stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สงครามสยาม-เวียดนาม พ.ศ. 2314
เหตุการณ์นำ > สงครามตีเมืองกัมพูชา พ.ศ. 2312

ในพ.ศ. 2312 สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงมีพระราชสาสน์ถึงพระนารายณ์ราชานักองค์ตน ให้กัมพูชาแต่งต้นไม้เงินต้นไม้ทองเครื่องบรรณาการไปถวายแก่กรุงธนบุรีดังเช่นเคยในสมัยอยุธยา พระนารายณ์ราชาซึ่งฝักใฝ่ญวนและได้รับการสนับสนุนจากหมักเทียนตื๊อเจ้าเมืองเปียมบันทายมาศหรือห่าเตียนไม่ยอมเป็นเมืองขึ้นของสยาม "พระเจ้าตากนี้ เปนเสมอเพียงแต่บุตรจีนไหหง แลมาตั้งตัวเองขึ้นเปนกระษัตริย์ จะให้เรานำเครื่องราชบรรณาการดอกไม้ทองเงินไปถวาย ยอมเป็นเมืองขึ้นเช่นนี้ดูกะไรอยู่" สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงพระพิโรธจึงมีพระราชโองการให้พระยาอภัยรณฤทธิ์ (ทองด้วง) และพระยาอนุชิตราชา (บุญมา) ยกทัพจำนวน 2,000 คน ให้นักองโนนไปในกองทัพด้วย ไปทางเมืองนครราชสีมาทางหนึ่ง และพระยาโกษา (ตั้งเลี้ยง) ยกทัพไปทางปราจีนบุรีอีกทางหนึ่ง เข้าโจมตีเมืองอุดงเพื่อยกราชสมบัติให้แก่นักองค์โนน
ฝ่ายพระยาอภัยรณฤทธิ์ (ทองด้วง) และพระยาอนุชิตราชา (บุญมา) ยกทัพจากเมืองนครราชสีมาเข้าโจมตีเมืองเสียมราฐ สู้รบกับออกญากลาโหม (ปาง) ที่เมืองเสียมราฐ ฝ่ายสยามเข้ายึดเมืองเสียมราฐได้สำเร็จ ออกญากลาโหม (ปาง) สิ้นชีวิตในที่รบ ส่วนพระยาโกษา (ตั้งเลี้ยง) ยกทัพจากปราจีนบุรีเข้ายึดเมืองพระตะบองได้สำเร็จ นักองค์ตนพระนารายณ์ราชากษัตริย์กัมพูชาจึงเสด็จยกทัพออกมารบทางทะเลสาบเขมรเพื่อยึดเมืองเสียมราฐคืน พระยาอภัยรณฤทธิ์และพระยาอนุชิตราชายกทัพเรือออกรบกับพระนารายณ์ราชาในทะเลสาบเขมร
ในเวลานั้น สมเด็จพระเจ้าตากสินเสด็จกรีฑาทัพออกไปปราบชุมนุมนครศรีธรรมราช เกิดข่าวลือว่าสมเด็จพระเจ้าตากสินได้เสด็จสวรรคต พระยาอภัยรณฤทธิ์และพระยาอนุชิตราชาเกรงว่าจะเกิดจลาจลขึ้นจึงถอยทัพออกจากกัมพูชากลับไปยังธนบุรี พระยาอภัยรณฤทธิ์หยุดทัพที่นครราชสีมาในขณะที่พระยาอนุชิตราชายกทัพมาถึงลพบุรี จึงทราบข่าวว่าสมเด็จพระเจ้าตากสินมิได้ทรงเป็นอันตรายแต่อย่างใด ฝ่ายพระยาโกษาเมื่อทราบว่าทัพทางเสียมราฐได้ถอยกลับไป จึงถอยจากพระตะบองกลับมาอยู่ที่ปราจีนบุรี พระยาโกษามีหนังสือบอกกราบทูลว่า พระยาอภัยรณฤทธิ์และพระยาอนุชิตราชาถอยทัพออกมาก่อน ตนเองจึงถอยทัพออกตามมาเนื่องจากเกรงว่าหากเหลือตั้งอยู่ทัพเดียวจะถูกฝ่ายกัมพูชาทุ่มโจมตี สมเด็จพระเจ้าตากสินมีพระราชโองการให้ตำรวจนำตัวพระยาอนุชิตราชามาเข้าเฝ้า แล้วตรัสถามว่าเหตุใดจึงยกทัพกลับมาก่อน พระยาอนุชิตราชาตอบว่าเกิดข่าวลือออกไปเกรงว่าข้าศึกอื่นจะมาแย่งชิงพระนครธนบุรีจึงหวังรีบกลับมารักษาแผ่นดินไว้ สมเด็จพระเจ้าตากสินได้ทรงสดับฟังแล้วจึงคลายพระพิโรธ สรรเสริญพระยาอนุชิตราชาว่าเป็นคนสัตย์ซื่อแท้ และมีพระราชโองการให้พระยาอภัยรณฤทธิ์และพระยาอนุชิตราชาเลิกทัพกลับธนบุรี
สงครามตีเมืองกัมพูชาและห่าเตียน พ.ศ. 2314 > การจัดเตรียมทัพ

ในพ.ศ. 2314 สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงมีพระราชดำริที่จะยกทัพไปตีเมืองกัมพูชาให้แก่นักองค์โนน และเพื่อตามหาเจ้าศรีสังข์และเจ้าจุ้ยอีกครั้ง ทรงมีพระราชโองการให้เกณฑ์ไพร่พลไทยจีนทัพบกทัพเรือ สรรพาวุธต่างๆ และทรงให้จัดทัพเข้าตีเมืองกัมพูชาดังนี้;
พระยายมราช (ทองด้วง) (พระราชพงศาวดารกรุงธนบุรี ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) ระบุว่าดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าพระยาจักรี เอกสารชั้นต้นจดหมายเหตุรายวันทัพคราวปราบเมืองพุทไธมาศและเขมรระบุว่าดำรงตำแหน่งเป็นพระยายมราช เช่นเดียวกับพงศาวดารกัมพูชาซึ่งระบุว่าเป็นพระยายมราช) ยกทัพบกจำนวน 10,590 คน ให้นักองค์โนนไปในทัพนี้ด้วย ยกจากปราจีนบุรีเข้าโจมตีเมืองพระตะบอง เมืองโพธิสัตว์ เข้าโจมตีเมืองอุดงบันทายเพชร
สมเด็จพระเจ้าตากสินเสด็จนำทัพเรือด้วยพระองค์เอง เข้าโจมตีเมืองพุทไธมาศ หรือ ห่าเตียน เสด็จทางชลมารค ทรงพระที่นั่งเรือรบ กองทัพเรือหลวงมีจำนวน 10,866 คน ทรงให้พระยาพิพิธ (เฉินเหลียน 陳聯 หรือ ตั้งเลี้ยง) ผู้ว่าที่โกษาธิบดี ยกทัพเรือล่วงหน้าไปก่อน และทรงให้พระยาพิชัยไอศวรรย์ (หยางจิ้นจง 楊進宗 Yáng Jìnzōng) เป็นทัพหน้า
พระยายมราช (ทองด้วง) ยกทัพออกจากธนบุรีไปเมื่อวันพฤหัสบดี ขึ้น 9 ค่ำ เดือน 11 (17 ตุลาคม พ.ศ. 2314) จดหมายเหตุรายวันทัพฯระบุจำนวนไพร่พลจำนวนเรือและอาวุธในกองเรือต่างๆไว้ดังนี้;
กองพระยาพิชัยไอศวรรย์ เรือรบหลวง 44 ลำ รวมเรือทั้งสิ้น 73 ลำ ไพร่พลรวม 1,686 คน ปืนคาบศิลา 426 กระบอก รวมปืนทั้งสิ้น 684 กระบอก
กองพระยาพิพิธ เรือรบหลวง 12 ลำ ไพร่พลรวม 1,481 คน ปืนคาบศิลา 16 กระบอก รวมปืนทั้งสิ้น 64 กระบอก
กองพระสีหราชเดโช เรือรบ 27 ลำ ไพร่พลรวม 974 คน ปืนคาบศิลา 324 กระบอก รวมปืนทั้งสิ้น 462 กระบอก
กองพระท้ายน้ำ เรือรบ 43 ลำ ไพร่พลรวม 1,101 คน ปืนคาบศิลา 37 กระบอก รวมปืนทั้งสิ้น 346 กระบอก
กองเจ้าพระยาจักรี (หมุด) เรือทั้งสิ้น 13 ลำ ไพร่พลรวม 649 คน รวมปืนทั้งสิ้น 178 กระบอก
กองพระยาโกษานอกราชการ เรือรบ 10 ลำ เรือสำเภา 24 ลำ รวมเรือทั้งสิ้น 34 ลำ ไพร่พลรวม 1,705 คน ปืนคาบศิลา 361 กระบอก รวมปืนทั้งสิ้น 533 กระบอก
กองพระยาทิพโกษา เรือรบหลวง 7 ลำ รวมเรือทั้งสิ้น 13 ลำ ไพร่พลรวม 453 คน ปืนคาบศิลา 123 กระบอก รวมปืนทั้งสิ้น 175 กระบอก
กองหลวง สมเด็จพระเจ้าตากสิน เรือรบหลวง 85 ลำ ไพร่หลวง 1,102 คน ไพร่สม 962 คน รวมไพร่พล 2,246 คน ปืนคาบศิลา 725 กระบอก รวมปืนทั้งสิ้น 1,016 กระบอก
ผลลัพธ์และเหตุการณ์สืบเนื่อง > กบฏเต็ยเซิน

ในสงครามครั้งนี้เมืองห่าเตียนถูกทัพฝ่ายสยามทำลายเมืองลง ทำให้เมืองห่าเตียนสูญเสียอำนาจทางเศรษฐกิจและการเมืองในบริเวณหัวเมืองชายฝั่งตะวันออก หมักเทียนตื๊ออดีตเจ้าเมืองห่าเตียนพำนักอยู่ที่เมืองเกิ่นเทอหลังสงครามสิ้นสุดลงแล้วโดยที่ไม่ได้กลับไปเมืองห่าเตียนอีก ชาวกัมพูชาค่อยๆเข้าแทนที่ชาวจีนในเมืองห่าเตียน
ในพ.ศ. 2314 ปีเดียวกับที่สมเด็จพระเจ้าตากสินเสด็จกรีฑาทัพมาตีเมืองห่าเตียนนั้น ได้เกิดกบฏเต็ยเซิน (Tây Sơn) ขึ้น นำโดยสามพี่น้องตระกูลเหงียนวันเพื่อต่อต้านการปกครองของเจ้าญวนใต้ตระกูลเหงียนฟุก ในพ.ศ. 2316 กบฏเต็ยเซินได้เข้ายึดเมืองกวีเญิน (Quy Nhơn) ได้สำเร็จ และต่อมาปีพ.ศ. 2317 เจ้าญวนเหนือจิ่ญซัม (Trịnh Sâm, 鄭森) ได้ฉวยโอกาสนี้ยกทัพจากเมืองฮานอยทางเหนือลงมาโจมตียึดเมืองเว้ (Huế) ได้สำเร็จ เป็นเหตุให้เจ้าญวนใต้เหงียนฟุกถ่วนรวมทั้งสมาชิกตระกูลเหงียนและข้าราชการจำต้องหลบหนีลงเรือไปลี้ภัยทางใต้ที่เมืองไซ่ง่อน
ในพ.ศ. 2320 เหงียนวันเหวะ หรือเหงียนเหวะ (Nguyễn Huệ, 阮惠) หนึ่งในสามพี่น้องเต็ยเซิน ยกทัพลงมาตีเมืองไซ่ง่อนยึดเมืองไซ่ง่อนได้สำเร็จ เหงียนฟุกถ่วนเจ้าญวนใต้หลบหนีมาอาศัยอยู่กับหมักเทียนตื๊อที่เมืองเกิ่นเทอ หมักเทียนตื๊อส่งบุตรชายคือหมักตื๊อซุงยกทัพไปสู้กับเต็ยเซินแต่พ่ายแพ้ หมักเทียนตื๊อนำพาเจ้าญวนใต้หลบหนีต่อไปยังเมืองล็องเซวียน (Long Xuyên) แต่ทว่าเหงียนเหวะยกทัพติดตามมาจนถึงเมืองล็องเซวียน ยึดเมืองได้ และจับกุมตัวเจ้าญวนใต้เหงียนฟุกถ่วนไปสำเร็จโทษประหารชีวิตที่เมืองไซ่ง่อน สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงส่งข้าหลวงนั่งเรือไปพบกับหมักเทียนตื๊อ เสนอให้หมักเทียนตื๊อเข้ามาพึ่งพระโพธิสมภารที่กรุงธนบุรี หมักเทียนตื๊อมีความเกรงกลัวในพระราชอำนาจ จึงเดินทางมาพร้อมกับครอบครัวของตนเองและโตนเทิ้ตซวน (Tôn Thất Xuân 尊室春) หรือ เหงียนฟุกซวน (Nguyễn Phúc Xuân 阮福春) หรือ"องเชียงชุน" (ông chánh Xuân) ผู้เป็นหนึ่งในสมาชิกตระกูลเหงียน เข้ามาที่เมืองจันทบุรีจากนั้นเดินทางต่อมาถึงกรุงธนบุรีในที่สุดในพ.ศ. 2321
ในพ.ศ. 2323 พระองค์แก้ว (ด้วง) เจ้าชายกัมพูชา ได้ทูลแก่สมเด็จพระเจ้าตากสินว่า พบจดหมายของ"องเชียงสือ"เหงียนฟุกอั๊ญ เจ้าญวนใต้คนใหม่ซึ่งกำลังต่อสู้กับเต็ยเซินอยู่ที่เมืองไซ่ง่อน โดยองเชียงสือนั้นได้เขียนจดหมายถึงองเชียงชุนผู้เป็นญาติให้ก่อกบฏเข้ายึดพระนครธนบุรี หมักเทียนตื๊อเมื่อได้ทราบความดังนั้นจึงฆ่าตัวตายไปเสียก่อน สมเด็จพระเจ้าตากสินมีพระราชโองการให้ลงพระราชอาญาประหารชีวิตองเชียงชุน รวมทั้งครอบครัวของหมักเทียนตื๊อได้แก่ภรรยาของหมักเทียนตื๊อ บุตรชายสองคนได้แก่หมักตื๊อฮว่างและหมักตื๊อซุง และชาวเวียดนามจำนวนทั้งสิ้น 53 คน ล้วนถูกประหารชีวิต ออกญากลาโหมได้ทูลขอให้ไว้ชีวิตบุตรชายของหมักเทียนตื๊อที่อายุยังน้อย ได้แก่ หมักตื๊อซิญ (Mạc Tử Sinh 鄚子泩) หมักตื๊อท้วน (Mạc Tử Tuấn, 鄚子浚) หมักตื๊อเทียม (Mạc Tử Thiêm, 鄚子添) และหลานของหมักเทียนตื๊ออีกสามคน
ผลลัพธ์และเหตุการณ์สืบเนื่อง > เหตุการณ์สืบเนื่องในอาณาจักรกัมพูชา

ในปีพ.ศ. 2315 สมเด็จพระอุไทยราชานักองค์ตนเจ้ากัมพูชาทรงตระหนักว่าสงครามความขัดแย้งระหว่างพระองค์กับนักองค์โนน ซึ่งนำไปสู่ความขัดแย้งระหว่างสยามและเวียดนามนั้น เป็นเหตุให้อาณาประชาราษฏร์ชาวกัมพูชาได้รับความเดือดร้อน ต้องพรัดพรากล้มหายตายจากประสบกับภาวะอดอาหาร ส่วนฝ่ายญวนที่เคยให้การสนับสนุนแก่พระองค์นั้น เวลานี้ต้องประสบกับเหตุการณ์กบฏเต็ยเซิน จึงมีพระราชโองการให้พระองค์แก้ว (ด้วง) เป็นผู้แทนพระองค์ไปเจรจาสงบศึกกับแม่ทัพไทยในกองทัพของนักองค์โนนที่เปียมระกา ฝ่ายแม่ทัพไทยและนักองค์โนนจึงถอยกลับไปอยู่ที่เมืองกำปอดและส่งพระองค์แก้ว (ด้วง) ไปยังกรุงธนบุรี ฝ่ายพระองค์แก้วเข้าเฝ้าสมเด็จพระเจ้าตากสิน ขอพระราชทานสงบศึกเป็นมิตรไมตรีด้วย แต่สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงไม่ไว้วางพระทัยนักองค์ตน จึงมีพระราชโองการให้จับกุมพระองค์แก้วไปจำคุกเสีย
ต่อมาในพ.ศ. 2317 สมเด็จพระอุไทยราชานักองค์ตนเสด็จไปประทับที่เกาะจีน พระองค์แก้ว (ด้วง) ส่งคนมากราบทูลสมเด็จพระอุไทยราชา ขอพระราชทานบุตรและภรรยาของพระองค์แก้วไปที่ธนบุรี เพื่อแสดงความบริสุทธิ์ใจต่อกรุงธนบุรี สมเด็จพระเจ้าตากสินจึงทรงเชื่อว่าพระองค์แก้วนั้นมีความซื่อสัตย์จริง จึงทรงพระกรุณาให้ถอดพระองค์แก้วออกจากคุก สมเด็จพระอุไทยราชาเจ้ากัมพูชามีดำริว่า การที่พระรามราชานักองค์โนนยกทัพมากระทำการสงครามเหตุเกิดจากการที่นักองค์โนนปรารถนาในราชสมบัติกัมพูชา ตรัสเรียกประชุมพระมหาสังฆราช พระมหาราชครู ขุนนางใหญ่น้อยแล้ว จึงเห็นว่าควรมอบราชสมบัติให้แก่พระรามราชานักองค์โนนเพื่อยุติสงคราม ในปีต่อมาพ.ศ. 2318 สมเด็จพระอุไทยราชาทรงให้พระพรหมมุนี (หลง) ซึ่งเป็นที่พระสังฆราช นำความถวายพระพรไปยังนักองค์โนนที่เมืองกำปอด อัญเชิญให้มาครองราชสมบัติที่เมืองบันทายเพชร นักองค์โนนจึงเดินทางจากเมืองกำปอดมายังเมืองอุดง ขึ้นครองราชสมบัติเป็นสมเด็จพระรามราชากษัตริย์กัมพูชาพระองค์ใหม่ ส่วนสมเด็จพระอุไทยราชานักองค์ตน ทรงลดยศลงเป็นพระมหาอุปโยราช และให้นักองค์ธมเป็นพระมหาอุปราช
ในพ.ศ. 2320 ออกญาวิบูลราช (ชู) คิดก่อกบฏยกราชสมบัติให้แก่พระมหาอุปราช (องค์ธม) แต่พระมหาอุปราชทรงไม่เห็นด้วย ออกญาวิบูลราช (ชู) เกรงว่าตนจะมีความผิดจึงนำความไปทูลแก่สมเด็จพระรามราชาว่าพระมหาอุปราชจะเป็นกบฏ สมเด็จพระรามราชาจึงมีพระราชโองการให้ลอบปลงพระชนม์พระมหาอุปราชไปเสียในเดือนยี่มกราคมพ.ศ. 2321 ในเดือนเดียวกันนั้นพระมหาอุปโยราชนักองค์ตนประชวรสิ้นพระชนม์ สมเด็จพระรามราชานักองค์โนนเจ้ากัมพูชาจึงครองอำนาจอยู่พระองค์เดียว ในสงครามเวียงจันทน์ พ.ศ. 2321 สมเด็จพระเจ้าตากสินมีพระราชโองการให้สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกยกทัพไปตีเมืองเวียงจันทน์ สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกมีคำสั่งให้เจ้าพระยาสุรสีห์ (บุญมา) เดินทางมายังกัมพูชาเพื่อเกณฑ์ไพร่พลและเสบียงอาหารไปสงครามกับลาว สมเด็จพระรามราชาจึงมีพระราชโองการให้เกณฑ์ไพร่พลและเสบียงในเขตเมืองกำปงสวายและกำปงธมมอบให้แก่เจ้าพระยาสุรสีห์ฯ สร้างความไม่พอใจแก่ราษฏรชาวกัมพูชาซึ่งได้รับความเดือดร้อน ออกญาเดโช (แทน) เจ้าเมืองกำปงสวายจึงก่อการกบฏขึ้นในพ.ศ. 2322 สมเด็จพระรามราชาส่งเจ้าฟ้าทะละหะ (มู) เข้าปราบกบฏ แต่เจ้าฟ้าทะละหะ (มู) กลับไปเข้ากับฝ่ายกบฏ เจ้าฟ้าทะละหะ (มู) ขอความช่วยเหลือจากองเชียงสือเหงียนฟุกอั๊ญ ซึ่งกำลังสู้รบกับเต็ยเซินอยู่ที่เมืองไซ่ง่อน องเชียงสือส่งทัพญวนเข้ามายังกัมพูชา สมเด็จพระรามราชาทรงพ่ายแพ้ถูกสำเร็จโทษถ่วงน้ำที่บึงขยอง เจ้าฟ้าทะละหะ (มู) จึงยกเอานักองค์เองพระชนมายุเพียงเจ็ดชันษาขึ้นเป็นกษัตริย์กัมพูชาพระองค์ใหม่ภายใต้ความคุ้มครองของเวียดนาม
ผลลัพธ์และเหตุการณ์สืบเนื่อง > ความสัมพันธ์ระหว่างธนบุรีและจีน

หลังจากที่หมักเทียนตื๊อเสียเมืองห่าเตียนให้แก่ทัพฝ่ายสยามแล้ว หมักเทียนตื๊อได้ส่งคนไปรายงานเหตุการณ์ต่อราชสำนักจีนราชวงศ์ชิงที่ปักกิ่งในปีพ.ศ. 2315 ดังปรากฏในเอกสารของจีน จดหมายเหตุทางทหารของราชวงศ์ชิง (軍機處檔摺件) ฉบับหนึ่งซึ่งเขียนขึ้นเมื่อปีพ.ศ. 2315 ระบุว่า;
ปีที่แล้วเจิ้งสิ้นยกทัพขนาดใหญ่มา (ตีเมืองห่าเตียน) เป็นจำนวนหลายหมื่นคน โดยมีเฉินเหลียนเป็นแม่ทัพเรือและหยางจิ้นจงผู้เป็นนายเรือเป็นทัพหน้า
หลังจากที่สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงเข้ายึดและทำลายเมืองห่าเตียนลงแล้ว และเจ้าศรีสังข์และเจ้าจุ้ยได้สิ้นพระชนม์ไปแล้ว ราชสำนักจีนมีทัศนคติต่อสมเด็จพระเจ้าตากสินในทางที่ดีขึ้น เอกสารจีนเริ่มที่จะเรียกขานพระนามว่า"เจิ้งเจา" สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงส่งผู้แทนพระองค์เป็นพ่อค้าจีนนำราชสาสน์ไปถึงเมืองกวางตุ้งในพ.ศ. 2317 และพ.ศ. 2318 เพื่อขอซื้อกำมะถันมาใช้ในการสงคราม ในพ.ศ. 2320 หลี่ ซื่อเหยา (李侍堯 พินอิน: Lǐ Shìyáo) ข้าหลวงประจำมณฑลกวางตุ้งและกว่างสี กราบทูลพระจักรพรรดิเฉียนหลงว่าสมเด็จพระเจ้าตากสินในฐานะกษัตริย์แห่งสยามมีความสามารถและความทุ่มเทในการสู้รบกับพม่าซึ่งเป็นศัตรูของจีน แสดงให้เห็นจากการส่งเชลยชาวพม่าให้แก่จีน ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2320 สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงส่งผู้แทนสามคนไปพบกับหยางจิ่งสู้ (楊景素 พินอิน: Yáng Jǐngsù) ข้าหลวงประจำมณฑลกวางตุ้งและกว่างสีคนใหม่ แจ้งว่าทางธนบุรีต้องการขอการรับรองจากราชสำนักจีน เป็นเหตุให้พระจักรพรรดิเฉียนหลงมีกระแสรับสั่งไปยังหยางจิ่งสู้ว่า ทรงอนุญาตให้ทางธนบุรีเข้ามาติดต่อและซื้อกำมะถันเพิ่มเติมได้ ในครั้งนี้ราชสำนักจีนได้เรียกขานสมเด็จพระเจ้าตากสินว่าเป็น"อ๋อง" ซึ่งเปรียบเสมือนเป็นการยอมรับจากราชสำนักจีน จักรพรรดิเฉียงหลงมีพระราชดำริที่จะพระราชทานตราตั้งให้แก่สมเด็จพระเจ้าตากสิน แต่ทว่าในปีต่อมาพ.ศ. 2321 สมเด็จพระเจ้าตากสินมีพระราชสาสน์ประทับตราบัวแก้วบนอักษร"ปิ้น"ไปยังกรุงปักกิ่ง ขออนุญาตเลื่อนการส่งบรรณาการออกไปเนื่องจากการที่สยามได้รับความเสียหายจากสงครามอะแซหวุ่นกี้
สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงส่งคณะทูตอย่างเป็นทางการเต็มรูปแบบไปจิ้มก้องยังราชสำนักปักกิ่งในเดือนพฤษภาคมพ.ศ. 2324 ในครั้งนี้พระราชสาสน์คำหับไม่มีตราโลโต เนื่องจากฝ่ายธนบุรียังไม่ได้รับตราโลโตมาจากราชสำนักจีน ใช้ตราไอยราพตแทน ราชสำนักจีนมอบตราตั้งหรือตราโลโตให้แก่สยามอย่างเป็นทางการในพ.ศ. 2330 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
อนุสาวรีย์ของม่อจิว (Mò Jiǔ) หรือหมักกิ๋ว (Mạc Cửu) ที่เมืองห่าเตียน
วัดอุดงโบราณสถานเมืองหลวงเก่า ณ อุดงมีชัยของอาณาจักรกัมพูชา
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ พ.ศ. 2310
บริเวณประตูชายแดนระหว่าง เวียดนาม–กัมพูชา ของเมืองห่าเตียน
ภูมิภาค บริเวณสันเขาห่าเตียน
สุสานของหมักเทียนตื๊อ (Mạc Thiên Tứ) ที่เขานุ้ยบิ่ญ (núi Bình San) ทางตอนเหนือของเมืองห่าเตียน
อาวุธโบราณของแม่ทัพสยาม ค้นพบในบริเวณห่าเตียน
ทิวทัศน์ของเมือง ห่าเตียน (จังหวัดเกียนซาง, เวียดนาม)
บริเวณสุสานของ ม่อจิว ณ เมืองห่าเตียน
แผนที่ชายแดนระหว่างกัมพูชา–เวียดนาม ภาพพิมพ์ ในปี พ.ศ. 2372
เรือใบบรรทุกทรัพยากร ทำการจิ้มก้องเพื่อยืนยันทำการค้าความสัมพันธ์ระหว่างสยาม–จีน
อิฐโปร่ง

อิฐโปร่ง หรืออิฐกลวง เป็นวัสดุก่อที่มีส่วนผสมในการผลิต เช่นเดียวกับอิฐสามัญ แต่ภายในจะเจาะรู หรือทำช่องภายในให้กลวง เพื่อให้มีน้ำหนักเบา
การเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2551

การเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2551 เป็นการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ที่กำหนดให้สมาชิกวุฒิสภา หรือ ส.ว. ประกอบด้วยสมาชิกจากการเลือกตั้งจังหวัดละ 1 คน และจากการสรรหาอีกจำนวนหนึ่ง (74 คน) รวมกันแล้วมีจำนวนทั้งสิ้น 150 คน
มีพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา ในวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2551
ผู้สมัครและผลการเลือกตั้งในกรุงเทพมหานคร

| --- | --- |
สัญลักษณ์
: ผู้ที่ได้รับเลือกตั้งเป็น ส.ว.
: ผู้ที่เคยดำรงตำแหน่ง ส.ว. มาแล้ว
| ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา กรุงเทพมหานคร> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา กรุงเทพมหานคร> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา กรุงเทพมหานคร> ผู้สมัคร | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา กรุงเทพมหานคร> คะแนนเสียง | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา กรุงเทพมหานคร> % | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา กรุงเทพมหานคร> ± |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | อิสระ | รสนา โตสิตระกูล (5) | 743,397 | 49.78 |  |
|  | อิสระ | นิติพงษ์ ห่อนาค (29) | 221,067 | 14.80 |  |
|  | อิสระ | อนุสรณ์ ธรรมใจ (6) | 195,714 | 13.11 |  |
|  | อิสระ | มานิต วิทยาเต็ม (15) | 75,882 | 5.08 |  |
|  | อิสระ | สรสินธุ ไตรจักรภพ (24) | 40,551 | 2.72 |  |
|  | อิสระ | วินิต ช่อวิเชียร (9) | 23,431 | 1.57 |  |
|  | อิสระ | พันตำรวจโท นิตินัย จันทรวิจิตร (12) | 18,172 | 1.22 |  |
|  | อิสระ | ศักดา ศรีวิริยะไพบูลย์ (19) | 14,237 | 0.95 |  |
|  | อิสระ | สมควร บรูมินเหนทร์ (4) | 14,049 | 0.94 |  |
|  | อิสระ | ประทีป พิทยวรพงศ์ (1) | 13,327 | 0.89 |  |
|  | อิสระ | พิชิต โอบอ้อม (10) | 11,924 | 0.80 |  |
|  | อิสระ | ร้อยเอก พรชัย รัศมีแพทย์ (2) | 11,006 | 0.74 |  |
|  | อิสระ | ชยงค์ นามเมือง (7) | 9,426 | 0.63 |  |
|  | อิสระ | เรือตรี สรศักด์ ฮวบดี (26) | 9,276 | 0.62 |  |
|  | อิสระ | ธันยพงศ์ วงศ์แก่นสาร (8) | 8,267 | 0.55 |  |
|  | อิสระ | ปรางค์ทิพย์ พินิจารมณ์ (13) | 7,961 | 0.53 |  |
|  | อิสระ | ชุตินธร วัชรขจร (22) | 7,956 | 0.53 |  |
|  | อิสระ | ธนช รัตนศาสตร์สุข (3) | 6,488 | 0.44 |  |
|  | อิสระ | เจตน์ ทองคำ (17) | 5,872 | 0.39 |  |
|  | อิสระ | สรวิศ เกียรติศรีสิริ (20) | 5,469 | 0.37 |  |
|  | อิสระ | ภาคภูมิ ปิตยานนท์ (27) | 4,923 | 0.33 |  |
|  | อิสระ | เจตนิพิฐ ลิ่มประเสริฐ (25) | 4,537 | 0.30 |  |
|  | อิสระ | ชิงชัย รอดชนะ (31) | 3,958 | 0.27 |  |
|  | อิสระ | สุริยัน สมประสิทธิ์ (18) | 3,605 | 0.24 |  |
|  | อิสระ | สุวิทย์ ยศวงค์ใจ (16) | 3,554 | 0.24 |  |
|  | อิสระ | ร้อยตำรวจตรี จักรี เศวตรัตน์ (32) | 3,542 | 0.24 |  |
|  | อิสระ | สาชล โล้วิชากรติกุล (28) | 3,516 | 0.24 |  |
|  | อิสระ | สุวิชัย ธรรมศรีสกุล (34) | 3,490 | 0.23 |  |
|  | อิสระ | ธนชาต เพิ่มลาภตระกูล (30) | 3,340 | 0.22 |  |
|  | อิสระ | ศิริพรรณ เลาหวัฒนภิญโญ (21) | 3,252 | 0.22 |  |
|  | อิสระ | วิรัช เพ็งจุ้ย (23) | 3,213 | 0.22 |  |
|  | อิสระ | ศักดา มหานันทโพธิ์ (14) | 2,443 | 0.16 |  |
|  | อิสระ | ยงชัย งามอุษาวรรณ (11) | 2,360 | 0.16 |  |
|  | อิสระ | ดาบตำรวจ วิบูลย์ศักดิ์ หนันดี (33) | 2,199 | 0.15 |  |
|  | อิสระ | อนันต์ ภู่สถาพร (35) | 1,853 | 0.12 |  |
| ผลรวม | ผลรวม | ผลรวม | 1,493,257 | 100.00 | — |

| บัตรดี | บัตรดี | บัตรดี | 1,493,257 | 88.60 | – |
| ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | 175,296 | 10.40 | – |
| บัตรเสีย | บัตรเสีย | บัตรเสีย | 16,922 | 1.00 | – |
| ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | 1,685,475 | 40.05 | – |
| ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | 4,208,398 | 100.00 | — |
ผู้สมัครและผลการเลือกตั้งในภาคกลาง

| --- | --- |
สัญลักษณ์
: ผู้ที่ได้รับเลือกตั้งเป็น ส.ว.
: ผู้ที่เคยดำรงตำแหน่ง ส.ว. มาแล้ว
ผู้สมัครและผลการเลือกตั้งในภาคกลาง > กาญจนบุรี

| ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดกาญจนบุรี> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดกาญจนบุรี> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดกาญจนบุรี> ผู้สมัคร | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดกาญจนบุรี> คะแนนเสียง | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดกาญจนบุรี> % | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดกาญจนบุรี> ± |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | อิสระ | สุรพงษ์ ตันธนศรีกุล (1) | 191,173 | 79.68 |  |
|  | อิสระ | เสนาะ ศิลาแรง (2) | 48,763 | 20.32 |  |
| ผลรวม | ผลรวม | ผลรวม | 239,936 | 100.00 | — |

| บัตรดี | บัตรดี | บัตรดี | 239,936 | 84.85 | – |
| ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | 31,129 | 11.01 | – |
| บัตรเสีย | บัตรเสีย | บัตรเสีย | 11,720 | 4.14 | – |
| ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | 282,785 | 52.56 | – |
| ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | 537,976 | 100.00 | — |
ผู้สมัครและผลการเลือกตั้งในภาคกลาง > ชัยนาท

| ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดชัยนาท> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดชัยนาท> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดชัยนาท> ผู้สมัคร | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดชัยนาท> คะแนนเสียง | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดชัยนาท> % | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดชัยนาท> ± |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | อิสระ | จิตร์ธนา ยิ่งทวีลาภา (7) | 39,790 | 29.53 |  |
|  | อิสระ | องอาจ หลำอุบล (1) | 32,276 | 23.95 |  |
|  | อิสระ | อารี คำสวัสดิ์ (4) | 29,104 | 21.60 |  |
|  | อิสระ | วัลลภ ปัญโยยิ่ง (2) | 16,014 | 11.88 |  |
|  | อิสระ | ชูชาติ กันภัย (3) | 11,148 | 8.27 |  |
|  | อิสระ | ประศาสน์ ชุ่มนาเสียว (5) | 6,434 | 4.77 |  |
| ผลรวม | ผลรวม | ผลรวม | 134,766 | 100.00 | — |

| บัตรดี | บัตรดี | บัตรดี | 134,766 | 89.71 | – |
| ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | 10,232 | 6.81 | – |
| บัตรเสีย | บัตรเสีย | บัตรเสีย | 5,231 | 3.48 | – |
| ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | 150,229 | 60.00 | – |
| ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | 250,387 | 100.00 | — |
ผู้สมัครและผลการเลือกตั้งในภาคกลาง > นครนายก

| ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครนายก> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครนายก> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครนายก> ผู้สมัคร | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครนายก> คะแนนเสียง | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครนายก> % | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครนายก> ± |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | อิสระ | ธวัชชัย บุญมา (3) | 63,891 | 63.09 |  |
|  | อิสระ | พงษ์เดช วิบูลย์ธนสาร (1) | 28,433 | 28.08 |  |
|  | อิสระ | บุญส่ง วรวัฒน์ (2) | 5,559 | 5.49 |  |
|  | อิสระ | มนัส สมจิตร (5) | 3,392 | 3.35 |  |
| ผลรวม | ผลรวม | ผลรวม | 101,275 | 100.00 | — |

| บัตรดี | บัตรดี | บัตรดี | 101,275 | 89.49 | – |
| ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | 8,329 | 7.36 | – |
| บัตรเสีย | บัตรเสีย | บัตรเสีย | 3,561 | 3.15 | – |
| ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | 113,165 | 61.24 | – |
| ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | 184,775 | 100.00 | — |
ผู้สมัครและผลการเลือกตั้งในภาคกลาง > นครปฐม

| ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครปฐม> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครปฐม> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครปฐม> ผู้สมัคร | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครปฐม> คะแนนเสียง | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครปฐม> % | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครปฐม> ± |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | อิสระ | สมชาติ พรรณพัฒน์ (2) | 142,274 | 56.09 |  |
|  | อิสระ | ธนาวัติ เขียวรุ้งเพชร (1) | 48,305 | 19.04 |  |
|  | อิสระ | อนงค์นารถ อัครสิทธิศักดิ์ (8) | 16,255 | 6.41 |  |
|  | อิสระ | สรรเสริญ หมายสวัสดิ์ (6) | 13,601 | 5.36 |  |
|  | อิสระ | สถิตย์ ทวีนุช (3) | 8,777 | 3.46 |  |
|  | อิสระ | จักรี วรณะรัตน์ (5) | 8,688 | 3.43 |  |
|  | อิสระ | อภิวิชญ์ จินต์จันทรวงศ์ (4) | 8,260 | 3.26 |  |
|  | อิสระ | พันจ่าอากาศเอก เจน สุทธะพินทุ (7) | 7,509 | 2.96 |  |
| ผลรวม | ผลรวม | ผลรวม | 253,669 | 100.00 | — |

| บัตรดี | บัตรดี | บัตรดี | 253,669 | 80.21 | – |
| ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | 54,065 | 17.09 | – |
| บัตรเสีย | บัตรเสีย | บัตรเสีย | 8,555 | 2.70 | – |
| ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | 316,289 | 51.36 | – |
| ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | 615,837 | 100.00 | — |
ผู้สมัครและผลการเลือกตั้งในภาคกลาง > นครสวรรค์

| ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครสวรรค์> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครสวรรค์> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครสวรรค์> ผู้สมัคร | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครสวรรค์> คะแนนเสียง | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครสวรรค์> % | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนครสวรรค์> ± |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | อิสระ | อรพินท์ มั่นศิลป์ (1) | 196,254 | 53.99 |  |
|  | อิสระ | เรืออากาศเอก จักรวาล ตั้งภากรณ์ (7) | 77,506 | 21.32 |  |
|  | อิสระ | เพิ่มศักดิ์ ศรวณีย์ (8) | 19,189 | 5.28 |  |
|  | อิสระ | นิรัตน์ คงวราคม (5) | 17,333 | 4.77 |  |
|  | อิสระ | ชัยวุฒิ หวังซื่อกุล (4) | 12,777 | 3.52 |  |
|  | อิสระ | พลเดช เร่งเจริญธรรม (3) | 11,213 | 3.09 |  |
|  | อิสระ | ลมูล บุญมณี (11) | 10,987 | 3.02 |  |
|  | อิสระ | ละมูล ชัยโย (6) | 7,002 | 1.93 |  |
|  | อิสระ | สนิท พรมศร (9) | 6,665 | 1.83 |  |
|  | อิสระ | ประสิทธิ์ อร่ามมนทิราลัย (10) | 4,553 | 1.25 |  |
| ผลรวม | ผลรวม | ผลรวม | 363,479 | 100.00 | — |

| บัตรดี | บัตรดี | บัตรดี | 363,479 | 86.97 | – |
| ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | 34,984 | 8.37 | – |
| บัตรเสีย | บัตรเสีย | บัตรเสีย | 19,464 | 4.66 | – |
| ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | 417,927 | 52.97 | – |
| ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | 788,925 | 100.00 | — |
ผู้สมัครและผลการเลือกตั้งในภาคกลาง > นนทบุรี

| ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนนทบุรี> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนนทบุรี> พรรค | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนนทบุรี> ผู้สมัคร | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนนทบุรี> คะแนนเสียง | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนนทบุรี> % | ผลการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดนนทบุรี> ± |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | อิสระ | ดิเรก ถึงฝั่ง (1) | 196,594 | 66.79 |  |
|  | อิสระ | กิตติชัย ปฏิภาณประเสริฐ (3) | 27,390 | 9.31 |  |
|  | อิสระ | ยวด แก้วแดง (4) | 20,190 | 6.86 |  |
|  | อิสระ | สุวลี แสงแก่นเพ็ชร์ (5) | 17,765 | 6.04 |  |
|  | อิสระ | ภุชงค์ น้อยสง่า (7) | 14,815 | 5.03 |  |
|  | อิสระ | ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ชาลี โกมลสุทธิ์ (2) | 9,955 | 3.38 |  |
|  | อิสระ | ปรีชา ทัพพะกุล ณ อยุธยา (6) | 7,654 | 2.60 |  |
| ผลรวม | ผลรวม | ผลรวม | 294,363 | 100.00 | — |

| บัตรดี | บัตรดี | บัตรดี | 294,363 | 82.04 | – |
| ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | ไม่ประสงค์ลงคะแนน | 55,742 | 15.54 | – |
| บัตรเสีย | บัตรเสีย | บัตรเสีย | 8,673 | 2.42 | – |
| ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | ผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้ง | 358,778 | 46.95 | – |
| ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง | 764,177 | 100.00 | — |