stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
หม่อมเจ้าทองคำเปลว ทองใหญ่
การทรงงาน

หลังจากสำเร็จการศึกษา หม่อมเจ้าทองคำเปลวทรงเข้ารับราชการที่กระทรวงมหาดไทย และทรงดำรงตำแหน่งนายอำเภอและผู้ว่าราชการจังหวัดหลายจังหวัดด้วยกัน ประกอบไปด้วย นายอำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ นายอำเภอเบตง จังหวัดยะลา และดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัด ได้แก่ ผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี (13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2501 - 28 กันยายน พ.ศ. 2507) และผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา ( 1 ตุลาคม พ.ศ. 2507 - 30 กันยายน พ.ศ. 2515)
นอกจากนี้หม่อมเจ้าทองคำเปลวยังทรงดำรงตำแหน่งเป็นคณะกรรมการแรกเริ่มก่อตั้งมูลนิธิเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในตำแหน่งคณะกรรมการที่ปรึกษา จนกระทั่งถึงชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2553
หม่อมเจ้าทองคำเปลว ทองใหญ่ เสกสมรสกับ หม่อมอรพินท์ ทองใหญ่ ณ อยุธยา มีโอรสธิดา 3 คน คือ
ม.ร.ว.ชาลี ทองใหญ่ สมรสกับอรณี (สกุลเดิม สายบัว) มีธิดา 2 คน คือ
ม.ล.อรอำไพ พนานุรัตน์ สมรสกับประกิต พนานุรัตน์
ม.ล.อณิชาล เพ็ญเจริญ สมรสกับภัทรภูมิ เพ็ญเจริญ
ม.ร.ว.อุษณีย์ ณ นคร สมรสกับ พลอากาศตรีชื่น ณ นคร มี ธิดา 3 คน คือ
ชไมกัญญา ณ นคร
นภารำไพ ณ นคร
รัชดาจรี โพธินาม สมรสกับ อรรถพัฒน์ โพธินาม
ม.ร.ว.พิณทอง ทองใหญ่ มีบุตรธิดา 2 คน คือ
ตรรกย ทองใหญ่
ภัชนนท์ วิจิตรพรกุล
หม่อมเจ้าทองคำเปลว ทองใหญ่ ได้รับพระราชทานพระยศกองอาสารักษาดินแดน เป็นนายกองโท ขณะทรงดำรงตำแหน่งนายอำเภอเบตง จังหวัดยะลา เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2500 และได้รับพระราชทานยศ นายกองเอก เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2506
ในขณะที่ทรงดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา หม่อมเจ้าทองคำเปลว ทองใหญ่ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานพระสมเด็จจิตรลดา และทรงนำติดพระองค์ตลอดมา
สิ้นชีพิตักษัย

หม่อมเจ้าทองคำเปลว ทองใหญ่ สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 สิริชันษา 98 ปี บำเพ็ญกุศลศพที่ศาลา 10 วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร นับเป็นหม่อมเจ้าองค์สุดท้ายของราชสกุลทองใหญ่
| หม่อมเจ้าทองคำเปลว ทองใหญ่ |
| --- | --- |
รับใช้: กองอาสารักษาดินแดน
ชั้นยศ:  นายกองเอก
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2548 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2547 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2510 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้า (ท.จ.) (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2514 –  เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2 (ส.ช.)
พ.ศ. 2485 –  เหรียญช่วยราชการเขตภายใน การรบสงครามอินโดจีน (ช.ร.)
พ.ศ. 2487 –  เหรียญช่วยราชการเขตภายใน การรบสงครามมหาเอเชียบูรพา (ช.ร.)
พ.ศ. 2507 –  เหรียญราชการชายแดน (ช.ด.)
พ.ศ. 2502 –  เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)
พ.ศ. 2510 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 3 (ภ.ป.ร.3)
พ.ศ. 2475 –  เหรียญเฉลิมพระนคร 150 ปี (ร.ฉ.พ.)
พ.ศ. 2493 –  เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 9 (ร.ร.ศ.9)
พ.ศ. 2518 –  เหรียญลูกเสือสดุดี ชั้นที่ 1
พ.ศ. 2520 –  เหรียญกาชาดสมนาคุณ ชั้นที่ 2 (เหรียญเงิน)
สามีคนนี้แจกฟรีให้เธอ

| สามีคนนี้แจกฟรีให้เธอ |
| --- | --- |
ใบปิดประชาสัมพันธ์

ฮันกึล: 내 남편과 결혼해줘
อาร์อาร์: Nae Nampyeongwa Gyeolhonhaejwo 
 
แนว:   จินตนิมิต  แก้แค้น  นาฏกรรมสะเทือนอารมณ์ 
สร้างโดย: สตูดิโอดรากอน
เค้าโครงจาก: สามีคนนี้แจกฟรีให้เธอ  โดย ซ็อง-โซ-จัก
บทประพันธ์: ชิน ยู-ดัม
กำกับโดย: พัก ว็อน-กุก
แสดงนำ: พัก มิน-ย็อง นา อิน-อู อี อี-คย็อง ซง ฮอ-ยุน
ดนตรีโดย: สตูดิโอคิวริออซิตี พัก ซึงอิล (ผู้กำกับเพลง)
ประเทศแหล่งกำเนิด: เกาหลีใต้
ภาษาต้นฉบับ: เกาหลี
จำนวนตอน: 14
การผลิต
ผู้จัดละคร:   คิม รย็อน-ฮี  โซ จา-ย็อง  อี จุน-ฮี  คิม จุน-ซู (C.P) 
ควบคุมงานสร้าง:   คิม แจ-ฮย็อน  ยู ซัง-ว็อน  คิม ดง-กู  กวัก จี-ฮุน 
กำกับภาพ:   มุน มย็อง-ฮว็าน  คิม จี-ฮุน 
ลำดับภาพ:   คิม ซู-จิน  ช็อน ฮย็อน-ช็อง 
ความยาวตอน: 70 นาที
บริษัทผู้ผลิต: DK E&M
ออกอากาศ
สถานีโทรทัศน์: ทีวีเอ็น
ออกอากาศ: 1 มกราคม ค.ศ. 2024 (2024-01-01) – 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2024 (2024-02-20)
สามีคนนี้แจกฟรีให้เธอ (เกาหลี: 내 남편과 결혼해줘; อังกฤษ: Marry My Husband) เป็นละครทางโทรทัศน์ของเกาหลีใต้ที่เขียนโดยชิน ยู-ดัม และนำแสดงโดยพัก มิน-ย็อง, นา อิน-อู, อี อี-คย็อง และซง ฮอ-ยุน สร้างจากเว็บโนเวลในชื่อเดียวกัน ซึ่งมีการตีพิมพ์เป็นเว็บตูนด้วย ออกอากาศตอนแรกทางช่องทีวีเอ็น ในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2024 และออกอากาศทุกวันจันทร์และวันอังคาร เวลา 20:50 น. (เวลามาตรฐานเกาหลี) สามารถรับชมโทรทัศน์ผ่านสัญญาณต่อเนื่องบน TVING ในเกาหลีใต้ และแอมะซอนไพรม์วิดีโอในบางภูมิภาคทั่วโลก ยกเว้นเกาหลีใต้และจีน
เรื่องย่อ

เรื่องราวของหญิงสาวคนหนึ่งที่ป่วยเป็นมะเร็งซึ่งถูกฆาตกรรมหลังเห็นสามีมีชู้กับเพื่อนสนิท ได้ย้อนเวลากลับไปเมื่อ 10 ปีก่อน พร้อมกับได้รับชีวิตที่สองเพื่อกลับมาแก้แค้นสามีและเพื่อนสนิท
นักแสดง > นักแสดงนำ

พัก มิน-ย็อง รับบทเป็น คัง จี-ว็อน
นา อิน-อู รับบทเป็น ยู จี-ฮย็อก
อี อี-คย็อง รับบทเป็น พัค มิน-ฮวาน
ซง ฮอ-ยุน รับบทเป็น ช็อง ซู-มิน
อี กี-กวัง รับบทเป็น แบ็ค อึน-โฮ
นักแสดง > นักแสดงสมทบ > ผู้คนในบริษัท

กง มิน-ช็อง รับบทเป็น ยัง จู-รัน
ชเว กยู-รี รับบทเป็น ยู ฮี-ย็อน
คิม ช็อง-ฮี รับบทเป็น คิม คย็อง-อุค
ฮา โด-คว็อน รับบทเป็น อี ซ็อก-จุน
นักแสดง > นักแสดงสมทบ > ครอบครัว

มุน ซ็อง-กึน รับบทเป็น ยู ฮัน-อิล
ช็อง คย็อง-ซุน รับบทเป็น คิม จา-อ๊ก
ช็อง ซุก-ยัง รับบทเป็น คัง ฮย็อน-โม
นักแสดง > นักแสดงสมทบ > ผู้คนรอบข้าง

โช จิน-เซ รับบทเป็น ชเว ดง-ซ็อก
มุน ซู-ย็อง รับบทเป็น คิม ชิน-วู
แพ กือ-ริน รับบทเป็น ฮา เย-จิ
นักแสดง > อื่น ๆ

ช็อง แจ-ซอง รับบทเป็น วัง ฮึง-อิน
คัง ซัง-จุน รับบทเป็น ยู ซัง-จง
โบอา รับบทเป็น  โอ ยู-รา
นักแสดง > นักแสดงรับเชิญพิเศษ

ชเว กวัง-อิล รับบทเป็น ชเว นัม-ฮย็อน (ตอนที่ 1)
อี ช็อง-อึน รับบทเป็น ฮี-ซ็อก, มารดาผู้ให้กำเนิดของจี-ว็อน (ตอนที่ 12)
คิม ฮย็อน รับบทเป็น อี มย็อง-จา, มารดาผู้ให้กำเนิดของซู-มิน
เพลงประกอบละคร > Part 1

| ลำดับ | ชื่อเพลง | เนื้อเพลง | ทำนอง | ศิลปิน | ยาว |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Bad Liar" (연국) | Lee Chi-hoon | Park Sung-il | Lyn | 4:10 |
| 2. | "Bad Liar" (연국; Inst.) |   | Park Sung-il |   | 4:10 |
| ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | 8:20 |
เพลงประกอบละคร > Part 2

| ลำดับ | ชื่อเพลง | เนื้อเพลง | ทำนอง | ศิลปิน | ยาว |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "From Today" (오늘부터) | Seo Dong-sung | Park Sung-il | Vincent Blue | 3:03 |
| 2. | "From Today" (오늘부터; Inst.) |   | Park Sung-il |   | 3:03 |
| ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | 6:06 |
เพลงประกอบละคร > Part 3

| ลำดับ | ชื่อเพลง | เนื้อเพลง | ทำนอง | ศิลปิน | ยาว |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "My All Dreams Come True" (내겐 아무 소원 남아있지 않아요) | Lee Chi-hoon | Park Sung-il | Car, the Garden | 4:16 |
| 2. | "My All Dreams Come True" (내겐 아무 소원 남아있지 않아요; Inst.) |   | Park Sung-il |   | 4:16 |
| ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | 8:32 |
เพลงประกอบละคร > Part 4

| ลำดับ | ชื่อเพลง | เนื้อเพลง | ทำนอง | Artist | ยาว |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Wounds of Time" (시간의 상처) | Miriam | Judah Earl | Kim So-yeon | 4:37 |
| 2. | "Wounds of Time" (시간의 상처; Inst.) |   | Judah Earl |   | 4:37 |
| ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | 9:14 |
เพลงประกอบละคร > Part 5

| ลำดับ | ชื่อเพลง | เนื้อเพลง | ทำนอง | Artist | ยาว |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "The Journey" | Lee Chi-hoon | Park Sung-il | Kelly McRae | 4:08 |
| 2. | "The Journey" (Inst.) |   | Park Sung-il |   | 4:08 |
| ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | 8:16 |
}}แทร็กพิเศษ
| ลำดับ | ชื่อเพลง | เนื้อเพลง | ทำนอง | ศิลปิน | ยาว |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Bad Liar" (연국) | Lee Chi-hoon | Park Sung-il | Yuqi | 3:50 |
| 2. | "Bad Liar" (연국; Inst.) |   | Park Sung-il |   | 3:50 |
| ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | ความยาวทั้งหมด: | 7:10 |
การรับชม

| ฤดูกาล | ฤดูกาล | ตอนที่> 1 | ตอนที่> 2 | ตอนที่> 3 | ตอนที่> 4 | ตอนที่> 5 | ตอนที่> 6 | ตอนที่> 7 | ตอนที่> 8 | ตอนที่> 9 | ตอนที่> 10 | ตอนที่> 11 | ตอนที่> 12 | ตอนที่> 13 | ตอนที่> 14 | ตอนที่> 15 | ตอนที่> 16 | เฉลี่ย |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 1 | 1.277 | 1.378 | 1.553 | 1.842 | 1.902 | 1.942 | 2.307 | 2.144 | 2.537 | 2.634 | 2.816 | 2.801 | 2.751 | 2.772 | 2.840 | 2.938 | 2.277 |
วัดผลผู้ชมทั่วประเทศโดยนีลเซนเกาหลี
| ตอนที่ | วันที่ออกอากาศเดิม | ส่วนแบ่งผู้ชมโดยเฉลี่ย (นีลเซนเกาหลี)> ทั่วประเทศ | ส่วนแบ่งผู้ชมโดยเฉลี่ย (นีลเซนเกาหลี)> โซล |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1 มกราคม 2024 | 5.211% (1st) | 5.608% (1st) |
| 2 | 2 มกราคม 2024 | 5.891% (1st) | 6.246% (1st) |
| 3 | 8 มกราคม 2024 | 6.420% (1st) | 7.079% (1st) |
| 4 | 9 มกราคม 2024 | 7.595% (1st) | 7.861% (1st) |
| 5 | 15 มกราคม 2024 | 7.372% (2nd) | 8.019% (2nd) |
| 6 | 16 มกราคม 2024 | 7.773% (1st) | 8.329% (1st) |
| 7 | 22 มกราคม 2024 | 9.359% (1st) | 10.369% (1st) |
| 8 | 23 มกราคม 2024 | 8.642% (1st) | 9.177% (1st) |
| 9 | 29 มกราคม 2024 | 9.844% (1st) | 11.117% (1st) |
| 10 | 30 มกราคม 2024 | 10.714% (1st) | 11.765% (1st) |
| 11 | 5 กุมภาพันธ์ 2024 | 11.776% (1st) | 13.036% (1st) |
| 12 | 6 กุมภาพันธ์ 2024 | 10.518% (2nd) | 11.324% (2nd) |
| 13 | 12 กุมภาพันธ์ 2024 | 10.820% (1st) | 12.050% (1st) |
| 14 | 13 กุมภาพันธ์ 2024 | 11.050% (1st) | 11.617% (1st) |
| 15 | 19 กุมภาพันธ์ 2024 | 11.081% (1st) | 12.178% (1st) |
| 16 | 20 กุมภาพันธ์ 2024 | 11.951% (1st) | 12.485% (1st) |
| เฉลี่ย | เฉลี่ย | 9.126% | 9.891% |
 ในตารางด้านบนตัวเลขสีน้ำเงิน แสดงถึงคะแนนที่ต่ำที่สุด และตัวเลขสีแดง แสดงถึงคะแนนสูงสุด  ละครเรื่องนี้ออกอากาศทางช่องเคเบิล/เพย์ทีวี ซึ่งปกติจะมีผู้ชมน้อยกว่าเมื่อเปรียบเทียบกับรายการทีวี/สถานีแพร่ภาพสาธารณะฟรี (เคบีเอส, เอสบีเอส, เอ็มบีซี และอีบีเอส)
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ (ในภาษาเกาหลี)
สามีคนนี้แจกฟรีให้เธอ ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
สามีคนนี้แจกฟรีให้เธอ ที่ฮันซีเนมา
เกียส์

| --- | --- |

นักพัฒนา: กูเกิล
วันที่เปิดตัว: 22 สิงหาคม พ.ศ. 2551
ระบบปฏิบัติการ: วินโดวส์ 2000, XP & Vista, วินโดวส์ โมบายล์ 5, 6, แมคโอเอสเท็น, ลีนุกซ์
สัญญาอนุญาต: บีเอสดี
เว็บไซต์: http://gears.google.com/
Gears หรือชื่อเดิม Google Gears เป็นซอฟต์แวร์ที่กูเกิลเผยแพร่ ช่วยให้เว็บแอปพลิเคชันทำงานได้มากขึ้นได้ด้วยการเพิ่มความสามารถใหม่ให้แก่เว็บเบราว์เซอร์ เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตบีเอสดี เกียส์เป็นซอฟต์แวร์เสรี
เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน ค.ศ. 2011 กูเกิลประกาศว่า ในวันที่ 1 ธันวาคม ปีเดียวกัน จะย้ายเกียส์ออกจากจีเมลและกูเกิลปฏิทิน มีการย้ายเกียส์ออกจากกูเกิลโครมเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ. 2011
ส่วนประะกอบ

เกียส์มี API หลักดังนี้:
โมดูล Database (ขับเคลื่อนโดย SQLite) ซึ่งสามารถเก็บข้อมูลไว้ที่เครื่องผู้ใช้ได้
โมดูล WorkerPool ที่ช่วยให้ประมวลผลรหัสโปรแกรม JavaScript ได้หลาย ๆ อันพร้อมกันอย่างคู่ขนาน
โมดูล LocalServer ที่ช่วยแคชและบริการข้อมูล (HTML, JavaScript, รูปภาพ ฯลฯ) แก่แอปพลิเคชัน
โมดูล Desktop ที่อนุญาตให้เว็บแอปพลิเคชันสามารถโต้ตอบกับเดสก์ท็อปได้อย่างเป็นธรรมชาติมากขึ้น
โมดูล Geolocation ที่อนุญาตให้เว็บแอปพลิเคชันสามารถตรวจจับตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ของผู้ใช้ได้
ประวัติรุ่น

| รุ่น | วันที่ | คำอธิบาย |
| --- | --- | --- |
| 0.1 | 31 พ.ค. 2550 | รุ่นแรกออกมาในชื่อ Google Gears |
| 0.2 | 22 ก.พ. 2551 |  |
| - | 28 พ.ค. 2551 | เปลี่ยนชื่อโครงการเป็น Gears เพื่อให้สะท้อนความเป็นโครงการความร่วมมือโอเพนซอร์ส |
| 0.3 | 11 มิ.ย. 2551 | เพิ่มความสามารถในการเพิ่มไอคอนลงบนเดสก์ท็อป, สนับสนุนไฟร์ฟ็อกซ์ 3 |
| 0.4 | 22 ส.ค. 2551 | Geolocation API / การจัดการเหตุการณ์ Event ความคืบหน้าการอัปโหลด/ดาวน์โหลด, ปรับเข้าท้องถิ่น 40 ภาษา |
สนับสนุน

มีเว็บแอปพลิเคชันจำนวนหนึ่งที่ใช้เกียส์
แอปพลิเคชันเหล่านี้มาจากหลากหลายบริษัท รวมถึงกูเกิล (YouTube, Docs, Reader, Picasa), MySpace (Mail Search), Zoho (Writer), Remember The Milk, และ Buxfer WordPress 2.6 เพิ่มการสนับสนุนเกียส์ เพื่อเร่งความเร็วในหน้าจอผู้ดูแลระบบและลดการร้องชอไปที่เซิร์ฟเวอร์
ดูเพิ่ม

Mozilla Prism
Rich Internet application
Adobe AIR
โครงการเด่น

Remember The Milk
Somethings (thn.gs)
Buxfer
Zoho Writer
WordPress
Passpack เก็บถาวร 2008-11-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
แหล่งข้อมูลอื่น

Gears home page
| ด ค กกูเกิล และผลิตภัณฑ์จากบริษัท |
| --- | --- |
บุคลากรหลัก: เอริก ชมิดต์ (ผู้อำนวยการ) เซอร์เกย์ บริน (ผู้ร่วมก่อตั้ง ประธานฝ่ายเทคโนโลยี) แลร์รี เพจ (ผู้ร่วมก่อตั้ง ประธานฝ่ายผลิตภัณฑ์)
โฆษณา: แอดแมนิเจอร์ • แอดสเคป • แอดเซนส์ • แอดเวอร์ไทซิงโพรเฟสชันนัลส์ • แอดเวิดส์ • แอนะลิติกส์ • เช็กเอาต์ • ดับเบิลคลิก
การสื่อสาร: อะเลิตส์ • แคเลนเดอร์ • จีเมล • กรุ๊ปส์ • เควสชันส์แอนด์แอนเซอร์ส • ทรานสเลต • วอยซ์ • กูรู • ไดรฟ์
ซอฟต์แวร์: โครม • โครมโอเอส • เดสก์ทอป • เอิร์ธ • แกเจตส์ • จีเมลโมบายล์ •  คีป • สเก็ตช์อัป • ทูลบาร์
แพลตฟอร์ม: แอกเคาต์ • แอนดรอยด์ • แอปเอนจิน • แอปส์ • บิ๊กเทเบิล • กาจา • โคออป • ไฟล์ซิสเท็ม • เนทีฟไคลเอนต์ • โอเพนโซเชียล • เวฟเฟเดอเรชันโพรโทคอล
เครื่องมือพัฒนา: เอแจ็กซ์เอพีไอส์ • โค้ด • แกเจตส์เอพีไอ • จีเดตา • กูเกิลบอต • กุยซ์ • เว็บเซิร์ฟเวอร์ • เคเอ็มแอล • แมปรีดิวซ์ • พินอิน • สเก็ตช์อัปรูบี • ไซต์แมปส์ • ซัมเมอร์ออฟโค้ด • เทคทอล์ก • เว็บทูลคิต • เว็บไซต์ออปทิไมเซอร์
เผยแพร่สารสนเทศ: บล็อกเกอร์ • บุ๊กมาร์กส • ด็อกส์ • ฟีดเบิร์นเนอร์ • แมปเมกเกอร์ • พาโนรามีโอ • ไซตส์ (จอตสปอต) • ยูทูบ
สืบค้น (เพจแรงก์): เสิร์ชแอปพลิแอนซ์ • ออดิโออินเด็กซิง • บุ๊กเสิร์ช • โค้ดเสิร์ช • เดสก์ทอป • แฟสต์ฟลิป • ไฟแนนซ์ • กูก-411 • อิมเมจเสิร์ช • แผนที่ (สตรีตวิว) • นิวส์ • แพเทนตส์ • พรอดักต์เสิร์ช • สคอเลอร์ • ยูสเน็ต • วิดีโอ • วิดีโอ • เว็บเสิร์ช • วิเคราะห์: อินไซตส์ฟอร์เสิร์ช • เทรนดส์ • เว็บมาสเตอร์ไกด์ไลนส์
ยุติการให้บริการ: แอนเซอรส์ • เบราว์เซอร์ซิงก์ • คลิกทูคอล • ดอดจ์บอล • กูเกิล ก็อกเกิล • ไลฟ์ลี • แมชอัปเอดิเตอร์ • โน้ตบุ๊ก • เพจครีเอเตอร์ • วิดีโอมาร์เก็ตเพลซ • เว็บแอกเซเลอเรเตอร์ • ออร์กัต • เวฟ • โนล • ไอกูเกิล • ไจกุ • เออร์ชิน • ละติจูด • ปีกาซา • ปีกาซาเว็บอัลบัมส์ • เกียส์ • ทอล์ก • รีดเดอร์ • พาวเวอร์มิเตอร์ • เบส • โค้ดเสิร์ช • เฟรนด์คอนเนกต์ • เฮลท์ • อิมเมจเลเบิลเลอร์ • แลปส์ • แพ็ก • เสิร์ชวิกิ • อัปเดตเตอร์ • สตาเดีย
อื่น ๆ: แอลฟาเบต • กูเกิลบอมบ์ • การตรวจพิจารณา • คำวิจารณ์ • กูเกิลไชน่า • กูเกิลดอตอ็อก • กูเกิลเพลกซ์ • ข่าวลวง • ไอ/โอ • เครื่องหมายการค้า • ลูนาร์เอกซ์ไพรซ์ • เวนเชอรส์ • วายฟาย • ไซต์ไกสต์ • กูเกิล ดูเดิล • เอ็กซ์ • กูเกิล ดีปไมด์ • แคลิโก
คำขวัญ: โดนต์บีอีวัล เว็บไซต์: Google.com
กระซู่

ระวังสับสนกับ แรดขนยาว : Woolly rhinoceros : Coelodonta antiquitatis
| กระซู่, แรดสุมาตรา ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: Early Pleistocene–Recent  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N  ↓   |
| --- | --- |

กระซู่ที่เขตรักษาพันธุ์กระซู่ในจังหวัดลัมปุง ประเทศอินโดนีเซีย
สถานะการอนุรักษ์
 เสี่ยงขั้นวิกฤติต่อการสูญพันธุ์  (IUCN 3.1)
CITES Appendix I (CITES)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Mammalia
อันดับ:: Perissodactyla
วงศ์:: Rhinocerotidae
สกุล:: Dicerorhinus Gloger, 1841
สปีชีส์:: D.  sumatrensis
ชื่อทวินาม
Dicerorhinus sumatrensis (Fischer, 1814) Sumatran Rhino range  การกระจายพันธุ์ของกระซู่ สามารถคลิ๊กบนแผนที่ถิ่นอาศัยของกระซู่ในปัจจุบันได้ โดยจะแสดงชื่อของพื้นที่ที่มีกระซู่อาศัยอยู่

ชนิดย่อย
 Dicerorhinus sumatrensis harrissoni  Dicerorhinus sumatrensis sumatrensis  Dicerorhinus sumatrensis lasiotis
กระซู่, แรดสุมาตรา (อังกฤษ: Sumatran rhinoceros) หรือ แรดขน (hairy rhinoceros) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Dicerorhinus sumatrensis เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับสัตว์กีบคี่จำพวกแรด กระซู่เป็นแรดที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลก และเป็นแรดเพียงชนิดเดียวที่อยู่ในสกุล Dicerorhinus มีลักษณะเด่นคือมี นอ 2 นอ เหมือนแรดแอฟริกา โดยนอจะไม่ตั้งยาวขึ้นมาเหมือนแรดชวา นอหน้าใหญ่กว่านอหลัง โดยทั่วไปยาว 15-25 ซม. ลำตัวมีขนหยาบและยาวปกคลุม เมื่อโตเต็มที่สูง 120–145 ซม. จรดหัวไหล่ ยาว 250 ซม. และมีน้ำหนัก 500-800 กก.
กระซู่อาศัยอยู่ในป่าดิบชื้น ป่าพรุ และ ป่าเมฆในประเทศอินเดีย ภูฏาน บังกลาเทศ พม่า ลาว ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย และจีน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในมณฑลเสฉวน ปัจจุบัน กระซู่ถูกคุกคามจนอยู่ในขั้นวิกฤติ เหลือสังคมประชากรเพียงหกแหล่งในป่า มีสี่แหล่งในสุมาตรา หนึ่งแหล่งในบอร์เนียว และอีกหนึ่งแหล่งในมาเลเซียตะวันตก จำนวนกระซู่ในปัจจุบันยากที่จะประมาณการได้เพราะเป็นสัตว์สันโดษที่มีพิสัยกระจัดกระจายเป็นวงกว้าง แต่คาดว่าเหลืออยู่ไม่ถึง 100 ตัว สาเหตุอันดับแรกของการลดลงของจำนวนประชากรคือการล่าเอานอซึ่งมีค่ามากในการแพทย์แผนจีน ขายได้ถึง 30,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลกรัมในตลาดมืด นอกจากนี้ยังถูกคุกคามถิ่นอาศัยจากอุตสาหกรรมป่าไม้และเกษตรกรรม
กระซู่เป็นสัตว์สันโดษมักอยู่เพียงลำพังตัวเดียวยกเว้นช่วงจับคู่ผสมพันธุ์และเลี้ยงดูลูกอ่อน กระซู่เป็นแรดที่เปล่งเสียงร้องมากที่สุด การสื่อสารของกระซู่ยังรวมถึงการทำร่องรอยด้วยเท้า บิดงอไม้หนุ่มเป็นรูปแบบต่าง ๆ และการถ่ายมูลและละอองเยี่ยว มีการศึกษาในกระซู่มากกว่าแรดชวาซึ่งเป็นสัตว์สันโดษเหมือนกัน เพราะโปรแกรมที่นำกระซู่ 40 ตัวมาสู่กรงเลี้ยงที่มีเป้าหมายเพื่ออนุรักษ์สปีชีส์นี้ไว้ ในตอนแรกโปรแกรมนี้ถือว่าประสบความล้มเหลว มีกระซู่ตายจำนวนมากและไม่มีการให้กำเนิดลูกกระซู่เลยเกือบ 20 ปี การสูญเสียกระซู่ในโปรแกรมมากกว่าการสูญเสียกระซู่ในป่าเสียอีก
กระทรวงสิ่งแวดล้อมของอินโดนีเซียได้เริ่มการสำรวจจำนวนกระซู่อย่างเป็นทางการในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 โดยวางแผนจะดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในสามปี กระซู่ตัวผู้และตัวเมียตัวสุดท้ายของมาเลเซียตายในเดือนพฤษภาคมและพฤศจิกายน พ.ศ. 2562 ตามลำดับ และรัฐบาลมาเลเซียประกาศให้เป็นสัตว์สูญพันธุ์จากประเทศ ปัจจุบันกระซู่หลงเหลืออยู่เฉพาะในอินโดนีเซียเท่านั้น โดยมีเหลือน้อยกว่า 80 ตัว และหากอ้างอิงจากข้อมูลของกองทุนสัตว์ป่าโลก ตัวเลขที่แท้จริงเหลือเพียง 30 ตัว
อนุกรมวิธานและชื่อ

ตามที่มีการบันทึกในเอกสาร ในปี พ.ศ. 2336 มีการยิงกระซู่ได้ที่บริเวณห่างจากฟอร์ตมาร์ลโบโร (Fort Marlborough) 16 กิโลเมตร ใกล้กับชายฝั่งด้านตะวันตกของสุมาตรา โจเซฟ แบงส์ (Joseph Banks) นักธรรมชาติวิทยาซึ่งขณะนั้นเป็นนายกของราชสมาคมแห่งกรุงลอนดอนได้รับภาพวาดและรายละเอียดของกระซู่ และได้ตีพิมพ์เอกสารบนพื้นฐานของตัวอย่างในปีนั้น จนกระทั่งปี พ.ศ. 2357 กระซู่จึงได้รับการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์โดย โยฮัน ฟิชเชอร์ ฟ็อน วัลท์ไฮม์ (Johann Fischer von Waldheim) ชาวเยอรมัน นักวิทยาศาสตร์และภัณฑารักษ์แห่งพิพิธภัณฑ์ดาร์วินสเตตแห่งมอสโก ประเทศรัสเซีย
ชื่อ Dicerorhinus sumatrensis มาจากคำในภาษากรีก di (δι แปลว่า "สอง") cero (κέρας แปลว่า "เขา หรือ นอ") และ rhinos (ρινος แปลว่า "จมูก")  Sumatrensis มาจากสุมาตรา เกาะในประเทศอินโดนีเซียเป็นที่พบกระซู่เป็นครั้งแรก เริ่มแรกคาโรลัส ลินเนียสจำแนกแรดทั้งหมดอยู่ในสกุล Rhinoceros ดังนั้นกระซู่จึงจำแนกเป็น Rhinoceros sumatrensis ในปี พ.ศ. 2371 จอชัว บรุกส์ (Joshua Brookes) พิจารณาว่ากระซู่มีสองนอควรมีสกุลที่ต่างจากสกุล Rhinoceros ซึ่งเป็นแรดนอเดียว เขาจึงตั้งชื่อสกุลใหม่ว่า Didermocerus ในปี พ.ศ. 2384 ค็อนสตันทีน วิลเฮ็ล์ม ลัมแบร์ท โกลเกอร์ (Constantin Wilhelm Lambert Gloger) ได้เสนอชื่อเป็น Dicerorhinus ในปี พ.ศ. 2411 จอห์น เอ็ดเวิร์ด เกรย์ (John Edward Gray) เสนอชื่อเป็น Ceratorhinus โดยปกติแล้วจะนำชื่อเก่าสุดมาใช้ แต่เพราะกฎเกณฑ์ที่กำหนดในปี พ.ศ. 2520 โดยคณะกรรมการระบบชื่ออนุกรมวิธานสัตว์สากล ชื่อสกุลของกระซู่จึงเป็น Dicerorhinus
กระซู่มีสามสปีชีส์ย่อย:
D.s. sumatrensis หรือ แรดสุมาตราตะวันตก มีเหลืออยู่ราว 75-85 ตัวเท่านั้น ส่วนใหญ่พบอยู่ในอุทยานแห่งชาติ Bukit Barisan Selatan และ Gunung Leuser บนเกาะสุมาตรา ปัจจัยคุกคามหลักของสปีชีส์ย่อยนี้คือการสูญเสียถิ่นอาศัยและการดักจับอย่างผิดกฎหมาย มีความแตกต่างทางพันธุกรรมเล็กน้อยระหว่างแรดสุมาตราตะวันตกและตะวันออก กระซู่ในทางมาเลเซียตะวันตกมีอีกชื่อหนึ่งคือ D.s. niger แต่ภายหลังพบว่าเป็นสปีชีส์ย่อยเดียวกับกระซู่ทางตะวันตกของสุมาตรา
D.s. harrissoni หรือ แรดสุมาตราตะวันออก หรือ แรดบอร์เนียว พบตลอดทั้งเกาะบอร์เนียว ปัจจุบันคาดว่าสูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติแล้ว เหลือเพียง 3 ตัวในที่เลี้ยง เป็นตัวผู้ 1 ตัว และตัวเมียอีก 2 ตัว ซึ่งทั้งสามตัวนี้ไม่พร้อมที่จะผสมพันธุ์ ตัวเมียทั้งคู่ (ชื่อ Puntung and Iman) มีสุขภาพที่ไม่ดี และไม่พร้อมที่จะตั้งท้อง ส่วนตัวผู้เพียงตัวเดียว (ชื่อ Tam) มีอัตราการสร้างอสุจิที่ต่ำและอ่อนแอ นอกจากนี้ยังมีรายงานที่ไม่มีการยืนยันว่าพบแรดบอร์เนียวในรัฐซาราวักและกาลีมันตัน ชื่อของสปีชีส์ย่อยนี้ตั้งขึ้นเป็นเกียรติแก่ ทอม แฮร์ริสัน (Tom Harrisson) ผู้ซึ่งทำงานในด้านสัตววิทยาและมานุษยวิทยาในบอร์เนียวอย่างยาวนานในคริสต์ทศวรรษ 1960 แรดบอร์เนียวมีขนาดเล็กกว่าอีกสองสปีชีส์ย่อย
D.s. lasiotis หรือ แรดสุมาตราเหนือ เป็นสปีชีส์ย่อยเดียวที่มีการกระจายพันธุ์ในประเทศอินเดียและประเทศบังกลาเทศ แต่ได้ประกาศว่ามีการสูญพันธุ์จากประเทศเหล่านั้นไปแล้ว มีรายงานที่ไม่ได้รับการยืนยันว่ามีประชากรกลุ่มเล็ก ๆ ที่ยังเหลือรอดในประเทศพม่าและสถานการณ์ทางการเมืองในประเทศก็ไม่อำนวยให้ทำการพิสูจน์ข้อเท็จจริงได้ ชื่อ lasiotis มาจากภาษากรีกเพื่อแสดงถึงลักษณะ"หูเต็มไปด้วยขน" จากการศึกษาในภายหลังพบว่าขนที่หูไม่ได้ยาวไปกว่ากระซู่สปีชีส์ย่อยอื่นเลย แต่ D.s. lasiotis ยังคงเป็นสปีชีส์ย่อยอยู่ก็เพราะมีขนาดใหญ่กว่าสปีชีส์ย่อยอื่น
อนุกรมวิธานและชื่อ > วิวัฒนาการ

บรรพบุรุษของแรดได้วิวัฒนาการแยกตัวออกจากสัตว์กีบคี่อื่นครั้งแรกในสมัยตอนต้นยุคแรกเริ่มที่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมถือกำเนิดขึ้นมา (Eocene) การเปรียบเทียบทางไมโตคอนเดรียดีเอ็นเอ (Mitochondrial DNA) แสดงว่าบรรพบุรุษของแรดในปัจจุบันแยกตัวจากบรรพบุรุษของม้าราว ๆ 50 ล้านปีมาแล้ว ในวงศ์ที่เหลืออยู่ในปัจจุบัน แรดปรากฏขึ้นครั้งแรกในตอนปลายยุคอีโอซีนในทวีปยูเรเชีย และบรรพบุรุษของแรดในปัจจุบันมีการกระจายพันธุ์จากเอเชียในยุคไมโอซีน (Miocene)
กระซู่มีลักษณะที่ได้รับมาจากบรรพบุรุษสมัยไมโอซีนน้อยที่สุดในบรรดาแรดด้วยกัน ในการศึกษาหลักฐานทางบรรพชีวินวิทยาในอายุซากดึกดำบรรพ์สกุล Dicerorhinus อยู่ในตอนต้นยุคไมโอซีนหรือประมาณ 23–16 ล้านปีมาแล้ว ข้อมูลทางโมเลกุลแสดงว่า Dicerorhinus แยกจากสปีชีส์อื่นย้อนไปไกลถึง 25.9 ± 1.9 ล้านปี มีสมมุติฐานสามข้อที่ความสัมพันธ์ระหว่างกระซู่กับแรดชนิดอื่น ข้อหนึ่งกระซู่เป็นญาติใกล้ชิดกับแรดขาวและแรดดำหลักฐานก็คือแรดทั้งสองชนิดมีสองนอ กลุ่มที่สอง นักอนุกรมอื่น ๆ คิดว่ากระซู่มีลักษณะคล้ายคลึงกับชนิดที่เป็นพี่น้องคือแรดชวาเพราะการกระจายพันธุ์ซ้อนทับกันมาก กลุ่มสุดท้ายที่เพิ่งมีการวิเคราะห์เมื่อเร็ว ๆ นี้เสนอว่าแรดแอฟริกาสองชนิด แรดเอเชียสองชนิด และกระซู่ แสดงให้เห็นถึงเชื้อสายที่แยกเป็นสามสายเมื่อประมาณ 25.9 ล้านปีมาแล้ว ด้วยเหตุนี้จึงไม่ชัดเจนเหมือนดังที่แยกไว้ในตอนแรก
เพราะมีลักษณะคล้ายกัน จึงเชื่อว่ากระซู่เป็นญาติใกล้ชนิดกับแรดขนยาว (Coelodonta antiquitatis) แรดขนยาวซึ่งตั้งชื่อตามลักษณะที่มีขนยาว พบครั้งแรกที่ประเทศจีนในยุคไพลสโตซีนตอนปลาย (Pleistocene) กระจายตัวอยู่ในทวีปยูเรเชียจากเกาหลีถึงสเปน แรดขนยาวอยู่รอดจนถึงปลายยุคน้ำแข็งเหมือนกับช้างแมมมอธขนยาว ทั้งหมดสูญพันธุ์ไปเมื่อ 10,000 ปีก่อน เมื่อแม้การศึกษาเชิงสัณฐานวิทยาจะมีข้อสงสัยในความใกล้ชิด แต่การวิเคราะห์ทางโมเลกุลเมื่อเร็ว ๆ นี้ยืนยันว่าทั้งสองชนิดเป็นพี่น้องที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน มีซากดึกดำบรรพ์หลายชิ้นได้รับการระบุว่าเป็นสมาชิกของ Dicerorhinus แต่ก็ไม่มีสปีชีส์ใหม่ในสกุลนี้
ลักษณะ

กระซู่ที่โตเต็มที่มีความสูงจรดหัวไหล่ประมาณ 120–145 ซม. ลำตัวยาวประมาณ 250 ซม. มีน้ำหนัก 500–800 กก. ถึงแม้ว่าจะมีกระซู่บางตัวในสวนสัตว์ที่หนักมากกว่า 1000 กก. กระซู่เหมือนกับแรดในแอฟริกาที่มีสองนอ นอใหญ่อยู่บริเวณจมูก โดยทั่วไปมีขนาด 15–25 ซม. ยาวที่สุดเท่าที่มีบันทึกไว้คือ 81 ซม. นอด้านหลังมีขนาดเล็กกว่ามาก ปกติแล้วจะยาวน้อยกว่า 10 ซม. และบ่อยครั้งที่เป็นแค่ปุ่มขึ้นมา นอมีสีเทาเข้มหรือสีดำ เพศผู้มีนอใหญ่กว่าเพศเมียหรือในเพศเมียบางตัวอาจไม่มีนอใน และไม่มีลักษณะแบ่งเพศที่เด่นชัดอื่นอีก กระซู่มีอายุโดยประมาณ 30-45 ปีเมื่ออยู่ตามธรรมชาติ มีบันทึกถึง D. lasiotis เพศเมียในกรงเลี้ยงว่ามีอายุ 32 ปี 8 เดือนก่อนที่จะตายลงในสวนสัตว์ลอนดอนในปี พ.ศ. 2443
มีหนังพับย่นขนาดใหญ่สองวงรอบที่ลำตัวบริเวณหลังขาหน้าและก่อนขาหลัง ที่คอมีรอยพับย่นเล็กน้อยรอบคอและรอบตา ริมฝีปากบนแหลมเป็นจะงอย หนังหนา 10-16 มม. มีสีน้ำตาลอมเทา ริมฝีปากและผิวหนังใต้ท้องบริเวณขามีสีเนื้อ กระซู่ตามธรรมชาติไม่พบไขมันใต้หนัง มีขนปกคลุมหนาแน่นถึงเล็กน้อย (ในลูกกระซู่จะปกคลุมหนาแน่น) ปกติจะมีสีน้ำตาลแดง ในธรรมชาติกระซู่จะไม่ค่อยมีขนให้เห็นได้ชัดเจนนักเพราะเกิดจากการลงแช่ปลัก แต่ในกรงเลี้ยงกระซู่จะมีขนงอกออกมา หยาบ คาดว่าเพราะมีการเสียดสีกับพุ่มไม้ในเวลาเดินน้อยมาก กระซู่มีขนยาวบริเวณรอบหูและปกคลุมบริเวณหลังไปถึงปลายหางซึ่งมีผิวหนังบาง กระซู่เหมือนกับแรดทุกชนิด มีสายตาที่แย่ แต่ประสาทหูและประสาทรับกลิ่นดีมาก กระซู่เคลื่อนที่ได้เร็วและกระฉับกระเฉง มันสามารถไต่เขาสูงชันและว่ายน้ำเก่ง