stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษาเปอร์เซียมาตรฐาน
รูปเขียนมาตรฐาน

ชุดตัวอักษรเปอร์เซียมีผู้ใช้งานทั้งในภาษาฟอร์ส (อิหร่าน) และภาษาดารี (อัฟกัน) เดิมที ภาษาทาจิกก็เขียนด้วยอักษรเปอร์เซีย-อาหรับ เพื่อเพิ่มจำนวนผู้อ่านหนังสือออก จึงหันมาใช้ชุดตัวอักษรละติน (อิงจากชุดตัวอักษรเตอร์กิกสามัญ) ใน ค.ศ. 1917 จากนั้นในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1930 สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทาจิกสนับสนุนการใช้งานชุดตัวอักษรซีริลลิก ซึ่งยังคงเป็นระบบการเขียนที่นิยมมากที่สุดในปัจจุบัน มีความพยายามในการนำอักษรเปอร์เซีย-อาหรับมาใช้ใหม่
พระเจ้าชาห์ เรซา ปาห์ลาวี

ระวังสับสนกับ พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี
| พระเจ้าชาห์ เรซา ปาห์ลาวี |
| --- | --- |

ชาห์แห่งอิหร่าน
ครองราชย์: 15 ธันวาคม ค.ศ. 1925 - 16 กันยายน ค.ศ. 1941
รัชกาลก่อนหน้า: พระเจ้าชาห์อะหมัด ชาห์ กอญัร
รัชกาลถัดไป: พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี
ประสูติ: 15 มีนาคม ค.ศ. 1878
สวรรคต: 26 กรกฎาคม ค.ศ. 1944
พระบรมราชินี: มารายัม ซาวากูดไฮ สมเด็จพระราชินีตาจ อัล-โมลูก คาร์มา อัล-โมลูก แอสแมต ดาวลัตฮาไฮ
พระราชบุตร: เจ้าหญิงฮาดัมซัลดีห์ ปาห์ลาวี  เจ้าหญิงชามส์ ปาห์ลาวี ชาห์โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี เจ้าหญิงอัชราฟ ปาห์ลาวี เจ้าชายอาลี เรซา ปาห์ลาวี เจ้าชายกอห์ลัมเรซา ปาห์ลาวี เจ้าชายอับดุล เรซา ปาห์ลาวี เจ้าชายฮาหมัด เรซา เจ้าชายมามุด เรซา เจ้าหญิงฟาติมาห์ ปาห์ลาวี เจ้าชายฮามิด เรซา ปาห์ลาวี
ชาห์ เรซา ปาห์ลาวี
ราชวงศ์: ราชวงศ์ปาห์ลาวี
พระราชบิดา: พระเจ้าอับบัส อลี ข่าน
พระราชมารดา: สมเด็จพระราชินีนุช-อาฟารีน อายรอมโลอู
ลายพระอภิไธย: 
พระเจ้าชาห์ เรซา ปาห์ลาวี มหาราช (เปอร์เซีย: رضا شاه پهلوی; Rezā Ŝāh Pahlawi พระนามเดิม เรซา ข่าน; 15 มีนาคม ค.ศ. 1878 – 26 กรกฎาคม ค.ศ. 1944) เป็นชาห์แห่งจักรวรรดิเปอร์เซีย ตั้งแต่ 15 ธันวาคม ค.ศ. 1925 จนกระทั่งทรงถูกบังคับให้สละราชสมบัติโดยสหราชอาณาจักร-สหภาพโซเวียตภายหลังทั้งสองกองทัพได้รุกรานอิหร่าน เมื่อวันที่ 16 กันยายน ค.ศ. 1941
ในปี ค.ศ. 1925 ชาห์ เรซา ได้ทำการโค่นล้มราชบัลลังก์ของพระเจ้าชาห์อะห์หมัด ชาห์ กอญัร ชาห์พระองค์สุดท้ายของราชวงศ์กอญัร และก่อตั้งราชวงศ์ปาห์ลาวีขึ้น พระองค์ทรงใช้ระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญปกครองอิหร่าน จนกระทั่งถูกล้มล้างในปี ค.ศ. 1979 ในช่วงการปฏิวัติอิหร่าน พระเจ้าชาห์ เรซา ทรงเป็นผู้นำให้มีการปฏิรูปสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองจำนวนมากในช่วงรัชสมัยของพระองค์ และท้ายที่สุดคือการวางรากฐานของรัฐอิหร่านที่ทันสมัย
พระราชมรดกของพระองค์ยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่จนถึงทุกวันนี้ ป้อมปราการของพระองค์ยืนยันว่าพระองค์เป็นแรงผลักดันให้อิหร่านเข้าไปสู่ความทันสมัย ในขณะที่ผู้คนวิพากษ์วิจารณ์ว่าการครองราชย์ของพระองค์นั้นเป็นเผด็จการและจะนำไปสู่ความล้มเหลวในที่สุด แม้ว่าพระองค์จะพยายามนำอิหร่านไปสู่ความก้าวหน้าเพียงใด ท้ายที่สุดประชาชนในชนบทก็ได้หว่านเมล็ดพันธ์ที่นำไปสู่การปฏิวัติอิหร่านในที่สุด
จนกระทั่งในวันที่ 26 กรกฎาคม ค.ศ. 1944 พระเจ้าชาห์ เรซาเสด็จสิ้นพระชนม์ในประเทศแอฟริกาใต้จากนั้นก็ไม่มีใครพบพระศพของพระองค์
จนกระทั่งในปี ค.ศ. 2018 อิหร่านได้ค้นพบซากมัมมี่ที่คาดว่าอดีตชาห์อิหร่านค้นพบโดยนักก่อสร้างที่ค้นพบด้วยความบังเอิญ เป็นพระศพของพระเจ้าชาห์ เรซา ทางการอิหร่านก็ได้ปิดข่าวเรื่องนี้เพราะเนื่องจากกระแสที่เกี่ยวกับราชวงศ์จะกลับมาอีกครั้ง
แหล่งข้อมูลอื่น

| ก่อนหน้า |  | พระเจ้าชาห์ เรซา ปาห์ลาวี |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| พระเจ้าชาห์อะหมัด ชาห์ กอญัร |  |   ชาห์แห่งอิหร่าน   (15 ธันวาคม ค.ศ. 1925-16 กันยายน ค.ศ. 1941) |  | พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี |
| พระเจ้าชาห์อะหมัด ชาห์ กอญัร |  |   ประมุขแห่งอิหร่าน   (15 ธันวาคม ค.ศ. 1925-16 กันยายน ค.ศ. 1941) |  | พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี |
| Hassan Pirnia |  |   นายกรัฐมนตรีอิหร่าน  (1923–1925) |  | Mohammad-Ali Foroughi |
| ด ค กราชวงศ์ปาห์ลาวี |
| --- | --- | --- |
ลำดับปฐมวงศ์
| พระมหากษัตริย์ |  เรซา ปาห์ลาวี  โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี  |  |
| พระคู่ครอง |  นิมตาจ อัยรุมลู  เฟาซียะห์แห่งอียิปต์1  โซรยา อัสฟานดิยารี1  ฟาราห์ ดีบา  |  |
| รัชทายาท |  โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี  เรซา ปาห์ลาวีที่ 2  |  |
1 ทรงหย่า   หมวดหมู่ ·  คอมมอนส์
| ด ค กพระมหากษัตริย์ที่ได้รับสมัญญานามมหาราช |
| --- | --- |
ทวีปเอเชีย:  พ่อขุนรามคำแหงมหาราช  สมเด็จพระนเรศวรมหาราช  สมเด็จพระนารายณ์มหาราช  สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช  พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช  พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช  พระเจ้าควังแกโทมหาราช  พระเจ้าเซจงมหาราช  พระเจ้าอโศกมหาราช  พระเจ้าอโนรธามังช่อมหาราช  พระเจ้าบุเรงนองมหาราช  พระเจ้าอลองพญามหาราช  จักรพรรดิเฉียนหลง  จิ๋นซีฮ่องเต้  เจงกิสข่านมหาราช  จักรพรรดิฮั่นอู่  จักรพรรดิคังซี  พระเจ้ากนิษกะ  พระเจ้าจันทรคุปต์ที่ 2  พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2  พระเจ้าชัยวรมันที่ 7  พระเจ้าฟ้างุ้มมหาราช  พระเจ้าไชยเชษฐามหาราช  พระเจ้าราชราช โจฬะที่ 1  จักรพรรดิอักบัร  พระเจ้าอวี่  จักรพรรดิเมจิ  มานูเอลมหาราช  สุลัยมานมหาราช 
ทวีปยุโรป:  อเล็กซานเดอร์มหาราช  นโปเลียนมหาราช  พระเจ้าอัลเฟรดมหาราช  แคทเธอรีนมหาราชินี  ฟรีดริชมหาราช  ปีเตอร์มหาราช  พระเจ้าคนุตมหาราช  พระเจ้าอ็องรีมหาราช  พระเจ้าไทกราเนสมหาราช  เจ้าชายอีวานมหาราช  วลาดีมีร์มหาราช  คอนสแตนตินมหาราช  ธีโอโดเซียสมหาราช  จัสติเนียนมหาราช  ธีโอดอริคมหาราช  อ็อทโทมหาราช  พระเจ้าอัลฟอนโซมหาราช  เอลิซาเบธมหาราชินี  ทามาร์มหาราชินี 
ทวีปแอฟริกา:  ฟาโรห์แรเมซีสมหาราช  แอสเกียมหาราช  ราดามามหาราช 
ตะวันออกกลาง:  เฮโรดมหาราช  ไซรัสมหาราช  ดาไรอัสมหาราช  แอนทิโอคัสมหาราช  มิทริเดทีสมหาราช  ซาปูร์มหาราช  อับบาสมหาราช  เซิร์กซีสมหาราช  กาหลิบอูมัวร์  ชาห์กะรีมข่านมหาราช  ชาห์เรซามหาราช 
ทวีปอเมริกาเหนือ:  ม็อคเตซูมามหาราช  พาคัลมหาราช 
ทวีปอเมริกาใต้:  พาชาคูติมหาราช 
ทวีปโอเชียเนีย:  คาเมฮาเมฮามหาราช
รอเยน

| รอเยน |
| --- | --- |
นคร
รอเยน
พิกัด:  29°35′53″N 57°26′18″E﻿ / ﻿29.59806°N 57.43833°E﻿ / 29.59806; 57.43833
ประเทศ:  อิหร่าน
จังหวัด: เคร์มอน
เทศมณฑล: เคร์มอน
อำเภอ: รอเยน
ประชากร (2016)
 • ทั้งหมด: 10,286 คน
เขตเวลา: UTC+3:30 (เวลามาตรฐานอิหร่าน)
รอเยน (เปอร์เซีย: راين) เป็นนครและเมืองหลักของอำเภอรอเยน เทศมณฑลเคร์มอน จังหวัดเคร์มอน ประเทศอิหร่าน
ประชากร

จากสำมะโนแห่งชาติ ค.ศ. 2006 นครนี้มีประชากร 9,623 คนใน 2,405 ครัวเรือน ต่อมาในสำมะโน ค.ศ. 2011 มีประชากรเพิ่มขึ้นเป็น 11,006 คนใน 2,895 ครัวเรือน และสำมะโนล่าสุดใน ค.ศ. 2016 มีประชากรในนครนี้ถึง 10,286 คนใน 3,041 ครัวเรือน
บาห์มัน อัสการี

นักกีฬาคาราเต้ชาวอิหร่าน
บาห์มัน อัสการี โกห์นเชห์ (เปอร์เซีย: بهمن عسگری غنچه; อักษรโรมัน: Bahman Asgari Ghoncheh; 21 ธันวาคม ค.ศ. 1991 – ) เป็นนักคาราเต้ชาวอิหร่านที่ได้รับรางวัลเหรียญทองจากการแข่งคาราเต้ชิงแชมป์โลก 2018
โอลิมปิกฤดูร้อน 2020 ประเทศญี่ปุ่น

ในตอนท้ายของการแข่งชิงแชมป์คัดเลือกโอลิมปิก เขาได้อันดับหนึ่งในรุ่นน้ำหนักไม่เกิน 75 กก. และได้รับโควตาสู่โอลิมปิกฤดูร้อน 2020 ที่ประเทศญี่ปุ่น
แหล่งข้อมูลอื่น

the instagram page of Bahman ASKARI
ASKARI ranking in olympic
มัสยิดแนซีโรลโมลก์

| มัสยิดแนซีโรลโมลก์ |
| --- | --- |

ศาสนา
ศาสนา: ชีอะฮ์
จังหวัด: ฟอร์ส
สถานะ: เปิด
ที่ตั้ง
ที่ตั้ง: ชีรอซ ประเทศอิหร่าน
เทศบาล: ชีรอซ
ที่ตั้งในประเทศอิหร่าน
พิกัดภูมิศาสตร์: 29°36′31″N 52°32′54″E﻿ / ﻿29.60861°N 52.54833°E﻿ / 29.60861; 52.54833
สถาปัตยกรรม
ประเภท: มัสยิด
รูปแบบ: อิหร่าน
เสร็จสมบูรณ์: 1888
เว็บไซต์
nasiralmulk.ir
มัสยิดแนซีโรลโมลก์ (เปอร์เซีย: مسجد نصیر الملک) หรือ มัสยิดชมพู (مسجد صورتی) เป็นมัสยิดเก่าแก่ในเมืองชีรอซ ประเทศอิหร่าน ตั้งอยู่ใกล้กับชอฮ์แชรอฆ มัสยิดเป็นที่รู้จักมากจากงานกระจกสีภายใน และองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมแบบดั้งเดิมอื่น ๆ เช่นการออกแบบ แพนจ์คอเซ (پنج کاسه; "เว้าห้าเว้า")
มัสยิดแนซีโรลโมลก์สร้างขึ้นในสมัยจักรวรรดิกอจอร์ เริ่มก่อสร้างในปี 1876 ตามคำสั่งของ มีร์ซอ แฮแซน แอลี แนซีโรลโมลก์ ขุนนางแห่งชีรอซ และบุตรของแอลี แอกแบร์ แกวอม โอลโมลก์ ผู้เป็น แคลอนแทร์ (ตำแหน่งคล้ายนายกเทศมนตรี) แห่งชีรอซ มัสยิดสร้างเสร็จในปี 1888 โดยมีผู้ออกแบบคือโมแฮมแมด แฮแซน สถาปนิกชาวเปอร์เซียซึ่งเคยออกแบบสวนเอแรม มาก่อนด้วย นักออกแบบคนอื่น ๆ ที่มีส่วนร่วมในการออกแบบมัสยิดยังรวมถึงโมแฮมแมด โฮเซย์นี และโมแฮมแมด เรซอ
ภาพกว้าง

ภาพกว้างด้านนอกของมัสยิด
ภาพกว้างแสดงงานกระจกสีภายในของมัสยิด
ผ้าโพกหัว

มูฮัมมัด อาลิม ข่าน (เอมีร์องค์สุดท้ายแห่งเอมิเรตบูฆอรอ) สวมผ้าโพกหัวใน ค.ศ. 1911
ผ้าโพกหัว (อังกฤษ: turban; จากเปอร์เซีย: دولبند‌, ดูลแบนด์ ผ่านภาษาฝรั่งเศสสมัยกลาง turbant) เป็นหมวกที่มีหลายรูปแบบ ซึ่งสวมใส่ในฐานะผ้าโพกหัวตามประเพณีในหลายวัฒนธรรม สังคมที่นิยมสวมผ้าโพกหัวพบได้ในอนุทวีปอินเดีย, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้, คาบสมุทรอาหรับ, ตะวันออกกลาง, คาบสมุทรบอลข่าน, คอเคซัส, เอเชียกลาง, แอฟริกาเหนือ, แอฟริกาตะวันตก, แอฟริกาตะวันออก และในกลุ่มชนเตอร์กิกที่ประเทศรัสเซียกับชาวยิวอัชเคนาซิ
การสวมผ้าโพกหัวพบได้ทั่วไปในผู้ที่นับถือศาสนาซิกข์ ซึ่งรวมถึงผู้หญิงด้วย และพราหมณ์ฮินดูก็สวมเช่นกัน ผ้าโพกหัวนี้ยังมีสถานะเป็นการปฏิบัติศาสนกิจ เช่นมุสลิมนิกายชีอะฮ์ที่ถือว่าการสวมผ้าโพกหัวเป็น ซุนนะฮ์ที่ได้รับการยืนยัน (ธรรมเนียมที่ได้รับการยืนยัน)
ประวัติ

ต้นกำเนิดของผ้าโพกหัวยังไม่เป็นที่กระจ่าง อารยธรรมโบราณอย่างอินเดียโบราณ, เมโสโปเตเมีย, ซูเมเรีย และบาบิโลเนียเคยใช้ผ้าโพกหัว มีการสวมใส่ผ้าโพกหัวแบบ phakeolis ในกองทหารของจักรวรรดิไบแซนไทน์ใน ค.ศ. 400–600 เช่นเดียวกันกับพลเมืองไบแซนไทน์ในภาพเฟรสโกของกรีกในคริสต์ศตวรรษที่ 10 ที่แคปพาโดเชียในประเทศตุรกีในปัจจุบัน ศาสดามุฮัมมัด (ค.ศ. 570–632) เคยสวมผ้าโพกหัวสีขาว ซึ่งเป็นสีที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุด รูปแบบที่ท่านสวมเป็นหมวกที่มีผ้าพันรอบตัว มีชื่อเรียกว่า อิมามะฮ์ และมักสวมใส่โดยกษัตริย์และนักวิชาการมุสลิมตลอดทั้งประวัติศาสตร์ หมอสอนศาสนานิกายชีอะฮ์ในปัจจุบันใช้ผ้าโพกหัวสีขาว เว้นแต่พวกเขาเป็นผู้สืบเชื้อสายจากท่านศาสดามุฮัมมัดหรือซัยยิด ซึ่งสามารถใช้ผ้าโพกหัวดำได้ มุสลิมหลายคนเลือกที่จะใช้สีเขียว เพราะเป็นสัญลักษณ์ของสวรรค์ ในแอฟริกาเหนือบางส่วน สีของผ้าโพกหัวสามารถระบุชนเผ่าของผู้สวมใส่ได้
แหล่งข้อมูลอื่น

Why Sikhs wear a turban
Sikh Fortress Turban
Tutorial on how to make a Turban (Pagri)
Information on why Sikhs wear Turbans
Understanding Turbans
Significance of Turban Infographic
Largest Turbon of Shivaji Maharaj World Records India
ทหารซิกข์อินเดียในการทัพอิตาลี
ลัทธิบาบี

ลัทธิบาบี (อังกฤษ: Babism) หรือ อัลบาบียะฮ์ (เปอร์เซีย: بابیه, Babiyye) เป็นศาสนาเอกเทวนิยมที่พระบาบก่อตั้งขึ้นในประเทศอิหร่าน เขาประกาศตัวว่าเป็นทายาทของกาซิม รัชติ ผู้นำทางศาสนาคนหนึ่ง หลังจากนั้นเขาได้อ้างว่าตนเองเป็นประตูสู่อิหม่ามมะฮ์ดี อิหม่ามคนที่ 12 ตามความเชื่อของมุสลิมชีอะฮ์ ต่อมาเขากลับอ้างว่าเป็นอิหม่ามมะฮ์ดีเสียเอง และในท้ายที่สุดอ้างตนเป็นผู้เผยพระวจนะ ความเคลื่อนไหวของเขาและสาวกเรียกว่าขบวนการบาบี (Bábí)
บาบถูกจำคุกระหว่าง พ.ศ. 2390 – 2391 ที่เมืองมากู ระหว่างนี้ เขาได้เขียนคัมภีร์บายันที่ถือเป็นคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ของขบวนการ บาบปฏิเสธอัลกุรอานและคัมภีร์อื่น ๆ ก่อนหน้านี้ และให้เมืองชิราชเป็นศูนย์กลางของศาสนาแทนมักกะฮ์ ผู้เลื่อมใสลัทธินี้ใช้การรบและความรุนแรงเพื่อนำไปสู่จุดหมาย ทำลายระเบียบทางสังคมดั้งเดิมของอิหร่านเพื่อเริ่มศักราชของศาสนาใหม่ จึงถูกทางรัฐบาลปราบปรามอย่างรุนแรงตั้งแต่ พ.ศ. 2391 – 2393 บาบเองถูกจับและประหารชีวิตเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2393
หลังจากนั้น ขบวนการบาบีได้หลบลงใต้ดิน และขยายตัวต่อไปอย่างเงียบ ๆ ต่อมาได้แตกออกเป็นสองกลุ่มคือกลุ่มอาซาลี ที่ยังยืนหยัดกับลัทธิบาบีเดิม และกลุ่มที่ดำเนินรอยตามพระบะฮาอุลลอฮ์ ผู้ก่อตั้งศาสนาบาไฮซึ่งเน้นการไม่ใช้ความรุนแรง
มงกุฎปาห์ลาวี

| มงกุฎปาห์ลาวี Pahlavi Crown تاج پهلوی‎ |
| --- | --- |
 รายละเอียดของมงกุฎ
รายละเอียด
สำหรับ: จักรวรรดิอิหร่าน
ผลิตเมื่อ: ค.ศ. 1926
ผู้ครอบครอง: พระมหากษัตริย์แห่งจักรวรรดิอิหร่าน ปัจจุบัน รัฐบาลสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน
น้ำหนักสุทธิ: 2.08 กิโลกรัม
วัตถุดิบหลัก: ทองคำ เงิน
วัสดุซับใน: กำมะหยี่สีแดง
อัญมณีสำคัญ: เพชร, ไข่มุก, มรกต
มงกุฎปาห์ลาวี(เปอร์เซีย: تاج پهلوی) เป็นมงกุฎที่ถูกใช้ในพิธีราชาภิเษกในช่วงราชวงศ์ปาห์ลาวี (ค.ศ. 1925 - 1979) เป็นหนึ่งในเครื่องอัญมณีราชบัลลังก์อิหร่านซึ่งปัจจุบันผู้ครอบครองคือรัฐบาลอิหร่าน
เบื้องหลัง

จากการครองอำนาจของราชวงศ์ปาห์ลาวี ในค.ศ. 1925 พระเจ้าชาห์ เรซา ปาห์ลาวีทรงสั่งระดมช่างอัญมณีอิหร่าน ภายใต้การดูแลของฮัจญ์ เซราเจ็ดดิน จาวาเฮรี ในการสร้างมงกุฎใหม่เพื่อแทนที่มงกุฎคีอานีซึ่งใช้ในสมัยราชวงศ์กอญัร โดยมีแรงบันดาลใจสำหรับการออกแบบใหม่นี้มาจากภาพวาดและการอ้างอิงทางประวัติศาสตร์ถึงมงกุฎที่เคยถูกใช้ในสมัยจักรวรรดิซาเซเนียน ที่ปกครองเปอร์เซียในช่วงค.ศ. 224 ถึง 651
มงกุฎปาห์ลาวีได้ถูกใช้ครั้งแรกในพระราชพิธีราชาภิเษกของพระเจ้าชาห์ เรซา ในวันที่ 25 เมษายน ค.ศ. 1926 และถูกใช้ครั้งสุดท้ายในรัชกาลของพระราชโอรส คือ พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ในวันที่ 26 ตุลาคม ค.ศ. 1967 ปัจจุบันมงกุฎได้ถูกจัดแสดงพร้อมเครื่องอัญมณีประจำชาติอิหร่านที่เหลือ ณ คลังอัญมณีแห่งชาติในกรุงเตหะราน
แม้ว่ามงกุฎปาห์ลาวีจะเพิ่งถูกจัดทำขึ้นในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 แต่หินประดับที่ใช้ผลิตนั้นมาจากของเดิม ซึ่งมีการคัดเลือกจากหินอัญมณีที่หลุดร่วงจำนวนหลายพันก้อนภายในคลังสมบัติของอิหร่าน
องค์ประกอบ

โครงมงกุฎทำด้วยทองคำ เงิน และกำมะหยี่สีแดง มีความสูงสูงสุดที่ 29.8 เซนติเมตร กว้าง 19.8 เซนติเมตร และหนักเกือบ 2,080 กรัม มีเพชรเม็ดงามจำนวน 3,380 เม็ด รวม 1,144 กะรัต (228.8 กรัม) ฝังในมงกุฎ ที่ใหญ่ที่สุดคือเพชรระยิบระยับสีเหลืองขนาด 60 กะรัต (12 กรัม) ซึ่งวางไว้ตรงกลางเพชรสีขาวที่มีลวดลายรูปลำแสงอาทิตย์
บริเวณสามแถวประดับด้วยไข่มุกขาวธรรมชาติ 369 เม็ดที่ลักษณะเหมือนกัน มงกุฎยังประกอบด้วยมรกตขนาดใหญ่ 5 เม็ด (รวม 200 กะรัต (40 กรัม)) ซึ่งเม็ดที่ใหญ่ที่สุดคือประมาณ 100 กะรัต (20 กรัม) และประดับอยู่บนยอดมงกุฎ
พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวีทรงมงกุฎปาห์ลาวีในช่วงพิธีราชาภิเษก
ราชวงศ์ปาห์ลาวี

| ปาห์ลาวี |
| --- | --- |
ราชวงศ์

ประเทศ: รัฐจักรวรรดิอิหร่าน
ถิ่นกำเนิด: มาซันดารัน
ก่อตั้ง: 15 ธันวาคม ค.ศ. 1925 (1925-12-15)
ต้นตระกูล: พระเจ้าชาห์ เรซา ปาห์ลาวี
ผู้นำคนปัจจุบัน: เรซา ปาห์ลาวี
ผู้ปกครองคนสุดท้าย: พระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี
ตระกูลที่เกี่ยวข้อง: ราชวงศ์มูฮัมหมัด อาลี (1941–1948)
สิ้นสุด: 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1979 (1979-02-11)
ราชวงศ์ปาห์ลาวี (เปอร์เซีย: دودمان پهلوی) เป็นราชวงศ์สุดท้ายของอิหร่าน โดยปกครองอิหร่านปกครองมาเกือบ 54 ปี ระหว่างปี ค.ศ. 1925 ถึง ค.ศ. 1979 โดยราชวงศ์นี้ก่อตั้งโดย พระเจ้าชาห์ เรซา ปาห์ลาวี ซึ่งในขณะนั้นพระองค์เป็นนายทหารในกองทัพเปอร์เซีย ราชวงศ์ปาห์ลาวีเข้ามาแทนที่ราชวงศ์กอญัรใน ค.ศ. 1925 หลังรัฐประหารในปี ค.ศ. 1921 เมื่อเรซา ข่าน ทหารวัย 42 ปี ได้รับการเลื่อนตำแหน่งโดยนายพลเอ็ดมันด์ ไอรอนไซด์ ของอังกฤษให้เป็นผู้นำกองพลน้อยคอซแซคเปอร์เซีย ประมาณหนึ่งเดือนต่อมาภายใต้การควบคุมของอังกฤษ กองกำลังจำนวน 3,000-4,000 นายของเรซา ข่านก็ไปถึงกรุงเตหะรานเพื่อทำรัฐประหารในปี ค.ศ. 1921 และพื้นที่ส่วนที่เหลือของประเทศถูกยึดครองในปี ค.ศ. 1923 และภายในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1925 พระเจ้าชาห์ อะห์หมัด ชาห์ กอญัร ได้ถูกบีบบังคับให้สละราชสมบัติอย่างเป็นทางการและ เรซา ปาห์ลาวี ได้ทรงขึ้นครองราชย์เป็นชาห์องค์ใหม่แห่งอิหร่านเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม ค.ศ. 1925 ตามรัฐธรรมนูญเปอร์เซีย ในขั้นต้น ราชวงศ์ปาห์ลาวีวางแผนที่จะประกาศประเทศให้เป็นสาธารณรัฐ แต่จำต้องละทิ้งแนวคิดนี้เมื่อเผชิญกับฝ่ายค้านของอังกฤษและกลุ่มนักบวช
ราชวงศ์นี้ปกครองอิหร่านเป็นเวลา 28 ปีในรูปแบบการปกครองเป็นระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญตั้งแต่ปี ค.ศ. 1925 ถึง ค.ศ. 1953 และต่อมาอีก 26 ปี พระมหากษัตริย์ทรงมีพระราชอำนาจในการปกครองประเทศมากขึ้นจนกระทั่งราชวงศ์ถูกโค่นล้มในปี ค.ศ. 1979
แหล่งข้อมูลอื่น

The Pahlavi Dynasty
What Really Happed to the Shah of Iran เก็บถาวร 2011-05-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Payvand News, March 10, 2006.
Egyptian Royalty by Ahmed S. Kamel, Hassan Kamel Kelisli-Morali, Georges Soliman and Magda Malek.
L'Egypte D'Antan... Egypt in Bygone Days  เก็บถาวร 2020-06-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน by Max Karkegi.
| ด ค กราชวงศ์ปาห์ลาวี |
| --- | --- | --- |
ลำดับปฐมวงศ์
| พระมหากษัตริย์ |  เรซา ปาห์ลาวี  โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี  |  |
| พระคู่ครอง |  นิมตาจ อัยรุมลู  เฟาซียะห์แห่งอียิปต์1  โซรยา อัสฟานดิยารี1  ฟาราห์ ดีบา  |  |
| รัชทายาท |  โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี  เรซา ปาห์ลาวีที่ 2  |  |
1 ทรงหย่า   หมวดหมู่ ·  คอมมอนส์
จักรวรรดิซาเซเนียน

จักรวรรดิซาเซเนียน (เปอร์เซีย: ساسانیان, อังกฤษ: Sasanian Empire) เป็นจักรวรรดิเปอร์เชียจักรวรรดิสุดท้ายก่อนที่ศาสนาอิสลามจะเข้ามาเป็นมหาอำนาจในเอเชียตะวันตกเป็นเวลากว่าสี่ร้อยปี อาร์ดาเชอร์ที่ 1 ทรงก่อตั้งราชวงศ์ซาเซเนียนหลังจากที่ทรงชนะอาร์ตาบานัสที่ 4 จักรพรรดิองค์สุดท้ายแห่งจักรวรรดิพาร์เธียน และมาสิ้นสุดลงเมื่อยาซเดเกิร์ดที่ 3 (Yazdegerd III) มาพ่ายแพ้หลังจากที่ทรงใช้เวลาถึงสิบสี่ปีในการต่อต้านจักรวรรดิรอชิดีนซึ่งเป็นหนึ่งในรัฐเคาะลีฟะฮ์ที่เกิดขึ้นภายหลัง
จักรวรรดิซาเซเนียนหรือที่เรียกว่า “Eranshahr” (“จักรวรรดิอิหร่าน”) ตั้งอยู่ในบริเวณที่เป็นปัจจุบันคืออิหร่าน, อิรัก, อาร์มีเนีย, ทางตอนใต้ของคอเคซัส (รวมทั้งทางตอนใต้ของดาเกสตาน), ตะวันตกเฉียงใต้ของเอเชียกลาง, ตะวันตกของอัฟกานิสถาน, บางส่วนของตุรกี, บางส่วนของซีเรีย, บริเวณริมฝั่งทะเลของคาบสมุทรอาหรับ, บริเวณอ่าวเปอร์เซีย และบางส่วนของทางตะวันตกเฉียงใต้ของปากีสถาน
สมัยการปกครองของซาสซานิยะห์เป็นสมัยอันยาวนานของปลายสมัยโบราณและถือกันว่าเป็นสมัยที่สำคัญที่สุดและมีอิทธิพลที่สุดทางประวัติศาสตร์สมัยหนึ่งของ เป็นสมัยที่รุ่งเรืองที่สุดของวัฒนธรรมของเปอร์เซียแ
ละเป็นจักรวรรดิอันยิ่งใหญ่จักรวรรดิสุดท้ายก่อนที่จะเริ่มยุคการพิชิตของมุสลิมและการยอมรับนับถือศาสนาอิสลาม[ต้องการอ้างอิง] วัฒนธรรมของเปอร์เซียมีอิทธิพลต่อวัฒนธรรมของโรมันเป็นอันมากในยุคซาสซานิยะห์ และจักรวรรดิโรมันเองก็มีความนับถือจักรวรรดิซาสซานิยะห์ที่จะเห็นได้จากพระราชสาส์นจากจักรพรรดิโรมันถึงชาห์แห่งชาห์ที่จ่าหัวจดหมายว่า "my brother"[ต้องการอ้างอิง] อิทธิพลของซาสซานิยะห์ไม่จำกัดอยู่แต่เพียงในจักรวรรดิเองแต่ยังแผ่ขยายไปถึงแอฟริกา จีน และ อินเดียด้วย และมีบทบาทสำคัญในด้านศิลปะของยุคกลางทั้งในยุโรปและเอเชีย
อิทธิพลของซาสซานิยะห์ยังคงอยู่ต่อมาจนถึงต้นสมัยอิสลามเมื่ออิสลามได้รับชัยชนะต่ออิหร่าน อับโดลโฮสเซน ซารินคูป (Abdolhossein Zarrinkoob) ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับอิหร่านคนสำคัญถึงกับกล่าวว่าสิ่งที่มารู้จักกันภายหลังว่าเป็นวัฒนธรรม สถาปัตยกรรม วรรณกรรม และความเชี่ยวชาญอื่นๆ ของอิสลามนั้นมีต้นตอมาจากวัฒนธรรมของซาสซานิยะห์เปอร์เชีย และเผยแพร่ไปในโลกมุสลิมโดยทั่วไป
ประวัติศาสตร์ยุคก่อนหน้า

330 ปีก่อนคริสตกาล จักรวรรดิอะคีเมนียะห์ถูกทำลายด้วยน้ำมือของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช วัฒนธรรมเปอร์เซียที่เหลืออยู่ได้กลายเป็นจักรวรรดิพาร์เธียน
323 ปีก่อนคริสตกาล พระเจ้าอเล็กซานเดอร์เสด็จสวรรคต ที่ราบสูงอิหร่านตกเป็นของซิลูกอส นิกาตอร์ หนึ่งในคณะเดียดอคีหรือเหล่าแม่ทัพของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ ซิลูกอส นิกาตอร์ได้ก่อตั้งรัฐเฮลเลนิสต์ชื่อว่าจักรวรรดิซิลูซิดขึ้นบนพื้นที่ของประเทศอิหร่านในปัจจุบัน ในยุครุ่งเรืองที่สุดจักรพรรดิแผ่ขยายอาณาเขตจนกินพื้นที่ของประเทศตุรกีและประเทศปากีสถานในปัจจุบัน วัฒนธรรมซิลูซิดเป็นการผสมผสานกันระหว่างวัฒนธรรมเกรโค-มาซิโดเนียนกับวัฒนธรรมอิหร่าน ประชาชนซึ่งเป็นชาวอิหร่านจึงไม่ได้มองผู้นำซึ่งเป็นชาวซิลูซิดว่าเป็นพวกเดียวกับตน
155 ปีก่อนคริสตกาล ชาวพาร์เธียนพิชิตอาณาเขตอิหร่านทั้งหมดของจักรวรรดิซิลูซิด ชาวพาร์เธียนเป็นชาวอิหร่านตะวันออกเฉียงเหนือ มีวัฒนธรรมที่แตกต่างจากชาวอิหร่านในจักรวรรดิลิซูซิดที่ได้รับอิทธิพลของอารยธรรมเฮลเลนิสต์
จุดเริ่มต้นของราชวงศ์ซาสซานิยะห์

ตำนานเปอร์เซียเล่าว่า ซาสซานเป็นนักบวชแห่งแพร์ซโพลิส มีบุตรชายนามว่าบาบักเป็นเจ้าชายของแคว้นเล็กๆ ที่ชื่อว่าคูร์ เจ้าชายบาบักได้สังหารพระเจ้าโกซีร์ กษัตริย์ผู้ปกครองมณฑลเปอร์ซิส และตั้งตนเป็นกษัตริย์คนใหม่ พระเจ้าบาบักได้ส่งต่ออำนาจให้พระโอรสนามว่าชาปูร์ซึ่งต่อมาประสบอุบัติเหตุสิ้นพระชนม์ อำนาจจึงตกเป็นของพระอนุชานามว่าอาร์ดาเชร์ พระเจ้าอาร์ตาเบนุสที่ 5 กษัตริย์ราชวงศ์อาร์ซาซิยะห์ (ราชวงศ์พาร์เธียน) คนสุดท้ายของเปอร์เซียต่อต้านการขึ้นครองราชย์ของพระเจ้าอาร์ดาเชร์ ในปี ค.ศ. 224 พระเจ้าอาร์ดาเชร์จึงทำสงครามล้มล้างอำนาจของพระเจ้าอาร์ตาบานุส ในปี ค.ศ. 226 พระเจ้าอาร์ดาเชร์ได้ขึ้นเป็นกษัตริย์แห่งเหล่ากษัตริย์ เป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์ซาสซานิยะห์
การปกครองแบบฟิวดัลของราชวงศ์อาร์ซาซิยะห์ถูกเปลี่ยนเป็นการปกครองแบบมีกษัตริย์เป็นศูนย์กลางทางอำนาจ แต่มีการกระจายอำนาจให้แก่เจ้าขุนมูลนายคนอื่นๆ พระเจ้าอาร์ดาเชร์ได้รับการสนับสนุนจากนักบวชเนื่องจากทรงฟื้นฟูศาสนาโซโรอัสเตอร์ ทรงปลุกขวัญกำลังใจประชาชนด้วยการประกาศว่าพระองค์จะกำจัดอิทธิพลของอารยธรรมเฮลเลนิสต์ให้หมดไปจากเปอร์เซีย ทรงชำระแค้นลูกหลานของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ด้วยการทำสงครามพิชิตดินแดนเดิมของจักรวรรดิอะคีเมนียะห์กลับคืนมาได้ทั้งหมด พระองค์ทำสงครามขยายอาณาเขตเปอร์เซียไปจนถึงแม่น้ำโอซอสทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และแม่น้ำยูเฟรติสทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ เมื่อทรงสวรรคตในปี ค.ศ. 241 ราชบัลลังก์ตกเป็นของพระโอรสนามว่าชาปูร์
การปกครองในยุคเริ่มต้น

พระเจ้าชาปูร์ หรือ พระเจ้าซาโปร์ที่ 1 (ค.ศ. 241-272) มีความกระตือรือร้นและมีทักษะฝีมือไม่ต่างจากพระบิดา พระองค์ได้รับการศึกษาชั้นดีและเป็นคนรักการเรียนรู้ พระองค์ให้อิสรภาพแก่ทุกศาสนาอย่างเปิดกว้าง ทั้งศาสนาโซโรอัสเตอร์ ศาสนามาณีกี ศาสนายูดาห์ ศาสนาคริสต์ และศาสนาอื่นๆ ทรงสานต่องานเขียนคัมภีร์อเวสตะ โดยให้นักบวชใส่ความรู้ด้านอภิปรัชญา ดาราศาสตร์ และเวชกรรมที่ส่วนใหญ่หยิบยืมมาจากอินเดียและกรีซเข้าไปด้วย พระองค์ให้การอุปถัมภ์งานศิลปะ แม้จะไม่ใช่แม่ทัพที่เก่งกาจที่สุด แต่ทรงเป็นนักบริหารที่เก่งกาจในบรรดามวลหมู่กษัตริย์แห่งราชวงศ์ซาสซานิยะห์ ทรงสร้างเมืองหลวงแห่งใหม่ที่ตั้งชื่อตามพระองค์ว่ากรุงชาปูร์ซึ่งปัจจุบันยังมีซากปรักหักพังเหลืออยู่ และสร้างเมืองหลวงใหม่อีกแห่งคือกรุงชูชตาร์ซึ่งตั้งอยู่ริมแม่น้ำการุน พระองค์ได้สร้างหนึ่งในงานวิศวกรรมที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในยุคโบราณ คือ เขื่อนหินแกรนิต ซึ่งเป็นสะพานที่สร้างจากก้อนหินแกรนิต มีความยาว 1,710 ฟุต กว้าง 20 ฟุต ไว้ใช้เปลี่ยนทิศทางน้ำเป็นการชั่วคราว มีส่วนที่เป็นทางเดินพื้นแน่นหนาและประตูระบายน้ำขนาดใหญ่ยักษ์ไว้ควบคุมทิศทางน้ำ ตำนานเล่าว่าพระเจ้าชาปูร์ได้ให้วิศวกรชาวโรมันเป็นผู้ออกแบบและให้เชลยชาวโรมันเป็นผู้ก่อสร้าง
ในด้านการสงคราม พระเจ้าชาปูร์บุกรุกรานซีเรียไปจนถึงกรุงแอนติออก แต่พ่ายแพ้ต่อกองทัพโรมัน ทั้งสองฝ่ายตกลงสงบศึกกันในปี ค.ศ. 244 โดยกรุงโรมได้ดินแดนทั้งหมดที่ถูกพระเจ้าชาปูร์ยึดมากลับคืนไป เมื่ออาร์เมเนียจับมือเป็นพันธมิตรกับกรุงโรม พระชาปูร์ไม่พอใจจึงเข้าไปก้าวก่ายในอาร์เมเนียและตั้งราชวงศ์ใหม่ที่ฝักใฝ่เปอร์เซียขึ้นมาในปี ค.ศ. 252 สร้างความปลอดภัยให้แก่เปอร์เซียที่ได้ดินแดนกันชนแห่งใหม่ทางฝั่งขวา พระองค์จึงกลับมาทำสงครามกับกรุงโรมอีกครั้ง ทรงเอาชนะและจับกุมตัวจักรพรรดิวาเลริอานุสได้ในปี ค.ศ. 260 กรุงแอนติออกถูกปล้นทำลาย เชลยหลายพันคนถูกกวาดต้อนไปเป็นแรงงานในอิหร่าน อุไดนา ข้าหลวงแห่งพัลไมรา ยกทัพมาสมทบกับกรุงโรมและขับไล่พระเจ้าชาปูร์ให้ถอนร่นข้ามกลับไปทางแม่น้ำยูเฟรติสซึ่งเป็นแนวเขตที่กั้นระหว่างโรมันกับเปอร์เซีย
ผู้สืบทอดตำแหน่งคนต่อๆ มาในช่วงปี ค.ศ. 272-302 ไม่มีอะไรโดดเด่น ประวัติศาสตร์จึงกระโดดข้ามไปที่ยุคของพระเจ้าโฮร์มิซด์ที่ 2 (ค.ศ. 302-309) ผู้สืบสานความเจริญรุ่งเรืองและความสงบสุข พระองค์บูรณะซ่อมแซมสิ่งปลูกสร้างสาธารณะและบ้านเรือนประชาชนโดยเฉพาะผู้ยากไร้ ทรงตั้งศาลยุติธรรมใหม่ขึ้นมาเพื่อให้คนจนได้ร้องเรียนคนรวยและมักออกว่าความด้วยพระองค์เอง ไม่มีใครรู้ว่าพระองค์คิดจะกีดกันพระโอรสออกจากการสืบทอดบัลลังก์หรือไม่ แต่เมื่อพระเจ้าโฮร์มิซด์สวรรคต เหล่าขุนนางได้จับพระโอรสของพระองค์จองจำและยกบัลลังก์ให้พระโอรสอีกคนที่ยังไม่เกิด โดยตั้งชื่อให้ล่วงหน้าว่าพระเจ้าชาปูร์ที่ 2 ทารกในครรภ์ได้รับการทำพิธีแต่งตั้งเป็นกษัตริย์ด้วยการวางมงกุฎลงบนครรภ์ของมารดา
ยุคทองครั้งที่หนึ่ง

พระเจ้าชาปูร์ที่ 2 กลายเป็นกษัตริย์เอเชียที่ครองราชย์ยาวนานที่สุด (ค.ศ. 309-379) ทรงฝึกฝนการทำสงครามตั้งแต่ยังเด็ก ทรงมีทั้งร่างกายและจิตวิญญาณที่แข็งแกร่ง ทรงขึ้นบัญชาการทั้งการเมืองและการรบตอนพระชนมายุ 16 พรรษา ในการบุกรุกรานฝั่งตะวันออกของแคว้นอาระเบีย พระองค์ได้ทำลายหมู่บ้านต่างๆ จนราบเป็นหน้ากลอง สังหารเชลยไปหลายพันคน เชลยส่วนที่เหลือถูกจับไปเป็นทาส ในปี ค.ศ. 337 ทรงเปิดสงครามกับกรุงโรมอีกครั้งเพื่อแย่งชิงความเป็นใหญ่ในเส้นทางการค้าสู่ตะวันออกไกล การเปลี่ยนไปนับถือศาสนาคริสต์ของกรุงโรมและอาร์เมเนียยิ่งเพิ่มความตึงเครียดให้กับความขัดแย้ง พระเจ้าชาปูร์ใช้เวลา 40 ปีต่อสู้กับจักรพรรดิโรมันหลายคน จักรพรรดิยูเลียนุสเป็นผู้ผลักดันให้พระองค์ถอยกลับไปกรุงเตซีโฟน ในปี ค.ศ. 363 จักรพรรดิโยเบียนุสใช้อุบายบีบคั้นให้เกิดการสงบศึก พระเจ้าชาปูร์ต้องยอมรามือจากมณฑลริมแม่น้ำไทกริสและแคว้นอาร์เมเนีย พระเจ้าชาปูร์ที่ 2 สวรรคตในขณะที่เปอร์เซียกำลังอยู่บนจุดสูงสุดทางอำนาจและความยิ่งใหญ่ ครองอาณาเขตกว้างไกลราวหนึ่งแสนเอเคอร์ที่แลกมาด้วยเลือด
ยุคคั่นกลาง

ในคริสต์ศตวรรษต่อมาการทำสงครามย้ายมาอยู่ที่พรมแดนตะวันออก ราวปี ค.ศ. 425 กลุ่มชนที่ชาวกรีกเรียกว่าชาวเอฟธาลิต หรือชาวฮันขาว เข้ายึดพื้นที่ระหว่างแม่น้ำโอซอสกับแม่น้ำแย็กซาตีส กษัตริย์ซาสซานิยะห์นามว่าพระเจ้าวาห์รามที่ 5 (ค.ศ. 420-438) กำราบชาวเอฟธาลิตได้สำเร็จ แต่หลังพระองค์สวรรคต ชาวเอฟธาลิตขยายจำนวนเพิ่มลูกหลานและทำสงครามขยายอาณาเขตจนสร้างจักรวรรดิใหม่ที่ครองอาณาเขตตั้งแต่ทะเลแคสเปียนจนถึงแม่น้ำสินธุ มีเมืองหลวงอยู่ที่กรุงกอร์กาน และมีเมืองสำคัญคือเมืองบอลค์ ชาวเอฟธาลิตสังหารพระเจ้าเปโรซ (ค.ศ. 459-484) และบังคับให้พระเจ้าวาลาคช์ (ค.ศ. 484-488) จ่ายบรรณาการให้ตน
ฝั่งตะวันออกยังคงถูกคุกคาม ขณะที่ภายในเปอร์เซียได้เกิดสงครามแย่งชิงอำนาจกันระหว่างกษัตริย์กับคณะขุนนางและเหล่านักบวช พระเจ้าคาวาดที่ 1 (ค.ศ. 588-531) วางแผนตัดกำลังศัตรูด้วยการสนับสนุนกลุ่มคอมมิวนิสต์ เพื่อเบนเข็มให้ศัตรูหันไปจัดการกับกลุ่มคอมมิวนิสต์แทน ในปี ค.ศ. 490 มัซดัก นักบวชโซโรอัสเตอร์ ประกาศตนเป็นผู้ที่พระเจ้าส่งให้มาเทศนาข้อบัญญัติศาสนาแบบเก่าที่กล่าวว่าผู้ชายทุกคนเกิดมาเท่าเทียมกัน ไม่มีใครมีสิทธิ์ครอบครองเหนือใคร ทรัพย์สมบัติและการแต่งงานเป็นสิ่งที่มนุษย์ปรุงแต่งขึ้นและเป็นความผิดพลาดใหญ่หลวง สมบัติทุกชิ้นและผู้หญิงทุกคนเป็นทรัพย์สมบัติร่วมกันของผู้ชายทุกคน มัซดักถูกฝ่ายตรงข้ามกล่าวหาว่าเพิกเฉยต่อการขโมย การคบชู้ และการร่วมประเวณีกันในเครือญาติ และมีแนวคิดต่อต้านการมีทรัพย์สมบัติและการแต่งงาน แนวคิดยูโทเปียแบบสุดโต่งทำให้มัซดักเป็นที่นิยมในหมู่ผู้ยากไร้ ทั้งกษัตริย์ยังให้การสนับสนุน กลุ่มสาวกของมัซดักจึงเริ่มออกปล้นบ้านเรือนไปจนถึงฮาเร็มเศรษฐี ขโมยนางบำเรอรูปงามราคาแพงมาใช้งานเอง เหล่าขุนนางคับแค้นใจจึงจับพระเจ้าคาวาดขังคุกและให้พระอนุชานามว่าจามาสป์ขึ้นครองบัลลังก์แทน
หลังถูกขังลืมในปราสาทสามปีพระเจ้าคาวาดหนีออกมาได้ ทรงหนีไปหาชาวเอฟธาลิตเพื่อขอกำลังมายึดเมืองเตซีโฟนและตำแหน่งกษัตริย์แห่งเปอร์เซียคืน พระเจ้าจามาสป์ถูกถอดออกจากตำแหน่ง เหล่าขุนนางหนีกลับไปดินแดนทรัพย์สินของตน