stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ซากดึกดำบรรพ์ช่วงเปลี่ยนสภาพ
ประวัติ > พืช

ซากดึกดำบรรพ์ช่วงเปลี่ยนสภาพไม่ใช่มีแต่ของสัตว์เท่านั้น
เมื่อมีการจัดหมวดของพืชเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ 
ในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ก็มีการพยายามเพื่อค้นหาบรรพบุรุษของพืชมีท่อลำเลียง (หมวด Tracheophyta)
โดยในปี 2460 นักบรรพพฤกษศาสตร์ชาวอังกฤษคู่หนึ่งได้ค้นพบพืชที่มีลักษณะเก่าแก่มากในตะกอนทับถมชื่อว่า Rhynie chert ในเขต Aberdeenshire ประเทศสกอตแลนด์ จึงได้ตั้งชื่อสกุลมันว่า Rhynia
พืชนี้เล็กและมีแต่ก้าน คือมีสาขาที่แบ่งออกเป็นสอง ๆ โดยไม่มีใบ แต่ละสาขามียอดเป็นอับสปอร์ (sporangium)
รูปแบบง่าย ๆ เช่นนี้เหมือนกับสปอโรไฟต์ของมอสส์
โดยมีการแสดงแล้วว่าพืชนี้มีวัฏจักรชีวิตแบบสลับ (alternation of generations) คือมีการสลับเกิดเป็น "แกมีโทไฟต์" ซึ่งมีรูปร่างเป็นจุกของลำเล็ก ๆ ที่ยาวเพียงแค่ไม่กี่ มม.
ดังนั้น พืชนี้จึงอยู่ระหว่างมอสส์และพืชมีท่อลำเลียงยุคต้น ๆ รวมทั้งเฟิร์นและพืชไฟลัมไลโคไฟตาชั้น Lycopodiopsida (clubmoss)
และจาก "แกมีโทไฟต์" ที่เป็นพรมคล้ายมอสส์ รูปแบบสลับที่ใหญ่กว่าของพืช คือ "สปอโรไฟต์" ก็เจริญเติบโตคล้ายกับ clubmoss ซึ่งขยายตัวโดยลำที่งอกออกทางข้าง ๆ แล้วผลิส่วนคล้ายราก (rhizoid) เข้ายึดกับฐานข้างใต้
ความผสมผเสกันระหว่างลักษณะสืบสายพันธุ์ที่คล้ายกับทั้งของมอสส์และของพืชมีท่อลำเลียง บวกกับโครงสร้างง่าย ๆ ของพืช มีอิทธิพลอย่างมหาศาลต่อสาขาพฤษศาสตร์
เชื้อสายของมนุษย์กลับไปถึงจนอะมีบา นี่เป็นภาพที่ตีความหมายแนวคิด "มหาลูกโซ่ของสัตว์" ใหม่โดยมีทั้งสัตว์ที่ทั้งยังมีชีวิตอยู่และเป็นซากดึกดำบรรพ์ จากงานวิจารณ์ของ Ernst Haeckel ในปี 2416
มนุษย์ชวา หรือ  (ปัจจุบันจัดเป็น ) ซึ่งเป็น "ห่วงลูกโซ่ที่ยังขาด" ที่พบในเกาะชวาในปี 2434-2435
ความเข้าใจผิด > ทฤษฎีดุลยภาพเป็นพัก ๆ

นักบรรพชีวินวิทยาชาวอเมริกันสตีเฟ็น เจย์ กูด และไนลส์ เอ็ลด์เร็ดจ์ เป็นผู้พัฒนา ทฤษฎีดุลยภาพเป็นพัก ๆ (Punctuated equilibrium) ที่เสนอเป็นครั้งแรกในปี 2515
ซึ่งมักจะใช้ผิด ๆ เมื่ออภิปรายเรื่องซากดึกดำบรรพ์ช่วงเปลี่ยนสภาพ
ทฤษฎีนี้อธิบายว่า สิ่งมีชีวิตสปีชีส์หนึ่งอาจเกิดวิวัฒนาการทางชีวภาพอย่างสำคัญภายในระยะเวลาสั้น ๆ 
แต่หลังจากนั้น สปีชีส์นั้นก็จะเปลี่ยนแปลงน้อยเป็นระยะเวลานานจนกระทั่งถึง "พัก" ต่อไป
ซึ่งชนบางพวกอ้างว่า เป็นการยอมรับว่า ซากดึกดำบรรพ์ช่วงเปลี่ยนสภาพจริง ๆ ไม่มี
จนกระทั่งกูดถึงได้กล่าวในเรื่องนี้ว่า
ตั้งแต่เราได้เสนอ (ทฤษฎี) ดุลยภาพเป็นพัก ๆ เพื่ออธิบายแนวโน้มต่าง ๆ มันน่าโมโหที่จะถูกอ้างครั้งแล้วครั้งเล่าโดยพวกที่เชื่อว่าพระเจ้าสร้างโลก ซึ่งผมไม่ทราบว่าโดยตั้งใจหรือโดยความโง่ ว่าเป็นการยอมรับว่า บันทึกซากดึกดำบรรพ์ไม่มีรูปแบบช่วงเปลี่ยนสภาพ (คือแม้) รูปแบบช่วงเปลี่ยนสภาพโดยทั่วไปจะไม่มีในระดับสปีชีส์ แต่ก็มีอยู่อย่างมากมายในกลุ่มที่ใหญ่กว่านั้น
ดูเพิ่ม

วิวัฒนาการของมนุษย์
กาลานุกรมของวิวัฒนาการมนุษย์
หลักฐานการสืบเชื้อสายร่วมกัน
การเกิดสปีชีส์
มาทิลดาแห่งอังกฤษ ดัชเชสแห่งซัคเซิน

| มาทิลดาแห่งอังกฤษ |
| --- | --- |
รายละเอียดจากหลุมฝังศพของมาทิลดาที่อาสนวิหารบรุนสวิก ค.ศ. 1230
ดัชเชสแห่งซัคเซิน
ดำรงพระยศ: ค.ศ. 1168– ค.ศ. 1180
ก่อนหน้า: คลีเม็นเทียแห่งซารินเก็น
ถัดไป: จูดิธแห่งโปแลนด์
ดัชเชสแห่งบาวาเรีย
ดำรงพระยศ: ค.ศ. 1168– ค.ศ. 1180
ก่อนหน้า: คลีเม็นเทียแห่งซารินเก็น
ถัดไป: แอกเนสแห่งลูน

ประสูติ: 6 มกราคม ค.ศ. 1156 ปราสาทวินด์เซอร์ บาร์กเชอร์ อังกฤษ
สวรรคต: 28 มิถุนายน ค.ศ. 1189 (พระชันมายุ 33 ชันษา) เบราน์ชไวค์ นีเดอร์ซัคเซิน
ฝังพระศพ: อาสนวิหารบรุนสวิก นีเดอร์ซัคเซิน
พระราชสวามี: ไฮน์ริชที่ 12 ดยุกแห่งบาวาเรีย
พระราชบุตร รายละเอียด: มาทิลดา เคานต์เตสแห่งแปร์ชและกูซี ไฮน์ริชที่ 5 เคานต์พาลาไทน์แห่งไรน์ โลทาร์แห่งบาวาเรีย ออทโทที่ 4 จักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ดยุกแห่งสวาเบีย วิลเลียมแห่งวินเชสเตอร์ ลอร์ดแห่งลือเนอบวร์ค
ราชวงศ์: แพลนแทเจเนต / อ็องฌู
พระราชบิดา: พระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษ
พระราชมารดา: อาลีเยนอร์แห่งอากีแตน
มาทิลดาแห่งอังกฤษ (อังกฤษ: Matilda of England, เยอรมัน: Mathilde von England) หรือ มอด เป็นพระราชธิดาองค์โตของพระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษกับพระนางอาลีเยนอร์แห่งอากีแตน ทรงเป็นดัชเชสแห่งซัคเซินและบาวาเรีย ผ่านทางการอภิเษกสมรสกับดยุคไฮน์ริชสิงห์ ทรงเป็นดัชเชสแห่งซัคเซินและบาวาเรีย ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1168 จนถึงการถูกปลดออกจากตำแหน่งของพระราชสวามีในปี ค.ศ. 1180 พระนางถูกตั้งพระนามตามจักรพรรดินีมาทิลดา พระอัยกี
พระชนม์ชีพช่วงต้น

มาทิลดาเป็นพระธิดาองค์โตของพระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษกับอาลีเยนอร์แห่งอากีแตน พระองค์ประสูติในฤดูร้อนของปี ค.ศ. 1156 ที่ปราสาทวินด์เซอร์ หลังพระเชษฐา เฮนรียุวกษัตริย์ เพียง 15 เดือน ในฤดูร้อนนั้นพระเชษฐาของพระองค์ วิลเลียม สิ้นพระชนม์ด้วยพระชนมายุเพียง 3 พรรษา พระองค์ถูกพาตัวไปยังลอนดอนเพื่อรับศีลล้างบาปจากอาร์ชบิชอปธีโอบอลด์แห่งแคนเทอร์บรีที่โบสถ์ของพระตรีเอกานุภาพที่อัลด์เกต ทรงได้รับการตั้งชื่อตามจักรพรรดินีมาทิลดา พระมารดาของพระเจ้าเฮนรีที่ 2
มาทิลดากับพระเชษฐา เฮนรี มีพระชนมายุใกล้กันมากและใช้ช่วงเวลาในวัยเยาว์ร่วมกันในครัวเรือนของพระมารดา ทั้งคู่ถูกพาตัวไป ๆ มา ๆ ระหว่างอังกฤษกับฝรั่งเศสและมีความใกล้ชิดกับราชสำนักของเอเลนอร์ พระบิดาของทั้งคู่วุ่นวายกับการเมืองต่างแดนในเวลานั้นและในวัยเด็กทั้งคู่อาจเคยพบปะกับพระองค์เพียงไม่กี่ครั้ง
ในฐานะพระราชธิดองค์โตของกษัตริย์ เจ้าหญิงมาทิลดาคือสินค้าล้ำค่าทางการเมือง การเจรจาตกลงเรื่องการอภิเษกสมรสของมาทิลดากับไฮน์ริชสิงห์ ดยุคแห่งบาวาเรีย เริ่มต้นขึ้นในปี ค.ศ. 1165 มาทิลดามีพระชนมายุเพียง 9 พรรษา อาร์ชบิชอปแห่งโคโลญ ที่ปรึกษาคนใกล้ชิดของจักรพรรดิฟรีดริช บาร์บาร็อสซา เป็นผู้นำของคณะผู้แทนที่มาหาพระเจ้าเฮนรีที่รูอ็อง จักรพรรดิจัดแจงให้พระธิดาคนหนึ่งของเฮนรีแต่งงานกับพระราชโอรสของพระองค์ และอีกคนหนึ่งคือมาทิลดา แต่งงานกับพันธมิตรคนใกล้ชิดที่สุดของจักรพรรดิ ไฮน์ริช ดยุกแห่งซัคเซิน
สัมพันธไมตรีดังกล่าวจะทำให้ทั้งสองพระองค์ต่างให้สนับสนุนซึ่งกันและกันในการรับมือกับพระสันตะปาปา จักรพรรดิขัดแย้งกับพระสันตะปาปาเรื่องนครทางเหนือของอิตาลี ส่วนพระเจ้าเฮนรีต้องการให้พระสันตะปาปาช่วยจัดการกับทอมัส แบ็กกิตที่ถูกขับไล่ออกจากประเทศในปี ค.ศ. 1164
จักรพรรดิบาร์บาร็อสซายังหาคนมาเป็นผู้อ้างตนเป็นพระสันตะปาปาเพื่อต่อกรกับพระสันตะปาปาอเล็กซานเดอร์ที่ 3 ผู้เป็นศัตรูตลอดกาล แต่เฮนรีไม่สนับสนุนพระองค์ในเรื่องนี้ ส่งผลให้มีการแต่งงานเกิดขึ้นเพียงคู่เดียว คือ การแต่งงานระหว่างมาทิลดากับไฮน์ริช
การเจรจาต่อรองดำเนินต่อไป มาทิลดาอยู่กับพระมารดาในอ็องฌูและแมนในช่วงฤดูร้อนและฤดูหนาวของปี ค.ศ. 1165 ในฤดูใบไม้ผลของปี ค.ศ. 1166 พระเจ้าเฮนรีตามมาสมทบ และเมื่อถึงจุดหนึ่งมาทิลดาก็กลับไปอังกฤษพร้อมกับพระมารดาเพื่อเตรียมตัวแต่งงาน ในฤดูใบไม้ร่วงของปี ค.ศ. 1167 เป็นช่วงเวลาที่มาทิลดาออกเดินทางไปเยอรมนี พระองค์พระชนมายุ 11 พรรษา เยอรมนีเป็นสถานที่ที่มาทิลดาไม่เคยรู้จักมาก่อน พระอัยกีของพระองค์เคยออกเดินทางมาแต่งงานในเยอรมนีห้าสิบปีก่อนการเดินทางของมาทิลดา
มีกลุ่มเอิร์ลและกลุ่มบารอนคอยติดตาม พระองค์ทิ้งพระมารดาไว้ข้างหลัง มาทิลดาออกเดินทางไปแต่งงานกับไฮน์ริช ดยุคแห่งซัคเซิน
การอภิเษกสมรส

ไฮน์ริชสิงห์มีอายุมากกว่ามาทิลดาเป็น 20 ปี รุ่นราวคราวเดียวกับพระบิดาของมาทิลดา เขายังเคยแต่งงานมาแล้วแต่การแต่งงานครั้งแรกถูกประกาศให้เป็นโมฆะด้วยเหตุผลว่าเป็นการร่วมประเวณีกันระหว่างญาติใกล้ชิด เขาถูกบรรยายไว้ว่าเป็นชายผู้โหดร้ายที่ไม่เคารพกฎ ลงโทษคนง่าย ๆ และน่าสะพรึงกลัว
ทั้งคู่แต่งงานกันในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1168 ตอนมาทิลดาพระชนมายุ 12 พรรษา
เห็นได้ชัดว่าการแต่งงานเป็นการแต่งงานที่ประสบความสำเร็จและให้กำเนิดบุตรธิดา 10 คน แม้หลายคนจะเสียชีวิตในวัยเด็ก บุตรสาวคนโตของทั้งคู่ ริชเช็นท์ซา (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นมาทิลดา) เกิดราวปี ค.ศ. 1172 ถูกจับแต่งงานครั้งแรกกับฌอฟรัวที่ 3 เคานต์แห่งแปร์ช และครั้งที่สองกับอ็องแกร็องที่ 3 ลอร์ดแห่งกูซี
ส่วนบุตรชาย ไฮน์ริชที่เกิดในปี ค.ศ. 1173 จะสืบทอดต่อดัชชีซัคเซินและบาวาเรียหลังการเสียชีวิตของบิดาในปี ค.ศ. 1195 บุตรชายคนที่สอง อ็อทโท เอิร์ลแห่งยอร์กและเคานต์แห่งปงธิว ที่เกิดราวปี ค.ศ. 1175 จะกลายเป็นจักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ในนามจักรพรรดิอ็อทโทที่ 4 ในปี ค.ศ. 1209 อ็อทโทถูกพระมาตุลา พระเจ้าริชาร์ดที่ 1 มองว่าเป็นทายาทในบัลลังก์อังกฤษช่วงสั้น ๆ ก่อนที่พระเจ้าจอห์นจะอ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์ บุตรชายคนที่สาม วิลเลียม ดยุคแห่งลือเนอบวร์คและบรุนสวิก เกิดในอังกฤษในปี ค.ศ. 1184 และจะเป็นบรรพบุรุษในสายเพศชายสายตรงของราชวงศ์ฮันโนเฟอร์ของกษัตริย์แห่งบริเตนใหญ่ในคริสต์ศตวรรษที่ 18
ไม่ว่าบรรยากาศระหว่างทั้งคู่จะเป็นเช่นไร พระองค์ก็เป็นคนที่มีแข็งแกร่ง เหมือนเช่นพระมารดา เพราะทั้งที่ยังเด็กมากแต่เขาก็ปล่อยให้พระองค์บริหารจัดการทรัพย์สินที่ดินขนาดใหญ่ในช่วงที่ออกเดินทางไปแสวงบุญ พระองค์ต้องทำเช่นนั้นอีกครั้งเมื่อเขาออกเดินทางไปดินแดนศักดิ์สิทธิ์ในปี ค.ศ. 1172 ในตอนที่พระองค์มีพระชนมายุ 16 พรรษา
มาทิลดากับทอมัส แบ็กกิต

สิ่งที่น่าสนใจในเรื่องราวชีวิตของมาทิลดาคือการรับบทเป็นผู้ก่อตั้งลัทธิทอมัส แบ็กกิต ตามที่มีการบันทึกไว้ มาทิลดาส่งเสริมลัทธินี้ในเยอรมนี
ลัทธิแบ็กกิตไม่ใช่ลัทธิสำคัญในคริสตจักรตะวันตก หลังเขาเสียชีวิตได้ไม่นาน พิธีฝังศพถูกประกอบขึ้นอย่างเร่งรีบและว่ากันว่ามรปาฏิหาริย์นับร้อย ๆ เกิดขึ้นทั้งในและรอบ ๆ แคนเทอร์บรี การเสียชีวิตของแบ็กกิตคือของแสลงใจของพระเจ้าเฮนรีและลัทธิย่อมเป็นขวากหนามที่คอยทิ่มแทงอยู่ข้างตัว ลัทธิที่เติบโตขึ้นเป็นเหมือนข้อพิสูจน์ว่าพระองค์เป็นคนผิดในการฆาตกรรมที่เกิดขึ้น พิธีอภัยบาปของกษัตริย์ที่หลุมฝังศพของแบ็กกิตในปี ค.ศ. 1174 คือการลบมลทินของพระองค์ มาทิลดาที่รักพระบิดาจึงอาจจะสนับสนุนลัทธิเพื่อแสดงให้โลกเห็น่วาพระบิดาของพระองค์ได้รับการอภัยบาปจากมรณสักขีแล้ว
การกระทำของมาทิลดาทำให้พระองค์ถูกมองว่าเป็นผู้หญิงที่เข้มแข็ง ทรงเกียรติ และทรงอำนาจ ในปลายคริสตทศวรรษ 1170 ดยุคไฮน์ริชกับจักรพรรดิฟรีดริชขัดแย้งกันทางการเมือง การทะเลาะเบาะแว้งสร้างบาดแผลใหญ่ให้กับไฮน์ริชและมาทิลดา ทั้งคู่ถูกริบที่ดินและถูกขับไล่ออกจากประเทศเป็นเวลา 7 ปี ในปี ค.ศ. 1182 ทั้งสองมุ่งหน้าไปที่ราชสำนักของพระเจ้าเฮนรีที่ 2 ในนอร์ม็องดี มีบันทึกไว้ว่าพระองค์ต้องรับทั้งคู่ด้วยความปิติยินดี
มาทิลดาตั้งครรภ์อีกครั้งและอยู่กับพระบิดาต่อไปในขณะที่สามีของพระองค์ออกเดินทางแสวงบุญไปกอมโปสเตลา ครอบครัวได้อยู่ด้วยกันพร้อมหน้าพร้อมตาอีกครั้งในวันคริสต์มาสของปี ค.ศ. 1182 ช่วงเวลาที่มาทิลดาได้ฉลองเทศกาลกับพี่น้องที่ราชสำนักของพระเจ้าเฮนรีที่ 2 ในก็อง
แต่ครอบครัวของพระองค์แตกออกจากกันเมื่อพระเชษฐา เฮนรียุวกษัตริย์ ต่อสู้กับพระบิดา พระเจ้าเฮนรีที่ 2 ผลลัพธ์ที่ได้คือการสิ้นพระชนม์ของพระเชษฐาผู้เป็นที่รัก เฮนรี ในวันที่ 11 มิถุนายน ค.ศ. 1183 ผลกระทบที่เกิดขึ้นคงสร้างความโทมนัสให้แก่มาทิลดา ในปี ค.ศ. 1184 มาทิลดาตั้งครรภ์อีกครั้งและให้กำเนิดบุตรชาย วิลเลียม ที่วินเชสเตอร์
ในปี ค.ศ. 1174 อาลีเยนอร์แห่งอากีแตนกลับมาอังกฤษและถูกคุมขังไม่ที่วินเชสเตอร์ก็ที่โอลด์ซารุม ว่ากันว่ามาทิลดาพยายามอย่างหนักเพื่อให้มารดาได้รับความสะดวกสบายในการคุมขัง ซึ่งอาจเป็นเหตุผลที่ทำให้มาทิลดามาให้กำเนิดบุตรชาย วิลเลียม ที่วินเชสเตอร์ในปี ค.ศ. 1184 เอเลนอร์ได้รับอนุญาตให้พบมาทิลดาได้ และเมื่อเอเลนอร์ได้รับอนุญาตให้กลับไปฝรั่งเศสได้ในเวลาต่อมา ก็เป็นมาทิลดาที่ติดตามพระองค์ไปด้วย
กลับสู่เยอรมนี

ขณะเดียวกันพระเจ้าเฮนรีที่ 2 ก็พยายามหาวิธีให้ทั้งคู่ได้กลับไปซัคเซินอีกครั้งด้วยการกดดันจักรพรรดิฟรีดริชในทางการทูต ในปี ค.ศ. 1185 ทั้งคู่ได้รับอนุญาตให้กลับไปได้ ทั้งคู่ไม่มั่นใจกับสถานะของตนในซัคเซินจึงตัดสินใจทิ้งบุตรธิดาสามคนให้เติบโตในราชสำนักของพระเจ้าเฮนรี เหตุการณ์ครั้งนี้มีความสำคัญอย่างมาก บุตรชายคนหนึ่งของทั้งสอง อ็อทโท กลายเป็นพระโอรสบุญธรรมของพระเจ้าริชาร์ดที่ 1 และต่อมาจะกลายเป็นจักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ส่วนลูกหลานของทารกน้อยวิลเลียมที่เกิดที่วินเชสเตอร์สุดท้ายจะกลายเป็นผู้ปกครองราชวงศ์ฮันโนเฟอร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 18
ไฮน์ริชสิงห์ถูกขับไล่ออกจากประเทศอีกครั้งในปี ค.ศ. 1188 และต่อมาในปี ค.ศ. 1189 มาทิลดาสิ้นพระชนม์ด้วยพระชนมายุเพียง 33 ปี ไฮน์ริชเสียชีวิตในอีก 6 ปีต่อมาและทั้งคู่ถูกฝังอยู่เคียงข้างกันในอาสนวิหารบรุนสวิก
พระราชโอรส-ธิดา

มาทิลดากับไฮน์ริชมีบุตรด้วยกัน คือ
มาทิลดาหรือริชเช็นท์ซา (ค.ศ. 1172–1204) แต่งงานครั้งแรกกับฌอฟรัว เคานต์แห่งแปร์ช มีทายาท ครั้งที่สองกับอ็องแกร็องที่ 2 ลอร์ดแห่งกูซี ไม่มีทายาท
ไฮน์ริชที่ 5 เคานต์พาลาไทน์แห่งไรน์ (ค.ศ. 1173–1227) แต่งงานครั้งแรกกับอักเน็สแห่งโฮเอินชเตาเฟิน มีทายาท ครั้งที่สองกับอักเน็สแห่งลันทซ์แบร์ค ไม่มีทายาท
โลทาร์แห่งบาวาเรีย (ค.ศ. 1174–1190)
อ็อทโทที่ 4 จักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์และดยุคแห่งสเวเบีย (ค.ศ. 1175–1218) แต่งงานครั้งแรกกับเบียทริซแห่งสเวเบีย ไม่มีทายาท ครั้งที่สองกับมาเรียแห่งบราแบนต์ ไม่มีทายาท
วิลเลียมแห่งวินเชสเตอร์ ลอร์ดแห่งลือเนอบวร์ค (ค.ศ. 1184–1213) แต่งงานกับเฮเลนาแห่งเดนมาร์ก มีทายาทหนึ่งคน อ็อทโท ดยุคที่ 1 แห่งเบราน์ชไวค์-ลือเนอบวร์ค บรรพบุรุษของราชวงศ์ฮันโนเฟอร์
ภาพวาดคริสต์ศตวรรษที่ 15 ของมาทิลดากับไฮน์ริช (ซ้ายมือ)
พิธีแต่งงานของมาทิลดากับไฮน์ริชสิงห์
อาสนวิหารวินเชสเตอร์
หลุมฝังศพของมาทิลดากับไฮน์ริชสิงห์
เรกซ์ฟอร์ด

เรกซ์ฟอร์ด (อังกฤษ: Wexford; ไอริช: Loch Garman [ˌl̪ˠɔx ˈɡaɾˠəmˠən̪ˠ]; โยลาโบราณ: Weiseforthe) เป็นเมืองหลวงของเคาน์ตีเรกซ์ฟอร์ด ประเทศไอร์แลนด์ เรกซ์ฟอร์ดตั้งอยู่ทางด้านใต้ของอ่าวจอดเรือธรรมชาติเรกซ์ฟอร์ด ปากแม่น้ำสเลนีย์ ใกล้กับมุมตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะไอร์แลนด์ เมืองนี้เชื่อมโยงกับกรุงดับลิน ด้วย ถนนหลักแห่งชาติหมายเลข M11/N11 และเชื่อมกับท่าเรือรอสส์แลร์ยูโรพอร์ต เมืองคอร์ก และเมืองวอเตอร์ฟอร์ด ด้วยถนนหมายเลข N25 เครือข่ายรถไฟแห่งชาติเชื่อมต่อเรกซ์ฟอร์ดกับดับลินและรอสส์แลร์ยูโรพอร์ต จากการสำรวจสำมะโนประชากรในปี ค.ศ. 2022 พบว่ามีประชากร 21,524 คน
รูปปั้น Wexford Pikeman โดย Oliver Sheppard เพื่อรำลึกถึงการกบฏใน ค.ศ. 1798
เมืองนี้ก่อตั้งโดยชาวไวกิง เมื่อประมาณ ค.ศ. 800 ชาวไวกิงตั้งชื่อมันว่า Veisafjǫrðr แปลว่า "ปากน้ำหาดโคลน" ในยุคกลาง เมืองนี้เป็นที่รู้จักในชื่อ Weiseforthe ในภาษาถิ่นโยลาของภาษาอังกฤษสมัยกลาง ซึ่งกลายมาเป็น "เรกซ์ฟอร์ด" ในภาษาอังกฤษสมัยใหม่[ต้องการอ้างอิง] ตามเรื่องราวที่บันทึกไว้ในตำนานสถานที่ dindsenchas ชื่อภาษาไอริชของเมืองคือ Loch Garman (ทะเลสาบแห่งการ์มัน) มาจากชื่อของ Garman mac Bomma Licce ชายคนหนึ่งที่ถูกไล่ล่าจนไปถึงปากแม่น้ำและจมน้ำเสียชีวิตอันเป็นผลจากการขโมยมงกุฎของราชินีมาจากภูเขาทาราในช่วงเทศกาลซาวิน (ฮาโลวีน)
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Wexford
อันตอน เชคอฟ

| อันตอน เชคอฟ |
| --- | --- |
เชคอฟใน ค.ศ. 1889
เกิด: อันตอน ปัฟโลวิช เชคอฟ 29 มกราคม ค.ศ. 1860(1860-01-29) ทากันร็อก เขตผู้ว่าการเยคาเตรีโนสลัฟ จักรวรรดิรัสเซีย
เสียชีวิต: 15 กรกฎาคม ค.ศ. 1904(1904-07-15) (44 ปี) บาเดินไวเลอร์ แกรนด์ดัชชีบาเดิน จักรวรรดิเยอรมัน
ที่ฝังศพ: สุสานโนโวเดวิชี มอสโก
อาชีพ: แพทย์, นักเขียนเรื่องสั้น, นักเขียนบทละคร
ภาษา: รัสเซีย
สัญชาติ: รัสเซีย
จบจาก: มหาวิทยาลัยการแพทย์รัฐแห่งแรกของมอสโก
รางวัลสำคัญ: รางวัลปุชกิน
คู่สมรส: Olga Knipper (สมรส 1901)
ญาติ: อเล็กซานเดอร์ เชคอฟ (พี่ชาย)  มาเรีย เชคอวา (น้องสาว)  นิโคไล เชคอฟ (พี่ชาย)  มิฮาอิล เชคอฟ (หลานชาย) Lev Knipper (หลานชาย) โอลกา เชคอวา (หลานสาว) Ada Tschechowa (เหลนสาว) Marina Ried (เหลนสาว) Vera Tschechowa (ลื่อสาว)

ลายมือชื่อ: 
อันตอน ปัฟโลวิช เชคอฟ (รัสเซีย: Анто́н Па́влович Че́хов, อักษรโรมัน: Anton Pavlovich Chyekhov, แปลตรงตัว 'ɐnˈton ˈpavləvʲɪtɕ ˈtɕexəf'; 29 มกราคม ค.ศ. 1860 – 15 กรกฎาคม ค.ศ. 1904) เป็นนายแพทย์, นักเขียนเรื่องสั้น และ นักเขียนบทละครคนสำคัญชาวรัสเซีย เชคอฟเขียนบทละครสี่เรื่องที่ถือกันว่าเป็นงานคลาสสิกโดยนักเขียนและนักวิพากษ์วรรณกรรม ระหว่างที่ทำงานเขียนเชคอฟก็ยังเป็นนายแพทย์ไปด้วยในขณะเดียวกัน ครั้งหนึ่งเชคอฟเปรียบการเป็นแพทย์กับการเขียนว่า "การแพทย์เป็นภรรยาตามกฎหมายและการเขียนเป็นภรรยาน้อย"
เชคอฟหันหลังให้กับโรงละครเมื่อบทละครเรื่อง The Seagull (ไทย: นกนางนวล) ที่เขียนในปี ค.ศ. 1896 ล้มเหลวอย่างไม่เป็นท่า แต่ได้รับการรับรองเป็นอย่างดีเมื่อถูกนำกลับมาแสดงอีกครั้งในปี ค.ศ. 1898 โดยโรงละครศิลปะมอสโคว์ของคอนแสตนติน สตานิสสลาฟสกี (Constantin Stanislavski) ซึ่งต่อมาก็สร้างละคร Uncle Vanya (ไทย: ลุงวานยา) และสร้างละครสองเรื่องสุดท้ายของเชคอฟเป็นครั้งแรก Three Sisters (ไทย: สามศรีพี่น้อง) และ The Cherry Orchard (ไทย: สวนเชอร์รี) งานบทละครสี่ชิ้นนี้เป็นงานที่ท้าทายนักแสดง และผู้ชมเพราะแทนที่จะเป็นการสื่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เชคอฟใช้ "บรรยากาศ" (theatre of mood) และ "ฝังชีวิตลงในเนื้อหา" (submerged life in the text) บทละครที่เชคอฟแต่งไม่ได้ซับซ้อน แต่ติดตามได้ง่าย และทำให้ผู้ชมรู้สึกถึงบรรยากาศที่ติดหูติดตา
ในระยะแรกเชคอฟเขียนเรื่องสั้นเพื่อหารายได้ แต่เมื่อแรงบันดาลใจทางด้านศิลปะเริ่มก่อตัวขึ้น เชคอฟก็เริ่มใช้วิธีใหม่ที่เป็นการปฏิรูปการเขียนเรื่องสั้นสมัยใหม่ ความเป็นเอกลักษณ์ของเชคอฟอยู่ที่การเป็นผู้เริ่มใช้วิธีเขียนที่เรียกว่า "การเขียนตามกระแสสำนึก" (stream of consciousness writing) ที่ต่อมานำมาใช้โดยเจมส์ จอยซ์ และนักเขียนแบบวรรณกรรมสมัยใหม่นิยม (Modernist literature) คนอื่นๆ ที่มารวมกับการไม่ยอมสรุปความเห็นทางด้านจริยธรรม ตามธรรมเนียมโครงสร้างของการเขียนวรรณกรรมก่อนหน้านั้น เชคอฟไม่ยอมแก้ตัวแต่อย่างใดในข้อที่ว่าบทละครทีตนเองเขียนเป็นบทละครที่ยากต่อความเข้าใจของผู้อ่าน โดยยืนกรานว่าหน้าที่ของศิลปินคือการตั้งคำถามมิใช่การตอบคำถาม
งานเขียนบางชิ้น > บทละคร

On the Harmful Effects of Tobacco (ไทย: เรื่องอันตรายของยาสูบ) (ค.ศ. 1886)
Ivanov (ไทย: อิวานอฟ) (ค.ศ. 1887)
The Seagull (ไทย: นกนางนวล) (ค.ศ. 1896)
The Proposal (ไทย: ขอแต่งงาน) (ค.ศ. 1888-ค.ศ. 1889)
Uncle Vanya (ไทย: ลุงวานยา) (ค.ศ. 1899)
Three Sisters (ไทย: สามศรีพี่น้อง) (ค.ศ. 1900)
The Cherry Orchard (ไทย: สวนเชอร์รี) (ค.ศ. 1904)
งานเขียนบางชิ้น > เรื่องสั้น

The Student (ไทย: นักเรียน) (ค.ศ. 1894)
Easter Eve (ไทย: ค่ำวันก่อนอีสเตอร์) (ค.ศ. 1886)
The Bet (ไทย: พนัน) (ค.ศ. 1889)
The Black Monk (ไทย: พระดำ) (ค.ศ. 1894)
An Artist's Story (ไทย: เรื่องของศิลปิน) (ค.ศ. 1896)
The Lady with the Dog (ไทย: สตรีกับสุนัข) (ค.ศ. 1899)
On Official Duty (ไทย: ทำหน้าที่) (ค.ศ. 1899)
In the Ravine (ไทย: ในห้วย) (ค.ศ. 1900)
Betrothed (ไทย: คู่หมั้น) (ค.ศ. 1903)
แหล่งข้อมูลอื่น

แม่แบบ:Books and Writers
Biography at The Literature Network
"Chekhov's Legacy" by Cornel West at NPR, 2004
The International competition of philological, culture and film studies works dedicated to Anton Chekhov's life and creative work (ในภาษารัสเซีย)
2010: Tschechow lieben (Tschechow and Women) – Director: Marina Rumjanzewa – Language: German
ผลงานโดย อันตอน เชคอฟ ในรูปแบบหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ ที่ Standard Ebooks
ผลงานของ Anton Pavlovich Chekhov ที่โครงการกูเทินแบร์ค. All Constance Garnett's translations of the short stories and letters are available, plus the edition of the Note-book translated by S. S. Koteliansky and Leonard Woolf – see the "References" section for print publication details of all of these. Site also has translations of all the plays.
ผลงานเกี่ยวกับ/โดย อันตอน เชคอฟ ที่อินเทอร์เน็ตอาร์ไคฟ์
ผลงานโดย อันตอน เชคอฟ บนเว็บ LibriVox (หนังสือเสียง ซึ่งเป็นสาธารณสมบัติ)
201 Stories by Anton Chekhov, translated by Constance Garnett presented in chronological order of Russian publication with annotations.
Антон Павлович Чехов. Указатель Texts of Chekhov's works in the original Russian, listed in chronological order, and also alphabetically by title. Retrieved June 2013. (ในภาษารัสเซีย)
Антон Павлович Чехов Texts of Chekhov's works in the original Russian. Retrieved 16 February 2007. (ในภาษารัสเซีย)
ผลงานโดย อันตอน เชคอฟ ที่โอเพนไลบรารี
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  นอร์เวย์  ชิลี  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  อาร์เจนตินา  กาตาลุญญา  เยอรมนี  อิตาลี  อิสราเอล  ฟินแลนด์  เบลเยียม 2  สหรัฐ  สวีเดน  ลัตเวีย  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  ออสเตรเลีย  กรีซ  เกาหลี  โครเอเชีย  เนเธอร์แลนด์  โปแลนด์  โปรตุเกส 2  รัสเซีย  นครรัฐวาติกัน 
วิชาการ:  CiNii 
ศิลปิน:  KulturNav  มิวสิกเบรนซ์ 
ประชาชน:  Deutsche Biographie  Trove 
อื่น ๆ:  RISM  SNAC  IdRef
ราชอาณาจักรแนบาเทีย

ราชอาณาจักรแนบาเทีย (อังกฤษ: Nabataean Kingdom; อาหรับ: مملكة الأنباط) เป็นอาณาจักรของชาวแนบาเทีย สถาปนาเมื่อ 168 ปีก่อนคริสต์ศักราชโดยพระเจ้าอะรีทัสที่ 1 (Aretas I) ราชอาณาจักรแห่งนี้ตั้งอยู่ระหว่างคาบสมุทรไซนายและคาบสมุทรอาหรับ ทางเหนือติดกับดินแดนยูเดีย (Judea) ทางตะวันตกเฉียงใต้ติดกับอาณาจักรอียิปต์ทอเลมี มีเมืองหลวงคือเมืองเปตรา (ปัจจุบันอยู่ในประเทศจอร์แดน) ซึ่งเป็นหนึ่งในเมืองศูนย์กลางทางการค้าที่สำคัญของภูมิภาค และอยู่ในเส้นทางเครื่องหอม (Incense Route) มีเมืองสำคัญเช่น บอสตรา (Bostra), มาดาอิน ซาเลห์ (Mada'in Saleh), นิตซานา (Nitzana)
ชาวแนบาเทียเป็นชนเร่ร่อนที่อาศัยอยู่ในทะเลทรายเนเกฟและคาบสมุทรไซนายสมัยที่จักรวรรดิอะคีเมนิดปกครองเมื่อศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล ต่อมาร่วมมือกับอาณาจักรแฮสมาเนียน (Hasmonean) เพื่อต่อสู้กับจักรวรรดิซิลิวซิด (Seleucid Empire) แต่หลังจากนั้นพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ แจนแนอัส (Alexander Jannaeus) แห่งแฮสมาเนียนได้โจมตีราชอาณาจักรแนบาเทียและบังคับให้ชาวแนบาเทียเปลี่ยนมานับถือศาสนายูดาห์ พระเจ้าโอบาดัสที่ 1 (Obodas I) จึงทำสงครามกับชาวแฮสมาเนียนและได้รับชัยชนะ ราชอาณาจักรแนบาเทียเจริญรุ่งเรืองถึงขีดสุดในรัชสมัยของพระเจ้าอะรีทัสที่ 3 (Aretas III; ครองราชย์ 87–62 ปีก่อนคริสต์กาล) แต่พระองค์ต้องทำสงครามกับชาวโรมัน ภายหลังทั้งสองฝ่ายได้เจรจาตกลงกันโดยพระเจ้าอะรีทัสที่ 3 ยอมส่งเครื่องราชบรรณาการให้แก่โรมัน
ราชอาณาจักรแนบาเทียในช่วงปลายตกอยู่ใต้อิทธิพลของจักรวรรดิโรมันที่ยึดดินแดนรอบ ๆ ทั้งหมด ในปี ค.ศ. 106 พระเจ้าแรบเบลที่ 2 โซเตอร์ (Rabbel II Soter) กษัตริย์องค์สุดท้ายแห่งแนบาเทียเสด็จสวรรคต จักรพรรดิทราจันจึงผนวกราชอาณาจักรแนบาเทียเข้ามาในจักรวรรดิโรมัน กลายเป็นจังหวัดอาระเบียเพเทรีย
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ แนบาเทีย
ตามพิฆาต

เรื่องสั้นโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์  ที่มีเชอร์ล็อก โฮมส์เป็นตัวละครสำคัญ
| --- | --- |
โฮมส์กำลังตรวจสอบใบหู ภาพวาดโดยซิดนีย์ พาเก็ตในนิตยสารสแตรนด์ปี ค.ศ. 1893
ผู้ประพันธ์: อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์
ชื่อเรื่องต้นฉบับ: The Adventure of the Cardboard Box
ผู้แปล: อ. สายสุวรรณ
ประเทศ: สหราชอาณาจักร
ภาษา: อังกฤษ
ชุด: เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุดจดหมายเหตุ  และ เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุดลาโรง
ประเภท: เรื่องสั้นนวนิยายนักสืบ
วันที่พิมพ์: มกราคม ค.ศ. 1893
เรื่องก่อนหน้า: ม้าตัวเก็งหาย 
เรื่องถัดไป: หน้าเหลือง 
ข้อความ: ตามพิฆาต ที่ วิกิซอร์ซ
"ตามพิฆาต" (อังกฤษ: The Adventure of the Cardboard Box) เป็นเรื่องสั้นเรื่องหนึ่งใน 56 เรื่องที่เกี่ยวกับเชอร์ล็อก โฮมส์ เขียนโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์  ตีพิมพ์ครั้งแรกใน นิตยสารสแตรนด์ในสหราชอาณาจักรในเดือนมกราคม ค.ศ. 1893 และในนิตยสารฮาเพอส์วีกลีในสหรัฐอเมริกาในวันที่ 14 มกราคม ค.ศ. 1893 เป็นเรื่องสั้นลำดับที่ 2 จากทั้งหมด 12 เรื่องที่รวบรวมตีพิมพ์ในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุ ในฉบับที่ตีพิมพ์ในอังกฤษ และเป็นเรื่องสั้นลำดับที่ 2 จากทั้งหมด 8 เรื่องที่รวบรวมตีพิมพ์ในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด ลาโรง ในฉบับที่ตีพิมพ์ในอเมริกา
ประวัติการตีพิมพ์

"ตามพิฆาต" ตีพิมพ์ครั้งแรกในสหราชอาณาจักรในนิตยสารสแตรนด์เมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 1893 และในสหรัฐอเมริกาในนิตยสารฮาเพอส์วีกลี เมื่อวันที่ 14 มกราคม ค.ศ. 1893 และยังตีพิมพ์ในนิตยสารสแตรนด์ฉบับสหรัฐเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1893  ในนิตยสารสแตรนด์มีภาพวาดประกอบเนื้อเรื่อง 8 ภาพวาดโดยซิดนีย์ พาเก็ต ไม่มีภาพวาดประกอบในเรื่องที่ตีพิมพ์ในนิตยสารฮาเพอส์วีกลี
"ตามพิฆาต" ไม่ได้ตีพิมพ์รวมอยู่ในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุ ในฉบับตีพิมพ์ครั้งแรกในอังกฤษ แต่ตีพิมพ์ในฉบับตีพิมพ์ครั้งแรกในอเมริกา แม้ว่าจะถูกนำออกอย่างรวดเร็วเนื่องจากเนื้อหาที่เป็นประเด็นขัดแย้ง เรื่องสั้นถูกนำมาตีพิมพ์อีกครั้งในปี ค.ศ. 1917 ในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด ลาโรง แม้ในกระทั่งปัจจุบัน "ตามพิฆาต" ทีตีพิมพ์ในอเมริกาส่วนมากมักรวมอยู่ในรวมเรื่องสั้นชุดลาโรง ส่วนฉบับที่ตีพิมพ์ในอังกฤษส่วนใหญ่ยังคงเก็บเรื่องสั้นไว้ในลำดับดั้งเดิมในรวมเรื่องสั้นชุดจดหมายเหตุ
อ้างอิงและบรรณานุกรม

1 2  Smith (2014), p. 75.
↑  Cawthorne (2011), p. 140.
↑  "Harper's Weekly. v.37 Jan.-June 1893". HathiTrust Digital Library. สืบค้นเมื่อ 12 November 2020.
Cawthorne, Nigel (2011). A Brief History of Sherlock Holmes. Running Press. ISBN 978-0762444083.
Dickerson, Ian (2019). Sherlock Holmes and His Adventures on American Radio. BearManor Media. ISBN 978-1629335087.
Smith, Daniel (2014) [2009]. The Sherlock Holmes Companion: An Elementary Guide (Updated ed.). Aurum Press. ISBN 978-1-78131-404-3.
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อความเต็มของ ตามพิฆาต ที่วิกิซอร์ซ
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ตามพิฆาต
เชอร์ล็อก โฮมส์ ชุดจดหมายเหตุ รวมถึงเรื่อง ตามพิฆาต ที่ Standard Ebooks
"ตามพิฆาต" ที่ โครงการกูเทนแบร์ก
| ด ค กเรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด จดหมายเหตุ โดย อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์ |
| --- | --- |
 "ม้าตัวเก็งหาย"  "ตามพิฆาต"  "หน้าเหลือง"  "อุบายสับตัว"  "เรือบรรทุกนักโทษ"  "ปริศนาลายแทง"  "จดหมายนัดพบ"  "ชายหลังค่อม"  "จองเวร"  "ล่ามภาษากรีก"  "สัญญานาวี"  "ปัจฉิมปัญหา" 
 แรงพยาบาท  จัตวาลักษณ์   การผจญภัย  จดหมายเหตุ  หมาผลาญตระกูล  คืนชีพ  หุบเขาแห่งภัย  ลาโรง  บันทึกคดี 
| ด ค กเรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด ลาโรง โดย อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์ |
| --- | --- |
 "จอมบงการใจทมิฬ"  "ตามพิฆาต"  "วงแดง"  "แผนผังเรือดำน้ำ"  "ซ้อนกล"  "หีบศพต่อพิเศษ"  "ตีนผี"  "เชอร์ล็อก โฮล์มส์ ลาโรง" 
 แรงพยาบาท  จัตวาลักษณ์   การผจญภัย  จดหมายเหตุ  หมาผลาญตระกูล  คืนชีพ  หุบเขาแห่งภัย  ลาโรง  บันทึกคดี 
"ตามพิฆาต"ที่ตีพิมพ์ในนิตยสารฮาเพอส์วีกลีในวันที่ 14 มกราคม ค.ศ. 1893 (ภาพประกอบที่หัวกระดาษวาดโดย Louis Loeb  ไม่เกี่ยวข้องกับเรื่องสั้น)