ชื่อบุคคลพม่า
คำนำหน้าชื่อ

คำนำหน้าชื่อเป็นส่วนเสริมของชื่อตัว และอาจใช้เป็นรูปแบบปกติในการกล่าวถึงทั้งในการเขียนและการสนทนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับชื่อที่มีเพียง 1 หรือ 2 พยางค์ การใช้คำนำหน้าชื่อพบได้แพร่หลายในทุกวัฒนธรรมของภูมิภาคพม่า แม้บางชาติพันธุ์จะมีการใช้คำนำหน้าชื่อพิเศษเป็นการเฉพาะ (เช่น ยศ บรรดาศักดิ์) คำเหล่านั้นก็ได้รับการยอมรับและนำมาปรับใช้ในหมู่ชาติพันธุ์อื่นมากกว่าจะแปลความหมายมาใช้โดยตรง
ยกตัวอย่างเช่น บิดามารดาของอองซานเป็นที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ "อู้พา" และ "ดอซู" ซึ่งอาจแปลได้ว่า "นายพา (ลุงพา)" และ "นางซู (ป้าซู)" แต่การแปลเช่นนั้นมักใช้ในลักษณะที่ไม่เป็นทางการ
ตารางเบื้องล่างนี้เป็นส่วนหนึ่งของคำนำหน้าชื่อที่พบได้ทั่วไป
| คำนำหน้าชื่อ (ทับศัพท์อักษรโรมัน) | ทับศัพท์อักษรไทย | อักษรพม่า | คำแปล | การใช้งาน |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Ashin | อะชีน | အရှင် หรือ အသျှင် | เจ้านาย, นายท่าน, แม่นาย, เจ้ากู | พระภิกษุสงฆ์ ขุนนาง และผู้หญิงชั้นผู้ดี (พบได้ยากมาก) |
| Binnya, Banya | บะญ่า | ဗညား หรือ ဗညာ | พญา, พระยา | เจ้านายเชื้อพระวงศ์หรือขุนนาง มักใช้กับชาวมอญ เช่น บะญ่านแหว่ "พระยาน้อย" (พระนามเดิมของพระเจ้าราชาธิราชแห่งหงสาวดี), มาจากคำภาษามอญ เปอะเญีย (ဗညာ /pəɲɛ̀a/ ถอดรูปอักษรไทยคือ พญา) |
| Bo, Bogyoke | โบ, โบโชะ | ဗိုလ်/ဗိုလ်ချုပ် | แม่ทัพ/ขุนพล/นายพล/ผู้นำ | นายทหาร เช่น โบโชะอองซาน (นายพลอองซาน, มียศทางทหารชั้นนายพลตรี) |
| Daw | ดอ | ဒေါ် | ป้า, น้า, นาง | สตรีผู้อาวุโสด้วยอายุหรือฐานะ เช่น ดออองซานซูจี |
| Duwa | ดู้ว่า | ဒူးဝါး | ผู้นำ | ผู้นำชาวกะชีน |
| Gyi | จี้ | ကြီး | ยิ่งใหญ่ | ใช้เป็นคำต่อท้ายเพื่อแสดงความเคารพ เช่น คีนจี้ปยอ |
| Khun | คูน | ခွန် | นาย | ชาวไทใหญ่ (ซึ่งมีบรรพบุรุษเป็นชาวเชียงตุง เช่น คูนทู่นอู้) และชาวปะโอ ในภาษาไทยบางครั้งเลือกเขียนทับศัพท์ว่า ขุน |
| Ko | โก | ကို | พี่ชาย | บุรุษผู้มีอายุใกล้เคียงกัน เช่น โกเมียะเอ้ |
| Ma | มะ | မ | น้องสาว/นางสาว | สตรีวัยสาวหรือผู้มีอายุใกล้เคียงกัน |
| Mahn | ม่าน | မန်း | นาย | บุรุษชาวกะเหรี่ยง เช่น ม่านวี่น-มอง |
| Mai, Me | แม | မယ် |  | สตรีวัยสาวระดับเดียวกับคำว่า มะ แต่พบการใช้น้อยมาก |
| Maung (คำย่อ: Mg) | มอง (หม่อง) | မောင် | น้องชายวัยเด็ก | บางครั้งใช้เป็นส่วนหนึ่งของชื่อตัวด้วย |
| Mi | มิ | မိ | นางสาว | สตรีวัยรุ่นบางส่วน มักจะใช้เป็นชื่อเล่น เช่น มิซเว (นักร้องและนักแสดงชาวพม่า) |
| Mi | มิ | မိ | นางสาว | สตรีชาวมอญ |
| Min | มี่น | မင်း | กษัตริย์ | ใช้เป็นคำต่อท้ายพระนาม เช่น มี่นโด้นมี่น (พระเจ้ามินดง) |
| Minh | มี่น | မင်း |  | เด็กชายชาวมอญ ใช้ในระดับเดียวกับคำว่า มอง มาจากคำภาษามอญ มัง မာံ (/mèm/) |
| Nai | ไนง์ | နိုင် | นาย | บุรุษชาวมอญ ใช้ในระดับเดียวกับคำว่า อู้ (เช่น ไนง์ชเวจีน) มาจากคำภาษามอญ นาย နဲာ (/nài/) |
| Nang | น่าน | နန်း | นาง, นางสาว | สตรีชาวไทใหญ่ชั้นผู้ดี มาจากคำภาษาไทใหญ่ นาง ၼၢင်း (/naaŋ/) |
| Naw | นอ | နော် | คุณผู้หญิง, นางสาว | สตรีชาวกะเหรี่ยง โดยเฉพาะชาวปกาเกอะญอ (กะเหรี่ยงสกอ) |
| Nant | หนั่น | နမ့် | คุณผู้หญิง, นางสาว | สตรีชาวกะเหรี่ยง (โดยเฉพาะชาวกะเหรี่ยงโปว์ตะวันตก) |
| Nan | น่าน | နန်း | คุณผู้หญิง, นางสาว | สตรีชาวกะเหรี่ยง (โดยเฉพาะชาวกะเหรี่ยงโปว์ตะวันออก) เช่น น่านคีนทเว่มหยิ่น (มุขมนตรีแห่งรัฐกะเหรี่ยง) |
| Nan | น่าน | နန်း | นาง, นางสาว | สตรีชาวไทใหญ่ |
| Nga | งะ | င | ไอ้ | ใช้เป็นคำนำหน้าชื่อบุรุษ ปัจจุบันมีความหมายในทางไม่ดี |
| Sai | ไซ่ง์ | စိုင်း | ชาย | บุรุษชาวไทใหญ่ (เช่น ไซ่ง์ที่ไซง์) มาจากคำภาษาไทใหญ่ จาย ၸၢႆး (/tsaaj/ |
| Salai | ซะไล่ง์ | ဆလိုင်း |  | บุรุษชาวชีน |
| Sao | ซะ | စဝ် | เจ้า | เจ้านายเชื้อพระวงศ์ชาวไทใหญ่ (เช่น ซะซานทู่น) มาจากคำภาษาไทใหญ่ เจ้า ၸဝ်ႈ (/tsaw/) |
| Saw | ซอ | စော | เจ้า | เจ้านายเชื้อพระวงศ์ชาวไทใหญ่ (แปลงรูปคำ เจ้า จากภาษาไทใหญ่ตามอักขรวิธีพม่า) เช่น ซอมูนละ |
| Saw | ซอ | စော | นาย | บุรุษชาวกะเหรี่ยง (โดยเฉพาะกะเหรี่ยงสกอและกะเหรี่ยงโปว์ตะวันออก) เช่น ซอโบเมียะ, ซอหละตุน (อดีตมุขมนตรีแห่งรัฐกะเหรี่ยง) |
| Sa | ซะ | စ | นาย | บุรุษชาวกะเหรี่ยง (โดยเฉพาะกะเหรี่ยงโปว์ตะวันตก) |
| Saopha, Sawbwa | ซอ-บว่า | စော်ဘွား | เจ้าฟ้า | เป็นการออกเสียงตามสำเนียงภาษาพม่าของคำภาษาไทใหญ่ เจ้าฟ้า (ၸဝ်ႈၽႃႉ /tsaw.pʰaa/) มักใช้เป็นคำต่อท้ายพระนามของเจ้าฟ้าไทใหญ่ (กษัตริย์แห่งนครรัฐต่าง ๆ ของชาวไทใหญ่) เช่น ญองชเวซอ-บว่าซะชเวไตง์ |
| Saya | ซะยา | ဆရာ | ครู | บุรุษผู้อาวุโสด้วยฐานะหรืออายุ เช่น ซะยาทิน |
| Sayadaw | ซะยาดอ | ဆရာတော် | ราชครู | พระภิกษุสงฆ์ผู้อาวุโส (เช่น ซะยาดออู้ปัณฑิตะ) |
| Sayama | ซะยามะ | ဆရာမ | แม่ครู | สตรีผู้อาวุโสด้วยฐานะหรืออายุ |
| Shin | ชีน (เชง) | ရှင် หรือ သျှင် | เจ้านาย | คำโบราณ ใช้เรียกพระภิกษุสงฆ์, ขุนนางหรือชนชั้นผู้ดีทั้งชายและหญิง เช่น ชีนอะระฮาน, ชีนแยทุ (หนึ่งในพระนามเดิมของพระเจ้าบุเรงนอง) |
| Thamein | ตะเมน | သမိန် | เจ้านาย | แปลงมาจากคำภาษามอญ สมิง သၟီ (/hmoiŋ/) ใช้สำหรับเชื้อพระวงศ์ชาวมอญ เช่น ตะเมนทอ, ตะเมนมะรู่ |
| Tekkatho | แตะกะโต | တက္ကသိုလ် | ผู้รอบรู้ | มาจากชื่อเมืองตักศิลา มีความหมายเชิงเปรียบเทียบว่าผู้รอบรู้ ใช้เรียกนักประพันธ์ในสมัยก่อน เช่น แตะกะโตโพ่นไนง์ |
| Thakin | ตะคีน | သခင် | เจ้านาย | สมาชิกสมาคมเราชาวพม่า ซึ่งเรียกตัวเองว่า "กลุ่มตะคีน" เช่น ตะคีนโกดอไม่ง์, ตะคีนนุ |
| Theippan | เตะปาน | သိပ္ပံ | ศิลปะ | มาจากภาษาบาลี สิปฺปํ ใช้เรียกนักประพันธ์ในสมัยก่อน เช่น เตะปานมองวะ |
| U | อู้ | ဦး | ลุง/อา/นาย | บุรุษวัยกลางคน บุรุษผู้อยู่ในตำแหน่งอาวุโส และพระภิกษุสงฆ์ เช่น อู้ตั่น, ซะยาดออู้อุตตมะ |