stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ซารีนาอันนา โคลตอฟสกายาแห่งรัสเซีย
พระชนม์ชีพ

หลังจากการสิ้นพระชนม์อย่างกระทันหันของ ซารีนามาร์ฟา โซบาคินา พระมเหสีพระองค์ที่สาม ในวันที่ 13 พฤศจิกายน ค.ศ. 1571 ซาร์อีวานทรงมีปัญหาในเรื่องการอภิเษกสมรส เนื่องจากกฎของคริสตจักรรัสเซียออร์ทอดอกซ์ได้ห้ามการสมรสครั้งที่สี่นี้ ด้วยกฎที่ว่า "การสมรสครั้งแรกคือกฎหมาย การสมรสครั้งที่สองคือการอนุโลม การสมรสครั้งที่สามคือการละเมิดกฎ การสมรสครั้งที่สี่คือการไร้ซึ่งความเคารพต่อพระเจ้า ทำตัวอย่างพวกสัตว์เดรัจฉาน" พระเจ้าซาร์อีวานทรงโต้แย้งโดยอ้างว่า เป็นการเสกสมรสที่ไม่สมบูรณ์
พระองค์อภิเษกสมรสกับโคสตอฟสกายา หญิงงามเมือง บุตรสาวอะเลคเซย์ โคลตอฟสกี ในวันที่ 29 เมษายน ค.ศ. 1572 โดยไม่มีการอำนวยพรจากโบสถ์ พระเจ้าซาร์อีวานทรงจัดการประชุมในโบสถ์แอสซัมชัน และทรงมีพระราชดำรัสอย่างวิงวอนและจริงใจทำให้เหล่าพระราชาคณะต้องหลั่งน้ำตาออกมา พระราชาคณะทั้งหลายยินยอมให้ซาร์อภิเษกสมรส แม้ว่าจะมีเงื่อนไขห้ามพระองค์เสด็จเข้าโบสถ์จนถึงเทศกาลอีสเตอร์ และพระองค์ต้องทรงใช้เวลาไปกับการสารภาพบาปเป็นเวลาหนึ่งปี และหนึ่งปีหลังจากนั้นพระองค์จะทรงเป็นคริสตชนทั่วไปดังเดิม ซาร์และซารีนาเสด็จประพาสหลังเสกสมรสที่นอฟโกรอด เมืองซึ่งสองปีก่อนหน้านี้เสียหายจากพระราชโองการของซาร์อีวานที่ทำให้เกิดการสังหารหมู่ที่นอฟโกรอดโดยพวกโอพริชนิก
หลังจากอภิเษกสมรสได้สองปี ซาร์อีวานทรงเบื่อหน่ายซารีนาจากการที่ทรงเป็นหมัน พระองค์ทรงละทิ้งพระนาง โดยส่งซารีนาอันนาไปจำคอนแวนต์ที่เวเดนสกี-ติคห์วินสกี ที่ซึ่งพระนางทรงได้รับฉายานางชีว่า ดารีเยีย (Daria) มีเพียงแค่พระนางและซารีนามารีเยีย นากายา พระมเหสีพระองค์ที่ 8 ในซาร์อีวาน ที่มีพระชนม์ชีพสืบต่อมาหลังจากซาร์สวรรคต
คอนเสิร์ต Singing Bird

| --- | --- |
คอนเสิร์ตโดยธงไชย แมคอินไตย์
สถานที่จัด: รอยัล พารากอน ฮอลล์
โปรดิวเซอร์: บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน)
คอนเสิร์ต Singing Bird ครั้งที่ 1 ตอน เพลงตามคำขอ เป็นคอนเสิร์ตของ ธงไชย แมคอินไตย์ จัดขึ้นในปี พ.ศ. 2562 โดยแสดงที่ รอยัล พารากอน ฮอลล์ ชั้น 5 ศูนย์การค้าสยามพารากอน ถนนพระรามที่ 1 แขวงปทุมวัน เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร วันที่ 2 - 4 สิงหาคม 2562 ผู้ชมเกือบ 2 หมื่นคน ซึ่งนำบทเพลงเก่าของธงไชย 40 กว่าเพลงมาเรียบเรียงดนตรีใหม่ ทั้งหมด โดย วิชญ วัฒนศัพท์ (โหน่ง) มิวสิคไดเร็กเตอร์ พร้อมเครื่องดนตรีวงออเคสตร้า กว่า 23 ชิ้น
การแสดง

| รอบการแสดง | วันแสดง | ราคาบัตร |
| --- | --- | --- |
| 3 รอบ | ศุกร์ที่ 2 สิงหาคม 2562 เวลา 19.00 น | 6,500 / 6,000 / 5,000 /4,000 /  3,500 / 3,000 / 2,500 / 2,000 |
| 3 รอบ | เสาร์ที่ 3 สิงหาคม 2562 เวลา 19.00 น. | 6,500 / 6,000 / 5,000 /4,000 /  3,500 / 3,000 / 2,500 / 2,000 |
| 3 รอบ | อาทิตย์ที่ 4 สิงหาคม 2562 เวลา 15.00 น. | 6,500 / 6,000 / 5,000 /4,000 /  3,500 / 3,000 / 2,500 / 2,000 |
แขกรับเชิญ > ศิลปินรับเชิญ

อภิวัชร์ เอื้อถาวรสุข (แสตมป์)
สุนิตา ลีติกุล (โบ)
จารุวัฒน์ เชี่ยวอร่าม (โดม)
วริศรา อภิรักษ์เดชาชัย (หมิว Boom Boom Cash)
ศักดิ์สิทธิ์ เวชสุภาพร (โต๋)
แขกรับเชิญ > นักดนตรีรับเชิญ

เจษฎา สุขทรามร (โอ๋ DoobaDoo)
บทเพลงในคอนเสิร์ต

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| ลำดับ | เพลง | ผู้ร้อง & แขกรับเชิญ | รูปแบบ |
| 1 | กลับมาอยู่กลางใจเธอ + เหมือนเป็นคนอื่น + หัวใจช้ำ ๆ + อย่าหลบตากัน + ฝากไว้ + บันทึกหน้าสุดท้าย | เบิร์ด | Medley 80's เปิดตัว |
| 2 | ขอบใจจริง ๆ | เบิร์ด | ร้อง |
| 3 | ผู้ชายอย่างฉัน + สัญญาต้องเป็นสัญญา | เบิร์ด | ร้อง |
| 4 | ห่วงใย | เบิร์ด | ร้อง เต้น จังหวะ R&B |
| 5 | เสียงกระซิบ | เบิร์ด | ร้อง |
| 6 | ใต้แสงจันทร์ | เบิร์ด | ร้อง |
| 7 | พริบตา | เบิร์ด + แสตมป์ อภิวัชร์ | ร้อง + เล่นกีต้าร์ |
| 8 | น้ำตา | เบิร์ด + แสตมป์ อภิวัชร์ | ร้อง + เล่นกีต้าร์ |
| 9 | ไม่อาจหยั่งรู้ + ความคิด | แสตมป์ อภิวัชร์ + เบิร์ด | ร้อง |
| 10 | รู้ไหม (ว่าฉันคิดถึง) + จะได้ไม่ลืมกัน | เบิร์ด | ร้อง |
| 10 | ต้องโทษดาว... | เบิร์ด + โบ สุนิตา + โดม จารุวัฒน์ + หมิว วริศรา | ร้องประสานเสียง |
| 11 | พอจะมีสิทธิ์ไหม | เบิร์ด + โบ สุนิตา + โดม จารุวัฒน์ + หมิว วริศรา | ร้อง เต้น จังหวะละติน |
| 11 | ขอเป็นคนของเธอ | โบ สุนิตา + โดม จารุวัฒน์ + หมิว วริศรา | ร้อง เต้น จังหวะละติน |
| 12 | มีแต่คิดถึง | โต๋ ศักดิ์สิทธิ์ + เบิร์ด | ร้อง + เล่นเปียโน |
| 13 | คนไม่มีแฟน + เหนื่อยใจเหลือเกิน + คิดถึงทุกเวลา + ก็เลิกกันแล้ว + ถ่านไฟเก่า + เถียงกันทำไม + คู่กัด + ช่วยรับที + เล่าสู่กันฟัง + รักหนักแน่น | เบิร์ด + โต๋ ศักดิ์สิทธิ์ | Medley Talk Show คุย ร้อง เล่นเปียโน |
| 14 | รักใน C Major | โต๋ ศักดิ์สิทธิ์ | ร้อง + เล่นเปียโน |
| 15 | It's Only You + เธอคนเดียว | เบิร์ด | ร้อง + ฉาย VTR เบิร์ดจากเรื่องคู่กรรม |
| 16 | บัลลังก์เมฆ | เบิร์ด + โบ สุนิตา + โดม จารุวัฒน์ + หมิว วริศรา | ร้องประสานเสียง |
| 17 | พักตรงนี้ + บ้านของเรา | เบิร์ด | Medley Fantasy |
| 17 | โลกสวยด้วยมือเรา | เบิร์ด + Singing Kids | Medley Fantasy |
| 18 | ฝากฟ้าทะเลฝัน | เบิร์ด | ร้อง |
| 19 | มือน้อย | เต๋อ เรวัติ + เบิร์ด | ร้องสลับกับ VTR และเสียงของ เต๋อ เรวัติ |
| 20 | บ้านหลังน้อย | เบิร์ด + โอ๋ ดูบาดู | ร้อง + เล่นกีต้าร์ |
| 21 | ลาวคำหอม | เบิร์ด | ร้อง |
| 22 | เงียบ ๆ คนเดียว + ก้อนหินกับนาฬิกา + เหนื่อยไหม + หยดน่ำ + คู่แท้ | เบิร์ด | Medley เพลงฮิต |
| 23 | หมั่นคอยดูแลและรักษาดวงใจ | เบิร์ด + โบ สุนิตา + โดม จารุวัฒน์ + หมิว วริศรา | ร้อง |
| 24 | ด้วยรักและผูกพัน | เบิร์ด + รวมศิลปิน | ร้อง |
กิจกรรม

คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) ร่วมกับ แกรมมี่ และหน่วยงานภาคี จัดนิทรรศการ "ไฟ จาก ฟ้า" ซึ่งให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับพลังงานไฟฟ้า ที่มาจากพลังงานสะอาด โดยจัดขึ้นบริเวณหน้างานคอนเสิร์ต Singing Bird วันที่ 2 - 4 สิงหาคม 2562
1 Ticket 1 Vote จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จัดกิจกรรมสำหรับผู้ที่มีบัตรคอนเสิร์ต 1 บัตร สามารถโหวตได้ 1 ครั้ง โดยเลือก 10 บทเพลงในดวงใจที่อยากให้ธงไชยร้องมากที่สุด
คิม ด็อก-กู

| คิม ด็อก-กู |
| --- | --- |
เกิด: คิม ด็อก-กู 8 มกราคม พ.ศ. 2498
คิม ด็อก-กู (เกาหลี: 김득구; 8 มกราคม พ.ศ. 2498 – 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2525) เป็นอดีตนักมวยสากลชาวเกาหลีใต้ที่เสียชีวิตหลังจากการแข่งขันชิงแชมป์โลกกับเรย์ แมนซีนี
ประวัติ

คิมเกิดในเมืองโกจิน ประเทศเกาหลีใต้ เมื่ออายุได้ 5 ขวบ พ่อก็เสียชีวิต เมื่ออายุ 14 ได้เดินทางเข้ามายังโซล เมืองหลวงของประเทศ เพื่อศึกษาต่อด้านวิชาชีพและชกมวยอาชีพ ซึ่งประสบความสำเร็จภายในระยะเวลา 4 ปี เมื่อได้ครองแชมป์ของสหพันธ์มวยภาคตะวันออกไกลและแปซิฟิก (OPBF) ในรุ่นไลท์เวท และได้มีโอกาสได้เดินทางไปชกชิงแชมป์โลกในรุ่นเดียวกันนี้ ของสมาคมมวยโลก (WBA) กับเรย์ มันซีนี แชมป์โลกชาวอเมริกันถึงลาสเวกัส สหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2525 โดย คิมมีอันดับโลกเป็นรองแชมป์อันดับ 1 และเป็นการป้องกันตำแหน่งครั้งแรกของมันซีนีด้วย การชกครั้งนี้จัดบนเวทีกลางแจ้งในเวลาเย็น การชกเป็นไปอย่างดุเดือด เพราะคิมถูกมันซีนีไล่ชกแต่เพียงข้างเดียว แต่ก็กัดฟันยืนสู้ได้มาจนยกที่ 14 จึงล้มลงกองกับเวที ไม่ฟื้น แพทย์สนาม คือ น.พ.ลอนนี่ แฮมมาร์เกร็น ได้ทำการตรวจสมองของคิมก็พบว่าสมองไม่ทำงานเสียแล้ว ไม่มีปฏิกิริยาตอบสนอง จึงรีบนำส่งโรงพยาบาลเดเสิร์ตสปริงทันที
ในวันต่อมา ข่าวนี้ได้แพร่ไปถึงประเทศเกาหลีใต้ ซุน เยียว-ยัง มารดาของคิมได้ทราบข่าวได้แต่ร้องไห้ ทางรัฐบาลเกาหลีใต้ได้ออกเงินค่าตั๋วเครื่องบินให้นาง และลูกชายอีกคน คือ ยคิม คุน-ย็อง เดินทางไปดูอาการของคิม ด็อก-กูถึงสหรัฐอเมริกา
หลังจากคณะแพทย์ทำการผ่าตัดสมองหลายรอบแล้ว อาการก็ยังไม่ดีขึ้น รวมทั้งได้รับการรักษาแบบฝังเข็มด้วยคณะแพทย์เกาหลี 4 คนที่เดินทางไปด้วย มารดาของเขาจึงได้ตัดสินใจให้แพทย์ถอดเครื่องปั๊มหัวใจออก และให้คิม ด็อก-กูจากไปอย่างสงบ ในตอนเย็นของวันที่ 18 พฤศจิกายน จากนั้นได้มีการทำพิธีส่งมอบร่างของเขา เพื่อส่งกลับประเทศ โดยมีเทศบาลเมืองลาสเวกัสเป็นผู้ทำพิธีให้ และหลังจากกลับมาเกาหลีใต้แล้ว เพียง 4 วันต่อมา มารดาของเขาก็ได้กินยาฆ่าแมลงตายตามลูกชายไป
การเสียชีวิตของคิม ด็อก-กูปรากฏเป็นข่าวโด่งดังไปทั่วโลก และทำให้ต่อมาการชกมวยสากลอาชีพได้ทำการปรับเปลี่ยนกติกาจากเดิม 15 ยก มาเป็น 12 ยก เช่นในปัจจุบัน
เกียรติประวัติ

แชมป์ประเทศเกาหลีใต้​รุ่นไลท์เวท
แชมป์ OPBF รุ่นไลท์เวท
ชิง , 28 กุมภาพันธ์​ 2525 ชนะคะแนน มิน ควัง คิม ( เกาหลีใต้) ที่ ช็องจูยิมเนเซียม ช็องจู จังหวัดชุงช็องเหนือ ประเทศเกาหลีใต้
ป้องกันครั้งที่ 1 , 4 เมษายน​ 2525 ชนะน็อก สุรเดช เกี่ยงพจร ( ไทย) ยก 1 ที่ มุนฮวายิมเนเซียม โซล ประเทศเกาหลีใต้
ป้องกันครั้งที่ 2 , 30 พฤษภ​าคม 2525 ชนะคะแนน แฟลช วิลาเมอร์ ( ฟิลิปปินส์) ที่ มุนฮวายิมเนเซียม โซล ประเทศเกาหลีใต้
ป้องกันครั้งที่ 3 , 18 กรกฎาคม​ 2525 ชนะทีเคโอ​ ทาดาโอะ อิชิโดะ ( ญี่ปุ่น) ยก 4 ที่ มุนฮวายิมเนเซียม โซล ประเทศเกาหลีใต้
เคย​ชิงแชมป์​ต่อไปนี้​แต่​ไม่​ส​ำ​เร็จ​
ชิงแชมป์โลก WBA รุ่นไลท์เวท , 13 พฤศจิกายน​ 2525 แพ้ทีเคโอ​ เรย์ แมนซีนี ( สหรัฐ) ยก 14 ที่ เซซาร์พาเลซ ลาสเวกัส รัฐเนวาดา ​สหรัฐ
แหล่งข้อมูลอื่น

วิดีโอการชกระหว่าง เรย์ แมนซีนี กับ คิม ด็อก-กูจากยูทูบ
ค่ายขุนกระทิง

ค่ายขุนกระทิง เป็นค่ายตั้งรับของเมืองชุมพร ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ในปี พ.ศ. 2305 พระยาชุมพร (พวย) อดีตเจ้าเมืองชุมพรได้ตั้งค่ายขุนกระทิง เป็นแนวการตั้งรับกองทัพพม่า อยู่บริเวณเชิงเขาถ้ำขุนกระทิง เพื่อความปลอดภัยของชาวเมืองชุมพร เป็นค่ายลับในป่า ในอดีตเรียกว่า "บ้านนามะพร้าว"
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2305 เป็นต้นมา เมืองชุมพรต้องส่งกำลังกองทัพบก กองทัพเรือ ของเมืองชุมพร เข้ารักษาพระนครศรีอยูธยา โดยการเดินทางไปและกลับทุกปี ทำให้กำลังทหารเมืองชุมพรล้า จนถึงเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม พ.ศ. 2308 กองทัพพม่ายกทัพมาตีเมืองชุมพร ทางด่านทัพต้นไทร (บ้านต้นไทร) หรือ บ้านปากด่าน  กองทัพพม่าตั้งค่ายที่นากองเสบียง บริเวณทุ่งนาหนองตาพร้อม บ้านดอนเคี้ยม เพื่อเข้าตีบ้านแหลม ปากคลองสลุย เป็นหมู่บ้านแรก และตีเมืองชุมพร และเมืองบริวาร ทั้ง 8 เมือง แตกทั้งหมดแล้ว ก็ยกทัพตีเมืองเพชรบุรี เมืองบริวาร ต่อไป
พระยาชุมพร (พวย) ได้นำกำลังส่วนหนึ่งเข้ารักษาพระนครศรีอยุธายา มาตั้งรับที่เมืองเพชบุรี และเมืองราชบุรี ที่ค่ายบางกุ้ง จนกองทัพบก และกองทัพเรือ ของเมืองชุมพร แตกที่ค่ายบางกุ้ง ในปลายปี พ.ศ. 2308
ดูเพิ่ม

การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง
ชีเซ่ง

| ชีเซ่ง |
| --- | --- |
徐盛

ขุนพลสงบบูรพา (安東將軍)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 222 (222) – ค.ศ. ป. 225 (ป. 225)
กษัตริย์: ซุนกวน
ขุนพลสถาปนายุทธ (建武將軍)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. ? (?)
เจ้าเมืองหลูเจียง (廬江太守)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. ? (?)
ขุนพลราชองครักษ์ (中郎將)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. ? (?)
อู่หูลิ่ง (蕪湖令)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. ? (?)
นายพล (校尉)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. ? (?)
Chief of Chaisang (柴桑長)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. ? (?)
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ไม่ทราบ เทศมณฑลจู่ มณฑลซานตง
เสียชีวิต: ป. 222–229
บุตร: Xu Kai
อาชีพ: ขุนพล
ชื่อรอง: เหวินเซี่ยง (文嚮)
ตำแหน่ง: อู่หูโหว (蕪湖侯)

ชีเซ่ง (เสียชีวิต ป. ค.ศ. 222–229) เป็นขุนพลภายใต้ขุนศึกซุนกวนในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันออกตอนปลายถึงต้นสมัยสามก๊กของจีน
ชีเซ่งเป็นชาวเมืองลงเสียมีนิสัยกล้าหาญ ซื่อสัตย์ ชำนาญการรบทางเรือ เข้มงวดในระเบียบวินัย มักจะได้รับมอบหมายงานพร้อมกับเตงฮอง เช่นในตอนที่จิวยี่สั่งให้ไปฆ่าขงเบ้ง(แต่ไม่สำเร็จ) และในตอนที่สกัดขบวนของเล่าปี่และซุนฮูหยินที่ยกกลับเกงจิ๋ว (แต่ไม่สำเร็จเพราะไม่กล้าสังหารซุนฮูหยิน)
ชีเซ่งออกศึกในบังคับบัญชาของซุนกวนหลายครั้ง ครั้งสำคัญที่สุดได้รับการแต่งตั้งให้แม่ทัพป้องกันการรุกรานของพระเจ้าโจผีที่เมืองน้ำฉี ในครั้งนั้น ชัเซ่งสั้งทหารให้เอาฟางมาผูกเป็นรูปหุ่น ใส่เสื้อสีต่างๆให้มาก แล้วปักธงทิว รายไปตั้งแต่เมือน้ำฉีไปถึงเซ็กเทา ทำให้เสร็จในค่ำวันนั้ ฝ่ายพระเจ้าโจผี ครันรุ่งเช้า หมอกลงหนัก เห็นค่ายคูผู้คนและธงทิวเต็มไปหมดก็ตกใจ พอดีเกิดพายุประจวบกับได้รับข่าวว่าจูล่งแห่งจ๊กก๊กเข้าตีวุยก๊กตามคำสั่งขงเบ้ง จึงยกทัพกลับไป
คลองฉะไกรใหญ่

คลองฉะไกรใหญ่หรือคลองท่อ เมื่อปี 2557
คลองฉะไกรใหญ่ หรือ คลองท่อ เป็นแนวคลองขุดโบราณบนเกาะเมืองในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เชื่อมแม่น้ำลพบุรีทางทิศเหนือกับแม่น้ำเจ้าพระยาทางทิศใต้ ถือเป็นเส้นทางหลักในการคมนาคมระหว่างเกาะเมืองไปสู่นอกเกาะเมือง
ประวัติ

คลองฉะไกรใหญ่ หรือ คลองท่อ เป็นคลองขุดมาตั้งแต่รัชสมัยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 สถาปนากรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี โดยคลองขุดในแนวเหนือใต้เพื่อเชื่อมแม่น้ำลพบุรีทางทิศเหนือกับแม่น้ำเจ้าพระยาทางทิศใต้เลียบข้างพระราชวังหลวง ทั้งเป็นคลองที่พระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ใช้ในการเสด็จพระราชดำเนินทางชลมารคโดยมีชื่อปรากฏในกฎมณเฑียรบาลห้ามมิให้ราษฎรมาลงเรือเล่นเพลงในคลองดังกล่าวเพราะเป็นเขตพระราชฐาน หากแต่เป็นช่วงเวลาที่ไม่มีการเสด็จพระราชดำเนินทางชลมารค คลองฉะไกรใหญ่นี้ก็จะเป็นเส้นทางคมนาคมระหว่างเกาะเมืองและนอกเกาะเมือง และเป็นย่านการค้าที่มีการตั้งตลาดขายของสดทั้งเช้าเย็นด้วย และคลองนี้ยังมีบทบาทสำคัญในการระบายน้ำอันแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการระบบจัดการน้ำของชาวกรุงศรีอยุธยา
ส่วนชื่อ "คลองท่อ" ที่เป็นชื่อนิยมนั้น มาจากการวางท่อส่งน้ำประปาที่เลียบตามคลองดังกล่าวเมื่อทศวรรษก่อน ทั้งนี้คลองฉะไกรใหญ่ยังมีโบราณสถานจำนวนมากเรียงรายตลอดลำคลอง และมีสะพานโบราณทอดผ่านถึง 5 แห่ง
คลองฉะไกรใหญ่ประสบปัญหาขยะมูลฝอยทิ้งเกลื่อนกลาดจนเกิดทัศนะอุจาด เป็นเหตุให้คณะกรรมการมรดกโลก ให้อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาที่ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมเมื่อปี 2538 ได้ใบเหลืองหรือเป็นมรดกโลกในสภาวะอันตราย เพื่อเตือนเกี่ยวกับปัญหาด้านการจัดการหรืออนุรักษ์โบราณสถาน ที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ช่วงต้นปี 2560 คลองฉะไกรใหญ่ได้เข้าสู่โครงการอนุรักษ์และพัฒนาคลองโบราณ ซึ่งจากการขุดค้นของนักโบราณคดีทำให้พบประตูน้ำโบราณบริเวณฝั่งตะวันตกของคลองตรงข้ามสำนักงานอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา และคลองฉะไกรใหญ่และคลองในไก่ถือเป็นหนึ่งในสองคลองภายในเกาะเมืองที่รอดพ้นการบุกรุกหรือถมคลองและคงอยู่มาจนถึงปัจจุบัน
คลองสาขา

คลองฉะไกรใหญ่สามารถออกไปยังแม่น้ำเจ้าพระยาผ่านคลองฝางและคลองแกลบทางทิศตะวันตก ส่วนคลองป่ามอนั้นเชื่อมระหว่างคลองฉะไกรใหญ่กับคลองฉะไกรน้อยทางทิศตะวันออก
นอกจากนี้ยังมีคลองเล็ก ๆ สายหนึ่งแยกมาจากคลองฉะไกรใหญ่เรียกว่า คลองน้อย ที่ไหลเข้าสระแก้วพระคลังใน ในอดีตกรมวังจะอนุญาตให้พ่อค้าวานิชนำสินค้าจากต่างประเทศเข้าไปขายบริเวณสระแก้วเพื่อใช้หญิงชาววังออกมาซื้อสินค้าได้โดยสะดวก และมีอีกคลองที่แยกจากคลองฉะไกรใหญ่คือ คลองนครบาล ชักน้ำไปที่บึงคุ้มขุนแผน ซึ่งใช้สำหรับกักขังนักโทษ โดยเฉพาะบาทหลวงไว้บนเกาะกลางคลองนครบาลที่มีอยู่หลายเกาะ
จงพันธ์ จงลักษมณี

ดร.จงพันธ์ จงลักษมณี เป็นนักโบราณชีววิทยาของกรมทรัพยากรธรณี เป็นผู้ค้นพบไดโนเสาร์ ไทยซอรัส จงลักษมณี (Thaisaurus chonglakmanii)  ที่เขาทอง จังหวัดพัทลุง
จงจงและฮวาฮวา

| --- | --- |
ไพรเมต (ลิงแสม ลักษณะคล้ายในรูป) ตัวแรกที่ถูกโคลน กำเนิดเมื่อปลายปี 2560
สปีชีส์: ลิงแสม
เพศ: เพศเมีย
เกิด: จงจง 27 พฤศจิกายน ค.ศ. 2017(2017-11-27) (อายุ &&&&&&&&&&&025116 ปี) ฮวาฮวา 05 ธันวาคม ค.ศ. 2017(2017-12-05) (อายุ &&&&&&&&&&&025036 ปี) เซี่ยงไฮ้, ประเทศจีน
เป็นที่รู้จักสำหรับ: ไพรเมตคู่แรกที่ถูกโคลนโดยวิธีการย้ายฝากนิวเคลียสเซลล์โซมาติก (SCNT)
จงจง (จีน: 中中, เกิด 27 พฤศจิกายน 2560) และฮวาฮวา (จีน: 华华, เกิด 5 ธันวาคม 2560) เป็นลิงแสมแฝดที่ถูกสร้างผ่านกระบวนการย้ายนิวเคลียสเซลล์โซมาติก (somatic cell nuclear transfer, SCNT) ซึ่งเป็นเทคนิคการโคลนเดียวกับที่ให้กำเนิดแกะดอลลี ทั้งสองนับเป็นไพรเมตโคลนกลุ่มแรกที่มีการผลิตโดยใช้เทคนิคนี้ แต่คราวนี้ใช้นิวเคลียสที่ได้รับบริจาคมาจากเซลล์ลูกในท้อง (fetus) ไม่ใช่เซลล์ของตัวอ่อน (embryo) ทั้งสองเกิดที่สถาบันประสาทวิทยาศาสตร์ สถาบันวิทยาศาสตร์จีนในเซี่ยงไฮ้
คลองคูเมืองเดิม

| คลองคูเมืองเดิม |
| --- | --- |
คลองหลอดมองมุ่งหน้าสะพานผ่านพิภพลีลา
ตำแหน่ง: กรุงเทพมหานคร
ประเทศ: ประเทศไทย
ข้อมูลจำเพาะ
ประตูกั้นน้ำ: 2
ประวัติ
ชื่อทั่วไป: คลองหลอด
วันที่อนุมัติ: พ.ศ. 2314
เริ่มก่อสร้าง: พ.ศ. 2314
ข้อมูลภูมิศาสตร์
ทิศ: ตะวันตกเฉียงใต้
จุดเริ่มต้น: แม่น้ำเจ้าพระยา แขวงชนะสงคราม และแขวงวัดสามพระยา เขตพระนคร
จุดสิ้นสุด: แม่น้ำเจ้าพระยา แขวงวังบูรพาภิรมย์ เขตพระนคร และแขวงจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์
สาขา: คลองหลอดวัดราชนัดดา คลองหลอดวัดราชบพิธ
สาขาของ: แม่น้ำเจ้าพระยา
เชื่อมต่อกับ: แม่น้ำเจ้าพระยา


 โบราณสถานที่ขึ้นทะเบียนโดยกรมศิลปากร
ชื่อที่ขึ้นทะเบียน: คลองคูเมืองเดิม
ขึ้นเมื่อ: 29 เมษายน พ.ศ. 2519
เป็นส่วนหนึ่งของ: โบราณสถานในเขตกรุงเทพมหานคร
เลขอ้างอิง: 0000038
 
 
 
คลองคูเมืองเดิม บ้างเรียก คลองหลอด เป็นคลองขุดรอบพระนครชั้นใน (ชั้นแรก) ของเกาะรัตนโกสินทร์ กรุงเทพมหานคร เดิมเป็นคูเมืองที่สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ขุดเป็นคูเมืองด้านตะวันออกของกรุงธนบุรี หลังการปราบดาภิเษกของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ทรงย้ายราชธานีไปยังกรุงรัตนโกสินทร์ ทรงโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ขุดคูเมืองขึ้นใหม่ ส่วนคลองคูเมืองเดิมได้กลายสภาพเป็นเส้นทางคมนาคมของประชาชนในพระนครแทน
คลองคูเมืองเดิมบริเวณริมถนนอัษฎางค์ หน้าวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม มองเห็นสะพานปีกุน
ประวัติ

เป็นคลองขุดที่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชโปรดเกล้าฯ ให้ขุดขึ้นเป็นคูเมืองด้านตะวันออกของกรุงธนบุรีซึ่งกินอาณาเขตเลยมาทางด้านฝั่งพระนคร โดยโปรดฯ ให้ขุดคูเมืองออกแม่น้ำเจ้าพระยาทั้ง 2 ด้าน คือ ด้านเหนือที่ท่าช้างวังหน้า ด้านใต้ที่ปากคลองตลาด ดินจากการขุดคลองโปรดให้พูนขึ้นเป็นเชิงเทิน ตั้งค่ายไม้ทองหลางทั้งต้นตลองแนวคลองเพือป้องกันข้าศึก เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงย้ายราชธานีมาอยู่ฝั่งพระนคร โปรดให้ขุดคูเมืองใหม่เพื่อขยายอาณาเขตราชธานี คลองคูเมืองเดิมจึงกลายเป็นเส้นทางคมนาคมของราษฎร ไม่ได้ใช้ประโยชน์เป็นคูเมืองอีกต่อไป
ประชาชนเรียกชื่อคลองนี้ตามสถานที่ที่คลองผ่าน เช่น ปากคลองด้านเหนือผ่านโรงไหมหลวง เรียก "คลองโรงไหมหลวง" ปากคลองด้านใต้เป็นตลาดที่คึกคักทั้งบนบกและในน้ำ จึงเรียก "ปากคลองตลาด" ส่วนตอนกลางระหว่างคลองหลอดวัดราชนัดดา (คลองหลอดข้างวัดบุรณศิริมาตยาราม) กับคลองหลอดวัดราชบพิธ ได้มีประกาศของสุขาภิบาล ร.ศ. 127 ให้เรียกว่า "คลองหลอด" ซึ่งหมายถึงคลองที่อยู่ระหว่างคลองหลอดทั้งสอง แต่ภายหลังคนทั่วไปมักเรียกคลองนี้ตลอดสายว่า "คลองหลอด" ซึ่งผิดจากข้อเท็จจริง
เนื่องในโอกาสสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี รัฐบาลจึงมีมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2525 ให้เรียกชื่อคลองให้ถูกต้องตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์ว่า "คลองคูเมืองเดิม"
ตั้งแต่ พ.ศ. 2561 เป็นต้นมา พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้หน่วยราชการในพระองค์ หน่วยราชการอื่น ๆ และประชาชนจิตอาสาร่วมกันทำความสะอาด พัฒนา และปรับปรุงภูมิทัศน์คลองสายต่าง ๆ รอบเกาะรัตนโกสินทร์ ซึ่งแต่เดิมมีคุณภาพน้ำเสื่อมโทรมมาก รวมทั้งมีปัญหาคนเร่ร่อนและโสเภณีทำให้สภาพแลดูไม่เป็นระเบียบ จึงมีการพัฒนาโดยมีการขุดลอกคลอง และผันน้ำจากแม่น้ำเจ้าพระยาเข้าคลอง ทำให้ปริมาณออกซิเจนในน้ำเพิ่มขึ้น ส่วนด้านภูมิทัศน์ได้มีการปรับปรุงทางเท้า ติดตั้งไฟส่องสว่าง รวมทั้งตั้งพรรณไม้ใหญ่บางชนิดออกเพราะรากไม้นั้นจะทำลายแนวเขื่อน และทำการฟื้นฟูต้นขนุนซึ่งเป็นพรรณไม้ที่มีมาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ส่วนปัญหาคนเร่ร่อนได้ทำการช่วยเหลือนำส่งไปยังศูนย์คัดกรองช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส (บ้านอิ่มใจ)
ดูเพิ่ม

คลองรอบกรุง คลองรอบกรุงชั้นที่สอง ขุดขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
คลองผดุงกรุงเกษม คลองรอบกรุงชั้นที่สาม ขุดขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
แหล่งข้อมูลอื่น

แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ คลองคูเมืองเดิม
ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
13°44′40″N 100°29′47″E﻿ / ﻿13.744395°N 100.496417°E﻿ / 13.744395; 100.496417
ญาณทัศนะ

ญาณทัศนะ (ยา-นะ-) แปลว่า การรู้และการเห็น การเห็นคือการรู้จริง, การเห็นด้วยการรู้จริง, การเห็นอย่างประเสริฐ คือการรู้อย่างแจ่มแจ้ง
ญาณทัศนะ เป็นที่ใช้แพร่หลายในคัมภีร์พระพุทธศาสนา และมีความหมายหลายระดับตามเนื้อหาในเรื่องนั้น ๆ เช่นหมายถึงการเห็นพระธรรมที่พระอริยเจ้าเห็น การแทงตลอดธรรมอย่างที่พระอริยเจ้าแทงตลอด การบรรลุธรรมที่ทำให้เป็นพระอริยะ การบรรลุความเป็นพระอริยะ ซึ่งก็คือปัญญานั่นเอง
ญาณทัศนะ ยังหมายรวมไปถึงวิปัสสนาญาณ ทิพจักขุญาณ มรรคญาณ ผลญาณ ปัจเวกขณญาณ สูงสุดถึงสัพพัญญุตญาณ ในที่บางแห่งอธิบายว่าแม้ความเห็นที่บริสุทธิ์หรือทิฏฐิวิสุทธิ์ก็เรียกว่าญาณทัศนะได้
ดูเพิ่ม

วิสุทธิ 7
ญาณ
วิปัสสนากรรมฐาน
จักรพรรดิจิ้นเฟ่ย

จักรพรรดิจิ้นเฟ่ย (จีนตัวย่อ: 晋废帝; จีนตัวเต็ม: 晉廢帝; พินอิน: Jìn fèi dì ค.ศ. 342 — ค.ศ. 386) เป็นจักรพรรดิแห่งราชวงศ์จิ้นตะวันออกในประเทศจีน พระองค์เป็นพระอนุชา (ร่วมพระราชมารดาเดียวกัน) ของ จักรพรรดิจิ้นอาย และต่อมาถูกปลดโดยผู้นำทหาร ฮวน เหวิน พระสมัญญานามของพระองค์คือ จักรพรรดิเฟ่ย ไม่ใช่พระนามหลังการสิ้นพระชนม์กับพระนามสามัญของจักรพรรดิ แต่มีความหมายว่าพระองค์ถูกปลด (โดย เฟ่ย (废) หมายถึง ปลด) พระองค์ยังเป็นที่รู้จักทั่วไปในพระนามที่พระองค์ได้รับหลังจากถูกถอดคือ ไหวซีกง (海西公)
| ด ค กรายพระนามจักรพรรดิราชวงศ์จิ้น |
| --- | --- |
ราชวงศ์จิ้นตะวันตก:  อู่ตี้ (ซือหม่า เหยียน/สุมาเอี๋ยน)  ฮุ่ยตี้ (ซือหม่า จง)  ซือหม่า หลุน  หฺวายตี้ (ซือหม่า ชื่อ)  หมิ่นตี้ (ซือหม่า เย่) 
ราชวงศ์จิ้นตะวันออก:  หยวนตี้ (ซือหม่า รุ่ย)  หมิงตี้ (ซือหม่า เซ่า)  เฉิงตี้ (ซือหม่า เอี่ยน)  คังตี้ (ซือหม่า เยว่)  มู่ตี้ (ซือหม่า ตัน)  อายตี้ (ซือหม่า พี)  เฟ่ยตี้ (ซือหม่า อี้/สุมาอี้)  เจี่ยนเหวิน (ซือหม่า ยฺวี่)  เซี่ยวอู่ (ซือหม่า เย่า)  อานตี้ (ซือหม่า เต๋อจง)  กงตี้ (ซือหม่า เต๋อเหวิน) 
เซี่ย → ชาง → โจว → ฉิน → ฮั่น → สามก๊ก → จิ้น / สิบหกรัฐ → เหนือ / ใต้ → สุย → ถัง → สิบรัฐ → เหลียว / ซ่ง / เซี่ยตะวันตก / จิน → หยวน → หมิง → ชิง → สาธารณรัฐจีน / สาธารณรัฐประชาชนจีน
ตำบลหนองทุ่ม

ตำบลหนองทุ่ม อาจหมายถึง
ตำบลหนองทุ่ม อำเภอเซกา จังหวัดบึงกาฬ
ตำบลหนองทุ่ม อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม
จงคาปา

| จงคาปา ( โลซัง จักปา) |
| --- | --- |
ภาพวาดของจงคาปา ของ Khedrub Jey (Mkhas-'grub)
ส่วนบุคคล
เกิด: พ.ศ. 1900 (60 ปี ปี)
มรณภาพ: ประมาณ พ.ศ. 1960
นิกาย: นิกายเกลุก วัชรยาน
ตำแหน่งชั้นสูง
ที่อยู่: วัดกันแต็น ทิเบต 
ตำแหน่ง: เจ้าอาวาสวัดกันแต็น
จงคาปา (ทิเบต: ཙོང་ཁ་པ་, พินอินทิเบต: zong ka ba) เป็นลามะที่มีบทบาทสำคัญในนิกายเกลุก เกิดเมื่อ พ.ศ. 1900 ที่เมืองจงคา แคว้นอัมโต รับศีลอุบาสกจากอาจารย์รอลเปดอร์ เจ กรรมะปะองค์ที่ 4 กุงกะนิงโป ตั้งแต่อายุ 3 ขวบ บวชเป็นสามเณรเมื่ออายุ 7 ขวบ ได้ฉายาว่า โลซัง จักปา (བློ་བཟང་གྲགས་པ་) เข้ารับพิธีอภิเษกของเหรุกะ ยมานตกะและเหวัชระ
จงคาปาออกเดินทางเพื่อแสวงหาความรู้จากอาจารย์นิกายต่างๆ ทั้งเรียนเรื่องจิตตรัสรู้และมหามุทราจากอาจารย์เซนงะ โชกบี เจลโป เรียนการแพทย์จากอาจารย์คอนซ็อก และไปศึกษาพระวินัย ปรากฏการณ์วิทยา การรับรู้ที่ถูกต้อง มาธยมิก คุยหสมาช ที่วัดสักยะ ได้รับถ่ายทอดคำสอนของนโรปะ กาลจักร มหามุทรา มรรควิถีและผล จักรสัมภวะ จงคาปาได้นำความรู้นี้มาถ่ายทอดให้ลูกศิษย์ ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็นนิกายเกลุก 
จงคาปาถึงแก่กรรมเมื่ออายุ 60 พรรษา ท่านได้ยกตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดกันแต็นให้เจลซับเจ ซึ่งเป็นการเริ่มต้นสืบทอดผู้นำสายนิกายเกลุก
พิธีกรรมที่เกี่ยวข้อง

พิธีกานเด็นตันตระ เป็นพิธีกรรมที่จงคาปาริเริ่มขึ้น โดยจะเริ่มพิธีในวันที่ 3-15 ของเดือนที่ 2 ตามปฏิทินทิเบต เป็นพิธีฉลองเทพเจ้าที่สำคัญฝ่ายวัชรยาน เช่น จักรสังวร กาลจักร วัชรปาณี
พิธีกานเด็นงาซอด จัดขึ้นในวันที่ 25 ของเดือนที่ 10 ตามปฏิทินทิเบต เป็นการฉลองวันมรณภาพของท่านจงคาปา โดยทั้งพระและฆราวาสจะจุดตะเกียงน้ำมันเพื่อรำลึกถึงจงคาปา ทะไลลามะจะทำพิธีนี้โดยเฉพาะในพระราชวังโปตาลา
จักรพรรดิจิ้นเฉิง

จักรพรรดิจิ้นเฉิง (พินอิน: Jin Chéng Di; เวด-ไจลส์: Chin Ch'eng-ti , 321 – 26 กรกฎาคม 342) พระนามเดิม สุมาเอี่ยน/ซือหม่าเอี่ยน (พินอิน: Sīma Yǎn) จักรพรรดิองค์ที่ 8 แห่ง ราชวงศ์จิ้น และจักรพรรดิองค์ที่ 3 แห่ง ราชวงศ์จิ้นตะวันออก เป็นพระราชโอรสองค์ใหญ่ใน จักรพรรดิจิ้นหมิง ที่ประสูติแต่ จักรพรรดินีหมิงมู่ ได้รับการสถาปนาเป็นรัชทายาทเมื่อวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 325 ขณะพระชนมายุเพียง 4 พรรษา
| ด ค กรายพระนามจักรพรรดิราชวงศ์จิ้น |
| --- | --- |
ราชวงศ์จิ้นตะวันตก:  อู่ตี้ (ซือหม่า เหยียน/สุมาเอี๋ยน)  ฮุ่ยตี้ (ซือหม่า จง)  ซือหม่า หลุน  หฺวายตี้ (ซือหม่า ชื่อ)  หมิ่นตี้ (ซือหม่า เย่) 
ราชวงศ์จิ้นตะวันออก:  หยวนตี้ (ซือหม่า รุ่ย)  หมิงตี้ (ซือหม่า เซ่า)  เฉิงตี้ (ซือหม่า เอี่ยน)  คังตี้ (ซือหม่า เยว่)  มู่ตี้ (ซือหม่า ตัน)  อายตี้ (ซือหม่า พี)  เฟ่ยตี้ (ซือหม่า อี้/สุมาอี้)  เจี่ยนเหวิน (ซือหม่า ยฺวี่)  เซี่ยวอู่ (ซือหม่า เย่า)  อานตี้ (ซือหม่า เต๋อจง)  กงตี้ (ซือหม่า เต๋อเหวิน) 
เซี่ย → ชาง → โจว → ฉิน → ฮั่น → สามก๊ก → จิ้น / สิบหกรัฐ → เหนือ / ใต้ → สุย → ถัง → สิบรัฐ → เหลียว / ซ่ง / เซี่ยตะวันตก / จิน → หยวน → หมิง → ชิง → สาธารณรัฐจีน / สาธารณรัฐประชาชนจีน
คุนหมิง

| คุนหมิง 昆明市 |
| --- | --- |
นครระดับจังหวัด
ตามเข็มนาฬิกาจากด้านบน: ภาพมุมสูงเมืองคุนหมิง สถานีรถไฟคุนหมิง ทะเลสาบเตียนฉือ และวัดหยวนทง
สมญา: นครแห่งฤดูใบไม้ผลิ เมืองถัวตง, หยุนหนานฝู่

ที่ตั้งของเมืองคุนหมิง เขตการปกครองในมณฑลยูนนาน
คุนหมิงที่ตั้งในประเทศจีน
พิกัด: 25°02′36″N 102°42′22″E﻿ / ﻿25.04333°N 102.70611°E﻿ / 25.04333; 102.70611
ประเทศ: สาธารณรัฐประชาชนจีน
มณฑล: ยูนนาน
จำนวนเขตปกครองระดับอำเภอ: 14
จำนวนเขตปกครองระดับตำบล: 137
ก่อตั้ง: ประมาณ 279 ปีก่อนคริสตกาล
เขตที่ตั้งที่ทำการ: เขตเฉิงก้ง
หน่วยปกครอง:  รายการ เฉิงก้ง ผันหลง อู่หัว กวันตู้ ซีชาน ตงชวน จิ้นหนิง อันหนิง ฟู่หมิน อี๋เหลียง ซงหมิง ฉือหลิน ลู่ชวั่น สุนเตี้ยน 
การปกครอง
 • เลขาธิการพรรค: เฉิง เหลียนหยวน (程连元)
 • ผู้ว่าการเมือง: หวัง สี่เหลียง (王喜良)
พื้นที่
 • นครระดับจังหวัด: 21,015 ตร.กม. (8,114 ตร.ไมล์)
 • เขตเมือง   (ค.ศ. 2018): 712 ตร.กม. (275 ตร.ไมล์)
 • รวมปริมณฑล: 4,615 ตร.กม. (1,782 ตร.ไมล์)
ความสูง: 1,892 เมตร (6,207 ฟุต)
ประชากร (ค.ศ. 2014)
 • นครระดับจังหวัด: 6,626,000 คน
 • ความหนาแน่น: 320 คน/ตร.กม. (820 คน/ตร.ไมล์)
 • เขตเมือง   (ค.ศ. 2018): 3,895,000 คน
 • ความหนาแน่นเขตเมือง: 5,500 คน/ตร.กม. (14,000 คน/ตร.ไมล์)
 • รวมปริมณฑล: 3,891,400 คน
 • อันดับในประเทศจีน: อันดับที่ 16
เขตเวลา: UTC+8 (มาตรฐานจีน)
รหัสไปรษณีย์: 650000
รหัสพื้นที่: 0871
รหัส ISO 3166: CN-YN-01
ป้ายทะเบียนรถ: 云A
จีดีพี (พีพีพี) (ค.ศ. 2014): $88.631 ล้าน
จีดีพี (พีพีพี) ต่อหัว (ค.ศ. 2014): $13,418
ดอกไม้ประจำเมือง: Camellia japonica   (แต้ฮั้งฮวย)
ต้นไม้ประจำเมือง: Magnolia denudata
เว็บไซต์: www.km.gov.cn
คุนหมิง (จีน: 昆明; พินอิน: Kūnmíng) เป็นเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดของมณฑลยูนนาน ในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน รู้จักกันในนาม หยุนหนานฝู่ มาจนถึงคริสต์ศตวรรษ 1920 ปัจจุบันเป็นนครระดับจังหวัด เป็นศูนย์กลางทางการเมือง เศรษฐกิจ คมนาคม และวัฒนธรรมของมณฑล รวมทั้งเป็นที่ตั้งศูนย์ราชการของมณฑล มีประชากรทั้งจังหวัดในปี ค.ศ. 2014 ประมาณ 6,626,000 คน โดยมีประมาณ 4,575,000 คน ที่อาศัยอยู่ในตัวเมือง คุนหมิงเป็นเมืองที่สำคัญในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง โดยเป็นศูนย์กลางทางทหารของจีน ฐานทัพอากาศอเมริกัน และจุดหมายปลายทางของถนนพม่า คุนหมิงตั้งอยู่บนตอนกลางของที่ราบสูงยูนนาน–กุ้ยโจว สูงประมาณ 1,900 เมตร (6,234 ฟุต) เหนือระดับน้ำทะเล มีตำแหน่งละติจูดเหนือทรอปิกออฟแคนเซอร์เล็กน้อย ตัวเมืองตั้งอยู่ริมฝั่งทะเลสาบเตียนฉือด้านทิศเหนือ เนื่องจากมีอากาศอบอุ่นตลอดทั้งปี จึงถูกขนานนามว่า "นครแห่งฤดูใบไม้ผลิ"