มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์
ประวัติ

แนวคิดที่จะตั้งมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์ ได้เริ่มมาตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2529 โดยพระราชสิทธิโกศล (เทพ นนฺโท)เจ้าคณะจังหวัดสุรินทร์และเจ้าอาวาสวัดกลางสุรินทร์ในขณะนั้น และพระศรีธีรพงศ์ (ทองอยู่ ญาณวิสุทฺโธ) รองเจ้าคณะจังหวัดสุรินทร์ ฝ่ายการศึกษา ของคณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์ปัจจุบันคือ พระพรหมวชิรโมลี (ทองอยู่ ญาณวิสุทฺโธ),ดร. มีแนวคิดที่จะขยายการศึกษาของคณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์ให้ครบวงจรขึ้น  ทั้งนี้ได้รับความเห็นชอบและความสนับสนุนจาก นายเสนอ มูลศาสตร์   ผู้ว่าราชการจังหวัดสุรินทร์ ในขณะนั้น
พระราชสิทธิโกศล (เทพ นนฺโท) เจ้าคณะจังหวัดสุรินทร์และเจ้าอาวาสวัดกลางสุรินทร์ในขณะนั้น จึงมีหนังสือนิมนต์เจ้าคณะพระสังฆาธิการของจังหวัดสุรินทร์มาร่วมประชุมปรึกษาหารือที่อุโบสถวัดกลางสุรินทร์  เมื่อเดือนพฤศจิกายน  2529  ที่ประชุมมีมติเป็นเอกฉันท์ให้จัดตั้ง มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ วิทยาเขตสุรินทร์  ขึ้น ในปีพุทธศักราช  2530  แต่ทางคณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์ ไม่สามารถดำเนินการได้ทันที เนื่องจากขาดบุคลากรผู้จะดำเนินการ
ปีพุทธศักราช 2531 คณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์พร้อมทั้งข้าราชการ คณาจารย์  พ่อค้าและประชาชน  ได้พร้อมใจกันประชุมอีกครั้งหนึ่ง  ที่วัดกลางสุรินทร์  โดยมีพระราชสิทธิโกศล (เทพ นนฺโท) เจ้าคณะจังหวัดสุรินทร์ เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ และนายเถกิง เจริญศรี ผู้ว่าราชการจังหวัดสุรินทร์  เป็นประธานฝ่ายฆราวาส  ที่ประชุมได้มีมติให้ดำเนินการขออนุญาตจัดตั้ง มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์  วิทยาเขตสุรินทร์ ขึ้น  โดยใช้อาคารสถานที่ของวัดศาลาลอย ตำบลในเมือง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์  เป็นสำนักงานและอาคารเรียนชั่วคราว  ที่ประชุมได้มอบหมายให้  พระศรีธีรพงศ์ (ทองอยู่ ญาณวิสุทฺโธ) รองเจ้าคณะจังหวัดสุรินทร์ ฝ่ายการศึกษา และพระมหาประจักษ์ จกฺกธมฺโม พุทธศาสตรบัณฑิต พระจริยนิเทศก์ประจำจังหวัดสุรินทร์ปัจจุบันคือ พระครูปริยัติวิสุทธิคุณ (ประจักษ์ จกฺกธมฺโม),ดร.รองเจ้าคณะอำเภอท่าตูม,เจ้าอาวาสวัดโพธิพฤกษาราม อำเภอท่าตูม เป็นผู้แทนคณะสงฆ์จังหวัดสุรินทร์ เป็นผู้ดำเนินการขออนุมัติจัดตั้ง มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ วิทยาเขตสุรินทร์  ต่อสภามหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์
สภามหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์  ได้ประชุมสภามหาวิทยาลัย ครั้งที่ 2/2531  เมื่อวันที่ 24  มีนาคม 2531   มีมติเป็นเอกฉันท์ให้จัดตั้ง วิทยาเขตสุรินทร์ ขึ้นใน “คณะสังคมศาสตร์”    โดยมีชื่อเต็มว่า  “มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  ในพระบรมราชูปถัมภ์  วิทยาเขตสุรินทร์”
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  ในพระบรมราชูปถัมภ์ วิทยาเขตสุรินทร์  ได้ทำการปฐมนิเทศเปิดการศึกษารุ่นแรก  เมื่อวันที่  19 พฤษภาคม พ.ศ. 2531   มีพระภิกษุสามเณรสมัครเป็นนิสิตรุ่นแรกจำนวน  49  รูป  และได้ประกอบพิธีเปิดป้าย ณ อาคารเรียนโรงเรียนปริยัติธรรม วัดศาลาลอย ตำบลในเมือง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ เมื่อวันที่  30  ตุลาคม พ.ศ. 2531  โดยมีเจ้าพระคุณ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ) ผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช  เป็นประธานฝ่ายสงฆ์      และนาย พิศาล มูลศาสตรสาทร ปลัดกระทรวงมหาดไทย  เป็นประธานฝ่ายฆราวาส  โดยมีเจ้าคณะจังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือทั้ง  17 จังหวัด  ผู้ว่าราชการจังหวัดทั้ง 17    จังหวัด ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พระสังฆาธิการ ข้าราชการ  พ่อค้า  และประชาชนร่วมในพิธีเป็นจำนวนมาก
ในปีพุทธศักราช  2540   มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  ได้รับพระราชบัญญัติรับรองสถานภาพความเป็นนิติบุคคลของมหาวิทยาลัย  และมีพระราชบัญญัติของมหาวิทยาลัย เรียกชื่อว่า  พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  พ.ศ.  2540   โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช  ทรงลงพระปรมาภิไธย  เมื่อวันที่  21  กันยายน  2540  และประกาศในพระราชกิจจานุเบกษา  ฉบับกฤษฎีกา  เล่มที่  114  ตอนที่  51 ก  ลงวันที่  1 ตุลาคม 2540
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ วิทยาเขตสุรินทร์ จึงได้ชื่ออย่างเป็นทางการว่า   “มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  วิทยาเขตสุรินทร์”
ปีพุทธศักราช 2542 มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์ ได้ย้ายมาดำเนินการยังสถานที่ตั้งถาวรบนเนื้อที่ 100 ไร่ ณ 305 หมู่ที่ 8 บ้านโคกกระเพอ(ห้วยเสนง)  ตำบลนอกเมือง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ 32000