stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
มวยไชยา
ประวัติ > ศาลาเก้าห้อง

หลังจากที่กำเนิดมวยไชยาขึ้นแล้ว กิจการด้านนี้ก็เจริญรุ่งเรืองขึ้นตามลำดับการชกมวยจึงเป็นกีฬาสำคัญอย่างหนึ่งสำหรับเทศกาล, งานฉลองหรือสมโภชต่าง ๆ และมาเจริญสูงสุดครั้งหนึ่งคือสมัยศาลาเก้าห้อง
ศาลาเก้าห้องนี้ตั้งอยู่ในท้องที่ตำบลพุมเรียง สร้างโดยพระยาวจีสัตยารักษ์ สร้างขึ้นเป็นสาธารณสมบัติศาลานี้สร้างขนานกับทางเดิน (ทางด่าน) มีเสาไม้ตำเสา 30 ต้น เสาด้านหน้าเป็นเหลี่ยม แถวกลางและแถวหลังเป็นเสากลม ระหว่างเสาสองแถวหลังยกเป็นพื้นปูกระดานสูงจากพื้นประมาณ 1 เมตร ส่วนระหว่างแถวหน้ากับแถวกลางเป็นพื้นดิน ยาวจากทิศตะวันออกไปทิศตะวันตก ยาวประมาณ 13 วา 2 ศอก ส่วนกว้างประมาณ 3 วา หลังคาลิลา มุงสังกะสี  มีบ่อน้ำทางทิศตะวันตก 1 บ่อ
ปัจจุบันศาลาเก้าห้องเดิมได้ถูกรื้อถอนโดยนายจอน ศรียาภัย ลูกคนที่สามของพระยาวจีสัตยารักษ์ เมื่อออกจากราชการกรมราชทัณฑ์และกลับไปอยู่บ้านเดิมที่ไชยายังคงเหลือไว้แต่เพียงบ่อน้ำซึ่งแต่เดิมกรุด้วยไม้กระดาน และต่อมาราษฎรได้ช่วยกันสละทรัพย์หล่อซีเมนต์เสร็จ เมื่อปี 2471 และสร้างศาลาใหม่ขึ้นที่ด้านตะวันออกของศาลาเดิมแต่มีขนาดเล็กกว่ายังคงมีอยู่กระทั่งปัจจุบัน
นอกจากจะใช้เป็นที่พักคนเดินทางแล้ว ศาลาเก้าห้องแห่งนี้ยังใช้เป็นที่สมโภชพระพุทธรูป เนื่องในงานแห่พระพุทธทางบกในเดือน 11 ของทุกปีประจำเมืองไชยาอีกด้วย และในงานแห่พระพุทธรูปทางบกและงานสมโภชนี้ ที่ขาดไม่ได้คือการชกมวยเป็นการสมโภชเป็นประจำทุกปีด้วย
ประวัติ > การชกมวยที่ศาลาเก้าห้อง

เมื่อถึงเทศกาลแห่พระบกประจำปี จะมีการแห่พระมาที่ศาลาเก้าห้องและทำการสมโภชที่นั่น ประชาชนทั่วไปรวมทั้งเจ้านายก็ไปพร้อมกันที่ศาลาเก้าห้องแห่งนี้ ในการนี้นักมวยของแต่ละแห่งก็จะเดินทางเพื่อจับคู่ชกกัน
เมื่อการแห่พระพุทธรูปมาถึงศาลาเก้าห้องก็เริ่มพิธีสมโภช ครั้นเวลานักมวยจะไปชุมนุมกันหน้าศาลา โยมีพระยาไชยาเป็นประธาน การจับคู่มวยในสมัยนั้นไม่มีการชั่งน้ำหนักเพียงแต่ให้รูปร่างพอฟัดพอเหวี่ยงกันก็เป็นการใช้ได้ หรือถ้ารูปร่างต่างกันมาก ก็ต้องแล้วแต่ความสมัครใจของคู่ต่อสู้ เพราะคนสมัยก่อนไม่เหมือนกับคนสมัยนี้ บางคนโกรธกันก็ถือเอาโอกาสนี้มาต่อสู้กันตัวต่อตัวต่อหน้าประธาน
การแต่งกายของนักมวย

การพันหมัด ที่เรียกว่าหมัดถักนั้นเมื่อผู้ใดได้คู่ชก ทางฝ่ายจัดรายการ จะแจกด้ายขนาดโตคนละม้วน เมื่อได้ด้ายดิบแล้วนักมวยก็จะนำด้ายดิบนั้นเข้าพุ่มไปให้พรรคพวกช่วยกันจับเป็นจับ ๆ (หนึ่งจับเล็กกว่าปลายนิ้วก้อยเล็กน้อย) แล้วตัดออกเป็นท่อนๆยาวประมาณ 4-5 เมตร ชั้นแรกที่จะพันมือจะใช้ผ้าเรียบพันมือก่อน ชั้นที่สองซึ่งจะพันด้วยด้ายดิบซึ่งพรรคพวกจะขวั้นเป็นเกลียวจนเกิดเป็นปมอยู่ทั่วไป แล้วพันด้วยผ้าเรียบ แล้วพันด้วยด้ายที่ถูขวั้นเป็นเกลียวจนเกิดปม พันสลับกันเช่นนี้หลายชั้น การพันมือจะพันจนถึงข้อมือเท่านั้นส่วนปลายนิ้วมือจะพันขึ้นไปพอถึงข้อนิ้วแรก ให้กำหมัดได้สะดวก และขณะที่พันมืออยู่นั้น จะต้องใช้ปลายนิ้วมือคอยแหย่ไว้ตามช่องนิ้วมือระวังไม่ให้แน่นจนเกินไป เพราะถ้าแน่นจะทำให้กำหมัดไม่แน่นเวลาชก ซึ่งอาจทำให้เกิดอันตรายถึงนิ้วมือหักในขณะต่อสู้เมื่อชกโดนคู่ต่อสู้จัง ๆ โดยนักมวยไชยาจะคาดเชือกแค่บริเวณข้อมือ ส่วนนักมวยสายอื่น ๆ เช่น นักมวยโคราช จะคาดเชือกถึงบริเวณข้อศอกเพื่อใช้รับอวัยวุธต่างๆของคู่ต่อสู้ และ นักมวยสายลพบุรีหรือนักมวยภาคกลางอื่นๆเช่น มวยพระนคร จะคาดเชือกถึงบริเวณกลางแขน
การพันลูกโปะ (กระจับ) ในการพันลูกโปะจะใช้ผ้าสองผืน ผืนแรกจะใช้ผ้าขาวม้าก็ได้ หรือผ้าชนิดอื่นที่ยาวพอสมควร ผืนที่สองจะใช้ผ้าอะไรก็ได้ วิธีพันจะใช้ผ้าผืนแรกต่างเข็มขัด ปล่อยชายข้างหนึ่งยาวปลายข้างหนึ่งจะผูกเป็นปมหมดชายผ้า ปล่อยข้างยาวลงไปข้างล่าง ส่วนผืนที่สองจะม้วนเป็นก้อนกลม (คล้ายม้วนทูนหรือผ้าที่ม้วนรองบนศีรษะขณะทูนของที่ก้นไม่เรียบ) ใช้ผ้าผืนนี้วางลงทับแทนกระจับ ใช้ชายผ้าที่ปล่อยให้ห้อยลงของผืนแรกคาดทับลงไป แล้วเต้าชายผ้าส่วนนั้นเข้าระหว่างขาดึงให้ตึงไปผูกชายที่เหลือเข้ากับส่วนที่ผูกแทนเข็มขัดที่ด้านหลัง
ประเจียด เป็นเครื่องสวมศีรษะลักษณะเฉพาะของนักมวยไชยา ส่วนนักมวยภาคอื่นจะสวม"มงคล"แทน ประเจียดนั้นจะทำเป็นลักษณะแบนๆมากกว่าทำให้กลมมีการลงคาถาอาคม ลงเครื่องป้องกันต่าง ๆ ขณะชกถ้าประเจียดหลุดก็ยกมือขอเก็บมาสวมเสียใหม่ได้ วัตถุประสงค์ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่ง ก็คือการป้องกันมิให้เส้นผมลงปิดหน้าในขณะที่กำลังทำการต่อสู้
กติกา

สำหรับในการต่อสู้ใช้แม่ไม้มวยไทยได้ทุกรูปแบบไม่ว่าจะเป็น หมัด เท้า เข่า ศอกในการต่อสู้ใช้จำนวนยก 5 ยก และใช้ยกเวียน หมายความว่าวันนั้นจับมวยได้กี่คู่ (ส่วนใหญ่ 5 – 6 คู่) ก็จะชกกันคู่ละ หนึ่งยก โดยคู่ที่ 1 ชกยกที่ 1 ก็เข้าพุ่ม (ที่สำหรับพักนักมวย) คู่ที่ 2 ขึ้นชกยกที่ 1 และยกที่ 1 จนไปถึงคู่สุดท้าย คู่ที่ 1 จึงจะชกยกที่ 2 แล้วเวียนไปจนถึงคู่สุดท้าย คู่ที่ 1 จึงขึ้นชกยกที่ 3 การชกจะปฏิบัติเช่นนี้จนครบ 5 ยก แต่ถ้ามีคู่ใดแพ้ชนะก่อนกันก็ตัดคู่นั้นไป ส่วนที่เหลือก็จะเวียนไปดังที่กล่าวมาแล้ว
กติกาการหมดยกมี 2 แบบคือ
ก. แบบที่ 1 เมื่อมีฝ่ายใดเพลี่ยงพล้ำ ไม่สามารถป้องกันตัวได้ ก็ยกมือขอบอกเวลาหมดยก เพื่อเข้าพุ่มแก้ไขอาการที่เพลี่ยงพล้ำนั้น และคำว่า “ยก”ที่ใช้กันในทุกวันนี้ก็น่าจะมีความเป็นมาจากอาการที่ยกมือดังกล่าวแล้วก็อาจเป็นได้
ข. แบบที่ 2 ในขณะชกเขาจะใช้ลูกลอยเจาะก้นลอยน้ำแบบที่ใช้ในการชนไก่แต่เดิม เมื่อลูกลอยจมน้ำเจ้าหน้าที่ก็จะตีกลองบอกหมดยก เพื่อให้คู่ต่อสู้ได้เข้าพุ่มเพื่อแก้ไข ให้น้ำและแนะนำการแก้ลูกไม้มวยส่วนคู่ต่อไปก็จะขึ้นชกกันต่อไป
สำหรับดนตรีที่ใช้มีปี่และกลองยาวประโคมก่อนและขณะทำการต่อสู้
ทุ่ม-ทับ-จับ-หัก ในมวยคาดเชือก

ทุ่ม ทับ จับ หัก ในมวยคาดเชือกนั้นเป็นกลมวยชั้นสูง ที่ผู้ฝึกจะต้องเรียนรู้พื้นฐาน การบริหารร่างกายเพื่อพาหุยุทธ์พร้อมฝึกฝนท่าย่างสามขุมตามแบบของแต่ละครู เรียก'ท่าครู'รวมทั้งแม่ไม้ต่าง ๆ เช่นการออกอาวุธ ป้องปัดปิดเปิด ป้องกัน ตอบโต้ให้เชี่ยวชาญดีแล้ว จึงจะสามารถแตกแม่ไม้กล ลูกไม้ กลรับ กลรุก ล่อหลอก หลบหลีก ทั้งยังต้องฝึกซ้ำแล้วซ้ำอีกเพื่อให้ใช้ออกไป จึงจะเกิดความคม
เด็ดขาด รุนแรง ท่วงท่าลีลางดงาม เข้มแข็งดังใจ
เช่นท่าครูมวยไชยา(ท่าย่างสามขุมคลุมแดนยักษ์)นั้นได้ชื่อว่ามีความรัดกุมเฉียบคม จนสามารถชนะการแข่งหน้าพระที่นั่งสมัย ร.5 เมื่อคราวจัดให้มีงาน ณ ทุ่งพระเมรุ ป้อมเผด็จดัสกร กรุงเทพฯ คือ นายปล่อง จำนงทอง ที่สามารถใช้ 'ท่าเสือลากหาง' โจนเข้าจับ ทุ่มทับจับหักปรปักษ์จนมีชัย ได้รับการแต่งตั้งให้เป็น 'หมื่นมวยมีชื่อ' ท่าที่ใช้จับทุ่มรับการจู่โจมด้วย เตะ ถีบ เข่า อย่าง 'ถอนยวง' นั้น สามารถทุ่มโยนปรปักษ์ออกไป หรีบจับกดหัวให้ปักพื้นแล้วทับด้วยก้นหรือเข่าได้ หากเป็นการรุกด้วยหมัดนั้นให้แก้ด้วย 'ขุนยักษ์พานาง' หรือ 'ขุนยักษ์จับลิง' ศอกแก้ด้วย 'พระรามหักศร' และยังมีท่าอื่น ๆ อีกมาก ที่ครูบาอาจารย์แต่โบราณท่านมิได้กำหนดชื่อเอาไว้ ทั้งหมดนี้ผู้ใช้จำต้องรู้เคล็ดป้องปัดปิดเปิด และกลประกบประกับจับรั้ง เป็นท่าร่วมเพื่อเข้าจับหักด้วยมือ หรือเกี้ยวกวัดด้วยท่อนแขน ฯลฯ
เวทีชกมวย

การชกมวยไชยา ในยุคแรกชกที่ศาลาเก้าห้อง โดยที่ศาลาเก้าห้องมีบริเวณที่ชกมวยก็คือสนามหน้าศาลา จะมีเจ้าหน้าที่ปักหลักสี่หลักแล้วใช้เชือกป่านขนาดใหญ่ (เชือกพวน) ขึงกับหลักสามสี่สาย โดยในศาลาจะมีเจ้านาย และเจ้าหน้าที่ฝ่ายต่างๆของเมืองไชยาจะพักอยู่ในศาลาเพื่อชมการชกมวยทุกครั้งไป
เวทีชกมวย > เวทีมวยวัดพระบรมธาตุไชยา

เมื่อการชกมวยที่ศาลาเก้าห้องต้องมีอันล้มเลิก เนื่องมาจากศาลากลางถูกย้ายไปอยู่ที่บ้านดอน พระยาไชยาก็ไปเป็นเจ้าเมืองที่บ้านดอนดังที่กล่าวมาแล้วในตอนต้นรวมทั้งได้ย้ายที่ว่าการอำเภอมาไว้ที่อำเภอไชยาในปัจจุบันก็เกิดสนามมวยแห่งใหม่ขึ้นที่บริเวณสนามวัดพระบรมธาตุ เพราะในสมัยนั้นวัดพระบรมธาตุมีงานประจำปีในเดือน 6 ของทุกปี การจัดให้มีการชกมวยก็ขึ้นที่สนามแห่งนี้ด้วย โดยครั้งแรกชกบนลานดินเหมือนที่ศาลาเก้าห้อง ที่ตั้งสนามอยู่ระหว่างพระเวียนกับถนนที่ตัดผ่านหน้าวัด ซึ่งถนนที่ผ่านทุกวันนี้แต่สมัยนั้นยังไม่มีกำแพงแก้วเหมือนปัจจุบัน การชกและกติกาก็เหมือนที่ศาลาเก้าห้องทุกประการ จะต่างกันที่สนามวัดพระบรมธาตุมีการเก็บเงิน โดยใช้ปีกเหยี่ยว (ใบตาลโตนดผ่าซีกแล้วแล้วโน้มมาผูกติดกับก้านใบ) กั้นเป็นบริเวณสนามและเนื่องจากกีฬามวยเป็นที่สนใจของประชาชนโดยทั่วไป  พระครุโสภณเจตสิการา (เอี่ยม) เห็นว่ามีหนทางที่จะเก็บเงินเป็นรายได้บำรุงวัด จึงดำริคิดสร้างเวทีมวยถาวรขึ้นที่สนามมวยแห่งนี้ โดยให้นายภักดิ์ ลำดับวงค์ เป็นผู้ออกแบบก่อสร้าง นายจอน แสงสิทธิ์ เป็นนายช่าง นายร่วง เชิงสมอ เป็นลูกมือช่าง และสร้างเสร็จในปี 2474 โดยท่านพระครูโสภณเจตสิการามเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย ทั้งสิ้น ประมาณ 500 บาท
เวที่ใหม่แห่งนี้ใช้ทางเหนือของสถานที่เดิมไปเล็กน้อย โดยเลื่อนใกล้ถนนเข้าไปอีก ลักษณะของเวที เป็นเสาปูนซีเมนต์เสริมเหล็กหน้า 8 นิ้ว จำนวน 4 ต้นกว้างและยาวด้านละ 4 วา เทคอนกรีตเท่าหน้าเสาทั้ง 4 ด้าน สูงจากพื้นดินประมาณ 1 เมตร ตรงกลางถมดิน เสาสูง 6 ศอก หลังคามุงสังกะสี ไม้ที่ใช้เป็นไม้หลุมพอโดยตลอดเฉพาะเครื่องทำหลังคา
เวทีชกมวย > สมัยเริ่มแรก

การชกยกเลิกหมัดถักมาใช้นวม ยกเลิกยกเวียนมาเป็นยกตลอด คือแต่ละคู่ชกกันจนครบ 5 ยก แล้วจึงเป็นการชกของคู่ต่อไป กติกาการชกเหมือนปัจจุบัน
การจัดสนามและเวที สนามจะกั้นด้วยผ้าขาว เวทีกั้นเชือกแบบปัจจุบัน รอบขอบเชือกด้านนอกจนติดขอบคอนกรีตมีต้นกล้วยวางเรียงโดยรอบเพื่อป้องกันอันตรายให้แก่นักมวย พื้นเวทีซึ่งถมดินไว้ถูกปูทับด้วยแกลบหรือฟางข้าวแล้วปูทับด้วยกระสอบป่าน  ซึ่งต่อมาจึงได้เปลี่ยนมาใช้ผ้าใบ
การจับเวลา ใช้นาฬิกา การให้สัญญาณการชกและหมดเวลาใช้ระฆังของโรงเรียนวัดพระบรมธาตุ
เครื่องดนตรีใช้ปี่เป็นหลักและใช้กลองยาวช่วยในการประโคม
เครื่องขยายเสียงไม่มีใช้ ต้องใช้โทรโข่งทั้งประกาศและพากย์มวย นายชม จุลกัลป์ เป็นผู้ประกาศประจำเวทีเป็นคนแรก
กรรมการ กรรมการห้ามมวยคนแรกของเวที คือ นายอมโร อมรบุตร คนที่สอง คือ นายพันธ์ ทิพย์มณี สมัยดำรงตำแหน่งปลัดอำเภอท่าฉาง คนต่อมาคือ นายชม จุลกัลป์ ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งประจำแผนกอยู่ที่ว่าการอำเภอไชยา
เวทีชกมวย > สมัยสิ้นสุด

หลังจากพ้นยุคแรกมาการชกก็มีการเปลี่ยนแปลงจนเข้ารูปแบบของปัจจุบันทุกประการ แต่เมื่อสิ้นสมัยของพระครูโสภณเจตสิการาม (เอี่ยม) ท่านเจ้าคุณพุทธทาส (ในสมัยนั้น) ก็ให้ยกเลิกงานมหรสพและงานประจำปี คงรักษาไว้แต่พิธีทางศาสนา แต่ก็มีผู้คิดเปลี่ยนสถานที่ชกและสถานที่จัดงานไปไว้ที่สนามหน้าที่ว่าการอำเภอไชยา แต่จัดได้ไม่กี่ปีก็ต้องมีอันล้มเลิกการจัดงานนั้นไป ซึ่งหลังจากนั้นก็มีการชกมวยในงานต่างๆจนกระทั่งถึงทุกวันนี้
นักมวยฝีมือเอกของไทยที่เคยผ่านการชกที่เวทีแห่งนี้มีหลายราย อาทิ จำเริญ ทรงกิตรัตน์, โกต๊อง แก้วอำไพ, กลยุทธ ลูกสุรินทร์, บุญธรรม แสงสุเทพ, ไสว แสงจันทร์ และ เชิด จุฑาเพชร
เวทีชกมวย > การรื้อถอนเวที่แห่งนี้

สาเหตุที่ต้องทำการรื้อถอนเวทีแห่งนี้ ก็เพื่อที่จะเตรียมสถานที่เพื่อรับเสด็จ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ในคราวยกพระสุวรรณฉัตรพระบรมธาตุไชยา เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2525 โดยทำการรื้อถอนเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2524 ผู้ควบคุมการรื้อถอนได้แก่ นายนุกูล บุญรักษา ครูใหญ่โรงเรียนวัดพระบรมธาตุ ซึ่งอดีตเคยเป็นนักมวยฝีมือดีที่เคยผ่านการชกที่เวทีแห่งนี้มาก่อน ท่านบอกว่าเสียดายของเก่าแต่จำเป็นที่ต้องรื้อถอน
รางวัล

ในการชกสมัยนั้น เป็นการชกเพื่อสมโภชพระที่แห่ทางบกเป็นประจำทุกปี แต่ฝ่ายผู้จัดให้มีมวยในครั้งนั้นซึ่งทุกคนจะกล่าวเช่นเดียวกันว่าเงินรางวัลที่ได้จะได้จากพระยาไชยา เพราะในสมัยนั้นการชกมวยไม่มีการเก็บเงิน ดังนั้นรางวัลที่ได้จะมีไม่มากนัก คนละบาทสองบาทหรือมากกว่านั้นก็ต้องแล้วแต่ฝีมือหรือการต่อสู้แต่ละคู่หรือความพอใจของเจ้านาย แต่ส่วนใหญ่จะได้เท่ากัน
ครั้นเมืองไชยาถูกรวมกับเมืองกาญจนดิษฐ์และย้ายศาลากลางไปไว้ที่บ้านดอน พระยาไชยาได้รับการโปรดเกล้าให้เป็นเจ้าเมืองที่บ้านดอน เมืองไชยาจึงไม่มีเจ้าเมืองตั้งแต่นั้นมา การชกมวยที่ศาลาเก้าห้องก็ต้องมีอันล้มเลิกไป แต่เนื่องจากไชยาเป็นเมืองมวย ก็ย่อมจะมีการชกมวยเกิดขึ้นที่แห่งใหม่ และสถานที่แห่งนั้นได้แก่สนามมวยวัดพระบรมธาตุไชยา
กองมวย

ตั้งแต่ที่มีการชกมวยที่ศาลาเก้าห้องแล้วนั้นเมืองไชยาได้เกิดมีกองมวยที่สำคัญเกิดขึ้น 4 กอง คือกองมวยบ้านเวียง กองมวยปากท่อ กองมวยบ้านทุ่ง กองมวยพุมเรียง แต่ละกองจะมีนายกอง 1 คน ถ้าเป็นปัจจุบันก็ได้แก่หัวหน้าคณะมวย และนายกองมีหน้าที่รับผิดชอบนักมวยในกอง เพราะนักมวยในกองจะได้รับสิทธิ์พิเศษต่างๆตามความสำคัญ ดังนี้
เฉพาะกองมวยของหมื่นมวยมีชื่อ (ปล่อง จำนงทอง) ได้รับการยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีรัชชูฯ จำนวน 25 คน ส่วนที่เหลือต้องเสียภาษีนี้คนละ 4 บาทเหมือนบุคลอื่นทั่วไป
การใช้กำลังโยธา (การเกณฑ์ใช้แรงงาน) กล่าวคือในสมัยนั้นมีการเกณฑ์ใช้แรงงานเพื่อสร้างทางหรือสาธารณสมบัติอื่นๆ ทุกคนในเมืองไชยาย่อมถูกเกณฑ์แรงงานไปใช้โดยไม่มีค่าตอบแทนเป็นเงินทองหรือสิ่งของทุกคนจะต้องไปทำงานตามการเกณฑ์นั้น ยกเว้นบุคคลที่อยู่ใน “กองมวย” ซึ่งจะไม่ถูกเกณฑ์แรงงานเหมือนคนทั่วๆไป
บุคคลในกองมวย มีหน้าที่ฟิตซ้อมมวย และเตรียมตัวให้พร้อมเพื่อที่จะเดินทางไปชกทุกแห่งตามที่ทางราชการต้องการ อย่างเช่นงานเฉลิมฯที่บ้านดอน งานรับเสด็จรัชกาลที่ 6 ที่บนควนท่าข้าม (พุนพิน) นายกองมวยจะต้องนำนักมวยของแต่ละกองไปชก แต่การไปนั้นได้รับการยืนยันว่า นักมวยที่ไปจะได้รับเบี้ยเลี้ยง  ตามลำดับดังนี้ คือ 3 บาท 2 บาท 1 บาท และ 50 สตางค์ เช่นหมื่นมวยมีชื่อจะได้วันละ 3 บาท นายกองอื่น 2 บาท นักมวยสำคัญคนละ 1 บาท ส่วนนักมวยสำรองหรือลูกน้องจะได้คนละ 50 สตางค์ และจะได้รับเบี้ยเลี้ยงจนกว่างานนั้นจะเลิกหรือถึงวันกลับ
จะเห็นได้ว่านักมวยมีค่าและมีความหมายมากในสมัยนั้น เป็นบุคคลที่มีเกียรติ ดังนั้นในการเข้ากองมวย นายกองจะเป็นผู้พิจารณาจากรูปร่างของผู้ที่มาสมัครว่าพอจะเป็นนักมวยได้หรือไม่ และก็มีมากเหมือนกันที่เข้ากองมวยโดยหวังสิทธิ์พิเศษ แต่มีข้อแม้ที่น่าสังเกตคือบุคคลที่จะเข้ากองมวยได้ต้องซ้อมจริง ใครหลบหลีกนายกองมีสิทธิ์คัดชื่อออกทันที การคัดชื่อออกทำให้เสียสิทธิ์ที่กล่าวมาแล้วนั้นด้วย
อดีตมวยฝีมือเยี่ยมเมืองไชยา

อดีตมวยฝีมือเยี่ยมเมืองไชยา ที่เป็นที่รู้จักกันดีได้แก่
หมื่นมวยมีชื่อ (ปล่อง จำนงทอง)
สอน ศักดิ์เพชร
นิล ปักษี นักชกผู้พิการ
เนียม ปักษี
บุญส่ง เทพพิมล
คล่อง กัณหา
เต็ม กัณหา
พร้อม อินทร์อักษร
อินทร์ ศักดิ์เดช
นุ้ย อักษรชื่น (ชัยภิรมย์)
หมิก นิลจันทร์ ผู้ลบรอยแค้นให้นายสอน ศักดิ์เพชร เมื่อนายสอน ศักดิ์เพชร  ต้องประสบความพ่ายแพ้ให้แก่ “หมัดลูกวัว”แห่งเมืองสงขลาจนถึงถิ่น นายสอนได้พกพาความแค้นกลับไชยา โดยหวังที่จะกลับไปแก้มือให้ได้  แต่เมื่อข่าวการพ่ายแพ้ของนายสอน รู้ถึงนายหมิก  เพื่อนผู้เคยตะลุยเมืองกรุง และเป็นศิษย์ฝีมือเยี่ยมของหมื่นมวยมีชื่อ นายหมิกก็รีบเดินทางไปเมืองสงขลา และขอต่อสู้กับ “หมัดลูกวัว” ในการต่อสู้ครั้งนั้น นายหมิกได้รับชัยชนะอย่างง่ายดาย เมื่อได้รับชัยชนะก็กลายเป็นขวัญใจของผู้ชม และการชกครั้งนั้นเป็นการชกครั้งสุดท้ายของนายหมิก เพราะจากการเที่ยวเมืองสงขลาครั้งนี้เอง  นายหมิกก็ได้รับโรคร้ายจนไม่สามารถขึ้นชกมวยได้อีกจนตลอดชีวิต
จ้อย เหล็กแท้ นักชกผู้ไม่ต้องการรางวัล
นอกจากนักชกที่ได้กล่าวมาแล้ว ยังมีนักมวยฝีมือเยี่ยมและได้รับการกล่าวขวัญถึงอีกหลายคน เช่น
เวช จำนงทอง น้องชายหมื่นมวยมีชื่อ
สงค์ ศักดิ์เพชร พี่ชายนายสอน ศักดิ์เพชร
น้อย บุณยเกตุ หลานชายหมื่นมวยมีชื่อ ผู้เคยเข้าชกมวยคราวหาเงินซื้อปืนให้กองเสือป่า และได้รับ “หน้าเสือ”เป็นเครื่องเชิดชูเกียรติ
นอกจากนั้นยังมี นายเนิ่น คุ้มรักษ์, นายเวียง, นายนิตย์, นายจอน, นายจัน, นายทอง, นายกล่ำ, คนตำบลบ้านเลม็ด ลูกศิษย์หมื่นมวยมีชื่อ นายเหื้อย, นายหยอย, มวยตำบลบ้านเวียง ลูกศิษย์ นายนุช เทพพิมล และนักมวยที่กล่าวถึงนี้เป็นนักมวยที่เคยเดินทางเข้าเมืองกรุงเพื่อเก็บเงินซื้อปืนให้กองเสือป่าและถ้าใครได้รับชัยชนะก็จะได้ “หน้าเสือ” เป็นเครื่องหมายเชิดชูเกียรติทุกคน
ปัจจุบันมีนักชกที่มีสายเลือด “กัณหา” เต็มตัวได้แก่ จรรยา ลูกกัณหา ซึ่งเป็นหลานชาย นายคล่องและนายเต็ม และได้กลายมาเป็นนักมวยมีชื่อเสียงของพุมเรียงมาระยะหนึ่ง
ครูมวยไชยาที่มีชื่อเสียงในยุคปัจจุบัน

ณปภพ ประมวญ (ครูแปรง)
กฤดากร สดประเสริฐ (ครูเล็ก)
ศักย์ภูมิ จูฑะพงศ์ธรรม (ครู แหลม)
นักมวยไชยาในยุคปัจจุบัน

หลังจากผ่านยุคยกเลิกการคาดเชือก นักมวยไชยาก็มีการขึ้นแข่งขันในเวทีต่างๆไม่มากนัก ทำให้คนในปัจจุบันมองว่า มวยไชยาเป็นเพียงมวยแสดง ใข้งานจริงไม่ได้ ในปัจจุบันก็มีนักมวยไชยา จากหลายๆสำนักขึ้นแข่งขันในรายการต่อสู้นอกเหนือจากเวทีมวยไทย เช่นการแข่งขัน MMA (Mixed Martial Art) รายการ Naksu, รายการ War in the cage, รายการ DARE, รายการ Cage War, รายการ Full Metal Dojo เป็นต้น
สำนักศูนย์ศึกษาสยามยุทธ์บ้านครูแปรง ก่อตั้งและฝึกสอน โดยครูแปรง ณปภพ ประมวญ มีการส่งนักมวยเข้าร่วมการแข่งขันในหลายรายการ โดยมีนักมวยที่สามารถเป็นแชมป์และรองแชมป์ของรายการต่างๆได้ดังนี้
สมิงวายุ - ลงแข่งรายการ KOF ชนะ มังกรฟ้า วีดีโอการแข่งขัน ชนะสุชาติ เป็นแชมป์รายการ Naksu ปี 2008 วีดีโอการแข่งขัน
โชติ ยอดสมัย - ลงแข่งรายการ KOF ชนะ Bing และ แพ้อาจารย์วัชระ ได้รองแชมป์ Naksu 2008 วีดีโอการแข่งขัน
EZ2DJ - ลงแข่งขันรายการ Naksu 2009 ชนะการแข่งขันทัวร์นาเมนต์ 3 รอบ / รอบที่ 1 / รอบที่ 2 / รอบที่ 3 ได้แชมป์รายการ Naksu 2009 ในรุ่น -57 กิโลกรัม และ เป็นนักสู้ในรายการ MMA อาชีพ DARE ปัจจุบันเป็นโค้ชของทีมนักสู้บ้านครูแปรง
ลูกพระพาย - ลงแข่งขันรายการ Naksu 2009 ชนะ สมิงดำ วีดีโอการแข่งขันและ แพ้ เมธัส ได้รองแชมป์ Naksu 2009 รุ่น -60 กิโลกรัม วีดีโอการแข่งขัน
คีรีเดช - ลงแข่งขันรายการ Naksu 2009 ชนะ Cherry Boy วีดีโอการแข่งขัน และ ชนะ นายอมยิ้ม ได้แชมป์ Naksu 2009 รุ่น -75 กิโลกรัม วีดีโอการแข่งขัน
James Bond - ลงแข่งขันรายการ Naksu 2010 ชนะ โอ๊ตตี้ วีดีโอการแข่งขัน และ ชนะ สมิงวายุ วีดีโอการแข่งขัน ได้แชมป์ Naksu 2010 รุ่น -60 กิโลกรัม
เพชรสิงขร - ลงแข่งขันรายการ War in the Cage ครั้งที่ 3 และ 4 ได้แชมป์ War in the cage ครั้งที่ 4 ในรุ่น -61.2 กิโลกรัม วีดีโอไฮไลท์ และ แข่งขันในรายการ MMA อาชีพ Cage War เอาชนะ ฮีม วีดีโอการแข่งขัน และ ลงแข่งรายการ Full Metal Dojo เอาชนะ Lee O วีดีโอการแข่งขัน
บ้านช่างไทย ก่อตั้งและดำเนินการสอนโดยครูเล็ก กฤดากร สดประเสริฐ มีการส่งนักมวยเข้าแข่งขันในหลายรายการ โดยมีนักมวยที่ลงแข่งขันมีดังนี้
เต้ ไชยา - ลงแข่งขันรายการ Naksu 2009 ในรอบคัดเลือกเอาชนะ โยโย วีดีโอการแข่งขัน และ รอบ 8 คนเอาชนะ The Dragon วีดีโอการแข่งขัน
อ๊อฟ - ลงแข่งขันรายการ Naksu 2009 ในรอบคัดเลือกเอาชนะ ขนมต้ม วีดีโอการแข่งขัน
Eddie - ลงแข่งขันในรายการมวยไทยหลายรายการ อาทิ MBK FIGHT NIGHT วีดีโอการแข่งขัน / เวทีคลองสาน วีดีโอการแข่งขัน / เวทีอยุธยา วีดีโอการแข่งขัน
ดูเพิ่ม

อำเภอไชยา
จังหวัดสุราษฎร์ธานี
แหล่งข้อมูลอื่น

มูลนิธิมวยไทยไชยา MuayThaiChaiya (บ้านครูแปรง)
บ้านช่างไทย
ซีเกมส์ 1989

| --- | --- |

เมืองเจ้าภาพ: กัวลาลัมเปอร์
ประเทศ:  มาเลเซีย
คำขวัญ: Now is the time (มาเลย์: Kini Saatnya)
ประเทศเข้าร่วม: 9 ประเทศ
ชนิด: 25 ชนิดกีฬา
พิธีเปิด: 20 สิงหาคม 2532 (2532-08-20)
พิธีปิด: 31 สิงหาคม 2532 (2532-08-31)
ประธานพิธีเปิด: สมเด็จพระราชาธิบดีสุลต่านอัซลัน มูฮิบบุดดิน ชาห์ ยังดีเปอร์ตวนอากงแห่งมาเลเซีย
สนามกีฬาพิธี: สนามกีฬาแห่งชาติเมอร์เดการ์
← จาการ์ตา 1987มะนิลา 1991 →
กีฬาซีเกมส์ 1989 ถือได้ว่าเป็นการจัดการแข่งขันซีเกมส์ ครั้งที่ 15 โดยมี กัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย เป็นเจ้าภาพ ซึ่งจัดการแข่งขันตั้งแต่ 20 - 31 สิงหาคม พ.ศ. 2532 นับเป็นการจัดการแข่งขันกีฬาซีเกมส์ ครั้งที่ 4 ของประเทศมาเลเซีย
สนามแข่งขัน

สนามกีฬาแห่งชาติเมอร์เดการ์ (สนามกีฬาหลัก)
การแข่งขัน > ชาติที่เข้าร่วม

บรูไน
อินโดนีเซีย
ลาว
มาเลเซีย (เจ้าภาพ)
พม่า
ฟิลิปปินส์
สิงคโปร์
ไทย
เวียดนาม
การแข่งขัน > ชนิดกีฬา

กีฬาทางน้ำ
ดำน้ำ  (รายละเอียด)
ว่ายน้ำ  (รายละเอียด)
โปโลน้ำ  (รายละเอียด)
ยิงธนู  (รายละเอียด)
กรีฑา  (รายละเอียด)
แบดมินตัน  (รายละเอียด)
บาสเกตบอล  (รายละเอียด)
เพาะกาย  (รายละเอียด)
โบว์ลิ่ง  (รายละเอียด)
มวยสากล  (รายละเอียด)
จักรยาน  (รายละเอียด)
ฟันดาบ  (รายละเอียด)
ฟุตบอล  (รายละเอียด)
กอล์ฟ  (รายละเอียด)
ฮอกกี้  (รายละเอียด)
ยูโด  (รายละเอียด)
คาราเต้  (รายละเอียด)
ปันจักสีลัต  (รายละเอียด)
เรือพาย  (รายละเอียด)
เรือใบ  (รายละเอียด)
เซปักตะกร้อ  (รายละเอียด)
ยิงปืน  (รายละเอียด)
เทเบิลเทนนิส  (รายละเอียด)
เทควันโด  (รายละเอียด)
เทนนิส  (รายละเอียด)
วอลเลย์บอล  (รายละเอียด)
ยกน้ำหนัก  (รายละเอียด)
สรุปเหรียญการแข่งขัน

*  เจ้าภาพ ( มาเลเซีย)
| ลำดับที่ | ประเทศ | ทอง | เงิน | ทองแดง | รวม |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  อินโดนีเซีย (INA) | 102 | 78 | 71 | 251 |
| 2 |  มาเลเซีย (MAS)* | 67 | 58 | 75 | 200 |
| 3 |  ไทย (THA) | 62 | 63 | 66 | 191 |
| 4 |  สิงคโปร์ (SIN) | 32 | 38 | 47 | 117 |
| 5 |  ฟิลิปปินส์ (PHI) | 26 | 37 | 64 | 127 |
| 6 |  พม่า (MYA) | 10 | 14 | 20 | 44 |
| 7 |  เวียดนาม (VIE) | 3 | 11 | 5 | 19 |
| 8 |  บรูไน (BRU) | 1 | 2 | 4 | 7 |
| 9 |  ลาว (LAO) | 0 | 1 | 0 | 1 |
| รวม (9 ประเทศ) | รวม (9 ประเทศ) | 303 | 302 | 352 | 957 |
แหล่งที่มา:
แหล่งข้อมูลอื่น

History of the SEA Games
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ก่อนหน้า จาการ์ตา 1987 | ซีเกมส์ ซีเกมส์ ครั้งที่ 15 (1989) | ถัดไป มะนิลา 1991 |
| ด ค ก กีฬาซีเกมส์ |
| --- | --- | --- |
  คณะกรรมการโอลิมปิกสากล   สภาโอลิมปิกแห่งเอเชีย   สมาพันธ์กีฬาแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้   สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้  ไทย   อินโดนีเซีย   มาเลเซีย   ฟิลิปปินส์   สิงคโปร์   เวียดนาม   พม่า   ลาว   กัมพูชา   บรูไน   ติมอร์-เลสเต 
| กีฬาแหลมทอง (ค.ศ. 1959-1975) |   1959 กรุงเทพมหานคร   1961 ย่างกุ้ง   1963 พนมเปญ†   1965 กัวลาลัมเปอร์   1967 กรุงเทพมหานคร   1969 ย่างกุ้ง   1971 กัวลาลัมเปอร์   1973 สิงคโปร์   1975 กรุงเทพมหานคร  |  |
| กีฬาซีเกมส์ (ตั้งแต่ ค.ศ. 1977) |   1977 กัวลาลัมเปอร์   1979 จาการ์ตา   1981 มะนิลา   1983 สิงคโปร์   1985 กรุงเทพมหานคร   1987 จาการ์ตา   1989 กัวลาลัมเปอร์   1991 มะนิลา   1993 สิงคโปร์   1995 เชียงใหม่   1997 จาการ์ตา   1999 บันดาร์เซอรีเบอกาวัน   2001 กัวลาลัมเปอร์   2003 ฮานอย   2005 มะนิลา   2007 นครราชสีมา   2009 เวียงจันทน์   2011 จาการ์ตา–ปาเล็มบัง   2013 เนปยีดอ   2015 สิงคโปร์   2017 กัวลาลัมเปอร์   2019 มะนิลา   2021 ฮานอย§   2023 พนมเปญ   2025 กรุงเทพฯ–ชลบุรี–สงขลา   2027 มาเลเซีย   2029 สิงคโปร์   2031 ลาว   2033 ฟิลิปปินส์  |  |
 †ถูกยกเลิกเนื่องจากสถานการณ์ทางการเมืองภายในของประเทศเจ้าภาพ §เลื่อนไปปี ค.ศ. 2022 เนื่องจากการระบาดทั่วของโควิด-19 กีฬาโรงเรียนอาเซียน  กีฬามหาวิทยาลัยอาเซียน  อาเซียนพาราเกมส์
ซีเกมส์ 1991

| --- | --- |

เมืองเจ้าภาพ: มะนิลา
ประเทศ:  ฟิลิปปินส์
คำขวัญ: "Nine Nations, Under an Asian Sun" (ชนชาติทั้งเก้าภายใต้แสงอาทิตย์แห่งเอเชียน)
ประเทศเข้าร่วม: 9 ประเทศ
ชนิด: 28 ชนิดกีฬา
พิธีเปิด: 24 พฤศจิกายน 2534 (2534-11-24)
พิธีปิด: 3 ธันวาคม 2534 (2534-12-03)
ประธานพิธีเปิด: คอราซอน อาคิโน ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์
ผู้จุดคบเพลิง: คาร์โลส ลอยซาก้า ลิเดีย เดอ เวก้า เจอร์ราด คาตาดา
สนามกีฬาพิธี: ศูนย์กีฬาไรซัลอนุสรณ์
← กัวลาลัมเปอร์ 1989สิงคโปร์ 1993 →
กีฬาซีเกมส์ 1991 ถือได้ว่าเป็นการจัดการแข่งขันกีฬาซีเกมส์ ครั้งที่ 16 โดยมี มะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ เป็นเจ้าภาพ ซึ่งจัดการแข่งขันตั้งแต่ 24 พฤศจิกายน ถึง 3 ธันวาคม พ.ศ. 2534 นับเป็นการจัดการแข่งขันกีฬาซีเกมส์ ครั้งที่ 2 ของประเทศฟิลิปปินส์
การแข่งขัน > ชาติที่เข้าร่วม

บรูไน
อินโดนีเซีย
ลาว
มาเลเซีย
พม่า
ฟิลิปปินส์ (เจ้าภาพ)
สิงคโปร์
ไทย
เวียดนาม
การแข่งขัน > ชนิดกีฬา

กีฬาทางน้ำ   (รายละเอียด)
ยิงธนู  (รายละเอียด)
กรีฑา  (รายละเอียด)
แบดมินตัน  (รายละเอียด)
บาสเกตบอล  (รายละเอียด)
บิลเลียดและสนุกเกอร์  (รายละเอียด)
เพาะกาย  (รายละเอียด)
โบว์ลิ่ง  (รายละเอียด)
มวยสากล  (รายละเอียด)
จักรยาน  (รายละเอียด)
ฟันดาบ  (รายละเอียด)
ฟุตบอล  (รายละเอียด)
กอล์ฟ  (รายละเอียด)
ยิมนาสติก  (รายละเอียด)
ยูโด  (รายละเอียด)
คาราเต้  (รายละเอียด)
เรือพาย  (รายละเอียด)
เรือใบ  (รายละเอียด)
เซปักตะกร้อ  (รายละเอียด)
ยิงปืน  (รายละเอียด)
ซอฟต์บอล  (รายละเอียด)
สควอช  (รายละเอียด)
เทเบิลเทนนิส  (รายละเอียด)
เทควันโด  (รายละเอียด)
เทนนิส  (รายละเอียด)
วอลเลย์บอล  (รายละเอียด)
ยกน้ำหนัก  (รายละเอียด)
วูซู  (รายละเอียด)
การตลาด > สัตว์นำโชค

เป็นไก่ชนใส่เหรียญทอง โดยแมสคอทตัวนี้มีชื่อว่า "กิโกะ ลาบูโย" (อังกฤษ: Kiko Labuyo)
สรุปเหรียญการแข่งขัน

*  เจ้าภาพ ( ฟิลิปปินส์)
| ลำดับที่ | ประเทศ | ทอง | เงิน | ทองแดง | รวม |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  อินโดนีเซีย (INA) | 92 | 86 | 67 | 245 |
| 2 |  ฟิลิปปินส์ (PHI)* | 91 | 62 | 86 | 239 |
| 3 |  ไทย (THA) | 72 | 80 | 69 | 221 |
| 4 |  มาเลเซีย (MAS) | 36 | 38 | 66 | 140 |
| 5 |  สิงคโปร์ (SIN) | 18 | 32 | 45 | 95 |
| 6 |  พม่า (MYA) | 12 | 16 | 29 | 57 |
| 7 |  เวียดนาม (VIE) | 7 | 12 | 10 | 29 |
| 8 |  บรูไน (BRU) | 0 | 0 | 8 | 8 |
| 9 |  ลาว (LAO) | 0 | 0 | 0 | 0 |
| รวม (9 ประเทศ) | รวม (9 ประเทศ) | 328 | 326 | 380 | 1034 |
แหล่งที่มา:
การออกอากาศ

โทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย
อำเภอกิรีซาโกร์

| อำเภอกิรีซาโกร์ ស្រុកគីរីសាគរ |
| --- | --- |
อำเภอ (สฺรุก)
ที่ตั้งในประเทศกัมพูชา
อำเภอกิรีซาโกร์ที่ตั้งในประเทศกัมพูชา
พิกัด: 11°0′N 103°10′E﻿ / ﻿11.000°N 103.167°E﻿ / 11.000; 103.167
ประเทศ:  กัมพูชา
จังหวัด: เกาะกง
ตำบล: 3
หมู่บ้าน: 9
ประชากร (2541)
 • ทั้งหมด: 6,289 คน
เขตเวลา: +7
Geocode: 0902
กิรีซาโกร์ (เขมร: ស្រុកគីរីសាគរ) เป็นอำเภอ (สฺรุก) ของจังหวัดเกาะกง ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศกัมพูชา อำเภอกิรีซาโกร์ทั้งหมดเป็นส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติโบตุมซาโกร์มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2536
การปกครอง

อำเภอนี้แบ่งย่อยออกเป็น 3 ตำบล (คุ้ม) และ 9 หมู่บ้าน (ภูมิ)
| อำเภอกิรีซาโกร์> ตำบล (คุ้ม) | อำเภอกิรีซาโกร์> หมู่บ้าน (ภูมิ) |
| --- | --- |
Kaoh Sdach: Kaoh Sdach, Peam Kay, Preaek Smach
Phnhi Meas: Phnhi Meas, Kien Kralanh, Ta Ni
Preaek Khsach: Preaek Khsach, Ta Kaev, Yeay Saen
ดูเพิ่ม

อุทยานแห่งชาติโบตุมซาโกร์
ท่าอากาศยานนานาชาติดาราสาคร
อสูร

ตามความเชื่อในศาสนาฮินดูและศาสนาพุทธ อสูร (สันสกฤต: Asuraบาลี: असुर) คือเทวดาจำพวกหนึ่ง มีนิสัยดุร้าย เป็นปฏิปักษ์กับเทวดาพวกอื่นซึ่งอาศัยบนสวรรค์
พัฒนาการความเชื่อ

ในคัมภีร์ฤคเวทตอนต้นใช้คำว่า อสูร หมายถึงเทพชั้นหัวหน้า เช่น พระอินทร์ พระพิรุณ พระอัคนี และเป็นคำเดียวกับคำว่า อหุระ (Ahura) ในพระนาม “พระอหุระมาซดะ” พระเป็นเจ้าในศาสนาโซโรอัสเตอร์ สมัยต่อมา “อสูร” กลับใช้หมายถึง ศัตรูของเทพ ซึ่งพระประชาบดีทรงสร้างขึ้นมาจากลมหายใจของพระองค์ โดยคำว่า “อสุ” หมายถึงลมหายใจของพระประชาบดี คัมภีร์ชั้นหลังต่อมา เช่น ฤคเวทภาคหลัง อาถรรพเวท และปุราณะต่าง ๆ มีการตีความหมายใหม่ว่า “อสุระ” แปลว่า ไม่ใช่เทพ (อ- อุปสรรค/น นิบาต(ไม่ใช่, ไม่) + สุระ (เทพ)) คือเป็นอริกับเหล่าเทพ และปรากฏตำนานหลายเรื่องกล่าวถึงสงครามหรือความขัดแย้งระหว่างเทพกับอสูร เช่น ตอนกวนเกษียรสมุทรในกูรมาวตาร เทวาสุรสงคราม เป็นต้น
อสูร จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของความชั่ว ความโหดร้าย ต่างจากเทวดาซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความดีและความเมตตา