รัฐแอริโซนา

| รัฐแอริโซนา State of Arizona |
| --- | --- |
รัฐ
   ธง ตรา
สมญา: รัฐแกรนด์แคนยอน (ทางการ), รัฐทองแดง, รัฐวาเลนไทน์
คำขวัญ: "พระเจ้าประทานความมั่งคั่ง" (ละติน: Ditat Deus)
เพลง: "มาร์ชแอริโซนา" และ "แอริโซนา"
แผนที่สหรัฐเน้นรัฐแอริโซนา
ประเทศ: สหรัฐ
สถานะก่อนเป็นรัฐ: ดินแดนแอริโซนา
เข้าร่วมสหรัฐ: 14 กุมภาพันธ์ 1912; 113 ปีก่อน (1912-02-14) (ลำดับที่ 48)
เมืองหลวง (และเมืองใหญ่สุด): ฟีนิกซ์
มหานครใหญ่สุด: ฟีนิกซ์
การปกครอง
 • ผู้ว่าการ: เคที ฮอบส์ (ด)
 • เลขานุการ: เอเดรียน ฟอนเทส (ด)
สภานิติบัญญัติ: สภานิติบัญญัติแอริโซนา
 • สภาสูง: วุฒิสภา
 • สภาล่าง: สภาผู้แทนราษฎร
ฝ่ายตุลาการ: ศาลสูงสุดแอริโซนา
สมาชิกวุฒิสภา: มาร์ก เคลลี (ด)   รูเบน กาเยโก (ด)
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร: พรรคริพับลิกัน 6 คน พรรคเดโมแครต 3 คน
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 113,990 ตร.ไมล์ (295,234 ตร.กม.)
อันดับพื้นที่: อันดับที่ 6
ขนาด
 • ความยาว: 400 ไมล์ (645 กิโลเมตร)
 • ความกว้าง: 310 ไมล์ (500 กิโลเมตร)
ความสูง: 4,100 ฟุต (1,250 เมตร)
ความสูงจุดสูงสุด (ฮัมฟรีส์พีก): 12,637 ฟุต (3,852 เมตร)
ความสูงจุดต่ำสุด (แม่น้ำโคโลราโดที่พรมแดนประเทศเม็กซิโก): 72 ฟุต (22 เมตร)
ประชากร (2020)
 • ทั้งหมด: 7,151,502 คน
 • อันดับ: อันดับที่ 14
 • ความหนาแน่น: 57 คน/ตร.ไมล์ (22 คน/ตร.กม.)
 • อันดับความหนาแน่น: อันดับที่ 33
 • ค่ามัธยฐานรายได้ครัวเรือน: 61,500 ดอลลาร์
 • อันดับรายได้: อันดับที่ 28
ภาษา
 • ภาษาทางการ: อังกฤษ
 • ภาษาพูด: ณ ค.ศ. 2010 อังกฤษ 74.1%  สเปน 19.5%  นาวาโฮ 1.9%  อื่น ๆ 4.5% 
เขตเวลา
ส่วนใหญ่ของรัฐ: UTC−07:00 (เวลาภูเขา)
ชาตินาวาโฮ: UTC−07:00 (เวลาภูเขา)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC−06:00 (เวลาออมแสงภูเขา)
อักษรย่อไปรษณีย์: AZ
รหัส ISO 3166: US-AZ
อักษรย่อเดิม: Ariz.
ละติจูด: 31°20′ เหนือ ถึง 37° เหนือ
ลองจิจูด: 109°03′ ตะวันตก ถึง 114°49′ ตะวันตก
เว็บไซต์: az.gov
แอริโซนา (อังกฤษ: Arizona, ออกเสียง: /ˌærɪˈzoʊnə/ ไฟล์:En-us-Arizona.ogg; สเปน: Arizona, ออกเสียง: [aɾiˈsona]; นาวาโฮ: Hoozdo Hahoodzo, ออกเสียง: [hoː˥z̥to˩ ha˩hoː˩tso˩]; ออ-ออดัม: Alĭ ṣonak, ออกเสียง: [ˈaɭi̥ ˈʂɔnak]) เป็นรัฐหนึ่งในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐ มีขนาดพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 6 และมีประชากรมากเป็นอันดับที่ 14 จากทั้งหมด 50 รัฐ เมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดคือฟีนิกซ์ แอริโซนาเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคสี่มุมโดยมีรัฐยูทาห์อยู่ทางทิศเหนือ รัฐโคโลราโดอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และรัฐนิวเม็กซิโกอยู่ทางทิศตะวันออก รัฐข้างเคียงอื่น ๆ ได้แก่ รัฐเนวาดาทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ รัฐแคลิฟอร์เนียทางทิศตะวันตก และรัฐบาฮากาลิฟอร์เนียและรัฐโซโนราของประเทศเม็กซิโกทางทิศตะวันตกเฉียงใต้และทิศใต้
แอริโซนาเป็นรัฐที่ 48 และรัฐสุดท้ายในบรรดารัฐที่ติดกับรัฐอื่น ๆ ที่เข้าร่วมสหรัฐ โดยได้รับสถานะรัฐเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1912 ก่อนหน้านี้แอริโซนาเป็นส่วนหนึ่งของดินแดนอัลตากาลิฟอร์เนียในนิวสเปน จากนั้นกลายเป็นส่วนหนึ่งของเม็กซิโกซึ่งเป็นเอกราชใน ค.ศ. 1821 แต่หลังจากที่เม็กซิโกแพ้สงครามเม็กซิโก–สหรัฐใน ค.ศ. 1848 ทำให้ต้องเสียพื้นที่ส่วนนี้ให้แก่สหรัฐ รวมกับพื้นที่ส่วนหนึ่งที่สหรัฐได้มาจากการลงนามในสนธิสัญญาเมซิยาระหว่างเม็กซิโกกับสหรัฐใน ค.ศ. 1853 กลายเป็นพื้นที่ของรัฐแอริโซนาในปัจจุบัน
ภาคใต้ของแอริโซนาขึ้นชื่อเรื่องภูมิอากาศแบบทะเลทราย โดยมีฤดูร้อนที่ร้อนจัดและฤดูหนาวที่ไม่หนาวจัด ส่วนภาคเหนือของแอริโซนามีป่าสนและสปรูซ ที่ราบสูงโคโลราโด ภูเขา (เช่น ทิวเขาแซนแฟรนซิสโก) และหุบผาชันขนาดใหญ่ โดยมีอุณหภูมิปานกลางในฤดูร้อนและมีหิมะตกในฤดูหนาว มีสถานเล่นสกีในพื้นที่แฟลกสแตฟฟ์, ซันไรส์ และทูซอน นอกจากอุทยานแห่งชาติแกรนด์แคนยอนซึ่งเป็นที่รู้จักในระดับนานาชาติและเป็นหนึ่งในเจ็ดสิ่งมหัศจรรย์ทางธรรมชาติของโลกแล้ว แอริโซนายังมีป่าสงวนแห่งชาติ อุทยานแห่งชาติ และอนุสรณ์สถานแห่งชาติอีกหลายแห่ง
จำนวนประชากรและเศรษฐกิจของแอริโซนาเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็วตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1950 เนื่องจากการย้ายถิ่นเข้ามา และปัจจุบันรัฐนี้เป็นศูนย์กลางสำคัญแห่งหนึ่งในแถบแดนตะวัน พื้นที่ชานเมืองขนาดใหญ่ก่อตัวและแผ่ขยายออกไปนอกตัวนครต่าง ๆ อย่างฟีนิกซ์และทูซอน รัฐนี้เป็นที่ตั้งสำนักงานใหญ่ของบริษัทขนาดใหญ่หลายแห่ง เช่น เพ็ตสมาร์ตและเซอร์เคิลเค รวมทั้งเป็นที่ตั้งมหาวิทยาลัยขนาดใหญ่อย่างมหาวิทยาลัยแอริโซนาและมหาวิทยาลัยแอริโซนาสเตต แอริโซนายังเป็นที่รู้จักจากการเป็นถิ่นนักการเมืองสายอนุรักษนิยม เช่น แบร์รี โกลด์วอเตอร์ และจอห์น แมคเคน แม้ว่ารัฐนี้จะกลายเป็นรัฐแกว่งมาตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1990 แล้วก็ตาม
แอริโซนาเป็นที่อยู่อาศัยของประชากรที่มีความหลากหลาย พื้นที่ประมาณหนึ่งในสี่ของรัฐ ประกอบเป็นเขตสงวนอินเดียนซึ่งทำหน้าที่เป็นบ้านของกลุ่มชนพื้นเมือง 27 กลุ่มที่ได้รับการรับรองจากรัฐบาลกลาง รวมถึงชาตินาวาโฮซึ่งเป็นเขตสงวนที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในรัฐและสหรัฐ โดยมีพลเมืองมากกว่า 300,000 คน ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1980 เป็นต้นมา สัดส่วนประชากรเชื้อสายฮิสแปนิกในรัฐเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเนื่องจากการอพยพย้ายถิ่นเข้าจากเม็กซิโก ประชากรจำนวนหนึ่งของแอริโซนาเป็นสาวกของคริสตจักรโรมันคาทอลิกและศาสนจักรของพระเยซูคริสต์แห่งวิสุทธิชนยุคสุดท้าย