วัดไทยลุมพินี
ประวัติ

วัดไทยลุมพินี ตั้ง อยู่ในปริมณฑลสังเวชนียสถานที่ประสูติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ณ สวนลุมพินีวัน ราชอาณาจักรเนปาล สร้างขึ้นด้วยศรัทธาของพุทธบริษัทชาวไทย ในนามของรัฐบาลแห่งพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โดยใช้งบประมาณแผ่นดิน และผู้ศรัทธาร่วมทำบุญ ทำสัญญาเช่าที่ดินจากรัฐบาลเนปาล จำนวน 3 แปลง รวมพื้นที่ 8 เอเคอร์ (20 ไร่เศษ) เป็นระยะเวลา 99 ปี เพื่อเป็นการบูชาคุณพระพุทธศาสนา และร่วมเฉลิมฉลองในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงครองสิริราชสมบัติ ครบ 50 ปี
คณะรัฐมนตรีในรัฐบาลไทยมีมติเห็นชอบในหลักการให้สร้างวัดไทยลุมพินีขึ้น (15 ธันวาคม 2535) โดยใช้เงินงบประมาณแผ่นดิน และมอบหมายให้กระทรวงศึกษาธิการ แต่งตั้งคณะกรรมการก่อสร้าง เพื่อทำหน้าที่ในการออกแบบและควบคุมการก่อสร้าง ให้เป็นไปตามเป้าหมาย คือ การส่งเสริมเผยแผ่พระพุทธศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรมไทย ตามข้อตกลง (Commitment) ระหว่างรัฐบาลไทยกับรัฐบาลเนปาล ในโครงการพัฒนาลุมพินีสถาน เพื่อให้เป็นศูนย์กลางการเผยแผ่ และสืบสานพระพุทธศาสนาต่อไป
เมื่อปี 2538 การก่อสร้างจึงเริ่มขึ้น โดยพระเมตตาของสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร (สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก พระยศในขณะนั้น) เสด็จมาทรงประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์ เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2538 มีรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เอกอัครราชทูต กรมการศาสนา กรรรมการพัฒนาลุมพินีวัน (Lumbini Development Trust) และพุทธบริษัทชาวไทยและเนปาล มาร่วมในพิธีเป็นจานวนมาก
เมื่อกรมการศาสนาได้รับมอบหมายให้ดูแลงานก่อสร้าง จึงลงมือสร้างศาสนสถาน ตามแผนที่กาหนดไว้ ในปี พ.ศ. 2539 ปรากฏผลงาน คือ การปรับระดับพื้นที่บริเวณวัด สร้างกำแพงรั้วรอบวัด หอฉัน หอสวดมนต์ และกุฏิสงฆ์ 2 หลัง จัดทำระบบไฟฟ้า น้ำประปา สร้างสระโบกขรณี ถังเก็บน้ำ บ่อบาดาล ปลูกต้นไม้สำคัญตามพุทธประวัติ จัดสวนไม้ดอก ไม้ประดับ ให้เป็นรมณียสถานที่สวยสดงดงาม และระบบสาธารณูปโภคอื่น ๆ ปัจจุบันวัดไทยลุมพินีอยู่ในความดูแลของสานักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติและสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงกาฐมาณฑุ
ตามกำหนด วัดนี้จะเสร็จภายใน พ.ศ. 2540 เพื่อร่วมเฉลิมฉลอง ในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ทรงครองสิริราชสมบัติ ครบ 50 ปี แต่เนื่องด้วยภาวะเศรษฐกิจขณะนั้นไม่อำนวย งานจึงยืดเวลาออกมา ถึงอย่างไรก็ตาม ตามแผนที่วางไว้อีกวาระหนึ่งว่า วัดไทยลุมพินี จะเสร็จสมบูรณ์ภายในปี 2559 และสามารถผูกพัทธสีมา ฝังลูกนิมิตได้ ในปี 2560 นี้
ต่อมาสถานเอกอัครทูต ณ กรุงกาฐมาณฑุ ขอให้กรมการศาสนา นำความกราบเรียนต่อมหาเถรสมาคม เพื่อขอพระภิกษุมาอยู่ประจำเป็นการถาวรดังเช่นวัดอื่น ๆ ในบริเวณลุมพินี และ จะได้ช่วยดูแลงานก่อสร้างตามโครงการ ทั้งยังจะเป็นที่เคารพ กราบไหว้ ของชาวไทยและชาวต่างประเทศที่เดินทางไปแสวงบุญ นอกจากนี้ ยังจะเป็นผู้แทนของคณะสงฆ์ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ในสถานที่ประสูติของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าด้วย
มหาเถรสมาคมประชุมครั้งที่ ๒๘/๒๕๔๒ (16 สิงหาคม 2542) มีมติมอบหมายให้วัดไทยพุทธคยา ในฐานะหัวหน้าพระธรรมทูตสายประเทศอินเดีย ช่วยจัดส่งพระธรรม ทูตไปช่วยดูแลงานก่อสร้างที่วัดไทยลุมพินี ตามความประสงค์ของรัฐบาล
พระเทพโพธิวิเทศ (ทองยอด ภูริปาโล ป.ธ.๙) ในฐานะหัวหน้าพระธรรมทูต ได้ มอบหมายให้ พระครูปลัดสุวัฒนสัทธาคุณ (วีรยุทธ์ วีรยุทฺโธ) ปัจจุบันดารงสมณศักดิ์ที่ “พระเทพ โพธิวิเทศ” พระธรรมทูตสายประเทศอินเดีย วัดไทยพุทธคยา ซึ่งขณะนั้นทาหน้าที่เป็นประธานคณะ สงฆ์วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์ สาธารณรัฐอินเดีย ซึ่งระยะทางใกล้กับวัดไทยลุมพินีอยู่แล้ว โดยให้มาปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ดูแลงานก่อสร้าง และปฏิบัติหน้าที่เจ้าอาวาสวัดไทยลุมพินี พร้อมกับคัดสรร คณะปูรกะจากวัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์เพิ่มอีก 4 รูป เป็นสงฆ์ปัญจวรรคมาอยู่ประจำ ตั้งแต่วันที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542 เป็นต้นมา