stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ประธานาธิบดีซิมบับเว
รายชื่อประธานาธิบดีซิมบับเว

| ประธานาธิบดี> ลำดับ | ประธานาธิบดี> รูปภาพ | ประธานาธิบดี> ชื่อ | ดำรงตำแหน่ง> ระหว่าง | ดำรงตำแหน่ง> หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | เคนัน บานานา (1936–2003) | 18 เมษายน ค.ศ. 1980 – 31 ธันวาคม ค.ศ. 1987  (7 ปี 257 วัน) | พรรค ZANU |
| 2 |  | รอเบิร์ต มูกาบี (1924–2019) | 31 ธันวาคม ค.ศ. 1987 – 21 พฤศจิกายน ค.ศ. 2017  (29 ปี 325 วัน) | พรรค ZANU–PF การเลือกตั้งปี ค.ศ. 1990, 1996, 2002, 2008 และ 2013 |
| – |  | เพเลเกเซลา อึมโพโก (เกิด 1940) | 21 พฤศจิกายน ค.ศ. 2017 – 24 พฤศจิกายน ค.ศ. 2017 (0 ปี 3 วัน) | พรรค ZANU–PF รักษาการ |
| 3 |  | เอ็มเมอร์สัน อึมนังกากวา (เกิด 1942) | 24 พฤศจิกายน ค.ศ. 2017 – ปัจจุบัน (6 ปี 360 วัน) | พรรค ZANU–PF การเลือกตั้งปี ค.ศ. 2018 |
เพเลเกเซลา อึมโพโก เป็นรองประธานาธิบดีคนที่สอง (และดำรงตำแหน่งเพียงคนเดียว) ในช่วงที่ รอเบิร์ต มูกาบี ลาออกเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน 2017 อึมโพโก อาจรักษาการประธานาธิบดีซิมบับเวเป็นเวลาสามวันจนกว่า เอ็มเมอร์สัน อึมนังกากวา จะเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดี อย่างไรก็ตาม เนื่องจาก อึมโพโก ไม่ได้อยู่ในประเทศในขณะนั้น และเนื่องจากสถานการณ์ไม่ปกติ เจ้าหน้าที่คนใดที่ยืนหยัดในเรื่องนี้จึงไม่มีความชัดเจนและไม่อาจทราบได้
การเลือกตั้งครั้งล่าสุด

เอ็มเมอร์สัน อึมนังกากวา ลงสมัครรับเลือกตั้งใหม่ในปี ค.ศ. 2018 ในฐานะผู้สมัครรับเลือกตั้งของพรรค ZANU–PF Morgan Tsvangirai หัวหน้าพรรคฝ่ายค้านหลัก MDC-T เสียชีวิตเมื่อต้นปี ทำให้ Nelson Chamisa ขึ้นดำรงตำแหน่งแทน และได้ทำการลงสมัครเป็นผู้สมัครของพรรค MDC Alliance โดยท้ายที่สุด อึมนังกากวา ได้รับเลือกอีกครั้ง โดยได้รับคะแนนเสียง 50.8% ส่วน Chamisa ได้ไป 44.3% แต่อย่างไรก็ตามผลการเลือกตั้งนี้ถูกโต้แย้งโดย MDC Alliance
ประจำเดือน

รูปแสดงอันดับของรอบประจำเดือนและฮอร์โมนต่าง ๆ ที่มีส่วนร่วม
ประจำเดือน (อังกฤษ: Menstruation) หรือมักนิยมเรียกกันว่า เมนส์ หรือ ระดู และ รอบเดือน  เป็นเลือดที่เกิดจากการหลุดลอกของเยื่อบุโพรงมดลูก มีฮอร์โมนสองชนิดคือ เอสโตรเจน และ โปรเจสเตอโรน (progesterone) ควบคุมการสร้างและหลุดลอกของเยื่อบุโพรงมดลูก ซึ่งระดับฮอร์โมนทั้งสองจะมีความสัมพันธ์กับการตกไข่จากรังไข่ โดยแต่ละรอบเดือนจะมีช่วงเวลาประมาณ 26-30 วัน ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ทำให้ประจำเดือน เกิดขึ้นเฉลี่ยเดือนละ 1 ครั้ง โดยมีรายงานว่า 80 เปอเซนต์ของผู้หญิงมีอาการแสดงก่อนจะมีประจำเดือน มีอาการดังนี้ เจ็บบริเวณหน้าอก, ตัวบวม, เหนื่อยง่าย,  ขี้หงุดหงิด  และอารมณ์เปลี่ยนแปลงง่าย
ระดับของฮอร์โมนที่สัมพันธ์กัน

จะเป็นดังนี้คือ
ในช่วงวันที่ 1-14 ของเดือนจะมีการสร้างและการเจริญของไข่จนสุกเต็มที่ช่วงนี้เรียกว่า Follicular phaseโดยจะมี ฮอร์โมน  follicle stimulating hormone (FSH) กระตุ้นรังไข่ให้สร้าง estrogen เพื่อควบคุมการสร้างไข่และการเจริญของไข่ในช่วงนี้ระดับ ฮอร์โมน estrogen จึงมีปริมาณสูงขึ้น
ในช่วงวันที่ 14-28 ของเดือนจะมีการสร้างฮอร์โมน Luteinizing hormone (LH) ซึ่งจะเป็นฮอร์โมนที่กระตุ้นให้รังไข่สร้างฮอร์โมน progesterone และระดับ ฮอร์โมน LH จะมีปริมาณสูงขึ้นก่อนวันที่มีการตกไข่เพราะฮอร์โมน LH จะกระตุ้นให้ไข่ตก ส่วน ฮอร์โมน progesterone จะควบคุมการหนาตัวของเยื่อบุมดลูกเพื่อรองรับไข่ที่ถูกผสม ดังนั้นในช่วงนี้ระดับ progesterone จะสูงถ้าไข่ไม่ได้ถูกผสมระดับ progesterone จึงจะลดระดับต่ำลง เยื่อบุมดลูกที่หนาตัวนี้ก็จะสลายตัวไปเป็นประจำเดือน
กลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน (premenstrual syndrome)

เป็นอาการที่เกิดขึ้นเป็นประจำก่อนมีประจำเดือน 1-2 สัปดาห์ ซึ่งเป็นช่วงหลังไข่ตก อาการที่พบบ่อย ได้แก่ อาการทางกาย เช่น ปวดท้อง ปวดเมื่อยหลัง ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย น้ำหนักขึ้น มีการคั่งของน้ำในร่างกายมากขึ้น เต้านมโตขึ้น รู้สึกตึง เจ็บ ความรู้สึกอยากกินอาหารเพิ่มขึ้น ท้องอืด ถ่ายเหลว มีสิว และมีการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรม จิต อารมณ์ เช่น หงุดหงิด โกรธง่าย อารมณ์ตึงเครียด วิตกกังวล หลงลืม ขาดความสนใจไม่มีสมาธิ รู้สึกโศกเศร้า นอนไม่หลับ โดยอาการต่างๆ เหล่านี้จะลดลง และหายไปหลังมีประจำเดือนวันที่ 1-4  สาเหตุที่แน่ชัดยังอธิบายได้ยาก แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลง และความไม่สมดุลของฮอร์โมนต่างๆ ในรอบประจำเดือน โดยเฉพาะโปรเจสเตอโรน ซึ่งเพิ่มสูงขึ้นในระยะหลังไข่ตก จากการศึกษาพบว่าสตรีที่มีอาการก่อนมีประจำเดือนจะมีระดับฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนสูงกว่าสตรีที่ไม่มีอาการก่อนมีประจำเดือน นอกจากนี้ยังเชื่อว่าเกี่ยวข้องกับไทรอยด์ฮอร์โมน prostaglandin norepinephrine estradiol gonadotropin และ serotonin สารเคมีในสมอง ความเครียด รวมถึงการได้รับสารอาหาร แร่ธาตุ หรือวิตามินบางอย่างไม่เพียงพอ เช่น กรดไขมัน ลิโนลิอิก วิตามินอี วิตามินบี แคลเซียม แมกนีเซียม แมงกานีส  สตรีวัยเจริญพันธ์ประมาณร้อยละ 75-80 มีอาการก่อนมี ประจำเดือนอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่างร่วมกัน ความรุนแรงอาจเป็นเล็กน้อย ปานกลาง หรือรุนแรง จนมีผลกระทบต่อสุขภาพและชีวิตประจำวันได้ เช่น ปวดท้องรุนแรงเป็นประจำ ปวดศีรษะปวดเมื่อยหลัง ประสิทธิภาพในการทำงานลดลง ต้องหยุดงาน
อาการปวดประจำเดือน

บทความหลัก: ปวดประจำเดือน
เป็นอาการปวดท้องน้อยในระหว่างเริ่มมีประจำเดือนถึง 8-48 ชั่วโมง เนื่องจากร่างกายมีการหลั่งสาร prostaglandin ออกมา ทำให้มีการหดรัดตัวของกล้ามเนื้อมดลูก หลอดเลือดแดงที่ไปเลี้ยงมดลูกมีการหดเกร็งร่วมกับมีอาการปวดเมื่อยหลัง อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร คลื่นไส้อาเจียน ถ่ายอุจจาระเหลว ปวดศีรษะ ง่วงนอน คล้ายจะเป็นลมความสนใจต่อสิ่งต่างๆ ลดลง บางรายงานการศึกษาเชื่อว่า สตรีวัยรุ่นจะไม่สุขสบาย ทุกข์ทรมานกับอาการ ปวดประจำเดือนมากกว่ากลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน แต่สตรีวัยผู้ใหญ่ หรือวัยใกล้หมดประจำเดือนจะไม่สุขสบาย ทุกข์ทรมานกับกลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือนมากกว่าวัยรุ่นสตรีที่มีอาการก่อนมีประจำเดือน หรือปวดประจำเดือนส่วนใหญ่จะเห็นว่าเป็นเรื่องปกติของสตรีวัยเจริญพันธุ์ไม่ได้คิดว่าเป็นปัญหาสุขภาพของสตรี และไม่แสวงหาการตรวจรักษาเพียงแต่ใช้วิธีในการบรรเทาอาการไปในแต่ละเดือน เช่น การนอนพักผ่อน การกินยาแก้ปวด การประคบร้อน มักจะปล่อยทิ้งไว้เป็นเวลานานเกือบ 10 ปี หรือมากกว่าจึงไปรับการตรวจรักษาซึ่งปัจจุบันมีแนวทางในการตรวจวินิจฉัย และให้การรักษากลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน โดยการใช้ยาต่างๆ และสารอาหารที่มีแคลเซียม แมกนีเซียม วิตามินบี
วิธีการบรรเทาอาการปวดประจำเดือน

การปฏิบัติในการบรรเทาอาการก่อนมีประจำเดือน และ อาการปวดประจำเดือน สตรีส่วนใหญ่ ใช้ยาในการบรรเทาอาการปวดท้องก่อนมีประจำเดือน หรือระหว่างมีประจำเดือนซึ่งเป็นการใช้ยาเอง ยาที่ใช้ได้แก่ paracetamol,Diclofenac ,ibuprofen ,metfenamic acid, buscopan ซึ่งการศึกษาในต่างประเทศก็พบว่า สตรีวัยรุ่นร้อยละ 90 ใช้ยาในการบรรเทาอาการปวดประจำเดือนเอง โดยยาที่ใช้คือ ibuprofen ร้อยละ 54 paracetamol ร้อยละ 41 midol ร้อยละ 28 และ naprosyn (Naproxen) ร้อยละ 17 ยาเหล่านี้เป็นยาในกลุ่มยาระงับปวด หรือกลุ่มต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ มีผลในการบรรเทาอาการปวด เนื่องจากการบีบตัวของกล้ามเนื้อมดลูกได้โดยยากลุ่มต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด ์จะไปยับยั้งการสร้างสาร prostaglandin การปฏิบัติในการบรรเทาอาการก่อนมีประจำเดือน และวิธีการบรรเทาอาการปวดประจำเดือน โดยใช้วิธีอื่นๆ ได้แก่ การประคบกระเป๋าน้ำร้อน การดื่มน้ำอุ่น การนวดด้วยตนเอง การออกกำลังกายแบบแอโรบิค โยคะ หรือ นอนพัก ซึ่งเป็นวิธีที่สตรีส่วนใหญ่นิยมใช้เพื่อบรรเทาอาการปวดประจำเดือน โดยสตรีร้อยละ 84 ใช้วิธีนอนพักหรือนอนหลับ ร้อยละ 75 อาบน้ำอุ่น ร้อยละ 50 ประคบร้อน ร้อยละ 47 ดูโทรทัศน์ และร้อยละ 30 ออกกำลังกาย
ตัวอย่างขนาดยาที่ใช้บรรเทาอาการปวดประจำเดือน

Diclofenac 25,50 มิลลิกรัม วันละ3 ครั้ง เมื่อมีอาการ
Mefanamic acid 500 มิลลิกรัมกินวันละ 3 ครั้ง หลังอาหารทันที
Ibuprofen 400 มิลลิกรัม กินวันละ 3 ครั้ง หลังอาหารทันที
Paracetamol 500 มิลลิกรัม ครั้งละ 2 เม็ด เมื่อมีอาการ ไม่เกิน 8 เม็ดต่อ 1 วัน
ยาเลื่อนประจำเดือน

ประจำเดือนเป็นกลไกที่เกิดขึ้นเองทางธรรมชาติ แต่หลายๆ ครั้งก็ทำความยุ่งยากให้กับผู้หญิง โดยเฉพาะในการเดินทาง ท่องเที่ยว หรือทำกิจกรรมต่างๆ จึงมีการใช้  Norethisterone ซึ่งเป็น ฮอร์โมน progesterone และมีการนำฮอร์โมนชนิดนี้มาใช้กำหนดวันมีประจำเดือน ซึ่งมีหลายบริษัทได้ผลิตยาชนิดนี้ออกมาเช่น Primolut-n®,steron®,sunolut® เพื่อช่วยในการเลื่อนประจำเดือนออกไป จากวันที่ประจำเดือนควรจะมา 
โดยกลไกการออกฤทธิ์ คือ norethisterone เป็นอนุพันธ์ของ progesterone ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมการหนาตัวของเยื่อบุมดลูกระหว่าง luteal phase ของรอบเดือน เพื่อรองรับไข่ที่ถูกผสม ระดับฮอร์โมน progesterone จะสูงใน luteal phase แต่ถ้าไข่ไม่ถูกผสม ระดับ progesterone จึงลดต่ำลง เยื่อบุมดลูกที่หนาตัวจะสลายไปเป็นประจำเดือน
ดังนั้นการกินยาเลื่อนประจำเดือนจึงส่งผลให้ ระดับ progesterone สูง ในขณะที่กินยาจึงทำให้ไม่มีรอบเดือนและทำให้มดลูกหนาตัวขึ้น เมื่อไข่ไม่ได้รับการผสม และหยุดกินยาเลื่อนประเดือนจำเดือนให้ progesterone ลดต่ำลง เป็นผลให้เยื่อบุมดลูกที่หนาตัวหลุดลอกสลายไปเป็นประจำเดือน เข้าสู่ภาวะของรอบเดือน แต่การหลุดลอกของเยื่อบุโพรงมดลูกนี้ ไม่สามารถนับรอบเดือนตามปรกติได้แน่นอน จึงไม่ควรใช้วิธีนับวันสำหรับเดือนต่อไป
ยาเลื่อนประจำเดือน > วิธีกินยาเลื่อนประจำเดือน

วิธีการกินยาเลื่อนประจำเดือนที่ถูกต้องคือ  กิน 1 เม็ด วันละ 2-3 ครั้ง ตามน้ำหนักตัว
หากน้ำหนักตัวต่ำกว่า 60 กิโลกรัม จะกิน 1 เม็ด วันละ 2 ครั้ง
หากน้ำหนักตัวมากกว่า 60 กิโลกรัม จะกิน 1 เม็ด วันละ 3 ครั้ง
ในขณะที่ใช้ยาเลื่อนประจำเดือนชนิด ฮอร์โมน norethisterone เลื่อนประจำเดือน โดยเริ่มกินอย่างน้อย 3 วัน ก่อนกำหนดวันมีประจำเดือน ไม่ควรกินนานเกิน 10-14 วัน เนื่องจากจะทำให้รอบเดือนมาผิดปกติ,เลือดออกกระปิดกระปรอย,เจ็บคัดเต้านม,ซึมเศร้า,ปวดศีรษะได้ เป็นต้น   เมื่อหยุดยา 2-3 ประจำเดือนจะมาตามปกติ ในกรณีที่ต้องการเลื่อนประจำเดือนมากกว่า 14 วัน หรือนานกว่านั้น ควรใช้ ยาคุมกำเนิด ที่มีฮอร์โมน 2 ชนิด (combined pills) แบบ 21 เม็ดจะเหมาะสมกว่า  โดยฮอร์โมนสูตรผสม ซึ่งมีทั้ง Estrogen และ progesterone จะสามารถเลื่อนประจำเดือนโดยมีหลักการคือ ฮอร์โมนทั้ง 2 จะไปรักษาระดับฮอร์โมนในร่างกายให้คล้ายกับระดับฮอร์โมนในร่างกายก่อนมีประจำเดือน จนกระทั่งเมื่อหยุดทานยา ระดับฮอร์โมนจะลดต่ำลงทำให้เข้าสู่ภาวะรอบเดือน โดยวิธีการใช้ยาคุมสูตรผสมในการเลื่อนประจำเดือน คือ ให้ทานก่อนประจำเดือนมา 7 วัน โดยทานวันละ 1 ครั้ง ครั้งละ 1 เม็ด ก่อนนอน 
หรือถ้าใกล้ถึงวันที่ประจำเดือนมา ให้ทานวันละ 2 ครั้ง ครั้งละ 1 เม็ด โดยทานในช่วงเช้า และเย็น หลังอาหาร
สำหรับในผู้หญิงที่ทานยาคุมกำเนิดแบบฮอร์โมนรวมอยู่แล้วต้องการเลื่อนประจำเดือน จะแบ่งออกได้เป็น 2 กรณี
กรณีที่ 1 ทานยาคุมกำเนิดแบบแผงละ 21 เม็ด เมื่อทานยาคุมจนหมดแผงสามารถทานแผงต่อไปได้เลยไม่ต้องหยุดยาจะทำให้สามารถเลื่อนประจำเดือนได้
กรณีที่ 2 ทานยาคุมกำเนิดแบบแผงละ 28 เม็ด เมื่อทานยาคุมไป 21 เม็ดแล้ว จะเหลือยาอยู่  7 เม็ด ให้เริ่มทานยาคุมกำเนิดแผงใหม่ได้เลยโดยไม่ต้องกิน 7 เม็ดที่เหลือในแผงเดิม เนื่องจากยา 7 เม็ดที่เหลือไม่มีส่วนประกอบของฮอร์โมน และในผู้หญิงที่ทานยาคุมกำเนิดอยู่แล้วและใช้ยังทานยาคุมกำเนิดเพื่อเลื่อนประจำเดือนสามารถมีเพศสัมพันธ์ได้ตามปกติ และเมื่อหยุดกินยาปะจำเดือนจะมาตามปกติในอีกประมาณ 2-3 วัน
การใช้ยาเลื่อนประจำเดือนในกรณีต่างๆ

การใช้ยาเลื่อนประจำเดือน ในหญิงตั้งครรภ์ มีผลทารกในครรภ์มีโคโมโซมที่ผิดปกติอเป็นผลให้ทารกในครรภ์พิการได้ หรือ จะทำให้เกิดการแท้งได้
การใช้ยาเลื่อนประจำเดือนในหญิงให้นมบุตร เมื่อใช้นานเกิดไป จะทำให้เกิดอาการเจ็บคัดเต้านม,เต้านมโต
การใช้ยาเลื่อนประจำเดือนเพื่อป้องกันการต้องครรภ์ โดย norethisterone จะออกฤทธิ์ ทำให้เมือกบริเวณช่องคลอดเหนียวข้น ทำให้เมื่อมีเพศสัมพันธ์ อสุจิเคลื่อนที่ไปผสมกับไข่ได้ยาก และทำให้ผนังมดลูกไม่เหมาะสมแก่การฝังตัวของไข่ที่ถูกผสมแล้ว แต่อย่างไรก็ตาม การทานยาเลื่อนประจำเดือนเป็นการทานในช่วงระยะเวลาสั้นๆ จึงมีประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดไม่ดีเท่าการใช้ยาคุมกำเนิดโดยตรง ดังนั้นหากต้องการเลื่อนประจำเดือนและหวังผลในการป้องกันการตั้งครรภ์ด้วย ควรจะใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดฮอร์โมนรวมแทน นอกจากนี้บางครั้งมีผู้นำยาเลื่อนประจำเดือนมาใช้ในการเลื่อนประจำเดือนออกไป ซึ่งจะให้ผลไม่แน่นอนและยังอาจมีผลเสียเนื่องจาก ทำให้รอบประเดือนผิดปกติ และเกิดเลือดออกกระปริดกระปรอย และยังเกิดอาการข้างเคียงจากฮอร์โมน เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ปวดศีรษะ ซึมเศร้า น้ำหนักเพิ่ม
ประเทศกานาในเครือจักรภพ

ราชอาณาจักรเครือจักรภพแห่งกานา  (อังกฤษ: The Commonwealth realm of Ghana) คืออดีตรัฐราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ ที่ดำรงสถานะก่อนหน้า สาธารณรัฐกานา. ระหว่างวันที่ 6 มีนาคม ค.ศ. 1957 ถึงวันที่ 1 กรกฎาคม ค.ศ. 1960 เป็นประเทศแรกในภูมิภาคแอฟริกาตะวันตกที่ได้รับเอกราชอย่างสมบูรณ์.
พระราชบัญญัติว่าด้วยการประกาศอิสรภาพกานา ค.ศ. 1957ก็มีผลบังคับใช้ ทำให้ดินแดนอาณานิคมบริติชโกลด์โคสต์ มีสถานะเป็นอาณาจักรในเครือจักรภพ ภายหลังจากที่สิ้นสุดการปกครองของสหราชอาณาจักร. ซึ่งเป็นรัฐเอกราชที่มีสมเด็จพระราชินีนาถอลิซาเบธที่ 2  ทรงเป็นประมุขแห่งรัฐ เป็นไปตาม พระราชบัญญัติว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์ ค.ศ. 1701 โดยข้าหลวงต่างพระองค์เป็นผู้สำเร็จราชการแทน:
ชาร์ลส โนเบิล อาร์เด็น-คลาร์ก (6 มีนาคม – 24 มิถุนายน 1957)
William Francis Hare, 5th Earl of Listowel (24 มิถุนายน 1957 – 1 กรกฎาคม 1960)
การลงประชามติ จัดขึ้นเมื่อวันที่ 27 เมษายน ค.ศ. 1960 มีผู้เห็นชอบ 88.47% ให้เปลี่ยนระบอบการปกครองเป็นสาธารณรัฐ, และ ไม่เห็นชอบ 11.53%. ส่งผลให้กานาเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองจากราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญเป็นสาธารณรัฐเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม ในปีเดียวกัน.
สมเด็จพระราชินีนาถอลิซาเบธที่ 2 โดยเสด็จเยือนในฐานะ ประมุขแห่งเครือจักรภพ ในวาระสำคัญดังนี้:
ครั้งที่ 1 (9–20 พฤษจิกายน 1961):
ครั้งที่ 2 (7–9 พฤษจิกายน 1999):
กวาเม อึนกรูมา ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี (และ หัวหน้ารัฐบาล). กานาเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองจากราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญเป็นสาธารณรัฐในเครือจักรภพ ส่งผลให้นายกรัฐมนตรีกานาคนแรก กวาเม อึนกรูมา ขึ้นดำรงตำแหน่งเป็นประธานาธิบดีคนแรกของสาธารณรัฐ.
แหล่งข้อมูลอื่น

Ben Cahoon. "Ghana". Worldstatesmen.org. สืบค้นเมื่อ 2017-01-26.
"Ghana: Polity Style: 1957-2017". Archontology.org. สืบค้นเมื่อ 2017-01-26.
"Ghana: Heads of State: 1957-1960". Archontology.org. สืบค้นเมื่อ 2017-01-26.
"Ghana: Governors-General: 1957-1960". Archontology.org. สืบค้นเมื่อ 2017-01-26.
"CONSTITUTIONAL LAW OF GHANA" (PDF). Francisbennion.com. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2016-03-04. สืบค้นเมื่อ 2017-01-26.
ประเภทบุคลิกภาพ

ประเภทบุคลิกภาพ (อังกฤษ: personality type) หมายความถึง การจำแนกปัจเจกประเภทต่าง ๆ ทางจิตวิทยา ประเภทบุคลิกภาพบางครั้งต้องแยกกับลักษณะบุคลิกภาพ (personality trait) ซึ่งหมายถึงการจัดกลุ่มความโน้มเอียงของพฤติกรรมที่มีขอบเขตเล็กกว่า บางครั้งกล่าวกันกว่าบุคลิกภาพประเภทต่าง ๆ เป็นข้อแตกต่างด้านคุณภาพระหว่างบุคคล ส่วนลักษณะบุคลิกภาพเป็นข้อแตกต่างด้านปริมาณ ตามทฤษฎีประเภทบุคลิกภาพแบบชอบอยู่คนเดียว (introvert) และชอบออกสังคม (extravert) เป็นหมวดบุคคลสองหมวดที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง แต่ตามทฤษฎีลักษณะ การชอบอยู่คนเดียวและชอบออกสังคมเป็นมิติที่ต่อเนื่องกัน ซึ่งบุคคลจะอยู่ตรงกลางที่อยู่ค่อนไปทางลักษณะใดลักษณะหนึ่ง ทั้งนี้ ประเภทบุคลิกภาพมีอยู่จริงหรือไม่นั้นยังเป็นข้อถกเถียงกันอยู่ ซึ่งต่างจากลักษณะบุคลิกภาพ
ประติมากรรมคลาสสิก

“อพอลโลเบลเวเดียร์” (ค.ศ. 130-ค.ศ. 140) โดย เลโอคารีส  งานก็อปปีจากประติมากรรมสัมริดของกรีกที่สร้างราวปี 330-320 ก่อนคริสต์ศักราช, พิพิธภัณฑ์วาติกัน
ประติมากรรมคลาสสิก (อังกฤษ: Classical sculpture) หมายถึงลักษณะของประติมากรรมตั้งแต่ของกรีกโบราณและของโรมันโบราณและของประชากรในภูมิภาคต่างๆ ที่ได้รับอิทธิพลจากกรีซและโรมันภายใต้การปกครองของสองมหาอำนาจนี้ตั้งแต่ราว 500 ก่อนคริสต์ศักราชจนถึงการล่มสลายของจักรวรรดิโรมันในปี ค.ศ. 476 นอกจากนั้นก็ยังครอบคลุมลักษณะประติมากรรมสมัยใหม่ที่สร้างขึ้นตามรูปแบบเดียวกับงานศิลปะคลาสสิก ประติมากรรมคลาสสิกเป็นที่นิยมกันมาตั้งแต่ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา แต่งานประติมากรรมที่มีรูปแบบของศิลปะคลาสสิกเท่านั้นจึงเรียกว่าประติมากรรมคลาสสิก
นอกจากประติมากรรมลอยตัวแล้วคำว่าประติมากรรมคลาสสิกก็ยังหมายถึงประติมากรรมนูนเช่นหน้าบันเอลกินของพาร์เธนอนอันมีชื่อเสียง และประติมากรรมนูนต่ำ งานประติมากรรมลอยตัวมักจะเน้นรูปทรงของมนุษย์ แต่ประติมากรรมนูนจะเน้นการสร้างเป็นฉากเรื่องราวอันซับซ้อน
ประติมากรรมคลาสสิกแบ่งออกเป็นหลายสมัย:
สมัยอาร์เคอิค

ลักษณะรูปทรงที่สำคัญที่สุดของประติมากรรมสมัยอาร์เคอิคคือ “ประติมากรรมคูรอส” (Kouros) ที่เป็นประติมากรรมชายยืนเปลือยเช่น “เคลโอบิลและบิทอน”
ประติมากรอาร์เคอิคกรีกเดิมได้รับอิทธิพลจากประติมากรรมของอียิปต์ ประติมากรรมกรีกสมัยแรกดูแทบจะคล้ายกับงานประติมากรรมอียิปต์แบบชนบท แต่สิ่งที่แตกต่างจากของอียิปต์คือตั้งแต่แรกคือถ้าเป็นประติมากรรมของชายงานของกรีกจะเป็นชายเปลือย ซึ่งจะไม่ปรากฏในงานของอียิปต์ไม่ว่าจะในสมัยใด นอกไปจากภาพของเชลยศึก แต่ถ้าเป็นประติมากรรมสตรียังคงสวมเสื้อผ้าอยู่
ในช่วงนี้การเน้นความเป็นธรรมชาติของสรีรของกระดูกและกล้ามเนื้อต่อมายังไม่ปรากฏ ที่จะสังเกตได้จากรายละเอียดในบริเวณหัวเข่าและข้อต่อที่สำคัญ รายละเอียดบางอย่างดูเหมือนจะเป็นรายละเอียดที่เป็นลักษณะการสร้างงานแบบที่เคยทำกันมา และการวางท่าหรือการเคลื่อนไหวก็ยังไม่ดูเป็นธรรมชาติ แต่ประติมากรรมสมัยอาร์เคอิคก็ค่อยพัฒนาขึ้นมาเป็นลักษณะที่เรียกว่า “ลักษณะคลาสสิก” ที่เริ่มจะแสดงให้เห็นความรู้ทางเทคนิคและความชำนาญที่เพิ่มมากขึ้น
“คูรอสอนาวิสซอส”
Kouros Anavissos
ศิลปินไม่ทราบนาม
พิพิธภัณฑ์โบราณคดีแห่งชาติแห่งเอเธนส์
ราว 530 ปีก่อนคริสต์ศักราช
“Treasury of Syphnos”
ศิลปินไม่ทราบนาม
พิพิธภัณฑ์โบราณคดีแห่งเดลฟี
ราว 525 ปีก่อนคริสต์ศักราช
“นักรบโทรจันสิ้นใจ”
“Fallen Trojan warrior”
เชื่อว่าสร้างโดยโอนาทาส หรือ
ประติมากรในตระกูล
สมัยเฮเลนนิสติค

ความเปลี่ยนแปลงจากประติมากรรมคลาสสิกไปเป็นประติมากรรมเฮเลนนิสติคเกิดขึ้นระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 4 งานประติมากรรมในช่วงนี้เพิ่มความเป็นธรรมชาติยิ่งขึ้นไปอีก หัวข้อของงานที่สร้างก็ขยายไปครอบคลุมบุคคลธรรมดา, สตรี, เด็ก, สัตว์ และ ฉากในบ้าน ที่จ้างโดยครอบครัวที่มีฐานะดีเพื่อใช้ในการตกแต่งที่อยู่อาศัยและสวน ประติมากรรมเหมือนของชายและหญิงทุกวัยก็เริ่มสร้างกันขึ้นและประติมากรก็มีอิสระพอที่สร้างงานที่ไม่จำเป็นต้องมีลักษณะที่มีร่างกายหรือความงามที่พร้อมสรรพอย่างอุดมคติ ประติมากรรมชายกรีกส่วนใหญ่จะวางท่ายืนเอียงสะโพกไปข้างหนึ่ง เมื่อยืนในท่านี้แล้วก็จะใช้กล้ามเนื้อมากขึ้นเพื่อต้องการที่จะแสดงสรีระที่มีความใกล้เคียงกับความงามของเทพเจ้า
“เลอาโคอันและบุตร”
ระบุว่าโดย พลินิผู้อาวุโสว่าโดย
อเจสซานเดอร์แห่งโรดส์
เอธีโนโดรอส
โพลิโดรอส
งานก็อปปีจากงานต้นฉบับของเฮเลนนิสติค
ราว 200 ก่อน ค.ศ.
พิพิธภัณฑ์วาติกัน
“ไนคีแห่งซาโมเธรซ”
ราว 220-190 ก่อน ค.ศ.
พิพิธภัณฑ์ลูฟร์
“Nereus, Doris, a giant, Oceanus”
จากแท่นบูชาเพอร์กามอน
งานก็อปปีจากงานต้นฉบับของเฮเลนนิสติค
ศิลปินไม่ทราบนาม
ราวศตวรรษที่ 2 ก่อน ค.ศ.
พิพิธภัณฑ์เพอร์กามอน
เบอร์ลิน
“ลูโดวิซิ กอลและภรรยา”
งานก็อปปีจากงานต้นฉบับของเฮเลนนิสติค
จากอนุสาวรีย์ที่สร้างสำหรับอัตตาลัสที่ 1 แห่งเพอร์กามอนหลังจากที่ได้รับชัยชนะต่อกอล
ราว 220 ปีก่อน ค.ศ.
พาลัซโซ อัลเทมพ์ส, โรม
สมัยโรมัน

ประติมากรรมโรมันเริ่มขึ้นด้วยการก็อปปีงานประติมากรรมของกรีก แต่ต่อมาก็พัฒนาขึ้นเป็นรูปลักษณ์ที่เน้นความเป็นเอกลักษณ์ของผู้เป็นแบบ ที่เห็นได้จากประติมากรรมภาพเหมือนของจักรพรรดิโรมันหลายพระองค์
รูปสลักครึ่งตัวของ
“จักรพรรดิเฮเดรียน”
ราว ค.ศ.117-138
Palazzo Massimo alle Terme
รูปสลักครึ่งตัวของ
เฮอร์คิวลีส
คริสต์ศตวรรษที่ 1
ภาพเหมือนสตรี
ราว ค.ศ. 170-180
Museo Chiaramonti
ประติมากรรมนูนบน
โลงหินพอร์โตนัชโช
เป็นฉากการต่อสู้ระหว่าง
ทหารโรมันและเยอรมัน
ราว ค.ศ. 180–190
Museo Chiaramonti
รายละเอียดประติมากรรมนูน
เป็นเกลียวรอบเสาบน
คอลัมน์มาร์คัส ออเรลิอัส
เป็นฉากการต่อสู้ใน
สงครามมาร์โคมันนี
ราว ค.ศ. 193
จตุรัสโคลอนนา, กรุงโรม
อิทธิพล

ประติมากรรมกรีก-โรมันมีอิทธิพลต่อศิลปะตะวันตกอย่างลึกซึ้ง ในการวางรากฐานของแนวโน้มในการสร้างงานศิลปะในเชิงสัจนิยม ความคงทนของงานศิลปะที่ตกค้างมาให้คนรุ่นหลังให้เห็นทำให้กลายเป็นแหล่งข้อมูลของศิลปินของหลายวัฒนธรรมหลายสมัยต่อมาทั้งในยุโรปและในเอเชีย และ ในปัจจุบันทั้งโลก
ขณะที่ศิลปะคลาสสิกค่อยลดความนิยมกันไปในยุโรปหลังจากการล่มสลายของจักรวรรดิโรมันในปี ค.ศ. 476 แล้ว งานศิลปะคลาสสิกก็หันกลับมาเป็นที่นิยมกันอีกครั้งหนึ่งอย่างจริงจังเมื่อต้นยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาอิตาลี บุคคลที่มีบทบาทสำคัญในการรื้อฟื้นความนิยมในศิลปะคลาสสิกกันขึ้นอีกครั้งคือโดนาเทลโล ประติมากรผู้อื่นเช่นไมเคิล แอนเจโลก็สร้างงานประติมากรรมที่อาจจะถือกันว่าเป็นงานศิลปะคลาสสิก ศิลปะคลาสสิกสมัยใหม่ตรงกันข้ามกับศิลปะคลาสสิกของคริสต์ศตวรรษที่ 19 ตรงการเน้นความเป็นธรรมชาติ เช่นในงานประติมากรรมโดยอองตวน-หลุยส์ บารี (Antoine-Louis Barye) หรือ ความเป็นนาฏกรรมในงานของ ฟรองซัวส์ รูด (François Rude) หรืองานเชิงอารมณ์ในงานของ ฌอง บัพทิสต์ คาร์พูซ์ (Jean Baptiste Carpeaux) หรือ เชิงโอ่อวดอลังการในงานของ เฟรเดอริค เลห์ทัน บารอนเลห์ทันที่ 1 (Frederic Leighton, 1st Baron Leighton) เมื่อมาถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ประติมากรรมคลาสสิกก็แยกออกเป็นหลายสาขา แต่การศึกษาจากแบบที่มีชีวิตและการศึกษาแบบหลังยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาก็ยังคงเป็นรากฐานที่ปฏิบัติกันอยู่
ดูเพิ่ม

ประติมากรรมกรีกโบราณ
ประติมากรรมโรมัน
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ประติมากรรมคลาสสิก
Gallery: Gods in Greco-Roman Sculpture เก็บถาวร 2009-12-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Giust Gallery Classical Sculpture Replicas
ส่วนหนึ่งของ “ประติมากรรมหินอ่อนเอลกิน”
“ออกัสตัสแห่งพรีมาพอร์ตา” ประติมากรรมแกะสลักหินอ่อนของจักรพรรดิออกัสตัส ซีซาร์, คริสต์ศตวรรษที่ 1. พิพิธภัณฑ์วาติกัน
น้ำมันเบรก

น้ำมันเบรก (อังกฤษ: Brake Fluid) เป็นสารไฮดรอลิกชนิดหนึ่งที่ใช้ในระบบเบรกไฮดรอลิกและคลัตช์ไฮดรอลิกของยานพาหนะ อาทิ รถยนต์ จักรยานยนต์ รถบรรทุกขนาดเล็ก หรือแม้กระทั่งจักรยานบางรุ่น ทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการถ่ายโอนแรงที่กระทำต่อแป้นเบรกให้กลายเป็นความดันไฮดรอลิกภายในระบบเบรก ซึ่งจะส่งผลต่อการขยายแรงเบรกให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น หลักการทำงานนี้อาศัยคุณสมบัติของของเหลวที่ไม่สามารถถูกบีบอัดได้อย่างมีนัยสำคัญ
น้ำมันเบรกส่วนใหญ่ที่ใช้กันในปัจจุบันเป็นชนิดไกลคอล-อีเทอร์ (glycol-ether) แต่ก็ยังมีน้ำมันเบรกแบบอื่น ๆ ให้เลือกใช้ด้วย เช่น น้ำมันแร่ (mineral oil) มักใช้ในรถยนต์ซีตรอง และโรลส์-รอยซ์ และน้ำมันเบรกซิลิโคน (silicone-based)
ลักษณะเฉพาะ

น้ำมันเบรกจะต้องมีคุณสมบัติบางประการและตรงตามมาตรฐานคุณภาพที่กำหนดไว้ เพื่อให้ระบบเบรกทำงานได้อย่างถูกต้อง
ลักษณะเฉพาะ > ความหนืด

น้ำมันเบรกจำเป็นต้องรักษาความหนืดให้คงที่ในหลายช่วงอุณหภูมิรวมถึงสภาพอากาศหนาวจัด เพื่อให้ระบบเบรกทำงานอย่างเสถียรและสม่ำเสมอ สิ่งนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในระบบที่มีระบบเบรกป้องกันล้อล็อก (ABS) ระบบควบคุมการลื่นไถล และระบบควบคุมเสถียรภาพ (ESP) เนื่องจากระบบเหล่านี้มักใช้ไมโครวาล์วและต้องการการเปิดใช้งานอย่างรวดเร็ว
น้ำมันเบรก DOT 5.1 ได้รับการออกแบบให้มีความหนืดต่ำในหลายช่วงอุณหภูมิ อย่างไรก็ตาม รถยนต์บางคันที่ติดตั้ง ABS หรือ ESP อาจไม่ระบุให้ใช้น้ำมันเบรกชนิดนี้
หากต้องการการตอบสนองที่รวดเร็วยิ่งขึ้นของระบบ ABS และ ESP สามารถใช้น้ำมันเบรก DOT 4 และ DOT 5.1 ที่มีความหนืดต่ำได้ ซึ่งตรงตามข้อกำหนดความหนืดสูงสุด 750 มม.2/วินาที ที่ -40 องศาเซลเซียส (-40 องศาฟาเรนไฮต์) ของมาตรฐาน ISO 4925 คลาส 6 น้ำมันเบรกเหล่านี้มักเรียกว่า DOT 4+, Super DOT 4 หรือ DOT 5.1 ESP
ลักษณะเฉพาะ > การกัดกร่อน

น้ำมันเบรกต้องไม่กัดกร่อนโลหะภายในชิ้นส่วนต่าง ๆ ของระบบเบรก เช่น คาลิปเปอร์ กระบอกสูบล้อ กระบอกสูบหลัก และวาล์วควบคุม ABS นอกจากนี้ยังต้องป้องกันการกัดกร่อนเมื่อมีความชื้นเข้าสู่ระบบ สารเติมแต่ง (สารยับยั้งการกัดกร่อน) จะถูกเติมลงในน้ำมันเบรกเพื่อทำหน้าที่นี้
สารยับยั้งการกัดกร่อนเป็นองค์ประกอบสำคัญของน้ำมันเบรก ช่วยป้องกันการกัดกร่อนและยืดอายุการใช้งานของระบบเบรก น้ำมันเบรกซิลิโคนมักจะดีกว่าน้ำมันเบรกไกลคอล-อีเทอร์ในแง่ของการกัดกร่อน แต่มีราคาที่สูงกว่า
ลักษณะเฉพาะ > การอัดตัว

น้ำมันเบรกจำเป็นต้องรักษาความสามารถในการบีบอัดในระดับต่ำแม้ในอุณหภูมิที่แตกต่างกัน เพื่อรองรับสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย สิ่งนี้มีความสำคัญเพื่อให้แน่ใจว่าแรงเหยียบเบรกจะมีความสม่ำเสมอ เมื่อความอัดตัวเพิ่มขึ้น ก็จำเป็นต้องเหยียบเบรกมากขึ้นเพื่อให้แรงดันลูกสูบคาลิปเปอร์เบรกเท่าเดิม
มาตรฐาน

น้ำมันเบรกส่วนใหญ่ผลิตขึ้นเพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดโดยองค์กรระดับนานาชาติ ระดับประเทศ หรือระดับท้องถิ่น หรือหน่วยงานของรัฐบาล มาตรฐานเหล่านี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้แน่ใจว่าน้ำมันเบรกมีคุณสมบัติที่จำเป็นสำหรับการทำงานที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพของระบบเบรก
มาตรฐาน > ISO

องค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน (International Organization for Standardization; ISO) ได้เผยแพร่มาตรฐาน ISO 4925 ซึ่งกำหนดมาตรฐานเป็นคลาส 3, 4 และ 5 รวมถึงคลาส 5.1, คลาส 6 และคลาส 7 เพื่อบ่งชี้ถึงประสิทธิภาพที่สูงขึ้นตามลำดับสำหรับน้ำมันเบรก
มาตรฐาน ISO 4925 ได้กำหนดคุณสมบัติทางกายภาพและเคมีต่าง ๆ ของน้ำมันเบรกดังนี้:
จุดเดือด เป็นอุณหภูมิที่น้ำมันเบรกเริ่มเดือด ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญสำหรับระบบเบรกที่ต้องทำงานหนักและมีความร้อนสูง
ความหนืด เป็นความต้านทานการไหลของน้ำมันเบรก ซึ่งส่งผลต่อประสิทธิภาพของระบบเบรกในอุณหภูมิที่ต่างกัน
การกัดกร่อน น้ำมันเบรกไม่ควรกัดกร่อนชิ้นส่วนโลหะในระบบเบรก
ความคงตัว น้ำมันเบรกควรมีคุณสมบัติคงที่ ไม่เสื่อมสภาพเร็วเกินไป
คลาสต่าง ๆ ของน้ำมันเบรกตามมาตรฐาน ISO 4925 จำแนกได้ดังนี้:
คลาส 3 เหมาะสำหรับรถยนต์เก่าและรถยนต์ที่มีประสิทธิภาพต่ำ
คลาส 4 เหมาะสำหรับรถยนต์ส่วนใหญ่ในปัจจุบัน
คลาส 5 เหมาะสำหรับรถยนต์สมรรถนะสูงที่ต้องการจุดเดือดสูง
คลาส 5.1 มีคุณสมบัติคล้ายกับคลาส 5 แต่มีความหนืดต่ำกว่า เหมาะสำหรับสภาพอากาศหนาวเย็น
คลาส 6 มีประสิทธิภาพสูง เหมาะสำหรับรถแข่งและรถยนต์สมรรถนะสูง
คลาส 7 มีประสิทธิภาพสูงที่สุด เหมาะสำหรับรถแข่งและรถยนต์สมรรถนะสูงที่ต้องการประสิทธิภาพสูงสุด
มาตรฐาน > SAE

สมาคมวิศวกรรมยานยนต์ (Society of Automotive Engineers; SAE) ได้เผยแพร่มาตรฐาน J1703, J1704, และ J1705 ซึ่งบ่งบอกถึงประสิทธิภาพที่สูงขึ้นตามลำดับของน้ำมันเบรก โดยมาตรฐานเหล่านี้มีข้อกำหนดที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล ISO 4925
SAE J1703 เทียบเท่ากับ ISO คลาส 3 เหมาะสำหรับรถยนต์เก่าและรถยนต์ที่มีประสิทธิภาพต่ำ
SAE J1704 เทียบเท่ากับ ISO คลาส 4 เหมาะสำหรับรถยนต์ส่วนใหญ่ในปัจจุบัน
SAE J1705 เทียบเท่ากับ ISO คลาส 5 เหมาะสำหรับรถยนต์สมรรถนะสูงที่ต้องการจุดเดือดสูง
มาตรฐาน SAE J1705 มักเรียกว่า DOT 5.1 โดยทั่วไป DOT 5 หมายถึงน้ำมันเบรกซิลิโคน ซึ่งมีคุณสมบัติแตกต่างจากน้ำมันเบรก DOT 3, DOT 4 และ DOT 5.1