stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ตาม่องล่าย

ตาม่องล่าย เป็นนิทานพื้นบ้านของไทย แถบบริเวณชายฝั่งทะเลอ่าวไทยตอนบน ทั้งทางฝั่งตะวันตกในเขตจังหวัดเพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ และชุมพร และทางฝั่งทะเลตะวันออกในเขตจังหวัดตราด จันทบุรี ระยอง และชลบุรี มีเนื้อหาเกี่ยวกับการภูมิศาสตร์ของท้องถิ่นและอธิบายภูมินามต่าง ๆ เช่น เขาล้อมหมวก เขาช่องกระจกที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เกาะทะลุ เขาแม่รำพึง ที่อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เกาะกระบุง แหลมงอบ จังหวัดตราด เป็นต้น มีตัวละครคือ สามีชื่อ ตาม่องล่าย ภรรยาชื่อ นางรำพึง มีลูกสาวผู้เลอโฉมนามว่า นางยม โดยบิดามารดาได้ยกนางยมให้ชายสองคนแต่งงานในวันเดียว คือ เจ้าลายและพระเจ้ากรุงจีน จึงเกิดเหตุรักสามเส้า
ด้านลายลักษณ์อักษร พบฉบับที่เก่าที่สุดในนิราศถลางของหมื่นพรหมสมพัตสร (มี) แต่งในสมัยรัชกาลที่ 2 ราว พ.ศ. 2358–2359 กล่าวถึงชื่อ
ภูมินามม่องล่ายไว้ในทำนองนิราศ แต่ไม่ได้เล่าเรื่องราวตำนานตาม่องล่ายไว้ชัดเจน
นิทานตาม่องล่ายได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติประจำปี พ.ศ. 2555
รายชื่อเกาะของประเทศรัสเซีย

รายชื่อเกาะของสหพันธรัฐรัสเซีย ประกอบด้วยเกาะทั้งหมดในประเทศรัสเซียซึ่งมีพื้นที่มากกว่า 3,000 ตารางกิโลเมตร (1,158 ตารางไมล์) และเกาะเล็กเกาะน้อยที่สำคัญบางเกาะ
เกาะแอตลาซอฟ จากอวกาศ, กันยายน ค.ศ.1992
แนวชายฝั่งของเกาะKunashir: ถ่ายโดยดมีตรี เมดเวเดฟ ประธานาธิบดีรัสเซีย ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2010
Shamanka Шаманка [ru] หินศักดิ์สิทธิ์ใน ลัทธิชามาน และหนึ่งใน 9 สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดในเอเชียบนชายฝั่งตะวันตกของออลคอน
เกาะอเล็กซานเดอร์, ฟรานซ์โจเซฟแลนด์
เกาะแอตลาซอฟ หมู่เกาะคูริล
เกาะอายอน
เกาะเบลคอฟสกี หมู่เกาะนิวไซบีเรีย
เกาะเบลีในทะเลคารา
เกาะเบนเน็ตต์, หมู่เกาะเดอลอง
บิ๊กไดโอเมด (เกาะรัทมานอฟ)
เกาะโบลอตนี่, แม่น้ำมอสควา, เมืองมอสโก
เกาะบอลเชวิค เซเวียร์นายาเซมเลีย
บอลชอย ลีคอฟสกี
เกาะบอลชอย ชานตาร์ หมู่เกาะชานตาร์
หมู่เกาะเดอลอง, หมู่เกาะนิวไซบีเรีย
เกาะดิกสันในทะเลคารา
จอร์จา, ฟรานซ์โจเซฟแลนด์
เกาะเกรแฮมเบลล์, ฟรานซ์โจเซฟแลนด์
เกาะเฮนเรียตตา, หมู่เกาะเดอลอง
เกาะเฮรัลด์
เกาะไอโอนี ทะเลโอค็อตสค์
อิทูรุป (เอโทโรฟุ), หมู่เกาะคูริล, อ้างสิทธิ์โดยญี่ปุ่น
เกาะจีนเน็ต, หมู่เกาะเดอลอง
โกลกูเยฟ
คอมโซโมเล็ต, เซเวียร์นายาเซมเลีย
เกาะโคเทลนี, หมู่เกาะนิวไซบีเรีย
คุนาชิร์, หมู่เกาะคูริล
เกาะลิซี่ อ่าวนาคอดก้า
เกาะมาลีเตมีร์
เกาะเมจดูชาร์สกี้, โนวายาเซมลยา
โนวา ไซบีเรีย, หมู่เกาะนิวไซบีเรีย
โนวายาเซมลยา
อ็อคเทียบสคอย เรฟโวลยุตซี, เซเวียร์นายาเซมเลีย
โอลคอน ทะเลสาบไบคาล
โอเนโคตัน, หมู่เกาะคูริล
รูดอลฟา, ฟรานซ์โจเซฟแลนด์
ปารามูชีร์, หมู่เกาะคูริล
เกาะไพโอเนียร์ เซเวียร์นายาเซมเลีย
เกาะโปปอฟ กลุ่มเกาะอูแฌนี
เกาะปูยาติน
เกาะเรเนเก้ กลุ่มเกาะอูแฌนี
เกาะรุสกี้ กลุ่มเกาะอูแฌนี
เกาะรุสกี้ กลุ่มเกาะนอร์เดนสกีโอลด์
เกาะซาฮาลิน
เกาะแซลม์, ฟรานซ์โจเซฟแลนด์
เกาะชมิดท์, เซเวียร์นายาเซมเลีย
เกาะเซเวอร์นี, โนวายาเซมลยา
ชิอาชโกตัน, หมู่เกาะคูริล
ชุมชู, หมู่เกาะคูริล
ซิมูชีร์, หมู่เกาะคูริล
โซโลเวตสกีเย
เกาะเตมีร์
เกาะยูชดิเนนิยา ขอบด้านเหนือของทะเลคารา
อุรุป, หมู่เกาะคูริล
เกาะอูชาคอฟ ขอบด้านเหนือของทะเลคารา
หมู่เกาะอุชคาน ทะเลสาบไบคาล
เกาะวาซิลีเยฟสกี, เซนต์ปีเตอส์เบิร์ก
วากาช
วิลเชก้า, ฟรานซ์โจเซฟแลนด์
เกาะวิเซ่ ขอบด้านเหนือของทะเลคารา
เกาะแรงเกล (วรานเกลยา)
เกาะยาย่า
เกาะยูนอสติ แม่น้ำอังการาในเมืองอีร์คุตสค์
เกาะยูจนีย์, โนวายาเซมลยา
เกาะโซคอฟ, หมู่เกาะเดอลอง
แหล่งข้อมูลอื่น

สถานีย่อยGeography
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Islands of Russia
| ด ค กรายชื่อเกาะของเอเชีย |
| --- | --- |
รัฐเอกราช:  กัมพูชา  กาตาร์  เกาหลีใต้  เกาหลีเหนือ  คาซัคสถาน  คีร์กีซสถาน  คูเวต  ญี่ปุ่น  จอร์เจีย  จอร์แดน  จีน  ซาอุดิอาระเบีย  ซีเรีย  ไซปรัส  ติมอร์-เลสเต  ตุรกี  เติร์กเมนิสถาน  ทาจิกิสถาน  ไทย  เนปาล  บรูไนดารุสซาลาม  บังกลาเทศ  บาห์เรน  ปากีสถาน  พม่า  ฟิลิปปินส์  ภูฏาน  มองโกเลีย  มัลดีฟส์  มาเลเซีย  เยเมน  รัสเซีย  ลาว  เลบานอน  เวียดนาม  ศรีลังกา  สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์  สิงคโปร์  อัฟกานิสถาน  อาร์มีเนีย  อาเซอร์ไบจาน  อินโดนีเซีย  อินเดีย  อิรัก  อิสราเอล  อิหร่าน  อียิปต์  อุซเบกิสถาน  โอมาน 
รัฐที่ได้รับการรับรองอย่างไม่สมบูรณ์:  เซาท์ออสซีเชีย  ไซปรัสเหนือ  ไต้หวัน  ปาเลสไตน์  อับคาเซีย 
เขตบริหารพิเศษ และเขตสังกัด:  เกาะคริสต์มาส  บริติชอินเดียนโอเชียนเทร์ริทอรี  มาเก๊า  หมู่เกาะโคโคส (คีลิง)  ฮ่องกง 
แม่แบบ:Russia topics
กระบวนการก่อตัวใหม่

กระบวนการก่อตัวใหม่ (อังกฤษ: Diagenesis) ในความหมายเชิงธรณีวิทยาและสมุทรศาสตร์  คือกระบวนการการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ, ทางเคมีหรือทางชีวภาพในระดับตะกอน ตั้งแต่ที่เริ่มมีการทับถมของตะกอนไปจนถึงหลังจากที่ตะกอนจับตัวกลายเป็นหิน ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับการ alteration หรือการแปรสภาพของหิน เนื่องจากการแปรสภาพมีความเกี่ยวข้องกับความดันและอุณหภูมิซึ่งจะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระดับแร่องค์ประกอบและเนื้อหิน
หลังจากเกิดกระบวนการการทับถมของตะกอนแล้ว ตะกอนได้ถูกแรงกดอัดแน่นกลายเป็นชั้นหินตะกอน เม็ดตะกอนซึ่งอาจรวมไปถึงเศษหินแตก ซากบรรพชีวินที่อยู่ในชั้นหินอาจถูกแทนที่ด้วยแร่อื่นๆและจะถูกเชื่อมประสานด้วย matrix ทำให้ช่องว่างหรือความเป็นรูพรุนของตะกอนลดลงซึ่งอยู่ในขั้นตอนของกระบวนการก่อตัวใหม่
การศึกษากระบวนการก่อตัวใหม่ ของหินนั้น ทำให้เข้าใจถึงกระบวนการทางเทคโทนิคส์ หรือวัฏจักรของของไหลที่เกี่ยวข้องกับชั้นหินนั้นๆ ซึ่งจะสามารถนำไปใช้ประโยชน์ในด้านการสำรวจหาแหล่งแร่หรือแหล่งปิโตรเลียมได้
จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหว

จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวคือตำแหน่งบนผิวโลกที่อยู่เหนือจุดโฟกัสของการเกิดแผ่นดินไหว (ศูนย์เกิดแผ่นดินไหว)
จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหว (อังกฤษ: epicenter, epicentre จาก ละติน: epicentrum หรือ กรีกโบราณ: ἐπίκεντρος) คือจุดบนผิวโลกที่อยู่เหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหว หรือจุดโฟกัส (ซึ่งเป็นจุดศูนย์กลางที่เกิดการถ่ายเทพลังงานเมื่อเกิดแผ่นดินไหว)
ตามที่ได้นิยามไปข้างต้น จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวเป็นจุดบนผิวโลกที่อยู่ในแนวดิ่งเหนือจุดที่รอยเลื่อนเกิดจากแตกหัก โดยทั่วไปจุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวนี้จะเป็นจุดที่เกิดความเสียหายสูงสุดเนื่องจากแผ่นดินไหว อย่างไรก็ดีสำหรับในแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ๆ ความยาวของการแตกหักของรอยเลื่อนสามารถกินระยะทางที่ยาวกว่าและก่อให้เกิดความเสียหายตลอดรอยเลื่อน ตัวอย่างเช่นแผ่นดินไหวขนาด 7.9 ในปี 2545 ที่เดนาลี อะแลสกา ซึ่งมีจุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวในบริเวณตะวันตกของรอยแตก แต่ความเสียหายสูงสุดกลับพบที่ระยะห่างออกไป 330 กิโลเมตร (210 ไมล์) ที่จุดสิ้นสุดของบริเวณรอยแตก
ความถ่วงจำเพาะ

ความถ่วงจำเพาะ (specific gravity, SG) คืออัตราส่วนระหว่างความหนาแน่นของสสารหนึ่ง ๆ ต่อความหนาแน่นของน้ำ เมื่อทั้งสองอย่างมีอุณหภูมิเท่ากัน ความถ่วงจำเพาะจึงเป็นปริมาณที่ไร้มิติ (ไม่มีหน่วย) วัตถุที่มีความถ่วงจำเพาะมากกว่าหนึ่ง หมายความว่าวัตถุนั้นมีความหนาแน่นมากกว่าน้ำ ดังนั้นวัตถุนั้นจะจมน้ำ (โดยไม่นับผลจากแรงตึงผิวของน้ำ) ในทางตรงข้าม หากความถ่วงจำเพาะน้อยกว่าหนึ่ง วัตถุนั้นจะลอยน้ำ
ความถ่วงจำเพาะเป็นกรณีหนึ่งของความหนาแน่นสัมพัทธ์ (relative density) ซึ่งเป็นอัตราส่วนของสสารอย่างอื่นที่อาจไม่ใช่น้ำ และมักใช้แทนความหมายของความถ่วงจำเพาะในงานเขียนทางวิทยาศาสตร์สมัยใหม่ การใช้ความถ่วงจำเพาะไม่เป็นที่นิยมในสาขาวิทยาศาสตร์ที่ต้องการความละเอียดสูง แต่ใช้ความหนาแน่นที่แท้จริงของสสารมากกว่า
ความถ่วงจำเพาะ SG หรือ ถ.พ. สามารถแสดงได้ด้วยสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ดังนี้
เมื่อ  \rho _{\mathrm {substance} }\, แทนความหนาแน่นของสสาร และ  \rho _{\mathrm {H} _{2}\mathrm {O} } แทนความหนาแน่นของน้ำ (อักษรกรีก ρ เป็นสัญลักษณ์แทนความหนาแน่น) แต่ความหนาแน่นของน้ำนั้นเปลี่ยนแปรไปตามอุณหภูมิและความดัน จึงกำหนดให้ความถ่วงจำเพาะใช้ความหนาแน่นที่อุณหภูมิ 4°C (39.2°F) และความดันบรรยากาศปกติ (standard atmosphere) 1 atm ซึ่งในกรณีนี้จะได้  \rho _{\mathrm {H} _{2}\mathrm {O} } เท่ากับ 1000 kg·m−3 ในหน่วยเอสไอ
หากกำหนดความถ่วงจำเพาะของสสารหนึ่งมาให้ ความหนาแน่นที่แท้จริงจึงสามารถคำนวณได้โดยการแปลงสูตรด้านบน
ในบางโอกาส สสารอย่างอื่นที่ถูกอ้างถึงนอกเหนือจากน้ำก็ได้ระบุเอาไว้ (เช่น อากาศ) ซึ่งในกรณีดังกล่าวความถ่วงจำเพาะจะหมายถึงความหนาแน่นที่สัมพันธ์กับสสารนั้นด้วย
เนื่องจากความถ่วงจำเพาะถูกนิยามให้เป็นปริมาณที่ไร้มิติ จึงไม่ขึ้นอยู่กับหน่วยของความหนาแน่นที่ใช้ (ไม่ว่าจะเป็น slugs·ft−3 หรือ kg·m−3) อย่างไรก็ตาม ความหนาแน่นทั้งสองจะต้องสามารถแปลงให้เป็นหน่วยเดียวกันก่อนคำนวณหาอัตราส่วน
ตัวอย่าง

ไม้บัลซา มีความถ่วงจำเพาะประมาณ 0.2
อะลูมิเนียม มีความถ่วงจำเพาะประมาณ 2.7
ตะกั่ว มีความถ่วงจำเพาะประมาณ 11.35
ดูเพิ่ม

แรงลอยตัว (buoyancy)
ไฮโดรมิเตอร์ (hydrometer)
กลศาสตร์ของไหล (fluid mechanics)
pycnometer
แหล่งข้อมูลอื่น

Fundamentals of Fluid Mechanics Wiley, B.R. Munson, D.F. Young & T.H. Okishi
Introduction to Fluid Mechanics Fourth Edition, Wiley, SI Version, R.W. Fox & A.T. McDonald
Thermodynamics: An Engineering Approach Second Edition, McGraw-Hill, International Edition, Y.A. Cengel & M.A. Boles
เทือกเขากลางสมุทร

ตำแหน่งการกระจายตัวทางภูมิศาสตร์ของเทือกเขากลางสมุทรของโลก จาก USGS
การก่อตัวของเทือกเขากลางสมุทร
 หินหนืดจะแทรกมาตามรอยแยกก่อให้เกิดเป็นเทือกเขา จากนั้นเปลือกโลกที่เก่ากว่าจะถูกผลักออกไปด้านข้าง
เปลือกโลกใต้มหาสมุทรเกิดขึ้นที่เทือกเขากลางสมุทร ขณะที่ธรณีภาคชั้นนอกมุดลงไปยังฐานธรณีภาคที่ร่องลึกก้นสมุทร
เทือกเขากลางสมุทร (อังกฤษ: mid-oceanic ridge) คือแนวเทือกเขาใต้ทะเลโดยจะมีแนวร่องหุบที่รู้จักกันในนามของร่องแยก (rift) ที่สันของแนวเทือกเขาซึ่งเกิดขึ้นจากกระบวนการธรณีแปรสัณฐาน  รูปแบบของเทือกเขากลางสมุทรนี้เป็นลักษณะที่รู้จักกันว่าเป็นแนว “ศูนย์กลางของการแยกแผ่ขยายออก” ซึ่งเป็นการแผ่ขยายออกของแผ่นเปลือกโลกภาคพื้นสมุทร การยกตัวของพื้นมหาสมุทรเป็นผลเนื่องมาจากกระแสการพาความร้อน (convection currents) ซึ่งเป็นการดันตัวขึ้นมาของหินหนืดจากชั้นฐานธรณีภาคตามแนวที่อ่อนตัวของพื้นมหาสมุทรโดยการปะทุขึ้นมาในรูปของลาวา เกิดเป็นเปลือกโลกใหม่เมื่อเย็นตัวลง เทือกเขากลางสมุทรเป็นแนวขอบเขตรอยต่อระหว่างแผ่นเปลือกโลกสองแผ่น และถือกันว่าเป็นแนวแผ่นเปลือกโลกแยกตัว
เทือกเขากลางสมุทรของโลกมีการเชื่อมต่อกันเกิดเป็นระบบแนวเทือกเขากลางสมุทรระบบหนึ่งของทุก ๆ มหาสมุทรทำให้ระบบเทือกเขากลางสมุทรเป็นแนวเทือกเขาที่ยาวที่สุดของโลก แนวเทือกเขาที่ยาวต่อเนื่องกันนี้รวมกันแล้วมีความยาวทั้งสิ้นถึง 80,000 กิโลเมตร
ลักษณะสัณฐาน

ในทางธรณีวิทยาแล้วเทือกเขากลางสมุทรนั้นมีพลังด้วยการมีหินหนืดใหม่ ๆ ถูกดันตัวขึ้นมาบนพื้นมหาสมุทรและเข้าไปในชั้นเปลือกโลกบริเวณใกล้ ๆ กับแนวสันกลาง หินหนืดที่เย็นตัวลงจะตกผลึกเกิดเป็นเปลือกโลกใหม่ของหินบะซอลต์และแกรโบร
หินที่ประกอบเป็นชั้นเปลือกโลกใต้พื้นท้องทะเลจะมีอายุอ่อนที่สุดตรงบริเวณสันกลางและอายุจะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ตามระยะทางจากแนวสันกลางออกไป หินหนืดที่มีองค์ประกอบเป็นหินบะซอลต์ได้ดันตัวขึ้นมาที่แนวสันกลางเพราะว่าหินอัคนีด้านใต้จากชั้นเนื้อโลกมีการหลอมเหลวและขยายตัว
เปลือกโลกใต้มหาสมุทรประกอบไปด้วยหินที่มีอายุอ่อนกว่าอายุของโลกมาก โดยชั้นเปลือกโลกทั้งหมดในแอ่งมหาสมุทรจะมีอายุอ่อนกว่า 200 ล้านปี เปลือกโลกมีการเกิดขึ้นใหม่ในอัตราคงที่ที่สันกลางสมุทร การเคลื่อนที่ออกจากเทือกเขากลางสมุทรทำให้ความลึกของมหาสมุทรเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยส่วนที่ลึกที่สุดคือร่องลึกก้นสมุทร ขณะที่ชั้นเปลือกโลกใต้มหาสมุทรเคลื่อนที่ออกจากสันกลางนั้น หินเพริโดไทต์ในชั้นเนื้อโลกที่อยู่ด้านใต้เกิดการเย็นตัวลงมีสภาพที่แข็งแกร่งขึ้น ชั้นเปลือกโลกและหินเพริโดไทต์ที่อยู่ด้านใต้นี้ทำให้เกิดธรณีภาคชั้นนอกใต้มหาสมุทร
กระบวนการเกิด

มีอยู่ 2 กระบวนการคือ การดันของเทือกเขากลางสมุทร (ridge-push) และการดึงของแผ่นเปลือกโลก (slab-pull) ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดการเคลื่อนที่แยกออกจากเทือกเขากลางสมุทรแต่ก็ยังมีสิ่งที่ไม่แน่ชัดว่ากระบวนการไหนจะโดดเด่นกว่ากัน กระบวนการดันของเทือกเขากลางสมุทรนั้นเกิดขึ้นเมื่อน้ำหนักของเทือกเขาผลักส่วนที่เป็นแผ่นเปลือกโลกภาคพื้นสมุทรให้เคลื่อนที่ออกไปจากแนวสันกลางปรกติจะผลักจนไปมุดลงที่แนวร่องลึกก้นทะเล ที่แนวมุดตัวนี้กระบวนการดึงของแผ่นเปลือกโลกจะเกิดขึ้น กระบวนการนี้เกิดขึ้นง่าย ๆ เพียงน้ำหนักของแผ่นเปลือกโลกที่มุดตัวลงไปนั้นได้เกิดการดึงลงไปด้านล่างด้วยน้ำหนักของมันและลากแผ่นเปลือกโลกภาคพื้นสมุทรด้านบนให้เคลื่อนที่ตามไปด้วย
อีกกระบวนการหนึ่งที่ได้ถูกเสนอขึ้นมาว่ามีผลต่อการเกิดแผ่นเปลือกโลกภาคพื้นสมุทรใหม่ที่บริเวณเทือกเขากลางสมุทรก็คือการหมุนวนของเนื้อโลก (mantle conveyor) อย่างไรก็ตามได้มีการศึกษาพบว่าส่วนด้านบนสุดของชั้นเนื้อโลกนั้นมีคุณสมบัติเป็นพลาสติกมากเกินไปที่จะทำให้เกิดการเสียดทานอย่างเพียงพอที่จะดึงแผ่นธรณีภาคชั้นนอกใต้มหาสมุทรให้เคลื่อนที่ตามไปได้ มากไปกว่านั้นการดันตัวขึ้นมาของหินหนืดที่ทำให้หินหนืดเกิดที่ใต้เทือกเขากลางสมุทรดูเหมือนว่าจะเกี่ยวข้องเฉพาะในส่วนของ 400 กิโลเมตรทางด้านบนเท่านั้น ตัวเลขความลึกนี้ได้มาจากข้อมูลคลื่นไหวสะเทือนและจากรอยสัมผัสไม่ต่อเนื่องของคลื่นไหวสะเทือนที่ระดับความลึกประมาณ 400 กิโลเมตร การดันตัวขึ้นมาของเนื้อโลกในระดับตื้นบริเวณใต้เทือกเขากลางสมุทรดังกล่าวทำให้เชื่อได้ว่ากระบวนการดึงของแผ่นเปลือกโลกน่าจะมีอิทธิพลมากกว่า ทั้งนี้มีแผ่นเปลือกโลกที่ใหญ่ที่สุดของโลกบางแผ่นเช่นแผ่นอเมริกาเหนือที่กำลังเคลื่อนที่อยู่นั้นแต่กลับยังไม่ทราบว่าเกิดการมุดตัวที่ไหน
อัตราการเกิดวัตถุใหม่ที่เทือกเขากลางสมุทรรู้จักกันว่าเป็นอัตราการแยกแผ่ออกไปและโดยทั่วไปจะวัดกันเป็นมิลลิเมตรต่อปี อัตราการแยกแผ่ออกไปจะแบ่งย่อยเป็น 3 ระดับคือ เร็ว ปานกลาง และช้า ซึ่งโดยทั่วไปจะมีค่าเป็นมากกว่า 100 มม/ปี 100 ถึง 55 มม/ปี และ 55 ถึง 20 มม/ปี ตามลำดับ อัตราการแยกแผ่ออกไปของมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือมีค่าประมาณ 25 มม./ปี ขณะที่ในย่านมหาสมุทรแปซิฟิกจะอยู่ระหว่าง 80 – 120 มม/ปี อัตราการแยกแผ่ออกไปที่น้อยกว่า 20 มม/ปี ถือว่าเป็นอัตราที่ช้ามาก (อย่างเช่น เทือกเขาแกกเกลในมหาสมุทรอาร์กติกและทางตะวันตกเฉียงใต้ของมหาสมุทรอินเดีย) ที่ทำให้เกิดมุมมองของการก่อเกิดชั้นเปลือกโลกที่แตกต่างมากกว่าการแผ่แยกออกไปที่มีอัตราที่เร็วกว่า
ระบบเทือกเขากลางสมุทรก่อให้เกิดแผ่นเปลือกโลกภาคพื้นสมุทร ขณะที่หินหนืดปะทุขึ้นมาและเย็นตัวลงใต้จุดคูรีจะตกผลึกเป็นหินบะซอลต์ที่บริเวณเทือกเขากลางสมุทร ทิศทางของสนามแม่เหล็กของออกไซด์เหล็ก-ไททาเนียมที่ถูกบันทึกอยู่ในออกไซด์เหล่านั้นจะขนานไปกับสนามแม่เหล็กโลก ทิศทางการวางตัวของออกไซด์ดังกล่าวจะถูกบันทึกไว้ในชั้นเปลือกโลกและจะถือว่าเป็นการบันทึกสนามแม่เหล็กโลกไปตามกาลเวลา เนื่องจากสนามแม่เหล็กมีการสลับทิศทางเป็นช่วง ๆ เป็นจังหวะที่ไม่แน่นอนตลอดประวัติของมัน รูปแบบการสลับขั้วแม่เหล็กในชั้นเปลือกโลกใต้มหาสมุทรจึงสามารถใช้ระบุอายุของหินได้ และรูปแบบการสลับขั้วพร้อมกับการตรวจวัดอายุของชั้นเปลือกโลกใต้มหาสมุทรนั้นทำให้ทราบประวัติการเปลี่ยนแปลงของสนามแม่เหล็กโลกได้
การค้นพบ

เนื่องจากโดยทั่วไปแล้วเทือกเขากลางสมุทรจะจมอยู่ใต้ทะเลลึกจึงไม่เป็นที่รู้จักกันจนกระทั่งทศวรรษที่ 1950 เมื่อถูกค้นพบเนื่องมาจากการสำรวจพื้นท้องมหาสมุทรโดยเรือวิจัย
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรือวิจัยเวม่าซึ่งเป็นเรือสำรวจโลกลามอนต์-โดเฮอร์ทีของมหาวิทยาลัยโคลัมเบียได้ทำการสำรวจแนวขวางมหาสมุทรแอตแลนติกได้ทำการบันทึกข้อมูลพื้นผิวมหาสมุทร คณะสำรวจนำโดยแมรี ธาร์พ และบรูซ ฮีเซนได้ทำการวิเคราะห์ข้อมูลและสรุปว่ามีแนวเทือกเขาใหญ่อยู่ตรงกลางของมหาสมุทรแอตแลนติก แนวเทือกเขาดังกล่าวถูกตั้งชื่อว่าเทือกเขากลางสมุทรแอตแลนติกซึ่งยังถือว่าเป็นส่วนที่มีชื่อเสียงที่สุดของเทือกเขากลางสมุทร ถือเป็นเหตุผลของการใช้คำว่า “กลางสมุทร” ในหัวข้อบทความนี้เนื่องด้วยมีเพียงที่แอตแลนติกเท่านั้นที่ระบบเทือกเขาอยู่ตรงกลางของมหาสมุทร
ในครั้งแรกนั้นมันถูกคิดว่าเป็นลักษณะเฉพาะที่พบได้ในมหาสมุทรแอตแลนติกเนื่องด้วยยังไม่เคยมีการค้นพบลักษณะเป็นแนวเทือกเขายาวต่อเนื่องอยู่ใต้ทะเลในลักษณะนี้มาก่อน อย่างไรก็ตามเมื่อทำการสำรวจพื้นมหาสมุทรไปทั่วโลกพบว่าทุก ๆ มหาสมุทรก็มีลักษณะของเทือกเขากลางสมุทรในลักษณะนี้เช่นกัน
ผลกระทบ

อัลเฟรด เวเกเนอร์ได้เสนอทฤษฎีทวีปเคลื่อนในปี ค.ศ. 1912 อย่างไรก็ตามทฤษฎีนี้ไม่เป็นที่ยอมรับกันในหมู่นักธรณีวิทยา เนื่องจากไม่มีคำอธิบายถึงกลไกลที่ว่าทวีปสามารถลู่ไถลไปบนแผ่นเปลือกโลกภาคพื้นสมุทรได้อย่างไร และทฤษฎีนี้ก็ถูกลืมเลือนไป
ภายหลังการค้นพบเทือกเขากลางสมุทรในทศวรรษที่ 1950 บรรดานักธรณีวิทยาก็ต้องเผชิญกับภารกิจใหม่ที่จะต้องอธิบายว่าโครงสร้างทางธรณีวิทยาอย่างเทือกเขากลางสมุทรนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร ในทศวรรษที่ 1960 นักธรณีวิทยาได้มีการค้นพบและมีการนำเสนอกลไกลของการแยกแผ่ออกไปของแผ่นเปลือกโลกภาคพื้นสมุทร เพลตเทคโทนิกเป็นการอธิบายที่เหมาะสมในเรื่องของการแยกแผ่ออกไปของแผ่นเปลือกโลกภาคพื้นสมุทรและการยอมรับกันอย่างกว้างขวางในเรื่องเพลตเทคโทนิกของนักธรณีวิทยานี้ยังผลทำให้ถูกใช้เป็นแบบฉบับในการคิดในทางธรณีวิทยา
มีการประมาณการกันว่าปีหนึ่ง ๆ จะมีการปะทุของภูเขาไฟถึง 20 ครั้งตามแนวเทือกเขากลางสมุทรของโลกและทุก ๆ ปีจะเกิดพื้นท้องทะเลใหม่เพิ่มเติมขึ้นประมาณ 2.5 ตารางกิโลเมตรจากกระบวนการนี้ กล่าวคือจะมีการเกิดเปลือกโลกหนา 1 ถึง 2 กิโลเมตรหรือคิดเป็นปริมาตรประมาณ 4 ลูกบาศก์กิโลเมตรเพิ่มขึ้นทุก ๆ ปี[ต้องการอ้างอิง]
รายชื่อเทือกเขากลางสมุทร

เทือกเขาชิลี
เทือกเขาโคโคส
เทือกเขาแปซิฟิกตะวันออก
เทือกเขาเอ๊กพลอเรอร์
เทือกเขาแกกเกล (เทือกเขากลางสมุทรอาร์กติก)
เทือกเขากอร์ดา
เทือกเขาจวนเดอฟูก้า
เทือกเขากลางสมุทรแอตแลนติก
เทือกเขาแปซิฟิก-แอนตาร์กติก
เทือกเขาเรย์กจาเนส
เทือกเขาอินเดียกลาง
เทือกเขาอินเดียตะวันออกเฉียงใต้
เทือกเขาอินเดียตะวันตกเฉียงใต้
รายชื่อเทือกเขากลางสมุทรโบราณ

เทือกเขาฟีนิกซ์
เทือกเขาอิซานากิ
เทือกเขากูลา-ฟาราลลอน
เทือกเขาแปซิฟิก-กูลา
เทือกเขาแปซิฟิก-ฟาราลลอน
เทือกเขาเบลลิงชอเสน
เทือกเขาอีเกอร์
แผ่นเปลือกโลกตามการแปรสัณฐานแผ่นธรณีภาค
วินด์เบรกเกอร์

ระวังสับสนกับ วินด์ เบรกเกอร์ (มันฮวา)
| --- | --- |
วินด์เบรกเกอร์
แนว: การผจญภัย ศิลปะการต่อสู้ แยงกี้
มังงะ
เขียนโดย: ซาโตรุ นิอิ
สำนักพิมพ์: โคดันชะ
สำนักพิมพ์ภาคภาษาไทย: ฟีนิกซ์
ในเครือ: แมกกาซีนพ็อกเก็ต
นิตยสาร: กระเป๋านิตยสาร
กลุ่มเป้าหมาย: โชเน็ง
วางจำหน่ายตั้งแต่: 13 มกราคม พ.ศ. 2564 – ปัจจุบัน
จำนวนเล่ม:  18    12
อนิเมะโทรทัศน์
กำกับโดย: โทชิฟูมิ อากาอิ
เขียนบทโดย: ฮิโรชิ เซโกะ
ดนตรีโดย: เรียว ทาคาฮาชิ
สตูดิโอ: โคลเวอร์เวิกส์
ถือสิทธิ์โดย: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มิวส์ คอมมิวนิเคชัน
เครือข่าย: JNN (MBS, TBS)
ฉาย:  5 เมษายน พ.ศ. 2567  – ปัจจุบัน
ตอน: 13
วินด์เบรกเกอร์ เป็นซีรีส์มังงะญี่ปุ่นที่เขียนและวาดภาพประกอบโดยซาโตรุ นิอิ เริ่มตีพิมพ์บนเว็บไซต์ Magazine Pocket ของสำนักพิมพ์โคดันชะในเดือนมกราคม 2021 ณ เดือนพฤษภาคม 2024 การ์ตูนเรื่องนี้ได้ถูกตีพิมพ์เป็นฉบับรวมเล่ม (ทังโกบง) ทั้งหมด 17 เล่ม ซีรีส์อนิเมะทางโทรทัศน์ที่ผลิตโดยสตูดิโอโคลเวอร์เวิกส์ ออกอากาศตั้งแต่เดือนเมษายนถึงมิถุนายน พ.ศ. 2567 ฤดูกาลที่สองมีกำหนดการออกอากาศในเดือนเมษายน พ.ศ. 2568
เนื้อเรื่อง

ตั้งแต่เด็ก ฮารูกะ ซากูระ มักถูกมองว่าเป็นคนนอกกลุ่ม เนื่องจากรูปลักษณ์ที่แตกต่างจากคนทั่วไปและขาดทักษะในการเข้าสังคม อย่างไรก็ตาม การถูกปฏิบัติอย่างโหดร้ายทำให้เขาเป็นนักสู้ที่มีฝีมือซึ่งเป็นสิ่งเดียวที่เขายึดถือ ซากูระตัดสินใจเข้าเรียนที่โรงเรียนฟูรินเพราะได้ยินข่าวลือว่าโรงเรียนแห่งนี้ให้ความสำคัญกับความแข็งแกร่งมากกว่าผลการเรียน ซากูระจึงตั้งเป้าหมายไว้เพียงอย่างเดียว นั่นคือการเป็นนักเรียนที่เก่งที่สุดของโรงเรียน
หลังจากเข้าไปเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ทะเลาะวิวาทบนท้องถนนก่อนวันเข้าเรียนเพียง 1 วัน ซากูระก็ได้พบกับกลุ่มนักเรียนที่กำลังจะเข้าเรียนในโรงเรียนเดียวกัน
สื่อ > มังงะ

เขียนและวาดภาพประกอบโดยซาโตรุ นิอิ ซีรีส์นี้เริ่มตีพิมพ์ในเว็บไซต์ Magazine Pocket ของสำนักพิมพ์โคดันชะเมื่อวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2564 ณ เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2567 การ์ตูนเรื่องนี้ได้ถูกตีพิมพ์เป็นฉบับรวมเล่ม (ทังโกบง) ทั้งหมด 17 เล่ม
ในเดือนมีนาคม 2022 สำนักพิมพ์โคดันชะ สหรัฐได้ประกาศว่าพวกเขาได้รับลิขสิทธิ์ซีรีส์นี้สำหรับการตีพิมพ์ภาษาอังกฤษแบบดิจิทัล โดยได้เริ่มตีพิมพ์ฉบับภาษาอังกฤษแบบดิจิทัลเมื่อวันที่ 26 เมษายน 2022 อนิเมะเอ็นวายซี, สำนักพิมพ์โคดันชะ สหรัฐ ประกาศว่าจะเริ่มเผยแพร่ฉบับพิมพ์ในช่วงปลายปี2023
สื่อ > มังงะ > เล่ม

| # | วันที่ออกจำหน่ายต้นฉบับ | ISBN ต้นฉบับ | วันที่ออกจำหน่ายภาษาไทย | ISBN ภาษาไทย |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  7 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 | 978-4-06-522979-8 | 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 | 978-616-464-685-8 |
| 2 |  9 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 | 978-4-06-524015-1 | 18 มีนาคม พ.ศ. 2565 | 978-616-464-690-2 |
| 3 |  9 กันยายน พ.ศ. 2564 | 978-4-06-524849-2 | 8 มิถุนายน พ.ศ. 2565 | 978-616-464-766-4 |
| 4 |  9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 | 978-4-06-525995-5 | 17 สิงหาคม พ.ศ. 2565 | 978-616-464-834-0 |
| 5 |  7 มกราคม พ.ศ. 2565 | 978-4-06-526596-3 | 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 | 978-616-464-913-2 |
| 6 |  9 มีนาคม พ.ศ. 2565 | 978-4-06-527281-7 | 18 เมษายน พ.ศ. 2566 | 978-616-599-054-7 |
| 7 |  9 มิถุนายน พ.ศ. 2565 | 978-4-06-528174-1 | มิถุนายน พ.ศ. 2566 | — |
| 8 |  9 สิงหาคม พ.ศ. 2565 | 978-4-06-528846-7 | กันยายน พ.ศ. 2566 | — |
| 9 |  7 ตุลาคม พ.ศ. 2565 | 978-4-06-529412-3 | ธันวาคม พ.ศ. 2566 | 978-616-599-532-0 |
| 10 |  6 มกราคม พ.ศ. 2566 | 978-4-06-530343-6 | มกราคม พ.ศ. 2567 | 978-616-599-533-7 |
| 11 |  7 เมษายน พ.ศ. 2566 | 978-4-06-531234-6 | พฤษภาคม พ.ศ. 2567 | — |
| 12 |  8 มิถุนายน พ.ศ. 2566 | 978-4-06-531879-9 | กรกฎาคม พ.ศ. 2567 | — |
| 13 |  8 สิงหาคม พ.ศ. 2566 | 978-4-06-532670-1 | กันยายน พ.ศ. 2567 | — |
| 14 |  9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2566 | 978-4-06-533549-9 | ธันวาคม พ.ศ. 2567 | — |
| 15 |  9 มกราคม พ.ศ. 2567 | 978-4-06-534179-7 | มีนาคม พ.ศ. 2568 | — |
| 16 |  8 มีนาคม พ.ศ. 2567 | 978-4-06-534870-3 | มีนาคม พ.ศ. 2568 | — |
| 17 |  9 พฤษภาคม พ.ศ. 2567 | 978-4-06-535507-7 | — | — |
| 18 |  7 สิงหาคม พ.ศ. 2567 | 978-4-06-536127-6 | — | — |
| 19 |  8 ตุลาคม พ.ศ. 2567 | 978-4-06-537189-3 | — | — |
สื่อ > อนิเมะ

อนิเมะโทรทัศน์ ดัดแปลงโดยสตูดิโอโคลเวอร์เวิกส์ได้รับการประกาศเมื่อวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2566 กำกับโดยโทชิฟูมิ อากาอิเขียนบทโดยฮิโรชิ เซโกะออกแบบตัวละครโดยไทชิ คาวาคามิ และแต่งเพลงโดยเรียว ทากาฮาชิ เพลงประกอบตอนจบคือ "มูเทกิ" (無敵) ขับร้องโดย Young Kee ซีรีส์ นี้มีกำหนดฉายรอบปฐมทัศน์ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2567 บน เครือข่ายSuper Animeism TurbในเครือJNN รวมถึง MBSและTBS มิวส์ คอมมิวนิเคชันได้รับลิขสิทธิ์ซีรีส์นี้ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
หลังจากการออกอากาศตอนจบของฤดูกาลแรก มีการประกาศฤดูกาลที่สองและมีกำหนดออกอากาศในเดือนเมษายน พ.ศ. 2568
สื่อ > อนิเมะ > รายชื่อตอน

| ตอน | ชื่อ  | กำกับโดย | เขียนโดย | สตอรีบอร์ดโดย | วันที่ฉายครั้งแรก |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | "ซากุระกับฟูริน" Transliteration: "Sakura to Fūrin" (ญี่ปุ่น: サクラとフウリン) | โทชิฟูมิ อากาอิ | ฮิโรชิ เซโกะ ชิโอริ ทานากะ | โทชิฟูมิ อากาอิ | 5 เมษายน 2567 (2567-04-05) |
| 2 | "ฮีโร่ที่ใฝ่ฝัน" Transliteration: "Akogare no Hīrō" (ญี่ปุ่น: 憧れのヒーロー) | ชินอิจิโร่ อูเอดะ | ฮิโรชิ เซโกะ  ชิโอริ ทานากะ | โทชิฟูมิ อากาอิ | 12 เมษายน 2567 (2567-04-12) |
| 3 | "ชายผู้อยู่จุดสูงสุด" Transliteration: "Itadaki Ni Tatsu Otoko" (ญี่ปุ่น: 頂に立つ男) | อากิฮิโตะ สุโด | ฮิโรชิ เซโกะ  ชิโอริ ทานากะ | อากิฮิโตะ สุโด | 19 เมษายน 2567 (2567-04-19) |
| 4 | "การปะทะ" Transliteration: "Shōtotsu" (ญี่ปุ่น: 衝突) | คาซึกิ โอฮาชิ | ฮิโรชิ เซโกะ  ชิโอริ ทานากะ | คาซึกิ โอฮาชิ | 26 เมษายน 2567 (2567-04-26) |
| 5 | "ผู้ชายใจดี" Transliteration: "Yasashī Otoko" (ญี่ปุ่น: 優しい男) | ไทโตะ คาวาคามิ | ฮิโรชิ เซโกะ  ชิโอริ ทานากะ | ไทโตะ คาวาคามิ | 3 พฤษภาคม 2567 (2567-05-03) |
| 6 | "เดินตามแผ่นหลังนั้น" Transliteration: "Sono Senaka o Otte" (ญี่ปุ่น: その背中を追って) | ทากาชิ ยาสุอิ | ฮิโรชิ เซโกะ  ชิโอริ ทานากะ | โยริยาสุ โคงาวะ | 10 พฤษภาคม 2567 (2567-05-10) |
| 7 | "การต่อสู้ที่แพ้ไม่ได้" Transliteration: "Make Rarenai Tatakai" (ญี่ปุ่น: 負けられない戦い) | โทโมกิ นากาโนะ | ฮิโรชิ เซโกะ  ชิโอริ ทานากะ | ทากาฮิโระ มิอุระ | 17 พฤษภาคม 2567 (2567-05-17) |
| 8 | "สืบทอดความคิด" Transliteration: "Omoi o Tsuide" (ญี่ปุ่น: 思いを継いで) | ชินอิจิโร่ อูเอดะ | ฮิโรชิ เซโกะ  ชิโอริ ทานากะ | โทโมฮิสะ ทางูจิ | 24 พฤษภาคม 2567 (2567-05-24) |
| 9 | "วิถีของอุเมมิยะ" Transliteration: "Umemiya no Ryūgi" (ญี่ปุ่น: 梅宮の流儀) | ไทอิชิ คาวาคามิ | ฮิโรชิ เซโกะ  ชิโอริ ทานากะ | คัตสึฮิโกะ คิทาดะ | 31 พฤษภาคม 2567 (2567-05-31) |
| 10 | "การสนทนา" Transliteration: "Taiwa" (ญี่ปุ่น: 対話) | โยชิกิ คิไต | ฮิโรชิ เซโกะ  ชิโอริ ทานากะ | โยริยาสุ โคงาวะ | 7 มิถุนายน 2567 (2567-06-07) |
| 11 | "เพื่อนร่วมชั้นใหม่" Transliteration: "Aratana Kyūyū" (ญี่ปุ่น: 新たな級友) | คาซึกิ โอฮาชิ | ฮิโรชิ เซโกะ  ชิโอริ ทานากะ | คาซึกิ โอฮาชิ | 14 มิถุนายน 2567 (2567-06-14) |
| 12 | "ผู้เป็นที่พึ่ง" Transliteration: "Tayora Reru Mono" (ญี่ปุ่น: 頼られる者) | สึรุมิ มุโคยามะ | ฮิโรชิ เซโกะ  ชิโอริ ทานากะ | อากิฮิโตะ สุโด | 21 มิถุนายน 2567 (2567-06-21) |
| 13 | "เพื่อสหาย" Transliteration: "Tomo no Tame" (ญี่ปุ่น: 友のため) | ฮิเดโทชิ ทากาฮาชิ | ฮิโรชิ เซโกะ  ชิโอริ ทานากะ | โทชิฟูมิ อากาอิ | 28 มิถุนายน 2567 (2567-06-28) |
กระแสตอบรับ

ซีรีส์นี้อยู่ในอันดับที่ 20 ในงาน Next Manga Award ปี พ.ศ. 2564 ในหมวดมังงะบนเว็บ ที่AnimeJapan 2022 ซีรีส์นี้อยู่ในอันดับที่ 9 ในแบบสำรวจความคิดเห็นที่ผู้คนอยากเห็นการ์ตูนแอนิเมชั่นเรื่องใด
ภายในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 ซีรีส์นี้ขายได้มากกว่า 1.22 ล้านเล่มทั้งเวอร์ชันดิจิทัลและฉบับพิมพ์