ประเทศกำลังพัฒนา

ประเทศพัฒนาแล้ว
  ประเทศกำลังพัฒนา
  ประเทศพัฒนาน้อยที่สุด
  ไม่มีข้อมูล
การจำแนกประเภทล่าสุดที่จัดเรียงตาม IMFและ UN
แผนที่ลงสีแสดงดัชนีการพัฒนามนุษย์ (ข้อมูลปี 2022 เผยแพร่ในปี 2024)   สูงมาก
  สูง
  ปานกลาง
  ต่ำ
  ไม่มีข้อมูล
ประเทศกำลังพัฒนา (อังกฤษ: Developing country) คือ รัฐอธิปไตยที่มีฐานอุตสาหกรรมที่พัฒนาน้อยกว่า และมีดัชนีการพัฒนามนุษย์ (Human Development Index: HDI) อยู่ในระดับปานกลาง-ต่ำ อย่างไรก็ตาม คำจำกัดความนี้ไม่ได้รับการยอมรับอย่างทั่วไป ซึ่งรวมถึงคำว่า "โลกที่สาม" ซึ่งเกิดขึ้นในยุคสงครามเย็น และไม่มีข้อตกลงที่ชัดเจนว่าประเทศใดบ้างที่อยู่ในหมวดหมู่นี้ คำว่า ประเทศรายได้ต่ำและรายได้ปานกลาง (low and Middle-Income Country: LMIC) และ เศรษฐกิจเกิดใหม่ (Newly Emerging Economy: NEE) มักใช้สลับกันได้ แต่หมายถึงเฉพาะเศรษฐกิจของประเทศเท่านั้น ธนาคารโลกแบ่งเศรษฐกิจของโลกออกเป็น 4 กลุ่ม ตามรายได้ประชาชาติต่อหัว ได้แก่ ประเทศรายได้สูง รายได้สูงปานกลาง รายได้ต่ำปานกลาง และรายได้ต่ำ ประเทศด้อยพัฒนา ประเทศกำลังพัฒนาที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล และรัฐเกาะขนาดเล็กที่กำลังพัฒนา ล้วนเป็นกลุ่มย่อยของประเทศกำลังพัฒนา ประเทศที่อยู่อีกด้านหนึ่งของสเปกตรัมมักเรียกว่า ประเทศรายได้สูง หรือ ประเทศพัฒนาแล้ว
มีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับการใช้คำว่า "ประเทศกำลังพัฒนา" เนื่องจากบางคนรู้สึกว่ามันยึดติดกับแนวคิดเก่าของ "เรา" และ "พวกเขา" ในปี 2015 ธนาคารโลกประกาศว่า การแบ่งประเภท "โลกกำลังพัฒนา/โลกพัฒนาแล้ว" มีความเกี่ยวข้องน้อยลง และจะค่อย ๆ เลิกใช้คำอธิบายนั้น ในทางกลับกัน รายงานของพวกเขาจะนำเสนอรวบรวมข้อมูลสำหรับภูมิภาคและกลุ่มรายได้ บางคนเลือกใช้คำว่ากลุ่มประเทศโลกใต้ แทนคำว่าประเทศกำลังพัฒนา
ประเทศกำลังพัฒนามักมีลักษณะร่วมกันหลายประการ มักเกิดจากประวัติศาสตร์หรือภูมิศาสตร์ ตัวอย่างเช่น พวกเขามักมี: ระดับการเข้าถึงน้ำดื่มที่ปลอดภัย การสุขาภิบาล และสุขอนามัย ต่ำกว่า ภาวะยากจนด้านพลังงาน ระดับมลภาวะที่สูงขึ้น (เช่น มลพิษทางอากาศ การทิ้งขยะ มลพิษทางน้ำ การถ่ายอุจจาระกลางแจ้ง) สัดส่วนประชากรที่มีโรคเขตร้อนและโรคติดเชื้อ (โรคที่ไม่ได้รับการรักษา) อุบัติเหตุทางถนนที่สูงขึ้น และโครงสร้างพื้นฐานโดยรวมที่มีคุณภาพต่ำกว่า
นอกจากนี้ ยังมักมีอัตราการว่างงานสูง ความยากจนแพร่หลาย ความหิวโหย ความยากจนสุดขั้ว การใช้แรงงานเด็ก การขาดสารอาหาร การไร้ที่อยู่อาศัย การเสพติดสารเสพติด การค้าประเวณี การเพิ่มจำนวนประชากรอย่างรวดเร็ว การก่อความไม่สงบ การไหลออกของทรัพยากรมนุษย์ เศรษฐกิจใต้ดินขนาดใหญ่ อัตราอาชญากรรมสูง (การเรียกค่าไถ่ การปล้น การโจรกรรม การฆาตกรรม การค้ายาเสพติด การลักพาตัว การข่มขืน) ระดับการศึกษาต่ำ ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ การออกจากโรงเรียน การเข้าถึงบริการวางแผนครอบครัวไม่เพียงพอ การตั้งครรภ์ในวัยรุ่น ชุมชนแออัดและสลัมจำนวนมาก การคอร์รัปชั่นในทุกระดับของรัฐบาล และความไม่มั่นคงทางการเมือง แตกต่างจากประเทศพัฒนาแล้ว ประเทศกำลังพัฒนาขาดระบบนิติธรรม
การเข้าถึงบริการสุขภาพมักต่ำ ผู้คนในประเทศกำลังพัฒนามักมีอายุขัยต่ำกว่าผู้คนในประเทศพัฒนาแล้ว สะท้อนให้เห็นถึงทั้งระดับรายได้ที่ต่ำกว่าและสุขภาพประชาชนที่ย่ำแย่ ภาระจากการติดเชื้อโรค อัตราการตายของมารดา อัตราการตายของเด็ก และของทารก มักสูงขึ้นอย่างมากในประเทศเหล่านั้น ผลกระทบของ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ คาดว่าจะส่งผลกระทบต่อประเทศกำลังพัฒนามากกว่าประเทศที่มีรายได้สูง เนื่องจากส่วนใหญ่มี ความอ่อนไหวต่อสภาพภูมิอากาศ สูงหรือ ความยืดหยุ่นต่อสภาพภูมิอากาศ ต่ำ
ประเทศกำลังพัฒนามักมี อายุเฉลี่ย ต่ำกว่าประเทศพัฒนาแล้ว การสูงอายุของประชากร เป็นปรากฏการณ์ทั่วโลก แต่ อายุประชากร เพิ่มขึ้นช้ากว่าในประเทศกำลังพัฒนา
ความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนา หรือ ความร่วมมือเพื่อการพัฒนา คือ ความช่วยเหลือทางการเงิน ที่รัฐบาลต่างประเทศและหน่วยงานอื่น ๆ ให้เพื่อสนับสนุน การพัฒนาทางเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม สังคม และการเมือง ของประเทศกำลังพัฒนา หาก เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ซึ่งกำหนดโดย สหประชาชาติ สำหรับปี 2030 บรรลุผล จะสามารถเอาชนะปัญหาเหล่านี้ได้หลายประการ