stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
มหาวิทยาลัยย่างกุ้ง
ประวัติ

ก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2421 ในชื่อวิทยาลัยย่างกุ้งโดยเป็นสถาบันสมทบของมหาวิทยาลัยกัลกัตตา โดยรัฐบาลอาณานิคมของอังกฤษในพม่า ต่อมาได้ขยายวิทยาเขตไปในเมืองมัณฑะเลย์ ใน พ.ศ. 2468 วิทยาลัยฝึกหัดครูและวิทยาแพทยศาสตร์ ใน พ.ศ. 2473 ทำให้มหาวิทยาลัยกลายเป็นแหล่งต่อต้านรัฐบาลอาณานิคมอังกฤษไปทั่วทั้งพม่า เนื่องจากการประท้วงมักจะมีจุดเริ่มต้นจากนักศึกษาในมหาวิทยาลัยย่างกุ้ง นักคิดและปัญญาชนในพม่าปัจจุบันได้กลายเป็นผู้ที่มีบทบาทต่อการเมืองพม่า เช่น อองซาน, เนวี่น, อู้นุ เป็นต้น
ต่อมาการรัฐประหารใน พ.ศ. 2505 เนวี่นได้นำวิถีของพม่าสู่สังคมนิยม (Burmese Way to Socialism) มาเปลี่ยนแปลงระบอบเศรษฐกิจของพม่า นักศึกษาในมหาวิทยาลัยย่างกุ้งมองว่าเป็นการสืบทอดอำนาจของรัฐบาลทหารความไม่เป็นธรรมจึงจัดการประท้วง ต่อต้านความอยุติธรรมของของสภาปฏิวัติในวันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2505 นักศึกษาได้จัดการประท้วงต่อต้านความอยุติธรรมของของสภาปฏิวัติ ในอาคารสหภาพนักศึกษามหาวิทยาลัยย่างกุ้ง กองทัพได้ตอบสนองโดยการจับกุมผู้นำนักศึกษา นักศึกษาออกมายืนนอกอาคาร ตะโกนคำขวัญ และเข้ายึดวิทยาเขต กองทัพได้เข้าล้อมมหาวิทยาลัยและโยนแก๊สน้ำตาเข้าใส่ฝูงชน ในตอนเย็นเวลาประมาณ 17.30 น. รถบรรทุกทหาร 2 คัน ได้มาถึงและยิงปืนไรเฟิลเข้าใส่ฝูงชน โดยยิง 3 นาที สลับกับการพัก 2 นาที ในเวลานั้น อองจีและตินเปเป็นเจ้าหน้าที่ระดับสูง และเซนวี่นเป็นผู้บัญชาการภาคสนาม ไม่มีหลักฐานว่าใครเป็นคนสั่งยิง หลังจากนั้นไม่นาน เนวี่นได้กล่าวสุนทรพจน์ทางวิทยุ สรุปสถานการณ์ กองทัพประกาศว่านักศึกษาเสียชีวิต 17 คน อาคารสหภาพนักศึกษาถูกระเบิดทิ้งเมื่อ 6.00 น. ของวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2505
นักศึกษาจากมหาวิทยาลัยย่างกุ้งมีบทบาทในการประท้วงใน พ.ศ. 2531 และ พ.ศ. 2539 ทางมหาวิทยาลัยได้พิจารณาการหยุดรับนักศึกษาระดับปริญญาตรี (เต็มเวลา) ไปหลังจากมีการประท้วงเกิดขึ้นตั้งแต่ พ.ศ. 2539 โดยมหาวิทยาลัยมีชื่อเสียงจากงานวิจัยในสายกฎหมาย และด้านประวัติศาสตร์ เป็นสถานที่สำคัญในการต้อนรับผู้นำที่มีชื่อเสียงหลายคน เช่น อองซานซูจี, ฮิลลารี คลินตัน, บารัก โอบามา เป็นต้น
สาขาวิชาที่เปิดสอน

แบ่งออกเป็น 14 แผนก/ภาควิชา
ภาควิชามานุษยวิทยา (Anthropology)
ภาควิชาโบราณคดี (Archaeology)
ภาควิชาวิทยาการคอมพิวเตอร์ (Computer Science)
ภาควิชาภาษาอังกฤษ (English)
ภาควิชาภูมิศาสตร์ (Geography)
ภาควิชาประวัติศาสตร์ (History)
ภาควิชาเคมีอุตสาหกรรม (Industrial Chemistry)
ภาควิชานิติศาสตร์ (Law)
ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์ (Library and information science)
ภาควิชาพม่าศึกษา (Myanmar)
ภาควิชาการศึกษาตะวันออก (Oriental Studies)
ภาควิชาปรัชญา (Philosophy)
ภาควิชาฟิสิกส์ (Physics)
ศูนย์วิจัยของมหาวิทยาลัย (URC)
หอธรรมมะ
คัปเป ยามางูจิ

| คัปเป ยามางูจิ |
| --- | --- |
山口 勝平

เกิด: มิตสึโอะ ยามางูจิ (山口 光雄)  (1965-05-23) 23 พฤษภาคม ค.ศ. 1965 (59 ปี) จังหวัดฟูกูโอกะ ประเทศญี่ปุ่น
อาชีพ: นักพากย์
องค์การ: โกคู
ส่วนสูง: 160 ซม.
คัปเป ยามางูจิ (山口 勝平, เกิด 23 พฤษภาคม 1965) เป็นนักพากย์และนักแสดงชาวญี่ปุ่น สังกัดโกคู เกิดที่เมืองฟูกูโอกะ จังหวัดฟูกูโอกะ ส่วนสูง 160 ซม. มีชื่อจริงว่า มิตสึโอะ ยามางูจิ (山口 光雄)
ลูกชายของเขาคือ ริวโนสึเกะ ยามางูจิ เป็นนักพากย์เช่นกัน ลูกสาวของเขาคือ อากาเนะ ยามางูจิ เป็นนักเล่าเรื่องรากูโงะ และนักพากย์
ผลงานพากย์

รันม่า ½ ไอ้หนุ่มกังฟู (ซาโอโตเมะ รันม่า)
ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน (คุโด้ ชินอิจิ)
คำสั่งผู้กล้า ดั๊กวอน (อุตสึมิ ไร)
อินุยาฉะ เทพอสูรจิ้งจอกเงิน (อินุยาฉะ)
วันพีซ (อุซป)
เดธโน้ต (L)
จอมโจรอัจฉริยะ (จอมโจรคิด)
สังเคราะห์นิยม

“The Talisman” โดย พอล เซรูสิเยร์ซึ่งเป็นงานชิ้นหลักของศิลปะสังเคราะห์นิยม
ศิลปะสังเคราะห์นิยม (อังกฤษ: Synthetism) เป็นคำที่ใช้โดยศิลปินอิมเพรสชันนิสม์สมัยหลังเช่นพอล โกแกง, อีมิล แบร์นาร์ด และ หลุยส์ อันเคแตงเพื่อแยกงานของตนเองจาก “ศิลปะอิมเพรสชันนิสม์” ศิลปินสังเคราะห์นิยมในระยะแรกมีความเกี่ยวข้องกับ “ลัทธิคลัวซอนนิสม์” และต่อมากับ “ลัทธิสัญลักษณ์นิยม”
“Synthetism” มาจากคำกิริยาภาษาฝรั่งเศสว่า “synthétiser” ที่แปลว่าสังเคราะห์ หรือ เพื่อรวมเพื่อทำให้สร้างสิ่งที่มีรูปทรงใหม่และซับซ้อน
พอล โกแกง, อีมิล แบร์นาร์ด และ หลุยส์ อันเคแตง และจิตรกรผู้อื่นเป็นผู้ริเริ่มแนวทางศิลปะนี้ระหว่างปลายคริสต์ทศวรรษ 1880 และต้นคริสต์ทศวรรษ 1890
ศิลปินสังเคราะห์นิยมมีวัตถุประสงค์ในการ “สังเคราะห์” อยู่สามสิ่ง:
รูปทรงภาพนอกของรูปทรงธรรมชาติ
ความรู้สึกของศิลปินที่มีต่อสิ่งที่เขียนหรือสร้าง
ความบริสุทธิ์ของความงามของเส้น, สี และ รูปทรง
ในปี ค.ศ. 1890 มอริซ เดอนีส์สรุปจุดประสงค์ของการสังเคราะห์ไว้ว่า
สิ่งที่ต้องจำไว้คือภาพก่อนที่จะเป็นม้ารบ, สตรีเปลือย หรืออื่นๆ ซึ่งอันที่จริงแล้วก็เป็นเพียงพื้นผิวที่ราบอาบด้วยสีเข้าด้วยกันตามลำดับก่อนหลัง
คำนี้ใช้เป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1877 เพื่อแสดงความแตกต่างระหว่างอิมเพรสชันนิสม์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ และที่สร้างขึ้น ในปี ค.ศ. 1889 โกแกงและอีมิล ชูฟเฟอเนเคอร์ (Emile Schuffenecker) จัด “นิทรรศการของกลุ่มอิมเพรสชันนิสม์และสังเคราะห์” (The Volpini Exhibition) ในปารีส ชื่อการแสดงที่กำกวมทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นการแสดงภาพเขียนของศิลปะอิมเพรสชันนิสม์ สังเคราะห์นิยมจะเน้นความเป็นสองมิติที่ราบ ซึ่งแตกต่างจากศิลปะและทฤษฎีของศิลปะอิมเพรสชันนิสม์
จิตรกรรมสังเคราะห์

พอล เซรูสิเยร์ - “The Talisman” (Bois d'amour) (ค.ศ. 1888)
พอล โกแกง - “มโนทัศน์หลังการเทศนา” (Vision After The Sermon, ค.ศ. 1888), “นางฟ้างาม” (La Belle Angele, ค.ศ. 1889), “การเสียความบริสุทธิ์” (The Loss of Innocence, ค.ศ. 1890)
อีมิล แบร์นาร์ด - “การเก็บเกี่ยว” (Buckwheat Harvest, ค.ศ. 1888)
คูโน อาเมียต - “คนปั่นด้ายชาวเบรทอง” (Breton Spinner, ค.ศ. 1893)
ดูเพิ่ม

ศิลปะอิมเพรสชันนิสม์
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ศิลปะสังเคราะห์นิยม
| ด ค กลัทธิประทับใจยุคหลัง |
| --- | --- |
ขบวนการใน คริสต์ศตวรรษที่ 19:  ลัทธิประทับใจใหม่   วิภาคนิยม  ลัทธิผสานจุดสี  คตินิยมเส้นกั้นสี  กลุ่มนาบี  ศิลปะสังเคราะห์นิยม  ลัทธิสัญลักษณ์นิยม  นวศิลป์ 
จิตรกร:  อ็องรี รูโซ  เอ็ดวัด มุงก์  ปอล เซซาน  ปอล โกแก็ง  อ็องรี เดอ ตูลูซ-โลแทร็ก  ออดีลง เรอดง  ฌอร์ฌ-ปีแยร์ เซอรา  ปอล ซีญัก  ฟินเซนต์ ฟัน โคค 
ขบวนการใน คริสต์ศตวรรษที่ 20:  คติโฟวิสต์  กลุ่มบรึคเคอ  กลุ่มเบลาเออไรเทอร์  ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์แนวนามธรรม  ลัทธิบาศกนิยม 
จิตรกร:  อ็องรี มาติส  อ็องเดร เดอแร็ง  แอนสท์ ลูทวิช เคียร์ชเนอร์  คาร์ล ชมิดท์-รอทท์ลุฟฟ์  วาซีลี คันดินสกี  ฟรันซ์ มาร์ค  ปาโบล ปีกัสโซ  ฌอร์ฌ บรัก 
งานแสดงศิลปะ:  สมาคมศิลปินอิสระ  Les XX  The Volpini Exhibition, 1889  Le Barc de Boutteville  La Libre Esthétique  Ambroise Vollard  Salon d'Automne 
นักวิจารณ์ศิลปะ:  เฟลิกซ์ เฟเนอง  อาลแบร์ โอรีเย 
 ดูเพิ่ม จิตรกรลัทธิประทับใจยุคหลัง จิตรกรรมลัทธิประทับใจยุคหลัง ลัทธิประทับใจ นวยุคนิยม ศิลปะสมัยใหม่ ลัทธิการแยกตัว 
| ด ค กศิลปะและลัทธิทางศิลปะตะวันตก |
| --- | --- |
ยุคกลาง (คริสต์ศตวรรษที่ 5 ถึง 13):  เมรอแว็งเฌียง  การอแล็งเฌียง  ออตโทเนียน  ไบแซนไทน์  เคลต์  โรมาเนสก์  กอทิก  กอทิกนานาชาติ 
คริสต์ศตวรรษที่ 14 ถึง 18:  สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา (ศตวรรษที่ 14-15)  จริตนิยม (ศตวรรษที่ 16)  บาโรก (ศตวรรษที่ 17)  โรโกโก - ลัทธิคลาสสิกใหม่ - จินตนิยม (ศตวรรษที่ 18) 
คริสต์ศตวรรษที่ 19:  ศิลปะสถาบัน  สัจนิยม  กลุ่มนิยมแบบก่อนราฟาเอล  ลัทธิประทับใจ  ลัทธิประทับใจยุคหลัง  ลัทธิประทับใจใหม่  วิภาคนิยม  ลัทธิผสานจุดสี  คตินิยมเส้นกั้นสี  กลุ่มนาบี  สังเคราะห์นิยม  สัญลักษณ์นิยม  ลุ่มแม่น้ำฮัดสัน 
คริสต์ศตวรรษที่ 20:  สมัยใหม่  บาศกนิยม  ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์  ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์แนวนามธรรม  ลัทธินามธรรม  กลุ่มศิลปินใหม่แห่งมิวนิก  กลุ่มเบลาเออไรเทอร์  กลุ่มบรึคเคอ  ดาดา  คติโฟวิสต์  นวศิลป์  เวียนนาซีเซสชัน  สุนทรียนิยม  เบาเฮาส์  ลัทธิรูปทรงแนวใหม่  อลังการศิลป์  สมัยนิยม  อนาคตนิยม  อนุตรนิยม  ลัทธิเหนือจริง  Color Field  จุลนิยม  Lyrical Abstraction  ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์ใหม่  สมัยใหม่ยุคหลัง  มโนทัศนศิลป์  ศิลปะคนนอก  ศิลปะใต้ดิน  ศิลปะเชิงแนวคิด  กลุ่มศิลปินหนุ่มสาวบริติช  รูปลักษณ์นิยม 
ศิลปะ:  จิตรกรรม  ประติมากรรม  สถาปัตยกรรม  การถ่ายภาพ 
ศิลปิน:  จิตรกร  ประติมากร  สถาปนิก  ช่างภาพ
รางที่สี่

ภาพแสดงรถไฟใต้ดินลอนดอน จะเห็นรางที่สามอยู่ด้านขวาและรางที่สี่อยู่ตรงกลางของรางวิ่ง
รางที่สี่ (อังกฤษ: Fourth Rail) เป็นรางตัวนำไฟฟ้าอีกรางหนึ่งที่ใช้ในการจ่ายกระแสไฟฟ้าให้กับการเดินรถระบบราง โดยเป็น return path ของรางที่สาม รางที่สี่นี้ปกติถูกวางไว้ระหว่างรางวิ่งทั้งสอง โดยทั่วไปของการจ่ายกระแสไฟฟ้าให้การเดินรถระบบราง กระแสไหลกลับจะวิ่งผ่านทางรางวิ่งทั้งสอง
ความหมาย

การเดินรถในระบบรางที่ใช้ไฟฟ้าเป็นพลังงานฉุดลากขบวนรถไฟ ในปัจจุบันจะใช้พลังงานไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าย่อยที่สร้างขึ้นต่างหาก แยกจากไฟฟ้าสำหรับชุมชนหรือเพื่อการพานิชย์อื่นไฟฟ้าที่ใช้ในการเดินรถมีทั้งการใช้กระแสสลับและกระแสตรง รายละเอียดหาอ่านได้จาก การจ่ายไฟฟ้าให้ระบบราง ระบบรางที่สี่ใช้กับระบบการเดินรถไฟด้วยไฟฟ้ากระแสตรงเท่านั้น
กระแสตรงที่ใช้ส่วนใหญ่มีแรงดันที่ 750 V ถูกส่งมาในรางที่สามที่เป็นตัวนำไม่หุ้มฉนวน และไหลกลับไปในรางวิ่งสองราง รางที่สามจะวางขนานไปกับรางวิ่ง แต่อยู่ด้านนอก และอยู่คนละฝั่งกับชานชลาเพื่อความปลอดภัย หัวรถจักรรับพลังงานไฟฟ้าจากรางที่สามผ่านทาง'รองเท้า' ที่ติดอยู่ด้านล่างของตัวรถ ไฟฟ้าดังกล่าวถูกจ่ายให้มอเตอร์ขับเคลื่อนขบวนรถและอุปกรณ์ไฟฟ้าอื่นๆ กระแสไฟฟ้าจะไหลกลับแหล่งกำเนิดผ่านทางล้อรถไฟที่เป็นเหล็กและรางวิ่งจนครบวงจร ในบางกรณี รางวิ่งไม่สามารถใช้เป็นตัวนำส่งผ่านกระแสไหลกลับได้ จึงต้องวางรางตัวนำเพิ่มเป็นรางที่สี่
ลักษณะการใช้งาน > 630 V DC รางที่สี่

รถไฟใต้ดินลอนดอนในประเทศอังกฤษเป็นหนึ่งในเครือข่ายไม่กี่เครือข่ายที่ใช้ระบบรางที่สี่ รางที่เพิ่มมานี้ถูกใช้เป็น return path โดยที่ในระบบรางที่สามและระบบเหนือศีรษะใช้รางวิ่งเป็น return path บนรถไฟใต้ดินลอนดอน รางที่สามถูกวางอยู่ข้างรางวิ่ง มีกระแสไฟ 420 V DC, และรางที่สี่ถูกวางตรงกลางระหว่างรางวิ่งทั้งสอง มีกระแสไฟ -210 V DC ซึ่งเมื่อรวมกันจะให้แรงฉุดที่ 630 V DC ระบบเดียวกับที่ใช้สำหรับรถไฟใต้ดินสายที่เก่าแก่ที่สุดของมิลาน, สายรถไฟใต้ดิน 1 ของมิลานซึ่งมีหลายเส้นทางล่าสุดใช้ทั้งแบบ catenary เหนือศีรษะและแบบรางที่สี่
รูปแบบนี้ถูกนำมาใช้เพราะปัญหาจากกระแสไหลกลับ ซึ่งควรมาทางรางวิ่ง(สายดิน) แต่กลับไหลทางผนังอุโมงค์เหล็กแทน สิ่งนี้ทำให้เกิดความเสียหายจากไฟฟ้า shock และแม้กระทั่งการอาร์คเป้นประกายไฟถ้าทุกส่วนของอุโมงค์ไม่ bond กันให้ดี เมื่อกระแสไฟฟ้าไหลไม่สะดวกช่วงรอยต่อจะทำให้เกิดประกายไฟกระโดดข้ามระหว่างตัวนำได้ แต่ปัญหาก็เลวร้ายลงไปอีกเพราะกระแสไหลกลับยังมีแนวโน้มที่จะไหลผ่านท่อเหล็กที่ใกล้เคียงที่ใช้สร้างท่อน้ำและท่อก๊าซ บางส่วนของท่อเหล่านี้คือท่อเมนวิคตอเรียที่สร้างก่อนรถไฟใต้ดินกรุงลอนดอนไม่ได้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อรับกระแสและไม่มีการ bond เพียงพอระหว่างกลุ่มท่อ ระบบรางที่สี่แก้ปัญหานี้ แม้ว่าการจ่ายกระแสไฟฟ้ามีจุดกราวด์ที่ถูกสร้างขึ้น การเชื่อมต่อแบบนี้ยังได้มาโดยการใช้วัสดุที่มีความนำไฟฟ้าสูงซึ่งทำให้มั่นใจได้ว่ากระแสดินที่กระจัดกระจายจะถูกจัดการให้อยู่ในระดับที่บริหารจัดการได้
รถไฟใต้ดินกึ่งพื้นผิวในกรุงลอนดอนยังทำงานในรูปแบบรางที่สี่ในหลายพื้นที่ (เช่นสาย Piccadilly และสายบริการปริมณฑล Uxbridge) ขบวนบรรทุกกึ่งพื้นผิวและขบวนระดับลึกวิ่งบนรางเดียวกัน
บนรางที่รถไฟใต้ดินลอนดอนใช้ร่วมกับรถไฟแห่งชาติแบบรางที่สาม (เบเกอร์ลูและเส้นในเขตอำเภอ), รางที่สี่อยู่ตรงกลางเชื่อมต่อรางวิ่งทั้งสอง ที่ช่วยให้ทั้งสองประเภทของรถไฟทำงานที่แรงดันประนีประนอมที่ 660 V รถไฟใต้ดินวิ่งผ่านจากส่วนหนึ่งไปยังอีกส่วนหนึ่งที่ความเร็วการเชื่อมต่อไฟฟ้า lineside และความต้านทานแยกทั้งสองประเภทของแหล่งจ่าย
ลักษณะการใช้งาน > รางที่สี่แบบผสม

รถไฟระบบที่ใช้รางที่สี่บางครั้งทำงานบนระบบรถไฟแห่งชาติที่เป็นระบบที่ใช้รางที่สาม ในขณะที่ใช้ระบบรางที่สาม รองเท้าสำหรับรางที่สี่ที่อยู่ตรงกลางจะถูก bond เข้ากับล้อเพื่อทำ return path ผ่านทางรางวิ่งทั้งสอง การ bonding นี้จะต้องถูกเอาออกก่อนใช้งานอีกครั้งเมื่อกลับมาวิ่งบนระบบรางที่สี่เพื่อหลีกเลี่ยงการลัดวงจร
มีบางสายของรถไฟใต้ดินในกรุงปารีสประเทศฝรั่งเศสที่ใช้ระบบสี่รางโดยมีรางที่สามและที่สี่อยู่ระหว่างรางวิ่ง เนื่องจากสายเดินรถเหล่านี้ใช้ล้อทำด้วยยางธรรมชาติ ซึ่งวิ่งบน roadway แคบๆสองเส้นคู่ ทำด้วยเหล็ก บางช่วงเป็นคอนกรีต เนื่องจากยางนำไฟฟ้ากลับไม่ได้ รางเหล็กกั้นตามแนว roadway ทั้งสองด้านจึงถูกทำเป็นรางตัวนำ ดังนั้นอย่างน้อยมันก็สามารถทำตัวเหมือนระบบสี่รางได้ ราวเหล็กด้านหนึ่งถูก bond เข้ากับ roadway แถวหนึ่งที่ถูกกำหนดให้เป็น return path เพื่อให้ระบบนี้ใช้ไฟ DC ได้อีกเพียงขั้วเดียวคือไม่บวกก็ลบ รถไฟถูกออกแบบมาเพื่อทำงานจากขั้วของแหล่งจ่ายอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น เพราะเส้นบางช่วงใช้ไฟฟ้ากลับขั้วที่ปลายด้านหนึ่งทำให้รถไฟวิ่งกลับทางเป็นการจบการเดินทางในเส้นทางนั้น
ลักษณะการใช้งาน > 100 V DC, รางที่สี่

ระบบ monorail ยกระดับที่ National Motor Museum, Beaulieu ถึงแม้จะถูกเรียกว่ารางเดี่ยว ระบบจะใช้ล้อรถเป็นยางธรรมชาติที่วิ่งบนรางโลหะ 2 ราง ข้างละรางของ guide ตรงกลาง เนื่องจากยางธรรมชาติไม่นำไฟฟ้าจึงต้องใช้ 2 รางเป็นรางนำกระแสไฟฟ้า อีก 2 รางเป็นทางกระแสไหลกลับ(ถึงได้เรียกว่าระบบสี่ราง)
ดูเพิ่ม

Glover, John (2003). London's Underground (10th Edition). Ian Allan. ISBN 0-7110-2935-0.
รางรถไฟของรถไฟใต้ดินลอนดอนที่ Ealing Common ในเส้นทาง District Line แสดงรางที่สามอยู่ด้านข้างและรางที่สี่อยู่กลางระหว่างรางวิ่ง
รถไฟฟ้าล้อยางในกรุงปารีสจะเห็นรางเหล็กนำทางและรองเท้าเพื่อจ่ายกระแสไหลกลับไปที่แหล่งจ่าย
อาณาจักรหงสาวดีใหม่

อาณาจักรหงสาวดีใหม่ (พม่า: ဟံသာဝတီ နေပြည်တော်) เป็นอาณาจักรที่ปกครองพม่าตอนล่าง และบางส่วนของพม่าตอนบน ระหว่าง พ.ศ. 2283–2300 อาณาจักรเกิดจากการก่อกบฏของชาวมอญ ต่อต้านราชวงศ์ตองอูของพม่าที่ปกครองอังวะ กลุ่มกบฎประสบความสำเร็จในการฟื้นฟูอาณาจักรหงสาวดีของชาวมอญ ที่เคยปกครองพม่าตอนล่างระหว่าง พ.ศ. 1830–2082 โดยได้รับการสนับสนุนจากฝรั่งเศส อาณาจักรที่เกิดใหม่พยายามขยายอำนาจไปทางเหนือ ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2294 เข้ายึดครองอังวะและล้มการปกครองของราชวงศ์ตองอูที่ยาวนาน 266 ปีลง
ราชวงศ์ใหม่ที่เรียก ราชวงศ์โก้นบอง นำโดย พระเจ้าอลองพญา เรืองอำนาจในพม่าตอนบน และท้าทายต่อกองทัพทางใต้ หลังจากการรุกรานภาคเหนือของหงสาวดีพ่ายแพ้ใน พ.ศ. 2297 หงสาวดีได้ประหารเชื้อพระวงศ์อังวะทั้งหมด และแสดงความเป็นชนทางใต้ต่อต้านอลองพญา ใน พ.ศ. 2298 อลองพญารุกรานพม่าตอนล่าง เข้ายึดที่ราบลุ่มแม่น้ำอิระวดี ท่าเรือของฝรั่งเศสที่สิเรียม และยึดพะโคได้ในที่สุดเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2300
การล่มสลายของอาณาจักรหงสาวดีใหม่เป็นการสิ้นสุดเอกราชและอำนาจของชาวมอญที่เคยมีมาหลายร้อยปีในพม่าตอนล่าง กองทัพของราชวงศ์โก้นบองกดดันให้ชาวมอญต้องอพยพไปยังสยาม ในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 24 การแต่งงานข้ามกลุ่มชาติพันธุ์ และการอพยพของชาวพม่าจากทางเหนือ ทำให้ชาวมอญกลายเป็นชนกลุ่มน้อย
การขึ้นสู่อำนาจของอาณาจักร

การกบฏทางใต้เป็นปัญหาใหญ่ในช่วงปลายราชวงศ์ตองอู กษัตริย์ที่อ่อนแอไม่สามารถปราบปรามการก่อกบฏที่แม่น้ำชี่น-ดวี่นในมณีปุระ ที่เริ่มใน พ.ศ. 2267 ตามมาด้วยการก่อกบฏในล้านนาตั้งแต่ พ.ศ. 2270  ข้าหลวงอังวะที่พะโคถูกสังหารเมื่อ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2283 โดยกลุ่มผู้นำในท้องถิ่น กลุ่มผู้นำดังกล่าวได้เลือกชาวมอญที่พูดภาษาพม่าได้คือสมิงทอพุทธเกติ ขึ้นเป็นกษัตริย์แห่งหงสาวดีเมื่อ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2283
ใน พ.ศ. 2285 กองทัพหงสาวดีเริ่มยกทัพขึ้นไปตามแม่น้ำอิระวดีไปจนถึงอังวะ ใน พ.ศ. 2288 หงสาวดียึดครองพื้นที่พม่าตอนล่างได้ทั้งหมดและยึดตองอูและแปรในพม่าตอนบนไว้ได้ (อาณาจักรใหม่ไม่ได้ควบคุมแนวชายฝั่งของเทือกเขาตะนาวศรี เมาะตะมะและทวายที่อยู่ภายใต้การปกครองของสยาม)
พญาทะละขึ้นเป็นกษัตริย์ต่อจากสมิงทอพุทธเกติใน พ.ศ. 2290 และสามารถยึดพม่าตอนบนได้ใน พ.ศ. 2294 บุกเข้ายึดอังวะได้ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2294 เชื้อพระวงศ์อังวะถูกจับไปพะโค ความผิดพลาดอย่างยิ่งของหงสาวดีคือรีบยกทัพกลับพะโคหลังจากได้ชัยชนะ ทิ้งเพียงสามกองทัพไว้ต่อต้านการลุกฮือของพม่า
ล่มสลาย

ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2294 หัวหน้าหมู่บ้านชเวโบชื่อ อองไชยะ ได้ก่อตั้งราชวงศ์โก้นบอง และสถาปนาตนเองเป็นพระเจ้าอลองพญาเพื่อต่อสู้กับมอญ พระเจ้าอลองพญารวบรวมพม่าภาคเหนือทั้งหมดได้ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2295 และตั้งเมืองหลวงทางตอนเหนือของอังวะ ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2296 พญาทะละยกทัพไปปราบพม่าภาคเหนือ แต่เป็นฝ่ายแพ้และสูญเสียอย่างมาก หลังจากพ่ายแพ้กษัตริย์มอญได้ใช้นโยบายป้องกันตนเองและแสดงความเป็นมอญทางใต้ เชื้อพระวงศ์อังวะถูกประหารชีวิตทั้งหมดรวมทั้งกษัตริย์ตองอูองค์สุดท้าย บังคับให้ชาวพม่าทางใต้แต่งกายแบบชาวมอญ
ใน พ.ศ. 2298 พระเจ้าอลองพญาได้เคลื่อนทัพมาสู่ที่ราบลุ่มแม่น้ำอิระวดีในเดือนเมษายนและย่างกุ้งในเดือนพฤษภาคม สิเรียมเมืองท่าที่ปกครองโดยฝรั่งเศสถูกยึดในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2299 เมื่อการช่วยเหลือของฝรั่งเศสถูกตัดขาด พะโคจึงถูกตีแตกเมื่อ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2300
สิ่งสืบทอด

การล่มสลายของอาณาจักรนี้เป็นการสิ้นสุดเอกราชและอำนาจของชาวมอญที่เคยมีมาหลายร้อยปีในพม่าตอนล่าง กองทัพของราชวงศ์โก้นบองกดดันให้ชาวมอญต้องอพยพไปยังสยาม ในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 24 การแต่งงานข้ามกลุ่มชาติพันธุ์ และครอบครัวชาวพม่าจากภาคเหนือเริ่มอพยพลงมาบริเวณสามเหลี่ยมปากแม่น้ำอิรวดี ทำให้ชาวมอญกลายเป็นชนกลุ่มน้อย
ดูเพิ่ม

อาณาจักรมอญ
อาณาจักรสุธรรมวดี
อาณาจักรหงสาวดี
ระบบรัฐสภา

รายชื่อประเทศตามระบอบการปกครอง (ดูแหล่งข้อมูลในบทความ):

ระบบรัฐสภา: หัวหน้ารัฐบาลมาจากการเลือกตั้งหรือการเสนอชื่อโดยสภานิติบัญญัติและต้องรับผิดชอบต่อสภานิติบัญญัติ
  ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ
  สาธารณรัฐระบบรัฐสภาที่มีประธานาธิบดีพิธีการ
  สาธารณรัฐแบบรัฐสภากับประธานาธิบดีบริหาร

ระบบประธานาธิบดี: หัวหน้ารัฐบาล (ประธานาธิบดี) มาจากการเลือกตั้งโดยประชาชนและอิสระจากสภานิติบัญญัติ
  ระบบประธานาธิบดี

ระบบผสม:
  สาธารณรัฐแบบกึ่งประธานาธิบดี: ประธานาธิบดีบริหารอิสระจากสภานิติบัญญัติ หัวหน้ารัฐบาลแต่งตั้งโดยประธานาธิบดีและต้องรับผิดชอบต่อสภานิติบัญญัติ
  สาธารณรัฐอิสระจากสภา: หัวหน้ารัฐบาล (ประธานาธิบดีหรือคณะผู้บริหาร) มาจากการเลือกตั้งโดยสภานิติบัญญัติ แต่ไม่ต้องรับผิดชอบต่อสภานิติบัญญัติ

  สาธารณรัฐแบบศาสนา: ผู้นำสูงสุดมีอำนาจบริหารและนิติบัญญัติอย่างมีนัยสำคัญ
  ระบอบประชาธิปไตยแบบมีพระมหากษัตริย์จำกัดอำนาจ: พระมหากษัตริย์มีอำนาจบริหารหรือนิติบัญญัติอย่างมีนัยสำคัญ
  สมบูรณาญาสิทธิราชย์: พระมหากษัตริย์มีอำนาจไม่จำกัด
  รัฐพรรคการเมืองเดียว: อำนาจเชื่อมโยงกับพรรคการเมืองเดียวตามรัฐธรรมนูญ
  คณะผู้ยึดอำนาจการปกครอง: คณะผู้บัญชาการทหารควบคุมรัฐบาล รัฐธรรมนูญถูกระงับ
  รัฐบาลเฉพาะกาล: ไม่มีพื้นฐานตามรัฐธรรมนูญสำหรับระบอบการปกครองปัจจุบัน

  ดินแดนภายใต้การปกครองและสถานที่ที่ไม่มีรัฐบาล

หมายเหตุ: แผนภูมินี้แสดงระบบการปกครองโดยนิตินัย (de jure) ไม่ใช่ระดับความเป็นประชาธิปไตยโดยพฤตินัย (de facto)
ด
ค
ก
ระบบรัฐสภา (อังกฤษ: parliamentary system) หรือ ประชาธิปไตยแบบรัฐสภา (parliamentary democracy) เป็นกลไกการปกครองที่ฝ่ายบริหารหรือรัฐบาลมีที่มาจากรัฐสภาซึ่งทำหน้าที่ตัดสิน และมีความรับผิดชอบต่อสภา ในระบบรัฐสภา ตำแหน่งประมุขแห่งรัฐ และตำแหน่งหัวหน้ารัฐบาลมักจะแยกออกจากกัน โดยหัวหน้ารัฐบาลเป็นนายกรัฐมนตรี ในขณะที่ประมุขแห่งรัฐเป็นพระมหากษัตริย์ตามการสืบสันตติวงศ์ หรือประธานาธิบดีจากการเลือกตั้ง ระบบรัฐสภาสมัยใหม่มีต้นกำเนิดในอังกฤษใน ศตวรรษที่17
โดยมีประเทศที่ใช้ระบบสาธารณรัฐระบบรัฐสภาได้แก่ เยอรมนี อิตาลี อินเดีย ออสเตรีย ฮังการี ตุรกี อิรัก อิสราเอล ปากีสถาน สิงคโปร์ ไอร์แลนด์ ไอซ์แลนด์ ฟินแลนด์ กรีซ เซอร์เบีย เช็กเกีย บัลแกเรีย เนปาล บังกลาเทศ เอธิโอเปีย ซูรินาม เป็นต้น
ส่วนประเทศที่ใช้ระบบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญได้แก่ สหราชอาณาจักร ญี่ปุ่น ไทย กัมพูชา มาเลเซีย สเปน สวีเดน นอร์เวย์ เนเธอร์แลนด์ เบลเยียม เดนมาร์ก แคนาดา ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ ลักเซมเบิร์ก ลิกเตนสไตน์ โมนาโก อันดอร์รา เป็นต้น
ลักษณะ

ระบบรัฐสภาอาจเป็น ระบบสองสภา โดยมีสภาสองแห่ง (หรือสองห้อง) หรือ ระบบสภาเดียว โดยมีเพียงสภาเดียว สภาสองสภาโดยปกติจะประกอบด้วย สภาล่าง ที่ได้รับเลือกตั้งโดยตรงโดยมีอำนาจในการกำหนดรัฐบาลบริหาร และ สภาสูง ซึ่งอาจแต่งตั้งหรือเลือกตั้งผ่านกลไกที่แตกต่างจากสภาล่าง
ลักษณะ > ประเภท

นักวิชาการด้านประชาธิปไตย เช่น อารันด์ ไลฟ์ฮาร์ท (Arend Lijphart) แยกแยะประชาธิปไตยแบบรัฐสภาออกเป็นสองประเภท คือ ระบบเวสต์มินสเตอร์และระบบฉันทามติ
ลักษณะ > ประเภท > ระบบเวสต์มินสเตอร์

ระบบเวสต์มินสเตอร์มักพบในประเทศในเครือจักรภพแห่งประชาชาติและประเทศที่ได้รับอิทธิพลจากประเพณีการเมืองของอังกฤษ รัฐสภาเหล่านี้มักมีรูปแบบการอภิปรายที่ตรงกันข้ามกันมากขึ้น และการประชุมสภาเต็มรูปแบบมีความสำคัญมากกว่าคณะกรรมการ รัฐสภาบางแห่งในรูปแบบนี้ได้รับการเลือกตั้งโดยใช้การลงคะแนนแบบคะแนนเสียงที่เหนือกว่า (ระบบแบ่งเขตคะแนนสูงสุด) เช่น สหราชอาณาจักร แคนาดา อินเดีย และมาเลเซีย ในขณะที่บางประเทศใช้รูปแบบการแทนค่าสัดส่วน เช่น ไอร์แลนด์ และนิวซีแลนด์ สภาผู้แทนราษฎรออสเตรเลียได้รับเลือกตั้งโดยใช้การลงคะแนนแบบโหวตทันที ในขณะที่วุฒิสภาได้รับเลือกตั้งโดยใช้การแทนค่าสัดส่วนผ่านการโหวตแบบย้ายคะแนนได้ ระบบการลงคะแนนส่วนใหญ่ช่วยให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถลงคะแนนให้กับผู้สมัครที่ระบุชื่อได้มากกว่ารายชื่อปิด ระบบเวสต์มินสเตอร์ส่วนใหญ่ใช้หลักเกณฑ์แบบเข้มงวด โดยรัฐมนตรีจะต้องเป็นสมาชิกของรัฐสภาในเวลาเดียวกัน ในขณะที่ระบบเวสต์มินสเตอร์บางระบบ เช่น บังกลาเทศ อนุญาตให้แต่งตั้งรัฐมนตรีนอกรัฐสภา และบางประเทศ (เช่น จาไมกา) อนุญาตให้บุคคลภายนอกได้รับการแต่งตั้งเข้าสู่กระทรวงผ่านสภาสูงที่ได้รับการแต่งตั้ง แม้ว่ารัฐมนตรีส่วนใหญ่ (ซึ่งจำเป็นต้องรวมถึงนายกรัฐมนตรี) จะต้องมาจากภายใน (สภาล่าง) ของรัฐสภา
ลักษณะ > ประเภท > ระบบฉันทามติ

ต้นแบบรัฐสภาของยุโรปตะวันตก (เช่น สเปน เยอรมนี) มีแนวโน้มที่จะมีระบบการอภิปรายแบบฉันทามติมากกว่า และมักจะมีห้องประชุมแบบครึ่งวงกลม ระบบฉันทามติมีแนวโน้มที่จะใช้การแทนค่าสัดส่วนกับรายชื่อพรรคแบบเปิดมากกว่ารัฐสภาแบบเวสต์มินสเตอร์ คณะกรรมการของรัฐสภาเหล่านี้มักมีความสำคัญมากกว่าสภาเต็มรูปแบบ ประเทศยุโรปตะวันตกส่วนใหญ่ไม่ใช้หลักเกณฑ์แบบเข้มงวด และอนุญาตให้มีรัฐมนตรีนอกรัฐสภาเป็นเรื่องปกติ เนเธอร์แลนด์ สโลวาเกีย และสวีเดน นำหลักการของความเป็นคู่มาใช้เป็นรูปแบบหนึ่งของการแบ่งแยกอำนาจ โดยสมาชิกสภาต้องลาออกจากตำแหน่งในสภาเมื่อได้รับการแต่งตั้ง (หรือเลือกตั้ง) เป็นรัฐมนตรี
ลักษณะ > การแต่งตั้งหัวหน้ารัฐบาล

การดำเนินการระบบรัฐสภาก็อาจแตกต่างกันไปตามวิธีการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีและรัฐบาล และว่ารัฐบาลต้องการการอนุมัติอย่างชัดเจนจากรัฐสภาหรือไม่ แทนที่จะเป็นเพียงการขาดการคัดค้าน ในขณะที่ระบบรัฐสภาส่วนใหญ่ เช่น อินเดีย กำหนดให้นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีคนอื่น ๆ เป็นสมาชิกของสภานิติบัญญัติ ในประเทศอื่น ๆ เช่น แคนาดา และสหราชอาณาจักร สิ่งนี้มีอยู่เพียงแค่เป็นธรรมเนียม ประเทศอื่น ๆ เช่น นอร์เวย์ สวีเดน และกลุ่มประเทศเบเนลักซ์ กำหนดให้สมาชิกที่ดำรงตำแหน่งของสภานิติบัญญัติลาออกจากตำแหน่งดังกล่าวเมื่อได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้บริหาร
หัวหน้ารัฐบาลแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีซึ่งอาจจะได้รับการสนับสนุนจากเสียงข้างมากในรัฐสภา ในขณะที่ในกรณีส่วนใหญ่ นายกรัฐมนตรีในระบบเวสต์มินสเตอร์เป็นผู้นำของพรรคใหญ่ที่สุดในรัฐสภา แต่การแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีโดยเทคนิคเป็นสิทธิพิเศษที่ใช้ออกโดยหัวหน้ารัฐบาล (ไม่ว่าจะเป็นพระมหากษัตริย์ ผู้ว่าการทั่วไป หรือประธานาธิบดี) ระบบนี้ใช้ใน:
ออสเตรเลีย
แคนาดา
อินเดีย
จาเมกา
มาเลเซีย
นิวซีแลนด์
บริเตนใหญ่
เดนมาร์ก
หัวหน้ารัฐบาลแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีซึ่งจะต้องได้รับการไว้วางใจภายในเวลาที่กำหนด ระบบนี้ใช้ใน:
อิตาลี
หัวหน้ารัฐบาลแต่งตั้งผู้นำพรรคการเมืองที่มีจำนวนที่นั่งส่วนใหญ่ในรัฐสภาเป็นนายกรัฐมนตรี. ตัวอย่างเช่น ในกรีซ หากไม่มีพรรคใดมีเสียงข้างมาก ผู้นำของพรรคที่มีจำนวนที่นั่งส่วนใหญ่จะได้รับ ภารกิจสำรวจ เพื่อรับความไว้วางใจจากรัฐสภาภายในสามวัน หากผู้นำดังกล่าวไม่สามารถได้รับความไว้วางใจจากรัฐสภา ผู้นำของพรรคที่ใหญ่เป็นอันดับสองจะได้รับ ภารกิจสำรวจ หากล้มเหลว ผู้นำของพรรคการเมืองที่ใหญ่เป็นอันดับสามจะได้รับ ภารกิจสำรวจ เป็นต้น ระบบนี้ใช้ใน:
กรีซ
หัวหน้ารัฐบาล เสนอ ชื่อผู้สมัครนายกรัฐมนตรีซึ่งจะถูกส่งต่อไปยังรัฐสภาเพื่อขออนุมัติก่อนแต่งตั้ง ตัวอย่างเช่น สเปน ซึ่งกษัตริย์ส่งข้อเสนอไปยังสภาผู้แทนราษฎรเพื่อขออนุมัติ นอกจากนี้ เยอรมนี ภายใต้กฎหมายพื้นฐานสำหรับสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี (รัฐธรรมนูญ) บุนเดิสทาคลงคะแนนเลือกผู้สมัครที่เสนอชื่อโดยประธานาธิบดีสหพันธ์ ในกรณีเหล่านี้ รัฐสภาสามารถเลือกผู้สมัครรายอื่นซึ่งจะได้รับการแต่งตั้งโดยหัวหน้ารัฐบาล ระบบนี้ใช้ใน:
เอสโตเนีย
เยอรมนี
สเปน
รัฐสภา เสนอ ชื่อผู้สมัครซึ่งหัวหน้ารัฐบาลมีหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญในการแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี ตัวอย่างเช่น ญี่ปุ่น ซึ่งจักรพรรดิแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีตามการเสนอชื่อของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ นอกจากนี้ ไอร์แลนด์ ซึ่งประธานาธิบดีแห่งไอร์แลนด์แต่งตั้งนายกรัฐมนตรีตามการเสนอชื่อของไอย์เรินน์ ระบบนี้ใช้ใน:
ไอร์แลนด์
ญี่ปุ่น
ไทย
เจ้าหน้าที่สาธารณะ (อื่นที่ไม่ใช่หัวหน้ารัฐบาลหรือตัวแทน) เสนอ ชื่อผู้สมัคร ซึ่งหากได้รับอนุมัติจากรัฐสภาจะได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี ตัวอย่างเช่น ภายใต้เครื่องมือการปกครองของสวีเดน (1974) อำนาจในการแต่งตั้งบุคคลเพื่อจัดตั้งรัฐบาลได้ย้ายจากพระมหากษัตริย์ไปยังประธานสภาและรัฐสภาเอง ประธานเสนอชื่อผู้สมัคร ซึ่งจากนั้นจะได้รับเลือกตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี (statsminister) โดยรัฐสภาหากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรส่วนใหญ่ไม่ลงคะแนนต่อต้านผู้สมัคร (เช่น พวกเขาสามารถได้รับเลือกตั้งแม้ว่าจะมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรลงคะแนนไม่เห็นด้วยมากกว่าเห็นด้วย) ระบบนี้ใช้ใน:
สวีเดน
การเลือกตั้งโดยตรงจากการเลือกตั้งประชาชน ตัวอย่างเช่น อิสราเอล 1996-2001 ซึ่งนายกรัฐมนตรีได้รับเลือกตั้งในการเลือกตั้งทั่วไปโดยไม่คำนึงถึงความเกี่ยวข้องทางการเมือง และขั้นตอนดังกล่าวสามารถอธิบายได้ว่าเป็นระบบกึ่งรัฐสภา This ระบบนี้ใช้ใน:
อิสราเอล (1996–2001)