stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สิริสุธรรมราชาแห่งเมาะตะมะ

| สิริสุธรรมราชา  သီရိ သုဓမ္မ ရာဇာ> อุปราชแห่งเมาะตะมะ |
| --- | --- |
ครองราชย์: 26 พฤษภาคม 1581 – ประมาณ พฤษภาคม 1584
ก่อนหน้า: Minye Nandameit
ถัดไป: ไม่ทราบชื่อ

ประสูติ: 8 เมษายน ค.ศ. 1561 พะโค, อาณาจักรตองอู
สิ้นพระชนม์: ประมาณ พฤษภาคม ค.ศ. 1584
ราชวงศ์: ตองอู
พระราชบิดา: พระเจ้าบุเรงนอง
พระราชมารดา: พระนางราชเทวี
ศาสนา: พุทธเถรวาท
สิริสุธรรมราชาแห่งเมาะตะมะ (พม่า: သီရိ သုဓမ္မ ရာဇာ, ออกเสียง: [θìɹḭ θṵdəma̰ jàzà]; 8 เมษายน 1561 – ประมาณ พฤษภาคม 1584) เจ้าเมืองเมาะตะมะ ระหว่าง ค.ศ. 1581 ถึง 1584 ในรัชสมัย พระเจ้านันทบุเรง พระนามเดิมว่าสังฆทัตถ (သင်္ဃဒတ္ထ) หรือ สังฆาทัตถ (သင်္ဃာ ဒတ္ထ) พระองค์เป็นพระอนุชาของพระเจ้าสาวถีนรตรามังซอศรีมังสรธาช่อ กษัตริย์แห่งล้านนาและ พระนางราชธาตุกัลยา แห่งตองอู สันนิษฐานว่าพระองค์คือคนเดียวกันกับ พระสังขทัต ในพงศาวดารไทย
มอร์ทัลคอมแบต

| มอร์ทัลคอมแบต |
| --- | --- |
ตราสัญลักษณ์ มอร์ทัลคอมแบต
ประเภท: การต่อสู้   แอ็คชั่น-ผจญภัย
ผู้พัฒนา: NetherRealm Studio   (ก่อนหน้านั้น Midway Games Chicago)
ผู้จัดสร้าง: เอ็ด บูน และ จอห์น โทเบียส
วางจำหน่ายครั้งแรก: Mortal Kombat 8 ตุลาคม 2535
จำหน่ายครั้งล่าสุด: Mortal Kombat 1 19 กันยายน 2566
มอร์ทัลคอมแบต (อังกฤษ: Mortal Kombat) มักใช้ตัวย่อ "MK" คือ ซีรีส์ของเกมต่อสู้ที่สร้างโดย เอ็ด บูน และ จอห์น โทเบียส
เกมเป็นที่รู้จักกันดีถึงความโหดและนองเลือด รวมทั้งการใช้ท่าไม้ตายต่าง ๆ ซึ่งต้องใช้การกดปุ่มให้เป็นไปตามลำดับ โดยในชื่อของเกมได้จงใจใช้อักษร K แทนอักษร C ในคำว่า Combat
โครงเรื่อง

ตามตำนานโบราณ ณ จุดเริ่มต้นของกาลเวลา มีแค่เพียง 2 สิ่งเท่านั้น คือ หนึ่งเดียวแห่งเอกภพ (อังกฤษ: One Being) และเหล่าเทพอาวุโส (อังกฤษ: Elder Gods) ซึ่งหนึ่งเดียวนั้นได้เพิ่มพลังของตนเอง โดยคอยสูบพลังจากเหล่าเทพอาวุโสตลอดมา ด้วยเหตุนี้เหล่าเทพอาวุโสจึงต้องต่อสู้เพื่อปกป้องตนเอง พวกเขาได้สร้างอาวุธที่เรียกว่า คามิโดกุ ซึ่งแปลว่า เครื่องมือแห่งเทวา เมื่อเหล่าเทพใช้อาวุธดังกล่าว หนึ่งเดียวได้ถูกแยกออกเป็นหลายส่วน คามิโดกุได้สูญหายไปในจำนวนหกส่วนหลักของหนึ่งเดียว ต่อมาแต่ละส่วนนี้ได้กลายเป็นอาณาจักรต่าง ๆ และมีสิ่งมีชีวิตกำเนิดขึ้นมา ตำนานได้กล่าวว่า ผู้ใดที่สามารถครอบครองคามิโดกุทั้งหกได้ ผู้นั้นจะมีพลังอำนาจยิ่งใหญ่มหาศาล แต่หากใช้ไม่ถูกต้องมันก็จะทำร้ายผู้ที่ครอบครองนั้นเช่นกัน อย่างไรก็ตามหนึ่งเดียวที่ถูกแบ่งแยกก็ยังคงมีสัมปชัญญะที่จะรวมตัวเองให้เป็นหนึ่งเดียวอีกครั้ง โดยการแสดงออกผ่านนักสู้ผู้ที่พยายามรวมอาณาจักรต่าง ๆ เข้าด้วยกัน อย่างเช่น เชาคาห์น และ โอนากะ ด้วยเหตุนี้เหล่าเทพอาวุโสจึงได้ตั้งกฎและพิพากษาว่า พลเมืองของอาณาจักรหนึ่งจะสามารถยึดครองอาณาจักรอื่นได้ ด้วยการเอาชนะนักสู้ที่ดีที่สุดของอาณาจักรนั้นอย่างต่อเนื่องกัน 10 ครั้งของการชิงชัยมอร์ทัลคอมแบต ซึ่ง 6 อาณาจักรหลักที่ถูกสร้างขึ้นโดยเหล่าเทพอาวุโส ได้แก่
เอิร์ทเรล์ม (อังกฤษ: Earthrealm) หรือ อาณาจักรโลก หรือ พิภพ เป็นบ้านเกิดของเหล่าวีรบุรุษในตำนานอย่างเช่น หลิวกัง, กงหล่าว, ซอนยา เบลด, จอห์นนี เคจ, และแจ็กซ์ โดยอยู่ภายใต้การคุ้มครองของเทพสายฟ้าชื่อ ไรเด็น เผ่าพันธุ์ดั้งเดิมที่อาศัยอยู่บนอาณาจักรโลก ได้แก่ มนุษย์ และซอเรียน
เนเธอร์เรล์ม (อังกฤษ: Netherrealm) หรือ อาณาจักรใต้พิภพ หรือ นรก เป็นอาณาจักรของพวกภูตผี ปีศาจ และนักสู้ลึกลับ ตัวอย่างนักสู้ เช่น สกอร์เปียน, ควานชี, ดราห์มิน และ ซารีนา เป็นต้น
เอาต์เวิลด์ (อังกฤษ: Outworld) หรือ นอกพิภพ เป็นอาณาจักรที่กว้างใหญ่และมีอาณาจักรอื่นถูกผนวกเอาไว้มากมาย พื้นที่มีตั้งทะเลทราย ดินแดนร้าง บึงกรด ภูเขา ป่าไม้ และมีเผ่าพันธุ์ต่าง ๆ อาศัยอยู่มากมาย เช่น ชาวนอกพิภพดั้งเดิม, โชคาน, เซนทอเรียน, ซาเทอร์รัน, ทาร์คาทัน, แวมไพร์ และ ออชเทกก์ เป็นต้น โดยผู้ครองนอกพิภพรายแรกคือ โอนากะ ต่อมาคือ เชา คาห์น ตัวอย่างนักสู้ เช่น บารากา, มิลีนา, โกโร และ โมตาโร เป็นต้น
อีเดเนีย (อังกฤษ: Edenia) เป็นอาณาจักรที่มีความงดงาม มีการแสดงออกทางศิลปะของตนเอง และผู้อาศัยมีอายุที่ยืนยาว ชราช้า นักสู้ที่กำเนิดจากอาณาจักรนี้คือ ซินเดล, คิทานา, เจด, ทานยา และ เรน
ออร์เดอร์เรล์ม หรือ เซโด (อังกฤษ: Orderrealm or Seido) หรืออาณาจักรแห่งกฎระเบียบ เป็นอาณาจักรที่ยึดถือกฎและคำสั่งเหนือสิ่งอื่นใด และมีการวางโครงสร้างที่ดีมาก นักสู้จากอาณาจักรนี้ ได้แก่ โฮตารุ, ดาร์เรียส และ ไดโร
เคออสเรล์ม (อังกฤษ: Chaosrealm) หรือ อาณาจักรแห่งความวุ่นวาย เป็นขั้วตรงข้ามกับอาณาจักรเซโด ผู้ที่อาศัยไม่ได้ยึดกฎใด ๆ และนับถือความวุ่นวายเป็นศาสนา นักสู้ที่รู้จักกันดี คือ ฮาวิก
โครงเรื่อง > เกมภาคหลัก > เกมภาคย่อย

มอร์ทัลคอมแบต มีธอลโลจี: ซับซีโร (อังกฤษ: Mortal Kombat Mythology: Sub-Zero) : เป็นเกมแนวแอ็คชั่นผจญภัยเกี่ยวกับซับซีโร โดยเป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นก่อนที่มอร์ทัลคอมแบตครั้งแรกจะเริ่มต้น
มอร์ทัลคอมแบต สเปเชียลฟอร์ซิส (อังกฤษ: Mortal Kombat Special Forces) : เป็นเกมแนวแอ็คชั่นผจญภัยเกี่ยวกับแจ็กซ์ โดยเป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นก่อนที่มอร์ทัลคอมแบตจะเริ่มต้น
มอร์ทัลคอมแบต เส้าหลินมังก์ (อังกฤษ: Mortal Kombat Shaolin Monks) : เป็นเกมในแนวแอ็คชั่นผจญภัยเกี่ยวกับหลิวกังและกงหล่าว โดยเป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นระหว่างมอร์ทัลคอมแบตครั้งแรกและครั้งที่ 2
มอร์ทัลคอมแบต โมบาย (อังกฤษ: Mortal Kombat Mobile) :  เป็นเกมแนวกดในมือถือ โดยจะใช้ตัวเกม มอร์ทัลคอมแบต เอกซ์ ในรูปแบบของในภาคมือถือนี้โดยจะอัพเดทเวอร์ชั่นทุกเมื่อ ปัจจุบัน อยู่ในเวอร์ชั่น 5.4 มีตัวละครใหม่ อย่าง Spawn,Onslaught Jax และ MK1 Kenshi ที่เข้ามาในเวอร์ชั่นนี้
มอร์ทัลคอมแบต ออนสลอท (อังกฤษ: Mortal Kombat Onslaught) : เป็นเกมแนวอาพีจีในมือถือเป็นเกมแรกของเกมมอร์ทัลคอมแบต
มิติวิญญาณมหัศจรรย์

มิติวิญญาณมหัศจรรย์ (อังกฤษ: Spirited Away; ญี่ปุ่น: 千と千尋の神隠し; โรมาจิ: Sen to Chihiro no Kamikakushi "เซ็นกับจิฮิโระผู้ถูกเทพลักพา") เป็นภาพยนตร์แอนิเมชันญี่ปุ่นแนวแฟนตาซี ฉายเมื่อ ค.ศ. 2001 เขียนบทและกำกับโดย ฮายาโอะ มิยาซากิ เล่าเรื่องของ จิฮิโระ "เซ็น" โองิโนะ เด็กหญิงอายุสิบขวบที่ย้ายไปอยู่ละแวกใหม่และเข้าสู่โลกของ คามิ (วิญญาณของนิทานพื้นบ้านชินโตของญี่ปุ่น) โดยไม่ได้ตั้งใจ หลังจากที่พ่อแม่ของเธอกลายเป็นหมูโดยแม่มดยูบาบะ จิฮิโระก็เข้าทำงานในโรงอาบน้ำของยูบาบะ เพื่อค้นหาหนทางที่จะปลดปล่อยตัวเองและพ่อแม่ของเธอ และกลับสู่โลกมนุษย์ ภาพยนตร์สร้างโดย สตูดิโอจิบลิ ให้กับ โทคุมะโชเต็น, นิปปงทีวี, เดนท์สุ, บวยนาวิสตาโฮมเอนเทอร์เทนเมนต์, โทโฮคูชินฉะฟิล์มและมิตซูบิชิ จัดจำหน่ายโดย โทโฮ
มิยาซากิเขียนบทภาพยนตร์หลังจากที่เขาตัดสินใจว่าภาพยนตร์เรื่องนี้จะอิงจากลูกสาววัยสิบขวบของเพื่อนของเขา เซอิจิ โอคูดะ ผู้สร้างร่วมของภาพยนตร์เรื่องนี้ ซึ่งมาเยี่ยมบ้านของเขาในทุกฤดูร้อน ในขณะนั้น มิยาซากิกำลังพัฒนาโครงการส่วนตัวสองโครงการ แต่ก็ถูกปฏิเสธ การสร้างภาพยนตร์ มิติวิญญาณมหัศจรรย์ เริ่มต้นขึ้นใน ค.ศ. 2000 ด้วยงบประมาณ 19 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จอห์น แลสซีเตอร์ แอนิเมเตอร์ของ พิกซาร์ ซึ่งเป็นแฟนและเพื่อนของมิยาซากิ โน้มน้าวให้ วอลต์ดิสนีย์พิกเชอส์ ซื้อลิขสิทธิ์การจัดจำหน่ายภาพยนตร์เรื่องนี้ในอเมริกาเหนือ และทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยการสร้างบริหารของภาพยนตร์พากย์ภาษาอังกฤษ ต่อมา แลสซีเตอร์ว่าจ้าง เคิร์ก ไวส์ เป็นผู้กำกับ และ โดนัลด์ ดับเบิลยู. เอิร์นส์ เป็นผู้อำนวยการสร้าง ในขณะที่ผู้เขียนบท ซินดีและโดนัลด์ ฮิววิตต์ เขียนบทสนทนาภาษาอังกฤษเพื่อให้เข้ากับการเคลื่อนไหวริมฝีปากต้นฉบับภาษาญี่ปุ่นของตัวละคร
มิติวิญญาณมหัศจรรย์ ฉายในญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม ค.ศ. 2001 ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางและประสบความสำเร็จในเชิงพาณิชย์ ภาพยนตร์ทำเงิน 395.8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากบ็อกซ์ออฟฟิศทั่วโลก กลายเป็นภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดในประเทศญี่ปุ่น ด้วยจำนวนเงิน 3.168 หมื่นล้านเยน (305 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ภาพยนตร์ครองสถิตินี้เป็นเวลา 19 ปี ก่อนจะถูกแซงโดย ดาบพิฆาตอสูร เดอะมูฟวี่: ศึกรถไฟสู่นิรันดร์ ใน ค.ศ. 2020
มิติวิญญาณมหัศจรรย์ เป็นผู้ร่วมรับรางวัลหมีทองคำกับ บลัดดีซันเดย์ ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเบอร์ลิน 2002 และภาพยนตร์แอนิเมชันญี่ปุ่นเรื่องแรกที่วาดด้วยมือและไม่ใช่ภาษาอังกฤษ ที่ได้รับรางวัลออสการ์ สาขาภาพยนตร์แอนิเมชันยอดเยี่ยมในงานประกาศผลรางวัลออสการ์ ครั้งที่ 75 ปัจจุบัน ภาพยนตร์ได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในภาพยนตร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาล และถูกรวมอยู่ในรายการ "ดีที่สุด" หลายรายการ รวมถึงอันดับที่สี่ใน 100 ภาพยนตร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งศตวรรษที่ 21 ของบีบีซี
ตัวละคร

จิฮิโระ โอะงิโนะ (ญี่ปุ่น: 荻野 千尋; โรมาจิ: Ogino Chihiro) - เด็กหญิงวัยสิบปี ซึ่งย้ายบ้านไปเมืองใหม่พร้อมครอบครัวอย่างไม่เต็มใจ และหลงเข้าไปในโลกของภูตโดยบังเอิญ
ฮากุ (ญี่ปุ่น: ハク; โรมาจิ: Haku) หรือ เทพารักษ์แม่น้ำโคฮากุ (ญี่ปุ่น: ニギハヤミコハクヌシ; โรมาจิ: Nigihayami Kohakunushi, ตามตัวอักษร: "อารักษ์แห่งแม่น้ำสีอำพันอันเชี่ยวกราก" (god of the swift amber river); อังกฤษ: Spirit of the Kohaku River) - มีกำเนิดเป็นมังกร ปรากฏร่างเป็นเด็กชายวัยสิบสองปี ฮากุเป็นเทพารักษ์ประจำแม่น้ำมาก่อน ในอดีตจิฮิโระเคยตกลงไปในแม่น้ำโคฮากุ ฮากุช่วยเหลือเธอขึ้นจากน้ำ เมื่อแม่น้ำถูกถมเพื่อสร้างเป็นอพาร์ตเมนท์ฮากุจึงไม่มีที่อยู่จำต้องเร่รอนมาฝากตัวในสำนักแม่มดยูบาบา โดยแลกกับการเป็นมือขวาให้แก่นาง แม่มดยูบาบาใช้คุณไสยให้ฮากุลืมตัวตน แต่ความทรงจำร่วมกันกับจิฮิโระทำให้เขาหลุดพ้นจากการเป็นทาสของยูบาบาได้ในที่สุด
ยูบาบา (ญี่ปุ่น: 湯婆婆; โรมาจิ: Yubāba, ตามตัวอักษร: "แม่เฒ่าอ่างน้ำ") - เป็นหญิงสูงวัยซึ่งเป็นแม่มด มีศีรษะและจมูกอันใหญ่โตผิดมนุษย์ มีนิสัยเจ้ากี้เจ้าการและวางอำนาจ แต่อ่อนโยนต่อ โบ ทารกร่างยักษ์ซึ่งเป็นบุตรของนาง นางเปิดโรงอาบน้ำซึ่งทำรายได้ให้แก่นางเป็นอันมาก
เซนีบา (ญี่ปุ่น: 銭婆; โรมาจิ: Zenība) - เป็นน้องสาวฝาแฝดของยูบาบา รูปลักษณ์ไม่ผิดกันแม้สักน้อย แต่อุปนิสัยต่างกัน เซนีบาใจดี และใช้ชีวิตสมถะห่างไกลผู้คน
คะมะจี (ญี่ปุ่น: 釜爺; โรมาจิ: Kamajī, ตามตัวอักษร: "ตาเฒ่าหม้อต้มน้ำ") - เป็นชายชรา มีแขนสามคู่ ทำหน้าที่ควบคุมห้องต้มน้ำ ณ โรงอาบน้ำของยูบาบา แขนทั้งหกนั้นยืดได้หดได้ตามใจปรารถนา ทำให้เขาเอื้อมถึงลิ้นชักซึ่งอยู่ง้ำหัวได้โดยอยู่กับที่ เขามีผีเขม่า (ญี่ปุ่น: ススワタリ; โรมาจิ: Susuwatari) กลุ่มหนึ่งช่วยขนถ่านหินเข้าเตาให้
ผีไร้หน้า (ญี่ปุ่น: カオナシ; โรมาจิ: Kaonashi; อังกฤษ: No-Face) - เป็นสัมภเวสีขี้อาย เร้นกายในเสื้อคลุมสีดำ และสวมหน้ากาก ปรกติไม่พูดไม่จา และมักแสดงออกโดยส่งเสียงฟืดฟาด แต่สุภาพ และสงบเสงี่ยม อย่างน้อยก็ก่อนมันอาละวาดที่โรงอาบน้ำของยูบาบา มันไร้ญาติขาดมิตรและเฝ้าตามจิฮิโระต้อย ๆ หลังจากเธอช่วยเหลือมัน มันดำรงชีพอยู่โดยอาศัยอารมณ์ความรู้สึกของผู้คนรอบข้าง โดยเฉพาะอารมณ์พึงพอใจเมื่อได้รับของกำนัล
ริน (ญี่ปุ่น: リン; โรมาจิ: Rin; อังกฤษ: Lin) - เป็นภูตสาว มีกำเนิดเป็นตัวเซเบิล (sable) ทำงานอยู่โรงอาบน้ำของยูบาบา และรับเป็นผู้ปกครองของจิฮิโระในโลกของภูต
โบ (ญี่ปุ่น: 坊; โรมาจิ: Bō; อังกฤษ: Boh) - เป็นบุตรชายของยูบาบา และเป็นหลานของเซนีบา แม้เป็นทารก แต่มีร่างกายมโหฬารเป็นสองเท่าของยูบาบา เขาแข็งแรง ถูกยูบาบาตามใจจนเคยตัว และมักทำอันตรายเมื่อไม่ได้ดังประสงค์
อากิโอะ โองิโนะ (ญี่ปุ่น: 荻野 明夫; โรมาจิ: Ogino Akio) - บิดาของจิฮิโระ
ยูโกะ โองิโนะ (ญี่ปุ่น: 荻野 悠子; โรมาจิ: Ogino Yūko) - มารดาของจิฮิโระ
เทพแม่น้ำ (ญี่ปุ่น: 川の神; โรมาจิ: Kawa no Kami; อังกฤษ: River Spirit) - เป็นเทพผู้มากด้วยฤทธิ์และกิตติศัพท์ตนหนึ่ง มันอาศัยอยู่ในแม่น้ำที่ปนเปื้อนมลพิษและสิ่งโสโครก จนร่างกายสกปรกและมีดินโคลนพอกพูนส่งกลิ่นเหม็นเน่า มันเข้าใช้บริการโรงอาบน้ำ แต่ทุกคนขยะแขยงและเรียกมันว่า "ภูตเหม็นฉึ่ง" (stinky spirit)
ตัวละคร > นักพากย์

| ตัวละคร | พากย์ญี่ปุ่น | พากย์อังกฤษ |
| --- | --- | --- |

| จิฮิโระ โอะงิโนะ | รุมิ ฮิอิรางิ (Rumi Hiiragi) | เดเวห์ เชส (Daveigh Chase) |
| ฮากุ | มิยุ อิริโนะ (Miyu Irino) | เจสัน มาร์สเดน (Jason Marsden) |
| ยูบาบา และเซนีบา | มาริ นัตสึกิ (Mari Natsuki) | ซูแซน เพลแชต (Suzanne Pleshette) |
| คะมะจี | บันตะ ซุงาวาระ (Bunta Sugawara) | เดวิด อ็อกเดน สตีเออส์ (David Ogden Stiers) |
| ผีไร้หน้า | อากิโอะ นากมุระ (Akio Nakamura) | บ็อบ เบอร์เกิน (Bob Bergen) |
| ริน | ยุมิ ทามาอิ (Yumi Tamai) | ซูเซิน อีแกน (Susan Egan) |
| โบ | เรียวโนะซุเกะ คามิกิ (Ryunosuke Kamiki) | ทารา สตร็อง (Tara Strong) |
| อากิโอะ โองิโนะ | ทาคาชิ นาอิโตะ (Takashi Naito) | ไมเคิล ชีคลีส (Michael Chiklis) |
| ยูโกะ โองิโนะ | ยาซุโกะ ซาวางุชิ (Yasuko Sawaguchi) | ลอเริน ฮอลลี (Lauren Holly) |
การผลิต

ทุกฤดูร้อนผู้กำกับมิยาซากิจะใช้เวลาพักผ่อนบนภูเขากับครอบครัวและเพื่อน แนวคิดของเรื่อง มิติวิญญาณมหัศจรรย์ เกิดจากความปรารถนาของมิยาซากิที่ต้องการสร้างภาพยนตร์ให้กับเด็กหญิงตัวน้อยที่มาพักผ่อนกับเขาด้วย มิยาซากิเคยกำกับภาพยนตร์อย่าง โทโทโร่เพื่อนรัก และ แม่มดน้อยกิกิ ซึ่งเป็นภาพยนตร์สำหรับเด็กเล็กและวัยรุ่น แต่เขายังไม่เคยสร้างภาพยนตร์สำหรับเด็กหญิงอายุสิบขวบเลย เขาค้นหาแรงบันดาลใจจากนิตยสาร shōjo manga เช่น Nakayoshi และ Ribon ซึ่งพวกเด็กๆ ได้ทิ้งไว้ เมื่อมิยาซากิได้อ่านนิตยสารเหล่านี้ เขารู้สึกว่ามันมีเพียงเรื่องความรักชั่ววูบและฉาบฉวยของหนุ่มสาว เมื่อหวนกลับมามองที่เพื่อนตัวน้อย มิยาซากิคิดว่านี่ไม่ใช่สิ่งที่พวกเขาจะประทับใจและจดจำมันไปตลอดไป มิยาซากิจึงตัดสินใจสร้างภาพยนตร์ที่มีนางเอกที่พวกเธอสามารถเอาเป็นแบบอย่างได้
มิยาซากิต้องการสร้างภาพยนตร์ใหม่มานานแล้ว ก่อนหน้านี้เขาได้เขียนข้อเสนอโครงการถึงสองโครงการ แต่ก็ถูกปฏิเสธ โครงการแรกมาจากหนังสือ Kirino Mukouno Fushigina Machi และโครงการที่สองเกี่ยวกับนางเอกที่เป็นวัยรุ่น โครงการซึ่งได้รับการอนุมัติกลายมาเป็น Spirited Away ในที่สุด ทั้งสามเรื่องที่มิยาซากิเสนอเกี่ยวข้องกับโรงอาบน้ำซึ่งเขาได้รับแรงบันดาลใจมาจากบ้านเกิด มิยาซากิคิดว่าโรงอาบน้ำเป็นสถานที่ลึกลับ มีประตูเล็ก ๆ อยู่ถัดจากอ่างน้ำในโรงอาบน้ำ มิยาซากิอยากรู้อยากเห็นว่ามีอะไรอยู่หลังประตูบานนั้น เขาแต่งเรื่องหลายเรื่องเกี่ยวกับประตูและหนึ่งในเรื่องเหล่านั้นเป็นแรงบันดาลใจของ มิติวิญญาณมหัศจรรย์
ภาพยนตร์นี้เข้าสู่ขั้นตอนการผลิตใน พ.ศ. 2543 ด้วยงบประมาณ 1.9 พันล้านเยน ในภาพยนตร์เรื่องก่อนหน้าของเขา Princess Mononoke มิยาซากิและทีมงานได้ทดลองการใช้คอมพิวเตอร์ช่วยสร้างอนิเมะชัน ในภาพยนตร์เรื่องนี้จึงมีการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์อย่าง 3D มากขึ้น แต่ก็จำกัดการใช้งานอยู่ในขอบเขตที่ไม่ให้เทคโนโลยีขโมยจุดเด่นของเรื่องไป ตัวละครส่วนใหญ่ยังวาดด้วยมือโดยมีมิยาซากิคอยกำกับดูแล ปัญหาที่สำคัญที่สุดคือการตัดต่อภาพยนตร์ให้สั้นลง ตามโครงเรื่องต้นฉบับของมิยาซากิภาพยนตร์มีความยาวถึงสามชั่วโมง เขาจึงต้องตัดฉากจำนวนมากออกจากภาพยนตร์และลด "eye-candy" เพื่อความเรียบง่าย มิยาซากิไม่ต้องการสร้างนางเอกที่สวย ในตอนต้นเขารู้สึกว่า "เธอดูไม่น่าสนใจและไม่น่ารักเอาเสียเลย เราต้องปรับปรุงอะไรหรือเปล่า?" แต่เมื่อภาพยนตร์ใกล้สำเร็จเขาก็พบว่า "เธอจะเติบโตขึ้นเป็นผู้หญิงที่มีเสน่ห์"
มิยาซากิได้ต้นแบบของตึกในโลกวิญญาณบางส่วนมาจาก Edo-Tokyo Open Air Architectural Museum ใน Koganei, Tokyo ประเทศญี่ปุ่น มิยาซากิเข้าชมพิพิธภัณฑ์ดังกล่าวบ่อยๆ ระหว่างที่เขากำลังสร้างภาพยนตร์ มิยาซากิมีความสนใจในดึกรามบ้านช่องแบบ Pseudo-Western style จากยุคเมจิในพิพิธภัณฑ์ดังกล่าว บรรยากาศที่พิพิธภัณฑ์ทำให้มิยาซากิหวนคำนึงถึงอดีต "โดยเฉพาะเวลาที่ผมยืนอยู่คนเดียวในเวลาเย็น ใกล้เวลาปิด และดวงอาทิตย์กำลังจะลับฟ้า – นำตาซึมออกมาจากตาของผม" อีกแรงบันดาลใจหนึ่งมาจากเมือง Jiufen และ Jinguashi ในไต้หวัน ทั้งสองเมืองมีลักษณะสถาปัตยกรรมแบบเมจิเพราะสร้างในช่วงที่ไต้หวันเป็นเมืองขึ้นของญี่ปุ่น[ต้องการอ้างอิง]
การผลิต > ฉบับภาษาอังกฤษ

พิกซาร์แอนิเมชันสตูดิโอส์ทำเสียงภาษาอังกฤษให้กับภาพยนตร์ มิติวิญญาณมหัศจรรย์ ภายใต้การกำกับดูแลของ John Lasseter Lasseter เป็นแฟนตัวยงของมิยาซากิ เขาและทีมงานมักจะนั่งดูงานของมิยาซากิเมื่อพบปัญหาในการแปลเรื่อง มีการฉายภาพยนตร์Spirited Away ครั้งแรกในสหรัฐเมริกาที่ Pixar's screening room หลักจากได้ชมภาพยนตร์ Lasseter ก็ตื่นเต้นดีใจมาก คนของดิสนีย์จึงชักชวนให้ Lasseter ทำภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นภาษาอังกฤษให้ชาวอเมริกันได้ชม แม้จะมีงานรัดตัวแต่ Lasseter ก็รับคำกำกับดูแลงานนี้ หลังจากนั้นทีมงานคนสำคัญอื่นก็ทยอยเข้าร่วมโครงการ อาทิเช่น Kirk Wise (โฉมงามกับเจ้าชายอสูร co-director Kirk Wise และ Donald W. Ernst (Aladdin producer) โดยทั้งสองได้เข้ามาเป็น director และ producer ของ Spirited Away ตามลำดับ
ผู้พากย์เสียงภาพยนตร์ประกอบไปด้วย เดเวห์ เชส, Susan Egan, David Ogden Stiers และ John Ratzenberger (เป็น "good luck charm" ของ John Lasseter) ด้วยความสามารถของผู้พากษ์เสียงและทีมงานข่าวการจัดทำภาพยนตร์ภาคภาษาอังกฤษก็กระจายไปในอินเทอร์เน็ต แต่ก็ยังไม่ครึกโครมนัก Pixar ผลักดันภาพยนตร์เรื่องนี้ให้ออกฉายในฤดูใบไม้ร่วง แต่พบว่า Spirited Away ถูกซ่อนไว้ในมุมเล็กๆ ของ Disney.com ขณะที่หน้าเว็บของภาพยนตร์อย่าง Signs แสดงอย่างชัดเจนจากหน้าหลัก สำหรับ Spirited Away มีเฉพาะผู้ที่อยากรู้อยากเห็นเท่านั้นที่จะหามันพบ
การเผยแพร่

Spirited Away เข้าฉายในประเทศญี่ปุ่น เมื่อเดือน กรกฎาคม พ.ศ. 2544 มีผู้ชมราว 23 ล้านคน และทำรายได้ไปถึง 3 หมื่นล้านเยน (ประมาณ 250 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ทำให้กลายเป็นภาพยนตร์ที่ทำกำไรสูงสุดในประวัติศาสตร์ของญี่ปุ่น และเป็นภาพยนตร์เรื่องแรกที่กวาดรายได้ทั่วโลกถึง 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐก่อนการฉายในสหรัฐในปี พ.ศ. 2545
ภาพยนตร์เรื่องนี้เข้าฉายในสหรัฐในวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2545 และทำรายได้มากกว่า 10 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ทำเป็นภาคภาษาอังกฤษโดย วอลท์ดิสนีย์ พิคเจอร์ ภายใต้การดูแลของ John Lasseter แห่งพิกซาร์
ถูกจัดจำหน่ายในรูปแบบดีวีดีในแถบอเมริกาเหนือโดยบัวนาวิสตา ดิสตริบิวชัน ของดิสนีย์ ในวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2546 เมื่อภาพยนตร์ได้รางวัลออสการ์ช่วยกระตุ้นความสนใจจนสร้างยอดขายที่ดีเยี่ยม และส่งผลไปถึงภาพยนตร์เรื่องอื่นของมิยาซากิ อย่าง ลาพิวต้า พลิกตำนานเหนือเวหา, แม่มดน้อยกิกิ และ มหาสงครามหุบเขาแห่งสายลม
ดีวีดีถูกจัดจำหน่ายในสหราชอาณาจักร ในวันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2547 สำหรับในประเทศไทยใช้ชื่อในดีวีดีว่า "มิติวิญญาณมหัศจรรย์"
การเผยแพร่ > คำวิจารณ์

Spirited Away เป็นที่ชื่นชอบของนักวิจารณ์ทั่วไปถึง 155 คนใน Rotten Tomatoes ภาพยนตร์เรื่องนี้จัดเป็นภาพยนตร์อนิเมะชันที่ดีที่สุดในอันดับที่สิบสาม โดยได้คะแนน 97% ในเว็บดังกล่าว ใน พ.ศ. 2548 มันถูกจัดให้เป็นภาพยนตร์อนิเมะชันที่ดีที่สุดตลอดกาลในอันดับที่สิบสอง จากการจัดอันดับโดย IGN. ได้อันดับที่ 9 ของภาพยนตร์อนิเมะชันที่ดีที่สุดตลอดกาล Metacritic และเป็นภาพยนตร์อนิเมะชันต่างประเทศอันดับที่ 10 ใน Empire magazine's "The 100 Best Films Of World Cinema" in 2010.
การเผยแพร่ > ดีวีดีและวิดีโอ

ภาพยนตร์ชุดดังกล่าวได้จัดฉายในอเมริกาเหนือ โดย Buena Vista Distribution ของดิสนีย์ในรูปแบบDVD และ VHS เมื่อวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2545 ซึ่งผลของรางวัลออสการ์ทำให้จำหน่ายได้ดี Spirited Away มักจะถูกจำหน่ายและทำตลาดพร้อมกับภาพยนตร์เรื่องอื่นของมิยาซากิ เช่น ลาพิวต้า พลิกตำนานเหนือเวหา, แม่มดน้อยกิกิ และ มหาสงครามหุบเขาแห่งสายลม
เพลงประกอบภาพยนตร์

เพลงปิด (ญี่ปุ่น: "Always With Me"; โรมาจิ: いつも何度でも; ทับศัพท์: Itsumo Nandodemo; literally, "Always, No Matter How Many Times") ประพันธ์และขับร้องโดย Youmi Kimura นักประพันธ์และ lyre-player จากโอซากา เนื้อเพลงแต่โดยWakako Kaku เพื่อนของคิมุระ
นอกจากซาวด์แทรคต้นฉบับของภาพยนตร์ ยังมี image album ซึ่งประกอบด้วย 10 เพลง
เพลงประกอบภาพยนตร์ > รายการเพลงในออริจินอลซาวด์แทรค

|  | แทรค | ผู้ประพันธ์ | ความยาว |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | (ญี่ปุ่น: One Summer's Day; โรมาจิ: あの夏へ; ทับศัพท์: Ano Natsu e) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 3:09 |
| 2 | (ญี่ปุ่น: Road To Somewhere; โรมาจิ: とおり道; ทับศัพท์: Toori Michi) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 2:07 |
| 3 | (ญี่ปุ่น: Empty Restaurant; โรมาจิ: 誰もいない料理店; ทับศัพท์: Dare mo Inai Ryōriten) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 3:15 |
| 4 | (ญี่ปุ่น: Nighttime Coming; โรมาจิ: 夜来る; ทับศัพท์: Yoru Kuru) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 2:00 |
| 5 | (ญี่ปุ่น: Dragon Boy; โรมาจิ: 竜の少年; ทับศัพท์: Ryū no Shōnen) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 2:12 |
| 6 | (ญี่ปุ่น: Sootballs; โรมาจิ: ボイラー虫; ทับศัพท์: Boirā Mushi) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 2:33 |
| 7 | (ญี่ปุ่น: Procession Of The Spirits; โรมาจิ: 神さま達; ทับศัพท์: Kamisama-tachi) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 3:00 |
| 8 | (ญี่ปุ่น: Yubaba; โรมาจิ: 湯婆婆) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 3:30 |
| 9 | (ญี่ปุ่น: Bathhouse Morning; โรมาจิ: 湯屋の朝; ทับศัพท์: Yuya no Asa) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 2:02 |
| 10 | (ญี่ปุ่น: Day Of The River; โรมาจิ: あの日の川; ทับศัพท์: Ano Hi no Kawa) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 3:13 |
| 11 | (ญี่ปุ่น: It's Hard Work; โรมาจิ: 仕事はつらいぜ; ทับศัพท์: Shigoto wa Tsuraize) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 2:26 |
| 12 | (ญี่ปุ่น: Stink Spirit; โรมาจิ: おクサレ神; ทับศัพท์: Okusaregami) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 4:01 |
| 13 | (ญี่ปุ่น: Sen's Courage; โรมาจิ: 千の勇気; ทับศัพท์: Sen no Yūki) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 2:45 |
| 14 | (ญี่ปุ่น: Bottomless Pit; โรมาจิ: 底なし穴; ทับศัพท์: Sokonashi Ana) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 1:18 |
| 15 | (ญี่ปุ่น: No Face; โรมาจิ: カオナシ; ทับศัพท์: Kaonashi) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 3:47 |
| 16 | (ญี่ปุ่น: Sixth Station; โรมาจิ: 6番目の駅; ทับศัพท์: Roku Banme no Eki) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 3:38 |
| 17 | (ญี่ปุ่น: Yubaba's Panic; โรมาจิ: 湯婆婆狂乱; ทับศัพท์: Yubaba Kyōran) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 1:38 |
| 18 | (ญี่ปุ่น: House At Swamp Bottom; โรมาจิ: 沼の底の家; ทับศัพท์: Numa no Soko no Ie) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 1:29 |
| 19 | (ญี่ปุ่น: Reprise; โรมาจิ: ふたたび; ทับศัพท์: Futatabi) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 4:53 |
| 20 | (ญี่ปุ่น: The Return Day; โรมาจิ: 帰る日; ทับศัพท์: Kaeru Hi) | (ญี่ปุ่น: Joe Hisaishi; โรมาจิ: 久石譲) | 3:20 |
| 21 | (ญี่ปุ่น: Always With Me; โรมาจิ: いつも何度でも; ทับศัพท์: Itsumo Nando demo) | (ญี่ปุ่น: Youmi Kimura; โรมาจิ: 木村弓) | 3:35 |
เพลงประกอบภาพยนตร์ > รายการเพลงใน Image album

(ญี่ปุ่น: Ano Hi no Kawa e; โรมาจิ: あの日の川へ; ทับศัพท์: lit. To that Days' River) by Umi (3:54)
(ญี่ปุ่น: Yoru ga Kuru; โรมาจิ: 夜が来る; ทับศัพท์: lit. Night is Coming) by Joe Hisaishi (4:25)
(ญี่ปุ่น: Kamigami-sama; โรมาจิ: 神々さま; ทับศัพท์: lit. Gods) by Shizuru Otaka (3:55)
(ญี่ปุ่น: Yuya; โรมาจิ: 油屋; ทับศัพท์: lit. Bathhouse) by Tsunehiko Kamijō (3:56)
(ญี่ปุ่น: Fushigi no Kuni no Jyūnin; โรมาจิ: 不思議の国の住人; ทับศัพท์: lit. The People in Wonderland) by Joe Hisaishi (3:20)
(ญี่ปุ่น: Samishii samishii; โรมาจิ: さみしいさみしい; ทับศัพท์: lit. Lonely lonely) by Monsieur Kamayatsu (3:41)
(ญี่ปุ่น: Solitude; โรมาจิ: ソリチュード; ทับศัพท์: Sorichūdo) by Rieko Suzuki and Hiroshi Kondo (3:49)
(ญี่ปุ่น: Umi; โรมาจิ: 海; ทับศัพท์: lit. The Sea) by Joe Hisaishi (3:22)
(ญี่ปุ่น: Shiroi Ryū; โรมาจิ: 白い竜; ทับศัพท์: lit. White Dragon) by Rikki (3:33)
(ญี่ปุ่น: Chihiro no Waltz; โรมาจิ: 千尋のワルツ; ทับศัพท์: Chihiro no Warutsu; Chihiro's Waltz) by Joe Hisaishi (3:20)
รางวัลที่ได้รับ

รางวัล Best Animated Feature (ฮายาโอะ มิยาซากิ) จากเวทีรางวัลออสการ์ ครั้งที่ 75
รางวัล Annie Awards ปี 2003
รางวัล Outstanding Achievement in an Animated Theatrical Feature
รางวัล Outstanding Direction in an Animated Feature Production (ฮายาโอะ มิยาซากิ )
รางวัล Outstanding Music in an Animated Feature Production (โจ ฮิไซชิ)
รางวัล Outstanding Writing in an Animated Feature Production (ฮายาโอะ มิยาซากิ )
รางวัล Golden Bear (ฮายาโอะ มิยาซากิ) จาก Berlin International Film Festival ปี 2002
รางวัล Best Film (ฮายาโอะ มิยาซากิ) จาก Blue Ribbon Awards ปี 2002
รางวัล Special Commendation จาก Boston Society of Film Critics Awards ปี 2002
รางวัล Best Animated Feature จาก Broadcast Film Critics Association Awards ปี 2003
รางวัล Best Animated Film จาก Dallas-Fort Worth Film Critics Association Awards ปี 2003
รางวัล Best Animated Feature จาก Florida Film Critics Circle Awards ครั้งที่ 7
รางวัล Best Asian Film จาก Hong Kong Film Awards ปี 2002
รางวัล Best Film จาก Japanese Academy Awards ปี 2001
รางวัล Best Animation จาก Los Angeles Film Critics Association Awards ปี 2002
รางวัล Best Animated Feature จาก National Board of Review Awards ปี 2002
รางวัล Best Animated Film จาก New York Film Critics Circle Awards ปี 2002
รางวัล Best Animated Feature จาก Online Film Critics Society Awards ครั้งที่ 6
รางวัล Audience Award; Best Narrative Feature (ฮายาโอะ มิยาซากิ) จากซานฟรานซิสโก อินเตอร์เนชั่นแนลฟิล์มเฟสติวอล ปี 2002
รางวัล Best Motion Picture, Animated or Mixed Media จาก Satellite Awards ปี 2003
รางวัล Best Animated Film จากแซทเทิร์นอะวอร์ดส ปี 2003
Spirited Away เป็นภาพยนตร์อนิเมะเรื่องแรกที่คว้ารางวัลออสการ์ นอกจากนี้ ยังเป็นแอนิเมชันเรื่องแรกที่คว้ารางวัลโกลเดนแบร์ ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเบอร์ลิน
แหล่งข้อมูลอื่น

สถานีย่อยประเทศญี่ปุ่น
สถานีย่อยภาพยนตร์
สถานีย่อยการ์ตูนญี่ปุ่น
เว็บไซต์ทางการ
Sen to Chihiro no Kamikakushi ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
มิติวิญญาณมหัศจรรย์ ที่ทีซีเอ็มมูวีเดตาเบส
มิติวิญญาณมหัศจรรย์ ที่ออลมูวี
Sen to Chihiro no Kamikakushi ที่บิกการ์ตูนเดตาเบส
มิติวิญญาณมหัศจรรย์ (อนิเมะ) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
มิติวิญญาณมหัศจรรย์ ที่เมทาคริติก
มิติวิญญาณมหัศจรรย์ ที่รอตเทนโทเมโทส์
Spirited Away at the Japanese Movie Database (ญี่ปุ่น)
Animerica review
| ด ค กรางวัลโตเกียวอนิเมะ สาขาแอนิเมชันแห่งปี |
| --- | --- |
ภาพยนตร์อนิเมะ:  มิติวิญญาณมหัศจรรย์ (2002) ·  กันดั้มซี้ด  (2004) ·  ปราสาทเวทมนตร์ของฮาวล์  (2005) ·  แขนกลคนแปรธาตุ เดอะมูฟวี่ ฝ่ามิติพิชิตแดนสวรรค์  (2006) ·  กระโดดจั้มพ์ทะลุข้ามเวลา  (2007) ·  อีวานเกเลียน: 1.0 กำเนิดใหม่วันพิพากษา  (2008) ·  โปเนียว ธิดาสมุทรผจญภัย  (2009) ·  ซัมเมอร์ วอร์ส  (2010) ·  อาริเอตี้ มหัศจรรย์ความลับคนตัวจิ๋ว‎  (2011) ·  ป๊อปปี้ ฮิลล์ ร่ำร้องขอปาฏิหาริย์  (2012) ·  คู่จี๊ดชีวิตอัศจรรย์  (2013) ·  ปีกแห่งฝัน วันแห่งรัก (2014) ·  ผจญภัยแดนคำสาปราชินีหิมะ (2015) ·  เลิฟไลฟ์! ปฏิบัติการไอดอลจำเป็น เดอะมูฟวี่ (2016) ·  รักไร้เสียง (2017) ·  แค่วาดฝันให้โลกสวย (2018) ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน: ปฏิบัติการสายลับเดอะซีโร่ (2019) ฤดูฝัน ฉันมีเธอ (2020) 
อนิเมะโทรทัศน์:  ผ่าพิภพไททัน (2014) ·  ปิงปองเดอะแอนิเมชั่น (2015) ·  ชิโรบาโกะ (2016) ·  ยูริ!!! on ICE (2017) ·  เคะโมะโนะเฟรนด์ส (2018) Zombie Land Saga (2019) ดาบพิฆาตอสูร (2020) 
ริง (ซ้าย, เท้าเอว), จิฮิโระ (กลาง, ชุดแดง) และแม่มดยูบาบา (ขวา) ณ โรงอาบน้ำ
ฮายาโอะ มิยาซากิ ผู้เขียนเรื่องและกำกับภาพยนตร์
The Takahashi Korekiyo residence in the Edo-Tokyo Open Air Architectural Museum เป็นแรงบันดาลใจของมิยาซากิ
เดเวห์ เชส ให้เสียงจิฮิโระในภาพยนตร์ฉบับภาษาอังกฤษ