stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ตะกั่ว
การผลิต

จังหวัดที่เคยมีการผลิตแร่ตะกั่ว ได้แก่ จังหวัดพัทลุง ยะลา ลำพูน และแพร่ จังหวัดกาญจนบุรีเป็นจังหวัดเดียวในปัจจุบันที่ยังคงมีการผลิตแร่ตะกั่วคาร์บอเนต และตะกั่วซัลไฟด์ที่มีแร่สังกะสีปนอยู่ด้วย โดยแหล่งผลิตที่สำคัญคือที่แหล่งสองท่อ บ่องาม บ่อใหญ่ และบ่อน้อย อำเภอทองผาภูมิ สินแร่ตะกั่วคาร์บอเนตจะส่งไปถลุงยังบริษัทโลหะตะกั่วไทย ที่อำเภอลาดหญ้า จังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งเป็นผู้ผลิตโลหะตะกั่วจากสินแร่ตะกั่วคาร์บอเนตเพียงรายเดียวของประเทศ สินแร่ตะกั่วของประเทศในปี 2539 – 2541 ผลิตได้ 49,243; 12,438 และ 15,146 เมตริกตัน คิดเป็นมูลค่า 346.4; 79.9; และ 108.1 ล้านบาท ตามลำดับ
บรรณานุกรม

กรมทรัพยากรธรณี (22 กันยายน 2007). "ตะกั่ว-สังกะสี". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 8 กุมภาพันธ์ 2011.
Guberman, D. E. (2016). "Lead" (PDF). 2014 Minerals Yearbook (Report). United States Geological Survey. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 14 สิงหาคม 2022. สืบค้นเมื่อ 8 พฤษภาคม 2017.
ลิวี

| ลิวี |
| --- | --- |

เกิด: ติตุส ลีวิอุส 59 ปีก่อน ค.ศ. ปาตาวิอูง (ในปัจจุบันคือปาโดวา, อิตาลี)
เสียชีวิต: ค.ศ. 17 (อายุ 74–75 ปี) ปาตาวิอูง
อาชีพ: นักประวัติศาสตร์
ปีปฏิบัติงาน: Golden Age of Latin

ภูมิหลังทางวิชาการ
มีอิทธิพลต่อ:  พอลิเบียส  กิแกโร 
ผลงานทางวิชาการ
สาขาหลัก: ประวัติศาสตร์
ความสนใจหลัก: History, biography, oratory
 
ติตุส ลีวิอุส (ละติน: Titvs Livivs) หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่า ลิวี (อังกฤษ: Livy; 59 ปีก่อนคริสต์ศักราช - ค.ศ. 17) เป็นนักประวัติศาสตร์ชาวโรมัน ผู้เขียน หนังสือหลังจากการก่อตั้งนคร (Ab Vrbe Condita Libri) ซึ่งเป็นบันทึกประวัติศาสตร์ของโรมและเรื่องราวของชาวโรมัน ครอบคลุมช่วงเวลาตั้งแต่ยุคตำนานเริ่มแรกของโรมก่อนการก่อตั้งจริงเมื่อ 753 ปีก่อนคริสต์ศักราช ไปจนถึงสมัยจักรพรรดิเอากุสตุสอันเป็นยุคของลิวีเอง เขาสนิทสนมกับตระกูลยูลิอุส-เกลาดิอุสและเป็นผู้แนะนำเกลาดิอุส (หลานเอากุสตุสซึ่งจะขึ้นเป็นจักรพรรดิในอนาคต) ให้หัดเขียนประวัติศาสตร์ ลิวีกับลีวิอา (ภริยาของเอากุสตุส) มาจากตระกูลเดียวกัน แม้จะมิได้เป็นญาติร่วมสายเลือดใกล้ชิด
แหล่งข้อมูลอื่น

ผลงานของ ลิวี ที่โครงการกูเทินแบร์ค
Lendering, Jona (2006–2009). "Livy (1): Life". Livius Articles on Ancient History. Livius.org. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-03. สืบค้นเมื่อ 13 August 2009.{{cite encyclopedia}}:  CS1 maint: date format (ลิงก์)
↑  In the sepulchral inscription from Patavium, which most probably concerns Titus, he is named, with the patronymic, T Livius C f, ''Titus Livius Cai filius'' (แม่แบบ:CIL).
วงศ์ย่อย (ชีววิทยา)

8 ลำดับหลักตามอนุกรมวิธาน ในภาพนี้ไม่มีการแสดงลำดับย่อยลงมา
ในอนุกรมวิธาน วงศ์ย่อย (อังกฤษ: subfamily; ละติน: subfamilia, พหุพจน์ subfamiliae) เป็นลำดับทางอนุกรมวิธาน (taxonomic rank) ที่อยู่ถัดจากวงศ์ แต่ครอบคลุมกว่าสกุล ระบบการตั้งชื่อมาตรฐานมีกฎให้ชื่อพืชในวงศ์ย่อยลงท้ายด้วย "-oideae" และชื่อสัตว์ในวงศ์ย่อยลงท้ายด้วย "-inae"
ข้อมูล

1 2  International Commission on Zoological Nomenclature (1999). "Article 29.2. Suffixes for family-group names". International Code of Zoological Nomenclature (Fourth ed.). International Trust for Zoological Nomenclature, XXIX. p. 306.
↑  McNeill, J.; Barrie, F.R.; Buck, W.R.; Demoulin, V.; Greuter, W.; Hawksworth, D.L.; Herendeen, P.S.; Knapp, S.; Marhold, K.; Prado, J.; Prud'homme Van Reine, W.F.; Smith, G.F.; Wiersema, J.H.; Turland, N.J. (2012). International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code) adopted by the Eighteenth International Botanical Congress Melbourne, Australia, July 2011. Vol. Regnum Vegetabile 154. A.R.G. Gantner Verlag KG. ISBN 978-3-87429-425-6. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-11-04. สืบค้นเมื่อ 2022-05-28. Article 19.
สภาปกครองโรมัน

ตราอาร์มของสันตะสำนัก
สภาปกครองโรมัน (ละติน: Curia Romana กูเรียโรมานา) เป็นองค์การปกครองของสันตะสำนัก ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อบริหารงานในคริสตจักรโรมันคาทอลิกทั้งหมดร่วมกับพระสันตะปาปา
คำว่า กูเรีย ในภาษาละตินแปลว่า ราชสำนัก ดังนั้น กูเรียโรมานา จึงแปลตามตัวอักษรว่า ราชสำนักโรม ซึ่งหมายถึงสำนักสันตะปาปา และมีหน้าที่ช่วยเหลือพระสันตะปาปาในการบริหารปกครองศาสนจักร จึงมีลักษณะคล้ายกับรัฐบาลในฝ่ายอาณาจักร และมีสมณะกระทรวงทำหน้าที่คล้ายกระทรวง
สภาปกครองโรมันประกอบด้วยองค์กรในระดับต่าง ๆ ดังนี้
สำนักเลขาธิการแห่งรัฐวาติกัน (The Secretariat of State) เป็นองค์กรที่เก่าแก่ที่สุดในสภาปกครองโรมัน ก่อตั้งมาตั้งแต่ราวคริสต์ศตวรรษที่ 15 ถือเป็นรัฐบาลของคริสตจักรโรมันคาทอลิก มีพระคาร์ดินัลเลขาธิการแห่งรัฐเป็นหัวหน้า มีหน้าที่ดูแลเกี่ยวกับบทบาททางการเมืองและการทูตของสันตะสำนัก
สมณะกระทรวง (Congregations) เป็นองค์การปกครองส่วนกลางของคริสตจักรโรมันคาทอลิก มีสมณมนตรีซึ่งล้วนแต่มีสมณศักดิ์เป็นพระคาร์ดินัลเป็นหัวหน้า
ศาลชำนัญพิเศษ (Tribunals) ของสันตะสำนักประกอบด้วย สมณทัณฑสถาน โรมันโรตา และศาลชำนัญพิเศษสูงสุดแห่งพระสมณนาม
สมณะทบวง (Pontifical Councils) คือกลุ่มตัวแทน ซึ่งรวมเป็นองค์กรขนาดกลางช่วยเหลือพระสันตะปาปาในการจัดการด้านต่าง ๆ แต่ละสมณะทบวงมีพระคาร์ดินัลหรืออัครมุขนายกเป็นประธาน
สมัชชามุขนายก (Synod of Bishops) ก่อตั้งขึ้นสมัยสังคายนาวาติกันครั้งที่สอง ถือเป็นคณะที่ปรึกษาของพระสันตะปาปาในการตัดสินใจ สมาชิกของสมัชชาคัดเลือกมาจากมุขนายกจากภูมิภาคต่าง ๆ ทั่วโลก โดยมีพระสันตะปาปาดำรงตำแหน่งประธานสมัชชา
สำนักงาน (Offices) มีอยู่ 3 สำนักงาน ทำหน้าที่ดูแลการเงินและทรัพย์สินของศาสนจักร
สมณะกรรมาธิการ (Pontifical Commissions) คือคณะกรรมาธิการที่พระสันตะปาปาทรงแต่งตั้งขึ้นจากชาวคาทอลิกผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน
องครักษ์สวิส (Swiss Guard) เป็นทหารชาวสวิสที่ทำนหน้าที่รักษาความปลอดภัยให้กับพระสันตะปาปาและศาสนพิธีต่าง ๆ
สำนักงานแรงงานแห่งสันตะสำนัก (Labour Office of the Apostolic See) เป็นหน่วยงานที่สมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ปอลที่ 2 ทรงตั้งขึ้น มีหน้าที่รับผิดชอบเรื่องแรงงานสัมพันธ์ระหว่างสันตะสำนักกับเหล่าลูกจ้าง
สมณบัณฑิตยสถาน (Pontifical Academies) เป็นสมาคมผู้คงแก่เรียนที่ก่อตั้งโดยสันตะสำนัก ปัจจุบันมีสมณบัณฑิตยสถานอยู่ทั้งสิ้น 11 แห่ง ตั้งอยู่ภายในนครรัฐวาติกัน กรุงโรม
วันเฉลิม สัตย์ศักดิ์สิทธิ์

| วันเฉลิม สัตย์ศักดิ์สิทธิ์ |
| --- | --- |
เกิด: 11 สิงหาคม พ.ศ. 2525 (42 ปี) อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ประเทศไทย
สาบสูญ: 4 มิถุนายน 2020 (อายุ 37)  สูญหายมาแล้ว 4 ปี 5 เดือน 3 วัน พนมเปญ ประเทศกัมพูชา
สถานะ: ตำรวจกัมพูชาปฏิเสธการค้นหา
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยรามคำแหง
อาชีพ:  นักธุรกิจ  นักเคลื่อนไหว 
วันเฉลิม สัตย์ศักดิ์สิทธิ์ (เกิด 11 สิงหาคม พ.ศ. 2525) เป็นนักเคลื่อนไหวทางการเมือง และผู้ลี้ภัยทางการเมืองชาวไทย นอกจากนี้เขายังเป็นนักเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตยภายในประเทศไทย และการป้องกันเชื้อเอชไอวีในหลายประเทศ เขาเป็นผู้ต้องหาคดีฐานความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทย ตามรายงานที่เผยแพร่โดยสำนักข่าวอิศรา เมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2558 ซึ่งระบุว่าเขาลี้ภัยทางการเมืองอยู่ในประเทศกัมพูชา
วันเฉลิมถูกชายมีอาวุธปืนขับรถเข้ามาลักพาตัวเขาไปจากที่พักขณะลี้ภัยการเมืองอยู่ในพนมเปญ ประเทศกัมพูชา เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2563 เวลาประมาณ 17.54 น. หลังการรายงานข่าวการถูกลักพาตัวโดยมีประชาไทเป็นผู้เผยแพร่ข่าวรายแรก ได้ก่อให้เกิดกระแสเรียกร้องให้รัฐบาลไทยและกัมพูชาดำเนินการติดตามและจัดการกับการถูกบังคับสูญหายของเขา ในโลกออนไลน์ได้มีการติดแฮชแท็ก #saveวันเฉลิม ขึ้นเป็นเทรนด์อันดับหนึ่งในทวิตเตอร์ของประเทศไทยรวมทั้งได้แสดงความเห็นว่าเหตุการณ์นี้อาจเป็นการบังคับให้บุคคลสูญหายที่รัฐบาลไทยหรือกัมพูชามีส่วนรู้เห็น
ประวัติ

วันเฉลิมพื้นเพมาจากอำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี จบการศึกษาจากคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง เคยเป็นผู้ประสานงานศูนย์กิจกรรมเยาวชนเพื่อชุมชนและสังคม (Y-act) เคยทำงานกับสถาบันเยาวชนเพื่อไทย พรรคเพื่อไทย ต่อมาในช่วงการประท้วงการเมือง พ.ศ. 2557 เป็นเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการด้านเผยแพร่ข่าวสารและประชาสัมพันธ์ โดยการแต่งตั้งของรองนายกรัฐมนตรี เฉลิม อยู่บำรุง ผู้อำนวยการศูนย์รักษาความสงบ ขณะทำงานอยู่พรรคเพื่อไทย วันเฉลิมเคยทำงานประชาสัมพันธ์ให้กับชัชชาติ สิทธิพันธุ์ และเป็นผู้ถ่ายภาพของชัชชาติขณะเดินเท้าเปล่าเข้าวัดแห่งหนึ่งในจังหวัดสุรินทร์ ที่ต่อมากลายเป็นอินเทอร์เน็ตมีม
หลังรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 วันเฉลิมถูกหมายจับคดีฝ่าฝืนคำสั่งเรียกรายงานตัวของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ หมายจับคดีในฐานความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทยในปี พ.ศ. 2558 และหมายจับในคดีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560 กรณีโพสต์ข้อความบิดเบือนให้ร้ายรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เกี่ยวกับการปราบปรามยาเสพติด เมื่อปี พ.ศ. 2561
การถูกลักพาตัว

วันเฉลิมถูกลักพาตัวบริเวณหน้าที่พักแม่โขงการ์เดนขณะลี้ภัยในกรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา  เมื่อเวลา 17:54 น. ของวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2563 โดยมีเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของคอนโดมิเนียมพยายามเข้าไปช่วย แต่ถูกสกัดด้วยกลุ่มคนร้ายใช้อาวุธปืนข่มขู่ แหล่งข่าวของ ประชาไท ระบุว่าระหว่างเกิดเหตุกำลังโทรศัพท์คุยกับวันเฉลิม โดยได้ยินเสียงสุดท้ายว่า "โอ๊ย หายใจไม่ออก" ก่อนสายจะตัดไป และหลังพยายามติดต่อกลับกว่าครึ่งชั่วโมง รวมทั้งติดต่อเพื่อนให้ช่วยตรวจสอบกับที่พักของเขาจึงทราบว่าหายตัวไป สิตานัน สัตย์ศักดิ์สิทธิ์พี่สาวของวันเฉลิมยอมรับว่าการไปกัมพูชาของวันเฉลิมไปอย่างผิดกฎหมายแต่มั่นใจว่าไม่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดที่มีประเด็น ชาวกัมพูชารายนึงที่รู้จักกับวันเฉลิม เล่าว่าหนึ่งวันก่อนสูญหาย วันเฉลิมยังสั่งช็อคโกแลตปั่นที่ไม่ใส่ฝาครอบเพราะต้องการลดโลกร้อนและดูดบุหรี่อย่างสำราญใจ อีกทั้งวันเฉลิมยังเปิดร้านส้มตำกับเพื่อนข้าง ๆ ที่พัก
ตำรวจกัมพูชาให้สัมภาษณ์ปฏิเสธการรู้เห็น พร้อมระบุว่าข่าวการลักพาตัวเป็นข่าวปลอม ในขณะที่ตำรวจไทยก็ออกแถลงการณ์ปฏิเสธความรู้เห็น และระบุว่าไม่ได้อยู่ภายใต้ขอบเขตการดูแลของไทย
การถูกลักพาตัว > ปฏิกิริยา

หลังข่าวแพร่ออกไป มีชาวเน็ตจำนวนมากออกมาแสดงความคิดเห็นและแสดงความเป็นห่วงต่อวันเฉลิม โดยแฮชแท็ก #saveวันเฉลิม ได้ขึ้นเป็นเทรนด์อันดับหนึ่งของประเทศไทย รวมทั้งได้แสดงความเห็นว่าเหตุการณ์นี้อาจเป็นการบังคับให้บุคคลสูญหายที่รัฐบาลไทยหรือกัมพูชามีส่วนรู้เห็น
หน่วยงานสิทธิมนุษยชนต่าง ๆ เรียกร้องให้รัฐบาลไทยหรือกัมพูชารับผิดชอบต่อเหตุการณ์ เช่น สำนักงานข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ, ฮิวแมนไรตส์วอทช์ และแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ซึ่งทั้งสองหน่วยงานมุ่งเน้นการเรียกร้องให้รัฐบาลกัมพูชาลงมือสืบสวน ในขณะที่มูลนิธิกระจกเงา เผยแพร่โปสเตอร์ตามหาในฐานะ "คนหาย" และมีองค์กรนักศึกษาต่าง ๆ ออกแถลงการณ์และจัดกิจกรรมเรียกร้องความเป็นธรรม เหตุการณ์ดังกล่าวยังเป็นส่วนหนึ่งไปสู่การประท้วงทั่วประเทศ ในปี พ.ศ. 2563
กลุ่มสนับสนุนรัฐบาลได้โพสต์ข้อความในเฟซบุ๊ก แสดงภาพวันเฉลิมกับกัญชา และลือกันไปว่าอาจเป็นสาเหตุให้เขาถูกลักพาตัว เนื่องจากในกฎหมายกัมพูชาไม่อนุญาตให้ชาวต่างชาติปลูกกัญชาภายในประเทศ
เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2564 ซึ่งครบรอบ 1 ปีการหายสายสูญของวันเฉลิม  สิตานัน สัตย์ศักดิ์สิทธิ์ พี่สาวของวันเฉลิมได้ยืนไว้อาลัยเป็นเวลา 1 นาทีหน้า กระทรวงการต่างประเทศ เพื่อเป็นการไว้อาลัยแก่ความยุติธรรม จากนั้นพี่สาววันเฉลิมและแอมแนสตี้ประเทศไทยร่วมยื่นหนังสือแก่กระทรวงยุติธรรม ถึงความคืบหน้ากรณีการหายไปของวันเฉลิม และยืนสงบนิ่งเป็นเวลา 12 นาที  ฝ่ายแอมแนสตี้ประเทศไทยเรียกร้องให้กระทรวงยุติธรรม ปรับปรุง ร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหายเพื่อให้สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยการต่อต้านการทรมานและการปฏิบัติหรือการลงโทษอื่นที่โหดร้ายไร้มนุษยธรรมหรือที่ย่ำยีศักดิ์ศรี และอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลทุกคนจากการหายสาบสูญโดยถูกบังคับ และเร่งรัดให้กรมสอบสวนคดีพิเศษและสำนักงานอัยการสูงสุด ดำเนินการสอบสวนใหม่อีกครั้ง รวมทั้งข้อเรียกร้องต่อคณะกรรมาธิการระหว่างรัฐบาลอาเซียนว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (AICHR) เพื่อประสานความร่วมมือร่วมใจจากประเทศในอาเซียน
สมณกรรมาธิการนครรัฐวาติกัน

| สมณกรรมาธิการนครรัฐวาติกัน Pontificia Commissio pro Civitate Vaticana (ละติน) |
| --- | --- |

ประเภท
ประเภท: สภาเดี่ยว 
ผู้บริหาร
ประธาน: เฟร์นันโด เวอร์เกซ อัลซากา, L.C.  ตั้งแต่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 2021 
สมาชิก: 7 สมาชิก
การเลือกตั้ง
ระบบการเลือกตั้ง: การแต่งตั้งโดยพระสันตะปาปา
การเลือกตั้งครั้งล่าสุด: 11 กรกฎาคม ค.ศ. 2018
ที่ประชุม

Palazzo del Governatorato
เว็บไซต์
เว็บไซต์ทางการ
สมณกรรมาธิการนครรัฐวาติกัน (ละติน: Pontificia Commissio pro Civitate Vaticana; อังกฤษ: Pontifical Commission for Vatican City State) เป็นฝ่ายนิติบัญญัติของนครรัฐวาติกัน ประกอบด้วยประธานและพระคาร์ดินัลอีกหกรูปที่ได้รับแต่งตั้งจากพระสันตะปาปา มีวาระดำรงตำแหน่งคราวละห้าปี
ประธานสมณกรรมาธิการไม่ได้เป็นเพียงประมุขฝ่ายนิติบัญญัติของนครรัฐวาติกันเท่านั้น แต่ยังเป็นหัวหน้ารัฐบาลวาติกันอีกด้วยในตำแหน่งที่เรียกว่าประธานสังฆาภิบาลนครรัฐวาติกัน (Governorate of Vatican City State)
สมณกรรมาธิการถูกตั้งขึ้นในปี 1939 โดยสมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 12 กฎหมายและข้อบังคับที่ออกโดยสมณกรรมาธิการจะถูกส่งไปยังพระสันตะปาปาผ่านเลขาธิการรัฐเพื่อประกาศและบังคับใช้ กฎหมายและข้อบังคับต่าง ๆ ที่ออกโดยสภาจะถูกประกาศลงในวารสาร Acta Apostolicae Sedis
นักปราชญ์แห่งคริสตจักร

ภาพนักบุญอีซีโดโรแห่งเซบิยา กับหนังสือซึ่งเป็นสัญลักษณ์ที่นิยมกันในการแสดงรูปของนักปราชญ์แห่งคริสตจักร
นักปราชญ์แห่งคริสตจักร (อังกฤษ: Doctor of the Church; ละติน: Doctor Ecclesiae) (คำว่า “docere” หรือ “doctor” ในภาษาละตินหมายถึง “สอน”) เป็นตำแหน่งที่คริสตจักรแต่งตั้งให้ผู้ที่มีความสำคัญด้านคำสอนหรือเทววิทยาศาสนาคริสต์เป็นพิเศษ
ก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 16

ในคริสตจักรตะวันตก มีปิตาจารย์แห่งคริสตจักรที่ได้รับยกย่องเป็นนักปราชญ์อยู่ 4 องค์ ได้แก่ นักบุญเกรกอรีผู้ยิ่งใหญ่ นักบุญแอมโบรสแห่งมิลาน นักบุญออกัสตินแห่งฮิปโป และนักบุญเจอโรม ขณะที่คริสตจักรตะวันออกมีนักปราชญ์ที่โดดเด่นเป็นพิเศษ 3 องค์ ได้รับยกย่องเป็น "ไฮเออราร์คผู้ศักดิ์สิทธิ์ทั้งสาม" ได้แก่ นักบุญจอห์น คริสซอสตอม นักบุญแบซิลแห่งซีซาเรีย และนักบุญเกรกอรีแห่งนาเซียนซัส
คริสตจักรโรมันคาทอลิก

ในคริสตจักรโรมันคาทอลิกตำแหน่งนี้จะมอบให้แก่นักบุญผู้เป็นเจ้าของงานประพันธ์ที่คริสตจักรถือว่ามีคุณค่าต่อการศึกษา โดยการประกาศจากพระสันตะปาปาหรือจากสภาสังคายนาสากล การแต่งตั้งนี้นาน ๆ จึงทำกันครั้งหนึ่งและเป็นการแต่งตั้งหลังจากที่ผู้ได้รับการแต่งตั้งเสียชีวิตไปแล้วและหลังจากที่ได้รับประกาศให้เป็นนักบุญแล้วเท่านั้น
ในคริสตจักรละติน หลังจากที่นักปราชญ์ฝ่ายละตินทั้ง 4 องค์ได้รับยกย่องเป็นนักปราชญ์แห่งคริสตจักรไปแล้ว สมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 5 ได้ประกาศยกย่องนักปราชญ์อีก 4 องค์เป็นนักปราชญ์แห่งคริสตจักรตะวันออกในปี ค.ศ. 1568 ได้แก่ นักบุญจอห์น คริสซอสตอม นักบุญแบซิลแห่งซีซาเรีย นักบุญเกรกอรีแห่งนาเซียนซัส และนักบุญอะทานาเชียสแห่งอะเล็กซานเดรีย
นักปราชญ์แห่งคริสตจักรแต่ละองค์ก็มีความเชี่ยวชาญในสาขาต่าง ๆ กัน เช่น นักบุญเกรกอรีหรือพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 1 และนักบุญแอมโบรสเป็นนักเขียนจดหมายและศาสตรนิพนธ์ นักบุญกาเตรีนาแห่งซีเอนาและนักบุญยอห์นแห่งไม้กางเขนจะเขียนเกี่ยวกับเทววิทยาเชิงรหัสยะ (mystical theology) นักบุญออกัสตินแห่งฮิปโปและนักบุญโรแบร์โต เบลลาร์มีโน เน้นงานเขียนปกป้องคริสตจักรจากพวกนอกรีต นักบุญบีดเขียน “ประวัติศาสตร์คริสตจักรของชนอังกฤษ” ซึ่งเป็นเอกสารที่ดีที่สุดในทางประวัติศาสตร์อังกฤษสมัยกลาง ส่วนนักบุญแอนเซล์มแห่งแคนเทอร์เบอรี นักบุญอัลแบร์ตุส มาญุส และนักบุญทอมัส อไควนัส เป็นทั้งนักเทววิทยาระบบ
ในปี ค.ศ. 1970 ได้มีการแต่งตั้งนักบุญหญิงเป็นนักปราชญ์แห่งคริสตจักรเป็นครั้งแรก คือ นักบุญเตเรซาแห่งอาบีลาและนักบุญกาเตรีนาแห่งซีเอนา ต่อมามีนักบุญเตแรซแห่งลีซีเยอและนักบุญฮิลเดการ์ดแห่งบิงเงิน ได้รับแต่งตั้งเพิ่มมาอีกตามลำดับ
คริสตจักรโรมันคาทอลิกได้แต่งตั้ง “นักปราชญ์แห่งคริสตจักร” ทั้งหมดด้วยกัน 35 องค์ ในจำนวนนี้ 18 องค์ถึงแก่กรรมก่อนจะเกิดศาสนเภทตะวันออก-ตะวันตกในปี ค.ศ. 1054 ซึ่งทางนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ก็ยังนับถือนักปราชญ์ทั้ง 17 องค์นี้ ในบรรดา 35 องค์นี้ 25 องค์มาจากศาสนาคริสต์ตะวันตก และอีก 8 มาจากศาสนาคริสต์ตะวันออก ประกอบด้วยนักบุญหญิง 4 องค์ มุขนายก 18 องค์ บาทหลวง 12 องค์ พันธบริกร 1 องค์ นักพรตหญิง 3 องค์ พรหมจารี 1 องค์ และเป็นชาวยุโรป 26 องค์ ชาวแอฟริกา 3 องค์ และอีก 6 องค์เป็นชาวเอเชีย
ดูเพิ่ม

ศาสนาคริสต์
เซนต์
แหล่งข้อมูลอื่น

นักปราชญ์แห่งคริสตจักร (Catholic Church) (อังกฤษ)
นักปราชญ์แห่งคริสตจักร (Catholic Encyclopedia) (อังกฤษ)
| ด ค กเทววิทยาศาสนาคริสต์ |
| --- | --- | --- |
| หัวใจศาสนา |  ตรีเอกภาพ พระบิดา  พระบุตร  พระวิญญาณบริสุทธิ์  พระผู้ไถ่  |  |
| หลักการและเหตุผล |  บาปกำเนิด  การตกในบาป  การไถ่บาป  อารมาเกดโดน  การมาครั้งที่สอง  การพิพากษาครั้งสุดท้าย  |  |
| ปรัชญาย่อย |  มรณสักขี  บาปเจ็ดประการ  นักบุญ  |  |
| ดูเพิ่ม |  นักปราชญ์แห่งคริสตจักร  ยิว–คริสต์  |  |
| ด ค กนักปราชญ์แห่งคริสตจักร |
| --- | --- |
 เกรกอรี  แอมโบรส  ออกัสตินแห่งฮิปโป  เจอโรม  จอห์น คริสซอสตอม  เบซิลแห่งเซซาเรีย  เกรกอรีแห่งนาเซียนซัส  อะทาเนเชียสแห่งอะเล็กซานเดรีย  ซิริลแห่งอะเล็กซานเดรีย  ซิริลแห่งเยรูซาเลม  จอห์นแห่งดามัสกัส  บีด  เอเฟรมแห่งซีเรีย  ทอมัส อไควนัส  โบนาเวนตูรา  แอนเซล์มแห่งแคนเทอร์เบอรี  อีซีโดโรแห่งเซบิยา  ปีเตอร์ คริสโซโลกัส  ลีโอที่ 1  ปีเตอร์ เดเมียน  แบร์นาร์แห่งแกลร์โว  อีแลร์แห่งปัวตีเย  อัลฟอนโซ มาเรีย เด ลีกูโอรี  ฟร็องซัว เดอ ซาล  ปีเตอร์ กานิส  ยอห์นแห่งไม้กางเขน  โรแบร์โต เบลลาร์มีโน  อัลแบร์ตุส มาญุส  แอนโทนีแห่งปาดัว  โลเรนโซแห่งบรินดีซี  เตเรซาแห่งอาบีลา  กาเตรีนาแห่งซีเอนา  เตแรซแห่งลีซีเยอ  ยอห์นแห่งอาบีลา  ฮิลเดการ์ดแห่งบิงเงิน
วิตรูวิอุส

| วิตรูวิอุส |
| --- | --- |
ภาพวาดใน ค.ศ. 1684 แสดงวิตรูวิอุส (ขวา) นำเสนอ De Architectura ให้แก่จักรพรรดิเอากุสตุส
เกิด: 80–70 ปีก่อน ค.ศ. สาธารณรัฐโรมัน
เสียชีวิต: 15 ปีก่อน ค.ศ. (55–65 ปี)
สัญชาติ: โรมัน
อาชีพ: ผู้เขียน สถาปนิก วิศวกรโยธา วิศวกรการทหาร
ผลงานเด่น: De architectura
วิตรูวิอุส มีชื่อเต็มว่า มาร์กุส วิตรูวิอุส ป็อลลิโอ (ละติน: Marcvs Vitrvvivs Pollio; เกิดในช่วง 80-70 ปีก่อนคริสต์ศักราช - 25 ปีก่อนคริสต์ศักราช) เป็นนักเขียน สถาปนิก และวิศวกรแห่งอาณาจักรโรมัน เป็นบุคคลที่มีบันทึกเกี่ยวกับประวัติชีวิตส่วนตัวน้อยมาก สิ่งที่คนรุ่นหลังรู้จักเกี่ยวกับตัวเขาคือผ่านผลงานของเขา
วิตรูวิอุสเกิดในสถานภาพราษฎรโรมันเต็มตัว ได้เข้ารับราชการทหารและประจำอยู่ในกองวิศวกรรมซึ่งมีหน้าที่สร้างเครื่องกลต่าง ๆ เพื่อใช้ในการทำสงคราม ต่อมาได้รับการว่าจ้างจากจักรพรรดิเอากุสตุสให้ทำงานกับราชสำนัก วันเวลาของการเสียชีวิตของวิตรูวิอุสนั้นนักประวัติศาสตร์ไม่สามารถหาหลักฐานที่ชัดเจนได้ แสดงให้เห็นถึงความเป็นไปได้ว่า ในยุคสมัยที่เขาอยู่นั้น เขาไม่ได้เป็นคนสำคัญที่มีชื่อเสียงแต่อย่างใด
นักประวัติศาสตร์เชื่อว่า วิตรูวิอุสเป็นผู้เขียนศาสตรนิพนธ์ชื่อ ว่าด้วยสถาปัตยกรรม (De architectvra) โดยเขียนเป็นภาษาละตินและภาษากรีก เป็นงานที่เขียนถวายให้กับจักรพรรดิเอากุสตุส และเป็นหนังสือเกี่ยวกับสถาปัตยกรรมเพียงเล่มเดียวในยุคนั้นที่มีหลักฐานหลงเหลือมาจนถึงปัจจุบัน
ข้อความเขียนโดยวิตรูวิอุสที่ได้รับการอ้างอิงมากที่สุดและยังคงใช้กันมาต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน คือ สถาปัตยกรรมต้องมีคุณลักษณะสามประการ ได้แก่ ความแข็งแรงมั่นคง (firmitas), การใช้ประโยชน์ได้ (vtilitas) และความงาม (venvstas)
แนวคิดที่สำคัญอีกประการของวิตรูวิอุสนั้นคือ แนวคิดเกี่ยวกับการมองสถาปัตยกรรมเป็นการสร้างสรรค์เลียนแบบองค์ประกอบของธรรมชาติ เพราะมนุษย์ต้องใช้วัสดุจากธรรมชาติมาสร้างสถาปัตยกรรม ภาษาของสถาปัตยกรรมที่เกิดขึ้นต้องมีความสัมพันธ์กับลักษณะทางธรรมชาติของมนุษย์ ชาวกรีกได้นำหลักการนี้ไปเป็นพื้นฐานในการพัฒนาองค์ประกอบของสถาปัตยกรรมคลาสสิก เช่น เสาแบบดอริก เสาแบบไอออนิก หรือเสาแบบคอรินเทียน ทุกสัดส่วนที่เกิดขึ้นนั้นมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่งานอันเป็นสุดยอดแห่งการสร้างสรรค์ของธรรมชาติ ได้แก่ร่างกายของมนุษย์นั่นเอง แนวคิดเกี่ยวกับร่างกายมนุษย์ดังกล่าวได้รับการนำไปถ่ายทอดเป็นภาพเขียนที่มีชื่อเสียงชื่อ "วิทรูเวียนแมน" หรือมนุษย์วิตรูวิอุส ซึ่งเขียนโดยเลโอนาร์โด ดา วินชี
แหล่งข้อมูลอื่น

The Ten Books on Architecture
วิกฤตการณ์คริสต์ศตวรรษที่ 3

จักรวรรดิที่ถูกแบ่งแยกในปี ค.ศ. 271: จักรวรรดิกอลสีเขียว, จักรวรรดิพาลไมรีนสีเหลือง และจักรวรรดิโรมันสีแดง
วิกฤติการณ์คริสต์ศตวรรษที่ 3 (ละติน: Discrimen Tertii Saeculi, อังกฤษ: Crisis of the Third Century) หรือ อนาธิปไตยทางทหาร (อังกฤษ: Military Anarchy) หรือ วิกฤติการณ์จักรวรรดิ (อังกฤษ: Imperial Crisis; ค.ศ. 235–284) เป็นช่วงระยะเวลาที่จักรวรรดิโรมันประสบวิกฤติการณ์ที่แทบจะนำความสิ้นสุดมาสู่จักรวรรดิจากปัญหาหลายอย่างรวมกันที่รวมทั้งการรุกรานของศัตรู, สงครามกลางเมือง, โรคระบาด, และความตกต่ำทางเศรษฐกิจ วิกฤติการณ์เริ่มด้วยการลอบสังหารของจักรพรรดิอเล็กซานเดอร์ เซเวรัส โดยทหารของพระองค์เองที่เป็นจุดเริ่มต้นของห้าสิบปีของความปั่นป่วนที่ในระหว่างนั้นก็มีผู้อ้างตนเป็นจักรพรรดิถึง 20 ถึง 25 คน ส่วนใหญ่แล้วก็เป็นนายพลผู้มีชื่อเสียงของกองทัพโรมันที่เข้ายึดอำนาจทั้งหมดหรือบางส่วนของจักรวรรดิ เมื่อมาถึงปี ค.ศ. 258 ถึงปี ค.ศ. 260 จักรวรรดิโรมันก็แบ่งออกเป็นสามส่วน: จักรวรรดิกอล ที่รวมทั้งจังหวัดโรมันแห่งกอล, บริเตน และฮิสปาเนีย (Hispania); และจักรวรรดิพาลไมรีน ที่รวมทั้งจังหวัดทางตะวันออกของซีเรีย, ปาเลสไตน์ และเอกิบตัส (Aegyptus) สองจักรวรรดิแยกตัวออกจากจักรวรรดิโรมันที่มีศูนย์กลางอยู่ในอิตาลี วิกฤติการณ์ยุติลงด้วยการขึ้นครองราชย์ของจักรพรรดิไดโอคลีเชียน
ดูเพิ่ม

จักรวรรดิโรมัน
| ด ค กประวัติศาสตร์ยุโรป |
| --- | --- |
สมัยก่อนประวัติศาสตร์:  ยุคหินเก่าในยุโรป  ยุคหินใหม่ในยุโรป  ยุคสัมริดในยุโรป  ยุคเหล็กในยุโรป 
สมัยคลาสสิก:  กรีซยุคคลาสสิก  สาธารณรัฐโรมัน  สมัยเฮลเลนิสต์  จักรวรรดิโรมัน  ศาสนาคริสต์ยุคแรก ศาสนาคริสต์ในปลายสมัยโบราณ  วิกฤตการณ์คริสต์ศตวรรษที่ 3  การล่มสลายของจักรวรรดิโรมันตะวันตก  สมัยโบราณตอนปลาย 
สมัยกลาง:  สมัยกลางตอนต้น  สมัยการย้ายถิ่น  ศาสนาคริสต์ในสมัยกลาง การเผยแพร่ศาสนาคริสต์  ราชอาณาจักรแฟรงก์  จักรวรรดิไบแซนไทน์  รัฐสันตะปาปา  จักรวรรดิบัลแกเรีย จักรวรรดิที่หนึ่ง  จักรวรรดิที่สอง  สาธารณรัฐพาณิชยนาวี เวนิส  เจนัว  ปิซา  อามาลฟี  ยุคไวกิง  จักรวรรดิรุสเคียฟ  ราชบัลลังก์อารากอน  จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์  สมัยกลางยุครุ่งโรจน์  สาธารณรัฐฟลอเรนซ์  ระบบฟิวดัล  สงครามครูเสด  การรุกรานของมองโกล  จักรวรรดิเซอร์เบีย  สมัยกลางตอนปลาย  กาฬมรณะ  สงครามร้อยปี  สหภาพคาลมาร์ 
สมัยใหม่ตอนต้น:  สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา  ศาสนาคริสต์ในสมัยใหม่ การปฏิรูปศาสนาฝ่ายโปรเตสแตนต์  ยุคแห่งการสำรวจ  สมัยบารอก  แกรนด์ดัชชีตอสคานา  สงครามสามสิบปี  ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์  จักรวรรดิออตโตมัน  จักรวรรดิโปรตุเกส  จักรวรรดิสเปน  ฝรั่งเศสสมัยใหม่ตอนต้น  เครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนีย  รัฐเฮตมานคอสแซค  จักรวรรดิสวีเดน  สาธารณรัฐดัตช์  จักรวรรดิบริติช  ราชาธิปไตยฮาพส์บวร์ค  จักรวรรดิรัสเซีย  ยุคเรืองปัญญา 
สมัยใหม่ตอนหลัง:  ยุคแห่งการขยายตัวนอกยุโรป  การปฏิวัติอุตสาหกรรม  การปฏิวัติฝรั่งเศส  สงครามนโปเลียน  การตื่นตัวของกระแสชาตินิยม  การปฏิวัติ ค.ศ. 1848  สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง  การปฏิวัติรัสเซีย  สมัยระหว่างสงคราม  สงครามโลกครั้งที่สอง  สงครามเย็น  การรวมตัวของยุโรป  การระบาดทั่วของโควิด-19 และสายพันธ์ย่อยลูกผสมเดลตาครอน (ค.ศ. 2020-22)  การรุกรานยูเครนโดยรัสเซีย 
ดูเพิ่ม:  ศิลปะตะวันตก  ประวัติศาสตร์ทางพันธุกรรมของยุโรป  ประวัติศาสนาคริสต์  ประวัติศาสตร์ภูมิภาคเมดิเตอร์เรเนียน  ประวัติศาสตร์สหภาพยุโรป  ประวัติศาสตร์วัฒนธรรมตะวันตก  ประวัติศาสตร์ทางการเดินเรือของยุโรป  ประวัติศาสตร์ทางทหารของยุโรป  ขบวนการครูเสด
มหาวิทยาลัยเดอรัม
ประวัติ > รากฐานยุคกลางและความพยายามในการก่อตั้งมหาวิทยาลัย

ชาวเดอรัมมีบทบาทสำคัญในพัฒนาการของการศึกษาระดับสูงในอังกฤษก่อนที่จะมีการก่อตั้งมหาวิทยาลัยเดอรัมอย่างเป็นทางการ อัครพันธบริกรวิลเลียมแห่งเดอรัมได้ก่อตั้งวิทยาลัยแรกในออกซ์ฟอร์ดที่ชื่อว่า เดอรัมฮอลล์ (Durham Hall) ซึ่งปัจจุบันคือวิทยาลัยยูนิเวอร์ซิตี้ คอลเลจ (University College) ของ มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ตามมาด้วยจอห์น เดอ บัลลิออล ที่ก่อตั้งวิทยาลัยที่สองของเมืองนี้ที่ชื่อว่า วิทยาลัยบัลลิออล (Balliol College) ในเวลาต่อมา
อย่างไรก็ตาม การมีส่วนร่วมโดยตรงของอาสนวิหารเดอรัมกับการศึกษาระดับสูงเริ่มต้นตั้งแต่การก่อตั้งเดอรัมฮอลล์ที่อ็อกซ์ฟอร์ดในช่วงประมาณปี ค.ศ. 1286 ซึ่งพระนักบวชของแอบบีเดอรัมสามารถไปศึกษาได้ที่มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ซึ่งวิทยาลัยนี้ได้รับการสนับสนุนจากบิชอปโธมัส แฮตฟิลด์ แห่งเดอรัมในช่วงประมาณปี ค.ศ. 1380 จนกลายเป็นวิทยาลัยเดอรัม (Durham College) ที่มหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด ซึ่งประกอบด้วยพระแปดรูป โดยหนึ่งในนั้นทำหน้าที่เป็นเจ้าหน้าที่ดูแล และนักศึกษาทั่วไปอีก 8 คน วิทยาลัยนี้ยังคงเป็นส่วนหนึ่งของแอบบีเดอรัมมากกว่าที่จะเป็นสถาบันอิสระ จนกระทั่งเกิดการปฏิรูปศาสนาในปี ค.ศ. 1540 วิทยาลัยนี้ถูกยุบและงบประมาณต่าง ๆ ถูกโอนไปยังอธิการและคณะกรรมการใหม่ของอาสนวิหารเดอรัม
ในปี ค.ศ. 1541 พระเจ้าเฮนรี่ที่ 8 แห่งอังกฤษ ได้เสนอให้ใช้เงินทุนจากวิทยาลัยที่ถูกยุบนี้เพื่อก่อตั้งมหาวิทยาลัยในภาคเหนือของอังกฤษที่เมืองเดอรัม แต่แผนการดังกล่าวถูกลดขนาดลงจากการก่อตั้งวิทยาลัยที่มีอธิการบดีและศาสตราจารย์ในวิชาเทววิทยา กรีก ฮีบรู และการแพทย์ มาเป็นเพียงโรงเรียนมัธยม (grammar school) ที่มีครูใหญ่และผู้ช่วยครูที่ได้รับเงินเดือนจากทุนของมหาวิหาร นอกจากนั้นยังมีความพยายามอยู่ช่วงหนึ่งในการที่จะสืบทอดวิทยาลัยในอ็อกซ์ฟอร์ดให้เป็นสถาบันทางโลก แต่อยู่ได้ไม่ถึงหนึ่งปี ที่ดินของวิทยาลัยจึงถูกขายให้กับ เซอร์โธมัส โพพ (Sir Thomas Pope) ในปี ค.ศ. 1555 และถูกใช้ในการก่อตั้ง วิทยาลัยทรินิตี้ อ็อกซ์ฟอร์ด (Trinity College, Oxford)