stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อุนดัง-อุนดังเมอลากา

อุนดัง-อุนดังเมอลากา ฉบับคัดลอก จัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์หลวง กัวลาลัมดปอร์
อุนดัง-อุนดังเมอลากา (มลายู: Undang-Undang Melaka, اوندڠ٢ ملاک; แปลว่า กฎหมายมะละกา) มีอีกชื่อว่า ฮูกุมกานุนเมอลากา (Hukum Kanun Melaka) อุนดัง-อุนดังดารัตเมอลากา (Undang-Undang Darat Melaka) และ รีซาละฮ์ฮูกุมกานุน (Risalah Hukum Kanun) เป็นประมวลกฎหมายประจำรัฐสุลต่านมะละกา (ค.ศ. 1400–1511) ซึ่งมีบทบัญญัติสำคัญที่ยืนยันความสำคัญของกฎหมายจารีตประเพณีมลายู หรือ อาดัต ในขณะเดียวกันก็รองรับและหลอมรวมเข้ากับหลักการอิสลาม ประมวลกฎหมายนี้เชื่อว่าทำการประมวลขึ้นแต่เดิมในรัชสมัยมูฮัมมัด ชะฮ์ (ค.ศ. 1424–1444) ก่อนที่สุลต่านสมัยต่อมาจะขยายและปรับปรุงเนื้อหาอย่างต่อเนื่อง ระบบความยุติธรรมในมะละกาที่ระบุใน อุนดัง-อุนดังเมอลากา  เป็นกฎหมายจำแนกฉบับแรกที่มีการรวบรวมในโลกมลายู โดยกลายเป็นทรัพยากรทางกฎหมายสำหรับรัฐสุลต่านที่สำคัญอื่น ๆ ในภูมิภาคนี้ เช่น ยะโฮร์, เปรัก, บรูไน, ปาตานี และอาเจะฮ์ และได้รับการยกย่องว่าเป็นข้อมูลสรุปทางกฎหมายมลายูที่สำคัญที่สุด
ประวัติ

รายงานจาก เซอจาระฮ์เมอลายู มะละกามีระบบยุติธรรมรูปแบบแรกตั้งแต่ยุคแรก ๆ ผู้นำมะละกายุคแรกประกาศใช้ราชประเพณีและบังคับใช้ อาดัต และกฎทางศาสนาที่มีอยู่แล้ว เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยของสังคม กฎเกณฑ์ ข้อห้าม และจารีตประเพณีทั้งหมดที่ได้รับการประมวลเป็นกฎหมาย มีการรวบรวมผ่านประเพณีมุขปาฐะและการจดจำโดยรัฐมนตรีอาวุโสของสุลต่าน ในรัชสมัยมูฮัมมัด ชะฮ์ มีการออกกฎหมายและบันทึกพร้อมกับบทลงโทษสำหรับทุกความผิด กฎสำคัญข้อหนึ่งที่กล่าวไว้ใน เซอจาระฮ์เมอลายู คือ ห้ามสวมเสื้อผ้าสีเหลืองและสวมสร้อยข้อเท้าทองคำ บทสรุปทางกฎหมายของมูฮัมมัด ชะฮ์ได้รับการขัดเกลาเพิ่มเติมด้วยการรวมกฎหมายและข้อบังคับใหม่ภายใต้พระราชกระแสรับสั่งของมูซัฟฟาร์ ชะฮ์ (ค.ศ. 1445–1459) สุลต่านองค์ที่ห้า จากนั้นได้มีการขยายและปรับปรุงเรื่อยมาจนถึงรัชสมัยมะฮ์มุด ชะฮ์ (ค.ศ. 1488–1511) สุลต่านองค์สุดท้าย
เนื่องจากเป็นส่วนหนึ่งของมรดกที่สำคัญของมะละกา ซึ่งมีอิทธิพลอย่างมากตลอดการดำรงอยู่ต่อเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภาคพื้นสมุทร ทำให้ประมวลกฎหมายมะละกาได้รับการคัดลอกและนำไปเผยแพร่ยังรัฐสุลต่านอื่น ๆ เช่น ยะโฮร์, เปรัก, อาเจะฮ์, บรูไน และปาตานี โดยมีการอ้างอิงในการพัฒนาหลักนิติศาสตร์ท้องถิ่น แก้ไขและเพิ่มเติมเนื้อหาในภายหลัง เพื่อให้เหมาะกับการใช้งานในรัฐสุลต่านโดยเฉพาะ สิ่งนี้มีส่วนทำให้เกิดการมีอยู่ของสำเนาเอกสารตัวเขียนแบบผสมที่หลากหลายทั้งในโครงสร้างและเนื้อหาที่แตกต่างกัน โดยสรุปแล้ว มีเอกสารตัวเขียนอุนดัง-อุนดังเมอลากาเท่าที่รู้จักยังหลงเหลืออยู่ 50 ฉบับ ซึ่งสามารถแบ่งประเภทได้เป็น; พื้นฐาน, อาเจะฮ์, ปาตานี, ยาว, อิสลามกับยะโฮร์ และชิ้นส่วนหรือฉบับสั้น
เนื้อหา

จากข้อมูล อุนดัง-อุนดังเมอลากา ฉบับตีพิมพ์ เนื้อหาในประมวลกฎหมายประกอบด้วยหกส่วนที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายการเดินเรือ การแต่งงาน และการค้า โดย 6 ส่วนนั้น แบ่งได้ดังนี้:
Intisari (นามธรรม)
Undang-Undang Laut (กฎหมายพาณิชยนาวี)
Hukum Perkahwinan Islam (หลักนิติศาสตร์การสมรสอิสลาม)
Hukum Perdagangan dan Syahadat (หลักนิติศาสตร์เศรษฐกิจอิสลาม)
Undang-Undang Negeri (กฎหมายรัฐ)
Undang-Undang Johor (กฎหมายยะโฮร์)
บรรณานุกรม

Abd. Jalil Borham (2002), Pengantar Perundangan Islam (An Introduction to Islamic Legislature), Johor Bahru: Universiti Teknologi Malaysia press, ISBN 983-52-0276-1
Fauzia, Amelia (2013), Faith and the State: A History of Islamic Philanthropy in Indonesia, BRILL, ISBN 978-9004233973
Liaw, Yock Fang (2007), "Naskah Undang-Undang Melaka: Suatu Tinjauan (Manuscript of Undang-Undang Melaka: an overview)" (PDF), Sari, 25: 85–94
Ooi, Keat Gin (2004), Southeast Asia: a historical encyclopedia, from Angkor Wat to East Timor, ABC-CLIO, ISBN 1-57607-770-5
เจ้าลครอินทร์

ระวังสับสนกับ สมิงนครอินทร์
| เจ้าลครอินทร์> เจ้าเมืองเมาะตะมะ |
| --- | --- |
ครองราชย์: พฤษภาคม ค.ศ. 1541 – พฤษภาคม ค.ศ. 1550
ก่อนหน้า: สอพินยา
ถัดไป: สมิงทอ

ประสูติ: พะโค (หงสาวดี)
สวรรคต: ประมาณเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1550 บริเวณเมาะตะมะ
คู่อภิเษก: พระขนิษฐาพระเจ้าสการะวุตพี
ราชวงศ์: หงสาวดี
พระราชมารดา: พระปิตุจฉาพระเจ้าสการะวุตพี
ศาสนา: พุทธเถรวาท
เจ้าลครอินทร์ หรือ เจ้านครอินทร์ (พม่า: စောလဂွန်းအိန်, ออกเสียง: [sɔ́ ləɡʊ́ɰ̃ ʔèɪ̯ɰ̃]) เป็นเจ้าเมืองเมาะตะมะจาก ค.ศ. 1541 ถึง 1550 เป็นเจ้าเมืองเชื้อสายมอญและเป็นที่ปรึกษาทางการทหารของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้และบุเรงนองแห่งราชวงศ์ตองอู เขาถูกสมิงทอโค่นล้มในช่วงความวุ่นวายภายหลังการถูกปลงพระชนม์ของพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ใน ค.ศ. 1550
ฮีกายัตมะโรงมหาวงศ์

ฮีกายัตมะโรงมหาวงศ์ในอักษรยาวี
ฮีกายัตมะโรงมหาวงศ์ (มลายู: حكاية مروڠ مهاوڠسا, Hikayat Merong Mahawangsa บางครั้งสะกดเป็น Hikayat Marong Mahawangsa) ซึ่งยังเป็นที่รู้จักกันในชื่อ ตำนานมะโรงมหาวงศ์ พงศาวดารเมืองไทรบุรี เป็นวรรณกรรมภาษามลายูที่บอกเล่าเรื่องราวและประวัติศาสตร์เชิงวีรคติของรัฐเกอดะฮ์ (ไทรบุรี) คาดกันว่าผลงานนี้เขียนขึ้นในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 หรือในช่วงใดช่วงหนึ่งของคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึงแม้ว่าเอกสารนี้จะมีข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์อยู่ แต่ก็มีเนื้อหาเหลือเชื่อหลายจุด เอกสารนี้ครอบคลุมช่วงเวลาตั้งแต่การเปิดเมืองเกอดะฮ์ของมะโรง มหาวงศ์ (ผู้อ้างว่าสืบเชื้อสายจากอเล็กซานเดอร์มหาราชแห่งราชอาณาจักรมาเกโดนีอา) ไปจนถึงการรับศาสนาอิสลาม
ดูเพิ่ม

ฮีกายัตฮังตัวะฮ์
พงศาวดารมลายู
สุลต่านแห่งรัฐเกอดะฮ์
แหล่งข้อมูลอื่น

Hikayat Merong Mahawangsa - A manuscript at Universiti Kebangsaan Malaysia
Low, James (1849). "A Translation of the Keddah Annals &c". The Journal of the Indian Archipelago and Eastern Asia. 3: 1–23, 90–101, 162–181, 253–270, 314–336, 467–488.
สถานีรถไฟเซ็นทรัลกัวลาลัมเปอร์

ระวังสับสนกับ สถานีรถไฟกัวลาลัมเปอร์
สถานีรถไฟเซ็นทรัลกัวลาลัมเปอร์ เป็นสถานีกลางของกัวลาลัมเปอร์ เมืองหลวงของประเทศมาเลเซีย เปิดทำการเมื่อ 16 เมษายน ค.ศ. 2001 เพื่อใช้งานแทนสถานีรถไฟกัวลาลัมเปอร์แห่งเก่า สถานีเซ็นทรัลกัวลาลัมเปอร์เคยเป็นสถานีรถไฟที่ใหญ่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ศูนย์การขนส่ง

สถานีเซ็นทรัล (มลายู: Stesen Sentral) เป็นชื่อของโซน H ซึ่งได้รับการกำหนดให้เป็นศูนย์กลางการขนส่งภายในโครงการพัฒนาเคแอลเซ็นทรัล แต่การเรียกสถานีทั้งเส้นทางขนส่งสาธารณะและเส้นทางเชื่อมต่อจะเรียกว่า "เคแอลเซ็นทรัล"
สถานีเซ็นทรัลได้รับการออกแบบเพื่อรองรับเครือข่ายการขนส่งทางราง 6 ระบบ แล้วเสร็จเมื่อธันวาคม ค.ศ. 2000 และได้เริ่มให้บริการการขนส่งทางราง การค้าปลีก และบริการร้านอาหารและเครื่องดื่มเมื่อเมษายน ค.ศ. 2001 อาคารหลักตั้งอยู่บนพื้นที่ 38,000 ตารางเมตร (410,000 ตารางฟุต) รายละเอียดอิงตามการคาดการณ์ผู้โดยสารจนถึง ค.ศ. 2020 ซึ่งเป็นช่วงที่มาเลเซียตั้งเป้าที่จะเป็นประเทศพัฒนาแล้วอย่างสมบูรณ์
ค.ศ. 2008 สถานีเซ็นทรัลมีการลงทะเบียนผู้โดยสารมากกว่า 100,000 คนต่อวัน ซึ่งคิดเป็น 36.5 ล้านคนต่อปี
สถานีมีที่จอดรถสำหรับผู้มาเยือนและผู้ที่ทำงานในบริเวณเคแอลเซ็นทรัล
ศูนย์การขนส่ง > บริการขบวนรถไฟ

สถานีเคแอลเซ็นทรัลให้บริการขบวนรถดังต่อไปนี้
เอ็กซ์เพรสเรลลิงก์ รถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานนานาชาติกัวลาลัมเปอร์
6 เคแอลไอเอ เอ็กซ์เพรส: ขบวนรถด่วนจอดเฉพาะสถานีท่าอากาศยานนานาชาติกัวลาลัมเปอร์ อาคารผู้โดยสาร 1 และอาคารผู้โดยสาร 2
7 เคแอลไอเอ แทรนซิต: จอดทุกสถานีที่ผ่าน สถานีบันดาร์ตาซิก์เซอลาตัน, ปูตราจายา/ไซเบอร์จายา (ปูตราจายาเซ็นทรัล) และสถานีซาลักติงยี
รถไฟชานเมืองเคทีเอ็ม: ขบวนรถไฟชานเมืองให้บริการในเขตหุบเขากลัง
1 สายเซอเริมบัน: บาตูเคฟส์ – เซอเริมบัน – ปูเลาเซอบัง/ตัมปิน
2 สายพอร์ตกลัง: ตันจุงมาลิม – พอร์ตกลัง
10 สกายพาร์กลิงก์: เคแอลเซ็นทรัล – เทอมินัล สกายพาร์ก (ถูกระงับ)
รถไฟฟ้าระหว่างเมือง  อีทีเอส : ขบวนรถไฟระหว่างเมืองเกอมัส, บัตเตอร์เวิร์ท และปาดังเบซาร์
แรพิดเคแอล: ขบวนรถไฟฟ้ารางเบา (LRT)
5 สายเกอลานาจายา: ปุตราไฮท์ – กมบัก
ศูนย์การขนส่ง > เชื่อมต่อบริการขบวนรถไฟ

สายต่อไปนี้มีสถานีที่อยู่บริเวณใกล้เคียงเคแอลเซ็นทรัลคอมเพล็กซ์
8 เคแอลโมโนเรล:  MR1  เชื่อมต่อเคแอลโมโนเรลที่ถนนจาลันตุนซัมบันทัน ผ่านทางห้างสรรพสินค้า NU Sentral ซึ่งตั้งอยู่ติดกับเคแอลเซ็นทรัลคอมเพล็กซ์
9 สายกาจัง:  KG15  สถานีพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติมาเลเซียที่ถนนจาลันดามันซารา เชื่อมต่อผ่านทางเดินยกระดับ 200 เมตรจากเคแอลเซ็นทรัลคอมเพล็กซ์
ศูนย์การขนส่ง > แผนผังสถานี

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| L4 | ที่จอดรถ |  |
| L3 | ชานชาลารางเบา |  |
| L3 |  | ชานชาลาด้านข้าง |
| L3 | ชานชาลา 1 | → 5 สายเกอลานาจายา มุ่งหน้า  KJ1  กมบัก (Pasar Seni) |
| L3 | ชานชาลา 2 | ← 5 สายเกอลานาจายา มุ่งหน้า  KJ37  ปุตราไฮท์ (บังซาร์) |
| L3 |  | ชานชาลาด้านข้าง |
|  | รูบี้ เลานจ์ | ห้องรับรองสำหรับผู้โดยสารชั้นธุรกิจขบวนอีทีเอส |
| L2 | ทางเข้า/ออก | ถนนสถานีเซ็นทรัล (ฝั่งเหนือ), ฮิลตัน กัวลาลัมเปอร์, เลอเมอริเดียน กัวลาลัมเปอร์, ป้ายรถโดยสารประจำทาง |
|  | L2 จุดเปลี่ยนสาย | เชื่อมต่อ ชานชาลา 1, 2 สำหรับสาย  อีทีเอส  และ 10 สกายพาร์กลิงก์ (ถูกระงับ), เคาน์เตอร์จำหน่ายตั๋วขบวนอีทีเอส, เคาน์เตอร์จำหน่ายตั๋วสกายพาร์กลิงก์  |
| L1 | L1 จุดเปลี่ยนสาย | เชื่อมต่อ 1 2 รถไฟชานเมืองเคทีเอ็ม, 5 สายเกอลานาจายา และ 7 ชานชาลาเคแอลไอเอ แทรนซิต  |
|  | อาคารผู้โดยสารท่าอากาศยานในเมือง | เชื่อมต่อ 6 เคแอลไอเอ เอ็กซ์เพรส และ 9 สายกาจัง (พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ) |
|  | ทางเข้า/ออก | NU Sentral (เชื่อมต่อ 8 เคแอลโมโนเรล), ถนนสถานีเซ็นทรัล (ผ่าน อาคารผู้โดยสารท่าอากาศยานในเมือง) |
| G | ชานชาลาเคทีเอ็มบี |  |
| G | ชานชาลา 1 |  อีทีเอส  รถไฟเคทีเอ็ม อีทีเอส 10 สกายพาร์กลิงก์ มุ่งหน้า เทอร์มินัลสกายพาร์ก (ขบวนถูกระงับ) |
| G |  | ชานชาลาเกาะกลาง |
| G | ชานชาลา 2 |  อีทีเอส  รถไฟเคทีเอ็ม อีทีเอส 10 สกายพาร์กลิงก์ มุ่งหน้า เทอร์มินัลสกายพาร์ก (ขบวนถูกระงับ) |
| G | ชานชาลา 3 | → 1 รถไฟชานเมืองเคทีเอ็ม มุ่งหน้า บาตูเคฟส์ (กัวลาลัมเปอร์) |
| G |  | ชานชาลาเกาะกลาง |
| G | ชานชาลา 4 | → 2 รถไฟชานเมืองเคทีเอ็ม มุ่งหน้า ตันจุงมาลิม (กัวลาลัมเปอร์) |
| G | ชานชาลา 5 | ← 2 รถไฟชานเมืองเคทีเอ็ม มุ่งหน้า พอร์ตกลัง (Abdullah Hukum) |
| G |  | ชานชาลาเกาะกลาง |
| G | ชานชาลา 6 | ← 1 รถไฟชานเมืองเคทีเอ็ม มุ่งหน้า ปูเลาเซอบัง/ตัมปิน (มิดวัลเลย์) |
| G | ชานชาลาอีอาร์แอล |  |
| G |  | ชานชาลาด้านข้าง |
| G | ชานชาลา 1 | → 6 เคแอลไอเอ เอ็กซ์เพรส ชานชาลาขาออก |
| G | ชานชาลา 2 | ← 7 เคแอลไอเอ แทรนซิต มุ่งหน้า เคแอลไอเอ 2 (บันดาร์ตาซิก์เซอลาตัน) |
| G |  | ชานชาลาเกาะกลาง |
| G | ชานชาลา 3 | ← 7 เคแอลไอเอ แทรนซิต มุ่งหน้า เคแอลไอเอ 2 (บันดาร์ตาซิก์เซอลาตัน) |
| G | ชานชาลา 4 | ← 6 เคแอลไอเอ เอ็กซ์เพรส มุ่งหน้า เคแอลไอเอ 2 (เคแอลไอเอ 1) |
| G |  | ชานชาลาด้านข้าง |
|  | อาคารรถโดยสารประจำทาง | มุ่งหน้า เก็นติ้งไฮแลนด์ และท่าอากาศยานนานาชาติกัวลาลัมเปอร์ |
ศูนย์การขนส่ง > สถานีเชื่อมต่อ > สถานีเคแอลโมโนเรล เคแอลเซ็นทรัล

สถานีเคแอลโมโนเรล เคแอลเซ็นทรัล ตั้งอยู่ที่ถนนจาลันตุนซัมบัน บริกฟิลด์ ด้านหลังห้างสรรพสินค้า NU Sentral เป็นสถานีปลายทาง สำหรับรถไฟฟ้าสายเคแอลโมโนเรล เชื่อมต่อโดยตรงกับ NU Sentral ซึ่งช่วยให้สามารถเดินระหว่างสถานีเซ็นทรัลและสถานีโมโนเรลได้อย่างต่อเนื่อง
ศูนย์การขนส่ง > สถานีเชื่อมต่อ > สถานีพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ

เนื่องจากข้อจำกัดด้านพื้นที่จึงไม่สามารถสร้างสถานีรถไฟฟ้าในพื้นที่สถานีเซ็นทรัลได้ จึงต้องสร้างสถานีรถไฟฟ้าที่ด้านหน้าพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ ที่อยู่ใกล้เคียงเพื่อให้สามารถเชื่อมต่อกับสถานีเซ็นทรัลได้ สถานีเปิดเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2017 สามารถเชื่อมต่ออาคารหลักของสถานีเซ็นทรัลผ่านทางเดินยกระดับ
ศูนย์การขนส่ง > สถานีขนส่งผู้โดยสารเคแอลเซ็นทรัล

นอกจากนี้สถานีเคแอลเซ็นทรัล ยังถูกสร้างให้เป็นศูนย์กลางรถโดยสารประจำเมืองโดย Rapid KL ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการปรับปรุงเครือข่ายรถโดยสารประจำทาง เป็นศูนย์กลางรถโดยสารประจำทางสำหรับเส้นทางรถรับส่งในเมืองและรถโดยสารทางไกล
ดูเพิ่ม

สถานีรถไฟโจโฮร์บะฮ์รูเซ็นทรัล
เกอเรตาปีตานะฮ์เมอลายู
รถไฟชานเมืองเคทีเอ็ม
เอ็กซ์เพรสเรลลิงก์
ระบบขนส่งมวลชนในหุบเขากลัง
สายเกอลานาจายา
เคแอลโมโนเรล
การขนส่งในกัวลาลัมเปอร์
แหล่งข้อมูลอื่น

KL CAT
อำเภอเจอรันตุต

| อำเภอเจอรันตุต |
| --- | --- |
 อำเภอของประเทศมาเลเซีย
Daerah Jerantut
การถอดเสียงอักษรอื่น
 • ยาวี: ﺟﺮﻧﺘﻮﺕ‎
 • จีน: 而连突县
 • ทมิฬ: ஜெராண்டுட்
ที่ตั้งของอำเภอเจอรันตุตในรัฐปะหัง

อำเภอเจอรันตุตที่ตั้งของอำเภอเจอรันตุตในประเทศมาเลเซีย
พิกัด:  3°56′N 102°22′E﻿ / ﻿3.933°N 102.367°E﻿ / 3.933; 102.367
ประเทศ:  มาเลเซีย
รัฐ:  รัฐปะหัง
ศูนย์กลาง: เจอรันตุต
รัฐบาลท้องถิ่น: สภาอำเภอเจอรันตุต
การปกครอง
 • เจ้าหน้าที่อำเภอ: โนร์ อัซมาลีซา กู ละฮ์
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 7,207.6 ตร.กม. (2,782.9 ตร.ไมล์)
ประชากร (2010)
 • ทั้งหมด: 86,840 คน
 • ความหนาแน่น: 12 คน/ตร.กม. (31 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+8 (เวลามาตรฐานมาเลเซีย)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+8 (ไม่มี)
รหัสไปรษณีย์: 27xxx
รหัสพื้นที่: +6-09
ป้ายทะเบียนยานพาหนะ: C
เจอรันตุต (มลายู: Jerantut) เป็นอำเภอทางตะวันออกเฉียงเหนือของรัฐปะหัง ประเทศมาเลเซีย เป็นที่ตั้งของตามันเนอการา
อำเภอนี้เป็นอำเภอที่ใหญ่ที่สุดในรัฐปะหัง โดยขอบเขตตอนเหนือติดกับรัฐกลันตันและรัฐตรังกานู ทางใต้ติดกับอำเภอเตอเมอร์โละฮ์และอำเภอมารัน ทางตะวันตกติดกับอำเภอลีปิซและอำเภอเราบ์ และทางตะวันออกติดกับอำเภอกวนตัน
ประวัติ

ในสมัยอาณานิคม เจอรันตุตเคยเป้นส่วนหนึ่งของอำเภอกัวลาลีปิซ จากนั้นใน ค.ศ. 1951 จึงมีสถานะตำบลปกครองตนเอง (daerah kecil) ที่มีเจ้าหน้าที่ผู้ช่วยเป็นรองจากสำนักงานอำเภอกัวลาลิปิซ เจอรันตุตกลายเป็นอำเภอใหม่ใน ค.ศ. 1959 แต่ไม่มีสิทธิ์ในรัฐสภาจนกระทั่ง ค.ศ. 1974
เขตการปกครอง

อำเภอเจอรันตุตแบ่งออกเป็น 10 ตำบล ดังนี้:
บูเรา (12,120 เฮกเตอร์)
ฮูลูเจอกา (29,000 เฮกเตอร์)
ฮูลูเติมเบอลิง (416,897 เฮกเตอร์)
เกอโลลา (6,248 เฮกเตอร์)
กัวลาเติมเบอลิง (10,778 เฮกเตอร์)
เปอดะฮ์ (24,600 เฮกเตอร์) (เมืองหลัก)
ปูเลาตาวาร์ (84,435 เฮกเตอร์)
เตอบิงติงกี  (33,400 เฮกเตอร์)
เตะฮ์ (9,563 เฮกเตอร์)
เติมเบอลิง (135,718 เฮกเตอร์)
ประชากร

| ปี | ประชากร | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1991  | 74,547 | —     |
| 2000  | 80,685 | +8.2% |
| 2010  | 88,035 | +9.1% |
| 2020  | 96,006 | +9.1% |
ที่มา: 
จำนวนประชากรมาจากสำมะโน ค.ศ. 2010 ของสำนักงานสถิติ
| กลุ่มชาติพันธุ์ในเจอรันตุต, สำมะโน ค> ศ. 2010.กลุ่มชาติพันธุ์ | กลุ่มชาติพันธุ์ในเจอรันตุต, สำมะโน ค> ศ. 2010.ประชากร | กลุ่มชาติพันธุ์ในเจอรันตุต, สำมะโน ค> ศ. 2010.ร้อยละ |
| --- | --- | --- |
| ภูมิบุตร | 73,648 | 84.8% |
| จีน | 10,056 | 11.6% |
| อินเดีย | 2,930 | 3.4% |
| อื่น ๆ | 206 | 0.2% |
| รวม | 86,840 | 100% |
แหล่งข้อมูลอื่น

| ด ค กอำเภอของประเทศมาเลเซีย |
| --- | --- |
 ★ อำเภอที่มีสถานะเทศบาล  ☆ อำเภอที่มีสถานะนคร 
รัฐกลันตัน:  บาจก  กัวมูซัง  เจอลี  ★โกตาบารู  กัวลาไกร  เขตปกครองตนเองโลจิง (กึ่งอำเภอ)  มาจัง  ปาซีร์มัซ  ปาซีร์ปูเตะฮ์  ตานะฮ์เมระฮ์  ตุมปัต 
รัฐเกอดะฮ์:  บาลิง  บันดาร์บาฮารู  ☆โกตาเซอตาร์  ★กัวลามูดา  ★กูบังปาซู  ★กูลิม  ★ลังกาวี  ปาดังเตอรัป  เปินดัง  ☆โปกกเซอนา  ซิก  ยัน 
รัฐซาบะฮ์:  บิวฟอร์ต  เบอลูรัน  กาลาบากัน  เกอนีเงา  กีนาบาตางัน  โกตาเบอลุด  ☆โกตากีนาบาลู  โกตามารูดู  กัวลาเปอญู  กูดัต  กูนัก  ลาฮัดดาตู  นาบาวัน  ปาปาร์  เปอนัมปัง  ปูตาตัน  ปีตัซ  ราเนา  ★ซันดากัน  เซิมโปร์นา  ซีปีตัง  ตัมบูนัน  ★ตาเวา  เตอลูปิด  เตอนม  โตงด  ตัวรัน 
รัฐซาราวัก:  ★อาซาจายา  เบา  เบอลากา  เบอลูรู  เบอตง  ★บินตูลู  บูกิตมาบง  ดาลัต  ดาโร  เกิดง  จูเลา  กาบง  กาโนวิต  กาปิต  ☆กูจิง  ลาวัซ  ลิมบัง  ลิงกา  ลูบกอันตู  ลุนดู  มารูดี  มาตู  เมอราดง  ☆มีรี  มูกะฮ์  ปากัน  ปันตู  ปูซา  ★ซามาราฮัน  ซาราตก  ซารีเกอี  เซอเบาฮ์  เซอบูเยา  เซอลาเงา  เซอเรียน  ★ซีบู  ซีบูรัน  ซีมุนจัน  ซง  ซรีอามัน  ซูบิซ  ตันจุงมานิซ  ตาเตา  เตอเบอดู  เตอลังอูซัน 
รัฐเซอลาโงร์:  ★กมบัก  ★ฮูลูลางัต  ★ฮูลูเซอลาโงร์  ★☆กลัง  ★กัวลาลางัต  ★กัวลาเซอลาโงร์  ☆เปอตาลิง  ซาบักเบอร์นัม  ★เซอปัง 
รัฐตรังกานู:  เบอซุต  ★ดูงุน  ฮูลูเตอเริงกานู  ★เกอมามัน  ☆กัวลาเนอรุซ  ☆กัวลาเตอเริงกานู  มารัง  เซอตียู 
รัฐเนอเกอรีเซิมบีลัน:  เจอเลอบู  ★เจิมปล  กัวลาปีละฮ์  ★พอร์ทดิกสัน  เริมเบา  ☆เซอเริมบัน  ตัมปิน 
รัฐปะลิส: ไม่มี (★กางาร์)
รัฐปะหัง:  ★เบินตง  เบอรา  ที่สูงแคเมอรอน  เจอรันตุต  ☆กวนตัน  ลีปิซ  มารัน  เปอกัน  เราบ์  รมปิน  ★เตอเมอร์โละฮ์ 
รัฐปีนัง:  ☆เซอเบอรังเปอไรกลาง  ☆เซอเบอรังเปอไรเหนือ  ☆เกาะปีนังตะวันออกเฉียงเหนือ  ☆เซอเบอรังเปอไรใต้  ☆เกาะปีนังตะวันตกเฉียงใต้ 
รัฐเประ:  ★บากันดาตุก  บาตังปาดัง  ★ฮีลีร์เปรัก  ฮูลูเปรัก  กัมปาร์  เกอเรียน  ☆กินตา  ★กัวลากังซาร์  ★ลารุต มาตัง และเซอลามา ((กิ่งอำเภอ))  ★มันจุง  มูอัลลิม  เปรักเตองะฮ์ 
รัฐมะละกา:  ★อาโลร์กาจะฮ์  ★จาซิน  ☆★เมอลากากลาง 
รัฐยะโฮร์:  ★บาตูปาฮัต  ☆โจโฮร์บะฮ์รู  ★กลวง  ★โกตาติงกี  ★กูไล  เมอร์ซิง  ★มัวร์  ★ปนเตียน  ★เซอกามัต  ตังกัก 
☆กัวลาลัมเปอร์ ลาบวน และปูตราจายา เป็นดินแดนสหพันธ์ที่ไม่มีเขตปกครองระดับอำเภอ ตัวเอียง หมายถึงอำเภอที่จัดเป็นอำเภอใหม่ ณ ค.ศ. 2019
แผนที่อำเภอเจอรันตุต
เขายงเบอลาร์

| เขายงเบอลาร์ |
| --- | --- |
เขายงเบอลาร์ที่ตั้งในประเทศมาเลเซีย 
จุดสูงสุด
ความสูง เหนือระดับน้ำทะเล: 2,181 เมตร (7,156 ฟุต) 
ความสูง ส่วนยื่นจากฐาน: 1,991 เมตร (6,532 ฟุต) 
รายชื่อ: อัลตรา
พิกัด: 4°39′00″N 101°21′42″E﻿ / ﻿4.65000°N 101.36167°E﻿ / 4.65000; 101.36167 
ข้อมูลทางภูมิศาสตร์
ที่ตั้ง: ชายแดนรัฐกลันตัน—รัฐเประ ประเทศมาเลเซีย
เทือกเขา: ทิวเขาตีตีวังซา
เขายงเบอลาร์ (มลายู: Gunung Yong Belar) เป็นภูเขาบริเวณเขตแดนระหว่างรัฐกลันตันกับรัฐเประในทิวเขาตีตีวังซา ประเทศมาเลเซีย ยอดเขานี้อยู่สูงจากระดับน้ำทะเล 2,181 เมตร (7,156 ฟุต) จึงถือว่าเป็นภูเขาที่สูงที่สุดในรัฐกลันตัน โดยอยู่ห่างจากเขาโกร์บู (ภูเขาที่สูงที่สุดในทิวเขาตีตีวังซา) ประมาณ 8 กิโลเมตร
แหล่งข้อมูลอื่น

"Gunong Yong Belar, Malaysia" on Peakbagger
ฮูกุมกานุนปาฮัง

ฮูกุมกานุนปาฮัง (มลายู: Hukum Kanun Pahang, حكوم قانون ڤهڠ แปลว่า กฎหมายปะหัง) มีอีกชื่อว่า กานุนปาฮัง (Kanun Pahang) หรือ อุนดัง-อุนดังปาฮัง (Undang-Undang Pahang) เป็นกอนูนหรือประมวลกฎหมายของรัฐสุลต่านปะหังเก่า ซึ่งประกอบด้วยบทบัญญัติสำคัญที่ยืนยันความเป็นเอกของอาดัตมลายู ในขณะเดียวกันก็รองรับและผสานเข้ากับกฎหมายอิสลาม ประมวลกฎหมายมีต้นแบบมาจากอุนดัง-อุนดังเมอลากากับอุนดัง-อุนดังเลาต์เมอลากา และรวบรวมขึ้นในรัชสมัยอับดุล ฆอฟูร์ มูฮียุดดีน ชะฮ์ สุลต่านแห่งรัฐปะหังองค์ที่ 12 สิ่งนี้ถือเป็นหนึ่งในประชุมคำวินิจฉัยกฎหมายที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่มีการรวบรวมในโลกมลายู
ในอดีต มีการใช้งานกฎหมายปะหังที่ยะโฮร์ หลังการรวมรัฐระหว่างปะหังกับยะโฮร์ใน ค.ศ. 1623 และมีอิทธิพลอย่างมีนัยยะสำคัญต่อการประกาศใช้กฎหมายที่รัฐเปรัก และบรูไน ใน ค.ศ. 2012 ฮูกุมกานุนปาฮัง ได้รับการบรรจุลงในรายการมรดกแห่งชาติของมาเลเซีย ภายใต้หมวดวัตถุมรดกที่จับต้องได้
ดูเพิ่ม

อุนดัง-อุนดังเลาต์เมอลากา
อุนดัง-อุนดังเมอลากา
บรรณานุกรม

Abd. Jalil Borham (2002), Pengantar Perundangan Islam (An Introduction to Islamic Legislature), Johor Bahru: Universiti Teknologi Malaysia press, ISBN 983-52-0276-1
Liaw, Yock Fang (2013), A History of Classical Malay Literature, Institute of Southeast Asian Studies, ISBN 978-981-4459-88-4
Mohammad bin Pengiran Haji Abd. Rahman (2001), Islam di Brunei Darussalam, Dewan Bahasa dan Pustaka Brunei, ISBN 978-999-1701-81-3
Siti Mashitoh Mahamood (2006), Waqf in Malaysia: Legal and Administrative Perspectives, University of Malaya press, ISBN 983-100-287-3
Zaini Nasohah (2004), Pentadbiran undang-undang Islam di Malaysia : sebelum dan menjelang merdeka, Utusan Publications, ISBN 978-967-6115-19-5
เกาะย่านเชือก

| --- | --- |
เกาะย่านเชือก
ภูมิศาสตร์
ที่ตั้ง: ทะเลอันดามัน ภาคตะนาวศรี ประเทศพม่า
พิกัด: 9°57′30″N 98°11′20″E﻿ / ﻿9.95833°N 98.18889°E﻿ / 9.95833; 98.18889
กลุ่มเกาะ: มะริด
พื้นที่: 176 ตารางกิโลเมตร (68 ตารางไมล์)
ความยาว: 35 กม. (21.7 ไมล์)
จุดสูงสุด: 864 เมตร (2,835 ฟุต)
ข้อมูลอื่น ๆ
เขตเวลา: UTC+06:30
เกาะย่านเชือก, เกาะซะดะจี้ (พม่า: ဇဒတ်ကြီးကျွန်း) หรือ เกาะเซนต์แมตทิวส์ (อังกฤษ: Saint Matthew's Island) เป็นเกาะตอนใต้สุดของกลุ่มเกาะมะริด ประเทศพม่า ชายฝั่งตอนเหนือของเกาะมีท่าเรือและเป็นฐานทัพเรือพม่า
ภูมิศาสตร์

เกาะย่านเชือกมีความยาวประมาณ 35 กิโลเมตร (22 ไมล์) และมีพื้นที่ 176 ตารางกิโลเมตร (68 ตารางไมล์) เป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในกลุ่มเกาะมะริดตอนใต้ มียอดเขาที่โดดเด่นสองแห่ง โดยยอดเขาที่สูงที่สุดสูง 864 เมตร (2,835 ฟุต) และตั้งอยู่ใกล้กลางเกาะ ทางตอนใต้สุดมียอดเขาสูง 585 เมตร (1,919 ฟุต) เกาะนี้เป็นทิวเขาและมีป่าหนาทึบ อยู่ห่างจากเกาะเฮสติงส์ ไปทางใต้ 2.5 กิโลเมตร (1.6 ไมล์)
ภูมิศาสตร์ > เกาะใกล้เคียง

หมู่เกาะอัลลาดิน ซึ่งใหญ่ที่สุดคือเกาะตาน เป็นกลุ่มเกาะที่กระจัดกระจายแผ่ขยายด้านตะวันตก ด้านใต้ และตะวันออกเฉียงใต้ ของเกาะย่านเชือก
เจดีย์ดะมะยาซิกะ

| เจดีย์ดะมะยาซิกะ |
| --- | --- |

ศาสนา
ศาสนา: พุทธ
นิกาย: เถรวาท
ที่ตั้ง
ที่ตั้ง: ปวาซอ เขตมัณฑะเลย์ พม่า
ที่ตั้งในประเทศพม่า
พิกัดภูมิศาสตร์: 21°08′42″N 94°53′00″E﻿ / ﻿21.145071°N 94.883451°E﻿ / 21.145071; 94.883451
สถาปัตยกรรม
ผู้ก่อตั้ง: พระเจ้านรปติสี่ตู่
เสร็จสมบูรณ์: ค.ศ. 1196; 828 ปีที่แล้ว (1196)
เจดีย์ดะมะยาซิกะ (พม่า: ဓမ္မရာဇိကဘုရား, ออกเสียง: [dəma̰jàzḭka̰ pʰəjá]) เป็นเจดีย์พุทธตั้งอยู่ในหมู่บ้านปวาซอ ทางตะวันออกของพุกาม ประเทศพม่า สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 1196 ในรัชสมัยพระเจ้านรปติสี่ตู่ เจดีย์มีลักษณะเป็นทรงกลม ก่อด้วยอิฐ ฐานทั้งสามประดับกระเบื้องดินเผาแสดงเรื่องราวจากชาดก
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เจดีย์ดะมะยาซิกะ
MyanmarBagan Travel Information
เจดีย์เมียตะลูน

| เจดีย์เมียตะลูน |
| --- | --- |
မြသလွန်ဘုရား
เจดีย์เมียตะลูน
ศาสนา
ศาสนา: พุทธ
นิกาย: เถรวาท
ที่ตั้ง
ที่ตั้ง: มะกเว ภาคมะกเว ประเทศพม่า
ที่ตั้งในประเทศพม่า
พิกัดภูมิศาสตร์: 20°10′11″N 94°55′2″E﻿ / ﻿20.16972°N 94.91722°E﻿ / 20.16972; 94.91722
เจดีย์เมียตะลูน (พม่า: မြသလွန်ဘုရား) เป็นสถานที่ท่องเที่ยวในเมืองมะกเว ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำอิรวดี
ประวัติ

ตามตำนาน ในครั้งแรกเจดีย์สร้างขึ้นโดยเศรษฐีนาม อูบอจอ (U Baw Gyaw) และภรรยาของเขา ต่อมาได้ต่อเติมองค์พระเจดีย์ให้สูงขึ้นจากเดิม 55.5 ฟุต (16.9 เมตร) สูงขึ้นเป็น 87 ฟุต (26.5 เมตร) โดยพระเจ้าซอลู (ค.ศ. 1620–1627) แห่งอาณาจักรพุกาม พระเจดีย์เกิดความเสียหายจากแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ใน ค.ศ. 1847 และสร้างขึ้นใหม่โดยนายกเทศมนตรีเมืองมะกเว จนมีความสูง 104 ฟุต (31.7 เมตร) ดังในปัจจุบัน
เกอนีเงา

| เมืองเกอนีเงา Pekan Keningau |
| --- | --- |
เมืองหลักของอำเภอ
ใจกลางเกอนีเงา

พิกัด: 5°20′00″N 116°10′00″E﻿ / ﻿5.33333°N 116.16667°E﻿ / 5.33333; 116.16667
ประเทศ:  มาเลเซีย
รัฐ:  รัฐซาบะฮ์
เขต: ภายใน
เทศบาล: 1 มกราคม ค.ศ. 2022
อำเภอ: เกอนีเงา
การปกครอง
 • ประเภท: สภาอำเภอเกอนีเงา
 • เจ้าหน้าที่อำเภอ: Amat Mohd Yusof
ประชากร
 • ทั้งหมด: 173,130 คน
เขตเวลา: UTC+8 (เวลามาตรฐานมาเลเซีย)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): ไม่มี
รหัสไปรษณีย์: 89xxx0 ถึง 89xx49
รหัสพื้นที่: 087
ป้ายทะเบียนยานพาหนะ: SU
เว็บไซต์: www.sabah.gov.my/md.kgu www.sabah.gov.my/pd.kgu
เกอนีเงา (มลายู: Keningau) เป็นเมืองหลักของอำเภอเกอนีเงา เขตภายใน รัฐซาบะฮ์ ประเทศมาเลเซีย โดยเป็นเมืองที่ใหญ่เป้นอันดับ 5 ของรัฐซาบะฮ์ และเป็นหนึ่งในเมืองที่เก่าแก่ที่สุด เกอนีเงาตั้งอยู่ระหว่างตัมบูนันกับเตอนม เมืองนี้มีประชากรประมาณ 173,130 คน
ภูมิอากาศ

เกอนีเงามีสภาพภูมิอากาศแบบป่าดิบชื้น (Af) ซึ่งมีฝนตกชุดทั้งปี
| ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเกอนีเงา> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 28.6 (83.5) | 28.7 (83.7) | 29.3 (84.7) | 30.0 (86) | 30.1 (86.2) | 29.8 (85.6) | 29.5 (85.1) | 29.5 (85.1) | 29.4 (84.9) | 29.3 (84.7) | 29.2 (84.6) | 29.0 (84.2) | 29.37 (84.86) |
| อุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน °C (°F) | 25.3 (77.5) | 25.3 (77.5) | 25.8 (78.4) | 26.3 (79.3) | 26.4 (79.5) | 26.2 (79.2) | 25.8 (78.4) | 25.8 (78.4) | 25.8 (78.4) | 25.8 (78.4) | 25.7 (78.3) | 25.6 (78.1) | 25.82 (78.47) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 22.0 (71.6) | 22.0 (71.6) | 22.3 (72.1) | 22.7 (72.9) | 22.8 (73) | 22.6 (72.7) | 22.2 (72) | 22.2 (72) | 22.2 (72) | 22.3 (72.1) | 22.3 (72.1) | 22.3 (72.1) | 22.33 (72.19) |
| ปริมาณฝน มม (นิ้ว) | 146 (5.75) | 136 (5.35) | 144 (5.67) | 138 (5.43) | 203 (7.99) | 148 (5.83) | 126 (4.96) | 123 (4.84) | 141 (5.55) | 177 (6.97) | 168 (6.61) | 175 (6.89) | 1,825 (71.85) |
แหล่งที่มา: Climate-Data.org
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Keningau
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ประจำชาติ:  อิสราเอล  สหรัฐ
เขตเบอไลต์

| เบอไลต์ |
| --- | --- |
เขต
 ตามเข็มนาฬิกาจากบนซ้าย: แขวงเซอเรีย, แขวงลาบี, แขวงเหลียง, แขวงกัวลาเบอไลต์
ที่ตั้งของเขตเบอไลต์ในประเทศบรูไน
ประเทศ:  บรูไน
เมืองหลัก: กัวลาเบอไลต์
พื้นที่
 • เขตเบอไลต์: 2,727 ตร.กม. (1,053 ตร.ไมล์)
ประชากร (2562)
 • เขตเบอไลต์: 73,200 คน
 • ความหนาแน่น: 27 คน/ตร.กม. (70 คน/ตร.ไมล์)
รหัสพื้นที่: +673 3XX
เว็บไซต์: http://belait.gov.bn
เบอไลต์ (มลายู: Belait) เป็น 1 ใน 4 เขตการปกครองของประเทศบรูไน ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ โดยทางทิศตะวันออกติดกับเขตตูตง ทิศตะวันตกและทิศใต้ติดกับรัฐซาราวัก (ประเทศมาเลเซีย) และทิศเหนือติดกับมหาสมุทรแปซิฟิก
เขตการปกครอง

เขตเบอไลต์แบ่งเป็นเขตการปกครองเป็น 8 แขวง (mukim)
บูกิตซาวัต (Bukit Sawat)
กัวลาบาไล (Kuala Balai)
กัวลาเบอไลต์ (Kuala Belait)
ลาบี (Labi)
เลียง (Liang)
เมอลีลัซ (Melilas)
เซอเรีย (Seria)
ซูกัง (Sukang)
แขวงของเขตเบอไลต์