stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จังหวัดสุรินทร์
บุคคลที่มีชื่อเสียง > บุคคลในประวัติศาสตร์

พระยาสุรินทร์ภักดีศรีณรงค์จางวาง (เซียงปุม) เจ้าเมืองประทายสมันต์ หรือเจ้าเมืองกูย (เมืองสุรินทร์) ต้นตระกูล อินทนูจิตร (พระยาสุรินทร์ภักดีศรีณรงค์จางวาง (เชียงปุม) เจ้าชาวกูยเมืองประทายสมัน เป็นต้นสกุล “อินทนูจิตร” เนื่องด้วยช่วยราชการสงครามกับรัชกาลที่ 1 (พระบาทสมเด็จพระปรโมรุราชามหาจักรีบรมนารถ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก (ทองด้วง) แห่งกรุงรัตนโกสินธุ์ฯ ดำรงยศ สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก พิฤกมหิมา ทุกนัครระอาเดช นเรศรราชสุริยวงษ์ องค์อรรคบาทมุลิกากร บวรรัตนบรินายก แห่งกรุงธนบุรี) และพระราชอนุชาไว้มาก ความดีความชอบครั้งสำคัญ ในสงคราม 9 ทัพ ในปี พ.ศ. 2328 จึงได้รับการปูนบำเหน็จอวยยศเป็น “พระยาสุรินทร์ภักดีศรีณรงค์จางวาง” ในปีถัดมา และมีการเปลี่ยนชื่อเมืองประทายสมันเป็น “เมืองสุรินทร์” เพื่อเป็นเกียรติยศพิเศษแด่ท่าน ซึ่งราชทินนาม ณรงค์ แปลว่าสงคราม จางวาง คือข้าราชการชั้นสูงในกรมมหาดเล็กรับใช้เจ้านายชั้นบรมวงศ์หรือเจ้านายที่ทรงกรม ซึ่งท่านมาจากเมืองสุรินทร์เมืองช้างโดยเชี่ยวชาญด้านคชศาสตร์เป็นพิเศษ
พระสังฆะบุรีศรีนครอัจจะ (เซียงฆะ)  เจ้าเมืองสังฆะ ปัจจุบันเป็นท้องที่อำเภอสังขะ
พระศรีนครเตาท้าวเธอ (เซียงสี หรือตากะอาม) เจ้าเมืองรัตนบุรี ปัจจุบันเป็นท้องที่อำเภอรัตนบุรี
พระไกรภักดีศรีนครลำดวน (ตากะจะ)  เจ้าเมืองขุขันธ์ ปัจจุบันเป็นท้องที่อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ
พระยาศีขรภูมิมานุรักษ์ (หลวงไชยสุริยงค์) เจ้าเมืองศีขรภูมิ (รัชกาลที่ 5 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เลื่อนบรรดาศักดิ์ เป็นพระยาศีขรภูมิมานุรักษ์ และเปลี่ยนชื่อเมืองเป็น ศีขรภูมิพิสัย) ปัจจุบันเป็นท้องที่อำเภอศีขรภูมิ
พระยาภักดีพัฒยากร (ท้าวอุทา) เจ้าเมืองสนม ปัจจุบันเป็นท้องที่อำเภอสนม
เจ้าแม่โนนนารายณ์ เจ้าเมืองโนนนารายณ์ปัจจุบันเป็นท้องที่อำเภอโนนนารายณ์
บุคคลที่มีชื่อเสียง > ข้าราชการ

นายเสนอ มูลศาสตร์ อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดสุรินทร์
พลตำรวจตรี ชัยทัต อินทนูจิตร (เชื้อสายพระยาสุรินทร์ภักดีศรีณรงค์จางวาง (เชียงปุ่ม) อดีตผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดนราธิวาส หนองบัวลำภู และสุรินทร์ ดำรงตำแหน่งคณะทำงานรัฐมนตรีกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
นายประสงค์  จักรคำ  อดีตผู้ตรวจราชการ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
นายพงษ์ศักดิ์ นาคประดา อดีตรองผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิ ยโสธร กาฬสินธุ์ สุรินทร์  และอดีตผู้ว่าราชการจังหวัดยโสธร
พันเอกสุธี สุขสากล กรมทหารสื่อสาร กองทัพบก กระทรวงกลาโหม
นายสัตวแพทย์ ภัทรพล มณีอ่อน (หมอล็อต) นายสัตวแพทย์ชำนาญการ ประจำกรมอุทยานสัตว์ป่าและพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
รองศาสตราจารย์ ดร. อัจฉรา ภาณุรัตน์ ประธานกรรมการมูลนิธิส่งเสริมมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจังหวัดสุรินทร์
บุคคลที่มีชื่อเสียง > นักการเมือง

ชัย ชิดชอบ อดีตประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎร
พิศาล มูลศาสตรสาทร อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม และอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม
สมบัติ ศรีสุรินทร์ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ อดีต ส.ส.สุรินทร์เขต7 พรรคเพื่อไทย
กำชัย เรืองกาญจนเศรษฐ์ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม
เกษม รุ่งธนเกียรติ อดีต ส.ส.พรรคไทยรักไทย
เนวิน ชิดชอบ อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
ศุภรักษ์ ควรหา อดีตรองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
กรรณิกา เจริญพันธ์ อดีต ส.ส.สุรินทร์
ฟารีดา สุไลมาน อดีตรองโฆษกกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
นายแพทย์อนันต์ อริยะชัยพาณิชย์ สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดสุรินทร์, อดีตรองประธานวุฒิสภา คนที่ 2
ปกรณ์ มุ่งเจริญพร  ส.ส.สุรินทร์ เขต 1 พรรคภูมิใจไทย
ปิยะดา มุ่งเจริญพร อดีต ส.ส.สุรินทร์  พรรคเพื่อไทย
คุณากร ปรีชาชนะชัย อดีต ส.ส.สุรินทร์ พรรคเพื่อไทย
ตี๋ใหญ่ พูนศรีธนากูล อดีต ส.ส.สุรินทร์  พรรคเพื่อไทย
ครูมานิตย์ สังข์พุ่ม ส.ส.สุรินทร์  พรรคเพื่อไทย
ชูศักดิ์ แอกทอง อดีต ส.ส.สุรินทร์ เขต 8 พรรคเพื่อไทย
อธิวัฒน์ บุญชาติ โฆษกพรรคความหวังใหม่
ศักดิ์สยาม ชิดชอบ อดีตเลขาธิการพรรคภูมิใจไทย และอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม
พลตำรวจเอกเพิ่มพูน ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
ชนินทร์ รุ่งธนเกียรติ รองโฆษกพรรคเพื่อไทย,รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรีฝ่ายการเมือง (รองนายกรัฐมนตรี ภูมิธรรม เวชยชัย)
สมบูรณ์ เรืองกาญจนเศรษฐ์ อดีตนายกเทศมนตรีเทศบาลเมืองสุรินทร์
กิตติภัทร์ รุ่งธนเกียรติ อดีตนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุรินทร์
บุคคลที่มีชื่อเสียง > นักกีฬา

บัวขาว บัญชาเมฆ นักมวยไทย
สิงห์มณี แก้วสัมฤทธิ์ นักมวยไทยชาวไทย
อิกคิวซัง ก.รุ่งธนเกียรติ นักมวยไทยชาวไทย
ประสิทธิ์ แดงดา โค้ชทีมฟุตบอลไทย บิดาของธีรศิลป์ แดงดา นักฟุตบอลทีมชาติไทย
สิโรจน์ ฉัตรทอง นักฟุตบอลทีมชาติไทย
ฤทธิชัย เกียรติประภัสร์ นักมวยสากลชาวไทย
อนุสรณ์ ศรีชาหลวง นักฟุตบอลชาวไทย
ปวีณา ทองสุก นักยกน้ำหนักหญิงทีมชาติไทย เหรียญทองจากโอลิมปิกฤดูร้อน 2004 ที่ประเทศกรีซ
พนิดา คำศรี นักยกน้ำหนักหญิงทีมชาติไทย เหรียญทองจากซีเกมส์ 2011 ที่ประเทศอินโดนีเซีย
สินธุ์เพชร กรวยทอง  นักยกน้ำหนักชายทีมชาติไทย เหรียญทองแดงจากโอลิมปิก 2016 ที่ประเทศบราซิล
ศิริภุช กุลน้อย นักยกน้ำหนักหญิงทีมชาติไทย เหรียญทองจากโอลิมปิก 2012 ที่ประเทศอังกฤษ
ภูริพล บุญสอน นักกรีฑาทีมชาติไทย
บุคคลที่มีชื่อเสียง > ผู้กำกับ/นักแสดง/ผู้ดำเนินรายการ

ศักดิ์ชาย ดีนาน ผู้กำกับภาพยนตร์
สุรางคณา สุนทรพนาเวช นักแสดง/พิธีกร อดีตรองนางสาวไทย 2534
ทัชชกร ยีรัมย์ (จา พนม) นักแสดงภาพยนตร์โลดโผน/ตัวแสดงเสี่ยงแทน
เกศรินทร์ น้อยผึ้ง นักแสดง/นางแบบ
พ.ต.ท.หญิง พญ.อัญชุลี ธีระวงศ์ไพศาล พิธีกร/นักแสดง
อรอุมา เกษตรพืชผล ผู้ประกาศข่าว/พิธีกร
คมภิญญ์ เข็มกำเนิด ผู้กำกับภาพยนตร์แอนิเมชัน
พัฒนะชัย อดิเรก (แจ็คเกอรีน ทีวีพูล )ผู้สื่อข่าวบันเทิง พิธีกร ดีเจ
สุภาพชาย บุตรจันทร์ พิธีกร
อธิวัฒน์ บุญชาติ พิธีกร ทีวีดาวเทียม ช่อง 13 สยามไท.
ฉวีวรรณ บุญปรก อดีตวงสมาชิก สามบอมบ์ อดีตนางงามสุรินทร์ และดารานักแสดง
โสภิตา เลิศจงกล (บักเป้า) อดีตขวัญใจช่างภาพ การประกวดนางสาวไทยประจำปี 2537
นายแพทย์ฤทธ ปกกฤตหริบุญ นายแพทย์/ผู้กำกับภาพยนตร์
บุคคลที่มีชื่อเสียง > บุคคลทางศิลปะวัฒนธรรม

ครูบาพืด (ครูบาใหญ่) บุญมา แสนดี ปราชญ์หมอช้างเมืองสุรินทร์ พ่อหมอเฒ่าชาวกูย ตำบลกระโพ อำเภอท่าตูม จังหวัดสุรินทร์
นายหมิว ศาลางาม ปราชญ์หมอช้างเมืองสุรินทร์ พ่อหมอเฒ่าชาวกูย (ตำแหน่งหมอสดัม) ตำบลกระโพ อำเภอท่าตูม จังหวัดสุรินทร์ เป็นผู้ประกอบพิธีกรรมเกี่ยวกับการเซ่นศาลปะกำ และพ่อหมอเฒ่า คนจับช้างป่ารุ่นสุดท้ายแห่ง “สุรินทร์”
นายบุญเรือง คัชมาย์ ผู้เชี่ยวชาญทางศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นและผู้เชี่ยวชาญด้านเขมรศึกษา
นายวีรธรรม ตระกูลเงินไทย ผู้เผยแพร่ผ้าไหมสุรินทร์ ผ้าไหมเอเปค
นางแก่นจันทร์ นามวัฒน์ ผู้เชี่ยวชาญทางศิลปการแสดงท้องถิ่น
นายอธิวัฒน์ บุญชาติ ผู้ก่อตั้งชุมชนบ้านสันปันน้ำ ชายแดนพนมดงรัก สุรินทร์.
นายเพชร เชิดกลิ่น ศิลปินและจิตรกรผู้มีฝีมือทางด้านงานจิตรกรรม
พูน สามสี ศิลปินกันตรึม /ปราชญ์ท้องถิ่นด้านประดิษฐ์เครื่องดนตรี
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. วีราวรรณ ศรีตะลานุจค์ ทูตวัฒนธรรมจังหวัดสุรินทร์ ปี พ.ศ. 2564
บุคคลที่มีชื่อเสียง > บุคคลทางการศึกษา

วัลลภ ตังคณานุรักษ์ หรือ ครูหยุย กรรมการเลขาธิการ มูลนิธิสร้างสรรค์เด็ก
รองศาสตราจารย์ ดร.พระมหามงคลกานต์ ฐิตธมฺโม นามสกุลกลางพนม ป.ธ.9 ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการศึกษา,เจ้าอาวาสวัดอังกัญโคกบรรเลง ตำบลบุฤาษี อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
กมลนาวิน อินทนูจิตร อาจารย์ประจำมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา ผู้ทรงคุณวุฒิและที่ปรึกษาหน่วยงานรัฐทางด้านสิ่งแวดล้อม
บุคคลที่มีชื่อเสียง > นักร้อง/นักดนตรี

สุรชัย จันทิมาธร (หงา คาราวาน) นักร้องนำ/ผู้ก่อตั้งวงคาราวาน/นักแต่งเพลง/นักแสดง/ศิลปินแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2553 สาขาวรรณศิลป์
เกริกกำพล ประถมปัทมะ หรือ อ๊อด คาราบาว ศิลปินเพลงเพื่อชีวิต / เครื่องดนตรี กีตาร์, เบส
แต้ ศิลา นักร้องเพลงร่วมสมัยชาวกูย เช่น เพลงไฮมักมวง ฯลฯ
เฉลิมพล มาลาคำ นักร้อง นักแต่งเพลงหมอลำที่มีชื่อเสียง หัวหน้าวงดนตรีคณะ "เฉลิมพล มาลาคำ"
นุช วิลาวัลย์ อาร์สยาม นักร้องลูกทุ่งหมอลำ
เน็ค นฤพล
ศรวณี โพธิเทศ นักร้องหญิงของวงดนตรีสุนทราภรณ์
น้ำผึ้ง เมืองสุรินทร์ นักร้องเพลงพื้นบ้านกันตรึม
วงวรมันต์ วงเจ้าของเพลงคนสุรินทร์เหลา
นายสมชาย คงสุขดี (ดาร์กี้กันตรึมร๊อค) ศิลปินเพลงพื้นบ้าน/ปราชญ์ท้องถิ่น /นักแต่งเพลง
นายพิสิฐพงศ์ กิ่งแก้ว หรือ ไม้ พิสิฐพงศ์ กิ่งแก้ว ศิลปินลูกทุ่งเพื่อชีวิต / นักแต่งเพลง
กันตรึมคณะพรอีสาน
กันตรึมวงสมานชัย
เจน สายใจ กันตรึม
ป๊อบปี้ ปรัชญาลักษณ์ โชติวุฒินันท์ นักร้องลูกทุ่งสังกัดค่ายยุ้งข้าว เรคคอร์ด ชนะเลิศการประกวดรายการไมค์ทองคำ ครั้งที่ 4
จตุรพัฒน์ สุรชาติ นักร้องนำวง TAKALOX สังกัดค่ายเพลง SRP LABLE
มอส รัศมี เสน่หา นักร้องค่ายซาวด์มีแฮง เพลง สมใจอ้ายแล้วบ่
วงดนตรีกันตรึม วงร็อคคงคย มีนายคง มีชัย เป็นหัวหน้าวง
ดิด คิตตี้ ไหทองคำ ศิลปินชายที่มาแรงทุกเพลง ใหม่ล่าสุด New Single “บ่ฮักกะเซาเถาะ“ ชาวอำเภอจอมพระ
วงดนตรี วงบิ๊กสุรินทร์ กันตรึม ลูกทุ่ง หมอลำ สตริง เพื่อชีวิต ผลงานเพลง ภาพถ่าย
สลัก ศิลาทอง นักร้องเพลงหมอลำ-กันตรึม
วงรินดาราส (Rin DaRast)
ดอย อินทนนท์ นักแต่งเพลง
ซูนิตี้ Sunity (วงไอดอล) สังกัด SS House  วงไอดอลศิลปินของจังหวัดสุรินทร์ แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ Virgo,Zorya โดยร่วมงานกับหอการค้าจังหวัดสุรินทร์ โดยเป็นการต่อยอดจากวง Suramachi32
สุดารัตน์ พรประถม (เอม) นักร้องหมอลำสาวแห่งคณะประถมบันเทิงศิลป์
นภาพร พรประถม (แอน) อดีตนักร้องหมอลำสาวแห่งคณะประถมบันเทิงศิลป์ (เสียชีวิตจากอุบัติเหตุรถรถกระบะคว่ำ เมื่อวันพุธที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2566 เวลา 06.10 น.)
กชกรณ์ อินสำราญ (แตงโม) นักร้องประจำวงศรีนครอัจจะสังขะแบนด์ โรงเรียนสังขะ จังหวัดสุรินทร์
บุคคลที่มีชื่อเสียง > ศิลปินแห่งชาติ

สุรชัย จันทิมาธร หรือ หงา คาราวาน ศิลปินแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2553 สาขาวรรณศิลป์ และนักร้องนำ/ผู้ก่อตั้งวงคาราวาน/นักแต่งเพลง/นักแสดง
รองศาสตราจารย์เข็มรัตน์ กองสุข ศิลปินแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2555 สาขาทัศนศิลป์ (ประติมากรรม) และเป็นภาควิชาประติมากรรม คณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร
ดูเพิ่ม

รายชื่อวัดในจังหวัดสุรินทร์
รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดสุรินทร์
รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดสุรินทร์
คณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์
พระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร)

พระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางค์กูร) หรือ ครูมีแขก เกิดตอนปลายรัชกาลที่ 1 แห่งพระราชวงศ์จักรี ท่านเป็นครูดนตรีมาตั้งแต่ปลายสมัยรัชกาล พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 จนถึงรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 นั้น ครูมีแขกได้เป็นครูปี่พาทย์ในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว และได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น "หลวงประดิษฐไพเราะ" เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2396 ตำแหน่งปลัดจางวางมหาดเล็กว่าราชการกรมปี่พาทย์ ฝ่ายพระบวรราชวัง
ในปีเดียวกันนั้นเองท่านได้แต่งเพลงเชิดจีน แล้วนำขึ้นทูลเกล้าถวายพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นที่สมพระราชหฤทัยเป็นอย่างยิ่งจึงโปรดให้เลื่อนบรรดาศักดิ์จากหลวงเป็นพระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางค์กูร) ได้รับสมญาว่าเป็นเจ้าแห่งเพลงทยอยเพราะผลงานเพลงลูกล้อลูกขัด เช่น ทยอยนอก ทยอยเขมร ล้วนเป็นผลงานของท่านทั้งนั้น
ผลงาน

ผลงานของพระประดิษฐไพเราะ (ครูมีแขก) เท่าที่รวบรวมและปรากฏไว้ มีดังนี้
โหมโรงขวัญเมือง
การเวกเล็กสามชั้น
กำสรวลสุรางค์ สามชั้น
แขกบรเทศ สามชั้น
แขกมอญ สามชั้น
แขกมอญบางช้าง สามชั้น
ทะแยสามชั้น
สารถี สามชั้น
พญาโศก สามชั้น
พระอาทิตย์ชิงดวง สองชั้น
จีนขิมใหญ่ สองชั้น
เชิดจีน
ทยอยนอก
ทยอยเดี่ยว
ทยอยเขมร
เทพรัญจวน
หกบท สามชั้น
อาเฮีย สามชั้น
ท่านถึงแก่กรรม ประมาณรัชกาลที่ 5 ระหว่าง พ.ศ. 2417 - 2421 ไม่ทราบวันที่
เวทนา

"โสมนัส" เปลี่ยนทางมาที่นี่  สำหรับความหมายอื่น ดูที่ โสมนัส (แก้ความกำกวม)
เวทนา เป็นนามธรรมอย่างหนึ่งมีการกล่าวถึงในพระพุทธศาสนา หมายถึง การเสวยอารมณ์, ความรู้สึก
เวทนาขันธ์ เป็นองค์ประกอบหนึ่งของขันธ์ 5 (หรือ เบญจขันธ์ อันได้แก่ รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ วิญญาณขันธ์)
เวทนา สามารถจัดออกเป็นประเภทต่าง ๆ ได้หลายแบบ เช่น เวทนา 2, เวทนา 3, เวทนา 5 และ เวทนา 6
เวทนา 2

เวทนา 2 แบ่งการเสวยอารมณ์ ออกเป็นสองอย่าง คือ
กายิกเวทนา หมายถึง เวทนาทางกาย การเสวยอารมณ์ทางกาย ความรู้สึกทางกาย
เจตสิกเวทนา หมายถึง เวทนาทางใจ การเสวยอารมณ์ทางใจ ความรู้สึกทางใจ
เวทนา 3

เวทนา 3 แบ่งการเสวยอารมณ์ ความรู้สึก รสของอารมณ์ ออกเป็นสามอย่าง คือ
สุขเวทนา หมายถึง ความรู้สึกสุข สบาย ทางกายก็ตาม ทางใจก็ตาม
ทุกขเวทนา หมายถึง ความรู้สึกทุกข์ ไม่สบาย ทางกายก็ตาม ทางใจก็ตาม
อทุกขมสุขเวทนา หมายถึง ความรู้สึกเฉย ๆ จะสุขก็ไม่ใช่ ทุกข์ก็ไม่ใช่ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า อุเบกขาเวทนา
เวทนา 5

เวทนา 5 แบ่ง การเสวยอารมณ์ ออกเป็นห้าอย่าง คือ
สุข หมายถึง ความสุข ความสบายทางกาย
ทุกข์ หมายถึง ความทุกข์ ความไม่สบาย ความเจ็บปวดทางกาย
โสมนัส หมายถึง ความแช่มชื่น ปลื้มใจ สุขใจ (อันเกิดจากสุขจึงเกิดโสมนัส)
โทมนัส หมายถึง ความเสียใจ ความเศร้าโศก เศร้าหมอง ทุกข์ใจ (อันเกิดจากทุกข์จึงเกิดโทมนัส)
อุเบกขา หมายถึง ความรู้สึกเฉย ๆ ไม่สุขไม่ทุกข์
เวทนา 6

เวทนา 6 แบ่ง การเสวยอารมณ์ ออกเป็นหกอย่าง คือ
จักษุสัมผัสชา เวทนา หมายถึง เวทนาอันเกิดจากสัมผัสทางตา
โสตสัมผัสชา เวทนา หมายถึง เวทนาอันเกิดจากสัมผัสทางหู
ฆานสัมผัสชา เวทนา หมายถึง เวทนาอันเกิดจากสัมผัสทางจมูก
ชิวหาสัมผัสชา เวทนา หมายถึง เวทนาอันเกิดจากสัมผัสทางลิ้น
กายสัมผัสชา เวทนา หมายถึง เวทนาอันเกิดจากสัมผัสทางกาย
มโนสัมผัสชา เวทนา หมายถึง เวทนาอันเกิดจากสัมผัสทางใจ
เวทนาเจตสิก

ในคัมภีร์พระอภิธรรม มีการกล่าวถึงเวทนา ในลักษณะที่เป็นเจตสิก (คือ ธรรมชาติที่อาศัยจิตเกิด) เรียกว่า เวทนาเจตสิก เป็นธรรมชาติที่เสวยอารมณ์ จำแนกเป็น เวทนา 3 และ เวทนา 5 (ดังบรรยายไปแล้วข้างต้น)
เวทนาตามหลักปฏิจจสมุปบาท

เพราะผัสสะเป็นปัจจัย จึงมีเวทนา เพราะเวทนาเป็นปัจจัย จึงมีตัณหา...
เพราะผัสสะดับเวทนาจึงดับ เพราะเวทนาดับ ตัณหาจึงดับ...
เพราะผัสสะเป็นปัจจัย ย่อมเกิดความเสวยอารมณ์ เป็นสุขบ้าง เป็นทุกข์บ้าง มิใช่ทุกข์มิใช่สุขบ้าง
ผู้ที่รู้สึกสุขเวทนา ย่อมเพลิดเพลิน พูดถึง ดำรงอยู่ด้วยความติดใจ จึงมีราคานุสัยนอนเนื่องอยู่
ผู้ที่รู้สึกทุกขเวทนา ย่อมเศร้าโศก ลำบาก ร่ำไห้ คร่ำครวญทุ่มอก โกรธ หลง จึงมีปฏิฆานุสัยนอนเนื่องอยู่
ผู้ที่รู้สึกอทุกขมสุขเวทนา ย่อมไม่ทราบชัดความตั้งขึ้น ความดับไป คุณ โทษ และที่สลัดออกแห่งเวทนานั้น ตามความเป็นจริง จึงมีอวิชชานุสัยนอนเนื่องอยู่
ดูเพิ่ม

ปฏิจจสมุปบาท
ผัสสะ
อนุสัย
นอกจากนี้ยังมี เวทนา 18 เวทนา 36 เวทนา 108 อ่านรายละเอียดได้ใน อัฏฐสตปริยายสูตร พระไตรปิฎก เล่มที่ 18
ประสิทธิ์ ถาวร

ประสิทธิ์ ถาวร เป็นนักดนตรีและอาจารย์ทางด้านดนตรีไทย เกิดที่ตำบลท่าเจ้าสนุก อำเภอท่าเรือ จังหวัดพระนครศรีอยุธยาเมื่อ 12 กันยายน พ.ศ. 2464 บิดาชื่อนายสุด เป็นนักเทศน์ มารดาชื่อนางฟู เรียนหนังสือที่โรงเรียนประชาบาลวัดสฏางค์เมื่ออายุ 7 ปีจนอายุได้ 13 ปี จึงมาเรียนที่โรงเรียนนาฏดุริยางค์ กรมศิลปากร เมื่อ พ.ศ. 2477 จนจบชั้นมัธยมปีที่ 3 และได้รับประกาศนียบัตรวิชาดุริยางค์ไทย ใน พ.ศ. 2482 ประสิทธิ์หัดเล่นดนตรีไทยครั้งแรกเมื่อเรียนชั้นประถม ได้เรียนระนาดจากครูเจริญ ดนตรีเจริญ จนได้เพลงเดี่ยวระนาด เช่น พญาโศก และเชิดนอกก่อนเข้าโรงเรียนนาฏดุริยางค์ ต่อมาสมัครเป็นศิษย์ของหลวงประดิษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) ได้เข้ามารับราชการ ณ กองการสังคีต กรมศิลปกรเมื่อ พ.ศ. 2493 จนเกษียณอายุราชการ เมื่อ พ.ศ. 2526
ประสิทธิ์สมรสกับทองเดิม มีบุตรชายคนเดียว ชื่อ ธงชัย ประสิทธิ์มีชื่อเสียงทางด้านการตีระนาด ได้สอนประจำอยู่ในวิทยาลัยนาฎศิลป์ กรมศิลปากรระหว่าง พ.ศ. 2493 – 2525 แต่งเพลงไว้หลายเพลง เช่น เพลงม่านรามัญ พม่ากลองยาว พม่านิมิต เทวาประสิทธิ์เถา เคยเดี่ยวระนาดเอกสองรางถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 เดี่ยวระนาดที่โรงละครนานาชาติในกรุงโตเกียวและไปแสดงดนตรีในหลายประเทศ เช่น อินโดนีเซีย มาเลเซีย สิงคโปร์ เยอรมันและพม่า เป็นผู้บรรเลงปี่พาทย์พม่าได้ และนำปี่พาทย์พม่ามาเผยแพร่ในไทย ผลงานชิ้นเอกคือการตั้งวงมโหรีพิเศษใช้นักดนตรี 200 คน บรรเลงครั้งแรก ณ โรงละครแห่งชาติเมื่อ พ.ศ. 2518 ท่านได้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทย) เมื่อ พ.ศ. 2531 ประสิทธิ์ ถาวร เสียชีวิตเมื่อปี พ.ศ. 2545 รวมอายุได้ 81 ปี
เจาจิ๋ว

ขุนนางและบัณฑิตของจ๊กก๊ก (เสียชีวิต ค.ศ. 270)
| เจาจิ๋ว (เฉียว โจว) |
| --- | --- |
譙周

ทหารม้ามหาดเล็ก (散騎常侍 ซานฉีฉางชื่อ)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 263 (263) – ค.ศ. ? (?)
กษัตริย์: โจฮวน  / สุมาเอี๋ยน
นายกองทหารม้า (騎都尉 ฉีตูเว่ย์)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 263 (263) – ค.ศ. ? (?)
กษัตริย์: โจฮวน  / สุมาเอี๋ยน
ที่ปรึกษาราชวัง (光祿大夫 กวางลู่ต้าฟู)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. 263 (263)
กษัตริย์: เล่าเสี้ยน
ขุนนางที่ปรึกษารับใช้ (中散大夫 จงซ่านตาฟู)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. ? (?)
กษัตริย์: เล่าเสี้ยน
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ค.ศ. 199 นครล่างจง มณฑลเสฉวน
เสียชีวิต: ค.ศ. 270
บุตร: เฉียว ซี (譙熙) เฉียว เสียน (譙賢) เฉียว ถง (譙同)
บุพการี: เฉียว ปิน (譙𡸫) (บิดา)
อาชีพ: ขุนนาง, บัณฑิต
ชื่อรอง: ยฺหวิ่นหนาน (允南)
บรรดาศักดิ์: หยางเฉิงถิงโหว (陽城亭侯)

เจาจิ๋ว, เจียวจิ๋ว, เจียวจุย, ต้าจิ๋ว หรือเตียวเจียว (ป. ค.ศ. 199 - 270) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เฉียว โจว (จีน: 譙周; พินอิน: Qiáo Zhōu) ชื่อรอง ยฺหวิ่นหนาน (จีน: 允南; พินอิน: Yǔnnán) เป็นนักดาราศาสตร์ นักประวัติศาสตร์ ขุนนางและนักเขียนของรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน เดิมเจาจิ๋วรับใช้เล่าเจี้ยงเจ้ามณฑลเอ๊กจิ๋ว (ครอบคลุมพื้นที่มณฑลเสฉวนและนครฉงชิ่งในปัจจุบัน) ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออกก่อนจะกลายมาเป็นขุนนางของขุนศึกเล่าปี่ผู้ก่อตั้งรัฐจ๊กก๊กในปี ค.ศ. 221 เจาจิ๋วมีชื่อเสียงจากการเป็นอาจารย์ให้กับขุนนางจ๊กก๊ก (และภายหลังเป็นอาจารย์ให้กับขุนนางของวุยก๊กและราชวงศ์จิ้นตะวันตก) หลายคน เช่น ตันซิ่ว (陳壽 เฉิน โช่ว), หลัว เซี่ยน (羅憲), ตู้ เจิ่น (杜軫), เหวิน ลี่ (文立) และหลี่ มี่ (李密)
ในช่วงชีวิตของเจาจิ๋ว เจาจิ๋วถูกมองว่าขาดความสามารถและไม่ได้รับการเคารพจากเพื่อนขุนนางหลายคน  มีเพียงหยาง ซี่ (楊戲) ที่ยกย่องเจาจิ๋วอย่างสูง ครั้งหนึ่งหยาง ซี่กล่าวว่า "ทั้งเราและคนรุ่นหลังไม่สามารถเทียบเท่าผู้อาวุโสท่านนี้ได้" หยาง ซี่จึงได้รับการยกย่องจากผู้ที่ยอมรับความสามารถของเจาจิ๋วเช่นกัน
เจาจิ๋วรับราชการในราชสำนักจ๊กก๊กมาตั้งแต่เมื่อเล่าปี่ขึ้นครองราชย์ (ค.ศ. 221) จนถึงการล่มสลายของจ๊กก๊กในปี ค.ศ. 263 เจาจิ๋วเป็นที่จดจำว่าเป็นผู้ทูลโน้มน้าวให้เล่าเสี้ยนจักรพรรดิจ๊กก๊กยอมจำนนต่อวุยก๊กในปี ค.ศ. 263
ประวัติ

เจาจิ๋วเป็นชาวอำเภอซีชง (西充縣 ซีชงเซี่ยน) เมืองปาเส (巴西郡 ปาซีจฺวิ้น) ซึ่งปัจจุบันคืออำเภอหนานปู้ (南部縣 หนานปู้เซี่ยน) มณฑลเสฉวน
บิดาของเจาจิ๋วชื่อเฉียว ปิน (譙𡸫) ชื่อรอง หรงฉื่อ (榮始) เชี่ยวชาญคัมภีร์ช่างชู (尚書) รวมถึงคัมภีร์อื่น ๆ และตำราถู (圖) กับเว่ย์ (緯)  ที่ว่าการเมืองและที่ว่าการมณฑลเชิญเฉียว ปินมารับราชการ แต่เฉียว ปินปฏิเสธทั้งหมด ที่ว่าการมณฑลแต่งตั้งให้เฉียว ปินเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ช่วยเพื่อนอาจารย์ (師友從事 ชือโหย่งฉงชื่อ) เป็นการชั่วคราว
เจาจิ๋วกำพร้าบิดาตั้งแต่อยู่ในวัยเด็ก อาศัยอยู่กับมารดาและพี่ชาย  เมื่อเจาจิ๋วเติบโตขึ้นชอบศึกษาคัมภีร์โบราณ ครอบครัวเจาจิ๋วมีฐานะยากจนแต่เจาจิ๋วก็ยังไม่หางานทำ เอาแต่ท่องตำราและมีความสุขกับการหัวเราะเพียงลำพังจนลืมกินลืมนอน เจาจิ๋วศึกษาหกคัมภีร์อย่างลึกซึ่ง เชี่ยวชาญการเขียนอักษรวิจิตร มีความรู้ด้านดาราศาสตร์แต่ไม่สนใจมากนัก เจาจิ๋วไม่ค่อยสนใจของนักปราชญ์หลายคนจึงไม่ได้อ่านทั้งหมด เจาจิ๋วมีร่างสูง 8 ฉื่อ (尺) มีรูปร่างหน้าตาเรียบง่าย มีนิสัยจริงใจไม่เติมแต่ง เจาจิ๋วไม่มีทักษะการโต้วาทีอย่างมีไหวพริบ แต่มีความรู้ในเชิงลึกและมีความฉลาดจากภายใน
ดูเพิ่ม

รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
บรรณานุกรม

ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายสามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อจู้).
ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). สามก๊ก (ซันกั๋วเหยี่ยนอี้).
| ด ค กบุคคลสำคัญในจ๊กก๊ก |
| --- | --- |
จักรพรรดิ:  เล่าปี่  เล่าเสี้ยน 
จักรพรรดินี:  งอซี  เตียวซี  จักรพรรดินีจาง 
เจ้าชายและราชนิกูลชาย:  เล่ากี๋  เล่าขำ  เล่าจ้อง  เล่าจ้าน  เล่ายอย  เล่าลี  เล่าสุน  เล่าเอ๋ง  เล่าเอียว 
ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน:  จูกัดเหลียง  เจียวอ้วน  ตั๋งอุ๋น  บิฮุย  เกียงอุย 
ข้าราชการฝ่ายพลเรือน:  กวนหิน  กุยฮิวจี๋  ขับเจ้ง  เคาจู  เคาเจ้ง  จินปิด  จูเก่อ จื้อ  จูเก่อ เฉียว  เจาจิ๋ว  เจียวเอี๋ยน  ฉาง จี้  ฉาง ซฺวี่  เฉิน จือ  เช่อ ยฺเหวียน  โช่ว เหลียง  ซือหม่า เชิ่งจือ  ตังควด  ตั๋งโห  ตันจิ๋น  ตันซิ่ว  ตู้ เจิ่น  เตงเลียง  เตาเขง  เตียวจุ๋น  เตียวเซีย  เตียวติด  เตียวเปา  โตบี  เบงกอง  บิสี  เฟ่ย์ ลี่  ม้าเชียว  ม้าเลี้ยง  เริ่น ซี  ลิคี  ลิจวน  ลิหงี  ลิฮก  เล่าป๋า  เลี้ยงเขียน  เลี้ยงซี  เลี่ยว ลี่  ไลบิน  หวาง ฉง  หยาง ซี่  เหยา โจ้ว  หลี่ เซียง  หลี่ มี่  หลี เหมี่ยว  หวาง ฮฺว่า  เหวิน ลี่  เหอ จือ  เหอ พาน  เหอ สุย  อองเมา  อองเลี้ยน  อองฮู  อินเบก  อินเชียง  อีเจี้ย  เอี่ยงลอง  เอียวหู  เอียวหงี  เอียวฮอง  ฮวนเกี๋ยน  ฮุยโฮ 
ข้าราชการฝ่ายทหาร:  กง ลู่  กัว ซิว  กัวหยง  กุอั๋น  โกเสียง  งอปั้น  งออี้  เงียมอู  จฺวี้ ฝู  จองอี้  เจียวปิน  เฉิน เต้า  จูกัดเจี๋ยม  จูกัดสง  เจียวสี  ตันเซ็ก  เตงจี๋  เตียวจูล่ง  เตียวหงี  เตียวหุย  เตียวอี้  เตียวเอ๊ก  เทียกี  ปองสิบ  ปอเฉียม  เปาเตียว  ม้าเจ๊ก  ม้าเฉียว  ม้าตง  ม้าต้าย  ลิเงียม  ลิหิม  ลิอ๋อง  ลิอิ๋น  เล่าตำ  เลียวฮัว  หลัว เซี่ยน  หลิว อิ่น  หลี่ ฉิว  อองเป๋ง  อองหำ  อุยก๋วน  อุยเอี๋ยน  เอาเจ้  ฮั่ว อี้  เฮียงทง  แฮหัวป๋า 
สตรีที่มีชื่อเสียง:  กวานชื่อ  กำฮูหยิน  เฉิง เจินเจฺว๋  เซี่ยโหวชื่อ  บิฮูหยิน  ยฺเหวียน ฝู  หลี่เจาอี๋  หูชื่อ  อุ๋ยซี 
บุคคลที่มีชื่อเสียงคนอื่น ๆ:  กวาน อี๋  เบ้งเฮ็ก  สะโมโข
ชาวชุกชี

| Luoravetlan |
| --- | --- |
ครอบครัวชาวชุกชี ภาพถ่ายต้นศตวรรษที่ 20
ประชากรทั้งหมด
16,241
ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ
รัสเซีย: 16,200
เขตปกครองตนเองชูคอตคา: 13,292
ยูเครน: 30
เอสโตเนีย: 11
ภาษา
รัสเซีย, ชูคอต
ศาสนา
เชมัน, รัสเซียออร์ทอดอกซ์
ชายชาวชุกชี
ชาวชุกชี  (รัสเซีย: чукчи, sg. чукча; อังกฤษ: Chukchi, Chukchee) หรือ ชาวชูคอต เป็นคนพื้นเมืองอาศัยอยู่บริเวณคาบสมุทรชุกชี และริมชายฝั่งทะเลชุกชีและทะเลเบริง ภูมิภาคมหาสมุทรอาร์กติก ในสหพันธรัฐรัสเซีย จากการวิจัยรหัสพันธุกรรม ชาวชุกชีมีความสัมพันธ์อันใกล้ชิดมากที่สุดกับคนพื้นเมืองอเมริกาเชื้อสายเอเชีย
ฉางอาน

บทความนี้เกี่ยวกับเมืองในประเทศจีน สำหรับถนน ดูที่ ถนนฉางอาน
ฉางอาน ตามสำเนียงกลาง หรือ เตียงฮัน ตามสำเนียงฮกเกี้ยน (จีนตัวย่อ: 长安; จีนตัวเต็ม: 長安; พินอิน: Cháng'ān; อักษรโรมัน: Chang'an) เป็นเมืองหลวงเก่าของประเทศจีน โดยมีราชวงศ์ 13 ราชวงศ์ที่เลือกนครฉางอานเป็นเมืองหลวง ปัจจุบันคือเมืองซีอาน ซึ่งเปลี่ยนชื่อในสมัยราชวงศ์หมิง
ชื่อ ฉางอาน มีความหมายว่า "ความสงบสุขชั่วนิรันดร์" (Perpetual Peace) สร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์สุย
ในยุคนั้นเรียกว่าเมืองต้าซิง เมื่อถึงราชวงศ์ถังจึงเปลี่ยนชื่อเป็นเมืองฉางอาน เมืองนี้ใช้ระยะเวลาในการสร้างเกือบ 100 ปี แต่ความใหญ่โตมโหฬารกลับปรากฏในตอนท้าย เมืองฉางอานในยุคนั้นเมื่อเทียบกับเมืองซีอานในอดีตแล้วยังนับว่าใหญ่กว่า 10 เท่า ถือว่าเป็นเมืองระดับนานาชาติเลยก็ว่าได้
ภายในเมืองฉางอานมีพระราชวังเป็นที่ประทับขององค์พระมหากษัตริย์และเป็นที่บริหารราชภารแผ่นดิน ทางทิศใต้ของเขตพระราชวังใช้เป็นที่ทำงานของขุนนางทั้งหลาย ถนนหนทางภายในตัวเมืองฉางอานและที่พักอาศัย ถูกออกแบบคล้ายกระดานหมายรุก เป็นระเบียบเรียบร้อย ถนนหลายสายภายในเมืองมีความกว้างกว่า 100 เมตร หนึ่งในนั้น ถนน "จูเชว่" ถือได้ว่าเป็นถนนที่กว้างมากที่สุด สิ่งเหล่านี้แสดงถึงความรุ่งเรืองของบ้านเมือง เมื่อเข้าสู่ราชวงศ์หมิงและชิงก็ได้นำเอาแบบอย่างการสร้างเมืองฉางอานไปใช้ในการสร้างเมืองปักกิ่ง
เมืองฉางอานมีส่วนที่ใช้เป็นที่พักอาศัยและส่วนที่ใช้ทำมาค้าขาย แบ่งเป็นสัดส่วน ภายในส่วนที่ใช้ทำมาค้าขาย มีร้านค้ามากมาย เรียกร้านค้าเหล่านี้ว่า "ห้าง" เช่น ห้างขายเนื้อ ห้างขายปลา ห้างขายยา ห้างผ้า ห้างเหล็ก ห้างเงินทอง ฯลฯ ว่ากันว่าแค่เพียงส่วนค้าขายทางตะวันออก ก็มีร้านค้ากว่า 200 แห่ง สิ่งของหายากจากทั่วทุกสารทิศ สามารถหาซื้อได้ในเมืองฉางอาน
เมืองฉางอานยังเป็นเมืองศูนย์กลางทางวัฒนธรรม มีกิจกรรมความบันเทิงต่าง ๆ มากมาย เช่น การร้องรำทำเพลง การแข่งขันชนไก่ ชักเย่อ โล้ชิงช้า ฯลฯ จิตกร นักอักษรศิลป์ กวีที่มีชื่อเสียงต่างก็พักอาศัยอยู่ในเมืองฉางอาน ผลงานของผู้คนเหล่านี้ทำให้เมืองฉางอานมีสีสันมากขึ้น
เมืองฉางอานยังเป็นเมืองที่วัฒนธรรมตะวันตกและตะวันออกมาบรรจบกัน ในยุคนั้นประเทศต่าง ๆ กว่า 70 ประเทศ ได้มาเจริญสัมพันธไมตรีกับราชวงศ์ถัง เส้นทางสายไหมมีความเจริญสูงสุด ประเทศญี่ปุ่น [ต้องการอ้างอิง] และประเทศอื่น ๆ อีกมากมาย ต่างส่งคนมาศึกษาเล่าเรียน พ่อค้าจากเปอร์เซีย (อิหร่านปัจจุบัน) กับทาจิกส์ (ส่วนหนึ่งของเอเชียตะวันออกกลาง) ต่างมุ่งหน้ามาทำการค้าขายที่เมืองฉางอาน ในเวลานั้นเมืองฉางอานมีประชากรถึง 1 ล้านคน รวมกับชาวต่างชาติที่ย้ายมาพำนักอีกว่าหมื่นคน เมืองฉางอานไม่เพียงแต่เป็นเมืองศูนย์กลางทางเศรษฐกิจ การเมือง และวัฒนธรรม แต่ยังกลายเป็นเมืองระดับนานาชาติที่มีชื่อเสียงเมืองหนึ่งอีกด้วย[ระบุข้อมูลทางบรรณานุกรมไม่ครบ]
ประวิช รัตนเพียร

| ประวิช รัตนเพียรม> ป.ช., ม.ว.ม. |
| --- | --- |

คณะกรรมการการเลือกตั้ง
ดำรงตำแหน่ง 13 ธันวาคม พ.ศ. 2556 – 15 สิงหาคม พ.ศ. 2561   (4 ปี 8 เดือน 2 วัน)
ผู้ตรวจการแผ่นดิน
ดำรงตำแหน่ง 26 ตุลาคม พ.ศ. 2554 – 24 กันยายน พ.ศ. 2556   (1 ปี 10 เดือน 29 วัน)
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ดำรงตำแหน่ง 2 สิงหาคม พ.ศ. 2548 – 18 กันยายน พ.ศ. 2549   (1 ปี 1 เดือน 16 วัน)
นายกรัฐมนตรี: ทักษิณ ชินวัตร
ก่อนหน้า: กร ทัพพะรังสี
ถัดไป: ยงยุทธ ยุทธวงศ์
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 11 มิถุนายน พ.ศ. 2499 (68 ปี) จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
พรรคการเมือง: ไทยรักไทย (?–2550)
คู่สมรส: พัชราภรณ์ รัตนเพียร

ประวิช รัตนเพียร (เกิด 11 มิถุนายน พ.ศ. 2499) เป็นข้าราชการและนักการเมืองชาวไทย เคยดำรงตำแหน่งกรรมการการเลือกตั้ง ผู้ตรวจการแผ่นดิน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ ผู้แทนการค้าไทย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี คนที่ 25 อธิการบดีและนายกสภามหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต ปัจจุบันเป็นกรรมการมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ประวัติ

ประวิช รัตนเพียร เป็นบุตรของ นายประชุม รัตนเพียร กับนางวิจิตรา รัตนเพียร มีพี่น้องจำนวน 4 คน คือ ประวิช รัตนเพียร, ประเวช รัตนเพียร, วาชิต รัตนเพียร และรองศาสตราจารย์ วิชุดา รัตนเพียร ด้านครอบครัวสมรสกับนางพัชราภรณ์ รัตนเพียร มีบุตร 4 คน คือ นายพิชญ์ รัตนเพียร นายปริน รัตนเพียร นางสาววิชชาภร รัตนเพียร และนางสาวปรินดา รัตนเพียร
สำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษา ถึงมัธยมศึกษาตอนปลาย ที่โรงเรียนเซนต์คาเบรียล ระดับปริญญาตรี ปริญญารัฐศาสตรบัณฑิต จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รุ่น  26 (พ.ศ. 2519) ระดับปริญญาโท สาขารัฐประศาสนศาสตร์ ในปี พ.ศ. 2522 และปริญญาเอกทางด้านการอุดมศึกษา ในปี พ.ศ. 2525 จากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียสเตต และยังสำเร็จการศึกษาหลังปริญญาเอก (Postdoctoral Research Associate) จากมหาวิทยาลัยแห่งเดียวกันนี้ด้วย
การทำงาน

พ.ศ. 2522 ผู้อำนวยการโรงเรียนดุสิตพณิชยการ
พ.ศ. 2541 อธิการวิทยาลัยรัตนบัณฑิต
พ.ศ. 2546 อธิการบดี มหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต
13 ธันวาคม พ.ศ. 2556 - 15 สิงหาคม พ.ศ. 2561 คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) รับผิดชอบด้านกิจการการมีส่วนร่วม
พ.ศ. 2564 - ปัจจุบัน กรรมการมูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร