stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพะเยา

| เขตเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร |
| --- | --- |
จังหวัดพะเยา
เขตเลือกตั้งในปัจจุบัน
จำนวนเขต: 3
คะแนนเสียง: 121,462 (พลังประชารัฐ)
เขตเลือกตั้งปัจจุบัน
ก่อตั้ง: พ.ศ. 2522
ที่นั่ง: กล้าธรรม (3)
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร: ดูในบทความ
จังหวัดพะเยา มีเขตเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 3 เขต (สำหรับการเลือกตั้ง พ.ศ. 2566) และมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งได้ 3 คน จากทั้งหมด 400 คนทั่วประเทศในสภาผู้แทนราษฎรไทย
ประวัติศาสตร์

หลังจากที่ประเทศไทยเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 ได้มีการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 การเลือกตั้งครั้งนี้เป็น "การเลือกตั้งทางอ้อมครั้งแรกและครั้งเดียวของไทย" โดยขณะนั้นพะเยายังเป็นเพียงอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงราย
ปี พ.ศ. 2520 พะเยายกฐานะขึ้นเป็นจังหวัด และได้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของจังหวัดเป็นครั้งแรก (ในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2522) โดยมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชุดแรก คือ นางสาวพวงเล็ก ตันบรรจง, นายประพันธ์ อัมพุช และร้อยตำรวจตรี บัณฑิต วรการบัญชา
นักการเมืองที่ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมากครั้งที่สุด คือ 7 สมัย ได้แก่ นางพวงเล็ก บุญเชียง
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสตรีคนแรกของจังหวัดพะเยา คือ นางสาวพวงเล็ก ตันบรรจง (จากการเลือกตั้ง พ.ศ. 2522)
ตระกูลการเมืองที่ได้รับเลือกตั้งมากที่สุด คือ
ตันบรรจง (3 คน) ได้แก่ นางพวงเล็ก บุญเชียง (สกุลเดิม ตันบรรจง) นายไพโรจน์ ตันบรรจง และนายอนุรัตน์ ตันบรรจง
เขตเลือกตั้ง

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| การเลือกตั้ง | เขตเลือกตั้ง | แผนที่ | จำนวน ส.ส. |
| พ.ศ. 2522 | เขตเลือกตั้งที่ 1 : ทั้งจังหวัด |  | 3 คน (เขตละ 3 คน) |
| พ.ศ. 2526 | เขตเลือกตั้งที่ 1 : ทั้งจังหวัด |  | 3 คน (เขตละ 3 คน) |
| พ.ศ. 2529 | เขตเลือกตั้งที่ 1 : ทั้งจังหวัด |  | 3 คน (เขตละ 3 คน) |
| พ.ศ. 2531 | เขตเลือกตั้งที่ 1 : ทั้งจังหวัด |  | 3 คน (เขตละ 3 คน) |
| พ.ศ. 2535/1 | เขตเลือกตั้งที่ 1 : ทั้งจังหวัด |  | 3 คน (เขตละ 3 คน) |
| พ.ศ. 2535/2 | เขตเลือกตั้งที่ 1 : ทั้งจังหวัด |  | 3 คน (เขตละ 3 คน) |
| พ.ศ. 2538 | เขตเลือกตั้งที่ 1 : ทั้งจังหวัด |  | 3 คน (เขตละ 3 คน) |
| พ.ศ. 2539 | เขตเลือกตั้งที่ 1 : ทั้งจังหวัด |  | 3 คน (เขตละ 3 คน) |
| พ.ศ. 2544 | · เขตเลือกตั้งที่ 1 : อำเภอเมืองพะเยาและอำเภอแม่ใจ · เขตเลือกตั้งที่ 2 : อำเภอจุน, อำเภอเชียงคำ และกิ่งอำเภอภูซาง  · เขตเลือกตั้งที่ 3 : อำเภอปง, อำเภอเชียงม่วน, อำเภอดอกคำใต้ และกิ่งอำเภอภูกามยาว |  | 3 คน (เขตละ 1 คน) |
| พ.ศ. 2548 | · เขตเลือกตั้งที่ 1 : อำเภอเมืองพะเยาและอำเภอแม่ใจ · เขตเลือกตั้งที่ 2 : อำเภอจุน, อำเภอเชียงคำ และกิ่งอำเภอภูซาง  · เขตเลือกตั้งที่ 3 : อำเภอปง, อำเภอเชียงม่วน, อำเภอดอกคำใต้ และกิ่งอำเภอภูกามยาว |  | 3 คน (เขตละ 1 คน) |
| พ.ศ. 2549 | · เขตเลือกตั้งที่ 1 : อำเภอเมืองพะเยาและอำเภอแม่ใจ · เขตเลือกตั้งที่ 2 : อำเภอจุน, อำเภอเชียงคำ และกิ่งอำเภอภูซาง  · เขตเลือกตั้งที่ 3 : อำเภอปง, อำเภอเชียงม่วน, อำเภอดอกคำใต้ และกิ่งอำเภอภูกามยาว |  | 3 คน (เขตละ 1 คน) |
| พ.ศ. 2550 | เขตเลือกตั้งที่ 1 : ทั้งจังหวัด |  | 3 คน (เขตละ 3 คน) |
| พ.ศ. 2554 | · เขตเลือกตั้งที่ 1 : อำเภอเมืองพะเยาและอำเภอแม่ใจ · เขตเลือกตั้งที่ 2 : อำเภอภูซาง, อำเภอเชียงคำ และอำเภอจุน · เขตเลือกตั้งที่ 3 : อำเภอปง, อำเภอเชียงม่วน, อำเภอดอกคำใต้ และอำเภอภูกามยาว |  | 3 คน (เขตละ 1 คน) |
| พ.ศ. 2557 | · เขตเลือกตั้งที่ 1 : อำเภอเมืองพะเยาและอำเภอแม่ใจ · เขตเลือกตั้งที่ 2 : อำเภอภูซาง, อำเภอเชียงคำ และอำเภอจุน · เขตเลือกตั้งที่ 3 : อำเภอปง, อำเภอเชียงม่วน, อำเภอดอกคำใต้ และอำเภอภูกามยาว |  | 3 คน (เขตละ 1 คน) |
| พ.ศ. 2562 | · เขตเลือกตั้งที่ 1 : อำเภอเมืองพะเยาและอำเภอแม่ใจ · เขตเลือกตั้งที่ 2 : อำเภอภูซาง, อำเภอเชียงคำ และอำเภอจุน · เขตเลือกตั้งที่ 3 : อำเภอปง, อำเภอเชียงม่วน, อำเภอดอกคำใต้ และอำเภอภูกามยาว |  | 3 คน (เขตละ 1 คน) |
| พ.ศ. 2566 | · เขตเลือกตั้งที่ 1 : อำเภอเมืองพะเยาและอำเภอแม่ใจ · เขตเลือกตั้งที่ 2 : อำเภอภูซาง, อำเภอเชียงคำ และอำเภอจุน · เขตเลือกตั้งที่ 3 : อำเภอปง, อำเภอเชียงม่วน, อำเภอดอกคำใต้ และอำเภอภูกามยาว |  | 3 คน (เขตละ 1 คน) |
รายนามสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขต > ชุดที่ 13–20; พ.ศ. 2522–2539

บทความหลัก: จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2522, จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2526, จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2529, จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2531, จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป มีนาคม พ.ศ. 2535, จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป กันยายน พ.ศ. 2535, จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2538, และ จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2539
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ชุดที่ | การเลือกตั้ง | เขตเลือกตั้งที่ 1 | เขตเลือกตั้งที่ 1 | เขตเลือกตั้งที่ 1 |
| ชุดที่ 13 | พ.ศ. 2522 | นางสาวพวงเล็ก ตันบรรจง | นายประพันธ์ อัมพุช | ร้อยตำรวจตรี บัณฑิต วรการบัญชา |
| ชุดที่ 14 | พ.ศ. 2526 | นางสาวพวงเล็ก ตันบรรจง | นายเชวง วงศ์ใหญ่ | จ่าสิบเอก แสวง ปรีเลิศ |
| ชุดที่ 15 | พ.ศ. 2529 | นางพวงเล็ก บุญเชียง | นายเชวง วงศ์ใหญ่ | นายหลง ศิริพันธุ์ |
| ชุดที่ 16 | พ.ศ. 2531 | นางพวงเล็ก บุญเชียง | นายเชวง วงศ์ใหญ่ | นายวิชาญ ไพบูลย์สิริรัตน์ |
| ชุดที่ 17 | มีนาคม พ.ศ. 2535 | นางพวงเล็ก บุญเชียง | นายทองคำ เขื่อนทา | นายวินิจฉัย ธนะรังสฤษฏ์ |
| ชุดที่ 18 | กันยายน พ.ศ. 2535 | นางพวงเล็ก บุญเชียง | นางลดาวัลลิ์ วงศ์ศรีวงศ์ | นายวิทยา ศรีจันทร์ |
| ชุดที่ 19 | พ.ศ. 2538 | นางพวงเล็ก บุญเชียง | นางลดาวัลลิ์ วงศ์ศรีวงศ์ | นายสฤษฏ์ อึ้งอภินันท์ |
| ชุดที่ 20 | พ.ศ. 2539 | นายไพโรจน์ ตันบรรจง | นางลดาวัลลิ์ วงศ์ศรีวงศ์ | นายสวัสดิ์ คำวงษา |
รายนามสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขต > ชุดที่ 21–22; พ.ศ. 2544–2548

บทความหลัก: จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2544 และ จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2548
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| เขต | ชุดที่ 21 พ.ศ. 2544 | ชุดที่ 22 พ.ศ. 2548 |
1: นางสาวอรุณี ชำนาญยา
2: นายวิสุทธิ์ ไชยณรุณ
| 3 | นายเกรียงไกร ไชยมงคล | นายไพโรจน์ ตันบรรจง |
รายนามสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขต > ชุดที่ 23; พ.ศ. 2550

บทความหลัก: จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2550
| --- | --- |
เขต: ชุดที่ 23 พ.ศ. 2550
1: นายวิสุทธิ์ ไชยณรุณ
1: นางสาวอรุณี ชำนาญยา
1: นายไพโรจน์ ตันบรรจง
รายนามสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขต > ชุดที่ 24–26; พ.ศ. 2554–2566

บทความหลัก: จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2554, จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562, และ จังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ชุดที่ | การเลือกตั้ง | เขตเลือกตั้งที่ 1 | เขตเลือกตั้งที่ 2 | เขตเลือกตั้งที่ 3 |
| ชุดที่ 24 | พ.ศ. 2554 | นางสาวอรุณี ชำนาญยา | นายวิสุทธิ์ ไชยณรุณ | นายไพโรจน์ ตันบรรจง |
| ชุดที่ 25 | พ.ศ. 2562 | ร้อยเอก ธรรมนัส พรหมเผ่า | นายวิสุทธิ์ ไชยณรุณ | นายจีรเดช ศรีวิราช |
| ชุดที่ 26 | พ.ศ. 2566 | ร้อยเอก ธรรมนัส พรหมเผ่า | นายอนุรัตน์ ตันบรรจง | นายจีรเดช ศรีวิราช |
รูปภาพ

นางพวงเล็ก บุญเชียง
ร้อยเอก ธรรมนัส พรหมเผ่า
นายวิสุทธิ์ ไชยณรุณ
แหล่งข้อมูลอื่น

คณะกรรมการการเลือกตั้งจังหวัดพะเยา เก็บถาวร 2013-07-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กจังหวัดพะเยาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทย |
| --- | --- |
เลือกตั้งทั่วไป:  2522  2526  2529  2531  มีนาคม 2535  กันยายน 2535  2538  2539  2544  2548  2550  2554  2562  2566 
| ด ค กสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแบ่งตามจังหวัด |
| --- | --- |
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทย แบ่งตามจังหวัดในปัจจุบัน:  กระบี่  กรุงเทพมหานคร  กาญจนบุรี  กาฬสินธุ์  กำแพงเพชร  ขอนแก่น  จันทบุรี  ฉะเชิงเทรา  ชลบุรี  ชัยนาท  ชัยภูมิ  ชุมพร  เชียงราย  เชียงใหม่  ตรัง  ตราด  ตาก  นครนายก  นครปฐม  นครพนม  นครราชสีมา  นครศรีธรรมราช  นครสวรรค์  นนทบุรี  นราธิวาส  น่าน  บึงกาฬ  บุรีรัมย์  ปทุมธานี  ประจวบคีรีขันธ์  ปราจีนบุรี  ปัตตานี  พระนครศรีอยุธยา  พะเยา  พังงา  พัทลุง  พิจิตร  พิษณุโลก  เพชรบุรี  เพชรบูรณ์  แพร่  ภูเก็ต  มหาสารคาม  มุกดาหาร  แม่ฮ่องสอน  ยโสธร  ยะลา  ร้อยเอ็ด  ระนอง  ระยอง  ราชบุรี  ลพบุรี  ลำปาง  ลำพูน  เลย  ศรีสะเกษ  สกลนคร  สงขลา  สตูล  สมุทรปราการ  สมุทรสงคราม  สมุทรสาคร  สระแก้ว  สระบุรี  สิงห์บุรี  สุโขทัย  สุพรรณบุรี  สุราษฎร์ธานี  สุรินทร์  หนองคาย  หนองบัวลำภู  อ่างทอง  อำนาจเจริญ  อุดรธานี  อุตรดิตถ์  อุทัยธานี  อุบลราชธานี 
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทย แบ่งตามจังหวัดในอดีต:  พระนคร  ธนบุรี  นครจัมปาศักดิ์  พระตะบอง  พิบูลสงคราม  ลานช้าง 
 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแบ่งตามจังหวัด
การมองเห็นพร่ามัว

| การมองเห็นพร่ามัว |
| --- | --- |
สาขาวิชา: จักษุวิทยา, การตรวจสายตา
สาเหตุ: ข้อผิดพลาดการหักเหของแสง
ตัวอย่างอาการมองเห็นพร่ามัว
เมื่อเทียบกับการมองเห็นที่สุขภาพดี
การมองเห็นพร่ามัว เป็นอาการทางตาที่ทำให้การมองเห็นไม่ชัดเจน และยากที่จะเห็นรายละเอียดเล็ก ๆ ได้อย่างชัดเจน
อาการการมองเห็นพร่ามัวชั่วคราวอาจเกิดจากตาแห้ง การติดเชื้อทางตา ภาวะพิษสุราเรื้อรัง ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ หรือความดันโลหิตต่ำ อาการเหล่านี้อาจเชื่อมโยงกับโรคหรือภาวะทางสุขภาพอื่น ๆ เช่น ข้อผิดพลาดในการหักเหแสง ได้แก่ สายตาสั้น สายตายาวขั้นสูง สายตาเอียง สายตาขี้เกียจ สายตายาวตามวัย สายตาสั้นหลอก เบาหวาน ต้อกระจก โรคโลหิตจางจากการขาดวิตามินบี 12 การขาดวิตามินบี12 การขาดไทอามีน ต้อหิน จอประสาทตาเสื่อม ภาวะวิตามินเอเกิน ไมเกรน โรคโชเกรน ฝ้าในตา จอตาเสื่อม และอาจเป็นสัญญาณของโรคหลอดเลือดสมองหรือเนื้องอกในสมองได้
สาเหตุ

มีสาเหตุหลายประการที่ทำให้เกิดอาการมองเห็นพร่ามัว ดังนี้:
ข้อผิดพลาดในการหักเหแสง: ข้อผิดพลาดที่ไม่ได้รับการแก้ไข เช่น สายตาสั้น สายตายาวขั้นสูง และสายตาเอียง ทำให้มองเห็นระยะไกลไม่ชัด ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของภาวะสายตาพิการทั่วโลก อาการเบลอที่เกิดจากข้อผิดพลาดเหล่านี้สามารถแก้ไขได้ด้วยเลนส์สายตา หรือการผ่าตัดแก้ไขสายตา
สายตายาวตามวัย: เกิดจากความสามารถในการเพ่งสายตาลดลงตามอายุ เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ผู้สูงอายุมีปัญหาการมองเห็นระยะใกล้
สายตาสั้นหลอก: เกิดจากปัญหาการเพ่ง เช่น การเพ่งเกินหรือตะคริวของกล้ามเนื้อเพ่ง ส่งผลให้มองระยะไกลไม่ชัด
การมึนเมาจากแอลกอฮอล์ อาจทำให้มองเห็นไม่ชัด
ยาที่มีฤทธิ์ทำให้กล้ามเนื้อเพ่งตายตัว เช่น อโทรปิน หรือยาanticholinergics อื่น ๆ  ทำให้มองเห็นไม่ชัดเนื่องจากการกล้ามเนื้อเพ่งตาเป็นอัมพาต
ต้อกระจก: ความขุ่นมัวที่เกิดขึ้นที่เลนส์ตา ทำให้มองเห็นไม่ชัด เห็นแสงเป็นวงรัศมี และไวต่อแสงจ้า
ต้อหิน: การเพิ่มขึ้นของความดันลูกตา ทำให้เกิดความเสียหายต่อเส้นประสาทตา และอาจนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นหากไม่ได้รับการรักษา
เบาหวาน: น้ำตาลในเลือดที่ควบคุมได้ไม่ดีอาจทำให้เลนส์ตาบวมชั่วคราว ส่งผลให้มองเห็นอาการมองเห็นพร่ามัว
โรคประสาทตา : หากไม่ได้รับการรักษา อาจทำให้เกิดความเสียหายต่อจอตา และสูญเสียการมองเห็นได้
โรคจอตาเสื่อม: ส่งผลต่อการมองเห็นส่วนกลาง ทำให้เกิดอาการเบลอ โดยเฉพาะเวลาอ่านหนังสือ
สาเหตุอื่น ๆ ของอาการมองเห็นอาการมองเห็นพร่ามัว
การติดเชื้อในตา หรือการอักเสบ เช่น เยื่อบุตาอักเสบ หรือม่านตาอักเสบ
ซินโดรมโจเกรน: โรคเรื้อรังที่ระบบภูมิคุ้มกันทำลายต่อมผลิตความชุ่มชื้น เช่น ต่อมน้ำตา ส่งผลให้ตาแห้งและมองเห็นไม่ชัด
ฟลอเตอร์: วัตถุเล็ก ๆ ที่ลอยอยู่ในดวงตา มักไม่เป็นอันตราย แต่บางครั้งอาจเป็นสัญญาณของจอตาลอก
การอักเสบของเส้นประสาทตา (Optic neuritis): พบในโรคmultiple sclerosis อาจทำให้เกิดการมองเห็นไม่ชัด และเจ็บเมื่อกรอกลูกตา
หลอดเลือดสมองตีบตันชั่วคราว หรือหลอดเลือดสมอง: ส่งผลต่อการมองเห็นส่วนปลาย
มะเร็งสมอง: อาจส่งผลต่อการประมวลผลของการมองเห็น
ภาวะพิษคาร์บอนมอนอกไซด์: การได้รับก๊าซพิษนี้ทำให้การไหลเวียนของออกซิเจนลดลง ซึ่งมีผลต่อการมองเห็น
ไมเกรน: อาการไมเกรนอาจเริ่มต้นด้วยอาการเห็นแสงกระพริบ คลื่นแสง หรือแสงซิกแซก
สาเหตุ > อาการและการสังเกตที่เกี่ยวข้อง

ภาวะกระพริบตาไม่เพียงพอ ทำให้ความชื้นในฟิล์มน้ำตาไม่สม่ำเสมอ
ภาวะเลือดออกในลูกตา
อักเสบของหลอดเลือดขมับ
การวินิจฉัย

ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านจักษุวิทยา หากมีอาการเบลอเฉียบพลันหรือเกิดร่วมกับอาการอื่น เช่น ปวดตา มองไม่เห็นสี หรือเห็นเงาผิดปกติ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน เช่น จอตาลอก หรือต้อหินขั้นรุนแรง
ดูเพิ่ม

การสูญเสียการมองเห็นจากการทำงาน
เอ็กซ์เพรสเรลลิงก์ (กัวลาลัมเปอร์)

| เอ็กซ์เพรสเรลลิงก์ |
| --- | --- |


ข้อมูลทั่วไป
เจ้าของ: บริษัท เอ็กซ์เพรสเรลลิงก์ จำกัด
ที่ตั้ง: หุบเขากลัง ประเทศมาเลเซีย
ประเภท: รถไฟเชื่อมท่าอากาศยาน
จำนวนสาย: 6 7
จำนวนสถานี: 6
ผู้โดยสารต่อวัน: 27,307 (2015)
ผู้โดยสารต่อปี: 9.967 ล้าน (2015) ( 7.9%)
เว็บไซต์: kliaekspres.com
การให้บริการ
เริ่มดำเนินงาน: 14 เมษายน 2002; 22 ปีก่อน (2002-04-14)
จำนวนขบวน:   12 × 4 ตู้ ซีเมนส์ เดซิโร ET 425 M EMU  6 × 4 ตู้ ซีอาร์อาร์ซีฉางชุน Equator EMU 
ข้อมูลทางเทคนิค
ระยะทาง: 57 km (35 mi) (รวม)
รางกว้าง: 1,435 mm (4 ft 8 1⁄2 in) สแตนดาร์ดเกจ
การจ่ายไฟฟ้า: 25 kV 50 Hz เหนือหัว
ความเร็วเฉลี่ย: 176 km/h (109 mph)
บริษัท เอ็กซ์เพรสเรลลิงก์ จำกัด (อังกฤษ: Express Rail Link Sdn Bhd) เป็นบริษัทที่ดำเนินการเกี่ยวกับรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานกัวลาลัมเปอร์ มีระยะทาง 57 กิโลเมตร แบ่งชนิดรถที่ให้บริการเป็นสองประเภท คือ
เคแอลไอเอ เอ็กซ์เพรส เป็นรถไฟฟ้าที่วิ่งตรงระหว่างสถานีรถไฟเซ็นทรัลกัวลาลัมเปอร์–ท่าอากาศยานนานาชาติกัวลาลัมเปอร์ ไม่จอดสถานีรายทางใด ๆ เปิดเดินรถครั้งแรกวันที่ 14 เมษายน ค.ศ. 2002
เคแอลไอเอ แทรนซิต เป็นรถไฟฟ้าชานเมืองที่วิ่งระหว่างสถานีรถไฟเซ็นทรัลกัวลาลัมเปอร์–ท่าอากาศยานนานาชาติกัวลาลัมเปอร์ หยุดสถานีรายทาง 3 สถานี  เปิดเดินรถครั้งแรกวันที่ 1 มิถุนายน ค.ศ. 2002
ประวัติ

บริษัท เอ็กซ์เพรสเรลลิงก์ จำกัด เป็นบริษัทร่วมทุนระหว่างบริษัท วายทีแอล จำกัด, บริษัท เลิมบากาตาบุงฮาจิ และบริษัท ตริซิลโก อีควิตี้ จำกัด โดยแต่ละบริษัทเป็นเจ้าของอยู่ 50%, 40% และ 10% ตามลำดับ ในวันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 1997 รัฐบาลมาเลเซีย ได้ประกาศให้บริษัทนี้สัมปทานอยู่ 30 ปี ในด้านการสร้างและดูแลทางรถไฟ
การก่อสร้างเริ่มในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1997 และสร้างเสร็จในอีก 5 ปีถัดมา ภารกิจได้ถูกส่งมอบไปยังสมาคมเอสวายแซด ซึ่งเป็นสมาคมลูกครึ่งมาเลเซีย-เยอรมัน
การบำรุงเส้นทางถูกจัดตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1999 โดยมีเอ็กซ์เพรสเรลลิงก์เป็นเจ้าของ แต่เดิมเกิดจากร่วมทุนกันของบริษัท เอ็กซ์เพรสเรลลิงก์ จำกัด กับบริษัท ซีเมนส์ จนถึงเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2005 หลังจากนั้นอยู่ภายใต้การดำเนินการของเอ็กซ์เพรสเรลลิงก์ แต่เพียงผู้เดียว
จากวิกฤตการณ์การเงิน พ.ศ. 2540 ส่งผลให้บริษัทต้องไปยืมเงินกู้จากองค์การธนาคารมาเลเซียมาประมาณ 940 ล้านริงกิต
หน่วยงานย่อย

เอ็กซ์เพรสเรลลิงก์ มีบริษัทย่อยคือ บริษัทการบำรุงทางของอีอาร์แอล หรือเรียกกันสั้น ๆ ว่า อี–เอ็มเอเอส
ระบบรถไฟฟ้า

ทั้ง เคแอลไอเอ แทรนซิต และเคแอลไอเอ เอ็กซ์เพรส ต่างก็ใช้รถไฟฟ้าซีเมนส์ เดซิโร อีที 425 เอ็ม เหมือนกัน โดยจัดขบวนรถเป็นแบบ 4 คันต่อขบวน รวมทั้งหมด 12 ขบวน แบ่งเป็นรถไฟฟ้าเอ็กซ์เพรส 8 ขบวน และรถไฟฟ้าแทรนซิต 4 ขบวน มีความเร็วสูงสุดที่ 160 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ซึ่งถือว่าเป็นรถไฟที่เร็วที่สุดในมาเลเซีย
ในวันที่ 27 พฤศจิกายน ค.ศ. 2014 ได้มีการสั่งซื้อรถไฟฟ้า 6 ขบวนใหม่ จากบริษัทฉางชุน เพื่อรองรับปริมาณผู้โดยสารที่มากขึ้น โดยแบ่งเป็นรถไฟฟ้าเอ็กซ์เพรส 2 ขบวน และรถไฟฟ้าแทรนซิต 4 ขบวน คาดว่าจะเริ่มใช้งานได้ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2016
อุบัติเหตุ

วันที่ 24 สิงหาคม ค.ศ. 2010 — เกิดเหตุรถไฟฟ้าชนกันที่สถานีรถไฟเซ็นทรัลกัวลาลัมเปอร์ เวลา 21 นาฬิกา 45 นาที มีผู้โดยสารได้รับบาดเจ็บ 3 ราย
ส่วนต่อขยาย

วันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 2013 — เปิดเดินรถส่วนต่อขยายจากสถานีท่าอากาศยานนานาชาติกัวลาลัมเปอร์–สถานีเคแอลไอเอ 2
สมุดภาพ

รถไฟด่วนมุ่งหน้าสู่เคแอลเซ็นทรัล
ชานชาลาสถานีปูตราจายา/ไซเบอร์จายา ในยามค่ำคืน
ศูนย์ซ่อมบำรุงรถไฟฟ้าซาลักติงยี
รถไฟฟ้าด่วนวิ่งผ่านสถานีบันดาร์ตาซิก์เซอลาตัน
ดูเพิ่ม

ท่าอากาศยานนานาชาติกัวลาลัมเปอร์
เคแอลไอเอ เอ็กซ์เพรส
เคแอลไอเอ แทรนซิต
แหล่งข้อมูลอื่น

เคแอลไอเอ เอ็กซ์เพรส
Kuala Lumpur's airport in the city opens for business เก็บถาวร 2011-06-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Railway Gazette International May 2002
ชุดตัวอักษรทาจิก

ตราแผ่นดินของสาธารณรัฐสังคมนิยมปกครองตนเองโซเวียตทาจิก ประมาณ ค.ศ. 1929 เขียนในอักษรละติน อาหรับ และซีริลลิก (จากบนลงล่าง)
ภาษาทาจิกได้มีการเขียนสามแบบในประวัติศาสตร์ของภาษานี้ได้แก่ การเขียนด้วยอักษรอาหรับ (โดยเฉพาะอักษรเปอร์เซีย) การเขียนด้วยอักษรละติน และการเขียนด้วยอักษรซีริลลิก อักษรอะไรก็ได้ที่ใช้สำหรับเขียนภาษาทาจิกจะถูกเรียกว่า ชุดตัวอักษรทาจิก ซึ่งเขียนว่า алифбои тоҷикӣ ในอักษรซีริลลิก  الفبای تاجیکی‎ ในอักษรอาหรับ และ alifboji toçikī ในอักษรละติน
การใช้อักษรที่ต่างกันนี้ขึ้นอยู่กับประวัติศาสตร์ทาจิกิสถาน โดยอักษรอาหรับได้ถูกใช้เป็นครั้งแรก และใช้อักษรละตินในเวลาถัดมา และใช้อักษรซีริลลิกหลังจากอักษรละตินท่ถูกใช้ในช่วงเวลาสั้น ๆ ซึ่งอักษรซีริลลิกนี้ก็ยังคงเป็นอักษรที่ใช้มากที่สุดในทาจิกสถาน ซึ่งภาษาถิ่นบูโครีซึ่งพูดโดยชาวยิวบูโครีซึ่งดั้งเดิมใช้อักษรฮีบรู แต่ในปัจจุบันมักจะเขียนโดยใช้อักษรซีริลลิก
การเมือง

เช่นเดียวกันกับรัฐหลังสหภาพโซเวียตหลายประเทศ การเปลี่ยนระบบการเขียนและข้อโต้แย้งเกี่ยวกับสิ่งนี้มีความเกี่ยวพันกับประเด็นทางการเมืองอย่างใกล้ชิด โดยผู้ที่สนับสนุนอักษรละตินหวังที่จะนำประเทศเข้าใกล้กับอุซเบกิสถาน ซึ่งหันมาใช้ชุดตัวอักษรอุซเบกฐานละติน ผู้ที่เคร่งศาสนา ผู้ที่แนวคิดลัทธิอิสลาม และผู้ที่หวังให้ประเทศเข้าใกล้กับอิหร่าน, อัฟกานิสถาน และมรดกเปอร์เซีย สนับสนุนชุดตัวอักษรเปอร์เซีย และผู้ที่หวังที่จะรักษาสถานะความเป็นกลางและไม่อยากให้ประเทศอยู่ห่างจากรัสเซียมักสนับสนุนอักษรซีริลลิก
ประวัติ

เนื่องด้วยอิทธิพลของศาสนาอิสลาม ทำให้ภาษาทาจิกเขียนด้วยชุดตัวอักษรเปอร์เซียจนถึงคริสต์ทศวรรษ 1920 ฝ่ายโซเวียตเริ่มย่ออักษรเปอร์เซียใน ค.ศ. 1923 ก่อนเปลี่ยนไปใช้ระบบการเขียนฐานละตินใน ค.ศ. 1927 ฝ่ายโซเวียตนำอักษรละตินมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามที่จะเพิ่มการรู้หนังสือและแยกประชากรส่วนใหญ่ที่ไม่รู้หนังสือในขณะนั้นให้ห่างจากเอเชียกลางที่นับถือศาสนาอิสลาม นอกจากนี้ยังมีการพิจารณาในทางปฏิบัติ ตรงที่อักษรเปอร์เซียโดยทั่วไปไม่มีอักษรเพียงพอสำหรับระบบเสียงสระในภาษาทาจิก นอกจากนี้ อักษรไร้สระเรียนรู้ได้ยากกว่า เนื่องจากแต่ละตัวอักษรมีรูปเขียนต่างกันตามตำแหน่งตัวอักษร
ต่อมา มีการผ่าน พระราชกฤษฎีกาเกี่ยวกับการถอดเป็นอักษรโรมัน ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1928 ภาษาทาจิกรูปแบบละตินอิงจากผลงานของนักวิชาการที่พูดภาษาตุรกีที่มุ่งสร้างชุดตัวอักษรเติร์กให้เป็นหนึ่งเดียว
หลังจากนั้น จึงเริ่มมีการใช้อักษรซีริลลิกในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1930 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการทำให้เป็นรัสเซียในเอเชียกลาง ภาษานี้ยังคงเขียนด้วยอักษรซีริลิลกจนกระทั่งปลายคริสต์ทศวรรษ 1980 หลังการแยกตัวของสหภาพโซเวียต จากนั้นใน ค.ศ. 1989 ด้วยการเติบโตของชาตินิยมทาจิก ทำให้มีการร่างกฎหมายให้ภาษาทาจิกเป็นภาษาราชการ นอกจากนี้ กฎหมายยังให้ความเท่าเทียมแก่ภาษาเปอร์เซีย โดยเพิ่มคำว่า Farsi (ชื่อภาษาเปอร์เซียในภาษาของตน) ถัดจากทาจิก กฎหมายยังเรียกร้องให้มีการนำชุดตัวอักษรเปอร์เซีย-อาหรับกลับมาใช้ใหม่อย่างค่อยเป็นค่อยไป แต่ใน ค.ศ. 1999 กลับลบคำว่า Farsi ออกจากกฎหมายภาษาแห่งรัฐ ข้อมูลเมื่อ 2004 อักษรซีริลลิกใช้เป็นอักษรมาตรฐานโดยพฤตินัย และข้อมูลเมื่อ 1996 มีประชากรส่วนน้อยมากเท่านั้นที่สามารถอ่านชุดตัวอักษรเปอร์เซียได้
รูปแบบ > อักษรเปอร์เซีย

รูปแบบอักษรเปอร์เซียของทาจิก ซึ่งเป็นอักษรตระกูลเซมิติก เคยใช้เขียนภาษาทาจิกมาก่อน ในรูปแบบของภาษาทาจิกเหมือนกับอักษรอาหรับ ยกเว้น ا‎ (alef) ไม่มีสระเขียนอยู่ ถ้าต้องการแสดงสระให้ใช้เครื่องหมายเสริมสัทอักษร
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ذ | د | خ | ح | چ | ج | ث | ت | پ | ب | ا |
| /z/ | /d/ | /χ/ | /h/ | /tʃ/ | /dʒ/ | /s/ | /t/ | /p/ | /b/ | /ɔː/ |
| غ | ع | ظ | ط | ض | ص | ش | س | ژ | ز | ر |
| /ʁ/ | /ʔ/ | /z/ | /t/ | /z/ | /s/ | /ʃ/ | /s/ | /ʒ/ | /z/ | /ɾ/ |
|  | ی | ه | و | ن | م | ل | گ | ک | ف | ق |
|  | /j/ | /h/ | /v/ | /n/ | /m/ | /l/ | /ɡ/ | /k/ | /f/ | /q/ |
รูปแบบ > อักษรละติน

อักษรละตินถูกนำมาใช้หลังจากการปฏิวัติรัสเซียในปี 1917 เพื่ออำนวยความสะดวกในการเพิ่มความรู้และระยะทางจากอิทธิพลอิสลาม ในรูปแบบแรกของรูปแบบอักษรละตินของทาจิก พบได้แต่อักษรตัวเล็ก ในปี 1926-9 ได้มีการใช้รูปแบบที่แตกต่างกันเล็กน้อยโดยชาวยิวบูโครี  ซึ่งเพิ่มสามอักษรที่ไม่มีในภาษาถิ่นอื่น ů, ə̧, และ ḩ
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A a | B ʙ | C c | Ç ç | D d | E e | F f | G g | Ƣ ƣ | H h | I i |
| /æ/ | /b/ | /tʃ/ | /dʒ/ | /d/ | /eː/ | /f/ | /ɡ/ | /ʁ/ | /h/ | /i/ |
| Ъ ъ | J j | K k | L l | M m | N n | O o | P p | Q q | R r | S s |
| /ˈi/ | /j/ | /k/ | /l/ | /m/ | /n/ | /ɔː/ | /p/ | /q/ | /ɾ/ | /s/ |
| Ş ş | T t | U u | Ū ū | V v | X x | Z z | Ƶ ƶ | ʼ |  |  |
| /ʃ/ | /t/ | /u/ | /ɵː/ | /v/ | /χ/ | /z/ | /ʒ/ | /ʔ/ |  |  |
อักษรแปลก ๆ อย่าง Ƣ เรียกว่า Gha ซึ่งใช้เขียนแทนเสียง /ɣ/ อักษรนี้สามารถเจอได้ในชุดตัวอักษรเตอร์กิกทั่วไปซึ่งพบเจอได้บ่อยในภาษาที่ไม่ใช่ภาษาสลาวิกในสหภาพโซเวียต ซึ่งใช้จนถึงช่วงท้ายของทศวรรษที่ 1930 ปัจจุบันไม่ค่อยมีการใช้งานอักษรละติน แม้ว่าจะมีการนำมาใช้ในบางกลุ่มก็ตาม
รูปแบบ > อักษรซีริลลิก

อักษรซีริลลิกได้เริ่มใช้โดยสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตทาจิกในช่วงท้ายของทศวรรษที่ 1930 หลังจาก 1939 เนื้อหาที่ตีพิมพ์ในภาษาเปอร์เซียในตัวอักษรเปอร์เซียถูกห้ามจากประเทศ ตัวอักษรด้านล่างนี้ได้เพิ่มเติมอักษร Щ และ Ы ในปี 1952
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | Б б | В в | Г г | Ғ ғ | Д д | Е е | Ё ё | Ж ж | З з | И и | Ӣ ӣ |  |
| а | бе | ве | ге | ғе | де | йэ | йо | же | зе | и | ӣ, и дароз |  |
| /æ/ | /b/ | /v/ | /ɡ/ | /ʁ/ | /d/ | /eː/ | /jɔː/ | /ʒ/ | /z/ | /i/ | /ˈi/ |  |
| Й й | К к | Қ қ | Л л | М м | Н н | О о | П п | Р р | С с | Т т | У у |  |
| йот | ке | қе | ле | ме | не | о | пе | ре | се | те | у |  |
| /j/ | /k/ | /q/ | /l/ | /m/ | /n/ | /ɔː/ | /p/ | /ɾ/ | /s/ | /t/ | /u/ |  |
| Ӯ ӯ | Ф ф | Х х | Ҳ ҳ | Ч ч | Ҷ ҷ | Ш ш | Ъ ъ | Э э | Ю ю | Я я |  |  |
| ӯ | фе | хе | ҳе | че | ҷе | ше | сакта | э | йу | йа |  |  |
| /ɵː/ | /f/ | /χ/ | /h/ | /tʃ/ | /dʒ/ | /ʃ/ | /ʔ/ | /eː/ | /ju/ | /jæ/ |  |  |
นอกจากอักษรพวกนี้แล้ว อักษร ц, щ และ ы สามารถพบได้ในคำยืม แม้ว่าจะถูกยกเลิกอย่างเป็นทางการในการปฏิรูปอักษรปี 1988 เช่นเดียวกับอักษร ь พร้อมกับการคัดค้านการใช้ของอักษรเหล่านี้ การปฏิรูปอักษรครั้งนี้ยังเปลี่ยนลำดับของตัวอักษรซึ่งขณะนี้ตัวอักษรที่มีเครื่องหมายกำกับตามอักษรที่ไม่มีเครื่องหมายพวกนี้ เช่น г, ғ และ к, қ ฯลฯ ซึ่งได้เรียงตามรูปแบบปัจจุบันตามนี้ а б в г ғ д е ё ж з и ӣ й к қ л м н о п р с т у ӯ ф х ҳ ч ҷ ш ъ э ю я ในปี 2010 ก็ได้มีการเสนอว่าจะเอา е ё ю я ออกด้วยเช่นกัน อักษร е และ э ทำหน้าที่เหมือนกัน ยกเว้น э จะใช้เริ่มต้นคำเช่น Эрон, "อิหร่าน"
อักษรช้างล่างนี้คืออักษรที่ไม่ปรากกในชุดตัวอักษรรัสเซีย:
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| รายละเอียด | Г กับบาร์ | И กับmacron | К กับdescender | У กับmacron | Х กับdescender | Ч กับdescender |
| อักษร | Ғ | Ӣ | Қ | Ӯ | Ҳ | Ҷ |
| หน่วยเสียง | /ʁ/ | /ˈi/ | /q/ | /ɵː/ | /h/ | /dʒ/ |
ในขณะที่เปลี่ยนเป็นอักษรซีริลลิก Ӷ ӷ ยังปรากฏหลายครั้งในตารางอักษรซีริลลิกของทาจิก
รูปแบบ > อักษรฮีบรู

โดยหลักมีการใช้ชุดตัวอักษรฮีบรูในภาษาย่อยยิวบูฆอรอที่ซามาร์คันด์กับบูฆอรอ นอกจากนี้ นับตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1940 เมื่อโรงเรียนยิวในเอเชียกลางปิดตัวลง การใช้งานอักษรฮีบรูจึงลดลงเนื่องจากสิ่งตีพิมพ์ในภาษายิวบูฆอรอหันมาใช้อักษรซีริลลิกแทน
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| גׄ | ג׳ | ג | גּ | בּ | ב | אֵי | אִי | אוּ | אוֹ | אָ | אַ |  |  |
| /dʒ/ | /tʃ/ | /ʁ/ | /ɡ/ | /b/ | /v/ | /e/ | /i/ | /u/ | /ɵ/ | /ɔ/ | /a/ |  |  |
| מ ם | ל | כּ ךּ | כ ך | י | טּ | ט | ח | ז׳ | ז | ו | ה | דּ | ד |
| /m/ | /l/ | /k/ | /χ/ | /j/ | /t/ | /s/ | /ħ/ | /ʒ/ | /z/ | /v/ | /h/ | /d/ | /z/ |
| תּ | ת | שׂ | שׁ | ר | ק | צ ץ | פּ ףּ | פ ף | ע | ס | נ ן |  |  |
| /t/ | /s/ | /s/ | /ʃ/ | /r/ | /q/ | /ts/ | /p/ | /f/ | /ʔ/ | /s/ | /n/ |  |  |
| ตัวอย่างข้อความ | เทียบกับอักษรซีริลลิก |
| --- | --- |
 דר מוקאבילי זולם איתיפאק נמאייד. מראם נאמה פרוגרמי פירקהי יאש בוכארייאן.:  Дар муқобили зулм иттифоқ намоед. Муромнома – пруграми фирқаи ёш бухориён.
แหล่งข้อมูลอื่น

Omniglot – Tajik (Тоҷики / Toçikī / تاجیكی)
View Cyrillic-script Tajik websites transliterated into the 1920s Latin orthography
หน้าแรกของหนังสือพิมพ์ Kommunisti Isfara ฉบับวันที่ 15 พฤษภาคม ค.ศ. 1936
รายละเอียดที่ข้างหลังธนบัตร 1 รูเบิล โดยมีการแทนที่รูเบิลนี้ใน ค.ศ. 2000 เนื่องจากอัตราเงินเฟ้อที่มากขึ้น