stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
โลโมโซนิก
ประวัติ

โลโมโซนิกรวมตัวกันตั้งแต่ยังเป็นนักศึกษาคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี โดยครั้งแรกเป็นการรวมตัวเพื่อร่วมแสดงในงานประจำปีและงานปาร์ตีต่าง ๆ และได้เข้าร่วมประกวดรายการประกวดวงดนตรีภายในมหาวิทยาลัย เริ่มจากป้อม ออตโต้ และเอก ซึ่งเรียนรุ่นเดียวกัน จนภายหลังได้ชักชวนบอย ซึ่งเป็นรุ่นน้องได้มาร้องแทนป้อม ส่วนอั๋ม ทางวงได้ใช้บ้านอั้มเป็นแหล่งอัดเพลง หลังจากนั้นบอย ก็ได้ชวนปิติ สมาชิกคนสุดท้าย ซึ่งเป็นเพื่อนร่วมรุ่นมาเล่นกีตาร์ในวง จนได้ทำให้เห็นแนวทางของวงที่ชัดเจนขึ้น
แต่เดิมโลโมโซนิกใช้ชื่อเพียงสั้น ๆ ว่า "โลโม่" (ประเภท/ยี่ห้อของกล้องถ่ายรูปชนิดหนึ่ง) ซึ่งชื่อนั้นถูกคิดขึ้นมาในชั่วข้ามคืนเพียงเพื่อต้องมีชื่อวง เพราะต้องการส่งเดโมให้กับค่ายสมอลล์รูม ใน "ไฮเนเก้น แฟต เฟส 5" ภายหลังต้องเปลี่ยนชื่อเป็น "โลโมโซนิก" (Lomosonic) เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์
ในปี พ.ศ. 2554 อั๋ม ลาออกจากวงเนื่องจากปัญหาภายใน และแนวทางที่ต่างกันในด้านการทำเพลง ในปี พ.ศ. 2555 เอก ลาออกจากวงเนื่องจากปัญหาที่ต้องทำงานสถาปนิกและไม่มีเวลาให้วง โดยประกาศอย่างเป็นทางการผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊กของวง ในปี พ.ศ. 2558 โลโมโซนิกหมดสัญญากับทางค่ายสมอลล์รูม และได้ย้ายมาอยู่สังกัดวีเรคคอร์ดส ออกซิงเกิลแรกชื่อว่า "คำตัดสิน" (Heartbeat) และซิงเกิลที่สองชื่อว่า "เพราะความรักมันไม่เลือกเวลาเกิด"
จุดยืนทางการเมือง

โลโมโซนิก ได้แสดงจุดยืนทางการเมืองสนับสนุนการประท้วงในประเทศไทย พ.ศ. 2563–2564 โดยในงานบิ๊ก เมาท์เทน มิวสิก เฟสติวัล ครั้งที่ 11 ปิติ มือกีตาร์ของวงได้ใส่เสื้อที่มีลาย สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล เพื่อแสดงจุดยืนทางการเมือง  ขณะที่ป้อม มือกีตาร์ของวงอีกคนได้แสดงความคิดเห็นหลังจากที่มีเหตุการณ์สั่งปิดคอนเสิร์ตดังกล่าว
สมาชิก

| --- | --- |
 สมาชิกปัจจุบัน อริย์ธัช (พีระสิฐ) พลตาล (บอย) – ร้องนำ (2548–ปัจจุบัน)  ฉัตรชัย งามสิริมงคลชัย (ป้อม) – กีตาร์ (2548–ปัจจุบัน)  ปิติ เอสตราลาโด สหพงศ์ เดน โดมินิค (ปิติ) – กีตาร์ (2548–ปัจจุบัน)  ชาญเดช จันทร์จำเริญ (ออตโต้) – กลอง (2548–ปัจจุบัน):  อดีตสมาชิก มาดสัมฤทธิ์ พสุภา (อั๋ม) – เครื่องเสียงสังเคราะห์, เสียงประสาน (2548–2554)  ทองเอก หอศิริธรรม (เอก) – กีตาร์เบส (2548–2555) สมาชิกระหว่างออกทัวร์ วรุตม์ อ่อนอุ่นจิตร (วิน) – กีตาร์เบส, เสียงประสาน (2555–2557, 2564)  รักคีตา ลิ้มวงศ์ (บัส) – กีตาร์เบส (2555–2556)  ธีรพร ผลแม่น (เด่น) – กีตาร์เบส, เสียงประสาน (2557–ปัจจุบัน)
ผลงาน

| ผลงานเพลงของโลโมโซนิก |
| --- | --- |
สตูดิโออัลบั้ม: 4
อีพี: 1
ผลงาน > สตูดิโออัลบั้ม

| ชื่ออัลบั้ม | รายละเอียด | รายชื่อเพลง |
| --- | --- | --- |
| ไฟร์เวิกส์ (FIREWORKS) |  ออกจำหน่าย: 24 เมษายน พ.ศ. 2552 (ซีดี)  ค่ายเพลง: สมอลล์รูม  โปรดิวเซอร์: โลโมโซนิค, รุ่งโรจน์ อุปถัมภ์โพธิวัฒน์ |  "ได้หรือไม่ได้"  "บาด"  "วัน"  "ดอกไม้ไฟ"  "ตาบอดกะทันหัน"  "ฉันเข้าใจแต่ไม่เข้าใจ"  "ปลอม"  "เปลือก"  "เสื่อม"  "ความเปลี่ยนแปลง" |
| เอ็กโคแอนด์ไซเลนซ์ (ECHO & SILENCE) |  ออกจำหน่าย: 17 กันยายน พ.ศ. 2556 (ซีดี)  ค่ายเพลง: สมอลล์รูม  โปรดิวเซอร์: โลโมโซนิค, เทอดศักดิ์ ศิริเจน |  "ถึงเวลา..." (WAKE)  "อึด" (TOLERATE)  "อยากจะรักแค่ไหน" (AWAY MESSAGE)  "เหยียบ" (FEARLESS)  "SILENCE"  "ถ้าไม่อยากเสียใจ" (WISH)  "แรง" (SUFFERING)  "โปรด" (DECEIVE)  "T MINUS ZERO"  "เสียง" (MUTE)  "WEAKNESS"  "ความรู้สึกของวันนี้" (FELT)  "เพลงรัก" (LOVE SONG)  "สาย" (DECAY)  "เก็บไว้" (ECHO)  "ไม่เคยเข้าใจเรื่องที่ต้องเข้าใจ" (WORDS)  "กอดคอ" (NOSTALGIA)  "หลงทาง" (HOME)  "ขอ" (WARM EYES)  (แทร็กที่ซ่อนไว้: "ใครจะหยุดความเหงา" เริ่มต้นที่ 6:50) |
| แอนทาย-กราวิตี (ANTI-GRAVITY) |  ออกจำหน่าย: 2 มีนาคม พ.ศ. 2560 (ซีดี) 26 มีนาคม พ.ศ. 2563 (แผ่นเสียง)  ค่ายเพลง: สนามหลวงมิวสิก  โปรดิวเซอร์: แซซาร์บี เดอกุซมัน ประทีปเดช เรืองวงศ์ (แทร็กที่ 10,11) จักริน จูประเสริฐ (แทร็กที่ซ่อนไว้) |  "เพชฌฆาตพายุนางฟ้า" (ANTI-GRAVITY)  "น้อง...น้อง?" (SPICY BEEF NACHO)  "ทางที่ลมผ่าน" (VERANDA)  "ความอ่อนแอ" (FEELING)  "ส่งมือ" (TRUST)  "หลอก" (NAIVE)  "ปล่อย" (NOISE)  "กอด" (AIRPORT)  "มีแค่เราสองคน" (TRIP)  "เพลงกลับบ้าน" (LULLABY)  (ร่วมกับ POD)  "หากโลกนี้ไม่มีความรัก" (EVERYDAY OCCURRENCE)  (ร่วมกับ POD)  "BLOODPUMP!"  "แสงไฟไม่จำเป็นในความมืดมิด" (NO WISH)  "แค้นรักอสรพิษ" (RAINBOW BOA)  "SORRY" (ZERO GRAVITY)  (แทร็กที่ซ่อนไว้: "เพราะความรักมันไม่เลือกเวลาเกิด" (BIRTH)) |
| สวีตโบรส์วิทแบดทีน (SWEET BROS. with BAD TEEN) |  ออกจำหน่าย: 24 กันยายน พ.ศ. 2563 (ซีดี) 25 มีนาคม พ.ศ. 2564 (ตลับเทป)  ค่ายเพลง: จีนี่ เรคคอร์ด  โปรดิวเซอร์: พูนศักดิ์ จตุระบุล จักริน จูประเสริฐ (แทร็กที่ 7) ธันวา เกตุสุวรรณ (แทร็กที่ 8-11) | SWEET BROS. "เรื่องของผู้ใหญ่" (SWEET BROS.)  "วันที่ฉันไม่อยู่" (TOMORROW)"  "คนขี้อ่อย" (FLIRT!)  "ยังไม่ถึงเวลา" (TIMING)  "เพื่อนเก่าชื่อความเจ็บช้ำ" (HOMECOMING)  (ร่วมกับ 25hours)  "รักครั้งสุดท้าย" (MY MAGNET) BAD TEEN "คำตัดสิน" (HEARTBEAT) "กลัวว่าความคิดถึงของฉันจะทำร้ายเธอ" (AFRAID) "ยอมแพ้" (SURRENDER) "ดับดวงอาทิตย์" (SHUT DOWN THE SUN)  (ร่วมกับ Twopee) "TONIGHT WE RUN" "ไม่ใช่ความรัก" (LOSER)  (ร่วมกับ โป่ง หินเหล็กไฟ)  |
| พีสส์ออฟเมมโมรี่ส์ (PIECES OF MEMORIES) |  ออกจำหน่าย: 31 มกราคม พ.ศ. 2565 (ซีดี)  ค่ายเพลง: จีนี่ เรคคอร์ด  โปรดิวเซอร์: พูนศักดิ์ จตุระบุล, วรวรรธน์ วิวรรธน์วณิชย์ |  "แนะนำ" (GO AWAY)  "นักซิ่งเจ้าน้ำตา" (ROUTE11)  "ได้โปรดจดจำฉันไว้" (MEMORY)  "ส่งเธอได้เท่านี้" (GOODBYE)  "หมดรัก" (EXPIRE)  "การที่ฉันได้รักเธอ" (LOVE AND LOST)  "เธอไม่ได้เดียวดาย" (DEAR YOUTH,)  "ฉันไม่คุ้นเคยกับความเหงา" (LONELINESS)  "สิ่งที่ดีที่สุดที่เกิดกับฉัน" (I SEE YOU) |
ผลงาน > อีพี

| ชื่ออัลบั้ม | รายละเอียด | รายชื่อเพลง |
| --- | --- | --- |
| สวีตโบรส์ (SWEET BROS.) |  ออกจำหน่าย: 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2563  ค่ายเพลง: จีนี่ เรคคอร์ด |  "เรื่องของผู้ใหญ่ (SWEET BROS.)"  "วันที่ฉันไม่อยู่ (TOMORROW)"  "คนขี้อ่อย (FLIRT!)"  "ยังไม่ถึงเวลา (TIMING)"  "เพื่อนเก่าชื่อความเจ็บช้ำ (HOMECOMING)"  (ร่วมกับ 25hours)  "รักครั้งสุดท้าย (MY MAGNET)" |
ผลงาน > อัลบั้มพิเศษ

| ชื่ออัลบั้ม | รายละเอียด | รายชื่อเพลง |
| --- | --- | --- |
| ออดิโอ ทรานสมิชชั่น (AUDIO TRANSMISSION) |  ออกจำหน่าย: พฤศจิกายน พ.ศ. 2560 (ซีดี)  ค่ายเพลง: สนามหลวงมิวสิก  บันทึกการแสดงสด Lomosonic Anti-Gravity Concert ในรูปแบบซีดี |  Disc 1 ".../—/.-/.-."  "เพชฌฆาตพายุนางฟ้า"  "คำตัดสิน"  "ถึงเวลา..."  "น้อง...น้อง?"  "วัน"  "ได้หรือไม่ได้"  "กอดคอ"  "เสียง"  "เพลงรัก"  "หลอก"  "แรง"  "ปล่อย" Disc 2 "บาด"  "มีแค่เราสองคน"  "ทางที่ลมผ่าน"  "ความอ่อนแอ"  "ส่งมือ"  "SORRY"  "แสงไฟไม่จำเป็นในความมืดมิด"  "กอด"  "อยากจะรักแค่ไหน"  "WEAKNESS"  "ความรู้สึกของวันนี้" Disc 3 "เพราะความรักมันไม่เลือกเวลาเกิด"  "BLOODPUMP!"  "เหยียบ"  "แค้นรักอสรพิษ"  "ดอกไม้ไฟ"  "เก็บไว้"  "ใครจะหยุดความเหงา"  "ขอ"  "หลงทาง" |
| ลอส ฟรีเควนซี่ (LOST FREQUENCIES) |  ออกจำหน่าย: 20 ตุลาคม พ.ศ. 2566 (ซีดี)  อัลบั้มที่นำหลาย ๆ เพลงจากอัลบั้ม Echo & Silence มาบันทึกเสียงใหม่ |  "ถึงเวลา..." (WAKE)  "เหยียบ" (FEARLESS)  "WEAKNESS"  "ความรู้สึกของวันนี้" (FELT)  "อยากจะรักแค่ไหน" (AWAY MESSAGE)  "เพลงรัก" (LOVE SONG)  "เก็บไว้" (ECHO)  "แรง" (SUFFERING)  "ถ้าไม่อยากเสียใจ" (WISH)  "เสียง" (MUTE)  "ใครจะหยุดความเหงา" (LOST FREQUENCIES)  "ขอ" (WARM EYES)  "หลงทาง" (HOME) |
ผลงาน > ซิงเกิล

| ปี | รายชื่อเพลง | อัลบั้ม |
| --- | --- | --- |
| 2552 | "ได้หรือไม่ได้" | FIREWORKS |
| 2552 | "วัน" | FIREWORKS |
| 2552 | "ดอกไม้ไฟ" | FIREWORKS |
| 2552 | "บาด" | FIREWORKS |
| 2554 | "ใครจะหยุดความเหงา" | ECHO & SILENCE |
| 2555 | "ถึงเวลา..." (WAKE) | ECHO & SILENCE |
| 2555 | "ความรู้สึกของวันนี้" (FELT) | ECHO & SILENCE |
| 2556 | "อยากจะรักแค่ไหน" (AWAY MESSAGE) | ECHO & SILENCE |
| 2556 | "เก็บไว้" (ECHO) | ECHO & SILENCE |
| 2556 | "ขอ (WARM EYES) | ECHO & SILENCE |
| 2557 | "เพลงรัก" (LOVE SONG) | ECHO & SILENCE |
| 2557 | "หลงทาง" (HOME) | ECHO & SILENCE |
| 2558 | "คำตัดสิน" (HEARTBEAT) | SWEET BROS. with BAD TEEN |
| 2558 | "เพราะความรักมันไม่เลือกเวลาเกิด" (BIRTH) | ANTI-GRAVITY |
| 2559 | "ปล่อย" (NOISE) | ANTI-GRAVITY |
| 2559 | "เพลงกลับบ้าน" (LULLABY)  (ร่วมกับ POD) | ANTI-GRAVITY |
| 2560 | "หลอก" (NAIVE) | ANTI-GRAVITY |
| 2560 | "ความอ่อนแอ" (FEELING) | ANTI-GRAVITY |
| 2560 | "ทางที่ลมผ่าน" (VERANDA) | ANTI-GRAVITY |
| 2560 | "เพชฌฆาตพายุนางฟ้า" (ANTI-GRAVITY) | ANTI-GRAVITY |
| 2560 | "ส่งมือ" (TRUST) | ANTI-GRAVITY |
| 2561 | "หากโลกนี้ไม่มีความรัก" (EVERYDAY OCCURRENCE)  (ร่วมกับ POD) | ANTI-GRAVITY |
| 2561 | "กอด" (AIRPORT) | ANTI-GRAVITY |
| 2561 | "SORRY" (ZERO GRAVITY) | ANTI-GRAVITY |
| 2562 | "TONIGHT WE RUN" | SWEET BROS. with BAD TEEN |
| 2562 | "กลัวความคิดถึงของฉันจะทำร้ายเธอ" (AFRAID) | SWEET BROS. with BAD TEEN |
| 2562 | "ดับดวงอาทิตย์" (SHUT DOWN THE SUN)  (ร่วมกับ Twopee) | SWEET BROS. with BAD TEEN |
| 2562 | "ยอมแพ้" (SURRENDER) | SWEET BROS. with BAD TEEN |
| 2563 | "วันที่ฉันไม่อยู่" (TOMORROW) | SWEET BROS. with BAD TEEN |
| 2563 | "ยังไม่ถึงเวลา" (TIMING) | SWEET BROS. with BAD TEEN |
| 2563 | "ไม่ใช่ความรัก" (LOSER)  (ร่วมกับ โป่ง หินเหล็กไฟ) | SWEET BROS. with BAD TEEN |
| 2563 | "รักครั้งสุดท้าย" (MY MAGNET) | SWEET BROS. with BAD TEEN |
| 2563 | "คนขี้อ่อย" (FLIRT!) | SWEET BROS. with BAD TEEN |
| 2564 | "หมดรัก" (EXPIRE) | PIECES OF MEMORIES |
| 2564 | "ส่งเธอได้เท่านี้" (GOODBYE) | PIECES OF MEMORIES |
| 2564 | "ได้โปรดจดจำฉันไว้" (MEMORY) | PIECES OF MEMORIES |
| 2565 | "นักซิ่งเจ้าน้ำตา" (ROUTE11) | PIECES OF MEMORIES |
| 2565 | "ฉันไม่คุ้นเคยกับความเหงา" (LONELINESS) | PIECES OF MEMORIES |
| 2567 | "HARD MODE" | LOMOSONIC6 |
| 2568 | "ถ้าหากฉันรู้ว่ามันจะเจ็บ" (ALT. ENDING) | LOMOSONIC6 |
ผลงาน > ซิงเกิลอื่น ๆ

"เมด อิน ไทยแลนด์" (ต้นฉบับ คาราบาว) (ประกอบซีรีส์ Carabao The Series)
"เจ้าตาก" (ต้นฉบับ คาราบาว) (ประกอบซีรีส์ Carabao The Series)
"สิ่งดีดี" (ต้นฉบับ Goose]) (ประกอบภาพยนตร์ Together วันที่รัก)
"เล่นของสูง" (ต้นฉบับ บิ๊กแอส)
"เพียงชายคนนี้ (ไม่ใช่ผู้วิเศษ)" (ต้นฉบับ เพชร โอสถานุเคราะห์) (ประกอบภาพยนตร์ ขุนแผน ฟ้าฟื้น)
"เธอไม่ได้เดียวดาย" (DEAR YOUTH,) (เพลงพิเศษแด่แฟนเพลง)
"นักโทษประหาร" (DEATH SENTENCE) (ต้นฉบับ จิรศักดิ์ ปานพุ่ม) (โปรเจกต์พิเศษ 40 ปีแกรมมี่ “ซนซน” นานที 40 ปีหน)
"ขอ..ไม่มีเธอ" (ENOUGH) (ร่วมกับ เรโทรสเปกต์) (โปรเจกต์ genie 100x100)
ผลงาน > บี-ไซดส์

"MERCHNDISC VOL.1" ออกจำหน่ายเมื่อปี พ.ศ. 2552 เป็น ดีที่ประกอบไปด้วย Tour diary และ Interview ความยาว 20 นาที และเพลงเดโมที่ไม่ได้บรรจุในอัลบั้มดอกไม้ไฟ 4 เพลง รวมถึงเพลงพิเศษที่ทางวงได้คัฟเวอร์เล่นในโอกาสต่าง ๆ วางขายเพียง 100 แผ่นในงาน FAT FESTIVAL ครั้งที่ 9
ผลงาน > คอนเสิร์ต

คอนเสิร์ต BIG MAX RS@SMALLROOM THE MUSIC คั่น เมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2552 ร่วมกับ โฟร์-มด, เฟย์ ฟาง แก้ว, ลิเดีย, กระแต อาร์สยาม, แทททู คัลเล่อร์, เดอะริชแมนทอย และ เลม่อนซุป
คอนเสิร์ต Lomosonic T Minus Zero 29 มีนาคม 2557 ณ แจ้งวัฒนะฮอลล์ เซ็นทรัลพลาซา แจ้งวัฒนะ
Lomosonic Anti-Gravity Concert 2 กันยายน 2560 ณ เมืองไทย จีเอ็มเอ็ม ไลฟ์เฮาส์ แอท เซ็นทรัลเวิลด์
คอนเสิร์ต Lomosonic Home #เป็นวัยรุ่นไม่มีบ้านให้กลับ 22 ธันวาคม 2562 ณ จีเอ็มเอ็ม ไลฟ์เฮาส์ แอท เซ็นทรัลเวิลด์
LOST FREQUENCIES CONCERT 6 พฤศจิกายน 2566 ณ เติมสุขสตูดิโอ
GRAND OPENING KBank-GMM Grammy Member Credit Card เปิดตัวบัตรเครดิตจีเอ็มเอ็มแกรมมี่วีซ่า แพลทินัม-กสิกรไทย 26 กันยายน 2567 ลานกิจกรรม ชั้น 2 ศูนย์การค้าดิเอ็มสเฟียร์ ถนนสุขุมวิท แขวงคลองตัน เขตคลองเตย กรุงเทพฯ
ผลงาน > ผลงานอื่น ๆ

เพลง "ต้องทำอย่างไรให้ลืมเธอ" ขับร้องโดย บอย อยู่ในอัลบั้ม Compilation ชื่อ Leisure Songs โดย Smallroom
เพลงโฆษณา "กระทิงแดง" ชุดรวม (เป้าหมายมีไว้พุ่งชน) เปิดช่วงฟุตบอลโลก 2010 ขับร้องโดย บอย
เพลง "เชื่อใจ" ความยาว 3 นาที ประกอบโฆษณา cockpit ขับร้องโดย บอย
เพลง 'ตัวประกัน' โดยศิลปิน Poobomb ในอัลบั้ม Smallroom007 'Boutuque' เนื้อร้อง ทำนอง เรียบเรียง อัดเครื่องดนตรีและเสียงร้องทั้งหมดโดย ป้อม โลโมโซนิค และ บู้ เสลอ
ป้อม ฉัตรชัย เคยสร้างผลงานมากมายในระหว่างศึกษาอยู่ระดับอุดมศึกษาแต่ที่เป็นที่จดจำและพูดถึงมากที่สุดก็คือเพลง ศึกษานารี และ วายร้าย ไวรัส
รางวัล

| ปี | รางวัล | สาขา | เสนอชื่อเข้าชิง | ผล |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2552 | แชนแนลวีไทยแลนด์ มิวสิกวิดีโอ อวอร์ด 2009 | มิวสิกวิดีโอเทคนิคพิเศษยอดเยี่ยม | ได้หรือไม่ได้ | เสนอชื่อเข้าชิง |
| 2565 | TOTY Music Awards 2021 | มิวสิควีดีโอแห่งปี | ส่งเธอได้เท่านี้ (Goodbye) | ชนะ |
แหล่งข้อมูลอื่น

เฟซบุ๊กของโลโมโซนิก
| ด ค กจีนี่เรคอร์ดส |
| --- | --- |
ผู้บริหาร:  วิเชียร ฤกษ์ไพศาล 
ศิลปินในปัจจุบัน:  กวาง เอบีนอร์มัล  กะลา  ขมิ้น กิ่งศักดิ์  เคลียร์  โจอี้ ภูวศิษฐ์  เดอะมูสส์  โนมอร์เทียร์  บอดี้สแลม  บอย พีซเมกเกอร์  บิ๊กแอส  ปั้น แบชเชอร์  ปาล์มมี  เปเปอร์ เพลนส์  โปเตโต้  พลพล  พาราด็อกซ์  เรโทรสเปกต์  ลาบานูน  โลโมโซนิก  เยสเซอร์เดส์  สวีตมัลเล็ต  อินสติงต์ 
คอนเสิร์ต:  จีนี่เฟสต์ 16 ปีแห่งความร็อก (2014)  จีนี่เฟสต์ 19 ปี กว่าจะร็อกเท่าวันนี้ (2018) 
ส่วนเกี่ยวข้อง:  จีราฟเรคอร์ดส  ยีนแล็บ  จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จีเอ็มเอ็ม มิวสิค
แนวรบด้านตะวันออก (สงครามโลกครั้งที่สอง)

| ด ค กแนวรบด้านตะวันออก |
| --- | --- |
 ค.ศ. 1941 บาร์บารอสซา แบรสต์  เบียวิสตอค–มินสค์  ระไซนี  โบรดี  เบสซาเรเบีย  ภัยพิบัติทาลลินน์  เลนินกราด  สโมเลนสค์ครั้งที่ 1  ฮาร์คอฟครั้งที่ 1  อูมัญ  โอเดสซา  เคียฟครั้งที่ 1  เซวัสโตปอล  รอสตอฟ  มอสโก  เคียร์ช  ฟินแลนด์ ค.ศ. 1942 ลูย์บัน  รเจฟ  โทโรเปตส์และฮอล์ม  เดเมียนสค์  ฮอล์มพ็อกเกต  เวลีคีเยลูคี  รเจฟ ฤดูร้อน 1942  ฮาร์คอฟครั้งที่ 2  สีน้ำเงิน  คอเคซัส  สตาลินกราด ยูเรนัส  มาร์ส  พายุฤดูหนาว  ลิตเติลแซเทิร์น ค.ศ. 1943 ไทดัลเวฟ  ฮาร์คอฟครั้งที่ 3  คูสค์  ฮาร์คอฟครั้งที่ 4  สโมเลนสค์ครั้งที่ 2  นีเปอร์ตอนล่าง  เคียฟครั้งที่ 2 ค.ศ. 1944 นีเปอร์และคาร์เพเทียน  เลนินกราดและนอฟโกรอด  คอร์ซุน-เชฟเชนคอฟสกี  นาร์วา  หย่อมฮูเบอ  ไครเมีย  ยาช–คีชีเนฟ  คาเรเลีย  บากราติออน  ลวอฟและซานโดเมียร์ซ  ดอพเพลคอพฟ์  ยาช–คีชีเนฟครั้งที่ 2  บอลติก  ริกา  ทาลลินน์  มูนซุนด์  เมเมล  แดแบร็ตแซ็น  ช่องดูกลา  เบลเกรด  เพ็ตซาโมและคิร์เคเนส  เคอร์ลันด์  ฮังการี บูดาเปสต์ ค.ศ. 1945 วิสตูลาและโอเดอร์  พอซนาน  ปรัสเซียตะวันออก  เคอนิชส์แบร์ค  ไฮลีเกนไบล์  ซัมลันด์  พอเมอเรเนียตะวันออก  คอลเบิร์ก  โซลสติส  ไซลีเชีย  เบรสเลา  ทะเลสาบบอลอโตน  เวียนนา  ที่ราบสูงซีโลว์  ฮัลเบอ  เบอร์ลิน  เชโกสโลวาเกีย การสงครามทางเรือ: ทะเลบอลติก  ทะเลดำ  มหาสมุทรอาร์กติก 
แนวรบด้านตะวันออกเป็นภาคพื้นหนึ่งในสงครามโลกครั้งที่สอง มีอักษะประเทศในทวีปยุโรป และคู่สงครามร่วมฟินแลนด์ฝ่ายหนึ่ง กับสหภาพโซเวียต โปแลนด์และชาติสัมพันธมิตรจำนวนหนึ่งอีกฝ่ายหนึ่งเป็นคู่สงคราม ภาคพื้นนี้กินอาณาบริเวณยุโรปตะวันออก บางส่วนของยุโรปเหนือและยุโรปใต้ สู้รบกันระหว่างวันที่ 22 มิถุนายน ค.ศ. 1941 ถึง 9 พฤษภาคม ค.ศ. 1945 ภาคพื้นดังกล่าวมีเรียกหลายชื่อแตกต่างกันไปตามประเทศ ชื่อที่โดดเด่น เช่น "มหาสงครามของผู้รักชาติ" (รัสเซีย: Великая Отечественная война, อักษรโรมัน: Velikaya Otechestvennaya voyna) ในอดีตสหภาพโซเวียต; แนวรบด้านตะวันออก (เยอรมัน: die Ostfront) การทัพตะวันออก (เยอรมัน: der Ostfeldzug) หรือ การทัพรัสเซีย (เยอรมัน: der Rußlandfeldzug) ในเยอรมนี
การยุทธ์บนแนวรบด้านตะวันออกประกอบกันเป็นการเผชิญหน้าทางทหารครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ มีลักษณะของความรุนแรงอย่างไม่เคยมีมาก่อน การทำลายไม่เลือกหน้า การเนรเทศขนานใหญ่ ตลอดจนการสูญเสียชีวิตมหาศาลอันเนื่องมาจากการสู้รบ ความอดอยาก การทอดทิ้ง โรคระบาด และการสังหารหมู่ แนวรบด้านตะวันออก อันเป็นแหล่งค่ายมรณะ การเดินขบวนแห่งความตาย (death march) เกตโต และโพกรมแทบทั้งหมด ถือเป็นศูนย์กลางของฮอโลคอสต์ จากตัวเลขประเมินผู้เสียชีวิตในสงครามโลกครั้งที่สอง 70 ล้านคน มีผู้เสียชีวิตราว 30 ล้านคนในแนวรบด้านตะวันออก[III] ซึ่งเป็นพลเรือนเสียมาก แนวรบด้านตะวันออกมีส่วนสำคัญในการกำหนดผลของสงครามโลกครั้งที่สอง และถือเป็นสาเหตุสำคัญประการหนึ่งอันนำไปสู่ความปราชัยของเยอรมนี สงครามนี้ลงเอยด้วยการล่มสลายของนาซีเยอรมนี การแบ่งประเทศเยอรมนีนานเกือบครึ่งศตวรรษ และการก้าวขึ้นเป็นรัฐอภิมหาอำนาจทางทหารและอุตสาหกรรมของสหภาพโซเวียต
เบื้องหลัง

แม้เยอรมนีกับสหภาพโซเวียตจะชังในอุดมการณ์ของอีกฝ่าย แต่ทั้งสองต่างไม่ชอบผลของสงครามโลกครั้งที่หนึ่งด้วยกัน สหภาพโซเวียตเสียดินแดนผืนใหญ่ในยุโรปตะวันออกไป อันเป็นผลมาจากสนธิสัญญาเบรสท์-ลีตอฟสก์ ซึ่งได้ยกให้ตามข้อเรียกร้องของเยอรมนีและยอมยกโปแลนด์ ลิทัวเนีย เอสโตเนีย ลัตเวียและฟินแลนด์ ฯลฯ ให้แก่ "ฝ่ายมหาอำนาจกลาง" ต่อมา เมื่อเยอรมนียอมจำนนต่อฝ่ายสัมพันธมิตรบ้าง ดินแดนเหล่านี้ถูกปลดปล่อยภายใต้เงื่อนไขของการประชุมสันติภาพปารีส ค.ศ. 1919 แต่ขณะนั้นรัสเซียอยู่ในภาวะสงครามกลางเมือง ฝ่ายสัมพันธมิตรไม่รับรองรัฐบาลบอลเชวิค และสหภาพโซเวียตยังไม่ถูกก่อตั้งขึ้นจนอีก 4 ปีให้หลัง ฉะนั้นจึงไม่มีผู้แทนรัสเซียเข้าร่วมประชุม
สนธิสัญญาโมโลตอฟ-ริบเบนทรอพ ซึ่งมีการลงนามเมื่อเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1939 เป็นความตกลงไม่รุกรานระหว่างนาซีเยอรมนีกับสหภาพโซเวียต ซึ่งมีพิธีสารลับที่มุ่งย้อนยุโรปกลางคืนสู่สถานะเดิมก่อนสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง โดยการแบ่งดินแดนระหว่างเยอรมนีกับสหภาพโซเวียต ฟินแลนด์ เอสโตเนีย ลัตเวียและลิทัวเนียจะกลับไปอยู่ในการควบคุมของโซเวียต ขณะที่โปแลนด์และโรมาเนียจะถูกแบ่งระหว่างทั้งสอง
ตามข้อมูลของแอนดรูว์ นากอร์สกี (Andrew Nagorski) (2007; The Greatest Battle) อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ได้ประกาศเจตนารมณ์ในการบุกครองสหภาพโซเวียตเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม ค.ศ. 1939 ต่อคาร์ล ยาคอบ บูร์คฮาร์ดท์ ข้าหลวงสันนิบาตชาติ โดยกล่าวว่า "ทุกอย่างที่ผมทำมุ่งต่อต้านพวกรัสเซีย ถ้าทางตะวันตกโง่และตาบอดเกินกว่าจะฉวยสิ่งนี้ เช่นนั้นผมจะถูกบังคับให้หันไปทำความตกลงกับพวกรัสเซีย เอาชนะตะวันตก และจากนั้นหลังประเทศเหล่านั้นแพ้แล้ว ค่อยหันกำลังของผมทั้งหมดต่อสหภาพโซเวียต ผมต้องการยูเครนเพื่อที่เขาจะทำให้เราอดอยากไม่ได้ เหมือนที่เคยเกิดในสงครามครั้งที่แล้ว"
เยอรมนีกับสหภาพโซเวียตบุกครองและแบ่งโปแลนด์ใน ค.ศ. 1939 เดือนพฤศจิกายนปีนั้น หลังฟินแลนด์ปฏิเสธเงื่อนไขสนธิสัญญาความร่วมมือร่วมกันของโซเวียต สหภาพโซเวียตจึงรุกรานฟินแลนด์ในสงครามที่ต่อมาได้ชื่อว่า สงครามฤดูหนาว ซึ่งเป็นความขัดแย้งอันขมขื่นที่ลงเอยด้วยชัยชนะเพียงบางส่วนของโซเวียต เดือนมิถุนายน ค.ศ. 1940 สหภาพโซเวียตยึดครองและผนวกรัฐบอลติกทั้งสามอย่างมิชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งเป็นพฤติการณ์ที่ละเมิดอนุสัญญาเฮกปี 1899 และ 1907 อนุสัญญาและสนธิสัญญาทวิภาคีที่สหภาพโซเวียตลงนามกับรัฐบอลติกจำนวนมาก และรัฐตะวันตกส่วนมากไม่เคยรับรอง สนธิสัญญาโมโลตอฟ-ริบเบนทรอพให้หลักประกันอย่างเห็นได้ชัดแก่โซเวียตในการยึดครองทั้งรัฐบอลติกและภูมิภาคทางเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือของโรมาเนีย (บูโควินาเหนือและเบสซาราเบีย) แม้ฮิตเลอร์จะประกาศการบุกครองสหภาพโซเวีตย โดยอ้างการผนวกดินแดนบอลติกและโรมาเนียของโซเวียตว่าละเมิดความเข้าใจต่อสนธิสัญญาฯ ของเยอรมนี ดินแดนโรมาเนียที่ถูกผนวกนั้นถูกแบ่งระหว่างสาธารณรัฐโซเวียตยูเครนและมอลโดวา
อุดมการณ์ > อุดมการณ์ของเยอรมนี

อดอล์ฟ ฮิตเลอร์โต้เถียงใน ไมน์คัมพฟ์ อัตชีวประวัติของตน ถึงความจำเป็นของแนวคิดเลเบนซเราม์ (เยอรมัน: Lebensraum) ซึ่งเป็นการเข้ายึดดินแดนใหม่เพื่อการตั้งถิ่นฐานของชาวเยอรมันทางตะวันออกของเยอรมนี เขาดำริการตั้งถิ่นฐานชาวเยอรมันในที่นั้นเป็นชนชาติปกครอง (master race) ขณะที่กำจัดหรือเนรเทศผู้อยู่อาศัยส่วนมากไปยังไซบีเรียและใช้ที่เหลือเป็นแรงงานทาส สำหรับพวกนาซีที่ยึดมั่นในหลักการ (ดังเช่นฮิมม์เลอร์) สงครามกับสหภาพโซเวียตเป็นการต่อสู้ของนาซีต่อคอมมิวนิสต์ และเชื้อชาติอารยันต่ออุนแทร์เมนซเชน (ต่ำกว่ามนุษย์) สลาฟ ฮิตเลอร์เอ่ยถึงโดยใช้คำพิเศษว่า "สงครามแห่งการทำลายล้าง" ในแผนการชื่อ "เจเนรัลพลันโอสท์" (Generalplan Ost) ประชากรยุโรปกลางและสหภาพโซเวียตที่ถูกยึดครองจะถูกเนรเทศไปยังไซบีเรียตะวันตกบางส่วน บางส่วนตกเป็นทาส และถูกกำจัดทิ้งไปในที่สุด ชาวเยอรมันหรือ "ผู้ที่แผลงเป็นเยอรมัน" (Germanized) จะตั้งนิคมในดินแดนที่พิชิตได้ นอกจากนี้ พวกนาซียังมุ่งกวาดล้างประชากรชาวยิวขนาดใหญ่ในยุโรปกลางและตะวันออก เป็นส่วนหนึ่งของโครงการนาซีที่มุ่งกำจัดชาวยิวทุกคนในยุโรป
หลังความสำเร็จขั้นต้นของเยอรมนีที่ยุทธการเคียฟ อดอล์ฟ ฮิตเลอร์มองว่าสหภาพโซเวียตอ่อนแอทางทหารและสุกงอมแก่การพิชิตทันทีทันใด วันที่ 3 ตุลาคม ค.ศ. 1941 เขาประกาศว่า "เราทำแค่เตะที่ประตู และอาคารที่ผุพังทั้งหลังก็จะถล่มลงมา" ดังนั้น เยอรมนีคาดหวังบลิทซครีกช่วงสั้น ๆ อีกครั้งหนึ่ง และไม่มีการเตรียมการจริงจังต่อการสงครามยืดเยื้อ อย่างไรก็ดี หลังชัยชนะอย่างเด็ดขาดของโซเวียตที่ยุทธการสตาลินกราดและสถานการณ์ทางทหารอันเลวร้ายมากของเยอรมนีอันเป็นผล ฮิตเลอร์และโฆษณาชวนเชื่อนาซีประกาศว่า สงครามเป็นการป้องกันอารยธรรมตะวันตกต่อการถูกทำลายโดย "ฝูงบอลเชวิก" (Bolshevik horde) ใหญ่โตที่กำลังหลั่งไหลเข้าสู่ยุโรป
อุดมการณ์ > อุดมการณ์ของโซเวียต

ระบอบโซเวียต ซึ่งมีโจเซฟ สตาลินเป็นผู้นำ วางแผนการขยายอุดมการณ์ลัทธิมากซ์-เลนิน และให้ความช่วยเหลือแก่ความคืบหน้าของการปฏิวัติโลก ในความเป็นจริง สตาลินได้ยึดหลักการสังคมนิยมประเทศเดียว (Socialism in one country) และใช้หลักการนั้นสร้างความชอบธรรมแก่การปรับให้สหภาพโซเวียตเป็นประเทศอุตสาหกรรมช่วงคริสต์ทศวรรษ 1930 นาซีเยอรมนี ซึ่งวางตัวเป็นรัฐที่ต่อต้านคอมมิวนิสต์มาอย่างต่อเนื่อง และได้ยืนยันฐานะอย่างเป็นทางการด้วยการลงนามในกติกาสัญญาต่อต้านโคมินเทิร์นกับญี่ปุ่น และอิตาลี นับเป็นขั้วตรงข้ามทางอุดมการณ์โดยตรงกับสหภาพโซเวียต ความตึงเครียดจากอุดมการณ์ได้เปลี่ยนไปเป็นสงครามตัวแทนระหว่างนาซีเยอรมนีและสหภาพโซเวียต เมื่อ ใน ค.ศ. 1936 เยอรมนีและฟาสซิสต์อิตาลีเข้าแทรกแซงสงครามกลางเมืองสเปน โดยสนับสนุนฝ่ายชาตินิยมสเปน ขณะที่ฝ่ายโซเวียตสนับสนุนสาธารณรัฐสเปนที่สอง ซึ่งนำโดยพวกสังคมนิยมและคอมมิวนิสต์อย่างโดดเด่น
เหตุการณ์อันชลุสส์ออสเตรียของเยอรมนี ใน ค.ศ. 1938 และการตัดเชโกสโลวาเกียแสดงถึงความเป็นไปไม่ได้ที่จะสร้างระบบความมั่นคงร่วมในทวีปยุโรป ซึ่งเป็นนโยบายที่ได้รับการสนับสนุนจากมักซิม ลิตวินอฟ รัฐมนตรีต่างประเทศโซเวียต ความล้มเหลวดังกล่าว ตลอดจนความไร้ความสามารถของผู้นำอังกฤษและฝรั่งเศสที่จะลงนามพันธมิตรทางการเมืองและทางทหารเพื่อต่อต้านเยอรมนีเต็มขั้นกับสหภาพโซเวียต นำไปสู่สนธิสัญญาโมโลตอฟ-ริบเบนทรอพระหว่างสหภาพโซเวียตกับเยอรมนีช่วงปลายเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1939 การลงนามดังกล่าวนี้นำไปสู่การพลิกผันการโฆษณาชวนเชื่อของโซเวียต นาซีไม่ถูกพรรณนาว่าเป็นศัตรูคู่อาฆาตอีกต่อไป และสื่อสหภาพโซเวียตนำเสนอว่าเยอรมนีเป็นกลาง และกล่าวโทษโปแลนด์ สหราชอาณาจักรและฝรั่งเศสว่าเป็นผู้ก่อสงคราม อย่างไรก็ดี หลังเยอรมนีบุกตี ฐานะของรัฐบาลโซเวียตก็เปลี่ยนมาเป็นต่อต้านนาซีเต็มตัว
การตัดสินใจทำสงคราม

เป็นช่วงเวลาเกือบสองปีที่แนวชายแดนเยอรมนี-โซเวียตคงความสงบอยู่ ขณะที่เยอรมนีรุกรานเดนมาร์ก นอร์เวย์ ฝรั่งเศส กลุ่มประเทศแผ่นดินต่ำและคาบสมุทรบอลข่าน ฮิตเลอร์มีความตั้งใจที่จะฉีกสนธิสัญญาไม่รุกรานและโจมตีสหภาพโซเวียต ความพยายามของฮิตเลอร์กลายเป็นรูปเป็นร่างเมื่อถึงฤดูใบไม้ผลิของปี 1940 ฮิตเลอร์เชื่อว่าสหภาพโซเวียตจะต้องยอมจำนนอย่างง่ายดายหลังจากต้องเผชิญกับการโหมกระหน่ำบุกของกองทัพเยอรมัน และสงครามน่าจะยุติลงก่อนที่ฤดูหนาวอันทารุณในสหภาพโซเวียตจะมาถึง
บางคนมีความเห็นว่าโจเซฟ สตาลินมีความกลัวที่จะทำสงครามกับเยอรมนี หรือไม่คาดว่าเยอรมนีจะทำสงครามสองด้าน และไม่ต้องการรบกวนฮิตเลอร์ บางคนบอกว่าสตาลินต้องการให้เยอรมนีทำสงครามกับประเทศทุนนิยมอื่น อีกแง่มุมหนึ่งก็คือ สตาลินเชื่อว่าสงครามจะเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1942 เมื่อทุกอย่างเตรียมพร้อมเสร็จสิ้นแล้ว และไม่เชื่อว่าสงครามจะเกิดขึ้นก่อนหน้านั้นอย่างแน่นอน
ถึงแม้ว่าเยอรมนีจะรวบรวมกองทัพขนาดใหญ่ไว้ในโปแลนด์ตะวันออก และใช้เครื่องบินสำรวจเหนือแนวชายแดนหลายรอบ แต่สตาลินละเลยสัญญาณดังกล่าว รวมไปถึงหน่วยสืบราชการลับด้วยเช่นกัน ไม่กี่คืนก่อนหน้าการรุกรานจะเริ่มต้น ทหารโซเวียตได้รับคำสั่งที่ลงนามโดยจอมพลแซมยอน ติโมเชนโก และพลเอกเกออร์กี จูคอฟ ตามคำสั่งของสตาลินว่า "ห้ามตอบโต้การกระทำใด ๆ" และ "ห้ามลงมือต่อข้าศึกโดยปราศจากคำสั่งโดยตรง" การโจมตีสหภาพโซเวียตของเยอรมนีทำให้นายพลระดับสูงของโซเวียตพากันแปลกใจ แม้ว่าสตาลินจะได้รับรายงานของหน่วยข่าวกรองเตือนว่าจะมีการรุกรานก็ตาม
ลำดับเหตุการณ์ > มอสโกและรอสตอฟ : ฤดูใบไม้ร่วง 1941

จากนั้น ฮิตเลอร์ตัดสินใจกลับมารุกสู่กรุงมอสโกต่อ โดยได้มีการจัดกลุ่มยานเกราะเป็นกองทัพยานเกราะเพื่อการณ์นี้ ในปฏิบัติการไต้ฝุ่น ซึ่งเริ่มตั้งแต่วันที่ 30 กันยายน กองทัพยานเกราะที่ 2 เร่งรุดตามถนนลาดยางตั้งแต่โอริออล (ถูกยึดเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม) ไปจนถึงแม่น้ำโอกาที่ปลัฟซโคเย ขณะที่กองทัพยานเกราะที่ 4 (ถูกโอนจากกองทัพกลุ่มเหนือมายังกองทัพกลุ่มกลาง) และกองทัพยานเกราะที่ 3 ล้อมกำลังโซเวียตในวงล้อมขนาดใหญ่สองวงที่เวียซมาและเบรียนสก์ กองทัพกลุ่มเหนือตั้งอยู่หน้าเลนินกราดและพยายามตัดเส้นทางรถไฟเชื่อมที่มกา (Mga) ไปทางตะวันออก นับเป็นจุดเริ่มต้นของการล้อมเลนินกราดนาน 900 วัน เหนือเส้นอาร์กติกเซอร์เคิลขึ้นไป กำลังผสมเยอรมัน-ฟินแลนด์เริ่มต้นบุกไปยังมูร์มันสก์ แต่ไม่อาจบุกไปได้เกินกว่าแม่น้ำซาปัดนายา ลิตซา ที่ซึ่งหยุดตั้งมั่นไว้
กองทัพกลุ่มใต้ผลักลงใต้จากแม่น้ำนีเปอร์ไปยังฝั่งทะเลอะซอฟ ทั้งยังเคลื่อนทัพผ่านฮาร์คอฟ คูสค์ และสตาลิโน กองทัพที่ 11 เคลื่อนเข้าสู่ไครเมียและเข้ายึดทั้งคาบสมุทรได้เมื่อถึงฤดูใบไม้ร่วง (ยกเว้นซาวัสโตปอล ซึ่งสามารถต้านทานได้ถึงวันที่ 3 กรกฎาคม ค.ศ. 1942) วันที่ 21 พฤศจิกายน ฝ่ายเยอรมันยึดรอสตอฟ ประตูสู่คอเคซัส อย่างไรก็ดี แนวรบเยอรมันยังยืดยาวเกินไป และโซเวียตฝ่ายตั้งรับตีโต้ตอบหัวหอกของกองทัพยานเกราะที่ 1 จากทางเหนือ บีบให้กองทัพยานเกราะที่ 1 ต้องถอนตัวออกจากนครและถอยไปหลังแม่น้ำมีอุส (Mius) นับเป็นการร่นถอยสำคัญครั้งแรกของเยอรมนีในสงคราม
ขณะที่ฤดูหนาวใกล้เข้ามา ฝ่ายเยอรมันเริ่มต้นบุกครั้งสุดท้ายซึ่งเปิดฉากขึ้นเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน เมื่อฝ่ายเยอรมันพยายามโอบล้อมกรุงมอสโก วันที่ 27 พฤศจิกายน กองทัพยานเกราะที่ 4 บุกไปถึงรัศมี 30 กิโลเมตรจากเครมลิน เมื่อบุกไปถึงจุดพักสุดท้ายของแนวมอสโกที่ฮิมคี ขณะเดียวกันนั้น กองทัพยานเกราะที่ 2 แม้จะพยายามอย่างเต็มที่ ก็ไม่อาจยึดตูลา นครโซเวียตแห่งสุดท้ายที่ขวางทางบุกสู่กรุงมอสโกได้ หลังการประชุมซึ่งจัดที่ออร์ชา ระหว่างพลเอก ฟรันซ์ ฮัลแดร์ หัวห้าเสนาธิการทหารบก และหัวหน้ากลุ่มกองทัพและกองทัพทั้งสาม ได้ตัดสินใจผลักดันไปยังกรุงมอสโก ซึ่งจอมพล เฟดอร์ ฟอน บอค หัวหน้ากองทัพกลุ่มกลาง ให้เหตุผลว่า จะเป็นการดีกว่าแก่พวกเขาที่จะเสี่ยงดวงในสมรภูมิแทนที่จะคอยให้ข้าศึกรวบรวมกำลังมากขึ้น
อย่างไรก็ดี เมื่อถึงวันที่ 6 ธันวาคม เป็นที่ประจักษ์แล้วว่า เวร์มัคท์อ่อนแอเกินกว่าจะยึดกรุงมอสโกได้ และการเข้าตีถูกหยุดพักไว้ จากนั้น จอมพลชาโปชนิคอฟเริ่มการตีโต้ตอบของเขา โดยใช้กองหนุนที่เพิ่งระดมมาใหม่ ๆ เช่นเดียวกับกองพลตะวันออกไกลที่ได้รับการฝึกอย่างดีที่เพิ่งย้ายมาจากทางตะวันออก หลังญี่ปุ่นรับประกันจะวางตนเป็นกลาง