stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สตาร์อัลไลแอนซ์
ประวัติ > คริสต์ทศวรรษที่ 2020: วาระครบรอบ 25 ปี และการปรับโครงสร้างสายการบินสมาชิก

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2020 การบินไทยสมายล์ สายการบินระดับภูมิภาคของการบินไทยได้เข้าร่วมพันธมิตรเป็นสมาชิกคอนเน็กติง โดยในเดือนมกราคม ค.ศ. 2024 การบินไทยสมายล์ได้ถูกยุบรวมกับการบินไทยตามแผนการฟื้นฟูกิจการของสายการบิน
ในวันที่ 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 2020 เอเชียนาแอร์ไลน์ได้ประกาศที่จะออกจากเครือข่าย ภายหลังการควบรวมกิจการมูลค่า 1.6 พันล้านเหรียญสหรัฐกับโคเรียนแอร์ สายการบินประจำชาติเกาหลีใต้และสมาชิกของสกายทีม ในปี 2022 ลุฟท์ฮันซ่าประกาศจะเข้าซื้อหุ้น 40% ในอิตาแอร์เวย์ ซึ่งเป็นสมาชิกของสกายทีม เมื่อสำเร็จอิตาอาจเข้าร่วมสตาร์อัลไลแอนซ์แทน
ในวันที่ 3 ตุลาคม ค.ศ. 2023 สแกนดิเนเวียนแอร์ไลน์ หนึ่งในสมาชิกผู้ก่อตั้งประกาศแผนที่จะออกจากสตาร์อัลไลแอนซ์และเข้าร่วมกับสกายทีมหลังการเข้าซื้อสายการบินของแอร์ฟรานซ์–เคแอลเอ็ม ตามการฟื้นฟูกิจการของเอสเอเอส โดยเอสเอเอสจะเป็นสตาร์อัลไลแอนซ์จนถึงวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 2024 และจะเข้าร่วมสกายทีมในวันที่ 1 กันยายน
สมาชิกและสมาชิกในเครือ

แอร์แคนาดา ลุฟท์ฮันซ่า สแกนดิเนเวียนแอร์ไลน์ การบินไทย และยูไนเต็ดแอร์ไลน์ สายการบินผู้ร่วมก่อตั้งสตาร์อัลไลแอนซ์
สมาชิกและสมาชิกในเครือ > สายการบินสมาชิกและสมาชิกในเครือปัจจุบัน

| สมาชิก | วันที่เข้าร่วม | สายการบินในเครือ |
| --- | --- | --- |
|  อีเจียนแอร์ไลน์ | 000000002553-06-30-000030 มิถุนายน 2553 |  โอลิมปิคแอร์ |
|  แอร์แคนาดา[A] | 000000002540-05-14-000014 พฤษภาคม 2540 |  แอร์แคนาดาเอกซ์เพรส[C]  แอร์แคนาดารูจ |
|  แอร์ไชนา | 000000002550-12-12-000012 ธันวาคม 2550 |  แอร์ไชนาอินเนอร์มองโกเลีย  เป่ย์จิงแอร์ไลน์  ต้าเหลียนแอร์ไลน์ |
|  แอร์อินเดีย | 000000002557-07-11-000011 กรกฎาคม 2557 |  แอร์อินเดียเอกซ์เพรส |
|  แอร์นิวซีแลนด์ | 000000002542-05-03-00003 พฤษภาคม 2542 | — |
|  ออล นิปปอน แอร์เวย์ | 000000002542-10-15-000015 ตุลาคม 2542 |  แอร์เจแปน  เอเอ็นเอวิงส์ |
|  เอเชียนาแอร์ไลน์ | 000000002546-03-28-000028 มีนาคม 2546 | — |
|  ออสเตรียนแอร์ไลน์ | 000000002543-03-26-000026 มีนาคม 2543 | — |
|  อาเบียงกา | 000000002555-06-21-000021 มิถุนายน 2555 |  อาเบียงกา คอสตาริกา  อาเบียงกา เอกวาดอร์  อาเบียงกา เอลซัลวาดอร์  อาเบียงกาเอกซ์เพรส  อาเบียงกา กัวเตมาลา |
|  บรัสเซลส์แอร์ไลน์ | 000000002552-12-09-00009 ธันวาคม 2552 | — |
|  โกปาแอร์ไลน์ | 000000002555-06-21-000021 มิถุนายน 2555 |  โกปาแอร์ไลน์โคลัมเบีย |
|  โครเอเชียแอร์ไลน์ | 000000002547-11-18-000018 พฤศจิกายน 2547 | — |
|  อียิปต์แอร์ | 000000002551-07-11-000011 กรกฎาคม 2551 | — |
|  เอธิโอเปียนแอร์ไลน์ | 000000002554-12-13-000013 ธันวาคม 2554 | — |
|  อีวีเอแอร์ | 000000002556-06-18-000018 มิถุนายน 2556 |  ยูนิแอร์ |
|  ลอตโปลิชแอร์ไลน์ | 000000002546-10-26-000026 ตุลาคม 2546 | — |
|  ลุฟท์ฮันซ่า[A] | 000000002540-05-14-000014 พฤษภาคม 2540 |  แอร์โดโลมีตี  ลุฟท์ฮันซ่าซิตีไลน์ |
|  เชินเจิ้นแอร์ไลน์ | 000000002555-11-29-000029 พฤศจิกายน 2555 | — |
|  สิงคโปร์แอร์ไลน์ | 000000002543-04-01-00001 เมษายน 2543  |  สกู๊ต |
|  เซาท์แอฟริกันแอร์เวส์ | 000000002549-04-10-000010 เมษายน 2549 | — |
|  สวิสอินเตอร์แนชนัลแอร์ไลน์ | 000000002549-04-01-00001 เมษายน 2549 |  เอเดลไวส์แอร์ |
|  ตัปแอร์ปูร์ตูกัล | 000000002548-03-14-000014 มีนาคม 2548 |  ตัปเอกซ์เพรส[D] |
|  การบินไทย[A] | 000000002540-05-14-000014 พฤษภาคม 2540 | — |
|  เตอร์กิชแอร์ไลน์ | 000000002551-04-01-00001 เมษายน 2551 | — |
|  ยูไนเต็ดแอร์ไลน์[A] | 000000002540-05-14-000014 พฤษภาคม 2540 |  ยูไนเต็ดเอกซ์เพรส[E] |
Aสมาชิกแรกก่อตั้ง 

Bสายการบินในเครือนี้ดำเนินงานให้กับสายการบินแม่ (ที่เป็นสมาชิก) ภายใต้ชื่ออื่น 

Cเที่ยวบินของแอร์แคนาดาเอกซ์เพรสจะให้บริการโดยแจ๊สเอวิเอชันและพอลแอร์ไลน์ 

Dเที่ยวบินของตัปเอกซ์เพรสจะให้บริการโดยโปรตุกาเลียแอร์ไลน์ 

Eเที่ยวบินของยูไนเต็ดเอกซ์เพรส จะให้บริการโดยคอมมิวท์แอร์ โกเจ็ตแอร์ไลน์ เมซาแอร์ไลน์ รีพับลิคแอร์เวย์ และสกายเวสต์แอร์ไลน์ 

Fสแกนดิเนเวียนแอร์ไลน์จะออกจากการเป็นสมาชิกของสตาร์อัลไลแอนซ์ในวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 2567
สมาชิกและสมาชิกในเครือ > สมาชิกคอนเน็กติง

| สมาชิก | วันที่เข้าร่วม | สมาชิกในเครือ |
| --- | --- | --- |
|  การบินจี๋เสียง | 000000002560-05-23-000023 พฤษภาคม 2560 | — |
สมาชิกและสมาชิกในเครือ > สมาชิกขนส่งระหว่างรูปแบบ

ตั้งแต่เดือนสิงหาคม ค.ศ. 2022 ด็อยท์เชอบาน บริษัทรถไฟหลักของเยอรมนีจะเข้าร่วมสตาร์อัลไลแอนซ์โดยเป็นสมาชิกในการขนส่งระหว่างรูปแบบ โดยในอนาคตสายการบินสมาชิกจะสามารถกำหนดหมายเลขเที่ยวบินของตนเองสำหรับการเดินทางรถไฟได้
สมาชิกและสมาชิกในเครือ > อดีตสมาชิกในเครือของสมาชิกปัจจุบัน

| สมาชิก | อดีตสมาชิกในเครือ | วันที่เข้าร่วม | วันที่ออก | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  แอร์แคนาดา |  แอร์อัลไลแอนซ์ | 1997 | 1999 | ยุบรวมเข้ากับแอร์แคนาดาเอกซ์เพรส |
|  แอร์แคนาดา |  แอร์บีซี | 1997 | 2001 | ยุบรวมเข้ากับแอร์แคนาดาเอกซ์เพรส |
|  แอร์แคนาดา |  แอร์แคนาดาแทงโก | 2001 | 2004 | ยุบรวมเข้ากับแอร์แคนาดา |
|  แอร์แคนาดา |  แอร์โนวา | 1997 | 2001 | ยุบรวมเข้ากับแอร์แคนาดาเอกซ์เพรส |
|  แอร์แคนาดา |  แอร์ออนแทรีโอ | 1997 | 2001 | ยุบรวมเข้ากับแอร์แคนาดาเอกซ์เพรส |
|  แอร์แคนาดา |  ซิป | 2002 | 2004 | ยุบรวมเข้ากับแอร์แคนาดา |
|  แอร์อินเดีย |  อัลไลแอนซ์แอร์ | 2014 | 2022 | เดิมคือแอร์อินเดียรีเจียนัล โดยตั้งแต่วันที่ 15 เมษายน ค.ศ. 2022 จะแยกตัวออกมาดำเนินงานอิสระภายใต้รัฐบาลอินเดีย เป็นการพ้นสภาพสมาชิกของสตาร์อัลไลแอนซ์ |
|  แอร์อินเดีย |  เอไอเอ็กซ์คอนเน็ก | 2022 | 2024 | ควบรวมกิจการเข้ากับแอร์อินเดียเอกซ์เพรส |
|  แอร์อินเดีย |  วิสทาร่า | 2022 | 2024 | ควบรวมกิจการเข้ากับแอร์อินเดีย |
|  แอร์นิวซีแลนด์ |  แอร์เนลสัน | 1997 | 2019 | ยุบรวมเข้ากับแออร์นิวซีแลนด์ |
|  แอร์นิวซีแลนด์ |  เมานท์คุกแอร์ไลน์ | 1999 | 2019 | ยุบรวมเข้ากับแออร์นิวซีแลนด์ |
|  ออล นิปปอน แอร์เวย์ |  แอร์เน็กซต์ | 2004 | 2010 | ควบรวมกิจการกับเอเอ็นเอวิงส์ |
|  ออล นิปปอน แอร์เวย์ |  แอร์นิปปอน | 1999 | 2012 | ควบรวมกิจการกับเอเอ็นเอวิงส์ |
|  อาเบียงกา |  อาเบียงกา เปรู | 2012 | 2020 | เลิกดำเนินงานหลังอาเบียงกาประกาศสภาวะล้มละลายในช่วงการระบาดทั่วของโควิด-19 |
|  ออสเตรียนแอร์ไลน์ |  เลาดาแอร์ | 2000 | 2013 | ทดแทนด้วย ออสเตรียนมายฮอลิเดย์ |
|  ออสเตรียนแอร์ไลน์ |  ไทโลเรียนแอร์เวย์ | 2000 | 2015 | ยุบรวมเข้ากับออสเตรียนแอร์ไลน์ |
|  บรัสเซลส์แอร์ไลน์ |  โครอนโกแอร์ไลน์ | 2009 | 2015 | ยุบรวมเข้ากับบรัสเซลส์แอร์ไลน์ |
|  อียิปต์แอร์ | อียิปต์แอร์เอกซ์เพรส | 2006 | 2019 | ควบรวมกิจการกับอียิปต์แอร์ |
|  ลอตโปลิชแอร์ไลน์ |  เซนทรัลวิงส์ | 2004 | 2009 | ยุบรวมเข้ากับลอตโปลิชแอร์ไลน์ |
|  ลุฟท์ฮันซ่า |  ลุฟท์ฮันซ่าอิตาเลีย | 2009 | 2011 | ยุบรวมเข้ากับลุฟท์ฮันซ่า |
|  สแกนดิเนเวียนแอร์ไลน์ซิสเต็ม |  บลูวัน | 2012 | 2015 | ยุบรวมเข้ากับซิตีเจ็ต |
|  สิงคโปร์แอร์ไลน์ |  ซิลค์แอร์ | 1989 | 2021 | ยุบรวมเข้ากับสิงคโปร์แอร์ไลน์ เส้นทางบินบางส่วนโอนย้ายให้กับสกู๊ต |
|  สิงคโปร์แอร์ไลน์ |  ไทเกอร์แอร์ | 2003 | 2017 | ควบรวมกิจการกับสกู๊ต |
|  เซาท์แอฟริกันแอร์เวส์ |  เซาท์แอฟริกันเอกซ์เพรส | 2006 | 2020 | ยุบรวมเข้ากับเซาท์แอฟริกันแอร์เวส์ |
|  สวิสอินเตอร์แนชนัลแอร์ไลน์ |  สวิสโกลบอลแอร์ไลน์ | 2007 | 2018 | เลิกดำเนินงานและผนวกกิจการเข้ากับสวิสอินเตอร์แนชนัลแอร์ไลน์ |
|  สวิสอินเตอร์แนชนัลแอร์ไลน์ |  สวิสไฟรเวทเอวิเอชัน | 2007 | 2011 | ยุบรวมเข้ากับสวิสอินเตอร์แนชนัลแอร์ไลน์ |
|  การบินไทย |  การบินไทยสมายล์ | 2011 | 2024 | ยุบรวมเข้ากับการบินไทย |
|  เตอร์กิชแอร์ไลน์ |  ไซปรัสเตอร์กิชแอร์ไลน์ | 2008 | 2010 | ยุบรวมเข้ากับเตอร์กิชแอร์ไลน์ |
|  ยูไนเต็ดแอร์ไลน์ |  ยูไนเต็ดชัทเทิล | 1997 | 2001 | เป็นส่วนหนึ่งของยูไนเต็ดแอร์ไลน์ |
|  ยูไนเต็ดแอร์ไลน์ |  เท็ด | 2004 | 2009 | ยุบรวมเข้ากับยูไนเต็ดแอร์ไลน์ |
ดูเพิ่ม

วันเวิลด์
สกายทีม
พระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร)

| พระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร) |
| --- | --- |


เจ้าเมืองกาฬสินธุ์
ดำรงตำแหน่ง พ.ศ. 2336 – พ.ศ. 2349
ก่อนหน้า: ไม่มี
ถัดไป: พระยาชัยสุนทร (หมาแพง)
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: พ.ศ. 2275 อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์
เสียชีวิต: พ.ศ. 2349 อายุ 73 ปีเศษ เมืองกาฬสินธุ์
บุตร: 1.พระยาไชยสุนทร(หมาแพง) เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ลำดับที่ 2  2.พระธานี(หมาป้อง) อุปฮาดเมืองสกลนคร 3.พระไชยสุนทร(หมาสุ่ย) อุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ 4.พระยากำแหงมหึมา(หมาฟอง) เจ้าเมืองกบินทร์บุรี ลำดับที่ 1

พระยาชัยสุนทรหรือพระยาไชยสุนทร บ้างออกพระนามพระยาไชยสุนทอน หรือ พระยาไชสุนธรสมพมิษ เดิมพระนามเจ้าโสมพะมิตรหรือท้าวโสมพะมิตร พื้นเมืองเวียงจันทน์ออกพระนามว่าพระยาสมะบพิตรเจ้า หรือพะยาสมพะมิดเจ้า หรือพระยาสมพมิตรเจ้า พงศาวดารเมืองกาฬสินธุ์และเมืองกมลาสัยออกพระนามว่าพระยาสมพมิษ เป็นเจ้าองค์ครองเมืองกาฬสินธุ์ (กาละสินธ์ หรือ กาลสิน) องค์แรก และผู้สร้างเมืองกาฬสินธุ์ (พ.ศ. 2336) ปัจจุบันคือจังหวัดกาฬสินธุ์ เดิมรับราชการในราชสำนักเวียงจันทน์ที่พญาโสมพะมิตรกองถวายส่วยผ้าขาวแด่กษัตริย์เวียงจันทน์ ภายหลังรัชกาลที่ 1 ของไทยสถาปนาขึ้นเป็นเจ้าเมืองกาฬสินธุ์คนแรกในฐานะหัวเมืองประเทศราช พระยาชัยสุนทรเป็นต้นสกุล ณ กาฬสินธุ์ (พระราชทานสมัยรัชกาลที่ 6) วงศ์กาฬสินธุ์ บริหาร เกษทอง ฟองกำแหง กำแหงมิตร ศรีกาฬสินธุ์ พลเยี่ยม ทองเยี่ยม พิมพะนิตย์ ไชยสิทธิ์ อาษาไชย ทองทวี วงศ์กมลาไสยหรือวงษ์กาไสย(เดิม) ศิริกุล เป็นต้น
ประวัติ > ราชตระกูล

พระยาชัยสุนทร(เจ้าโสมพะมิตร) ประสูติราว พ.ศ. 2275 เป็นพระโอรสในเจ้าองค์ลอง  กษัตริย์อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์องค์ที่ 2 เป็นพระราชนัดดา (หลานปู่) ในสมเด็จพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2 (พระไชยองค์เว้ ครองราชย์ราว พ.ศ. 2250-2273) กษัตริย์ราชอาณาจักรล้านช้างองค์ที่ 36 และปฐมกษัตริย์ราชอาณาจักรเวียงจันทน์สมัย 3 อาณาจักร ฝ่ายพระมารดาเป็นพระสนมผู้ซึ่งเป็นนัดดาเจ้าผ้าขาว (เจ้าปะขาว) ผู้ครองเมืองเมืองผ้าขาวและเมืองพันนา (เมืองพนาง) ในสกลนคร สมเด็จพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2 เป็นพระราชนัดดา (หลานอา) ในพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราชมหาราชและเป็นพระราชนัดดา (หลานปู่) ในพระเจ้าต่อนคำ กษัตริย์ราชอาณาจักรล้านช้างองค์ที่ 31 ดังนั้นตระกูลพระยาชัยสุนทรจึงเป็นเจ้านายลาวจากราชวงศ์เวียงจันทน์สายหนึ่ง ส่วนเครือญาติบุตรหลานได้ปกครองหัวเมืองลาวจนปฏิรูปการปกครองหลายเมือง เช่น เมืองผ้าขาว (ปัจจุบันคือบ้านผ้าขาวหรือบ้านปะขาว) เมืองพันนา (ปัจจุบันคือบ้านพันนา) เมืองกาฬสินธุ์ เมืองกมลาสัย (เมืองกมลาไสย) เมืองสหัสขันธ์ เมืองสกลนคร (บ้านธาตุเชียงชุม) บ้านกลางหมื่น เป็นต้น
ประวัติ > อพยพไพร่พล

พระยาไชยสุนทร(เจ้าโสมพะมิตร) รับราชการในราชสำนักเวียงจันทน์จนได้รับความชอบ กษัตริย์เวียงจันทน์โปรดเกล้าฯ เลื่อนยศเป็นที่พญาโสมพะมิต ต่อมา พ.ศ. 2320 พญาโสมพะมิตรและญาติพี่น้องคืออุปฮาดเมืองแสนฆ้องโปงและเมืองแสนหน้าง้ำขัดแย้งกับสมเด็จพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 3 แห่งเวียงจันทน์ (พระเจ้าสิริบุนสาน ครองราชย์ราว พ.ศ. 2294-2322) จึงรวบรวมผู้คนเป็นสมัครพรรคพวกประมาณหนึ่งหมึ่นข้ามน้ำโขงผ่านทางหนองบัวลำภูตั้งเป็นชุมชนใหญ่ที่บ้านผ้าขาวและบ้านพันนา (เมืองผ้าขาวพันนา) เมืองเก่าในแขวงมณฑลอุดร บริเวณพระธาตุเชิงชุม ฝ่ายพระเจ้าสิริบุนสานส่งทัพหลวงติดตามมากวาดต้อนผู้คนที่อพยพหลบหนีให้กลับคืนเวียงจันทน์ พญาโสมพะมิตรจึงอพยพไพร่พลผ่านกุดสิมคุ้มเก่า เมืองบัวขาว ถอยลงใต้ไปทางบ้านเชียงเครือท่าเดื่อ จนเหลือไพร่พลราว 5,000 เส้นทางการตั้งบ้านเรือนเพื่อหนีความวุ่นวายทางการเมืองจากนครเวียงจันทร์ผ่านทางหนองบัวลำภูแบ่งเป็น 3 กลุ่มใหญ่คือ
กลุ่มพระยาชัยสุนทร พระยาอุปชา เมืองแสนฆ้องโปง และเมืองแสนหน้า ตั้งเมืองสกลนคร
กลุ่มเจ้าพระวอ เจ้าพระตา แยกตั้งบ้านเรือนที่ดอนมดแดง เวียงฆ้อนกลอง ดงอู่ผึ้ง บ้านแจละแม ตั้งเป็นเมืองอุบลราชธานี
กลุ่มพระครูโพนเสม็กอธิการวัดหรือพระอรหันต์ภายสร้อย แยกตั้งบ้านเมือง ณ เมืองจามปามหานครซึ่งเป็นเมืองร้างโดยตั้งเจ้าสร้อยศรีสมุทร์เชื้อพระวงศ์กษัตริย์เวียงจันทน์เป็นกษัตริย์นครจำปาศักดิ์
ประวัติ > การก่อตั้งเมืองกาฬสินธุ์

เมื่อกองทัพเวียงจันทน์ยกมารบกวนพญาโสมพะมิตรจึงยกไพร่พลข้ามสันเขาภูพานลงทิศใต้ สร้างพระพุทธรูปใหญ่ไว้ข้างสิมหนองเทาเก่าตั้งบ้านเรือนหนาแน่นและเป็นใหญ่ปกครองเมืองอยู่บ้านกลางหมื่น (ตำบลกลางหมื่น อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ในปัจจุบัน) เป็นอิสระไม่ขึ้นแก่เมืองใด ด้วยจำนวนไพร่พล 5,000 ต่อมาพระยาอุปชาและเมืองแสนฆ้องโปงถึงแก่กรรมพระเจ้าสิริบุนสานส่งทัพมารบกวน พญาโสมพมิตรจึงขึ้นไปสมทบกับเจ้าพระวอเจ้าพระตาขอไพร่พลร่วมสมทบอีกราว 3,000 คน ราวปีเศษ พ.ศ. 2325 จึงอพยพผู้คนย้อนกลับมาตั้งบ้านเรือนใหม่ที่แก้งส้มโฮง (แก่งสำโรง) ดงสงเปือยริมฝั่งน้ำปาวรวมไพร่พลราว 4,000 คน เหลือไพร่พลที่บ้านกลางหมื่น 1,000 คน และได้ส่งบรรณาการได้แก่ “น้ำรัก สีผึ้ง นอแรด และงาช้าง” เป็นส่วยเพื่อนำทูลเกล้าถวายต่อกรุงเทพมหานคร ผ่านทางเวียงจันทน์ มีความว่า “ข้าพเจ้าก็แต่งแสนท้าวพระยาลาวมีชื่อคุมแสนดาบขวา แสนไชยสวัสดีลงไปแต่ก่อนนั้นก็กลับคือมาถึงแล้วให้การว่า พระบรมมีของตอบแทนงาช้าง ๕ กิ่ง จันทร์ ๗ ท่อน ดีบุก ๑๐ ทะลา ฝ่ายโสมพะมิตรมีของตอบแทน รัก ๕๐ กระบอก สีผึ้ง ๑๐ ชั่ง งาช้าง ๒ กิ่ง นอระมาดยอด ๑”เพื่อขอพึ่งพระบรมโพธิสมภารในฐานะข้าขอบขัณฑสีมา ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ ๑ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ราวปีพ.ศ. 2336 พญาโสมพะมิตเดินทางไปกรุงเทพมหานครเจริญไมตรีกับกษัตริย์สยาม โดยนำเครื่องเจริญสัมพันธไมตรีมีค่าเป็นกาน้ำสำริดหรือกาทองที่นำติดตัวมาแต่สมัยรับราชการ ณ เวียงจันทน์มอบแด่รัชกาลที่ 1 พร้อม “ดอกไม้เงิน ดอกไม้ทอง ผูกส่วยผลเรว สีผึ้ง กระวาน น้ำรัก และเงิน” ราชสำนักสยามจึงยกฐานะบ้านแก้งส้มโฮง ซ่งเปือย ริมน้ำปาว ขึ้นเป็นเมืองกาฬสินธุ์ตามนามมงคลนิมิตของกาน้ำสำริด สถาปนาพญาโสมพะมิตขึ้นเป็นพระยาไชยสุนทรเจ้าองค์ครองเมืองกาฬสินธุ์องค์แรก ในฐานะประเทศราช (ต่อมาถูกลดฐานะเป็นหัวเมืองชั้นเอกแต่ยังไม่มีหัวเมืองขึ้น) แต่นั้นเจ้าเมืองกาฬสินธุ์ยึดถือนามยศพระยาชัยสุนทรไว้สำหรับผู้ดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองนี้โดยเฉพาะ พระยาชัยสุนทรครองเมืองด้วยความสงบเรียบร้อยโดยลำดับ พ.ศ. 2345 ทรงชราภาพจึงมอบหมายราชการให้ท้าวหมาแพงดูแลรักษา
ประวัติ > การพระราชทานสัญญาบัตรตราตั้งเป็นเจ้าเมือง

พระขัติยะวงศา(ทน)เจ้าเมืองร้อยเอ็ด ได้กราบบังคมทูลเบิกตัว เจ้าโสมพะมิตร เข้าถวายตัวกราบบังคมทูลพระกรุณาฯ ขอตั้งเมืองและทำราชการปฏิบัติงานขึ้นตรงต่อกรุงเทพมหานคร ในระยะแรกนั้น ได้ประชุมกันเพื่อพิจารณานำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาฯเพื่อตั้งเมืองและสถาปนาตำแหน่งผู้ครองเมืองนั้น ดังนี้
คณะลูกขุน ณ ศาลา ประกอบด้วยข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ ได้แก่
พระยาพิพัฒน์โกษา ๑
พระยาราชภักดี ๑
พระยาราชสุภาวดี ๑
พระมหาอำมาตย์ ๑
พระยาสุรเสนี ๑
ได้ประชุมกันเพื่อพิจารณานำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาเพื่อเสนอนามบรรดาศักดิ์ดังนี้
“พระยาไชยรังสรรค์ ๑ พระยาไชยวงษา ๑ พระยาไชยสุริยวงษา ๑ พระยาไชยานุชิต ๑”
ในที่สุดคณะลูกขุน ณ ศาลา ได้ลงความเห็นเลือกนามบรรดาศักดิ์นำทูลเกล้าถวายเพื่อพระราชทานสัญญาบัตรแต่งตั้ง โดยยุบรวมนามตามความเหมาะสมเป็นที่
"พระยาไชยสุนทร บวรภักดี ธานีศรีอุตระนิคมเขตร์ "
พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช โปรดเกล้าฯพระราชทานเครื่องยศตามฐานะตำแหน่ง พระยาไชยสุนทร เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ดังสัญญาบัตรตราตั้ง ซึ่งประกอบด้วย
ครอบถมเครื่องในพร้อม ๑ สำหรับ, คนโทเงินถมยาคำ ๑ ใบ, ลูกประคำทอง ๑ สาย, กระบี่บั้งเงิน ๑ เล่ม, สัปทนปัตตู ๑ คัน, เสื้อเข้มขาบริ้วดี ๑ ผืน, แพรสีทับทิมติดขลิบ ๑ ผืน, ชวานปักทอง ๑ ผืน, แพรขาวห่ม ๑ ผืน, ผ้าปูม ๑ ผืน
ประวัติจากเอกสารชั้นต้น > ในพื้นเวียงจันทน์

เอกสารพื้นเวียงจันทน์อย่างน้อย 3 ฉบับระบุตรงกันว่าเมื่อพระยาชัยสุนทรขึ้นปกครองเมืองกาฬสินธุ์ ก่อนเหตุการณ์สงครามเวียงจันทน์-สยามในรัชกาลสมเด็จพระเจ้าไชยเชฏฐาธิราชที่ 5 (เจ้าอนุวงศ์ ครองราชย์ราว พ.ศ. 2348-2371) สยามส่งนายกองมาสักเลกรุกล้ำแผ่นดินลาวจนชาวเมืองกาฬสินธุ์เดือดร้อน พระยาชัยสุนทรจึงอพยพไพร่พลไปพึ่งพระบรมโพธิสมภารเจ้าอนุวงศ์ที่เมืองสกลนครซึ่งเป็นเมืองเดิมที่ทรงปกครองมาก่อน ดังข้อความ
แต่นั้น พอเมื่อหมดเขตต์แล้วม้มแห่งฤดูฝน ฝูงหมู่นายกองสักออกมามิช้า เขาก็ไปอยู่ตั้งทัพที่กาฬสินธุ์ จัดหัวเมืองเฮ่งมาโฮมหั้น แต่นั้น เลยเหล่าขำเขือกฮ้อนอุบาทว์หลายประการ เสนาเขาแหกเมืองหนีเจ้า เขาก็หมายเพิ่งเจ้ายั้งขม่อมเวียงจันทน์ เขาก็ขนครัวไปเพิ่งบุญจอมเจ้า ชื่อว่าพญาสมะบพิตรเจ้าแหกจากกาฬสินธุ์ เวียนกินเมืองเอกโทนจริงแท้ เจ้าก็มาอยู่สร้างทันที่หนองหาร ชื่อว่าเมืองสกลนครพื้นปฐพีพระธาตุใหญ่ ฯ
พอเมื่อเหมิดเขดแล้วม้มแห่งระดูฝน ฝูงหมู่นายกองสักออกหลำซ้ำ เขาก็ไปอยู่ตั้งทันที่กาละสิน จัดหัวเมืองเล่งมาโฮมหั้น แต่นั้น เลยเล่าขำเขือดฮ้อนอุบาดหลายปะกาน เสนาเขาแหกเมืองหนีเจ้า เขาก็หมายเพิ่งเจ้าหยั้งขม่อมเวียงจัน เขาก็ขนคัวมาเพิ่งบุนจอมเจ้า ซื่อว่าพะยาสมพะมิดเจ้าแหกจากกาละสิน เลียนกินเมืองเอกโทนจิงแท้ เจ้าก็มาอยู่ส้างแทนที่หนองหาน ซื่อว่าเมืองสะกลนะคอนแผ่นดินพระทาดใหย่
พอเมื่อเหมิดเขตแล้วม้มแห่งฤดูฝน ฝูงหมู่นายกองสักออกมาหล่ำซ้ำ เขาก็ไปอยู่ตั้งทันที่กาฬสินธุ์ จัดหัวเมืองเร่งมาโฮมหั้น แต่นั้น เลยเล่าขำเขือกฮ้อนอุบาทว์หลายประการ เสนาเขาแหกเมืองหนีเจ้า เขาก็หมายเพิ่งเจ้ายั้งขม่อมเวียงจันทน์ เขาก็ขนครัวมาเพิ่งบุญจอมเจ้า ชื่อว่าพระยาสมพมิตรเจ้าแหกจากกาฬสินธุ์ เลียนกินเมืองเอกโทนจริงแท้ เจ้าก็มาอยู่สร้างแทนที่หนองหาน ชื่อว่าเมืองสกลนครแผ่นดินพระธาตุใหญ่ ฯ
ประวัติจากเอกสารชั้นต้น > ในพงษาวดารหัวเมืองมณฑลอิสาณ: เอกสารฝ่ายสยาม

เอกสารพงษาวดารหัวเมืองมณฑลอิสาณ เรียบเรียงดัดแปลงแก้ไขจากพงศาวดารเมืองอุบลราชธานีโดยหม่อมอมราชวงษ์วิจิตร (หม่อมราชวงศ์ปฐม คเนจร) ภาคที่ 1 (ในภาคที่ 1-10) ซึ่งเป็นหนังสือตีพิมพ์เอกสารประวัติศาสตร์เรื่องต่าง ๆ ของไทยทั้งเอกสารในประเทศและที่แปลจากภาษาต่างประเทศ โดยโบราณคดีสโมสร หอสมุดพระวชิรญาณ และหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร อนุญาตให้จัดพิมพ์ในวาระต่างๆ มีทั้งหมด 82 ภาค กล่าวถึงพระประวัติพระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร) โดยละเอียดดังนี้
...ลุจุลศักราช ๑๑๕๕ ปีฉลูเบญจศก ท้าวโสมพมิตร ท้าวอุปชา ซึ่งเดิมอยู่บ้านผ้าขาวแขวงเมืองศรีสัตนาคนหุต แลพาครอบครัวยกมาตั้งอยู่บ้านท่าแก่งสำโรงริมน้ำปาวนั้น ได้พาพวกญาติพี่น้องมาเฝ้าทูลลอองธุลีพระบาทณกรุงเทพฯ ขอพึ่งพระบรมโพธิสมภารควบคุมบ่าวไพร่ตัวเลขเก็บผลเร่วส่งทูลเกล้าฯ ถวาย จึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ตั้งให้ท้าวโสมพมิตรเปนพระยาไชยสุนทรเจ้าเมือง ให้ท้าวคำหวาเปนที่อุปฮาด ยกบ้านแก่งสำโรงขึ้นเปนเมืองกาฬสินธุ์ทำราชการขึ้นกรุงเทพฯ อาณาเขตรเมืองกาฬสินธุ์ครั้งนั้นมีว่า ทิศตวันออกลำพยังตกลำน้ำชี ทิศเหนือเฉียงตวันตกภูเหล็กยอดลำน้ำสงครามมาลำไก่เขี่ย ตัดลงคูไชเถ้าเกาะจนกระทั่งห้วยสายบาทตกลำพวง ทิศเหนือเฉียงตวันออกภูศรีถานยอดลำห้วยหลักทอดตกลำพยัง แต่ภูศรีถานเฉียงเหนือยอดห้วยก้านเหลืองลงน้ำก่ำเมืองหนองหาร เฉียงเหนือภูเหล็กยอดลำน้ำสงครามมาลำน้ำยามถึงลำน้ำอุ่น ตัดมาหนองบัวส้างยอดน้ำลาดตกน้ำหนองหาร ครั้นพระยาไชยสุนทร (โสมพมิตร) อุปฮาด (คำหวา) ถึงแก่กรรมแล้ว จึ่งโปรดตั้งให้ท้าวหมาแพงบุตรท้าวอุปชา เปนพระยาไชยสุนทรเจ้าเมือง ให้ท้าวหมาสุยเปนอุปฮาด ให้ท้าวหมาพวงเปนราชวงษ์ ทั้งสองคนนี้เปนบุตรพระยาไชยสุนทร (โสมพมิตร) เปนผู้รักษาเมืองกาฬสินธุ์ต่อไป แลโปรดเกล้าฯ ให้ข้าหลวงขึ้นไปสักตัวเลขเปนเลขขึ้นเมืองกาฬสินธุ์มีจำนวนครั้งนั้นรวม ๔๐๐๐ คน แบ่งเปนส่วนขึ้นกับเจ้าเมือง อุปฮาด ราชวงษ์ตามสมควร ฝ่ายราชวงษ์ (พอง) นั้น กระทำการเกี่ยงแย่งหาเปนสามัคคีกับพระยาไชยสุนทรไม่ จึ่งอพยพครอบครัวแยกไปตั้งอยู่ณบ้านเชียงชุมแล้วไปยอมสมัคขึ้นอยู่กับเมืองเวียงจันท์ (ศรีสัตนาคนหุต)...
การพระศาสนา

พระยาไชยสุนทร (เจ้าโสมพะมิตร) เป็นผู้เลื่อมใสในบวรพระพุทธศาสนาอย่างยิ่ง และได้สร้างวัดไว้ในตัวเมืองกาฬสินธุ์มากถึง 3 วัด ได้แก่
•วัดศรีบุญเรือง สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2336 (ปัจจุบันเป็นวัดเหนือ)
•วัดกลาง สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2337 (ปัจจุบันเป็นพระอารามหลวง)
•วัดใต้โพธิ์ค้ำ สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2341
ปัจฉิมวัย

เมื่อปี พ.ศ.2345 พระยาไชยสุนทร(เจ้าโสมพะมิตร)เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ชราภาพ มีอายุสัก ๗๐ ปีเศษ หลงลืมสติจึงมอบราชการเมืองให้กับท้าวหมาแพงบุตรนั้นเป็นผู้ว่าราชการเมืองกาฬสินธุ์ต่อมา จนกระทั่งถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคชราในปี พ.ศ.๒๓๔๙ สิริรวมอายุได้ ๗๓ ปีเศษและทางกรมการเมืองกาฬสินธุ์จึงไว้ทุกข์มีใบบอกขอพระราชทานเพลิงศพ ดังนี้
หมายรับสั่ง เรื่อง พระราชทานหีบศิลาหน้าเพลิงและสิ่งของขึ้นไปเผาศพพระยาไชยสุนทร เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ จ.ศ. ๑๑๗๒
“ด้วย เจ้าพระยาภูธราภัยฯ รับพระราชโองการใส่เกล้าฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สั่งว่า อุปฮาดท้าวเพียเมืองกาฬสินธุ์ บอกลงมาว่า พระยาไชยสุนทร เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ป่วยถึงแก่กรรม กำหนดจะได้เผาศพ ณ เดือน ๔ ข้างแรม ปีมะเมีย โทศก โปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพนักงาน จัดหีบศิลาหน้าเพลิง สิ่งของพระราชทานขึ้นไปเผาศพให้สมแก่เกียรติยศ นั้นให้เจ้าพระคลังในซ้ายเบิกหีบคำเปลวต่อพระคลังข้างในหีบ ๑ ส่งให้พระคลังวิเสทเย็บถุงใส่หีบ เร่งเบิกแต่ ณ วันขึ้น ๑๒ ค่ำ เดือน ๔ อนึ่ง ให้พระคลังรับหีบคำเปลว ต่อพระคลังในซ้ายมาเย็บถุงใหญ่ใส่หีบ ถุงเล็กใส่ศิลาหน้าเพลิง รับศิลาหน้าเพลิงต่อกรมแสง รับธูปเทียน ดอกไม้จันทน์ต่อท่านข้างในใส่หีบให้พร้อม ส่งให้กรมวัง อนึ่ง ให้มหาดเล็ก รับศิลาหน้าเพลิงต่อกรมวัง ทูลเกล้าฯ แล้วส่งให้กรมวัง แต่ ณ วันขึ้น ๑๓ ค่ำ เดือน ๔ อนึ่ง ให้กรมแสงจัด หีบศิลาหน้าเพลิงสำรับ ๑ ผ้าไตร ๓ ไตร ผ้าขาว ๕ พับ ร่ม ๕๐ คัน รองเท้า ๕๐ คู่ ทองอังกฤษ ๔ กุลี กระดาษเงิน ๒๐ พับ กระดาษทอง ๒๐ พับ กระดาษแดง ๓ พับ กระดาษเขียว ๓ พับ กระดาษเส้น ๓ พับ กระดาษบัว ๓ พับ กระดาษฟาง ๕ พับ ชาห่อใหญ่ ๑ ห่อ ฝุ่น ๒ ห่อ หรดาน ๒ ห่อ ดินแดง ๕๐ เฟื้อง กาว ๒ ชั่ง รง ๑ ชั่ง
พระยาไชยสุนทร เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ เทียบเอาอย่างเจ้าเมืองชนบท
วัน เดือน ปีมะเมีย โทศก สมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนบำราบปรปักษ์ ออกว่าราชการอยู่ที่วังได้นำจำนวน สิ่งของเผาศพพระยาไชยสุนทร เจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ขึ้นกราบทูลฯ รับสั่ง ให้หมายไปตามนี้ฯ”
อนุสรณ์

อนุสาวรีย์พระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร) ตั้งอยู่ ณ ถนนกาฬสินธุ์ หน้าที่ทำการไปรษณีย์ ตำบลกาฬสินธุ์ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ หล่อด้วยสัมฤทธิ์เท่าองค์จริง สูง 175 เซนติเมตร ประทับบนพระแท่น หัตถ์ขวาทรงกาน้ำหรือกลศ หัตถ์ซ้ายทรงดาบอาญาสิทธิ์ ชาวกาฬสินธุ์ร่วมกันก่อสร้างเพื่อแสดงกตเวทิตาต่อพระองค์
วันบวงสรวงอนุสาวรีย์พระยาชัยสุนทร อนุสาวรีย์พระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร) หล่อเมื่อ 13 กันยายน พ.ศ. 2524 ชาวกาฬสินธุ์จึงยึดถือวันที่ 13 กันยายนของทุกปีเป็นวันบวงสรวงอนุสาวรีย์
ถนนโสมพะมิตร ตั้งอยู่ใกล้โฮงเดิมของเจ้าเมืองและอุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ในอดีต
| ก่อนหน้า |  | พระยาชัยสุนทร (โสมพะมิตร) |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| - |  |   เจ้าเมืองกาฬสินธุ์, ผู้ว่าราชการจังหวัดกาฬสินธุ์   (พ.ศ. 2336 - 2349) |  | พระยาชัยสุนทร (หมาแพง) |
แหล่งข้อมูลอื่น

อนุสาวรีย์พระยาชัยสุนทร
รูเพิร์ต เมอร์ด็อก

| รูเพิร์ต เมอร์ด็อก AC |
| --- | --- |
รูเพิร์ต เมอร์ด็อก ในปี 2012
เกิด: คีท รูเพิร์ต เมอร์ด็อก  (1931-03-11) 11 มีนาคม ค.ศ. 1931 (93 ปี) เมลเบิร์น รัฐวิกตอเรีย ออสเตรเลีย
พลเมือง: ออสเตรเลีย (ถีงปี 1985) สหรัฐ (ตั้งแต่ปี 1985)
การศึกษา: Worcester College, Oxford (BA)
อาชีพ: นักธุรกิจ นักลงทุน เจ้าของสื่อ
ปีปฏิบัติงาน: 1952−2023
ตำแหน่ง: Chairman and CEO of News Corporation (1980–2013) Executive chairman of News Corp (2013–2023) Chairman and CEO of 21st Century Fox (2013–2015) Executive co-chairman of 21st Century Fox (2015–2019) Acting CEO of Fox News (2016–2018) Chairman of Fox News (2016–2019) Chairman of Fox Corporation (2019–2023)
กรรมการใน: News Corp Fox Corporation
คู่สมรส:   Patricia Booker (สมรส 1956; หย่า 1967)  Anna Maria Torv (สมรส 1967; หย่า 1999)  Wendi Deng (สมรส 1999; หย่า 2013)  Jerry Hall (สมรส 2016; หย่า 2022)  Elena Zhukova (สมรส 2024) 
บุตร: 6 คน รวมถึง Prudence, Elisabeth, Lachlan และ James
บิดามารดา: Keith Murdoch Elisabeth Greene
ครอบครัว: Murdoch family
หมายเหตุ
 ↑  เสียสัญชาติในปี 1985 (ภายใต้ S17 ของ Australian Citizenship Act 1948) เพื่อรับสัญชาติสหรัฐ'"`UNIQ--ref-00000000-QINU`"''"`UNIQ--ref-00000001-QINU`"'  
คีท รูเพิร์ต เมอร์ด็อก (อังกฤษ: Keith Rupert Murdoch; /ˈmɜːrdɒk/ mur-dok; เกิดเมื่อวันที่ 11 มีนาคม ค.ศ. 1931) เป็นนักธุรกิจชาวอเมริกันที่เกษียณอายุแล้ว นักลงทุน และเจ้าพ่อสื่อ ผ่านทางบริษัทนิวส์คอร์ปของเขา เขาเป็นเจ้าของสำนักพิมพ์ระดับท้องถิ่น ระดับประเทศ และระดับนานาชาติ หลายร้อยแห่งทั่วโลก รวมถึงในสหราชอาณาจักร (เดอะซัน และ เดอะไทมส์) ในออสเตรเลีย (เดอะเดลีเทลิกราฟ, เฮอร์รอลด์ซัน และ ดิออสเตรเลียน) ในสหรัฐอเมริกา (เดอะวอลล์สตรีทเจอร์นัล และ นิวยอร์กโพสต์) สำนักพิมพ์หนังสือฮาร์เพอร์คอลลินส์และสถานีโทรทัศน์สกายนิวส์ออสเตรเลียและฟ็อกซ์นิวส์ (ผ่านทางฟ็อกซ์ คอร์ปอเรชั่น) เขายังเคยเป็นเจ้าของสกาย (จนถึงปี 2018), ทเวนตีเฟิสต์เซนจูรีฟอกซ์ (จนถึงปี 2019) และ นิวส์ออฟเดอะเวิลด์ ซึ่งปัจจุบันปิดตัวไปแล้วอีกด้วย ด้วยมูลค่าสุทธิ US$21.7 พันล้าน ข้อมูลเมื่อ 2 มีนาคม ค.ศ.  2022 (2022 -03-02) เมอร์ด็อกเป็นบุคคลที่รวยที่สุดอันดับที่ 31 ในสหรัฐอเมริกาและอันดับที่ 71 ของโลกตามนิตยสาร ฟอบส์ เนื่องจากอิทธิพลด้านความมั่งคั่งที่แผ่ขยายไปทั่วสื่อและการเมือง ทำให้เมอร์ด็อกได้รับการขนานนามว่าเป็นผู้ปกครองที่มีอภิสิทธิ์ชน
สิทธารถะ

"สิทธารถะ" เป็นคำในภาษาสันสกฤตสำหรับ "สิทธัตถะ" สำหรับศาสดาองค์ปัจจุบันของพุทธศาสนา ดู พระโคตมพุทธเจ้า
หน้าปก สิทธารถะ
สิทธารถะ (เยอรมัน: Siddhartha) เป็นวรรณกรรมภาษาเยอรมันที่ประพันธ์โดยแฮร์มัน เฮ็สเซอ ขณะเดินทางมาที่ประเทศอินเดีย โดยเป็นที่รู้จักกันดีว่าเขาเป็นผู้ที่ลุ่มหลงและแตกฉานในหลักคิดแนวปรัชญาตะวันออก นวนิยายเรื่องนี้มีเนื้อหามุ่งไปสู่การค้นหาสัจธรรมของการเวียนว่ายตายเกิด หรือนั่นหมายถึงความเพียรที่จะใฝ่รู้ว่า "อัตตา" คือสิ่งใด ชีวิตมนุษย์เกิดขึ้นมาทำไมและเพื่ออะไร และนิพพานคืออะไร โดยในเรื่องนี้สื่อภาพของสังคมของอินเดียในยุคสมัยที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังมีพระชนม์ชีพอยู่และเสด็จออกเผยแผ่ศาสนาพุทธไปทั่วชมพูทวีป
เนื้อเรื่องย่อ

เนื้อเรื่องมีขนาดความยาวแบ่งออกเป็น 2 ภาค 12 บท โดยมี สิทธารถะ เป็นชื่อของตัวละครหลักในท้องเรื่อง เขาเป็นบุตรแห่งพราหมณ์ที่ใช้ชีวิตในวัยหนุ่มเคียงข้างกับเพื่อนรักที่เป็นประหนึ่งเงาตามตัวกันและกันชื่อ โควินท์ ทั้งคู่ได้ดั้นด้นออก "แสวงหา" สัจจะในชีวิตว่าคือสิ่งใด รอนแรมไปกับกลุ่มนักพรต บำเพ็ญเพียรนานาประการ จนในที่สุดมาพบเข้ากับ พระผู้มีพระภาคเจ้า ณ วัดพระเชตวันมหาวิหาร ในเมืองสาวัตถี หลังสดับธรรมเทศนาจากพระพุทธองค์แล้ว โควินท์ สหายรักของสิทธารถะ เลือกที่จะขอบวช ขณะที่สิทธารถะกลับเลือกที่จะเดินต่อไปเพื่อแสวงหาสิ่งที่ตัวเองยังค้นไม่พบ  นวนิยายที่เหลือจากนั้นว่า ด้วยการแสวงหาสัจจะของสิทธารถะ ตั้งแต่พบหญิงคนรัก การกำเนิดบุตร เช้าค่ำวันเดือนที่ล่วงไป หากแต่สัจจะที่ต้องการค้นหากลับยิ่งอยู่ห่างออกไปเรื่อยๆ จนเมื่อความตายมาพรากสิ่งอันเป็นที่รักของสิทธารถะไป ทุกอย่างเริ่มคลี่คลาย เมื่อวาสุเทพ ชายแจวเรือจ้างปรากฏขึ้นมาในท้องเรื่อง คำตอบที่สิทธารถะวิ่งไล่กวดมาทั้งชีวิตก็อุบัติขึ้นพร้อมกับ การกลับมาของเพื่อนรัก พระโควินท์ ณ กลางแม่น้ำ  เป็นอันว่ามรรคาแห่งวิมุตติสุข ได้บังเกิดขึ้น
บทต่าง ๆ ในหนังสือ

เนื้อเรื่องทั้ง 12 บทมีดังนี้
บทต่าง ๆ ในหนังสือ > ภาคหนึ่ง

บุตรแห่งพราหมณ์
ในหมู่สมณะ
พระสมณะโคตมะ
ตื่นตน
บทต่าง ๆ ในหนังสือ > ภาคสอง

กมลา
ในหมู่ปุถุชน
วัฏสงสาร
ณ ริมฝั่งน้ำ
ชายแจวเรือข้ามฟาก
บุตรชาย
โอม
โควินทะภิกขุ
ฉบับภาษาไทย

สิทธารถะ ฉบับภาษาไทยมี 4 สำนวน ได้แก่ ฉบับของฉุน ประภาวิวัฒน์ ฉบับของสดใส ฉบับของสีมน (แปลโดยตรงจากภาษาเยอรมัน) และฉบับของวีรจิต กลัมพะสุต
แหล่งข้อมูลอื่น

เนื้อเรื่องย่อภาษาอังกฤษ