stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
โรคจิตเภท
การรักษา > ยา

การรักษาโรคจิตเภททางจิตเวชอันดับแรกเป็นการให้ยารักษาโรคจิต (antipsychotic)
ซึ่งอาจลดอาการเชิงบวกได้ภายใน 7-14 วัน
แต่ก็ไม่สามารถปรับปรุงอาการเชิงลบและการทำงานผิดปกติทางประชาน/ความคิดได้อย่างสำคัญ
ในคนไข้ที่ได้ยา การกินยาต่อไปเรื่อย ๆ ลดความเสี่ยงการกลับเกิดโรคอีก
มีหลักฐานน้อยมากว่าผลเป็นอย่างไรเกิน 2-3 ปี
ยารักษาโรคจิตอาจก่อภาวะไวสูงต่อสารโดพามีน ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงการเกิดอาการถ้าหยุดยา
ยารักษาโรคจิตที่เลือกใช้จะขึ้นอยู่กับประโยชน์ ความเสี่ยง และค่าใช้จ่าย
ยังไม่ชัดเจนว่า ถ้ารวมเป็นหมู่ ๆ ยาตามแบบ (typical) หรือยานอกแบบ (atypical) ดีกว่ากัน
ยา amisulpride, olanzapine, ริสเพอริโดน และ clozapine อาจมีผลดีกว่าแต่ก็สัมพันธ์กับผลข้างเคียงมากกว่า
ยารักษาโรคจิตตามแบบมีอัตราคนไข้เลิกกินยาและกลับเกิดอาการอีกเท่ากับยานอกแบบเมื่อใช้ในขนาดต่ำจนถึงปานกลาง
คนไข้ 40-50% ตอบสนองได้ดี, 30-40% ตอบสนองเป็นบางส่วน และ 20% ไม่ตอบสนองคืออาการไม่ดีขึ้นพอหลังจาก 6 สัปดาห์ที่ใช้ยารักษาโรคจิต 2-3 อย่าง
clozapine เป็นยารักษาที่มีประสิทธิผลสำหรับคนไข้ที่ตอบสนองต่อยาอื่น ๆ ได้ไม่ดี (ที่เรียกว่า treatment-resistant schizophrenia หรือ refractory schizophrenia)
แต่มีโอกาสให้ผลข้างเคียงที่รุนแรงคือ ภาวะแกรนูโลไซต์น้อย (agranulocytosis) คือจำนวนเซลล์เม็ดเลือดขาวลดลงโดยเกิดในอัตรา 4%
คนไข้ที่กินยารักษาโรคจิตโดยมากมีผลข้างเคียง
ที่กินยาตามแบบ (typical antipsychotics) มักจะมีอาการ extrapyramidal ในอัตราที่สูงกว่า 
เทียบกับคนที่กินยานอกแบบ (atypical) ซึ่งสัมพันธ์กับน้ำหนักขึ้น โรคเบาหวาน และความเสี่ยงต่อกลุ่มอาการแมแทบอลิซึม
ซึ่งเด่นที่สุดเมื่อกินยา olanzapine ในขณะที่ริสเพอริโดนและ quetiapine ก็สัมพันธ์กับน้ำหนักขึ้นด้วย
ริสเพอริโดนมีอัตราการเกิดอาการ extrapyramidal คล้ายกับยาตามแบบคือ haloperidol
ไม่ชัดเจนว่า ยารักษาโรคจิตใหม่ ๆ ช่วยลดโอกาสเกิด neuroleptic malignant syndrome
หรือ อาการยืกยือเหตุยาซึ่งเกิดภายหลัง (tardive dyskinesia) ซึ่งเป็นโรคประสาท (neurological disorder) ที่รุนแรงหรือไม่
สำหรับคนไข้ที่ไม่ยอมหรือไม่สามารถกินยาได้อย่างสม่ำเสมอ ยารักษาโรคจิตที่ออกฤทธิ์ในระยะยาว (แบบ depot) อาจใช้คุมโรคได้
ซึ่งลดความเสี่ยงการเกิดโรคอีกได้ดีกว่ายากิน
ดังนั้นเมื่อใช้พร้อมกับการรักษาทางจิตสังคมด้วย ก็อาจทำให้คนไข้อยู่กับการรักษาในการดูแลของแพทย์ได้ดีกว่า
สมาคมจิตเวชอเมริกันแนะนำให้พิจารณาเลิกยารักษาโรคจิตในคนไข้บางส่วนถ้าไม่มีอาการเกินกว่าปีหนึ่ง
การรักษา > การรักษาทางจิตสังคม

การรักษาทางจิตสังคมบางอย่างอาจมีประโยชน์ในการรักษาโรคจิตเภทรวมทั้งครอบครัวบำบัด (family therapy),
assertive community treatment, การช่วยหางานให้คนไข้, cognitive remediation,
การฝึกทักษะการทำงาน, การช่วยเหลือทางเศรษฐกิจพอเป็นพิธี และการรักษาทางจิตสังคมสำหรับการใช้ยาเสพติดและการคุมน้ำหนัก
ครอบครัวบำบัดหรือการให้การศึกษาแก่ครอบครัว ซึ่งมุ่งสมาชิกทุกคนในครอบครัวคนไข้ อาจลดการเกิดโรคอีกและการเข้า รพ.
การบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม (CBT) มีหลักฐานน้อยว่ามีประสิทธิผลลดหรือป้องกันการเกิดโรคอีก
หลักฐานว่าการฝึกแบบ metacognitive training (MCT) มีประโยชน์ไม่ชัดเจน คืองานทบทวนวรรณกรรมบางส่วนพบประโยชน์ แต่ที่เหลือไม่พบ
การบำบัดด้วยศิลป์หรือละครไม่ได้วิจัยอย่างเพียงพอ
กลุ่มคนไข้สนับสนุน ที่บุคคลผู้เคยประสบความเจ็บป่วยทางจิตใจช่วยเหลือกันเอง ไม่พบว่ามีประโยชน์ที่ชัดเจนสำหรับโรคนี้
พยากรณ์โรค

โรคก่อความเสียหายต่อทั้งชีวิตและต่อเศรษฐกิจอย่างสูง
คือลดการคาดหมายคงชีพของคนไข้ถึง 10-25 ปี
โดยหลักสัมพันธ์กับโรคอ้วน การกินอาหารที่ไม่ดี ชีวิตที่นั่งนอนมาก และการสูบบุหรี่ โดยอัตราการฆ่าตัวตายที่สูงขึ้นจะมีบทบาทน้อยกว่า
ยารักษาโรคจิตยังอาจเพิ่มความเสี่ยงด้วย
การคาดหมายคงชีพตามที่ว่านี่ต่างกันมากขึ้นในระหว่างคริสต์ทศวรรษ 1970 กับ 1990
โรคจิตเภทเป็นเหตุความพิการที่สำคัญ อาการโรคจิตที่กำลังเป็นไปจัดว่า เป็นภาวะทำให้พิการเป็นอันดับสามต่อจากอัมพาตแขนขาสองข้างและภาวะสมองเสื่อม ยิ่งกว่าอัมพาตครึ่งล่างและตาบอด
คนไข้ 3 ใน 4 มีปัญหาความพิการและการกลับเกิดโรคอีก
และคน 16.7 ล้านคนทั่วโลกจัดว่ามีความพิการเริ่มต้นจากปานกลางจนถึงหนักเพราะโรค
คนไข้บางส่วนกลับคืนดีได้ทั้งหมด และบางส่วนก็ใช้ชีวิตได้ดีในสังคม
คนไข้โดยมากใช้ชีวิตได้อย่างเป็นอิสระเมื่อได้รับการสนับสนุนจากสังคม
85% ไม่มีงานทำ
หลักฐานบางส่วนแสดงว่า คนไข้โรคจิตเภทแบบระแวง (paranoid schizophrenia) อาจมีโอกาสดีกว่าที่จะอยู่ได้ด้วยตัวเองและทำอาชีพได้ดีกว่า
ในบรรดาบุคคลที่เกิดคราวแรกของอาการโรคจิต 42% จะได้ผลดีในระยะยาว, 35% ได้ผลปานกลาง และ 27% ได้ผลแย่
ผลในประเทศกำลังพัฒนาดูเหมือนจะดีกว่าประเทศพัฒนาแล้ว
แต่ข้อสรุปเช่นนี้ก็มีข้อขัดแย้ง
คนไข้มีอัตราการฆ่าตัวตายที่สูงกว่าโดยเฉลี่ย
ซึ่งแม้เคยอ้างว่าอยู่ที่ 10% แต่งานศึกษาหลัง ๆ ประเมินอยู่ที่ 4.9% โดยเกิดบ่อยที่สุดหลังเกิดโรคหรือหลังเข้า รพ. เป็นครั้งแรก
คนไข้จำนวนหลายเท่ากว่านั้นคือ (20-40%) พยายามฆ่าตัวตายอย่างน้อยครั้งหนึ่ง
ปัจจัยเสี่ยงมีหลายอย่างรวมทั้งเพศชาย ความซึมเศร้า และระดับเชาวน์ปัญญาสูง
ในงานศึกษาที่ทำทั่วโลก โรคจิตเภทสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่อย่างมีกำลัง
การสูบบุหรี่มีอัตราสูงมากในคนไข้ที่วินิจฉัยว่าเป็นโรคจิตเภท โดยประเมินการสูบบุหรี่เป็นปกติที่ระหว่าง 80-90% เทียบกับ 20% ของกลุ่มประชากรทั่วไป
คนสูบมักจะสูบจัด และสูบบุหรี่ตราที่มีนิโคตินมาก
นักวิชาการบางพวกจึงเสนอว่า เป็นความพยายามปรับปรุงอาการของตนเอง
ในบรรดาคนไข้ การใช้กัญชาก็สามัญด้วย
วิทยาการระบาด

โรคจิตเภทมีผลต่อคน 0.3-0.7% ในช่วงชีวิตของตน ๆ
คือมีผลต่อคน 24 ล้านคนทั่วโลกจนถึงปี 2011
เกิดในชายเป็น 1.4 เท่าของหญิงและปกติเกิดเมื่อวัยเยาว์กว่า
อายุที่เกิดมากสุดของชายอยู่ที่ 25 ปีและของหญิง 27 ปี
การเกิดในวัยเด็กจะมีน้อยกว่า
และนัยเดียวกัน การเกิดในวัยกลางคนหรือวัยชรา
แม้จะเชื่อกันแต่ก่อนว่า โรคเกิดในอัตราเท่า ๆ กันทั่วโลก แต่จริง ๆ การเกิดโรคก็ต่าง ๆ กัน
แม้ในประเทศเดียวกัน
และแม้แต่ในพื้นที่ใกล้ ๆ กัน
ความแปรผันประเมินว่าอาจถึง 5 เท่า
เป็นเหตุการสูญเสียปีสุขภาวะ (DALY) 1% ทั่วโลก
และทำให้คนเสียชีวิต 20,000 คนในปี 2010
อัตราการเกิดโรคจะต่าง ๆ กันจนถึงสามเท่าขึ้นอยู่กับนิยามที่ใช้เพื่อนับ
ในปี 2000 องค์การอนามัยโลกพบว่า อัตราของคนไข้และการเกิดโรคใหม่ในแต่ละปีจะคล้าย ๆ กันทั่วโลก โดยมีความชุกตามอายุ (age-standardized) ต่อประชากร 100,000 คนเริ่มต้นจาก 343 คนในแอฟริกาจนถึง 544 คนในญี่ปุ่นและโอเชียเนียสำหรับชาย และจาก 378 คนในแอฟริกาจนถึง 527 คนในยุโรปตะวันออกเฉียงใต้สำหรับหญิง
ผู้ใหญ่ราว ๆ 1.1% มีโรคนี้ในสหรัฐอเมริกา
สังคมและวัฒนธรรม

ในปี 2002 คำที่หมายถึงโรคจิตเภทในญี่ปุ่นคือ ญี่ปุ่น: 精神分裂病; โรมาจิ: seishin-bunretsu-byō; ทับศัพท์: "โรคจิตแยก" ได้เปลี่ยนเป็น ญี่ปุ่น: 統合失調症; โรมาจิ: tōgō-shitchō-shō; ทับศัพท์: "โรคบูรณาการ/โรคประสานการทำงาน" (integration disorder) เพื่อลดความเป็นมลทินทางสังคมของโรค
ชื่อได้รับแรงบันดาลใจจากแบบจำลองทางชีวภาพ-จิต-สังคม (biopsychosocial model) ซึ่งระบุว่าผลของโรคมาจากปฏิสัมพันธ์ที่ซับซ้อนระหว่างปัจจัยทางชีวภาพ (เช่น ยีน ปัจจัยทางชีวเคมีเป็นต้น) ปัจจัยทางจิต (เช่น อารมณ์ บุคลิกภาพ พฤติกรรมเป็นต้น) และปัจจัยทางสังคม (เช่น วัฒนธรรม ครอบครัว ฐานะทางสังคมและเศรษฐกิจ เป็นต้น)
การเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ได้เพิ่มอัตราที่แพทย์แจ้งคนไข้ว่ามีโรคเช่นนี้เพิ่มขึ้นจาก 37% เป็น 70% ภายในสามปี
ประเทศเกาหลีใต้ก็ได้ทำการเช่นเดียวกันในปี 2012
ศาสตราจารย์จิตเวชชาวดัตช์ผู้หนึ่ง (Jim van Os) ได้เสนอเปลี่ยนชื่อภาษาอังกฤษเป็น "psychosis spectrum syndrome" (กลุ่มอาการสเปกตรัมโรคจิต)
ในสหรัฐอเมริกา ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับโรคจิตรวมทั้งค่าใช้จ่ายโดยตรง (คนไข้นอก คนไข้ใน ยา และการดูแลรักษาในระยะยาว) และค่าใช้จ่ายที่ไม่เกี่ยวกับการรักษาพยาบาล (การบังคับใช้กฎหมาย อัตราผลผลิตทางอาชีพที่ลดลง และการว่างงาน) ประเมินว่าถึง 62,700 ล้านเหรียญสหรัฐในปี 2002 (ประมาณ 2.7 ล้านล้านบาท)
ภาพยนตร์ ผู้ชายหลายมิติ และหนังสือ A Beautiful Mind ได้บันทึกเหตุการณ์ชีวิตของจอห์น แนช ผู้เป็นนักคณิตศาสตร์ชาวอเมริกัน ผู้ร่วมรับรางวัลโนเบล สาขาเศรษฐศาสตร์ และได้วินิจฉัยว่าเป็นโรคจิตเภท
สังคมและวัฒนธรรม > ความรุนแรง

คนไข้ที่เจ็บป่วยทางจิตใจ (mental illness) อย่างรุนแรงรวมทั้งโรคจิตเภทเสี่ยงเป็นเหยื่ออาชญากรรมทั้งแบบรุนแรงและไม่รุนแรงในอัตราสูงกว่าอย่างสำคัญ
โรคจิตเภทได้สัมพันธ์กับพฤติกรรมรุนแรงในอัตราที่สูงกว่า แต่โดยมากดูเหมือนจะเกี่ยวกับการใช้ยาเสพติด
อัตราการฆ่าคนที่เชื่อมกับอาการโรคจิตคล้ายกับที่เชื่อมกับการใช้ยาเสพติด โดยจะเป็นเส้นขนานกันกับอัตราทั่ว ๆ ไปในภูมิภาคนั้น ๆ
บทบาทของโรคจิตเภทต่อความรุนแรงที่เป็นอิสระจาการใช้ยาเสพติดเป็นเรื่องที่ยังไม่ยุติ แต่ประวัติบางอย่างของบุคคลหรือสภาวะทางจิตใจอาจเป็นปัจจัย
นักโทษเรือนจำเพราะฆาตกรรม 11% มีโรคจิตเภทและ 21% มีความผิดปกติทางอารมณ์
ส่วนงานอีกงานหนึ่งพบว่าคนไข้โรคจิตเภท 8-10% มีพฤติกรรมรุนแรงภายในปีที่ผ่านมาเทียบกับกลุ่มประชากรทั่วไปที่มีแค่ 2%
สื่อที่ออกข่าวเรื่องพฤติกรรมรุนแรงของคนไข้โรคจิตเภทเสริมความรู้สึกของคนทั่วไปว่าโรคจิตเภทสัมพันธ์กับความรุนแรง
ในงานศึกษาปี 1999 ที่มีตัวอย่างมาก คนอเมริกัน 12.8% เชื่อว่าคนไข้โรคจิตเภทมีโอกาสมีพฤติกรรมรุนแรงกับผู้อื่นมาก และ 48.1% กล่าวว่า มีโอกาสบ้าง
คนเกินกว่า 74% กล่าว่าคนไข้โรคจิตเภทไม่ค่อยสามารถหรือไม่สามารถโดยประการทั้งปวงในการตัดสินใจเรื่องการรักษาของตนเอง และ 70.2% กล่าวอย่างเดียวกันในเรื่องการตัดสินใจเกี่ยวกับการเงิน
งานวิเคราะห์อภิมานงานหนึ่งระบุว่า ความรู้สึกว่าคนไข้โรคจิตเภทมีพฤติกรรมรุนแรงได้เพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่าตัวเทียบกับช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950
ทิศทางงานวิจัย

โรคจิตเภทเชื่อว่าไม่เกิดในสัตว์นอกเหนือจากมนุษย์
แต่ก็อาจทำไพรเมตให้เป็นสัตว์แบบจำลองของโรคจิตเภทได้โดยใช้ยา
งานวิจัยพบหลักฐานในเบื้องต้นว่า ยาปฏิชีวนะมิโนไซคลีนมีประโยชน์ในการรักษาโรคจิตเภท
การบำบัดแบบ nidotherapy คือความพยายามเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมของคนไข้โรคจิตเภทเพื่อเพิ่มสมรรถภาพในการดำเนินชีวิต กำลังศึกษาอยู่แต่ก็ยังไม่มีหลักฐานพอสรุปว่ามีประสิทธิผลหรือไม่
อาการบกพร่อง (negative symptoms) รักษาได้ยาก เพราะปกติจะไม่ดีขึ้นโดยใช้ยา
มีสารหลายอย่างที่ได้ทดลองว่ามีประโยชน์ในเรื่องนี้หรือไม่
มีการทดลองยาที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ (anti-inflammatory) อาศัยข้อตั้งว่า การอักเสบอาจมีบทบาทในการดำเนินของโรคจิตเภท
แหล่งข้อมูลอื่น

| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: F20.f ICD-9-CM: 295 OMIM: 181500 MeSH: D012559 DiseasesDB: 11890
ทรัพยากรภายนอก: MedlinePlus: 000928 eMedicine: med/2072 emerg/520 Patient UK: โรคจิตเภท Scholia: Q41112
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Schizophrenia
โรคจิตเภท ที่เว็บไซต์ Curlie
Schizophrenia (อังกฤษ) - WHO
Schizophrenia (อังกฤษ) - NIMH
Psychosis and schizophrenia เก็บถาวร 2021-04-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (อังกฤษ) - NICE Pathways
ใจความของโรคจิตเภทเป็นวิดีโอภาษาอังกฤษ (มีคำบรรยายเป็นภาษาอังกฤษ)
ภาพ My Eyes at the Moment of the Apparitions (ตาของผมเมื่อปีศาจปรากฏ) โดยจิตรกรชาวเยอรมัน August Natterer ผู้มีโรคจิตเภท
ริสเพอริโดน (ชื่อการค้า Risperdal) เป็นยารักษาโรคจิตนอกแบบ (atypical antipsychotic) ที่สามัญ
การสูญเสียปีสุขภาวะเพราะโรคจิตเภทต่อประชากร 100,000 คนในปี 2004




  ไม่มีข้อมูล
  ≤ 185
  185-197
  197-207
  207-218
  218-229
  229-240

  240-251
  251-262
  262-273
  273-284
  284-295
  ≥ 295
การเสียชีวิตต่อประชากรล้านคนเพราะโรคจิตเภทในปี 2012

  0-0
  1-1
  2-2
  3-3
  4-6
  7-20
จิตแพทย์ชาวสวิสอ็อยเกน บล็อยเลอร์ เป็นผู้บัญญัติคำว่า schizophrenia
โมเลกุลของยา chlorpromazine (ชื่อการค้า Thorazine) ซึ่งปฏิวัติการรักษาโรคจิตเภทในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950
จอห์น แนช ผู้เป็นนักคณิตศาสตร์ชาวอเมริกันและผู้ร่วมรับรางวัลโนเบล สาขาเศรษฐศาสตร์ปี 1994 เป็นคนไข้โรคจิตเภท
ประวัติชีวิตของเขาได้ทำเป็นภาพยนตร์ "ผู้ชายหลายมิติ" ในปี 2001 ที่ได้รางวัลออสการ์
การผูกขาด

ภาพการ์ตูนต่อต้านการผูกขาดในปี 1879 เป็นภาพนายทุนใหญ่ควบคุมระบบรางรถไฟทั้งหมด
การผูกขาด (อังกฤษ: monopoly) เกิดเมื่อบุคคลหรือวิสาหกิจหนึ่งเป็นผู้ผลิตรายเดียวของโภคภัณฑ์อย่างหนึ่ง (ต่างจากการผูกขาดการซื้อ (monopsony) ซึ่งเกี่ยวข้องกับการควบคุมตลาดเพื่อซื้อสินค้าและบริการของบุคคลหรือวิสาหกิจหนึ่ง และการผูกขาดโดยผู้ขายเพียงน้อยราย (oligopoly) ซึ่งประกอบด้วยบุคคลหรือวิสาหกิจไม่กี่รายครอบงำอุตสาหกรรมหนึ่ง) ฉะนั้น การผูกขาดจึงมีลักษณะขาดการแข่งขันทางเศรษฐกิจเพื่อผลิตสินค้าหรือบริการ ขาดสินค้าทดแทนที่อยู่รอดได้ และการมีราคาผูกขาดสูงเกินต้นทุนเพิ่มต่อหน่วยของสถานธุรกิจมาก ซึ่งนำสู่กำไรผูกขาดสูง กริยา "ผูกขาด" หมายถึง กระบวนการซึ่งบริษัทได้มาซึ่งความสามารถเพิ่มราคาหรือตัดคู่แข่ง ในทางเศรษฐศาสตร์ การผูกขาดเป็นผู้ขายรายเดียว ในวิชากฎหมาย การผูกขาด คือ สถานธุรกิจซึ่งมีอำนาจทางตลาดอย่างสำคัญ นั่นคือ อำนาจตั้งราคาสูงเกินจนทำให้ปริมาณส่วนเกินในสังคมต่ำลง แม้การผูกขาดอาจเป็นธุรกิจขนาดใหญ่ แต่ขนาดมิใช่ลักษณะของการผูกขาด ธุรกิจขนาดเล็กยังอาจมีอำนาจเพิ่มราคาในอุตสาหกรรม (หรือตลาด) ขนาดเล็กได้
การผูกขาดอาจเกิดขึ้นได้โดยสภาพเนื่องจากมีการแข่งขันจำกัด เพราะอุตสาหกรรมนั้นต้องใช้ทรัพยากรสูงและต้องมีราคาดำเนินการสูง (เช่น ระบบทางรถไฟ) ขณะที่บางคนเสนอว่าเทคโนโลยีได้เปลี่ยนแปลงสภาพของการแข่งขันทางเศรษฐกิจในทางที่โน้มเอียงให้เกิดภาวะผู้ชนะกินรวบมากขึ้น
อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ทั้งหมด

อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ทั้งหมด (อังกฤษ: return on assets : ROA) แสดงให้เห็นว่า สินทรัพย์ของบริษัทสามารถทำรายได้ได้มากเพียงใด
อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ทั้งหมดสามารถคำนวณได้จาก
ตัวเลขนี้บอกว่า บริษัทสามารถทำอะไรกับสินทรัพย์ที่บริษัทมีอยู่ได้ คือ รายได้มาจากสินทรัพย์ที่บริษัทควบคุมอยู่เท่าไร เป็นตัวเลขที่มีประโยชน์ในการเปรียบเทียบบริษัทที่แข่งขันกันในอุตสาหกรรมเดียวกัน ตัวเลขนี้จะมีค่าหลากหลายขึ้นอยู่กับประเภทอุตสาหกรรม อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ทั้งหมดเป็นการชี้การใช้ทุนของบริษัทมาก ซึ่งขึ้นอยู่กับอุตสาหกรรม บริษัทที่ต้องการการลงทุนเริ่มต้นสูงโดยทั่วไปจะมีอัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ทั้งหมดต่ำ
รายชื่อแชมป์โลกมวยสากลรุ่นฟลายเวท

นี่เป็นรายชื่อของแชมป์โลกรุ่นฟลายเวทเรียงตามสถาบัน ซึ่งเป็นที่ยอมรับโดยองค์กรมวยที่เป็นที่ยอมรับสี่แห่ง:
สมาคมมวยโลก (WBA) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2464 ในชื่อสมาคมมวยแห่งชาติ (NBA)
สภามวยโลก (WBC) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2506
สหพันธ์มวยนานาชาติ (IBF) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2526
องค์กรมวยโลก (WBO) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2531
รายพระนามผู้ปกครองเท็กซ์โคโค

นี่คือรายพระนาม ตลาโตอานิ แห่งเท็กซ์โคโค
ยุคก่อนอาณานิคม

| ตลาโตอานิ | พระรูป | ประสูติ | สวรรคต | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| กุยแนทซิน |  | พระโอรสในโนปาลต์ซิน |  |  |
| เตโกตลาลาทซิน |  | พระโอรสในกุยแนทซิน |  |  |
| อิกซ์ทลิลโซชิทล์ โอเม ท็อกทลิ |  | โอรสในเตโกตลาลาทซิน |  |  |
| เนซาอวลโคโยทล์ อโคลมิสทลิ 4 Reed (1431) – 6 Flint (1472) |  | 1 Rabbit (1402) โอรสใน Ixtlilxochitl กับ มัตลาลคิฮัวซิน แห่ง เตโนชตีชลัน[ต้องการอ้างอิง] | 6 Flint (1472) |  |
| เนซาฮวลปิลลิ 6 Flint (1472) – 10 Reed (1515) |  | 11 Flint (1464) Son of Nezahualcoyotl | 10 Reed (1515) | กล่าวกันว่าทรงหายสาบสูญมากกว่าที่จะสวรรคต |
| คาคามาทซิน 11 Flint (1516) – 2 Flint (1520) |  | โอรสเนซาฮวลปิลลิกับพระธิดาในคาคามาทซิน แห่ง เตโนชตีชลัน | 2 Flint (1520) ถูกปลงพระชนม์โดยพวกสเปน |  |
ยุคอาณานิคม

| Tlatoani | พระรูป | ประสูติ | สวรรคต | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| กัวนากอก 3 House (1521) – 6 Flint (1524) |  |  | 6 Flint (1524) อากาลัน ถูกปลงพระชนม์โดย เฮอร์นาน คอร์เตส |  |
| เทโคโคทซิน 6 Flint (1524) – 7 House (1525) |  |  | 7 House (1525) |  |
| เฟรนันโด เด คอร์เตส อิกซ์ทลิลโซชิทล์ 8 Rabbit (1526) – 13 Reed (1531) |  |  | 13 Reed (1531) |  |
| คาร์ลอส โอเมทอคซิน 13 Reed (1531) – 8 Reed (1539) |  |  | 8 Reed (1539) Burnt at the stake for idolatry |  |
| อันโตนิโอ ปิเมนแตล ทลาวิททอลซิน 9 Flint (1540) – 7 Flint (1564) |  |  | 7 Flint (1564) |  |
เชิงอรรถ

1 2  Chimalpahin (1997): vol. 2, p. 33.
1 2 3 4  Chimalpahin (1997): vol. 2, p. 35.
1 2 3 4 5  Chimapahin (1997): vol. 2, p. 37.
1 2  Chimalpahin (1997): vol. 1, p. 159.
↑  Chimalpahin (1997): vol. 1, p. 141.
1 2 3 4 5 6  Chimalpahin (1997): vol. 2, p. 39.
↑  Chimalpahin (1997): vol. 2, pp. 39–41.
1 2 3  Chimalpahin (1997): vol. 2, p. 41.
1 2  Chimalpahin (1997): vol. 2, p. 43.
แม็คเบ็ธ

แม็คเบ็ธ
Macbeth
แม็คเบ็ธ (อังกฤษ: The Tragedy of Macbeth) เป็นโศกนาฏกรรมยอดเยี่ยมซึ่งเป็นที่รู้จักดีอีกเรื่องหนึ่งของ วิลเลียม เชกสเปียร์  เป็นเรื่องราว ความทะเยอทะยานอันไม่มีที่สิ้นสุดและนำพาชีวิตไปสู่ความหายนะ การแสดงครั้งแรกเชื่อว่าได้จัดขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1606
ตัวละคร

คิงดันแคน - พระราชาของสกอตแลนด์
แมลคัม- ลูกชายคนโตของคิงดันแคน
โดแนลแบน- ลูกชายคนเล็กของคิงดันแคน
แม็คเบ็ธ - นายพลของกษัตริย์ดันแคน
ภริยาแม็คเบ็ธ - ภรรยาของแม็คเบ็ธ แต่หลังจากนั้นถูกสถาปนาเป็นราชินีของสกอตแลนด์
แบงโกว - เพื่อนของแม็คเบ็ธ และเป็นนายพลของกษัตริย์ดันแคน
ฟอนต์เซ่ - ลูกชายของแบงโกว
ยูไนเต็ดรัสเซีย

| ยูไนเต็ดรัสเซีย Единая Россия |
| --- | --- |
ประธาน: ดมีตรี เมดเวเดฟ
เลขาธิการ: อันเดรย์ ทูชัค
ประธานรัฐสภา: วลาดิมีร์ วาซิลีเยฟ
ผู้ก่อตั้ง: เซียร์เกย์ ชอยกู ยูริ ลุซคอฟ มินติเมอร์ ไชมีเยฟ
ก่อตั้ง: 1 ธันวาคม 2001; 23 ปีก่อน (2001-12-01)
รวมตัวกับ: ปิตุภูมิรัสเซีย ยูนิตี้ บ้านเรารัสเซีย พรรคอากราเรียน
ที่ทำการ: อาคาร 39, คูทูซอฟสกี พรอสเป็กต์, มอสโก, ประเทศรัสเซีย 121170
ฝ่ายเยาวชน: ยังการ์ดออฟยูไนเต็ดรัสเซีย
สมาชิกภาพ  (ปี ค.ศ. 2013): 2,073,772
อุดมการณ์: รัฐนิยม อนุรักษ์นิยมรัสเซีย ชาตินิยมรัสเซีย
จุดยืน: เต้นท์ใหญ่
กลุ่มระดับชาติ: ออลรัสเซียพีเพิลฟร้อนท์
สี:   ขาว,   น้ำเงิน,   แดง (สีประจำชาติรัสเซีย)
ที่นั่งในสภาสหพันธ์: 142 / 170
ที่นั่งในสภาดูมา: 325 / 450
ผู้ว่าการ: 58 / 85
ที่นั่งในรัฐสภาระดับภูมิภาค: 2,849 / 3,980
รัฐมนตรี: 20 / 31
เว็บไซต์
er.ru 
การเมืองรัสเซีย   รายชื่อพรรคการเมือง การเลือกตั้ง แม่แบบ:Cnote
ยูไนเต็ดรัสเซีย (อังกฤษ: United Russia; รัสเซีย: Единая Россия, อักษรโรมัน: Yedinaya Rossiya, สัทอักษรสากล: [(j)ɪˈdʲinəjə rɐˈsʲijə]) เป็นพรรคการเมืองอนุรักษ์นิยมของประเทศรัสเซีย ในฐานะพรรคที่ใหญ่ที่สุดในประเทศรัสเซีย พรรคนี้ครองที่นั่งในสภา 325 (หรือ 72.22%) จากทั้งหมด 450 ที่นั่งใน สภาดูมา ณ ปี ค.ศ. 2022 ซึ่งถือเป็นเสียงข้างมากในสภาตั้งแต่ปี ค.ศ. 2007 พรรคดังกล่าวก่อตั้งขึ้นในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2001 ผ่านการควบรวมของพรรคยูนิตี้ และพรรคปิตุภูมิ-ออลรัสเซีย
ยูไนเต็ดรัสเซียสนับสนุนนโยบายของประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคในช่วงตำแหน่งประธานาธิบดีของดมิตรี เมดเวเดฟ ปูตินยังคงเป็นผู้นำโดยพฤตินัยแม้จะไม่ได้เป็นผู้นำอย่างเป็นทางการหรือเป็นสมาชิกของพรรคก็ตาม พรรคถึงจุดสูงสุดในการเลือกตั้งสภานิติบัญญัติของรัสเซีย ค.ศ. 2007 ด้วยคะแนนเสียง 64.3% ในขณะที่ความนิยมลดลงในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา อุดมการณ์ของพรรคไม่สอดคล้องกันแต่โอบรับนักการเมืองและเจ้าหน้าที่โดยเฉพาะ ซึ่งมีมุมมองทางการเมืองที่หลากหลายที่สนับสนุนปูติน พรรคจะดึงดูดผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่สนับสนุนปูตินและไม่ใช่อุดมการณ์เป็นหลัก และมักถูกจัดโดยนักรัฐศาสตร์ว่าเป็น "พรรคเต๊นท์ใหญ่" หรือเป็น "พรรคแห่งอำนาจ" ในปี ค.ศ. 2009 พรรคอนุรักษ์นิยมรัสเซียได้ประกาศให้แนวคิดอนุรักษนิยมรัสเซียเป็นอุดมการณ์อย่างเป็นทางการ
แหล่งข้อมูลอื่น

Official website of United Russia (ในภาษารัสเซีย)
Official website of the Duma fraction  (ในภาษารัสเซีย)
Youth wing of the party
↑  "Роскомнадзор заблокировал фейковый сайт фракции «Единой России»" (ภาษารัสเซีย). สืบค้นเมื่อ 16 April 2021.
เมทิลีนบลู

| --- | --- |

ข้อมูลทางคลินิก
ชื่อทางการค้า: Urelene blue, Provayblue, Proveblue, others
ชื่ออื่น: CI 52015, basic blue 9
AHFS/Drugs.com: โมโนกราฟ
ข้อมูลทะเบียนยา:  US DailyMed: Provayblue 
ระดับความเสี่ยงต่อทารกในครรภ์:  AU: D   US: X (มีอันตราย)   
ช่องทางการรับยา: ทางปาก, การฉีดเข้าหลอดเลือดดำ (IV)
รหัส ATC: V03AB17 (WHO) V04CG05
กฏหมาย
สถานะตามกฏหมาย:  US: Medication Rx-only  
ข้อมูลเภสัชจลนศาสตร์
ครึ่งชีวิตทางชีวภาพ: 5–24 ชั่วโมง
ตัวบ่งชี้
 ชื่อตามระบบ IUPAC 3,7-bis(Dimethylamino)-phenothiazin-5-ium chloride 
เลขทะเบียน CAS: 61-73-4 Y
PubChem CID: 6099
DrugBank: DB09241 Y
ChemSpider: 5874 Y
UNII: 8NAP7826UB
KEGG: D10537 C00220
ChEBI: CHEBI:6872 Y
ChEMBL: CHEMBL405110 Y
ECHA InfoCard: 100.000.469 
ข้อมูลทางกายภาพและเคมี
สูตร: C16H18ClN3S
มวลต่อโมล: 319.85 g·mol−1
แบบจำลอง 3D (JSmol): Interactive image
 SMILES CN(C)c1ccc2c(c1)sc-3cc(=[N+](C)C)ccc3n2.[Cl-] 
 InChI InChI=1S/C16H18N3S.ClH/c1-18(2)11-5-7-13-15(9-11)20-16-10-12(19(3)4)6-8-14(16)17-13;/h5-10H,1-4H3;1H/q+1;/p-1 Y Key:CXKWCBBOMKCUKX-UHFFFAOYSA-M Y 
  (verify)
 สารานุกรมเภสัชกรรม
เมทิลีนบลู (อังกฤษ: methylene blue) หรือชื่อระหว่างประเทศที่ไม่มีเจ้าของเรียก เมทิลไทโอนิเนียมคลอไรด์ (methylthioninium chloride) เป็นสีย้อมในกลุ่มไทอะซีน อนุพันธ์ฟีโนไทอะซีน มีสูตรเคมีคือ C16H18ClN3S ลักษณะเป็นผงสีเขียวเข้ม ไม่มีกลิ่น มีค่า pH 6 ในน้ำที่อุณหภูมิ 25 °C มีจุดเดือดที่ 100 °C จุดหลอมเหลวที่ 190 °C เมทิลีนบลูละลายในน้ำ เอทานอล และคลอโรฟอร์ม แต่ไม่ละลายในเอทิลอีเทอร์ ไซลีน และกรดโอเลอิก เมื่อละลายในน้ำและเอทานอลจะได้สารละลายสีน้ำเงิน เมทิลีนบลูถูกค้นพบครั้งแรกโดยไฮน์ริช คาโร นักเคมีชาวเยอรมันในปี ค.ศ. 1876
เมทิลีนบลูเตรียมได้จากปฏิกิริยาออกซิเดชันของไดเมทิล-4-ฟีนิลลีนไดเอมีนกับโซเดียมไทโอซัลเฟต ใช้เป็นสีย้อมในการผ่าตัดติ่งเนื้อเมือกแบบส่องกล้องร่วมกับน้ำเกลือและเอพิเนฟรีน โดยฉีดที่ชั้นใต้เยื่อเมือกรอบ ๆ ติ่งเนื้อเมือก และใช้ในการส่องกล้องร่วมกับการใช้สี (chromoendoscopy) โดยพ่นไปบนเยื่อเมือกเพื่อตรวจหาการเจริญผิดปกติหรือรอยโรคก่อนเป็นมะเร็ง
ทางการแพทย์

ในปี ค.ศ. 1933 มาทิลดา บรูกส์ นักชีววิทยาชาวอเมริกันค้นพบว่าเมทิลีนบลูใช้เป็นยาต้านภาวะเป็นพิษคาร์บอนมอนอกไซด์และการเป็นพิษจากไซยาไนด์ ถึงแม้จะไม่แนะนำให้ใช้เมทิลีนบลูในการรักษาภาวะเหล่านี้แล้ว แต่เมทิลีนบลูยังปรากฏเป็นยาต้านพิษในยาหลักขององค์การอนามัยโลก ปัจจุบันเมทิลีนบลูใช้เป็นยารักษาภาวะเมทฮีโมโกลบินในเลือด โดยเฉพาะในรายที่มีระดับเมทฮีโมโกลบินมากกว่า 30% หรือไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยออกซิเจน โดยให้ทางหลอดเลือดดำ
ผลข้างเคียงของการใช้ยาเมทิลีนบลู ได้แก่ ปวดศีรษะ อาเจียน สับสน หายใจลำบาก ความดันโลหิตสูง ผลข้างเคียงอื่น ๆ รวมถึงการสลายของเม็ดเลือดแดงและภูมิแพ้ การใช้เมทิลีนบลูมักทำให้เหงื่อ ปัสสาวะ และอุจจาระมีสีน้ำเงินถึงเขียว เมทิลีนบลูมีคุณสมบัติยับยั้งมอนอเอมีนออกซิเดส เอนไซม์ที่สลายสารสื่อประสาทเซโรโทนิน มีรายงานว่าผู้ป่วยที่ใช้เมทิลีนบลูร่วมกับยา Selective serotonin re-uptake inhibitors ประสบกับกลุ่มอาการเซโรโทนิน ไม่ควรใช้เมทิลีนบลูในการรักษาโรคพร่องเอนไซม์ G-6-PD เพราะจะทำให้เม็ดเลือดแดงสลาย
ประโยชน์อื่น ๆ

เมทิลีนบลูใช้เป็นตัวบ่งชี้ปฏิกิริยารีดอกซ์ โดยเมทิลีนบลูเป็นส่วนประกอบหนึ่งในสารละลายในการทดลองขวดสีน้ำเงินร่วมกับกลูโคสและโซดาไฟ ซึ่งเมื่อเขย่าสารละลายจะเป็นสีน้ำเงินเกิดจากแก๊สออกซิเจนออกซิไดซ์เมทิลีนบลู แต่หากตั้งทิ้งไว้สักครู่ สารละลายจะเป็นสีใสเกิดจากกลูโคสรีดิวซ์เมทิลีนบลู นอกจากนี้ยังใช้ป้องกันเชื้อแบคทีเรียและเชื้อราในปลาเลี้ยง โดยเฉพาะโรคจุดขาวที่เกิดจากโปรโตซัวชนิด Ichthyophthirius multifiliis
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เมทิลีนบลู
"Methylene blue - MSDS" (PDF). LabChem. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2022-10-01. สืบค้นเมื่อ 2020-11-26.
"Methylene blue". New World Encyclopedia.
ภาษาโซมาลี

| โซมาลี |
| --- | --- |
Af Soomaali, Soomaali 𐒖𐒍 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘, 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘 اَف سٝومالِ, سٝومالِ,
ภูมิภาค: จะงอยแอฟริกา
ชาติพันธุ์: ชาวโซมาลี
จำนวนผู้พูด: 22 ล้านคน  (2019)
ตระกูลภาษา: แอโฟรเอชีแอติก  คูชิติกคูชิติกตะวันออกบริเวณที่ราบลุ่มกลุ่มภาษาโซมาลีโซมาลี
ระบบการเขียน: อักษรลาตินโซมาลี (อักษรลาติน; ทางการ) อักษรวาดาอัด (อักษรอาหรับ) อักษรออสมันยา อักษรโบรามา อักษรกัดดาเร
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ:  โซมาเลีย  โซมาลีแลนด์   จิบูตี   เอธิโอเปีย
ภาษาชนกลุ่มน้อยที่รับรองใน:  เคนยา
ผู้วางระเบียบ: Regional Somali Language Academy
รหัสภาษา
ISO 639-1: so
ISO 639-2: som
ISO 639-3: som
Linguasphere: 14-GAG-a
บริเวณที่มีผู้พูดภาษาโซมาลี
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด
โซมาลี (อังกฤษ: Somali, /səˈmɑːli, soʊ-/; อักษรละติน: Af-Soomaali; อักษรวาดาอัด: اَف سٝومالِ‎; อักษรออสมันยา: 𐒖𐒍 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘, ออกเสียง: [æ̀f sɔ̀ːmɑ́ːlì]) เป็นภาษาแอโฟรเอชีแอติกที่อยู่ในสาขาคูชิติก โดยเป็นภาษาแม่ของชาวโซมาลีในเกรตเตอร์โซมาลีและชาวโซมาลีพลัดถิ่น ภาษาโซมาลีเป็นภาษาทางการในประเทศโซมาเลียและโซมาลีแลนด์
บริเวณที่มีผู้พูด

ภาษาโซมาลีมีผู้พูดในบริเวณประเทศโซมาเลีย, จีบูตี, เอธิโอเปีย, เคนยา, เยเมน และในชนพลัดถิ่นโซมาลี และยังเป็นภาษาของชนกลุ่มน้อยบางส่วนในภูมิภาคที่มีชาวโซมาลีเป็นส่วนใหญ่
ภาษาโซมาลีเป็นภาษากลุ่มคูชิติกที่มีผู้พูดมากที่สุดในภูมิภาคนี้ รองลงมาคือภาษาโอโรโมและภาษาอะฟาร์
ณ ค.ศ. 2019 มีผู้พูดภาษาโซมาลีประมาณ 21.8 ล้านคนในเกรตเตอร์โซมาลี ในจำนวนนี้มีประมาณ 7.8 ล้านคนอาศัยอยู่ในประเทศโซมาเลีย  และยังมีผู้พูดภาษานี้ส่วนใหญ่ในประชากรจีบูตีด้วย
อ่านเพิ่ม

Abdullahi, Mohamed Diriye (2000). Le Somali, dialectes et histoire. Ph.D. dissertation, Université de Montréal.
Armstrong, L.E. (1964). "The phonetic structure of Somali," Mitteilungen des Seminars für Orientalische Sprachen Berlin 37/3:116-161.
Bell, C.R.V. (1953). The Somali Language. London: Longmans, Green & Co.
Berchem, Jörg (1991). Referenzgrammatik des Somali. Köln: Omimee.
Cardona, G.R. (1981). "Profilo fonologico del somalo," Fonologia e lessico. Ed. G.R. Cardona & F. Agostini. Rome: Dipartimento per la Cooperazione allo Sviluppo; Comitato Tecnico Linguistico per l'Università Nazionale Somala, Ministero degli Affari Esteri.  Volume 1, pages 3–26.
Dobnova, Elena Z. (1990). Sovremennyj somalijskij jazyk. Moskva: Nauka.
Puglielli, Annarita (1997). "Somali Phonology," Phonologies of Asia and Africa, Volume 1.  Ed. Alan S. Kaye. Winona Lake:  Eisenbrauns. Pages 521-535.
Lamberti, M. (1986). Die Somali-Dialekte. Hamburg: Buske.
Lamberti, M. (1986). Map of the Somali-Dialects in the Somali Democratic Republic. Hamburg: Buske.
Saeed, John Ibrahim (1987). Somali Reference Grammar. Springfield, VA: Dunwoody Press.
แหล่งข้อมูลอื่น

Somali Language Page: Resources, links and information on the Somali language.
Hooyo.Web - Somali Grammar
Somali Language and Linguistics: A Bibliography
Learn101 - Learn Somali
Virtual keyboard for historical Osmanya script. Lexilogos.
Digital Dialects - Somali language learning games
Enhancing the Quality of Google Somali Translations
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
อื่น ๆ:  IdRef