stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ก้านสมองส่วนท้าย
เชิงอรรถ

↑  ในกายวิภาคศาสตร์ olivary body (พหูพจน์ olivary bodies, olives โดยมาจากคำละตินว่า oliva) เป็นโครงสร้างรูปไข่คู่ที่เด่นภายในก้านสมองส่วนท้ายซึ่งอยู่ทางด้านล่างของก้านสมอง
เป็นโครงสร้างที่มี olivary nuclei
1 2  myelencephalon หรือ afterbrain เป็นส่วนหลังสุดของสมองส่วนท้ายของตัวอ่อน (embryonic hindbrain) ซึ่งเมดัลลาพัฒนามาจาก
↑  obex (จากคำละตินซึ่งแปลว่า ส่วนกั้น) เป็นจุดในสมองมนุษย์ซึ่งโพรงสมองที่สี่ได้แคบลงเป็น central canal ของไขสันหลัง
โดยเกิดที่เมดัลลาส่วนท้าย (caudal medulla)
เส้นใยประสาทรับความรู้สึกที่ส่งเข้าไปในสมองจะข้ามไขว้ทแยง (decussate) ณ จุดนี้
↑  medullary pyramid (พิระมิดของเมดัลลา) เป็นโครงสร้างเนื้อขาวเป็นคู่ของก้านสมองส่วนท้ายที่มีเส้นใยประสาทสั่งการของ corticospinal tract และ corticobulbar tract โดยรวมเรียกว่า pyramidal tract
ขอบล่างของพิระมิดจะกำหนดด้วยเส้นใยประสาทที่ข้ามไขว้ทแยง (decussate)
1 2  ด้านหลังบนของเมดัลลามี inferior cerebellar peduncle ซึ่งเป็นโครงสร้างเป็นเส้นคล้ายเชือกหนาระหว่างโพรงสมองที่สี่ส่วนล่างกับรากของเส้นประสาทคอหอยและกล่องเสียง (9) และเส้นประสาทเวกัส (10)
inferior cerebellar peduncle แต่ละอันเชื่อมไขสันหลังพร้อมเมดัลลากับสมองน้อย และประกอบด้วย juxtarestiform body และ restiform body
↑  posterior funiculus ของไขสันหลังอยู่ระหว่าง posterolateral sulcus กับ posterior median sulcus
เป็นส่วนที่มี posterior columns (หรือเรียกว่า dorsal columns) ซึ่งเป็นเนื้อขาวที่มี fasciculus gracilis และ fasciculus cuneatus
ส่วนแบ่งที่เป็นเซลล์เกลียแยก fasciculus สองส่วนนี้ออกจากกันแล้วกลายเป็นข้างทั้งสองของ posterior intermediate sulcus.
↑  รีเฟล็กซ์ขย้อน (pharyngeal reflex หรือ gag reflex หรือ laryngeal spasm) เป็นการหดเกร็งกล้ามเนื้อด้านหลังของคอโดยรีเฟล็กซ์ ที่เกิดเพราะการถูกเพดานปาก ลิ้นด้านหลัง บริเวณใกล้ ๆ ทอนซิล ลิ้นไก่ และคอด้านหลัง รีเฟล็กซ์นี้บวกกับรีเฟล็กซ์ทางเดินหายใจ/ทางเดินอาหารอื่น ๆ เช่น การกลืน ช่วยป้องกันวัตถุในช่องปากไม่ให้เข้าไปในคอยกเว้นเมื่อกลืน ดังนั้น จึงช่วยไม่ให้ติดคอ
↑  การกลืนเป็นกระบวนการในร่างกายสัตว์หรือมนุษย์ ที่ทำให้วัตถุผ่านปากเข้าไปในคอหอยแล้วเข้าไปในหลอดอาหารในขณะที่ปิดฝากล่องเสียง เป็นเรื่องสำคัญในการกินและการดื่ม เพราะถ้าทำงานล้มเหลว วัตถุ (เช่น อาหาร เครื่องดื่ม หรือยา) ก็จะล่วงเข้าไปในท่อลมแล้วทำให้หายใจไม่ออกหรือสูดเข้าไปในปอด ในมนุษย์ การปิดฝากล่องเสียงชั่วคราวโดยอัตโนมัติจะเกิดอาศัยรีเฟล็กซ์การกลืน (swallowing reflex)
↑  รีเฟล็กซ์ขากรรไกร (jaw jerk reflex หรือ masseter reflex) เป็นรีเฟล็กซ์กล้ามเนื้อยืด (stretch reflex) ที่แพทย์ใช้ตรวจสถานะของเส้นประสาทไทรเจมินัล (5) และช่วยแยกแยะระหว่างปัญหาไขสันหลังระดับคอส่วนบน (upper cervical cord compression) กับรอยโรคที่อยู่เหนือฟอราเมน แมกนัม คือแพทย์จะเคาะขากรรไกรล่างโดยเคาะเป็นมุมลงล่างใต้ปากที่คางเมื่อปากเปิดอยู่เล็กน้อย ร่างกายจะตอบสนองโดยกระตุกกล้ามเนื้อแมสซีเตอร์ให้ขากรรไกรกระตุกกลับขึ้นบน ปกติแล้วรีเฟล็กซ์นี้ตอบสนองน้อยหรือไม่มี แต่คนไข้ที่มีรอยโรคของเซลล์ประสาทสั่งการบน (upper motor neuron lesion) จะมีปฏิกิริยาที่เห็นได้ชัด
แหล่งข้อมูลอื่น

ภาพสมองตัดแต่งสีซึ่งรวมส่วน "medulla" at the BrainMaps project
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  อิสราเอล  สหรัฐ 
อื่น ๆ:  Terminologia Anatomica 
ภาพเคลื่อนไหวของก้านสมองส่วนท้าย
เมดัลลาและส่วนต่าง ๆ (10-16) 
(10) พีระมิด
(11) anterior median fissure
(15) ข่ายหลอดเลือดสมอง (choroid plexus) ในโพรงสมองที่สี่
(13) olive 
(7) พอนส์
ภาพเคลื่อนไหวของเมดัลลา มันโผล่ออกจากฟอราเมน แมกนัมที่ฐานกะโหลกศีรษะ แล้วต่อจากนั้นกลายเป็นไขสันหลัง
ประเทศเอกวาดอร์
การเมืองการปกครอง > ฝ่ายบริหาร

ประธานาธิบดีเป็นทั้งประมุขของรัฐและหัวหน้าคณะรัฐบาล และเป็นผู้แต่งตั้งคณะรัฐมนตรี ทั้งประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดีมาจากการเลือกตั้งในคราวเดียวกันในระบบคะแนนนิยม วาระการดำรงตำแหน่ง 4 ปี โดยสามารถดำรงตำแหน่งในวาระที่ 2 ติดต่อกันได้
การเมืองการปกครอง > ฝ่ายนิติบัญญัติ

รัฐสภาเอกวาดอร์เป็นสภาเดี่ยว มีจำนวน 124 ที่นั่ง สมาชิกมาจากการเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อตามสัดส่วน วาระการดำรงตำแหน่ง 4 ปี
การเมืองการปกครอง > ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

เอกวาดอร์เน้นการดำเนินนโยบายต่างประเทศในกรอบพหุภาคี โดยเป็นสมาชิกองค์กรระหว่างประเทศต่าง ๆ ทั้งในระดับภูมิภาคและระดับโลก เน้นการพัฒนาความสัมพันธ์ทั้งในด้านการเมืองและเศรษฐกิจกับประเทศต่าง ๆ ทั้งในลาตินอเมริกา ยุโรป และเอเชียอย่างหลากหลาย เพื่อลดการพึ่งพาพันธมิตรเดิมอย่างสหรัฐซึ่งเป็นคู่ค้าหลักและเคยมีความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกับเอกวาดอร์มาก่อนหน้านี้
การแบ่งเขตการปกครอง

ประเทศเอกวาดอร์แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 24 จังหวัด (provincia) แต่ละจังหวัดมีเมืองหลวงเป็นของตนเอง โดยชื่อเมืองหลักอยู่ในวงเล็บ
| --- | --- |
 อาซวย (กูเองกา)  โบลิบาร์ (กัวรันดา)  กัญญาร์ (อาโซเกส)  การ์ชิ (ตุลกัน)  ชิมโบราโซ (ริโอบัมบา)  โกโตปักซิ (ลาตากุงกา)  เอลโอโร (มาชาลา)  เอสเมรัลดัส (เอสเมรัลดัส)  กาลาปาโกส (ปูเอร์โตบาเกริโซโมเรโน)  กัวยัส (กัวยากิล)  อิมบาบูรา (อิบาร์รา)  โลฆา (โลฆา):  โลสริโอส (บาบาโอโย)  มานาบี (ปอร์โตบิเอโฆ)  โมโรนาซานเตียโก (มากัส)  นาโป (เตนา)  โอเรยานา (ปูเอร์โตฟรันซิสโกเดโอเรยานา)  ปัสตาซา (ปูโย)  ปิชินชา (กีโต)  ซานตาเอเลนา (ซานตาเอเลนา)  ซานโตโดมิงโกเดโลสซาชิลัส (ซานโตโดมิงโก)  ซูกุมบิโอส (นูเอบาโลฆา)  ตุงกูราวา (อัมบาโต)  ซาโมราชินชิเป (ซาโมรา)
หนังสืออ่านเพิ่ม

Ades, H. and Graham, M. (2010) The Rough Guide to Ecuador, Rough Guides
Becker, M. (2008) Indians and Leftists in the Making of Ecuador's Modern Indigenous Movements, Duke University Press Books
Becker, M. and Clark, A. K. (2007) Highland Indians and the State in Modern Ecuador, University of Pittsburgh Press
Blakenship, J. (2005) Cañar: A Year in the Highlands of Ecuador, University of Texas Press
Brown, J. and Smith, J. (2009) Moon Guidebook: Ecuador and the Galápagos Islands, Avalon Travel Publishing
Crowder, N. (2009) Culture Shock! Ecuador: A Survival Guide to Customs and Etiquette, Marshall Cavendish Corporation
Gerlach, A. (2003) Indians, Oil, and Politics: A Recent History of Ecuador, SR Books
Handelsman, M. H. (2008) Culture and Customs of Ecuador, Greenwood
Hurtado, O. (2010) Portrait of a Nation: Culture and Progress in Ecuador, Madison Books
O'Connor, E. (2007) Gender, Indian, Nation: The Contradictions of Making Ecuador, 1830–1925, University of Arizona Press
Pineo, R. (2007) Ecuador and the United States: Useful Strangers, University of Georgia Press
Roos, W. and Van Renterghem, O. (2000) Ecuador in Focus: A Guide to the People, Politics, and Culture, Latin America Bureau
Sawyer, S. (2004) Crude Chronicles: Indigenous Politics, Multinational Oil, and Neoliberalism in Ecuador, Duke University Press Books
Striffler, S. (2001) In the Shadows of State and Capital: The United Fruit Company, Popular Struggle, and Agrarian Restructuring in Ecuador – 1900–1995, Duke University Press Books
Torre, C. de la and Striffler, S. (2008) The Ecuador Reader: History, Culture, Politics, Duke University Press Books
Various (2010) Insight Guidebook: Ecuador & Galápagos, Insight Guides
Various (2009) Lonely Planet Guide: Ecuador & the Galápagos Islands, Lonely Planet
Whitten, N. E. (2011) Histories of the Present: People and Power in Ecuador, University of Illinois Press
Whitten, N. E. (2003) Millennial Ecuador: Critical Essays on Cultural Transformations and Social Dynamics, University Of Iowa Press
แหล่งข้อมูลอื่น

President of Ecuador (สเปน)
CIA Library Site: Chief of State and Cabinet Members เก็บถาวร 2008-12-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Ecuador entry at The World Factbook
ประเทศเอกวาดอร์ ที่เว็บไซต์ Curlie
Ecuador เก็บถาวร 2008-06-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน at UCB Libraries GovPubs
Ecuador profile from the BBC News
Wikimedia Atlas of Ecuador
ดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ ประเทศเอกวาดอร์ ที่โอเพินสตรีตแมป
Rotary International in Ecuador
แผนที่เขตการปกครองของเอกวาดอร์
วัดพระเจดีย์ซาวหลัง

| วัดพระเจดีย์ซาวหลัง |
| --- | --- |


ที่ตั้ง: ตำบลต้นธงชัย อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง
ประเภท: พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ
พระพุทธรูปสำคัญ: พระแสนแซ่ทองคำ
ความพิเศษ: เจดีย์ศิลปะแบบล้านนาผสมพม่า
 สถานีย่อยพระพุทธศาสนา
วัดพระเจดีย์ซาวหลัง (ไทยถิ่นเหนือ: ) ตั้งอยู่ที่ตำบลต้นธงชัย อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง ห่างจากตัวเมืองไปทางทิศเหนือ 5 กิโลเมตรตามถนนสายลำปาง-แจ้ห่ม เป็นวัดใหญ่อยู่กลางทุ่งนา บริเวณวัดร่มรื่นไปด้วยต้นไม้ใหญ่ "ซาว" แปลว่า 'ยี่สิบ' และ "หลัง" แปลว่า 'องค์' วัดพระเจดีย์ซาวหลัง แปลว่า "วัดที่มีเจดีย์ 20 องค์"
วัดนี้เป็นปูชนียสถานที่สำคัญของจังหวัดลำปางสร้างแต่โบราณ ทรงคุณค่าทั้งทางด้านประวัติศาสตร์และโบราณวัตถุ จากหลักฐานการขุดพบพระเครื่องสมัยหริภุญชัยที่องค์พระเจดีย์ ทำให้สันนิษฐานได้ว่าวัดนี้สร้างมานานกว่าพันปีสิ่งที่น่าชมภายในวัดคือ องค์พระธาตุเจดีย์ซาว ที่มีศิลปะล้านนาผสมศิลปะพม่า ข้างหมู่พระเจดีย์มีวิหารหลังเล็ก ประดิษฐานพระพุทธรูปสำริดปางสมาธิ ศิลปะเชียงแสน ชาวบ้านเรียกว่า "พระเจ้าทันใจ"
พระอุโบสถหลังใหญ่ซึ่งประดิษฐานพระประธาน เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยที่มีพุทธลักษณะงดงาม บานประตูทั้งสามเป็นของโบราณ เขียนลวดลายรดน้ำละเอียดสวยงาม เสาซุ้มประตูหน้าต่างประดับลวดลายกระจกสีเป็นลักษณะศิลปะสมัยใหม่ และที่ศาลาการเปรียญเรือนไม้ชั้นเดียวด้านหลังพระอุโบสถ ได้จัดเป็นพิพิธภัณฑ์แสดงโบราณวัตถุที่ชาวบ้านนำมาถวาย นอกจากนี้ เมื่อ พ.ศ. 2526 ชาวบ้านได้ขุดพบพระพุทธรูปทองคำบริสุทธิ์หนัก 100 บาทสองสลึง มามอบให้แก่ทางวัดซึ่งพระพุทธรูปองค์นี้ชื่อว่า "พระแสนแซ่ทองคำ" เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ศิลปะสมัยล้านนา ราวพุทธศตวรรษที่ 21 ขนาดหน้าตักกว้าง 9 นิ้วครึ่ง สูง 15 นิ้ว เป็นพระพุทธรูปทองคำองค์แรกที่ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณวัตถุแห่งชาติ
ชฟีนออุยช์แช

| ชฟีนออุยช์แช |
| --- | --- |
เมือง
ทิวทัศน์เมือง
   ธง ตราอาร์ม

ชฟีนออุยช์แชที่ตั้งของเมืองชฟีนออุยช์แชในประเทศโปแลนด์
พิกัด: 53°55′N 14°15′E﻿ / ﻿53.917°N 14.250°E﻿ / 53.917; 14.250
ประเทศ:  โปแลนด์
จังหวัด: ปอมอแชซาคอดแญ
เทศมณฑล: เทศมณฑลเมือง
ก่อตั้ง: คริสต์ศตวรรษที่ 12
สิทธิเมือง: ค.ศ. 1765
การปกครอง
 • นายกเทศมนตรี: Janusz Żmurkiewicz
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 197.23 ตร.กม. (76.15 ตร.ไมล์)
ความสูง: 5 เมตร (16 ฟุต)
ประชากร (2012)
 • ทั้งหมด: 41,516 คน
 • ความหนาแน่น: 210 คน/ตร.กม. (550 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+1 (เวลายุโรปกลาง)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+2 (เวลาออมแสงยุโรปกลาง)
รหัสไปรษณีย์: 72-600 ถึง 72-612
รหัสพื้นที่: +48 091
ป้ายทะเบียนรถยนต์: ZSW
ภูมิอากาศ: Cfb
เว็บไซต์: www.swinoujscie.pl
ชฟีนออุยช์แช (โปแลนด์: Świnoujście, ออกเสียง: [ɕfinɔˈujɕt͡ɕɛ] ( ฟังเสียง); เยอรมัน: Swinemünde, ออกเสียง: [ˌsviːnəˈmʏndə]; เยอรมันต่ำ: Swienemünn; ทั้งหมดหมายถึง "ปาก [แม่น้ำ] ชฟีนา"; คาชูเบีย: Swina) เป็นเมืองและท่าเรือในทะเลบอลติกในซาเลชเชซีงสกีลากูน ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือสุดของประเทศโปแลนด์ เมืองมีประชากร 41,100 คน ในปี ค.ศ. 2006
แม้ว่าจะมีประชากรน้อย แต่ชฟีนออุยช์แชเป็นเมืองที่ขนาดใหญ่ตามพื้นที่เป็นอันดับ 9 ของประเทศ
ประชากร

1875: 7,977
1880: 8,478
1890: 8,508
1900: 10,300
1925: 18,352
1933: 20,514
1939: 26,593
1947:  5,800
1960: 17,000
1970: 28,100
1975: 42,400 (รวม Międzyzdroje)
1980: 47,100
1990: 43,300 (ตัด Międzyzdroje)
1995: 43,361
2000 - 43 697
2001 - 43 351
2002 - 41 542
2003: 41,188
2004: 41,098
2005: 40,993
2006: 41,100
2007 - 40 871
2008 - 40 829
2009 - 40 765
2010 - 40 759
2012 - 41 516
แหล่งข้อมูลอื่น

Official website of Świnoujście (ในภาษาอังกฤษและโปแลนด์)
"Swinemünde" . สารานุกรมบริตานิกา ค.ศ. 1911 (11 ed.). 1911.
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  VIAF 2 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่ 
อื่น ๆ:  NARA
เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ คชเสนี)

เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ คชเสนี) (มอญ: ထဝ်ရ, ทอเรียะ หรือ ทองชื่น คชเสนี) เป็นบุตรเจ้าพระยามหาโยธานราธิบดีศรีพิชัยณรงค์ (พญาเจ่ง) ต้นสกุล คชเสนี เข้ามาอยู่ที่เมืองไทยสมัยพระเจ้าตากสิน พร้อมบิดาเมื่อครั้งบิดาท่านเข้ามาพี่งพระบรมโพธิสมภารราวปี 2318 สันนิษฐานว่าเมื่อเริ่มเข้ารับราชการน่าจะมีบรรดาศักดิ์เป็นอย่างอื่น มาปรากฏนาม พระยามหาโยธา (ทอเรียะ) เมื่อขึ้นปกครองชาวมอญแทนบิดาท่านในสมัยรัชกาลที่ 2 บางคนเรียกท่านว่า “พญาทอเรียะ” (มอญ: ဗညာထဝ်ရ) ถึงสมัยรัชกาลที่ 3 ได้เลื่อนเป็นเจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ)
ประวัติ

เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) เป็นผู้มีความสามารถหลายด้าน ทั้งในด้านฝีมือในการรบ การทูต การใช้ภาษา เมื่อครั้งยุคล่าอาณานิคมอังฤษยึดอินเดียได้ และได้เริ่มทำสงครามกับพม่าจึงกระทบถึงความมั่นคงของไทย รัชกาลที่ 3 โปรดฯให้ เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) นำทัพไปช่วยอังกฤษรบและเจรจาทางด้านการทูต ด้วยความสามารถและชาติกำเนิดทำให้ เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) เป็นที่เคารพนับถึอของชาวมอญ เช่น เมื่อครั้งที่ท่านยกทัพเข้าไปในพม่าทางด่านเจดีย์สามองค์ เจ้าเมืองขะเมิงและเจ้าเมืองทราซี่งเป็นเจ้าเมืองมอญ ได้จัดกองทัพเข้าสมทบกว่า 3,000 คน เมื่อเจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) ยกกองทัพเข้าไปตั้งอยู่ที่เมืองเตริน (อัตรัน) ซึ่งเป็นเมืองมอญที่บิดาท่านเคยปกครอง บรรดาเจ้าเมืองมอญทั้งหลายก็เข้าอ่อนน้อมทำให้การศึกเป็นไปโดยง่าย ภายหลังเมื่ออังกฤษมีชัยต่อพม่า อังกฤษมีความคิดที่จะตั้งรามัญประเทศขึ้นใหม่ อังกฤษจึงได้มาทาบทามและเกลี้ยกล่อม เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) ไปเป็นกษัตริย์รามัญประเทศที่จะตั้งขึ้น เนื่องด้วยเจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) เป็นที่นิยมในหมู่ชาวมอญและมีบิดาเป็นพระภาติยะ (หลานลุง) ในกษัตริย์มอญองค์สุดท้าย แต่เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) ตอบปฏิเสธด้วยมีความจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์ไทย อังกฤษจึงเลิกล้มความตั้งใจ
ด้านการศึกสงคราม

เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) มีส่วนร่วมในการทำศึกสงครามแทบทุกครั้ง ตัวอย่างเช่น
ปี พ.ศ. 2362 มีข่าวว่าพม่าจะยกทัพมา รัชกาลที่ 2 โปรดฯให้ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอกรมหมื่นเจษฎาบดินทร์ (รัชกาลที่ 3) เป็นแม่ทัพใหญ่ และให้พระยามหาโยธา (ทอเรียะ) เป็นทัพหน้าไปคอยขัดตาทัพ
ปี พ.ศ.  2367 กองทัพไทยช่วยอังกฤษรบกับพม่าครั้งที่หนี่ง รัชกาลที่ 3 โปรดฯให้ เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) ควบคุมบังคับบัญชากองมอญเป็นทัพหน้ายกเข้าไปในพม่าทางด่านเจดีย์สามองค์
ปี พ.ศ. 2368 กองทัพไทยช่วยอังกฤษรบกับพม่าครั้งที่สอง รัชกาลที่ 3 โปรดฯให้เจ้าพระยามหาโยธาเป็นแม่ทัพใหญ่  คุมกองทัพมอญจำนวน 10,000 คนเศษเป็นทัพหน้า จนสามารถรักษาเมืองเมาะตะมะไว้ได้
ปี พ.ศ. 2369 ครั้งปราบกบฏเจ้าอนุวงศ์ที่เวียงจันทน์  รัชกาลที่ 3 โปรดฯให้ สมเด็จกรมพระราชวังบวรมหาศักดิพลเสพเป็นแม่ทัพหลวง และให้เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) ยกทัพไปช่วยโคราชแลัวข้ามไปตีเวียงจันทน์ ซึ่งในศึกครั้งนี้ พระยาเกียรติ (ตะโหนก หรือ คุณใหญ่) ผู้เป็นบุตรชายคนโตของท่านสิ้นชีพในสนามรบ แต่รบชนะตีค่ายหนองบัวลำภู จับตัวแม่ทัพและยึดเวียงจันทน์ได้
ด้านศาสนา

เจ้าพระยามหาโยธา(ทอเรียะ) ได้ดำเนินการสร้างวัดเกาะบางพูด จังหวัดนนทบุรี ต่อจากบิดา และน้อมเกล้าฯถวายแด่รัชกาลที่ 3 ภายหลังได้เปลี่ยนชื่อตามนามผู้สร้างเป็น วัดเกาะพญาเจ่ง นอกจากนี้รัชกาลที่ 3 ยังโปรดฯให้เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) เป็นผู้สร้างกุฏิสงฆ์ เสนาสนะ กำแพง และเขื่อนรอบวัดราชนัดดารามวรวิหาร รวมถึงตัดถนนทะลุกำแพงลงสู่ท่าน้ำ
บุตร-ธิดา

เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) มีบุตรธิดารวม 11 ท่าน ดังนี้
พระยาเกียรติ (ตะโหนก หรือ คุณใหญ่ คชเสนี) สิ้นชีพในสนามรบครั้งปราบกบฏเจ้าอนุวงศ์
พระยาเกียรติ (ตะโดด คชเสนี)
หม่อมชะมด คชเสนี ในพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบัว ต้นราชสกุลปัทมสิงห์ มีพระโอรสคือ หม่อมเจ้าพระศีลวราลังการ (เนตร) และ หม่อมเจ้าหนูโต
พระยาดำรงราชพลขันธ์ (จุ้ย คชเสนี) เจ้าเมืองนครเขื่อนขันธ์คนที่ 2 เป็นพระอัยกาฝ่ายพระชนนี (ตา) ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากฤษดาภินิหาร กรมพระนเรศร์วรฤทธิ์ ประสูติแด่เจ้าจอมมารดากลิ่น คชเสนี ในรัชกาลที่ 4 และสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ พระราชอุปัธยาจารย์ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ประสูติแด่ พระชนนีเอม (คชเสนี) นพวงศ์ฯ
พระธรรมวิโรจน์ (นก คชเสนี) พระราชาคณะ เจ้าอาวาสวัดราชาธิวาสราชวรวิหาร
เจ้าจอมมารดาอิ่ม คชเสนี ในรัชกาลที่ 3 พระราชธิดาคือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากมุท, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิเวศน์ และ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากัลยาณี
เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อปี พ.ศ. 2398 สมัยรัชกาลที่ 4 รวมอายุได้ 93 ปี ที่บ้านถนนพระอาทิตย์ ท่านได้ทำพินัยกรรมยกบ้านของท่านเป็นของขวัญสมโภชน์พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้ากฤดาภินิหาร ผู้เป็นเหลน ไว้เมื่อยามย้ายออกจากพระบรมมหาราชวัง พระเจ้าลูกยาเธอฯ ซึ่งต่อมาคือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอฯ กรมพระนเรศวรฤทธิ์ ได้ประทับ ณ วังถนนพระอาทิตย์จนสิ้นพระชนม์
เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ) หารือกับนายพลเอก เซอร์ อาร์ชิบัลด์ แคมป์เบลล์ แม่ทัพฝ่ายอังกฤษ ในการรบกับพม่าระหว่างสงครามอังกฤษ–พม่า ครั้งที่ 1 ภาพวาดโดย เหม เวชกร
วัดวังก์วิเวการาม

| วัดวังก์วิเวการาม |
| --- | --- |
เจดีย์พุทธคยาจำลอง

ชื่อสามัญ: วัดหลวงพ่ออุตตมะ
ที่ตั้ง: ถนนทางหลวงชนบทกาญจนบุรี 3024 ตำบลหนองลู อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี
นิกาย: เถรวาท
ผู้ก่อตั้ง: พระราชอุดมมงคล (เอหม่อง อุตฺตมรมฺโภ)
พระประธาน: หลวงพ่อขาว
เจ้าอาวาส: พระมหาสุชาติ สิริปญฺโญ ป.ธ.9
กิจกรรม: นมัสการสังขารของหลวงพ่ออุตตมะ นมัสการหลวงพ่อขาว นมัสการเจดีย์พุทธคยาจำลอง ชมพระอุโบสถหลังเก่าที่จมอยู่ใต้น้ำ ชมสะพานมอญและทัศนียภาพบริเวณสามประสบ
 สถานีย่อยพระพุทธศาสนา
วัดวังก์วิเวการาม; (มอญ: ဘာဝင်္ကဝိဝေကာရာမ) หรือ วัดหลวงพ่ออุตตมะ (มอญ: ဘာကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠဥတ္တမ) เป็นวัดที่พระราชอุดมมงคล (เอหม่อง อุตฺตมรมฺโภ) หรือ หลวงพ่ออุตตมะ ร่วมกับชาวบ้านอพยพชาวกะเหรี่ยงและชาวมอญ ได้ร่วมกันสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2496 ที่บ้านวังกะล่าง อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ใกล้กับชายแดนไทย-พม่า ห่างจากอำเภอเมืองกาญจนบุรี ประมาณ 220 กิโลเมตร
ประวัติ

ในระยะแรกมีเพียงกุฏิและศาลา มีฐานะเป็นสำนักสงฆ์ แต่ชาวบ้านโดยทั่วไปเรียกว่า วัดหลวงพ่ออุตตมะ ตั้งอยู่บนเนินสูงในบริเวณที่เรียกว่า สามประสบ ซึ่งเป็นจุดที่แม่น้ำ 3 สาย คือแม่น้ำซองกาเลีย แม่น้ำบีคลี่ แม่น้ำรันตี ไหลมาบรรจบกัน ในปี พ.ศ. 2505 ได้รับอนุญาตจากกรมการศาสนาให้ใช้ชื่อว่า วัดวังก์วิเวการาม ซึ่งตั้งตามชื่ออำเภอเดิม คืออำเภอวังกะ-สังขละบุรี ซึ่งต่อมาถูกยุบเป็นกิ่งอำเภอ ก่อนที่จะยกฐานะเป็น อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรีในปี พ.ศ. 2508
เมื่อ พ.ศ. 2527 การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยได้ก่อสร้าง เขื่อนเขาแหลม หรือ เขื่อนวชิราลงกรณ์ ซึ่งเมื่อกักเก็บน้ำแล้ว น้ำในเขื่อนจะท่วมตัวอำเภอเก่ารวมทั้งบริเวณหมู่บ้านชาวมอญทั้งหมด ทางวัดจึงได้ย้ายมาอยู่บนเนินเขาในที่ปัจจุบัน หลวงพ่ออุตตมะได้จัดสรรที่ดินของวัดวังก์วิเวการามให้ชาวบ้านครอบครัวละ 30 ตารางวา ปัจจุบันหมู่บ้านชาวมอญมีพื้นที่ราว 1,000 ไร่เศษ มีผู้อาศัยราว 1,000 หลังคาเรือน ชาวบ้านเกือบทั้งหมดจัดเป็นผู้พลัดถิ่นสัญชาติพม่าซึ่งไม่มีบัตรประชาชน หาเลี้ยงชีพโดยการปลูกพืชผักสวนครัวตามชายน้ำ ทำประมงชายฝั่ง คนหนุ่มสาวส่วนหนึ่งนิยมเป็นลูกจ้างในโรงงานเย็บเสื้อที่อยู่ไม่ห่างจากหมู่บ้าน
พระอุโบสถวัดวังก์วิเวการามหลังใหม่ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ. 2528
อาคารเสนาสนะ

วัดก่อสร้างด้วยศิลปะแบบมอญและไทยประยุกต์ วิหารศิลปะมอญปัจจุบันเป็นที่เก็บสังขารของหลวงพ่ออุตตมะในโลงแก้ว ส่วนศาลาการเปรียญ เป็นอาคารคอนกรีตสองชั้น ชั้นล่างใช้เป็นที่จัดงานบุญต่าง ๆ ส่วนชั้นบนเป็นพิพิธภัณฑ์ใช้เก็บคัมภีร์ใบลานอักษรมอญโบราณ พระพุทธรูป อัฐบริขาร และเครื่องใช้ต่างๆ
ที่วิหารพระหินอ่อนประดิษฐานพระพุทธรูปหินอ่อน พระพุทธรูปหยกขาว หุ่นขี้ผึ้งรูปเหมือนหลวงพ่ออุตตมะ รวมถึงงาช้างแมมมอธ นอกจากนี้ภายในวัดยังมีเจดีย์พุทธคยา ซึ่งจำลองแบบมาจากมหาโพธิวิหาร ประเทศอินเดีย โดยสร้างเมื่อ พ.ศ. 2521 บริเวณใกล้กับวัดวังก์วิเวการามคือ สะพานมอญ เป็นสะพานไม้ที่ยาวที่สุดในประเทศไทย
ส่วนบริเวณวัดหลวงพ่ออุตตมะเดิม ปัจจุบันพระอุโบสถหลังเก่าจมอยู่ใต้น้ำ มีชื่อเสียงด้านสถานที่ท่องเที่ยวเป็นที่รู้จักกันในชื่อว่า วัดใต้น้ำ สังขละบุรี
ลำดับเจ้าอาวาส

| ลำดับที่ | รายนาม | เริ่มวาระ | สิ้นสุดวาระ |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | พระราชอุดมมงคล (เอหม่อง อุตฺตมรมฺโภ) | พ.ศ. 2504 | พ.ศ. 2549 |
| รักษาการ | พระครูกาญจนสิทธิสาร (จันทิมา) | พ.ศ. 2549 | พ.ศ. 2549 |
| 2 | พระมหาสุชาติ สิริปญฺโญ ป.ธ.9 | พ.ศ. 2549 | ยังดำรงตำแหน่ง |
กิจกรรม

วัดวังก์วิเวการามเป็นสถานที่ท่องเที่ยว และเป็นศูนย์รวมจิตใจของผู้คนหลายเชื้อชาติที่อาศัยอยู่ในอำเภอสังขละบุรี เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์สำหรับชาวมอญในการประกอบพิธีกรรมตามประเพณี ช่วงเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปีจะมีการจัดงานคล้ายวันเกิดของหลวงพ่ออุตตมะ งานแข่งขันชกมวยคาดเชือก การแสดงวัฒนธรรมท้องถิ่น เช่น การรำแบบมอญ การรำตงของชาวกะเหรี่ยง และมีการแต่งกายตามแบบวัฒนธรรมชาวไทยรามัญ
แหล่งข้อมูลอื่น

สถานีย่อยประเทศไทย
สถานีย่อยพระพุทธศาสนา
แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ วัดวังก์วิเวการาม
ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
15°07′59″N 98°26′42″E﻿ / ﻿15.1329894°N 98.4449518°E﻿ / 15.1329894; 98.4449518
หมู่เกาะมาร์เคซัส

| --- | --- |
ธงหมู่เกาะมาร์เคซัส

ภูมิศาสตร์
ที่ตั้ง: มหาสมุทรแปซิฟิก
พิกัด: 9°27′S 139°23′W﻿ / ﻿9.450°S 139.383°W﻿ / -9.450; -139.383
กลุ่มเกาะ: พอลินีเชีย
เกาะทั้งหมด: 15
เกาะหลัก: นูกูฮีวา, อูอาโปอู, อูอาฮูกา, ฮีวาโออา, ฟาตูฮีวา, ตาฮูอาตา
พื้นที่: 1,049.3 ตารางกิโลเมตร (405.1 ตารางไมล์)
ระดับสูงสุด: 1,230 ม. (4040 ฟุต)
จุดสูงสุด: เขาโออาเว (อูอาโปอู)
การปกครอง
ฝรั่งเศส
อาณานิคมโพ้นทะเล: เฟรนช์พอลินีเชีย
เมืองใหญ่สุด: ไตโอฮาเอ (ประชากร 2,183 (2017) คน)
ประชากรศาสตร์
ประชากร: 9,346 (2017)
ความหนาแน่น: 8.9/กม.2 (23.1/ตารางไมล์)
ภาษา: ฝรั่งเศส, มาร์เคซัส
ข้อมูลอื่น ๆ
เขตเวลา: UTC−9:30
| เตเฮนูอาเอนาตา – หมู่เกาะมาร์เคซัส * |
| --- | --- |
  แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก
ป่าดิบชื้นบนเกาะฟาตูฮีวา
ประเทศ:  ฝรั่งเศส
ภูมิภาค **: เอเชียและแปซิฟิก
ประเภท: มรดกแบบผสม
เกณฑ์พิจารณา: (iii), (vi), (vii), (ix), (x)
อ้างอิง: 1707
ประวัติการขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียน: 2024 (คณะกรรมการสมัยที่ 46)
พื้นที่: 345,749 เฮกตาร์
พื้นที่กันชน: 6,841 เฮกตาร์
* ชื่อตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก ** ภูมิภาคที่จัดแบ่งโดยยูเนสโก
หมู่เกาะมาร์เคซัส (อังกฤษ: Marquesas Islands; ฝรั่งเศส: Îles Marquises, Archipel des Marquises หรือ Marquises; มาร์เคซัสเหนือ: Te Henua Enana; มาร์เคซัสใต้: Te Fenua ʻEnata) เป็นหมู่เกาะภูเขาไฟในเฟรนช์พอลินีเชีย อาณานิคมโพ้นทะเลของฝรั่งเศสในมหาสมุทรแปซิฟิกตอนใต้ โดยมีจุดสูงสุดคือยอดเขาโออาเว (Mont Oave) บนเกาะอูอาโปอู ด้วยความสูงเหนือระดับน้ำทะเล 1,230 เมตร (4,035 ฟุต)
งานวิจัยทางโบราณคดีชี้ให้เห็นว่าหมู่เกาะนี้ถูกนักเดินทางจากพอลินีเชียตะวันตกตั้งอาณานิคมในคริสต์ศตวรรษที่ 10 หลายศตวรรษต่อมา หมู่เกาะนี้ยังคงมี "วัฒนธรรม ชีววิทยา และภาษาที่มีความสม่ำเสมออย่างน่าทึ่ง" หมู่เกาะมาร์เคซัสได้รับชื่อมาจากภรรยาของมาร์ควิสแห่งกัญเญเต (Marqués de Cañete) เจ้าเขตอุปราชแห่งเปรูของสเปนในคริสต์ศตวรรษที่ 16 โดยอัลบาโร เด เมนดัญญา นักสำรวจชาวสเปนที่เดินทางพบหมู่เกาะนี้ใน ค.ศ. 1595 ต่อมานักสำรวจชาวอังกฤษชื่อ กัปตันเจมส์ คุก ได้เดินเรือมาถึงใน ค.ศ. 1775 ตกอยู่ใต้การปกครองของฝรั่งเศสใน ค.ศ. 1842 แต่การตั้งถิ่นฐานของฝรั่งเศสมีขึ้นหลัง ค.ศ. 1870
เมืองหลวงชื่อไตโอฮาเอ ตั้งอยู่บนเกาะนูกูฮีวา หมู่เกาะมีประชากร 9,346 คน จากการสำรวจประชากรในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2017
อ่านเพิ่ม

Kjellgren, Eric & Ivory, Carol S. (2005). Adorning the world: art of the Marquesas Islands. New York: The Metropolitan Museum of Art. ISBN 9781588391469.
Robert Louis Stevenson, In the South Seas, 1896.
Urmenyhazi, Attila. 2013 book publication: Samoan & Marquesan Life in Oceania: a probing travelogue. ISBN 9780646909127. NLA 6377055.
แหล่งข้อมูลอื่น

"Marquesas" . สารานุกรมบริตานิกา ค.ศ. 1911. Vol. 17 (11 ed.). 1911. pp. 750–751.
Stevenson, Robert L. (1896), In the South Seas
Official website Les îles Marquises en polynésie française
Administrative divisions of the Marquesas Islands (archived)
Effects of the 1946 Aleutian Tsunami on the Marquesas Is. (archived)
Flora of the Marquesas Islands
WorldAtlas.com's map of the Marquesas—includes most of the islands
Sailing Schedule to the Marquesas Islands (archived)
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  สวีเดน  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่ 
อื่น ๆ:  NARA
เจ้าพระยามหาโยธา (เจ่ง คชเสนี)

| เจ้าพระยามหาโยธา   (เจ่ง คชเสนี) |
| --- | --- |

ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: พ.ศ. 2282
เสียชีวิต: พ.ศ. 2365 (อายุ 83 ปี)

เจ้าพระยามหาโยธานราธิบดีศรีพิชัยณรงค์ (เจ่ง คชเสนี)  (เจ่ง; มอญ: စိၚ်, เจิญย์ แปลว่า ช้าง) เป็นชาวมอญ เกิดในเมืองมอญราวปี พ.ศ. 2282 อพยพเข้าสู่ประเทศไทยในสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรี เป็นต้นตระกูลคชเสนี เป็นโอรสของเจ้าเมืองเมียวดีผู้ซึ่งเป็นพระอนุชาของพญาทะละ กษัตริย์อาณาจักรมอญองค์สุดท้าย ซึ่งปกครองอาณาจักรมอญราวปี พ.ศ. 2290–2300 ทรงพระนามเมื่อขึ้นครองราชย์ว่า พระเจ้าปรมินทรราชานราธิบดี (King Payamindi Raza Naradibati)  บางคนเรียก "พระเจ้าพญามอญธิราชานราธิบดี หรือ พระเจ้าพญามอญธิราช"