stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อักษรชาห์มุขี

| อักษรชาห์มุขี شاہ مُکھی |
| --- | --- |
"ชาห์มุขี" ในแบบอักษรแนสแทอ์ลีก
ชนิด:  อักษรไร้สระ 
ทิศทาง: ขวาไปซ้าย 
ภาษาพูด: ภาษาปัญจาบ
อักษรที่เกี่ยวข้อง
ระบบแม่: ไซนายดั้งเดิมฟินิเชียแอราเมอิกแนบาทีอาอาหรับเปอร์เซีย-อาหรับอักษรชาห์มุขี
ยูนิโคด
ช่วงยูนิโคด: U+0600 to U+06FF  U+0750 to U+077F  U+08A0 to U+08FF  U+FB50 to U+FDFF  U+FE70 to U+FEFF
 บทความนี้ประกอบด้วยสัญกรณ์การออกเสียงในสัทอักษรสากล (IPA) สำหรับคำแนะนำเบื้องต้นเกี่ยวกับสัญลักษณ์ IPA โปรดดู วิธีใช้:สัทอักษรสากล  สำหรับความแตกต่างระหว่าง [ ], / / และ ⟨ ⟩ ดูที่ สัทอักษรสากล § วงเล็บเหลี่ยมและทับ
ชาห์มุขี (ปัญจาบ: شاہ مُکھی, อักษรคุรมุขี: ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ, แปลตรงตัว 'จากพระโอษฐ์ของชาห์') เป็นอักษรเปอร์เซีย-อาหรับดัดแปลงที่มุสลิมชาวปัญจาบ (โดยหลักอยู่ในแคว้นปัญจาบ) ใช้เขียนภาษาปัญจาบ โดยทั่วไปเขียนด้วยแบบอักษรแนสแทอ์ลีก ซึ่งภาษาอูรดูก็ใช้แบบอักษรนี้ด้วย อักษรเปอร์เซีย-อาหรับเป็นหนึ่งในสองอักษรที่ใช้เขียนภาษาปัญจาบ ส่วนอีกอักษรหนึ่งคืออักษรคุรมุขีที่ชาวซิกข์และฮินดูในรัฐปัญจาบใช้
อักษรชาห์มุขีเขียนจากขวาไปซ้าย ในขณะที่อักษรคุรมุขีเขียนจากซ้ายไปขวา
อักษรชาห์มุขีใช้ครั้งแรกโดยกวีที่นับถือลัทธิศูฟีในปัญจาบ และกลายเป็ระบบการเขียนตามแบบแผนของมุสลิมในแคว้นปัญจาบ ประเทศปากีสถาน หลังการขีดเส้นแบ่งอินเดีย ในขณะที่ชาวฮินดูและซิกข์ส่วนใหญ่ในรัฐปัญจาบ ประเทศอินเดีย ใช้อักษรคุรมุขีหรือเทวนาครีในการเขียนภาษาปัญจาบ
ชุดตัวอักษร > เครื่องหมายเสริมสัทอักษรสระ

ถึงแม้ว่าปกติจะไม่เขียนเครื่องหมายและกล่าวถึงเฉพาะโดยนัย อักษรชาห์มุขีมีเครื่องหมายเสริมสัทอักษรจากภาษาอาหรับ เหมือนกันภาษาอูรดู เพื่อแสดงสระสั้น
| สัญลักษณ์ | ชื่อ | การใช้งาน | สัทอักษรสากล | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ٰ | Khari Zabar | a | [ə] | ใช้ในคำยืมภาษาอาหรับ เช่น ‘عیسیٰ’ (‘พระเยซู’) |
| َ | Zabar | a | [ə] |  |
| ً | Zabar Tanwīn | -an | [ən] | ใช้ในคำยืมภาษาอาหรับ เช่น ‘فوراً’ (‘ทันที’) |
| ٓ | Maddah | ā | [ɑː] | ใช้เฉพาะ Alif Maddah (ا + ٓ = آ) ไม่มีการเขียนแบบเดี่ยว |
| ِ | Zer | i | [ɪ] | เขียนใต้ตัวอักษร |
| ٍ | Zer Tanwīn | in | [ɪn] | แทบไม่พบในคำยืมภาษาอาหรับ เขียนใต้ตัวอักษร |
| ُ | Pesh | u | [u] |  |
| ٔ | Hamza | หลายแบบ | - | ใช้บนสระเพื่อระบุสระประสมระหว่างสองคำ เช่น: ‘ئ’, ‘ۓ’, ‘ؤ‘ และ أ ไม่มีการเขียนแบบเดี่ยว |
| ّ | Tashdīd | ซ้ำเสียง | [.] | ทำให้พยัญชนะมีสองตัว ด้วยการตั้งบนพยัญชนะนั้น - کّ = kk |
ชุดตัวอักษร > พยัญชนะ

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

| ลำดับ | ชื่อ | ชื่อ | สัทอักษรสากล | รูปท้าย | รูปกลาง | รูปต้น | รูปเดี่ยว | อักษรคุรมุขี |
| 1 | الف | alif | /ɑː,äː, ʔ, ∅/ | ـا | ـا | ا | ا | ਅ, ਆ (รูปกลาง) |
| 2 | بے | bē | /b/ | ـب | ـبـ | بـ | ب | ਬ |
| 3 | پے | pē | /p/ | ـپ | ـپـ | پـ | پ | ਪ |
| 4 | تے | tē | /t/ | ـت | ـتـ | تـ | ت | ਤ |
| 5 | ٹے | ṭē | /ʈ/ | ـٹ | ـٹـ | ٹـ | ٹ | ਟ |
| 6 | ثے | s̱ē | /s/ | ـث | ـثـ | ثـ | ث | ਸ |
| 7 | جيم | jīma | /d͡ʒ/ | ـج | ـجـ | جـ | ج | ਜ |
| 8 | چے | cē | /t͡ʃ/ | ـچ | ـچـ | چـ | چ | ਚ |
| 9 | وڈّی حے | waḍḍi ḥē | /ɦ/ | ـح | ـحـ | حـ | ح | ਹ |
| 10 | خے | k͟hē | /x/ | ـخ | ـخـ | خـ | خ | ਖ਼ |
| 11 | دال | dāla | /d/ | ـد | ـد | د | د | ਦ |
| 12 | ڈال | ḍāla | /ɖ/ | ـڈ | ـڈ | ڈ | ڈ | ਡ |
| 13 | ذال | ẕāla | /z/ | ـذ | ـذ | ذ | ذ | ਜ਼ |
| 14 | رے | rē | /r/ | ـر | ـر | ر | ر | ਰ |
| 15 | ڑے | ṛē | /ɽ/ | ـڑ | ـڑ | ڑ | ڑ | ੜ |
| 16 | زے | zē | /z/ | ـز | ـز | ز | ز | ਜ਼ |
| 17 | ژے | zhē | /ʒ/ | ـژ | ـژ | ژ | ژ | - |
| 18 | سین | sīna | /s/ | ـس | ـسـ | سـ | س | ਸ |
| 19 | شین | shīna | /ʃ/ | ـش | ـشـ | شـ | ش | ਸ਼ |
| 20 | صاد | ṣwāda | /s/ | ـص | ـصـ | صـ | ص | ਸ |
| 21 | ضاد | ẓwāda | /z/ | ـض | ـضـ | ضـ | ض | ਜ਼ |
| 22 | طوۓ | t̤o'ē | /t/ | ـط | ـطـ | طـ | ط | ਤ |
| 23 | ظوۓ | z̤o'ē | /z/ | ـظ | ـظـ | ظـ | ظ | ਜ਼ |
| 24 | عین | ʻaina | /ə,ɑː,ɪ,iː,u,uː,oː,ɔː,eː,ɛː, ʔ, ∅/ | ـع | ـعـ | عـ | ع | ਅ,ਆ,ਇ,ਈ,ਉ,ਊ,ਏ,ਐ,ਓ,ਔ |
| 25 | غین | g͟haina | /ɣ/ | ـغ | ـغـ | غـ | غ | ਗ਼ |
| 26 | فے | fē | /f/ | ـف | ـفـ | فـ | ف | ਫ਼ |
| 27 | قاف | qāfa | /q/ | ـق | ـقـ | قـ | ق | ਕ਼ |
| 28 | کاف | kāfa | /k/ | ـک | ـکـ | کـ | ک | ਕ |
| 29 | گاف | gāfa | /ɡ/ | ـگ | ـگـ | گـ | گ | ਗ |
| 30 | لام | lāma | /l/ | ـل | ـلـ | لـ | ل | ਲ |
| 31 | لؕام | ḷāma | /ɭ/ | ـلؕ | ـلؕـ | لؕـ | لؕ | ਲ਼ |
| 32 | میم | mīma | /m/ | ـم | ـمـ | مـ | م | ਮ |
| 33 | نون | nūna | /n, ɲ/ | ـن | ـنـ | نـ | ن | ਨ |
| 34 | ݨون | ṇūṇa | /ɳ/ | ـݨ | ـݨـ | ݨـ | ݨ | ਣ |
| 35 | نون غنّہ | nūn ġunnah | /◌̃, ŋ/ | ـں | ـن٘ـ | ن٘ـ | ں (ن٘)   | ੰ, ਂ |
| 36 | واؤ | wā'oa | /ʋ, uː, ʊ, oː, ɔː/ | ـو | ـو | و | و | ੳ, ਵ |
| 37 | نکی ہے گول ہے | choṭī hē gol hē | /ɦ, ɑː, e:/ | ـہ | ـہـ | ہـ | ہ | ਹ |
| 38 | دو چشمی ہے | do-cashmī hē | /ʰ/ หรือ /ʱ/ | ـھ | ـھـ | ھ | ھ | หลายแบบ / ੍ਹ |
| 39 | ہمزہ | hamzah | /ʔ/, /∅/ | ء | ء | ء | ء | - |
| 40 | چھوٹی يے | choṭī yē | /j, iː/ | ـی | ـیـ | یـ | ی | ੲ, ਯ |
| 41 | وڈّی يے | waḍḍi yē | /ɛː, eː/ | ـے | N/A | N/A | ے | ੇ, ੈ |
ไม่มีศัพท์ภาษาปัญจาบใดที่เริ่มต้นด้วย ں, ھ, ڑ หรือ ے
ے (waddi ye) พบเฉพาะในตำแหน่งท้าย เมื่อมีรูปเขียนที่ออกเสียงเป็น e (ਏ) หรือ æ (ਐ) และอยู่ในตำแหน่งต้นหรือกลาง จะเขียนในรูป یَ แทน
รูปสระแบ่งได้ดังนี้:
| อักษรโรมัน | ท้าย | ท้าย | กลาง | ต้น |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| a (ਅ) | ـہ | ـہ | ـَ | اَ |
| ā (ਆ) | یٰ | ـَا | ـَا | آ |
| i (ਇ) | N/A | N/A | ـِ | اِ |
| ī (ਈ) | ـِى | ـِى | ـِيـ | اِی |
| ē (ਏ) | ـے‬ | ـے‬ | ـيـ | اے |
| ai (ਐ) | ـَے‬ | ـَے‬ | ـَيـ | اَے |
| u (ਉ) | N/A | N/A | ـُ | اُ |
| ū (ਊ) | ـُو | ـُو | ـُو | اُو |

| o (ਓ) | ـو | ـو | ـو | او |
| au (ਔ) | ـَو | ـَو | ـَو | اَو |
ภาพ

ตัวอย่างกวีในอักษรชาห์มุขีโดย Bulleh Shah กวีศูฟีคนสำคัญ
ตัวอย่างอีกกวีหนึ่งโดย Bulleh Shah ในอักษรชาห์มุขี
ดูเพิ่ม

อักษรคุรมุขี
อักษรซะราอีกี
แหล่งข้อมูลอื่น

Shahmukhi to Gurmukhi Transliteration System: A Corpus based Approach เก็บถาวร 2020-11-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
The Western Panjabi Alphabet เก็บถาวร 2017-11-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Learn Shahmukhi
Likhari in Shahmukhi
Kalam-e-Baba Nanak
Punjabi and Punjab
E-Book on Gurmukhi and Shahmukhi
PDF on Gurmukhi and Shahmukhi เก็บถาวร 2018-09-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กอักษรอาหรับที่ใช้เขียนภาษาต่าง ๆ |
| --- | --- |
ทวีปยุโรป: อัลฆามิอา · อาเรบีตซา · อาเซอร์ไบจาน · เอลิฟบา · เบลารุส · ตาตาร์ไครเมีย · คาซัค · ตุรกีออตโตมัน · ภาษาตาตาร์ (อิสเกอิมลา · ยางาอิมลา)
ทวีปเอเชีย: อาหรับ · มลยาฬัม · อาร์วี · อาเซอร์ไบจาน · บูรีโวลิโอ · ยาวี · คาซัค · โควาร์ · เคิร์ด · คีร์กีซ · ตุรกีออตโตมัน · ปาทาน · เปโกน · เปอร์เซีย · สาไรกี · สินธี · ชาห์มุขี · ทาจิก · เติร์กเมน · อูรดู · อุยกูร์ · อุซเบก · เสี่ยวเอ๋อร์จิง
ทวีปแอฟริกา: อาฟรีกานส์ · อยามี · เบอร์เบอร์ · ฟูลา · โซราเบ · สวาฮีลี · วาดาอัด · โวลอฟ
เชวาปี

| --- | --- |
เชวาปีแบบบอสเนีย เสิร์ฟกับกัยมัก, หอมใหญ่สับ และแผ่นแป้งซอมูน
มื้อ: จานหลัก
แหล่งกำเนิด: เซอร์เบีย, บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
ภูมิภาค: บอลข่าน
อุณหภูมิเสิร์ฟ: ร้อน
ส่วนผสมหลัก: เนื้อสัตว์ (เนื้อแกะ, เนื้อลูกวัว, เนื้อวัว, เนื้อหมู), เกลือ
 ตำราอาหาร: เชวาปี   สื่อ: เชวาปี
เชวาปี (บอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย: ћевапи / ćevapi, ออกเสียง: [tɕeʋǎːpi]) หรือ เชวัปชิชี (ћевапчићи / ćevapčići, ออกเสียง: [tɕeʋǎptʃitɕi]) เป็นอาหารจานเนื้อสัตว์บดพบได้ทั่วไปในภูมิภาคบอลข่าน และถือเป็นอาหารประจำชาติของประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาและเซอร์เบีย รวมถึงยังพบได้ทั่วไปในประเทศโครเอเชีย, มอนเตเนโกร, คอซอวอ, มาซิโดเนียเหนือ, สโลวีเนีย, โรมาเนีย, แอลเบเนีย และออสเตรีย
โดยปกติจะเสิร์ฟเชวาปีจำนวนห้าถึงสิบชิ้นด้วยกันในจานหรือบนแผ่นขนมปังแบน (เลปิญา หรือ ซอมูน) และมักเสิร์ฟเคียงหอมใหญ่สับ, ครีมเปรี้ยว, กัยมัก (ครีมนม), อัยวาร์ (ซอส) และเกลือ
ในสมัยที่จักรวรรดิออตโตมันปกครองบอลข่าน พวก คัยดูก ("คนนอกกฎหมาย, คนเถื่อน") ทำ "เชวาปีแบบคัยดูก" (hajdučki ćevap) โดยนำเนื้อและมันหมูรมควันไปเสียบไม้และย่างเหนือไฟ สูตรสำหรับ "เชวาปีแบบเล็สกอวัตส์" (Leskovački ćevap) ซึ่งเป็นอาหารจานพิเศษของท้องถิ่นแห่งหนึ่งในเซอร์เบีย มีพื้นฐานมาจากปลิเย็สกาวิตซา (เนื้อบดปั้นก้อน)
ย่านเล็สกอวัตส์ในภาคใต้ของเซอร์เบียมีประวัติศาสตร์ร้านปิ้งย่างมาอย่างยาวนาน เชวาปีจากเล็สกอวัตส์มาถึงเบลเกรดเป็นครั้งแรกในคริสต์ทศวรรษ 1860 ในร้าน "รายิช" (Rajić) ในตลาดหลวง (ปัจจุบันคือจัตุรัสนักศึกษา) ก่อนที่จะแพร่กระจายไปทั่วเบลเกรดและทั่วเซอร์เบียในที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฐานะเครื่องเคียงกับเครื่องดื่มที่เป็นที่นิยม
ก่อนถึงคริสต์ทศวรรษ 1930 เชวาปีได้แพร่กระจายไปยังพื้นที่ส่วนอื่นของยูโกสลาเวียซึ่งรวมถึงพื้นที่เซอร์เบียตะวันออกและภูมิภาคมาซิโดเนีย ในปี 1932 เชวาปีกลายมาเป็นอาหารพิเศษของท้องถิ่นในเซอร์เบียใต้, สกอเปีย และเปช
ดูเพิ่ม

มีตีเตย์ ของโรมาเนีย
แกบัปแช ของบัลแกเรีย
แหล่งข้อมูลอื่น

The Original Cevapcici by ORF.at
"Tuzlanski, travnički, banjalučki ili sarajevski ćevapi : Tajne gradskih okusa!". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-05-16. สืบค้นเมื่อ 2023-01-01.
The Most Stressful Restaurant Experience Ever
เท็ตสึ นากามูระ

| เท็ตสึ นากามูระ |
| --- | --- |
中村 哲

เกิด: 15 กันยายน พ.ศ. 2489 จังหวัดฟูกูโอกะ ประเทศญี่ปุ่น
เสียชีวิต: 4 ธันวาคม พ.ศ. 2562 (73 ปี) จะลาลาบาด ประเทศอัฟกานิสถาน
สาเหตุเสียชีวิต: อาวุธปืน
สัญชาติ:   ญี่ปุ่น   อัฟกานิสถาน 
ชื่ออื่น: Kaka Murad (کاکا مراد) Kaka Nakamura (کاکا ناکامورا)
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยคีวชู
อาชีพ: แพทย์
คู่สมรส: นาโอโกะ นากามูระ
รางวัล:   รางวัลแมกไซไซ (พ.ศ. 2546)  รางวัลฟูกูโอกะ (พ.ศ. 2556)  รางวัลคิกูจิ คัง (พ.ศ. 2556)  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย (พ.ศ. 2559) 
เว็บไซต์: www.peshawar-pms.com
เท็ตสึ นากามูระ (ญี่ปุ่น: 中村 哲; โรมาจิ: Nakamura Tetsu; ปาทาน: تېڅو ناکامورا) หรือฉายาในภาษาปาทานว่า Kaka Murad (کاکا مراد) หรือลุงมูรัดในภาษาปาทานและภาษาฟาร์ซี เป็นแพทย์ชาวญี่ปุ่นและพลเมืองกิตติมศักดิ์ของประเทศอัฟกานิสถาน นากามูระเป็นหัวหน้าหน่วย Peace Japan Medical Services (PMS) ในอัฟกานิสถาน เขาได้รับรางวัลแมกไซไซใน พ.ศ. 2546
เพื่อนร่วมงานชาวญี่ปุ่นของเขาได้แก่คาซูยะ อิโต ซึ่งดูแลการก่อสร้างคลองชลประทานในจังหวัดนานการ์ฮาร์ถูกกลุ่มฏอลิบานลักพาตัวและสังหารใน พ.ศ. 2551 อย่างไรก็ตาม นากามูระยังคงทำงานต่อไป รวมทั้งสานต่องานชลประทานด้วยตนเอง นากามูระเป็นที่ยอมรับจากการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ทะเลทรายในจังหวัดนานการ์ฮาร์ให้อุดมสมบูรณ์และสามารถเพาะปลูกข้าวสาลีได้ นอกจากนี้เขายังสร้างโรงพยาบาลและมัสยิดขึ้นอีกอย่างละสองแห่ง เดือนตุลาคม พ.ศ. 2562 ประธานาธิบดีอัชราฟ ฆานีได้มอบสถานะพลเมืองกิตติมศักดิ์ให้กับนากามูระเพื่อตอบแทนงานด้านมนุษยธรรมของเขา
วันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2562 ขณะที่นากามูระกำลังเดินทางผ่านเมืองจะลาลาบาดในประเทศอัฟกานิสถาน เขาถูกลอบสังหารด้วยอาวุธปืนพร้อมกับบอดีการ์ด คนขับรถ และผู้โดยสารในรถ นากามูระเสียชีวิตที่ท่าอากาศยานจะลาลาบาดขณะที่กำลังถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลในฐานทัพอากาศบากรามใกล้กับกรุงคาบูล กลุ่มฏอลิบานได้ปฏิเสธความรับผิดชอบ
สโมสรฟุตบอลมาริบอร์

สโมสรฟุตบอลมาริบอร์ (สโลวีเนีย: Nogometni klub Maribor) หรือ มาริบอร์ เป็นสโมสรฟุตบอลอาชีพ ตั้งอยู่ที่มาริบอร์ ประเทศสโลวีเนีย ก่อตั้งวันที่ 12 ธันวาคม ค.ศ. 1960 เป็นหนึ่งในสามสโมสรของประเทศ ที่ไม่เคยตกชั้นจากลีกสูงสุด นับตั้งแต่ที่ลีกก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1991 สโมสรเปรียบเสมือนสัญลักษณ์ของวงการฟุตบอลสโลวีเนีย และสโมสรตั้งอยู่ที่ภูมิภาคสตีเรีย ทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศ
มาริบอร์ เป็นสโมสรที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดของประเทศ พวกเขาชนะเลิศเปอร์วาลีกาสโลวีเนีย 14 สมัย, สโลวีเนียนคัพ 9 สมัย และสโลวีเนียนซูเปอร์คัพอีก 4 สมัย ช่วงเวลาที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดคือช่วงคริสตทศวรรษ 1990-2000 เมื่อพวกเขาคว้าแชมป์ลีก 7 สมัยติดต่อกัน และคว้าแชมป์ฟุตบอลถ้วยอีก 3 สมัย ต่อมาในฤดูกาล 2008–09 มาริบอร์ยังคงยิ่งใหญ่ เมื่อคว้าแชมป์ลีกได้ 7 จาก 9 สมัยหลังสุด ก่อนที่สโลวีเนียจะได้รับเอกราชในปี ค.ศ. 1991 มาริบอร์เล่นในระบบฟุตบอลของยูโกสลาเวีย โดยพวกเขาคว้าแชมป์ยูโกสลาฟเซคเกินด์ลีกในปี ค.ศ. 1967 พวกเขาเป็นหนึ่งในสามสโมสรของสโลวีเนีย ที่เคยได้เล่นในยูโกสลาฟเฟิร์สลีก ซึ่งจัดขึ้นในช่วงปี ค.ศ. 1945-1991 ในปัจจุบัน พวกเขาเป็นเพียงสโมสรเดียวของประเทศ ที่เคยได้ลงเล่นในยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก รอบแบ่งกลุ่ม
มาริบอร์ มีคู่ปรับที่สำคัญคือ โอลิมปียา จากเมืองหลวงลูบลิยานา การแข่งขันนี้เรียกว่า อิเทอร์นัลดาร์บี (Večni derbi) แต่มาริบอร์เป็นสโมสรที่มีฐานแฟนบอลและผู้สนับสนุนมากที่สุดของประเทศ
สนามเหย้าของพวกเขาคือ ลิยูตสกีเวิร์ต ซึ่งมีความจุ 12,702 ที่นั่ง สร้างในปี ค.ศ. 1952 และสร้างใหม่ช่วงปี ค.ศ. 1990-2000 สีหลักของสโมสรคือสีม่วง
ชุดแข่งขัน

สีหลักของมาริบอร์คือสีม่วง โดยสโมสรมีฉายาว่า สีม่วง (Vijoličasti) และ วิโอลา (Vijolice), นอกจากนี้ยังสื่อถึง เดอะไวโอล ซึ่งเกี่ยวข้องกับภูมิภาคของอดีตยูโกสลาเวีย
สนาม

สนามลิยูตสกีเวิร์ต (อังกฤษ: People's Garden, เยอรมัน: Volksgarten) เป็นสนามเพียงแห่งเดียวในมาริบอร์ที่ตั้งอยู่ฝั่งซ้ายของแม่น้ำดราวา เป็นสถานที่สำคัญทางธรรมชาติ วัฒนธรรม สถาปัตยกรรม และกีฬาของเมืองนี้ สนามตั้งชื่อตามสวนสาธารณะที่เคยตั้งอยู่ที่นี่ และเคยมีหลุมฝังศพตั้งอยู่ก่อนที่สนามจะสร้างขึ้น สนามเปิดใช้งานในปี ค.ศ. 1952 และสร้างใหม่ช่วงต้นทศวรรษ 1960 สโมสรลงเล่นที่สนามแห่งนี้ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1961 เมื่ออัฒจันทร์หลักอยู่ระหว่างการก่อสร้าง อัฒจันทร์คอนกรีตโค้ง ยาว 129.8 เมตร สูง 18.4 เมตร ต่อมาในปี ค.ศ. 1994 ได้ติดตั้งระบบแสงไฟ เพื่อให้แข่งขันในช่วงเวลาเย็นได้ หลังจากนั้นสนามก็มีการปรับปรุงเป็นระยะ ๆ ครั้งที่สำคัญที่สุด คือในปี ค.ศ. 2008 ปัจจุบัน สนามนี้มีความจุ 12,702 ที่นั่ง
นอกจากเป็นสนามเหย้าของมาริบอร์แล้ว ยังเป็นสนามของฟุตบอลทีมชาติสโลวีเนีย เคยใช้แข่งขันในรายการฟุตบอลโลก 2010 รอบคัดเลือก และเป็น 1 ใน 2 สนามของประเทศ ที่เคยจัดแข่งขันยูโร 2012, ฟุตบอลโลก 2014 และยูโร 2016 รอบคัดเลือก สถิติผู้ชมในสมัยของยูโกสลาฟ คือ 20,000 คน ส่วนในลีกของสโลวีเนีย ผู้ชมสูงสุดคือ 14,000 คน ในนัดสุดท้ายของฤดูกาล 1996–97
เกียรติประวัติ

มาริบอร์ คว้าแชมป์ลีก 14 สมัย และสโลวีเนียคัพอีก 9 สมัย มากที่สุดของประเทศ พวกเขาเคยคว้าแชมป์ลีกติดต่อกัน 7 สมัย และเป็นสโมสรเดียวของประเทศที่คว้าดับเบิลแชมป์ถึง 4 ครั้ง และยังเป็นสโมสรเดียวที่คว้าเทรเบิลแชมป์ได้ ด้วยการชนะเลิศลีก, ถ้วย และซูเปอร์คัพในฤดูกาล 2012–13 พวกเขายังเคยเป็นหนึ่งในแชมป์ยูฟ่าอินเตอร์โตโตคัพ ค.ศ. 2006 อย่างไรก็ตาม ถ้วยรางวัลนั้น ถูกมอบให้แก่นิวคาสเซิลยูไนเต็ดที่พัฒนาอย่างรวดเร็วแทน มาริบอร์เคยจบลีกด้วยอันดับต่ำกว่าที่ 4 เพียงครั้งเดียว และเป็นสโมสรแรกที่สะสมครบ 1,000 คะแนน ในลีกสูงสุด
เกียรติประวัติ > ยูโกสลาเวีย

ลีก
ยูโกสลาฟเซคเกินด์ลีก
สโลวีเนียรีพับลิกลีก (ลีกระดับที่สาม)
ถ้วย
ยูโกสลาฟคัพ
สโลวีเนียรีพับลิกคัพ
เกียรติประวัติ > สโลวีเนีย

ลีก
สโลวีเนียนเฟิร์สลีก
ถ้วย
สโลวีเนียนคัพ
สโลวีเนียนซูเปอร์คัพ
เกียรติประวัติ > ดับเบิล และเทรเบิล

ดับเบิล (ลีกและถ้วย)
เทรเบิล (ลีก, ถ้วย และซูเปอร์คัพ)
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ (สโลวีเนีย) (อังกฤษ)
เว็บไซต์ของผู้สนับสนุน (สโลวีเนีย)
ข้อมูลจากเว็บลีก (สโลวีเนีย)
ข้อมูลจากเว็บยูฟ่า
| ด ค กเปอร์วาลีกาสโลวีเนีย |
| --- | --- |
สโมสรในฤดูกาล 2019–20:  Aluminij  Bravo  Celje  Domžale  มาริบอร์  NŠ Mura  Olimpija Ljubljana  Rudar Velenje  Tabor Sežana  Triglav Kranj 
สโมสรในอดีต:  Ankaran  Bela Krajina  Beltinci  Drava Ptuj  Dravograd  Gorica  Interblock  Izola  Jadran Dekani  Kočevje  Koper  Korotan Prevalje  Krka  Krško  Livar  Ljubljana  Medvode  NK Mura  ND Mura 05  Nafta Lendava  Naklo  Olimpija  Pohorje  Primorje  Radomlje  Rudar Trbovlje  Slavija Vevče  Slovan  Steklar  Svoboda  Šmartno  Zagorje  Zavrč  Železničar Maribor 
สนามลิยูตสกีเวิร์ต
เจนจิรา เกิดประสพ

| เจนจิรา เกิดประสพ |
| --- | --- |
เกิด: มิกซ์ แฮ็กซ์โฮล์ม 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2524 (43 ปี) กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
สัญชาติ: ไทย-สวีเดน
อาชีพ: มิสไทยแลนด์เวิลด์, นักยิงธนูทีมชาติไทย
วาระ: สมาคมกีฬายิงธนูแห่งประเทศไทย สโมสรยิงธนูฟินสปอน
คู่สมรส: เปตรู ราคู (พ.ศ. 2551–2558)
เจนจิรา เกิดประสพ ชื่อเล่น มิกซ์ หรือชื่อสวีเดน มิกซ์ แฮ็กซ์โฮล์ม (สวีเดน: Mix Haxholm) เกิดวันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2524 เป็นลูกครึ่งไทย-สวีเดน ผู้ได้รับมงกุฎมิสไทยแลนด์เวิลด์ ณ วันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2546 ที่กรุงเทพมหานคร โดยมีผู้ชมผ่านทางโทรทัศน์ร่วม 20 ล้านคนและเป็นตัวแทนสาวไทยไปประกวดมิสเวิลด์ 2003 ที่ประเทศจีน นอกจากนี้ เธอยังเป็นนักยิงธนูที่มีฝีมือยอดเยี่ยม โดยเป็นตัวแทนทีมชาติสวีเดนและทีมชาติไทยหลายครั้ง และถือได้ว่าเป็นนักกีฬาทีมชาติไทยคนแรกที่ได้รับตำแหน่งนางงาม ตลอดจนเป็นผู้เข้าประกวดรายการมิสไทยแลนด์ยูนิเวิร์ส 2546
ประวัติ

เจนจิรา เกิดประสพ เกิดที่กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย และเติบโตที่ประเทศสวีเดน เธอเริ่มยิงธนูตั้งแต่เมื่อครั้งยังเด็ก ซึ่งเธอชนะการแข่งยิงธนูในหลายรายการ และเคยแข่งซีเกมส์ 1997, เอเชียนเกมส์ 1998 รวมถึงเอเชียนเกมส์ 2006 ที่ประเทศกาตาร์ หลังจากนั้น เธอได้เดินทางกลับประเทศสวีเดน เพื่อดูแลพ่อที่ป่วย ภายหลังจากที่เจนจิรา เกิดประสพ เข้ารับตำแหน่งมิสไทยแลนด์เวิลด์แล้ว เธอก็มีความประสงค์ที่จะเข้าร่วมการคัดเลือกนักกีฬาร่วมการแข่งขันซีเกมส์ 2009 ที่ประเทศลาว แต่เนื่องด้วยเธอได้ติดภารกิจที่ประเทศสวีเดน เธอจึงขอเลื่อนไป โดยทางสมาคมกีฬายิงธนูแห่งประเทศไทยได้ให้โอกาสแก่เธอเดินทางมาคัดตัวก่อนถึงช่วงสิ้นเดือนกันยายน เพื่อให้โค้ชปรับองศาการยิงให้ ครั้นเมื่อถึงสิ้นเดือนตุลาคม เธอก็ยังไม่สามารถมาได้ ทางสมาคมฯจึงจำเป็นต้องตัดชื่อเธอออกจากทีมชุดซีเกมส์ ในภายหลัง เธอหันไปเล่นให้แก่ทีมชาติสวีเดน และวางแผนลงแข่งโอลิมปิกฤดูร้อน 2016 ที่ริโอเดอจาเนโร ประเทศบราซิล ในขณะเดียวกัน เธอได้ทำหน้าที่เป็นผู้ฝึกสอนการยิงธนูให้แก่เยาวชนไทย
ด้านชีวิตส่วนตัว เจนจิรา เกิดประสพ แต่งงานกับเปตรู ราคู ซึ่งเป็นนักฟุตบอลทีมชาติมอลโดวาใน พ.ศ. 2551 โดยการแต่งงานของเธอได้รับการเปิดเผยจากฝ่ายชายผ่านหนังสือพิมพ์เดอะซัน ซึ่งเป็นสื่อที่มีชื่อเสียงของประเทศอังกฤษ และได้รับความสนใจในระดับนานาชาติ
แหล่งข้อมูลอื่น

มิกซ์ เจนจิรา เกิดประสพ อดีตมิสไทยแลนด์เวิลด์ แต่งงานกับนักบอลมอลโดวา
มิกซ์ แฮ็กซ์โฮล์ม ที่เฟซบุ๊ก
| ด ค กมิสไทยแลนด์เวิลด์ |
| --- | --- |
มิสไทยแลนด์เวิลด์: 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998-2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020-2022 · 2023
รายนาม: ปานเลขา ว่านม่วง  · แสงระวี อัศวรักษ์ · เบญจวรรณ ศรีละพันธ์ · ปภัสรา ชุตานุพงษ์ · ปทุมรัตน์ วรมาลี · ชนากานต์ ชัยศรี · อิสริยะ อภิชัย · เมทินี กิ่งโพยม · มธุรส เลิศศักดา · ปติญญา ทองศรี · สิรินยา วินศิริ · ธัญญา สื่อสันติสุข · ลดา เองชวเดชาศิลป์ · ทิชา เหลืองไพโรจน์ · เจนจิรา เกิดประสพ · นิกัลยา ดุลยา · สิรินดา เจนเซน · เมลิสา มหาพล · กนกกร ใจชื่น ·  พงศ์ชนก กันกลับ · สิริรัตน เรืองศรี · พัชริดา รอดคงคา · วัลเณซ่า เมืองโคตร · กัญญาภัค โภคสมบูรณ์ · นนธวรรณ ทองเหล็ง· ธันยชนก มูลนิลตา· จิณณ์ณิตา บุดดี · พิชาภา ลิมศนุกาญจน์ · นรินทร ชฎาภัทรวรโชติ · ทารีน่า โบเทส
แต่งตั้ง ภัทลดา กุลภัคธนภัทร์ รองอันดับ 1 มิสไทยแลนด์เวิลด์ 2016 เป็นตัวแทนไปประกวดมิสเวิลด์ 2017 · อัมราภัสร์ จุลกะเศียน รองอันดับ 1 มิสไทยแลนด์เวิลด์ 2007 เป็นตัวแทนไปประกวดมิสเวิลด์ 2008 · กมลา กำภู ณ อยุธยา รองอันดับ 3 มิสไทยแลนด์เวิลด์ 1997 เป็นตัวแทนไปประกวดมิสเวิลด์ 1999 · ญาสุมินทร์ เลิศอมรวัฒนา รองอันดับ 1 มิสไทยแลนด์เวิลด์ 1994 เป็นตัวแทนไปประกวดมิสเวิลด์ 1995
เทศบาลซตรือกุฟ

| เทศบาลซตรือกุฟ Gmina Stryków |
| --- | --- |
เทศบาล
พิกัด: 51°54′4″N 19°36′39″E﻿ / ﻿51.90111°N 19.61083°E﻿ / 51.90111; 19.61083
ประเทศ:  โปแลนด์
จังหวัด: วูช
เทศมณฑล: ซกีแยช
ศูนย์กลาง: ซตรือกุฟ
พื้นที่
 • รวม: 157.84 ตร.กม. (60.94 ตร.ไมล์)
ประชากร (2006)
 • รวม: 12,120 คน
 • ความหนาแน่น: 77 คน/ตร.กม. (200 คน/ตร.ไมล์)
 • เขตเมือง: 3,566 คน
 • ชนบท: 8,554
เว็บไซต์: http://www.strykow.pl
เทศบาลซตรือกุฟ (โปแลนด์: Gmina Stryków) เป็นเทศบาลในเทศมณฑลซกีแยช จังหวัดวูช ประเทศโปแลนด์ มีที่ตั้งคือซตรือกุฟ มีเนื้อที่ทั้งหมด 157.84 ตารางกิโลเมตร และมีประชากรทั้งหมด 12,120 คน
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
เทวดาในศาสนาฮินดู

, พร้อมด้วยนางอัปสรทั้งสององค์ที่ปรัมบานัน, ประเทศอินโดนีเซีย
จิตรกรรมฝาผนังที่แสดงถึง “เทวดา” และ “ยักษ์” ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ประเทศไทย
ในวรรณกรรมพระเวทยุคแรก เทวะ เป็นสิ่งเหนือธรรมชาติที่มีความกรุณา ภาพของบนคือรูปปั้นพระอินทร์ทองแดงปิดทองจากเนปาลในคริสต์ศตวรรษที่ 16
เทวะ (สันสกฤต: देव, Deva) เป็นศัพท์ภาษาสันสกฤตที่ใช้ระบุเทวดาในศาสนาฮินดู เทวะ เป็นศัพท์ในเพศชาย เทียบเท่ากับเทวีในเพศหญิง
ในวรรณกรรมพระเวทยุคแรก สิ่งเหนือธรรมชาติทั้งหมดมีชื่อเรียกว่า เทวะ และอสูร แนวคิดและตำนานพัฒนาในวรรณกรรมอินเดียยุคต้น และในสมัยพระเวทตอนปลาย สิ่งเหนือธรรมชาติที่มีความกรุณาเรียกเป็น เทวะ-อสูร จากนั้นในตำราฮินดูสมัยหลังพระเวทอย่างอิติหะสะและปุราณะของศาสนาฮินดู เทวะ เป็นตัวแทนของความดี และ อสูรเป็นตัวแทนของความชั่ว
เทวะ อสูร ยักษ์ และรากษสเป็นส่วนหนึ่งของเทพปกรณัมฮินดู และ เทวะ ปรากฏในทฤษฎีจักรวาลวิทยาในศาสนาฮินดูจำนวนมาก
ดูเพิ่ม

เทวีในศาสนาฮินดู
เทศบาลนครมาริบอร์

| เทศบาลนครมาริบอร์ Mestna občina Maribor |
| --- | --- |
เทศบาลนคร

   ตราอาร์ม
ที่ตั้งของเทศบาลนครมาริบอร์ในประเทศสโลวีเนีย
พิกัด: 46°34′N 15°38′E﻿ / ﻿46.567°N 15.633°E﻿ / 46.567; 15.633
ประเทศ:  สโลวีเนีย
การปกครอง
 • นายกเทศมนตรี: Saša Arsenovič
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 148 ตร.กม. (57 ตร.ไมล์)
ประชากร (1 มกราคม ค.ศ. 2021)
 • ทั้งหมด: 113,778 คน
 • ความหนาแน่น: 771 คน/ตร.กม. (2,000 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+01 (CET)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+02 (CEST)
เว็บไซต์: www.maribor.si 
เทศบาลนครมาริบอร์ (สโลวีเนีย: Mestna občina Maribor) หรือ นครมาริบอร์ เป็นหนึ่งในสิบเอ็ดเทศบาลนครในสโลวีเนีย ศูนย์กลางการปกครองคือมาริบอร์ เมืองที่ใหญ่เป็นอันดับสองในสโลวีเนีย จำนวนประชากรในเขตเทศบาลเมืองคือ 111,079 คน ในปี 2017
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ City Municipality of Maribor
วัชรยาน

วัชรยาน (สันสกฤต: Vajrayāna) มันตรยาน (Mantrayāna) คุยหยาน (Esoteric Buddhism) หรือ ตันตรยาน (Tantric Buddhism) เป็นศาสนาพุทธแบบคุยหลัทธิ ที่สืบทอดขนบความเชื่อและการปฏิบัติแบบตันตระมาจากอินเดียสมัยกลาง
วัชรยาน หมายถึง ยานเพชร ซึ่งผู้ศรัทธาในสายนี้เชื่อว่าเป็นยานที่ประเสริฐกว่าหีนยานและมหายาน
ความเป็นมาของวัชรยาน

พุทธศาสนิกชนฝ่ายวัชรยานกล่าวว่า พระพุทธเจ้าได้ทรงหมุนกงล้อพระธรรมจักร 3 ครั้งด้วยกัน ซึ่งมีความหมายว่า ท่านได้เทศนาในหลักใหญ่ ๆ ไว้ 3 เรื่อง 3 วาระ ได้แก่
ที่เมืองสารนาถ กรุงพาราณสี เทศนาเกี่ยวกับพุทธศาสนาฝ่ายเถรวาท
ที่กฤตธาราโกติ กรุงมคธ
ที่ไวศาลี
การเทศนาครั้งที่ 2 และครั้งที่ 3 นั้นได้เทศนาเกี่ยวกับมหายาน ซึ่งได้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมากในเรื่องของอุดมคติการหลุดพ้นของสรรพสัตว์ทั้งหมด เป็นอุดมคติของมหายาน อุดมคตินี้ เรียกว่า "โพธิจิต" (จิตที่ต้องการตรัสรู้ธรรมเพื่อประโยชน์ของสัตว์ทั้งหลาย)
พุทธศาสนาได้เข้าสู่ทิเบตในสมัยกษัตริย์ซงแจ็นกัมโปในราวคริสต์ศตวรรษที่ 7 พุทธศาสนาเข้าสู่ทิเบตทั้งจากอินเดียและจีน ได้มีบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ทิเบตว่ามีการสังคายนาพระพุทธศาสนา ณ นครลาซา โดยผ่านการโต้วาทีธรรมระหว่างนิกายเซนของจีนและวัชรยานจากอินเดีย ผลปรากฏว่า ชาวทิเบตเลื่อมใสในวัชรยานมากกว่า ดังนั้นพุทธศาสนาวัชรยานจึงลงรากฐานมั่นคงในทิเบตสืบมา
ครั้นพระเจ้าชีซงเตแจ็น ได้ทรงนิมนต์ท่านศานตรักษิต ภิกษุชาวอินเดียและพระคุรุปัทมสมภวะเข้ามาเพื่อเผยแผ่พระธรรม โดยเฉพาะพระคุรุปัทมสมภวะได้เป็นที่เลื่อมใสศรัทธาของชาวทิเบตอย่างมากจนท่านได้รับการยกย่องว่าเป็นพระพุทธเจ้าองค์ที่ 2 ของชาวทิเบต ท่านได้ร่วมกับท่านศานตรักษิตสร้างวัดสัมเย่ขึ้นในปี ค.ศ. 787 และเริ่มมีการอุปสมบทพระภิกษุชาวทิเบตขึ้นเป็นครั้งแรก ในความอุปถัมภ์ของกษัตริย์ชีซงเตแจ็น ทั้งนี้ยังได้จัดนักปราชญ์ชาวทิเบตเข้าร่วมในการแปลพระพุทธธรรมเป็นภาษาทิเบตด้วยอย่างมากมาย
การเผยแผ่ของพุทธวัชรยาน (พุทธทิเบต)

พุทธศาสนาในทิเบตมีประวัติความเป็นมา ทางหนึ่งเผยแผ่จากอินเดียในศตวรรษที่ 7 ในสมัยกษัตริย์ซงแจ็นกัมโปดังกล่าวข้างต้น แบ่งออกเป็น 4 นิกายใหญ่ ๆ ได้แก่ ญิงมาปะ, คากิวปะ, สาเกียปะ และเกลุกปะ โดยญิงมาปะจะเน้นการฝึกปฏิบัติตามคำสอนในคัมภีร์ที่ได้มีการแปลจากสันสกฤตระหว่างศตวรรษที่ 7-10 ส่วนนิกายที่เหลือรวมเรียกว่า ซาร์มา (Sarma) หมายถึงนิกายใหม่ เน้นการฝึกปฏิบัติตามคำสอนในคัมภีร์ที่ได้มีการแปลหลังศตวรรษที่ 11 โดยมีท่านอตีศะทีปังกร พระอาจารย์ชาวอินเดียเป็นผู้เน้นในเนื้อหาของพระสูตร
นิกาย

พุทธวัชรยานแบ่งเป็นหลากหลายนิกาย แต่ละนิกายล้วนมีสังฆราช หรือผู้ปกครองสุงสุดของคณะสงฆ์ในแต่ละนิกายนั้น ๆ แต่ทุกนิกายล้วนแต่ยึดสมเด็จองค์ดาไลลามะ (ทะไลลามะ) เป็นประมุขทางจิตวิญญาณ
1. นิกายพุทธจากอินเดีย 4 นิกาย ได้แก่
นิกาย > นิกายณิงมาปะ (Nyingmapa)

บทความหลัก: นิกายญิงมาปะ
ญิงมาปะเป็นนิกายแรกที่เผยแผ่มาจากอินเดีย โดยถือว่ากำเนิดจากท่านคุรุปัทมสมภวะ ได้มีพัฒนาการครั้งใหญ่ๆ 3 ครั้ง คือ การเริ่มต้น ซึ่งก็ถือว่าเป็นการเริ่ม ต้นพุทธศาสนาของทิเบตด้วย และเป็นนิกายเดียวที่มีอยู่ในช่วงนั้น คือศตวรรษที่ 8-11 คำว่า  "ญิงมาปะ" ซึ่งแปลว่าโบราณนิกายคือชาวทิเบตเลื่อมใสศรัทธา ท่านคุรุปัทมภพมากเชื่อว่าท่านเป็นผู้ทรงพลานุภาพอย่างมากในการให้ความช่วยเหลือขจัดอุปสรรคต่าง ๆ ได้จนหมดสิ้น ณยิงมาปะได้เน้นในด้านพุทธตันตระคำว่าตันตระนั้นแปลว่าเชือกหรือเส้นด้ายใหญ่ ๆ หรือความต่อเนื่อง ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการถ่ายทอดคำสอนจากอาจารย์ไปสู่ศิษย์ โดยไม่มีการขาดตอนโดยผ่านพิธีมนตราภิเษก และเป็นการถ่ายทอดคำสอนปากเปล่าจากอาจารย์สู่ศิษย์
องค์คุรุปัทมสัมภวะได้ให้เหตุผลไว้ 3 ได้แก่
เพื่อไม่ให้คำสอนผิดเพี้ยนไปเมื่อเวลาผ่านไปนาน ๆ
เพื่อให้พลังแห่งคำสอนนั้นอยู่ครบถ้วนบริบูรณ์ และ
เพื่อเป็นการให้พรแก่คนรุ่นหลังที่ได้สัมผัสกับคำสอนดั้งเดิม
คำสอนญิงมาปะเน้นในเรื่องความไม่เป็นแก่นสารของจักรวาลและเน้นถึงความเป็นไปได้ในการตรัสรู้ในเวลาอันสั้น แบ่งพุทธศาสนาออกเป็น 9 ยานคือ
สาวกยาน ปัจเจกพุทธยาน และ โพธิสัตว์ยาน คือสามยานขั้นต้น
กริยาตันตระ จริยะตันตระ และโยคะตันตระ เป็นสามยานในชั้นกลางหรือจัดเป็นตันตระล่าง (Lower Tantra) และ
มหาโยคะตันตระ อนุโยคะตันตระและอติโยคะตันตระ สามยานสุดท้าย หรือจัดเป็นตันตระบน (Upper Tantra) หรือ อนุตรโยคะตันตระ