stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ยุทธการที่ซิงชื่อ
ภูมิศาสตร์

เส้นทางดั้งเดิมสามเส้นทางจากฮันต๋งไปยังกวนต๋ง (關中 กวานจง) ล้วนเป็นเส้นทางผ่านหุบเขาในเทือกเขาฉินหลิ่ง เส้นทางตามแนวเหนือ-ใต้ทางตะวันออกเป็นเส้นทางที่ยาวที่สุด รวมระยะทางกว่า 330 กิโลเมตร โดยปลายทางด้านเหนือสุดอยู่ทางใต้ของเตียงฮัน (長安 ฉางอาน) ครึ่งทางด้านใต้ของหุบเขาเรียกว่าจูก๊ก (子谷 จื๋อกู่) และครึ่งทางด้านเหนือเรียกว่างอก๊ก (午谷 อู๋กู่) ลักษณะภูมิประเทศท้องถิ่นที่สลับซับซ้อน ทำให้เกิดตำแหน่งจำนวนมากที่เหมาะแก่การซุ่มโจมตี และผู้ที่จัดกำลังดักซุ่มจะสามารถทำลายล้างฝ่ายตรงข้ามที่เดินทัพผ่านหุบเขาได้อย่างง่ายดายและโดยสิ้นเชิง จึงทำให้เส้นทางที่ยาวที่สุดนี้ยังเป็นเส้นทางที่อันตรายที่สุดด้วย อย่างไรก็ตาม หากจ๊กก๊กเป็นฝ่ายบุก จะสามารถเข้าคุกคามเตียงฮันได้อย่างง่ายดายโดยใช้เส้นทางนี้ และนี่เป็นคำแนะนำที่อุยเอี๋ยนเสนอกับจูกัดเหลียงก่อนการบุกขึ้นเหนือครั้งแรก เส้นทางเปาเสีย (褒斜道 เปาเสียเต้า) ความยาว 235 กิโลเมตรและตั้งอยู่ทางตะวันตก มีสภาพของเส้นทางที่ดีที่สุดในสามเส้นทางดั้งเดิม โดยครึ่งเส้นทางด้านเหนือเรียกว่าเสียดก๊ก (斜谷 เสียกู่) และครึ่งเส้นทางด้านใต้เรียกว่าเปากู่ (褒谷) ปลายทางด้านใต้ของเส้นทางเปาเสียตั้งอยู่บริเวณทางเหนือของฮันต๋งขึ้นไปประมาณ 25 กิโลเมตร ในขณะที่ปลายทางด้านเหนือตั้งอยู่บริเวณทางใต้ของอำเภอไปเซีย (郿縣 เหมย์เซี่ยน) หรือปัจจุบันคืออำเภอเหมย์ (眉縣 เหมย์เซี่ยน) มณฑลฉ่านซี ลงมา 15 กิโลเมตร ตรงกลางของเส้นทางเปาเสียมีหุบเขาอีกแห่งชื่อกิก๊ก (箕谷 จีกู่) แตกแขนงออกไปทางทิศตะวันตกแล้วเลี้ยวขึ้นไปทางเหนือไปสิ้นสุดใกล้กับตันฉอง (陳倉 เฉินชาง) ซึ่งเป็นฐานที่มั่นทางยุทธศาสตร์แห่งหนึ่งที่อาจถูกคุกคามเมื่อจ๊กก๊กเป็นฝ่ายบุก หากวุยก๊กเป็นฝ่ายบุก การที่เส้นทางมีสภาพดีก็หมายความว่าจ๊กก๊กสามารถจัดกำลังป้องกันได้เร็วขึ้นและหยุดการโจมตีของทัพวุยก๊กก่อนที่จะออกจากหุบเขาได้
เส้นทางถ่างลั่ว (儻駱道 ถ่างลั่วเต้า) ความยาว 210 กิโลเมตรที่อยู่ตรงกลางเป็นเส้นทางที่สั้นที่สุดในสามเส้นทางดั้งเดิม และได้ชื่อเส้นทางมาจากที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ที่อยู่ปลายสุดทั้งสองด้าน ปลายทางด้านใต้ตั้งอยู่ริมแม่น้ำถางฉุ่ย (儻水河 ถางฉุ่ยเหอ) ซึ่งปัจจุบันคืออำเภอหยาง (洋縣 หยางเซี่ยน) มณฑลฉ่านซี และปลายทางด้านเหนือตั้งอยู่ในหุบเขาลั่ว (駱峪 ลั่ว-ยฺวี่) ทางตะวันออกของอำเภอจัวจื้อ (周至縣 จัวจื้อเซี่ยน) มณฑลฉ่านซีในปัจจุบัน ดังนั้นครึ่งเส้นทางด้านใต้จึงเรียกว่าถางกู่ (儻谷) และครึ่งเส้นทางด้านเหนือเรียกว่าล่อก๊ก (駱谷 ลั่วกู่) โจซองเลือกเส้นทางกลางนี้ในการโจมตีจ๊กก๊ก ซึ่งได้รับการพิสูจน์แล้วว่าเป็นความผิดพลาดทางยุทธวิธีอย่างร้ายแรง แม้ว่าเป็นเส้นทางที่สั้นที่สุด แต่สภาพเส้นทางก็แย่ที่สุดในทั้งสามเส้นทาง ที่สำคัญยังมีส่วนที่ไม่มีแหล่งน้ำที่ยาวที่สุดในทั้งสามเส้นทาง ส่งผลต่อปัญหาการขนส่งที่ทำให้ทัพฝ่ายบุกกลายเป็มอัมพาต สัตว์ที่ใช้ขนส่งจำนวนมากในทัพวุยก๊กต้องตายด้วยความกระหายน้ำก่อนจะออกจากหุบเขา โจซองจำต้องระดมทหารเกณฑ์หลายหมื่นคนเพื่อใช้ให้ขนส่งเสบียง แต่หลายคนก็ประสบชะตากรรมเดียวกันกับสัตว์ขนส่ง ผลที่ตามมาก็คือขวัญกำลังใจของทหารตกต่ำและความไม่พอใจต่อโจซองที่ไม่เพียงเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมากในหมู่ทหารใต้บังคับบัญชา แต่ยังเพิ่มขึ้นในเหล่าราษฎรในวุยก๊กด้วย
ผลสืบเนื่อง

จากชัยชนะนี้ทำให้บิฮุยได้รับบรรดาศักดิ์เป็น "เฉิงเซียงโหว" (成鄉侯) และยังคงอยู่ในฮันต๋งจนกระทั่งเดินทางกลับนครหลวงเซงโต๋ในเดือนกันยายน ค.ศ. 244 ในทางตรงกันข้าม ชื่อเสียงเกียรติยศและความนิยมในตัวโจซองลดลงอย่างรวดเร็ว นำไปสู่การสิ้นอำนาจลงในการแย่งชิงอำนาจกับสุมาอี้ในท้ายที่สุด หลังจากการพ่ายแพ้ครั้งนี้ วุยก๊กต้องรอคอยไปอีกยี่สิบปีก่อนที่จะบุกเพื่อพิชิตวุยก๊กอีกครั้ง
วิเคราะห์

ยุทธการที่ซิงชื่อเป็นยุทธการหนึ่งที่มีความสำคัญที่สุด แต่ก็ถูกกล่าวถึงน้อยที่สุดในยุคสามก๊ก การที่ขาดการมีส่วนร่วมของบุคคลที่สำคัญในยุคนั้นอย่างจูกัดเหลียงและเกียงอุยทำให้นักเขียนหลายคนให้ความสำคัญต่อยุทธการครั้งนี้น้อยมากหรือถึงขั้นไม่สนใจยุทธการครั้งนี้ในผลงานของตนเมื่อเทียบกับยุทธการอื่น ๆ ที่เกิดขึ้นในยุคนั้น แม้ว่ายุทธการครั้งนี้จะแสดงให้เห็นว่าสถานะของรัฐจ๊กก๊กยังคงได้เปรียบจากการมีแม่ทัพที่เหนือกว่า
แม้ว่ายุทธการนี้ไม่ได้รับความสนใจในงานวรรณกรรม แต่นักการทหารในชั้นหลังก็ให้ความชื่นชมยุทธการนี้อย่างสูง ตัวอย่างเช่นหลิว ปั๋วเวิน นักยุทธศาสตร์การทหารของราชวงศ์หมิง ที่เขียนผลงานชื่อ กลยุทธ์พิศดารร้อยศึก (百戰奇略 ไป่จ้านฉีเลฺว่) ได้จัดให้ยุทธการนี้เป็นตัวอย่างดั้งเดิมของ "สงครามถอย" (退戰 ทุ่ยจ้าน) หมายความหมายว่าหากข้าศึกมีความได้เปรียบทางภูมิประเทศอย่างสมบูรณ์ และฝ่ายตนมีปัญหาในการรบต่อไป การล่าถอยอย่างรวดเร็วจะเป็นทางเลือกเดียวที่สามารถกระทำได้
บุคคลในยุทธการ

| --- | --- |
 ทัพวุยก๊ก มหาขุนพล (大將軍 ต้าเจียงจฺวิน) โจซอง แม่ทัพใหญ่ ขุนพลปราบตะวันตก (征西將軍 เจิงซีเจียงจฺวิน) แฮเฮาเหียน รองแม่ทัพใหญ่  ข้าหลวงมณฑลยงจิ๋ว (雍州刺史 ยงโจวชื่อฉื่อ) กุยห้วย แม่ทัพกองหน้า:  ทัพจ๊กก๊ก มหาขุนพล (大將軍 ต้าเจียงจฺวิน) บิฮุย แม่ทัพใหญ่ มหาขุนพลพิทักษ์ภาคเหนือ (鎮北大將軍 เจิ้นเป่ย์ต้าเจียงจฺวิน) อองเป๋ง  ขุนพลพิทักษ์ทัพ (護軍將軍 ฮู่จฺวินเจียงจฺวิน) เล่าปิ้น
บรรณานุกรม

ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
ฝาน เสฺวียนหลิง (648). จิ้นชู.
ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
Selected Examples of Battles in Ancient China Writing Team, Selected Examples of Battles in Ancient China, 1st Edition, published by Chinese Publishing House & Distributed by New China Bookstore Publishing House in Beijing, 1981 - 1984.
Yuan, Tingdong, War in Ancient China, 1st Edition, published by Sichuan Academy of Social Science Publishing House & Distributed by New China Bookstore in Chengdu, 1988, ISBN 7-80524-058-2
Zhang, Xiaosheng, General View of War of Ancient China, 1st Edition in Xi'an, published by Long March Publishing House in Beijing & Distributed by New China Bookstore in Beijing, 1988, ISBN 7-80015-031-3 (set)
หม่อมเจ้าพิจิตรจิราภา เทวกุล

| หม่อมเจ้าพิจิตรจิราภา เทวกุล |
| --- | --- |
หม่อมเจ้า ชั้น 4

ประสูติ: 25 สิงหาคม พ.ศ. 2424
ชีพิตักษัย: 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2486 (61 ปี)
ราชสกุล: เทวกุล
ราชวงศ์: จักรี
พระบิดา: สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ
พระมารดา: หม่อมใหญ่ เทวกุล ณ อยุธยา
หม่อมเจ้าพิจิตรจิราภา เทวกุล (25 สิงหาคม พ.ศ. 2424 - 19  กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2486) อดีตอาจารย์ใหญ่และผู้จัดการของโรงเรียนราชินี และ โรงเรียนราชินีบน ผู้ทรงมีคุณูปการอย่างยิ่งแก่วงการการศึกษาของสตรีไทย
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2464 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้า (ท.จ.) (ฝ่ายใน)
พ.ศ. 2455 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 3 ตติยจุลจอมเกล้า (ต.จ.) (ฝ่ายใน)
พ.ศ. 2484 –  เหรียญช่วยราชการเขตภายใน การรบสงครามมหาเอเชียบูรพา (ช.ร.)
พ.ศ. 2451 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 5 ชั้นที่ 4 (จ.ป.ร.4)
พ.ศ. 2464 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 2 (ว.ป.ร.2)
พ.ศ. 2463 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 3 (ว.ป.ร.3)
พ.ศ. 2453 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 4 (ว.ป.ร.4)
พ.ศ. 2469 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 7 ชั้นที่ 3 (ป.ป.ร.3)
ข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1690

United Nations resolution ตกลงรับ in 2006
ข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1690 มีมติเป็นเอกฉันท์เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2549 หลังจากยืนยันมติเกี่ยวกับติมอร์-เลสเตก่อนหน้านี้ โดยเฉพาะข้อมติที่ 1599 (2548) และ 1677 (พ.ศ. 2549) จากนั้นคณะมนตรีได้ต่ออายุวาระของสำนักงานสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก (UNOTIL) เป็นเวลาสองเดือนจนถึงวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2549
ข้อมติ > ข้อสังเกต

คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติแสดงความกังวลเกี่ยวกับความรุนแรงบนเกาะดังกล่าวและผลกระทบด้านมนุษยธรรม โดยประณามการโจมตีประชาชนและทรัพย์สิน และยินดีกับมาตรการของเจ้าหน้าที่สหประชาชาติในการประเมินสถานการณ์ในพื้นที่
ข้อมติ > การกระทำ

คณะมนตรีได้ตัดสินใจขยายระยะเวลาการปฏิบัติหน้าที่ของสำนักงานสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก (UNOTIL) ออกไปจนถึงวันที่ 20 สิงหาคม 2549 เพื่อเพิ่มบทบาทของสหประชาชาติในประเทศให้แข็งแกร่งยิ่งขึ้นหลังจากสิ้นสุดระยะเวลาการปฏิบัติหน้าที่ โดยคณะมนตรีได้แสดงการสนับสนุนอย่างเต็มที่ต่อการส่งกองกำลังรักษาความมั่นคงของออสเตรเลีย มาเลเซีย โปรตุเกส และนิวซีแลนด์ เพื่อฟื้นฟูเสถียรภาพในติมอร์ตะวันออก ตามคำร้องขอของรัฐบาล นอกจากนี้ กองกำลังยังอำนวยความสะดวกในการส่งมอบความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมแก่ผู้ที่ต้องการอีกด้วย นอกจากนี้ กองกำลังระหว่างประเทศยังได้รับการร้องขอให้ร่วมมือกับรัฐบาลติมอร์และสำนักงานสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก (UNOTIL)
ในขณะเดียวกัน ฝ่ายต่าง ๆ ในติมอร์ตะวันออกทั้งหมดถูกเรียกร้องให้หลีกเลี่ยงความรุนแรง มติดังกล่าวได้ขอให้เลขาธิการ โคฟี แอนนัน รายงานเกี่ยวกับอนาคตภายหลังสำนักงานสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก (UNOTIL) ภายในวันที่ 7 สิงหาคม 2549 โดยคำนึงถึงสถานการณ์ปัจจุบัน จะมีการจัดตั้งคณะกรรมาธิการสอบสวนอิสระขึ้นเพื่อตรวจสอบเหตุการณ์ดังกล่าว
ในที่สุด ชุมชนผู้บริจาคได้รับการกระตุ้นให้ตอบสนองอย่างเร่งด่วนต่อคำร้องขอของสหประชาชาติเกี่ยวกับความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมแก่ติมอร์-เลสเต
ดูเพิ่ม

วิกฤตการณ์ติมอร์ตะวันออก
การลงประชามติเอกราชติมอร์ตะวันออก พ.ศ. 2542
รายการข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1601 ถึง 1700 (พ.ศ. 2548–2549)
ปฏิบัติการแอสทิวท์
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิซอร์ซมีงานที่เกี่ยวข้องกับ ข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1690
(2006) Text of the Resolution at undocs.org
| ด ค กข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ได้รับการรับรองในปี พ> ศ. 2549 |
| --- | --- |
 ← 1652  1653  1654  1655  1656  1657  1658  1659  1660  1661  1662  1663  1664  1665  1666  1667  1668  1669  1670  1671  1672  1673  1674  1675  1676  1677  1678  1679  1680  1681  1682  1683  1684  1685  1686  1687  1688  1689  1690  1691  1692  1693  1694  1695  1696  1697  1698  1699  1700  1701  1702  1703  1704  1705  1706  1707  1708  1709  1710  1711  1712  1713  1714  1715  1716  1717  1718  1719  1720  1721  1722  1723  1724  1725  1726  1727  1728  1729  1730  1731  1732  1733  1734  1735  1736  1737  1738 →
ข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1704

United Nations resolution ตกลงรับ in 2006
ข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1704 ได้รับรองอย่างเป็นเอกฉันท์เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2549 หลังจากยืนยันมติครั้งก่อนเกี่ยวกับติมอร์ตะวันออก (ติมอร์-เลสเต) โดยเฉพาะข้อมติที่ 1599 (2548), 1677 (2549), 1690 (2549) และ 1703 (พ.ศ. 2549) สภาได้จัดตั้งคณะผู้แทนบูรณาการของสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก (UNMIT) เป็นระยะเวลาเริ่มต้นหกเดือน
การผ่านมติดังกล่าวทำให้ UNMIT เข้ามาแทนที่สำนักงานสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก (UNOTIL) ซึ่งเป็นคณะผู้แทนลำดับที่ 5 ในรอบ 7 ปี
ข้อมติ > ข้อสังเกต

คณะมนตรีได้ยกย่องติมอร์-เลสเตที่พยายามแก้ไขปัญหาความขัดแย้งทางการเมือง แต่กังวลถึงสถานการณ์ที่เปราะบาง โดยให้การสนับสนุนอย่างเต็มที่ต่อกองกำลังที่ส่งมาจากออสเตรเลีย มาเลเซีย โปรตุเกส และนิวซีแลนด์ เพื่อพยายามฟื้นฟูเสถียรภาพ นอกจากนี้ คณะมนตรียังเห็นว่าการเลือกตั้งรัฐสภาและประธานาธิบดีเป็นก้าวสำคัญในการเสริมสร้างประชาธิปไตยของประเทศ
ในขณะเดียวกัน คณะมนตรีได้ย้ำถึงความจำเป็นในการรับผิดชอบต่ออาชญากรรมที่ก่อขึ้นในติมอร์ตะวันออกระหว่างเหตุรุนแรงในปี พ.ศ. 2542
ข้อมติ > การกระทำ

ข้อมติกำหนดให้ UNMIT ดำรงตำแหน่งเป็นเวลา 6 เดือน โดยตั้งใจจะต่ออายุต่อไป โดยจะประกอบด้วยเจ้าหน้าที่ตำรวจสูงสุด 1,608 นาย พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ประสานงานและเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหาร 34 นาย คณะผู้แทนนี้จะนำโดยผู้แทนพิเศษของเลขาธิการ และได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ดังต่อไปนี้:
ให้การสนับสนุนรัฐบาล
สนับสนุนการเลือกตั้งที่กำลังจะมีขึ้น
สนับสนุนตำรวจในการฟื้นฟูความสงบเรียบร้อย
จัดตั้งหน่วยงานในเขตชายแดน
ช่วยเหลือรัฐบาลในการปฏิรูปกองทัพ
เสริมสร้างสถาบันของรัฐ
เสริมสร้างสถาบันสิทธิมนุษยชนและส่งเสริมความยุติธรรมและการปรองดอง
อำนวยความสะดวกในการให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม
ประสานงานกับหน่วยงาน กองทุน โปรแกรมและผู้บริจาคของสหประชาชาติ
พิจารณาความเท่าเทียมทางเพศและความต้องการของเด็กในภารกิจ
ให้ข้อมูลแก่ประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับการเลือกตั้งปี พ.ศ. 2550
รับรองความปลอดภัยของประชาชนติมอร์ตะวันออก
ติดตามความคืบหน้าในทุกพื้นที่ข้างต้น
เลขาธิการสหประชาชาติ โคฟี แอนนัน ถูกเรียกร้องให้สรุปข้อตกลงสถานะกองกำลังกับรัฐบาลติมอร์ตะวันออก ในขณะเดียวกัน ติมอร์ตะวันออกถูกเรียกร้องให้รับรองการเลือกตั้งที่เสรีและยุติธรรม ในที่สุด เลขาธิการถูกเรียกร้องให้รายงานเกี่ยวกับการพัฒนาในพื้นที่ รวมถึงการรับรองการปฏิบัติตามนโยบายการแสวงหาประโยชน์ทางเพศอย่างไม่ละเว้น ในบริบทนี้ ส่งผลให้การเปลี่ยนแปลงเพิ่มเติมต่อคำสั่งหรือองค์ประกอบของคณะผู้แทนจะถูกพิจารณา
ดูเพิ่ม

วิกฤตการณ์ติมอร์ตะวันออก พ.ศ. 2549
การลงประชามติเอกราชติมอร์ตะวันออก พ.ศ. 2542
รายการข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1701 ถึง 1800 (พ.ศ. 2549–2551)
ปฏิบัติการแอสทิวท์
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิซอร์ซมีงานที่เกี่ยวข้องกับ ข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ 1704
(2006) Text of the Resolution at undocs.org
UNMIT website
| ด ค กข้อมติคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่ได้รับการรับรองในปี พ> ศ. 2549 |
| --- | --- |
 ← 1652  1653  1654  1655  1656  1657  1658  1659  1660  1661  1662  1663  1664  1665  1666  1667  1668  1669  1670  1671  1672  1673  1674  1675  1676  1677  1678  1679  1680  1681  1682  1683  1684  1685  1686  1687  1688  1689  1690  1691  1692  1693  1694  1695  1696  1697  1698  1699  1700  1701  1702  1703  1704  1705  1706  1707  1708  1709  1710  1711  1712  1713  1714  1715  1716  1717  1718  1719  1720  1721  1722  1723  1724  1725  1726  1727  1728  1729  1730  1731  1732  1733  1734  1735  1736  1737  1738 →
นพคุณ ทองใหญ่ ณ อยุธยา

| ศาสตราจารย์ ท่านผู้หญิง นพคุณ ทองใหญ่ ณ อยุธยา ป> ช., ป.ม., ท.จ.ว. |
| --- | --- |

เกิด: โนบุโกะ ทาคากิ 17 กันยายน พ.ศ. 2455 รัฐโรดไอแลนด์ สหรัฐ
เสียชีวิต: 26 มีนาคม พ.ศ. 2533 (77 ปี)
สัญชาติ: ญี่ปุ่น-อเมริกัน
มีชื่อเสียงจาก: อดีตอาจารย์คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
คู่สมรส: หม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่
บุตร: หม่อมหลวงประจักษศิลป ทองใหญ่ หม่อมหลวงนีลนารา ชิโมมุระ หม่อมหลวงจักรานพคุณ ทองใหญ่ หม่อมหลวงสุนทรานี ทองใหญ่
บิดามารดา: โรกุจิโร ทาคากิ ลูลูเบล วินนี
ศาสตราจารย์ ท่านผู้หญิงนพคุณ ทองใหญ่ ณ อยุธยา (เดิม โนบุโกะ ทาคากิ; 17 กันยายน พ.ศ. 2455 — 26 มีนาคม พ.ศ. 2533) อดีตอาจารย์ประจำคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นผู้ประพันธ์คำร้องภาษาอังกฤษเพลงพระราชนิพนธ์ Falling Rain (สายฝน), Near Dawn (ใกล้รุ่ง), Lullaby (ค่ำแล้ว)
ประวัติ

ท่านผู้หญิงนพคุณ ทองใหญ่ ณ อยุธยา มีนามเดิมว่า โนบุโกะ ทาคากิ เป็นบุตรคนที่สี่ของโรกุจิโร ทาคากิ (ชาวญี่ปุ่น) กับลูลูเบล วินนี (ชาวอเมริกันเชื้อสายไอริช) เกิดเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2455 ที่ รัฐโรดไอแลนด์ สหรัฐ มีพี่สาวสองคน พี่ชายหนึ่งคน เธอเติบโตในเมืองอีทากา รัฐนิวยอร์ก สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีเกียรตินิยมด้านอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ วิชารองครุศาสตร์จากมหาวิทยาลัยคอร์เนล รัฐนิวยอร์ก สมรสกับหม่อมราชวงศ์จักรทอง ทองใหญ่ (อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในสมัยจอมพลถนอม กิตติขจร; โอรสในพลตรี หม่อมเจ้าทองฑีฆายุ ทองใหญ่ กับหม่อมลุดมิลา ทองใหญ่ ณ อยุธยา) มีบุตรธิดา 4 คน คือ
หม่อมหลวงประจักษศิลป ทองใหญ่ สมรสกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์วันดี ทองใหญ่ ณ อยุธยา อดีตคณบดีคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา มีบุตร 3 คน คือ
ประวาลทอง ทองใหญ่ ณ อยุธยา
ประคองศิลป์ ทองใหญ่ ณ อยุธยา
ประวีณศรี ไตรประคอง
หม่อมหลวงนีลนารา ชิโมมุระ สมรสกับยาซุโอะ ชิโมมุระ นักวิทยาศาสตร์ด้านพลังงานนิวเคลียร์ ชื่อดังชาวญี่ปุ่น มีบุตร 3 คนคือ
ฮิโรโนบุ ชิโมมุระ
บุนจิโร ชิโมมุระ
มิโนรุ ชิโมมุระ
หม่อมหลวงจักรานพคุณ ทองใหญ่ นักวิชาการทางการเกษตร
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. หม่อมหลวงสุนทรานี ทองใหญ่
ท่านผู้หญิงนพคุณ เป็นผู้มีความสามารถทางภาษาอย่างยิ่ง และมีคติประจำใจว่า "ยิ่งได้รับเกียรติยศสูงขึ้นเท่าใด ก็ยิ่งต้องทำงานให้สมกับเกียรติยศมากขึ้นเท่านั้น" และเป็นศาสตราจารย์หญิงคนแรกของไทย
ท่านผู้หญิงนพคุณ ทองใหญ่ ณ อยุธยา ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2533 สิริอายุ 78 ปี พระราชทานเพลิงศพ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2533
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2510 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
พ.ศ. 2507 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.)
พ.ศ. 2528 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) (ฝ่ายใน)
พ.ศ. 2505 –  เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)
กบฏบู๊ขิวเขียมและบุนขิม

กบฏที่ก่อการโดยบู๊ขิวเขียมและบุนขิมขุนพลของวุยก๊กเพื่อต่อต้านผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์สุมาสู (ค.ศ. 255)
| ด ค กกบฏสามครั้งในฉิวฉุน |
| --- | --- |
 หวาง หลิง  บู๊ขิวเขียมและบุนขิม  จูกัดเอี๋ยน 
กบฏบู๊ขิวเขียมและบุนขิม (จีน: 毌丘俭文钦之乱) หรือ กบฏครั้งที่สองในฉิวฉุน (จีน: 寿春二叛) เป็นการก่อการกำเริบเชิงลงโทษในปี ค.ศ. 255 นำโดยบู๊ขิวเขียมและบุนขิม ขุนพลสองคนของรัฐวุยก๊ก เพื่อต่อต้านผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์สุมาสูและตระกูล เป็นการก่อกบฏครั้งที่สองในชุดกบฏสามครั้งที่เกิดขึ้นในฉิวฉุน  (壽春 โช่วชุน; ปัจจุบันคืออำเภอโช่ว นครลู่อาน มณฑลอานฮุย) ในช่วงทศวรรษ 250 ในยุคสามก๊กในประวัติศาสตร์จีน
ภูมิหลัง

ในปี ค.ศ. 249 สุมาอี้ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งวุยก๊กยึดอำนาจจากโจซองผู้สำเร็จราขการร่วมในอุบัติการณ์สุสานโกเบงเหลงและควบคุมราชสำนักวุยก๊กอย่างเบ็ดเสร็จ สุมาสูบุตรชายคนโตของสุมาสูผู้สืบทอดอำนาจต่อจากบิดาได้ปลดจักรพรรดิโจฮองจากตำแหน่งในปี ค.ศ. 254 และตั้งโจมอขึ้นเป็นจักรพรรดิแทน หลังจากที่สุมาสูล่วงรู้แผนการของโจฮองที่จะช่วงชิงพระราชอำนาจคืนกลับราชวงศ์ ขุนพลบู๊ขิวเขียมและบุนขิมซึ่งประจำการอยู่ที่ฉิวฉุนรู้สึกไม่พอใจตระกูลสุมาและตัดสินใจก่อกบฏในเวลาไม่กี่เดือนหลังการขึ้นครองราขย์ของโจมอ
การวางแผน

เมื่อบู๊ขิวเขียมและบุนขิมก่อกบฏ ทั้งคู่ตัดสินใจลอบรับกำลังทหารจำนวนมากโดยไม่เผยให้เป็นที่รับรู้ว่าพวกตนมีเจตนาจะก่อกบฏ บู๊ขิวเขียมและบุนขิมส่งคนนำสารไปพบจูกัดเอี๋ยนเพื่อขอให้ระดมพลและเรียกพบภาษีจำนวนมากจากมณฑลอิจิ๋ว จูกัดเอี๋ยนเห็นว่าคำขอนี้ไม่มีเหตุผล จึงอนุมานได้ว่าบู๊ขิวเขียมและบุนขิมวางแผนก่อกบฏ จูกัดเอี๋ยนจึงสั่งให้นำตัวคนนำสารไปประหารชีวิต
กบฏ

ข่าวการก่อกบฏรู้ไปถึงง่อก๊กที่เป็นรัฐอริของวุยก๊กอย่างรวดเร็ว ง่อก๊กต้องการอำเภอฉิวฉุนมาเป็นเวลานานแล้ว ซุนเหลียงจักรพรรดิง่อก๊กจึงทรงส่งกำลังทหารไปช่วยสนับสนุนบู๊ขิวเขียมและบุนขิมเพื่อทำให้ทัพวุยก๊กอ่อนกำลังลง ซุนจุ๋นนำกองกำลังสนับสนุนพร้อมด้วยเล่าเบาและลิกี๋ ส่วนทางด้านทัพวุยก๊ก สุมาสู, อ้าวจุ๋น, เตงงาย และจูกัดเอี๋ยนได้รวมกำลังทหารยกไปปราบกบฏ
อองกี๋ข้าหลวงมณฑลเกงจิ๋วต้องการจะเข้ายึดลำเต๋ง (南頓 หนานตุ้น) ก่อนที่บู๊ขิวเขียมและบุนขิมจะยึดได้ สุมาสูต้องการคอยจนกว่ากองกำลังของวุยก๊กที่ระดมกำลังมาทั้งหมดจะยกมาถึงก่อนจะเข้าโจมตีฉิวฉุน จึงปฏิเสธไม่ให้อองกี๋โจมตีก่อน อองกี๋เห็นว่านี่ไม่ใช่การดำเนินการที่ดี จึงนำกองกำลังของตนเข้าโจมตีลำเต๋ง ไม่นานหลังจากอองกี๋ยึดพื้นที่ได้ กองกำลังที่นำโดยบู๊ขิวเขียมก็มาถึง แต่เมื่อเห็นว่าอองกี๋มาตั้งมั่นอยู่แล้ว บู๊ขิวเขียมจึงล่าถอยอย่างรวดเร็ว ทุกคนเห็นว่าอองกี๋ทำได้ถูกต้อง จึงไม่มีการลงโทษใด ๆ กับอองกี๋ที่ฝ่าฝืนคำสั่ง
จากนั้นทัพวุยก๊กก็หยุดเพื่อระดมกำลัง สร้างความหวาดกลัวให้ฝ่ายกบฏเป็นผลสำเร็จ ท้ายที่สุดฝ่ายกบฏก็ยุติการก่อจลาจล ภูมิภาคทางเหนือของแม่น้ำห้วย (淮河 หฺวายเหอ) เป็นที่ที่ครอบครัวของฝ่ายกบฏอาศัยอยู่ ซึ่งทำให้ขวัญกำลังใจของฝ่ายกบฏลดลง หลายกองกำลังต่างละทิ้งบู๊ขิวเขียมและบุนขิม สุมาสูเห็นดังนั้นจึงสั่งให้เตงงายนำกำลังทหารจำนวนน้อยไปยังป้อมปราการงักแกเสีย (樂嘉 เยฺว่เจีย) แล้วลวงให้บุนขิมเข้าโจมตีโดยบุนขิมคิดว่าที่ป้อมมีกำลังทหารจำนวนน้อย คืนนั้นสุมาสูสามารถนำทัพหลักมาเสริมงักแกเสียผ่านสะพานลอยน้ำโดยที่บุนขิมไม่รู้ ด้านบุนขิมส่งบุนเอ๋งบุตรชายเข้าโจมตีงักแกเสียในคืนนั้น บุนเอ๋งจึงเผชิญหน้ากับกำลังทหารจำนวนมากกว่า 100,000 นายและยึดงักแกเสียไม่สำเร็จ ครั้นเวลาเช้า บุนขิวเห็นว่าจู่ ๆ ทหารข้าศึกก็มีจำนวนเพิ่มขึ้นกะทันหันจึงสั่งให้ล่าถอย แต่ในที่สุดก็ถูกซือหม่า ปาน (司馬班) นำกำลังมาสกัดทางไว้ ทำให้ราษฎรของฉิวฉุนจำนวนมากหนีไปง่อก๊กด้วยความเกรงกลัวว่าพวกตนจะถูกสังหารหมู่ กลุ่มกบฏที่เหลือก็สลายตัวไป บู๊ขิวเขียมถูกสังหารในอำเภอซิมก๋วน (慎縣 เชิ่นเซี่ยน) ด้วยฝีมือของจาง ฉู่ (張屬) ส่วนบุนขิมรีบหนีไปเข้าด้วยง่อก๊ก ในช่วงที่บุนขิมเดินทางมาถึงอำเภอฮางเสีย (項縣 เซี่ยงเซี่ยน) ภูมิภาคแม่น้ำห้วยที่เหลือก็ถูกยึดโดยจูกัดเอี๋ยน เวลานั้นทัพง่อก๊กที่ยกมาช่วยฝ่ายกบฏยังไปไม่ถึงฉิวฉุน จึงมีคำสั่งให้ล่าถอยจากตังหิน (東興 ตงซิง) จูกัดเอี๋ยนส่งกำลังทหารเข้าโจมตีกองกำลังของง่อก๊ก สังหารเล่าเบาและทหารอีกจำนวนมาก
ผลสืบเนื่อง

บุนขิมและครอบครัวหนีไปยังง่อก๊กได้สำเร็จ แต่ก็ถูกจูกัดเอี๋ยนสังหารในช่วงที่จูกัดเอี๋ยนก่อกบฏต่อวุยก๊กในอีกไม่กี่ปีต่อมา สุมาสูเสียชีวิตขณะอายุไม่มากและไม่มีทายาท อำนาจการสำเร็จราชการแผ่นดินจึงสืบต่อไปยังสุมาเจียวที่เป็นน้องชาย สุมาเจียวปราบปรามกบฏในฉิวฉุนครั้งที่ 3 ที่นำโดยจูกัดเอี๋ยนในอีกไม่กี่ปีต่อมา และภายหลังก็ส่งทัพเข้าพิชิตจ๊กก๊กในอีกไม่กี่ปีต่อมา ภายหลังจากสุมาเจียวเสียชีวิต อำนาจการสำเร็จราชการสืบต่อไปยังสุมาเอี๋ยนบุตรชาย สุมาเอี๋ยนบังคับจักรพรรดิโจฮวนให้สละราชบัลลังก์ให้ตน สุมาเอี๋ยนก่อตั้งราชวงศ์จิ้น ในปี ค.ศ. 280 ง่อก๊กตกเป็นของราชวงศ์จิ้นและยุคสามก๊กก็สิ้นสุดลง
บุคคลในยุทธการ

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  |  ทัพบู๊ขิวเขียมและบุนขิม  † บู๊ขิวเขียม กว้านชิว ซิ่ว (毌丘秀) หลบหนีไปง่อก๊ก  กว้านชิว จ้ง (毌丘重)  หลบหนีไปง่อก๊ก  บุนขิม หลบหนีไปง่อก๊ก บุนเอ๋ง หลบหนีไปง่อก๊ก ทัพง่อก๊ก ซุนจุ๋น ลิกี๋   † เล่าเบา  ลู่ ข่าย (陸凱) |  ทัพวุยก๊ก สุมาสู ซือหม่า ปาน (司馬班)  อินต้ายบก  เตงงาย  อองกี๋  จูกัดเอี๋ยน เจียวปั้น (蔣班 เจี่ยง ปาน)  อ้าวจุ๋น |
ในวัฒนธรรมประชานิยม

เหตุการณ์กบฏบู๊ขิวเขียมและบุนขิมร่วมด้วยเหตุการณ์กบฏในฉิวฉุนอีก 2 ครั้งเป็นด่านที่เล่นได้ในโหมดเนื้อเรื่องของราชวงศ์จิ้นในซีรีส์วิดีโอเกมไดนาสตีวอริเออร์ โดยปรากฏครั้งแรกในภาค 7
ดูเพิ่ม

กบฏสามครั้งในฉิวฉุน
สงครามเชิงลงโทษ
การพิชิตจ๊กก๊กของวุยก๊ก
บู๊ขิวเขียม
บุนขิม
บรรณานุกรม

ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). สามก๊กจี่ (ซานกั๋วจื้อ).
ฝาน เสฺวียนหลิง (648). จิ้นชู.
ซือหม่า กวาง (1084). จือจื้อทงเจี้ยน.
จาง ฮ่าว

| จาง ฮ่าว |
| --- | --- |
จางในเดือนกุมภาพันธ์ 2024
เกิด:  (2000-07-25) 25 กรกฎาคม ค.ศ. 2000 (24 ปี) หนานผิง มณฑลฝูเจี้ยน ประเทศจีน
การศึกษา: Fujian Normal University
อาชีพ: นักร้อง
ปีปฏิบัติงาน: 2023–ปัจจุบัน
อาชีพทางดนตรี
แนวเพลง: เคป็อป
ค่ายเพลง:  เยฺว่หฺวา  เวกวัน  Lapone 
สมาชิกของ: ซีโรเบสวัน
 นักดนตรี


ชื่อภาษาจีน
อักษรจีนตัวเต็ม: 章昊
อักษรจีนตัวย่อ: 章昊

ฮั่นยฺหวี่พินอิน: Zhāng Hào
เป่อ่วยยีภาษาฮกเกี้ยน: Chông Hō
 
ชื่อภาษาเกาหลี
ฮันกึล: 장하오
อาร์อาร์: Jang Hao 
เอ็มอาร์: Chang Hao 
 
 
ลายมือชื่อ

จาง ฮ่าว (จีน: 章昊; พินอิน: Zhāng Hào; เกาหลี: 장하오; เกิด 25 กรกฎาคม ค.ศ. 2000) เป็นนักร้องชาวจีนซึ่งทำงานหลักในประเทศเกาหลีใต้และเซ็นสัญญากับเยฺว่หฺวาเอนเตอร์เทนเมนต์ เขาจบอันดับที่ 1 ในรายการ บอยส์แพลนเน็ต และเปิดตัวในฐานะสมาชิกของวงบอยแบนด์เกาหลีใต้ ซีโรเบสวัน ในเดือนกรกฎาคม 2023 เขาได้รับการยกย่องว่าเป็นชาวต่างชาติคนแรกที่ชนะเลิศในรายการเซอร์ไวเวิลของเกาหลีใต้
ชีวิตช่วงแรกและการศึกษา

จางเกิดเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม ค.ศ. 2000 และมาจากมณฑลฝูเจี้ยน ประเทศจีน ในเดือนมกราคม 2018 เขาได้เข้าร่วมการสอบเข้ามหาวิทยาลัยแห่งชาติสำหรับนักเรียนด้านศิลปะและได้อันดับหนึ่งในมณฑลฝูเจี้ยนซึ่งเป็นบ้านเกิดของเขา จากนั้นเขาจึงลงทะเบียนเรียนที่มหาวิทยาลัยครูฝูเจี้ยน สาขาการศึกษาด้านดนตรี และสำเร็จการศึกษาในปี 2024 ขณะเรียนมหาวิทยาลัย เขาได้รับใบรับรองการสอนเพื่อสอนดนตรีให้กับนักเรียนมัธยมศึกษา พรสวรรค์ทางดนตรีของเขา ได้แก่ การร้องเพลงและการเล่นเครื่องดนตรี เช่น ไวโอลิน เชลโล วิโอลา และเปียโน จางฝึกฝนเป็นเวลา 1 ปี 3 เดือน ก่อนที่จะเข้าร่วมรายการเซอร์ไวเวิลลิสต์ บอยส์แพลนเน็ต
อาชีพ > 2022–ปัจจุบัน: บอยส์แพลนเน็ต และ ซีโรเบสวัน

ข้อมูลเพิ่มเติม: บอยส์แพลนเน็ต และ ซีโรเบสวัน
เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม 2022 จางได้เปิดเผยในฐานะผู้เข้าแข่งขันในรายการเรียลลิตีโชว์บอยส์แพลนเน็ตของเอ็มเน็ต และเป็นศูนย์กลางของ G-Group ในการแสดงเพลงธีม บอยส์แพลนเน็ต "Here I Am" (เกาหลี: 난 빛나) ซึ่งออกอากาศใน รายการ เอ็มเคานต์ดาวน์ ของ เอ็มเน็ต รายการออกอากาศตั้งแต่วันที่ 2 กุมภาพันธ์ ถึง 20 เมษายน 2023 จางเป็นหนึ่งในแปดผู้ฝึกหัดที่เป็นตัวแทนของYuehua Entertainmentและแสดง "Kick It" ของเอ็นซีที 127 ร่วมกับเพื่อนผู้ฝึกหัดระดับโลกอย่าง Ricky, Ollie และ Brian สำหรับการประเมินดาราครั้งแรกของเขาในรายการ
เมื่อวันที่ 20 เมษายน 2023 เขาได้อันดับที่ 1 ในบอยส์แพลนเน็ตโดยเปิดตัวในฐานะสมาชิกของวงบอยแบนด์เกาหลีใต้ ซีโรเบสวัน กลุ่มได้เปิดตัวอย่างเป็นทางการภายใต้WakeOne Entertainment ด้วยEP Youth in the Shade เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม 2023 เพลงเดี่ยวของจาง "Always" ก็รวมอยู่ใน EP ด้วย เพลงนี้ได้รับเครดิตภายใต้ชื่อกลุ่ม
เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2023 จางได้แสดงเพลง "Road" ของจี.โอ.ดี บนไวโอลินในKnowing Bros ตอนที่ 405 ในตอนที่ 87 ของLeeMujin Serviceที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2023 เขาแสดงเพลง "Dynamite" ของ บีทีเอส และ "Either Way" ของ ไอฟ์ บนไวโอลินคู่กับพิธีกร อี มู-จิน บนกีตาร์ เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2023 เขาแสดงเพลงธีม บอยส์แพลนเน็ต "Here I Am" (String ver.) บนไวโอลินในระหว่างการแสดงเปิดงานมามาอะวอดส์ 2023
เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2024 จางได้เปิดตัวเพลงประกอบภาพยนตร์ชุดแรกของเขา "I Wanna Know" สำหรับรายการหาคู่ของเกาหลีใต้Exchange 3 เพลงนี้เปิดตัวที่อันดับ 1 ใน Circle Download Chart ประจำสัปดาห์ ในฉบับชาร์ตวันที่ 14 ถึง 20 มกราคม และอยู่ในอันดับที่ 6 ใน Circle Download Chart รายเดือนฉบับวันที่ 20 มกราคม เขาแสดงเพลงนี้ที่เอ็มเคานต์ดาวน์เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์
เมื่อวันที่ 15 มีนาคม จางได้รับการประกาศให้เป็นพิธีกรในวันที่ 2 ของงาน KCON 2024 ในฮ่องกงร่วมกับเพื่อนร่วมวงซ็อง ฮัน-บิน ในเดือนมิถุนายน เขาปรากฏตัวในซีรีส์ทางโทรทัศน์ของจีนเรื่อง Keep Running ร่วมกับริกกีเพื่อนร่วมวง
แหล่งข้อมูลอื่น

จางในเดือนพฤษภาคม 2023 หลังจาก Boys Planet จบลง