stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การลวงสัมผัสที่ผิวหนังแบบกระต่าย
งานวิจัยโดยการทดลอง

เริ่มตั้งแต่ค้นพบ  การลวงสัมผัสที่ผิวหนังแบบกระต่ายได้ดึงดูดความสนใจของหมู่นักวิจัย
และได้มีการทดลองมากมายที่สำรวจปรากฏการณ์นี้  โดยมากที่หน้าแขน
งานวิจัยต่าง ๆ แสดงเหมือน ๆ กันว่า การลวงสัมผัสแบบกระต่ายเกิดขึ้นเมื่อการเคาะผิวหนังตามลำดับเกิดขึ้นในเวลาใกล้ ๆ กัน
การลวงสัมผัสจะหมดไปถ้าช่วงเวลาระหว่างการเคาะผิวหนังเกินกว่า 0.3 วินาที  (หรือ  300  มิลลิวินาที) 
ส่วนงานวิจัยงานหนึ่งพบว่า  การใส่ใจในผิวหนังเขตอื่น  ลดระดับการกระโดดของสัมผัสในเขตผิวหนังที่กำลังทดสอบ 
ส่วนงานวิจัยอีกงานหนึ่งพบว่า  ความรู้สึกลวงที่ไม่ได้มีการเคาะจริง ๆ มีความสัมพันธ์กับการทำงานทางประสาทในเขตเดียวกันของแผนที่ความรู้สึก
ที่เกิดขึ้นเพราะการเคาะจริง ๆ 
อย่างไรก็ดี  กลไกทางประสาทที่เป็นเหตุของการลวงสัมผัสแบบกระต่ายยังไม่ปรากฏ
มีตัวอย่างที่น่าสนใจของการลวงสัมผัสแบบกระต่ายมากมาย 
ตัวอย่างเช่น  การลวงสัมผัสนี้ไม่ใช่จำกัดอยู่ภายในกายเท่านั้น  
คือ เมื่อผู้รับการทดลองถือไม้แนบข้ามปลายนิ้วชี้และรับการเคาะที่ไม้
พวกเขาแจ้งถึงความรู้สึกลวงของการเคาะที่ไม่มีตามลำไม้
นี้บอกเป็นนัยว่า  ปรากฏการณ์กระต่ายที่ผิวหนังไม่เพียงแต่เกี่ยวข้องกับแผนที่ somatotopic ภายในกายเท่านั้น
แต่เกี่ยวข้องกับแผนที่ภายนอกกายที่เกิดขึ้นเนื่องจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างกายและสิ่งของภายนอกด้วย
นอกจากนั้นแล้ว  งานวิจัยยังแสดงว่า  การลวงสัมผัสสามารถเกิดขึ้นในเขตร่างกายที่ไม่ติดต่อกันเช่นข้ามนิ้วด้วย 
แต่ว่า  มีผู้รับการทดลองบางส่วนที่ไม่ประสบปรากฏการณ์นี้ข้ามปลายนิ้ว 
ยังมีปรากฏการณ์นี้อีกด้วยทั้งในแขนเดียวกันและทั้งข้ามแขน
ตัวกระตุ้นทางตา  เช่นไฟกระพริบที่จุดต่าง ๆ ตามลำดับแขน  อาจมีอิทธิพลต่อปรากฏการณ์นี้ 
นอกจากทางตาแล้ว  แม้แต่ตัวกระตุ้นทางหูก็อาจมีปฏิสัมพันธ์กับตัวกระตุ้นทางสัมผัสที่มีผลต่อปรากฏการณ์นี้
ในปี ค.ศ. 2009 นักวิจัยที่บริษัทฟิลิปส์  ได้สาธิตเสื้อแจ๊กเก้ตที่มีมอเตอร์เรียงเป็นแนวภายใน  ที่มีการออกแบบให้เกิดความรู้สึกสัมผัสต่าง ๆ ในขณะที่ผู้ใส่กำลังดูภาพยนตร์
ผลิตภัณฑ์นี้อาศัยการลวงสัมผัสที่ผิวหนังแบบกระต่ายเพื่อที่จะลดจำนวนมอเตอร์ที่ต้องใช้
แบบจำลอง

นักวิจัยหลายพวกได้เสนอแบบจำลองทางคอมพิวเตอร์สำหรับการลวงสัมผัสแบบกระต่าย
แบบจำลอง Bayesian ที่ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 2007 ให้ผลเหมือนกับการลวงสัมผัสที่ผิวหนังแบบกระต่าย  และการลวงประสาทสัมผัสที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่และกาลเวลาอย่างอื่น ๆ 
แบบจำลองนี้แสดงว่า  วงจรประสาทในสมองเข้ารหัสการคาดหวังที่สร้างขึ้นด้วยประสบการณ์รับรู้ทางประสาทสัมผัสว่า  ตัวกระตุ้นสัมผัสมักจะเคลื่อนตัวไปอย่างช้า ๆ 
แบบจำลองสามารถพยากรณ์โดยอนุมานแบบความน่าจะเป็นในระดับที่แม่นยำที่สุด  (optimal probabilistic inference) โดยรวมข้อมูลเกี่ยวกับความรู้สึกโดยพื้นที่ที่มีค่าไม่แน่นอน  กับความคาดหวังเกี่ยวกับความเคลื่อนไหวที่เป็นไปอย่างช้า ๆ
ความคาดหวังว่ามีการเคลื่อนไหวอย่างช้า ๆ นั้น  มีผลให้ระบบรับความรู้สึกถึงการตัดสินว่า  ตัวกระตุ้นที่เคลื่อนไปตามลำดับอย่างรวดเร็วนั้น  ควรจะรู้สึกได้บนผิวหนังใกล้ ๆ กันเกินความจริง
ในปี ค.ศ. 2013  แบบจำลองแบบ Bayesian ได้รับการพัฒนาเพิ่มขึ้น
ที่สามารถพยากรณ์ความรู้สึกในมนุษย์ต่อตัวกระตุ้นตามลำดับแบบง่าย ๆ  (คือแบบสองจุด)  และตัวกระตุ้นที่ซับซ้อนขึ้น ๆ ไป  (คือแบบหลายจุด)
เช่นปรากฏการณ์ทอแบบ 3 จุด  (3-tap tau effect)  และการลวงสัมผัสที่ผิวหนังแบบกระต่ายแบบ 15 จุด
นอกจากนั้นแล้ว  แบบจำลองสุดท้ายนี้  สามารถพยากรณ์การรับรู้ที่มีการใส่ใจในพื้นที่เฉพาะจุดที่อื่น  เมื่อทดลองร่วมกับการลวงสัมผัสที่ผิวหนังแบบกระต่าย, 
มีความสอดคล้องกับการลวงสัมผัสที่เป็นไปนอกร่างกาย,   
และเข้ากันเมื่อการลวงสัมผัสมีอิทธิพลจากความรู้สึกข้ามประสาทสัมผัส

มีโปรแกรมคอมพิวเตอร์แบบฟรีแวร์ชื่อว่า  "Leaping Lagomorphs"  ที่ปฏิบัติการตามแบบจำลองนี้  (คือทำแบบจำลองนี้ให้มีผล)
ในกรณีที่มีการเคาะสองครั้งที่ผิวหนัง  แบบจำลองนี้พยากรณ์ระยะทางระหว่างการเคาะที่รู้สึก  (ตัวแปร  l*)  โดยเป็นฟังก์ชันของระยะทางระหว่างการเคาะจริง ๆ (ตัวแปร l) และของเวลาระหว่างการเคาะ  (ตัวแปร  t)  โดยสูตรนี้
l* = l/1 + 2 (τ/t)2
สูตรนี้เรียกว่า  "perceptual length contraction formula  (สูตรย่อระยะทางที่รู้สึก)" 
ที่ตั้งชื่อให้มีความคล้ายคลึงกับการย่อระยะทางคือ  length contraction ที่ทฤษฎีสัมพันธภาพของไอน์สไตน์ได้กล่าวถึง 
เหมือนกับผลที่เห็นในการทดลองจริง ๆ ให้สังเกตว่า
l* มีค่าน้อยกว่า l ยิ่งขึ้นเมื่อ t น้อยลง  แต่เมื่อ t มีค่าสูงขึ้น  l* มีค่าเข้าสู่ l และการลวงสัมผัสนี้ก็จะหายไป 
พารามิเตอร์ของแบบจำลองคือ  ทอ (τ)  เป็นค่าคงตัวของเวลาสำหรับการรับรู้พื้นที่ทางสัมผัส
ึค่าของ τ ตัดสินความรวดเร็วที่ระยะทางที่รู้สึก  มีค่าเข้าสู่ระยะทางจริง ๆ เมื่อเวลาระหว่างตัวกระตุ้นที่มากระทบผิวเพิ่มขึ้น
ระยะทางที่รู้สึกเท่ากับ 1/3 ของระยะทางจริง ๆ เมื่อ t=τ
และเท่ากับ 2/3 ของระยะทางจริง ๆ เมื่อ t=2τ
ในบทความตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 2013  โกลด์ไรค์และท็องแสดงว่า  τ  เป็นอัตราส่วนระหว่างความคาดหวังว่ามีการเคลื่อนไหวอย่างช้า ๆ กับความละเอียดของความรู้สึกสัมผัสที่ผิวหนัง
และรายงานว่า  ค่าของ τ อยู่ที่ 0.1 วินาที สำหรับหน้าแขนโดยประมาณ
การลวงสัมผัสที่เกี่ยวข้องกัน

การลวงสัมผัสที่ดูเหมือนจะมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับปรากฏการณ์นี้ก็คือ  ปรากฏการณ์ทอ  (tau effect)
ปรากฏการณ์ทอเกิดขึ้นเมื่อผู้สั่งเกตการณ์ตัดสินระยะทางระหว่างตัวกระตุ้นสองตัวที่แสดงทีละตัวตามลำดับต่อ ๆ กัน
ถ้าระยะทางจากตัวกระตุ้นตัวหนึ่งไปยังตัวกระตุ้นอีกตัวหนึ่งเท่ากัน แต่ระยะเวลาที่ผ่านไปในระหว่างการแสดงตัวกระตุ้นไม่เท่ากัน
ผู้รับการทดลองมักจะมีการรับรู้อย่างไม่ถูกต้องว่า  ถ้ามีระยะเวลาในระหว่างที่สั้น  ระยะทางก็จะสั้นไปด้วย 
ดังนั้น  คล้ายกับการลวงสัมผัสแบบกระต่าย  ปรากฏการณ์ทอแสดงว่า  คุณลักษณะทางเวลาของตัวกระตุ้นมีอิทธิพลต่อการรับรู้ตัวกระตุ้นโดยพื้นที่
ในปี ค.ศ. 2007 นักวิจัยโกลด์ไรค์เสนอว่า  ทั้งการลวงสัมผัสแบบกระต่ายและทั้งปรากฏการณ์ทอเป็นผลจากการคาดหวังล่วงหน้า  (priori expectation)  ว่าตัวกระตุ้นเคลื่อนไหวอย่างมีความเร็วต่ำ
และจริง ๆ แล้วแบบจำลอง Bayesian ที่แสดงการประเมินค่าต่ำของระยะทางโดยระบบประสาท  ขึ้นอยู่กับความเร็วของการเคาะ (ที่กล่าวไว้ในหมวดแบบจำลอง)  สามารถพยากรณ์ปรากฏการณ์ทั้งสองอย่างได้
ปัญหาของดิฟฟีเฮลแมน

ปัญหาของดิฟฟีเฮลแมน (อังกฤษ: Diffie–Hellman problem) เป็นปัญหาเชิงคณิตศาสตร์ที่ออกแบบโดยวิทฟิลด์ ดิฟฟี และมาร์ติน เฮลแมน ว่าด้วยวิทยาการเข้ารหัสลับแบบสมมาตร แรงจูงใจสำหรับปัญหานี้มาจากว่า การเข้ารหัสลับในหลายรูปแบบจะใช้ฟังก์ชันทางเดียว ซึ่งเป็นกระบวนการทางคณิตศาสตร์ที่สามารถประมวลผลได้อย่างรวดเร็วแค่ในทิศทางเดียว กล่าวคือระบบเหล่านี้จะสามารถเข้ารหัสข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ได้ง่าย แต่การถอดรหัสนั้นจะเป็นไปได้ยาก ปัญหาดังกล่าวมีดังต่อไปนี้
กำหนดให้  G เป็นเซตของสมการพีชคณิต แล้วให้  g\in G และ  x,y\in \mathbb {Z}  แล้วถ้ารู้ค่าของ  g^{x} กับ  g^{y} จงหาค่าของ  g^{xy}
ยกตัวอย่างเช่น ในการสลับกุญแจดิฟฟีเฮลแมน หากผู้ส่งมีกุญแจส่วนตัว  x ผู้รับมีกุญแจส่วนตัว  y และทั้งคู่มีกุญแจสาธารณะ  g^{x} กับ  g^{y} นักดักฟังจะสามารถเข้าถึงค่าของ  g^{x} กับ  g^{y} ได้เท่านั้น ผู้ส่งและผู้รับสามารถหาค่าของ  g^{xy} ได้ง่าย แต่นักดักฟังจะหาค่าได้ยากเนื่องจากในความเป็นจริงจะต้องใช้เวลานานมากในการหาค่า  x และ  y จากค่า  g^{x} และ  g^{y}
ความซับซ้อนในการคำนวณ

ในวิทยาการเข้ารหัสลับ มีการคาดคะเนว่าการแก้ไขปัญหาของดิฟฟีเฮลแมนนั้นจะทำได้ยาก ซึ่งเรียกว่า สันนิษฐานของดิฟฟีเฮลแมน ปัญหาดังกล่าวได้ผ่านการพิจารณามาหลายทศวรรษแล้ว แต่ในปัจจุบันก็ยังไม่พบวิธีการแก้ปัญหานี้โดยไม่มีความซับซ้อน อย่างไรก็ตาม ในปี 2006 ได้มีการแผยแพร่วิธีการแก้ไขปัญหานี้โดยการคำนวณผ่านลอการิทึ่มแบบไม่ต่อเนื่อง กล่าวคือสามารถหาค่าของ  x เมื่อรู้ค่าของ  g และ  g^{x} ได้ แต่การคำนวณดังกล่าวก็ยังมีข้อถกเถียงว่ามีความซับซ้อนไม่แพ้ปัญหาของดิฟฟีเฮลแมน
แหล่งข้อมูลอื่น

B. den Boer, Diffie–Hellman is as strong as discrete log for certain primes in Advances in Cryptology – CRYPTO 88, Lecture Notes in Computer Science 403, Springer, p. 530, 1988.
U. M. Maurer and S. Wolf, Diffie–Hellman oracle in Advances in Cryptology – CRYPTO 96, (N. Koblitz, ed.), Lecture Notes in Computer Science 1070, Springer, pp. 268–282, 1996.
D. Boneh and R. J. Lipton, Algorithms for black-box fields and their application to cryptotography in Advances in Cryptology – CRYPTO 96, (N. Koblitz, ed.), Lecture Notes in Computer Science 1070, Springer, pp. 283–297, 1996.
A. Muzereau, N. P. Smart and F. Vercauteran, The equivalence between the DHP and DLP for ellipti curves used in practical applications, LMS J. Comput. Math., 7, pp. 50–72, 2004. See [www.lms.ac.uk].
Biham, Eli; Boneh, Dan; Reingold, Omer (1999). "Breaking generalized Diffie–Hellman modulo a composite is no easier than factoring". Information Processing Letters. 70 (2): 83–87. CiteSeerX 10.1.1.39.110. doi:10.1016/S0020-0190(99)00047-2.
การเลื่อนแอนติเจน

ภาพของสถาบันภูมิแพ้และโรคติดต่อแห่งชาติสหรัฐ (NIAID) แสดงการเข้าชุดยีนใหม่ (genetic reassortment) ของไข้หวัดใหญ่
การเลื่อนแอนติเจน (อังกฤษ: antigenic shift) เป็นกระบวนการที่ไวรัสสองสายพันธุ์หรือยิ่งกว่านั้น หรือสายพันธุ์ของไวรัสต่างชนิดสองอย่างหรือยิ่งกว่านั้น รวมกันเป็นชนิดย่อยใหม่โดยมีแอนติเจนหุ้มผิวไวรัสลูกผสมจากสายพันธุ์เดิมต่าง ๆ 
คำนี้มักใช้กับไข้หวัดใหญ่โดยเฉพาะเพราะเป็นตัวอย่างที่รู้จักกันดีที่สุด แต่กระบวนการนี้ก็เกิดกับไวรัสอื่น ๆ ด้วย เช่น visna virus ในแกะ
การเลื่อนแอนติเจนเป็นกรณีพิเศษของกระบวนการเข้าชุดยีนใหม่ (reassortment) หรือ viral shift ที่ก่อฟิโนไทป์ใหม่
antigenic shift (กระบวนการนี้) ไม่ควรสับสนกับ antigenic drift ซึ่งเป็นการกลายพันธุ์อย่างหนึ่งในระยะยาวของสายพันธุ์ไข้หวัดใหญ่ (หรือสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ) ซึ่งอาจทำให้ร่างกายป้องกันตนจากไวรัสไม่ได้หรือทำให้วัคซีนที่ใช้ไม่สมกับไวรัสนั้น ๆ 
antigenic drift เกิดกับไข้หวัดใหญ่ทุกประเภทรวม A-B-C
แต่กระบวนการนี้เกิดแต่ในไข้หวัดใหญ่กลุ่ม A เท่านั้นเพราะสัตว์อื่น ๆ นอกจากมนุษย์ก็ติดได้
รวมทั้งสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและนก จึงทำให้ไวรัสไข้หวัดใหญ่กลุ่ม A สามารถเปลี่ยนแอนติเจนที่ผิวไวรัสอย่างสำคัญได้
ส่วนไข้หวัดใหญ่กลุ่ม B และ C โดยหลักติดมนุษย์ จึงลดโอกาสที่การเข้าชุดยีนใหม่จะเปลี่ยนฟิโนไทป์ของไวรัสอย่างสำคัญ
กระบวนการนี้สำคัญต่อการเกิดไวรัสก่อโรคใหม่ เพราะเป็นทางที่ไวรัสเข้าไปสู่วิถีชีวิตเฉพาะใหม่ ๆ ได้
มันอาจเกิดกับไวรัสของไพรเมตได้อีกด้วย ซึ่งอาจเป็นปัจจัยหนึ่งให้เกิดไวรัสใหม่ในมนุษย์ เช่น เอชไอวี
ให้สังเกตว่า เอชไอวีเองไม่เกิดกระบวนการเข้าชุดยีนใหม่/การเลื่อนแอนติเจน แต่ก็เกิดยีนลูกผสมได้ และถ้าเซลล์เดียวกันติดเชื้อสายพันธุ์สองสายพันธุ์ ก็จะเป็น HIV superinfection ทำให้เกิดยีนลูกผสมเป็นสายพันธุ์ที่ต่างกับบรรพบุรุษอย่างสำคัญ
บทบาทของการแพร่ไวรัสไข้หวัดใหญ่จากสัตว์สู่มนุษย์

ไวรัสไข้หวัดใหญ่กลุ่ม A พบในสัตว์หลายชนิด รวมทั้งเป็ด ไก่ สุกร มนุษย์ วาฬ ม้า และแมวน้ำ
ส่วนไวรัสไข้หวัดใหญ่กลุ่ม B เวียนไปอย่างกว้างขวางโดยหลักในมนุษย์ แม้ก็พึ่งพบในแมวน้ำเมื่อไม่นานนี้
สายพันธุ์ไข้หวัดใหญ่อาจตั้งชื่อตามโปรตีนหุ้มผิวคือเฮแม็กกลูทินิน (hemagglutinin, HA หรือ H) ซึ่งมี 18 อย่าง และนูรามินิเดส (neuraminidase, NA หรือ N) ซึ่งมี 9 อย่าง ตัวอย่างก็คือ ไวรัส H3N2 มีเฮแม็กกลูทินินชนิด 3 และมีนูรามินิเดสชนิด 2
ไข้หวัดใหญ่นกบางสายพันธุ์ (ซึ่งไข้หวัดใหญ่กลุ่ม A สายพันธุ์อื่น ๆ ทั้งหมดเชื่อว่ามีกำเนิดมาจาก)
สามารถติดสุกรและสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่น ๆ
เมื่อไข้หวัดใหญ่สองสายพันธุ์ติดเซลล์หนึ่งพร้อม ๆ กัน โปรตีนหุ้มที่เป็นแคปซิด (capsid) และลิพิดก็จะนำออก เปิดอาร์เอ็นเอแล้วถอดรหัสเป็นเอ็มอาร์เอ็นเอ
เซลล์ถูกเบียนก็จะสร้างไวรัสใหม่ ๆ ที่รวมแอนติเจนไวรัสเดิมเข้าด้วยกัน
ยกตัวอย่างเช่น ไวรัส H3N2 บวก H5N1 สามารถก่อไวรัส H5N2 ด้วยวิธีนี้
เพราะระบบภูมิคุ้มกันมนุษย์ไม่รู้จักไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่เช่นนี้ เชื้อสายพันธุ์ใหม่จึงอาจอันตรายมากและก่อโรคระบาดทั่วได้
ไวรัสไข้หวัดใหญ่ที่ได้ผ่านกระบวนการนี้ได้ระบาดทั่วเป็นไข้หวัดใหญ่เอเชียปี 1957 และไข้หวัดใหญ่ฮ่องกงปี 1968 และก่อความกลัวเรื่องไข้หวัดใหญ่สุกรระบาดทั่วในปี 1976
และจนกระทั่งเร็ว ๆ นี้ กระบวนการเช่นนี้ก็เชื่อว่าก่อการระบาดทั่วของไข้หวัดใหญ่สเปนปี 1918 ซึ่งทำให้คนเสียชีวิต 40~100 ล้านคนทั่วโลก
แต่งานศึกษาเมื่อต้นคริสต์ศตวรรษนี้แสดงว่า โรคระบาดทั่วในปี 1918 มีเหตุจากไวรัสนกล้วน ๆ ที่ผ่านกระบวนการนี้กลายเป็นรูปแบบที่สามารถติดมนุษย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ส่วนการระบาดของไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 เนื่องกับไวรัส H1N1 เกิดจากกระบวนการนี้และการเข้าชุดยีนใหม่ระหว่างไวรัสต่าง ๆ รวมทั้งของมนุษย์ นก และสุกร
สถานการณ์ที่น่าเป็นห่วงเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ก็คือโอกาสการเกิดกระบวนการนี้ระหว่างไข้หวัดใหญ่นกกับไข้หวัดใหญ่มนุษย์
เพราะอาจก่อสายพันธุ์ที่ร้ายแรงมาก
ระบบนิเวศทะเล

ในวิทยาไวรัส ระบบนิเวศทางทะเลได้ศึกษาน้อยมาก แต่เพราะระบบมีขนาดใหญ่มาก มีไวรัสหนาแน่นมาก (100 ล้านตัว/มล.ในน้ำทะเลริมฝั่ง และ 3 ล้านตัว/มล.ในน้ำทะเลลึก)
และมีอัตราสลายเซลล์ (lysis) สูง คือโดยเฉลี่ยอาจสูงถึง 20% อัตราการเลื่อนแอนติเจนและการผสมยีน (recombination) ของไวรัสทะเลคงสูงมาก
นี่น่าสนใจเป็นพิเศษเมื่อพิจารณาว่า วิวัฒนาการร่วมระหว่างโพรแคริโอตกับไวรัสในทะเลได้มีมานานตั้งแต่ยูแคริโอตได้เกิดขึ้นในโลกแล้ว
ดูเพิ่ม

การระบาดทั่วของไข้หวัดใหญ่สเปนปี 1918
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  Narayan, O; Griffin, DE; Chase, J (1977). "Antigenic shift of visna virus in persistently infected sheep". Science. 197 (4301): 376–378. doi:10.1126/science.195339. PMID 195339.
1 2  Treanor, John (2004-01-15). "Influenza vaccine--outmaneuvering antigenic shift and drift". New England Journal of Medicine. 350 (3): 218–220. doi:10.1056/NEJMp038238. PMID 14724300.
1 2 3  Zambon, Maria C. (November 1999). "Epidemiology and pathogenesis of influenza" (PDF). Journal of Antimicrobial Chemotherapy. 44 (Supp B): 3–9. doi:10.1093/jac/44.suppl_2.3. PMID 10877456. สืบค้นเมื่อ 2008-01-09.
↑  Carrington, Damian (2000-05-11). "Seals pose influenza threat". BBC. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2003-07-28.
↑  
Aoki, FY; Sitar, DS (January 1988). "Clinical pharmacokinetics of amantadine hydrochloride". Clinical Pharmacokinetics. 14 (1): 35–51. doi:10.2165/00003088-198814010-00003. PMID 3280212.
↑  
Johnson, NP; Mueller, J (Spring 2002). "Updating the accounts: global mortality of the 1918-1920 "Spanish" influenza pandemic". Bulletin of the History of Medicine. 76 (1): 105–115. doi:10.1353/bhm.2002.0022. PMID 11875246.
↑  Smith, G. J. D.; Vijaykrishna, D.; Bahl, J.; Lycett, S. J.; Worobey, M.; Pybus, O. G.; Ma, S. K.; Cheung, C. L.; Raghwani, J.; Bhatt, S.; Peiris, J. S. M.; Guan, Y.; Rambaut, A. (2009). "Origins and evolutionary genomics of the 2009 swine-origin H1N1 influenza A epidemic". Nature. 459 (7250): 1122–1125. doi:10.1038/nature08182. PMID 19516283.
↑  Denny, How the Ocean Works: An Introduction to Oceanography (2008). How the Ocean Works (illustrated ed.). Princeton University Press. ISBN 9780691126470.)
↑  Suttle, CA (2007). "Marine viruses — major players in the global ecosystem". Nature Reviews Microbiology. 5 (10): 801–812. doi:10.1038/nrmicro1750. PMID 17853907.
แหล่งข้อมูลอื่น

Bouvier, Nicole M.; Palese, Peter (September 2008). "The biology of influenza viruses". Vaccine. 26 Suppl 4 (Suppl 4): D49-53. doi:10.1016/j.vaccine.2008.07.039. PMC 3074182. PMID 19230160.
Superflu: Antigenic shift in Influenza เก็บถาวร 2016-09-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กพันธุศาสตร์: homologous recombination / mobile genetic elements |
| --- | --- |
เกิดในโพรแคริโอตโดยหลัก:  Conjugation  Transduction  การแปลงพันธุ์ 
เกิดในยูแคริโอต:  Transfection  การไขว้เปลี่ยนของโครโมโซม  Gene conversion  Fusion gene  การถ่ายทอดยีนในแนวราบ  การแลกเปลี่ยนชิ้นส่วนระหว่างโครโมโซมคู่เหมือน  Transposon 
ไวรัส:  การเลื่อนแอนติเจน  การเข้าชุดยีนใหม่  การเลื่อนแอนติเจน
แอนดรอยด์ 12

| --- | --- |
รุ่นของระบบปฏิบัติการแอนดรอยด์
โลโก้ที่ใช้ตั้งแต่ปี 2021
หน้าจอหลักของแอนดรอยด์ 12
ผู้พัฒนา: กูเกิล
ตระกูลระบบปฏิบัติการ: แอนดรอยด์
พร้อมใช้งานโดยทั่วไป: 4 ตุลาคม 2021; 3 ปีก่อน (2021-10-04) (on emulated devices) 19 ตุลาคม 2021; 3 ปีก่อน (2021-10-19) (on Pixel 6 & Pixel 6 Pro)
รุ่นล่าสุด: 12.0.0_r66 (SSV1.210916.100)
รุ่นก่อนหน้า: แอนดรอยด์ 11
รุ่นถัดไป: แอนดรอยด์ 13
เว็บไซต์ทางการ: www.android.com/android-12/ 
แอนดรอยด์ 12 เป็น เวอร์ชันหลักลำดับที่สิบสองและเป็นเวอร์ชันที่ 19 ของแอนดรอยด์ซึ่งเป็น ระบบปฏิบัติการมือถือ ที่พัฒนาโดย โอเพนแฮนด์เซตอัลไลแอนซ์ ซึ่งนำโดยกูเกิล เบต้าแรกเปิดตัวเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2021 แอนดรอยด์ 12 เปิดตัวต่อสาธารณะเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2021 ผ่านทาง Android Open Source Project (AOSP) และเปิดตัวไปยังอุปกรณ์ กูเกิล พิกเซล ที่รองรับเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2021 ณ เดือนเมษายน พ.ศ. 2567 ถือเป็นเวอร์ชัน แอนดรอยด์ ที่เก่าที่สุดที่ยังคงรองรับผ่านแพทช์ซอร์สโค้ด
ข้อมูลเมื่อ สิงหาคม 2024, แอนดรอยด์ 12 เป็นเวอร์ชัน แอนดรอยด์ ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายเป็นอันดับ 3 โดยมีส่วนแบ่งการตลาด 15% (ตามหลัง แอนดรอยด์ 13 อยู่มาก), โดยมีอุปกรณ์ 682 ล้านเครื่อง โทรศัพท์รุ่นแรกที่ใช้ แอนดรอยด์ 12 คือ กูเกิล พิกเซล 6 และ 6 โปร
ประวัติ

แอนดรอยด์ 12 (มีชื่อรหัสภายในว่า Snow Cone) ได้รับการประกาศในบล็อกแอนดรอยด์ที่โพสต์เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2021 มีการเปิดตัวรุ่นตัวอย่างของนักพัฒนาทันที พร้อมกับมีการวางแผนเปิดตัวอีกสองรุ่นในอีกสองเดือนถัดไป หลังจากนั้น มีการวางแผนเปิดตัวเบต้ารายเดือนสี่ครั้ง โดยเริ่มตั้งแต่เดือนพฤษภาคม และครั้งสุดท้ายที่เปิดตัวได้อย่างเสถียรบนแพลตฟอร์มคือในเดือนสิงหาคม และจะวางจำหน่ายทั่วไปในเวลาไม่นานหลังจากนั้น
รุ่นตัวอย่างของนักพัฒนารุ่นที่สองเปิดตัวเมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2021 ตามด้วยรุ่นตัวอย่างรุ่นที่สามในวันที่ 21 เมษายน รุ่นเบต้ารุ่นแรกได้รับการเผยแพร่เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2021 ตามมาด้วยรุ่นเบต้า 2 ในวันที่ 9 มิถุนายน ซึ่งได้รับการอัปเดตแก้ไขข้อบกพร่องเป็น 2.1 ในวันที่ 23 มิถุนายน รุ่นเบต้า 3 เปิดตัวเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม ได้รับการอัปเดตแก้ไขข้อบกพร่องเป็น 3.1 เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม รุ่นเบต้า 4 เปิดตัวเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2021 รุ่นเบต้า 5 ซึ่งไม่ได้อยู่ในแผนงานเดิมได้รับการเปิดตัวในวันที่ 8 กันยายน 2021 แอนดรอยด์ 12 เวอร์ชันเสถียรเปิดตัวบน Android Open Source Project เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม ก่อนที่จะเปิดตัวสู่สาธารณะผ่านระบบไร้สายในวันที่ 19 ตุลาคม ซึ่งตรงกับงานเปิดตัว Pixel 6
ประวัติ > แอนดรอยด์ 12.1/12L

ในเดือนตุลาคม 2021 กูเกิลได้ประกาศเปิดตัวแอนดรอยด์ 12L ซึ่งเป็นเวอร์ชันชั่วคราวของแอนดรอยด์ 12 ที่มีการปรับปรุงเฉพาะสำหรับโทรศัพท์แบบพับได้ แท็บเล็ตคอมพิวเตอร์ และ Chromebook รวมถึงการปรับเปลี่ยนอินเทอร์เฟซเพื่อให้ผู้ใช้ปรับแต่งให้เหมาะกับหน้าจอขนาดใหญ่ขึ้น มีกำหนดเปิดตัวในช่วงต้นปี 2022 Developer Preview 1 ของแอนดรอยด์ 12L เปิดตัวในเดือนตุลาคม 2021 ตามด้วยเบต้า 1 ในเดือนธันวาคม 2021, เบต้า 2 ในเดือนมกราคม 2022 และเบต้า 3 ในเดือนกุมภาพันธ์ 2022 แอนดรอยด์ 12L เวอร์ชันเสถียรได้เปิดตัวสำหรับอุปกรณ์ที่มีหน้าจอขนาดใหญ่เมื่อวันที่ 29 มีนาคม 2022 พร้อมด้วยโลโก้และไอคอนโครมที่ได้รับการออกแบบใหม่ และเปิดตัวในชื่อ "แอนดรอยด์ 12.1" สำหรับกูเกิล พิกเซลในวันเดียวกัน นอกเหนือจากพิกเซล 6 และพิกเซล 6 โปร
โลโก้ Developer Preview ของแอนดรอยด์ 12
อิบน์ บัฏฏูเฏาะฮ์

| ชัยค์ อิบน์ บัฏฏูเฏาะฮ์ |
| --- | --- |
ابن بطوطة
ภาพวาดใน ค.ศ. 1878 โดย Léon Benett แสดงอิบน์ บัฏฏูเฏาะฮ์ (กลาง) กับมัคคุเทศก์ของเขา (ซ้าย) ที่อียิปต์
เกิด: 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1304 แทนเจียร์ รัฐสุลต่านมะรีนิด
เสียชีวิต: ค.ศ. 1369 (64–65 ปี) มาร์ราเคช รัฐสุลต่านมะรีนิด
ชื่ออื่น:  มาร์โก โปโลของอิสลาม 
อาชีพ: นักเดินทาง, นักภูมิศาสตร์, นักสำรวจ, นักวิชาการ, ผู้พิพากษา
ยุคสมัย: ประวัติศาสตร์หลังคลาสสิก
ผลงานเด่น: ริห์ละฮ์
อิบน์ บัฏฏูเฏาะฮ์ (อาหรับ: ابن بَطُّوطة; 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1304 –  ค.ศ.1368/1369) เป็นนักเดินทาง นักสำรวจ และนักวิชาการจากอัลมัฆริบ ตลอดช่วงระยะเวลาสามสิบปี ตั้งแต่ ค.ศ. 1325 ถึง 1354 อิบน์ บัฏฏูเฏาะฮ์เดินทางไปยังแอฟริกาส่วนใหญ่ ตะวันออกกลาง เอเชีย และคาบสมุทรไอบีเรีย ในช่วงใกล้วาระสุดท้าย เขาเขียนบันทึกเรื่องราวการเดินทางของตนเองที่มีชื่อว่า "ของขวัญสำหรับผู้ที่ใคร่ครวญถึงความมหัศจรรย์ของตัวเมืองและความพิศวงของการเดินทาง" แต่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ "อัรริห์ละฮ์"
อิบน์ บัฏฏุเฏาะฮ์เดินทางไกลกว่านักเดินทางคนอื่น ๆ ในประวัติศาสตร์ก่อนสมัยใหม่ ด้วยระยะทางรวมประมาณ 117,000 km (73,000 mi) แซงหน้าเจิ้งเหอที่ประมาณ 50,000 km (31,000 mi) และมาร์โก โปโลที่ 24,000 km (15,000 mi)
ชื่อ

"อิบน์ บัฏฏูเฏาะฮ์" เป็นชื่อสกุลของบิดาหรือบรรพบุรุษที่มีความหมายตรงตัวว่า 'บุตรของลูกเป็ด' ชื่อเต็มที่พบมากที่สุดของเขาคือ อะบู อับดุลลอฮ์ มุฮัมมัด อิบน์ บัฏฏูเฏาะฮ์ ส่วนในบันทึกการเดินทาง อัรริห์ละฮ์ เขาระบุชื่อเต็มของตนเองว่า "ชัมซุดดีน อะบู อับดุลลอฮ์ มุฮัมมัด อิบน์ อับดุลลอฮ์ อิบน์ มุฮัมมัด อิบน์ อิมรอฮีม อิบน์ มุฮัมมัด อิบน์ ยูซุฟ ละวาตี อัฏฏ็อนญี อิบน์ บัฏฏูเฏาะฮ์"
ชีวิตช่วงต้น

ข้อมูลทั้งหมดเกี่ยวกับชีวิตของอิบน์ บัฏฏูเฏาะฮ์เท่าที่ทราบมาจากข้อมูลอัตชีวประวัติที่รวมอยู่ในเรื่องราวการเดินทางของเขา ซึ่งบันทึกว่าเขามีเชื้อสายเบอร์เบอร์ เขาเกิดในครอบครัวนักวิชาการด้านกฎหมายอิสลาม (กอฎีตามธรรมเนียมมุสลิมที่โมร็อกโก) ที่แทนเจียร์ในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1304 เมื่อสมัยราชวงศ์มะรีนิด ครอบครัวของเขาอยู่ในชนเผ่าเบอร์เบอร์ที่รู้จักกันในชื่อ ละวาตะฮ์ ตอนวัยหนุ่ม เขาอาจศึกษาในสำนักซุนนีมัซฮับมาลิกี ซึ่งเป็นรูปแบบการศึกษาที่โดดเด่นในแอฟริกาเหนือในขณะนั้น ชาวมุสลิมมัซฮับมาลิกีได้ขอให้อิบน์ บัฏฏูเฏาะฮ์ทำหน้าที่เป็นผู้พิพากษาทางศาสนาของตน เนื่องจากเขาเป็นคนจากพื้นที่ที่มีการใช้กฎหมายอิสลาม
ความเป็นประวัติศาสตร์

Ralph Elger นักวิชาการอิสลามศึกษาชาวเยอรมัน มองบันทึกการเดินทางของบัฏฏูเฏาะฮ์เป็นงานวรรณกรรมที่สำคัญ แต่สงสัยเกี่ยวกับความเป็นจริงทางประวัติศาสตร์ของเนื้อหาส่วนใหญ่ในนั้น ซึ่งเขาสงสัยว่าน่าจะเป็นผลงานนิยายที่รวบรวมและได้รับแรงบันดาลใจจากรายงานการเดินทางร่วมสมัยอื่น ๆ นักวิชาการคนอื่น ๆ หลายคนก็ตั้งข้อสงสัยที่คล้ายกัน
ใน ค.ศ. 1987 รอสส์ อี. ดันน์แสดงความสงสัยในทำนองเดียวกันว่ามีหลักฐานใดที่จะมาสนับสนุนเรื่องเล่าของ อัรริห์ละฮ์ หรือไม่ แต่ใน ค.ศ. 2010 ทิม แมคอินทัช-สมิธได้ทำการศึกษาภาคสนามหลายครั้งในสถานที่หลายสิบแห่งที่กล่าวถึงใน อัรริห์ละฮ์ โดยรายงานเกี่ยวกับเอกสารตัวเขียนกฎหมายอิสลามที่ไม่เคยเปิดเผยมาก่อน ซึ่งเก็บรักษาไว้ในหอจดหมายเหตุที่มหาวิทยาลัยอัลอัซฮัรในไคโร ซึ่งอิบน์ บัฏฏูเกาะฮ์ทำการคัดลอกไว้ที่ดามัสกัสใน ค.ศ. 1326 ยืนยันวันพักแรมที่ซีเรียของเขาในอัรริห์ละฮ์
ดูเพิ่ม

รายชื่อสถานที่ที่อิบน์ บัฏฏูเฏาะเดินทางมา
อิบน์ ฟัฎลาน
อิบรอฮีม อิบน์ ยะอ์กูบ
บินยามินแห่งตูเดลา
แหล่งข้อมูลอื่น

Travels In Asia And Africa 1325–1354 – Gibb's 1929 translation from the Internet Archive
A Tangerine in Delhi – Saudi Aramco World article by Tim Mackintosh-Smith (March/April 2006).
The Longest Hajj: The Journeys of Ibn Battuta – Saudi Aramco World article by Douglas Bullis (July/August 2000).
"Ibn Batuta" . สารานุกรมบริตานิกา ค.ศ. 1911. Vol. 14 (11 ed.). 1911. pp. 219–220.
French text from Defrémery and Sanguinetti (1853–1858) with an introduction and footnotes by Stéphane Yérasimos published in 1982: Volume 1 เก็บถาวร 16 มิถุนายน 2011 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Volume 2 เก็บถาวร 16 มิถุนายน 2011 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Volume 3 เก็บถาวร 29 พฤษภาคม 2016 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน.
ผลงานโดย อิบน์ บัฏฏูเฏาะฮ์ บนเว็บ LibriVox (หนังสือเสียง ซึ่งเป็นสาธารณสมบัติ)
Interactive scholarly edition, with critical English translation and multimodal resources mashup (publications, images, videos) Engineering Historical Memory เก็บถาวร 13 เมษายน 2020 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน.
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF 
ประจำชาติ:  นอร์เวย์  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  กาตาลุญญา  เยอรมนี  อิตาลี  อิสราเอล  เบลเยียม  สหรัฐ  สวีเดน  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  ออสเตรเลีย  กรีซ  เกาหลี  โครเอเชีย  เนเธอร์แลนด์  โปแลนด์  โปรตุเกส  นครรัฐวาติกัน 
วิชาการ:  CiNii 
ประชาชน:  Deutsche Biographie  Trove 
อื่น ๆ:  IdRef  İslâm Ansiklopedisi 
จุลจิตรกรรมจากมะกอมาตอัลฮะรีรีของอัลวาซิฏี แสดงผู้แสวงบุญเดินทางไปทำฮัจญ์
บรรพบุรุษร่วมกันสุดท้ายของกอริลลา–มนุษย์

บรรพบุรุษร่วมกันสุดท้ายของกอริลลา–มนุษย์ (อังกฤษ: gorilla–human last common ancestor ย่อเป็น GHLCA, GLCA หรือ G/H LCA) เป็นสัตว์ชนิดสุดท้ายระหว่างเผ่า Hominini กับ Gorillini (เช่นบรรพบุรุษร่วมกันสุดท้ายของชิมแปนซี–มนุษย์ในด้านหนึ่งกับกอริลลาในอีกด้าน) ที่มีบรรพบุรุษร่วมกัน โดยประมาณการว่ามีชีวิตอยู่เมื่อ 8 – 10 ล้านปีก่อน (TGHLCA) ในสมัยไมโอซีนตอนปลาย
การค้นพบฟอสซิลของ Nakalipithecus nakayamai มีอายุใกล้เคียงกับ GHLCA มากที่สุด
ดูเพิ่ม

บรรพบุรุษร่วมกันสุดท้ายของชะนี–มนุษย์
ประวัติอนุกรมวิธานวงศ์ลิงใหญ่
รายการซากดึกดำบรรพ์สายพันธุ์มนุษย์ (พร้อมภาพ)
บรรพบุรุษร่วมกันสุดท้ายของอุรังอุตัง–มนุษย์
ชุดกะลาสีของอาเคบิจัง

| --- | --- |
ชุดกะลาสีของอาเคบิจัง

明日ちゃんのセーラー服 (Akebi-chan no Sērāfuku)
ชื่อภาษาอังกฤษ: Akebi's Sailor Uniform
มังงะ
เขียนโดย: ฮีโระ
สำนักพิมพ์: ชูเอชะ
สำนักพิมพ์ภาคภาษาไทย: รักพิมพ์
ในเครือ: Young Jump Comics
นิตยสาร: Tonari no Young Jump
กลุ่มเป้าหมาย: เซเน็ง
วางจำหน่ายตั้งแต่: 2 สิงหาคม พ.ศ. 2559 – ปัจจุบัน
จำนวนเล่ม:  14    2 (หนังสือ)
อนิเมะโทรทัศน์
กำกับโดย: Miyuki Kuroki
เขียนบทโดย: Rino Yamazaki
ดนตรีโดย: Kana Utatane
สตูดิโอ: โคลเวอร์เวิกส์
ถือสิทธิ์โดย: มิวส์ คอมมิวนิเคชัน
ฉาย:  9 มกราคม พ.ศ. 2565  –  27 มีนาคม พ.ศ. 2565
ตอน: 12
ชุดกะลาสีของอาเคบิจัง (ญี่ปุ่น: 明日ちゃんのセーラー服; โรมาจิ: Akebi-chan no Sērāfuku) เป็นซีรีส์มังงะญี่ปุ่นที่เขียนและวาดภาพประกอบโดยฮิโระ มังงะได้รับการเผยแพร่ออนไลน์ผ่านทางเว็บไซต์ Tonari no Young Jump ของสำนักพิมพ์ชูเอชะ ตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2559 และได้รับการรวบรวมตีพิมพ์เป็นหนังสือการ์ตูนรวมเล่ม (ทังโกบง) ถึงเล่มที่ 13 มังงะได้รับการดัดแปลงเป็นซีรีส์อนิเมะโทรทัศน์โดยโคลเวอร์เวิกส์ เรื่มออกอากาศตั้งแต่เดือนมกราคมถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565