stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษากะเดา
อ่านเพิ่ม

Hansson, Inga-Lill (1989). "A Comparison of Akha, Hani, Khàtú and Pîjɔ̀" (PDF). Linguistics of the Tibeto-Burman Area (ภาษาอังกฤษ). 12 (1): 6–91.
Zhu, Maoyun 朱茂云 (2011). Mòjiāng Hānízú Kǎduōhuà cānkǎo yǔfǎ 墨江哈尼族卡多话参考语法 [A Reference Grammar of Mojiang Kaduo] (ภาษาจีน). Beijing: Zhongguo shehui kexue chubanshe.
Zi, Zhengfa 自正发 (2011).  国际哈尼/阿卡区域文化调查: 中国新平县平掌哈尼族卡多人文化实录 (ภาษาจีน). Kunming: Yunnan renmin chubanshe. ISBN 978-7-222-08308-0. (Kaduo people of Laomiaozhai 老缪寨, Pingzhang Township 平掌乡, Xinping County)
↑  "Xīnpíng Xiàn Píngzhǎng Xiāng Bǎizhī Cūnmín Wěiyuánhuì Lǎomóuzhài" 新平县平掌乡柏枝村民委员会老缪寨 [Laomiaozhai, Baizhi Village Committee, Pingzhang Township, Xinping County]. ynszxc.gov.cn (ภาษาจีน). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-09-20. สืบค้นเมื่อ 2017-09-20.
พระปุสสพุทธเจ้า

| พระปุสสพุทธเจ้า> ข้อมูลทั่วไป |
| --- | --- |
สถานที่ประสูติ: กรุงกาสิกะ
สถานที่บรรลุธรรม: โคนต้นมะขามป้อม
ตำแหน่ง: พระพุทธเจ้า
ก่อนหน้า: พระติสสพุทธเจ้า
ถัดไป: พระวิปัสสีพุทธเจ้า
สถานที่ปรินิพพาน: เสนาราม กรุงกุสินารา
ฐานะเดิม
พระบิดา: พระเจ้าชัยเสน
พระมารดา: พระนางสิริมา
วรรณะเดิม: กษัตริย์
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมพระพุทธศาสนา
พระปุสสพุทธเจ้า เป็นพระพุทธเจ้าพระองค์หนึ่งที่ตรัสรู้เมื่อ 92 กัปที่แล้ว และนับเป็นพระพุทธเจ้าพระองค์ที่ 18 ในพุทธวงศ์ของพระโคตมพุทธเจ้า เรื่องราวของพระองค์ปรากฏในคัมภีร์พุทธวงศ์และมธุรัตถวิลาสินี
พระประวัติ

พระปุสสพุทธเจ้าประสูติที่กรุงกาสิกะเมื่อ 92 กัปที่แล้ว ขณะนั้นมนุษย์มีอายุขัย 9,000 ปี พระปุสสพุทธเจ้ามีพระวรกายสูง 58 ศอก เป็นพระราชโอรสในพระเจ้าชัยเสนกับพระนางสิริมา มีปราสาท 3 หลังชื่อครุฬปราสาท หังสปราสาท และสุวรรณดาราปราสาท เป็นที่ประทับ มีพระชายามีพระนามว่าพระนางกีสาโคตมี และพร้อมด้วยสนมกำนัลรวม 23,000 นาง มีพระโอรสพระองค์หนึ่งพระนามว่าเจ้าชายอนูปมะ
เมื่อพระชนมายุได้ 9,000 ปี ทรงทอดพระเนตรเห็นเทวทูต 4 จึงทรงช้างพระที่นั่งเสด็จออกผนวช โดยมีบริวาร 10 ล้านคน ออกบวชตามเสด็จด้วย บำเพ็ญเพียรอยู่ 9 เดือนจึงละจากหมู่บริวาร แล้วบำเพ็ญเพียรอยู่พระองค์เดียว 7 วัน จนถึงในวันเพ็ญเดือนหกทรงได้รับข้าวมธุปายาสที่นางสิริวัฑฒาถวาย แล้วประทับพักกลางวัน ณ สีสปาวัน ในเวลาเย็นทรงได้รับหญ้า 8 กำจากนายสิริวัฑฒะมาปูรองนั่งที่โคนต้นมะขามป้อมบำเพ็ญต่อจนตรัสรู้ในรุ่งเช้านั้น
เมื่อทรงออกประกาศพระศาสนา ได้ทรงตั้งพระสุรักขิตเถระและพระธรรมเสนเถระเป็นคู่อัครสาวก ตั้งพระจาลาเถรีและพระอุปจาลาเถรีเป็นคู่อัครสาวิกา ตั้งพระสภิยะเป็นพระอุปัฏฐาก ตั้งธนัญชัยอุบาสกและวิสาขอุบาสกเป็นคู่อัครอุปัฏฐาก ตั้งปทุมาอุบาสิกาและสิรินาคาอุบาสิกาเป็นคู่อัครอุปัฏฐายิกา
พระปุสสพุทธเจ้าดำรงพระชนม์อยู่เท่าอายุขัยของมนุษย์สมัยนั้นแล้วก็เสด็จดับขันธปรินิพพาน ณ เสนาราม กรุงกุสินารา
พระศาสนกิจ

ในพุทธกาลของพระปุสสพุทธเจ้า มีธรรมาภิสมัยเกิดขึ้น 3 ครั้ง ครั้งแรกหลังจากตรัสรู้ได้ 7 วันได้ทรงแสดงธัมมจักกัปปวัตนสูตรที่อสอปตนมฤคทายวัน มีเทวดาและมนุษย์รวม 100,000 โกฏิได้บรรลุธรรม ครั้งที่สองเมื่อพระเจ้าสิริวัฒนะพร้อมด้วยข้าราชบริพาร 9 ล้านคนออกบวชเป็นดาบส ทรงแสดงธรรมโปรดคนเหล่านั้นจนมีเทวดาและมนุษย์ 9,000,000 ได้บรรลุธรรม และครั้งที่สามเมื่อทรงแสดงธรรมโปรดพระโอรสของพระองค์เองจนมีเทวดาและมนุษย์ 8,000,000 ได้บรรลุธรรม
การประชุมพระอรหันตสาวกมี 3 ครั้ง ครั้งแรกมีพระอรหันตสาวกมาประชุมกัน 6 ล้านรูปชาวเมืองกัณณกุชชนคร ซึ่งเป็นเดิมบริวารของเจ้าชายสุรักขิตะและธัมมเสนกุมาร บุตรของปุโรหิต ครั้งที่ 2 มีพระอรหันตสาวก 5 ล้านรูปมาประชุม ครั้งสุดท้ายมีพระอรหันตสาวก 4 ล้านรูปมาประชุมกัน
พระนางสิริราชเทวีแห่งหงสาวดี

พระนางสิริราชเทวีแห่งหงสาวดี (သီရိရာဇာဒေဝီ မွေ့မဂူသောက်) เป็นพระมเหสีของ พระยาอู่ กษัตริย์ลำดับที่ 8 แห่ง อาณาจักรหงสาวดี และเป็นพระมารดาของ พ่อขุนเมือง ทายาทผู้มีสิทธิโดยตรง ระหว่างปลายรัชสมัยของ พระยาอู่
พระประวัติ

อ้างอิงจากพงศาวดารเรื่อง ราชาธิราช ว่าพระนางเป็นหญิงสาวสามัญชนจากหมู่บ้านทางเหนือของราชธานีของอาณาจักรในขณะนั้นคือ เมาะตะมะ วันหนึ่ง พระยาอู่ เสด็จกลับจากคล้องช้างป่าและหยุดพักที่หมู่บ้านแห่งนี้และทอดพระเนตรเห็นพระนางและหลงใหลในความสวยของพระนาง พระยาอู่จึงสถาปนาพระนางเป็นพระสนมของพระองค์
พระยาอู่โปรดปรานพระนางอย่างมาก ภายหลังพระนางได้รับการสถาปนาเป็นพระมเหสีพร้อมกับรับพระราชทานพระอิสริยยศที่ สิริราชเทวี  พระนางมีพระประสูติกาลพระโอรส, พ่อขุนเมือง, อีกสองทศวรรษต่อมา พระยาอู่โปรดปรานพ่อขุนเมือง และสถาปนาเป็นทายาทผู้มีสิทธิโดยตรงหรือรัชทายาทของอาณาจักรในปี พ.ศ. 1925 แต่พระนางมิเคยได้เป็นพระพันปีหลวง ใน พ.ศ. 1927, พระยาอู่เสด็จสวรรคต, และ พระยาน้อย เข้ายึดราชบัลลังก์ด้วยความช่วยเหลือของราชสำนัก พระยาน้อยซึ่งตอนนี้เป็นที่รู้จักในพระนาม พระเจ้าราชาธิราช ได้จับพ่อขุนเมืองขังคุกและมีพระบรมราชโองการให้สำเร็จโทษพ่อขุนเมืองในปี พ.ศ. 1932/1933
บันทึก

↑  Her full title per Razadarit Ayedawbon (Pan Hla 2005: 62) was Thiri Yaza Dewi although she is usually referred to as Yaza Dewi elsewhere in the chronicle.
บรรณานุกรม

Pan Hla, Nai (1968). Razadarit Ayedawbon (ภาษาพม่า) (8th printing, 2005 ed.). Yangon: Armanthit Sarpay.
พิพิธภัณฑ์ลูกหลานพันธุ์มังกร

พิพิธภัณฑ์ลูกหลานพันธุ์มังกร
พิพิธภัณฑ์ลูกหลานพันธุ์มังกร หรือ อุทยานมังกรสวรรค์ สร้างขึ้นตามความต้องการของ นายบรรหาร ศิลปอาชา ขณะดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี โดยได้เริ่มออกแบบและจัดสร้างพิพิธภัณฑ์ลูกหลานพันธุ์มังกรขึ้นภายในบริเวณศาลเจ้าพ่อหลักเมืองจังหวัดสุพรรณบุรี ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำสุพรรณบุรี ห่างจากฝั่งแม่น้ำไปตามถนนมาลัยแมน ตำบลรั้วใหญ่ อำเภอเมืองสุพรรณบุรี  ก่อตั้งขึ้นเพื่อนำเสนอเรื่องราวความเป็นมาของชาวจีนในประเทศไทย ตลอดจนประวัติศาสตร์และอารยธรรมจีน เพื่อเป็นอนุสรณ์สัมพันธ์ทางการทูตไทย-จีน ครบ 20 ปีใน พ.ศ. 2539
พิพิธภัณฑ์ลูกหลานพันธุ์มังกรเป็นหนึ่งในสถานที่มหัศจรรย์เมืองไทย ในโครงการ 12 เดือน 7 ดาว 9 ตะวัน ของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
ลักษณะอาคาร

ลำตัวมังกรภายนอก ออกแบบอย่างถูกต้องตามลักษณะความเชื่อ หน้าต้องเป็นอูฐ ตาเหมือนกระต่าย มีเขาของกวาง หูของวัว ตัวของงู เกล็ดของปลา ขาของเสือ อุ้งเท้าของเหยี่ยว สีของลำตัวเลียนแบบเครื่องกังไสโบราณ พิพิธภัณฑ์แบ่งออกเป็น 29 ห้อง
การจัดแสดงนิทรรศการ

การจัดแสดงนิทรรศการใช้สื่อจัดแสดงที่ทันสมัย เช่น ภาพยนตร์ ระบบโสตทัศนูปกรณ์ที่ควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ แสง เสียง หุ่นจำลอง นอกจากนี้ยังมีสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เช่น ห้องฉายภาพยนตร์ ห้องรับฝากของ ห้องจำหน่ายหนังสือ ของที่ระลึก และห้องเครื่องเล่นสำหรับเด็ก
ภายในห้องจัด แสดงเรื่องราวประวัติศาสตร์จีนตั้งแต่สมัยตำนานการสร้างโลกยุคแรกเริ่มทางประวัติศาสตร์ ลำดับราชวงศ์ตั้งแต่ยุคหวงตี้ เหยียนตี้ ยุคเซี่ย ซาง อันถือเป็นยุคปฐมกษัติย์ ราชวงศ์โจว ราชวงศ์ฉิน ราชวงศ์ฮั่น ยุคสามก๊ก ราชวงศ์สุย ราชวงศ์ถัง ราชวงศ์ซ่ง ราชวงศ์หมิง ถึงราชวงศ์ชิงซึ่งเป็นราชวงศ์สุดท้าย สมัยเปลี่ยนแปลงการปกครอง และแสดงประวัติความเป็นมาของพี่น้องชาวไทยเชื้อสายจีนในประเทศไทย
เวลาทำการ

เปิดให้เข้าชมทุกวันพุธถึงวันอาทิตย์ เวลา 10.00-16.00 น.
เส้นทางเข้าพิพิธภัณฑ์

รถยนต์ส่วนตัว สามารถใช้ถนนรัตนาธิเบศร์ สุดเส้นทางแล้ววนไปทางขวา เชื่อมกับวงแหวนรอบนอก (ถนนกาญจนาภิเษก) ไปทางอำเภอบางบัวทอง จากนั้นเลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 340 ผ่านจังหวัดพระนครศรีอยุธยาเข้าสู่เขตจังหวัดสุพรรณบุรีที่อำเภอบางปลาม้า ถนนเข้าเมืองสุพรรณบุรี
รถโดยสารประจำทาง สามารถใช้บริการของรถซึ่งออกจากสถานีหมอชิต (ถนนกำแพงเพชร) และสถานีสายใต้ (ถนนบรมราชชนนี) ทุกวัน
รถสองแถว การเดินทางในตัวเมืองสุพรรณบุรีมีรถสองแถวให้บริการ โดยขึ้นบริเวณสี่แยกนางพิม หากต้องการเดินทางออกนอกตัวเมืองติดต่อสอบถามที่คิวรถบริเวณสี่แยกนางพิมได้เลย
อุบัติเหตุ

ดูเพิ่ม: เหตุดอกไม้ไฟระเบิดในจังหวัดสุพรรณบุรี พ.ศ. 2555
ในเวลาประมาณ 19.00 น. ของวันอังคารที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2555  ซึ่งตรงกับช่วงเทศกาลตรุษจีน ได้เกิดอุบัติเหตุอัคคีภัยจากการระเบิดของพลุและดอกไม้ไฟในงานเปิดงานฉลองเทศกาลตรุษจีน มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนมาก และบ้านเรือนใกล้เคียงมอดไหม้ไปกว่า 50 หลังคาเรือน ซึ่งในครั้งนั้นมีบุคคลสำคัญหลายคนได้อยู่ในที่เกิดเหตุ อาทิ นายบรรหาร, นายชุมพล ศิลปอาชา, นายจองชัย เที่ยงธรรม, อาจารย์วิโรจน์ ตั้งวาณิชย์ รวมทั้ง อุรัสยา เสปอร์บันด์ หรือ ญาญ่า และรินลณี ศรีเพ็ญ หรือ จอย ดารานักแสดงสาวสังกัดช่อง 3 รวมอยู่ด้วย แต่ทั้งหมดไม่ได้รับบาดเจ็บ
แหล่งข้อมูลอื่น

﻿
แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ พิพิธภัณฑ์ลูกหลานพันธุ์มังกร
ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
15°55′39″N 98°45′13″E﻿ / ﻿15.9274°N 98.75375°E﻿ / 15.9274; 98.75375
| ด ค กแหล่งท่องเที่ยวในโครงการ 12 เดือน 7 ดาว 9 ตะวัน ของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย |
| --- | --- | --- |
| 12 เดือน |  ซากูระเมืองไทย  บึงบอระเพ็ด  ดอยภูคา  ดงดอกทองกวาว  หมู่เกาะสุรินทร์  เกาะห้อง  สามพันโบก  ป่าแก่งกระจาน  ป่าภูเขียว  คลองปลากั้ง  ทุ่งแสลงหลวง  ภูหลวง  ทุ่งดอกกระเจียว  ภูหินร่องกล้า  ภูสอยดาว  ผาเดียวดาย  ดอยอินทนนท์  ทุ่งเหยี่ยวอพยพ  ผาแต้ม  ลำน้ำว้า  ดอยแม่อูคอ  ทุ่งพลับพลา  ภูกระดึง  เกาะตะรุเตา  |  |
| 7 ดาว |  งานจองพารา  เทศกาลปอยเหลิน  มอหินขาว  พิพิธภัณฑ์ลูกหลานพันธุ์มังกร  เทศกาลไหลเรือไฟ  เทศกาลแห่ดาว  กรุงเก่า  |  |
| 9 ตะวัน |  เวียนเทียนกลางน้ำ  น้ำตกทีลอซู  ปราสาทหินพนมรุ้ง  ผาชนะได  ถ้ำมรกต  แหลมพรหมเทพ  ถ้ำพระนาง  ดอยแม่ระเมิง  ถ้ำพระยานคร  |  |
 หมวดหมู่
พระรัตนธัชมุนี (แบน คณฺฐาภรโณ)

| พระรัตนธัชมุนี (แบน คณฺฐาภรโณ)> ส่วนบุคคล |
| --- | --- |
เกิด: 2 มิถุนายน พ.ศ. 2427 (93 ปี 253 วัน ปี)
มรณภาพ: 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2521
นิกาย: ธรรมยุติกนิกาย
การศึกษา: เปรียญธรรม 4 ประโยค
ตำแหน่งชั้นสูง
ที่อยู่: วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช
อุปสมบท: 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2447
ตำแหน่ง: เจ้าอาวาสวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร เจ้าคณะจังหวัดนครศรีธรรมราช
พระรัตนธัชมุนี นามเดิม แบน ฉายา คณฺฐาภรโณ เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมฝ่ายธรรมยุติกนิกาย อดีตเจ้าอาวาสวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร และอดีตเจ้าคณะจังหวัดนครศรีธรรมราช
ประวัติ

พระรัตนธัชมุนี มีนามเดิมว่า แบน ฤทธิโชติ เกิดเมื่อวันจันทร์ที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2427 ตรงกับวันขึ้น 9 ค่ำ เดือน 7 ปีวอก เวลา 22.15 น. เป็นบุตรของหมื่นทิพยจักษุ (ขาว ฤทธิโชติ) กับนางเป็ด นามสกุลเดิม ธรรมิกกุล ภูมิลำเนาอยู่บ้านดอนทะเล หมู่ 2 ตำบลปากพูน อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช ท่านมีพี่น้องร่วมมารดาบิดาเดียวกัน 3 คน ชื่อสิน เรือง และขาบ ตามลำดับ ต่อมาได้เรียนหนังสือที่วัดจนจบชั้นประถมศึกษา
วันอังคารที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2447 ตรงกับวันแรม 15 ค่ำ เดือน 8 ปีมะโรง ได้อุปสมบท ณ นทีสีมา หน้าวัดท่าโพธิ์ โดยมีพระครูเหมเจติยานุรักษ์ (เนียม ธมฺมปาโล) วัดพระนคร ซึ่งเป็นเจ้าคณะจังหวัดนครศรีธรรมราชในขณะนั้น เป็นพระอุปัชฌาย์ และพระศิริธรรมมุนี (ม่วง รตนทฺธโช) เจ้าคณะมณฑลนครศรีธรรมราชขณะนั้น เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ได้ฉายาว่า คณฺฐาภรโณ
หลังจากอุปสมบทได้ศึกษาที่วัดท่าโพธิ์ ถึงปี พ.ศ. 2454 พระรัตนธัชมุนี (ม่วง รตนทฺธโช) ได้ส่งไปศึกษากับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร และสอบได้นักธรรมชั้นตรีในปีนั้น หลังจากนั้นได้ติดตามพระอริยกระวี (เซ่ง อุตฺตโม) ในฐานะพระปลัดฐานานุกรมของท่านไปอยู่วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร ศึกษาต่อที่สำนักนั้นจนสอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยคในปี พ.ศ. 2456 และได้เปรียญธรรม 4 ประโยคในปี พ.ศ. 2458 แล้วหยุดสอบเพียงแค่นั้น เพื่อไม่ให้สูงกว่าอาจารย์คือพระรัตนธัชมุนี (ม่วง) ซึ่งได้เปรียญธรรม 4 ประโยคเช่นกัน ในปีนั้นท่านได้รับแต่งตั้งเป็นพระครูปริตรฐานานุกรมในสมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ แล้วมีพระบัญชาให้ท่านไปเป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดพิชยญาติการามวรวิหาร จนถึงปี พ.ศ. 2461 จึงย้ายกลับมาอยู่วัดบวรนิเวศวิหาร ทำหน้าที่เลขานุการในสมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ
ปี พ.ศ. 2462 ลาออกจากตำแหน่งเลขานุการในสมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ กลับไปเป็นครูสอนพระปริยัติธรรมที่วัดท่าโพธิ์ เมื่อเจ้าอาวาสวัดมเหยงคณ์มรณภาพ ท่านได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดนั้นนานถึง 7 ปี แล้วจึงย้ายไปเป็นเจ้าอาวาสวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร นอกจากนี้ท่านยังได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ช่วยเจ้าคณะจังหวัดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2468 แล้วเลื่อนเป็นเจ้าคณะจังหวัดในปี พ.ศ. 2470 และเป็นรองเจ้าคณะภาค (ธรรมยุต) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2505 ตราบจนมรณภาพ
ตั้งแต่วันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2480 โปรดให้ตั้งเป็นพระคณาจารย์โท ในทางแสดงธรรม
ลำดับสมณศักดิ์

พ.ศ. 2454 เป็นพระปลัด ฐานานุกรมในพระอริยกระวี (เซ่ง อุตฺตโม)
พ.ศ. 2457 เป็นพระครูปริตร ฐานานุกรมในสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ พระครูประสาทพุทธปริตร
พ.ศ. 2462 ลาออกจากสมณศักดิ์
พ.ศ. 2463 เป็นพระครูปลัดศีลวัฒน์ ฐานานุกรมในพระธรรมโกษาจารย์ (ม่วง รตนทฺธโช)
พ.ศ. 2466 เป็นพระครูปลัดศรีธรรมวัฒน์ ฐานานุกรมในพระรัตนธัชมุนี (ม่วง รตนทฺธโช)
9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 เป็นพระครูสัญญาบัตรที่ พระครูเหมเจติยานุรักษ์
6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระศรีธรรมประสาธน์ มหาธาตุเจติยานุรักษ์ สังฆปาโมกข์
5 ธันวาคม พ.ศ. 2494 เป็นพระราชาคณะชั้นราชในราชทินนามเดิม
5 ธันวาคม พ.ศ. 2499 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระศรีธรรมประสาธน์ มหาธาตุเจติยานุรักษ์ ธรรมิกคณิสสร บวสังฆาราม คามวาสี
5 ธันวาคม พ.ศ. 2505 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระรัตนธัชมุนี ศรีธรรมราชธรรมสาธก ตรีปิฎกคุณาลังการ ศีลสมาจารวินัยสุนทร ธรรมิกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
มรณภาพ

พระรัตนธัชมุนี มรณภาพด้วยโรคชรา ณ โรงพยาบาลนครศรีธรรมราช เมื่อวันศุกร์ที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2521 เวลา 10.49 น. สิริอายุได้ 93 ปี 253 วัน ศพตั้งบำเพ็ญกุศลที่กุฏิ ณ นคร 1 แล้วย้ายไปไว้ที่พระวิหารธรรมศาลา จนกระทั่งออกเมรุวันที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2523 ได้รับโปรดเกล้าฯ เลื่อนชั้นโกศจากโกศโถเป็นโกศแปดเหลี่ยม (เสมอพระราชาคณะเจ้าคณะรอง) วันอาทิตย์ที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2523 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินไปพระราชทานเพลิงศพ ณ เมรุวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร
ภาษาโทรจัน

บทความนี้เกี่ยวกับภาษา สำหรับความหมายอื่น ดูที่ โทรจัน
ภาษาโทรจัน เป็นภาษาโบราณใช้พูดในเมืองทรอย ซึ่งถูกทำลายลงเมื่อราว 657 ปีก่อนพุทธศักราช ในสงครามโทรจัน เป็นภาษาที่ไม่มีการบันทึกไว้เลย มีการพบตราประทับภาษาฮิตไตน์ในบริเวณกรุงทรอยเมื่อ พ.ศ. 2538 มีอายุราว 732 ปีก่อนพุทธศักราช และพบจดหมายภาษาลูเวีย ภาษาลูเวียเป็นภาษากลางในจักรวรรดิฮิตไตน์ ซึ่งอาจสืบทอดมาสู่กรุงทรอยได้ทางหนึ่ง หลักฐานของชาวกรีกแสดงหลักฐานเกี่ยวกับภาษาในกรุงทรอย ดังนี้
ในวรรณคดี “อีเลียด” แสดงถึงการพูดภาษาที่แตกต่างกันและต้องการล่าม
ในเรื่องของเทพีอะโฟรไดท์ แสดงประวัติของเธอในการล่อลวงเจ้าชายอันคีเชสแห่งโทรจัน โดยเจ้าชายกล่าวอ้างว่ามาจากดินแดนเพื่อนบ้านคือฟริเจีย แต่พูดได้สองภาษา พูดภาษาของตนได้ดีพอๆกับภาษาฟริเจีย
อย่างไรก็ตามในวรรณคดีอีเลียด ชาวทรอยได้สนทนาโต้ตอบกับชาวกรีกได้อย่างไม่ยากเย็นนัก แต่อาจเกิดจากการปรับเปลี่ยนของผู้เขียนและผู้แปลในยุคต่อมาก็ได้
ทฤษฎีลูเวีย

ไม่มีหลักฐานเพียงพอสำหรับการกำหนดภาษาของทรอยจนกระทั่ง พ.ศ. 2538 เมื่อพบตราประทับในยุคฮิตไตต์ตอนปลาย อายุราว 732 ปีก่อนพุทธศักราช แสดงว่าลูเวียในสมัยโบราณรู้จักกันในชื่อทรอย และภาษาลูเวียนี้เคยเป็นภาษากลางของจักรวรรดิฮิตไตต์ ชื่อของชาวทรอยในอีเลียดอย่างน้อย 9 คนไม่ใช่ภาษากรีก และน่าจะเป็นภาษาในเอเชียไมเนอร์ก่อนเปลี่ยนไปใช้ภาษากรีก  นักภาษาศาสตร์ส่วนใหญ่ยอมรับว่าภาษาลูเวียเป็นภาษาของทรอย  แต่บางคนมีความเห็นว่าภาษาลูเวียอาจจะเป็นภาษาราชการ โดยมีภาษาอื่นๆใช้พูดในชีวิตประจำวัน .
พระราชพงศาวลีพระมหากษัตริย์รัฐปะหัง

ตารางนี้เป็นพระราชพงศาวลีพระมหากษัตริย์รัฐปะหัง นับตั้งแต่การก่อตั้งรัฐสุลต่านปะหังเก่าใน ค.ศ. 1470 จนถึงปัจจุบัน
ราชวงศ์เบินดาฮารา-ปะหัง

ใน ค.ศ. 1699 หลังการครองราชย์ของอับดุล จาลิลที่ 4 แห่งราชวงศ์เบินดาฮารา ในฐานะสุลต่านแห่งรัฐยะโฮร์องค์ที่ 10 ปะหังกลายเป็นจังหวัดพิเศษของเบินดาฮารา และปกครองโดยผู้สืบทอดของราชวงศ์ นับตั้งแต่ตุน มัซ อานุม (ครองราชย์ ค.ศ. 1699-1717) ถึงตุน ฮัสซัน (ครองราชย์ ค.ศ. 1748-1770) หลังยะโฮร์เริ่มเสื่อมสลายในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 และการแทรกแซงของอำนาจต่างชาติ ทำให้ปะหังกลายเป็นเอกราชอีกครั้ง ในรัชสมัยตุน อับดุล มาจิด ก่อตั้งอาณาจักรปะหังที่มีสถานะกึ่งเอกราช โดยที่เบินดาฮารามีสถานะคล้ายกับราจา ('ราชา') อีกครั้ง ใน ค.ศ. 1884 ตุน อะฮ์มัด ราจาเบินดาฮาราองค์ที่ 6 ประกาศตนเองเป็นสุลต่านอย่างเป็นทางการ
บรรณานุกรม

Ahmad Sarji Abdul Hamid (2011), The Encyclopedia of Malaysia, vol. 16 - The Rulers of Malaysia, Editions Didier Millet, ISBN 978-981-3018-54-9
Linehan, William (1973), History of Pahang, Malaysian Branch Of The Royal Asiatic Society, Kuala Lumpur, ISBN 978-0710-101-37-2
พระมเหสีเจิน

| พระมเหสีเจิน |
| --- | --- |

พระมเหสี (ฮองกุ้ยเฟย์)
ประสูติ: 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2419
สิ้นพระชนม์: 15 สิงหาคม พ.ศ. 2443 (พระชนมายุ 24 พรรษา)
พระราชสวามี: กวังซวี่
ราชวงศ์: ชิง
พระราชบิดา: นายจางซู
พระมเหสีเจิน (จีน: 珍妃; พินอิน: Zhēn Fēi; ประสูติ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2419 — สิ้นพระชนม์ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2443) พระนามที่ทรงได้รับหลังจากการสิ้นพระชนม์แล้วว่า พระมเหสีเค่อชุ่น (恪顺皇贵妃; Kèshùn Huángguìfēi) หรือพระสมัญญานามอย่างไม่เป็นทางการว่า มเหสีไข่มุก (Pearl Consort) เป็นพระมเหสีในพระเจ้ากวังซวี่แห่งราชวงศ์ชิงของประเทศจีน
เดิมทรงเป็นที่รู้จักด้วยพระนาม ทาทาลา (จีน: 他他拉; พินอิน: Tātālā) ทรงเป็นธิดาของนายจางซฺวี่ (Changxu) ชาวแมนจูเผ่าทาทาลา และเป็นพระน้องนางของพระสนมจิ่น (จีน: 瑾妃; พินอิน: Jīnfēi) ซึ่งร่วมสามีเดียวกันคือพระเจ้ากวังซวี่
นางทาทาลาถวายตัวเข้าวังใน พ.ศ. 2431 และเป็นที่โปรดปรานของพระเจ้ากวังซวี่อย่างยิ่ง ในวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2432 ก็โปรดให้สถาปนาขึ้นเป็นพระสนม มีนามว่า เจิน
ในระยะเริ่มแรก ซูสีไทเฮาโปรดในทักษะความสามารถของพระมเหสีเจินอย่างยิ่ง ทรงให้ว่าจ้างศิลปินชั้นนำของประเทศมาสอนสนมเจินในด้านศิลปะและการดนตรีด้วย อย่างไรก็ดี สนมเจินได้ชักนำให้พระเจ้าแผ่นดินมีพระราชหฤทัยที่กล้าหาญ เด็ดเดี่ยว และเป็นพระองค์เองขึ้น นอกจากนี้ ยังทรงผันพระราชหฤทัยพระเจ้าแผ่นดินให้หันไปศึกษาและรับเอามาซึ่งสิ่งที่ดีจากต่างชาติ และยังมีบันทึกว่าพระมเหสีเจินทรงสนพระทัยในการถ่ายภาพและทรงเชื้อเชิญให้ชาวตะวันตกเข้ามายังนครต้องห้ามเพื่อมาสอนพระองค์เกี่ยวกับนวัตกรรมนี้ด้วย การนิยมคบค้าสมาคมกับต่างชาติและพระบุคลิกลักษณะอันประหลาดของสนมเองคือโปรดฉลองพระองค์เป็นบุรุษ ยังให้ซูสีไทเฮาทรงเริ่มจงชังพระมเหสีเจินพระองค์นี้ขึ้นเรื่อย ๆ และเพื่อเป็นการประชดประชัน ซูสีไทเฮาทรงออกพระนามพระมเหสีว่า "ย่าเจิน" (Grandma Zhen)
เมื่อพระมเหสีเจินสนับสนุนให้สมเด็จพระจักรพรรดิก่อรัฐประหารเพื่อชิงอำนาจทางการเมืองจากซูสีไทเฮา ซูสีไทเฮาซึ่งทรงสดับความก่อนก็เสด็จไปบริภาษสนมต่าง ๆ นานา และด้วยข้อหาว่าพระมเหสีทรงก้าวก่ายกิจการบ้านเมืองก็มีพระราชเสาวนีย์ให้ลงโทษเฆี่ยนตีและนำสนมไปจำขังไว้ ณ ตำหนักเย็นนับแต่นั้น
ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2443 ในเหตุการณ์ที่กองทหารผสมแปดชาติบุกยึดกรุงปักกิ่งอันเนื่องมาจากการที่ซูสีไทเฮาทรงสนับสนุนกบฏนักมวยให้ทำร้ายชาวต่างชาติ ก่อนกองผสมนานาชาติจะเข้ากรุงได้ ซูสีไทเฮาและบรรดาบุคลากรในพระราชสำนักได้ลี้ภัยไปยังนครซีอาน มณฑลฉ่านซี และก่อนหน้าจะเสด็จลี้ภัย ซูสีไทเฮาได้ทรงเบิกสนมเจินมาเฝ้าและมีรับสั่งว่า
เมื่อแรก เราตั้งใจจะนำเจ้าไปกับเราด้วย แต่เจ้านั้นยังอ่อนวัยและจิ้มลิ้มนัก เกรงว่าจะถูกพวกทหารต่างชาติกระทำทารุณข่มขืนเอาได้ ดังนั้น เราเชื่อว่าเจ้าคงเข้าใจว่าควรทำเช่นไรต่อไป
เมื่อทรงเข้าพระทัยว่าซูสีไทเฮาหมายให้ทรงกระทำอัตวินิบาตกรรม พระมเหสีเจินก็ทรงร้องขอต่อซูสีไทเฮาให้ทรงอนุญาตให้พระเจ้าแผ่นดินประทับอยู่ในพระนครเพื่อให้เป็นขวัญกำลังใจแก่ประชาชนและเพื่อเจรจากับต่างชาติ ซูสีไทเฮาทรงสดับแล้วก็ทรงพระพิโรธยิ่งนัก มีพระราชเสาวนีย์ให้บรรดาขันทีเข้ากลุ้มรุมจับพระนางไปทิ้งลงบ่อน้ำนอกตำหนักหนิงเซี่ย (Ningxia Palace) ทางเหนือของนครต้องห้าม พระนางจึงสิ้นพระชนม์ในเวลานั้น
อย่างไรก็ดี นายสเตอร์ลิง ซีเกรฟ (Sterling Seagrave) นักประวัติศาสตร์สมัยใหม่ กล่าวว่า เรื่องดังกล่าวอาจไม่ได้เป็นพระราชเสาวนีย์โดยตรงของซูสีไทเฮาก็ได้ แต่อาจเป็นการริเริ่มหรือนำเสนอของพวกขันที หรือพระมเหสีอาจทรงกระโดดลงบ่อน้ำด้วยพระองค์เองก็ได้
เชิงอรรถ

↑  "I originally planned to bring you along with us. But you are young and pretty, and are likely be raped by the foreign soldiers on the way. I trust you know what you should do."
ดูเพิ่ม

ซูสีไทเฮา
กวังซวี่
มีนาคม พ.ศ. 2551

มีนาคม พ.ศ. 2551 เป็นเดือนที่สามของปี พ.ศ. 2551 วันแรกของเดือนเป็นวันเสาร์ วันสุดท้ายของเดือนเป็นวันจันทร์
| ด ค กเหตุการณ์เดือนอื่น |
| --- | --- |
พ.ศ. 2567:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2566:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2565:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2564:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2563:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2562:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2561:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2560:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2559:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2558:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2557:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2556:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2555:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2554:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2553:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2552:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2551:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2550:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2549:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2548:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2547:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม 
พ.ศ. 2546:  มกราคม  กุมภาพันธ์  มีนาคม  เมษายน  พฤษภาคม  มิถุนายน  กรกฎาคม  สิงหาคม  กันยายน  ตุลาคม  พฤศจิกายน  ธันวาคม
พิมพ์ รัตนคุณสาสน์

| พิมพ์ รัตนคุณสาสน์ |
| --- | --- |

เกิด: พิมพ์ รัตนคุณสาสน์ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2456 เมืองมหาสารคาม ประเทศสยาม
เสียชีวิต: 11 กันยายน พ.ศ. 2539 (83 ปี) จังหวัดขอนแก่น ประเทศไทย
สัญชาติ: ไทย
การศึกษา: ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตสาขาวรรณกรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น
อาชีพ: นักประพันธ์กลอนลำ
ดร.พิมพ์ รัตนคุณสาสน์ เป็นกวีอีสาน ที่มีความสามารถในการประพันธ์กลอนลำได้ทุกรูปแบบ จนได้รับยกย่องในนาม พิมพ์กวี ศรีอีสาน และเป็นสามัญชนคนแรกที่ได้รับพระราชทานปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวรรณกรรม จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น จนมีคำเรียกติดปากคนทั่วไปว่า ดร.พ่อใหญ่พิมพ์
ประวัติ

เกิดที่ อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม บิดาเป็นชาวอุบลราชธานี มารดาเป็นชาวร้อยเอ็ด บรรพชาเป็นสามเณรเมื่ออายุ 17 ปี ที่วัดใต้โกสุม พ.ศ. 2476 อุปสมบทเป็นพระภิกษุต่ออีก 2 พรรษา จึงลาสิกขา
คุณวุฒิ

ปริญญาเอก ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขา วรรณกรรม จาก มหาวิทยาลัยขอนแก่น ในปี พ.ศ. 2529
ผลงาน

พ.ศ. 2477 นายพิมพ์ ย้ายมาเป็นครูที่โรงเรียนบ้านหนองผือ จังหวัดขอนแก่น และได้เรียนกลอนลำ โดยใช้นามปากกาว่า "วอน วรรัตน์" ซึ่งในขณะนั้นมีอายุได้ 23 ปี นับว่าเป็นคนหนุ่มที่ประสบความสำเร็จจากอายุ 23 - 72 ปี เป็นเวลาเกือบครึ่งศตวรรษที่พ่อใหญ่พิมพ์ เป็น "ครู" ของหมอลำหลายต่อหลายคน งานประพันธ์เป็นร้อย ๆ ชิ้น ผลงานประพันธ์หลายชิ้นได้รับรางวัลที่สำคัญ ๆ เช่น
ลำเรื่องพระเวส
ลำศรีปราชญ์
ลำกลอนเรื่อง เป้าหมาย 6 ประการของหลักพัฒนา
กลอนลำสามสถาบัน
กลอนสารภัญญ์
บทสูดขวัญนักศึกษาใหม่มหาวิทยาลัยขอนแก่น
กลอนลำทั้งลำกลอนและลำเรื่องที่เป็นผลงานของพ่อพิมพ์มีนับเป็นร้อย ๆ ชิ้น ชีวิตส่วนใหญ่ของพ่อพิมพ์คลุกคลีอยู่ในวงการหมอลำ จึงเป็นผู้รู้ที่สามารถให้คำตอบเกี่ยวกับพัฒนาการของหมอลำเป็นอย่างดี ท่านยังช่วยสอนวิชาวรรณคดีอีสานที่ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และงานในตำแหน่งที่ปรึกษาด้านวัฒนธรรมและงานปริวรรตวรรณคดีโบราณของศูนย์วัฒนธรรมอีสาน มหาวิทยาลัยขอนแก่น ตลอดจนเป็นหมอสูดขวัญและผูกแขนคู่เสี่ยวในงานเทศกาลไหมและประเพณีผูกเสี่ยว จังหวัดขอนแก่นในช่วงเริ่มแรก
เกียรติคุณ

สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ได้คัดเลือกให้เป็นศิลปินพื้นบ้านดีเด่น ปี พ.ศ. 2528 และได้เข้ารับพระราชทานโล่เชิดชูเกียรติจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2529