stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อาหารโอกินาวะ
ประวัติ

อาหารโอกินาวะได้รับอิทธิพลส่วนใหญ่มาจากอาหารจีนและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้สืบเนื่องจากการค้าขายที่มีมายาวนาน มันเทศเข้าสู่โอกินาวะเมื่อปี ค.ศ. 1605 ที่ต่อมาได้กลายเป็นอาหารหลักของโอกินาวะจนถึงต้นศตวรรษที่ 20 บทความที่เขียนโดยบริษัทคิคโคแมนระบุว่ามะระและบวบในโอกินาวะถูกนำไปจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ต่อมาเมื่ออาณาจักรรีวกีวตกเป็นรัฐบรรณาการของจีน พ่อครัวชาวโอกินาวะจำนวนหนึ่งได้เข้าไปเรียนรู้การทำอาหารอย่างจีนที่มณฑลฝูเจี้ยน ด้วยเหตุนี้อาหารจีนส่งอิทธิพลสู่อาหารโอกินาวะมาจนถึงปัจจุบัน และบทความของคิคโคแมนยังกล่าวไปอีกว่าการกลั่นอาวาโมริ (ญี่ปุ่น: 泡盛; โรมาจิ: Awamori) อาจเป็นสิ่งเดียวกับเหล้าขาวซึ่งได้รับไปจากสยามหรือประเทศไทยในปัจจุบัน โดยเข้าสู่โอกินาวะตั้งแต่ศตวรรษที่ 15 ครั้นเมื่อแคว้นคาโงชิมะเข้ารุกรานอาณาจักรรีวกีว เหล่าพ่อครัวโอกินาวะจึงเข้าไปร่ำเรียนการทำอาหารญี่ปุ่น และด้วยเหตุนี้จึงทำให้อาหารโอกินาวะได้รับอิทธิพลจากอาหารญี่ปุ่นเพิ่มขึ้นมาอีก
ในช่วงที่สหรัฐปกครองโอกินาวะหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ในระยะเวลาดังกล่าว อาหารกระป๋องได้รับความนิยมมาก ร้านแฮมเบอร์เกอร์แบบอเมริกันผุดขึ้นในโอกินาวะ ชาวโอกินาวะเองก็คุ้นชินกับวัฒนธรรมอาหารของอเมริกันเป็นอย่างดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีทหารสหรัฐเข้ามาประจำการอยู่ในโอกินาวะนับตั้งแต่สิ้นสงครามโลกครั้งที่สอง
ลักษณะ

อาหารโอกินาวะมีการใช้ผักและผลไม้ประกอบ โดยได้รับอิทธิพลจากอาหารเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีการใช้สมุนไพรและเครื่องเทศมากกว่าอาหารญี่ปุ่นแผ่นดินใหญ่ แต่น้อยกว่าอาหารในกลุ่มประเทศหมู่เกาะเขตร้อนอื่น ๆ อาหารโอกินาวะส่วนใหญ่จะประกอบไปด้วยเกลือ, มิโซะ, ปลาโอแห้ง, สาหร่ายคมบุ และเห็ดชนิดต่าง ๆ
ลักษณะเด่นอีกอย่างหนึ่งของอาหารโอกินาวะคือนิยมใช้เนื้อสัตว์ โดยมีแหล่งโปรตีนหลักคือเนื้อหมู ส่วนหนึ่งก็เพราะหมู่เกาะโอกินาวะแทบมิได้รับอิทธิพลจากศาสนาพุทธหรือรับนโยบายงดบริโภคเนื้อสัตว์ของรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะ ทั้งนี้โอกินาวะมีวัฒนธรรมการเลี้ยงสัตว์เพื่อบริโภคมาตั้งแต่สมัยเอโดะแล้ว ชาวโอกินาวะกล่าวถึงอาหารของพวกตนว่า "เริ่มด้วยหมู จบที่หมู" และ "หมูกินได้ทุกส่วนยกเว้นกีบเท้าและเสียงร้องอู๊ด ๆ ของมัน"
แม้โอกินาวะจะล้อมรอบไปด้วยทะเล แต่ชาวโอกินาวะบริโภคอาหารทะเลค่อนข้างน้อยหากเปรียบเทียบกับวัฒนธรรมชายฝั่งทะเลในที่อื่น ๆ ปลาและผลิตภัณฑ์จากอาหารทะเลต่าง ๆ ไม่สามารถเก็บไว้ได้นาน เพราะสภาพอากาศของโอกินาวะค่อนข้างร้อน อาจทำให้เน่าเสียง่าย ด้วยเหตุนี้จึงมีวิธีถนอมอาหาร เป็นต้นว่าหมักเกลือ, ตากแห้ง, ย่าง, เคี่ยวกับซอสถั่วเหลือง หรือทำเป็นคามาโบโกะแทน ส่วนซาชิมิในโอกินาวะมีให้รับประทานค่อนข้างจำกัด ด้วยอุณหภูมิบนเกาะส่งผลให้ความสดใหม่คงอยู่ได้ไม่นาน ต่างจากญี่ปุ่นแผ่นดินใหญ่
ภาษามณีปุระพิษณุปุระ

ระวังสับสนกับ ภาษามณีปุระ
| ภาษามณีปุระพิษณุปุระ |
| --- | --- |
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী

ภูมิภาค: ส่วนใหญ่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดียและบังกลาเทศ
ชาติพันธุ์: ชาวมณีปุระพิษณุปุระ
จำนวนผู้พูด: 120,000  (2001–2003)Census of India 2001
ตระกูลภาษา: อินโด-ยูโรเปียน  อินโด-อิเรเนียนอินโด-อารยันตะวันออกเบงกอล–อัสสัมภาษามณีปุระพิษณุปุระ
ระบบการเขียน: อักษรเบงกอล-อัสสัม
รหัสภาษา
ISO 639-3: bpy
ภาษามณีปุระพิษณุปุระ (বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী) เป็นภาษาในกลุ่มอินโด-อารยัน พูดในบางส่วนของแคว้นอัสสัม, ตรีปุระ, มณีปุระในประเทศอินเดีย และบางส่วนของบังกลาเทศ และพม่าต่างจากภาษามณีปุระหรือภาษาไมไตที่เป็นตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า
ประวัติและพัฒนาการ

ภาษามณีปุระพิษณุปุระมีผู้พูดในบางส่วนของรัฐอัสสัม ตรีปุระและมณีปุระในอินเดีย เช่นเดียวกับในบังกลาเทศ พม่า และประเทศอื่น ๆ ภาษานี้ต่างจากภาษากลุ่มอินโด-อารยันอื่น ๆ เช่น ภาษาเบงกอล ภาษาโอริยา ภาษาอัสสัม โดยภาษานี้มีถิ่นกำเนิดและพัฒนาขึ้นในรัฐมณีปุระ โดยเกิดขึ้นครั้งแรกรอบ ๆ ทะเลสาบโลกตัก หลักฐานรุ่นแรก ๆ ที่กล่าวถึงภาษานี้เป็นบันทึกทางประวัติศาสตร์ในพุทธศตวรรษที่ 23 ชื่อ ขุมัล ปุรณะ เขียนโดยบัณฑิต นวเขนทรา ศรมะ หลักฐานอื่น ๆ แสดงให้เห็นว่าภาษานี้เกิดในรัฐมณีปุระก่อนพุทธศตวรรษที่ 24 G.A. Grierson เรียกภาษานี้ว่า ภาษามณีปุระพิษณุปุระ แต่บางคนเรียกเพียงภาษาพิษณุปุระ
ผู้พูดภาษานี้ส่วนใหญ่ย้ายออกจากรัฐมณีปุระเข้าสู่รัฐอัสสัม ตรีปุระ สิลเหติ และจาชัร ในช่วงระหว่างพุทธศตวรรษที่ 23 เนื่องจากความขัดแย้งภายในระหว่างเจ้าชายในมณีปุระและการรุกรานของพม่า เป็นการยากที่ผู้พูดภาษามณีปุระพิษณุปุระจะรักษาภาษาของตนไว้ ภายใต้อิทธิพลของภาษาไมไต
แม้ว่าใน พ.ศ. 2434 Grierson พบผู้พูดภาษานี้ 2-3 หมู่บ้านใกล้พิษณุปุระ แต่ภาษานี้เริ่มสูญสลายอย่างช้า ๆ ภายในมณีปุระซึ่งคนส่วนใหญ่พูดภาษาไมไต และเริ่มสูญหายในบังกลาเทศและจาชัรซึ่งคนส่วนใหญ่พูดภาษาเบงกอล ภาษานี้ยังเหลือผู้พูดอยู่ในชิริบัม (ส่วนย่อยในมณีปุระ) ตำบลจาชัรในอัสสัม และกลุ่มเล็ก ๆ ในบังกลาเทศและมณีปุระ
จุดเริ่มต้น

ผู้พูดภาษานี้เรียกภาษาของตนว่า อิมัรทาร์ หมายถึงภาษาของแม่ เขาเรียกตนเองว่าชาวมณีปุระ และใช้คำว่า "ชาวพิษณุปุระ" หรือ "พิษณุปริยา" เพื่อแยกตนเองออกจากกลุ่มอื่น ๆ ในมณีปุระ คำว่า "พิษณุปริยา" อาจมาจากคำว่าพิษณุปุระ โดยเติมปัจจัย –อิยา เพื่อให้หมายความว่าประชาชนของพิษณุปุระ ชาวพิษณุปุระดั้งเดิมเชื่อว่าพวกเขาเข้าสู่มณีปุระโดยอพยพมาจากทวารกะและหัสตินาปุระ หลังจากเกิดสงครามมหาภารตะ มีการกล่าวกันว่าการอพยพครั้งนี้นำโดยพภรุวาหนะ บุตรของอรชุนกับจิตรางคทา นักวิชาการและนักประวัติศาสตร์บางคนสนับสนุนทฤษฎีนี้ จากการสังเกตลักษณะของภาษา ภาษานี้ได้รับอิทธิพลจากภาษาสันสกฤตและภาษามหาราษฏรี เช่นเดียวกับภาษาปรากฤต เช่น ภาษาเสาราเสนี ภาษาเสาราเสนีนี้เป็นภาษาของทหารและประชาชนในทุ่งกุรุเกษตร มัธยเทศ อินทรปรัศถ์และหัสตินาปุระ อย่างไรก็ตาม K.P. Sinha ไม่เห็นด้วยกับทฤษฎีนี้และเห็นว่าภาษามณีปุระพิษณุปุระมาจากภาษามคธี
ภาษามณีปุระพิษณุปุระไม่ใช่ตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า แต่ใกล้เคียงกับภาษากลุ่มอินโด-อารยัน โดยได้รับอิทธิพลจากภาษาไมไตทั้งทางด้านไวยากรณ์และการออกเสียง ในแต่ละช่วงของพัฒนาการ ภาษาเสาราเสนี ภาษามคธี ภาษามหาราษฏรีและตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่าเข้ามามีอิทธิพลมาก ภาษานี้อาจจะพัฒนามาจากภาษาสันสกฤต ภาษาเสาราเสนี และภาษามหาราษฏรีเช่นเดียวกับภาษาฮินดี ภาษาอัสสัม ภาษาเบงกอล และภาษาโอริยา อิทธิพลจากภาษาเสาราเสนีและภาษามหาราษฏรีเห็นได้จากคำสรรพนาม การเชื่อมต่อ และการลงท้ายการก และมีลักษณะบางอย่างจากภาษามคธีปนอยู่ด้วย ภาษานี้คำศัพท์จากภาษาไมไตที่ออกเสียงแบบเก่าในช่วงพ.ศ. 2000 – 2200 ซึ่งอาจเป็นเพราะผู้พูดส่วนใหญ่อพยพออกจากมณีปุระในพุทธศตวรรษที่ 24
สำเนียง

ภาษานี้มีสองสำเนียงคือ ราชัร คัง (หมู่บ้านพระราชา) และมาไท คัง (หมู่บ้านราชินี) ในทาสัทศาสตร์ สำเนียงราชัร คัง เกี่ยวข้องกับภาษาอัสสัมและไมไต ส่วนสำเนียงมาไท คัง เกี่ยวข้องกับภาษาเบงกอล แต่ในทางคำศัพท์ สำเนียงมาไท คัง ได้รับอิทธิพลจากภาษาไมไตมาก ส่วนราชัร คัง ใกล้เคียงกับภาษาอัสสัมและภาษาเบงกอลมากกว่า นอกจากนี้แล้ว ทั้งสองสำเนียงไม่ต่างกัน
ระบบการเขียน

ชาวพิษณุปุระดั้งเดิมกล่าวว่าพวกเขามีระบบการเขียนเป็นของตนเองคืออักษรเทวนาครีที่เคยใช้เขียนภาษาพิศนุปริยะมาก่อนหน้านี้ ในยุคการศึกษาสมัยใหม่ภายใต้การปกครองของอังกฤษโดยผ่านทางภาษาเบงกอล ผู้พูดภาษานี้เริ่มเปลี่ยนมาใช้อักษรเบงกอล
สัญลักษณ์สระ: া ি ী ু ূ ৃ ে ৈ ো ৌ
เครื่องหมายเสริมสัทอักษรอื่น ๆ: ৼ ং ঃ ঁ
สระเดี่ยว: অ আ ই ঈ উ ঊ এ ঐ ও ঔ
พยัญชนะ: ক খ গ ঘ ঙ ছ জ ঝ ঞ ট ঠ ড ঢ ণ ত থ দ ধ ন প  ফ ব ম য র ল শ ষ স হ ড় ঢ় য় ৱ
ตัวเลข: ০ ১ ২ ৩ ৪ ৫ ৬ ৭ ৮ ৯
ระบบการเขียน > สระ

অ - ô - [ɔ]
আ া - ā - [a]
ই ি - i - [i]
ঈ ী - ī - [i]
উ ু - u - [u]
ঊ ূ - ū - [u]
ঋ ৃ - ri - [ɹi]
এ ে - e - [e/ɛ]
ঐ ৈ - oi - [oi]
ও ো - o - [ʊ]
ঔ ৌ - ou - [ou/ɔu]
ং - an - [ŋ]
ঁ - ã - [̃-]
ঃ - ah - [h]
ระบบการเขียน > พยัญชนะ

ক - kô - [kɔ]
খ - khô - [kʰɔ]
গ - gô - [gɔ]
ঘ - ghô - [gʱɔ/g'o]
ঙ - ṅô - [ŋɔ]
চ - sô - [sɔ]
ছ - shô - [ʃɔ]
জ - jô - [d͡ʒɔ]
ঝ - zô - [z'ɔ]
ঞ - nyô - [ɲɔ]
ট - ṭô - [ʈɔ]
ঠ - ṭhô - [tʰɔ/ʈɔ]
ড - ḍô - [ðɔ]
ঢ - ḍhô - [d'ɔ]
ণ - ṇô - [nɔ]
ত - tô - [tɔ]
থ - thô - [tʰɔ]
দ - dô - [dɔ]
ধ - dhô - [d'ɔ]
ন - nô - [nɔ]
প - pô - [pɔ]
ফ - phô - [ɸɔ]
ব - bô - [bɔ]
ভ - bhô - [b'ɔ]
ম - mô - [mɔ]
য - jô - [d͡ʒɔ]
র - rô - [ɹɔ]
ৱ - wô - [ɰɔ]
ল - lô - [lɔ]
শ - śô - [ʃɔ]
ষ - șô - [ʃɔ]
স - sô - [ʃɔ]
হ - hô - [hɔ/ħɔ]
ক্ষ - kșô - [xɔ]
ড় - ŗô - [ɹɔ]
ঢ় - ŗhô - [ɹɔ]
য় - yô - [jɔ]
ৎ - t ครึ่ง - [t̪]
ผู้พูด > สถิติ

295,000 คนในรัฐอัสสัม
121,000 คนที่รัฐตริปุระ, รัฐเมฆาลัย, รัฐอรุณาจัลประเทศ, รัฐนาคาแลนด์ และรัฐมิโซรัม
1,457 คนที่มณีปุระ (Imphal, Bishnupur, Ningthoukhong)
5,000 คนที่มณีปุระ (เขตย่อยJiribam)
5,000 คนที่นิวเดลี, รัฐเบงกอลตะวันตก, รัฐมหาราษฏระ, รัฐฌารขัณฑ์, รัฐสิกขิม และรัฐอินเดียอื่น ๆ
40,000 คนในประเทศบังกลาเทศ
อ่านเพิ่ม

Vasatatvar Ruprekha/ Dr. K. P. Sinha, Silchar, 1977
Manipuri jaatisotta bitorko: ekti niropekkho paath /Ashim Kumar Singha, Sylhet, 2001
G. K. Ghose / Tribals and Their Culture in Manipur and Nagaland, 1982
Raj Mohan Nath / The Background of Assamese Culture, 2nd edn, 1978
Sir G. A. Grierson / Linguistic Survey of India, Vol-5, 1903
Dr. K. P. Sinha / An Etymological Dictionary of Bishnupriya Manipuri, 1982
Dr. M. Kirti Singh / Religious developments in Manipur in the 18th and 19th centuuy, Imphal, 1980
Singha, Jagat Mohan & Singha, Birendra / The Bishnupriya Manipuris & Their Language, silchar, 1976
แหล่งข้อมูลอื่น

Bishnupriya Manipuri: A brief introduction
Details on Bishnupriya Manipuri Language
The Manipuri Blog
Archive of Bishnupriya Manipuri Literature
Bishnupriya Manipuri forum เก็บถาวร 28 มีนาคม 2009 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Bishnupriya Manipuri society เก็บถาวร 4 มิถุนายน 2019 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
A Weblog on Bishnupriya Manipuri people and culture
BishnupriyaManipuri Online Blog
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  ฝรั่งเศส  BnF data
สมาคมเฟเบียน

| --- | --- |
โลโก้สมาคมเฟเบียน
ชื่อย่อ: F.S.
ก่อตั้ง: 4 มกราคม 1884; 140 ปีก่อน (1884-01-04)
สถานะตามกฎหมาย: Unincorporated membership association
วัตถุประสงค์: "To promote greater equality of power, wealth and opportunity; the value of collective action and public service; an accountable, tolerant and active democracy; citizenship, liberty and human rights; sustainable development; and multilateral international cooperation"
สํานักงานใหญ่: ลอนดอน, อังกฤษ, สหราชอาณาจักร
ที่ตั้ง: 61 Petty France, London, SW1H 9EU
สมาชิก  : 7,000
ภาษาทางการ : อังกฤษ
เลขาธิการ: แอนดรูว์ ฮาร์รอป
องค์กรแม่: Executive Committee, Chair, เคธ กรีน
หน่วยงานในกํากับ: ยังเฟเบียน, เฟเบียนวูแมนส์เน็ตเวิร์ก, สกอตติชเฟเบียน, สมาคมเฟเบียนท้องถิ่นอีก 60 ที่
สังกัด: พรรคแรงงาน, Foundation for European Progressive Studies
เว็บไซต์: fabians.org.uk
สมาคมเฟเบียน (อังกฤษ: Fabian Society) เป็นองค์การสังคมนิยมบริติชโดยมีความมุ่งหมายเพื่อผลักดันหลังสังคมนิยมผ่านวิธีค่อยเป็นค่อยไปและปฏิรูป สมาคมนี้วางรากฐานจำนวนมากของพรรคแรงงานและต่อมามีผลต่อนโยบายของรัฐตั้งแต่การให้เอกราชของจักรวรรดิบริติช ที่เด่นที่สุดคือ อินเดียและสิงคโปร์
ทีแรกสมาคมเฟเบียนมุ่งมั่นสถาปนาเศรษฐกิจสังคมนิยม ร่วมกับมุ่งมั่นต่อจักรวรรดินิยมบริติชโดยเป็นกำลังก้าวหน้าและทำให้ทันสมัย
ปัจจุบัน สมาคมนี้ทำหน้าที่เป็นธิงก์แท็งก์ (think tank) และเป็นหนึ่งในสิบห้าสมาคมสังคมนิยมซึ่งเข้าร่วมกับพรรคแรงงาน มีสมาคมคล้ายกันในประเทศออสเตรเลีย แคนาดา ซิซิลี และประเทศนิวซีแลนด์
เลขมวล

เลขมวล (mass number, A), หรือ เลขมวลอะตอม หรือ เลขนิวคลีออน เป็นผลรวมของจำนวนโปรตอนและนิวตรอน (โปรตอนและนิวตรอนเรียกรวมกันว่านิวคลีออน) ในนิวเคลียสอะตอม เพราะโปรตอนและนิวตรอนต่างก็เป็นแบริออน เลขมวล A ก็คือเลขแบริออน B ของนิวเคลียสของอะตอมหรือไอออน เลขมวลจะต่างกันถ้าเป็นไอโซโทปที่ต่างกันของธาตุเคมี เลขมวลไม่เหมือนกับเลขอะตอม (Z) ที่แสดงถึงจำนวนโปรตอนในนิวเคลียสและสามารถใช้ระบุบธาตุได้ ดังนั้นค่าที่ต่างกันระหว่างเลขมวลและเลขอะตอมจะบ่งบอกถึงจำนวนนิวตรอน (N) ในนิวเคลียส: N=A−Z
เลขมวลจะถูกเขียนอยู่ด้านหลังหรือมุมบนด้านซ้ายของสัญลักษณ์ธาตุ เช่น ไอโซปโทปปกติของคาร์บอนคือ คาร์บอน-12 หรือ 12C ซึ่งมี 6 โปรตรอนและ 6 นิวตรอน สัญลักษณ์ไอโซปแบบเต็มรูปแบบจะมีเลขอะตอม (Z) ด้วยอยู่ด้านล่างซ้ายมือของสัญลักษณ์ธาตุ: 6C ซึ่งวิธีนี้ไม่มีความจำเป็นนักจึงนิยมละเลขอะตอมไว้
ตัวอย่าง: การสลายในธรรมชาติของคาร์บอน-14จะแผ่รังสีเบต้า ด้วยวิธีนิวตรอนหนึ่งตัวถูกทำให้เปลี่ยนสถานะกลายเป็นโปรตอนกับการปล่อยพลังงานของอิเล็กตรอนและอนุภาคต้าน  ดังนั้นเลขอะตอมจะเพิ่มขึ้น 1 (Z: 6→7) และเลขมวลมีค่าเท่าเดิม (A = 14) ขณะที่เลขนิวตรอนลดลง 1 (n: 8→7)  อะตอมผลลัพธ์เป็นอะตอมไนโตรเจน-14ซึ่งมี 7 โปรตอนและ 7 นิวตรอน:
ยูเรเนียม-238ปกติจะสลายให้รังสีแอลฟาซึ่งนิวเคลียสเสีย 2 นิวตรอนและ 2 โปรตรอนในรูปแบบของอนุภาคแอลฟา ดังนั้นเลขอะตอมและเลขนิวตรอนจะลดลงไป 2 (Z: 92→90, n: 146→144) ซึ่งเลขมวลจะลดไป 4 (A = 238→234) อะตอมผลลัพธ์เป็นอะตอมทอเรียม-234 และอนุภาคแอลฟา (2He2+) :
ร็อด ชไตเกอร์

| ร็อด ชไตเกอร์ |
| --- | --- |
ชไตเกอร์ในภาพยนตร์เรื่อง อัลคาโปน (1959)
เกิด: ร็อดนีย์ สตีเฟน "ร็อด" ชไตเกอร์ 14 เมษายน ค.ศ. 1925(1925-04-14) เวสต์แฮมพ์ตัน รัฐนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา
เสียชีวิต: 9 กรกฎาคม ค.ศ. 2002(2002-07-09) (77 ปี) ลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา
อาชีพ: นักแสดง
ปีปฏิบัติงาน: 1950–2002
คู่สมรส: แซลลี กราซี (1952–1958) แคลร์ บลูม (1959–1969) เชอรี เนลสัน (1973–1979) พอลลา เอลลิส (1986–1997) โจน เบเนดิกต์ (2000–2002)
บุตร: 2
ร็อดนีย์ สตีเฟน "ร็อด" ชไตเกอร์ (อังกฤษ: Rodney Stephen "Rod" Steiger; 14 เมษายน ค.ศ. 1925 – 9 กรกฎาคม ค.ศ. 2002) เป็นนักแสดงชาวอเมริกัน เจ้าของรางวัลออสการ์, รางวัลแบฟตา และรางวัลลูกโลกทองคำ มีผลงานการแสดงภาพยนตร์กว่า 100 เรื่อง ชไตเกอร์ยังได้แสดงภาพยนตร์เรื่อง On the Waterfront (1954) ร่วมกับมาร์ลอน แบรนโด และปรากฏในภาพยนตร์เรื่อง The Longest Day (1962), ด็อกเตอร์ชิวาโก (1965), Duck, You Sucker! (1971) และรับบทเป็นนายพลเจเนอรัล เด็กเคอร์ ในเรื่อง สงครามวันเกาโลก (1996)
แหล่งข้อมูลอื่น

ร็อด ชไตเกอร์ ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
He Blowed Up Real Good (TCM Movie Morlocks on Rod Steiger in Hennessy) เก็บถาวร 2014-08-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Rod Steiger interview on BBC Radio 4 Desert Island Discs, July 14, 2002
| ด ค กรางวัลออสการ์ สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม |
| --- | --- |
1928–1940:  เอมีล ยันนิงส์ (1928)  วอร์เนอร์ แบ็กซ์เตอร์ (1929)  จอร์จ อาร์ลิสส์ (1930)  ลิโอเนล แบร์รีมัวร์ (1931)  เฟรดริก มาร์ช/วอลเลซ บีรี (1932)  ชาลส์ ลาฟตัน (1933)  คลาร์ก เกเบิล (1934)  วิกเตอร์ แม็กลาเกล็น (1935)  พอล มุนี (1936)  สเปนเซอร์ เทรซี (1937)  สเปนเซอร์ เทรซี (1938)  รอเบิร์ต ดอแนต (1939)  เจมส์ สจวร์ต (1940) 
1941–1960:  แกรี คูเปอร์ (1941)  เจมส์ แคกนีย์ (1942)  พอล ลูคัส (1943)  บิง ครอสบี (1944)  เรย์ มิลแลนด์ (1945)  เฟรดริก มาร์ช (1946)  โรนัลด์ คอลแมน (1947)  ลอเรนซ์ โอลิวีเอร์ (1948)  บรอเดริก ครอว์ฟอร์ด (1949)  โฮเซ เฟร์เรร์ (1950)  ฮัมฟรีย์ โบการ์ต (1951)  แกรี คูเปอร์ (1952)  วิลเลียม โฮลเดน (1953)  มาร์ลอน แบรนโด (1954)  เออร์เนสต์ บอร์กไนน์ (1955)  ยูล บรีนเนอร์ (1956)  อเล็ก กินเนสส์ (1957)  เดวิด นิเวน (1958)  ชาร์ลตัน เฮสตัน (1959)  เบิร์ต แลนแคสเตอร์ (1960) 
1961–1980:  มักซีมีเลียน เชลล์ (1961)  เกรกอรี เพก (1962)  ซิดนีย์ พอยเทียร์ (1963)  เรกซ์ แฮร์ริสัน (1964)  ลี มาร์วิน (1965)  พอล สโกฟีลด์ (1966)  ร็อด ชไตเกอร์ (1967)  คลิฟฟ์ รอเบิร์ตสัน (1968)  จอห์น เวย์น (1969)  จอร์จ ซี. สกอตต์ (1970)  จีน แฮกแมน (1971)  มาร์ลอน แบรนโด (1972)  แจ็ก เลมมอน (1973)  อาร์ต คาร์นีย์ (1974)  แจ็ก นิโคลสัน (1975)  ปีเตอร์ ฟินช์ (1976)  ริชาร์ด เดรย์ฟัส (1977)  จอน วอยต์ (1978)  ดัสติน ฮอฟแมน (1979)  โรเบิร์ต เดอ นิโร (1980) 
1981–2000:  เฮนรี ฟอนดา (1981)  เบน คิงสลีย์ (1982)  โรเบิร์ต ดูวัล (1983)  เอฟ. เมอร์รีย์ เอบราฮัม (1984)  วิลเลียม เฮิร์ต (1985)  พอล นิวแมน (1986)  ไมเคิล ดักลาส (1987)  ดัสติน ฮอฟแมน (1988)  แดเนียล เดย์-ลูวิส (1989)  เจเรมี ไอเอินส์ (1990)  แอนโทนี ฮ็อปกินส์ (1991)  อัล ปาชิโน (1992)  ทอม แฮงส์ (1993)  ทอม แฮงส์ (1994)  นิโคลัส เคจ (1995)  เจฟฟรีย์ รัช (1996)  แจ็ก นิโคลสัน (1997)  โรแบร์โต เบนิญญี (1998)  เควิน สเปซีย์ (1999)  รัสเซล โครว์ (2000) 
2001–ปัจจุบัน:  เดนเซล วอชิงตัน (2001)  เอเดรียน โบรดี (2002)  ฌอน เพนน์ (2003)  เจมี ฟ็อกซ์ (2004)  ฟิลิป ซีมัวร์ ฮอฟฟ์แมน (2005)  ฟอเรสต์ วิตเทกเกอร์ (2006)  แดเนียล เดย์-ลูวิส (2007)  ฌอน เพนน์ (2008)  เจฟฟ์ บริดเจส (2009)  โคลิน เฟิร์ธ (2010)  ฌ็อง ดูว์ฌาร์แด็ง (2011)  แดเนียล เดย์-ลูวิส (2012)  แมทธิว แม็คคอนาเฮย์ (2013)  เอดดี เรดเมน (2014)  ลีโอนาร์โด ดิแคพรีโอ (2015)  เคซีย์ แอฟเฟล็ก (2016)  แกรี โอลด์แมน (2017)  รามี แมลิก (2018)  วาคีน ฟีนิกซ์ (2019)  แอนโทนี ฮ็อปกินส์ (2020)  วิลล์ สมิธ (2021)  เบรนแดน เฟรเซอร์ (2022)  คิลเลียน เมอร์ฟี (2023)
ไหล่

| ไหล่ หรือ บ่า   (Shoulder) |
| --- | --- |
ภาพวาดแสดงส่วนประกอบของข้อต่อไหล่ของมนุษย์
ภาพวาดแสดงส่วนประกอบของข้อต่อไหล่ของมนุษย์
รายละเอียด
ตัวระบุ
ภาษาละติน: articulatio humeri
MeSH: D012782
TA98: A01.1.00.020
TA2: 139
FMA: 25202
อภิธานศัพท์กายวิภาคศาสตร์[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
แคปซูลของข้อต่อไหล่ขณะกางแขนออก มุมมองทางด้านหน้า
ไหล่ หรือ บ่า (อังกฤษ: shoulder) เป็นส่วนประกอบของร่างกายมนุษย์ที่อยู่บริเวณข้อต่อไหล่ ซึ่งประกอบด้วยกระดูกต้นแขนประกอบกับกระดูกสะบัก
ไหล่ประกอบด้วยกระดูก 3 ชิ้น ได้แก่ กระดูกไหปลาร้า (clavicle) , กระดูกสะบัก (scapula) และกระดูกต้นแขน (humerus) ร่วมกับกล้ามเนื้อ เอ็น และเอ็นกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้อง ข้อต่อระหว่างกระดูกต่างๆ เหล่านี้ประกอบกันเป็นข้อต่อไหล่ ไหล่เป็นโครงสร้างที่มีความยืดหยุ่นเพื่อให้แขนและมือสามารถการเคลื่อนที่ได้อย่างมาก และยังมีความแข็งแรงมากเพื่อใช้ในการออกแรงยกของ ดัน และดึง จากหน้าที่การทำงานของไหล่ดังกล่าวทำให้ไหล่เป็นบริเวณที่คนมักบาดเจ็บหรือปวดล้าอยู่สม่ำเสมอ
ข้อต่อต่างๆ ของไหล่

ไหล่ประกอบด้วยข้อต่อ 3 ข้อ ได้แก่ ข้อต่อกลีโนฮิวเมอรัล ข้อต่ออโครมิโอคลาวิคิวลาร์ และข้อต่อสเตอร์โนคลาวิคิวลาร์
ข้อต่อต่างๆ ของไหล่ > ข้อต่อกลีโนฮิวเมอรัล

ข้อต่อกลีโนฮิวเมอรัล (glenohumeral joint) เป็นข้อต่อหลักของไหล่ เป็นข้อต่อประเภทลูกกลมและเบ้า (ball and socket joint) ซึ่งทำให้สามารถหมุนแขนเป็นวงกลมหรือกางและหุบแขน ข้อต่อนี้เกิดจากหัวกระดูกต้นแขนและด้านข้างของกระดูกสะบัก ลูกกลมของข้อต่อนี้ก็คือพื้นผิวส่วนหน้าด้านใกล้กลางของกระดูกต้นแขนที่มีลักษณะกลม และเบ้าก็คือแอ่งกลีนอยด์ (glenoid fossa) ซึ่งอยู่ด้านข้างของกระดูกสะบัก แอ่งดังกล่าวมีความตื้นและยังมีการเชื่อมอย่างหลวมๆ ระหว่างไหล่และส่วนอื่นๆ ของร่างกายทำให้ข้อต่อนี้สามารถเคลื่อนที่ได้มาก และทำให้มีโอกาสเกิดข้อเคลื่อนได้บ่อยที่สุดในร่างกาย
แคปซูลข้อต่อเป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่หุ้มข้อต่อกลีโนฮิวเมอรัลและยึดเกาะกับกระดูกสะบัก กระดูกต้นแขน และหัวของกล้ามเนื้อไบเซ็บ แคปซูลนี้ดาดด้วยเยื่อบุข้อ (synovial membrane) ที่มีลักษณะบางและเรียบ แคปซูลนี้มีความแข็งแรงเนื่องจากมีเอ็นคอราโคฮิวเมอรัล (coracohumeral ligament) ที่ยึดเกาะจากโคราคอยด์ โพรเซส (coracoid process) ของกระดูกสะบักไปยังปุ่มใหญ่ของกระดูกต้นแขน (greater tubercle of the humerus) นอกจากนี้ยังมีเอ็นอีก 3 อันที่ยึดจากปุ่มเล็กของกระดูกต้นแขนไปยังด้านข้างของกระดูกสะบักซึ่งเรียกชื่อรวมกันว่า เอ็นกลีโนฮิวเมอรัล (glenohumeral ligaments)
นอกจากเอ็นดังกล่าวมา ยังมีเอ็นเรียกว่าเอ็นทรานสเวิร์สฮิวเมอรัล (transverse humeral ligament) ที่ทอดผ่านระหว่างด้านหลังของปุ่มเล็กและใหญ่ของกระดูกต้นแขน เอ็นนี้เป็นหนึ่งในเอ็นที่ช่วยสร้างความแข๋งแรงให้แก่แคปซูลข้อต่อ
ข้อต่อต่างๆ ของไหล่ > ข้อต่ออโครมิโอคลาวิคิวลาร์

ข้อต่ออโครมิโอคลาวิคิวลาร์ (acromioclavicular (AC) joint) อยู่ระหว่างอโครเมียน โพรเซสของกระดูกสะบัก (ส่วนของกระดูกสะบักที่เป็นจุดสูงสุดของไหล่) และปลายสุดด้านข้างของกระดูกไหปลาร้า
แคปซูลของข้อต่อนี้มีเอ็นคอราโคคลาวิคิวลาร์ (coracoclavicular ligament) ที่อยู่ส่วนข้อต่อระหว่างกระดูกสะบักและกระดูกไหปลาร้าช่วยเสริมความแข็งแรง เอ็นดังกล่าวเกิดจากเอ็นโคนอยด์ (conoid ligament) ซึ่งเกาะจากโคราคอยด์ โพรเซสของกระดูกสะบักทอดตัวมาด้านใกล้กลางเข้าเกาะปลายที่ปุ่มโคนอยด์ของกระดูกไหปลาร้า ด้านข้างของเอ็นโคนอยด์มีเอ็นทราปีซอยด์ (trapezoid ligament) ซึ่งทอดจากโคราคอยด์ โพรเซสของกระดูกสะบักไปยังแนวทราพีซอยด์ของกระดูกไหปลาร้า นอกจากนี้ยังมีเอ็นคอราโคอโครเมียล (coracoacromial ligament) จากโคราคอยด์ โพรเซสไปยังอโครเมียนของกระดูกสะบักช่วยเสริมความแข็งแรงข้อต่อนี้
ข้อต่อต่างๆ ของไหล่ > ข้อต่อสเตอร์โนคลาวิคิวลาร์

ข้อต่อสเตอร์โนคลาวิคิวลาร์ (sternoclavicular joint) อยู่ปลายด้านใกล้กลางของกระดูกไหปลาร้าต่อกับแมนูเบรียมหรือยอดบนสุดของกระดูกอก
แหล่งข้อมูลอื่น

Video of the shoulder carriage in motion
NIH (article includes text from this source)
Video of shoulder surgery, showing interior anatomy of shoulder เก็บถาวร 2008-05-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
สังคายนาวาติกันครั้งที่สอง

สังคายนาวาติกันครั้งที่สอง (ละติน: Concilium Oecumenicum Vaticanum Secundum) เป็นสภาสังคายนาสากลครั้งที่ 21 ที่คริสตจักรโรมันคาทอลิกจัดขึ้น โดยมีจุดประสงค์เพื่อปรับตัวศาสนจักรให้เข้ากับโลกสมัยใหม่ สังคายนาครั้งนี้สันตะสำนักดำเนินการจัดขึ้นที่มหาวิหารนักบุญเปโตรในนครรัฐวาติกัน ตามรับสั่งของสมเด็จพระสันตะปาปายอห์นที่ 23 เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม ค.ศ. 1962 มาสิ้นสุดในวันที่ 8 ธันวาคม ค.ศ. 1965 ในสมณสมัยสมเด็จพระสันตะปาปาปอลที่ 6
ในบรรดาผู้เข้าร่วมการสังคายนา มีปิตาจารย์ในสภาสังคายนาถึง 4 องค์ที่ต่อมาได้รับเลือกเป็นพระสันตะปาปา ได้แก่ พระคาร์ดินัลโจวันนี บัตติสตา มอนตีนี (ต่อมาคือสมเด็จพระสันตะปาปาปอลที่ 6) มุขนายกอัลบีโน ลูชีอานี (ต่อมาคือสมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 1) มุขนายกคารอล วอยตีวา (ต่อมาคือสมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 2) และบาทหลวงโยเซฟ รัทซิงเงอร์ (ต่อมาคือสมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16)
ในปัจจุบันนี้ หลายคริสตจักรที่ไม่ได้ร่วมสามัคคีธรรมกับคริสตจักรโรมันคาทอลิกยังคงตั้งข้อสงสัยต่อการจัดสังคายนาครั้งนี้ว่าเป็นสิ่งเหมาะสมหรือไม่ โดยเฉพาะชาวคาทอลิกฝ่ายประเพณีนิยมที่ถือว่าผลของการปฏิรูปศาสนจักรให้ทันสมัยนแบบนี้นำไปสู่ผลเสียหลายประการ และยังละเลยธรรมเนียมประเพณีของศาสนจักรคาทอลิกที่ยึดถือกันมาตั้งแต่ก่อนปี ค.ศ. 1962
เค็ง ทากากูระ

| เค็ง ทากากูระ |
| --- | --- |

สารนิเทศภูมิหลัง
เกิด: 16 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1931(1931-02-16) โกอิจิ โอดะ ฟูกูโอกะ ประเทศญี่ปุ่น
เสียชีวิต: 10 พฤศจิกายน ค.ศ. 2014(2014-11-10) (83 ปี) โตเกียว ประเทศญี่ปุ่น
อาชีพ: นักแสดง
ปีที่แสดง: ค.ศ. 1956 - 2014
เค็ง ทากากูระ (ญี่ปุ่น: 高倉 健; โรมาจิ: Takakura Ken)  มีชื่อจริงว่า โกอิจิ โอดะ (ญี่ปุ่น: 小田 剛; โรมาจิ: Oda Gōichi)  เป็นนักแสดงชาวญี่ปุ่นจากเมืองฟูกูโอกะ มีชื่อเสียงจากบทบาทยากูซ่า ในภาพยนตร์แกงสเตอร์จำนวนมาก
ทากากูระจบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยเมจิ ในโตเกียว เริ่มเข้าสู่วงการจากการคัดตัวนักแสดงของบริษัทโทเอ โดยเริ่มแสดงภาพยนตร์แกงสเตอร์ตั้งแต่ปี 1956 เริ่มมีชื่อเสียงจากภาพยนตร์เรื่อง Abashiri Bangaichi (A Man from Abashiri Prison) ในปี 1965 ซึ่งเป็นภาพยนตร์ยากูซ่าเรื่องแรกที่มีชื่อเสียงในวงกว้าง  และมีการสร้างภาพยนตร์แนวนี้สืบมาอีกหลายสิบเรื่อง  เขาแสดงภาพยนตร์ให้กับโตเอ มากกว่า 180 เรื่อง
ทากากูระเริ่มมีชื่อเสียงในระดับนานาชาติจากการแสดงภาพยนตร์เรื่อง Too Late the Hero (1970) คู่กับไมเคิล เคนและเฮนรี ฟอนดา  ภาพยนตร์ที่สร้างชื่อเสียงที่สุด คือเรื่อง The Yakuza ในปี 1975 ของซิดนีย์ พอลแลค คู่กับโรเบิร์ต มิทซัม และ Black Rain ในปี 1989 ของริดลีย์ สกอตต์ คู่กับไมเคิล ดักลาส และแอนดี การ์เซีย
ภาพยนตร์เรื่องหนึ่งของทากากูระเป็นภาพยนตร์ต้นทุนต่ำของจาง อี้โหมว ในปี ค.ศ. 2005 เรื่อง Riding Alone for Thousands of Miles
แหล่งข้อมูลอื่น

Ken_Takakura ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย  ออสเตรเลีย  เกาหลี  เนเธอร์แลนด์ 
วิชาการ:  CiNii 
ศิลปิน:  มิวสิกเบรนซ์ 
ประชาชน:  Trove 
อื่น ๆ:  IdRef
พระศาสตา

ระวังสับสนกับ ศาสดา หรือ พระศาสดา
พระศาสตา ศิลปะโจฬะ จัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์รัฐบาลมัทราส เจนไน
ศาสตา (IAST: Śāstā) เป็นเทพเจ้าในศาสนาฮินดูที่มีที่มาจากศาสนาพื้นเมืองทราวิฑ มักมีความเกี่ยวข้องกับพระศิวะและพระวิษณุ ตามปรัมปราวิทยาฮินดู พระศาสตาถือว่าเป็นอีกพระนามของอัยยัปปัน และเป็นบุตรหลานของพระศิวะกับพระโมหินี หน้าที่หลักของพระศาสตาในคติทราวิฑเป็นกุลเทวดาประจำตระกูลหนึ่ง ๆ รวมถึงเป็นเทพรักษ์ประจำหมู่บ้าน ในอินเดียใต้ มีคติคล้ายกันสำหรับพระอัยยนาร์ในทมิฬนาฑู และอัยยัปปันในเกรละ
ความสำคัญ

ศาสตา (ไทย: ศาสดา) เป็นคำทั่วไปที่แปลได้ว่า "ครู ผู้ชี้แนะ ผู้นำ" ในภาษาสันสกฤต ในอินเดียไต้มีเทพเจ้าจำนวนมากที่เกี่ยวข้องสัมพันธ์กับพระศาสตา เพลงภาษาทมิฬ ศาสตาวราวู (Shasta Varavu) ระบุว่ามีปางอวตารสำคัญแปดปางของพระศาสตา นอกจากนี้ยังปรากฏพระศาสนาในวรรณกรรมอาคม ทยานรัตนาวลี (Dyana Ratnavali) อวตารทั้งแปดที่สำคัญของพระศาสตา เรียกว่า อัษฏศาสตา ประกอบด้วย อาธิมหาศาสตา (Aadhi Maha Shasta), ธรรมศาสตา (Dharma Shasta หรือ อัยยัปปัน), ญาณศาสตา (Gnana Shasta), กัลยาณวราธศาสตา (Kalyana Varadha Shasta), สัมโมหนศาสตา (Sammohana Shasta), สันตนปราปติศาสตา (Santhana Prapti Shasta), เวทศาสตา (Veda Shasta) และ วีรศาสตา (Veera Shasta) พรหมศาสตา (Brahma Shasta) บังเป็นอีกคำหนึ่งที่มีความเกี่ยวเนื่องกับพระขันธกุมาร
ห่านแคนาดา

| ห่านแคนาดา |
| --- | --- |

ห่านแคนาดายักษ์ (B. c. maxima)  ในรัฐแอลเบอร์ตา เสียงร้องไฟล์:Branta canadensis.ogg
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Anseriformes
วงศ์:: Anatidae
วงศ์ย่อย:: Anserinae
เผ่า:: Anserini
สกุล:: Branta
สปีชีส์:: B.  canadensis
ชื่อทวินาม
Branta canadensis (Linnaeus, 1758)

พันธุ์ย่อย
 B. c. occidentalis – Dusky Canada Goose, (Baird, 1858)  B. c. fulva – Vancouver Canada Goose, (Delacour, 1951)  B. c. parvipes – Lesser Canada Goose, (Cassin, 1852)  B. c. moffitti – Moffitt's Canada Goose, (Aldrich, 1946)  B. c. maxima – Giant Canada Goose, (Delacour, 1951)  B. c. interior – Interior Canada Goose, (Todd, 1938)  B. c. canadensis – Atlantic Canada Goose, (Linnaeus, 1758)

การกระจายถิ่นของห่านแคนาดา  ฤดูร้อน: เหลือง ทั้งปี: เขียว ฤดูหนาว: น้ำเงิน ห่านกระต๊าก ฤดูร้อน: ชมพู
ห่านแคนาดา (ชื่อวิทยาศาสตร์: Branta canadensis) เป็นห่าน ที่มีหน้าและลำคอสีดำ มีหย่อมสีขาวบนในหน้าและมีลำตัวสีน้ำตาลเทา อาศัยอยู่ในแถบอาร์กติก และพื้นที่อุณหภูมิปานกลางของทวีปอเมริกาเหนือ พวกมันอพยพไปยังยุโรปตอนเหนือเป็นครั้งคราว ซึ่งสามารถพบมันในสหราชอาณาจักร, นิวซีแลนด์ และภูมิภาคอื่นๆที่มีอากาศพอเหมาะ