stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ราชวงศ์เมรอแว็งเฌียง
ต้นกำเนิด > ชาวแฟรงก์

ชาวริปัวเรียนแฟรงก์ (หรือชาวแฟรงก์บนที่ลุ่ม) ตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณที่ลาดทางตะวันตกของแม่น้ำไรน์มาตั้งแต่ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 5 ในปี ค.ศ. 463 ชาวริปัวเรียนแฟรงก์ได้เข้ายึดและตั้งนครเคิลน์ (หรือโคโลญ) เป็นเมืองหลวง ชาวริปัวเรียนแฟรงก์แผ่ขยายอำนาจบริเวณหุบเขาแม่น้ำไรน์ ตั้งแต่นครอาเคินถึงนครแม็ส ชาวแฟรงก์ที่อาศัยอยู่บริเวณฝั่งตะวันออกของแม่น้ำไรน์เรียกว่าชาวฟรังโกเนีย (หรือฟรังเคิน) และมีชาวแฟรงก์อีกกลุ่มหนึ่งที่เรียกว่าชาวแซเลียนแฟรงก์ ซึ่งคำว่า แซเลียน อาจมาจากชื่อของแม่น้ำแซลา (ปัจจุบันคือแม่น้ำเอเซลอยู่ในประเทศเนเธอร์แลนด์) ชาวแซเลียนแฟรงก์ได้เคลื่อนตัวไปทางใต้และทางตะวันออก ในช่วงปี ค.ศ. 356 ชาวแซเลียนแฟรงก์ได้ยึดครองอาณาบริเวณที่ตั้งอยู่ระหว่างแม่น้ำเมิซ, มหาสมุทร และแม่น้ำซอมม์ ในปี ค.ศ. 430 ครึ่งหนึ่งของประชาชนของกอลตอนเหนือเป็นชาวแฟรงก์ ชาวแฟรงก์พูดภาษาเจอร์แมนิกและนับถือลัทธิเพแกน
“กฎหมายแซลิก” กล่าวว่าชาวแซเลียนแฟรงก์ไม่ใช่กลุ่มอนารยชน แต่เป็นผู้ได้รับการปลดปล่อยที่มีเสรีภาพ คำว่า แฟรงก์ แปลว่า อิสรภาพ ชาวแซเลียนแฟรงก์มีรูปร่างสูง ผิวขาว มัดผมหางม้า ไว้หนวดแต่ไม่ไว้เครา สวมเสื้อทูนิก รัดเอวด้วยเข็มขัดหนังประดับเหล็กชุบ พกดาบและขวานสงคราม สวมเครื่องประดับทั้งชายและหญิง ได้แก่ แหวน กำไลแขน และสร้อยลูกปัด ชายสุขภาพสมบูรณ์ทุกคนเป็นนักรบที่ได้รับการฝึกฝนมาตั้งแต่เด็ก มีคุณธรรมสูงสุดคือความกล้าหาญ ชาวแฟรงก์ชนะศึกนับครั้งไม่ถ้วน แผ่ขยายดินแดนจนกว้างไกล รู้จักการทำกสิกรรมและงานหัตถกรรม ฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของกอลจึงรุ่งเรืองและเป็นสังคมชนบทที่สันติ
ต้นกำเนิด > กษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์

กษัตริย์แฟรงก์คนแรกที่รู้ชื่อ คือ พระเจ้าโคลดิโอ พระองค์ยึดครองกอลจนถึงแม่น้ำซอมม์และตั้งนครตูร์แนเป็นเมืองหลวง ผู้สืบทอดตำแหน่งต่อจากพระองค์ คือ พระเจ้าเมโรเวก ชื่อของพระองค์เป็นที่มาของชื่อราชวงศ์เมรอแว็งเฌียงที่ปกครองชาวแฟรงก์จนถึงปี ค.ศ. 751 พระเจ้าเมโรเวกมีพระโอรส คือ พระเจ้าชิลเดอริก บาซินา พระมเหสีของกษัตริย์แห่งทูริงเงินทิ้งพระสวามีมาสมรสกับพระเจ้าชิลเดอริก ทั้งคู่มีพระราชบุตรด้วยกัน คือ พระเจ้าโคลวิส
พระเจ้าโคลวิสขึ้นครองบัลลังก์ในปี ค.ศ. 481 ขณะพระชนมายุ 15 พรรษา ในตอนนั้นราชอาณาจักรของพระองค์เป็นเพียงมุมเล็ก ๆ มุมหนึ่งของกอล ชาวแฟรงก์อีกกลุ่มหนึ่งปกครองไรน์ลันท์ ในกอลตอนใต้มีราชอาณาจักรของชาววิซิกอทและชาวบูร์กอญ กอลตะวันตกเฉียงเหนือยังอยู่ภายใต้การปกครองของชาวโรมันซึ่งอ่อนแอมาก พระเจ้าโคลวิสจึงรุกรานพื้นที่ส่วนนั้นจนได้สมบัติมามากมาย จากนั้นพระองค์นำทัพไปปราบกองทัพโรมันที่นครซวยซงในปี ค.ศ. 486 ตลอดสิบปีต่อมาทรงพิชิตดินแดนอย่างต่อเนื่องจนแผ่ขยายไปถึงแคว้นเบรอตาญและแม่น้ำลัวร์ พระองค์ปล่อยให้ชาวกอลเหล่านั้นปกครองดินแดนของตัวเองและให้ความเคารพนักบวชของศาสนาคริสต์นิกายออร์ธอด็อกซ์ ในปี ค.ศ. 493 พระองค์สมรสกับโคลทิลด์ พระนางเป็นชาวคริสต์และต่อมาได้เปลี่ยนศรัทธาของพระองค์จากลัทธิเพแกนเป็นศาสนคริสต์นิกายไนซีน บิชอปรามีได้ประกอบพิธีศีลล้างบาปให้พระองค์ที่นครแร็งส์ ทหาร 3000 นายได้เปลี่ยนมานับถือศาสนาคริสต์ตามพระเจ้าโคลวิส การเปลี่ยนศาสนาอาจเป็นกุศโลบายเพื่อยึดครองบริเวณเมดิเตอร์เรเนียน ประชาชนชาววิซิกอทและชาวบูร์กอญซึ่งนับถือศาสนาคริสต์นิกายออร์ธอด็อกซ์ไม่ไว้ใจผู้ปกครองที่นับถือลัทธิเอเรียสจึงสานสัมพันธไมตรี ทั้งในทางลับและอย่างเปิดเผย กับกษัตริย์แฟรงก์ซึ่งเป็นชาวคริสต์
พระเจ้าอลาริกที่ 2 เล็งเห็นปัญหาและพยายามหาทางแก้ พระองค์ได้เชิญพระเจ้าโคลวิสมาประชุมร่วมกันที่อ็องบวซเพื่อจับมือเป็นพันธมิตรกัน แต่เมื่อกลับไปนครตูลูซ พระเจ้าอลาริกจับกุมบิชอปออร์ธอด็อกซ์จำนวนหนึ่งด้วยข้อหาสมคบคิดกับชาวแฟรงก์ พระเจ้าโคลวิสจึงเรียกประชุมสภาอัยการศึกและประกาศทำสงครามพิชิตชาวเอเรียส ในปี ค.ศ. 507 พระเจ้าอลาริกที่ 2 ถูกพระเจ้าโคลวิสสังหารและยึดสมบัติมากมายของพระองค์ไปจากนครตูลูซ พระเจ้าโคลวิสพักรบในช่วงฤดูหนาว จากนั้นทรงยกทัพไปปิดล้อมอ็องกูแลมซึ่งเจ้าเมืองยอมทำข้อตกลงกับพระองค์แต่โดยดี ชาวเอเรียสที่ถูกพิชิตถูกเปลี่ยนให้นับถือศาสนาคริสต์นิกายออร์ธอด็อกซ์ พระเจ้าโคลวิสได้ย้ายเมืองหลวงของพระองค์มาอยู่ที่นครปารีส ทรงสวรรคตในอีกสี่ปีต่อมาด้วยพระชนมายุ 45 พรรษา
ยุคเรืองอำนาจของราชวงศ์เมรอแว็งเฌียง ค.ศ. 511-614

พระเจ้าโคลวิสมีพระโอรสหลายคน เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดสงครามแย่งชิงบัลลังก์ พระองค์ได้แบ่งราชอาณาจักรให้แก่พระโอรสทุกคน โดยยกปารีสให้ชิลเดอแบร์, ยกออร์เลอ็องให้โคลโดแมร์, ยกซวยซงให้โคลทาร์ และยกแม็สกับแร็งส์ให้เทอเดอริก กลุ่มอนารยชนเข้ายึดทือริงเงินในปี ค.ศ. 530  ต่อด้วยบูร์กอญในปี ค.ศ. 534, พรอว็องส์ในปี ค.ศ. 536, ไบเอิร์นและชวาเบินในปี ค.ศ. 555 พระเจ้าโคลทาร์ที่ 1 มีพระชนมายุยืนยาวกว่าพี่น้องทุกคน พระองค์จึงได้ครองครองราชอาณาจักรทั้งหมด กอลที่พระองค์ปกครองใหญ่กว่าราชอาณาจักรฝรั่งเศสในยุคต่อมา พระองค์สวรรคตในปี ค.ศ. 561 กอลถูกแบ่งอีกครั้งให้แก่พระโอรสสามคน คือ ซิเกอแบร์ ได้แร็งส์และแม็สที่รวมกันเป็นออสเตรเซีย (หรือพื้นที่ทางตะวันออก), กุนแทรม ได้บูร์กอญ และชิลเปอริก ได้ซวยซงที่เปลี่ยนชื่อเป็นเนิสเตรีย (หรือพื้นที่ทางตะวันตกเฉียงเหนือ)
พระเจ้าซิเกอแบร์ได้มอบของขวัญล้ำค่าให้พระเจ้าอทานากิลด์ กษัตริย์วิซิกอทแห่งสเปนเพื่อขอสมรสกับบรุนฮิลดา พระธิดาของพระองค์ พระเจ้าอทานากิลด์หวาดกลัวชาวแฟรงก์จึงยอมทำตามอย่างว่าง่าย บรุนฮิลดากลายเป็นพระราชินีแห่งออสเตรเซียในปี ค.ศ. 566 สร้างความอิจฉาแก่พระเจ้าชิลเปอริกที่มีพระมเหสีเป็นเพียงหญิงธรรมดาชื่อเอาโดเวรากับพระชายานอกสมรสเป็นหญิงชั้นต่ำชื่อเฟรอเดอกุนดา พระองค์จึงขอสมรสกับกัลสวินทา พระเชษฐภคนีของพระนางบรุนฮิลดา แต่หลังสมรสพระเจ้าชิลเปริกหวนกลับไปหาเฟรอเดอกุนดา พระนางกัลสวินทาจึงคิดจะกลับสเปน พระเจ้าชิลเปอริกฆ่ารัดคอพระนางในปี ค.ศ. 567 พระเจ้าซิเกอแบร์ประกาศศึกกับพระเจ้าชิลเปอริกและได้รับชัยชนะ แต่พระองค์ถูกทาสสองคนที่เฟรอเดอกุนดาส่งมาลอบสังหาร พระนางบรุนฮิลดาถูกจับกุมตัวแต่ทรงหนีออกมาได้และได้ทำพิธีสวมมงกุฎให้พระโอรสขึ้นเป็นพระเจ้าชิลเดอแบร์ที่ 2
พระเจ้าชิลเปอริกเป็นคนโหดเหี้ยม ฆ่าคนได้ราวกับผักปลา ทรงหมกมุ่นในกาม ละโมบโลภมาก และกระหายในทองคำ ทรงคบค้ากับชาวยิว หมางเมินศาสนาคริสต์ ทรงขายดินแดนในปกครองของบิชอปชาวคริสต์ให้แก่ผู้ที่เสนอราคาสูงสุด พระองค์ถูกแทงจนสวรรคตในปี ค.ศ. 584 ผู้ลงมืออาจเป็นคนของพระนางบรุนฮิลดา พระโอรสของพระองค์ได้ขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าโคลทาร์ที่ 2 แต่ด้วยยังเป็นทารก พระนางเฟรอเดอกุนดาจึงบริหารเนิสเตรียแทน พระนางมีทักษะฝีมือแต่คดโกงและโหดเหี้ยม ทรงส่งนักบวชหนุ่มไปสังหารพระนางบรุนฮิลดา แต่นักบวชหนุ่มทำไม่สำเร็จจึงถูกพระนางตัดมือตัดเท้า ในปี ค.ศ. 614 พระเจ้าโคลทาร์ที่ 2 สนับสนุนให้เหล่าขุนนางออสเตรเซียก่อปฏิวัติต่อพระนางบรุนฮิลดา พระนางถูกถอดจากตำแหน่งในวัย 80 พรรษาและถูกทรมานอยู่สามวันก่อนสวรรคต พระเจ้าโคลทาร์ที่ 2 ได้ครองทั้งสามอาณาจักร ทำให้ดินแดนแฟรงก์ถูกรวมเป็นหนึ่งเดียวอีกครั้ง
การลอบสังหาร, การทำปิตุฆาต, การเข่นฆ่าพี่น้อง, การทรมาน, การทำให้พิการ, การทรยศหักหลัง, การคบชู้ และการร่วมประเวณีกันในเครือญาติเกิดขึ้นซ้ำ ๆ ในราชวงศ์เมรอแว็งเฌียงจนทำให้ประชาชนเริ่มเสื่อมศรัทธา ไล่มาตั้งแต่พระเจ้าชิลเปอริกที่สั่งทรมานซิกิลาผู้เป็นชาวกอทอย่างโหดเหี้ยมทารุณ, พระเจ้าชาริแบร์ที่มีสนมเป็นสองพี่น้องซึ่งคนหนึ่งเป็นแม่ชี และพระเจ้าดาโกแบร์ซึ่งมีพระมเหสีพร้อมกันสามคนในเวลาเดียว แต่กษัตริย์เมรอแว็งเฌียงอาจมีกรรมพันธุ์เป็นหมัน ในบรรดาพระโอรสสี่คนของพระเจ้าโคลวิสมีพระเจ้าโคลทาร์เพียงคนเดียวที่มีลูก ในบรรดาพระโอรสสี่คนของพระเจ้าโคลทาร์ก็มีพระโอรสเพียงคนเดียวที่มีลูก กษัตริย์หลายคนสมรสตอนพระชนมายุ 15 พรรษาและสวรรคตก่อนพระชนมายุ 28 พรรษา ในปี ค.ศ. 614 ราชวงศ์เมรอแว็งเฌียงเริ่มเสื่อมอำนาจและถูกแทนที่
การขึ้นมาของราชวงศ์การอแล็งเฌียง

ราชวงศ์เมรอแว็งเฌียงดูยิ่งใหญ่เมื่อเข้าสู่ยุคของพระเจ้าโคลทาร์ที่ 2 ไม่เคยมีราชวงศ์ใดปกครองดินแดนใหญ่โตขนาดนี้มาก่อน แต่ส่วนหนึ่งเป็นเพราะความช่วยเหลือจากกลุ่มขุนนางออสเตรเซียและบูร์กอญ พระเจ้าโคลแทร์จึงให้อิสระแก่กลุ่มดังกล่าวมากขึ้น ชาวออสเตรเซียและชาวบูร์กอญได้ปกครองดินแดนที่ใหญ่ขึ้นและได้เลือกขุนนางคนหนึ่ง คือ เปแป็งที่ 1 ผู้อาวุโส เป็น “สมุหราชมนเทียร” เป็นผู้ควบคุมดูแลครัวเรือนของกษัตริย์และพระราชอาณาเขต ในช่วงที่กษัตริย์เมรอแว็งเฌียงหมกมุ่นอยู่กับโลกีย์และการเข่นฆ่ากันเอง สมุหราชมนเทียรเริ่มมีอำนาจมากขึ้นเรื่อย ๆ จนเริ่มกลืนกินราชสำนัก กองทัพ และระบบการเงิน ในยุคของพระเจ้าดาโกแบร์ (ค.ศ. 628-639) สมุหราชมนเทียรถูกจำกัดอำนาจ พระเจ้าดาโกแบร์เป็นกษัตริย์ที่ดูแลทั้งคนรวยและคนจนอย่างเท่าเทียม ทรงทำทุกอย่างเพื่อให้ประชาชนอยู่ดีกินดี แต่ทรงมีพระราชินีสามคนในเวลาเดียวกันและมีชายานอกสมรสอีกมากมาย ทั้งยังทรงมัวเมาในกาม หลังยุคของพระองค์ กษัตริย์เมรอแว็งเฌียงกลายเป็นเพียง “กษัตริย์ไม่เอาถ่าน” อำนาจตกไปอยู่ที่สมุหราชมนเทียรอีกครั้ง เปแป็งที่ 2 ผู้อ่อนวัยกว่าปกครองกอลทั้งหมดยกเว้นอากีแตน บุตรชายของเปแป็งที่ 2 คือ ชาร์ล มาร์แตล ครองตำแหน่งเป็นสมุหราชมนเทียรและดยุคแห่งออสเตรเซีย ปกครองกอลทั้งหมดในยุคของพระเจ้าโคลทาร์ที่ 4 (ค.ศ. 717-719) ชาร์ลได้ขับไล่ชาวฟริเชียและชาวซัคเซินที่เข้ามารุกรานกอลและทำสงครามในตูร์จนสามารถปกป้องยุโรปส่วนคริสต์จากชาวมุสลิม แต่เมื่อเกิดวิกฤตทางการเงิน ชาร์ลได้ริบดินแดนมาจากคริสตจักร ขายดินแดนในปกครองของบิชอปให้เหล่าแม่ทัพ ตั้งค่ายทหารในพื้นที่อาราม และตัดหัวพระที่ต่อต้านตน
ในปี ค.ศ. 751 เปแป็งที่ 3 บุตรชายของชาร์ลซึ่งเป็นสมุหราชมนเทียรในพระเจ้าชิลเดอริกที่ 3 ได้ส่งทูตไปเข้าเฝ้าสมเด็จพระสันตะปาปาซาคารีเพื่อถามว่าการปลดหุ่นเชิดจากราชวงศ์เมรอแว็งเฌียงออกจากตำแหน่งเพื่อขึ้นเป็นกษัตริย์แทนเป็นการกระทำที่เป็นบาปหรือไม่ ในตอนนั้นพระสันตะปาปาซาคารีกำลังต่อกรอยู่กับชาวลอมบาร์ดและต้องการการสนับสนุนจากแฟรงก์จึงตอบไปว่าไม่เป็นบาป เปแป็งจึงเรียกประชุมกลุ่มขุนนางและเหล่าพระราชาคณะที่ซวยซง ที่ประชุมได้เลือกเปแป็งเป็นกษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์ กษัตริย์ไม่เอาถ่านคนสุดท้ายถูกกล้อนผมและส่งเข้าอาราม นำมาสู่จุดเริ่มต้นของราชวงศ์การอแล็งเฌียงที่ปกครองตั้งแต่ ค.ศ. 751-987
แหล่งข้อมูล

https://www.britannica.com/topic/Merovingian-dynasty
| ด ค กพระมหากษัตริย์ฝรั่งเศส |
| --- | --- |
 พระราชพงศาวลีอย่างละเอียด  พระราชพงศาวลีอย่างสังเขป  รายพระนามพระมหากษัตริย์แฟรงก์  รายพระนามพระมหากษัตริย์และจักรพรรดิฝรั่งเศส 
ราชวงศ์เมรอแว็งเฌียง (ค.ศ. 509–751):  โคลวิสที่ 1  ชิลเดอแบร์ที่ 1  โคลทาร์ที่ 1  ชาริแบร์ที่ 1  โกลทร็อง  ชิลเพริคที่ 1  ซิกโกแบร์ที่ 1  ชิลเดอแบร์ที่ 2  โคลทาร์ที่ 2  ดาโกแบร์ที่ 1  ซิกโกแบร์ที่ 2  โคลวิสที่ 2  โคลทาร์ที่ 3  ชิลเพริคที่ 2  ทีเดอร์ริกที่ 3  โคลวิสที่ 4  ชิลเดอแบร์ที่ 3  ดาโกแบร์ที่ 3  ชิลเพริคที่ 2  โคลทาร์ที่ 4  ทีเดอร์ริกที่ 4  ชิลเดริกที่ 3 
ราชวงศ์การอแล็งเฌียง รอแบร์เซียง และ โบโซนอยด์ (ค.ศ. 751–987):  เปแป็งพระวรกายเตี้ย  คาร์โลมันที่ 1  ชาร์เลอมาญ (ชาร์ลที่ 1)  หลุยส์ที่ 1  ชาร์ลที่ 2  หลุยส์ที่ 2  หลุยส์ที่ 3  คาร์โลมันที่ 2  ชาร์ลพระวรกายพ่วงพี  โอโดร  ชาร์ลที่ 3  รอแบร์ที่ 1ร  ราอูลบ  หลุยส์ที่ 4  โลแทร์  หลุยส์ที่ 5 
ราชวงศ์กาแป (ค.ศ. 987–1328):  อูก กาแป  รอแบร์ที่ 2  อ็องรีที่ 1  ฟีลิปที่ 1  หลุยส์ที่ 6  หลุยส์ที่ 7  ฟีลิปที่ 2  หลุยส์ที่ 8  หลุยส์ที่ 9  ฟีลิปที่ 3  ฟีลิปที่ 4  หลุยส์ที่ 10  ฌ็องที่ 1  ฟีลิปที่ 5  ชาร์ลที่ 4 
ราชวงศ์วาลัว (ค.ศ. 1328–1589):  ฟีลิปที่ 6  ฌ็องที่ 2  ชาร์ลที่ 5  ชาร์ลที่ 6  ชาร์ลที่ 7  หลุยส์ที่ 11  ชาร์ลที่ 8  หลุยส์ที่ 12  ฟร็องซัวที่ 1  อ็องรีที่ 2  ฟร็องซัวที่ 2  ชาร์ลที่ 9  อ็องรีที่ 3 
ราชวงศ์แลงคัสเตอร์ (ค.ศ. 1422–1453):  เฮนรีที่ 6 แห่งอังกฤษ 
ราชวงศ์บูร์บง (ค.ศ. 1589–1792):  อ็องรีที่ 4  หลุยส์ที่ 13  หลุยส์ที่ 14  หลุยส์ที่ 15  หลุยส์ที่ 16  หลุยส์ที่ 17 
ราชวงศ์โบนาปาร์ต (ค.ศ. 1804–1814; ค.ศ. 1815):  นโปเลียนที่ 1  นโปเลียนที่ 2 
ราชวงศ์บูร์บง (ค.ศ. 1814–1815; 1815–1830):  หลุยส์ที่ 18  ชาร์ลที่ 10  หลุยส์ที่ 19  อ็องรีที่ 5 
ราชวงศ์ออร์เลอ็อง (ค.ศ. 1830–1848):  หลุยส์-ฟีลิปที่ 1 
ราชวงศ์โบนาปาร์ต (ค.ศ. 1852–1870):  นโปเลียนที่ 3 
ผู้ปกครองที่ยังเป็นที่พิพาทกันอยู่แสดงด้วยตัวเอียง ร = ราชวงศ์รอแบร์เซียง บ = ราชวงศ์โบโซนอยด์
ภาพพิธีศีลล้างบาปของพระเจ้าโคลวิส โดยนายช่างแห่งเซนต์ไจลส์ คริสต์ศตวรรษที่ 15
ภาพพระเจ้าชิลเปอริกที่ 1 ฆ่ารัดคอพระนางกัลสวินทา จากมหาพงศาวการฝรั่งเศส ปี ค.ศ. 1375–1380
ภาพการฆาตกรรมพระนางบรุนฮิลดา จาก De Casibus Virorum Illustrium โดยเมเตรอ ฟร็องซัว ปี ค.ศ. 1475
ภาพพระเจ้าชิลเดริกกำลังถูกกล้อนผม ในภาพวาด เมรอแว็งเฌียงคนสุดท้าย ของเอวารีสตา วีตัล ลิวมีเน
ลาม็อง

ลาม็อง (ฝรั่งเศส: L'Amant; อังกฤษ: The Lover) เป็นนวนิยายอัตชีวประวัติของมาร์กูริต ดูราส นักเขียนและผู้กำกับภาพยนตร์ชาวฝรั่งเศส ตีพิมพ์ครั้งแรกเป็นภาษาฝรั่งเศสเมื่อปี ค.ศ. 1984  แปลเป็นภาษาอื่น 43 ภาษาทั่วโลก รวมทั้งฉบับภาษาไทยในชื่อเรื่อง แรกรัก   และสร้างเป็นภาพยนตร์อีโรติกเรื่อง กลัวทำไมถ้าใจเป็นของเธอ (The Lover) ในปี ค.ศ. 1992 กำกับโดยชาก-ช็อง อันโน นำแสดงโดยเหลียง เจียฮุย และเจน มาร์ช
นวนิยายกล่าวถึงเวียตนามในปี ค.ศ. 1929 ในยุคอาณานิคมฝรั่งเศส เล่าเรื่องผ่านตัวละครเอกเป็นเด็กหญิงฝรั่งเศสวัย 15 ปีที่อาศัยอยู่กับแม่ พี่ชายและน้องชายในย่านเสื่อมโทรมของไซ่ง่อน เธอได้พบกับหนุ่มจีนวัย 27 ปี บุตรชายคนเดียวของคหบดีชาวจีน ซึ่งได้อาสาให้คนขับรถลีมูซีนประจำตัวเป็นผู้ขับรถรับส่งเธอระหว่างบ้านและโรงเรียน ต่อมาคนขับรถได้พาเธอไปส่งที่ห้องเช่าซอมซ่อของชายหนุ่ม เพื่อร่วมรักกันทุกวัน  ความสัมพันธ์ของทั้งคู่จบลงเมื่อชายหนุ่มต้องขอยุติความสัมพันธ์ เพื่อไปแต่งงานแบบคลุมถุงชนกับหญิงสาวที่บิดาเป็นผู้เลือกให้  เด็กหญิงและครอบครัวเดินทางกลับฝรั่งเศส และไม่ได้พบกับชายหนุ่มอีกเลย
เมื่อนวนิยายได้รับการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์ ดูราสให้สัมภาษณ์ว่าเรื่องราวในนวนิยายมาจากเรื่องจริงในชีวิตของเธอ แต่ไม่ยอมเปิดเผยชื่อชายหนุ่มคนรักคนนั้น เธอกล่าวเพียงว่า เขาอพยพไปอยู่สหรัฐอเมริกาหลังเกิดสงครามกลางเมืองจีน และได้เสียชีวิตแล้ว
แหล่งข้อมูลอื่น

(ฝรั่งเศส) L'Amant at the Editions de Minuit homepage
ลากงดามีน

| ลากงดามีน |
| --- | --- |
แขวงในโมนาโก
ท่าเรือแอร์กูล
ที่ตั้งแขวงลากงดามีนในประเทศโมนาโก
พิกัด:  43°44′4″N 7°25′15″E﻿ / ﻿43.73444°N 7.42083°E﻿ / 43.73444; 7.42083
ประเทศ:  โมนาโก
พื้นที่
 • พื้นดิน: 0.295843 ตร.กม. (0.114226 ตร.ไมล์)
ประชากร (ค.ศ. 2008)
 • ทั้งหมด: 3,694 คน
 • ความหนาแน่น: 12,502 คน/ตร.กม. (32,380 คน/ตร.ไมล์)
ลากงดามีน (ฝรั่งเศส: La Condamine) หรือ อากุงดามีนา (โมนาโก: A Cundamina) เป็นแขวงที่ตั้งอยู่ตอนกลางของประเทศโมนาโก มีจุดหมายตาสำคัญคือท่าเรือแอร์กูล, สนามกีฬาทางน้ำแรนีเยที่ 3 และสวนสาธารณะเจ้าหญิงอ็องตัวแน็ต
ประวัติ

ลากงดามีนเป็นสถานที่สำหรับเพาะปลูกมาตั้งแต่ยุคกลาง มีความเก่าแก่รองจากมอนาโก-วีล เดิมพื้นที่ดังกล่าวเป็นตลาดเกษตรกรช่วง ค.ศ. 1880 จากการที่ลากงดามีนตั้งอยู่ระหว่างมอนาโก-วีล ซึ่งเป็นเมืองเก่า และมงเต-การ์โล ซึ่งเป็นสถานกาสิโน นักเขียนหนังสือสำหรับท่องเที่ยวช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 เขียนแนะให้ผู้อ่านพักที่นี่เพราะ "ที่พักราคาถูกกว่ามงเต-การ์โล"
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ลากงดามีน
| ด ค กเขตการปกครองของประเทศโมนาโก |
| --- | --- | --- |
| การปกครองในอดีต 1 |  มอนาโก-วีล  ลากงดามีน  มงเต-การ์โล  ฟงวีแยย์  |  |
| แขวงในปัจจุบัน 2 |  ลากงดามีน  ฟงวีแยย์  ลาร์วอโต  ฌาร์แด็งแอกซอติก  มอนาโก-วีล  เลมอเนอแกตี  มงเต-การ์โล  ราแว็งเดอแซ็งต์-เดว็อต  ลารุส  เลอปอร์ตีเย 3  |  |
| แขวงในอดีต 4 |  ลากอล  เลเรวัวร์  แซ็ง-มีแชล  |  |
 1 เรียงตามการก่อตั้ง  2 จัดตั้งใน พ.ศ. 2556  3 แผนใน พ.ศ. 2568  4 ยกเลิกใน พ.ศ. 2556
ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์แบบเยอรมัน

ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์แบบเยอรมัน (อังกฤษ: German Expressionism) เป็นแขนงของลัทธิสำแดงพลังอารมณ์ซึ่งเกิดขึ้นที่กรุงเบอร์ลิน โดยนายหน้าค้างานศิลปะที่ชื่อว่า Paul Cassirer มีกระแสการทำงานศิลปะที่ต้องการเน้นย้ำให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างลัทธิสำแดงพลังอารมณ์และลัทธิประทับใจ
ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์ เป็นศิลปะที่มีความสำคัญและมีอำนาจจูงใจอย่างมากมายเกินคาด แพร่กระจายไปยังวรรณกรรม ละคร งานออกแบบ การเต้นรำ ภาพยนตร์รวมไปถึงงานสถาปัตยกรรม
ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์ ถูกจำกัดอยู่ในช่วงระยะเวลาสั้น ๆ จากช่วงเวลาทั้งหมดของพัฒนาการทางด้านศิลปะ ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์ ถือเป็นคำพ้องความหมายของศิลปะสมัยใหม่โดยทั่วไป 
ในปัจจุบันเห็นได้ชัดว่า ศิลปินได้กลายเป็นประวัติศาสตร์ไปแล้ว และเราพบว่าเป็นเรื่องยากที่จะหาจุดเด่นของศิลปินแต่ละคนจากรูปแบบงานศิลปะที่หลากหลายทั้งหมดของพวกเขา 
แต่อย่างไรก็ตาม ยังคงมีศิลปินที่ได้รับการยกย่องให้เป็นต้นแบบของศิลปินลัทธิสำแดงพลังอารมณ์อยู่จำนวนมาก
การริเริ่มและจุดกำเนิด

วาสสิลี แคนดินสกี (อังกฤษ: Wassily Kandinsky) ถือได้ว่าเป็นผู้วางรากฐานศิลปะลัทธิสำแดงพลังอารมณ์แบบเยอรมันที่สำคัญที่สุด 
เพราะงานศิลปะลัทธิสำแดงพลังอารมณ์ของเขา นำไปสู่ศิลปะแนวแอ็บสแตรค ถือเป็นผลงานศิลปะที่มีความสอดคล้องกัน 
ในทางกลับกันที่สถาบันเบาเฮาส์ (เยอรมัน: Bauhaus) ก็มีการแถลงการณ์ เป็นการเริ่มก่อตั้งสถาบันศิลปะ
ที่ตอบสนองความต้องการรูปแบบของการใช้งานคู่ขนานไปกับความชัดเจนในด้านรูปทรง
สิ่งที่ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์แบบเยอรมันได้แสดงออกคือความง่าย พวกเขาแสดงให้เห็นถึงสัญลักษณ์ทางธรรมชาติ อยู่ภายใต้พื้นฐานจังหวะของธรรมชาติ
พวกเขาสร้างดินแดนในอุดมคติ สร้างโลกที่ตรงกันข้ามกับโลกที่สังคมกำหนด ต่อต้านกระบวนการของระบบอุตสาหกรรมและรัฐบาล ต่อต้านระบบการเมืองการปกครอง 
และงานศิลปะที่ถูกครอบงำด้วยการสร้างงานแบบศิลปะลัทธิประทับใจจาก Berlin Secession ภายใต้การควบคุมของประธานาธิบดี Max Liebermann 
และในช่วงปี 1914 Berlin Secession เรียกร้องที่จะเป็นตัวแทนเพียงหนึ่งเดียวของศิลปะสมัยใหม่ในเยอรมนี 
ทำให้คนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ความรู้สึกไม่พอใจ
แต่อย่างไรก็ตาม ถือเป็นความผิดพลาดอย่างสมบูรณ์ที่จะพูดถึงรูปแบบของลัทธิสำแดงพลังอารมณ์แบบเยอรมัน ด้วยการพิจารณาจากคุณสมบัติพื้น ๆ โดยทั่วไป 
เพราะงานศิลปะของ เคียร์คเนอร์ (เยอรมัน: Ludwig Kirchner), วาสสิลี แคนดินสกี (อังกฤษ: Wassily Kandinsky), 
โคคอซกา (เยอรมัน: Oskar Kokoschka) และ ดิกซ์ (เยอรมัน: Otto Dix) มีความแตกต่างกัน 
งานศิลปะของพวกเขาไม่ใช่งานศิลปะที่มีความสัมพันธ์กันทางด้านระบบสัญลักษณ์แบบเครือญาติ 
แต่เป็นที่แน่ชัดว่าพวกเขาคือคนวัยหนุ่มสาวยุคใหม่ ผู้ซึ่งไม่ยอมรับในที่เหนือกว่าอำนาจของสังคมและโครงสร้างทางการเมืองในรูปแบบต่าง ๆ
ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์แบบเยอรมันได้รับอิทธิพลอย่างมาก จากงานของ ฟินเซนต์ ฟัน โคค (Vincen van Gogh), ปอล โกแก็ง (Paul Gaugain),
โครแบร์ เดอลาเนย์ (Robert Delaunay), เจมส์ เอนเซอร์ (James Ensor) และเอ็ดวาร์ด มุนช์ (Edvard Munch) 
ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์ได้รับแนวคิดในการทำงานศิลปะมาจากชีวิตและสังคมของศิลปินเหล่านี้
กลุ่มศิลปินในกระแส ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์แบบเยอรมัน

เดอะ บริดจ์ (อังกฤษ: The Bridge:เยอรมัน: Die Brücke)
เดอะ บลู ไรเดอร์ (อังกฤษ: The Blue Rider:เยอรมัน: Der Blaue Reiter)
ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์แบบเยอรมันเหนือ (อังกฤษ: Norther German Expressionism)
สถาบันของกลุ่มศิลปิน เดอะ บริดจ์ แห่งเมืองเดรสเดิน (เยอรมัน: Dresden) ในปี 1905 ได้รับการยกย่องโดยทั่วไปให้เป็นรากฐานสำคัญแรก
ของลัทธิสำแดงพลังอารมณ์แบบเยอรมัน ถือเป็นการปฏิวัติศิลปะหลังสถานการณ์ที่ไม่สงบในปี 1920 ที่ดูเหมือนว่าจะเป็นจุดจบของการเคลื่อนไหวทางศิลปะในเยอรมนี 
แต่อย่างไรก็ตาม มันไม่ได้หมายความว่าหลังจากปี 1920 ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์ได้หยุดการเคลื่อนไหวในงานศิลปะ วรรณกรรมและสถาปัตยกรรมลงไปในทันที 
และช่วงเวลาระหว่างปี 1905 -1920 ก็เป็นเพียงการกำหนดช่วงเวลาทางการเมืองและสถานการณ์ทางสังคมเท่านั้น  
ช่วงเวลาที่พวกเขาค้นพบแนวทางการทำงานศิลปะลัทธิสำแดงพลังอารมณ์ในช่วงเวลาที่บ้านเมืองไม่เป็นปกติ
เดอะ บลู ไรเดอร์ (เยอรมัน: The Blaue Reiter) และศิลปินในกลุ่ม ไรน์นิช ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์ (อังกฤษ: Rhenish Expressionism) 
ได้ยึดเอาทฤษฎีสีของ โครแบร์ เดอลาเนย์ (Robert Delaunay) มาใช้
ในขณะที่ศิลปินในกลุ่ม เดอะ บริดจ์ เทิดทูน เอ็ดวาร์ด มุนช์ (Edvard munch) และ เจมส์ เอนเซอร์ (James Ensor) 
ผู้ซึ่งพยายามจะหลีกหนีวิธีการการรับรู้ความเป็นจริงผ่านทางกายภาพ ไปสู่การรับรู้ทางจิตวิทยา 
ศิลปินในกลุ่มเดอะ บริดจ์ มีความเกี่ยวเนื่องเชื่อมโยงกับศิลปินในกลุ่มโฟวิสต์ (ฝรั่งเศส: Les Fauves) อย่าง เอ็ดวาร์ด มุนช์ (Edvard munch) 
เนื่องจากพวกเขาได้พยายามที่จะกำหนดตำแหน่งของตนเองให้เป็นกลุ่มศิลปินที่ความเป็นอิสระทางศิลปะ
การเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มเดอะ บริดจ์ แห่งเมืองแห่งเมืองเดรสเดิน (เยอรมัน: Dresden)
และกลุ่ม เดอะ บลู ไรเดอร์ แห่งเมืองมิวนิก (อังกฤษ: Munich:เยอรมัน: München) 
คือตัวอย่างความหลากหลายของศิลปะกระแสลัทธิสำแดงพลังอารมณ์
มีเพียงศิลปินในกลุ่ม เดอะ บริดจ์ เท่านั้นที่ถือได้ว่าเป็นกลุ่มที่ศิลปินภายในกลุ่มทำงานร่วมกันและอยู่อาศัยด้วยกัน  
ในทางตรงกันข้ามกลุ่มเดอะ บลู ไรเดอร์ เป็นชื่อที่ไม่เคยถูกเลือกให้เป็นชื่อกลุ่มของศิลปิน
แท้จริงแล้วที่มาดั้งเดิมของกลุ่ม ลัทธิสำแดงพลังอารมณ์แบบเยอรมันเหนือ มาจากถ้อยแถลง
ของ วาซซิลลี คานดินสกี้ (Wassily Kandinsky) และฟรานซ์ มาร์ก (อังกฤษ: Franz Marc)
ในทางตรงกันข้ามกลุ่มศิลปิน เดอะ บริดจ์ ใช้เวลาของพวกเขากับการสะท้อนให้เห็นสิ่งที่พวกเขาทำและจุดมุ่งหมายทางศิลปะของพวกเขาเพียงน้อยนิด 
แต่พวกเขาพยายามที่จะหยิบเอาประสบการณ์ทางประสาทสัมผัสของพวกเขาถ่ายทอดลงสู่ผลงานโดยตรง
ลากงกอแลซ

| --- | --- |
ฝรั่งเศส: La Congolaise
เนื้อร้อง: ฌัก ตงดรา, ฌอร์ฌ กีบ็องกี
ทำนอง: ฌ็อง รัวเย, โฌแซ็ฟ สปาดีลีแยร์
รับไปใช้: พ.ศ. 2502

ตัวอย่างเสียง
ลากงกอแลซ (บรรเลง)ไฟล์ ช่วยเหลือ
 
ลากงกอแลซ (ฝรั่งเศส: La Congolaise, แปลว่า "เพลงแห่งคองโก") เป็นเพลงชาติของสาธารณรัฐคองโก ประพันธ์ทำนองโดย ฌ็อง รัวเย (Jean Royer) และโฌแซ็ฟ สปาดีลีแยร์ (Joseph Spadilière) เนื้อร้องโดยฌัก ตงดรา (Jacques Tondra) และฌอร์ฌ กีบ็องกี (Georges Kibanghi) เพลงนี้เริ่มใช้เป็นเพลงชาติครั้งแรกเมื่อประกาศเอกราชจากฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2502 แต่ถูกแทนที่ด้วยเพลง "เลทรัวกลอรีเยิซ" (Les Trois Glorieuses) ในสมัยสาธารณรัฐประชาชนคองโกเมื่อ พ.ศ. 2512 ก่อนที่จะได้เปลี่ยนกลับมาใช้เพลงนี้เป็นเพลงชาติสาธารณรัฐคองโกอีกครั้งในปี พ.ศ. 2534
เนื้อร้อง

| ภาษาฝรั่งเศส | ภาษาคองโก | ภาษาลิงกาลา | คำแปล |
| --- | --- | --- | --- |
| En ce jour le soleil se lève  Et notre Congo resplendit.  Une longue nuit s'achève,  Un grand bonheur a surgi.  Chantons tous avec ivresse  Le chant de la liberté.    Refrain :  Congolais, debout fièrement partout,  Proclamons l'union de notre nation,  Oublions ce qui nous divise,  Soyons plus unis que jamais,  𝄆 Vivons pour notre devise:  Unité, travail, progrès! 𝄇    Des forêts jusqu'à la savanne,  Des savannes jusqu'à la mer,  Un seul peuple, une seule âme,  Un seul cœur, ardent et fier,  Luttons tous, tant que nous sommes,  Pour notre vieux pays noir.    Refrain    Et s'il nous faut mourir, en somme  Qu'importe puisque nos enfants,  Partout, pourront dire comme  On triomphe en combattant,  Et dans le moindre village  Chantent sous nos trois couleurs.    Refrain | Lêlo kukiele, ntângu yitûkidi  Nsi'eto Kôngo yitemokene.  Tômbe kia mpimpa kisukidi,  Kyêse kiakinene beni.  Tuyimbila ye pasa  N'kûng'a kimpwanza.    Mvutu :  Besi Kôngo, konso ntangu tubunda ntulu,  Tuyalangasa bumosi ye kintwâdi kia nsi'eto,  Mana ma kutumwangasanga tuvilakana mo,  Tukala bonso mika mya mbwa,  𝄆 Tusadila lutumu lua nsi'eto:  Bumosi, Kisalu, Ntomosono! 𝄇    Tûka ku mfînda tê ye kuna m'futa,  Tûka ku m'futa te ye kuna m'bur,  N'kâng'umosi, môy'omosi,  Na ngwi muna n'tim'amosi,  Tunwâna mvita bûtuna mu luzingu,  Mu kuma kya nsi'eto ya ndômbe.    Mvutu    Vo mpe fwa tufweti fwa  Wonga mpia, kadi bâna beto,  Sibata kuakulu nsângu  Muna mvita kaka banunginanga  Ye kuna kônso kônso belo  Si bayimbila ku nsi'a bendela dya nitu tatu.    Mvutu |  | ณ วันนี้ ดวงตะวันขึ้นสู่ฟ้า  และแผ่นดินคองโกคองเราก็รุ่งเรือง  ราตรีอันยาวนานผ่านพ้นแล้ว  ควาสุขอันยิ่งใหญ่กรายมาถึง  เราทุกผู้จงขับขานเพลงด้วยความยินดี  บทเพลงแห่งความเสรี    ประสานเสียง  ลุกขึ้นด้วยความภาคภูมิเถิด ชาวคองโกทุกผู้  จงประกาศก้องถึงเอกภาพชาติเรา  ลืมสิ่งที่แบ่งแยกเราเสียเถิด  จงสามัคคีไว้ให้ยิ่งกว่าที่เคยเป็น  [: คำขวัญแห่งชาติเราจงเจริญ  เอกภาพ การงาน ความก้าวหน้า :]    จากผืนป่ามาถึงดงไม้  จากดงไม้ถึงท้องทะเล  หนึ่งคน หนึ่งใจ  หนึ่งใจอันเปี่ยมด้วยความกระตือรือล้นและความภาคภูมิ  จงสู้เถิด เราทั้งผอง  เพื่อแผ่นดินสีดำอันเก่าแก่ของเรา    ประสานเสียง    และหากเราถึงคราวจักต้องตาย  จะเกิดอะไรขึ้นเล่า? ลูกหลานของเรา  ทั่วทุกถิ่นจักกล่าวขานกันว่า  ชัยชนะย่อมมาด้วยการต่อสู้  และในหมู่บ้านที่เล็กที่สุด  จักขับขานเพลงใต้ร่มธงไตรรงค์ของเรา    ประสานเสียง |
แหล่งข้อมูลอื่น

เพลงชาติสาธารณรัฐคองโก - "ลากงกอแลซ" (บรรเลงฉบับพิธีการ)
เพลงชาติสาธารณรัฐคองโก - "ลากงกอแลซ" (บรรเลงฉบับสังเขป)
เพลงชาติสาธารณรัฐคองโก - "ลากงกอแลซ" (ขับร้องฉบับสังเขป)
เพลงชาติสาธารณรัฐคองโก - "ลากงกอแลซ" (Midi) เก็บถาวร 2023-10-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ลาวีอ็องโรซ

บทความนี้เกี่ยวกับเพลงของเอดิต ปียัฟ สำหรับเพลงของไอซ์วัน ดูที่ ลาวีอ็องโรซ (เพลงไอซ์วัน)
ลาวีอ็องโรซ (ฝรั่งเศส: La vie en rose แปลว่า Life through rose-coloured glasses, ชีวิตมองผ่านแว่นตาสีกุหลาบ หรือ "ชีวิตสีชมพู") เป็นเพลงที่มีชื่อเสียงที่สุดและถือเป็นเพลงประจำตัวของเอดิต ปียัฟ แต่งทำนองโดย ลุยส์ กูกลิเอมี แต่งคำร้องภาษาฝรั่งเศสโดยตัวปียัฟเอง
เดิมปียัฟและทีมงานไม่คิดว่าเพลงนี้จะประสบความสำเร็จ แต่เมื่อออกเผยแพร่ในปี ค.ศ. 1946 กลับเป็นชื่นชอบของผู้ฟัง จนปียัฟต้องร้องเพลงนี้ทุกครั้งที่ออกแสดง และปรากฏอยู่ในผลงานอัลบั้มแทบทุกชุดของปียัฟหลังจากนั้น
คำร้องภาษาอังกฤษของเพลงนี้ แต่งโดยแม็ก เดวิส ถูกนำมาขับร้องโดย อารีธา แฟรงคลิน ดอนนา ซัมเมอร์ บิง ครอสบี ดีน มาร์ติน เอลลา ฟิตซ์เจอรัลด์ หลุยส์ อาร์มสตรอง เชอร์ลีย์ แบสซีย์
ชื่อ ลาวีอ็องโรซ ถูกนำมาใช้เป็นชื่อภาพยนตร์สารคดีชีวประวัติของปียัฟ ในปี ค.ศ. 1998 และเป็นชื่อที่ใช้ในการฉายทั่วโลก ของภาพยนตร์ฝรั่งเศส La Môme ภาพยนตร์ชีวประวัติของปียัฟ นำแสดงโดยมารียง กอตียาร์
ใน ค.ศ. 2018 ไอซ์วัน หรือ ไอจือวอน กลุ่มศิลปินหญิงสัญชาติเกาหลีใต้และญี่ปุ่น ได้นำชื่อ 라비앙로즈 (La vie en rose) ไปเป็นชื่อเพลงโพรโมตหลักในมินิอัลบั้มแรก (คัลเลอร์ไรซ์)
แหล่งข้อมูลอื่น

(ฝรั่งเศส) La vie en rose (1945) by Édith Piaf