stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
หม่อมเป็ดสวรรค์
สิ่งที่ปรากฏในเรื่อง > อาหาร

ห่อหมก เป็นหนึ่งในอาหารที่หม่อมขำซื้อจากเรือขนมจีนที่ท่าราชวรดิฐ กินมากจนปวดท้อง เข้าสรีร์สำราญไม่ทัน
นกคั่ว เป็นหนึ่งในอาหารที่หม่อมขำซื้อจากเรือขนมจีนที่ท่าราชวรดิฐ กินมากจนปวดท้อง เข้าสรีร์สำราญไม่ทัน
ใบบัวอ่อน เป็นผักที่ใช้แนมนกคั่ว
ทอดมัน เป็นหนึ่งในอาหารที่หม่อมขำซื้อจากเรือขนมจีนที่ท่าราชวรดิฐ กินมากจนปวดท้อง เข้าสรีร์สำราญไม่ทัน
จันลอน ปัจจุบันเรียกว่า แจงลอน หรือจังลอน คือเนื้อปลาโขลกกับรากผักชี กระเทียม ปั้นเป็นก้อนเสียบไม้ปิ้งไฟ เป็นหนึ่งในอาหารที่หม่อมขำซื้อจากเรือขนมจีนที่ท่าราชวรดิฐ กินมากจนปวดท้อง เข้าสรีร์สำราญไม่ทัน
หมากพลู เป็นของรับประทานเล่นของคนในยุคนั้น ทำให้ฟันดำสวยงาม
ทุเรียน เป็นผลไม้โปรดของหม่อมขำ โดยเฉพาะทุเรียนจากเมืองละคร หม่อมขำใส่ฟันปลอมที่ทำจากกะลาทำให้ขบเคี้ยวได้ยาก จึงนำไปตำในตะบันก่อนนำไปรับประทาน
ผลบัว คือ เม็ดบัวฉาบหรือเม็ดบัวผัดเข้ากับน้ำตาลโตนด ตัดด้วยรสเค็มอีกเล็กน้อย เป็นของรับประทานเล่น หม่อมขำใส่ฟันปลอมที่ทำจากกะลาทำให้ขบเคี้ยวได้ยาก จึงนำไปตำในตะบันก่อนนำไปรับประทาน
ปลากริม คือแป้งปั้นไปต้มกับน้ำ ก่อนนำไปเคี่ยวกับน้ำตาลปึก มีรสออกหวาน สีน้ำตาล นิยมรับประทานคู่กันกับขนมไข่เต่า เมื่อมาประสมรวมกันเรียกว่าขนมแชงม้า
ลังเล็ด คือ นางเล็ด ทำจากข้าวเหนียวตากแห้งก่อนนำไปทอด แล้วราดด้วยน้ำอ้อย
ขนมจีนน้ำยา เป็นอาหารที่หม่อมขำไม่ถูกโรค แต่ก็อยากกิน
ขนมทอง ในท้องกลอนไม่ได้ระบุชัดเจนว่าเป็นขนมทองชนิดไหน อาจเป็นทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง ทองม้วน ทองพับ หรือทองฟู (คือขนมตาล)
ข้าวเหนียวสังขยา เป็นอาหารที่หม่อมขำอยากรับประทานมาก ใช้ให้ยายปานนำกาละมังโคมไปซื้อถึงเมืองละคร หม่อมขำกินจนเตียงไม้สักหักลงมาพลางผายลมเสียงดังลั่น
ข้าวเหนียวเหลืองหน้ากุ้ง คือข้าวเหนียวมูนแต่งสีและกลิ่นด้วยขมิ้น ส่วนหน้ากุ้งทำมาจากกุ้งสับผัดกับมะพร้าวคั่ว ปรุงรสด้วยน้ำตาล พริกไทย เกลือ ผักชี เป็นอาหารที่หม่อมสุดตั้งใจทำให้กับหม่อมขำ แต่ทว่าบูดเน่าไปเสียก่อน กระนั้นหม่อมขำก็รับประทานเสียจนเกลี้ยง
ห่อหมก
ทอดมัน
หมากพลู
ทุเรียน
เม็ดบัว
ขนมจีนน้ำยา
ทองหยิบ
ทองหยอด
ฝอยทอง
ข้าวเหนียวสังขยา
การเผยแพร่ > การตีพิมพ์

หม่อมเป็ดสวรรค์ ถูกนำมาตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อไรไม่ปรากฏหลักฐาน แต่คาดว่าต้นฉบับเดิมคงถูกบันทึกลงบนสมุดข่อย ตามความนิยมในช่วงเวลานั้น กระทั่งธนิต อยู่โพธิ์ อธิบดีกรมศิลปากรในขณะนั้น ได้ค้นพบต้นฉบับเพลงยาวหม่อมเป็ดสวรรค์ใน พ.ศ. 2507 ได้หรีด เรืองฤทธิ์ ผู้เชี่ยวชาญวรรณคดีของกรมศิลปากรได้เขียนคำอธิบายประกอบเนื้อหาไว้ด้วย โดย หม่อมเป็ดสวรรค์ มีสำนักหอสมุดแห่งชาติเป็นผู้ทรงลิขสิทธิ์ และสำนักพิมพ์จะต้องขออนุญาตจากกรมศิลปากรก่อนนำไปตีพิมพ์ ทั้งนี้เคยมีการตีพิมพ์ร่วมกับวรรณกรรมอื่น ๆ ในยุคเดียวกันนั้นโดยสำนักพิมพ์ต่าง ๆ เท่าที่ปรากฏ ดังนี้
สำนักพิมพ์ห้างหุ้นส่วนจำกัด ศิวพร พ.ศ. 2507 ใช้ชื่อว่า "กลอนเพลงยาวเรื่องหม่อมเป็ดสวรรค์ และพระอาการประชวรของกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ"
สำนักพิมพ์ศิลปาบรรณาคาร พ.ศ. 2511 ใช้ชื่อว่า "บทละครเรื่องพระมเหลเถไถ เรื่องอุณรุทร้อยเรื่อง เรื่องระเด่นลันได กลอนเพลงยาวเรื่องหม่อมเป็ดสวรรค์ เรื่องพระอาการประชวรของกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ"
สำนักพิมพ์ศิลปาบรรณาคาร พ.ศ. 2514 ใช้ชื่อว่า "บทละครเรื่องพระมเหลเถไถ เรื่องอุณรุทร้อยเรื่อง เรื่องระเด่นลันได กลอนเพลงยาวเรื่องหม่อมเป็ดสวรรค์ เรื่องพระอาการประชวรของกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ"
สำนักพิมพ์เสริมวิทย์บรรณาคาร พ.ศ. 2515 ใช้ชื่อว่า "บทละคร เรื่อง พระมเหลเถไถ บทละคร เรื่อง อุณรุทร้อยเรื่อง กลอนเพลงยาว เรื่อง หม่อมเป็ดสวรรค์ กลอนเพลงยาว เรื่อง พระอาการประชวรของกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ และ บทละคร เรื่อง ระเด่นลันได"
สำนักพิมพ์เสริมวิทย์บรรณาคาร พ.ศ. 2516 ใช้ชื่อว่า "บทละคร เรื่อง พระมเหลเถไถ บทละคร เรื่อง อุณรุทร้อยเรื่อง กลอนเพลงยาว เรื่อง หม่อมเป็ดสวรรค์ กลอนเพลงยาว เรื่อง พระอาการประชวรของกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ และ บทละคร เรื่อง ระเด่นลันได"
สำนักพิมพ์ศรีปัญญา พ.ศ. 2561 ใช้ชื่อว่า "นิราศหนองคาย และวรรณคดี 5 เรื่อง พระมเหลเถไถ อุณรุทร้อยเรื่อง หม่อมเป็ดสวรรค์ พระอาการประชวรของกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ และระเด่นลันได"
การเผยแพร่ > ภาพยนตร์ซีรีส์

หม่อมเป็ดสวรรค์ ได้รับการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์ซีรีส์อิงประวัติศาสตร์ กำกับการแสดงโดยสถาพร นาควิไลโรจน์ เตรียมออกอากาศทางช่องไทยพีบีเอส เนื้อหาเป็นเรื่องราวการเล่นเพื่อนของหม่อมห้ามทั้งสองคน ถือเป็นภาพยนตร์ซีรีส์หญิงรักหญิงแนวย้อนยุคเรื่องแรกของประเทศไทย โดยอัญรินทร์ ธีราธนันพัฒน์ รับบทเป็นหม่อมขำ และเฌอร์ลิษา เสรีวิบูรณ์กิจ รับบทเป็นหม่อมสุด สิทธา สภานุชาติ รับบทเป็นเจ้าคุณเจนอภิบาล หัสสยา อิสริยะเสรีกุล รับบทเป็นคุณสุวรรณ มณีรัตน์ คำอ้วน รับบทเป็น กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ กิติกร โพธิ์ปี รับบทเป็นพระองค์เจ้าสังข์ และณภัค เจนจิตรานนท์ รับบทปาน
เนื้อหาเป็นการขยายความจากเพลงยาว หม่อมเป็ดสวรรค์ ด้วยการเสริมแต่งเรื่องราวในช่วงที่หม่อมขำแยกจากหม่อมสุดที่พระราชวังบวรสถานมงคล และยังไม่ได้กลับเข้ารับราชการในพระบรมมหาราชวัง หม่อมขำจำต้องกลับไปขายขนมไทยพอจุนเจือชีวิตอยู่ที่เมืองอัมพวาบ้านเดิม โดยได้รับการช่วยเหลือจากเจ้าคุณเจนอภิบาลที่ชอบพอหม่อมขำ ในเวลาต่อมาหม่อมขำได้รับการชักชวนจากคุณสุวรรณให้กลับเข้ารับราชการในพระตำหนักใหญ่ของกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพโดยใช้ปากะศิลป์ของตนให้เกิดประโยชน์ ที่สุดหม่อมขำตัดสินใจไม่สมรสกับเจ้าคุณเจนอภิบาล หากแต่เลือกหม่อมสุดเป็นคู่ชีวิต
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิซอร์ซมีงานที่เกี่ยวข้องกับ กลอนเพลงยาว เรื่อง หม่อมเป็ดสวรรค์ และพระอาการประชวรของกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ
| ด ค กผลงานของคุณสุวรรณ |
| --- | --- |
กลอนเพลงยาว:  หม่อมเป็ดสวรรค์*  พระอาการประชวรของกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ 
บทละคร:  พระพิรุณ*  พระมะเหลเถไถ  พระเอ็ดยง*  อุณรุทร้อยเรื่อง 
 * = ไม่แน่ชัด 
ภาพหญิงชาววังสองคนกำลังสนทนากัน
เจ้านายฝ่ายในประทับอยู่บนพระวอ มีนางข้าหลวง บ่าว และทหารในตามเสด็จ
ภาพหญิงนางใน
ภาพสตรีกำลังใส่บาตร
ตุ๊กตาจีนรูปหญิงไทยที่วัดเทพธิดาราม เผยให้เห็นลักษณะการแต่งกายของหญิงชาววังช่วงรัชกาลที่ 3
"จางวางหมอ"
"พระวังหลวง" ในอดีต
การนุ่งผ้าสมปักแสดงถึงยศศักดิ์ของผู้สวม
ลักษณะของสมุดข่อย สันนิษฐานว่าต้นฉบับดั้งเดิมของ หม่อมเป็ดสวรรค์ คงมีลักษณะเช่นนี้
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมของไทย
ดูเพิ่ม

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมของไทย
ท่าเตียน

สำหรับภาพยนตร์ไทยในปี พ.ศ. 2516 ดูที่ ท่าเตียน (ภาพยนตร์)
| --- | --- |
ประชาชนใช้งานท่าเตียนในปี พ.ศ. 2550
ประเภท: ท่าเรือโดยสาร
ประเภทเรือ: เรือด่วน, เรือข้ามฟาก, เรือหางยาว
โครงสร้างท่า: สะพานเหล็กปรับระดับ
ที่ตั้ง: เขตพระนคร, กรุงเทพมหานคร ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา
ชื่อทางการ: ท่าเตียน (โดยกรมเจ้าท่า)
เจ้าของ: เอกชน
ผู้ดำเนินงาน:  • เรือด่วนเจ้าพระยา
ค่าโดยสาร: ปิดปรับปรุงจึงไม่มีเรือเทียบท่า
ข้อมูลเฉพาะ
รหัสท่า:  น8 (N8) 
โครงสร้างหลัก: โป๊ะลอยน้ำ
ความยาว: 15 เมตร (ด้านเหนือ) 6.08 เมตร (ด้านใต้)
ความกว้าง: 4 เมตร (ด้านเหนือ) 3.80 เมตร (ด้านใต้)
ท่าเตียน (อังกฤษ: Tha Tien Pier; รหัส: น8, N8) เป็นท่าเรือและตลาดแห่งหนึ่ง ในแขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ตั้งอยู่บนถนนมหาราช ด้านตะวันตกติดกับแม่น้ำเจ้าพระยา
ประวัติ

ประวัติท่าเตียน มีประวัติความเป็นมาอย่างยาวนานตั้งแต่ยุคเริ่มต้นสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์  โดยอยู่บริเวณด้านหลังพระบรมมหาราชวัง และวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม โดยที่ชื่อ "ท่าเตียน" มีที่มาต่าง ๆ กันไป บ้างก็ว่าเกิดจากในรัชสมัยรัชกาลที่ 4 ที่แถบนี้เคยเกิดเพลิงไหม้ครั้งใหญ่ จนราบเรียบเหี้ยนเตียน หรือเชื่อว่ามาจาก "ห่าเตียน" เมืองท่าแห่งหนึ่งในตอนใต้ของประเทศเวียดนาม (ปัจจุบันอยู่ในจังหวัดเกียนซาง ในต้นกรุงรัตนโกสินทร์เป็นดินแดนของไทย ในชื่อ บันทายมาศ หรือ พุทไธมาศ) เนื่องจากแถบนี้ในอดีตเคยเป็นที่อยู่อาศัยของชาวญวนอพยพหนีภัยสงครามจากเว้ ตั้งแต่ยุคกรุงธนบุรี ในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และชาวญวนเหล่านี้ได้เรียกชื่อถิ่นฐานนี้ว่าห่าเตียน เนื่องจากมีภูมิทัศน์คล้ายกับห่าเตียนเพื่อคลายความคิดถึงถิ่นฐานตนเอง  และได้เรียกเพี้ยนมาเป็นท่าเตียนในที่สุด แต่ทั้งนี้ท่าเตียนปรากฏมาตั้งแต่อาณาจักรกรุงศรีอยุธยา โดยปรากฏหลักฐานเป็นนิราศของหม่อมพิมเสนเรียกว่า "บางจีน" สันนิษฐานว่าอาจเคยเป็นถิ่นที่อยู่ของชาวจีนด้วย
และยังมีตำนานเมืองที่โด่งดังมาก คือ เรื่องของยักษ์เฝ้าประตูวัดสองฟากต่อสู้กัน คือ ยักษ์วัดแจ้ง จากฝั่งธนบุรี ต่อสู้กับ ยักษ์วัดโพธิ์ แห่งฝั่งพระนคร เนื่องจากผิดใจกันเรื่องการขอยืมเงินกัน จนในที่สุดที่บริเวณนี้เหี้ยนเตียนราบเรียบไปหมด ซึ่งในบางตำนานก็มีการเสริมเติมแต่งเข้าไปอีกว่า ที่ยักษ์ทั้งสองตนนั้นหยุดสู้กันเพราะมีโยคีหรือฤๅษีมาห้าม บ้างก็ว่าเป็นยักษ์วัดพระแก้วเข้ามาห้าม
ปัจจุบัน ท่าเตียนเป็นทั้งตลาดและสถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงและได้รับความนิยม มีร้านอาหารและร้านกาแฟเป็นจำนวนมาก ในส่วนของตลาด เป็นตลาดที่นับว่าใหญ่ที่สุดของกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น เป็นตลาดที่มีสินค้าหลากหลายประเภทขายทั้งสินค้าทางการเกษตรหรือข้าวของเครื่องใช้ เนื่องจากเป็นท่าจอดเรือที่มีชัยภูมิเหมาะสม โดยในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์มีชื่อเรียกว่า "ตลาดท้ายวัง" หรือ "ตลาดท้ายสนม" กินอาณาบริเวณตั้งแต่ถนนท้ายวังจนถึงตลาดท่าเตียนในปัจจุบัน เป็นตลาดที่บรรดานางในหรือนางสนมจะออกจากกำแพงพระบรมมหาราชวังมาจับจ่ายซื้อข้าวของต่าง ๆ โดยสินค้าที่นิยมมากที่สุด คือ ดอกไม้  ต่อมาได้รวมเป็นตลาดเดียวกับตลาดท่าเตียน  จนกระทั่งถึงรัชสมัยรัชกาลที่ 5 จึงเริ่มมีการสร้างอาคารขึ้นมาอย่างเป็นรูปร่าง โดยวางแนวเป็นรูปตัวยู ด้วยสถาปัตยกรรมแบบนีโอคลาสสิก  และมีสินค้าที่หลากหลายมากขึ้น และกลายมาเป็นแหล่งค้าส่งแห่งแรกของกรุงรัตนโกสินทร์ เช่น วัสดุก่อสร้าง, เครื่องตัดหญ้า, อะไหล่รถยนต์, ผักและผลไม้, น้ำตาล, ลูกอมหรือท็อฟฟี่ รวมถึงอาหารทะเลแห้ง เป็นต้นในรัชสมัยรัชกาลที่ 6 ท่าเตียนมีสถานะเป็นตำบลชื่อ "ตำบลท่าเตียน" ขึ้นอยู่กับอำเภอพระราชวัง (เขตพระนครในปัจจุบัน)   ปัจจุบันอาคารพาณิชย์ตลอดจนบ้านเรือนต่าง ๆ ได้รับการบูรณะปรับปรุงโดยสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ในปี พ.ศ. 2556 ให้แลดูใหม่และสวยงามยิ่งขึ้น เช่นเดียวกับที่ท่าช้างที่อยู่ใกล้เคียง โดยทำการปรับปรุงทั้งสิ้น 55 คูหา
ท่าเรือ

ในส่วนที่เป็นท่าเรือ ในอดีตเป็นท่าเรือที่มีเรือเมล์วิ่งไปจนถึงบางบัวทอง, อยุธยา, ชัยนาท, นครสวรรค์ ในปัจจุบันเป็นท่าเรือ (รหัส น8 หรือ N8) สำหรับเรือข้ามฟากไปยังท่าวัดอรุณ ของฝั่งธนบุรี โดยสามารถมองเห็นพระปรางค์วัดอรุณฯและป้อมวิไชยประสิทธิ์ได้อย่างชัดเจนจากฟากนี้ และเป็นท่าเรือที่ให้บริการเรือด่วนเจ้าพระยาอีกด้วย เปิดให้บริการตั้งแต่วันจันทร์–วันศุกร์ ในเวลา 06:00–19:00 น.
ท่าเรือ > โครงสร้าง

ท่าเตียนประกอบไปด้วยท่าเรือสอง 2 คือ ด้านเหนือ และด้านใต้ ให้บริการในการเดินเรือ ปัจจุบันยังคงปิดปรับปรุงอยู่ คาดว่าจะเปิดใช้ได้ในปี 2556 เดิมประกอบไปด้วยโครงสร้าง คือ
ท่าเตียนด้านเหนือ ประกอบไปด้วยโป๊ะเหล็ก ขนาดกว้าง 4 เมตร ยาว 15 เมตร พร้อมด้วยสะพานเหล็กปรับระดับขนาดกว้าง 2 เมตร ยาว 12 เมตร ให้บริการเรือด่วนเจ้าพระยา และเรือยนต์เพลาใบจักรยาว (เรือหางยาว) เส้นทางท่าเตียน - บางกอกน้อย
ท่าเตียนด้านใต้ ประกอบไปด้วยโป๊ะเหล็ก ขนาดกว้าง 3.80 เมตร ยาว 6 เมตร พร้อมด้วยสะพานเหล็กปรับระดับขนาดกว้าง 2 เมตร ยาว 7.10 เมตร ให้บริการเรือด่วนเจ้าพระยา
สถานที่สำคัญที่อยู่ใกล้เคียง

| --- | --- |
 พระบรมมหาราชวัง (วัดพระแก้ว)  วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (วัดโพธิ์)  บ้านจักรพงษ์ (วังท่าเตียน)  วิทยาลัยเทคโนโลยีตั้งตรงจิตรพณิชยการ-วิทยาลัยเทคโนโลยีตั้งตรงจิตรบริหารธุรกิจ  มิวเซียมสยาม:  ท่าราชวรดิฐ  สวนนาคราภิรมย์  วิทยาลัยพณิชยการเชตุพน สถาบันการอาชีวศึกษากรุงเทพมหานคร  ราชนาวีสโมสร  ท่าช้างวังหลวง
สิ่งสืบเนื่อง

ในเพลงแม่ค้าตาคมที่ไพบูลย์ บุตรขันแต่งเพลงนี้ให้ศรคีรี ศรีประจวบเป็นผู้ขับร้องนั้นได้มีการกล่าวถึงท่าเตียนในเพลงดังกล่าวซึ่งมีเนื้อร้องที่ว่า "คอยดักน้องที่ท่าเตียนทุกเที่ยวเรือเปลี่ยนไม่เห็นหน้าแฟน" และ "พี่หลงคอยคอยน้องเก้อเฝ้าหลงคอยเธอท่าเตียนทุกวัน"
แหล่งข้อมูลอื่น

13°44′46.9″N 100°29′27.6″E﻿ / ﻿13.746361°N 100.491000°E﻿ / 13.746361; 100.491000
| ด ค กท่าเรือแม่น้ำเจ้าพระยา |
| --- | --- |
ปากเกร็ด-นนทบุรี:  ปากเกร็ด  วัดกลางเกร็ด  กระทรวงพาณิชย์ 
นนทบุรี-สาทร:  พระนั่งเกล้า  ท่าน้ำนนทบุรี  พิบูลสงคราม 2  วัดเขียน  วัดตึก  วัดเขมาภิรตาราม  พิบูลสงคราม 1  สะพานพระราม 7  วัดสร้อยทอง  บางโพ  เกียกกาย  เขียวไข่กา  กรมชลประทาน  พายัพ  วัดเทพนารี  สะพานกรุงธน (ซังฮี้)  เทเวศร์  สะพานพระราม 8  พระอาทิตย์ (บางลำพู)  พระปิ่นเกล้า (ฝั่งธนบุรี)  ท่ารถไฟ  วังหลัง/พรานนก  มหาราช  ท่าช้าง  ท่าเตียน  ราชินี  สะพานพุทธ (ฝั่งพระนคร)  ราชวงศ์  กรมเจ้าท่า  สี่พระยา  ไอคอนสยาม  วัดม่วงแค  โอเรียนเต็ล  สาทร (ตากสิน) 
สาทร-ราษฎร์บูรณะ:  วัดเศวตฉัตร  วัดวรจรรยาวาส  วัดราชสิงขร  ราษฎร์บูรณะ (บิ๊กซี)  พระประแดง (โครงการ) 
เส้นทางเรือท่องเที่ยว:  ท่ามหาราช  ท่ากวนอู (อุทยานเฉลิมพระเกียรติสมเด็จย่า)  วัดเฉลิมพระเกียรติ  เกาะเกร็ด  พระราชวังบางปะอิน  ศูนย์ศิลปาชีพบางไทรฯ  วัดไผ่ล้อม 
ดูเพิ่ม:  เรือด่วนเจ้าพระยา  เรือโดยสารสาธารณะ ไทย สมายล์ โบ้ท  กรมเจ้าท่า  แม่น้ำเจ้าพระยา 
ร้านค้าและอาคารพาณิชย์ทางเข้าตลาดท่าเตียน หลังการปรับปรุง
เจ้าสุวรรณราช

| เจ้าสุวรรณราช>  |
| --- | --- |

นายกรัฐมนตรีลาว คนที่ 3
ดำรงตำแหน่ง 15 มีนาคม ค.ศ. 1947 – 25 มีนาคม ค.ศ. 1948
กษัตริย์: สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์
ก่อนหน้า: เจ้าจินดาวงศ์
ถัดไป: เจ้าบุญอุ้ม ณ จำปาศักดิ์
 

 

ประสูติ: 8 กรกฎาคม ค.ศ. 1893(1893-07-08) อาณาจักรหลวงพระบาง อินโดจีนของฝรั่งเศส
สิ้นพระชนม์: 23 มิถุนายน ค.ศ. 1960(1960-06-23) (66 ปี) พระราชอาณาจักรลาว
ราชวงศ์: ล้านช้างร่มขาว
พระราชบิดา: เจ้ามหาอุปราชบุญคง
พระราชมารดา: เจ้าหม่อมบัวไข
ศาสนา: พุทธเถรวาท
อาชีพ: ข้าราชการ นักการเมือง
เจ้าสุวรรณราช (8 กรกฎาคม พ.ศ. 2436 – 23 มิถุนายน พ.ศ. 2503) เป็นนายกรัฐมนตรีแห่งพระราชอาณาจักรลาว ตั้งแต่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2490 – 25 มีนาคม พ.ศ. 2491 พระองค์เป็นพระโอรสองค์ที่ 17 ในเจ้ามหาอุปราชบุญคง โดยประสูติแต่เจ้าหม่อมบัวไข และเป็นพระเทวันของเจ้าเพชรราช รัตนวงศา, เจ้าสุวรรณภูมา, เจ้าสุภานุวงศ์ และเจ้าจินดาวงศ์
การปลดล็อกบูตโหลดเดอร์

ภาพแสดงลูกเล่นเพิ่มเนื่องกับโปรแกรมปลุกเครื่องแอนดรอยด์ที่ปลดล็อกแล้ว
การปลดล็อกบูตโหลดเดอร์ (อังกฤษ: bootloader unlocking, developer mode, OEM unlock, jailbreaking)
เป็นวิธีการปลดล็อกตัวโหลดโปรแกรมปลุกเครื่อง (bootloader) 
การล็อกบูตโหลดเดอร์เป็นวิธีรักษาความปลอดภัยที่ปกติทำให้ปลุกเครื่อง (บูตเครื่อง) ได้อย่างปลอดภัย
การปลดล็อกจะทำให้สามารถเปลี่ยนระบบที่ปกติจะทำไม่ได้ เช่น การติดตั้ง custom firmware (ที่เรียกว่า custom ROM สำหรับแอนดรอยด์)
จริงๆ แล้ว ตัวโหลดโปรแกรมปลุกเครื่องบางอย่างก็ไม่ได้ล็อก
บางอย่างก็ปลดล็อกได้ด้วยรายคำสั่งธรรมดา บางอย่างต้องขอความช่วยเหลือจากบริษัทผู้ผลิต
บางอย่างก็ปลดล็อกไม่ได้โดยจะสามารถทำได้ก็ต่อเมื่อมีจุดอ่อนในอุปกรณ์/ซอฟต์แวร์เท่านั้น
การปลดล็อกบูตโหลดเดอร์ยังอาจทำเพราะเหตุผลทางนิติเวชอีกด้วย เช่น เพื่อหาหลักฐานดิจิทัลจากสมาร์ทโฟน โดยใช้อุปกรณ์เช่น Cellebrite UFED
พื้นเพ

การปลดล็อกตัวโหลดโปรแกรมการปลุกเครื่อง ปกติจะล้มเลิกประกันของผลิตภัณฑ์ และอาจทำให้อุปกรณ์ถูกขโมยข้อมูลได้ง่าย
สำหรับโครมบุ๊ก การเปิดโหมดผู้พัฒนา (developer mode) ซึ่งมีผลเหมือนกับการปลดล็อกบูตโหลดเดอร์ จะทำให้ระบบปลอดภัยลดลงกว่าปกติ
สำหรับแอนดรอยด์และโครมโอเอส การปลดล็อกอาจทำให้เสียข้อมูล เพราะข้อมูลบางอย่างจะเก็บสำรองไม่ได้ถ้าไม่ได้สิทธิของรูต
การล็อกบูตโหลดเดอร์ในบางกรณีอาจจะไม่สมควร เช่น นักข่าวผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับคอมพ์คนหนึ่ง พิจารณาการล็อกบูตโหลดเดอร์สำหรับโทรศัพท์ในโปรแกรม Qualcomm Snapdragon Insiders ว่าเป็นความผิดพลาด 
เพราะโทรศัพท์มุ่งเฉพาะผู้ใช้ที่ชำนาญ
แพลตฟอร์ม > แอนดรอยด์

การปลดล็อกบูตโหลดเดอร์ มักจะทำเมื่อกำลังทำการเพื่อให้ได้สิทธิรูตจากเครื่อง หรือว่าเพื่อจะติดตั้ง custom ROM โดยไม่ต้องรูตเครื่อง
| ผู้ผลิต | ระดับความยาก | วิธี |
| --- | --- | --- |
| กูเกิล | ง่าย (แบบไม่ล็อกกับบริษัทโทรศัพท์) | รายคำสั่ง (แบบที่ไม่ล็อกกับบริษัทโทรศัพท์ หรือแบบที่จ่ายเงินให้บริษัทโทรศัพท์ครบแล้ว) |
| ซัมซุง | ง่าย (นอกทวีปอเมริกาเหนือ ) ทำไม่ได้ (อเมริกาเหนือ) | การตั้งค่าการพัฒนา (ยกเว้นรุ่นโทรศัพท์มือถือในอเมริกาเหนือ) อย่างไรก็ตาม หากมีการแฟลชเฟิร์มแวร์ที่แก้ไขหรือกำหนดเอง Samsung Knox จะถูกสะดุดอย่างถาวร ดังนั้น Samsung Wallet, Secure Folder และแอปพลิเคชันที่ใช้กรอบงาน Knox จะไม่สามารถใช้งานได้อย่างถาวรแม้ว่าโปรแกรมโหลดบูตจะถูก ล็อคอีกครั้ง (อุปกรณ์ Samsung บางรุ่นไม่มี Knox เช่น J7 Prime ไม่มี Knox eFuse) |
| OnePlus | ง่าย (เมื่อไม่ล็อกกับบริษัทโทรศัพท์) ปานกลาง (เมื่อล็อกกับบริษัทโทรศัพท์) | รายคำสั่ง ยกเว้นแบบที่ล็อกกับบริษัทโทรศัพท์ ซึ่งจะต้องใช้โค้ดปลดล็อก |
| เสียวหมี่ | ยาก (นอกประเทศจีนแผ่นดินใหญ่) ยากมาก (จีนแผ่นดินใหญ่) | เพิ่มบัญชี Mi, ขอรหัสผ่านซอฟต์แวร์ Windows เท่านั้น, รอ 3 วันบน HyperOS หรือ 1 สัปดาห์สำหรับ MIUI (จำกัดหนึ่งอุปกรณ์ต่อเดือนและสามอุปกรณ์ต่อปี) บนอุปกรณ์ที่มี Xiaomi HyperOS นอกจีนแผ่นดินใหญ่ คุณต้องขออนุญาตปลดล็อค Bootloader สำหรับบัญชี Xiaomi ของคุณในแอป Xiaomi Community ก่อนจึงจะสามารถดำเนินการปลดล็อค Bootloader ได้ บัญชี Xiaomi ของคุณต้องมีอายุอย่างน้อย 1 เดือนจึงจะมีสิทธิ์ สำหรับอุปกรณ์จีนแผ่นดินใหญ่ที่มี Xiaomi HyperOS คุณจะต้องไปถึง Xiaomi Community ระดับ 5 และทำการสอบและผ่านการให้คะแนนด้วยตนเองก่อนจึงจะสามารถเพิ่มบัญชีของคุณได้ ในอุปกรณ์บางรุ่นที่มีระบบ Mediatek บนชิป อาจเป็นไปได้ที่จะปลดล็อคโดยใช้ MTKClient ซึ่งเป็นเครื่องมือของบุคคลที่สาม |
| โซนี่ | ปานกลาง | รายคำสั่ง โดยต้องขอโค้ดจากเว็บไซต์ของบริษัท |
| Fairphone | ปานกลาง | รายคำสั่ง โดยต้องขอโค้ดจากเว็บไซต์ของบริษัทหรือฟอรั่ม |
| โมโตโรลา | ปานกลาง (ไม่ใช่ Verizon, AT&T, Tracfone) เป็นไปไม่ได้ (Verizon, AT&T, Tracfone) | รายคำสั่ง ขอรหัสได้ที่เว็บไซต์ของบริษัท |
| Realme | ปานกลาง-ยาก (จีนแผ่นดินใหญ่และอินเดีย) เป็นไปไม่ได้ (ทั่วโลก) | รายคำสั่ง หลังจากติดตั้งแอปทดสอบเชิงลึกและส่งแอปพลิเคชันสำหรับการทดสอบเชิงลึก |
| Nothing | ง่าย | รายคำสั่ง |
| หัวเว่ย | ปานกลาง-ยาก (Kirin SoCs, โทรศัพท์ Huawei บางรุ่น) เป็นไปไม่ได้ เนื่องจากบริการปลดล็อคปิดตัวลง (อุปกรณ์อื่นๆ) | โทรศัพท์ Huawei บางรุ่นที่ใช้ Kirin SoC สามารถปลดล็อค bootloader ผ่าน Potatonv: https://www.xda-developers.com/huawei-honor-bootloader-unlock-potatonv/ อุปกรณ์อื่นๆ: ไม่มี |
| OPPO | ง่าย (MediaTek) หรือโทรศัพท์ที่ซื้อในจีนแผ่นดินใหญ่ ปานกลาง (Snapdragon) เฉพาะโทรศัพท์ในรายการสนับสนุนเท่านั้นที่สามารถปลดล็อคโทรศัพท์ OPPO ที่ใช้ Snapdragon ได้ โทรศัพท์ที่ไม่อยู่ในรายชื่อสนับสนุนยังคงสามารถทำได้หากใช้เครื่องมือแบบชำระเงินหรือที่เรียกว่า UnlockTool โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือแบบชำระเงิน มันคงเป็นไปไม่ได้ที่จะปลดล็อค การปลดล็อคสามารถทำได้บน Mediatek SoC บางตัวผ่าน MTKClient โปรดทราบว่าไบนารีของ fastboot ถูกลบออกหรือล็อคด้วยคีย์ RSA |  |
| HMD-Nokia | ทำไม่ได้ |  |
| วีโว่ | ทำไม่ได้ |  |
| LG | ทำไม่ได้ |  |
| Tecno | ง่าย | รายคำสั่ง |
| Infinix | ทำไม่ได้ |  |
| TCL | ทำไม่ได้ |  |
แพลตฟอร์ม > แอนดรอยด์ > ประวัติ

ตัวโหลดโปรแกรมปลุกเครื่องของโทรศัพท์กูเกิล Nexus และ Pixel สามารถปลดล็อกได้โดยใช้รายคำสั่ง fastboot คือ fastboot oem unlock หรือ fastboot flashing unlock
ในปี 2011 แม้โมโตโรลาจะแจกจำหน่ายตัวปลดล็อกตัวโหลดโปรแกรมปลุกเครื่องสำหรับ Droid Razr แต่บริษัทโทรศัพท์ก็ได้เอาโปรแกรมนี้ออกจากรุ่นที่ตนใช้
ปี 2011 โซนี่โมบายล์ได้แจกจำหน่ายซอฟต์แวร์ปลดล็อกตัวโหลดโปรแกรมปลุกเครื่อง
แต่ผู้ใช้จะต้องให้เลข IMEI แก่เว็บไซต์ของโซนี่
ในปี 2012 เอซุสได้แจกจำหน่ายโปรแกรมปลดล็อกตัวโหลดโปรแกรมปลุกเครื่องสำหรับโทรศัพท์รุ่น Asus Transformer Prime TF201
ในปี 2012 โมโตโรลาได้แจกจำหน่ายโปรแกรมปลดล็อกตัวโหลดโปรแกรมปลุกเครื่องโดยมีข้อจำกัด
คือผู้ใช้จะต้องยอมรับเงื่อนไขสัญญาและสร้างบัญชีก่อนที่จะปลดล็อกโทรศัพท์รุ่น Moto G ได้
โทรศัพท์ HTC มีล็อกพิเศษที่เพิ่มขึ้น ซึ่งเรียกว่า "S-OFF/S-ON"
ตัวโหลดโปรแกรมปลุกเครื่องบางอย่างสามารถปลดล็อกได้ด้วยการแฮ็ก หรือใช้วิธีที่ผู้ผลิตระบุ
วิธีหลังปกติจะลบข้อมูลออกจากอุปกรณ์ทั้งหมด
อนึ่ง ผู้ผลิตบางรายยังห้ามไม่ให้ปลดล็อกโทรศัพท์ที่ล็อกอยู่กับบริษัทโทรศัพท์ 
ส่วนโทรศัพท์และแท็บเล็ตของซัมซุงในสหรัฐหรือแคนาดา ไม่อนุญาตให้ปลดล็อกไม่ว่าจะล็อกอยู่กับบริษัทโทรศัพท์หรือไม่
ในปี 2018 ผู้พัฒนาโปรแกรมในกลุ่ม XDA Developers ได้เริ่มให้บริการปลดล็อกสำหรับสมาร์ทโฟนของโนเกียบางรุ่น
ต่อมาในปี 2021 ก็ได้ให้บริการปลดล็อกสำหรับโทรศัพท์ Samsung Galaxy S20 และ Samsung Galaxy S21
ในปี 2019 หัวเว่ยประกาศว่าจะให้ผู้ใช้ปลดล็อกโทรศัพท์ชุด Mate 30 แต่ตอนหลังก็เปลี่ยนใจ
และก็ไม่ได้ให้โค้ดสำหรับปลดล็อกอีกเลยตั้งแต่ปี 2018
โปรแกรมเจาะช่องโหว่ชื่อว่า checkm30 ได้พัฒนาขึ้นเพื่อใช้ปลดล็อกโทรศัพท์หัวเว่ยที่ใช้ชิป HiSilicon
ในปี 2021 เมื่อปลดล็อกตัวโหลดโปรแกรมปลุกเครื่องของ Samsung Galaxy Z Fold 3 กล้องก็จะทำงานผิดปกติ
ซึ่งสามารถแก้ไขโดยล็อกตัวโหลดอีก
ต่อมาซัมซุงก็ได้แก้ไขปัญหา
แพลตฟอร์ม > อื่นๆ > ไมโครซอฟท์

โปรแกรม WPInternals สามารถใช้ปลดล็อกตัวโหลดโปรแกรมปลุกเครื่องของโทรศัพท์ Nokia Lumia ที่ใช้ระบบปฏิบัติการวินโดวส์โฟน แต่ก็ใช้กับโทรศัพท์ Alcatel Idol 4 หรือ HP Elite x3 ซึ่งใช้ระบบปฏิบัติการเดียวกันไม่ได้
รุ่น 1.0 ได้แจกจำหน่ายเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2015
ในเดือนตุลาคม 2018 ก็ได้เปลี่ยนเป็นซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส เมื่อผู้พัฒนาหลัก (คือ René Lergner ผู้มีนามแฝงว่า HeathCliff74) ได้ลาออกจากโปรเจ็กต์นี้
ตัวโหลดโปรแกรมปลุกเครื่องของ Windows RT สามารถปลดล็อกได้ด้วยการใช้ช่องโหว่ แต่ต่อมาไมโครซอฟท์ก็ได้อัปเดตปิดช่องโหว่นี้ในปี 2016
ระบบ x86 ปกติจะใช้ตัวโหลด UEFI Secure Boot ซึ่งทั่วไปสามารถปลดล็อกได้
แพลตฟอร์ม > อื่นๆ > แอปเปิล

ระบบป้องกัน ROM ปลุกเครื่องในอุปกรณ์ไอโอเอสที่มีหน่วยประเมินผลกลาง A11 หรือเก่ากว่านั้นสามารถปลดได้ด้วยช่องโหว่ทางฮาร์ดแวร์ที่รู้จักกันว่า checkm8 จึงทำให้สามารถใช้ระบบปฏิบัติการอื่นๆ บนเครื่องได้
แมคอินทอชที่ใช้ชิป Apple Silicon สามารถปลดล็อกได้
แต่อุปกรณ์อื่นๆ ของแอปเปิล เช่น ไอโฟนและไอแพดก็ไม่สามารถปลดล็อกได้แม้จะใช้ชิปชุดเดียวกัน
แพลตฟอร์ม > อื่นๆ > กูเกิล

โหมดผู้พัฒนา (developer mode) ของโครมบุ๊กจะคล้ายๆ กับการปลดล็อกตัวโหลดโปรแกรมปลุกเครื่อง
โครมบุ๊กใช้บูตโหลดเดอร์ที่สามารถเปลี่ยนหรือเขียนทับโดยเอานอตป้องกันการเขียนออก
ในปี 2013 บูตโหลดเดอร์ทของโครมคาสต์ (Chromecast) ถูกแฮ็กโดยอาศัยจุดอ่อนอย่างหนึ่ง
ต่อมาในปี 2021 ก็ถูกแฮ็กอีกอาศัยช่องโหว่อย่างอื่น
แพลตฟอร์ม > อื่นๆ > สเปซเอ็กซ์

ในเดือนสิงหาคม 2020 นักวิจัยทางด้านความปลอดภัยคอมพิวเตอร์ ได้ใช้การโจมตีแบบ voltage fault injection ซึ่งทำเมื่อบูตโหลดเดอร์กำลังทำงาน เพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจสอบเฟิร์มแวร์ของจานดาวเทียมสตาร์ลิงก์ของสเปซเอ็กซ์
การล็อกคืน

แอนดรอยด์บางรุ่นอาจล็อกบูตโหลดเดอร์คืนได้
การปิดบริการออนไลน์

ในต้นปี 2018 หัวเว่ยได้ระงับการให้โค้ดสำหรับปลดล็อกบูตโหลดเดอร์
ในปลายปี 2021 LG ได้เลิกบริการเว็บไซต์ที่ให้โค้ดสำหรับปลดล็อกบูตโหลดเดอร์
ดูเพิ่ม

Booting process of Android devices
แหล่งข้อมูลอื่น

Locking/Unlocking the Bootloader, Android Open Source Project
Qualcomm's Chain of Trust
เจ้าสมสนิท วงกตรัตนะ

| เจ้าสมสนิท วงกตรัตนะ>  |
| --- | --- |

นายกรัฐมนตรีลาว คนที่ 10
ดำรงตำแหน่ง 3 มิถุนายน – 15 สิงหาคม ค.ศ. 1960
กษัตริย์: สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวัฒนา
ก่อนหน้า: กุ อภัย
ถัดไป: เจ้าสุวรรณภูมา
รัฐมนตรีกระทรวงการคลัง
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 1959 – 1960
นายกรัฐมนตรี: พระยาหัวโขง
ก่อนหน้า: เหลือม อินสิเสียงมี
ถัดไป: เหลือม ราชสมบัติ
 

 

ประสูติ: 19 เมษายน ค.ศ. 1913(1913-04-19) หลวงพระบาง อาณาจักรหลวงพระบาง อินโดจีนของฝรั่งเศส
สิ้นพระชนม์: ค.ศ. 1975 (62 ปี) หลวงพระบาง แขวงหลวงพระบาง ประเทศลาว
ราชวงศ์: ล้านช้างร่มขาว
ราชสกุล: วงกตรัตนะ
พระบิดา: เจ้าสุวรรณราช
พระมารดา: เจ้าเสงี่ยมคำ
ศาสนา: พุทธเถรวาท
อาชีพ: นักการเมือง

พรรคการเมือง: คณะกรรมการป้องกันผลประโยชน์แห่งชาติ (ค.ศ. 1958–1960)
 
เจ้าสมสนิท วงกตรัตนะ (ลาว: ເຈົ້າສົມສນິດ ວົງກົຕຣັຕນະ; 19 เมษายน ค.ศ. 1913 – ค.ศ. 1975) เป็นนายกรัฐมนตรีแห่งพระราชอาณาจักรลาว
เจ้าสมสนิทประสูติในหลวงพระบาง เป็นพระโอรสในเจ้าสุวรรณราช กับเจ้าเสงี่ยมคำ พระบิดาเป็นอดีตนายกรัฐมนตรีลาว ส่วนพระมารดาเป็นพระธิดาในเจ้าอุปราช (บุญคง) และเป็นหลานลุงของเจ้าเพชรราช รัตนวงศา, เจ้าสุวรรณภูมา, เจ้าสุภานุวงศ์ และเจ้าจินดาวงศ์ ที่ล้วนดำรงตำแหน่งระดับสูงในการเมืองลาวเช่นกัน
ไซสมพอน พมวิหาน

นักการเมืองชาวลาว
| ไซสมพอน พมวิหาน |
| --- | --- |
ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ

ประธานสภาแห่งชาติ
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  22 มีนาคม ค.ศ. 2021
ก่อนหน้า: ปานี ยาท่อตู้
ประธานคณะกรรมการกลางแนวลาวส้างซาด
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 2016 – 15 มีนาคม ค.ศ. 2021
ก่อนหน้า: Phandoungchit Vongsa
ถัดไป: Sinlavong Khoutphaitoun
รัฐมนตรีกระทรวงการคลัง
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 1995 – 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1998
นายกรัฐมนตรี: คำไต สีพันดอน
ก่อนหน้า: คำแสน สุพานุวง
ถัดไป: คำผุย แก้วบัวละพา
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด:  (1954-12-12) 12 ธันวาคม ค.ศ. 1954 (70 ปี) แขวงหัวพัน, ประเทศลาว
เชื้อชาติ: ลาว
พรรคการเมือง: พรรคประชาชนปฏิวัติลาว
ความสัมพันธ์: ไกสอน (พ่อ) ทองวิน (แม่) สันติพาบ (พี่/น้องชาย) สัญญาฮัก (พี่/น้องชาย) ทองสะหวัน (พี่/น้องชาย)
อาชีพ: นักการเมือง

ไซสมพอน พมวิหาน (ลาว: ໄຊ​ສົມ​ພອນ ພົມວິຫານ; เกิดวันที่ 12 ธันวาคม ค.ศ. 1954 ที่แขวงหัวพัน) เป็นนักการเมืองและสมาชิกพรรคประชาชนปฏิวัติลาวชาวลาว เขาเป็นลูกชายของไกสอน พมวิหาน อดีตเลขาธิการพรรค กับทองวิน พมวิหาน ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเป็นประธานคณะกรรมการกลางแนวลาวส้างซาดและประธานสภาแห่งชาติ
เขาได้รับการเลือกตั้งเป็นคณะกรรมการกลางพรรคประชาชนปฏิวัติลาวในสภาแห่วชาติครั้งที่ 5 และโปลิตบูโรพรรคประชาชนปฏิวัติลาวในสภาแห่งชาติครั้งที่ 10
เวียงทอง สีพันดอน

นักการเมืองชาวลาง
เวียงทอง สีพันดอน (ลาว: ວຽງ​ທອງ ສີ​ພັນ​ດອນ; เกิด ?) เป็นนักการเมืองและสมาชิกพรรคประชาชนปฏิวัติลาว (LPRP) ชาวลาว เธอเป็นลูกสาวของอดีตประธานพรรค คำไต สีพันดอน และน้องสาวของสอนไซ สีพันดอน ปัจจุบัน เธอดำรงตำแหน่งเป็นประธานหน่วยงานตรวจสอบของรัฐ
เธอเป็นภรรยาของคำแพง ไซสมแพง
ท่าช้างวังหลวง

บทความนี้เกี่ยวกับท่าเรือ สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ท่าช้าง
ท่าช้างวังหลวง หรือที่นิยมเรียกกันสั้น ๆ ว่า ท่าช้าง (อังกฤษ: Tha Chang Pier; รหัส: น9, N9) เป็นท่าเรือริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ตั้งอยู่บริเวณสุดถนนหน้าพระลาน แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร