ประเทศลิเบีย

ประเทศในแอฟริกาเหนือ
| รัฐลิเบีย دولة ليبيا (อาหรับ)  Dawlat Lībiyā Stato della Libia (อิตาลี) |
| --- | --- |
   ธงชาติ    ตราแผ่นดิน  
เพลงชาติ: "ลิเบีย ลิเบีย ลิเบีย"
สถานที่ตั้งของลิเบีย (สีเขียวเข้ม) ในแอฟริกาเหนือ
เมืองหลวง และเมืองใหญ่สุด: ตริโปลี   32°52′N 13°11′E﻿ / ﻿32.867°N 13.183°E﻿ / 32.867; 13.183
ภาษาราชการ: อาหรับ
ภาษาพูด: ภาษาอาหรับลิเบีย เบอร์เบอร์ ทามาเชค เทดา
กลุ่มชาติพันธุ์ : อาหรับ-เบอร์เบอร์ 97% อื่น ๆ 3%
ศาสนา : 97% อิสลาม (ทางการ) 2.7% คริสต์ 0.3% อื่น ๆ
เดมะนิม: ชาวลิเบีย
การปกครอง: รัฐเดี่ยว รัฐบาลเฉพาะกาล รัฐบาลแห่งชาติ

• ประธานสภาประธานาธิบดี : โมฮัมเหม็ด อัลเมนฟี
• รองประธานสภาประธานาธิบดี : มูซา อัลโคนี
• นายกรัฐมนตรี : อับดุล ฮามิด บีเบห์
• ประธานสภาผู้แทนราษฎร : อากีลา ซาเลห์ อิสซา
 
สภานิติบัญญัติ: สภาผู้แทนราษฎร
การก่อตั้ง

• อาณาจักรลิบู : ป. ศตวรรษที่ 13 ก่อนคริสตกาล
• ก่อตั้งคำสั่งเซนุสซี : ค.ศ. 1837
• เอกราชจากอิตาลี : 10 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1947
• ก่อตั้งราชอาณาจักร : 24 ธันวาคม ค.ศ. 1951
• รัฐประหารโดย มูอัมมาร์ กัดดาฟี : 1 กันยายน ค.ศ. 1969
• สาธารณรัฐสังคมนิยมประชาชนอาหรับลิเบีย : 2 มีนาคม ค.ศ. 1977
• การปฏิวัติ : 17 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2011
 
พื้นที่
• รวม: 1,759,541 ตารางกิโลเมตร (679,363 ตารางไมล์) (อันดับที่ 16)
ประชากร
• ค.ศ. 2021 ประมาณ: 6,992,701 (อันดับที่ 104)
• สำมะโนประชากร ค.ศ. 2006: 5,670,688
• ความหนาแน่น: 3.74 ต่อตารางกิโลเมตร (9.7 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 218)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : ค.ศ. 2022 (ประมาณ)
• รวม:  128.281 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 92)
• ต่อหัว:  18,345 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 81)
จีดีพี (ราคาตลาด) : ค.ศ. 2022 (ประมาณ)
• รวม:  50.326 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 90)
• ต่อหัว:  7,197 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 108)
เอชดีไอ (ค.ศ. 2021):  0.718 สูง · อันดับที่ 104
สกุลเงิน: ดีนาร์ลิเบีย (LYD)
เขตเวลา: UTC+2 (EET)
ขับรถด้าน: ขวา
รหัสโทรศัพท์: +218
โดเมนบนสุด: .ly ليبيا.
 ^  หมายเหตุขององค์การสหประชาชาติเกี่ยวกับชื่อทางการ: "ภายหลังการยอมรับโดยสมัชชาใหญ่แห่งมติ 66/1 คณะผู้แทนถาวรของลิเบียได้แจ้งไปยังสหประชาชาติอย่างเป็นทางการต่อปฏิญญาสหประชาชาติโดยสภาเฉพาะกาลแห่งชาติเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม ให้เปลี่ยนชื่ออย่างเป็นทางการของสาธารณรัฐสังคมนิยมประชาชนอาหรับลิเบียเป็น "ลิเบีย" และเปลี่ยนธงชาติของลิเบีย" ^ ภาษาราชการถูกระบุอย่างง่าย ๆ ว่า "อาหรับ" (ปฏิญญารัฐธรรมนูญ มาตรา 1) ^  สหราชอาณาจักรและฝรั่งเศสจัดการปกครองร่วมกันของลิเบียผ่านคณะมนตรีภาวะทรัสตีแห่งสหประชาชาติ 
ลิเบีย (อาหรับ: ليبيا) มีชื่อทางการคือ รัฐลิเบีย (อาหรับ: دولة ليبيا) เป็นประเทศในแอฟริกาเหนือ มีชายฝั่งบนทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ตั้งอยู่ระหว่างประเทศอียิปต์ไปทางตะวันออก ประเทศซูดานไปทางตะวันออกเฉียงใต้ ประเทศชาดและประเทศไนเจอร์ไปทางใต้ และประเทศแอลจีเรียและตูนิเซียไปทางตะวันตก มีเมืองหลวงชื่อตริโปลี
ประเทศลิเบียมีพื้นที่เกือบ 1,800,000 ตารางกิโลเมตร นับเป็นประเทศที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเป็นอันดับ 4 ในทวีปแอฟริกา และประเทศที่ใหญ่ที่สุดในโลกอันดับที่ 17 เมืองหลวง กรุงตริโปลี มีชาวลิเบียอาศัยอยู่ 1.7 ล้านคน จากทั้งประเทศ 6.4 ล้านคน ตามข้อมูลเมื่อปี พ.ศ. 2552 ลิเบียมีดัชนีการพัฒนามนุษย์ (HDI) สูงที่สุดในแอฟริกา และมีผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (อำนาจซื้อ) สูงสุดเป็นอันดับ 4 ในแอฟริกา ซึ่งเป็นผลมาจากปริมาณปิโตรเลียมสำรองขนาดใหญ่และจำนวนประชากรที่ค่อนข้างน้อย ลิเบียเป็นหนึ่งในสิบประเทศผลิตน้ำมันที่ร่ำรวยที่สุดในโลก
หลังจากที่ได้รับเอกราชเป็นราชอาณาจักรลิเบียใน พ.ศ. 2494 นับตั้งแต่ พ.ศ. 2512 เป็นต้นมา ลิเบียอยู่ภายใต้การปกครองของมูอัมมาร์ อัล-กัดดาฟี ผู้ซึ่งก้าวขึ้นสู่อำนาจจากการรัฐประหาร กลางเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 มีการประท้วงและการเดินขบวนครั้งใหญ่ทั่วประเทศต่อต้านรัฐบาลกัดดาฟี เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ ฝ่ายกบฏสามารถควบคุมหัวเมืองและนครชายฝั่งได้หลายแห่ง โดยที่ฝ่ายที่สนับสนุนกัดดาฟียังคงควบคุมเมืองชายฝั่งบ้านเกิดของกัดดาฟี เซิร์ทและเมืองบานีวาลิคทางตอนใต้ของกรุงตริโปลี วันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2554 กองกำลังฝ่ายกบฏเข้ายึดครองกรุงตริโปลีได้อย่างเบ็ดเสร็จ และสามารถขับไล่กัดดาฟีกับผู้สนับสนุนจนต้องถอยร่นออกไปยังที่มั่นแห่งสุดท้ายคือเมืองเซิร์ท สงครามกลางเมืองระหว่างสองฝ่ายดำเนินมาถึงวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2554 ที่เมืองเซิร์ท ขบวนรถของกัดดาฟีและผู้ติดตามถูกโจมตีด้วยขีปนาวุธของนาโต้ระหว่างการหลบหนี ผู้ติดตามถูกสังหารระหว่างการสู้รบ ขณะที่กัดดาฟีในสภาพบาดเจ็บสาหัสถูกควบคุมตัวและเสียชีวิตในเวลาต่อมา ส่วนมูตัสซิมบุตรชายของกัดดาฟีและอาบู บาค์ร ยูนิส อดีตรัฐมนตรีกลาโหม ก็ถูกสังหารเสียชีวิตในวันเดียวกัน
แม้รัฐบาลกัดดาฟีจะถูกโค่นล้ม แต่ลิเบียยังคงประสบปัญหาความขัดแย้ง หลังการเลือกตั้งในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2557 ลิเบียแตกออกเป็นสองฝ่าย ได้แก่ ฝ่ายรัฐบาลปรองดองแห่งชาติ (Government of National Accord) ซึ่งเป็นรัฐบาลที่สหประชาชาติให้การรับรอง มีศูนย์กลางอยู่ที่ตริโปลี และฝ่ายสภาผู้แทนราษฎรลิเบีย (House of Representatives) มีฐานอยู่ที่โตบรูค ทั้งสองฝ่ายรวมถึงฝ่ายรัฐอิสลามอิรักและเลแวนต์ ต่างสู้รบในสงครามกลางเมืองลิเบียครั้งที่สอง เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2559 กองกำลังฝ่ายรัฐบาลปรองดองแห่งชาติยึดเมืองเซิร์ตจากฝ่ายรัฐอิสลามอิรักและเลแวนต์ได้สำเร็จ ส่งผลให้รัฐอิสลามอิรักและเลแวนต์เสียที่มั่นสำคัญทั้งหมดในลิเบีย ต่อมาในวันที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2563 ฝ่ายรัฐบาลปรองดองแห่งชาติบรรลุข้อตกลงหยุดยิงถาวรกับกองทัพแห่งชาติลิเบียที่ภักดีต่อฝ่ายสภาผู้แทนราษฎร และจัดตั้งรัฐบาลร่วมเฉพาะกาลขึ้นในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2564 เพื่อบริหารรัฐการก่อนมีการเลือกตั้งทั่วไปในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2564