stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ดาราศาสตร์
ศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับสาขาอื่น

การศึกษาดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์ที่ก้าวหน้ามากขึ้น ทำให้มีความเกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์สาขาอื่นมากยิ่งขึ้น ดังนี้
โบราณดาราศาสตร์ (Archaeoastronomy) เป็นการศึกษาเกี่ยวกับวิทยาการดาราศาสตร์ในยุคโบราณหรือยุคดั้งเดิม โดยพิจารณาถึงสภาพสังคมและวัฒนธรรม อาศัยหลักฐานในทางโบราณคดีและมานุษยวิทยาเข้ามาช่วย
ชีววิทยาดาราศาสตร์ (Astrobiology) เป็นการศึกษาการมาถึงและวิวัฒนาการของระบบชีววิทยาในเอกภพ ที่สำคัญคือการศึกษาและตรวจหาความเป็นไปได้ของสิ่งมีชีวิตในโลกอื่น
เคมีดาราศาสตร์ (Astrochemistry) เป็นการศึกษาลักษณะทางเคมีที่พบในอวกาศ นับแต่การก่อตัว การเกิดปฏิกิริยา และการสูญสลาย มักใช้ในการศึกษาเมฆโมเลกุล รวมถึงดาวฤกษ์อุณหภูมิต่ำต่าง ๆ เช่น ดาวแคระน้ำตาลและดาวเคราะห์ ส่วน เคมีจักรวาล (Cosmochemistry) เป็นการศึกษาลักษณะทางเคมีที่พบในระบบสุริยะ รวมถึงกำเนิดของธาตุและการเปลี่ยนแปลงสัดส่วนของไอโซโทป ทั้งสองสาขานี้คาบเกี่ยวกันระหว่างศาสตร์ทางเคมีและดาราศาสตร์
นอกจากนี้ ยังมีการศึกษาเกี่ยวกับ การวัดตำแหน่งดาว (Astrometry) และกลศาสตร์ท้องฟ้า (Celestial Mechanics) ซึ่งศึกษาเกี่ยวกับตำแหน่งและการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งของวัตถุท้องฟ้า การระบุพิกัดและจลนศาสตร์ของวัตถุท้องฟ้า ลักษณะของวงโคจร ความโน้มถ่วง และอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับวิชากลศาสตร์และฟิสิกส์
ดาราศาสตร์สมัครเล่น

บทความหลัก: ดาราศาสตร์สมัครเล่น
ดาราศาสตร์ เป็นสาขาวิชาหนึ่งทางวิทยาศาสตร์ที่บุคคลทั่วไปสามารถมีส่วนร่วมได้อย่างมากที่สุด
นับแต่อดีตมา นักดาราศาสตร์สมัครเล่นได้สังเกตพบวัตถุท้องฟ้าและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่สำคัญมากมายด้วยเครื่องมือที่พวกเขาสร้างขึ้นมาเอง เป้าหมายในการสังเกตการณ์ของนักดาราศาสตร์สมัครเล่นโดยมากได้แก่ ดวงจันทร์ ดาวเคราะห์ ดาวฤกษ์ ดาวหาง ฝนดาวตก และวัตถุในห้วงอวกาศลึกอีกจำนวนหนึ่งเช่น กระจุกดาว กระจุกดาราจักร หรือเนบิวลา สาขาวิชาย่อยสาขาหนึ่งของดาราศาสตร์สมัครเล่น คือการถ่ายภาพทางดาราศาสตร์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับวิธีการถ่ายภาพในท้องฟ้ายามราตรี นักดาราศาสตร์สมัครเล่นส่วนมากจะเจาะจงเฝ้าสังเกตวัตถุท้องฟ้าหรือปรากฏการณ์บางอย่างที่พวกเขาสนใจเป็นพิเศษ
ส่วนใหญ่แล้วนักดาราศาสตร์สมัครเล่นจะสังเกตการณ์ดาราศาสตร์ในคลื่นที่ตามองเห็น แต่ก็มีการทดลองเล็ก ๆ อยู่บ้างที่กระทำในช่วงคลื่นอื่นนอกจากคลื่นที่ตามองเห็น เช่นการใช้ฟิลเตอร์แบบอินฟราเรดติดบนกล้องโทรทรรศน์ หรือการใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุ เป็นต้น นักดาราศาสตร์สมัครเล่นผู้บุกเบิกในการสังเกตการณ์ดาราศาสตร์วิทยุ คือ คาร์ล แจนสกี (Karl Jansky) ผู้เริ่มเฝ้าสังเกตท้องฟ้าในช่วงคลื่นวิทยุตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1930 ยังมีนักดาราศาสตร์สมัครเล่นอีกจำนวนหนึ่งที่ใช้กล้องโทรทรรศน์ประดิษฐ์เองที่บ้าน หรือใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุที่แต่เดิมสร้างมาเพื่องานวิจัยทางดาราศาสตร์ แต่ปัจจุบันได้เปิดให้บุคคลทั่วไปเข้าไปใช้งานได้ด้วย
มีบทความทางดาราศาสตร์มากมายที่ส่งมาจากนักดาราศาสตร์สมัครเล่น อันที่จริงแล้ว นี่เป็นหนึ่งในไม่กี่สาขาวิชาทางวิทยาศาสตร์ที่มือสมัครเล่นก็สามารถมีส่วนร่วมหรือเขียนบทความสำคัญ ๆ ขึ้นมาได้ นักดาราศาสตร์สมัครเล่นสามารถตรวจวัดวงโคจรโดยละเอียดของดาวเคราะห์ขนาดเล็กได้ พวกเขาค้นพบดาวหาง และทำการเฝ้าสังเกตดาวแปรแสง ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีดิจิตอลทำให้นักดาราศาสตร์สมัครเล่นมีความสามารถในการถ่ายภาพทางดาราศาสตร์ได้ดียิ่งขึ้น และหลาย ๆ ภาพก็เป็นภาพปรากฏการณ์อันสำคัญทางดาราศาสตร์ด้วย
ปีดาราศาสตร์สากล 2009

บทความหลัก: ปีดาราศาสตร์สากล
ปี ค.ศ. 2009 เป็นปีที่ครบรอบ 400 ปี นับจากกาลิเลโอได้ประดิษฐ์กล้องโทรทรรศน์ขึ้นเพื่อทำการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ และพบหลักฐานยืนยันแนวคิดดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางจักรวาลที่นำเสนอโดย นิโคเลาส์ โคเปอร์นิคัส ไม่นานก่อนหน้านั้น การค้นพบนี้ถือเป็นการปฏิวัติแนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับจักรวาล และเป็นการบุกเบิกการศึกษาดาราศาสตร์ยุคใหม่โดยอาศัยกล้องโทรทรรศน์ ซึ่งมีความก้าวหน้ายิ่งขึ้นตามที่เทคโนโลยีของกล้องโทรทรรศน์พัฒนาขึ้น
องค์การสหประชาชาติจึงได้ประกาศให้ปี ค.ศ. 2009 เป็นปีดาราศาสตร์สากล โดยได้ประกาศอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม ค.ศ. 2008 กิจกรรมต่าง ๆ ดำเนินการโดยสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล และได้รับการสนับสนุนจากองค์การยูเนสโก ซึ่งเป็นหน่วยงานหนึ่งของสหประชาชาติที่รับผิดชอบงานด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรม มีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการที่กรุงปารีส ในวันที่ 15-16 มกราคม ค.ศ. 2009
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยดาราศาสตร์
ปีดาราศาสตร์สากล
นักดาราศาสตร์
กลุ่มดาว
บันไดระยะห่างของจักรวาล
ระบบสุริยะ
กล้องโทรทรรศน์
การสำรวจอวกาศ
สมาคมดาราศาสตร์ไทย
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ "ปีดาราศาสตร์สากล 2009" (อังกฤษ)
สมาคมดาราศาสตร์ไทย (ไทย)
สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (ไทย)
โครงการเครือข่ายสารสนเทศดาราศาสตร์สำหรับโรงเรียน (ไทย)
ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา เก็บถาวร 2004-07-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ) (ไทย)
โครงการลีซ่า โครงการเรียนรู้เรื่องวิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ โดยหอดูดาวเกิดแก้ว สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (ไทย)
ดาราศาสตร์ดอตคอม (ไทย)
ดูดาวดอตคอม (ไทย)
องค์การนาซา (อังกฤษ)
วารสารดาราศาสตร์ Astronomy.com (อังกฤษ)
เว็บไซต์ทางการ กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล (อังกฤษ)
| ด ค กสาขาความรู้ของวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ |
| --- | --- |
 เคมี  ชีววิทยา  ดาราศาสตร์  ฟิสิกส์  วิทยาศาสตร์โลก 
| ด ค กสาขาวิชาหลักของการศึกษาดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์ |
| --- | --- |
 จักรวาลวิทยา  ดาราศาสตร์ดาราจักรนอกระบบ  ดาราศาสตร์ดาราจักร  ดาราศาสตร์ดาวฤกษ์  วิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์  การศึกษาดาวเคราะห์นอกระบบ  การวัดตำแหน่งดาว  โบราณดาราศาสตร์  ธรณีดาราศาสตร์  เคมีดาราศาสตร์  ชีววิทยาดาราศาสตร์ 
ภาพร่างการสังเกตการณ์ดวงจันทร์ของกาลิเลโอ ทำให้เห็นว่าพื้นผิวดวงจันทร์นั้นขรุขระ
กล้องโทรทรรศน์วิทยุจำนวนมากเรียงรายในลานกว้าง ที่รัฐนิวเม็กซิโก สหรัฐ
ภาพถ่ายดาราจักร M81 ในรังสีอัลตราไวโอเล็ต โดยกล้องโทรทรรศน์อวกาศ GALEX
ภาพถ่ายดวงอาทิตย์ในรังสีอัลตราไวโอเลตจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ TRACE แสดงให้เห็นทรงกลมโฟโตสเฟียร์
การหักเหของลมสุริยะจากผลของสนามแม่เหล็กของดาวเคราะห์
เนบิวลาดาวเคราะห์รูปมด ที่แผ่แก๊สออกมาจากศูนย์กลางดาวฤกษ์ที่แตกดับในลักษณะสมมาตร ต่างจากการระเบิดโดยทั่วไป
การสังเกตการณ์และศึกษาโครงสร้างแขนกังหันของดาราจักรทางช้างเผือก
ภาพแสดงวัตถุทรงรีสีน้ำเงินจำนวนมากที่เป็นภาพสะท้อนของดาราจักรแห่งเดียวกัน เป็นผลกระทบจากเลนส์ความโน้มถ่วงที่เกิดจากกระจุกดาราจักรสีเหลืองใกล้ศูนย์กลางของภาพ
นักดาราศาสตร์สมัครเล่นสามารถเฝ้าสังเกตสิ่งที่สนใจเป็นพิเศษ และบ่อยครั้งที่ผลการสังเกตการณ์ของพวกเขากลายเป็นหัวข้อสำคัญทางวิชาการ
บาลด์วินที่ 5 เคานต์แห่งฟลานเดอส์

ตราประจำตัวของบาลด์วินที่ 5 แห่งฟลานเดอส์
บาลด์วินที่ 5 แห่งฟลานเดอส์ (อังกฤษ: Baldwin V of Flanders, ฝรั่งเศส: Baldwin de Lille, ละติน: Baldwin de Insulanus) เป็นขุนนางฝรั่งเศสและเคานต์แห่งฟลานเดอส์ ปกครองตั้งแต่ปี ค.ศ. 1035 จนกระทั่งเสียชีวิต บาลด์วินเป็นหนึ่งในเคานต์ที่มีอำนาจมากที่สุดในฝรั่งเศสในเวลานั้น
เคานต์แห่งฟลานเดอส์

บุตรชายของบาลด์วินที่ 4 เคานต์แห่งฟลานเดอส์กับภรรยาคนแรก โอจิฟแห่งลักเซมเบิร์ก บุตรสาวของเฟรเดอริกแห่งลักเซมเบิร์ก ในปี ค.ศ. 1028 บาลด์วินแต่งงานกับอาเดลาแห่งฝรั่งเศส พระธิดาของพระเจ้ารอแบต์ที่ 2 แห่งฝรั่งเศส ด้วยการยุยงของอาเดลา เขาก่อกบฏต่อบิดา บาลด์วินที่ 4 แต่ในปี ค.ศ. 1030 ทั้งคู่จับมือคืนดีกัน เมื่อบิดาเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1035 บาลด์วินสืบทอดตำแหน่งต่อจากเขา
ความสัมพันธ์กับต่างแดน > ความสัมพันธ์กับบูโลญ

ยูซตาสที่ 1 เคานต์แห่งบูโลญมักบาดหมางกับบาลด์วินที่ 4 แต่กลับมีความสัมพันธ์ฉันท์มิตรกับบาลด์วินที่ 5 ทั้งคู่ลงนามในกฎบัตรของกันและกันและร่วมมือกันหลายครั้ง ยูซตาสที่ 1 ลงนามในกฎบัตรของบาลด์วินที่จำกัดอำนาจของผู้รักษาผลประโยชน์ทางด้านกฎหมายของโบสถ์และอาราม (advocate)
ความสัมพันธ์กับต่างแดน > ความสัมพันธ์กับอังกฤษยุคแองโกลแซ็กซัน

ฟลานเดอส์ภายใต้การปกครองของบาลด์วินที่ 5 ไม่ได้มีความสัมพันธ์ที่ดีมากนักกับอังกฤษ บาลด์วินให้ที่ลี้ภัยแก่ชาวอังกฤษที่ถูกขับไล่ออกจากประเทศและมักให้เรือกับกำลังพลแก่พวกเขา เขาให้ความคุ้มครองแก่พระราชินีเอ็มมาในปี ค.ศ. 1036–1040 รวมถึงพระโอรสทั้งสองของพระองค์ อัลเฟรดและฮาร์ธาคนุต เมื่อก็อดวิน เอิร์ลแห่งเวสเซ็กซ์และครอบครัวถูกพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดผู้สารภาพขับไล่ออกจากประเทศในปี ค.ศ. 1051–2 บาลด์วินให้การต้อนรับพวกเขา ทั้งยังช่วยพวกเขาเตรียมการกลับไปอังกฤษ ฝั่งพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดผู้สารภาพก็ให้กองเรือประจำการอยู่นอกชายฝั่งฟลานเดอส์ในตอนที่บาลด์วินกำลังทำสงครามอยู่กับจักรพรรดิเฮนรีที่ 3 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ การข่มขู่นี้ทำให้บาลด์วินขอทำสนธิสัญญาสันติภาพกับจักรพรรดิ
ความสัมพันธ์กับต่างแดน > ความสัมพันธ์กับฝรั่งเศส

บาลด์วินที่ 5 ได้อิทธิพลมากมายจากการแต่งงานสานสัมพันธไมตรีหลายครั้งระหว่างฟลานเดอส์กับอังกฤษ ฝรั่งเศส และเยอรมนี เขาสนิทสนมกับบุตรเขย พระเจ้าอ็องรีที่ 1 แห่งฝรั่งเศส บาลด์วินเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินให้หลานชาย (ลูกชายของพี่ภรรยา) พระเจ้าฟิลิปที่ 1 แห่งฝรั่งเศส ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1060 ถึงปี ค.ศ. 1067
ความสัมพันธ์กับต่างแดน > ความสัมพันธ์กับจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์

ในปี ค.ศ. 1051 บาลด์วินบีบบังคับริคิลดิส ภรรยาม่ายของเคานต์แฮร์มันแห่งเอโนลต์ ให้แต่งงานกับบุตรชายของเขา บาลด์วินที่ 6 ทำให้เขาสามารถควบคุมเอโนลต์ผ่านทางบุตรชายได้ ทั้งยังทำให้เกิดความขัดแย้งต่อเนื่องระหว่างบาลด์วินที่ 5 กับจักรพรรดิเฮนรีที่ 3 เนื่องจากเอโนลต์เป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ หลังพ่ายแพ้ต่อเนื่องจักรพรรดิเฮนรีที่ 3 ถอนทัพกลับไปเยอรมนีและสิ้นพระชนม์หลังจากนั้นไม่นาน ในปี ค.ศ. 1056 บาลด์วินได้รับรัฐชายแดนที่ติดกับแม่น้ำสเกลด์ต์ทั้งหมดเป็นที่ดินศักดินาจากแอ็กเนสแห่งปัวตูที่เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินให้พระโอรส จักรพรรดิเฮนรีที่ 4 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
ความสัมพันธ์กับต่างแดน > ความสัมพันธ์กับนอร์ม็องดีและอังกฤษยุคนอร์มัน

บุตรสาวของบาลด์วิน มาทิลดา แต่งงานกับวิลเลียมแห่งนอร์ม็องดีที่ต่อมากลายเป็นกษัตริย์แห่งอังกฤษ ตอนแรกการแต่งงานถูกคว่ำบาตรจากพระสันนตะปาปาลีโอที่ 9 พระองค์ไม่ได้ให้เหตุผลไว้แต่เป็นไปได้ว่าเพราะทั้งคู่เป็นลูกพี่ลูกน้องกัน ทั้งคู่แต่งงานกันในช่วงระหว่างปี ค.ศ. 1050 ถึงปี ค.ศ. 1052 แม้จะถูกคว่ำบาตรจากพระสันตะปาปาก็ตาม แม้บาลด์วินจะให้การสนับสนุนการพิชิตอังกฤษของชาวนอร์มันพอสมควร แต่ความสัมพันธ์ระหว่างบาลด์วินกับบุตรเขย พระเจ้าวิลเลียมผู้พิชิต ไม่ค่อยเป็นมิตรต่อกันนัก กษัตริย์อังกฤษระแวดระวังการเติบโตทางอำนาจของบาลด์วิน แต่บาลด์วินในตอนนั้นก็แก่แล้ว และเสียชีวิตในวันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 1067
ครอบครัว

บาลด์วินกับภรรยา อาเดลา มีบุตรด้วยกันสามคน คือ
บาลด์วิน เดอ มงส์ สืบทอดตำแหน่งต่อจากบิดา
มาทิลดา แต่งงานกับพระเจ้าวิลเลียมผู้พิชิต เป็นพระราชินีคู่สมรสแห่งอังกฤษ
รอแบต์ เดอ ฟริซง เคานต์แห่งฟลานเดอส์ เคานต์แห่งฮอลแลนด์
ปราสาทโบราณแห่งเกาะอีเยอ

|  ปราสาทโบราณแห่งเกาะอีเยอ Vieux-château de l'Île d'Yeu |
| --- | --- |
ปราสาทโบราณแห่งเกาะอีเยอ
พิกัด: 46°41′58″N 2°22′07″W﻿ / ﻿46.69944°N 2.36861°W﻿ / 46.69944; -2.36861
พื้นที่: ว็องเด, แคว้นเปอีเดอลาลัวร์ ประเทศฝรั่งเศส
ประวัติศาสตร์
สร้าง: คริสต์ศตวรรษที่ 14
สร้างโดย: โอลีวีเยที่ 4 แห่งกลีซง
 อนุสรณ์สถานทางประวัติศาสตร์
ปราสาทโบราณแห่งเกาะอีเยอ (ฝรั่งเศส: Vieux-château de l'Île d'Yeu, ฟังเสียง) เป็นซากปราสาทที่ตั้งอยู่บนฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติกในจังหวัดว็องเด แคว้นเปอีเดอลาลัวร์ ประเทศฝรั่งเศส
โอลีวีเยที่ 4 แห่งกลีซง นักสร้างปราสาทคนสำคัญเป็นผู้สร้างปราสาทแห่งเกาะอีเยอเพื่อใช้ในการป้องกันชาวเกาะจากการถูกรุกรานโดยชาวต่างประเทศ ครั้งที่เกาะถูกยึดครองนานที่สุดก็เมื่อโรเบิร์ต โนลส์ โจรสลัดมีชื่อของอังกฤษเข้ามาบุกยึดปราสาทในปี ค.ศ. 1355 และยึดครองเกาะอยู่ 37 ปี  ในปี ค.ศ. 1381 โอลีวีเยที่ 5 แห่งกลีซงก็ยึดเกาะคืนได้ระหว่างการยึดปัวตูคืน
ระหว่างยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา ฌ็องที่ 5 แห่งรีเยอ ประมุขของเกาะก็ทำการก่อสร้างกำแพงและหอล้อมรอบปราสาท การก่อสร้างลักษณะนี้ทำโดยวิศวกรจากอิตาลีที่พระเจ้าฟร็องซัวที่ 1 ทรงนำกลับมาจากสงครามอิตาลีด้วย  ต่อมาโวบ็องก็วิวัฒนาการปรับปรุงมาใช้ในการสร้างป้อมอันมีชื่อเสียงต่อมา ระบบการป้องกันนี้มีประสิทธิภาพดีพอที่จะต่อต้านผู้รุกรานชาวสเปนหลายพันคนในปี ค.ศ. 1550 ที่เข้ามาจากทางเหนือ จนต้องถอยทางทะเลไปทางคาบสมุทรไอบีเรีย
ระหว่างปี  ค.ศ. 1654 ปี  ค.ศ. 1660 เมื่อมีกรก่อสร้างป้อมปราการขนาดเล็กตามแบบของโวบ็องขึ้น ปราสาทแห่งเกาะอีเยอหมดความสำคัญลงไปและถูกรื้อทิ้งในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17 พร้อมกับปราสาทโบราณหลายปราสาทตามชายฝั่งทะเลของฝรั่งเศสตามพระบรมราชโองการของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส ผู้ทรงกังวลว่าถ้ายังคงอยู่ในสภาพดีก็อาจจะเปิดโอกาสให้ฝ่ายศัตรูยึดและทำเป็นที่ตั้งมั่นได้
ปราสาทได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นอนุสรณ์สถานทางประวัติศาสตร์ เมื่อปี ค.ศ. 1890.
ดูเพิ่ม

ปราสาท
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ปราสาทโบราณแห่งเกาะอีเยอ
Ministry of Culture database entry for Vieux-château de l'Île d'Yeu (ฝรั่งเศส)
Ministry of Culture photos
| --- | --- |
 : สถานีย่อยประเทศฝรั่งเศส
ประกาศสิทธิมนุษยชนและพลเมือง

ประกาศสิทธิมนุษยชนและพลเมือง ภาพเขียนของบาร์บีเยร์ในราว ค.ศ. 1789
ประกาศสิทธิมนุษยชนและพลเมือง (ฝรั่งเศส: Déclaration des droits de l'homme et du citoyen) ที่สภาร่างรัฐธรรมนูญแห่งชาติออกใน ค.ศ. 1789 นั้น เป็นเอกสารทางสิทธิมนุษยชนและสิทธิพลเมืองจากสมัยการปฏิวัติฝรั่งเศส
ซีเยแย็ส นักบวช กับลาฟาแย็ต ขุนนาง ซึ่งเป็นสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญแห่งชาติทั้งคู่ ร่วมกันร่างประกาศนี้ขึ้นผ่านการปรึกษาหารือกับทอมัส เจฟเฟอร์สัน สิทธิมนุษยชน ซึ่งได้รับอิทธิพลจากหลักสิทธิตามธรรมชาตินั้น ได้รับการประกาศให้เป็นสิทธิสากล กล่าวคือ ใช้การได้ทุกที่ทุกเวลา ประกาศดังกล่าวกลายเป็นรากฐานของชาติบ้านเมืองที่เสรีชนได้รับความคุ้มครองอย่างเท่าเทียมกันจากรัฐธรรมนูญ และยังได้รับการยกมาไว้ในตอนต้นของรัฐธรรมนูญฝรั่งเศสหลายฉบับ ประกาศนี้ยังได้รับแรงบันดาลใจจากนักปรัชญายุคเรืองปัญญา และเป็นถ้อยแถลงสำคัญที่แสดงคุณค่าของการปฏิวัติฝรั่งเศส ทั้งยังมีผลใหญ่หลวงต่อการพัฒนาความรู้ความเข้าใจของคนทั่วไปในยุโรปและทั่วโลกเกี่ยวกับเสรีภาพของปัจเจกบุคคลและประชาธิปไตย
ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติ ฉบับ ค.ศ. 1948 นั้น ได้รับอิทธิพลในหลาย ๆ ส่วนจากประกาศฉบับ ค.ศ. 1789 นี้ รวมถึงมหากฎบัตร ฉบับ ค.ศ. 1215, ร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยสิทธิ ฉบับ ค.ศ. 1689, คำประกาศอิสรภาพของสหรัฐ ฉบับ ค.ศ. 1776, และร่างรัฐบัญญัติของสหรัฐว่าด้วยสิทธิ ฉบับ ค.ศ. 1789
ประวัติ

เนื้อหาส่วนใหญ่ในประกาศฉบับนี้เกิดขึ้นจากอุดมคติในยุคเรืองปัญญา ต้นร่างหลัก ๆ นั้นมีผู้จัดทำ คือ ลาฟาแย็ต ซึ่งบางโอกาสได้ดำเนินการในเรื่องนี้ร่วมกับทอมัส เจฟเฟอร์สัน เพื่อนสนิท ต่อมาในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1789 มีราโบ ขุนนางซึ่งเป็นสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญแห่งชาติอีกผู้หนึ่ง ได้มีบทบาทเป็นแกนกลางในการวางกรอบความคิดและยกร่างประกาศฉบับนี้
ต้นร่างสุดท้ายที่นำเข้าสู่การพิจารณาของสภาร่างรัฐธรรมนูญแห่งชาตินั้น เป็นผลงานของคณะกรรมาธิการชุดที่ 6 ซึ่งมีซีเซเป็นประธาน เนื้อหามี 24 ข้อ แต่เมื่อผ่านการอภิปรายในสภาแล้ว เหลือ 17 ข้อ ข้อสุดท้ายได้รับมติยอมรับในวันที่ 26 สิงหาคม ค.ศ. 1789 ซึ่งยังอยู่ในช่วงการปฏิวัติฝรั่งเศส และนับเป็นก้าวแรกที่จะนำไปสู่การร่างรัฐธรรมนูญฉบับแรกของประเทศ
ภายหลัง มีการจัดทำประกาศอย่างเดียวกันที่ขยายเนื้อหาออกหลายส่วน เช่น ประกาศสิทธิมนุษยชนและพลเมือง ค.ศ. 1793 แต่ฉบับนี้ไม่ได้รับมติยอมรับอย่างเป็นทางการ
บริบททางปรัชญา

แนวคิดในประกาศนั้นมาจากหลักเรื่องหน้าที่ทางปรัชญาและทางการเมืองในยุคเรืองปัญญา เช่น หลักปัจเจกนิยม, สัญญาประชาคมที่รูโซเสนอทฤษฎี, และการแบ่งแยกอำนาจที่มงแต็สกีเยอสนับสนุน เนื้อหาในประกาศยังแสดงให้เห็นว่า ได้รับอิทธิพลอย่างยิ่งจากปรัชญาทางการเมืองแห่งยุคเรืองปัญญาและหลักสิทธิมนุษยชนชุดเดียวกับที่คำประกาศอิสรภาพของสหรัฐ (ออกใน ค.ศ. 1776) ได้รับ นอกจากนี้ ประกาศของฝรั่งเศสฉบับนี้โดยเนื้อแท้แล้วตั้งอยู่บน "กฎธรรมชาติแบบโลกวิสัย" กล่าวคือ ไม่ตั้งอยู่ในอำนาจหรือหลักการใด ๆ ในทางศาสนา ซึ่งแตกต่างจากทฤษฎีเรื่องกฎธรรมชาติแบบโบราณ
ประกาศฉบับนี้กำหนดสิทธิสำหรับบุคคลเป็นรายบุคคลและสำหรับสาธารณชนโดยรวม ซึ่งระบุให้เป็นสิทธิสากล กล่าวคือ เป็นสิทธิที่ใช้การได้ทุกเวลาและทุกสถานที่ แต่ ณ เวลาที่ออกประกาศนั้น สิทธิดังกล่าวมอบให้แก่มนุษย์เท่านั้น และเนื้อใหญ่ใจความยังเป็นการแถลงวิสัยทัศน์มากกว่าความเป็นจริง ทั้งยังไม่ได้รับการนำไปปฏิบัติอย่างถึงแก่นไม่ว่าในฝรั่งเศสเองหรือในโลกตะวันตก และเนื่องจากประกาศนี้มีขึ้นในยุคสงครามและการปฏิวัติ จึงได้รับเสียงคัดค้านจากผู้ที่มองว่า การมีประชาธิปไตยและเปิดให้บุคคลมีสิทธิส่วนตนนั้นจะนำไปสู่ความวุ่นวายและแตกแยก
เนื้อหา

ประกาศฉบับนี้ขึ้นต้นด้วยคำปรารภที่ระบุถึงลักษณะพื้นฐานของสิทธิว่า มีความเป็นธรรมชาติ ไม่อาจโอนให้กันได้ และมีความศักดิ์สิทธิ์ ทั้งยังประกอบขึ้นจากหลักการที่เรียบง่ายแต่โต้เถียงหักล้างไม่ได้ ซึ่งเป็นหลักการที่พลเมืองสามารถใช้อ้างในการเรียกร้องต่าง ๆ ส่วนในตัวเนื้อหานั้นแสดงว่า สิทธิของบุคคลในทางธรรมชาติ ซึ่งไม่ขึ้นอยู่กับอายุความใด ๆ นั้น ได้แก่ เสรีภาพ ทรัพย์สิน ความมั่นคง และการต่อต้านการกดขี่ นอกจากนี้ ประกาศยังเรียกให้มีการล้มเลิกเอกสิทธิ์ต่าง ๆ ของชนชั้นสูง โดยระบุให้ยกเลิกระบอบศักดินาและการงดเว้นภาษีให้แก่ชนชั้นศักดินา และระบุถึงความเท่าเทียมกันในทางสิทธิและเสรีภาพของคนทุกคน รวมถึงระบุให้การเข้าดำรงตำแหน่งต่าง ๆ ต้องตั้งอยู่บนความรู้ความสามารถ ให้จำกัดอำนาจของพระมหากษัตริย์ ให้พลเมืองทุกคนมีสิทธิเข้าร่วมกระบวนการในการบัญญัติกฎหมาย และมีเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น ตลอดจนรับรองเสรีภาพของสื่อ และห้ามการจับกุมคุมขังผู้คนตามอำเภอใจ
หลักสำคัญอีกประการหนึ่งที่ประกาศฉบับนี้ยืนยันถึง คือ อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชน ซึ่งตรงกันข้ามกับหลักเทวสิทธิ์ของกษัตริย์แต่โบราณ
ถึงแม้ในวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1789 หญิงชาวฝรั่งเศสพากันเดินขบวนไปแวร์ซายเพื่อมอบหนังสือร้องเรียนต่อสมัชชาแห่งชาติให้ประกาศความเสมอภาคทางสิทธิมาถึงผู้หญิง แต่ที่สุดแล้ว ประกาศนี้รับรองสิทธิหลายอย่างให้เป็นของพลเมืองชายเท่านั้น
ประกาศนี้ไม่ได้ให้ยุติความเป็นทาสตามที่สมาคมเพื่อนคนดำ (Société des amis des Noirs) วิ่งเต้น และแม้ประกาศจะไม่ได้ระบุถึงความเป็นทาสไว้อย่างชัดแจ้ง แต่ก็เป็นแรงบันดาลใจให้เหล่าทาสในแซ็ง-ดอแม็งก์ (Saint-Domingue) ลุกฮือขึ้นในการปฏิวัติเฮติ (Haitian Revolution) เมื่อ ค.ศ. 1791
แหล่งข้อมูลอื่น

"Déclaration des Droits de l'Homme et du Citoyen de 1789". Conseil constitutionnel (ภาษาฝรั่งเศส). สืบค้นเมื่อ 14 May 2012.
ปลาอินซีเน็ตขาว

| ปลาอินซีเน็ตขาว |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Characiformes
วงศ์:: Curimatidae
สกุล:: Curimata 
สปีชีส์:: C.  cyprinoides
ชื่อทวินาม
Curimata cyprinoides (Linnaeus, 1766)

ชื่อพ้อง
 Charax planirostris Gronow, 1854  Curimata copei Fowler, 1906  Curimatus schomburgkii Günther, 1864   Salmo cyprinoides Linnaeus, 1766  Salmo edentulus Bloch, 1794
ปลาอินซีเน็ตขาว หรือ ปลาอินซิกนิสขาว (โปรตุเกส: Bocachico) เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Curimata cyprinoides อยู่ในวงศ์ปลาคาราซินไม่มีฟัน (Curimatidae)
มีรูปร่างลักษณะคล้ายกับปลาอินซีเน็ต (Semaprochilodus spp.) ที่อยู่ต่างวงศ์กัน แต่อยู่ในอันดับเดียวกัน คือ Characiformes แต่ว่ามีข้อแตกต่างกันที่ปลาอินซีเน็ตขาวมีเกล็ดเป็นสีเงินหรือสีขาวแวววาวตลอดทั้งตัวตลอดทั้งครีบต่าง ๆ  ด้วย
มีปากที่ขยับไปมาได้ตลอดใช้สำหรับคุ้ยเขี่ยหาอาหารตามพื้นน้ำกินเป็นอาหารเหมือนปลาอินซีเน็ต ยกเว้นแต่แผงฟันในขากรรไกรและในคอหอยไม่มีหรือขาดตอนไป อันเป็นลักษณะเฉพาะของปลาในวงศ์นี้
มีความยาวเต็มที่ประมาณ 20 เซนติเมตร พบกระจายพันธุ์ในลุ่มแม่น้ำหลัก ๆ ในทวีปอเมริกาใต้เช่น แม่น้ำแอมะซอน, โอริโนโก และโตกังจิงช์
เมื่อปลามีขนาดโตเต็มที่ สีตามลำตัวจะเปลี่ยนไปเป็นคล้ำลง และทรวดทรงลำตัวจะออกไปในทรงป้านมากกว่าทรงยาว
เป็นปลาที่ใช้บริโภคกันในท้องถิ่นเป็นปรกติ และนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม ซึ่งนับได้ว่าเป็นปลาที่หาได้ยากในแวดวงปลาสวยงาม
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Curimata cyprinoides
"Curimata cyprinoides (Linnaeus, 1766)", aquatab.net (ภาษาเช็ก)
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q5595420  Wikispecies: Curimata cyprinoides  BOLD: 48084  EoL: 219083  FishBase: 27823  GBIF: 2354942  iNaturalist: 342464  IRMNG: 11076382  ITIS: 639833  NCBI: 1396863  WoRMS: 874267
ปลาอินซีเน็ตหางแดง

| ปลาอินซีเน็ตหางแดง |
| --- | --- |

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Characiformes
วงศ์:: Prochilodontidae
สกุล:: Semaprochilodus
สปีชีส์:: S.  taeniurus
ชื่อทวินาม
Semaprochilodus taeniurus  (Valenciennes, 1821)

ชื่อพ้อง 
 Curimatus taeniurus Valenciennes, 1821  Prochilodus taeniurus (Valenciennes, 1821)  Semaprochilodus taenirus (Valenciennes, 1821)  Semiprochilodus taeniurus (Valenciennes, 1821)
ปลาอินซีเน็ตหางแดง หรือ ปลาหงส์หางแดง (อังกฤษ: Flagtail prochilodus, Silver prochilodus, Flagtail characin; โปรตุเกส: Jaraqui (ในบราซิล); ชื่อวิทยาศาสตร์: Semaprochilodus  taeniurus) เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่งในวงศ์ปลาอินซีเน็ต (Prochilodontidae)
มีรูปร่างทั่วไปคล้ายปลาในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) มาก  ดวงตากลมโต ริมฝีปากหนาและใหญ่ และปากขยับไปมาตลอดเวลา เกล็ดมีขนาดเล็กมีสีเงินแวววาว เมื่อยังเล็กจะมีลายแถบและจุดสีดำกระจายอยู่บริเวณลำตัวค่อนไปทางโคนหาง มีเกล็ดบริเวณเส้นข้างลำตัวประมาณ 48 เกล็ด โคนหางคอดเล็ก ครีบท้องมีสีแดงสด ครีบหลังมีขนาดใหญ่และตั้งชี้ขึ้น ซึ่งครีบเหล่านี้เมื่อปลาโตขึ้นจะยิ่งชี้แหลมและสีสดยิ่งขึ้น ในบางตัวปลายครีบหลังอาจแหลมยาวคล้ายปลายผืนธง  ครีบหางเป็น 2 แฉก มีขนาดใหญ่ ครีบหางและครีบก้นมีลายแถบสีดำเป็นทางตรงบนพื้นสีแดง
มีขนาดโตเต็มที่ประมาณ 30 เซนติเมตร อาจใหญ่ได้ถึง 35 เซนติเมตร เป็นปลาที่ชอบอยู่รวมกันเป็นฝูงใหญ่ กินอาหารได้ทั้งพืชและสัตว์ พบกระจายพันธุ์ในลุ่มแม่น้ำอเมซอน ในทวีปอเมริกาใต้ โดยใช้ปากที่ขยับไปมาตลอดนั้นตอดอาหารจำพวกอินทรีย์วัตถุหากินตามพื้นน้ำหรือตะไคร่น้ำที่เกาะตามแก่งหินต่าง ๆ  มีพฤติกรรมผสมพันธุ์หมู่และวางไข่ได้ครั้งละประมาณ 100,000 ฟอง
เป็นปลาที่ใช้บริโภคกันในท้องถิ่น และมีความสำคัญต่อมนุษย์ในแง่ของการเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม โดยจะนิยมเลี้ยงไว้เพื่อทำความสะอาดภายในตู้เลี้ยง เพราะเป็นปลาที่เก็บเศษอาหารกินทำให้ตู้เลี้ยงสะอาดได้เป็นอย่างดี อีกทั้งยังมีความเชื่ออีกว่า เมื่อเลี้ยงคู่กับปลาอะโรวาน่าหรือปลามังกรด้วยแล้ว จะถือเป็นมงคล เหมือนหงส์คู่มังกร เพราะปลาชนิดนี้มีเรียกในภาษาจีนว่า "เฟยหง" (จีนตัวเต็ม: 飛鳳) แปลว่า "ปลาหงส์" ซึ่งในราวปี พ.ศ. 2546-พ.ศ. 2547 ได้มีการบอกกล่าวกันเป็นทอด ๆ ในอินเทอร์เน็ตถึงคุณสมบัติของปลาชนิดนี้ ทำให้มีราคาขายพุ่งขึ้นไปเกือบตัวละ 1,000 บาท ในปลาขนาดเล็กขนาดไม่เกิน 5 นิ้ว
แหล่งข้อมูลอื่น

รูปและข้อมูลปลาอินซีเน็ตหางแดง (อังกฤษ)
ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Semaprochilodus taeniurus ที่วิกิสปีชีส์
ปรินเซซาสดูมาร์

| ปรินเซซาสดูมาร์ |
| --- | --- |
ประเภท: จินตนิมิต ตลก
สร้างโดย: ฟาบียู ยาบู
กำกับโดย: เครก แฮนด์ลีย์
เสียงของ: เฮเลนา ปาโลมาเนส มิเลนา ไกรอช เฟร์นันดา วิกโนโล วิกตอเรีย ฟิเชร์ เปดรู คริสพิม
ดนตรีแก่นเรื่องเปิด:   Sea Princesses Theme 
ดนตรีแก่นเรื่องปิด: Sea Princesses Theme
ผู้ประพันธ์เพลง: เปป รอยจ์
ประเทศแหล่งกำเนิด:  บราซิล  ออสเตรเลีย  สเปน
ภาษาต้นฉบับ: โปรตุเกส อังกฤษ สเปน
จำนวนฤดูกาล: 2
จำนวนตอน: 104
การผลิต
ผู้อำนวยการผลิต: เคธี่ เพย์น กริสตินา แบรนเนอร์ โจเซฟ วิเชียนา
ผู้อำนวยการสร้าง: โนเอล ไพรซ์
แอนิเมเตอร์: โกลเรีย กาลาส มาร์ตา กลาเปส ปาโบล เมนเดลบาม เจาเม คัลเลลล์ ไมเต ฟลอเรส
ผู้ลำดับภาพ: มาร์ตา กัดดาบิลา
ความยาวตอน: 11 นาที
บริษัทผู้ผลิต: เซาเทิร์นสตาร์เอนเตอร์เทนเมนต์ เนปตูโนฟิลมส์โปรดักชัน ฟลามาฟิลมส์
ออกอากาศ
เครือข่าย: ดิสคัฟเวอรีฟามิลิอา ดิสคัฟเวอรีคิดส์ เอบีซี
ออกอากาศ: 31 พฤษภาคม ค.ศ. 2007 – 25 กันยายน ค.ศ. 2010
ปรินเซซาสดูมาร์ (โปรตุเกส: Princesas do Mar, อังกฤษ: Sea Princesses) เป็นการ์ตูนทีวีแอนิเมชันของประเทศบราซิล-ออสเตรเลีย-สเปน ออกอากาศทางช่องดิสคัฟเวอรีคิดส์ สร้างโดย ฟาบียู ยาบู ฉายตอนแรกเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2007 ถึงวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2010
ตัวละครและเสียงพากย์

เฮเลนา ปาโลมาเนส รับบท โปลวินา (Polvina)
มิเลนา ไกรอช รับบท เอสเทอร์ (Ester)
เฟร์นันดา วิกโนโล รับบท ทูบารินา (Tubarina)
เอดูอาร์โด ดรัมมอนด์ รับบท มาร์เซลู (Marcelo)
วิกตอเรีย ฟิเชร์ รับบท เบีย (Bia)
เปดรู คริสพิม รับบท ฮิวโก (Hugo)
บาร์บารา ฟิเชร์ รับบท มาร์ลี (Marli)
อานา เอเลนา รับบท ทาทา (Tata)
จูลี่ รับบท เลอา (Leia)
เฟร์นันดา คริสพิม รับบท อิซา (Isa)
อินเดียเน คริสทีอาเน รับบท อังเกลีคา (Angélica)
เอดูอาร์โด วิกโนโล รับบท คาราเมโล (Caramelo)
ลูเซียนู มงเตย์รู รับบท วิกเตอร์ (Victor)
มารีอังเกลา กันตุ รับบท โปรเฟสโซรา มาร์เชอ (Professora Márcia)
มารียู การ์โดซู รับบท เรย์ ทูบาราโอ (Rei Tubarão)
เมาริซิโอ เบร์เกร์ รับบท เรย์ เอสเตรลา-ดู-มาร์ (Rei Estrela-do-Mar)
อาเลชังดรี มาร์โคนาตู รับบท เรย์ โปลโว (Rei Polvo)
แหล่งข้อมูลอื่น

ปรินเซซาสดูมาร์ ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
ปรินเซซาสดูมาร์ ที่ฟิล์มอะฟินนีตี
ปรินเซซาสดูมาร์ ที่เดอะทีวีดีบี
ปลาคู้แดง (สกุล)

| ปลาคู้แดง |
| --- | --- |

ปลาเปคูแดง (P. brachypomus)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Characiformes
วงศ์:: Characidae
วงศ์ย่อย:: Serrasalminae
สกุล:: Piaractus Eigenmann, 1903

ชนิดต้นแบบ
Myletes brachypomus Cuvier, 1817
ชนิด
 ดูในเนื้อหา
ปลาคู้แดง (โปรตุเกส: Pacu) เป็นสกุลของปลาน้ำจืดในสกุล Piaractus (/พิ-อา-แร็ค-ตัส/) ในวงศ์ย่อยปลาปิรันยา (Serrasalminae) ในวงศ์ Characidae
จำแนกได้ 2 ชนิด เป็นปลากินพืชทั้งคู่ พบกระจายพันธุ์ได้ในทวีปอเมริกาใต้ มีการเลี้ยงเป็นปลาเศรษฐกิจในประเทศต่าง ๆ ทั้งคู่
การจำแนก

Piaractus brachypomus  (Cuvier, 1818)  (ปลาคู้แดง)
Piaractus mesopotamicus  (Holmberg, 1887)  (ปลาคู้เกล็ดเล็ก)
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Piaractus ที่วิกิสปีชีส์
ปอล เดอ กัสแตลโฌ

ปอล เดอ กัสแตลโฌ (ฝรั่งเศส: Paul de Casteljau; พ.ศ. 2453 — ) เป็นวิศวกรชาวฝรั่งเศสที่บริษัทรถยนต์ซิตรอง เป็นบุคคลที่คิดค้นและพัฒนาขั้นตอนวิธีสำหรับวาดเส้นโค้งเบซิเยร์ โดยขั้นตอนวิธีที่เข้าคิดค้น ภายหลังได้ชื่อเพื่อเป็นเกียรติ ตามชื่อนามสกุลของเขาเอง คือ ขั้นตอนวิธีของเดอกัสแตลโฌ โดยมีความซับซ้อนของการคำนวณเป็น สมการกำลังสอง  O(n^{2})