stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
กองทัพอากาศประชาชนเวียดนาม
การป้องกันทางอากาศ

| ภาพ> การป้องกันทางอากาศขีปนาวุธ | ชื่อ> การป้องกันทางอากาศขีปนาวุธ | ที่มา> การป้องกันทางอากาศขีปนาวุธ | ชนิด> การป้องกันทางอากาศขีปนาวุธ | รุ่น> การป้องกันทางอากาศขีปนาวุธ | จำนวนปืนกล> การป้องกันทางอากาศขีปนาวุธ | จำนวนขีปนาวุธ> การป้องกันทางอากาศขีปนาวุธ | Notes> การป้องกันทางอากาศขีปนาวุธ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | SA-20 Gargoyle (S-300) |  รัสเซีย | long range SAM system | S-300PMU-2 | 2 batteries, 12 launchers | 75 missile | Fully upgraded. |
|  | SA-17 Grizzly (Buk-M2E) |  รัสเซีย | medium range SAM system | Buk-M2E | 6 batteries, 36 launchers | 200 9M317 missiles | Recently put on active duty. |
|  | Tor missile system (Tor-M2) |  รัสเซีย | Short range SAM system | Tor-M2 | Unknown |  | Recently put on active duty. |
|  | SA-22 Greyhound (Pantsir-S1) |  รัสเซีย | combined short to medium range SAM and AAA weapon system | Pantsir-S1 | 12 launcher vehicles | 300 9M311 missiles |  |
|  | SA-3 Goa (S-125 Neva/Pechora) |  สหภาพโซเวียต | surface-to-air missile | S-125 Pechora 2TM (upgraded version of SA-3) | 30+ systems | Unknown |  |
|  | SA-2 Guideline (S-75 Dvina) |  สหภาพโซเวียต | surface-to-air missile | S-75 Volga 2MV (upgraded version of SA-2) | 30+ systems | 1000+ missiles |  |
|  | SA-6 Gainful (2K12 Kub) |  สหภาพโซเวียต | surface-to-air missile | SA-6 MV | 10+ systems | 1600 missiles |  |
|  | SA-13 Gopher (Strela-10) |  รัสเซีย | surface-to-air missile | Strela 10M3MV | 20 launchers | 200 missiles | Licensed produced in Vietnam |
|  | SA-7 Grail (Strela-2) |  รัสเซีย | Man portable surface-to-air missile launcher | Strela 2M | 100 launchers | 350 missiles |  |
|  | SA-24 Grinch (Igla) |  รัสเซีย | Man portable surface-to-air missile launcher | Igla-S | 50 launchers | 400 missiles | Licensed produced in Vietnam |
การป้องกันทางอากาศทหารปืนใหญ่
|  | ZSU-23-4 |  สหภาพโซเวียต | SPAAA | ZSU-23-4M | 100 systems |  |  |
|  | 57 mm AZP S-60 |  สหภาพโซเวียต | AAA guns | S-60 | 250 |  |  |
|  | 37 mm automatic air defense gun M1939 (61-K) |  สหภาพโซเวียต | AAA guns | Twin barrel version | At least 260 |  | Indigenously produced in Vietnam |
|  | ZU-23-2 |  สหภาพโซเวียต | AAA guns |  | 2500 |  |  |
|  | ZPU-4 |  สหภาพโซเวียต | AA Machine gun |  | 1300 |  |  |
ขีปนาวุธ

| ภาพ | ชื่อ | ที่มา | ชนิด | รุ่น | Launch platform | จำนวนของขีปนาวุธ | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | AS-13 Kingbolt |  รัสเซีย | anti-ship missile | Kh-59MK Kh-59MK2 Kh-59ME | ซู-30MK2  | 280 missiles |  |
|  | AS-17 Krypton |  รัสเซีย | anti-ship missile | Kh-31A Kh-31P Kh-31AM Kh-31PD | ซู-30MK2 ซู-27SKM | 80 missiles 100 more on order | delivery in 2012 |
|  | AS-14 Kedge |  รัสเซีย | anti-ship missile | Kh-29T Kh-29TE | ซู-30MK2 ซู-27SKM ซู-22M4 | 100 missiles |  |
|  | AA-10 Alamo |  รัสเซีย | anti-ship missile | R-27ER R-27R R-27ET R-27T | ซู-30MK2 ซู-27 | - |  |
|  | AA-11 Archer |  รัสเซีย | anti-ship missile | R-73 | ซู-30MK2 ซู-27 | - 250 missiles |  |
|  | AA-12 Adder |  รัสเซีย | anti-ship missile | RVV-AE | ซู-30MK2 ซู-27SKM | - | .. |
|  | AS-10 Karen |  รัสเซีย | anti-ship missile | Kh-25ML Kh-25MP/Kh-25MPU Kh-25MR | ซู-22M4 |  |  |

|  | AS-9 Kyle |  สหภาพโซเวียต | anti-ship missile | Kh-28E | ซู-22M4 |  |  |
|  | AA-2 Atoll |  สหภาพโซเวียต | anti air-to-air | R-3S | มิก-21 |  |  |
|  | AA-8 Aphid |  สหภาพโซเวียต | anti air-to-air | R-60 | มิก-21 |  |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

Vietnamese's Air-to-Air Victories
Vietnamese Aces เก็บถาวร 2014-03-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Vietnam Air Force Museum
Ace Pilots North Vietnam Aces เก็บถาวร 2014-03-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
จักรพรรดิขาย ดิ่ญ

สมเด็จพระจักรพรรดิขาย ดิ่ญ (เวียดนาม: Khải Định, จื๋อโนม: 啟定 ; 8 ตุลาคม ค.ศ. 1885 – 6 พฤศจิกายน ค.ศ. 1925) ทรงเป็นจักรพรรดิองค์ที่ 12 ของราชวงศ์เหงียนในเวียดนาม ขึ้นครองราชย์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1916 ถึง ค.ศ. 1925 ทรงมีพระนามเดิมว่า เจ้าชายเหงียน ฟุก บื๋ว ด๋าว (Nguyễn Phúc Bửu Đảo, 阮福寶嶹) ทรงเป็นพระราชโอรสของสมเด็จพระจักรพรรดิด่ง คั้ญ แต่พระองค์ไม่ได้สืบทอดราชสมบัติโดยทันที
จักรพรรดิขาย ดิ่ญ ขณะทรงกำลังศึกษาเล่าเรียน (ค.ศ. 1916)
จักรพรรดิขาย ดิ่ญ ในปี ค.ศ.1916
พระราชประวัติ

หลังจากรัชกาลของจักรพรรดิด่ง คั้ญ มาถึงยุคจักรพรรดิถั่ญ ท้าย และจักรพรรดิซวี เติน ซึ่งพระองค์ทั้งสองก็ทรงถูกฝรั่งเศสเนรเทศจากการที่พระองค์พยายามต่อต้านการปกครองอาณานิคมของฝรั่งเศส หลังจากผ่านพ้นปัญหาเหล่านั้น ฝรั่งเศสตัดสินใจให้เจ้าชายบื๋ว ด๋าว ขึ้นครองราชย์ในฐานะที่เป็นพระราชโอรสของจักรพรรดิด่ง คั้ญ ซึ่งพระองค์นั้นทรงอ่อนน้อม มีส่วนต่อการปกครองและเลือกข้างอยู่ฝ่ายเจ้าอาณานิคมฝรั่งเศส และต่อต้านการเคลื่อนไหวเพื่ออิสรภาพใด ๆ ทั้งสิ้น
เจ้าชายเหงียน ฟุก บื๋ว ด๋าว ได้กลายเป็นพระจักรพรรดิแห่งอันนัมในวันที่ 18 พฤษภาคม ค.ศ. 1916 หลังจากการสั่งเนรเทศจักรพรรดิซวีเติน และทรงใช้พระนาม ขาย ดิ่ญ ซึ่งมีความหมายว่า "ผู้ทำนายสันติภาพและความมั่นคง" พระองค์ตรัสว่ามีพระประสงค์ที่จะเรียกคืนศักดิ์ศรีของจักรวรรดิ แต่ก็เป็นไปไม่ได้จากการบริหารบ้านเมืองร่วมกันอย่างใกล้ชิดของพระองค์กับฝรั่งเศส แม้ว่าพระองค์จะไม่ทรงพอพระทัยกับตำแหน่งของพระองค์ แต่ก็ต้องทรงตรานโยบายในการบริหารบ้านเมืองร่วมกันอย่างใกล้ชิดกับรัฐบาลฝรั่งเศสและก็เป็นหุ่นเชิดทางการเมืองสำหรับเจ้าอาณานิคมฝรั่งเศสได้อย่างดี ทุกคำแนะนำต่อการบริหารบ้านเมืองจะต้องมีความชอบธรรมต่อการปกครองของฝรั่งเศส
ด้วยเหตุนี้ พระองค์จึงไม่ทรงเป็นที่นิยมในหมู่ประชาชนชาวเวียดนามเท่าไหร่นัก ฟาน จู จิญ ผู้นำชาตินิยมกล่าวหาพระองค์ว่าได้ทรงขายชาติให้กับฝรั่งเศสและประทับอยู่ในพระราชวังอย่างหรูหราในขณะที่ประชาชนถูกเอาเปรียบโดยฝรั่งเศส เหงียน อ๊าย โกว๊ก (เป็นที่รู้จักในภายหลังคือ โฮจิมินห์) ได้เขียนเรื่องเล่น ๆ เกี่ยวกับพระองค์เรื่อง "มังกรไม้ไผ่" ซึ่งเยาะเย้ยพระองค์ว่าพระองค์ทรงมีความยิ่งใหญ่ทางสัญลักษณ์เชิงพิธี แต่ก็เป็นแค่หุ่นเชิดไร้อำนาจของรัฐบาลฝรั่งเศสเท่านั้น การเสด็จเยือนฝรั่งเศสของพระองค์ในปี ค.ศ. 1922 เพื่อเยี่ยมชมนิทรรศการอาณานิคมมาร์แซย์ ก็ยังถูกเสียดสีโดยผู้นำชาตินิยม ผู้ซึ่งเกลียดชังสถานะของเวียดนามที่กลายเป็นเมืองขึ้นฝรั่งเศสและไม่เห็นว่าจะมีอะไรที่น่าจัดแสดงในงานนิทรรศการ
ความไม่นิยมพระองค์มาถึงจุดเดือดในปี ค.ศ. 1923 เมื่อพระองค์ได้ทรงอนุญาตให้ฝรั่งเศสเพิ่มภาษีชาวนาซึ่งส่วนหนึ่งจะนำมาใช้เป็นค่าก่อสร้างหลุมฝังพระศพของพระองค์ ส่งผลให้เกิดความยากลำบากอย่างใหญ่หลวง นอกจากนี้พระองค์ยังได้ทรงลงพระนามในคำสั่งของการจับกุมกับผู้นำชาตินิยมจำนวนมาก เช่น ฟาน โบ่ย เจิว เป็นต้น ทำให้พวกเขาต้องลี้ภัยและมีผู้สนับสนุนถูกประหารชีวิตจำนวนมาก
อภิเษกสมรส

เมื่อพระองค์ยังเป็นเจ้าชายแห่งฝุงฮหว่า พระองค์ได้ทรงอภิเษกสมรสกับเจือง ญือ ถิ ติ่ญ (Trương Như Thị Tịnh) ในปี ค.ศ. 1907 หลังจากนั้นหลายปีที่ต้องยอมและทนเห็นนิสัยนักพนันของพระองค์ พระนางได้จากพระองค์ไปในปี ค.ศ. 1915 และออกบวชเป็นชีก่อนที่พระองค์ขึ้นครองราชย์ เพื่อแสดงความรักต่อการอภิเษกสมรสครั้งแรก พระองค์ได้แต่งตั้งให้พระนางเป็นสมเด็จพระจักรพรรดินี
หลังจากพระองค์ขึ้นครองราชย์แล้ว พระองค์อภิเษกสมรสเป็นครั้งที่สองกับเอินฟี (Ân phi) ซึ่งเป็นพระยศของพระมเหสีขั้นแรกนามว่า โห่ ถิ จี๋ (Hồ Thị Chỉ, ค.ศ. 1902–1982) บุตรสาวของโห่ ดั๊ก จุง ผู้เป็นรัฐมนตรีศึกษาธิการ ทั้งสองพระองค์ไม่มีพระราชโอรสธิดาด้วยกัน
พระองค์มีพระราชโอรสองค์แรกและองค์เดียวกับนางสนมที่มีชื่อว่า ฮหว่าง ถิ กุ๊ก (Hoàng Thị Cúc, ค.ศ. 1890–1980) พระนางได้ให้กำเนิด เหงียน ฟุก หวิญ ถวิ (Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy ภายหลังได้เป็นจักรพรรดิบ๋าว ดั่ย) ในปี ค.ศ. 1913 พระองค์ได้เลื่อนขึ้นเป็นพระมเหสีขั้นฮเหวะเติ่น (Huệ tần) พระมเหสีขั้นที่ 3 และภายหลังได้ขึ้นเป็นพระเหสีขั้นฮเหวะฟี (Huệ phi) พระมเหสีขั้นที่ 2
สวรรคต

พระองค์มีพระสุขพลานามัยที่ไม่ดีเช่นเดียวกับพระราชบิดาของพระองค์และพระองค์ก็กลายเป็นผู้ติดยา ท้ายที่สุด พระองค์ก็สวรรคตด้วยพระโรควัณโรค ในพระราชวังต้องห้ามสีม่วงในเว้ ตามบันทึกของพระสนมบ่าฟี ซึ่งกล่าวว่าพระองค์นั้น "ไม่สนใจเรื่องทางเพศ" และ "มีพระวรกายที่อ่อนแอ"
ดูเพิ่ม

สมเด็จพระจักรพรรดิบ๋าว ดั่ย
ราชวงศ์เหงียน
อินโดจีนของฝรั่งเศส
| ก่อนหน้า |  | จักรพรรดิขาย ดิ่ญ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| สมเด็จพระจักรพรรดิซวี เติน |  |   สมเด็จพระจักรพรรดิแห่งเวียดนาม (เหงียน)   (ค.ศ. 1916 –  ค.ศ. 1925) |  | สมเด็จพระจักรพรรดิบ๋าว ดั่ย |
| ด ค กจักรพรรดิราชวงศ์เหงียน |
| --- | --- |
 ซา ล็อง  มิญ หมั่ง  เถี่ยว จิ  ตึ ดึ๊ก  สุก ดึ๊ก  เหียป ฮหว่า  เกี๊ยน ฟุก  ห่าม งี  ด่ง คั้ญ  ถั่ญ ท้าย  ซวี เติน  ขาย ดิ่ญ  บ๋าว ดั่ย 
มังกรบิน ฟีล็อง (เหรียญ) ในรัชศกขาย ดิ่ญ
ท่าเรือไซ่ง่อน

ท่าเรือไซ่ง่อน
ท่าเรือไซ่ง่อน (เวียดนาม: Cảng Sài Gòn) หรือ  ท่าเรือนครโฮจิมินห์ (Cảng thành phố Hồ Chí Minh) เป็นท่าเรือในนครโฮจิมินห์ ประเทศเวียดนาม ในปี ค.ศ. 2013 เป็นท่าเรือที่หนาแน่นที่สุดอันดับที่ 24 ของโลก ท่าเรือนี้มีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานและพัฒนาเมืองไซ่ง่อน (นครโฮจิมินห์) ในยุคอินโดจีนของฝรั่งเศส ท่าเรือมีความสำคัญด้านการนำเข้าและส่งออกสินค้าจากอาณานิคมแห่งนี้ และในปัจจุบันก็ยังเป็นศูนย์กลางการนำเข้าและส่งออกสินค้าในเวียดนามตอนใต้
ในปี ค.ศ. 2006 ท่าเรือไซ่ง่อนรับส่งสินค้ากว่า 35 เมตริกตัน และตู้บรรจุสินค้า 1.5 ล้านตู้ และเพิ่มเป็น 3.5 ล้านตู้ ในช่วงปลายปี ค.ศ. 2012
ตลาดบั๊กห่า

ตลาดบั๊กห่า
ตลาดบั๊กห่า (เวียดนาม: Chợ Bắc Hà) เป็นตลาดนัดทุกวันอาทิตย์ในอำเภอบั๊กห่า จังหวัดหล่าวกาย ทางตอนเหนือของประเทศเวียดนาม ซึ่งขายของทุกประเภทรวมถึงเนื้อสุนัขที่เป็นที่นิยมของคนท้องถิ่น เป็นจุดท่องเที่ยวจุดหนึ่งของนักท่องเที่ยวที่มาเที่ยวที่เมืองซาปาและภูเขาฟานซีปัง
แหล่งข้อมูลอื่น

seebeforeyoudie.net เก็บถาวร 2007-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (อังกฤษ)
ท่าอากาศยานนานาชาติเลียนเคือง

ท่าอากาศยานนานาชาติเลียนเคือง  (เวียดนาม: Cảng hàng không Liên Khương) เป็นท่าอากาศยานที่ใหญ่ที่สุดในบรรดาท่าอากาศยานทั้งหมดสี่แห่งของจังหวัดเลิมด่ง ทางตอนใต้ของประเทศเวียดนาม ตั้งอยู่ในเขตอำเภอดึ๊กจ่ง ห่างจากเมืองด่าหลัตไปทางทิศใต้ประมาณ 30 กิโลเมตร การปรับปรุงท่าอากาศยานเพื่อให้สามารถรองรับอากาศยานที่ใหญ่ขึ้นแล้วเสร็จเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2552 มีเส้นทางบินภายในประเทศไปยังฮานอยและนครโฮจิมินห์ และจะมีเส้นทางไปยังเมืองดานัง กัมพูชา ลาว สิงคโปร์ และเกาหลีใต้ในอนาคตอันใกล้
บั๊ญกัน

| --- | --- |

แหล่งกำเนิด: เวียดนาม
ภูมิภาค: ภาคกลาง
ส่วนผสมหลัก: แป้งข้าวเจ้าผสมกะทิ หน้าเป็นไข่ กินกับผัก
รูปแบบอื่น: มีน้ำจิ้มหลายแบบ
 ตำราอาหาร: บั๊ญกัน
บั๊ญกัน (เวียดนาม: bánh căn) เป็นขนมครกแบบเวียดนาม ตัวแป้งหนากว่าบั๊ญข็อต เป็นขนมครกแบบดั้งเดิมในเวียดนามภาคกลางโดยได้รับอิทธิพลจากอาหารของชาวจาม นิยมแต่งหน้าด้วยไข่นกกระทาตอกใส่ทั้งฟองหรือไข่ที่ตีให้เข้ากันแล้ว โรยหน้าด้วยหอมซอย เวลารับประทานนำบั๊ญกันห่อด้วยผักสด ใส่มะม่วงดิบซอย แตงกวาซอย ราดน้ำจิ้ม น้ำจิ้มมีหลายแบบ เช่นแบบน้ำปลาหวาน แบบน้ำกะปิ แบบถั่วลิสงบด
ตามก๊ก-บิ๊กด่ง

นักท่องเที่ยวล่องเรือเข้าถ้ำที่ตามก๊ก-บิ๊กด่ง
ตามก๊ก-บิ๊กด่ง (เวียดนาม: Tam Cốc-Bích Động) เป็นสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติแห่งหนึ่งอยู่ในจังหวัดนิญบิ่ญ ประเทศเวียดนาม ห่างจากตัวเมืองประมาณ  9 กิโลเมตร โดยชื่อ "ตามก๊ก" แปลว่า สามถ้ำ เพราะสถานที่แห่งนี้มีภูเขาหินปูนขนาดใหญ่อยู่รายรอบ และมีแม่น้ำงอด็องไหลผ่านและกัดเซาะ เกิดเป็นถ้ำหินปูน นักท่องเที่ยวที่มาที่นี่จะลงเรือเพื่อล่องชมธรรมชาติและ ลอดใต้ถ้าทั้งสาม
แหล่งข้อมูลอื่น

ภาพการท่องเที่ยว ตามก๊ก-บิ๊กด่ง
ท้าย หง็อก

| ท้าย หง็อก |
| --- | --- |
เกิด: ค.ศ. 1942 (อายุ 81–82 ปี) อำเภอเกว๊เซิน จังหวัดกว๋างนาม
สัญชาติ: เวียดนาม
มีชื่อเสียงจาก: อ้างว่าไม่เคยหลับเลยเป็นเวลา 46 ปี
ท้าย หง็อก (เวียดนาม: Thái Ngọc, เกิดปี 1942) เป็นคนไม่เคยหลับชาวเวียดนาม ทัญเนียน แหล่งข่าวเวียดนาม ระบุว่าเขาอ้างว่าตื่นและไม่เคยหลับเลยมาเป็นระยะเวลา 48 ปี และได้รับความสามารถในการตื่นได้โดยไม่หลับหลังเป็นไข้ในปี 1973 ในขณะที่ เวียดนามอินเวสต์เมนต์รีวิว ระบุว่าไม่มีเหตุผลหรือที่มา
ในช่วงที่ ทัญเนียน รายงาน หง็อกไม่มีอาการป่วยใด ๆ นอกจากการนอนไม่หลับ เขามีสุขภาพจิตแข็งแรงและมีกิจวัตรในการแบกอาหารหมูหนัก 50 กิโลกรัมไปตามถนนระยะทาง 5 กิโลเมตร (3.1 ไมล์) ทุกวัน
ในเดือนตุลาคม 2006 หง็อกรายงานว่าเขาเริ่มรู้สึก "เหมือนพืชแล้งน้ำ" เนื่องจากการไม่ได้หลับไม่ได้นอน
บั๊ญข็อต

| --- | --- |

แหล่งกำเนิด: เวียดนาม
ภูมิภาค: เวียดนามภาคกลาง
ส่วนผสมหลัก: แป้งข้าวเจ้าผสมกะทิ หน้าเป็นกุ้งหรือหมู
 ตำราอาหาร: บั๊ญข็อต   สื่อ: บั๊ญข็อต
บั๊ญข็อตหน้ากุ้งและหมูสับ
บั๊ญข็อต (เวียดนาม: bánh khọt) เป็นขนมครกแบบเวียดนาม ตัวแป้งทำจากแป้งข้าวเจ้าผสมกับกะทิ ส่วนหน้าเป็นกุ้ง หมู หรือถั่ว การปรุงเริ่มจากหยอดแป้งขนมครกลงในเบ้า ใส่หน้า ปิดฝา พอสุกแล้ว แคะออกไปทอดให้กรอบ เวลารับประทาน ห่อด้วยผักสดแล้วราดน้ำจิ้ม
บั๊กซาง

| บั๊กซาง |
| --- | --- |
นครภายใต้จังหวัด (ชั้น 2)

บั๊กซาง
พิกัด:  21°16′N 106°12′E﻿ / ﻿21.267°N 106.200°E﻿ / 21.267; 106.200
ประเทศ:  เวียดนาม
จังหวัด: บั๊กซาง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 66.7736 ตร.กม. (25.7814 ตร.ไมล์)
ประชากร
 • ทั้งหมด: 210,000 คน
 • ความหนาแน่น: 2,974 คน/ตร.กม. (7,700 คน/ตร.ไมล์)
บั๊กซาง (เวียดนาม: Bắc Giang) เป็นเมืองในประเทศเวียดนามและเป็นเมืองหลักของจังหวัดบั๊กซาง ชื่อของเมืองมาจากชื่อของจังหวัดในภาษาจีน-เวียดนาม มีความหมายว่า "ทางเหนือของแม่น้ำ" ที่ตั้งของเมืองเอื้ออำนวยต่อการเดินทางและการขนส่งอย่างมาก เพราะห่างจากฮานอยไปทางเหนือ 50 กิโลเมตร และอยู่ใจกลางเส้นทางคมนาคมขนส่งสายสำคัญ (ถนนและทางรถไฟระหว่างประเทศ) ที่เชื่อมต่อกรุงฮานอยกับเมืองหลั่งเซินและด่านพรมแดนระหว่างประเทศด่งดัง (Đồng Đăng)
ตะพาบฮหว่านเกี๊ยม

| ตะพาบฮหว่านเกี๊ยม |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 สูญพันธุ์จากธรรมชาติ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอต Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: สัตว์เลื้อยคลาน Reptilia
อันดับ:: เต่า Testudines
อันดับย่อย:: อันดับย่อยเต่า Cryptodira
วงศ์:: วงศ์ตะพาบ Trionychidae
สกุล:: ตะพาบไบคอลโลไซต์ Rafetus Đức, 2000
สปีชีส์:: Rafetus leloii
ชื่อทวินาม
Rafetus leloii Đức, 2000

ชื่อพ้อง
 Rafetus vietnamensis (Lê Trần Bình 2010)  Rafetus leloii Hà Đình Đức, 2000
ตะพาบฮหว่านเกี๊ยม (อังกฤษ: Hoàn Kiếm turtle; เวียดนาม: Rùa Hồ Gươm, Cụ Rùa; ชื่อวิทยาศาสตร์: Rafetus leloii) ตะพาบขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง พบอาศัยอยู่ในทะเลสาบฮหว่านเกี๊ยมหรือทะเลสาบคืนดาบ ใจกลางกรุงฮานอย ประเทศเวียดนาม ซึ่งปัจจุบันยังเป็นที่ถกเถียงกันว่าเป็นชนิดที่แยกออกต่างหากหรือเป็นชื่อพ้องของตะพาบยักษ์แยงซีเกียง (R. swinhoei) ที่จัดอยู่ในสกุลเดียวกัน
โดยตะพาบฮหว่านเกี๊ยมซึ่งพบในทะเลสาบฮหว่านเกี๊ยมนั้น ทางนักวิทยาศาสตร์ชาวเวียดนาม ห่า ดิ่ญ ดึ๊ก และเล เจิ่น บิ่ญ ซึ่งเป็นผู้ตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ให้ ยืนยันว่าเป็นคนละชนิดกันกับตะพาบยักษ์แยงซีเกียง โดยชี้ให้เห็นความแตกต่างทางพันธุกรรมเช่นเดียวกับความแตกต่างในลักษณะทางสัณฐานวิทยา แต่อย่างไรก็ตาม ได้มีคณะนักวิทยาศาสตร์ชาวตะวันตกที่ได้ศึกษาในเรื่องนี้ในปี ค.ศ. 2003 และ ค.ศ. 2011 ที่ระบุว่าความแตกต่างกันของตะพาบทั้ง 2 ชนิดนั้น อาจเป็นเพราะอายุและลำดับพันธุกรรมที่ใช้ไม่เคยถูกส่งไปศึกษาทางวิทยาศาสตร์อย่างแท้จริงในธนาคารยีน และวิจารณ์ว่าการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ว่า vietnamensis ของเล เจิ่น บิ่ญ นั้นไม่ถูกต้องตามหลักของรหัสสากลของศัพท์ทางด้านสัตววิทยาอีกด้วย  อีกทั้งตัวอย่างของตะพาบดังกล่าวก็หาได้ยากมาก เนื่องจากเป็นตะพาบที่อยู่ในภาวะใกล้สูญพันธุ์มากที่สุดแล้ว โดยตัวอย่างที่มีชีวิตที่พบได้ในปัจจุบัน ทราบแต่เพียงว่ามีอยู่แค่ 3 ตัวเท่านั้น คือ ในทะเลสาบฮหว่านเกี๊ยม 1 ตัว และอีก 2 ตัวเป็นตะพาบที่เลี้ยงในสวนสัตว์ประเทศจีนเท่านั้น
โดยชื่อวิทยาศาสตร์ leloii นั้น ห่า ดิ่ญ ดึ๊ก ตั้งขึ้นเป็นเกียรติแด่จักรพรรดิเล เหล่ย วีรบุรุษในตำนานการสร้างชนชาติเวียดนาม ว่า ในช่วงศตวรรษที่ 15 พระองค์ได้ใช้ดาบศักดิ์สิทธิ์ในการต่อสู้ขับไล่ชาวหมิงที่มารุกราน ต่อมาพระองค์ได้ประทับเรือล่องในทะเลสาบฮหว่านเกี๊ยม ได้มีตะพาบยักษ์หรือเต่ายักษ์ตัวหนึ่งโผล่ขึ้นมา บอกให้พระองค์ส่งดาบนั้นกลับคืนแด่จ้าวมังกร ดาบเล่มนั้นก็ได้พุ่งออกจากฝักดาบเข้าไปในปากของตะพาบก่อนที่จะหายกลับลงไปสู่ใต้ผิวน้ำ ทะเลสาบฮหว่านเกี๊ยมจึงได้อีกชื่อหนึ่งว่า "ทะเลสาบคืนดาบ"
ในวันที่ 19 มกราคม ค.ศ. 2016 ตะพาบฮหว่านเกี๊ยมที่อาศัยอยู่ในทะเลสาบฮหว่านเกี๊ยมได้ตายลง โดยมีผู้พบซาก คาดว่ามีอายุราว 80-100 ปี และมีน้ำหนัก 200 กิโลกรัม หลังการตายมีความเชื่อกันว่าอาจเป็นลางร้ายเกิดแก่ประเทศเวียดนาม
แหล่งข้อมูลอื่น

| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q5874348  GBIF: 2442651  IRMNG: 11241544  ITIS: 949675
ถ้ำเทียนเดื่อง

ถ้ำเทียนเดื่อง
ถ้ำเทียนเดื่อง
ถ้ำเทียนเดื่องหรือ ถ้ำสวรรค์ (เวียดนาม: Hang Thiên Đường) อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติฟ็องญา-แก๋บ่าง อำเภอโบ๊จัก จังหวัดกว๋างบิ่ญ ในภาคกลางของประเทศเวียดนาม อยู่ห่างจากกรุงฮานอยไปทางทิศใต้ประมาณ 450 กิโลเมตร คนในท้องถิ่นพบถ้ำนี้ในปี พ.ศ. 2548 แต่เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมในปี พ.ศ. 2553 มีแม่น้ำใต้ดินขนาดใหญ่ที่ไหลอย่างรวดเร็วอยู่ภายใน
แหล่งข้อมูลอื่น

Thien Duong Cave – Magical mystery tour เก็บถาวร 2017-08-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ด่าหลัต

| ด่าหลัต Đà Lạt |
| --- | --- |
นคร (ชั้น 1)
Thành phố Đà Lạt นครด่าหลัต
สถานที่ต่าง ๆ ในนครด่าหลัต
สมญา: เมืองแห่งดอกไม้, เมืองแห่งป่าสน, เมืองแห่งฤดูใบไม้พลิชั่วนิรันดร์, เมืองในสายหมอก, เมืองไร้สัญญาณไฟจราจร, ปารีสแห่งตะวันออก

ด่าหลัตที่ตั้งในประเทศเวียดนามแสดงแผนที่ประเทศเวียดนามด่าหลัตด่าหลัต (เอเชียตะวันออกเฉียงใต้)แสดงแผนที่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
พิกัด: 11°56′30″N 108°26′18″E﻿ / ﻿11.94167°N 108.43833°E﻿ / 11.94167; 108.43833
ประเทศ:  เวียดนาม
ภูมิภาค: ที่สูงตอนกลาง
จังหวัด: เลิมด่ง
ก่อตั้ง: 1893: อาแล็กซ็องดร์ แยร์แซ็ง ค้นพบที่ราบสูงเลิมเวียน 1916: ราชสำนักเว้ประกาศสถาปนาเมืองด่าหลัต
การปกครอง
 • ประธานคณะกรรมการประชาชน: โตน เถี่ยน ซาน (Tôn Thiện San)
 • เลขาธิการ: ดั่ง จี๊ สุง (Đặng Trí Dũng)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 394.69 ตร.กม. (152.39 ตร.ไมล์)
ความสูง: 1,500 เมตร (4,900 ฟุต)
ประชากร (31 ธันวาคม ค.ศ. 2023)
 • ทั้งหมด: 241,241 คน
 • ความหนาแน่น: 616 คน/ตร.กม. (1,600 คน/ตร.ไมล์)
 • เขตเมือง: 207,283 คน
เขตเวลา: UTC+7
เว็บไซต์: https://dalat.lamdong.gov.vn/
ด่าหลัต (เวียดนาม: Đà Lạt; อังกฤษ: Da Lat, Dalat) เป็นเมืองหลวงของจังหวัดเลิมด่ง และเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคที่สูงตอนกลางของประเทศเวียดนาม มีความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 1,500 เมตร (4,900 ฟุต) มีอากาศเย็น โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ย 18 ถึง 25 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดที่เคยเกิดขึ้นในด่าหลัต คือ 27 องศาเซลเซียส และต่ำสุดคือ 6.5 องศาเซลเซียส ด่าหลัตเป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมในเวียดนาม
ชาวฝรั่งเศสเริ่มสร้างเมืองนี้ใน ค.ศ. 1910 หลังจากอาแล็กซ็องดร์ แยร์แซ็ง นักวิทยาแบคทีเรียชาวฝรั่งเศสได้เข้ามาสำรวจที่ดินผืนนี้ ชาวฝรั่งเศสสร้างโรงแรม รีสอร์ต รอบเมืองในหุบเขามีทะเลสาบ น้ำตก มหาวิทยาลัยด่าหลัต สถาบันทหาร สนามบินตั้งอยู่ห่างจากเมืองไปทางทิศใต้ 24 กิโลเมตร ในปัจจุบันด่าหลัตเป็นหนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวที่ใหญ่ที่สุดในเวียดนาม มีประชากร 206,105 คน (ค.ศ. 2010) ในจำนวนนี้มี 185,509 คนที่อาศัยอยู่ในเขตตัวเมือง เมืองมีพื้นที่ 393.29 ตารางกิโลเมตร
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Da Lat
คู่มือการท่องเที่ยว ด่าหลัต จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ)
เว็บไซต์ทางการของจังหวัดเลิมด่ง (ในภาษาเวียดนาม)
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่ 
อื่น ๆ:  NARA  IdRef
ซ้งจุงเว้ยแหฺม่จ่ง

| ซ้งจุงเว้ยแหฺม่จ่ง |
| --- | --- |
Sống chung với mẹ chồng
ประเภท: ดราม่า
เค้าโครงจาก: Living with Mother-in-Law (Novel)
กำกับโดย: Vu Truong Khoa
แสดงนำ:   Bao Thanh  Lan Huong  Anh Dung  Viet Anh 
ผู้ประพันธ์ดนตรีแก่นเรื่อง: Le Anh Dung
ดนตรีแก่นเรื่องเปิด: "The Fragile Happiness" ("Hạnh phúc mong man") by Khanh Linh
ประเทศแหล่งกำเนิด: เวียดนาม
ภาษาต้นฉบับ: เวียดนาม
จำนวนฤดูกาล: 1
จำนวนตอน: 34 (32 original + 2 extra)
การผลิต
ผู้อำนวยการสร้าง: สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศเวียดนาม
ผู้กำกับภาพ:   Truong Quoc Huy  Ngo Thanh Tinh 
ความยาวตอน: 45 นาที
ออกอากาศ
เครือข่าย: VTV1
ออกอากาศ: 5 เมษายน ค.ศ. 2017 (2017-04-05) – 30 มิถุนายน ค.ศ. 2017 (2017-06-30)
ซ้งจุงเว้ยแหฺม่จ่ง (เวียดนาม: Sống chung với mẹ chồng) เป็นละครโทรทัศน์ที่ผลิตโดยสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศเวียดนาม กำกับโดย Vu Truong Khoa ตอนแรกออกอากาศในวันที่ 5 เมษายน 2017
ผู้แสดง > หลัก

Lan Huong เป็น Mrs. Phuong
Bao Thanh เป็น Minh Van
Anh Dung เป็น Thanh
Tran Duc เป็น Mr. Phuong
Nguyen Phuc Luu Lan Huong เป็น Mrs. Bang
Nguyen Cong Ly เป็น Mr. Bang
Thu Quynh เป็น Trang
Danh Tung เป็น Tung
Viet Anh เป็น Son
Minh Phuong เป็น Mrs. Dieu
ผู้แสดง > เสริม

Thanh Tu เป็น Aunt Bich
Thanh Huong เป็น Nhu
Huong Giang เป็น Tram
Nguyen Ngoc Thoa เป็น Mr. Phuong's mother
Thu Ha เป็น Mrs. Hang
Trang Cherry เป็น Diep
Trang Moon เป็น Thao
The Nguyen เป็น Linh
Van Anh เป็น Nhat
Anh Duc เป็น Long
Hoang Anh เป็น Chief
Manh Cuong เป็น Cuong
Cam Van เป็น Chi
Diep Bich เป็น Neighbour
Thu Huyen เป็น friend of Mrs. Phuong
Bao Anh Kity เป็น Dau Phong (ลูกสาวของ Trang และ Tung)
บ่อลุกลัก

| --- | --- |
ฬกฬักแบบกัมพูชา
ชื่ออื่น: บ่อลุกลักในเวียดนาม
มื้อ: จานหลัก
แหล่งกำเนิด: กัมพูชา เวียดนาม
ผู้สร้างสรรค์: อาหารกัมพูชา
อุณหภูมิเสิร์ฟ: ร้อน
ส่วนผสมหลัก: เนื้อวัวผัดกับซอส
ข้อมูลอื่น: ได้รับอิทธิพลจากอาหารฝรั่งเศส
 ตำราอาหาร: บ่อลุกลัก   สื่อ: บ่อลุกลัก
บ่อลุกลัก  (เวียดนาม: bò lúc lắc) หรือ ฬกฬัก [ลก-ลัก] (เขมร: ឡុកឡាក់) เป็นอาหารที่ทำจากเนื้อวัวซึ่งได้รับอิทธิพลจากอาหารฝรั่งเศส โดยลักษณะของอาหารนี้ในเวียดนามและกัมพูชาต่างกันเล็กน้อย ในเวียดนามจะหั่นเนื้อวัวเป็นลูกเต๋า หมักกับกระเทียม น้ำปลา ซอสถั่วเหลือง ซีอิ๊วดำ น้ำมันหอย นำไปผัดให้สุกด้วยไฟแรง นิยมกินกับผักน้ำ ผักกาดหอม หอมดอง กระเทียมดอง และข้าวผัดซอสมะเขือเทศ ส่วนในกัมพูชาจะแล่เนื้อวัวให้เป็นชิ้นบาง ๆ ผัดกับซอสมะเขือเทศและหอมใหญ่กับกับข้าวและกระเทียมดอง
รายชื่อของสถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ

ฉลามวาฬ ใน สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำรัฐจอร์เจีย.
วาฬเบลูก้า จัดแสดงใน สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำแวนคูเวอร์.
แอฟริกา > ประเทศอียิปต์

Alexandria Aquarium - Alexandria
แอฟริกา > ประเทศนามิเบีย

National Marine Aquarium of Namibia - Swakopmund
แอฟริกา > แอฟริกาใต้

Two Oceans Aquarium - เคปทาวน์
UShaka Marine World - เดอร์บัน
ทวีปเอเชีย > ประเทศจีน

Shanghai Ocean World - Chang Feng Park, เซี่ยงไฮ้ (1999)
Shanghai Ocean Aquarium (Shànghai Haiyáng Shuizú Guan) - เซี่ยงไฮ้ (2002)
Qingdao Underwater World & Quingdao Aquarium (1932) - มณฑลซานตง
Polar Ocean World - Qingdao (2006)
Sun Asia Ocean World - Dalian (1994)
Polar World - Dalian (2002)
Ocean Park - Nam Long Shan, ฮ่องกง (1977)
ทวีปเอเชีย > ประเทศญี่ปุ่น

Okinawa Churaumi Aquarium - โอะกินะวะ
Osaka Aquarium Kaiyukan - โอซะกะ
Shin-Enoshima Aquarium - ฟุจิซะวะ
ทวีปเอเชีย > ประเทศเกาหลีใต้

63 Seaworld - โซล
COEX Aquarium - โซล
สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำปูซาน - ปูซาน
ทวีปเอเชีย > ประเทศอินโดนีเซีย

Seaworld Indonesia - จาการ์ตา
ทวีปเอเชีย > ประเทศอิหร่าน

Kish aquarium - Kish island
Kish dolfinarium - Kish island
Tehran aquarium - Jajrud, Tehran Province
ทวีปเอเชีย > ประเทศอินเดีย

SeaMuseum Mumbai - Sunil Shetty from Capegemini
ทวีปเอเชีย > ประเทศอิสราเอล

Eilat aquarium
ทวีปเอเชีย > ประเทศสิงคโปร์

โลกใต้น้ำ, สิงคโปร์ - เกาะเซนโตซ่า
S.E.A.Aquarium, Marine Life Park, Resorts World at Sentosa - เกาะเซนโตซ่า
ทวีปเอเชีย > ประเทศมาเลเซีย

Aquaria KLCC
โลกใต้น้ำ  เกาะลังกาวี
ทวีปเอเชีย > ประเทศฟิลิปปินส์

สวนน้ำทะเลเมืองมะนิลา - มะนิลา
ทวีปเอเชีย > ประเทศไต้หวัน

National Museum of Marine Biology and Aquarium - ไต้หวัน
ทวีปยุโรป > ประเทศออสเตรีย

Haus des Meeres - Vienna Haus des Meeres
ทวีปยุโรป > ประเทศเบลเยี่ยม

Aquatopia (Antwerp)
Sea Life Centre (Blankenberge)
ทวีปยุโรป > ประเทศบัลกาเรีย

Aquarium - Varna
ทวีปยุโรป > ประเทศเดนมาร์ค

Denmark's Aquarium (Danmarks Akvarium) - Charlottenlund
Nordsøen Oceanarium - Hirtshals
Kattegatcentret- Grenå
ทวีปยุโรป > ประเทศฟินด์แลนด์

Akvaariolinna, the Aquarium Castle - Petikko, Vantaa
Kiela Naturium - Muonio, Lapland
Maretarium - Kotka
Sea Life Helsinki, near the Linnanmäki Amusement Park - Helsinki
Särkänniemi Aquarium - Tampere
ทวีปยุโรป > ประเทศฝรั่งเศส

L'Aquashow - Audierne (2000)
Nausicaä - French National Sea Experience Centre, Boulogne-sur-Mer (1991)
Le Musée de la mer - Biarritz (1933)
Océanopolis - Brest (1990)
La Cité de la mer - Cherbourg (2002)
Aquarium du Trocadéro - ปารีส (1878-1985) re-opened as CineAqua (2006)
Aquarium de la Porte Dorée - ปารีส (1931)
Océarium - Le Croisic (1992)
Sea Life Centre Paris - Marne la Vallée (2001)
Le Grand Aquarium - Saint-Malo (1996)
Aquarium de La Rochelle - La Rochelle (2001)
Aquarium du Musée de Zoologie - Nancy (1970)
ทวีปยุโรป > ประเทศเยอรมัน

Aquazoo - Düsseldorf
Sea Life Centre - Timmendorfer Strand
Sea Life Centre - เบอร์ลิน
Sea Life Centre - Dresden
Sea Life Centre - Munich
Sea Life Centre - Konstanz
Sea Life Centre - Speyer
Sea Life Centre - Oberhausen
Sea Life Centre - Nürnberg
Sea Life Centre - Königswinter
Sea Life Centre - Hannover
Berlin Zoological Garden- Aquarium - เบอร์ลิน
Stralsund
ทวีปยุโรป > ประเทศฮังการี

Tropicarium - Óceanárium - Budapest
ทวีปยุโรป > ประเทศไอร์แลนด์

Oceanworld - Dingle
National Sea Life Centre - Bray
Atlantic world - Salthill