stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
หม่อมราชวงศ์อุษณิษา สุขสวัสดิ์
ประวัติ

หม่อมราชวงศ์อุษณิษา ศุขสวัสดิ เป็นธิดาในหม่อมเจ้าประสพสุข ศุขสวัสดิ (พระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงอดิศรอุดมเดช) กับหม่อมเจ้ากฤษณาพักตรพิมล ศุขสวัสดิ(พระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ) สำเร็จการศึกษาปริญญาตรีจากภาควิชาภาษาอังกฤษ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หม่อมราชวงศ์อุษณิษา มีบุตรธิดาสองคน ได้แก่ อดิศรณ์ ชุมสารทูร และกฤษณ์สิรี สุขสวัสดิ เป็นนักแสดงละครช่อง 3
อาณานิคมไนจีเรีย

อาณานิคมและรัฐในอารักขาไนจีเรีย เป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิบริติชในแอฟริกาตะวันตก ตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 19จนถึงปี ค.ศ. 1960 
เริ่มแรกนั้นได้ตราพระราชบัญญัติว่าด้วยการค้าทาส ค.ศ. 1807 เพื่อควบคุมดูแลการค้าทาส ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นในการจัดระเบียบการปกครอง ต่อมาในปี ค.ศ. 1861 ได้มีข้อตกลงสนธิสัญญาเลกอสเพื่อผนวกดินแดนอาณานิคมเลกอส และในปี ค.ศ. 1884 ก่อตั้งแม่น้ำออยล์ในอารักขา บริเตนได้มีอิทธิพลในดินแดนไนเจอร์มากขึ้นตลอดศตวรรษที่ 19 ซึ่งในช่วงเวลาดังกล่าวบริเตนยังไม่ได้เข้ามาปกครองดินแดนอย่างชัดเจนจนถึงปี ค.ศ. 1885 โดยชาติอาณานิคมในยุโรปยอมรับบริเตนในการปกครองพื้นที่จาก การประชุมเบอร์ลิน ในปี ค.ศ. 1885
ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1886 ถึง ค.ศ. 1899 บริษัทรอยัลไนเจอร์เป็นผู้มีอำนาจเต็มในการปกครองดินแดนส่วนใหญ่ ภายใต้การดูแลของจอร์จ โกลด์ดี ค.ศ. 1900 ไนจีเรียเหนือในอารักขา และ ไนจีเรียใต้ในอารักขาได้ยกสถานะเป็นอาณานิคมในพระองค์ โดยมี เฟร์เดอริก ลูการ์ด เป็นผู้ว่าราชการอาณานิคม โดยรวมดินแดนในอารักขาเป็น อาณานิคมและรัฐในอารักขาไนจีเรีย แบ่งการปกครองเป็น 3 แคว้นใหญ่ หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้มีการจัดเลือกตั้งเป็นการทั่วไปเพื่อเพิ่มตัวแทนและรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งโดยชาวไนจีเรีย ภายหลังจากที่สิ้นสุดการปกครองของสหราชอาณาจักร ในปี ค.ศ. 1960 ไนจีเรียได้รับเอกราชและกลายเป็น สหพันธรัฐไนจีเรีย
ดูเพิ่ม

Enclaves of Forcados and Badjibo
Bandele Omoniyi
แหล่งข้อมูลอื่น

Google Cultural Institute: Birth of the Nigerian Colony, 1851–1914 —  Pan-Atlantic University, School of Media and Communication exhibit.
| บทความที่เกี่ยวข้องกับ |
| --- | --- |
แม่แบบ:ประเทศไนจีเรีย แม่แบบ:ดินแดนโพ้นทะเลของสหราชอาณาจักร
สงครามบางแก้ว

| ด ค กสงครามพม่า–สยาม |
| --- | --- |
 พระเจ้าตะเบ็งชเวตี้  ช้างเผือก  การเสียกรุงครั้งที่หนึ่ง  ยุทธหัตถี  1593–1600  1609–1622  1662–1664  1675–1676  1700–1701  พระเจ้าอลองพญา  การเสียกรุงครั้งที่สอง  เชียงใหม่  บางแก้ว  อะแซหวุ่นกี้  เก้าทัพ  ตีเมืองทวาย  ทวาย  พม่าตีเชียงใหม่  เชียงแสน  เมืองถลาง  เชียงตุง 
สงครามบางแก้ว หรือ ยุทธการที่บางแก้ว หรือ การรบที่บางแก้ว หรือ นางแก้ว เป็นความขัดแย้งทางการทหารระหว่างพม่าภายใต้ราชวงศ์โก้นบองกับสยามภายใต้อาณาจักรธนบุรีภายใต้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในเดือนกุมภาพันธ์–เมษายน 2318 ซึ่งอะแซหวุ่นกี้แม่ทัพของพม่าได้ส่งกองทัพเดินทางเข้ามารุกรานตะวันตกของสยามทางด่านพระเจดีย์สามองค์ กองทัพพม่ายกเข้ามาตั้งมั่นที่บางแก้วในจังหวัดราชบุรีในปัจจุบัน สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชมีพระราชโองการให้กองทัพสยามล้อมกองทัพพม่าที่บางแก้วไว้อย่างสมบูรณ์ ส่งผลให้พม่าอดอยากและยอมจำนนต่อสยามในที่สุด
เหตุการณ์นำ > กบฎมอญต่อพม่า พ.ศ. 2317

ในปี 2315 พระเจ้าศิริบุญสารแห่งเวียงจันทน์ ซึ่งในขณะนั้นเป็นประเทศราชของพม่า ได้กราบทูลพระเจ้ามังระว่าแม้กรุงศรีอยุธยาจะแตกในปี 2310 แต่สยามก็ฟื้นคืนมาได้ภายใต้การนำของพระยาตากหรือพระเจ้าตาก พระเจ้ามังระมีพระราชดำริว่า หากปล่อยให้สยามและสมเด็จพระเจ้าตากสินทรงฟื้นฟูสยามขึ้นเป็นปึกแผ่นขึ้นมาอีกจะเป็นภัยอันตรายในอนาคต สมควรที่จะจัดทัพพม่าเข้าไปปราบปรามสยามให้ราบคาบอีกครั้ง พระเจ้ามังระจึงแต่งตั้งเจ้าเมืองพุกาม หรือปะกันหวุ่น ชื่อว่าแมงยีกามะนีจันทา (Mingyi Kamani Sanda) เป็นเจ้าเมืองเมาะตะมะคนใหม่ และมอบหมายให้จัดแจงเตรียมเสบียงอาหารสำหรับการรุกรานตะวันตกของสยาม
พระราชพงศาวดารของไทยระบุว่า เมื่อ พ.ศ. 2317 พระเจ้ามังระส่งทหารพม่าเพิ่มเติมอีก 5,000 นาย ไปยังเมาะตะมะ และทรงมีพระราชโองการให้ปะกันหวุ่นยกทัพมารุกรานสยาม ปะกันหวุ่นสั่งให้กองกำลังมอญ 2,000 นายเป็นทัพหน้า ผู้นำชาวมอญได้แก่พระยาเจ่งและตะละเกล็บได้นำทัพหน้ามอญไปทางตะวันตกของสยาม อย่างไรก็ตาม ในขณะที่ผู้นำชาวมอญเดินทัพออกจากเมาะตะมะไปยังสยาม ปะกันหวุ่นได้ขู่กรรโชกเงินจากครอบครัวชาวมอญในเมาะตะมะเพื่อสมทบทุนในการรบ ผู้นำชาวมอญเมื่อรู้ว่าพม่าปฏิบัติต่อครอบครัวของพวกเขาอย่างทารุณ จึงตัดสินใจกบฏต่อพม่า พระยาเจ่งกับตะละเกล็บได้เมาะตะมะคืนมาจากพวกพม่า ปะกันหวุ่นหนีไปย่างกุ้ง พระยาเจ่งและกองทัพมอญของเขาติดตามพวกปะกันหวุ่นไปยังย่างกุ้ง ซึ่งพวกเขายึดเมืองได้ครึ่งหนึ่ง แต่ถูกกองกำลังของพม่าขับไล่ พระยาเจ่ง ตะละเกล็บและผู้นำชาวมอญคนอื่น ๆ พร้อมครอบครัวได้ลี้ภัยมาอยู่ในสยาม เหตุการณ์นี้กระตุ้นให้ชาวมอญจำนวนมากอพยพจากเมาะตะมะเข้าสู่สยามผ่านด่านแม่ละเมาและด่านพระเจดีย์สามองค์เพื่อหลบหนีจากการประหัตประหารของพม่า
พระเจ้ามังระและเหล่าข้าราชบริพารเดินทางจากเมืองอังวะลงมาย่างกุ้งในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2317 เพื่อยกฉัตรพระเจดีย์ชเวดากองให้สูงขึ้น พระเจ้ามังระเสด็จไปถามพญาทะละอดีตกษัตริย์หงสาวดีซึ่งถูกคุมขังทางการเมืองในย่างกุ้งตั้งแต่ปี 2300 ว่ามีส่วนรู้เห็นในการกบฏมอญครั้งนี้หรือไม่ พญาทะละนอกจากยอมรับข้อกล่าวหาแล้วยังกล่าวถ้อยคำดูหมิ่นพระเจ้ามังระ พระเจ้ามังระจึงมีพระราชโองการให้ลงพระอาญาประหารชีวิตพญาทะละ พร้อมทั้งอนุชาคือพระอุปราช พระโอรสชื่องะตา (Nga Ta) ในเดือนพฤศจิกายนปี 2317 พระเจ้ามังระมีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้มหาสีหสุระ หรืออะแซหวุ่นกี้ แม่ทัพผู้มีชื่อเสียงจากสงครามจีน–พม่า ยกทัพมารุกรานสยามครั้งใหม่
เหตุการณ์นำ > สงครามเชียงใหม่ พ.ศ. 2317

ในเดือนธันวาคมปี 2317 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชนำทัพสยามไปยึดเมืองเชียงใหม่ที่พม่ายึดครองไว้ สมเด็จพระเจ้าตากสินและไพร่พลของพระองค์ลงไปถึงเมืองตาก ซึ่งใบบอกเกี่ยวกับผู้ลี้ภัยชาวมอญที่เข้ามาในสยามและกองทัพพม่าที่ติดตามได้นำขึ้นกราบทูลต่อพระองค์ สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงพบกับผู้นำชาวมอญผู้ลี้ภัย ก่อนเสด็จกลับขึ้นไปทางเหนือ สมเด็จพระเจ้าตากสินมีพระบัญชาให้กองทหารสยามจำนวน 2,000 นาย  คอยป้องกันชายแดนไม่ให้ถูกพม่ารุกรานจากทางด่านแม่ละเมา ต่อมาฝ่ายกองกำลังพม่าได้ติดตามชาวมอญเข้ามาจนถึงบ้านนาเกาะดอกเหล็กและด่านสตอง พระราชฤทธานนท์จึงนำความขึ้นไปทูลที่ลำพูนว่าทัพพม่าเข้ามาแล้วทางบ้านนายังไม่มีทัพคอยรับ จึงมีพระราชโองการให้พระเจ้าหลานเธอ เจ้ารามลักษณ์ ตั้งทัพป้องกันพม่าด่านทางเมืองตาก และให้พระยากำแหงวิชิตรักษาด่านบ้านนาเกาะดอกเหล็ก
หลังจากที่ทรงมีชัยชนะได้เมืองเชียงใหม่แล้ว ในเดือนมกราคมพ.ศ. 2318 พระเชียงทองกราบทูลขึ้นไปว่าทัพพม่ามาถึงด่านแม่ละเมาแล้ว สมเด็จพระเจ้าตากสินจึงรีบเสด็จยกทัพจากเชียงใหม่ลงมาถึงเมืองตากในเดือนกุมภาพันธ์ มีพระราชโองการให้หลวงมหาเทพและจมื่นไวยวรนาถยกทัพหน้าจำนวน 2,000 คน เข้าตีทัพพม่าที่แม่ละเมาแตกพ่ายไปในการรบที่ด่านแม่ละเมา และมีพระราชโองการให้พระกำแหงวิชิตที่บ้านระแหงยกติดตามไปโจมตีทัพพม่าที่ถอยไป จากนั้นสมเด็จพระเจ้าตากสินเสด็จจากบ้านระแหงกลับคืนกรุงธนบุรีในเดือนกุมภาพันธ์นั้น มีชาวมอญเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร ทางด่านแม่ละเมาเมืองตาก จำนวน 4,335 คน พระราชทานข้าวปลาอาหาร และจัดเรือส่งชาวมอญลงมายังกรุงธนบุรี
เหตุการณ์นำ > การเตรียมทัพของฝ่ายพม่า

พระเจ้ามังระมีพระราชโองการให้แมงเยชัยจอ (Minye Zeyakyaw) ขุนนางพม่าซึ่งเคยมีหน้าที่ควบคุมดูแลพญาทะละ บัดนี้พญาทะละถูกประหารชีวิตไปแล้วให้กองของแมงเยชัยจอไปสมทบรวมกันกับทัพของอะแซหวุ่นกี้ที่เมาะตะมะเพื่อเข้าโจมตีสยาม เมื่ออะแซหวุ่นกี้ทราบว่าทัพสยามตั้งอยู่ที่เมืองตาก จึงมีคำสั่งให้ส่งกองกำลังของแมงเยชัยจอยกทัพพม่าข้ามผ่านด่านเจดีย์สามองค์เพื่อเข้าโจมตีสยามทางกาญจนบุรีอีกด้านหนึ่ง แต่แมงเยชัยจอแย้งว่า ส่งกองกำลังไปขนาดเล็กอาจถูกทัพสยามดักซุ่มโจมตีได้ ควรจะส่งทัพหลวงใหญ่ไปเลยทีเดียว อะแซหวุ่นกี้ยังยืนยันคำสั่งเดิม ให้เหตุผลว่าทางช่องด่านเจดีย์สามองค์นั้นเสบียงน้อยไม่สามารถรองรับทัพขนาดใหญ่ได้ ทำให้เกิดความขัดแย้งระหว่างอะแซหวุ่นกี้และแมงเยชัยจอ แมงเยชัยจอไม่พอใจจึงขัดคำสั่งของอะแซหวุ่นกี้ ถอนทัพของตนออกจากสงครามตั้งอยู่ที่เมืองเมาะตะมะไม่ไปที่ใด
อะแซหวุ่นกี้จึงให้ฉับกุงโบ หรือฉัพพะกุงโบ (Satpagyon Bo) หรือในพงศาวดารไทยเรียกว่า งุยอคุงหวุ่น เป็นแม่ทัพ นำกองกำลังพม่า 5,000 คน เข้ารุกรานสยามทางด่านเจดีย์สามองค์ ฉับกุงโบเป็นแม่ทัพพม่าซึ่งเคยมีประสบการณ์ในการรบกับไทย เข้าร่วมในสงครามคราวเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง
สงครามบางแก้ว > พม่าบุกสยามทางตะวันตก

ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2317 ฉับกุงโบและอุตตมสิงหจอจัว แม่ทัพพม่า ยกทัพหน้าพม่าเข้ามาทางด่านเจดีย์สามองค์ และให้แมงเยรานนอง (Minye Yannaung) หรือ ตะแคงมระหน่อง ยกทัพอีก 3,000 คน เข้ามาสมทบ พระยายมราช (หมัด) มีหน้าที่ป้องกันการรุกรานของพม่าทางด่านพระเจดีย์สามองค์ ฉับกุงโบเอาชนะพระยายมราช (หมัด) ที่ท่าดินแดง พระยายมราชถอยทัพกลับกรุงธนบุรีและกราบทูลสมเด็จพระเจ้าตากสินเกี่ยวกับการรุกรานของพม่าที่กำลังจะมาถึง
พระองค์มีพระราชโองการให้เจ้าฟ้าจุ้ย พระราชโอรส และเจ้ารามลักษ์ พระราชนัดดานำทัพหน้าจำนวน 3,000 นายไปสู้รบกับพม่าทางทิศตะวันตก สมเด็จพระเจ้าตากสินยังได้มีพระราชโองการให้เจ้าพระยาจักรี (ทองด้วง) ซึ่งอยู่ที่เชียงใหม่ลงมาทางใต้เพื่อป้องกันพระนครจากการถูกพม่าโจมตี และให้นำกองทัพฝ่ายเหนือลงมาเพื่อตั้งรับทางทิศตะวันตก สมเด็จพระเจ้าตากสินมีพระบรมราชโองการให้กองทัพจากทางเหนือที่กลับมาทั้งหมดอย่าแวะเข้าบ้าน เพื่อเร่งระดมกำลังไปราชบุรี ขุนนางชั้นผู้น้อยคนหนึ่งชื่อพระเทพโยธาบังเอิญแวะเยี่ยมบ้าน สมเด็จพระเจ้าตากสินพิโรธมากจึงนำพระเทพโยธามาประหารด้วยพระหัตถ์ของพระองค์เองบนแพ
เนื่องจากสยามได้รวบรวมผู้ลี้ภัยชาวมอญไว้เป็นจำนวนมาก สมเด็จพระเจ้าตากสินจึงโปรดให้จัดตั้งกองมอญหรือกองทหารอาสาชาวมอญขึ้นเพื่อรับสมัครผู้ลี้ภัยชาวมอญเพื่อต่อสู้กับพม่า ทรงแต่งตั้งขุนนางชาวมอญชื่อ มะโดด ซึ่งเคยเป็นขุนนางในราชสำนักกรุงศรีอยุธยาที่ หลวงบำเรอภักดิ์ เป็น พระยารามัญวงศ์ ผู้บัญชาการกองมอญหรือกองทหารอาสามอญ สมเด็จพระเจ้าตากสินยังได้ทรงแต่งตั้งผู้นำมอญคือ พระยาเจ่ง เป็นพระยาเกียรติและตะละเกล็บเป็นพระยาราม ซึ่งเป็นตำแหน่งผู้บังคับบัญชาในกองทหารอาสามอญ
ฉับกุงโบเข้ายึดเมืองกาญจนบุรีอย่างรวดเร็ว กองทัพพม่าเข้าสู่สยามทางตะวันตกมาจนถึงนครปฐมซึ่งห่างจากกรุงธนบุรีไปทางทิศตะวันตกเพียง 50 กิโลเมตรเท่านั้น สมเด็จพระเจ้าตากสินมีพระราชโองการให้พระยาพิชัยไอศวรรย์ (หยาง จิ้นจง) เสนาบดีชาวจีนของพระองค์ซึ่งขณะนั้นเป็นว่าที่โกษาธิบดีนำทัพ 1,000 นายไปขับไล่พม่าที่นครปฐมและนครชัยศรี
สงครามบางแก้ว > เสียค่ายเขาชะงุ้ม

ฝ่ายพม่าที่บางแก้วพยายามฝ่าวงล้อมออกมาทางค่ายของหลวงมหาเทพ หลวงมหาเทพระดมยิงปืนจนฝ่ายพม่าถอยกลับเข้าไป ตะแคงมระหน่องนายทัพพม่าที่ปากแพรกส่งกองกำลังมาโจมตีล้อมค่ายเขาชะงุ้มของพระยารามัญวงษ์เพื่อช่วยเหลืองุยอคงหวุ่นที่บางแก้ว จึงมีพระราชโองการให้พระยาธิเบศร์บดี พร้อมทั้งพระยาอภัยรณฤทธิ์เป็นทัพหน้า พระยาธิเบศร์บดีเป็นทัพหลวง ยกทัพไปช่วยเหลือพระยารามัญวงษ์ออกจากที่ล้อม นำไปสู่การรบที่เขาชะงุ้ม ได้รบกันอย่างรุนแรง ทั้งฝ่ายพม่าและฝ่ายไทยสูญเสียนายกองไปจำนวนมาก พระยาธิเบศร์บดีตั้งค่ายไม่สำเร็จ ต้องถอยลงมา มีพระราชโองการให้ช่วยพระยารามัญวงศ์และกองมอญออกมาให้ได้ จนพระยารามัญวงศ์ และหลวงงบำเรอภักดิ์ จึงสามารถฝ่าวงล้อมพม่าออกมาหาพระยาธิเบศร์บดีได้สำเร็จ แต่ฝ่ายพม่าสามารถเข้ายึดเขาชะงุ้มได้ ฝ่ายไทยจึงเสียค่ายเขาชะงุ้มให้แก่พม่า พม่าสามารถตั้งมั่นที่เขาชะงุ้มทางตะวันตกของบางแก้วได้สำเร็จ
สงครามบางแก้ว > แม่ทัพพม่ายอมจำนน

อุตตมสิงหจอจัวไปเจรจากับงุยอคงหวุ่นที่บางแก้วเป็นครั้งที่สาม งุยอคงหวุ่นตอบว่าจะเข้ามาฆ่าก้เข้ามาเถอดไม่ออกไปแล้ว สมเด็จพระเจ้าตากสินจึงทรงให้อุตตมสิงหจอจัวแต่งหนังสือเป็นภาษาพม่า เข้าไปแก่งุยอคงหวุ่นว่าให้จงรีบออกมาสวามิภักดิ์ ถ้าไม่ออกมาจะยกเข้าไปสังหารพม่าเสียให้หมด ฝ่ายงุยอคงหวุ่นให้นำอาวุธพม่าออกมาถวายทั้งหมด แล้วผลัดว่าจะออกมาถวายบังคมวันรุ่งขึ้น ถึงวันรุ่งขึ้นงุยอคงหวุ่นส่งเมี้ยวหวุ่นกับปะกันเลชูออกมาก่อน เมี้ยวหวุ่นและปะกันเลชูกราบทูลว่า พวกตนทำสงครามพ่ายแพ้ถึงที่ตายทั้งสิ้น ขาดจากการเป็นข้าของพระเจ้าอังวะแล้ว จะขออาสาทำราชการกับสยามจนสิ้นชีวิต และอาสาไปเกลี้ยกล่อมงุยอคงหวุ่นให้ออกมา เมี้ยวหวุ่นและปะกันเลชูกลับเข้าไปเกลี้ยกล่อมงุยอคงหวุ่น จนงุยอคงหวุ่นยอมออกมาถวายบังคมในที่สุด พร้อมทั้งแม่ทัพพม่าที่เหลือและไพร่พม่าอีก 328 คน เป็นการสิ้นสุดสงครามการล้อมค่ายพม่าบางแก้ว ตั้งแต่วันเดือนสามขึ้นสิบสามค่ำ (13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2318) จนถึงวันเดือนสี่แรมสิบห้าค่ำ (31 มีนาคม พ.ศ. 2318) เป็นเวลาทั้งสิ้น 47 วัน ทรงมีพระราชโองการให้พระยารามัญวงษ์นำกำลังมอญเข้าไปอยู่ในค่ายพม่าบางแก้ว แกล้งพูดจากันเป็นภาษาพม่า อย่าให้ตะแคงมระหน่องที่ปากแพรกรู้ว่าฝ่ายไทยได้ค่ายบางแก้วแล้ว
ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2318 มีพระราชโองการให้แต่งทัพไปโจมตีพม่าที่ปากแพรก ให้พระอนุชิตราชายกทัพ 1,000 คน ยกทัพเลียบแม่น้ำฝั่งตะวันตก ให้หลวงมหาเทพยกทัพอีก 1,000 คน ยกทัพเลียบแม่น้ำฝั่งตะวันออก เข้าโจมตีปากแพรกทั้งสองทัพ มีพระราชโองการให้เจ้าพระยาจักรียกทัพไปตีพม่าที่เขาชะงุ้มให้ได้ ฝ่ายพม่าที่เขาชะงุ้ม ยกทัพออกมาตีค่ายของพระมหาสงครามแตกไป เจ้าพระยาจักรียกทัพเข้าตอบโต้พม่าที่เขาชะงุ้มแตกไปได้ ทัพพม่าเขาชะงุ้มแตกถอยกลับไปทางปากแพรก พบกับทัพของพระอนุชิตราชาและหลวงมหาเทพถูกฆ่าฟันล้มตายอีก ตะแคงมระหน่องลงโทษประหารตัดศีรษะแม่ทัพพม่าที่แตกมาจากเขาชะงุ้มหลายคน จากนั้นตะแคงมระหน่องจึงถอยทัพจากปากแพรกกลับไปหาอะแซหวุ่นกี้ที่เมาะตะมะ
เมื่อได้ชัยชนะเหนือพม่าแล้ว สมเด็จพระเจ้าตากสินประทับที่โคกกระต่าย มีพระราชโองการให้พระยายมราชคุมเชลยพม่าจำใส่คุกไว้ ได้เชลยพม่าจำนวนทั้งสิ้นประมาณ 2,000 คน แล้วเสด็จพระราชดำเนินทางชลมารคกลับธนบุรี
ผลลัพธ์และเหตุการณ์สืบเนื่อง

ในชั้นแรกอะแซหวุ่นกี้ส่งทัพพม่าเข้ามาทางด่านเจดีย์สามองค์ ฝ่ายไทยประสบปัญหากองทัพส่วนใหญ่อยู่ที่ล้านนาทางเหนือ สมเด็จพระเจ้าตากสินจึงทรงให้เร่งทัพจากทางเหนือลงมาตั้งรับพม่าที่ราชบุรี ทรงให้พระเจ้าลูกเธอและพระเจ้าหลานเธอยกทัพส่วนหนึ่งมาตั้งรับพม่าก่อนที่บางแก้ว จากนั้นทัพหัวเมืองฝ่ายเหนือจึงค่อยทยอยเข้ามาสมทบที่ราชบุรี จนกระทั่งกองกำลังฝ่ายไทยมีจำนวนมากถึง 20,000 คน ตามพงศาวดารพม่า ฝ่ายพม่ามีกำลังน้อยกว่าจึงพ่ายแพ้ไป
สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงปูนบำเหน็จให้แก่พระเจ้าลูกเธอและพระเจ้าหลานเธอที่มีความชอบในสงครามบางแก้ว ตั้งขึ้นทรงกรมดังนี้;
พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าจุ้ย เป็นกรมขุนอินทรพิทักษ์
พระเจ้าหลานเธอ เจ้ารามลักษณ์ เป็นกรมขุนอนุรักษ์สงคราม
พระเจ้าหลานเธอ เจ้าบุญจันทร์ เป็นกรมขุนรามภูเบศร์
ตะแคงมระหน่องถอยทัพไปรายงานแก่อะแซหวุ่นกี้ที่เมืองเมาะตะมะว่า ทัพพม่าของฉับกุงโบพ่ายแพ้ต่อไทยในการรบที่บางแก้ว อะแซหวุ่นกี้จึงโทษแมงเยชัยจอ แม่ทัพพม่าที่ขัดคำสั่งของอะแซหวุ่นกี้ ว่าเป็นต้นเหตุให้ฝ่ายพม่าได้รับความปราชัย อะแซหวุ่นกี้ถวายรายงานแก่พระเจ้ามังระว่า แมงเยชัยจอเป็นกบฏอ้างว่าพระเจ้ามังระสวรรคตแล้วเจ้าชายอาเมียงสะแคง (Prince of Amyin) พระอนุชาของพระเจ้ามังระได้ราชสมบัติ พระเจ้ามังระจึงทรงมีตราให้แมงเยชัยจอยกทัพจากเมืองเมาะตะมะกลับเมืองอังวะ แล้วส่งกองกำลังมาจับแมงเยชัยจอและแม่ทัพนายกองในสังกัดที่กลางทาง แมงเยชัยจอทูลพระเจ้ามังระว่า ถูกอะแซหวุ่นกี้กดขี่ข่มเหงให้ยกทัพจำนวนน้อยไปเสี่ยงตายในสยาม พระเจ้ามังระตรัสว่าหากเป็นเช่นนั้นจริงแมงเยชัยจอควรจะต้องถวายฎีกามาโต้แย้งกับอะแซหวุ่นกี้ ไม่ควรขัดคำสั่งนายทัพของตนเอง พระเจ้ามังระจึงทรงปลดแมงเยชัยจอออกจากตำแหน่ง ลงพระราชอาญาประหารชีวิตแม่ทัพนายกองในสังกัดของแมงเยชัยจอ และส่งตัวแมงเยชัยจอให้แก่อะแซหวุ่นกี้ที่เมืองเมาะตะมะ มีพระราชโองการให้อะแซหวุ่นกี้ลงโทษแมงเยชัยจอตามสมควร อะแซหวุ่นกี้ไว้ชีวิตแมงเยชัยจอ และให้แมงเยชัยจอเข้าร่วมกองทัพของอะแซหวุ่นกี้
หลังจากสิ้นสุดสงครามบางแก้ว ฝ่ายสยามได้มีเวลาพักศึก 5 เดือน หลังจากความพ่ายแพ้ที่บางแก้ว อะแซหวุ่นกี้ยกทัพขนาดใหญ่จำนวน 35,000 คน เข้ารุกรานหัวเมืองเหนือของสยาม ทางด่านแม่ละเมา นำไปสู่สงครามอะแซหวุ่นกี้ในเดือนตุลาคมพ.ศ. 2318 ปีเดียวกัน สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงถามแม่ทัพพม่างุยอคงหวุ่น และอุตตมสิงหจอจัว ว่าจะให้เข้าร่วมทัพสยามไปรบกับพม่าทำได้หรือไม่ งุยอคงหวุ่นและอุตตมสิงหจอจัวทูลว่า จะให้ไปรบกับชาติอื่นยินดีถวายชีวิต แต่ให้ไปรบกับพม่าด้วยกันเองมีความอับอายไม่กล้าสู้หน้า สมเด็จพระเจ้าตากสินจึงทรงตระหนักว่าแม่ทัพพม่าที่จับมาได้จากสงครามบางแก้ว ไม่มีความภักดีที่แท้จริง หากยกทัพจากธนบุรีปล่อยให้เชลยพม่าอยู่ในธนบุรีอาจก่อกบฏขึ้นได้ จึงลงพระราชอาญาประหารชีวิตงุยอคงหวุ่น อุตตมสิงหจอจัว รวมทั้งแม่ทัพพม่าทั้งหลายจากสงครามบางแก้วไปในเดือนมกราคม พ.ศ. 2319
พระยาเจ่ง เป็นผู้นำการก่อกบฏต่อพม่าในปี พ.ศ. 2317 และพำนักอยู่ในสยาม  ต่อมาเป็นเจ้าพระยามหาโยธาแม่ทัพมอญในรัชกาลที่ 1
แผนที่เส้นทางเดินทัพระหว่างพม่ากับสยาม
เขียว หมายถึง เส้นทางเดินทัพพม่า
แดง หมายถึง เส้นทางเดินทัพสยาม
ผู้อพยพชาวมอญในจังหวัดราชบุรีได้ก่อตั้งชุมชน (มอญ: ဘာဒေါဝ်) หรือ "วัดพีโต้" ในอำเภอโพธารามในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ ต่อมาได้ชื่อว่า วัดคงคาราม
สังขยาปกาสกปกรณ์

สำหรับความหมายอื่น ดู สังขยา
สังขยาปกาสกปกรณ์ เป็นปกรณ์ในภาษาบาลี ประเภทร้อยกรอง มีความยาว 73 คาถา ประพันธ์โดย พระญาณวิลาส พระภิกษุชาวล้านนา
สังขยาปกาสกปกรณ์ ซึ่งพระญาณวิลาส ได้ประพันธ์ไว้นั้น เข้าใจว่าเจตนาให้ผู้ศึกษาสังขยาปกาสกปกรณ์ ศึกษาโดยใช้วิธีท่องจำ มาตรานับต่างๆ เพื่อการนำไปใช้ได้อย่างสะดวก เหมือนการท่องสูตรคูณของนักเรียนในปัจจุบัน 
การประพันธ์เป็นคาถานั้นง่ายต่อการจดจำก็จริง แต่มีความยุ่งยากในการศึกษาให้เข้าใจ เพราะงานประพันธ์เป็นคาถาต้องมีข้อความสั้นๆ กระชับ ตามกฎแห่งฉันทลักษณ์ การที่ถูกกำหนดด้วยกฎแห่งฉันทลักษณ์ ทำให้ผู้ประพันธ์ ไม่สามารถจะอธิบายขยายความอะไรให้ละเอียด ได้มากเหมือนการแต่งเป็นร้อยแก้ว
เนื้อหา

เนื้อหาของสังขยาปกาสกปกรณ์ ว่าด้วยการคำนวณนับในลักษณะต่างกัน 6 ประเภท มาตรานับ คือ
อัทธาสังขยา มาตราวัดระยะทาง
ธัญญสังขยา มาตราตวงสิ่งของ
ปมาณสังขยา มาตราชั่งสิ่งของ
ภัณฑสังขยา ระบบการนับจำนวน
มูลภัณฑสังขยา มาตรานับเงินตรา
นีลกหาปณสังขยา การนับมูลค่า และการกำหนดขนาดนีลกหาปณะ
ดูเพิ่ม

แลโมกสังขยา
ยูฟ่ายูโรปาลีก ฤดูกาล 2022–23 รอบแบ่งกลุ่ม

| --- | --- |
← 2021–22 2023–24 → 
ยูฟ่ายูโรปาลีก ฤดูกาล 2022–23 รอบแบ่งกลุ่ม  จะเริ่มต้นในวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2565 (ค.ศ. 2022) และจะสิ้นสุดในวันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 (ค.ศ. 2022). ทั้งหมด 32 ทีมจะเข้าร่วมในรอบแบ่งกลุ่มที่จะตัดสินหา 16 จาก 24 พื้นที่ใน รอบแพ้คัดออก ของ ยูฟ่ายูโรปาลีก ฤดูกาล 2022–23.
โบโด/กลิมต์, น็องต์, อูนีโอนแบร์ลีน และ อูนิโอน แซ็ง-ฌิลลัวส์ จะสร้างการลงสนามครั้งแรกของพวกเขาในยูโรปาลีก รอบแบ่งกลุ่ม อูนิโอน แซ็ง-ฌิลลัวส์ จะเคยลงสนามครั้งที่ผ่านมาในการแข่งขันยูฟ่า รอบแบ่งกลุ่ม.
ทั้งหมด 23 สมาคมแต่ละชาติสมาคมระดับชาติจะเป็นตัวแทนในรอบแบ่งกลุ่ม.
การจับสลาก

การจับสลากสำหรับรอบแบ่งกลุ่มได้จัดขึ้นในวันที่ 26 สิงหาคม ค.ศ. 2022 ใน อิสตันบูล, ประเทศตุรกี. 32 ทีมจะถูกจับสลากอยู่ในแปดกลุ่มที่มีจำนวนสี่ทีม. สำหรับการจับสลาก, แต่ละทีมจะเป็นทีมวางอยู่ในสี่โถ, ซึ่งมีโถละแปดทีม, ขึ้นอยู่กับพวกเขาในปี ค.ศ. 2022 ค่าสัมประสิทธิ์สโมสรยูฟ่า. ทีมที่มาจากสมาคมเดียวกันจะไม่ถูกจับสลากมาอยู่ในกลุ่มเดียวกันได้. ก่อนการจับสลาก, ยูฟ่าได้ก่อตั้งการจับคู่ของทีมที่มาจากสมาคมเดียวกัน, รวมทั้งผู้ที่เล่นใน ยูโรปาคอนเฟอเรนซ์ลีก รอบแบ่งกลุ่ม (การประกบคู่หนึ่งครั้งสำหรับสมาคมที่มีสองหรือสามทีม, สองการจับคู่สำหรับสมาคมที่มีสี่หรือห้าทีม), อ้างอิงจากฐานผู้ชมโทรทัศน์, โดยที่ทีมหนึ่งจะถูกจับสลากเข้าไปอยู่ในกลุ่ม เอ–ดี และอีกทีมถูกจับสลากให้เข้าไปอยู่ในกลุ่ม อี–เอช, เพื่อให้ทั้งสองทีมมีเวลาคิกออฟที่แตกต่างกัน. การประกบคู่ดังต่อไปนี้ได้รับการประกาศโดยยูฟ่าหลังจากที่ทีมรอบแบ่งกลุ่มได้รับการยืนยัน (สองทีมในการประกบคู่ที่ทำเครื่องหมายโดย ยูอีซีแอล คือ ลงเล่นในยูโรปาคแอนเฟอเรนซ์ลีก รอบแบ่งกลุ่ม):
เอ  โรมา และ ลัตซีโย
บี  แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด และ อาร์เซนอล
ซี  เรดสตาร์ เบลเกรด และ ปาร์ติซาน (ยูอีซีแอล)
ดี  ดือนามอกือยิว และ ดนิโปร-1 (ยูอีซีแอล)
อี  ไฟเยอโนร์ด และ เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน
เอฟ  แรน และ มอนาโก
จี  เรอัลโซซิเอดัด และ เรอัลเบติส
เอช  มัลเมอ เอฟเอฟ และ เยือร์การ์เดินส์ ไอเอฟ (ยูอีซีแอล)
ไอ  มีจือแลน และ ซิลเคบอร์ก (ยูอีซีแอล)
เจ  โบโด/กลิมต์ และ ม็อลเดอ (ยูอีซีแอล)
เค  อูนีโอนแบร์ลีน และ เอ็สเซ ไฟรบวร์ค
แอล  เฟแนร์บาห์แช และ ทรับซอนสปอร์
เอ็ม  น็องต์ และ นิส (ยูอีซีแอล)
เอ็น  สตวร์ม กราซ และ เอาส์ทรีอาวีน (ยูอีซีแอล)
โอ  เออีเค ลาร์นากา และ โอโมเนีย
พี  ซือริช และ บาเซิล (ยูอีซีแอล)
ทีม

ด้านล่างนี้คือทีมที่เข้าร่วม (กับพวกเขาในปี ค.ศ. 2022 ค่าสัมประสิทธิ์สโมสรยูฟ่า), จัดกลุ่มโดยโถทีมวางของพวกเขา. พวกเขาประกอบไปด้วย:
12 ทีมที่เข้าสู่ในรอบนี้
10 ผู้ชนะของ รอบเพลย์ออฟ
6 ผู้แพ้ของ แชมเปียนส์ลีก รอบเพลย์ออฟ (4 ทีมจาก ตัวแทนที่ชนะเลิศจากลีก, 2 ทีมจาก ตัวแทนจากลีก)
4 ตัวแทนจากลีกผู้แพ้ของ รอบคัดเลือกรอบสาม
หมายเหตุ
EL-PO ผู้ชนะของรอบเพลย์ออฟ.
CL-CP ผู้แพ้ของแชมเปียนส์ลีก รอบเพลย์ออฟ (ตัวแทนที่ชนะเลิศจากลีก).
CL-LP ผู้แพ้ของแชมเปียนส์ลีก รอบเพลย์ออฟ (ตัวแทนจากลีก).
CL-LQ ผู้แพ้ของแชมเปียนส์ลีก รอบคัดเลือกรอบสาม (ตัวแทนจากลีก).
กลุ่ม

โปรแกรมการแข่งขันได้ประกาศออกมาเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม ค.ศ. 2022, วันที่หลังจากการจับสลาก. แต่ละนัดจะลงเล่นในวันที่ 8 กันยายน, 15 กันยายน, 6 ตุลาคม, 13 ตุลาคม, 27 ตุลาคม, และ 3 พฤศจิกายน ค.ศ. 2022. เวลาคิกออฟที่จัดมาก็จะเป็น 18:45 และ 21:00 CET/CEST.
เวลาต่างๆ คือ CET/CEST, เป็นไปตามรายการที่ระบุไว้โดยยูฟ่า (local times, if different, are in parentheses).
กลุ่ม > กลุ่ม เอ

| อันดับ | ทีม | เล่น | ชนะ | เสมอ | แพ้ | ได้ | เสีย | ต่าง | คะแนน | การผ่านเข้ารอบ |  |  ARS |  PSV |  BOD |  ZUR |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  อาร์เซนอล | 6 | 5 | 0 | 1 | 8 | 3 | +5 | 15 | ผ่านเข้าสู่ รอบ 16 ทีมสุดท้าย |  | — | 1–0 | 3–0 | 1–0 |
| 2 |  เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน | 6 | 4 | 1 | 1 | 15 | 4 | +11 | 13 | ผ่านเข้าสู่ รอบแพ้คัดออกเบื้องต้น |  | 2–0 | — | 1–1 | 5–0 |
| 3 |  โบโด/กลิมต์ | 6 | 1 | 1 | 4 | 5 | 10 | −5 | 4 | ย้ายไปสู่ ยูโรปาคอนเฟอเรนซ์ลีก |  | 0–1 | 1–2 | — | 2–1 |
| 4 |  ซือริช | 6 | 1 | 0 | 5 | 5 | 16 | −11 | 3 |  |  | 1–2 | 1–5 | 2–1 | — |
แหล่งที่มา: ยูฟ่า
กฎการจัดอันดับ: เงื่อนไขรอบแบ่งกลุ่ม
18:45
| ซือริช  | 1–2 |  อาร์เซนอล |
| --- | --- | --- |
|  ครายเอซิอู  44' (ลูกโทษ) | รายงาน |  มาร์กิญญุส  16'  เอ็นเคเตียห์  62' |
ผู้ชม: 17,070 คน
ผู้ตัดสิน: Mohammed Al-Hakim (สวีเดน)
18:45
| เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน  | 1–1 |  โบโด/กลิมต์ |
| --- | --- | --- |
|  กัคโป  62' | รายงาน |  กรอนเบก  44' |
ผู้ชม: 28,627 คน
ผู้ตัดสิน: Georgi Kabakov (บัลแกเรีย)
21:00
| โบโด/กลิมต์  | 2–1 |  ซือริช |
| --- | --- | --- |
|  เซลแนส  54' (เข้าประตูตัวเอง)  เวเทิลเซน  58' | รายงาน |  อัฟดิจาจ  81' |
ผู้ชม: 8,000 คน
ผู้ตัดสิน: Stéphanie Frappart (ฝรั่งเศส)
18:45
| ซือริช  | 1–5 |  เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน |
| --- | --- | --- |
|  โอกิตา  87' | รายงาน |  แวร์เทิสเซิน  10', 15'  กัคโป  21', 55'  ซิมอนส์  35' |
ผู้ชม: 10,626 คน
ผู้ตัดสิน: Willie Collum (สกอตแลนด์)
| อาร์เซนอล  | 3–0 |  โบโด/กลิมต์ |
| --- | --- | --- |
|  เอ็นเคเตียห์  23'  โฮลดิง  27'  วีไยรา  84' | รายงาน |  |
ผู้ชม: 59,724 คน
ผู้ตัดสิน: Harm Osmers (เยอรมนี)
18:45
| โบโด/กลิมต์  | 0–1 |  อาร์เซนอล |
| --- | --- | --- |
|  | รายงาน |  ซากา  24' |
ผู้ชม: 7,922 คน
ผู้ตัดสิน: Irfan Peljto (บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา)
21:00
| เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน  | 5–0 |  ซือริช |
| --- | --- | --- |
|  กูเตียร์เรซ  10'  เฟียร์มัน  15', 55'  ซันกาเร  35'  เอล กาซี  84' | รายงาน |  |
ผู้ชม: 30,000 คน
ผู้ตัดสิน: Ali Palabıyık (ตุรกี)
| อาร์เซนอล  | 1–0 |  เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน |
| --- | --- | --- |
|  จากา  71' | รายงาน |  |
ผู้ชม: 52,200 คน
ผู้ตัดสิน: Alejandro Hernández (สเปน)
18:45
| ซือริช  | 2–1 |  โบโด/กลิมต์ |
| --- | --- | --- |
|  บอรานิยาเชวิช  67'  มาร์เชซาโน  90+4' | รายงาน |  เปเยกรีโน  45+1' |
ผู้ชม: 10,168 คน
ผู้ตัดสิน: Yevhen Aranovskyi (ยูเครน)
18:45
| เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน  | 2–0 |  อาร์เซนอล |
| --- | --- | --- |
|  เฟียร์มัน  55'  เดอ โยง  63' | รายงาน |  |
ผู้ชม: 35,000 คน
ผู้ตัดสิน: Marco Di Bello (อิตาลี)
| อาร์เซนอล  | 1–0 |  ซือริช |
| --- | --- | --- |
|  เทียร์นีย์  17' | รายงาน |  |
ผู้ชม: 48,500 คน
ผู้ตัดสิน: Erik Lambrechts (เบลเยียม)
21:00
| โบโด/กลิมต์  | 1–2 |  เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน |
| --- | --- | --- |
|  ชูเกลจ์  90+3' | รายงาน |  แซมป์สเตด  36' (เข้าประตูตัวเอง)  บากายอกอ  52' |
ผู้ชม: 7,985 คน
ผู้ตัดสิน: Donatas Rumšas (ลิทัวเนีย)