stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ภาษาทาจิก
การแพร่กระจายทางภูมิศาสตร์

เมืองที่สำคัญของผู้พูดภาษาทาจิกในประวัติศาสตร์คือซามาร์คันท์และบูคาราซึ่งในปัจจุบันอยู่ในอุซเบกิสถาน ในอุซเบกิสถานนั้น นอกจากจะมีผู้พูดภาษาทาจิกมากในบริเวณทั้งสองนี้แล้ว ยังมีในจังหวัดซูร์ซอนดาร์โยทางใต้และตามแนวชายแดนที่ติดกับทาจิกิสถาน
ในสมัยที่ปกครองโดยพรรคคอมมิวนิสต์ ชาวทาจิกไม่ได้รับการรับรองในอุซเบกิสถาน พวกเขาต้องเลือกระหว่างอยู่ในอุซเบกิสถานและลงทะเบียนเป็นชาวอุซเบก หรือเลือกเป็นชาวทาจิกและถูกย้ายไปอยู่ทาจิกิสถาน . ในทาจิกิสถานนั้น ประชากร 80% พูดภาษาทาจิก ผู้พูดภาษาทาจิกในบาดักซานซึ่งมีภาษากลุ่มปาร์มีเป็นภาษาหลักจะพูดได้สองภาษา นอกจากนั้นยังพบมากทางภาคเหนือของของอัฟกานิสถานและในเมืองสำคัญเช่น คาบูล คุนดุชและเฮรัต ซึ่งภาษาทาจิกในอัฟกานิสถานเขียนด้วยอักษรอาหรับ-เปอร์เซีย และเรียกว่าภาษาดารีเปอร์เซีย นอกจากนี้มีผู้พูดภาษาทาจิกในรัสเซีย คาซัคสถานและที่อื่นๆ
ในประเทศจีน ภาษทาจิกไม่มีรูปเขียนอย่างเป็นทางการ ชาวจีนที่พูดภาษาทาจิกส่วนใหญ่ ที่จริงแล้วพูดภาษาซาริโกลี หรือซาริโคลี (Sariqul, Sariköli) ซึ่งแม้ว่าจะเรียกว่าภาษาทาจิก ก็ไม่ได้สัมพันธ์ใกล้เคียงกับ ภาษาทาจิก มากกว่าภาษากลุ่มปามีร์ (Pamir languages) และใช้ภาษาอุยกูร์ และภาษาจีนเพื่อติดต่อกับคนชนชาติอื่น ๆ ในพื้นที่
สำเนียง

สำเนียงของภาษาทาจิกแบ่งได้เป็น
สำเนียงเหนือ อยู่ทางใต้ของอุซเบกิสถานและคีร์กิซสถาน
สำเนียงกลาง อยู่ในอายนี มัสต์โย อิสซอร์ และบางส่วนของวาร์ซอบ
สำเนียงใต้ ได้แก่สำเนียงของบาดักซาน และอื่นๆ
สำเนียงตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่สำเนียงในปันจ์และดาร์วอซ
สำเนียงที่ใช้โดยชาวยิวบูคาเรียเรียกภาษาบูโครี จัดอยู่ในสำเนียงเหนือ มีศัพท์ภาษาฮีบรูปนเข้ามาและเคยเขียนด้วยอักษรฮีบรู ซึ่งถ้าตัดส่วนที่มาจากภาษาฮีบรูออกไป ผู้พูดภาษาบูโครีจะเข้าใจกันได้กับผู้พูดสำเนียงเหนืออื่นๆ
ไวยากรณ์

การเรียงลำดับในประโยคภาษาทาจิกเป็นประธาน-กรรม-กริยา.
ไวยากรณ์ > นาม

ไม่มีเครื่องหมายแสดงเพศ แต่แสดงจำนวน การแสดงเพศมักเป็นการเปลี่ยนรูปคำ เช่น мурғ (murgh) 'นก' and хурус (khurus) 'นกตัวผู้'หรือการเติมตัวช่วย 'нар' (nar) สำหรับผู้ชายหรือ 'мода' (moda) สำหรับผู้หญิง ต่อท้ายคำนาม เช่น хари нар (xari nar) 'ลาตัวผู้' และ хари мода (xari moda) 'ลาตัวเมีย'
จำนวนมีเฉพาะเอกพจน์กับพหูพจน์ รูปพหูพจน์แสดงโดยปัจจัย –ҳо หรือ –он แต่คำยืมจากภาษาอาหรับจะใช้รูปแบบของภาษาอาหรับ ไม่มีคำนำหน้านามชี้เฉพาะ แต่มีคำนำหน้านามแบบไม่ชี้เฉพาะที่ตำแหน่งแรกก่อนคำนาม และต่อท้ายนามในรูปปัจจัย
คำศัพท์

ภาษาทาจิกมีลักษณะอนุรักษนิยมทางด้านคำศัพท์ คำศัพท์ใหม่ๆในภาษาทาจิกมาจากภาษารัสเซีย ซึ่งเป็นผลจากการที่ทาจิกิสถานเคยรวมอยู่ในสหภาพโซเวียตมาก่อน คำศัพท์บางส่วนมาจากภาษาอุซเบกที่อยู่ใกล้เคียงและภาษาอาหรับผ่านทางศาสนาอิสลาม ตั้งแต่พ.ศ. 2523 มีความพยายามแทนที่คำยืมด้วยคำดั้งเดิมในภาษา รวมทั้งสร้างคำใหม่จากคำดั้งเดิมนั้น
ระบบการเขียน

บทความหลัก: ชุดตัวอักษรทาจิก
ในประเทศทาจิกิสถานและประเทศอื่น ๆ ที่เคยอยู่ในสหภาพโซเวียต ภาษาทาจิกในปัจจุบันเขียนด้วยอักษรซีริลลิก โดยในอดีตเคยเขียนด้วยอักษรละตินใน ค.ศ. 1928 และอักษรอาหรับในช่วงก่อน ค.ศ. 1928 ในสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทาจิกมีการแทนที่อักษรละตินด้วยอักษรซีริลลิกใน ค.ศ. 1939 ชุดตัวอักษรทาจิกประดิษฐ์อักษรเพิ่มเติมจากอักษรซีริลลิกอีกหกอักษร โดยใส่เครื่องหมายเสริมสัทอักษรกำกับอักษรเพิ่มเติมเหล่านี้ในอักขรวิธีทาจิก
ประวัติ

ภาษาทาจิกสืบมาจากภาษาเปอร์เซีย  และมีลักษณะใกล้เคียงกันมากจนบางคนถือว่าเป็นภาษาถิ่นของภาษาเปอร์เซีย ตามประวัติศาสตร์นั้นถือว่าเป็นภาษาถิ่นภาษาหนึ่งของภาษาเปอร์เซียที่พูดโดยชนพื้นเมืองชาวทาจิกในเอเชียกลาง ครั้นเมื่อสหภาพโซเวียตบังคับให้ใช้อักษรละตินในปี พ.ศ. 2471 และอักษรซีริลลิกในเวลาต่อมา ภาษาทาจิกจึงถือเป็นอีกภาษาหนึ่งต่างหากในทาจิกิสถาน ทั้งนี้ส่วนหนึ่งก็ด้วยเหตุผลทางการเมือง (ส่วนในอัฟกานิสถาน ชาวทาจิกยังคงใช้อักษรอาหรับต่อไป) ภาษามีความแตกต่างจากภาษาเปอร์เซียที่พูดในประเทศอัฟกานิสถานและประเทศอิหร่านไปบ้าง เนื่องจากเขตแดนทางการเมืองและอิทธิพลของภาษารัสเซีย อย่างไรก็ดีเอกสารที่เขียนภาษาทาจิกเขียนสามารถอ่านเข้าใจโดยชาวอัฟกันหรืออิหร่านที่พูดภาษาเปอร์เซีย และในทางกลับกันด้วย นักเขียนที่มีชื่อเสียง เช่น โอมาร์ คัยยัม (Omar Khayyam) ฟีร์เดาซี (Firdausi) และอาลี ชีร์ นาไว (Ali Shir Navai) ยืนยันว่าทั้งสองภาษามีต้นกำเนิดร่วมกัน
ภาษาเปอร์เซียยุคใหม่พัฒนาขึ้นในทรานโซเซียนาและโคราซาน ซึ่งปัจจุบันอยู่ในอัฟกานิสถาน อุซเบกิสถาน และทาจิกิสถาน ภาษาเหล่านี้เป็นลูกหลานของภาษาเปอร์เซียยุคกลาง และได้รับอิทธิพลจากภาษากลุ่มอิหร่านโบราณในเอเชียกลาง เช่น ภาษาซอกเดีย
หลังจากการรุกรานของชาวอาหรับเข้าสู่อิหร่านและเอเชียกลางในพุทธศตวรรษที่ 13 ภาษาอาหรับเข้ามาเป็นภาษาสำคัญในพุทธศตวรรษที่ 14 ซึ่งเป็นยุคของราชวงศ์ซามานิดส์ ภาษาเปอร์เซียยุคใหม่ได้พัฒนาขึ้นมาในช่วงนี้และกลายเป็นภาษากลางแทนภาษาอาหรับ แต่อิทธิพลของภาษาอาหรับยังคงอยู่ เช่น อักษรอาหรับแบบเปอร์เซียและมีคำยืมจากภาษาอาหรับจำนวนมาก
ภาษาเปอร์เซียยุคใหม่กลายเป็นภาษากลางในเอเชียกลางหลายประเทศและเข้าไปแทนที่ภาษาอื่น เช่น ภาษาชะกะไต ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 21 ภาษาทาจิกที่เป็นสำเนียงหนึ่งของภาษาเปอร์เซียสมัยใหม่ ได้รับอิทธิพลจากภาษาเพื่อนบ้าน ได้แก่ภาษากลุ่มเตอร์กิก โดยเฉพาะภาษาอุซเบกมากขึ้น ภาษาอุซเบกเข้ามาแพร่กระจายในพื้นที่อุซเบกิสถานและบริเวณอื่นๆในเอเชียกลาง และเข้ามาแทนที่ภาษาทาจิก จนบางบริเวณ ไม่มีผู้พูดภาษาทาจิกเหลืออยู่อีกเลย
การเกิดสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทาจิก เมื่อ พ.ศ. 2472 ทำให้ภาษาทาจิกเป็นภาษาราชการของรัฐร่วมกับภาษารัสเซีย มีการอพยพผู้พูดภาษาทาจิกจากสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอุซเบกมาสู่ทาจิกิสถาน หลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียตใน พ.ศ. 2534 รัฐบาลทาจิกิสถานได้สนับสนุนให้ใช้ภาษาทาจิกมากยิ่งขึ้น
ข้อมูล

Azim Baizoyev, John Hayward: A beginner's guide to Tajiki. - 1. publ. - London [u. a.]: RoutledgeCurzon, 2004. (includes a Tajiki-English Dictionary)
Ido, S. (2005) Tajik ISBN 3-89586-316-5
Korotow, M. (2004) Tadschikisch Wort für Wort. Kauderwelsch ISBN 3-89416-347-X
Lazard, G. (1956) "Caractères distinctifs de la langue tadjik". Bulletin de la Société Linguistique de Paris. 52. pp. 117–186
Lazard, G. "Le Persan". Compendium Linguarum Iranicarum. Wiesbaden. 1989.
Windfuhr, G. (1987) in Comrie, B. (ed.) "Persian". The World's Major Languages. pp. 523–546
Perry, J. R. (2005) A Tajik Persian Reference Grammar (Boston : Brill) ISBN 90-04-14323-8
Rastorgueva, V. (1963) A Short Sketch of Tajik Grammar (Netherlands : Mouton) ISBN 0-933070-28-4
Назарзода, С. – Сангинов, А. – Каримов, С. – Султон, М. Ҳ. (2008) Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (иборат аз ду ҷилд). Ҷилди I. А – Н. Ҷилди II. О – Я. (Душанбе).
Khojayori, Nasrullo, and Mikael Thompson. Tajiki Reference Grammar for Beginners. Washington, DC: Georgetown UP, 2009. ISBN 978-1-58901-269-1
Windfuhr, Gernot. "Persian and Tajik." The Iranian Languages. New York, NY: Routledge, 2009. ISBN 978-0-7007-1131-4
Windfuhr, Gernot. Persian Grammar: History and State of Its Study. De Gruyter, 1979. Trends in Linguistics. State-Of-The-Art Reports. ISBN 978-9027977748
Marashi, Mehdi, and Mohammad Ali Jazayery. Persian Studies in North America: Studies in Honor of Mohammad Ali Jazayery. Bethesda, MD: Iran, 1994. ISBN 978-0936347356
อ่านเพิ่ม

Ido, Shinji (2014), "Bukharan Tajik", Journal of the International Phonetic Association, 44 (1): 87–102, doi:10.1017/S002510031300011X
John Perry. TAJIK ii. TAJIK PERSIAN (Encyclopædia Iranica)
Bahriddin Aliev and Aya Okawa. TAJIK iii. COLLOQUIAL TAJIKI IN COMPARISON WITH PERSIAN OF IRAN (Encyclopædia Iranica)
แหล่งข้อมูลอื่น

Tajiki Cyrillic to Persian alphabet converter
A Worldwide Community for Tajiks
BBC news in Tajik
English-Tajik-Russian Dictionary
Free Online Tajik Dictionary
Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2015 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан
намоишгоҳи "Китоби Душанбе". A news clip about a Dushanbe book exhibition, with examples of various members of the public speaking Tajiki.
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  ฝรั่งเศส  BnF data  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
ตราแผ่นดินของสาธารณรัฐทาจิกใน ค.ศ. 1929 มีภาษาทาจิกที่เขียนด้วยอักษรเปอร์เซีย-อาหรับ: جمهوريت اجتماعی شوروى مختار تاجيكستان, อักษรปัจจุบัน: Ҷумҳурият Иҷтимоӣ Шӯравӣ Мухтор Тоҷикистон
โดซา

| --- | --- |
โดซากับเครื่องจิ้ม
มื้อ: อาหารหลัก
แหล่งกำเนิด: รัฐเกรละ, รัฐทมิฬนาฑู
ภูมิภาค: อินเดียใต้
อุณหภูมิเสิร์ฟ: ร้อน
ส่วนผสมหลัก: แผ่นแป้ง, เครื่องเทศ
 ตำราอาหาร: โดซา   สื่อ: โดซา
โดซา หรือ โดไซ (ทมิฬ: தோசை; อังกฤษ: Dosa, Dosai, Dosé) เป็นอาหารอินเดียประเภทหนึ่ง ได้รับความนิยมโดยเฉพาะทางตอนใต้ของอินเดีย ทำจากแป้งแผ่นใหญ่คล้ายโรตีหรือแพนเค้ก ปรุงโดยปิ้ง, ย่าง หรือทอด ด้วยน้ำมันชุ่ม ข้างในห่อด้วยเครื่องเทศประเภทต่าง ๆ เมื่อรับประทานใช้มือบิหรือฉีก จิ้มกับเครื่องแกงรสต่าง ๆ เน้นเผ็ด ทั้งเผ็ดมาก เผ็ดน้อย โดยที่ไม่มีเนื้อสัตว์เลย
โดซาได้รับความนิยมอย่างมาก โดยเฉพาะทางตอนใต้ของอินเดีย เช่น รัฐเกรละ, รัฐทมิฬนาฑู เป็นต้น นิยมรับประทานเป็นอาหารเช้า เสิร์ฟใส่จานด้วยแผ่นแป้งชิ้นใหญ่ เป็นอาหารที่มีคุณค่า จนกล่าวกันว่า ชาวอินเดียรอดพ้นจากความทุกข์ยากจากการปกครองโดยจักรวรรดิ์อังกฤษมาได้ ก็ด้วยการรับประทานโดซา เพราะเป็นอาหารที่ทำจากวัตถุดิบราคาถูก เพราะมีในท้องถิ่น และไม่มีเนื้อสัตว์เลย อีกทั้งยังเป็นอาหารที่รับประทานได้กับทุกความเชื่อ ทุกศาสนา
โคเพตดาก

| โคเพตดาก |
| --- | --- |
کپه‌داغ
โคเพตดาก มองจากที่ราบอาฮัล
จุดสูงสุด
ยอด: Kuh-e Quchan
ความสูง เหนือระดับน้ำทะเล: 3,191 เมตร (10,469 ฟุต)
ข้อมูลเชิงขนาด
ยาว: 650 กม. (404 ไมล์)
ชื่อ
ชื่อท้องถิ่น: Köpetdag; کپه‌داغ
ข้อมูลทางภูมิศาสตร์
แผนที่ประเทศอิหร่านแสดงตำแหน่งของเทือกเขา 
ประเทศ: เติร์กเมนิสถาน และ อิหร่าน
พิกัดเทือกเขา: 38°4′N 57°22.4′E﻿ / ﻿38.067°N 57.3733°E﻿ / 38.067; 57.3733
โคเพตดาก (อังกฤษ: Kopet Dag, Kopet Dagh, Koppeh Dagh; เติร์กเมน: Köpetdag; เปอร์เซีย: کپه‌داغ) หรือ เทือกเขาเติร์กเมน-โคราซาน (Turkmen-Khorasan Mountain Range) เป็นเทือกเขาที่ตั้งอยู่ระหว่างพรมแดนอิหร่าน–เติร์กเมนิสถาน มีความยาวประมาณ 650 กิโลเมตร (400 ไมล์) วางตัวอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของทะเลแคสเปียนเรื่อยไปจนถึงแม่น้ำฮารีในอัฟกานิสถาน ยอดเขาที่สูงที่สุดฝั่งเติร์กเมนิสถานอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของกรุงอาชกาบัต มีความสูง 2,940 เมตร (9,646 ฟุต) ส่วนฝั่งอิหร่านคือภูเขาคูชาน (Mount Quchan) มีความสูง 3,191 เมตร (10,469 ฟุต)
คำว่า "kopet" หรือ "koppeh" ในภาษาเปอร์เซีย แปลว่า "กอง" ส่วนคำว่า "dag" หรือ "dagh" ในภาษาตุรกี แปลว่า "ภูเขา" "Kopet Dagh" หรือ "Koppeh Dagh" จึงมีความหมายว่า "ภูเขาที่เป็นกอง"
ในทางธรณีวิทยา โคเพตดากก่อตัวขึ้นในสมัยไพลโอซีนกับสมัยไมโอซีน เกิดจากการชนกันของแผ่นอาระเบียกับแผ่นอิหร่าน ก่อนจะชนกับแผ่นยูเรเชียอีกที หินของเทือกเขาส่วนใหญ่เป็นหินตะกอนยุคครีเทเชียสตอนต้น มีส่วนน้อยมาจากยุคจูแรสซิก เทือกเขาแห่งนี้ยังคงมีการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยาและเกิดแผ่นดินไหวหลายครั้งที่มีขนาด 7.0
พื้นที่ป่าของเทือกเขาโคเพตดากมีพืชพรรณหลายชนิดที่สำคัญกับมนุษย์ เช่น ทับทิม องุ่น มะเดื่อ แอปเปิล ลูกแพร์ เชอร์รี ลูกพรุน และอัลมอนด์
มีการขุดค้นเมืองนิซา (Nisa) ซึ่งเป็นเมืองโบราณของชาวพาร์เธียใกล้กับกรุงอาชกาบัต ในปัจจุบันมีการเปิดรีสอร์ตสกีที่ฝั่งประเทศเติร์กเมนิสถาน โดยเริ่มดำเนินการมาตั้งแต่สมัยซาปาร์มูรัต นียาซอฟ (Saparmurat Niyazov) อดีตประธานาธิบดีเติร์กเมนิสถาน
เติร์กเมนิสถานแอร์ไลน์

เติร์กเมนิสถานแอร์ไลน์ (เติร์กเมน: Türkmenhowaýollary) เป็นสายการบินแห่งชาติของเติร์กเมนิสถาน มีฐานหลักที่ อาชกาบัต สายการบินมีท่าอากาศยานหลักคือที่ ท่าอากาศยานนานาชาติอาชกาบัต
ข้อตกลงการบินร่วมกัน

เติร์กเมนิสถานแอร์ไลน์ ได้ทำ ข้อตกลงการบินโดยใช้รหัสเที่ยวบินร่วมกันกับสายการบินนานาชาติดังนี้
Belavia
S7 Airlines
ฝูงบิน > ฝูงบิน

ในเดือนสิงหาคม 2015, ฝูงบินของเติร์กเมนิสถานแอร์ไลน์มีเครืองบินเข้ามาประจำการดังนี้
| Aircraft | In service | Orders | Seats> B | Seats> E | Seats> Total | Notes |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Boeing 717-200 | 7 | — | — | 120 | 120 | Turkmenistan Airlines is the only operator of the 717 in Asia |
| โบอิง 737-300 | 1 | — | 16 12 | 102 106 | 118 | To be phased out and replaced by new 737-800s |
| โบอิง 737-700 | 3 | — | 8 — | 118 149 | 126 149 |  |
| โบอิง 737-700 | 1 | — | VIP | VIP | VIP | operated for the government of Turkmenistan |
| โบอิง 737-800 | 6 | 2 | 16 | 144 | 160 |  |
| โบอิง 757-200 | 1 | — | 16 | 173 | 189 |  |
| โบอิง 777-200Lแอลอาร์ | 2 | — | 28 | 263 | 291 |  |
| โบอิง 777-200Lแอลอาร์ | 1 | — | VIP | VIP | VIP | operated for the government of Turkmenistan |
| Bombardier Challenger 870 | 1 | — | VIP | VIP | VIP | operated for the government of Turkmenistan |
| Bombardier Challenger 605 | 2 | — | VIP | VIP | VIP | operated for the government of Turkmenistan |
| British Aerospace 125 | 1 | — | VIP | VIP | VIP | operated for the government of Turkmenistan |
| อิลยูชิน อิล-86-76ทีดี | 8 | — | Cargo | Cargo | Cargo |  |
| Total | 31 | 2 |  |  |  |  |
ฝูงบิน > ฝูงบินเก่า

เติร์กเมนิสถานแอร์ไลน์เคยมีเครืองบินเข้ามาประจำการดังนี้ตูโปเลฟ ตู-154, อันโตนอฟ อัน-24, อันโตนอฟ อัน-26, ยาโกเลฟ ยัค-40, ยาโกเลฟ ยัค-42 และ โบอิง 767-300อีอาร์
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Turkmenistan Airlines
Official website เก็บถาวร 2021-03-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Turkmenistan Airlines Boeing 737-800
Turkmenistan Airlines Boeing 757-200
Turkmenistan Airlines Boeing 777-200LR
เมเลส เซนาวี

| เมเลส เซนาวี |
| --- | --- |
መለስ ዜናዊ


นายกรัฐมนตรีเอธิโอเปีย
ดำรงตำแหน่ง 23 สิงหาคม ค.ศ. 1995 – 20 สิงหาคม ค.ศ. 2012
ประธานาธิบดี: เนกาสโซ กิดาดา กิร์มา โวลเด-กิยอร์กิส
ก่อนหน้า: Tamirat Layne
ถัดไป: ไฮเลมาเรียม เดซาเลกน
ประธานาธิบดีเอธิโอเปีย ระหว่าง
ดำรงตำแหน่ง 28 พฤษภาคม ค.ศ. 1991 – 22 สิงหาคม ค.ศ. 1995
นายกรัฐมนตรี: Tesfaye Dinka Tamirat Layne
ก่อนหน้า: เตสฟาเย เกบเร กิดาน (รักษาการ)
ถัดไป: เนกาสโซ กิดาดา
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 8 พฤษภาคม ค.ศ. 1955(1955-05-08) Adwa, Tigray Province, จักรวรรดิเอธิโอเปีย
เสียชีวิต: 20 สิงหาคม ค.ศ. 2012(2012-08-20) (57 ปี) บรัสเซลส์ ราชอาณาจักรเบลเยียม
คู่สมรส: Azeb Mesfin
บุตร: 3 คน
เว็บไซต์: www.meleszenawi.gov.et/

เมเลส เซนาวี (ทือกรึญญา: መለስ ዜናዊ) เป็นนักการเมืองชาวเอธิโอเปียซึ่งเป็นประธานาธิบดีเอธิโอเปียและดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนที่ 8 ของเอธิโอเปีย
เสียชีวิต

เมเลส เซนาวี เสียชีวิตด้วยติดเชื้อในเบลเยียม เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2555 ที่บรัสเซลส์ ประเทศเบลเยียม สิริรวมอายุได้ 57 ปี
แหล่งข้อมูลอื่น

Biography เก็บถาวร 2012-08-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Column archive at The Guardian
ข้อมูลการออกสื่อ บน ซี-สแปน
เมเลส เซนาวี ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
งานโดยหรือเกี่ยวกับ เมเลส เซนาวี ในห้องสมุดต่าง ๆ ในแคตาลอกของเวิลด์แคต
| ด ค กประธานองค์การเอกภาพแอฟริกาและสหภาพแอฟริกา |
| --- | --- |
องค์การเอกภาพแอฟริกา:  เฮลี เซลาสซีที่ 1  ญะมาล อับดุนนาศิร  กวาเม อึนกรูมา  โจเซฟ อาเทอร์ แอนคราห์  เฮลี เซลาสซีที่ 1  โมบูตู เซเซ เซโก  ฮูอารี บูเมเดียน  อาห์มาดู อายีโจ  เคนเนท คาอุนดา  มกตาร์ อุลด์ แดดดา  ฮัสซัน 2  ยาคูบู โกวอน  ไซอัด บาร์รี  อีดี อามิน  ซีวูซอร์ รัมกูลัม  โอมาร์ บองโก  ญะอ์ฟัร อันนิมัยรี  วิลเลียม โทลเบิร์ต  เลออปอล เซดาร์ ซ็องกอร์  เซียกา สตีเวนส์  แดเนียล อาแรป มอย  เมินกึสทู ฮัยเลอ มารียัม  จูเลียส ไนเรอร์  แอ็บดู ดียุฟ  เดอนี ซาซู-อึนแกโซ  เคนเนท คาอุนดา  โมสซา ตราโอเร่  ฮุสนี มุบาร็อก  โยเวรี มูเซเวนี  อิบราฮิม บาบันกิดา  แอ็บดู ดียุฟ  ฮุสนี มุบาร็อก  ซีน อัลอาบิดีน บิน อะลี  เมเลส เซนาวี  ปอล บียา  รอเบิร์ต มูกาบี  แบลซ กงปาออเร  อับดุลอะซีซ บูเตฟลีกา  นัสซิงเบ เอยาเดมา  เฟรเดอริก ชิลูบา  เลวี่ เอ็มวานาวาซา 
สหภาพแอฟริกา:  ทาบอ อึมแบกี  ฌูวากิง ชีซานู  โอลูแชกุง ออบาซันจอ  เดอนี ซาซู-อึนแกโซ  จอห์น คูฟูร์  จากายา กิกเวเต  มูอัมมาร์ กัดดาฟี  บิงกู วา มุทาริกา  เตโอโดโร โอเบียง อึงเกมา อึมบาโซโก  ตอมา ยายี บอนี  ไฮเลมาเรียม เดซาเลกน  มุฮัมมัด อูลด์ อับดุลอะซีซ  รอเบิร์ต มูกาบี  อีดริส เดบี  อาลฟา กงเด  พอล คากาเม  อับเดล ฟัตตอห์ เอล-ซิซี  ไซริล รามาโฟซา  เฟลิกซ์ ชีเซเกดี  มากี ซาล  อะซาลี อะษุมานี  โมฮาเหม็ด อูลด์ กาซูอานี
โวตา (ประเทศทาจิกิสถาน)

| โวตา |
| --- | --- |
โวตาที่ตั้งในประเทศทาจิกิสถาน
พิกัด: 39°25′N 68°8′E﻿ / ﻿39.417°N 68.133°E﻿ / 39.417; 68.133
ประเทศ:  ทาจิกิสถาน
แคว้น: ซุฆด์
เขต: อัยนี
โวตา (ทาจิก: Вота) เป็นหมู่บ้านในแคว้นซุฆด์, ภาคเหนือของประเทศทาจิกิสถาน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของจาโมอัตอูร์เมตันในเขตอัยนี
โยโวน (อำเภออัยนี)

| โยโวน |
| --- | --- |
โยโวนที่ตั้งในประเทศทาจิกิสถาน
พิกัด: 39°26′50″N 68°8′40″E﻿ / ﻿39.44722°N 68.14444°E﻿ / 39.44722; 68.14444
ประเทศ:  ทาจิกิสถาน
แคว้น: ซุฆด์
เขต: อัยนี
โยโวน (ทาจิก: Ёвон) เป็นหมู่บ้านในแคว้นซุฆด์, ภาคเหนือของประเทศทาจิกิสถาน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของจาโมอัตอูร์เมตันในเขตอัยนี ตัวหมู่บ้านตั้งอยู่บนทางหลวงสาย RB12
แคว้นของประเทศทาจิกิสถาน

ประเทศทาจิกิสถานแบ่งเขตการปกครองออกเป็น
1 แคว้นปกครองตนเอง (ทาจิก: вилояти мухтор, viloyati mukhtor)
2 แคว้น (вилоят, viloyat)
เขตภายใต้การบริหารของสาธารณรัฐ (Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ, Nohiyahoyi tobe'i jumhurî)
ดูชานเบ เมืองหลวงของประเทศ
| หมายเลข | ชื่อ | ภาษาทาจิก | รหัสไอเอสโอ | เมืองหลัก | พื้นที่ (ตารางกิโลเมตร) | ประชากร (2543) | ประชากร (2553) | ประชากร (2562) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | แคว้นซุฆด์ | Вилояти Суғд Viloyati Sughd | TJ-SU | ฆูจันด์ | 25,400 | 1,871,979 | 2,233,550 | 2,658,400 |
| 2 | เขตภายใต้การบริหารของสาธารณรัฐ | Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ Nohiyahoi tobei jumhurī | – | ดูชานเบ | 28,600 | 1,337,479 | 1,722,908 | 2,120,000 |
| 3 | แคว้นฆัตลอน | Вилояти Хатлон Viloyati Khatlon | TJ-KT | บอฆทาร์ | 24,800 | 2,150,136 | 2,677,251 | 3,274,900 |
| 4 | แคว้นปกครองตนเองเคอฮิสทอนีบาดัฆชอน | Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Viloyati Mukhtori Kūhistoni Badakhshon | TJ-GB | ฆอรุฆ | 64,200 | 206,004 | 205,949 | 226,900 |
| – | ดูชานเบ | Душанбе Dushanbe | – | ดูชานเบ | 124.6 | 561,895 | 724,844 | 846,400 |
แต่ละแคว้นแบ่งออกเป็นเขต (ноҳия, nohiya) ซึ่งแบ่งออกเป็น จามออัต หรือเทศบาล (ҷамоат, jamoat) และหมู่บ้านหรือนิคม (деҳа, deha) ตามลำดับ
ดูเพิ่ม

เขตของประเทศทาจิกิสถาน
รายชื่อแคว้นของประเทศทาจิกิสถานตามดัชนีการพัฒนามนุษย์
ISO 3166-2:TJ
หุบเขายัฆนอบ
เอมอมาลี ราห์มอน

ประธานาธิบดีทาจิกิสถาน (ค.ศ. 1994–ปัจจุบัน)
| เอมอมาลี ราห์มอน |
| --- | --- |
ราห์มอนใน ค.ศ. 2021

ประธานาธิบดีทาจิกิสถานคนที่ 3
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  16 พฤศจิกายน 1994
นายกรัฐมนตรี: แอบดูแจลีล แซแมดอฟ แจมเชด แครีมอฟ ยาฮ์โย แอซีมอฟ ออคิล ออคีลอฟ คอฮีร์ ราซุลซอดา
ก่อนหน้า: แรฮ์มอน แนบียอฟ แอกแบร์โช อีสแกนดรอฟ (รักษาการ)
หัวหน้าพรรคประชาธิปไตยของประชาชน
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  10 ธันวาคม 1994
ก่อนหน้า: สถาปนาตำแหน่ง
ประธานสมัชชาสูงสุดทาจิกิสถาน
ดำรงตำแหน่ง 20 พฤศจิกายน 1992 – 16 พฤศจิกายน 1994
นายกรัฐมนตรี: แอกแบร์ มีร์ซอเยฟ แอบดูแมลิก แอบดูลลอจอนอฟ แอบดูแจลีล แซแมดอฟ
ก่อนหน้า: แอกแบร์โช อีสแกนดรอฟ
ถัดไป: ยุบเลิกตำแหน่ง
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: เอมอแมลี แชรีพอวิช แรฮ์มอนอฟ  (1952-10-05) 5 ตุลาคม ค.ศ. 1952 (72 ปี) Danghara, สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทาจิก สหภาพโซเวียต (ปัจจุบันคือประเทศทาจิกิสถาน)
พรรคการเมือง: พรรคประชาธิปไตยของประชาชน (1994–ปัจจุบัน)
การเข้าร่วม พรรคการเมืองอื่น: พรรคคอมมิวนิสต์  (1990–1994)
คู่สมรส: แอซีซโม แอแซดูลลอเยวอ (แต่งคริสต์ทศวรรษ 1970)
บุตร:  ดูรายชื่อ  บุตร: Rustam  Somon บุตรี:  Firuza  Ozoda  Zarina  Tahmina  Parvina  Rukhshona  Farzona  
บุพการี: Sharif Rahmonov Mayram Sharifova
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยแห่งชาติทาจิก
ลายมือชื่อ: 
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้:    สหภาพโซเวียต   ทาจิกิสถาน 
สังกัด:    กองทัพเรือโซเวียต   กองทัพทาจิกิสถาน 
ประจำการ:   1971–1974  1992–ปัจจุบัน 
ยศ:  พลเอกแห่งกองทัพ

เอมอมาลี ราห์มอน (ทาจิก: Эмомалӣ Раҳмон, [e̞mɔ̝mäˈli ɾähˈmɔ̝̃n], ชื่อเกิด เอมอแมลี แชรีพอวิช แรฮ์มอนอฟ (ทาจิก: Эмомалӣ Шарӣпович Раҳмонов, อักษรโรมัน: Emomalī Sharīpovich Rahmonov, [emɔmæˈliː ʃærīpɔβɪtʃ ɾæhˈmɔːnɔβ]); เกิด 5 ตุลาคม 1952) เป็นนักการเมืองและรัฐบุรุษชาวทาจิกผู้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีทาจิกิสถานคนที่ 3 ตั้งแต่วันที่ 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 1994 ในอดีตเขาเคยดำรงตำแหน่งประธานสมัชชาสูงสุดทาจิกิสถาน ในฐานะประมุขแห่งรัฐโดยพฤตินัยในวันที่ 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 1992 ถึง 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 1994 (ในเวลานั้นตำแหน่งประธานาธิบดีถูกยุบชั่วคราว) และดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคประชาธิปไตยของประชาชนตั้งแต่วันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 1998 ณ วันที่ 30 กันยายน ค.ศ. 1999 เขาได้รับเลือกเป็นรองประธานสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติหนึ่งสมัย
เขากลายเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางใน ค.ศ. 1992 หลังยุบตำแหน่งประธานาธิบดีของประเทศในช่วงเริ่มต้นของสงครามกลางเมือง (ค.ศ. 1992–1997) เขากลายเป็นประธานสภาสูงสุดของสหภาพโซเวียต (รัฐสภา) แห่งทาจิกิสถานในฐานะผู้สมัครประนีประนอมระหว่างฝ่ายคอมมิวนิสต์และนีโอคอมมิวนิสต์ กับฝ่ายเสรีนิยม-ประชาธิปไตย, ชาตินิยม และกองกำลังลัทธิอิสลาม (United Tajik Opposition)
ราห์มอนชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดีที่ไม่เป็นประชาธิปไตย 5 ครั้ง (1994, 1999, 2006, 2013 และ 2020) นอกจากนี้ เขายังขยายและปฏิรูปอำนาจของเขาตามผลการลงประชามติรัฐธรรมนูญของประเทศในปี 1999 และ 2003
ราห์มอนนำระบอบอำนาจนิยมพร้อมกับองค์ประกอบของลัทธิบูชาบุคคลมาใช้ในประเทศทาจิกิสถาน ฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองถูกกดขี่ มีการละเมิดสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพอย่างรุนแรง การเลือกตั้งไม่เสรีและเป็นธรรม และการทุจริตกับคติเห็นแก่ญาติอยู่ในระดับรุนแรง สมาชิกครอบครัวของเขาดำรงตำแหน่งสำคัญทางราชการหลายตำแหน่ง เช่น Rustam Emomali บุตรอายุ 35 ปีที่ดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภาและนายกเทศมนตรีประจำเมืองหลวงดูชานเบ
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
| ด ค กผู้นำประเทศในเครือรัฐเอกราช |
| --- | --- | --- |
|   อิลฮัม แอลีเยฟ   นีกอล พาชีนยัน   อาเลียกซันดร์ ลูกาแชนกา   ฆาเซิม-โฌมาร์ต โตกาเยฟ   ซาดีร์ จาปารอฟ    มายา ซันดู   วลาดีมีร์ ปูติน   เอมอมาลี ราห์มอน   ชัฟแกต มือร์ซียอยิฟ  |   อิลฮัม แอลีเยฟ   นีกอล พาชีนยัน   อาเลียกซันดร์ ลูกาแชนกา   ฆาเซิม-โฌมาร์ต โตกาเยฟ   ซาดีร์ จาปารอฟ    มายา ซันดู   วลาดีมีร์ ปูติน   เอมอมาลี ราห์มอน   ชัฟแกต มือร์ซียอยิฟ  |  |
| ด ค กผู้นำประเทศในองค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ |
| --- | --- |
  สี จิ้นผิง   นเรนทระ โมที   ฆาเซิม-โฌมาร์ต โตกาเยฟ   ซาดีร์ จาปารอฟ    เชห์บาซ ชารีฟ   วลาดีมีร์ ปูติน   เอมอมาลี ราห์มอน   ชัฟแกต มือร์ซียอยิฟ 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  สหรัฐ  โปแลนด์ 
วิชาการ:  CiNii 
ประชาชน:  Deutsche Biographie 
อื่น ๆ:  IdRef
อักษรเตลูกู

| อักษรเตลูกู  |
| --- | --- |

ชนิด:  อักษรสระประกอบ 
ช่วงยุค: ประมาณ พ.ศ. 2043 (ค.ศ. 1500) –ปัจจุบัน
ทิศทาง: ซ้ายไปขวา 
ภาษาพูด: ภาษาเตลูกู
อักษรที่เกี่ยวข้อง
ระบบแม่: อักษรโปรโต-คานาอันไนต์อักษรฟินิเชียอักษรอราเมอิกอักษรพราหมีอักษรภัตติโพรลูอักษรเตลูกู
ระบบพี่น้อง: อักษรกันนาดา
ISO 15924
ISO 15924: Telu (340), ​Telugu
ยูนิโคด
ยูนิโคดแฝง: Telugu
ช่วงยูนิโคด: U+0C00–U+0C7F
 บทความนี้ประกอบด้วยสัญกรณ์การออกเสียงในสัทอักษรสากล (IPA) สำหรับคำแนะนำเบื้องต้นเกี่ยวกับสัญลักษณ์ IPA โปรดดู วิธีใช้:สัทอักษรสากล  สำหรับความแตกต่างระหว่าง [ ], / / และ ⟨ ⟩ ดูที่ สัทอักษรสากล § วงเล็บเหลี่ยมและทับ
| --- | --- |
: บทความนี้มีอักษรในตระกูลอักษรพราหมีปรากฏอยู่ คุณอาจเห็นสัญลักษณ์อื่นแทนตัวอักษร หรือมองเห็นสระวางผิดตำแหน่ง หากคอมพิวเตอร์ของคุณไม่สามารถแสดงผลได้อย่างถูกต้อง
การแพร่กระจายของอักษรจากอินเดียรวมทั้งอักษรเตลูกู
อักษรเตลูกู (เตลูกู: తెలుగు లిపి) ใช้เขียนภาษาเตลูกู ในรัฐทางใต้ของอินเดีย พัฒนามาจากอักษรพราหมีของอินเดียโบราณ ใกล้เคียงกับอักษรกันนาดามาก จารึกเก่าสุดพบในคริสต์ศตวรรษที่ 6 และกวีนิพนธ์ภาษาเตลูกู เริ่มปรากฏใน คริสต์ศตวรรษที่ 11
รูปแบบโบราณของอักษรเตลูกู ต่างจากที่ใช้ในทุกวันนี้และใช้มาจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 20 ก่อนจะมีการปรับปรุงใหม่และใช้มาจนปัจจุบัน
พยัญชนะ

การถอดเป็นอักษรไทยตามรูป ใช้กับภาษาที่จัดพยัญชนะวรรคตามแบบภาษาบาลี, ภาษาสันสกฤตเท่านั้นดูเพิ่มที่พยัญชนะวรรค
| อักษรเตลูกู | ถอดเป็นอักษรโรมัน | ถอดเป็นอักษรไทยตามรูป | ถอดเป็นอักษรไทยตามเสียง |
| --- | --- | --- | --- |
| క | ka | ก | /ก/ |
| ఖ | kha | ข | /ค/ |
| గ | ga | ค | /ก/ |
| ఘ | gha | ฆ | /ค/ |
| ఙ | nga | ง | /ง/ |
| చ | ca | จ | /จ/ |
| ఛ | cha | ฉ | /ช/ |
| జ | ja | ช | /จ/ |
| ఝ | jha | ฌ | /ช/ |
| ఞ | nya | ญ | /ย/ |
| ట | tta | ฏ | /ต/ |
| ఠ | ttha | ฐ | /ท/ |
| డ | dda | ฑ | /ด/ |
| ఢ | ddha | ฒ | /ด/ |
| ణ | nna | ณ | /น/ |
| త | ta | ต | /ต/ |
| థ | tha | ถ | /ท/ |
| ద | da | ท | /ด/ |
| ధ | dha | ธ | /ด/ |
| న | na | น | /น/ |
| ప | pa | ป | /ป/ |
| ఫ | pha | ผ | /พ/ |
| బ | ba | พ | /บ/ |
| భ | bha | ภ | /บ/ |
| మ | ma | ม | /ม/ |
| య | ya | ย | /ย/ |
| ర | ra | ร | /ร/ |
| ఱ | rra | ร | /ร/ |
| ల | la | ล | /ล/ |
| ళ | lla | ฬ | /ล/ |
| వ | va | ว | /ว/ |
| శ | sha | ศ | /ซ/ |
| ష | ssa | ษ | /ซ/ |
| స | sa | ส | /ซ/ |
| హ | ha | ห | /ฮ/ |
สระ > สระลอย

అ = อะ (a), ఆ = อา (aa), ఇ = อิ (i), ఈ = อี (ii), ఉ = อุ (u), ఊ = อู (uu), ఎ = เอะ (short e), ఏ = เอ (ee), ఐ= ไอ (ai), ఒ = โอะ (short o), ఓ = โอ (oo), ఔ = เอา (au), ఋ = ฤ (vocalic r), ౠ = ฤๅ (vocalic rr), ఌ = ฦ (vocalic l), ౡ =ฦๅ (vocalic ll)
สระ > สระจม

'క = ka, కా = kaa, కి = ki, కీ= kii, కు = ku, కూ = kuu, కె = Ke, కే = kee, కై = kai, కొ = ko, కో = koo, కౌ = kau, కృ = kr, కౄ = krr,
ตัวเลข

| เลขเตลูกู | เลขอารบิค |
| --- | --- |
౦: 0
౧: 1
౨: 2
౩: 3
౪: 4
౫ : 5
౬: 6
౭: 7
౮: 8
 ౯: 9