stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
หลักเกณฑ์การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันแบบถ่ายเสียงของราชบัณฑิตยสถาน
ประวัติ > ตัวอย่างความเปลี่ยนแปลง

| อักษรไทย> อักษรไทย.อักษรไทย | อักษรโรมัน (ตัวต้น)> ธรรมการ 2475.ทั่วไป | อักษรโรมัน (ตัวต้น)> ราชบัณฑิต 2482.ทั่วไป | อักษรโรมัน (ตัวต้น)> ราชบัณฑิต 2482.พิสดาร | อักษรโรมัน (ตัวต้น)> ราชบัณฑิต 2511.ราชบัณฑิต 2511 | อักษรโรมัน (ตัวต้น)> ราชบัณฑิต 2542.ราชบัณฑิต 2542 | อักษรโรมัน (ตัวสะกด)> ธรรมการ 2475.ทั่วไป | อักษรโรมัน (ตัวสะกด)> ราชบัณฑิต 2482.ทั่วไป | อักษรโรมัน (ตัวสะกด)> ราชบัณฑิต 2482.พิสดาร | อักษรโรมัน (ตัวสะกด)> ราชบัณฑิต 2511.ราชบัณฑิต 2511 | อักษรโรมัน (ตัวสะกด)> ราชบัณฑิต 2542.ราชบัณฑิต 2542 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| จ | č | čh | č | ch | ch | t | t | t / č | t | t |
| ฉ | ch | ch | ch | ch | ch | t | t | t / ch | t | t |
| ช | ch | ch | c῾ | ch | ch | t | t | t / c῾ | t | t |
| ซ | s | s | ç | s | s | t | t | t / ç | t | t |
| ทร | s | s | ç᾿ | s | s | t | t | t / ç᾿ | t | t |
| ศ | s | s | ś | s | s | t | t | t / ś | t | t |
| ษ | s | s | ṣ | s | s | t | t | t / ṣ | t | t |
| ส | s | s | s | s | s | t | t | t / s | t | t |
| ฤ [รึ] | rư | rư | ṛư̆ | ru | rue | — | — | — | — | — |
| ฤ [เรอ] | rơ | rœ | ṛœ | roe | roe | — | — | — | — | — |
| ฤๅ | rư | rư | ṛư | ru | rue | — | — | — | — | — |
| ฦ | lư | lư | ḷu | lu | lue | — | — | — | — | — |
| ฦๅ | lư | lư | ḷ́ư | lu | lue | — | — | — | — | — |
| อักษรไทย> อักษรไทย.อักษรไทย | อักษรโรมัน> ธรรมการ 2475.ทั่วไป | อักษรโรมัน> ธรรมการ 2475.พิสดาร | อักษรโรมัน> ราชบัณฑิต 2482.ทั่วไป | อักษรโรมัน> ราชบัณฑิต 2482.พิสดาร | อักษรโรมัน> ราชบัณฑิต 2511.ราชบัณฑิต 2511 | อักษรโรมัน> ราชบัณฑิต 2542.ราชบัณฑิต 2542 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| –ึ; –ื | ư | ư̆; ư̄ | ư | ư̆; ư | u | ue |
| แ–ะ; แ– | e̦ | ĕ̦; ē̦ | æ | æ̆ḥ; æ | ae | ae |
| เ–าะ; –อ | o̦ | ŏ̦; ō̦ | ǫ | ǫ̆ḥ; ǫ | o | o |
| เ–อะ; เ–ิ; เ–อ | ơ | ơ̆; ơ̄ | œ | œ̆ḥ; œ̆; œ | oe | oe |
| เ–ือะ; เ–ือ | ưa | ưă; ưā | ưa | ư̆ăḥ; ưa, ưœ | ua | uea |
| ใ– | ai | ăi | ai | ăĭ | ai | ai |
| ไ– | ai | ăi | ai | ăi | ai | ai |
| –ัย | ai | ăi | ai | ăy | ai | ai |
| –าย | ai | āi | ai | ai | ai | ai |
| เ–ือย | ưai | — | ưai | ưœi | uai | ueai |
| –ิว | iu | — | iu | iu | iu | io |
| แ–็ว; แ–ว | e̦o | ĕ̦o; ē̦o | æo | æo | aeo | aeo |
| เ–ียว | iau | — | ieo | ieo | ieo | iao |
ประวัติ > ฉบับ พ.ศ. 2475

ใน พ.ศ. 2474 กระทรวงธรรมการได้จัดตั้งคณะกรรมการขึ้นมาชุดหนึ่งเพื่อพิจารณากำหนดวิธีการถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันให้เป็นระบบเดียวกัน เนื่องจากในเวลานั้นมีการถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันหลายวิธี บางวิธีอาศัยการถอดอักษรตามรากศัพท์ในภาษาเดิม บางวิธีก็อาศัยการถอดอักษรตามเสียง คณะกรรมการมีความเห็นว่าควรกำหนดวิธีการถอดอักษรตามวิธีเขียนประกอบไปกับวิธีออกเสียงในภาษาไทย เพราะถ้ายึดหลักการถอดอักษรตามรากศัพท์ในภาษาเดิม อาจทำให้ต้องถอดอักษรไทยตัวเดียวกันเป็นอักษรโรมันต่างกัน และถ้าจะยึดหลักการถอดอักษรตามเสียงเท่านั้น ก็ไม่ตรงกับวิธีเขียนของไทยเสียทีเดียว นอกจากนี้ ยังมีความเห็นว่าควรจัดทำวิธีการถอดอักษรขึ้น 2 แบบ ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ในการใช้งาน ได้แก่ แบบทั่วไปและแบบพิสดาร (แบบละเอียด) แบบทั่วไปควรอนุโลมตามวิธีอ่านของไทย โดยใช้ในกรณีที่การออกเสียงสำคัญกว่าการเขียนตัวสะกดการันต์ เช่น ชื่อต่าง ๆ เป็นต้น ส่วนแบบพิสดารควรอนุโลมตามวิธีเขียนของไทย โดยใช้ในกรณีที่ต้องการแสดงที่มาหรือความหมายของคำให้ละเอียดแม่นยำเป็นต้น
ในการกำหนดวิธีการถอดอักษรแบบทั่วไป คณะกรรมการได้อาศัยหลักต่อไปนี้
แบบทั่วไปควรเป็นวิธีที่จะขยายออกไปให้เป็นแบบพิสดารได้
แบบทั่วไปควรอาศัยหลักสัทศาสตร์ กล่าวคือ เสียงเสียงหนึ่งเขียนแทนด้วยตัวอักษรตัวหนึ่ง
แบบทั่วไปจะต้องสอดคล้องกับอักขรวิธีและวิธีออกเสียงในภาษาไทย
ในการเลือกตัวอักษรหรือเครื่องหมาย จะต้องคำนึงถึงตัวพิมพ์และตัวพิมพ์ดีดที่มีอยู่ ตลอดจนวิธีถอดอักษรที่มีใช้กันอยู่แล้วด้วย
เมื่อได้พิจารณาวิธีออกเสียงและตัวอักษรในภาษาไทยแล้ว คณะกรรมการมีความเห็นว่าในวิธีการถอดอักษรแบบทั่วไปไม่ต้องมีเครื่องหมายแสดงเสียงวรรณยุกต์หรือเครื่องหมายแสดงความสั้นยาวของเสียงสระ มีไว้สำหรับแบบพิสดารก็พอแล้ว
เมื่อคณะกรรมการได้จัดทำวิธีการถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันเรียบร้อยแล้ว ก็ทำบันทึกเสนอต่อกระทรวงธรรมการ กระทรวงธรรมการนำเรื่องไปหารือกับราชบัณฑิตยสภา ราชบัณฑิตยสภาเห็นว่ากระทรวงธรรมการควรตีพิมพ์เผยแพร่วิธีการดังกล่าวเพื่อรับฟังความเห็นจากสาธารณชนเสียก่อน ต่อเมื่อไม่มีผู้ใดคัดค้านหรือแสดงความเห็นเพิ่มเติม จึงจะเสนอให้รัฐบาลประกาศใช้ต่อไป กระทรวงธรรมการเห็นด้วย จึงนำบันทึกรายงานของคณะกรรมการตีพิมพ์ลงในวารสาร วิทยาจารย์ และส่งสำเนาบันทึกรายงานให้หนังสือพิมพ์อื่น ๆ อีกบางฉบับตั้งแต่ต้น พ.ศ. 2475 อย่างไรก็ตาม วิธีการถอดอักษรที่ตีพิมพ์ในวารสาร วิทยาจารย์ นั้นครอบคลุมแบบทั่วไปและแบบพิสดารสำหรับสระเท่านั้น มิได้กล่าวถึงแบบพิสดารสำหรับพยัญชนะแต่อย่างใด
ประวัติ > ฉบับ พ.ศ. 2482

วิธีการถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันที่กระทรวงธรรมการกำหนดไว้นั้นไม่ได้รับการประกาศใช้อย่างเป็นทางการ เมื่อราชบัณฑิตยสถานรับโอนงานนี้มาจากกระทรวงธรรมการใน พ.ศ. 2477 ก็ได้สานงานนี้ต่อ โดยพิจารณาทั้งแบบทั่วไปและแบบพิสดารร่วมกับสำนักฝรั่งเศสแห่งปลายบุรพทิศที่ฮานอย สำนักฝรั่งเศสแห่งปลายบุรพทิศเห็นชอบกับหลักการ แต่เสนอว่าควรแก้เครื่องหมายและตัวอักษรบางตัวให้เหมาะสมยิ่งขึ้น และควรแสดงให้เห็นความแตกต่างระหว่างสระที่มีตัวสะกดกับสระที่ไม่มีตัวสะกดเพื่อความชัดเจนยิ่งขึ้น ราชบัณฑิตยสถานได้นำข้อคิดเห็นต่าง ๆ มาดัดแปลงแก้ไขอีกเล็กน้อย ในที่สุดวิธีการถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันทั้งสองแบบก็ได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีและลงประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2482
การวิพากษ์วิจารณ์

หลักเกณฑ์การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันแบบถ่ายเสียง พ.ศ. 2542 ไม่ครอบคลุมลักษณะบางประการของระบบเสียงภาษาไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งมีข้อบกพร่องดังต่อไปนี้
ไม่แสดงเสียงวรรณยุกต์
ไม่จำแนกความต่างระหว่างสระเสียงสั้นกับสระเสียงยาว
สัญลักษณ์ ⟨ch⟩ ไม่จำแนกความต่างระหว่างเสียงพยัญชนะ /t͡ɕ/ กับเสียงพยัญชนะ /t͡ɕʰ/ (ดูตารางด้านล่าง) หลักเกณฑ์นี้ควรใช้ ⟨c⟩ แทน /t͡ɕ/ เพื่อให้สอดคล้องกับการใช้สัญลักษณ์แทนเสียงพยัญชนะไม่พ่นลมเสียงอื่น ๆ แต่ผู้จัดทำหลักเกณฑ์ให้เหตุผลว่า หากใช้ ⟨c⟩ อาจทำให้ผู้อ่านเข้าใจผิดว่า ⟨c⟩ ออกเสียงเป็น [kʰ] หรือ [s] อย่างในภาษาอังกฤษ
สัญลักษณ์ ⟨o⟩ ไม่จำแนกความต่างระหว่างเสียงสระ /ɔ/ กับเสียงสระ /o/ (ดูตารางด้านล่าง)
|  > อักษรโรมัน | หน่วยเสียง 1> อักษรไทย | หน่วยเสียง 1> สัทอักษรสากล | หน่วยเสียง 1> คำบรรยาย | หน่วยเสียง 1> ตัวอย่าง | หน่วยเสียง 2> อักษรไทย | หน่วยเสียง 2> สัทอักษรสากล | หน่วยเสียง 2> คำบรรยาย | หน่วยเสียง 2> ตัวอย่าง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ch | จ, จร | t͡ɕ | พยัญชนะกักเสียดแทรกเพดานแข็งปุ่มเหงือกไม่ก้อง ไม่พ่นลม | จาม = cham จริง = ching จันทร์ = chan | ฉ, ช, ฌ | t͡ɕʰ | พยัญชนะกักเสียดแทรก เพดานแข็งปุ่มเหงือก ไม่ก้อง พ่นลม | ชาม = cham ฉิ่ง = ching ฌาน = chan |
| o | โ–ะ, – | o | สระหลัง กึ่งปิด ปากห่อ เสียงสั้น | จน = chon ชล = chon | เ–าะ, –อ, –็อ | ɔ | สระหลัง กึ่งเปิด ปากห่อ เสียงสั้น | จ้อน = chon ช่อน = chon |
| o | โ– | oː | สระหลัง กึ่งปิด ปากห่อ เสียงยาว | โจร = chon โชน = chon | –อ, – | ɔː | สระหลัง กึ่งเปิด ปากห่อ เสียงยาว | จร = chon ช้อน = chon |
ดูเพิ่ม

การถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมัน
แหล่งข้อมูลอื่น

thai2english.com ถอดอักษรไทยออนไลน์ ตามการอ่านเสียง, ตามหลักราชบัณฑิตฯ, ตามสัทอักษรสากล ฯลฯ
โปรแกรมถอดอักษรไทย เก็บถาวร 2008-12-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีนสำหรับวินโดวส์ โดย ผศ.ดร.วิโรจน์ อรุณมานะกุล
โลกอิสลาม

| --- | --- |
ประชากรโลกอิสลาม (สำนักวิจัยพิว, 2014)
ประชากร: 1.8 พันล้าน (ในปีค.ศ.2019)
โลกอิสลาม เป็นศัพท์เชิงวิชาการที่ใช้เรียกผืนแผ่นดินที่ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม ผู้นับถือศาสนาอิสลามมีประมาณหนึ่งพันล้านคน ที่ปฏิบัติตามศาสนาของมุฮัมมัด บุตรของอับดุลลอฮ์ (ศาสดาของบรรดามุสลิม) เป็นชาวฮิญาซ และเป็นศาสนาที่มีมากว่า 1400 ปี (ปีจันทรคติ) บรรดามุสลิมมีความเชื่อเหมือนกันว่า ศาสดามุฮัมหมัด บุตรของอับดุลลอฮ์ คือศาสดาองค์สุดท้าย (คอตะมุลอันบิยา) เชื่อในกุรอาน (คัมภีร์อันศักดิ์สิทธิ์ของศาสนาอิสลาม) กิบลัตและบทบัญญัติหลักปฏิบัติศาสนกิจ
ภูมิภาคของโลกอิสลาม

โลกอิสลามครอบคลุมถึงภูมิภาคต่าง ๆ ดังนี้
อิรัก
ซาอุดีอาระเบีย
อียิปต์
ลิเบีย
บาห์เรน
กาตาร์
ซีเรีย
เลบานอน
สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
โอมาน
เยเมน
คูเวต
จอร์แดน
ตูนิเซีย
แอลจีเรีย
โมร็อกโก
มอริเตเนีย
ซูดาน
โซมาเลีย
ปาเลสไตน์
จิบูตี
คอโมโรส
เวสเทิร์นสะฮารา
อิหร่าน
ตุรกี
อัฟกานิสถาน
ปากีสถาน
อุซเบกิสถาน
เติร์กเมนิสถาน
ทาจิกิสถาน
คีร์กีซสถาน
บังกลาเทศ
มัลดีฟส์
ส่วนหนึ่งของคาซัคสถาน
อินโดนีเซีย
มาเลเซีย
บรูไน
ส่วนหนึ่งของไทย
ส่วนหนึ่งของฟิลิปปินส์
อาเซอร์ไบจาน
เชชเนีย
ดาเกสถาน
บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
แอลเบเนีย
คาบสมุทรไครเมีย
มาซิโดเนียเหนือ
คอซอวอ
มาลี
ไนจีเรีย
ไนเจอร์
บูร์กินาฟาโซ
กินี
เซเนกัล
แกมเบีย
การปกครองต่าง ๆ ก่อนอิสลาม

| --- | --- |
อินโดนีเซีย: 
อียิปต์: อียิปต์โบราณ จักรวรรดิอะคีเมนิด ราชวงศ์ทอเลมี กรีก โรมัน
อิรัก: บาบิโลน ซูเมอร์ อัสซีเรีย จักรวรรดิอะคีเมนิด จักวรรดิพาร์เธียน จักรวรรดิซิลิวซิด จักวรรดิเซสซานิด
ปาเลสไตน์: คานาอัน ฟินิเซีย จักรวรรดิอะคีเมนิด، กรีก โรมัน
ซีเรีย: อาร์มีเนีย ฆอสซานียะฮ์ จักรวรรดิอะคีเมนิด، กรีก โรมัน
จอร์แดน: มะวาบียะฮ์ นาบาเทียน
เยเมน: สะบะอียะฮ์ ฮัมรียะฮ์ จักวรรดิเซสซานิด
อิหร่าน: มาด จักรวรรดิอะคีเมนิด، จักรวรรดิซิลิวซิด จักวรรดิพาร์เธียน จักวรรดิเซสซานิด
อัฟกานิสถาน:  จักรวรรดิอะคีเมนิด จักรวรรดิซิลิวซิดจักวรรดิพาร์เธียน จักวรรดิเซสซานิด
ปากีสถาน:  จักรวรรดิอะคีเมนิด จักรวรรดิซิลิวซิด จักวรรดิพาร์เธียน จักวรรดิเซสซานิด อินเดีย
อุซเบกิซสถาน:  จักรวรรดิอะคีเมนิด จักรวรรดิซิลิวซิด จักวรรดิเซสซานิด ชาวอิหร่าน จักรวรรดิอะคีเมนิด จักวรรดิเซสซานิด คาซาร์
 เติร์กเมนิสถาน:  จักรวรรดิอะคีเมนิด จักวรรดิเซสซานิด
ประชากรของประเทศมุสลิม

| ลำดับ | ประเทศ | จำนวนประชากร | จำนวนประชากรมุสลิม | สำนักคิด | แนวทางฟิกฮ์ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | อินโดนีเซีย | 228,582,000 | 86.1% | ซุนนีย์ | ชาฟิอีย์ |
| 2 | ปากีสถาน | 172,800,000 | 97% | ชีอะฮ์/ซุนนีย์ | ญะฟะรีย์ / ฮะนะฟีย์ |
| 3 | บังคลาเทศ | 162,221,000 | 89% | ซุนนีย์ | ฮะนะฟีย์ |
| 4 | ไนจีเรีย | 154,279,000 | 50% | ชีอะฮ์/ซุนนีย์ | ญะฟะรีย์ / มาลิกีย์ |
| 5 | อียิปต์ | 77,100,000 | 90% | ชีอะฮ์/ซุนนีย์ | ญะฟะรีย์ /ชาฟิอีย์ |
| 6 | ตุรกี | 71,517,100 | 99.8% | ชีอะฮ์/ซุนนีย์ | ญะฟะรีย์ / ฮะนะฟีย์ |
| 7 | อิหร่าน | 70,469,786 | 98% | ชีอะฮ์/ซุนนีย์ | ญะฟะรีย์ / ฮะนะฟีย์/ชาฟิอีย์ |
| 8 | ซูดาน | 39,279,358 | 70% | ชีอะฮ์/ซุนนีย์ | ญะฟะรีย์ /มาลิกี |
| 9 | แอลจีเรีย | 33,769,669 | 99% | ซุนนีย์ | มาลิกี |
| 10 | อัฟกานิสถาน | 32,738,376 | 99% | ชีอะฮ์/ซุนนีย์ | ญะฟะรีย์ / ฮะนะฟีย์ |
| 11 | โมร็อกโก | 33,753,418 | 99% | ซุนนีย์ | มาลิกี |
| 12 | อิรัก | 31,234,000 | 97% | ชีอะฮ์/ซุนนีย์ | ญฟะรีย์/ฮะนะฟีย์ |
| 13 | มาเลเซีย | 27,730,000 | 60.4% | ซุนนีย์ | ชาฟิอีย์ |
| 14 | ซาอุดิอารเบีย | 27,601,038  | 100% | ชีอะฮ์/ซุนนีย์ | ญะฟะรีย์ /ฮัมบะลีย์ |
| 15 | อุซเบกิสถาน | 27,372,000 | 88% | ซุนนีย์ | ฮะนะฟีย์ |
ดูเพิ่ม

อิสลาม
สถิติอิสลาม
ศิลปะของอิสลาม
ประวัติศาสตร์อิสลาม
บรรณาธิการอำนวยการ

บรรณาธิการอำนวยการ (อังกฤษ: Managing editer; ชื่อย่อ: ME) เป็นสมาชิกอาวุโสของทีมผู้บริหารของสื่อสิ่งพิมพ์ โดยทั่วไป บรรณาธิการอำนวยการจะจัดการรายงานโดยตรงไปยังบรรณาธิการบริหารและดูแลสื่อสิ่งพิมพ์ในทุกด้าน
สหรัฐ

ในสหรัฐ บรรณาธิการอำนวยการของหนังสือพิมพ์ นิตยสารหรือสิ่วารสารอื่น ๆ ดูแลและประสานงานกิจกรรมของกองบรรณาธิการของสื่อสิ่งพิมพ์ บรรณาธิการอำนวยการสามารถจ้างดับเพลิงหรือส่งเสริมพนักงาน ความรับผิดชอบอื่น ๆ รวมถึงการสร้างและบังคับใช้กำหนดเวลา บรรณาธิการส่วนใหญ่จะรายงานต่อบรรณาธิการบริหาร ME จะต้องบังคับใช้นโยบายที่กำหนดโดยบรรณาธิการใหญ่ เป็นหน้าที่ของพวกเขาในการอนุมัติเรื่องราวสำหรับการพิมพ์หรือการทำสำเนาขั้นสุดท้าย ในเรื่องของการโต้เถียงฉันตัดสินใจว่าจะเรียกใช้ชิ้นส่วนที่ขัดแย้ง ในหนังสือพิมพ์บรรณาธิการมักจะเป็นผู้ดูแลการดำเนินงานข่าวในขณะที่หน้าความคิดเห็นอยู่ภายใต้บรรณาธิการแยกต่างหาก
ในการจัดพิมพ์หนังสือการค้าโดยทั่วไปแล้ว บรรณาธิการบริหารจะเป็นผู้บริหารระดับสูงในแผนกการผลิต ซึ่งรับผิดชอบในการดูแลโดยรวมของการแก้ไขสำเนา การเรียงพิมพ์ การพิสูจน์อักษร และขั้นตอนอื่น ๆ ในการผลิตครั้งแรก ตลอดจนกำกับดูแลกระบวนการผลิตสำหรับการพิมพ์ซ้ำของชื่อที่มีอยู่
ในแผนกการตลาด บรรณาธิการบริหารมีหน้าที่รับผิดชอบในการพัฒนากลยุทธ์การตลาดเนื้อหาและดูแลการผลิตเนื้อหา
สหราชอาณาจักร

ในสหราชอาณาจักร บรรณาธิการบริหารมีแนวโน้มที่จะจัดการงบประมาณการจัดหาพนักงานและการจัดตารางเวลาสำหรับสิ่งพิมพ์และอาจมีอันดับเทียบเท่ากับรองบรรณาธิการในโครงสร้างขององค์กร
โทรทัศน์

ผู้ประกาศข่าวบางคนที่อยู่ใน เอบีซี, ซีเอ็นเอ็น, ซีบีเอส, เอ็นบีซี, พีบีเอส และช่องข่าวฟ็อกซ์ ยังทำงานเป็นบรรณาธิการอำนวยการของผู้ประกาศข่าวคนอื่น ๆ อีกด้วย[ต้องการอ้างอิง] โดยมีความรับผิดชอบแตกต่างกันไปในบริษัทต่าง ๆ หากสถานีมีตำแหน่งบรรณาธิการอำนวยการ จะจัดการการดำเนินงานประจำวันของห้องข่าว
กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข

บทความนี้เกี่ยวกับตำแหน่ง สำหรับพระราชวัง ดูที่ พระราชวังบวรสถานพิมุข
| กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข |
| --- | --- |
สมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์   (องค์สุดท้าย)
จวน: พระราชวังบวรสถานพิมุข
ผู้แต่งตั้ง: พระมหากษัตริย์ไทย
วาระ: ตลอดพระชนม์ชีพ​​
ผู้ประเดิมตำแหน่ง: นายจบคชประสิทธิ์
สถาปนา: พ.ศ. 2231
คนสุดท้าย: สมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์
ยกเลิก: พ.ศ. 2349 (118 ปี)
กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข หรือ กรมพระราชวังหลัง เป็นตำแหน่งรองลงมาจากกรมพระราชวังบวรสถานมงคลที่พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งขึ้น เกิดขึ้นครั้งแรกในสมัยอยุธยา โดยสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช ทรงสร้างวังขึ้นหลังพระราชวังหลวง พระราชทานให้เป็นที่ประทับของสมเด็จพระเอกาทศรถ ดังนั้น จึงเกิดคำว่า "วังหลัง" ขึ้นมา ต่อมา ในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โปรดให้พระไตรภูวนาถทิตยวงศ์ พระราชอนุชา ประทับที่วังหลังอีกพระองค์ อย่างไรก็ตามทั้งสมเด็จพระเอกาทศรถและพระไตรภูวนาถทิตยวงศ์เพียงแต่ประทับอยู่ในวังหลังเท่านั้น แต่ไม่ได้มีการเพิ่มยศศักดิ์แต่ประการใด
ในรัชสมัยสมเด็จพระเพทราชา เมื่อพระองค์เสด็จขึ้นครองราชย์ ทรงแต่งตั้งหลวงสรศักดิ์ขึ้นเป็นกรมพระราชวังบวรสถานมงคล และได้แต่งตั้งให้นายจบคชประสิทธิ์ขึ้นเป็น "กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข" ให้ทรงรับพระราชบัญชา ซึ่งถือเป็นกรมพระราชวังหลังพระองค์แรกในสมัยอยุธยา ต่อมาในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าสุริเยนทราธิบดี(หรือ สมเด็จพระเจ้าเสือ) พระองค์ทรงสถาปนาเจ้าฟ้าเพชร พระราชโอรสพระองค์ใหญ่ที่กรมพระราชวังบวรสถานมงคล หรือพระบัณฑูรใหญ่ และทรงสถาปนาเจ้าฟ้าพร พระราชโอรสพระองค์เล็กที่กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข แต่โปรดให้ออกพระนามกรมว่า "พระบัณฑูรน้อย" เนื่องจากพระองค์อาจจะทรงรังเกียจตำแหน่งกรมพระราชวังบวรสถานพิมุขเนื่องจากในรัชสมัยสมเด็จพระเพทราชาเมื่อทรงสถาปนานายจบคชประสิทธิขึ้นเป็นกรมพระราชวังบวรสถานพิมุขได้ไม่นาน นายจบคชประสิทธิก็ถูกสำเร็จโทษ
เมื่อถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงสถาปนาให้สมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์ ซึ่งทรงมีความดีความชอบรบทัพจับศึกมาแต่ครั้งกรุงธนบุรี ขึ้นดำรงตำแหน่ง "กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข" พระองค์แรกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ภายหลังการเสด็จทิวงคตของกรมพระราชวังบวรสถานพิมุขแล้ว ก็ไม่มีการสถาปนากรมพระราชวังหลังขึ้นอีกเลย แม้จะมีการสถาปนาตำแหน่งพระบัณฑูรน้อยต่อสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ากรมขุนเสนานุรักษ์ ก็ถือว่าการเสด็จทิวงคตเป็นการสิ้นสุดของตำแหน่งกรมพระราชวังบวรสถานพิมุขนับตั้งแต่นั้นมา
รายพระนามกรมพระราชวังบวรสถานพิมุข

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
สมัยอยุธยา
| พระมหากษัตริย์ | กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข |  |  |  |  |
| สมเด็จพระเพทราชา | นายจบคชประสิทธิ์ |  |  |  |  |
| สมเด็จพระเจ้าสุริเยนทราธิบดี | เจ้าฟ้าพร (ออกพระนามว่า พระบัณฑูรน้อย) |  |  |  |  |
สมัยรัตนโกสินทร์
| พระมหากษัตริย์ | กรมพระราชวังบวรสถานพิมุข |  |  |  |  |
| พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช | สมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์ |  |  |  |  |
แกล้งนัก รักนะรู้ยัง?

| --- | --- |
แกล้งนัก รักนะรู้ยัง?
หน้าปกของมังงะ แกล้งนัก รักนะรู้ยัง? เล่ม 1 ในฉบับภาษาไทย
からかい上手の高木さん (Karakai Jōzu no Takagi-san)
ชื่อภาษาอังกฤษ: Teasing Master Takagi-san
แนว: สุขนาฏกรรมจินตนิยม เสี้ยวชีวิต
มังงะ
เขียนโดย: โซอิชิโร ยามาโมโตะ
สำนักพิมพ์: โชกักกุคัง
สำนักพิมพ์ภาคภาษาไทย: เดกซ์เพรส
นิตยสาร: Monthly Shōnen Sunday
กลุ่มเป้าหมาย: โชเน็ง
วางจำหน่ายตั้งแต่: มิถุนายน 12, 2013 – ปัจจุบัน
จำนวนเล่ม:  20    15 (หนังสือ)
มังงะ
Ashita wa Doyōbi
เขียนโดย: Sōichirō Yamamoto
สำนักพิมพ์: โชกักกุคัง
นิตยสาร: Yomiuri Chuukousei Shinbun
กลุ่มเป้าหมาย: โชเน็ง
วางจำหน่ายตั้งแต่: พฤศจิกายน 2014 – พฤศจิกายน 2015
จำนวนเล่ม: 2 (หนังสือ)
มังงะ
Karakai Jōzu no (Moto) Takagi-san
เขียนโดย: Sōichirō Yamamoto
วาดภาพโดย: Mifumi Inaba
สำนักพิมพ์: โชกักกุคัง
ในเครือ: Gessan Shōnen Sunday Comics
นิตยสาร: MangaONE
กลุ่มเป้าหมาย: โชเน็ง
วางจำหน่ายตั้งแต่: กรกฎาคม 15, 2017 – ปัจจุบัน
จำนวนเล่ม: 6 (หนังสือ)
มังงะ
Koi ni Koisuru Yukari-chan
เขียนโดย: Sōichirō Yamamoto
วาดภาพโดย: Yūma Suzu
สำนักพิมพ์: โชกักกุคัง
ในเครือ: Gessan Shōnen Sunday Comics
นิตยสาร: Gessan
กลุ่มเป้าหมาย: โชเน็ง
วางจำหน่ายตั้งแต่: สิงหาคม 2017 – ปัจจุบัน
จำนวนเล่ม: 3 (หนังสือ)
อนิเมะโทรทัศน์
กำกับโดย: Hiroaki Akagi
เขียนบทโดย: Seasons 1: Michiko Yokote Tōko Machida Fumi Tsubota Seasons 2 และ 3: Hiroko Fukuda Aki Itami Kan'ichi Katō
ดนตรีโดย: Hiroaki Tsutsumi
สตูดิโอ: Shin-Ei Animation
ถือสิทธิ์โดย: Seasons 1: Crunchyroll (worldwide excluding Asia) Funimation (worldwide excluding Asia) เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ Medialink Seasons 2: Netflix Seasons 3: Sentai Filmworks (worldwide excluding Asia) เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ Muse Communication
เครือข่าย: Tokyo MX, ytv, BS11, AT-X, BS-NTV, J:COM TV (Seasons 1 และ 2) MBS, TBS (Seasons 3)
ฉาย:  มกราคม 8, 2018  –  มีนาคม 26, 2022
ตอน: 36 + OVA (รายชื่อตอน)
ละครโทรทัศน์
กำกับโดย: ริกิยะ อิมาอิซึมิ
เขียนบทโดย: ริกิยะ อิมาอิซึมิ โทโมกิ คานาซาว่า จุน ฮากิโมริ
ถือสิทธิ์โดย: เน็ตฟลิกซ์
เครือข่าย: ทีบีเอส
ฉาย:  26 มีนาคม 2024  –  กำหนดการ
ภาพยนตร์อนิเมะ
 แกล้งนัก รักนะรู้ยัง? เดอะมูฟวี่ (พ.ศ. 2565)  แกล้งนัก รักนะรู้ยัง? คนแสดง (พ.ศ. 2567) 
แกล้งนัก รักนะรู้ยัง? (ญี่ปุ่น: からかい上手の高木さん; โรมาจิ: Karakai Jōzu no Takagi-san) เป็นซีรีส์มังงะญี่ปุ่น แต่งเรื่องและวาดภาพโดยโซอิชิโร ยามาโมโตะ ที่เล่าถึงเรื่องราวชีวิตประจำวันของทาคากิ นักเรียนมัธยมสาวที่ชื่นชอบการแกล้ง นิชิคาตะ เพื่อนร่วมชั้นเรียนกับเธออยู่เป็นประจำ ทำให้นิชิคาตะก็ต้องหาวิธีแกล้งเธอกลับเช่นเดียวกัน ถูกตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสาร Gessan ของสำนักพิมพ์โชงากูกัง ในญี่ปุ่นมาตั้งแต่ปี 2556 จนถึงปัจจุบัน และถูกนำมาสร้างเป็นอนิเมะโดยค่าย ชินเอแอนิเมชัน ออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 8 มกราคม จนถึง 26 มีนาคม 2561 รวมทั้งหมด 12 ตอน และออกอากาศตอนพิเศษเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 2561  หลังจากอนิเมะได้ออกอากาศ ก็ส่งผลให้ยอดขายมังงะสูงขึ้น จนนำมาสู่การสร้างภาคต่อซีซั่น 2 และออกอากาศในปี 2562 ในประเทศไทยนั้น จัดพิมพ์และจัดจำหน่ายโดยสำนักพิมพ์ เดกซ์เพรส ซึ่งประกาศลิขสิทธิ์เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2561
เรื่องย่อ

นิชิคาตะ นักเรียนมัธยมชาย ที่มักถูกเพื่อนสาวข้างโต๊ะของเขา ทาคากิ แกล้งอยู่เป็นประจำ เขาจึงคิดหาวิธีแกล้งกลับ โดยหวังว่าจะชนะเธอได้สักวันหนึ่ง
แหล่งข้อมูลอื่น

แกล้งนัก รักนะรู้ยัง? (มังงะ) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
Anime official website (ญี่ปุ่น)
กากกัมมันตรังสี

กากกัมมันตรังสี (อังกฤษ: Radioactive waste) เป็นของเสียที่ประกอบด้วยสารกัมมันตรังสี กากกัมมันตรังสีมักจะเป็น'ผลพลอยได้'ของการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานนิวเคลียร์และการใช้งานอื่นๆจากปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิชชันหรือเทคโนโลยีนิวเคลียร์ เช่นการวิจัยนิวเคลียร์และการแพทย์นิวเคลียร์ กากกัมมันตรังสีเป็นอันตรายต่อสิ่งที่มีชีวิตและสิ่งแวดล้อม และถูกกำกับดูแลโดยหน่วยงานภาครัฐในการที่จะปกป้องสุขภาพของมนุษย์และสิ่งแวดล้อม
ปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิชชันเกิดขึ้นเมื่ออนุภาคนิวตรอนไปกระทบกับนิวเคลียสของยูเรเนียมในสภาวะที่เหมาะสม ทำให้นิวเคลียสของยูเรเนียมแตกออกเป็นธาตุใหม่สองชนิดที่เป็นธาตุกัมมันตรังสีพร้อมทั้งให้พลังงานและนิวตรอนที่เกิดขึ้นใหม่ด้วย ธาตุใหม่สองชนิดที่เกิดจากการแตกตัวของยูเรเนียมนี้เองเรียกว่า กากกัมมันตรังสี ซึ่งจะติดอยู่ในเม็ดเชื้อเพลิง
ยูเรเนียมที่ใช้เป็นเชื้อเพลิงในโรงไฟฟ้านิวเคลียร์จะถูกอัดเป็นเม็ดเซรามิก บรรจุเรียงตัวกันภายในแท่งเชื้อเพลิง จากนั้นจึงนำไปใช้งานในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ กากกัมมันตรังสีจากปฏิกิริยาการแตกตัวของยูเรเนียมที่เกิดอย่างต่อเนื่องเป็นลูกโซ่ภายในเครื่องปฏิกรณ์จะถูกกักเก็บอย่างมิดชิดภายในเม็ดเชื้อเพลิงที่มีปลอกแท่งเชื้อเพลิงห่อหุ้มอีกชั้นหนึ่ง ภายหลังการใช้งานแท่งเชื้อเพลิงไประยะหนึ่งจะมีกากกัมมันตรังสีเกิดสะสมขึ้นในเม็ดเชื้อเพลิงเป็นจำนวนมาก ทำให้ประสิทธิภาพของปฏิกิริยาลูกโซ่ลดลงจึงจำเป็นต้องมีการสับเปลี่ยนนำแท่งเชื้อเพลิงใช้แล้ว (อังกฤษ: spent nuclear fuel (SNF)) ออกมาและเติมแท่งเชื้อเพลิงใหม่เข้าไปเพื่อให้ปฏิกิริยาดำเนินต่อไปได้
นอกจากนี้ระหว่างการเดินเครื่องโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ยังมีกากกัมมันตรังสีบางประเภทปะปนในน้ำระบายความร้อนและอุปกรณ์ภายในเครื่องปฏิกรณ์ จากการดูดจับอนุภาคนิวตรอน ด้วยเหตุนี้ทำให้ผู้ผลิตไฟฟ้ามีภาระรับผิดชอบในการจัดการกับกากกัมมันตรังสีที่เกิดขึ้น เพื่อป้องกันมิให้สารกัมมันตรังสีรั่วไหลออกสู่ภายนอกโรงไฟฟ้า ส่งผลกระทบต่อมนุษย์ และสิ่งแวดล้อม
กัมมันตภาพรังสีสามารถสูญสลายตามธรรมชาติไปตามกาลเวลา ดังนั้นกากกัมมันตรังสีจะต้องมีการแยกและถูกคุมขังในสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อการกำจัดที่เหมาะสมเป็นระยะเวลานานเพียงพอจนกว่ามันจะไม่ทำให้เกิดอันตรายร้ายแรงอีกต่อไป ระยะเวลาของการเก็บกากของเสียจะขึ้นอยู่กับประเภทของของเสียและประเภทของไอโซโทปกัมมันตรังสี มันอาจมีระยะเวลาไม่กี่วันสำหรับไอโซโทปที่อายุสั้นมากๆจนถึงหลายล้านปีสำหรับเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว วิธีการที่สำคัญในปัจจุบันในการจัดการกับกากกัมมันตรังสีคือการแยกและจัดเก็บสำหรับของเสียอายุสั้น การกำจัดโดยการฝังตื้นใกล้พื้นผิวโลกสำหรับของเสียระดับต่ำและระดับกลางบางส่วน และการฝังศพลึกหรือการแบ่งส่วน/การแปลงสภาพ (อังกฤษ: transmutation) สำหรับของเสียในระดับสูง
บทสรุปของปริมาณกากกัมมันตรังสีและแนวทางการจัดการสำหรับประเทศที่พัฒนาแล้วส่วนใหญ่จะมีการนำเสนอและทบทวนเป็นระยะๆซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ 'อนุสัญญาร่วมว่าด้วยความปลอดภัยของระบบการบริหารจัดการเชื้อเพลิงใช้แล้วและความปลอดภัยของการจัดการของเสียกัมมันตรังสี' (อังกฤษ: Joint Convention on the Safety of Spent Fuel Management and on the Safety of Radioactive Waste Management) ของสำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (อังกฤษ: International Atomic Energy Agency (IAEA))
แหล่งที่มาของของเสีย

กากกัมมันตรังสีมีที่มาจากหลายแหล่ง ส่วนใหญ่มาจากวัฏจักรเชื้อเพลิงนิวเคลียร์และจากการนำกลับไปเข้ากระบวนการใหม่(อังกฤษ: reprocessing) ของอาวุธนิวเคลียร์[ต้องการอ้างอิง] แหล่งอื่นๆได้แก่ ของเสียจากการแพทย์และอุตสาหกรรมเช่นเดียวกับสารกัมมันตรังสีที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ(อังกฤษ: naturally occurring radioactive materials (NORM)) ที่ถูกทำให้เข้มข้นโดยผ่านกระบวนการผลิตหรือการบริโภคถ่านหิน น้ำมันและแก๊ส และแร่ธาตุบางอย่างตามที่กล่าวไว้ด้านล่าง
แหล่งที่มาของของเสีย > วัฏจักรเชื้อเพลิงนิวเคลียร์

บทความหลัก: วัฏจักรเชื้อเพลิงนิวเคลียร์และเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว
แหล่งที่มาของของเสีย > วัฏจักรเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ > ปลายส่วนหน้า

ของเสียจากส่วนหน้าของวัฏจักรเชื้อเพลิงนิวเคลียร์โดยปกติจะเป็นการปล่อยรังสีอัลฟา (อังกฤษ: alpha-emitting) จากการสกัดยูเรเนียมซึ่งมักจะประกอบด้วยเรเดียมและผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากการสลายตัวของมัน
ยูเรเนียมไดออกไซด์ (UO2) เข้มข้นจากการทำเหมืองแร่มีกัมมันตรังสีไม่มาก - เพียงพันเท่าหรือมากกว่าของปริมาณกัมมันตรังสีจากหินแกรนิตที่ใช้ในการก่อสร้าง มันถูกกลั่นจาก yellowcake (U3O8) แล้วถูกแปลงให้เป็นแก๊สยูเรเนียม hexafluoride (UF6) ในขณะที่เป็นแก๊ส จะผ่านกระบวนการเสริมสมรรถนะเพื่อเพิ่มเนื้อแร่ของ U-235 จาก 0.7% เป็นประมาณ 4.4% (LEU) จากนั้น มันจะถูกเปลี่ยนให้เป็นออกไซด์เซรามิกแข็ง (UO2) สำหรับประกอบขึ้นเป็นองค์ประกอบเชื้อเพลิงเครื่องปฏิกรณ์
ผลพลอยได้หลักจากการเสริมสมรรถนะจะเป็นยูเรเนียมหมดสภาพ (อังกฤษ: depleted uranium (DU)) โดยเฉพาะอย่างยิ่งไอโซโทป U-238 ที่มีเนื้อแร่ U-235 ที่ ~ 0.3% มันจะถูกเก็บไว้ อาจอยู่ในรูปของ UF6 หรือเป็น U3O8 บางตัวจะถูกใช้งานในที่ซึ่งความหนาแน่นสูงมากของมันทำให้มันมีค่าเช่นทำกระสุนต่อต้านรถถัง แม้กระทั่งเคยถูกทำเป็นกระดูกงูเรือใบอย่างน้อยครั้งหนึ่ง. นอกจากนี้ มันยังถูกนำไปใช้กับพลูโตเนียมสำหรับการทำเชื้อเพลิงออกไซด์ผสม (อังกฤษ: mixed oxide fuel (MOX)) และเพื่อเจือจาง หรือกลั่นยูเรเนียมสมรรถนะสูงจากการสะสมอาวุธให้ต่ำลง (อังกฤษ: downbrend) ซึ่งปัจจุบันถูกเปลี่ยนมาเป็นเชื้อเพลิงในเครื่องปฏิกรณ์