stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
วิกิพีเดียภาษาเมารี
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิพีเดียภาษาเมารี
| ด ค กรายการวิกิพีเดียตามจำนวนบทความ |
| --- | --- |
2,000,000+:  อังกฤษ en  เซบัวโน ceb  สวีเดน sv  เยอรมัน de  ฝรั่งเศส fr  ดัตช์ nl 
1,000,000+:  รัสเซีย ru  อิตาลี it  สเปน es  โปแลนด์ pl  วาไร war  เวียดนาม vi  ญี่ปุ่น ja  จีน zh  อาหรับ ar  โปรตุเกส pt  ยูเครน uk 
500,000+:  เปอร์เซีย fa  กาตาลา ca  เซอร์เบีย sr  อาหรับอียิปต์ arz  นอร์เวย์ (บูกโมล) no  อินโดนีเซีย id 
200,000+:  เกาหลี ko  ฟินแลนด์ fi  ฮังการี hu  เช็ก cs  บอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย sh  โรมาเนีย ro  จีนหมิ่นใต้ zh-min-nan  บาสก์ eu  ตุรกี tr  มลายู ms  เอสเปรันโต eo  อาร์มีเนีย hy  ฮีบรู he  บัลแกเรีย bg  เดนมาร์ก da  เชเชน ce  อาเซอร์ไบจานใต้ azb  สโลวัก sk  คาซัค kk  มีนังกาเบา min  โครเอเชีย hr  เอสโตเนีย et  ลิทัวเนีย lt 
100,000+:  เบลารุส be  กรีก el  สโลวีเนีย sl  กาลิเซีย gl  อังกฤษอย่างง่าย simple  อาเซอร์ไบจาน az  อูรดู ur  นีนอสก์ nn  ฮินดี hi  ไทย th  จอร์เจีย ka  อุซเบก uz  ละติน la  เวลส์ cy  ทมิฬ ta  โวลาปุก vo  อัสตูเรียส ast  มาซิโดเนีย mk  ลัตเวีย lv  ทาจิก tg 
50,000+:  มาลากาซี mg  อาฟรีกานส์ af  ตาตาร์ tt  เบงกอล bn  อุตซิตา oc  จีนกวางตุ้ง zh-yue  บอสเนีย bs  แอลเบเนีย sq  คีร์กีซ ky  เนวาร์ new  ตากาล็อก tl  เบลารุส (ทาราชคีวิตซา) be-x-old  เตลูกู te  มลยาฬัม ml  เบรอตาญ br  แซกซันล่าง nds  ปีเยมอนเต pms  ซุนดา su  สวาฮีลี sw  เฮติ ht  ลักเซมเบิร์ก lb  ชวา jv  มราฐี mr  สกอต sco  เวนิส vec  ปัญจาบตะวันตก pnb  ไอริช ga  ไซลีเซีย szl  บัชกอร์ต ba 
30,000+:  ไอซ์แลนด์ is  พม่า my  ฟรีเชียตะวันตก fy  ชูวัช cv  ลอมบาร์ด lmo  อารากอน an  ปัญจาบ pa  เนปาล ne  จีนอู๋ wuul  โยรูบา yo  บาวาเรีย bar 
20,000+:  อิดอ io  คุชราต gu  เคิร์ด ku  แอลิแมนนิก als  โซรานี ckb  กันนาดา kn  ซิซิลี scn  มณีปุระพิษณุปุระ bpy  อินเตร์ลิงกวา ia  เกชัว qu 
10,000+:  มองโกเลีย mn  เฌเม็ยติยา bat-smg  ซาซากิ diq  โอริยา or  สิงหล si  หมิ่นตะวันออก cdo  อีโลกาโน ilo  แกลิกสกอต gd  ยิดดิช yi  นาวาโฮ nv  อามารา am  นาโปลี nap  บูกิส bug  มิงเกรเลีย xmf  วอลลูน wa  Upper Sorbian hsb  ไมถิลี mai  สินธ์ sd  บาญูมาซัน map-bms  แฟโร fo  มอแซนแดรอน mzn  ลิมบืร์ค li  เอมีเลีย-โรมัญญา eml  ซาฮา sah  ออสซีเชีย os  สันสกฤต sa  ปาทาน ps  ฟรีเชียเหนือ frr  Central Bicolano hif  อาเจะฮ์ ace  จีนโบราณ zh-classical  Hill Mari  mrj  Meadow Mari  mhr 
5,000+:  ฮินดีฟีจี hif  จีนแคะ hak  ตารันโต roa-tara  กาปัมปางัน pam  เขมร km  ซามีเหนือ se  เมารี mi  จีนกั้น gan  พิหาร bh  คิเลกิ glk  นาวัตล์ nah  แซกซันล่างดัตช์ nds-nl  เฟลมิชตะวันตก vls  รูซิน rue  ทิเบต bo  โวโร fiu-vro  คอร์ซิกา co  ซาร์ดิเนีย sc  ลูรี irc  เติร์กเมน tk  เวปส์ vep  Kashubian csb 
3,000+:  แมน gv  โคมิ kv  ตาตาร์ไครเมีย crh  ซีแลนด์ zea  จีนโบราณ zh-classical  อัสสัม as  โซมาลี so  Saterland Frisian stq  คอร์นวอลล์ kw  อุดมูร์ต udm  Aymara ay  นอร์มัน nrm  รูมันช์ rm  Komi-Permyak koi  ลาดิโน lad  Interlingue ie  ฟรียูลี fur  มอลตา mt  ปีการ์ pcd  Guarani gn  ลีกูเรีย lij  Lower Sorbian dsb 
1,000+:  ลิงกาลา ln  เยอรมันเพนซิลเวเนีย pdc  ตองงา to  ซองคา dz  ฯลฯ
วิกิพีเดียภาษาเวนิส

ภาพโลโก้วิกิพีเดียภาษาเวนิส
วิกิพีเดียภาษาเวนิส เป็นสารานุกรมวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาเวนิส ปัจจุบันวิกิพีเดียภาษาเวนิสมีบทความมากกว่า 10,000 บทความ (2558)
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิพีเดียภาษาเวนิส
| ด ค กรายการวิกิพีเดียตามจำนวนบทความ |
| --- | --- |
2,000,000+:  อังกฤษ en  เซบัวโน ceb  สวีเดน sv  เยอรมัน de  ฝรั่งเศส fr  ดัตช์ nl 
1,000,000+:  รัสเซีย ru  อิตาลี it  สเปน es  โปแลนด์ pl  วาไร war  เวียดนาม vi  ญี่ปุ่น ja  จีน zh  อาหรับ ar  โปรตุเกส pt  ยูเครน uk 
500,000+:  เปอร์เซีย fa  กาตาลา ca  เซอร์เบีย sr  อาหรับอียิปต์ arz  นอร์เวย์ (บูกโมล) no  อินโดนีเซีย id 
200,000+:  เกาหลี ko  ฟินแลนด์ fi  ฮังการี hu  เช็ก cs  บอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย sh  โรมาเนีย ro  จีนหมิ่นใต้ zh-min-nan  บาสก์ eu  ตุรกี tr  มลายู ms  เอสเปรันโต eo  อาร์มีเนีย hy  ฮีบรู he  บัลแกเรีย bg  เดนมาร์ก da  เชเชน ce  อาเซอร์ไบจานใต้ azb  สโลวัก sk  คาซัค kk  มีนังกาเบา min  โครเอเชีย hr  เอสโตเนีย et  ลิทัวเนีย lt 
100,000+:  เบลารุส be  กรีก el  สโลวีเนีย sl  กาลิเซีย gl  อังกฤษอย่างง่าย simple  อาเซอร์ไบจาน az  อูรดู ur  นีนอสก์ nn  ฮินดี hi  ไทย th  จอร์เจีย ka  อุซเบก uz  ละติน la  เวลส์ cy  ทมิฬ ta  โวลาปุก vo  อัสตูเรียส ast  มาซิโดเนีย mk  ลัตเวีย lv  ทาจิก tg 
50,000+:  มาลากาซี mg  อาฟรีกานส์ af  ตาตาร์ tt  เบงกอล bn  อุตซิตา oc  จีนกวางตุ้ง zh-yue  บอสเนีย bs  แอลเบเนีย sq  คีร์กีซ ky  เนวาร์ new  ตากาล็อก tl  เบลารุส (ทาราชคีวิตซา) be-x-old  เตลูกู te  มลยาฬัม ml  เบรอตาญ br  แซกซันล่าง nds  ปีเยมอนเต pms  ซุนดา su  สวาฮีลี sw  เฮติ ht  ลักเซมเบิร์ก lb  ชวา jv  มราฐี mr  สกอต sco  เวนิส vec  ปัญจาบตะวันตก pnb  ไอริช ga  ไซลีเซีย szl  บัชกอร์ต ba 
30,000+:  ไอซ์แลนด์ is  พม่า my  ฟรีเชียตะวันตก fy  ชูวัช cv  ลอมบาร์ด lmo  อารากอน an  ปัญจาบ pa  เนปาล ne  จีนอู๋ wuul  โยรูบา yo  บาวาเรีย bar 
20,000+:  อิดอ io  คุชราต gu  เคิร์ด ku  แอลิแมนนิก als  โซรานี ckb  กันนาดา kn  ซิซิลี scn  มณีปุระพิษณุปุระ bpy  อินเตร์ลิงกวา ia  เกชัว qu 
10,000+:  มองโกเลีย mn  เฌเม็ยติยา bat-smg  ซาซากิ diq  โอริยา or  สิงหล si  หมิ่นตะวันออก cdo  อีโลกาโน ilo  แกลิกสกอต gd  ยิดดิช yi  นาวาโฮ nv  อามารา am  นาโปลี nap  บูกิส bug  มิงเกรเลีย xmf  วอลลูน wa  Upper Sorbian hsb  ไมถิลี mai  สินธ์ sd  บาญูมาซัน map-bms  แฟโร fo  มอแซนแดรอน mzn  ลิมบืร์ค li  เอมีเลีย-โรมัญญา eml  ซาฮา sah  ออสซีเชีย os  สันสกฤต sa  ปาทาน ps  ฟรีเชียเหนือ frr  Central Bicolano hif  อาเจะฮ์ ace  จีนโบราณ zh-classical  Hill Mari  mrj  Meadow Mari  mhr 
5,000+:  ฮินดีฟีจี hif  จีนแคะ hak  ตารันโต roa-tara  กาปัมปางัน pam  เขมร km  ซามีเหนือ se  เมารี mi  จีนกั้น gan  พิหาร bh  คิเลกิ glk  นาวัตล์ nah  แซกซันล่างดัตช์ nds-nl  เฟลมิชตะวันตก vls  รูซิน rue  ทิเบต bo  โวโร fiu-vro  คอร์ซิกา co  ซาร์ดิเนีย sc  ลูรี irc  เติร์กเมน tk  เวปส์ vep  Kashubian csb 
3,000+:  แมน gv  โคมิ kv  ตาตาร์ไครเมีย crh  ซีแลนด์ zea  จีนโบราณ zh-classical  อัสสัม as  โซมาลี so  Saterland Frisian stq  คอร์นวอลล์ kw  อุดมูร์ต udm  Aymara ay  นอร์มัน nrm  รูมันช์ rm  Komi-Permyak koi  ลาดิโน lad  Interlingue ie  ฟรียูลี fur  มอลตา mt  ปีการ์ pcd  Guarani gn  ลีกูเรีย lij  Lower Sorbian dsb 
1,000+:  ลิงกาลา ln  เยอรมันเพนซิลเวเนีย pdc  ตองงา to  ซองคา dz  ฯลฯ
วิกิพีเดียภาษาเฟลมิชตะวันตก

ภาพโลโกวิกิพีเดียภาษาเฟลมิชตะวันตก
วิกิพีเดียภาษาเฟลมิชตะวันตก เป็นสารานุกรมวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาเฟลมิช ปัจจุบันวิกิพีเดียภาษาเฟลมิชตะวันตกมีบทความมากกว่า 4,200 บทความ (2010)
แหล่งข้อมูลอื่น

(อังกฤษ) รายการวิกิพีเดียแบบสมบูรณ์
| ด ค กรายการวิกิพีเดียตามจำนวนบทความ |
| --- | --- |
2,000,000+:  อังกฤษ en  เซบัวโน ceb  สวีเดน sv  เยอรมัน de  ฝรั่งเศส fr  ดัตช์ nl 
1,000,000+:  รัสเซีย ru  อิตาลี it  สเปน es  โปแลนด์ pl  วาไร war  เวียดนาม vi  ญี่ปุ่น ja  จีน zh  อาหรับ ar  โปรตุเกส pt  ยูเครน uk 
500,000+:  เปอร์เซีย fa  กาตาลา ca  เซอร์เบีย sr  อาหรับอียิปต์ arz  นอร์เวย์ (บูกโมล) no  อินโดนีเซีย id 
200,000+:  เกาหลี ko  ฟินแลนด์ fi  ฮังการี hu  เช็ก cs  บอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย sh  โรมาเนีย ro  จีนหมิ่นใต้ zh-min-nan  บาสก์ eu  ตุรกี tr  มลายู ms  เอสเปรันโต eo  อาร์มีเนีย hy  ฮีบรู he  บัลแกเรีย bg  เดนมาร์ก da  เชเชน ce  อาเซอร์ไบจานใต้ azb  สโลวัก sk  คาซัค kk  มีนังกาเบา min  โครเอเชีย hr  เอสโตเนีย et  ลิทัวเนีย lt 
100,000+:  เบลารุส be  กรีก el  สโลวีเนีย sl  กาลิเซีย gl  อังกฤษอย่างง่าย simple  อาเซอร์ไบจาน az  อูรดู ur  นีนอสก์ nn  ฮินดี hi  ไทย th  จอร์เจีย ka  อุซเบก uz  ละติน la  เวลส์ cy  ทมิฬ ta  โวลาปุก vo  อัสตูเรียส ast  มาซิโดเนีย mk  ลัตเวีย lv  ทาจิก tg 
50,000+:  มาลากาซี mg  อาฟรีกานส์ af  ตาตาร์ tt  เบงกอล bn  อุตซิตา oc  จีนกวางตุ้ง zh-yue  บอสเนีย bs  แอลเบเนีย sq  คีร์กีซ ky  เนวาร์ new  ตากาล็อก tl  เบลารุส (ทาราชคีวิตซา) be-x-old  เตลูกู te  มลยาฬัม ml  เบรอตาญ br  แซกซันล่าง nds  ปีเยมอนเต pms  ซุนดา su  สวาฮีลี sw  เฮติ ht  ลักเซมเบิร์ก lb  ชวา jv  มราฐี mr  สกอต sco  เวนิส vec  ปัญจาบตะวันตก pnb  ไอริช ga  ไซลีเซีย szl  บัชกอร์ต ba 
30,000+:  ไอซ์แลนด์ is  พม่า my  ฟรีเชียตะวันตก fy  ชูวัช cv  ลอมบาร์ด lmo  อารากอน an  ปัญจาบ pa  เนปาล ne  จีนอู๋ wuul  โยรูบา yo  บาวาเรีย bar 
20,000+:  อิดอ io  คุชราต gu  เคิร์ด ku  แอลิแมนนิก als  โซรานี ckb  กันนาดา kn  ซิซิลี scn  มณีปุระพิษณุปุระ bpy  อินเตร์ลิงกวา ia  เกชัว qu 
10,000+:  มองโกเลีย mn  เฌเม็ยติยา bat-smg  ซาซากิ diq  โอริยา or  สิงหล si  หมิ่นตะวันออก cdo  อีโลกาโน ilo  แกลิกสกอต gd  ยิดดิช yi  นาวาโฮ nv  อามารา am  นาโปลี nap  บูกิส bug  มิงเกรเลีย xmf  วอลลูน wa  Upper Sorbian hsb  ไมถิลี mai  สินธ์ sd  บาญูมาซัน map-bms  แฟโร fo  มอแซนแดรอน mzn  ลิมบืร์ค li  เอมีเลีย-โรมัญญา eml  ซาฮา sah  ออสซีเชีย os  สันสกฤต sa  ปาทาน ps  ฟรีเชียเหนือ frr  Central Bicolano hif  อาเจะฮ์ ace  จีนโบราณ zh-classical  Hill Mari  mrj  Meadow Mari  mhr 
5,000+:  ฮินดีฟีจี hif  จีนแคะ hak  ตารันโต roa-tara  กาปัมปางัน pam  เขมร km  ซามีเหนือ se  เมารี mi  จีนกั้น gan  พิหาร bh  คิเลกิ glk  นาวัตล์ nah  แซกซันล่างดัตช์ nds-nl  เฟลมิชตะวันตก vls  รูซิน rue  ทิเบต bo  โวโร fiu-vro  คอร์ซิกา co  ซาร์ดิเนีย sc  ลูรี irc  เติร์กเมน tk  เวปส์ vep  Kashubian csb 
3,000+:  แมน gv  โคมิ kv  ตาตาร์ไครเมีย crh  ซีแลนด์ zea  จีนโบราณ zh-classical  อัสสัม as  โซมาลี so  Saterland Frisian stq  คอร์นวอลล์ kw  อุดมูร์ต udm  Aymara ay  นอร์มัน nrm  รูมันช์ rm  Komi-Permyak koi  ลาดิโน lad  Interlingue ie  ฟรียูลี fur  มอลตา mt  ปีการ์ pcd  Guarani gn  ลีกูเรีย lij  Lower Sorbian dsb 
1,000+:  ลิงกาลา ln  เยอรมันเพนซิลเวเนีย pdc  ตองงา to  ซองคา dz  ฯลฯ
วิกิพีเดียภาษาเวปส์

ภาพโลโกวิกิพีเดียภาษาเวปส์
วิกิพีเดียภาษาเวปส์ เป็นสารานุกรมวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาเวปส์ ปัจจุบันวิกิพีเดียภาษาเวปส์มีบทความมากกว่า 4,180 บทความ (2015)
แหล่งข้อมูลอื่น

(อังกฤษ) รายการวิกิพีเดียแบบสมบูรณ์
| ด ค กรายการวิกิพีเดียตามจำนวนบทความ |
| --- | --- |
2,000,000+:  อังกฤษ en  เซบัวโน ceb  สวีเดน sv  เยอรมัน de  ฝรั่งเศส fr  ดัตช์ nl 
1,000,000+:  รัสเซีย ru  อิตาลี it  สเปน es  โปแลนด์ pl  วาไร war  เวียดนาม vi  ญี่ปุ่น ja  จีน zh  อาหรับ ar  โปรตุเกส pt  ยูเครน uk 
500,000+:  เปอร์เซีย fa  กาตาลา ca  เซอร์เบีย sr  อาหรับอียิปต์ arz  นอร์เวย์ (บูกโมล) no  อินโดนีเซีย id 
200,000+:  เกาหลี ko  ฟินแลนด์ fi  ฮังการี hu  เช็ก cs  บอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย sh  โรมาเนีย ro  จีนหมิ่นใต้ zh-min-nan  บาสก์ eu  ตุรกี tr  มลายู ms  เอสเปรันโต eo  อาร์มีเนีย hy  ฮีบรู he  บัลแกเรีย bg  เดนมาร์ก da  เชเชน ce  อาเซอร์ไบจานใต้ azb  สโลวัก sk  คาซัค kk  มีนังกาเบา min  โครเอเชีย hr  เอสโตเนีย et  ลิทัวเนีย lt 
100,000+:  เบลารุส be  กรีก el  สโลวีเนีย sl  กาลิเซีย gl  อังกฤษอย่างง่าย simple  อาเซอร์ไบจาน az  อูรดู ur  นีนอสก์ nn  ฮินดี hi  ไทย th  จอร์เจีย ka  อุซเบก uz  ละติน la  เวลส์ cy  ทมิฬ ta  โวลาปุก vo  อัสตูเรียส ast  มาซิโดเนีย mk  ลัตเวีย lv  ทาจิก tg 
50,000+:  มาลากาซี mg  อาฟรีกานส์ af  ตาตาร์ tt  เบงกอล bn  อุตซิตา oc  จีนกวางตุ้ง zh-yue  บอสเนีย bs  แอลเบเนีย sq  คีร์กีซ ky  เนวาร์ new  ตากาล็อก tl  เบลารุส (ทาราชคีวิตซา) be-x-old  เตลูกู te  มลยาฬัม ml  เบรอตาญ br  แซกซันล่าง nds  ปีเยมอนเต pms  ซุนดา su  สวาฮีลี sw  เฮติ ht  ลักเซมเบิร์ก lb  ชวา jv  มราฐี mr  สกอต sco  เวนิส vec  ปัญจาบตะวันตก pnb  ไอริช ga  ไซลีเซีย szl  บัชกอร์ต ba 
30,000+:  ไอซ์แลนด์ is  พม่า my  ฟรีเชียตะวันตก fy  ชูวัช cv  ลอมบาร์ด lmo  อารากอน an  ปัญจาบ pa  เนปาล ne  จีนอู๋ wuul  โยรูบา yo  บาวาเรีย bar 
20,000+:  อิดอ io  คุชราต gu  เคิร์ด ku  แอลิแมนนิก als  โซรานี ckb  กันนาดา kn  ซิซิลี scn  มณีปุระพิษณุปุระ bpy  อินเตร์ลิงกวา ia  เกชัว qu 
10,000+:  มองโกเลีย mn  เฌเม็ยติยา bat-smg  ซาซากิ diq  โอริยา or  สิงหล si  หมิ่นตะวันออก cdo  อีโลกาโน ilo  แกลิกสกอต gd  ยิดดิช yi  นาวาโฮ nv  อามารา am  นาโปลี nap  บูกิส bug  มิงเกรเลีย xmf  วอลลูน wa  Upper Sorbian hsb  ไมถิลี mai  สินธ์ sd  บาญูมาซัน map-bms  แฟโร fo  มอแซนแดรอน mzn  ลิมบืร์ค li  เอมีเลีย-โรมัญญา eml  ซาฮา sah  ออสซีเชีย os  สันสกฤต sa  ปาทาน ps  ฟรีเชียเหนือ frr  Central Bicolano hif  อาเจะฮ์ ace  จีนโบราณ zh-classical  Hill Mari  mrj  Meadow Mari  mhr 
5,000+:  ฮินดีฟีจี hif  จีนแคะ hak  ตารันโต roa-tara  กาปัมปางัน pam  เขมร km  ซามีเหนือ se  เมารี mi  จีนกั้น gan  พิหาร bh  คิเลกิ glk  นาวัตล์ nah  แซกซันล่างดัตช์ nds-nl  เฟลมิชตะวันตก vls  รูซิน rue  ทิเบต bo  โวโร fiu-vro  คอร์ซิกา co  ซาร์ดิเนีย sc  ลูรี irc  เติร์กเมน tk  เวปส์ vep  Kashubian csb 
3,000+:  แมน gv  โคมิ kv  ตาตาร์ไครเมีย crh  ซีแลนด์ zea  จีนโบราณ zh-classical  อัสสัม as  โซมาลี so  Saterland Frisian stq  คอร์นวอลล์ kw  อุดมูร์ต udm  Aymara ay  นอร์มัน nrm  รูมันช์ rm  Komi-Permyak koi  ลาดิโน lad  Interlingue ie  ฟรียูลี fur  มอลตา mt  ปีการ์ pcd  Guarani gn  ลีกูเรีย lij  Lower Sorbian dsb 
1,000+:  ลิงกาลา ln  เยอรมันเพนซิลเวเนีย pdc  ตองงา to  ซองคา dz  ฯลฯ
ประวัติศาสตร์สเปน
สมัยก่อนประวัติศาสตร์

ประวัติศาสตร์ของมนุษย์ในคาบสมุทรไอบีเรียย้อนไปได้ถึงประมาณ 8 แสนปีมาแล้ว หลังจากการค้นพบซากของมนุษย์โฮโมแอนเทเซสเซอร์ในแหล่งโบราณคดีที่กรันโดลินา ("หลุมยุบขนาดใหญ่") ในทิวเขาอาตาปูเอร์กา จังหวัดบูร์โกส แคว้นกัสติยาและเลออน
ในช่วงยุคหินเก่าตอนกลาง (3 แสนปี–3 หมื่นปีมาแล้ว) ได้เกิดยุคน้ำแข็งครั้งสุดท้ายขึ้นพร้อมกับวัฒนธรรมของมนุษย์นีแอนเดอร์ทัล มีการค้นพบกะโหลกมนุษย์กลุ่มนี้อายุประมาณ 6 หมื่นปีมาแล้วที่ยิบรอลตาร์ รวมทั้งมีการค้นภาพเขียนบนผนังในถ้ำลาร์เบรดาซึ่งเขียนขึ้นในยุคนี้ที่แคว้นกาตาลุญญา และเมื่อประมาณ 16,000 ปีมาแล้ว (ซึ่งอยู่ในช่วงยุคหินเก่าตอนปลาย) วัฒนธรรมลามาดแลนก็ได้กำเนิดขึ้นในแถบแคว้นอัสตูเรียส แคว้นกันตาเบรีย และแคว้นประเทศบาสก์ปัจจุบัน สัญลักษณ์ที่โดดเด่นของการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ในบริเวณดังกล่าวคือ ภาพวาดที่มีชื่อเสียงในถ้ำอัลตามิรา ซึ่งได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในตัวอย่างที่ดีของศิลปะถ้ำ
มนุษย์โฮโมเซเปียนส์รุ่นแรก (เช่น โคร-มาญง) ปรากฏขึ้นตั้งแต่ 15,000 ปีมาแล้ว ส่วนมนุษย์สองกลุ่มแรกที่เกิดขึ้นก่อนนั้นก็เริ่มสูญพันธุ์ไป จนเมื่อ 3,700 ปีมาแล้ว คาบสมุทรไอบีเรียก็เริ่มเข้าสู่ยุคหินกลาง มนุษย์สมัยนี้รู้จักการทำเกษตรกรรมมากขึ้น ส่วนวิถีชีวิตที่เร่ร่อนของชนเผ่าค่อย ๆ ลดลงเรื่อยมา จนกระทั่งเมื่อเวลาผ่านไปถึงประมาณ 3,000 ปี–2,500 ปีมาแล้ว จึงปรากฏชุมชนที่มีวัฒนธรรมแบบยุคโลหะ ในช่วงเวลาเดียวกันนี้เองที่วัฒนธรรมแก้วทรงระฆังได้เกิดขึ้นและเจริญต่อมาในช่วงปลายยุคทองแดงต่อต้นยุคสำริด
ความก้าวหน้าของมนุษย์ในยุคสำริดตอนกลางที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งเกิดขึ้นในวัฒนธรรมเอลอาร์การ์ในแถบจังหวัดอัลเมริอาปัจจุบัน มีการฝังศพในหม้อขนาดใหญ่ และฝังศพเป็นกลุ่ม ตามชุมชนอื่น ๆ ในไอบีเรียก็มีการพัฒนาเทคโนโลยีการใช้สำริดในเครื่องมือเครื่องใช้ต่าง ๆ เช่นกัน เช่น ขวาน ดาบ กำไล ซึ่งบางครั้งอาจใส่ไปกับศพด้วย ส่วนทางแถบลามันชามีการสร้างเนินเขาเล็ก ๆ ซึ่งบนสุดจะเป็นชุมชนที่มีป้อมปราการล้อมรอบอยู่ ลักษณะนี้เรียกว่าโมติยา ชุมชนกลุ่มนี้มีความสัมพันธ์อย่างชัดเจนกับชุมชนยุคสำริดแถบชายฝั่งตะวันออกของคาบสมุทร (หรือเรียกว่า "ลิแวนต์") เนื่องจากมีวัฒนธรรมการใช้โลหะเหมือนกัน วัฒนธรรมโมติยาดำรงอยู่ประมาณ 200–300 ปีจนกระทั่งถูกละทิ้งไปเมื่อ 1,300 ปีก่อนคริสต์ศักราช ซึ่งร่วมสมัยเดียวกับการสิ้นสุดของวัฒนธรรมเอลอาร์การ์ จากนั้นเมื่อประมาณ 1,000 ปี หรือ 700 ปีก่อนคริสต์ศักราชซึ่งอยู่ในยุคสำริดตอนปลาย อารยธรรมตาร์แตสโซสในหุบเขากัวดัลกิบีร์ทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ของคาบสมุทรก็เกิดขึ้น
ในยุคเหล็ก การแบ่งแยกในสังคมเริ่มเห็นได้ชัดขึ้น ปรากฏหลักฐานการมีอยู่ของตำแหน่งผู้นำท้องถิ่นและกลุ่มผู้ดีขี่ม้า เป็นไปได้ว่าการเปลี่ยนแปลงนี้เป็นตัวแทนการมาถึงของกระแสวัฒนธรรมจากภายนอก เนื่องจากชาวเคลต์จากตอนกลางของทวีปยุโรปได้เริ่มอพยพเข้ามาในยุคนี้ ซึ่งปรากฏว่ามีชาวฟินิเชียและชาวกรีกเข้ามาติดต่อค้าขายกับผู้คนในดินแดนตามชายฝั่งเมดิเตอร์เรเนียนแล้วในช่วงนั้น
สมัยก่อนประวัติศาสตร์ > การมาถึงของชนกลุ่มต่าง ๆ (1,000 ปีก่อน ค.ศ.)

ชาวเคลต์มาถึงคาบสมุทรในช่วง 1,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช พวกเขาเข้าครอบครองอาณาเขตซึ่งปัจจุบันเป็นแคว้นกาลิเซีย แคว้นอัสตูเรียส แคว้นกันตาเบรีย แคว้นประเทศบาสก์ ตอนเหนือของแคว้นกัสติยาและเลออน และพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศโปรตุเกส ภายหลังก็กลายเป็นชนกลุ่มหลักของคาบสมุทรไอบีเรีย
ทางด้านชายฝั่งลิแวนต์ก็เริ่มมีชาวฟินิเชียเข้ามาครั้งแรกเมื่อ 1,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช และเริ่มตั้งถิ่นฐานตั้งแต่ประมาณ 700 ปีก่อนคริสต์ศักราช และต่อมาก็ลงไปทางตอนใต้ของคาบสมุทร ตั้งเมืองกาดีร์ มาลากา และอับเดรา (เมืองอาดราในจังหวัดอัลเมริอาปัจจุบัน) รวมทั้งยังตั้งนิคมการค้าอีกหลายแห่งขึ้นริมฝั่งเมดิเตอร์เรเนียน
ส่วนชาวกรีกก็เข้ามาในไอบีเรียเช่นกันดังกล่าวแล้ว แต่จะขึ้นไปตั้งถิ่นฐานตามชายฝั่งทางตะวันออกเฉียงเหนือ ในบริเวณที่เป็นแคว้นกาตาลุญญาปัจจุบัน เช่นที่โรแด (รอซัส) และเอ็มโปริโอน (อัมปูริอัส) พวกเขาได้พบกับชาวไอบีเรียซึ่งเป็นชนพื้นเมืองหลักอีกกลุ่มหนึ่งนอกจากชาวเคลต์ โดยมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของชาวกรีกที่กล่าวถึงชนกลุ่มนี้เกิดขึ้นเป็นครั้งแรกประมาณ 600 ปีก่อนคริสต์ศักราช อันเป็นช่วงเวลาเดียวกับที่อารยธรรมของชาวตาร์แตสโซสทางภาคใต้ซึ่งสันนิษฐานว่าเจริญขึ้นมาตั้งแต่ยุคสำริดตอนปลายได้สูญหายไปโดยไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด
จากนั้น บริเวณตอนในของคาบสมุทร (ที่ราบสูงเมเซตา) เช่น ที่นูมันติอา (ปัจจุบันอยู่ในจังหวัดโซเรีย แคว้นกัสติยาและเลออน) เป็นที่ที่ชาวเคลต์จากภาคตะวันตกเฉียงเหนือและชาวไอบีเรียจากภาคตะวันออกเฉียงใต้เข้ามาติดต่อและอยู่ร่วมกัน และได้เกิดกลุ่มคนที่มีวัฒนธรรมแบบผสมและเป็นลักษณะเฉพาะตัว คือ ชาวเคลติเบเรียน
สมัยก่อนประวัติศาสตร์ > การพิชิตของชาวคาร์เทจและชาวโรม (300 ปีก่อน ค.ศ.)

ในศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช ชาวคาร์เทจได้เริ่มเข้ามาในคาบสมุทรไอบีเรียและตั้งเมืองการ์ทาโกโนวา (ปัจจุบันคือเมืองการ์ตาเฆนา) ขึ้นริมชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ต่อมาเมืองนี้ได้กลายเป็นฐานที่มั่นทางทะเลที่สำคัญที่สุดของชนกลุ่มนี้ ภายในเวลาอันรวดเร็ว ในที่สุดคาร์เทจและโรมก็เกิดความขัดแย้งและสู้รบกันในสงครามพิวนิกถึงสามครั้ง เหตุผลหลักมาจากทั้งสองฝ่ายต่างต้องการมีอำนาจเหนือดินแดนในแถบเมดิเตอร์เรเนียนตะวันตกซึ่งอุดมไปด้วยทรัพยากร หลังจากพ่ายแพ้ในสงครามพิวนิกครั้งที่ 1 ซึ่งกินเวลาถึง 23 ปี ชาวคาร์เทจก็หันมาขยายอำนาจทางคาบสมุทรไอบีเรียนี้ เพื่อทดแทนกับการสูญเสียเกาะซิซิลี เกาะซาร์ดิเนีย และเกาะคอร์ซิกาไป
ฮามิลการ์ บาร์กา, ฮันนิบาล และนายพลของคาร์เทจคนอื่น ๆ เข้ามาครอบครองอาณานิคมเดิมของชาวฟินิเชียที่อยู่ตามชายฝั่งของอันดาลูซิอาและลิแวนต์เข้าไว้ในอำนาจ หลังจากนั้นก็ดำเนินการยึดครองและขยายเขตอิทธิพลเหนือชนพื้นเมืองออกไป เมื่อถึงตอนปลายศตวรรษเดียวกัน เมืองและหมู่บ้านส่วนใหญ่ตั้งแต่แม่น้ำเอโบร และแม่น้ำโดรูลงมา รวมไปถึงหมู่เกาะแบลีแอริกต่างตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของคาร์เทจทั้งสิ้น ฮันนิบาลได้เป็นผู้นำคาร์เทจในการต่อต้านโรมโดยใช้คาบสมุทรไอบีเรียเป็นฐานปฏิบัติการ รวมทั้งนำชนพื้นเมืองมาเป็นกำลังในกองทัพของเขา
จนกระทั่งในปี 219 ก่อนคริสต์ศักราช ฮันนิบาลนำทัพคาร์เทจเข้าโจมตีเมืองซากุนโตซึ่งเป็นอาณานิคมการค้าของกรีกและเป็นพันธมิตรกับโรม จึงเป็นจุดเริ่มต้นของสงครามพิวนิกครั้งที่ 2 ที่กินเวลา 17 ปี ในสงครามครั้งนี้ ทหารคาร์เทจสามารถรุกข้ามเทือกเขาพิเรนีสและเทือกเขาแอลป์เข้าสู่คาบสมุทรอิตาลีได้สำเร็จ (โดยนำม้าและช้างจำนวนมากเข้าช่วยในการรบ) แต่สงครามก็จบลงด้วยความพ่ายแพ้อีกครั้งของคาร์เทจ โดยเหลือเพียงเมืองของตนริมชายฝั่งแอฟริกาเหนือเท่านั้นที่ยังอยู่ในอำนาจ ส่วนคาบสมุทรไอบีเรียถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐโรมัน เริ่มต้นสมัยของฮิสปานิอาในดินแดนแห่งนี้
ฮิสปานิอาสมัยโรมัน (300 ปี ก่อน ค.ศ.–คริสต์ศตวรรษที่ 5)

หลังสงครามพิวนิกครั้งที่ 2 (218–201 ปีก่อนคริสต์ศักราช) ถือได้ว่าคาบสมุทรไอบีเรียเกือบทั้งหมดตกอยู่ภายใต้อำนาจของโรม หลังจากที่ขับไล่ชาวคาร์เทจออกไปแล้ว การเข้าครอบครองดินแดนก็ดำเนินไปอย่างรวดเร็ว เหลือเพียงแต่เมืองทางตอนใน (นูมันติอา) และเมืองแถบอัสตูเรียสและกันตาเบรียบางแห่งเท่านั้นที่ยังคงต้านกำลังของโรมไว้ได้
ในปีที่ 197 ก่อนคริสต์ศักราช ชาวโรมันได้แบ่งดินแดนไอบีเรียออกเป็น 2 ส่วน คือ ฮิสปานิอากิแตริออร์และฮิสปานิอาอุลแตริออร์ พัฒนาเมืองที่มีอยู่ก่อนแล้วในบริเวณนี้ เช่น ออลิซีโปและตาร์ราโก รวมทั้งสร้างเมืองไกซาเรากุสตา เอแมริตาเอากุสตา และวาแล็นติอา เศรษฐกิจขยายตัวมากขึ้น ฮิสปานิอากลายเป็นอู่ข้าวอู่น้ำและเป็นแหล่งโลหะที่สำคัญของโรมัน เมืองท่าต่าง ๆ ในดินแดนนี้ได้ส่งออกทอง ดีบุก เงิน ตะกั่ว ไม้ ข้าวสาลี น้ำมันมะกอก ไวน์ ปลา และการูง (น้ำปลาชนิดหนึ่ง) ไปสู่ตลาดโรมัน
กระบวนการทำให้เป็นโรมันนั้นเริ่มขึ้นในฮิสปานิอาเมื่อประมาณ 110 ปีก่อนคริสต์ศักราช (เรื่อยไปจนถึงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 3) มรดกที่โรมันได้ทิ้งไว้ให้เป็นรากฐานของอารยธรรมสเปนได้แก่ ภาษา ศาสนา วัฒนธรรม กฎหมาย รวมทั้งสาธารณูปโภคต่าง ๆ เช่น ถนน ท่อส่งน้ำ โรงละคร ระบบชลประทาน เป็นต้น ชาวฮิสปานิอาและผู้สืบเชื้อสายจากทหารโรมันหรือผู้ตั้งถิ่นฐานชาวโรมันในฮิสปานิอาเกือบทั้งหมดได้รับสถานะเป็นพลเมืองโรมันเมื่อถึงปีที่ 73 ก่อนคริสต์ศักราช จักรพรรดิตรายานุส จักรพรรดิฮาดริอานุส และจักรพรรดิเทออดอซิอุสที่ 1 ต่างก็ประสูติในฮิสปานิอา รวมทั้งจักรพรรดิมาร์กุส เอาเรลิอุส ก็ทรงมีเชื้อสายฮิสปานิอาเช่นกัน
เมื่อสิ้นสุดสงครามกันตาเบรียในปีที่ 19 ก่อนคริสต์ศักราช จักรวรรดิโรมันที่มีจักรพรรดิเอากุสตุสเป็นผู้นำก็สามารถเอาชนะชนพื้นเมืองและครอบครองดินแดนไอบีเรียทั้งหมดได้สำเร็จ หลังจากพยายามอยู่นานถึง 200 ปี จากนั้นได้แบ่งเขตการปกครองใหม่ออกเป็น 3 มณฑล ได้แก่
ฮิสปานิอาตาร์ราโกเนงซิส ครอบคลุมภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกของคาบสมุทร เมืองหลวงคือตาร์ราโก
ฮิสปานิอาไบติกา ครอบคลุมภาคใต้ซึ่งปัจจุบันคือบริเวณแคว้นอันดาลูซิอา (ยกเว้นจังหวัดอัลเมริอา จังหวัดกรานาดา และจังหวัดฆาเอน) เมืองหลวงคือกอร์ดูบา
ลูซีตานิอา ครอบคลุมภาคตะวันตกซึ่งปัจจุบันคือบริเวณแคว้นเอซเตรมาดูราและประเทศโปรตุเกส เมืองหลวงคือเอแมริตาเอากุสตา
โรมันมีอำนาจครอบครองฮิสปานิอามาจนถึงช่วงที่จักรวรรดิฝั่งตะวันตกล่มสลายลงในคริสต์ศตวรรษที่ 5 เมื่อทางศูนย์กลางของจักรวรรดิไม่สามารถแบ่งสรรกำลังทหารมาปกป้องดินแดนของตนได้อีกต่อไป ชาวฮิสปานิอาก็ต้องอยู่ใต้อำนาจของผู้ปกครองใหม่ นั่นคือ อนารยชนเผ่าเยอรมันกลุ่มต่าง ๆ ที่มาจากยุโรปกลาง
ราชอาณาจักรสเปน > ภาษาและมหาวิทยาลัยของสเปน

ในคริสต์ศตวรรษที่ 13 มีหลายภาษาที่ใช้พูดกันในเขตที่มีชาวคริสต์อาศัยอยู่ของดินแดนที่เป็นประเทศสเปนปัจจุบัน ได้แก่ ภาษากัสติยา ภาษากาตาลา ภาษาบาสก์ ภาษากาลิเซีย ภาษาอารัน และภาษาอัสตูเรียส-เลออน เป็นต้น อย่างไรก็ตาม ตลอดทั้งศตวรรษนี้ มีเฉพาะภาษากัสติยา (ซึ่งจะพัฒนามาเป็นภาษาสเปนทุกวันนี้) ที่จะทวีความสำคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ[ต้องการอ้างอิง] ในอาณาจักรกัสติยาในฐานะภาษาแห่งวัฒนธรรมและการสื่อสาร ตัวอย่างหนึ่งคือ บทสดุดีวีรกรรมของเอลซิด
ในปลายรัชสมัยของพระเจ้าเฟร์นันโดที่ 3  (พระเจ้าเฟร์นันโดนักบุญ) ก็เริ่มมีการใช้ภาษากัสติยาบ้างในเอกสารต่าง ๆ แต่มากลายเป็นภาษาราชการก็ในรัชสมัยของพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 10 (พระเจ้าอัลฟอนโซผู้ทรงปัญญา) และนับจากนั้นเป็นต้นมา เอกสารต่าง ๆ ของทางการก็ได้รับการเขียนขึ้นเป็นภาษากัสติยา รวมทั้งตำราจากภาษาอื่นก็ได้รับการแปลเป็นภาษากัสติยาแทนภาษาละติน
ยิ่งไปกว่านั้น ในศตวรรษเดียวกันนี้เอง มีการก่อตั้งมหาวิทยาลัยขึ้นหลายแห่งในอาณาจักรกัสติยา บางแห่ง (เช่น มหาวิทยาลัยซาลามังกา) เป็นหนึ่งในบรรดามหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดของยุโรป และใน ค.ศ. 1492 ภายใต้การปกครองของพระมหากษัตริย์คาทอลิก ตำราไวยากรณ์ภาษากัสติยาฉบับแรกก็ได้รับการจัดพิมพ์ขึ้นโดยอันโตนิโอ เด เนบริฆา
จักรวรรดิสเปน

จักรวรรดิสเปนเป็นหนึ่งในบรรดาจักรวรรดิระดับโลกสมัยใหม่และเป็นหนึ่งในจักรวรรดิที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์โลก ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 สเปนและโปรตุเกสเป็นผู้นำของยุโรปในการสำรวจโลก การขยายอาณานิคม รวมทั้งการเปิดเส้นทางการค้าข้ามมหาสมุทร การค้าได้เจริญเฟื่องฟูขึ้นข้ามน่านน้ำมหาสมุทรแอตแลนติกระหว่างสเปนกับอเมริกา และข้ามน่านน้ำมหาสมุทรแปซิฟิกระหว่างเอเชียตะวันออกกับเม็กซิโก (ผ่านทางฟิลิปปินส์) เหล่ากองกิสตาดอร์ ("ผู้พิชิต") ได้เข้าไปล้มล้างอารยธรรมแอซเท็ก อินคา และมายา และอ้างกรรมสิทธิ์ในการครอบครองดินแดนในอเมริกาเหนือและอเมริกาใต้อันกว้างขวาง ในช่วงหนึ่งจักรวรรดิสเปนมีอำนาจเหนือมหาสมุทรต่าง ๆ ด้วยกองทัพเรือที่มีประสบการณ์และมีชัยชนะในสนามรบในทวีปยุโรปด้วยกองทัพที่มีชื่อว่าเตร์ซิโอ ซึ่งเป็นทหารราบที่น่าเกรงขามและได้รับการฝึกฝนมาอย่างดี นอกจากนี้ สเปนยังเข้าสู่ยุคทองทางวัฒนธรรมของตนในคริสต์ศตวรรษที่ 16 และ 17 อีกด้วย
ที่จริงในช่วงแรก ๆ นั้น ชาวสเปนค่อนข้างผิดหวังกับดินแดนในทวีปอเมริกาที่ตนได้ยึดครองไว้ เนื่องจากชนพื้นเมืองไม่มีอะไรที่จะทำการค้าด้วยมากนัก แม้ว่าผู้ที่เข้าไปตั้งถิ่นฐานที่นั่นจะพยายามผลักดันการค้าขายก็ตาม ยิ่งไปกว่านั้นโรคภัยที่ติดตัวนักล่าอาณานิคมไปก็ได้คร่าชีวิตชนพื้นเมืองเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะในภูมิภาคที่มีประชากรหนาแน่นของเขตอารยธรรมแอซเท็ก มายา และอินคา นี่เองที่เป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ศักยภาพทางเศรษฐกิจของดินแดนอาณานิคมสเปนลดลง
ในคริสต์ทศวรรษ 1520 การสกัดแร่เงินขนานใหญ่จากแหล่งสะสมอันอุดมสมบูรณ์ในแคว้นกัวนาฮัวโตของเม็กซิโกได้เริ่มต้นขึ้น และเพิ่มปริมาณขึ้นอีกจากเหมืองแร่เงินอีกสองแห่งในแคว้นซากาเตกัสของเม็กซิโกและแคว้นโปโตซีของเปรูตั้งแต่ ค.ศ. 1546 การขนส่งแร่เงินเหล่านี้เป็นตัวปรับทิศทางเศรษฐกิจสเปน ทำให้เกิดการนำเข้าสินค้าฟุ่มเฟือย เมล็ดพืช และทรัพยากรธรรมชาติอื่น ๆ สินค้าเหล่านี้ยังกลายเป็นสิ่งจำเป็นยิ่งต่อการบำรุงแสนยานุภาพของสเปนสมัยราชวงศ์ฮาพส์บวร์คในการรบอันยืดเยื้อระหว่างชาวยุโรปกับชาวแอฟริกาเหนือ แม้ว่าตัวของสเปนเองโดยเฉพาะแคว้นกัสติยาจะเป็นแหล่งรายได้ที่สำคัญมากที่สุดอยู่แล้วก็ตาม (ยกเว้นในช่วงไม่กี่ปีของคริสต์ศตวรรษที่ 17) จากจุดเริ่มต้นที่ได้รวมจักรวรรดิโปรตุเกสเข้าด้วยกันใน ค.ศ. 1580 จนถึงการเสียอาณานิคมของตนในอเมริกาไปในคริสต์ศตวรรษที่ 19 นั้น สเปนได้ดำรงฐานะจักรวรรดิที่ใหญ่สุดในโลกที่ถึงแม้จะประสบกับความผันผวนทั้งทางเศรษฐกิจและการทหารตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1640 เป็นต้นมา และเมื่อได้พบกับประสบการณ์ใหม่ ๆ รวมทั้งความยากลำบากและความทุกข์ทรมานอันเกิดจากการก่อร่างสร้างตัวเป็นจักรวรรดินั้น บรรดานักคิดของสเปนจึงเริ่มตั้งทฤษฎีแนวคิดสมัยใหม่ว่าด้วยกฎธรรมชาติ เทววิทยา อำนาจอธิปไตย กฎหมายระหว่างประเทศ สงคราม และเศรษฐศาสตร์ แม้กระทั่งการตั้งคำถามเกี่ยวกับความชอบธรรมของลัทธิจักรวรรดินิยม สำนักความคิดที่เกี่ยวข้องกับทฤษฎีดังกล่าวนี้มีชื่อเรียกโดยรวมว่าสำนักซาลามังกา