ตะวันออกกลาง

ระวังสับสนกับ เอเชียตะวันตกเฉียงใต้ หรือ MENA
| --- | --- |

พื้นที่: 7,207,575 ตารางกิโลเมตร (2,782,860 ตารางไมล์)
ประชากร: 371 ล้านคน (2010)
ประเทศ:  รัฐสมาชิกสหประชาชาติ (16)   บาห์เรน    ไซปรัส    อียิปต์    อิหร่าน    อิรัก    อิสราเอล    จอร์แดน    คูเวต    เลบานอน    โอมาน    กาตาร์    ซาอุดีอาระเบีย    ซีเรีย    ตุรกี    สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์    เยเมน    รัฐสังเกตการณ์สหประชาชาติ (1)   ปาเลสไตน์    โดยพฤตินัย (1)   ไซปรัสเหนือ  
ดินแดน:  ภายนอก (1)   แอโครเทียรีและดิเคเลีย (สหราชอาณาจักร)     ภายใน (2)   เคอร์ดิสถานอิรัก (อิรัก)    ฝ่ายปกครองตนเองซีเรียเหนือและตะวันออก (ซีเรีย)     ถูกยึดครอง (4)   เยรูซาเลมตะวันออก    ฉนวนกาซา    ที่ราบสูงโกลัน    เวสต์แบงก์    พื้นที่กันชนของสหประชาชาติ (2)   UNBZC    UNDOF Zone  
ภาษา:  60 ภาษา  ภาษาราชการ   อาหรับ   อังกฤษ   กรีก   ฮีบรู   เคิร์ด   เปอร์เซีย   ตุรกี   ภาษาที่ไม่ได้มีสถานะทางการ (พูดโดยชนกลุ่มน้อยหรือผู้พลัดถิ่น)   แอลเบเนีย   อาร์มีเนีย   อาบาซา   อับคาเซีย   อามารา   อาเซอร์ไบจาน   บาโลจ   บอสเนีย   เชเชน   จีน   เซอร์คัสเซีย   ตาตาร์ไครเมีย   คอปติก   โดมารี   ฝรั่งเศส   ตุรกีกากาอุซบอลข่าน   จอร์เจีย   คิเลกิ   ฮังการี   ฮินดี   อินโดนีเซีย   อิตาลี   คาซัค   Kumyk   คุรเบต   คีร์กีซ   ลาดิโน   ลัซ   ลูรี   มราฐี   มลยาฬัม   มอแซนแดรอน   อราเมอิกใหม่   โนบีน   ควาซไคว   โรมาเนีย   รัสเซีย   ซิวา   โซมาลี   ซีรีแอก   สเปน   ปัญจาบ   ตากาล็อก   ตาลิซ   ตาตาร์   เติร์กเมน   ตูโรโย   ยูเครน   อุรดู   อุยกูร์   ยิดดิช   ซาซากิ  
เขตเวลา: UTC+02:00, UTC+03:00, UTC+03:30, UTC+04:00, UTC+04:30
เมืองใหญ่:  10 เมืองใหญ่สุดในตะวันออกกลาง   อิสตันบูล   ไคโร   เตหะราน   แบกแดด   รียาด   อังการา   อะเล็กซานเดรีย   อิซมีร์   ญิดดะฮ์   อัมมาน  
แผนที่ตะวันออกกลางที่ตั้งอยู่ระหว่างแอฟริกาเหนือ ยุโรปใต้ เอเชียกลาง และเอเชียใต้
แผนที่ตะวันออกกลางตามการแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิพเพิน
ตะวันออกกลาง (อังกฤษ: Middle east; อาหรับ: الشرق الأوسط, อักษรโรมัน: ash-Sharq al-Awsat) เป็นภูมิภาคทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ประกอบด้วยคาบสมุทรอาหรับ เอเชียน้อย (ตุรกีฝั่งทวีปเอเชีย ยกเว้นจังหวัดฮาทัย), เทรซตะวันออก (ตุรกีฝั่งยุโรป), อียิปต์, อิหร่านกับลิแวนต์ (รวมอัชชามและไซปรัส), เมโสโปเตเมีย (ปัจจุบันคือประเทศอิรัก) และหมู่เกาะโซโคตรา (ส่วนหนึ่งของประเทศเยเมน) ศัพท์นี้เริ่มมีการใช้งานอย่างแพร่หลายเพื่อแทนที่คำว่าตะวันออกใกล้ (ตรงข้ามกับตะวันออกไกล) ตั้งแต่ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 คำว่า "ตะวันออกกลาง" ทำให้เกิดความสับสนเกี่ยวกับคำจำกัดความที่เปลี่ยนไป และบางคนมองว่าเป็นการเลือกปฏิบัติ หรือมีความเป็นยุโรปเป็นศูนย์กลางเกินไป ภูมิภาคนี้ได้รวมดินแดนส่วนใหญ่รวมอยู่ในคำจำกัดความที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดของเอเชียตะวันตก (รวมอิหร่าน) แต่ไม่รวมคอเคซัสใต้ และรวมพื้นที่ทั้งหมดของอียิปต์ (ไม่ใช่เพียงภูมิภาคไซนาย) และตุรกี (ไม่ใช่เฉพาะส่วนเทรซตะวันออก)
ประเทศในตะวันออกกลางส่วนใหญ่ (13 จาก 18 ประเทศ) เป็นส่วนหนึ่งของโลกอาหรับ ประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในภูมิภาคนี้คืออียิปต์ ตุรกี และอิหร่าน ส่วนประเทศซาอุดีอาระเบียเป็นประเทศที่มีพื้นที่มากที่สุดในตะวันออกกลาง ประวัติศาสตร์ตะวันออกกลางสืบไปได้ถึงสมัยโบราณ โดยมีความสำคัญทางภูมิรัฐศาสตร์ของภูมิภาคที่ได้รับการยอมรับมานับพันปี ศาสนาหลักบางส่วนมีต้นกำเนิดในภูมิภาคนี้ เช่น ศาสนายูดาห์, คริสต์ และอิสลาม ชาวอาหรับเป็นกลุ่มชาติพันธุ์หลักในภูมิภาคนี้ รองลงมาคือเติร์ก, เปอร์เซีย, เคิร์ด, อาเซอร์ไบจาน, คอปต์, ยิว, อีสซีเรีย, อิรักเชื้อสายเติร์กเมน, ยาซิดี และไซปรัสเชื้อสายกรีก
ตะวันออกกลางโดยทั่วไปมีสภาพภูมิอากาศที่ร้อน แห้งแล้ง โดยเฉพาะในบริเวณคาบสมุทรอาหรับและอียิปต์ แม่น้ำสายหลักที่เป็นชลประทานเพื่อสนับสนุนเกษตรกรรมมีจำกัด เช่น ดินดอนสามเหลี่ยมไนล์ในอียิปต์ ที่ราบลุ่มแม่น้ำไทกริสและยูเฟรติสในเมโสโปเตเมีย และแอ่งของแม่น้ำจอร์แดนที่กระจายไปทั่วลิแวนต์ส่วนใหญ่ ภูมิภาคเหล่านี้มีชื่อเรียกแบบรวมว่า เขตพระจันทร์เสี้ยวอันอุดมสมบูรณ์ และรวมเข้าในสิ่งที่นักประวัติศาสตร์เรียกกันมานานว่าเป็นอู่อารยธรรม (ศัพท์ที่ปัจจุบันใช้ในหลายภูมิภาคของโลก) ในทางตรงกันข้าม ชายฝั่งลิแวนต์และตุรกีส่วนใหญ่มีสภาพภูมิอากาศเมดิเตอร์เรเนียนที่ค่อนข้างอบอุ่น ซึ่งมีฤดูร้อนที่ที่แห้งแล้ง และฤดูหนาวที่หนาวเย็นและชื้นแฉะ ประเทศส่วนใหญ่ที่มีชายแดนติดกับอ่าวเปอร์เซียมีปิโตรเลียมสำรองจำนวนมาก โดยที่บรรดาพระมหากษัตริย์ในคาบสมุทรอาหรับได้รับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจจากการส่งออกน้ำมัน เนื่องจากสภาพภูมิอากาศแห้งแล้งและการพึ่งพาอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลจำนวนมาก ทำให้ตะวันออกกลางเป็นทั้งภูมิภาคที่มีส่วนต่อการการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศอย่างมาก และคาดว่าจะได้รับผลกระทบในทางลบอย่างรุนแรง