stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เทพเจ้าอียิปต์โบราณ
ลักษณะเฉพาะเทพเจ้าอียิปต์โบราณ > เพศและลักษณะทางเพศ

ชาวอียิปต์ถือว่าการแบ่งแยกระหว่างเพศชายและเพศหญิงเป็นพื้นฐานของทุกสรรพสิ่ง รวมทั้งเทพเจ้าด้วย เทพเจ้าที่ทรงเป็นบุรุษมักจะทรงมีสถานะที่สูงกว่าเทพีและมีความเกี่ยวพันอย่างใกล้ชิดกับการสร้างโลกและความเป็นกษัตริย์ ในขณะที่เทพีมักจะเชื่อว่าทรงเป็นเทพแห่งการช่วยเหลือและหล่อเลี้ยงมนุษย์เสียมากกว่า เทพบางพระองค์ทรงเป็นเทพที่ทรงเป็นทั้งสองเพศ แต่ตัวอย่างส่วนใหญ่พบในบริบทของตำนานการสร้างโลก ซึ่งเทพเจ้าเหล่านี้เป็นตัวแทนของสถานะที่ปราศจากความแตกต่างที่ปรากฏอยู่ก่อนโลกถูกสร้างขึ้น อ็อกโกอัด เป็นกลุ่มของเทพเจ้าในยุคบรรพกาลทั้งแปดพระองค์ล้วนมีรูปร่างที่เป็นสตรีและเป็นพระมเหสี เทพอาตุมซึ่งส่วนใหญ่แล้วจะทรงมีความเป็นบุรุษแต่มีความเป็นผู้หญิงอยู่ในตัวพระองค์ด้วยเช่นกัน ซึ่งบางครั้งทรงถูกมองว่าเป็นเทพี ซึ่งรู้จักกันในพระนาม อิอูซาอาเซต (Iusaaset) หรือ เนเบตเฮเทปเอต (Nebethetepet) ซึ่งตำนานการสร้างโลกเริ่มต้นขึ้นเมื่อเทพอาตุมทรงสร้างเทพเจ้าคู่หนึ่งที่มีความแตกต่างทางเพศ คือ เทพชูและเทพีเทฟนุต ซึ่งเป็นพระมเหสีของพระองค์ ในทำนองเดียวกัน เทพีนิอิธ ซึ่งบางครั้งทรงถูกมองว่าเป็นเทพีผู้สร้าง และได้รับการกล่าวขานว่ามีลักษณะที่เป็นบุรุษ แต่ส่วนใหญ่แล้วมักมองว่าเป็นสตรี
เพศสรีระและเพศวิถีนั้นมีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับการสร้างโลกและการเกิดใหม่ โดยเชื่อว่าเทพเจ้าที่ทรงเป็นบุรุษทรงมีบทบาทอย่างแข็งขันในการให้กำเนิดบุตร และเทพสตรีมักจะถูกผลักไสให้มีบทบาทสนับสนุนในการกระตุ้นความเป็นชายของพระสวามีและเลี้ยงดูพระโอรสและพระธิดา ถึงแม้ว่าเทพีจะได้รับบทบาทที่ใหญ่กว่าในการให้กำเนิดแล้วในช่วงปลายประวัติศาสตร์อียิปต์ เทพีที่มีทำหน้าที่เป็นมารดาและภรรยาในตำนานของกษัตริย์และเป็นแบบอย่างของการเป็นพระราชินีของมนุษย์ เทพีฮัตฮอร์ ซึ่งเป็นพระมารดาหรือพระชายาของเทพฮอรัสและทรงเป็นเทพีที่สำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์อียิปต์ พระองค์ทรงได้ยกตัวอย่างความสัมพันธ์ระหว่างเทพกับกษัตริย์
เทพสตรีก็ยังมีแง่มุมที่รุนแรงที่สามารถมองได้ทั้งในแง่บวก เช่นเดียวกับเทพีวาดเจตและเทพีเนคเบตที่ทรงปกป้องกษัตริย์ หรือในแง่ลบ อย่างเช่น ตำนานเรื่องพระเนตรแห่งรา ซึ่งเปรียบเทียบความก้าวร้าวของสตรีกับเรื่องเพศและการเลี้ยงดู ขณะที่เทพีเหล่านั้นออกอาละวาดในรูปแบบของเทพีเซคเมตหรือเทพที่อันตรายอื่น ๆ จนกระทั่งเทพเจ้าพระองค์อื่น ๆ ทรงเอาใจพระองค์ เมื่อถึงจุดนั้นเทพีก็ทรงกลายเป็นเทพีที่จิตใจดี เช่น เทพีฮัตฮอร์ ซึ่งในบางครั้งก็ทรงเป็นเช่นนั้น แล้วต่อมากก็ทรงกลายเป็นพระมเหสีของเทพเจ้าบุรุษ
แนวคิดเรื่องเพศของชาวอียิปต์ได้เน้นหนักไปที่การสืบพันธุ์กับเพศตรงข้าม และการกระทำแบบรักร่วมเพศมักจะถูกไม่ยอมรับ ถึงแม้ว่าบางข้อความได้กล่าวถึงพฤติกรรมรักร่วมเพศระหว่างเทพบุรุษ ในบางกรณี โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเทพเซธทรงล่วงละเมิดทางเพศเทพฮอรัส ซึ่งการกระทำเหล่านี้ใช้เพื่อยืนยันการครอบงำและทำให้ผู้ยอมจำนนอับอายขายหน้า การมีเพศสัมพันธ์ระหว่างเทพบุรุษพระองค์อื่นๆ อาจจะถูกมองในเชิงบวกและถึงแม้กระทั่งทรงให้กำเนิดลูกหลาน ดังเช่นในข้อความหนึ่งที่กล่าวว่าเทพคนุมทรงประสูติจากการรวมตัวกันของเทพราและเทพชู
เชิงอรรถ

↑  ตำราอียิปต์ไม่ได้ระบุอย่างชัดเจนว่าเทพโอซิริสสิ้นพระชนม์ และเทพเจ้าพระองค์อื่นก็เช่นเดียวกัน ชาวอียิปต์หลีกเลี่ยงการกล่าวโดยตรงเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่ไม่เป็นมงคล เช่น การตายของเทพผู้ให้ประโยชน์ อย่างไรก็ตาม ตำนานระบุชัดเจนว่าเทพโอซิริสถูกปลงพระชนม์ และหลักฐานชิ้นอื่นๆ เช่น การปรากฏตัวของพระบรมศพอันศักดิ์สิทธิ์ในดูอัต ซึ่งบ่งชี้ว่าเทพเจ้าอื่นๆ ก็ตายเช่นกัน ในช่วงสมัยปลายแห่งอียิปต์โบราณ (ราว 664–323 ปีก่อนคริสตกาล) ว่ากันว่าสถานที่ต่างๆ ทั่วอียิปต์เป็นสถานที่ฝังพระศพของเทพเจ้าพระองค์ใดพระองค์หนึ่งหนึ่ง
ฟาโรห์นาร์เมอร์ ซึ่งทรงเป็นผู้ปกครองในช่วงสมัยก่อนยุคราชวงศ์ พร้อมด้วยบุรุษที่ถือธงของเทพเจ้าในท้องถิ่นต่างๆ
รูปสลักเทพเฮดจ์-เวอร์ ซึ่งเป็นเทพเจ้าลิงบาบูน ที่ปรากฏพระนามของฟาโรห์นาร์เมอร์
เทพีนุต ผู้ทรงเป็นเทพีแห่งท้องฟ้า ทรงกลืนดวงอาทิตย์ ซึ่งเดินทางผ่านร่างกายของพระองค์ในเวลากลางคืนเพื่อไปเกิดใหม่ในตอนเช้า
เทพที่เป็นตัวแทนของเขตปกครองท้องถิ่นต่างๆ ของอียิปต์
สำเนาของข้อความขนาดสั้นจากบันทึกปาปิรุสแห่งอานิได้แสดงภาพเทพเซเคอร์-โอซิริส ทรงประทับยืนอยู่ในศาลเจ้า
เทพีนาอูเนตและเทพนูจากเดียร์ อัลเมดินา
บลีช (อัลบั้ม)

บลีช (อังกฤษ: Bleach) เป็นสตูดิโออัลบั้มชุดแรกของวงดนตรีร็อคอเมริกัน เนอร์วานา วางจำหน่ายเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ. 1989 โดยค่ายเพลง Sub Pop  โดยอัลบั้มบลีชนี้อัดในห้องอัด Reciprocal Recording ในซีแอตเทิล รัฐวอชิงตัน ระหว่างเดือนธันวาคม ค.ศ. 1988 ถึง มกราคม ค.ศ. 1989
อัลบั้มบลีชได้รับการวิจารณ์ในเชิงบวก แต่อัลบั้มก็ไม่ได้ขึ้นชาร์จในอเมริกา อัลบั้มได้ถูกวางจำหน่ายในระดับนานาชาติโดยค่ายเพลง Geffen Record เมื่อปี ค.ศ. 1992 หลังจากที่อัลบั้มสตูดิโอชุดที่สองของเนอร์วานาประสบความสำเร็จ Nevermind (ค.ศ. 1991) โดยเพิ่มเพลง Big Cheese และ Downer การวางจำหน่ายอีกครั้งส่งผลให้อัลบั้มขึ้นอยู่ในลำดับที่ 89 ในบิลบอร์ด 200  และติดลำดับที่ 33 ในชาร์จอัลบั้มอังกฤษ และติดลำดับที่ 34 ในชาร์จอัลบั้มออสเตรเลีย ในปี 2009 ค่ายเพลง Sub Pop ได้วางจำหน่ายอีกครั้งเพื่อฉลองครบรอบ 20 ปีของอัลบั้มบลีช อีกทั้งอัลบั้มครบรอบ 20 ปีนี้ยังมีบันทึกการแสดงสดของเนอร์วานาในพอร์ตแลนด์ รัฐออริกอน ในช่วงประมาณปี 1990  หลังจากที่อัลบั้มบลีชได้วางจำหน่ายเมื่อช่วงปี 1989 บลีชขายได้ 1.7 ล้านอัลบั้มในอเมริกาเพียงแห่งเดียว
การบันทึกเสียง

หลังการปล่อยซิงเกิลเปิดตัว Love Buzz โดยค่ายเพลง Sub Pop ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1988 วงเนอร์วานาหมั่นฝึกซ้อมอยู่สองถึงสามสัปดาห์สำหรับการเตรียมความพร้อมสำหรับอัลบั้มสตูดิโอของพวกเขา แม้ว่าทางต้นสังกัด Sub Pop ต้องการขอแค่ EP
โดยอัลบั้มชุดนี้ได้อัดในห้องอัดเสียง Reciprocal Recording Studios ในซีแอตเทิล โดยโปรดิวเซอร์ แจ็ค เอ็นดิโน
เนอร์วานาเริ่มอัดเพลงเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม ค.ศ. 1988 ใช้เวลาประมาณห้าชั่วโมง และทางวงก็ได้อัดเพลงอีกเมื่อวันที่ 29–31 ธันวาคม และอัดอีกครั้งระหว่าง 14–24 มกราคม
รายชื่อเพลง

เพลงทั้งหมดถูกแต่งโดย เคิร์ต โคเบน ยกเว้นที่ระบุไว้
| --- | --- |
 แรกออกจำหน่าย "Blew" – 2:55  "Floyd the Barber" – 2:18  "About a Girl" – 2:48  "School" – 2:42  "Love Buzz" (Robbie van Leeuwen) – 3:35  "Paper Cuts" – 4:06  "Negative Creep" – 2:56  "Scoff" – 4:10  "Swap Meet" – 3:03  "Mr. Moustache" – 3:24  "Sifting" – 5:22  "Big Cheese" (เฉพาะในรูปแบบ CD) – 3:42  "Downer" (เฉพาะในรูปแบบ CD) (เคิร์ท โคเบน, คริสต์ โนโวเซลิช) – 1:43:  ฉลองครบรอบ 20 ปี  (บันทึกการแสดงสด Pine Street Theatre เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 1990 - พอร์ตแลนด์ รัฐออริกอน) "Intro"  – 0:53  "School" – 2:36  "Floyd the Barber" – 2:17  "Dive" (โคเบน/โนโวเซลิช) – 3:42  "Love Buzz" (van Leeuwen [Shocking Blue]) – 2:58  "Spank Thru" – 2:59 (ก่อนหน้าเคยเผยแพร่เป็นหน้า b ของซิงเกิล "Sliver" ในปี 1990)  "Molly's Lips" (Eugene Kelly/Frances McKee) – 2:16 (ก่อนหน้าเคยเผยแพร่เป็นซิงเกิลในปี 1991)  "Sappy" – 3:19  "Scoff" – 3:53  "About a Girl" – 2:28 (ก่อนหน้าเคยเผยแพร่เป็นหน้า b ของซิงเกิล "Sliver" ในปี 1990)  "Been a Son" – 2:01  "Blew" – 4:32
บุคลากรหลัก

เคิร์ท โคเบน – ร้องนำ, กีตาร์ (เครดิตเป็น "Kurdt Kobain")
คริสต์ โนโวเซลิช – กีตาร์เบส (เครดิตเป็น "Chris Novoselic")
แชด แชนนิง – กลอง
Dale Crover – เล่นกลอง ในเพลง "Floyd the Barber", "Paper Cuts", และ "Downer"
แอรอน เบิร์คฮาร์ - กีตาร์ (เครคิต, ไม่ได้ร่วมทำการแสดง)
แจ็ค เอ็นดิโน – โปรดิวเซอร์
Tracy Marander – ถ่ายภาพ
Charles Peterson – ถ่ายภาพ
Lisa Orth – ออกแบบ
Jane Higgins – ดำเนินการ
บรรณานุกรม

Azerrad, Michael. Come as You Are: The Story of Nirvana. Doubleday, 1993. ISBN 0-385-47199-8.
Berkenstadt, Jim; Cross, Charles. Nevermind: Nirvana. Music Sales Group, 2003. ISBN 0-8256-7286-4.
Cross, Charles. Heavier Than Heaven: A Biography of Kurt Cobain. Hyperion, 2001. ISBN 0-7868-8402-9.
Sandford, Christopher. Kurt Cobain. Da Capo Press, 2004. ISBN 0-7867-1369-0.
True, Everett. Nirvana – The True Story. Omnibus Press, 2006. ISBN 1-84449-640-6.
แหล่งข้อมูลอื่น

Bleach ที่ดิสคอกส์
Live Nirvana Sessions History – Bleach
Live Nirvana Companion to Official Releases – Bleach
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน :  มิวสิกเบรนซ์ กลุ่มการวางจำหน่าย
แฟลกซ์

| Flax |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
ขาดข้อมูล (กรุณาคัดลอกจากหน้านี้ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ มาที่หน้านี้): ขาดแม่แบบอนุกรมวิธาน: Linum
สปีชีส์:: แม่แบบ:Taxonomy/LinumLinum usitatissimum
ชื่อทวินาม
แม่แบบ:Taxonomy/LinumLinum usitatissimum L.

ชื่อพ้อง
 Linum crepitans (Boenn.) Dumort.  Linum humile Mill.  Linum indehiscens (Neilr.) Vavilov & Elladi     
แฟลกซ์ (อังกฤษ: flax หรือ common flax or linseed) เป็นพืชดอก ชื่อ Linum usitatissimum อยู่ในวงศ์ Linaceae มีการปลูกเพื่อเป็นอาหารและเป็นพืชเส้นใย ในภูมิภาคที่มีภูมิอากาศอบอุ่น ในปี 2022 ฝรั่งเศสผลิตแฟลกซ์ได้ 75% ของปริมาณการผลิตทั้งหมดของโลก
สิ่งทอที่ทำจากแฟลกซ์เรียกในภาษาอังกฤษว่า ผ้าลินิน และโดยทั่วไปแล้วจะนำมาใช้ทำผ้าปูที่นอน ชุดชั้นใน และผ้าปูโต๊ะ น้ำมันของแฟลกซ์เรียกว่า น้ำมันลินสีด นอกจากจะหมายถึงพืชแล้ว คำว่า "แฟลกซ์" อาจหมายถึงเส้นใยที่ยังไม่ปั่นของต้นแฟลกซ์ด้วย
งอฮูหยิน

งอฮูหยิน (เสียชีวิต ค.ศ. 202)  หรือชื่อในภาษาจีนกลางว่า อู๋ ฟูเหริน (จีน: 吳夫人; พินอิน: Wú Fūrén) ชื่อตัวไม่ปรากฏ เป็นสตรีสูงศักดิ์ชาวจีน เป็นภรรยาของขุนศึกซุนเกี๋ยนผู้มีชีวิตในช่วงปลายสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันออกของจีน มีบุตรชายกับซุนเกี๋ยน 4 คนและบุตรสาว 1 คน ได้แก่ ซุนเซ็ก ซุนกวน ซุนเซียง ซุนของ และซุนฮูหยิน ได้รับสมัญญานามย้อนหลังให้เป็นจักรพรรดินีอู๋เลี่ยในปี ค.ศ. 229 โดยซุนกวนบุตรชายคนรองผู้เป็นปฐมจักรรพรรดิของรัฐง่อก๊กในยุคสามก๊ก
ประวัติช่วงซุนเซ็กพิชิตกังตั๋ง

ดูเพิ่ม: การพิชิตกังตั๋งของซุนเซ็ก
ในนิยายสามก๊ก

ในนิยางอิงประวัติศาสตร์ในศตวรรษที่ 14 เรื่องสามก๊ก งอฮูหยินมีน้องสาวซึ่งเป็นตัวละครสมมติและแต่งงานกับซุนเกี๋ยนเช่นกัน งอฮูหยินเป็นมารดาของซุนเซ็กและซุนกวน ส่วนน้องสาวของงอฮูหยินเป็นมารดาของซุนฮูหยินและซุนลอง น้องสาวของงอฮูหยินเป็นที่รู้จักในชื่อว่า "งอก๊กไถ้" (吳國太 อู๋ กั๋วไท่; มีความหมายว่า "สตรีอาวุโสแซ่งอแห่งรัฐ") งอก๊กไถ้มีอายุยืนยาวกว่าพี่สาวเพราะมีบทบาทสำคัญในงานแต่งงานของบุตรสาวกับเล่าปี่ในปี ค.ศ. 209
ดูเพิ่ม

รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
พงศาวลีง่อก๊ก#ซุนเกี๋ยน
พลร่ม

พลร่มขณะกระโดดร่มชูชีพ
พลร่ม (อังกฤษ: Paratrooper) เป็นหน่วยทหารที่ได้รับการฝึกการกระโดดร่มชูชีพเป็นพิเศษ มีการนำมาใช้ครั้งแรกในเยอรมนี ก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 หน่วยพลร่มนี้ขึ้นตรงกับกองทัพอากาศนาซีเยอรมันหรือ “ลุฟท์วัฟเฟอ” (luftwaffe) ซึ่งต่างจากกองทัพสหรัฐอเมริกาและอังกฤษ ที่หน่วยพลร่มมักจะขึ้นตรงกับกองทัพบกมากกว่า โดยหน่วยพลร่มหน่วยแรกของเยอรมันถูกก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1938 เริ่มต้นจากการรวบรวมกองพันทหารพลร่มต่างๆ มาเป็นกองพลปฏิบัติการทางอากาศที่ 7 (7 Flieger Division) ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1938 เป็นเวลาสองปีก่อนที่สงครามโลกครั้งที่ 2 จะอุบัติขึ้นโดยพลร่มถูกฝึกให้เป็นแนวหน้าในการออกรบ โดยเฉพาะการกระโดดร่มเข้าโจมตีประเทศต่าง ๆ เช่น เดนมาร์ก นอร์เวย์ เนเธอร์แลนด์ ในปี ค.ศ. 1940  การรบครั้งสำคัญของหน่วยพลร่มเยอรมันคือการรบที่ป้อมอีเบน-อีเมล และการรบที่เกาะครีต
พลร่ม ถูกฝึกมาด้วย ตำราชื่อ currahee[ต้องการอ้างอิง] ซึ่งเป็นชื่อภูเขา ที่พลร่มใช้วิ่งขึ้น-ลง มีคำกล่าวว่า  ขึ้น 3 ไมล์ ลง 3 ไมล์ หมายถึง วิ่งขึ้นลง currahee นั่นเอง
พลร่มในประเทศไทย > ตำรวจพลร่ม

บทความหลัก: กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ
ในประเทศไทย พลร่มหน่วยแรกของไทยคือ ตำรวจพลร่ม โดยเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2496 โดยเป็นแนวความคิดของ พ.ต.อ. เจมส์ วิลเลี่ยม แลร์ ที่ปรึกษาชาวอเมริกัน, ร.ต.ต. สเน่ห์ สิทธิพันธุ์ (ยศในขณะนั้น) และนายตำรวจชั้นผู้ใหญ่ เสนอต่อ พล.ต.อ. เผ่า ศรียานนท์ อธิบดีกรมตำรวจ ในสมัยนั้น เพื่อเตรียมความพร้อมกับการรับมือกับฝ่ายคอมมิวนิสต์ และเป็นการฝึกให้ตำรวจพลร่มนั้นสามารถปฏิบัติการรบแบบกองโจรได้ โดย พล.ต.อ.เผ่า ได้มองว่า ตำรวจพลร่มนั้นเป็นหน่วยตำรวจรบพิเศษที่เคลื่อนที่ได้เร็ว จึงวางจุดประสงค์ไว้สองอย่างคือ
1. เตรียมกำลังตำรวจ เมื่อพร้อมที่จะปฏิบัติการต่อต้านหน่วยรบแบบกองโจร
2. เตรียมกำลังตำรวจโดยจัดให้ฝึกอบรมตำรวจพลร่มไว้ให้พร้อมที่จะสนับสนุนการปฏิบัติงานของกองทัพต่าง ๆ ได้ในยามสงคราม
โดยวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2496 หน่วยพลร่มรบพิเศษ หน่วยแรกของประเทศไทยได้ถูกจัดตั้งขึ้น โดยจัดตั้งในเหล่าตำรวจ (กรมตำรวจ)เป็นเหล่าแรก คือ หน่วยตำรวจพลร่ม (ค่ายนเรศวร อ.หัวหิน) โดยมี ร.ต.ต. สเน่ห์ สิทธิพันธุ์ เป็นผู้บังคับหน่วยคนแรก โดยสังกัดกองบังคับการยานยนต์ (หรือตำรวจรถถังวังปารุสกวัน) กองบัญชาการจเรตำรวจ
ในวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2496  พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรได้เสด็จพระราชดำเนินประกอบพิธีเปิดค่ายนเรศวร ทอดพระเนตรการแสดงโดดร่ม และสาธิตการใช้อาวุธพิเศษ ในการรบด้วยยุทธวิธี การรบแบบกองโจรของตำรวจพลร่ม จึงถือว่าเป็น วันคล้ายวันสถาปนาค่ายนเรศวรปัจจุบันตำรวจพลร่มนั้นสังกัดอยู่กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน การฝึกพลร่มนี้จะจัดขึ้นทุก ๆ ปี โดยมีทั้งนายตำรวจชั้นสัญญาบัตรและชั้นประทวน ขอรับการฝึกโดยส่วนใหญ่จะสังกัดอยู่ในส่วนป้องกันและปราบปราม และตำรวจตระเวนชายแดน และการฝึกนี้เป็นส่วนหนึ่งในหลักสูตรของนักเรียนนายร้อยตำรวจ ที่จะเข้ารับการฝึกนี้ในชั้นปีที่ 2
พลร่มในประเทศไทย > พลร่มป่าหวาย

ปัจจุบัน ประวัติศาสตร์การรบในสมรภูมิต่าง ๆ ได้พัฒนารูปแบบมาจนเป็นสงครามพิเศษ กองทัพบกได้เล็งเห็นถึงความสำคัญและความจำเป็นของการปฏิบัติการสงครามพิเศษ จึงได้มีการจัดตั้งหน่วยรบพิเศษขึ้น เป็นหน่วยแรก เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2497 ที่บ้านป่าหวาย ตำบลป่าตาล อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี ใช้ชื่อว่า "กองพันทหารพลร่ม" หรือที่รู้จักกันดีในนามของ "พลร่มป่าหวาย" ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2508 หลังวันเสียงปืนแตก ที่อำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยได้เริ่มทำสงครามประชาชน เพื่อล้มล้างรัฐบาล กองทัพบกได้ใช้หน่วยรบพิเศษเข้าต่อสู้กับภัยคุกคามคอมมิวนิสต์ภายในประเทศ และเพื่อเกิดเอกภาพในการปฏิบัติงาน เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509 กองทัพบกได้จัดตั้ง "ศูนย์สงครามพิเศษ" ขึ้นเพื่อทำหน้าที่หลัก 3 ประการ คือ
วางแผน ดำเนินการ กำกับการ และดำเนินการฝึกศึกษาเกี่ยวกับ การสงครามพิเศษ การยุทธส่งทางอากาศ และการส่งกำลังบำรุงทางอากาศ
ดำเนินการ วิจัย พัฒนา กำหนดหลักนิยม และทำตำราในทางวิทยาการที่เกี่ยวข้อง
ปกครองบังคับบัญชาหน่วยทหารที่กระทรวงกลาโหมกำหนดโดยมีผู้บัญชาการศูนย์สงครามพิเศษ เป็นผู้รับผิดชอบ
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2525 ประเทศไทยต้องเผชิญกับภัยคุกคามจากภายนอกประเทศ กองทัพบกจึงได้จัดตั้ง หน่วยรบพิเศษเข้าปฏิบัติการ และได้จัดตั้ง กองพลรบพิเศษที่ 1, กองพลรบพิเศษที่ 2 เพื่อรองรับภารกิจที่เพิ่มขึ้น เมื่อ 25 มีนาคม พ.ศ. 2526 ได้มีการจัดตั้งหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษขึ้นเพื่อทำหน้าที่เป็นหน่วยบังคับบัญชากำลังรบพิเศษทั้งปวงแทนศูนย์สงครามพิเศษ โดยให้ศูนย์สงครามพิเศษทำหน้าที่เป็นหน่วยสายวิทยาการเพื่อดำเนินงานด้านการฝึกศึกษาเพียงอย่างเดียว
เครื่องหมายหลักสูตรพลร่มไทย > ตำรวจ

เครื่องหมายพลร่ม ชั้นพิเศษ
เครื่องหมายหลักสูตรพลร่มไทย > กองทัพบก

เครื่องหมายพลร่ม ชั้นที่ 1
เครื่องหมายพลร่ม ชั้นที่ 2
เครื่องหมายพลร่ม ชั้นที่ 3
ดูเพิ่ม

กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ
หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Paratroopers
พ.ต.อ. เจมส์ วิลเลี่ยม แลร์
ตราอาร์มตำรวจพลร่ม
อรรถกถา

อรรถกถา (บาลี: อตฺถกถา; อ่านว่า อัดถะกะถา) คือคัมภีร์ที่รวบรวมคำอธิบายความในพระไตรปิฎกภาษาบาลี เรียกว่า คัมภีร์อรรถกถา บ้าง ปกรณ์อรรถกถา บ้าง อรรถกถา จัดเป็นแหล่งความรู้ทางพระพุทธศาสนาที่มีความสำคัญรองลงมาจากพระไตรปิฎก และใช้เป็นหลักฐานอ้างอิงอย่างแพร่หลายในวงการศึกษาพระพุทธศาสนา
แหล่งที่มาของคัมภีร์อรรถกถา ถูกแบ่งเป็น 2 ทฤษฎี ในการศึกษาเถรวาทดั้งเดิม เชื่อกันว่าคัมภีร์อรรถกถามีมาตั้งแต่สมัยพุทธกาล เนื่องจากมี "พุทธสังวัณณิตอรรถกถา" คำอธิบายจากพระพุทธเจ้าและ "อนุพุทธสังวัณณิตอรรถกถา" คำอธิบายจากพระอรหันต์ที่ทำการสังคายนาอยู่ในนั้น
อรรถกถาในส่วนของพระพุทธเจ้าทรงอธิบายเอง อยู่ในปกิณณกเทสนา เป็นเรื่องที่เล็กน้อยที่ท่านรวบรวมเอาไว้จัดไว้ในชั้นอรรถกถาก็มี อรรถกถาในส่วนของพระอริยสาวกอธิบาย ในบางที่ได้แสดงชี้แจงคำที่ยากและอาจนำไปสู่ความเข้าใจผิดได้ พระอรหันต์เหล่านั้นท่านมีความพิเศษท่านรู้พุทธประสงค์ขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่าพระองค์ตรัสอย่างนี้ๆมุ่งหมายถึงสิ่งใดไม่ผิดพลาด ซึ่งผู้ที่มีภูมิความรู้แปลพระบาลีปฐมภูมิได้ ท่านจะเข้าใจว่า การแสดงธรรมของพระพุทธเจ้ามาในรูปของ อุเทส [หัวข้อยกขึ้นแสดง มีทั้งพระคาถา และจุณณียะ] และปริปุจฉา [คำอธิบายในแต่ละอุเทสนั้น ๆ] เป็นไปในทิศทางเดียวกันและคล้อยตามกันไม่มีข้อใดบทความใดที่ขัดแย้งกัน
และทฤษฎีที่ 2 คือไม่ใช่คำสอนของพระพุทธเจ้า แต่เป็นคัมภีร์ที่อธิบายความหรือคำที่ยากในพระไตรปิฎกให้เข้าใจง่ายขึ้น โดยยกศัพท์ออกมาอธิบายเป็นศัพท์ ๆ บ้าง ยกข้อความหรือประโยคยาว ๆ มาขยายความให้ชัดเจนขึ้นบ้าง แสดงทัศนะและวินิจฉัยของผู้แต่งสอดแทรกเข้าไว้บ้างไม่สามารถเชื่อถือได้ทั้งหมดเนื่องจากอรรถกถาเป็นเนื้อหาที่ถูกแต่งขึ้นใหม่ ซึ่งสิ่งเหล่านั้นบางอย่างไม่ได้ถูกระบุไว้ในพระไตรปิฎก เช่น 1. การที่พระพุทธเจ้าแสดงธรรมแก่พระมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ 2. การที่พระพุทธเจ้าให้พระอานนท์ทำพระปริตร 3. มีการแต่งบัวเหล่าที่ 4 เพิ่มเติมขึ้นมา ซึ่งในพระไตรปิฎกมีกล่าวไว้แค่ 3 เหล่า ดังนั้นผู้ที่อ่านหรือศึกษาคัมภีร์อรรถกถาควรใช้วิจารณญาณในการศึกษาว่าส่วนไหนเชื่อถือได้ มีความสมเหตุผล และส่วนไหนไม่ควรเชื่อถือ เป็นสิ่งที่ขัดกับหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า
ลักษณะการอธิบายความในพระไตรปิฎกของอรรถกถานั้น ไม่ได้นำทุกเรื่องในพระไตรปิฎกมาอธิบาย แต่นำเฉพาะบางศัพท์ วลี ประโยค หรือบางเรื่องที่อรรถกถาจารย์เห็นว่าควรอธิบายเพิ่มเติมเท่านั้น ดังนั้นบางเรื่องในพระไตรปิฎกจึงไม่มีอรรถกถาขยายความ เพราะอรรถกถาจารย์เห็นว่าเนื้อหาในพระไตรปิฎกส่วนนั้นเข้าใจได้ง่ายนั่นเอง
ต้นฉบับใบลานประกอบด้วยอรรถกถาสองภาษา พร้อมข้อความภาษาบาลีและคำแปลภาษาสิงหล
ความเป็นมาของคัมภีร์อรรถกถาในทางประวัติศาสตร์

ความเป็นมาของคัมภีร์อรรถกถาในเชิงประวัติศาสตร์ แบ่งได้เป็น 2 อย่าง คือ
อรรถกถามีมาตั้งแต่สมัยพุทธกาล
อรรถกถาเริ่มมีในสมัยสังคายนาครั้งที่ 3 ในรัชสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช พ.ศ. 236
แต่อย่างไรก็ตามในช่วงหลัง คัมภีร์อรรถกถาภาษาบาลีดั้งเดิมได้สูญหายจากประเทศอินเดียไป เหลือเพียงคัมภีร์อรรถกถาภาษาสิงหล ซึ่งพระมหินทเถระได้นำอรรถกถาในภาษาบาลีมาเผยแพร่ในเกาะลังกาตั้งแต่สมัยพระเจ้าอโศกมหาราช (พ.ศ. 236)"
ดังนั้นในปี พ.ศ. 945 พระพุทธโฆสะ พระภิกษุชาวอินเดีย จึงได้รับอาราธนามาที่เกาะลังกาเพื่อแปลคัมภีร์อรรถกถากลับคืนสู่ภาษาบาลี ซึ่งคัมภีร์อรรถกถาที่มีอยู่ในปัจจุบันจึงเป็นผลงานการแปลของท่านพระพุทธโฆสะ
ทั้งนี้ อรรถกถาภาษาสิงหลโบราณที่พระอรรถกถาจารย์รุ่นต่อมา เช่น พระพุทธโฆสะและพระธัมมปาละ ได้ทำการเรียบเรียงขึ้นเป็นภาษามคธนั้น ต้นฉบับได้สูญหายไปหมดแล้ว แต่จากข้อมูลที่หลงเหลืออยู่ สามารถจำแนกแยกอรรถกถาโบราณเหล่านี้ออกเป็น 3 หมวด คือ
ความเป็นมาของคัมภีร์อรรถกถาในทางประวัติศาสตร์ > อรรถกถาวินัยปิฎก

มหาอรรถกถา หรือมูลอรรถกถา เป็นผลงานของพระสงฆ์คณะมหาวิหารเมืองอนุราธปุระ ประเทศศรีลังกา แก้ครบทั้ง 3 ปิฎก ซึ่งมหาอรรถกถานี้ นำมาจากชมพูทวีปสู่เกาะสิงหล โดยพระมหามหินทเถระ แล้วแปลเรียบเรียงเป็นภาษาสิงหลไว้โดยพระเถระผู้แตกฉานในพระไตรปิฎกชาวสิงหล เพื่อหลีกเลี่ยงความเลอะเลือนแห่งคำวินิจฉัยที่มาจากต่างลัทธิต่างนิกาย และที่มาจากศาสนาอื่น ๆ รวมถึงเพื่อความสะดวกแก่การศึกษาของพระสงฆ์ชาวสิงหล อรรถกถานี้เป็นความเป็นมาแต่เริ่มที่พระพุทธโฆสาจารย์ยึดถือเป็นต้นแบบในการแต่งอภินวอรรถกถา ซึ่งปรากฏเป็นผลงานของพระโปราณาจารย์ เรียกชื่อ ว่า สมันตปาสาทิกา และมหาปัจจรี เป็นต้น
มหาปัจจรีอรรถกถา คือ อรรถกถาแพใหญ่ แต่งขณะที่นั่งบนแพ ณ ที่ใดที่หนึ่ง ไม่ปรากฏชื่อผู้แต่ง
กุรุนทีอรรถกถา แต่งที่กุรุนทีมหาวิหารในศรีลังกา ไม่ปรากฏชื่อผู้แต่ง
อันธกัฏฐกถา แต่งเป็นภาษาอันธกะ แล้วสืบต่อกันมาขยายไปยังเมืองกัฏฐิปุระ หรือเมืองคอนเจวารามในอินเดียภาคใต้ ไม่ปรากฏชื่อผู้แต่ง
สังเขปัฏฐกถา คือ อรรถกถาย่อ สันนิษฐานว่าน่าจะแต่งในอินเดียภาคใต้ ไม่ปรากฏชื่อผู้แต่ง
วินัยอัฏฐกถา ไม่ปรากฏสถานที่แต่งและชื่อผู้แต่ง
ความเป็นมาของคัมภีร์อรรถกถาในทางประวัติศาสตร์ > อรรถกถาสุตตันตปิฎก

มหาอรรถกถา	 หรือ มูลอรรถกถา
สุตตันตอรรถกถา หรือ อรรถกถาพระสูตร
อาคมัฏฐกกถา อรรถกถานิกาย 4
ทีมัฏฐกถา อรรถกถาทีฆนิกาย
มัชฌิมัฏฐกถา	 คืออรรถกถามัชฌิมนิกาย
สังยุตตัฏฐกถา	 คืออรรถกถาสังยุตตนิกาย
อังคุตตรัฏฐกถา	คืออรรถกถาอังคุตตรนิกาย
ความเป็นมาของคัมภีร์อรรถกถาในทางประวัติศาสตร์ > อรรถกถาอภิธรรมปิฎก

มหาอรรถกถา	 หรือมูลอรรถกถา
อภิธัมมัฏฐกถา	 คืออรรถกถาอภิธรรม
นอกจากนี้ ยังมีอรรถกถาอื่น ๆ อีก คือ
จูฬปัจจรีย์อรรถกถา คือ สังเขปอรรถกถานั่นเอง
อริยอรรถกถา คือ อรรถกถาภาษาอริยะ ไม่ปรากฏชื่อผู้แต่ง
ปันนวาร (อรรถกถา) คือ อรรกถาที่ประมวลข้อวินิจฉัยจากมูลอรรถกถาหรือมหาอรรถกถา
อรรถกถาเหล่านี้เรียกว่า โปราณอรรถกถา หรือ อรรถกถาเก่า ซึ่งพระสังคีติกาจารย์ได้ยกขึ้นสู่สังคายนาถึง 3 ครั้งและนำเผยแพร่ยังเกาะสิงหลโดยพระมหามหินทเถระชาวชมพูทวีปภายหลังสังคายนาครั้งที่ 3 แล้วได้รับการแปลเรียบเรียงเป็นภาษาสิงหลเพื่อหลีกเลี่ยงความเลอะเลือนแห่งคำวินิจฉัยที่มาจากต่างลัทธิต่างนิกาย และที่มาจากศาสนาอื่น ๆ
คัมภีร์อรรถกถาพระไตรปิฎก (บางส่วน)

อรรถกถาที่พระพุทธโฆสะ พระพุทธทัตตะ พระธรรมปาละ พระอุปเสน และพระมหานามะ เป็นต้น แต่งและแปลเรียบเรียงจากมูลอรรถกถาหรือมหาอรรถกถาภาษาสิงหล เรียกว่า อภินวอรรถกถา หรืออรรถกถาใหม่ ซึ่งอรรถกถาของยุคอภินวอรรถกถาเริ่มจากคัมภีร์วิสุทธิมรรคเป็นต้นมาจัดว่าเป็นยุคที่วงการศึกษาคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาแสดงมติว่าเป็น “ยุคทองของอรรถกถา” เพราะมีอรรถกถาเกิดขึ้นมากมาย โดยเนื้อหาของอรรถกถาเหล่านั้นมีความสัมพันธ์กันในลักษณะอธิบายความที่สื่อต่อกันเป็นลำดับตามกระแสความ ซึ่งมีทั้งอรรถกถาพระวินัยปิฎก อรรถกถาพระสุตตันตปิฎกและอรรถกถาพระอภิธรรมปิฎก
ต่อไปนี้คัมภีร์อรรถกถาอธิบายความในพระไตรปิฎก 45 เล่ม มีทั้งหมด 23 คัมภีร์ โดยอาจมีชื่อคัมภีร์ซ้ำกันบ้าง
คัมภีร์อรรถกถาพระไตรปิฎก (บางส่วน) > คัมภีร์อรรถกถาพระวินัยปิฎก

มหาวิภังค์ ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
มหาวิภังค์ ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
ภิกขุนีวิภังค์ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
มหาวรรค ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
มหาวรรค ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
จุลวรรค ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
จุลวรรค ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
ปริวาร มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สมันตปาสาทิกา
นอกจากนี้ ยังมีคัมภีร์กังขาวิตรณี อรรถกถาพระปาติโมกข์
คัมภีร์อรรถกถาพระไตรปิฎก (บางส่วน) > คัมภีร์อรรถกถาพระสุตตันตปิฎก

ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สุมังคลวิลาสินี
ทีฆนิกาย มหาวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สุมังคลวิลาสินี
ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สุมังคลวิลาสินี
มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปปัญจสูทนี
มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปปัญจสูทนี
มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปปัญจสูทนี
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สารัตถปกาสินี
สังยุตตนิกาย นิทานวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สารัตถปกาสินี
สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สารัตถปกาสินี
สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สารัตถปกาสินี
สังยุตตนิกาย มหาวรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สารัตถปกาสินี
อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ มโนรถปูรณี
อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ มโนรถปูรณี
อังคุตตรนิกาย ปัญจก-ฉักกนิบาต มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ มโนรถปูรณี
อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ มโนรถปูรณี
อังคุตตรนิกาย ทสก-เอกาทสกนิบาต มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ มโนรถปูรณี
ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปรมัตถโชติกา
ขุททกนิกาย ธรรมบท มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ธัมมปทัฏฐกถา
ขุททกนิกาย อุทาน-อิติวุตตกะ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปรมัตถทีปนี
ขุททกนิกาย สุตตนิบาต มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปรมัตถโชติกา
ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ-เปตวัตถุ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปรมัตถทีปนี
ขุททกนิกาย เถรคาถา-เถรีคาถา มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปรมัตถทีปนี
ขุททกนิกาย ชาดก ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ชาตกัฏฐกถา
ขุททกนิกาย ชาดก ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ชาตกัฏฐกถา
ขุททกนิกาย มหานิทเทส มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สัทธัมมปัชโชติกา
ขุททกนิกาย จูฬนิทเทส มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สัทธัมมปัชโชติกา
ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สัทธัมมปกาสินี
ขุททกนิกาย อปทาน ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ วิสุทธชนวิลาสินี
ขุททกนิกาย อปทาน ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ วิสุทธชนวิลาสินี
ขุททกนิกาย พุทธวงศ์ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ มธุรัตถวิลาสินี
ขุททกนิกาย จริยาปิฎก มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปรมัตถทีปนี
นอกจากนี้ ยังมีคัมภีร์สารัตถสมุจจัย อรรถกถาภาณวาร อธิบายเนื้อหาของพระสูตรและปาฐะต่าง ๆ จากพระสูตรและข้อควาจากพระวินัยหลากหลายที่มา ที่ปรากฏในภาณวาร หรือหนังสือสวดมนต์หลวง
คัมภีร์อรรถกถาพระไตรปิฎก (บางส่วน) > คัมภีร์อรรถกถาพระอภิธรรมปิฎก

ธัมมสังคณี มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ อัฏฐสาลินี
วิภังค์ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ สัมโมหวิโนทนี
ธาตุกถา มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ธาตุกถาปกรณ์อรรถกถา หรือปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปุคคลบัญญัติ มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปุคคลบัญญัติปกรณ์อรรถกถา หรือปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
กถาวัตถุ  มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ กถาวัตถุอรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ยมก ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ยมกปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ยมก ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ยมกปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปัฏฐาน ภาค 1 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปัฏฐานปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปัฏฐาน ภาค 2 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปัฏฐานปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปัฏฐาน ภาค 3 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปัฏฐานปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปัฏฐาน ภาค 4 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปัฏฐานปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปัฏฐาน ภาค 5 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปัฏฐานปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ปัฏฐาน ภาค 6 มีคัมภีร์อรรถกถาชื่อ ปัฏฐานปกรณ์อรรถกถา หรือ ปรมัตถทีปนีฉบับพระพุทธโฆสะ (ปัญจปกรณัฏฐกถา)
ดูเพิ่ม

พระไตรปิฎกภาษาบาลี คัมภีร์หลักทางพระพุทธศาสนา (คัมภีร์ชั้นต้น หรือชั้น 1)
ฎีกา คัมภีร์อธิบายความในอรรถกถาหรือฎีกา (คัมภีร์ชั้น 3)
อนุฎีกา คัมภีร์ที่พระอาจารย์ทั้งหลายแต่งแก้หรืออธิบายเพิ่มเติมฎีกา
โยชนา คัมภีร์ที่อธิบายความหมายของศัพท์และความสัมพันธ์ในประโยคของภาษาช่วยให้การแปลคัมภีร์อรรถกถาและฎีกา
คัณฐี คัมภีร์ที่พรรณาไปตามลำดับบท เลือกพรรณนาเฉพาะบทปาฐะ
ทีปนี คัมภีร์ที่พรรณนาความหมายคำอธิบายอย่างชัดเจน
มธุ คัมภีร์ที่รจนาขึ้นรวมกับมูลฎีกา โดยพรรณนาขอความของมูลฎีกา
ละตัน (ละตันอัฎฐกถา) คัมภีร์ชนิดเล็ก ๆ สั้น ๆ เขียนโดยสังเขป ให้จำง่าย
นิสสยะ หรือ นิสสัย คัมภีร์แปลพระไตรปิฎกเป็นต้น เช่นแปลมาสู่ภาษาพม่า โดยวิธีการยกศัพท์
ปกรณ์วิเสส คัมภีร์หรือหนังสือที่พิเศษ ที่ไม่ได้แต่งอธิบายธรรมะตามคัมภีร์ใดคัมภีร์หนึ่งโดยเฉพาะ
สัททาวิเสส กลุ่มคัมภีร์ไวยกรณ์บาลีที่ว่าด้วยหลักภาษาในพระไตรปิฎกเป็นคัมภีร์พื้นฐาน แห่งความเข้าใจในภาษาบาลีตลอดจนการเรียนรู้และวินิจฉัยข้ออรรถข้อธรรมในพระ ไตรปิฎก
คัมภีร์ทางศาสนาพุทธในประเทศไทย