) | 0–3 | แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด (1) | ฟัลเมอร์, ไบรตัน |
| 19:45 BST |  | รายงาน | แม็คโทมิเนย์  44' มาตา  73' ปอกบา  80' | สนามกีฬา: สนามกีฬาฟัลเมอร์ ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: เกรแฮม สกอตต์ |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 30 กันยายน ค.ศ. 2020  | เอฟเวอร์ตัน (1) | 4–1 | เวสต์แฮมยูไนเต็ด (1) | ลิเวอร์พูล |
| 19:45 BST | แคลเวิร์ต-ลูอิน  11', 78', 84' รีชาร์ลีซง  56' | รายงาน | สน็อดกราสส์  46' | สนามกีฬา: กูดิสันพาร์ก ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: แดร์เรน อิงแลนด์ |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 ตุลาคม ค.ศ. 2020  | เบรนต์ฟอร์ด (2) | 3–0 | ฟูลัม (1) | เบรนต์ฟอร์ด, ลอนดอน |
| 17:30 BST | ฟอร์สส์  37' แบ็นระห์มา  62', 77' | รายงาน |  | สนามกีฬา: เบรนต์ฟอร์ดคอมมิวนิตีสเตเดียม ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: โจนาทาน มอสส์ |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 ตุลาคม ค.ศ. 2020  | แอสตันวิลลา (1) | 0–1 | สโตกซิตี (2) | เบอร์มิงแฮม |
| 19:00 BST |  | รายงาน | โวกส์  26' | สนามกีฬา: วิลลาพาร์ก ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: โรเบิร์ต โจนส์ |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 ตุลาคม ค.ศ. 2020  | ลิเวอร์พูล (1) | 0–0  (4–5 ลูกโทษ) | อาร์เซนอล (1) | ลิเวอร์พูล |
| 19:45 BST |  | รายงาน |  | สนามกีฬา: แอนฟีลด์ ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: เควิน เฟรนด์ |
|  | ยิงลูกโทษ | ยิงลูกโทษ | ยิงลูกโทษ |  |
|  | มิลเนอร์  ไวนัลดึม  มินามิโนะ  โอรีกี  โจนส์  วิลสัน  |  |  ลากาแซ็ต  ซูวารึช  อันนินนี  เมตแลนด์-ไนลส์  เปเป  วิลล็อก |  |
รอบก่อนรองชนะเลิศ

ทั้งหมด 8 ทีมที่จะลงเล่นในรอบนี้. แต่ละคู่จะลงเล่นในสัปดาห์ระหว่างวันที่ 21 ธันวาคม ค.ศ. 2020. ทีมจากอีเอฟแอลแชมเปียนชิป เบรนต์ฟอร์ด และ สโตกซิตี เป็นสโมสรที่ไม่ได้มาจากพรีเมียร์ลีกเท่านั้นที่เข้าร่วมในรอบนี้.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 22 ธันวาคม ค.ศ. 2020  | เบรนต์ฟอร์ด (2) | 1–0 | นิวคาสเซิลยูไนเต็ด (1) | เบรนต์ฟอร์ด, ลอนดอน |
| 17:30 GMT | ดาซิลวา  66' | รายงาน |  | สนามกีฬา: เบรนต์ฟอร์ดคอมมิวนิตีสเตเดียม ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: โรเบิร์ต โจนส์ |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 22 ธันวาคม ค.ศ. 2020  | อาร์เซนอล (1) | 1–4 | แมนเชสเตอร์ซิตี (1) | อิสลิงตัน, ลอนดอน |
| 20:00 GMT | ลากาแซ็ต  31' | รายงาน | กาบรีแยล เฌซุส  3' มะห์รัซ  54' โฟเดน  59' ลาปอร์ต  73' | สนามกีฬา: เอมิเรตส์สเตเดียม ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: สจวร์ต แอตต์เวลล์ |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 23 ธันวาคม ค.ศ. 2020  | สโตกซิตี (2) | 1–3 | ทอตนัมฮอตสเปอร์ (1) | สโตก-ออน-เทรนต์ |
| 17:30 GMT | ทอมป์สัน  53' | รายงาน | เบล  22' เดวีส์  70' เคน  81' | สนามกีฬา: เบต365 สเตเดียม ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: แดร์เรน อิงแลนด์ |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 23 ธันวาคม ค.ศ. 2020  | เอฟเวอร์ตัน (1) | 0–2 | แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด (1) | ลิเวอร์พูล |
| 20:00 GMT |  | รายงาน | กาบานิ  88' มาร์ซียาล  90+6' | สนามกีฬา: กูดิสันพาร์ก ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: แอนดรูว์ แมดลีย์ |
รอบรองชนะเลิศ

สี่ทีมจะลงเล่นในรอบนี้. การจับสลากได้ดำเนินการเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม ค.ศ. 2020 หลังจากแมตช์การแข่งขันระหว่าง เอฟเวอร์ตัน พบ แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด จบลงที่ถ่ายทอดสดทาง สกาย สปอร์ตส์ และทำขึ้นโดย แดร์เรน เบนต์. รอบนี้จะลงเล่นในรูปแบบเลกเดียวเช่นเดียวกันกับส่วนที่เหลือของการแข่งขัน (ในปีที่ผ่านมา รอบรองชนะเลิศจะต้องเล่นในโปรแกรมการแข่งขันสองเลกเหย้าและเยือน). ด้านทีมจากแชมเปียนชิป เบรนต์ฟอร์ด เป็นสโมสรเดียวที่ไม่ใช่พรีเมียร์ลีกที่เข้าร่วมในรอบนี้.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 5 มกราคม ค.ศ. 2021  | ทอตนัมฮอตสเปอร์ (1) | 2–0 | เบรนต์ฟอร์ด (2) | สนามกีฬาทอตนัมฮอตสเปอร์, ลอนดอน |
| 19:45 GMT | ซีซอโก  12' ซน  70' | รายงาน |  | ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: ไมก์ ดีน |
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 6 มกราคม ค.ศ. 2021  | แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด (1) | 0–2 | แมนเชสเตอร์ซิตี (1) | โอลด์แทรฟฟอร์ด, เกรทเตอร์ แมนเชสเตอร์ |
| 19:45 GMT |  | รายงาน | สโตนส์  50' เฟร์นังจิญญู  83' | ผู้ชมในสนาม: 0 คน ผู้ตัดสิน: มาร์ติน แอตกินสัน |
รอบชิงชนะเลิศ

บทความหลัก: อีเอฟแอลคัพ 2021 นัดชิงชนะเลิศ
สองทีมลงเล่นในรอบนี้. รอบชิงชนะเลิศจะลงเล่นในวันที่ 25 เมษายน ค.ศ. 2021 ที่ สนามกีฬาเวมบลีย์, ถูกเลื่อนออกไปตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2021.
25 เมษายน ค.ศ. 2021
16:30 BST
| แมนเชสเตอร์ซิตี | 4-1 | ทอตนัมฮอตสเปอร์ |
| --- | --- | --- |
| ลาปอร์ต  82' | รายงาน |  |
ผู้ชม: 7,773 คน
ผู้ตัดสิน: พอล เทียร์นีย์ (แลงคาเชอร์)
อันดับผู้ทำประตู

| อันดับ | ผู้เล่น | สโมสร | ประตู |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 |  ตริสตัน อับราฮัมส์ | นิวพอร์ตเคาน์ตี | 4 |
| 1 |  เซบัสเตียง อาแลร์ | เวสต์แฮมยูไนเต็ด | 4 |
| 3 |  ดอมินิก แคลเวิร์ต-ลูอิน | เอฟเวอร์ตัน | 3 |
| 3 |  เจมส์ คอลลินส์ | ลูตันทาวน์ | 3 |
| 3 |  ไค ฮาแวตซ์ | เชลซี | 3 |
| 3 |  ลูคัส ฌูเอา | เรดิง | 3 |
| 3 |  เลวิส มอนต์สมา | ลิงคอล์นซิตี | 3 |
| 3 |  รีชาร์ลีซง | เอฟเวอร์ตัน | 3 |
| 3 |  แฮล ร็อบสัน-คานู | เวสต์บรอมมิชอัลเบียน | 3 |
อ่างสาคร

เครื่องใช้ที่ระบุถึงในคัมภีร์ฮีบรู
ภาพโดยการตีความของศิลปินของอ่างสาคร
อ่างสาคร หรือ ขันสาคร (อังกฤษ: Molten Sea หรือ Brazen Sea; ים מוצק yām mūṣāq "ทะเลโลหะหลอม") เป็นอ่างขนาดใหญ่ในพระวิหารในเยรูซาเล็มที่โปรดให้สร้างโดยซาโลมอนเพื่อใช้ในการชำระกายของปุโรหิต ถูกกล่าวถึงใน 1 พงศ์กษัตริย์ 7:23-26 และ 2 พงศาวดาร 4:2-5 ตั้งอยู่มุมด้านตะวันออกเฉียงใต้ของลานชั้นใน ในคัมภีร์ไบเบิลระบุว่าอ่างสาครมีความสูง 5 ศอก (2.25 เมตร) มีเส้นผ่านศูนย์กลางยาว 10 ศอก (4.5 เมตร) จากขอบหนึ่งไปอีกขอบหนึ่ง และมีเส้นรอบวงยาว 30 ศอก (13.5 เมตร) ขอบของอ่างทำเหมือนขอบถ้วยหรือเหมือนกับดอกพลับพลึงบาน และมีความหนา 1 คืบ (7.5 เซนติเมตร) ตัวอ่างสาครวางอยู่บนหลังของรูปวัว 12 ตัวที่ยืนหันหน้าออกไปด้านนอก อ่างสาครสามารถบรรจุน้ำได้ 2,000 หรือ 3,000 บัท (1 พงศ์กษัตริย์ 7:26 และ 2 พงศาวดาร 4:5) คือประมาณ 40,000 ลิตรหรือ 60,000 ลิตร ความจริงที่ว่าอ่างชำระนั้นมีขนาดใหญ่เกินกว่าจะเข้าใช้จากด้านบนทำให้มีแนวคิดว่าว่าน้ำน่าจะไหลจากอ่างลงในสู่ภาชนะย่อยด้านล่าง เดิมน้ำในอ่างสาครจัดหามาให้โดยชาวกิเบโอน แต่ภายหลังน้ำนำมาโดยรางน้ำจากสระของซาโลมอน อ่างสาครสร้างจากทองเหลืองหรือสัมฤทธิ์ซึ่งซาโลมอนนำมาจากเมืองที่ยึดมาจากฮาดัดเอเซอร์กษัตริย์แห่งโศบาห์ (1 พงศาวดาร 18:8) ภายหลังอาหัสทรงย้ายตัวอ่างลงจากรูปวัววางไว้บนพื้นหิน (2 พงศ์กษัตริย์ 16:17) ท้ายที่สุดอ่างสาครถูกทำลายโดยชาวเคลเดีย (2 พงศ์กษัตริย์ 25:13)
อ่าวจอดเรือ

อ่าวจอดเรือขนาดเล็กที่หมู่บ้านโคลเวลลี เทศมณฑลเดวอน สหราชอาณาจักร
อ่าวจอดเรือที่เมืองปุนตาเดลเอสเต ประเทศอุรุกวัย
อ่าวจอดเรือ (อังกฤษ: haven) หรือ ท่าจอดเรือ (harbour, harbor) เป็นแหล่งน้ำที่ใช้จอดเรือ เรือกำปั่น และเรือลำเลียงเพื่อหลบคลื่นลมพายุหรือเพื่อเก็บไว้ใช้ในอนาคต ในภาษาอังกฤษ คำ harbour (ซึ่งแต่เดิมหมายถึงแหล่งน้ำที่มีที่กำบัง) มักใช้สลับกับคำ port ("ท่าเรือ") ซึ่งเป็นสิ่งอำนวยความสะดวกที่มนุษย์สร้างขึ้นสำหรับการบรรจุและขนถ่ายสินค้าหรือการรับ-ส่งผู้โดยสาร โดยทั่วไปท่าเรือท่าหนึ่ง ๆ จะมีอ่าวจอดเรืออย่างน้อยหนึ่งอ่าว ท่าเรืออะเล็กซานเดรียในประเทศอียิปต์เป็นตัวอย่างหนึ่งของท่าเรือที่มีอ่าวจอดเรือสองอ่าว
อ่าวจอดเรืออาจเป็นอ่าวที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติหรืออ่าวที่มนุษย์สร้างขึ้น อ่าวที่สร้างขึ้นนั้นอาจเป็นอ่าวที่มีการสร้างเขื่อนกั้นคลื่น กำแพงกั้นคลื่น หรือสะพานเทียบเรือโดยเจตนา หรือเป็นอ่าวที่เกิดจากการขุดลอกซึ่งต้องได้รับการบำรุงรักษาด้วยการขุดลอกเพิ่มเติมเป็นระยะ ๆ ตัวอย่างอ่าวจอดเรือที่สร้างขึ้นคือ ลองบีชฮาร์เบอร์ รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐ เดิมเป็นที่ลุ่มน้ำเค็มและที่ลุ่มราบน้ำขึ้นถึงซึ่งตื้นเกินไปสำหรับเรือสินค้าสมัยใหม่ ก่อนที่จะได้รับการขุดลอกในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ในทางตรงกันข้าม อ่าวจอดเรือที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติจะถูกโอบล้อมหลายด้านด้วยแผ่นดินที่ยื่นออกมา ตัวอย่างอ่าวจอดเรือธรรมชาติ ได้แก่ ซิดนีย์ฮาร์เบอร์ในประเทศออสเตรเลีย และทริงโคมาลีฮาร์เบอร์ในประเทศศรีลังกา