เย่ เจี้ยนอิง
ประวัติ

เย่ อี๋เหว่ย์ (จีน: 叶宜伟) เกิดในครอบครัวพ่อค้าชาวแคะคริสเตียนฐานะร่ำรวยในหมู่บ้านชนบทเก่าแก่ในอำเภอเจียอิง ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็นเขตเหมย์เซี่ยน เมืองเหมย์โจว มณฑลกวางตุ้ง ชื่อรองของเขาคือ ชางไป๋ (滄白) พี่น้องของเย่ส่วนใหญ่เสียชีวิตก่อนจะเป็นผู้ใหญ่ด้วยอาการป่วยร้ายแรง
หลังสำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนการทหารยูนนานใน ค.ศ. 1919 เขาได้เข้าร่วมก๊กมินตั๋ง ทำงานสอนหนังสือที่โรงเรียนการทหารหวงผู่ และเข้าร่วมพรรคคอมมิวนิสต์ใน ค.ศ. 1927
ในปีนั้น เขาเข้าร่วมในการก่อการกำเริบหนานชางที่ล้มเหลวและถูกบังคับให้หลบหนีไปฮ่องกงพร้อมกับผู้นำการกำเริบอีกสองคน คือ โจว เอินไหลและเย่ ถิ่ง (ไม่มีความสัมพันธ์กัน) โดยมีเพียงปืนพกสองกระบอกที่แบ่งกันใช้ ไม่นานหลังจากนั้น เขาปฏิบัติหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายอย่างซื่อสัตย์ในช่วงการก่อการกำเริบกว่างโจว แม้เขาจะต่อต้านก็ตาม เมื่อการกำเริบครั้งนี้ล้มเหลวเขาจึงจำต้องหนีไปฮ่องกงกับเย่ ถิ่งและเนี่ย หรงเจินอีกครั้ง อย่างไรก็ตาม เย่โชคดีกว่าเย่ ถิงมาก ซึ่งถูกใช้เป็นแพะรับบาปสำหรับความล้มเหลวของโคมินเทิร์นและถูกบังคับให้ลี้ภัย เย่ไม่ถูกตำหนิ และต่อมาได้ไปศึกษาวิทยาศาสตร์การทหารที่มอสโก
หลังกลับมายังประเทศจีนใน ค.ศ. 1932 เขาเข้าร่วมกองทัพโซเวียตเจียงซี โดยดำรงตำแหน่งเสนาธิการกองทัพหน้าที่สี่ของจาง กั๋วเทา อย่างไรก็ตาม หลังนักสู้ของจางพบกับกองกำลังของเหมา เจ๋อตงระหว่างการเดินทัพทางไกล ผู้นำทั้งสองก็มีความเห็นไม่ตรงกันเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวในเวลาต่อมาของกองทัพแดงจีน จางยืนกรานที่กลับไปทางใต้เพื่อสร้างฐานที่มั่นใหม่ในพื้นที่ที่ชนกลุ่มน้อยทิเบตและเชียงอาศัยอยู่ (ภายหลังกลายเป็นหายนะอย่างที่เหมาคาดการณ์ไว้ โดยจางเสียกำลังพลไปกว่าร้อยละ 75 และต้องล่าถอยไปยังฐานทัพคอมมิวนิสต์ที่เมืองเหยียนอาน) ระหว่างที่ผู้นำทั้งสองมีความเห็นไม่ตรงกัน เย่ – แม้เขาจะเป็นเสนาธิการของจาง – กลับเข้าข้างเหมา และแทนที่จะสนับสนุนจางโดยไม่มีเงื่อนไขเช่นเดียวกับที่เขาทำในช่วงการก่อการกำเริบกว่างโจว เย่กลับหลบหนีไปที่สำนักงานใหญ่ของเหมาพร้อมกับหนังสือรหัสและแผนที่ของจาง เป็นผลให้การสื่อสารระหว่างจางกับโคมินเทิร์นถูกตัดขาด ขณะที่เหมาสามารถสร้างเครือข่ายทางวิทยุได้ เป็นผลให้โคมินเทิร์นยอมรับความเป็นผู้นำของเหมา เหมาจะไม่มีวันลืมผลงานของเย่ โดยเขากล่าวในเวลาต่อมาว่า "เย่ เจี้ยนอิงช่วยพรรค (คอมมิวนิสต์จีน) กองทัพแดง (จีน) และการปฏิวัติ (จีน)"
ภายหลังการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน เย่ได้รับแต่งตั้งให้ดูแลมณฑลกวางตุ้ง เป็นผลให้เขาต้องเสียอาชีพทางการเมืองภายใต้การปกครองของเหมา เย่เข้าใจว่าสภาพเศรษฐกิจในมณฑลนั้นต่างจากที่อื่น ๆ ในประเทศจีนมาก เนื่องจากเจ้าของที่ดินชาวกวางตุ้งส่วนใหญ่ก็เป็นชาวนาที่เข้าร่วมในการผลิตโดยไม่เอาเปรียบผู้เช่า ดังนั้นเขาจึงปฏิเสธที่จะยึดทรัพย์สินของเจ้าของที่ดิน และเลือกที่จะปกป้องธุรกิจและที่ดินของพวกเขาแทน อย่างไรก็ตาม นโยบายของเย่ขัดกับคำสั่งของการปฏิรูปที่ดินที่พรรคกำหนดซึ่งเน้นย้ำถึงการต่อสู้ทางชนชั้น นโยบายของเขาถูกมองว่าอ่อนเกินไป ทำให้เย่และคณะทำงานในพื้นที่ถูกแทนโดยหลิน เปียวในไม่ช้า และนโยบายที่เข้มงวดกว่ามากก็ถูกนำไปปฏิบัติ เจ้าของที่ดินชาวกวางตุ้งหลายแสนคนถูกประหารชีวิต เป็นผลให้อาชีพทางการเมืองของเย่สิ้นสุดลงโดยสิ้นเชิง
กระนั้น เหมาก็ไม่ได้ลืมสิ่งที่เย่ได้ทำเพื่อเขาในช่วงการเดินทัพทางไกล และด้วยเหตุนี้จึงปลดเขาออกจากตำแหน่งทางการเมืองเท่านั้นขณะที่ยังคงรักษาตำแหน่งทางทหารไว้ ผลก็คือจนถึง ค.ศ. 1968 เย่ยังคงปฏิบัติหน้าที่ทางทหารต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง และได้รับแต่งตั้งเป็นจอมพลใน ค.ศ. 1955 เย่มีความฉลาดในการใช้อิทธิพลทางทหารของเขาเพื่อให้การสนับสนุนที่จำกัดและเขายังรับผิดชอบการแทรกแซงความพยายามลอบสังหารนักปฏิรูปอีกด้วย
หลิน เปียวเสียชีวิตจากอุบัติเหตุเครื่องบินตกใน ค.ศ. 1971 (อุบัติการณ์หลิน เปียว) ระหว่างการรณรงค์วิจารณ์หลิน วิจารณ์ขงจื๊อที่ตามมา นายพลหลายนายที่ได้รับการสนับสนุนจากหลินถูกปลดจากตำแหน่งและโครงการทางการทหารที่หลินได้ดำเนินการไว้ก็ถูกยกเลิก ใน ค.ศ. 1973 กองทัพปลดปล่อยประชาชนทำการปรับโครงสร้างใหม่ทั้งหมด จากนั้น เย่เป็นผู้ควบคุมการปฏิบัติการของกองทัพฯ โดยปรึกษากับโจว เอินไหล ใน ค.ศ. 1975 เย่ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม แทนตำแหน่งเดิมของหลิน ตั้งแต่ ค.ศ. 1973 เขายังดำรงตำแหน่งรองประธานคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนอีกด้วย
เย่เป็นผู้นำกลุ่มนายพลและผู้อาวุโสพรรคที่ล้มล้างเจียง ชิงและแก๊งออฟโฟร์ ในระหว่างการวางแผนเบื้องต้นที่บ้านพักของเขา เขากับหลี่ เซียนเนี่ยนสื่อสารกันด้วยการเขียน แม้พวกเขาจะนั่งข้างกันก็ตาม เนื่องจากมีความเสี่ยงที่จะเกิดการรบกวน วันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 1976 เย่ได้สั่งจับกุมแก๊งออฟโฟร์และเหมา ยฺเหวี่ยนซิน
ด้วยการสนับสนุนของเย่ต่อประธานฮฺว่า กั๋วเฟิง เขาจึงได้รับการแต่งตั้งเป็นรองประธานพรรคในการประชุมสมัชชาใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์จีนครั้งที่ 11 ใน ค.ศ. 1977 เนื่องจากความต้องการทางกายภาพของรัฐมนตรีกลาโหมมีมากเกินไปสำหรับเย่ในวัย 80 ปี เขาจึงลาออกจากตำแหน่งดังกล่าวใน ค.ศ. 1978 และได้รับแต่งตั้งเป็นประธานคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาประชาชนแห่งชาติ โดยดำรงตำแหน่งที่ว่างลงนี้นับตั้งแต่จู เต๋อเสียชีวิตใน ค.ศ. 1976 ดังนั้น เย่จึงเป็นประมุขแห่งรัฐทางพิธีการของจีน
สอดคล้องกับแนวทางหนึ่งประเทศ สองระบบของเติ้ง เย่ได้ขยายความการรวมประเทศกับไต้หวันอย่างสันติผ่าน "ข้อเสนอ 9 ประการ" ของเขาในวันที่ 30 กันยายน ค.ศ. 1981 ซึ่งไต้หวันจะมีอำนาจปกครองตนเองในระดับสูงหลังการรวมประเทศ ข้อเสนอเก้าประการยังกล่าวถึงการค้า การขนส่ง และบริการไปรษณีย์เป็น "สามสัมพันธ์" ข้ามช่องแคบและ "การแลกเปลี่ยนสี่ประการ" ในด้านวัฒนธรรม วิชาการ เศรษฐศาสตร์ และกีฬา
เย่เกษียณจากประธานคณะกรรมาธิการสามัญประจำสภาประชาชนแห่งชาติใน ค.ศ. 1983 และใน ค.ศ. 1985 เขาก็ถอนตัวออกจากคณะกรรมาธิการสามัญกรมการเมืองอย่างสมบูรณ์ เขาเสียชีวิตประมาณหนึ่งปีต่อมาด้วยวัย 89 ปีในวันที่ 22 ตุลาคม ค.ศ. 1986