stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
วิหารไฟ
บรรณานุกรม

Boyce, Mary (1975), "On the Zoroastrian Temple Cult of Fire", Journal of the American Oriental Society, Journal of the American Oriental Society, Vol. 95, No. 3, 95 (3): 454–465, doi:10.2307/599356, JSTOR 599356
Boyce, Mary (1987), "Ātaškada", Encyclopaedia Iranica, vol. 2, Costa Mesa: Mazda Pub, pp. 9–10
Drower, Elizabeth Stephens (1944), "The Role of Fire in Parsi Ritual", Journal of the Royal Anthropological Institute, Royal Anthropological Institute, 74 (1/2): 75–89, doi:10.2307/2844296, JSTOR 2844296
Gnoli, Gherardo (1993), "Bahram in old and middle Iranian texts", Encyclopaedia Iranica, vol. 3, Costa Mesa: Mazda Pub, pp. 510–513
Jackson, A. V. Williams (1921). "The Location of the Farnbāg Fire, the Most Ancient of the Zoroastrian Fires". Journal of the American Oriental Society. 41: 81–106. doi:10.2307/593711. ISSN 0003-0279. JSTOR 593711.
Schippmann, Klaus (1971). Die Iranischen Feuerheiligtümer. Religionsgeschichtliche Versuche und Vorarbeiten (ภาษาเยอรมัน). Berlin: de Gruyter. ISBN 978-3-11-001879-0. OCLC 833142282.
Shenkar, Michael (2007), "Temple Architecture in the Iranian World before the Macedonian Conquest", Iran and the Caucasus, 11 (2): 169–194, doi:10.1163/157338407X265423
Shenkar, Michael (2011), "Temple Architecture in the Iranian World in the Hellenistic Period", In Kouremenos, A., Rossi, R., Chandrasekaran, S. (Eds.), from Pella to Gandhara: Hybridisation and Identity in the Art and Architecture of the Hellenistic East: 117–140
Stausberg, Michael (2004), Die Religion Zarathushtras, vol. III, Stuttgart: Kohlhammer Verlag, ISBN 3-17-017120-8
แหล่งข้อมูลอื่น

Zoroastrian Places of Worship
Photos of the remains of a fire temple
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  อิสราเอล  สหรัฐ
ออร์แกเนลล์

| ชีววิทยาเซลล์ |
| --- | --- |
เซลล์สัตว์
องค์ประกอบของเซลล์สัตว์โดยทั่วไป: นิวคลีโอลัส  นิวเคลียส  ไรโบโซม (จุดเล็ก ๆ)  เวสิเคิล  ร่างแหเอนโดพลาสมิกแบบขรุขระ  กอลไจแอปพาราตัส (หรือ กอลไจบอดี)  ไซโทสเกเลตัน  ร่างแหเอนโดพลาสมิกแบบเรียบ  ไมโทคอนเดรียน  แวคิวโอล  ไซโทซอล (ของเหลวที่บรรจุออร์แกเนลล์ต่าง ๆ ที่รวมกันเป็นไซโทพลาสซึม)  ไลโซโซม  เซนโทรโซม  เยื่อหุ้มเซลล์ 
หน่วยย่อยพิเศษภายในเซลล์ ซึ่งเปลี่ยนแปลงไปทำหน้าที่เฉพาะอย่าง
| ออร์แกเนลล์> รายละเอียด |
| --- | --- |
การออกเสียง: /ɔːrɡəˈnɛl/
ส่วนหนึ่งของ: Cell
ตัวระบุ
ภาษาละติน: organella
MeSH: D015388
TH: H1.00.01.0.00009
FMA: 63832
ศัพท์ทางกายวิภาคของจุลกายวิภาคศาสตร์ [แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
ในชีววิทยาของเซลล์ ออร์แกเนลล์ (อังกฤษ: organelle) เป็นหน่วยย่อยพิเศษซึ่งเปลี่ยนแปลงไปทำหน้าที่เฉพาะอย่าง ซึ่งโดยปกติจะอยู่ภายในเซลล์ คำว่า ออร์แกเนลล์ (organelle) มาจากแนวความคิดที่ว่า โครงสร้างเล็ก ๆ ในเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของเซลล์ เปรียบเหมือนกับ อวัยวะ (organ) ของร่างกาย โดยการเติมคำปัจจัย -elle (เป็นส่วนเล็ก ๆ) เพื่อแสดงว่าเป็นอวัยวะขนาดจิ๋วของเซลล์  ออร์แกเนลล์พบได้ทั้งแบบที่แยกต่างหากจากไซโทซอลด้วยเยื่อหุ้มลิพิด เรียกว่าออร์แกเนลล์ที่มีเยื่อหุ้ม และแบบที่ไม่มีเยื่อหุ้มลิพิดล้อมรอบ โดยยังคงคุณสมบัติเป็นหน่วยทำงาน (functional unit) อยู่ เรียกว่าออร์แกเนลล์ที่ไม่มีเยื่อหุ้ม นอกจากนี้ แม้ว่าหน่วยทำงานจะอยู่ภายนอกเซลล์ ก็อาจถือเป็นออร์แกเนลล์ได้เช่นกัน เช่น ซิเลีย แฟลเจลลัม อาร์คีลลัม และไตรโคซิส
การระบุออร์แกเนลล์สามารถทำได้ด้วยการส่องภายใต้กล้องจุลทรรศน์ และยังสามารถแยกให้บริสุทธิ์ได้โดยวิธีการกระบวนการปั่นแยกเซลล์ (cell fractionation) ออร์แกเนลล์มีหลายประเภท ซึ่งสังเกตได้ชัดเจนในเซลล์ยูแคริโอต ออร์แกเนลล์ยังหมายรวมถึงโครงสร้างที่ประกอบขึ้นเป็นระบบเอนโดเมมเบรน (เช่น เยื่อหุ้มนิวเคลียส, ร่างแหเอนโดพลาซึม, และกอลไจแอปพาราตัส) และโครงสร้างอื่น ๆ เช่น ไมโทคอนเดรียและพลาสติด ในขณะที่โพรแคริโอตไม่มีออร์แกเนลล์แบบที่มีในยูแคริโอต โพรแคริโอตบางชนิดมีไมโครคอมพาร์ทเมนต์ที่มีเปลือกโปรตีนหุ้มอยู่ เชื่อว่าเป็นออร์แกเนลล์ในยุคแรก ๆ และยังมีหลักฐานว่าพบโครงสร้างที่มีเยื่อหุ้มอีกด้วย
ประวัติศาสตร์และศัพทวิทยา

ในทางชีววิทยา organ  ถูกนิยามว่าเป็นหน่วยทำงานที่อยู่ภายในสิ่งมีชีวิต ในเชิงเปรียบเทียบ อวัยวะในร่างกายกับโครงสร้างย่อย ๆ ของเซลล์นั้นมีความแตกต่างชัดเจน
ในช่วงทศวรรษที่ 1830 Félix Dujardin ได้หักล้างทฤษฎีของเอเรินแบร์ค ที่กล่าวว่าจุลินทรีย์มีอวัยวะเหมือนกับในสัตว์หลายเซลล์ เพียงแต่มีขนาดที่เล็กกว่ามาก
Karl August Möbius นักสัตววิทยาชาวเยอรมัน (1884) ได้รับการยกย่องว่าเป็นคนแรกที่เปรียบโครงสร้างระดับเซลล์ว่าเทียบเคียงกับอวัยวะขนาดจิ๋ว ด้วยการใช้คำว่า organula  (พหูพจน์ของ organulum ซึ่งเป็น diminutive form ของ organum ในภาษาละติน) ในเชิงอรรถซึ่งตีพิมพ์ในการแก้ไขของวารสารฉบับถัดมา เขาให้เหตุผลว่าเขาเสนอให้เรียก"อวัยวะ"ของสิ่งมีชีวิตที่มีเซลล์เดียวว่า "organella" เนื่องจากเป็นเพียงส่วนที่ก่อตัวขึ้นมาเป็นส่วนหนึ่งของเซลล์ ซึ่งแตกต่างจาก"อวัยวะ"ในสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์
ประเภท

นักชีววิทยาเซลล์ส่วนใหญ่ถือว่าออร์แกเนลล์ มีความหมายเหมือนกันกับส่วนการทำงานภายในเซลล์ (cellular compartments) ซึ่งเป็นบริเวณที่ถูกหุ้มด้วยเยื่อหุ้มลิพิด โดยเป็นเยื่อหุ้มชั้นเดียวหรือสองชั้นก็ได้ กระนั้นนักชีววิทยาเซลล์บางกลุ่มก็ให้คำจำกัดความว่าออร์แกเนลล์คือส่วนการทำงานที่บรรจุกรดดีออกซีไรโบนิวคลีอิก (DNA) เป็นของตัวเอง อันเป็นผลจากการเข้าเป็นส่วนหนึ่งของจุลชีพอื่นที่เข้ามาอาศัยภายในเซลล์ตามทฤษฎีเอ็นโดซิมไบโอติก
หากใช้การนิยามอย่างหลังจะมีออร์แกเนลล์เพียงสองประเภทเท่านั้น ได้แก่ ออร์แกเนลล์ที่มีดีเอ็นเอของตัวเอง และประเภทที่มีต้นกำเนิดจากแบคทีเรียเอนโดซิมไบโอติก:
ไมโทคอนเดรีย (ในยูแคริโอตเกือบทั้งหมด)
พลาสติด (ในพืช สาหร่าย และโพรทิสต์บางชนิด)
มีข้อเสนอว่าออร์แกเนลล์อื่น ๆ ก็มีต้นกำเนิดตามทฤษฎีเอนโดซิมไบโอซิสเช่นกัน เพียงแต่ว่าไม่ได้บรรจุดีเอ็นเอของตัวเอง (ดังเห็นได้จากแฟลเจลลา  - ดู วิวัฒนาการของแฟลเจลลา)
คำจำกัดความที่สองที่มีความจำกัดน้อยกว่าของออร์แกเนลล์คือ โครงสร้างที่มีเยื่อหุ้ม อย่างไรก็ตามแม้จะใช้คำจำกัดความนี้ บางส่วนของเซลล์ที่แสดงว่าเป็นหน่วยทำงานอย่างเห็นได้ชัดก็ไม่ถือว่าเป็นออร์แกเนลล์ ดังนั้นการใช้"ออร์แกเนลล์"เพื่ออ้างถึงโครงสร้างที่ไม่มีเยื่อหุ้มเช่นไรโบโซมจึงเป็นเรื่องปกติและเป็นที่ยอมรับ ด้วยเหตุนี้จึงมีตำราจำนวนมากแบ่งประเภทระหว่างออร์แกเนลล์ที่'มีเยื่อหุ้ม'และ'ไม่มีเยื่อหุ้ม'  ออร์แกเนลล์ที่ไม่มีเยื่อหุ้มเซลล์หรือที่เรียกว่าสารชีวโมเลกุลเชิงซ้อนขนาดใหญ่ ประกอบกันเป็นโมเลกุลมหภาคที่มีการปรับเปลี่ยนไปทำหน้าที่เฉพาะอย่าง แต่ยังคงไม่มีเยื่อหุ้ม โดยอาจเรียกได้ว่าเป็นออร์แกเนลล์ที่ประกอบขึ้นจากโปรตีน(proteinaceous organelles) ดังเช่นโครงสร้างต่อไปนี้ :
โครงสร้างเชิงซ้อนขนาดใหญ่ของอาร์เอ็นเอและโปรตีน: ไรโบโซม, สไปลซีโอโซม, vault
โครงสร้างเชิงซ้อนขนาดใหญ่ของโปรตีน: โปรตีโซม, DNA Polymerase III holoenzyme, RNA polymerase II holoenzyme, แคปซิดแบบสมมาตรในไวรัส, โครงสร้างของ GroEL และ GroES; โปรตีนเชิงซ้อนบนเยื่อหุ้ม: ระบบแสง I, ATP synthase
โครงสร้างเชิงซ้อนขนาดใหญ่ของดีเอ็นเอและโปรตีน: นิวคลีโอโซม
เซนทริโอลและศูนย์กลางการจัดการไมโครทิวบูล (microtubule organizing center; MTOC)
ไซโทสเกเลตัน
แฟลเจลลัม
นิวคลีโอลัส
สเตรสแกรนูล
เจิร์มเซลล์แกรนูล
แกรนูลขนส่งของเซลล์ประสาท
กลไกที่ออร์แกเนลล์ที่ไม่มีเยื่อหุ้มดังกล่าวสามารถก่อตัวและรักษาความสมบูรณ์ เปรียบได้กับการการแยกเฟสของเหลว-ของเหลว
ออร์แกเนลล์ในโพรแคริโอต

โพรแคริโอตมีโครงสร้างที่ไม่ซับซ้อนเท่ายูแคริโอตและครั้งหนึ่งเคยคิดว่าไม่มีโครงสร้างภายในใด ๆ ที่ปิดล้อมด้วยเยื่อลิพิด และยังถูกมองว่ามีการจัดระเบียบภายในน้อยและไม่มีการจัดส่วนการทำงานภายในเซลล์  ความคิดที่ผิดพลาดในช่วงต้นคือความคิดที่พัฒนาขึ้นในช่วงทศวรรษ 1970 ว่าแบคทีเรียอาจมีรอยพับของเยื่อหุ้มเซลล์ที่เรียกว่าเมโซโซม แต่ต่อมาแสดงให้เห็นว่าเป็นร่องรอยของสารเคมีที่ใช้ในการเตรียมเซลล์สำหรับส่องภายใต้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน
อย่างไรก็ตามมีหลักฐานเพิ่มขึ้นเกี่ยวกับการแบ่งส่วนการทำงานภายในเซลล์โพรแคริโอต แม้จะพบได้น้อยชนิดก็ตาม งานวิจัยหนึ่งแสดงให้เห็นว่าโพรแคริโอตบางชนิดมีไมโครคอมพาร์ทเมนต์ เช่น คาร์บอกซิโซม โครงสร้างย่อยนี้มีเส้นผ่านศูนย์กลางขนาด 100–200  นาโนเมตรและล้อมรอบด้วยเปลือกโปรตีน  นอกจากนี้ยังมีคำอธิบายของแมกนีโทโซมที่มีเยื่อหุ้มในแบคทีเรีย ซึ่งมีการรายงานใน ค.ศ. 2006
แบคทีเรียในไฟลัม Planctomycetes ได้แสดงให้เห็นคุณสมบัติการแบ่งหน้าที่การทำงานภายในเซลล์ แบคทีเรียในไฟลัมนี้มีเยื่อหุ้มภายในที่แยกไซโทพลาสซึมออกเป็น paryphoplasm (พื้นที่ชั้นนอกที่ปราศจากไรโบโซม) และ pirellulosome (หรือไรโบพลาสซึม ซึ่งเป็นพื้นที่ชั้นในที่มีไรโบโซม)  แอนแอมมอกโซโซมที่มีเยื่อหุ้มถูกค้นพบในแบคทีเรียไฟลัม Planctomycetes พวกที่ออกซิไดส์แอมโมเนียแบบไม่ใช้ออกซิเจน 5 สกุล  ใน Gemmata Obscuriglobus  มีรายงานว่าพบโครงสร้างคล้ายนิวเคลียสที่ล้อมรอบด้วยเยื่อหุ้มลิพิด
คอมพาร์ทเมนทัลลิเซชันเป็นคุณสมบัติของโครงสร้างสำหรับการสังเคราะห์ด้วยแสงในโพรแคริโอต แบคทีเรียสีม่วงมีโครมาโตฟอร์ ซึ่งเป็นศูนย์กลางการเกิดปฏิกิริยาที่พบบนส่วนที่หวำเข้าไปของเยื่อหุ้มเซลล์ แบคทีเรียกำมะถันสีเขียวมีคลอโรโซม ซึ่งเป็นแอนเทนนาคอมเพล็กซ์สำหรับสังเคราะห์ด้วยแสงยึดติดกับเยื่อหุ้มเซลล์  ไซยาโนแบคทีเรียมีเยื่อไทลาคอยด์สำหรับปฏิกิริยาแสง โดยพบว่าเยื่อหุ้มเซลล์และเยื่อหุ้มไทลาคอยด์ดังกล่าวมีลักษณะไม่ต่อเนื่องกัน
| ออร์แกเนลล์ / โมเลกุลมหภาค | คุณสมบัติหลัก | โครงสร้าง | สิ่งมีชีวิต |
| --- | --- | --- | --- |
| แอนแอมมอกโซโซม | การออกซิไดส์แอมโมเนียมแบบไม่ใช้ออกซิเจน | เยื่อหุ้มลิพิดแลดเดอเรน | แบคทีเรียสกุล Candidatus  ในไฟลัม Planctomycetes |
| คาร์บอกซิโซม | การตรึงคาร์บอน | ไมโครคอมพาร์ทเมนต์ที่มีเปลือกโปรตีนหุ้ม | แบคทีเรียบางชนิด |
| คลอโรโซม | การสังเคราะห์ด้วยแสง | องค์ประกอบเก็บเกี่ยวแสงที่ติดอยู่บนเยื่อหุ้มเซลล์ | แบคทีเรียกำมะถันสีเขียว |
| แฟลเจลลัม | การเคลื่อนไหวในตัวกลาง | เส้นใยโปรตีน | โพรแคริโอตและยูแคริโอตบางชนิด |
| แมกนีโตโซม | การวางตัวของเซลล์ต่อสนามแม่เหล็ก | ผลึกอนินทรีย์ เยื่อลิพิด | แบคทีเรียแมกนีโตแท็กติก |
| นิวคลีออยด์ | การบำรุงรักษาดีเอ็นเอ  การถอดรหัสเป็นอาร์เอ็นเอ | ดีเอ็นเอ-โปรตีน | โพรแคริโอต |
| พิลัส | ยึดติดกับเซลล์อื่นในกระบวนการคอนจูเกชัน หรือยึดติดกับพื้นผิวของวัตถุเพื่อการเคลื่อนที่ | รยางค์ลักษณะคล้ายเส้นผมพุ่งออกมาจากเซลล์ โดยมีส่วนโคนฝังอยู่ระหว่างเยื่อหุ้มเซลล์ | เซลล์โพรแคริโอต |
| พลาสมิด | การแลกเปลี่ยนดีเอ็นเอ | ดีเอ็นเอแบบวงกลม | แบคทีเรียบางชนิด |
| ไรโบโซม (70S) | การแปลอาร์เอ็นเอเป็นโปรตีน | อาร์เอ็นเอ-โปรตีน | แบคทีเรียและอาร์เคีย |
| เยื่อหุ้มไทลาคอยด์ | การสังเคราะห์ด้วยแสง | โปรตีนในระบบแสง รงควัตถุ | ไซยาโนแบคทีเรียเกือบทั้งหมด |
ดูเพิ่ม

ทฤษฎีเอ็นโดซิมไบโอติก
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Organelles
Tree of Life project: Eukaryotes เก็บถาวร 2012-01-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Organelle Database
| ด ค กโครงสร้างของเซลล์ / ออร์แกเนลล์ |
| --- | --- |
ระบบเอนโดเมมเบรน:  เยื่อหุ้มเซลล์  นิวเคลียส  ร่างแหเอนโดพลาซึม  กอลไจแอปพาราตัส  พาเรนทีโซม  ออโทฟาโกโซม  เวสิเคิล เอกโซโซม  ไลโซโซม  เอนโดโซม  ฟาโกโซม  แวคิวโอล  อะโครโซม  ไซโทพลาสมิกแกรนูล เมลาโนโซม  ไมโครบอดี  ไกลออกซิโซม  เพอรอกซิโซม  ไวเบล–ปาลาเดบอดี 
ไซโทสเกเลตัน:  ไมโครฟิลาเมนต์  อินเทอร์มีเดียทฟิลาเมนท์  ไมโครทูบูล  ไซโทสเกเลตันในโพรแคริโอต  Microtubule organizing center เซนโทรโซม  เซนทริโอล  เบซัลบอดี  สปินเดิลโพลบอดี  ไมโอไฟบริล  อุนดุลิโพเดียม ซิเลีย  แฟลเจลลัม  แอกโซนีม  เรเดียลสโปค  ซูโดโพเดียม  ลาเมลลิโพเดียม  ฟิโลโพเดียม 
สิ่งมีชีวิตร่วมอาศัยภายใน:  ไมโทคอนเดรีย  พลาสติด คลอโรพลาสต์  โครโมพลาสต์  เจอรอนโทพลาสต์  ลิวโคพลาสต์  อะไมโลพลาสต์  เอไลโอพลาสต์  โปรตีโนพลาสต์  แทนโนโซม 
โครงสร้างภายในอื่น ๆ:  นิวคลีโอลัส  อาร์เอ็นเอ ไรโบโซม  สไปลซิโอโซม  Vault  ไซโทพลาซึม ไซโทซอล  อินคลูชัน  โปรทีเอโซม 
โครงสร้างภายนอก:  อาร์คีลลัม  ผนังเซลล์  สารเคลือบเซลล์ 
| ด ค กลำดับขั้นของชีวิต |
| --- | --- |
 ชีวมณฑล > ชีวนิเวศ > ระบบนิเวศ > กลุ่มสังคม > ประชากร > สิ่งมีชีวิต > ระบบอวัยวะ > อวัยวะ > เนื้อเยื่อ > เซลล์ > ออร์แกเนลล์ > สารเชิงซ้อนชีวโมเลกุล > มาโครโมเลกุล > ชีวโมเลกุล 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
(A) ภาพจากล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน แสดงเซลล์ของ Halothiobacillus neapolitanus ลูกศรชี้ที่คาร์บอกซิโซม (B) ภาพคาร์บอกซิโซมสภาพสมบูรณ์ที่แยกได้จาก H. neapolitanus สเกลบาร์ 100 นาโนเมตร
โครงสร้างของ Candidatus Brocadia anammoxidans แสดงแอนแอมมอกโซโซมและอินทราไซโทพลาสมิกเมมเบรน
เมาลิด

วันเกิดของศาสดามุฮัมมัด
| เมาลิด |
| --- | --- |
มุสลิมในประเทศมาเลเซียทำพิธีเมาลิดในใจกลางปูตราจายา ค.ศ. 2013
ชื่ออื่น: เมาลิดินนะบะวี (المولد النبوي), อีดิลมิลาดุนนะบี, Havliye, Donba, Gani
จัดขึ้นโดย: ทั้งซุนนี, ชีอะฮ์ และกลุ่มอื่น ๆ
ประเภท: อิสลาม
ความสำคัญ: การระลึกวันเกิดของมุฮัมมัดในแบบดั้งเดิม
การถือปฏิบัติ: ฮัมด์, ตัสบีฮ์, ถือศีลอด, เดินขบวนสาธารณะ, นะอ์อัต (กวีศาสนา), รวมญาติและผู้คน, ตกแต่งถนนและบ้าน
วันที่: 12 เราะบีอุลเอาวัล
ความถี่: หนึ่งครั้งทุกปีอิสลาม
เมาลิด หรือ เมาลิดินนะบี (อาหรับ: مَولِد النَّبِي บางครั้งเรียกสั้น ๆ ในภาษาพูดว่า مولد (เมาลิด, มูลุด) คู่กับการสะกดแบบท้องถิ่น; บางครั้งเรียกเป็น ميلاد (มีลาด)) เป็นพิธีวันเกิดของศาสดามุฮัมมัด ซึ่งจัดในเดือนเราะบีอุลเอาวัล เดือนที่สามในปฏิทินอิสลาม วันที่ยอมรับโดยนักวิชาการซุนนีคือวันที่ 12 เราะบีอุลเอาวัล ในขณะที่นักวิชาการชีอะฮ์ส่วนใหญ่ยอมรับเป็นวันที่ 17 เราะบีอุลเอาวัล
ประวัติของการฉลองสืบได้ถึงช่วงแรกของอิสลาม เมื่อตาบิอูนบางส่วนเริ่มการประชุมที่มีการอ่านกวีและเพลงที่แต่งไว้สรรเสริญมุฮัมมัด จักรวรรดิออตโตมันประกาศให้เป็นวันหยุดราชการใน  ค.ศ. 1588
ที่รู้จักกันในชื่อ เมฟลิดกันดิล (Mevlid Kandil)
นิกายส่วนใหญ่ในศาสนาอิสลามยอมรับการฉลองวันเกิดมุฮัมมัด อย่างไรก็ตาม ด้วยการเกิดขึ้นของวะฮาบีย์/ซะละฟีและอะฮ์มะดียะฮ์ มุสลิมหลายคนเริ่มไม่ยอมรับการฉลอง โดยถือว่าเป็นสิ่งอุตริทางศาสนาที่ต้องห้าม (บิดอะฮ์) เมาลิด เป็นวันหยุดราชการในประเทศมุสลิมส่วนใหญ่ ยกเว้นประเทศซาอุดีอาระเบียและประเทศกาตาร์ บางประเทศที่มีมุสลิมเป็นจำนวนมาก เช่น ประเทศอินเดีย เป็นต้น ก็ถือเป็นวันหยุดราชการ
ศัพทมูลวิทยา

เมาลิด มีรากจากอักษรอาหรับว่า วะละดะ (อาหรับ: ولد) หมายถึง เพื่อให้กำเนิด, คลอดลูก, ลูกหลาน ในการใช้งานร่วมสมัย เมาลิดอิงถึงการฉลองวันเกิดมุฮัมมัด
วันที่

รายงานจากมุสลิมซุนนีส่วนใหญ่ และชีอะฮ์บางส่วน มุฮัมมัดเกิดในวันที่ 12 เราะบีอุลเอาวัล ส่วนชีอะฮ์สิบสองอิมามถือว่าท่านเกิดในวันที่ 17 เราะบีอุลเอาวัล แม้ว่าจะมีการอิคติลาฟ หรือการปฏิเสธ เนื่องจากนักวิชาการชีอะฮ์ เช่น กุลัยนี, อิบน์ บาบะวัยฮ์, อัษษานี และคนอื่น ยืนยันว่าท่านเกิดในวันที่ 12 เราะบีอุลเอาวัล ถึงกระนั้น กลุ่มอื่นโต้แย้งว่าไม่มีใครทราบวันเกิดของมุฮัมมัด และไม่ได้มีการบันทึกในธรรมเนียมอิสลาม ปัญหาเกี่ยวกับวันเมาลิดที่แท้จริงถูกบันทึกโดยอิบน์ ค็อลลิกาน โดยเป็นคนแรกที่ไม่เห็นด้วยกับการเฉลิมฉลอง
ประวัติ

ในช่วงแรกของอิสลาม การฉลองวันเกิดมุฮัมมัดถือเป็นวันศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งมักจัดงานแบบลับ ๆ และต่อมามีผู้มาเยี่ยมบ้านเมาลิดเพิ่มขึ้นจนต้องเปิดบ้านทั้งวันในวันนี้โดยเฉพาะ การฉลองนี้ถูกนำไปใช้ที่เซวตาโดยอบูลอับบาส อัลอะซะฟี เพื่อเสริมความเข้มแข็งในสังคมมุสลิม และต่อต้านวัฒนธรรมคริสเตียน[ลิงก์เสีย] การฉลองช่วงแรก มีอิทธิพลของศูฟี เชือดพลีสัตว์ และเดินขบวนคบเพลิง พร้อมกับการเทศนาในที่สาธารณะกับงานเลี้ยง
ต้นกำเนิดที่แท้จริงของเมาลิดเป็นสิ่งที่ติดตามได้ยาก รายงานจาก Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God เหตุการณ์นี้เกิดจากการที่มุฮัมมัดถือศีลอดในวันจันทร์ ซึ่งอิงว่าท่านเกิดในวันนั้น และเป็นหนึ่งในเหตุผลที่อุมัรเลือกเป็นปีเริ่มต้นของฮิจเราะห์ศักราช รายงานจาก Festivals in World Religions มีการจัดเมาลิดครั้งแรกโดยรัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์ที่แบกแดด มีการแนะนำว่ามีการทำพิธีเมาลิดอย่างเป็นทางการโดยอัลค็อยซุรอนแห่งรัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์ อิบน์ ญุบัยร์เขียนใน ค.ศ. 1183 ว่ามีการฉลองวันเกิดศาสดามุฮัมมัดทุกวันจันทร์ของเดือนเราะบีอุลเอาวัล รายงานจากสันนิษฐานของ Nico Kaptein จากมหาวิทยาลัยไลเดิน เมาลิดถูกริเริ่มโดยรัฐเคาะลีฟะฮ์ฟาฏิมียะฮ์ โดย Marion Holmes Katz กล่าวเพิ่มว่า "ในปัจจุบัน แนวคิดการฉลอง เมาลิด ซึ่งมีที่มาจากราชวงศ์ฟาฏิมียะฮ์ เกือบเป็นที่ยอมรับโดยสากลทั้งนักโต้เถียงศาสนาและนักวิชาการฆราวาส" ต้นกำเนิดฝั่งชีอะฮ์มักถูกอ้างอิงจากฝ่ายซุนนีที่ต่อต้านเมาลิด
รายงานจาก สารานุกรมบริแทนนิกา พวกฟาฏิมิดจัดงานนี้แค่ในพระราชฐานของเคาะลีฟะฮ์ฟาฏิมียะฮ์เท่านั้น ดังนั้น จึงมีการสรุปว่า งานเมาลิดที่จัดในที่สาธารณะครั้งแรกโดยซุนนีเมื่อ ค.ศ. 1207 โดยมุซัฟฟารุดดีน เกิกเบอรี (Muẓaffar al-Dīn Gökburi)
การปฏิบัติ

มีการฉลองเมาลิดในประเทศอิสลามเกือบทุกประเทศ และในประเทศที่มีประชากร เช่น เอธิโอเปีย, อินเดีย, สหราชอาณาจักร, ตุรกี, ไนจีเรีย, ศรีลังกา, ฝรั่งเศส, เยอรมนี, อิตาลี, อิรัก, อิหร่าน, มัลดีฟส์, โมร็อกโก, จอร์แดน, ลิเบีย, รัสเซีย และแคนาดา ยกเว้นกาตาร์และซาอุดีอาระเบียที่ห้ามฉลองและไม่ใช่วันหยุดราชการ อย่างไรกตาม ในช่วงปลายทศวรรษของศตวรรษที่ 20 มีเทรนด์ "ห้ามหรือทำลายชื่อเสียง" ของเมาลิดในโลกมุสลิมซุนนี
ในประเทศที่ไม่ใช่มุสลิม ประเทศอินเดียมีการฉลองเมาลิด มีการตั้งเรลิกของมุฮัมมัดหลังละหมาดช่วงเช้าในชัมมูและกัศมีร์ที่เทวสถานฮัซรัตบัล ซึ่งมีการละหมาดกลางคืนเป็นเวลานานด้วย
ข้อความเมาลิด

ในงานฉลองวันเกิดศาสดามุฮัมมัด จะมีการอ่านกวีในวันนั้น ซึ่งมีเขียนหลายภาษา เช่น ภาษาอาหรับ, เคิร์ด และตุรกี ในข้อความเหล่านี้มีรายละเอียดเกี่ยวกับชีวิตของมุฮัมมัด ซึ่งสรุปได้ดังนี้:
บรรพบุรุษของมุฮัมมัด
แนวคิดของมุฮัมมัด
ถือกำเนิดมุฮัมมัด
แนะนำแก่ฮะลีมะฮ์
ชีวิตของมุฮัมมัดวัยเด็กในชนเผ่าเบดูอิน
มุฮัมมัด ผู้เป็นเด็กกำพร้า
การท่องคาราวานครั้งแรกของหลายชายอบูฏอลิบ
การจัดงานแต่งงานระหว่างมุฮัมมัดกับเคาะดีญะฮ์
อัลอิสรออ์
อัลมิอ์รอจญ์ หรือการขึ้นไปบนชั้นฟ้า
ฮิรอ โองการแรก
ผู้เข้ารับอิสลามช่วงแรก
ฮิจเราะห์
มุฮัมมัดเสียชีวิต
การอนุญาต

ในกลุ่มนักวิชาการมุสลิม การยอมรับเมาลิดตามกฎหมาย "เป็นประเด็นหลักของการโต้แย้ง" และถูกกล่าวว่า "อาจเป็นหนึ่งในการอภิปรายโต้แย้งมากที่สุดตามกฎหมายอิสลาม" ตามธรรมเนียมแล้ว นักวิชาการซุนนีส่วนใหญ่และชีอะฮ์เกือบทั้งหมดยอมรับการฉลองเมาลิด ในขณะที่นักวิชาการซะละฟีกับอะฮ์มะดียะฮ์ต่อต้านการฉลองนี้
การอนุญาต > สนับสนุน

ตัวอย่างนักวิชาการซุนนีที่อนุญาตเมาลิดได้แก่ อัสซุยูตี นักวิชาการมัซฮับชาฟิอี  (เสียชีวิตใน ฮ.ศ. 911) ที่กล่าวว่า:
คำตอบของผมในเรื่องสถานะการอนุญาตเมาลิด – ตราบเท่าที่ผู้คนยังรวมตัวกัน, มีการอ่านอัลกุรอาน, การเล่าสายรายงานที่ส่งต่อมาจากจุดเริ่มต้น (ชีวประวัติ) ของท่านศาสดา – ขอความโปรดปรานแห่งอัลลอฮ์ และความสันติจงมีแด่ท่าน – และสิ่งอัศจรรย์ในช่วงที่ท่านเกิด ทั้งหมดนั้นตามมาด้วยงานเลี้ยง-เป็นนวัตกรรมที่ดี (บิดอะฮ์ฮะซะนะฮ์) ...เพราะมีการเคารพฐานะศาสดา – ขอความโปรดปรานแห่งอัลลอฮ์ และความสันติจงมีแด่ท่าน – ในนั้น และเป็นการแสดงความรื่นเริงและความสุขในการถือกำเนิดของท่านศาสดา – ขอความโปรดปรานแห่งอัลลอฮ์ และความสันติจงมีแด่ท่าน –
อิบน์ ฮะญัร อัลอัสเกาะลานี (เสียชีวิตใน ค.ศ. 852) นักวิชาการมัซฮับชาฟิอี อบูชามะฮ์ (เสียชีวิตใน ค.ศ. 1268) ก็สนับสนุนเมาลิดด้วยเช่นเดียวกันกับ อิบน์ อัลฮาจญ์ อัลอับดะรี นักวิชาการมัซฮับมาลิกี (เสียชีวิตใน ฮ.ศ. 737) ที่กล่าวถึงเมาลิดในแง่บวกในหนังสือ อัลมัซกัล ในทำนองเดียวกัน อิบน์ ฮะญัร อัลฮัยตะมี  นักวิชาการอียิปต์มัซฮับชาฟิอี (เสียชีวิตใน ฮ.ศ. 974) สนับสนุนเมาลิดและเขียนข้อความสรรเสริญมัน อะลี อัลกอรี (เสียชีวิตใน ฮ.ศ. 1014) มุฟตีมัซฮับฮะนะฟี ก็ทำแบบนั้น เช่นเดียวกันกับมุฮัมมัด อิบน์ ญะอ์ฟัร อัลกัตตานี นักวิชาการมัซฮับมาลิกี (เสียชีวิตใน ฮ.ศ. 1345) อิบน์ อัลญะซะรี นักวิชาการซีเรียมัซฮับชาฟิอี (เสียชีวิตใน ฮ.ศ. 833) พิจารณาการฉลองเมาลิดเปรียบเสมือนกับการได้เข้าสวรรค์
ในโลกมุสลิม นักวิชาการซุนนีส่วนใหญ่ยังคงชอบเมาลิด ดังตัวอย่างจากคำพูดของอดีตแกรนด์มุฟตีแห่งมหาวิทยาลัยอัลอัซฮัร อะลี ญุมอะฮ์, มุฮัมมัด อิบน์ อะละวี อัลมาลิกีแห่งซาอุดีอาระเบีย, ยูซุฟ อัลเกาะเราะฎอวี นักวิชาการหลักของขบวนการอิควานมุสลิมีน, อะลี อัลญิฟรี, มุฮัมมัด ฏอฮิรุลกอดรี, มุฮัมมัด อิบน์ ยะฮ์ยา อันนิโนวีแห่งซีเรีย, มุฮัมมัด อิบน์ อะฮ์มัด อัลค็อซเราะญี ประธานคณะกรรมการมรดกและประวัติศาสตร์แห่งสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (the Heritage and History Committee of the United Arab Emirates) และซัยด์ ชากิร
การอนุญาต > ต่อต้าน

มุมมองเกี่ยวกับเมาลิดของอิบน์ ตัยมียะฮ์ถูกนักวิชาการบางส่วนมองว่า "ขัดแย้ง" และ "ซับซ้อน" เขากล่าวว่าเป็นสิ่งที่น่าตำหนิ (มักรูฮ์) และวิจารณ์ผู้ที่ฉลองเมาลิดว่าเลียนแบบวันประสูติของพระเยซูโดยคริสต์ศาสนิกชน ในเวลาเดียวกัน เขาได้รับการยอมรับว่าการฉลองวันเกิดของศาสดามุฮัมมัดเพื่อแสดงถึงความรักและความคารวะ สมควรได้รับรางวัลที่ยิ่งใหญ่ ฮามิด อัลฟิกี นักเขียนซะละฟี (เสียชีวิตใน ค.ศ. 1959) วิจารณ์มุมมองของอิบน์ ตัยมียะฮ์ และกล่าวว่า "พวกเขาจะได้รับรางวัลอย่างไรถ้าพวกเขาต่อต้านทางชี้แนะของศาสนทูตของอัลลอฮ์ (ศ็อล)?"
พวกวะฮาบีย์และซะละฟีไม่ยอมรับเมาลิด ตาญุดดีน อัลฟากิฮานี (เสียชีวิต ค.ศ. 1331) ชาวอียิปต์สำนักมาลิกี พิจารณาว่าเมาลิดเป็นนวัตกรรมที่ควรถูกตำหนิ ซึ่งอยู่ในกลุ่มมักรูฮ์หรือฮะรอม อิบน์ อัลฮาจญ์ อัลอับดะรี ชาวอียิปต์สำนักเดียวกัน ได้แบ่งปันมุมมองนี้เพิ่มเติมว่า ชาวซะลัฟไม่เคยทำพิธีนี้มาก่อน อย่างไรก็ตาม อิบน์ อัลฮาจญ์ ยืนยันคุณสมบัติที่เป็นมงคลของเดือนเมาลิดในความยิ่งใหญ่ และถือว่าวันเกิดของมุฮัมมัดเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดของปี อัชชาฏิบี นักวิชาการมัซฮับมาลิกี พิจารณาว่า เมาลิดเป็นนวัตกรรมที่ผิดทำนองคลองธรรม  อบูอับดุลลอฮ์ อัลฮัฟฟาร นักกฏหมายชาวอัลอันดะลุส (เสียชีวิตใน ค.ศ. 1408) ต่อต้านเมาลิด โดยกล่าวว่า แม้ว่าเศาะฮาบะฮ์จะฉลอง วันที่แน่นอนนั้นไม่น่าจำเป็น อับดุลอะซีซ อิบน์ บาซ อดีตแกรนด์มุฟตีซาอุดีอาระเบีย ร่วมกับ ฮัมมูด อิบน์ อับดุลลอฮ์ อัตตุวัยญิรี (เสียชีวิตใน ค.ศ. 1992) นักวิชาการซาอุดีอีกคน ต่อต้านแล้วโต้แย้งว่า มีวันสำคัญอื่น ๆ ในชีวิตของศาสดามุฮัมมัดที่เขาไม่เคยฉลอง เช่น การเปิดเผยโองการแรกของอัลกุรอาน การเดินทางในเวลากลางคืน และการฮิจเราะห์
ภาพ

การฉลอง กาเรอเบิก ในงานฉลองเมาลิดที่ยกยาการ์ตา, เกาะชวา, ประเทศอินโดนีเซีย
การฉลองเมาลิดที่ไคโร ค.ศ. 1878
มีการชูธงจักรวรรดิออตโตมันในช่วงการฉลองเมาลิดใน ค.ศ. 1896 กลางแปลงเทศบาลเมืองเบนกาซี, ประเทศลิเบีย
การประชุมเมาลิดนานาชาติ, มีนาร์-อ์-ปากีสถาน, ลาฮอร์, ประเทศปากีสถาน
เมาลิด ภายใต้การดูแลของชัยค์ ศูฟี รีอัซ อาฮ์เหม็ด นักชะบันดี อัสลามี, ค.ศ. 2007
ดูเพิ่ม

เศาะละวาต
ฮัฎเราะฮ์
มะดีฮ์ นะบะวี
มะฮ์ฟิล
เมาลิด อัลบันซันญี
กวีอิสลาม
มิสฟุชะอ์บาน
ยามุฮัมมัด
อ่านเพิ่ม

Hagen, Gottfried (2014). "Mawlid (Ottoman)".  ใน Fitzpatrick, C.; Walker, A. (บ.ก.). Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God (2 vols.). Santa Barbara: ABC-CLIO.
Malik, Aftab Ahmed (2001). The Broken Chain: Reflections Upon the Neglect of a Tradition. Amal Press. ISBN 0-9540544-0-7.
Picken, Gavin (2014). "Mawlid".  ใน Fitzpatrick, C.; Walker, A. (บ.ก.). Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God (2 vols.). Santa Barbara: ABC-CLIO.
Tahir-ul-Qadri, Muhammad (2014). Mawlid al-Nabi: Celebration and Permissibility. Minhaj-ul-Quran Publications. ISBN 978-1908229144.
แหล่งข้อมูลอื่น

Mawlid from the Encyclopedia of the Orient เก็บถาวร 2016-03-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
The Mawlid: The Conservative View
The Mawlid: A Time to Celebrate
Eid Milad un Nabi Images
ขบวนเมาลิดินนะบีที่บูลักอเวนิว (Boulac Avenue) ในไคโร, ประเทศอียิปต์ ค.ศ. 1904
งานเซอกาเต็นในประเทศอินโดนีเซีย เป็นงานฉลองเมาลิดเป็นเวลาหนึ่งสัปดาห์
มีลาดุนนะบีที่ไฮเดอร์ราบัด
แบนเนอร์ต้อนรับเมาลิดที่ดาร์-เอส-ซาลาม, ประเทศแทนซาเนีย
ปลาขี้ตังเบ็ดฟ้าอกขาว

| ปลาขี้ตังเบ็ดฟ้าอกขาว |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Perciformes
วงศ์:: Acanthuridae
สกุล:: Acanthurus
สปีชีส์:: A.  leucosternon
ชื่อทวินาม
Acanthurus leucosternon Bennett, 1833

ปลาขี้ตังเบ็ดฟ้าอกขาว (อังกฤษ: Powder blue tang, Powderblue surgeonfish; ชื่อวิทยาศาสตร์: Acanthurus leucosternon) ปลาทะเลชนิดหนึ่ง ในวงศ์ปลาขี้ตังเบ็ด (Acanthuridae)
เป็นปลาขี้ตังเบ็ดชนิดหนึ่ง มีรูปร่างแบนข้าง ลำตัวรูปไข่ ด้านหน้ากว้าง จะงอยปากเรียว ปากเล็ก ครีบใหญ่ หน้าดำ มีแถบสีขาวที่จะงอยปาก ใต้คางและอกเป็นสีขาวนวล ลำตัวมีสีฟ้าสด ครีบหลังสีเหลืองมีขอบสีขาว ครีบหางขาว มีแถบดำ ครีบก้นสีจางขอบขาว คอดหางสีเหลือง
มีขนาดความยาวเต็มที่ประมาณ 30 เซนติเมตร แต่ขนาดโดยเฉลี่ย 23 เซนติเมตร
เป็นปลาที่อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูงใหญ่ ตามแนวปะการัง กินสัตว์ขนาดเล็ก ๆ ที่เกาะตามโพรงหินและสาหร่าย เป็นปลาที่พบได้บ่อยในมหาสมุทรอินเดีย ในเขตน่านน้ำไทยพบได้เฉพาะฝั่งทะเลอันดามัน
นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม โดยเลี้ยงรวมกันเป็นกลุ่ม หรือรวมกับปลาชนิดอื่นที่มีความใกล้เคียงกัน
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Acanthurus leucosternon ที่วิกิสปีชีส์
รูปและข้อมูลเพิ่มเติม (อังกฤษ)
สถาปัตยกรรมมัวร์

ประตูหลักของป้อมปราการอัลเอาดายะฮ์ในกรุงราบัต ประเทศโมร็อกโก (ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 12)
สถาปัตยกรรมมัวร์ (อังกฤษ: Moorish architecture) เป็นรูปแบบหนึ่งในสถาปัตยกรรมอิสลามที่ซึ่งมีวิวัฒนาการในโลกอิสลามตะวันตก อันรวมถึงอัลอันดะลุส (สเปนและโปรตุเกสภายใต้การปกครองของมุสลิมระหว่าง ค.ศ. 711 ถึง 1492), โมร็อกโก, แอลจีเรีย และตูนิเซีย ศัพท์ มัวร์ มาจากคำที่ชาวยุโรปตะวันตกใช้เรียกชาวมุสลิมในภูมิภาคเหล่านั้นว่า "ชาวมัวร์" ซึ่งมาจากคำในภาษาละตินว่า "เมารี" (Mauri) ซึ่งดั้งเดิมแล้วหมายถึงผู้ที่มาจากดินแดนเมาเรตานิอา (Mauretania) ซึ่งคือโมร็อกโกในปัจจุบัน จึงทำให้บางครั้งมีผู้เรียกสถาปัตยกรรมมัวร์ว่า สถาปัตยกรรมอิสลามตะวันตก (Western Islamic architecture)
สถาปัตยกรรมมัวร์เป็นการผสมผสานวัฒนธรรมของชาวเบอร์เบอร์ในแอฟริกาเหนือ, ไอบีเรียยุคก่อนอิสลาม (โรมันโบราณ, ไบแซนไทน์ และวิซิกอธ) และอิสลามแบบตะวันออกกลาง องค์ประกอบที่เป็นที่รู้จักของสถาปัตยกรรมมัวร์ เช่น ช่องโค้งรูปเกือกม้าแบบ "มัวร์", สวนริยาฎ และลวดลายนูนต่ำเรขาคณิตและอะราเบสก์ในงานไม้ งานปูนแต่ง และงานกระเบื้อง (เช่น ซิลลีจญ์) เมืองที่เป็นศูนย์กลางสำคัญของการพัฒนาสถาปัตยกรรมมัวร์ได้แก่ กอร์โดบา, อัลก็อยเราะวาน, แฟ็ส, มาร์ราเกช, เซบิยา, กรานาดา และตแลมแซนเป็นต้น
หลังจากการปกครองของมุสลิมในสเปนและโปรตุเกสสิ้นสุดลงแล้ว ธรรมเนียมของสถาปัตยกรรมมัวร์ยังคงปรากฏในแอฟริกาตอนเหนือและในสถาปัตยกรรมมูเดฆาร์ในสเปน ที่ซึ่งนำเอาองค์ประกอบของมัวร์ไปประยุกต์ใช้ในงานของศาสนาคริสต์ ต่อมาในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ปรากฏว่าสถาปัตยกรรมมัวร์ถูกนำมาเลียนแบบหรือพัฒนาขึ้นเป็นสถาปัตยกรรมมัวร์ฟื้นฟู (Moorish Revival) หรือมัวร์ใหม่ (Neo-Moorish) โดยเฉพาะในแถบสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นผลจากกระแสจินตนิยมในคตินิยมโลกตะวันออก นอกจากนี้ในปัจจุบันยังปรากฏสถาปัตยกรรมแบบมัวร์โดดเด่นเป็นพิเศษในสถาปัตยกรรมซิโนกอก ศาสนสถานของศาสนายิวที่สร้างขึ้นในยุคหลัง ๆ