ยุคเหล็ก
ลำดับเวลา > เอเชีย > เอเชียใต้

ช่วงเวลาเป็นเพียงการประมาณเท่านั้น โปรดดูรายละเอียดเพิ่มเติมแต่ละบทความ
ยุคก่อนประวัติศาสตร์ (หรือยุคกึ่งก่อนประวัติศาสตร์)ของยุคเหล็ก   ยุคเหล็กประวัติศาสตร์
หลักฐานเบื้องต้นของการถลุงเหล็กมีอายุย้อนหลังไปหลายศตวรรษก่อนยุคเหล็กอย่างแท้จริง มีการใช้เหล็กที่มุนดิกัค ในการผลิตเครื่องมือบางอย่างในช่วงสหัสวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล เช่น กระดิ่งทองแดง/สำริดขนาดเล็กที่มีลิ้นเหล็ก แท่งทองแดง/สำริดที่มีปุ่มประดับเหล็กสองอัน และด้ามกระจกทองแดง/สำริด ประดับด้วยปุ่มเหล็ก ค้นพบเครื่องมือ รวมทั้งมีดและใบมีดขนาดเล็กในรัฐเตลังคานา ของอินเดีย ซึ่งมีอายุระหว่าง 2400 ปีก่อนคริสตกาล ถึง 1800 ปีก่อนคริสตกาล ประวัติศาสตร์ของโลหะวิทยาในอนุทวีปอินเดีย เริ่มต้นขึ้นก่อนสหัสวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล แหล่งโบราณคดีในอินเดีย เช่น มัลฮาร์, ดาห์ดูปุระ, ราชา นาลา กา ติลา, ลาฮูราเดวา โกสัมพี และจุฬศรี อลาหาบาด ในรัฐอุตตรประเทศ ในปัจจุบัน แสดงเครื่องมือเหล็กในช่วง 1800-1200 ปีก่อนคริสตกาล
ตามที่หลักฐานจากแหล่งโบราณคดี ราชา นาลา กา ติลา และมัลฮาร์ ชี้ให้เห็นถึงการใช้เหล็กประมาณ 1800/1700 ปีก่อนคริสตกาล การถลุงเหล็กอย่างแพร่หลายมาจาก มัลฮาร์ และพื้นที่โดยรอบ แหล่งโบราณคดียแห่งนี้สันนิษฐานว่าเป็นศูนย์กลางการถลุงเหล็กเบลอเมอรี่ เนื่องจากตั้งอยู่ระหว่างแม่น้ำกรมนาสา และแม่น้ำคงคา แหล่งโบราณคดียแห่งนี้แสดงเทคโนโลยีทางการเกษตรกรรม เช่น เครื่องมือเหล็ก เคียว ตะปู ตะขอ ปลายหอก ฯลฯ อย่างน้อยประมาณ 1500 ปีก่อนคริสตกาล การขุดค้นทางโบราณคดีในไฮเดอราบาด แสดงแหล่งฝังศพยุคเหล็ก
ช่วงต้นสหัสวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล มีการพัฒนาโลหะวิทยาเหล็กอย่างแพร่หลายในอินเดีย ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและความเชี่ยวชาญด้านโลหะวิทยาเหล็กประสบความสำเร็จในช่วงที่มีการตั้งถิ่นฐานอยู่อย่างสงบสุขแห่งนี้ มีการระบุศูนย์กลางการผลิตเหล็กแห่งหนึ่งใน อินเดียตะวันออก ว่ามีอายุย้อนหลังไปถึงสหัสวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล ในอินเดียใต้ (ไมซอร์ในปัจจุบัน) เหล็กปรากฏขึ้นเร็วตั้งแต่ศตวรรษที่ 12 ถึง 11 ก่อนคริสตกาล การพัฒนาเหล่านี้เร็วเกินไปสำหรับการติดต่ออย่างใกล้ชิดทางใดทางหนึ่งกับภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศ ตำราอุปนิษัท ของอินเดีย กล่าวถึงโลหะวิทยา และยุคราชวงศ์โมริยะของอินเดีย มีความก้าวหน้าทางด้านโลหะวิทยา ช่วงแรก ๆ ของปี 300 ก่อนคริสตกาล หรือไม่เกิน ค.ศ. 200 มีการผลิตเหล็กกล้าคุณภาพสูงในอินเดียใต้ โดยใช้เทคนิคที่ต่อมาเรียกว่า เทคนิคเตาหลอม ในระบบนี้ เหล็กกล้าเนื้อละเอียด ถ่าน และแก้ว ถูกผสมกันในหม้อดินเผา และถูกความร้อนจนเหล็กละลายและดูดซับคาร์บอน
ยุคเหล็กตอนต้นในช่วงก่อนประวัติศาสตร์ของศรีลังกา มีอายุระหว่าง 1000 ปีก่อนคริสตกาล ถึง 600 ปีก่อนคริสตกาล หลักฐานคาร์บอนกัมมันตรังสีได้เก็บรวบรวมมาจากอนุราธปุระ และแหล่งพักพิงอาลิกาลา ที่สีคิริยะ มีบันทึกว่าเมืองอนุราธปุระ ขยายตัวครอบคลุมพื้นที่ 10 ha (25 เอเคอร์) ภายใน 800 ปีก่อนคริสตกาล และขยายตัวเป็น 50 ha (120 เอเคอร์) ภายใน 700-600 ปีก่อนคริสตกาล กลายเป็นเมือง โครงกระดูกของหัวหน้าเผ่าในยุคเหล็กตอนต้น ถูกขุดค้นพบที่อนัยโกได, แจฟฟ์นา ชื่อ โคเวต้า (Ko Veta) ถูกสลักไว้บนตราประทับ ด้วยอักษรพราหมี ที่ฝังอยู่กับโครงกระดูก นักโบราณคดีประมาณการว่าอยู่ในช่วงศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล "Ko" ซึ่งแปลว่า "กษัตริย์" ในภาษาทมิฬ เทียบได้กับชื่ออื่น ๆ เช่น โคอาทัน (Ko Atan) และ โค ปูติวิระ (Ko Putivira) ที่ปรากฏในจารึกอักษรพราหมีร่วมสมัยในอินเดียใต้ นอกจากนี้ยังมีการคาดการณ์ว่าแหล่งโบราณคดีของยุคเหล็กตอนต้นอาจมีอยู่ที่ กันดารอดไก, มัตโทตา, ปิลาปิตียา และ ติสสมาณาราม
หลักฐานจารึกที่ถอดรหัสได้อย่างชัดเจนยุคแรกสุดที่พบในอนุทวีปอินเดีย คือ เสาหลักอโศก ของพระเจ้าอโศกมหาราช ในศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล ซึ่งใช้อักษรพราหมีเขียน แต่เดิมนักวิชาการหลายคนคิดว่าจารึกบางส่วนมีอายุอยู่ก่อนสมัยอโศก เช่น จารึกบนหีบศพพิพาหวา (Piprahwa relic casket inscription), จารึกบนเสาหลักบาห์ลี (Badli pillar inscription), จารึกบนหีบศพภัตติโปรลู (Bhattiprolu relic casket inscription), จารึกแผ่นทองแดงโซห์คอรา (Sohgaura copper plate inscription), จารึกอักษรพราหมีมหาสถานครห์ (Mahasthangarh Brahmi inscription), ข้อความบนเหรียญเอแรน (Eran coin legend), ข้อความบนเหรียญตักศิลา (Taxila coin legends) และจารึกบนเหรียญเงินของโสไฟต์ (Sophytes) อย่างไรก็ตาม นักวิชาการรุ่นหลังได้กำหนดอายุของจารึกเหล่านี้ให้ใหม่ในภายหลัง