stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เขื่อนบางปะกง
ประวัติ

แม่น้ำบางปะกงเป็นพื้นที่ราบลุ่มขนาดประมาณ 17,600 ตารางกิโลเมตร (ประมาณ 11 ล้านไร่) โดยมีต้นกำเนิดมาจากแม่น้ำนครนายกและแม่น้ำปราจีนบุรีไหลมาบรรจบกันบริเวณอำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี และอำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา เมื่อพื้นที่ราบลุ่มมีการพัฒนามากขึ้น โดยเฉพาะในส่วนของการเกษตร ทำให้ความต้องการน้ำจืดมีสูงขึ้น จึงมีการกำหนดแผนพัฒนาลุ่มน้ำบางปะกง โดยมีวัตถุประสงค์ในการกักเก็บปริมาณน้ำจืดและป้องกันน้ำเค็ม โดยรัฐบาลให้ความสำคัญกับในการพัฒนาเขื่อนบางปะกง และอ่างเก็บน้ำคลองสียัดเป็นอันดับต้น ๆ ของโครงการ เพื่อใช้ในการรักษาน้ำจืดสำหรับอุปโภคบริโภค ภาคการเกษตรและอุตสาหกรรม จึงได้มีการวางแผนศึกษาการพัฒนาร่วมกันเมื่อปี พ.ศ. 2533 กับองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น หรือ JICA
สภาพปัญหาหลักก็คือ แม่น้ำบางปะกงประสบปัญหาน้ำเค็มหนุนสูง เมื่อหมดฤดูฝนในช่วงเดือนพฤศจิกายนของทุกปี ปริมาณน้ำจืดที่ไหลลงมาน้อย ทำให้น้ำเค็มนั้นหนุนขึ้นไปถึงจังหวัดปราจีนบุรี สามารถวัดค่าความเค็มบริเวณที่ตั้งเขื่อนบางปะกงได้ถึง 20 ppt หรือเกลือ 20 กรัมต่อน้ำ 1 ลิตร เมื่อถึงช่วงฤดูฝนในช่วงเดือนพฤษภาคม น้ำจืดจะไหลดันน้ำเค็มกลับไปยังปากแม่น้ำบางปะกง เป็นประจำทุก ๆ ปี รวมถึงบางครั้งมีปริมาณมากจนกระทั่งไหล่บ่าท่วมพื้นที่ริมฝั่งแม่น้ำ จึงสามารถใช้ประโยชน์จากน้ำจืดได้เพียงช่วงเดือนกรกฎาคม - ตุลาคม (4 เดือน) เท่านั้น จึงได้มีแนวคิดในการสร้างเขื่อนบางปะกงขึ้นมาเพื่อกักเก็บน้ำจืดไว้สำหรับการอุปโภคบริโภคและป้องกันการหนุนสูงของน้ำเค็ม
โครงการเขื่อนบางปะกง ได้รับการอนุมัติในหลักการและเริ่มก่อสร้างในปี พ.ศ. 2539 แล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2542 ใช้งบประมาณทั้งสิ้นประมาณ 5,232 ล้านบาท ซึ่งรวมค่าที่ดินที่ใช้ในการเวนคืนแล้ว 900 ล้านบาท และเริ่มเปิดปิดประตูเขื่อนเมื่อวันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2543
คุณสมบัติ

เขื่อนบางปะกง เป็นเขื่อนรูปแบบเขื่อนผันน้ำในรูปแบบปิดกั้นลำน้ำเดิม คือแม่น้ำบางปะกง โดยขุดคลองลัดขึ้นมาเพื่อบังคับการไหลของน้ำให้ผ่านมายังจุดที่ต้องการคือตัวเขื่อน และตัวแม่น้ำเดิมได้สร้างทำนบดินปิดกั้นไว้พร้อมกับประตูระบายน้ำ ตัวเขื่อนประกอบด้วยประตูระบายน้ำขนาดใหญ่จำนวน 5 ช่อง แบ่งเป็นชนิดบานเดี่ยวจำนวน 3 บาน สำหรับระบายน้ำ และบานคู่จำนวน 2 บาท สำหรับควบคุมระดับน้ำที่ไหลผ่านเขื่อนบางปะกง โดยใช้การควบคุมทางไกลผ่านอาคารควบคุมบนตลิ่งทางด้านขวาของเขื่อน
นอกจากนี้ยังมีการติดตั้งเครื่องสูบน้ำพลังงานไฟฟ้าจำนวน 4 เครื่อง ความสามารถสูบได้เครื่องละ 4 ลบ.ม./วินาที เพื่อสูบน้ำเข้าสู่โครงข่ายชลประทานในพื้นที่ โดยมีพื้นที่ชลประทานอยู่ในโครงการทั้งหมด 92,000 ไร่
คุณสมบัติ > ลักษณะเขื่อน

เขื่อนบางปะกง อยู่ห่างจากปากแม่น้ำบางปะกงประมาณ 71 กิโลเมตร มีขนาดความจุของอ่างเก็บน้ำ 248 ล้าน ลบ.ม. ประกอบไปด้วย 2 ส่วนคือ เขื่อนหลัก และเขื่อนบริเวณลำน้ำเดิม มีรายละเอียด ดังนี้
เขื่อนหลัก เป็นเขื่อนดินประเภทแบ่งโซน (Zone Type) มีความยาว 2,500 เมตร มีความสูง 24 เมตร ระดับสันเขือน 39 เมตร (ระดับทะเลปานกลาง)
ตัวเขื่อนส่วนที่เป็นประตูระบายน้ำ มีความยาว 166 เมตร ลึก 11 เมตร
สะพานข้ามแม่น้ำบางปะกง ขนาด 2 ช่องจราจร แยกจากตัวเขื่อนในลักษณะคู่ขนานไปกับแนวของเขื่อน
เขื่อนกั้นลำน้ำเดิม เป็นเขื่อนดินประเภทแบ่งโซน (Zone Type) มีความยาว 1,600 เมตร มีความสูง 7 เมตร ระดับสันเขื่อน 39 เมตร (ระดับทะเลปานกลาง) พร้อมด้วยประตูระบายน้ำและถนนบนสันเขื่อนพร้อมสะพานข้ามร่องลำน้ำเดิม สร้างขึ้นเพื่อควบคุมการไหลของน้ำให้ไปยังเขื่อนหลัก
คุณสมบัติ > พื้นที่ชลประทาน

เขื่อนบางปะกง เป็นแหล่งกักเก็บน้ำไว้สำหรับทำเกษตรกรรมให้กับเกษตรกรในพื้นที่อำเภอบางคล้า อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา อำเภอบ้านโพธิ์ อำเภอบางปะกง รวมไปถึงอำเภอพานทอง จังหวัดชลบุรี และเป็นแหล่งน้ำไว้สำหรับสนับสนุนในพื้นที่โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาพระองค์ไชยานุชิต โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาบางพลวง และโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษานครนายก
คุณสมบัติ > การป้องกันน้ำเค็ม

เขื่อนบางปะกงมีศักยภาพในการป้องกันน้ำเค็มที่รุกล้ำมาจากปากแม่น้ำบางปะกง และรักษาทรัพยากรน้ำจืดซึ่งอยู่เหนือเขื่อน ด้วยการชะลอปริมาณการไหลของน้ำจืดและน้ำเค็มจากทั้งสองทิศทาง ร่วมกับการปล่อยน้ำจืดจากเขื่อนและอ่างเก็บน้ำเหนือเขื่อน คืออ่างเก็บน้ำคลองสียัด อ่างเก็บน้ำคลองระบบ และพิจารณาการใช้น้ำจาก เขื่อนขุนด่านปราการชล อ่างเก็บน้ำนฤบดินทรจินดา อ่างเก็บน้ำพระปรง อ่างเก็บน้ำคลองพระสะทึง เพื่อประคองสถานการณ์และรักษาน้ำจืดในพื้นที่เหนือเขื่อนจนกว่าจะเข้าสู่ฤดูฝนเพื่อให้มีน้ำเพียงพอสำหรับอุปโภคบริโภคและผลิตน้ำประปา
การท่องเที่ยว

เขื่อนบางปะกง เป็นอีกแหล่งท่องเที่ยวหนึ่งที่สำคัญ เนื่องจากทัศนียภาพของเขื่อนและบานประตูระบายน้ำที่สวยงาม มีลักษณะคล้ายกับประตูระบายน้ำอุทกวิภาชประสิทธิ ที่จังหวัดนครศรีธรรมราช สามารถชมได้จากบนสะพานข้ามแม่น้ำ บางปะกงที่ขนานไปกับแนวของเขื่อน มีประชาชนมักมาพักผ่อนหย่อนใจด้วยการตกปลาอยู่บนสะพานข้ามแม่น้ำบางปะกง ซึ่งตัวเขื่อนบางปะกงนั้นอยู่ใกล้เคียงกับวัดสมานรัตนาราม
ผลกระทบ

หลังจากเริ่มใช้งานเขื่อนด้วยการเปิดปิดประตูน้ำเมื่อวันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2543 ก็ประสบปัญหาขึ้นมา 2 ปัญหาในคราวแรก คือ ปัญหาแรก การคาดว่าจะสามารถเปิดปิดประตูเพื่อเก็บกักน้ำจืดสำหรับการอุปโภคบริโภคบริเวณเหนือเขื่อน แต่กลับเกิดปัญหาน้ำเน่าเสียขึ้นมาแทน เนื่องจากน้ำไม่มีการไหลเวียน และปัญหาที่สอง การปิดประตูเขื่อนในคืนข้างแรมที่เกิดน้ำลด ทำให้บริเวณใต้เขื่อนไม่มีน้ำหล่อเลี้ยงอยู่ ทำให้เกิดการพังทลายของตลิ่งริมฝั่งแม่น้ำ เมื่อถึงข้างขึ้น น้ำก็จะล้นและเข้าท่วมบ้านเรือนและคลองต่าง ๆ ทำให้เกิดความเสียหายต่อพืชผลทางการเกษตรของพื้นที่ใต้เขื่อน ซึ่งมีผู้ได้รับผลกระทบในพื้นที่ท้ายเขื่อนกว่า 65,590 คนจากพื้นที่ 17 ตำบลในจังหวัดฉะเชิงเทรา
เนื่องจากปัญหานี้เอง ทำให้ช่วงแรก กรมชลประทานจึงจำเป็นต้องเปิดประตูระบายน้ำ เพื่อบรรเทาความเดือนร้อนของประชาชนที่ได้รับผลกระทบ
จากการศึกษาของอาจารย์นวนน้อย ตรีรัตน์ อาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และคณะ พบว่าเขื่อนบางปะกงส่งผลกระทบแบ่งออกเป็น 2 ด้านใหญ่ ๆ คือ
ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ประกอบไปด้วย
ผลกระทบด้านคุณภาพน้ำ พบว่ามีการปนเปื้อนสารอินทรีย์สูง เกิดจากการสร้างเขื่อนทำให้ทิศทางการไหลของน้ำเปลี่ยนผิดไปจากธรรมชาติ ในส่วนของเหนือเขื่อน เนื่องจากน้ำบริเวณเหนือเขื่อนมีการไหลที่ช้าลงจนเกือบหยุดนิ่ง ก่อให้เกิดปัญหาเน่าเสียของน้ำจนไม่สามารถใช้ในการผลิตน้ำประปาหรือในอุตสาหกรรมได้ และส่วนของใต้เขื่อนเกิดปัญหาน้ำเค็มรุกล้ำเข้ามาเร็วขึ้น เนื่องจากขาดน้ำจืดลงไปผลักดันตามธรรมชาติ รวมไปถึงระยะการขึ้นลงของน้ำสั้นกว่าเดิม ทำให้สิ่งปนเปื่อนถูกถ่ายเทลงทะเลได้ช้างลงกว่าสภาพเดิมตามธรรมชาติ ทำให้เกิดการสะสมของสิ่งปนเปื้อนจนอาจทำให้เกิดปัญหาน้ำเน่าเสียแบบแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่าง โดยปนเปื้อนสารอินทรีย์และโลหะหนักสูง ออกซิเจนในน้ำมีต่ำ มีผลต่อการเลี้ยงสัตว์น้ำหรือสัตว์น้ำในแม่น้ำ ส่งผลกระทบไปถึงลำคลองที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำที่น้ำในแม่น้ำไม่สามารถช่วยเจือจางน้ำเสียจากชุมชนหรือโรงงานอุตสาหกรรมที่ปล่อยลงมาในลำคลองนั้นได้
ผลกระทบด้านการพังทลายของดิน เกิดการพังทลายของตลิ่งอย่างรุนแรงในพื้นที่ท้ายเขื่อน เนื่องจากความแตกต่างของภาวะน้ำขึ้นน้ำลงที่ผิดธรรมชาติของการปิดประตูเขื่อน ทำให้ตลิ่งขาดความมั่นคงเพราะปริมาณน้ำลงและน้ำขึ้นแตกต่างกันเกินไป ทำให้มีการพังทลายและทรุดตัวของตลิ่ง
ผลกระทบด้านสัตว์น้ำ ชาวบ้านในพื้นที่ลุ่มน้ำระบุว่าระบบนิเวศทั้งหมดสูญเสีย เพราะปัญหาการเน่าเสียของน้ำ อันเนื่องมาจากการไหลเวียนของน้ำที่ช้าลง ออกซิเจนในน้ำจึงลดลง ปลาที่เคยมีอยู่ในแม่น้ำกว่า 350 ชนิด สูญหายไปกว่า 100 ชนิด ทำให้ชาวบ้านต้องใช้วิธีซึ่งซ้ำเติมระบบนิเวศมากขึ้นในการพยายามจับสัตว์น้ำมาเลี้ยงครอบครัว เช่น การโรยยาเขย่ากุ้งกับปลาขึ้นมา
ผลกระทบต่อพันธุ์ไม้น้ำ มีพันธุ์ไม้น้ำอย่างสาหร่ายพุงชะโด และผักตบชวาเกิดขึ้นอย่างหนาแน่นในแม่น้ำจนปิดผิวน้ำ ทำให้แสงไม่สามารถส่องลงไปด้านล่าง ทำให้แพลงตอนพืชไม่เติบโต และพันธุ์ไม้น้ำบางชนิดเป็นตัวกลาง (host) ของพยาธิหลายชนิดที่ติดต่อสู่ และส่งผลต่อประสิทธิภาพการระบายน้ำ
ผลกระทบต่อทรัพยากรป่าไม้ เนื่องจากบริเวณที่ก่อสร้างเขื่อนมีป่าชายเลนขึ้นอยู่เป็นแนวแคบ ๆ เมื่อสร้างเขื่อนเสร็จทำให้ไม่มีน้ำไหลผ่าน ทำให้พื้นที่ดังกล่าวตื้นเขินจนสูญเสียพื้นที่ป่าชายเลน ทำให้เกิดการชะล้างของดินง่ายขึ้นหลังมีการเปลี่ยนแปลงสภาพ
ผลกระทบด้านเศรษฐกิจ เนื่องจากระยะเวลาดำเนินโครงการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2532 จนกระทั้งถึงปีที่ศึกษา คือ พ.ศ. 2545 ก็ยังให้คำตอบไม่ได้ว่านานแค่ไหนเขื่อนแห่งนี้จะใช้งานได้อย่างคุ้มค่า และอาจจะสูญเสียงบประมาณอีกมากมายในการดูแล
ผลกระทบ > การรับฟังปัญหา

หลังจากการเปิดใช้งานเขื่อนบางปะกงและมีผู้ได้รับผลกระทบข้างต้น กรมชลประทานจึงได้มีการศึกษาและแก้ไขปัญหาต่าง ๆ อาทิ การซ่อมแซมตลิ่งช่วงที่เสียหาย การขุดลอกคูคลองสาขาต่าง ๆ ของแม่น้ำบางปะกง การจัดทำโครงการบำบัดน้ำก่อนปล่อยของผู้เลี้ยงสุกร
นอกจากนี้ยังมีการทำประชาพิจารณ์รับฟังความคิดเห็นจากประชาชนในพื้นที่ ผ่านการจัดประชุม 3 ขั้นตอน คือ
สร้างความเข้าใจในการแก้ไขปัญหา ด้านของชลศาสตร์และระบบส่งน้ำ คุณภาพน้ำ อาชีพ และวิถีชีวิต ให้กับหน่วยงานที่รับผิดชอบ หัวหน้าส่วนราชการ และคณะกรรมการการจัดประชุม ในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546
สร้างความเข้าใจในการแก้ไขปัญหา เช่นเดียวกับครั้งแรก ให้กับผู้แทนภาคประชาชน ผู้แทนกลุ่มอาชีพ ผู้แทนสื่อมวลชน องค์กรอิสระเมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2546
จัดทำการรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อนบางประกง เมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2546 และได้ประเด็นในการแก้ไขปัญหามา 4 ด้าน คือ การแก้ไขปัญหาด้านชลศาสตร์ ปัญหาคุณภาพน้ำ วิถีชุมชนและอาชีพของคนในลุ่มน้ำบางปะกง และการใช้เขื่อนบางปะกงให้เกิดประโยชน์
ผลกระทบ > แนวทางแก้ไขปัญหา

จากการรับฟังความคิดเห็นข้างตน กรมชลประทานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและภาคประชาชนได้ทางออกเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาแต่ละด้าน 4 ด้าน คือ
การแก้ไขปัญหาด้านชลศาสตร์ ประชาชนร้อยละ 79 เห็นด้วยที่จะให้ดำเนินการควบคุมบังคับบานประตูระบายน้ำด้วยการหรี่บานประตู และชะลอน้ำเค็ม แทนที่การปิดแบบเต็มบาน เพื่อชะลอน้ำเค็มและใช้ประโยชน์จากน้ำจืดได้เต็มประสิทธิภาพ ปรับระดับน้ำให้ใกล้เคียงกับธรรมชาติที่สุด คือการควบคุมระดับน้ำท้ายเขื่อนให้อยู่ในระดับ +1 และ -1.05 เมตรจากระดับทะเลปานกลาง รวมถึงติดตั้งระบบโทรมาตรเพิ่มเพื่อติดตามระดับน้ำ ระดับความเค็ม และคุณภาพน้ำ และติดตั้งระบบตรวจระบบน้ำในพื้นที่เสี่ยงตลิ่งทรุดตัวและน้ำท่วม
การแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำ ประชาชนร้อยละ 76 เห็นด้วยที่จะขยายทางระบายน้ำบนเขื่อนกั้นลำน้ำเดิม ขุดลอกลำน้ำเดิม และดำเนินการกำจัดผักตบฉวา พร้อมทั้งให้กรมปศุสัตว์กำกับการปรับปรุงคุณภาพน้ำก่อนปล่อยลงสู่แหล่งน้ำของฟาร์มเลี้ยงหมู และกรมประมงส่งเสริมการเลี้ยงกุ้งกุลาดำแบบระบบปิด
อาชีพและวิถีชีวิตลุ่มน้ำบางปะกง ประชาชนร้อยละ 76 เห็นด้วยให้สร้างแพสำหรับใช้แห่หลวงพ่อโสธรทางน้ำขึ้นไปถึงอำเภอบางคล้า และเห็นว่าการบริหารจัดการของเขื่อนไม่ได้ส่งผลกระทบอะไรต่อวิถีชีวิต
การใช้เขื่อนบางปะกงให้เกิดประโยชน์ ประชาชน 74 เห็นด้วยว่าการบริหารจัดการตามแนวทางข้างต้นที่มีมติออกมาจะทำให้ใช้ประโยชน์จากเขื่อนบางปะกงได้
ผลกระทบ > การแก้ไขปัญหา

หลังจากดำเนินการตามแนวทางแก้ไขปัญหาที่ได้ทำประชาพิจารณ์แล้วนั้น สามารถช่วยลดปัญหาที่เกิดขึ้นได้ โดยเฉพาะการหรี่บานประตูระบายน้ำให้ระดับน้ำอยู่ในจุดที่กำหนดใกล้เคียงกับธรรมชาติที่สุด ที่ทำควบคู่กับการบริหารจัดการน้ำของอ่างเก็บน้ำที่อยู่เหนือเขื่อน ประกอบไปด้วย เขื่อนขุนด่านปราการชล อ่างเก็บน้ำคลองสียัด และอ่างเก็บน้ำอื่น ๆ รวมถึงข้อมูลจากระบบโทรมาตรในสถานีต่าง ๆ ทั้งเหนือเขื่อนและท้ายเขื่อน ข้อมูลจากกรมอุทกศาสตร์ กองทัพเรือ และข้อมูลทางอุทกวิทยาจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อควบคุมการทำงานของบานประตูระบายน้ำแบบอัตโนมัติในการควบคุมระดับน้ำเหนือเขื่อนและท้ายเขื่อน
ส่วนของปัญหาด้านระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อม หลังจากการดำเนินการแก้ไขปัญหา พบว่าระบบนิเวศกลับมาดีขึ้น มีความหลากหลายทางชีวภาพสูงขึ้นโดยเป็นระบบนิเวศในรูปแบบของน้ำกร่อย มีความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรเพิ่มมากขึ้น พบแพลงตอนพืชที่อาศัยอยู่ในน้ำจืด รวมถึงค่าความเค็มกลับมาที่น้อยกว่า 1 ppt. และใช้รูปแบบการหรี่ประตูในการควบคุมปริมาณน้ำจืดและน้ำเค็ม โดยไม่ได้ใช้งานตัวเขื่อนและประตูระบายน้ำอย่างเต็มประสิทธิภาพอย่างที่ออกแบบมาตั้งแต่ต้น
ระเบียงภาพ

ป้ายโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาเขื่อนบางปะกง
คันดินปิดกั้นลำน้ำบางปะกงเดิมเพื่อบังคับทิศทางน้ำไปยังเขื่อนบางปะกง
คลองชลประทานส่งน้ำในโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาเขื่อนบางปะกง
อาคารอัดน้ำกลางคลองในคลองชลประทานของโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาเขื่อนบางปะกง
สะพานข้ามช่องทางสัญจรทางเรือบริเวณคันดินปิดกั้นลำน้ำบางปะกงเดิม
สะพานข้ามแม่น้ำบางปะกง บริเวณเขื่อนบางปะกง
อาคารสูบน้ำของโครงการเขื่อนบางปะกงเพื่อจ่ายน้ำเข้าสู่ระบบชลประทาน
ประตูระบายน้ำของเขื่อนบางปะกง
ประชาชนหย่อนใจด้วยการตกปลาบริเวณสะพานข้ามแม่น้ำบางปะกงหน้าเขื่อนบางปะกง
ช่องทางสำหรับการสัญจรทางน้ำบริเวณลำน้ำบางปะกงเดิมที่ถูกปิดกั้นด้วยเขื่อนดิน
เขื่อนบางปะกงขณะทำการบำรุงรักษาประตูระบายน้ำหลักในปี พ.ศ. 2556
แผ่นดินไหวริกูอุ ค.ศ. 1896

| --- | --- |
陸羽地震
แสดงแผนที่ประเทศญี่ปุ่นแสดงแผนที่โทโฮกุ
วันที่ท้องถิ่น: 31 สิงหาคม ค.ศ. 1896
ขนาด: M7.2
ศูนย์กลาง: 39°30′N 140°42′E﻿ / ﻿39.5°N 140.7°E﻿ / 39.5; 140.7
รอยเลื่อน: รอยเลื่อนเซ็นยะ
ผู้ประสบภัย: เสียชีวิต 209 คน, บาดเจ็บ 779 คน
แผ่นดินไหวริกูอุ ค.ศ. 1896 (ญี่ปุ่น: 陸羽地震) เป็นแผ่นดินไหวบนพื้นดินที่เกิดในวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 1896 ใกล้เขตระหว่างจังหวัดอากิตะและจังหวัดอิวาเตะ จักรวรรดิญี่ปุ่น โดยมีระดับแมกนิจูดที่ 7.2 ทำให้มีผู้เสียชีวิต 209 คน (205 คนเสียชีวิตในจังหวัดอากิตะ) และบาดเจ็บ 779 คน รอยเลื่อนเซ็นยะเป็นรอยเลื่อนที่มีส่วนให้เกิดแผ่นดินไหวริกูอุ ค.ศ. 1896 และรอยแยกบนพื้นผิว (surface rupture)
แหล่งข้อมูลอื่น

1896年陸羽地震 - จังหวัดอิวาเตะ
陸羽地震 (1896年8月31日 M7.2) - Headquarters for Earthquake Research Promotion
| ด ค กแผ่นดินไหวในประเทศญี่ปุ่น |
| --- | --- |
อดีต:  684 ฮากูโฮ  869 โจงัง  1293 คามากูระ  1361 โชเฮ  1498 เมโอ  1586 เท็นโช  1596 ฟูชิมิ  1605 เคโจ  1611 ไอซุ  1611 ซันริกุ  1662 คัมบุง  1677 โบโซ  1703 เก็นโรกุ  1707 โฮเอ  1741 คัมโปะ  1771 ยาเอยามะครั้งใหญ่  1792 อุนเซ็ง  1804 คิซากาตะ  1828 ซันโจ  1833 โชไน  1847 เซ็นโกจิ  1854 อิงะ–อูเอโนะ  1854 นันไก  1854 โทไก  1855 เอโดะ  1858 ฮิเอ็ตสึ  1872 ฮามาดะ  1889 คูมาโมโตะ  1891 มิโนะ–โอวาริ  1894 โตเกียว  1894 โชไน  1896 ซันริกุ  1896 ริกู 
คริสต์ศตวรรษที่ 20:  1911 เกาะคิไก  1914 เซ็มโบกุ  1923 คันโตครั้งใหญ่  1925 ทาจิมะเหนือ  1927 ทังโงะเหนือ  1930 อิซุเหนือ  1933 ซันริกุ  1936 มิยางิ  1939 โองะ  1940 ชาโกตัง  1941 ฮีวงะ-นาดะ  1943 ทตโตริ  1944 โทนันไก  1945 มิกาวะ  1946 นันไก  1948 ฟูกูอิ  1952 โทกาจิ  1961 มิโนะเหนือ  1963 หมู่เกาะคูริล  1964 นีงาตะ  1968 เอบีโนะ  1968 ฮีวงะ-นาดะ  1968 โทกาจิ  1973 คาบสมุทรเนมูโระ  1974 คาบสมุทรอิซุ  1978 อิซุโอชิมะ  1978 มิยางิ  1982 อูรากาวะ  1983 ทะเลญี่ปุ่น  1984 นางาโนะ  1993 คูชิโระ  1993 โอกูชิริ  1994 นอกชายฝั่งซันริกุ  1995 ฮันชิง  2000 ทตโตริ 
คริสต์ศตวรรษที่ 21:  2001 เกโยะ  2003 มิยางิ  2003 โทกาจิ  2004 ชูเอ็ตสึ  2005 ฟูกูโอกะ  2005 มิยางิ  2006 หมู่เกาะคูริล  2007 ชูเอ็ตสึ  2007 หมู่เกาะคูริล  2007 โนโตะ  2008 อิวาเตะ–มิยางิ  2008 อิวาเตะ  2009 ชิซูโอกะ  2011 โทโฮกุ  2011 นางาโนะ  2011 ชิซูโอกะ  2011 มิยางิ  2011 ฟูกูโอกะ  2012 ชิบะ  2012 ซันริกุ  2014 นางาโนะ  2015 โองาซาวาระ  2016 คูมาโมโตะ  2016 ทตโตริ  2016 ฟูกูชิมะ  2018 โอซากะ  2018 ฮกไกโดอิบูริตะวันออก  2019 ยามางาตะ  2021 ฟูกูชิมะ  2021 มิยางิ  2021 ชิบะ  2022 ฟูกูชิมะ  2023 อิชิกาวะ  2024 โนโตะ 
บทความที่เกี่ยวข้อง:  แผ่นดินไหวโทไก  แผ่นดินไหวเมกะทรัสต์นันไก  แผ่นดินไหวคันโต  แผ่นดินไหวคันโตใต้  ฝูงแผ่นดินไหวมัตสึฮิโระ  ฝูงแผ่นดินไหวในคาบสมุทรโนโตะ
เอนก เหล่าธรรมทัศน์

| ศาสตราจารย์พิเศษเอนก เหล่าธรรมทัศน์ม> ป.ช., ม.ว.ม., จ.ภ. |
| --- | --- |
เอนก ใน พ.ศ. 2565

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
ดำรงตำแหน่ง 5 สิงหาคม พ.ศ. 2563 – 1 กันยายน พ.ศ. 2566 (3 ปี 27 วัน)
นายกรัฐมนตรี: ประยุทธ์ จันทร์โอชา
ก่อนหน้า: สุวิทย์ เมษินทรีย์
ถัดไป: ศุภมาส อิศรภักดี
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 20 มกราคม พ.ศ. 2497 (71 ปี) อำเภอแจ้ห่ม  จังหวัดลำปาง ประเทศไทย
พรรคการเมือง: ประชาธิปัตย์ (2544–2547) มหาชน (2547–2548)  รวมใจไทยชาติพัฒนา (2550–2551) รวมพลัง (2561–ปัจจุบัน)
คู่สมรส: ศาสตราจารย์ พญ.จิรพร เหล่าธรรมทัศน์
ลายมือชื่อ: 

ศาสตราจารย์พิเศษ เอนก เหล่าธรรมทัศน์ (เกิด 20 มกราคม พ.ศ. 2497) นักวิชาการและนักการเมืองชาวไทย เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และเป็นกรรมการศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในรัฐบาล พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา สมาชิกและกรรมการบริหารพรรครวมพลังประชาชาติไทย กรรมการสภาผู้ทรงคุณวุฒิมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ปรึกษาและกรรมการคณะกรรมการเตรียมการเพื่อสร้างความสามัคคีปรองดอง ประธานกรรมการในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการเมือง ในรัฐบาล พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ 7/2560 ประธานคณะกรรมการในคณะกรรมการพัฒนาพรรคการเมืองเพื่อการปฏิรูปประเทศตามรัฐธรรมนูญ ตามคำสั่งคณะกรรมการการเลือกตั้งที่ 14/2560 อธิการ วิทยาลัยบริหารรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต นักวิชาการและนักการเมือง อดีตหัวหน้าพรรคมหาชน และอดีตคณบดีคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นเจ้าของทฤษฎี "สองนคราประชาธิปไตย" ที่สรุปว่า "คนต่างจังหวัดตั้งรัฐบาล คนกรุงเทพฯล้มรัฐบาล" เคยได้รับสมญานามจาก พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ว่า "ไอ้หนุ่มซินตึ๊ง"
ประวัติ

ศาสตราจารย์พิเศษ เอนก เหล่าธรรมทัศน์ จบการศึกษาชั้นมัธยมต้นที่โรงเรียนอัสสัมชัญลำปาง ชั้นมัธยมปลายที่โรงเรียนอัสสัมชัญบางรัก หลังจากนั้นปี พ.ศ. 2515 ได้สอบเข้าศึกษาต่อระดับอุดมศึกษาที่คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ต่อมาได้ร่วมก่อตั้ง พรรคจุฬาประชาชน ปี พ.ศ. 2519 ได้รับเลือกตั้งเป็น นายกสโมสรนิสิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อเกิดเหตุการณ์ 6 ตุลา ได้ลี้ภัยการเมืองไปอยู่ในป่าที่ เขตจังหวัดพัทลุง ตรัง และสตูลอยู่ประมาณ 4 ปี
เมื่อเหตุการณ์สงบแล้วจึงได้ตัดสินใจเปลี่ยนแนวทางการศึกษาจากแพทยศาสตร์มาศึกษาด้านรัฐศาสตร์ที่สหรัฐอเมริกา สมรสกับจิรพร และไปศึกษาต่อด้วยกันที่นั่น โดยได้เข้าศึกษาในระดับปริญาตรีที่วิทยาลัยชาร์ลสตัน จากนั้นก็ได้ไปศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยจอร์เจีย จนสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาโท และต่อมาก็ได้สำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย ซึ่งสำเร็จการศึกษาเป็นคนแรกในระดับชั้น เมื่อสำเร็จการศึกษาแล้วก็ได้รับมอบหมายให้สอนวิชาเศรษฐกิจการเมืองเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ระยะหนึ่ง ก่อนจะกลับมาเป็นอาจารย์คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และดำรงตำแหน่งรองอธิการบดีฝ่ายวิชาการและคณบดี คณะรัฐศาสตร์ นอกจากนี้ยังได้รับเชิญไปเป็นศาสตราจารย์เยี่ยมเยือนที่วิทยาลัยระหว่างประเทศศึกษาชั้นสูงพอล เอช. นิทซ์ (SAIS) ของมหาวิทยาลัยจอนส์ฮอปกินส์ ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. อีกด้วย
เอนกได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์พิเศษ สาขาวิชารัฐศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ตั้งแต่วันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2553
ครอบครัว

เอนกสมรสกับจิรพร เหล่าธรรมทัศน์ หัวหน้าศูนย์รังสีวินิจฉัยก้าวหน้า คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ มีบุตรทั้งสิ้น 4 คน คือ แพทย์หญิง เขมรัฐ เหล่าธรรมทัศน์ (เขม) กับ เขตรัฐ เหล่าธรรมทัศน์ (เขต) (คู่แฝด), แพทย์หญิง อินทิรา เหล่าธรรมทัศน์ (อิน) และ อิศรา เหล่าธรรมทัศน์ (อิศ) และเป็นอาของจุฑาภัทร เหล่าธรรมทัศน์ (น้องพลับ) นักร้อง นักแสดง และจุฑาฑัตต เหล่าธรรมทัศน์ (พลัม) ผู้จัดการและเจ้าของโรงแรมห้าดาว เทวมันตร์ทรา รีสอร์ท จังหวัดกาญจนบุรี
ชีวิตทางการเมือง

เอนกเริ่มชีวิตทางการเมืองโดยเป็นที่ปรึกษาให้กับมารุต บุนนาค ประธานสภาผู้แทนราษฎรในขณะนั้น มีส่วนร่วมในการก่อตั้ง สถาบันพระปกเกล้า ต่อมาในรัฐบาลพลเอกชวลิต ยงใจยุทธได้เป็นที่ปรึกษาให้กับจาตุรนต์ ฉายแสง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง ก่อนจะมาเป็นที่ปรึกษาให้กับ พลตรีสนั่น ขจรประศาสน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ในรัฐบาลชวน 2
ช่วงหลังจากนั้นจึงได้มีบทบาทในพรรคประชาธิปัตย์ จนสุดท้ายได้ดำรงตำแหน่งรองหัวหน้าพรรค ต่อมาเมื่อพลตรีสนั่น เกิดความขัดแย้งกับ สมาชิกพรรคสายนายชวน หลีกภัย และลาออกจากพรรคประชาธิปัตย์ เอนกก็ลาออกตามสนั่นมาก่อตั้งพรรคมหาชน และรับตำแหน่งเป็นหัวหน้าพรรคมหาชนคนแรก หลังก่อตั้งพรรคได้ไม่นานนัก พรรคก็ต้องส่งสมาชิกลงสมัครรับเลือกตั้งในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในไทย พ.ศ. 2548 และได้จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเพียง 2 คนจากที่เคยตั้งเป้าหมายไว้ที่ 20 คน เอนกในฐานะหัวหน้าพรรคจึงแสดงความรับผิดชอบโดยลาออกจากตำแหน่ง และต่อมากรรมการบริหารพรรคมหาชนมีมติให้สนั่นรับตำแหน่งหัวหน้าพรรคคนใหม่ ซึ่งในหาเสียงเลือกตั้งคราวนี้เอนกได้ถูกปรามาสจาก พ.ต.ท.ด.ร.ทักษิณ ชินวัตร หัวหน้าพรรคไทยรักไทยว่าเป็นเพียง "ไอ้หนุ่มซินตึ๊ง"
ปัจจุบันเอนก เป็นนักวิชาการ และอธิการวิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต และเป็นกรรมการสถามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต เอนกได้แต่งหนังสือกว่าสิบเล่ม โดยเฉพาะหนังสือ "สองนคราประชาธิปไตย" ที่กล่าวว่าการเมืองในประเทศไทยนั้น คนจากชนบทจัดตั้งรัฐบาล คนในกรุงเทพมหานครเป็นผู้ล้มรัฐบาล และมีหนังสือ "พิศการเมือง" ที่กล่าวถึงประวัติของตนเอง ช่วงการก่อตั้งพรรคมหาชน จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ openbooks
ในกลางปี พ.ศ. 2550 เอนกได้ร่วมกับประดิษฐ์ ภัทรประสิทธิ์จัดตั้งพรรคการเมืองขึ้นใหม่ คือ พรรครวมใจไทยชาติพัฒนา แต่เอนกก็ได้ลาออกจากพรรคดังกล่าวในปีต่อมา
ชีวิตทางการเมือง > หลังการรัฐประหาร พ.ศ. 2557

เขาดำรงตำแหน่ง ที่ปรึกษาและกรรมการคณะกรรมการเตรียมการเพื่อสร้างความสามัคคีปรองดอง ในรัฐบาลพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ 7/2560 และดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการในคณะกรรมการพัฒนาพรรคการเมืองเพื่อการปฏิรูปประเทศตามรัฐธรรมนูญ ตามคำสั่งคณะกรรมการการเลือกตั้งที่ 14/2560 เขาเคยกล่าวในเวทีเสวนาว่า เขาเคยเข้าร่วมชุมนุม เหตการณ์ 14 ตุลา ซึ่ง ถ้าเขารู้ว่าประชาธิปไตยเป็นแบบนี้ เขาจะไม่เข้าร่วมชุมนุม 14 ตุลาหรอก
ในปี พ.ศ. 2561 เอนกเป็นสมาชิก และกรรมการบริหารพรรครวมพลังประชาชาติไทย ซึ่งต่อมาเอนกดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคในปี พ.ศ. 2564 หลังจากนั้นพรรคได้เปลี่ยนชื่อเป็นพรรครวมพลัง ในปี พ.ศ. 2565
ในปี พ.ศ. 2563 เขาได้รับการแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ในรัฐบาลพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ในการปรับคณะรัฐมนตรีเดือนสิงหาคม
ชีวิตทางการเมือง > สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ศาสตราจารย์ เอนก เหล่าธรรมทัศน์ ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาแล้ว 2 สมัย คือ
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2544 แบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคประชาธิปัตย์
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 แบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรครวมพลัง (เลื่อนแทน)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2557 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2552 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2558 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 4 จตุตถดิเรกคุณาภรณ์ (จ.ภ.)
แหล่งข้อมูลอื่น

เอนก เหล่าธรรมทัศน์ ที่เฟซบุ๊ก
| ก่อนหน้า |  | เอนก เหล่าธรรมทัศน์ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| สุวิทย์ เมษินทรีย์ |  |   รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ครม. 62)   (5 สิงหาคม พ.ศ. 2563 - 1 กันยายน พ.ศ. 2566) |  | ศุภมาส อิศรภักดี |
| ด ค กคณะรัฐมนตรีคณะที่ 62 ของไทย |
| --- | --- | --- |
| นายกรัฐมนตรี |  ประยุทธ์ จันทร์โอชา  ประวิตร วงษ์สุวรรณ †  |  |
| รองนายกรัฐมนตรี |  ประวิตร วงษ์สุวรรณ  สมคิด จาตุศรีพิทักษ์  วิษณุ เครืองาม  อนุทิน ชาญวีรกูล  จุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์  ดอน ปรมัตถ์วินัย  สุพัฒนพงษ์ พันธ์มีเชาว์  |  |
| สำนักนายกรัฐมนตรี |  เทวัญ ลิปตพัลลภ  อนุชา นาคาศัย  ธนกร วังบุญคงชนะ  |  |
| กลาโหม |  ประยุทธ์ จันทร์โอชา  ชัยชาญ ช้างมงคล  |  |
| การคลัง |  อุตตม สาวนายน  ปรีดี ดาวฉาย  อาคม เติมพิทยาไพสิฐ  สันติ พร้อมพัฒน์  |  |
| การต่างประเทศ |  ดอน ปรมัตถ์วินัย  |  |
| การท่องเที่ยวและกีฬา |  พิพัฒน์ รัชกิจประการ  |  |
| การพัฒนาสังคมฯ |  จุติ ไกรฤกษ์  |  |
| การอุดมศึกษาฯ |  สุวิทย์ เมษินทรีย์  เอนก เหล่าธรรมทัศน์  |  |
| เกษตรและสหกรณ์ |  เฉลิมชัย ศรีอ่อน  ธรรมนัส พรหมเผ่า  สุนทร ปานแสงทอง  มนัญญา ไทยเศรษฐ์  ประภัตร โพธสุธน  |  |
| คมนาคม |  ศักดิ์สยาม ชิดชอบ  อธิรัฐ รัตนเศรษฐ  ถาวร เสนเนียม  วีรศักดิ์ หวังศุภกิจโกศล  |  |
| ดิจิทัลฯ |  พุทธิพงษ์ ปุณณกันต์  ชัยวุฒิ ธนาคมานุสรณ์  |  |
| ทรัพยากรธรรมชาติฯ |  วราวุธ ศิลปอาชา  |  |
| พลังงาน |  สนธิรัตน์ สนธิจิรวงศ์  สุพัฒนพงษ์ พันธ์มีเชาว์  |  |
| พาณิชย์ |  จุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์  วีรศักดิ์ หวังศุภกิจโกศล  สินิตย์ เลิศไกร  |  |
| มหาดไทย |  อนุพงษ์ เผ่าจินดา  นิพนธ์ บุญญามณี  นริศ ขำนุรักษ์  ทรงศักดิ์ ทองศรี  |  |
| ยุติธรรม |  สมศักดิ์ เทพสุทิน  วิษณุ เครืองาม †  |  |
| แรงงาน |  หม่อมราชวงศ์จัตุมงคล โสณกุล  สุชาติ ชมกลิ่น  นฤมล ภิญโญสินวัฒน์  |  |
| วัฒนธรรม |  อิทธิพล คุณปลื้ม  |  |
| ศึกษาธิการ |  ณัฏฐพล ทีปสุวรรณ  ตรีนุช เทียนทอง  กัลยา โสภณพนิช  กนกวรรณ วิลาวัลย์  |  |
| สาธารณสุข |  อนุทิน ชาญวีรกูล  สาธิต ปิตุเตชะ  |  |
| อุตสาหกรรม |  สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ  อนุชา นาคาศัย †  |  |
 รัฐมนตรีช่วยว่าการ  † : รักษาการแทน  อยู่ในตำแหน่ง  พ้นจากตำแหน่ง 
| ด ค กรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของไทย |
| --- | --- | --- |
สืบทอดจาก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
|  สุวิทย์  เอนก  ศุภมาส  |  สุวิทย์  เอนก  ศุภมาส  |  |
รายชื่อสัญลักษณ์นำโชคประจำจังหวัดของไทย

สัญลักษณ์นำโชคประจำจังหวัดของประเทศไทย ถูกจัดทำขึ้นสำหรับการประชาสัมพันธ์หรือส่งเสริมกิจการต่าง ๆ ของจังหวัด เพื่อเป็นสัญลักษณ์เป็นที่จดจำท้องถิ่นอย่างแพร่หลาย สัญลักษณ์นำโชคเหล่านี้ดัดแปลงมาจากเอกลักษณ์ของท้องถิ่นในแต่ละจังหวัด เช่น เครื่องแต่งกาย การประกอบอาชีพ สัตว์ทางเศรษฐกิจ หรือตำนานมุขปาฐะ เป็นอาทิ หลายจังหวัดมีการประกวดชิงรางวัลการออกแบบสัญลักษณ์นำโชค เพื่อสร้างเอกลักษณ์ของจังหวัดของตน
ปัจจุบัน > ภาคเหนือ

| จังหวัด | ชื่อสัญลักษณ์นำโชค | ลักษณะ | วันที่ประกาศ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เชียงใหม่ | น้องฟาน | เก้งเผือกจากตำนานการสร้างเมือง | 11 เมษายน 2560 |  |
| พะเยา | น้องมัดใจ | นกยูง เพราะเป็นแหล่งอาศัยของนกยูงมากที่สุดในประเทศ | 23 กรกฎาคม 2562 |  |
| แม่ฮ่องสอน | น้องบัวตอง | ดอกบัวตองบนดอยแม่อูคอ | 9 สิงหาคม 2564 |  |
| ลำปาง | น้องชาม | ไก่ในชาม ชื่อพ้องกับคำว่า Charm และชามตราไก่ | 27 กุมภาพันธ์ 2562 |  |
| ลำพูน | ช้างปู้ก่ำงาเขียว | ช้างของพระนางจามเทวี | 9 พฤษภาคม 2560 |  |