stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร
ตราแผ่นดิน

บทความหลัก: ตราแผ่นดินของสหราชอาณาจักร
ตราแผ่นดินของสหราชอาณาจักร โล่ในตราแบ่งเป็นสี่ส่วน ในส่วนที่หนึ่งหรือช่องบนซ้าย และส่วนที่สี่หรือช่องล่างขวาเป็นตราสิงห์สามตัวที่เป็นสัญลักษณ์ของอังกฤษ ในส่วนที่สองหรือช่องบนขวาเป็นสิงห์ยืนในกรอบล้อมด้วยสัญลักษณ์ดอกลิลลี ที่เป็นสัญลักษณ์ของสกอตแลนด์ และในส่วนที่สามหรือช่องล่างซ้ายเป็นฮาร์ปเกลลิก (Clàrsach) ที่เป็นสัญลักษณ์ของไอร์แลนด์ เครื่องยอด (crest) เป็นสิงห์ยืนหันหน้าหน้าสวมมงกุฎอิมพีเรียลสเตตบนหัวและยืนบนสัญลักษณ์ของมงกุฎเดียวกัน ประคองข้าง (Supporters) ด้านซ้ายเป็นสิงห์ยืนผงาดสวมมงกุฎ ประคองข้างด้านขวาเป็นยูนิคอร์นเงินแห่งสกอตแลนด์ มีคำขวัญของพระมหากษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักรที่ส่วนล่างของตรา ข้อความว่า "Dieu et mon droit" (ฝรั่งเศส: "God and my Right") “พระเจ้าและสิทธิแห่งข้า” และคำขวัญของเครื่องราชอิสริยาภรณ์การ์เตอร์ที่บริเวณโดยรอบโล่ในตราข้อความว่า "Honi soit qui mal y pense". (Old French: "Shame be to him who thinks evil of it") “ความละอายจงมาสู่ผู้คิดร้าย”
ส่วนในสกอตแลนด์ สมเด็จพระราชินีนาถทรงใช้ตราแผ่นดินที่มีลักษณะแตกต่างออกไป โดยโล่ในตราในส่วนที่หนึ่งและส่วนที่สี่จะเป็นสัญลักษณ์ของสกอตแลนด์ ในส่วนที่สองเป็นสัญลักษณ์ของอังกฤษ ในส่วนที่สามเป็นสัญลักษณ์ของไอร์แลนด์ มีคำขวัญที่ส่วนล่างของตรา ข้อความว่า "Nemo me impune lacessit". (ลาติน: "No-one provokes me with impunity") และคำขวัญที่บริเวณด้านบนของตราข้อความว่า "In Defens" (เป็นคำย่อมาจาก "In My Defens God Me Defend") ประคองข้างด้านซ้ายเป็นยูนิคอร์นเงินแห่งสกอตแลนด์ ประคองข้างด้านขวาเป็นสิงห์ยืนผงาดสวมมงกุฎ
ธงพระราชอิสริยศ ธงมหาราชของกษัตริย์จะมีลักษณะคล้ายคลึงกับตราแผ่นดิน โดยธงประจำพระราชวงศ์สำหรับใช้ทึ่อื่นตามปกติ (ธงนี้เป็นธงพระอิสริยยศสำหรับพระมหากษัตริย์ทุกรัชกาล) ในส่วนที่หนึ่งหรือช่องบนซ้าย และส่วนที่สี่หรือช่องล่างขวาเป็นตราสิงห์สามตัวที่เป็นสัญลักษณ์ของอังกฤษ ในส่วนที่สองหรือช่องบนขวาเป็นสิงห์ยืนในกรอบล้อมด้วยสัญลักษณ์ดอกลิลลีที่เป็นสัญลักษณ์ของสกอตแลนด์  และในส่วนที่สามหรือช่องล่างซ้ายเป็นฮาร์ปเกลลิก (Clàrsach) ที่เป็นสัญลักษณ์ของไอร์แลนด์ ส่วนธงมหาราชสำหรับใช้ในสกอตแลนด์จะมีลักษณะแตกต่างกันคือ จะกลับเอาสัญลักษณ์สิงโตสกอตเเลนด์ขึ้นมาเป็นสัญลักษณ์ส่วนหลักแทนที่อังกฤษ ในส่วนที่หนึ่งและส่วนที่สี่จะเป็นสัญลักษณ์ของสกอตแลนด์ ในส่วนที่สองเป็นสัญลักษณ์ของอังกฤษ ในส่วนที่สามเป็นสัญลักษณ์ของไอร์แลนด์
เมื่อพระองค์ไม่ได้ทรงพำนักอยู่ในพระราชวังบักกิงแฮม ปราสาทวินด์เซอร์ และพระตำหนักซานดริงแฮม ธงชาติสหราชอาณาจักร จะถูกชักขึ้น สำหรับที่พระราชวังฮอลีรูด  และปราสาทแบลมอรัล  จะใช้ธงหลวงของสก็อตเเลนด์ (Royal  banner of Scotland) ขึ้นแทน
สารานุกรม

Ashley, Mike (1998). The Mammoth Book of British Kings and Queens. Robinson. ISBN 1-84119-096-9.
Bagehot, Walter (2001).  Smith, Paul (บ.ก.). The English Constitution. Cambridge University Press.
Brazier, Rodney (1997). Ministers of the Crown. Oxford University Press.
Brock, Michael (September 2004; online edition, January 2008). "William IV (1765–1837)". Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press. Retrieved 22 April 2008 (subscription required).
Castor, Helen (2010). She-Wolves: the Women who Ruled England Before Elizabeth. Faber and Faber.
Cannon, John; Griffiths, Ralph (1988). The Oxford Illustrated History of the British Monarchy. Oxford University Press. ISBN 0-19-822786-8.
Crabbe, V.C.R.A.C. (1994). Understanding Statutes. Cavendish Publishing. ISBN 978-1-859-41138-4.
Flanagan, M. T. (2004). "Mac Murchada, Diarmait (c.1110–1171)" and Clare, Richard fitz Gilbert de, second earl of Pembroke (c.1130–1176)". Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press. Retrieved 14 October 2008 (subscription required).
Fraser, Antonia, บ.ก. (1975). The Lives of the Kings & Queens of England. Weidenfeld & Nicolson. ISBN 0-297-76911-1.
Ives, E. W. (September 2004; online edition, January 2008). "Henry VIII (1491–1547)". Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press. Retrieved 20 April 2008 (subscription required).
Matthew, H. C. G. (2004). "Edward VIII (later Prince Edward, duke of Windsor) (1894–1972)" and "George VI (1895–1952)". Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press. Retrieved 14 October 2008 (subscription required).
Pimlott, Ben (1998). The Queen: A Biography of Elizabeth II. HarperCollins. ISBN 978-0-471-28330-0.
Pimlott, Ben (2001). The Queen: Elizabeth II and the Monarchy. HarperCollins. ISBN 0-00-255494-1.
Sayers, Jane E. (2004). "Adrian IV (d. 1159)". Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press. Retrieved 20 April 2008 (subscription required).
Seldon, Anthony (2021). The Impossible Office? The History of the British Prime Minister.
Tomkins, Adam (2003). Public Law. Clarendon Law. Oxford University Press.
Waldron, Jeremy (1990). The Law. Routledge.
Weir, Alison (1996). Britain's Royal Families: The Complete Genealogy (Revised ed.). Pimlico. ISBN 0-7126-7448-9.
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการของราชาธิปไตยของสหราชาอาณาจักร (อังกฤษ)
ช่องยูทูบอย่างเป็นทางการ (อังกฤษ)
รายพระนามพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร
พระราชวังบักกิงแฮม สถานที่ประทับหลักในอังกฤษ ของพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร
พระราชวังโฮลีรูด สถานที่ประทับอย่างเป็นทางการในสกอตแลนด์ ของพระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร
ซ้าย: ตราอาร์มของพระมหากษัตริย์ในสหราชอาณาจักร ขวา: ตราอาร์มในสกอตแลนด์
พระวรสารลอร์ช

| --- | --- |
ปกหลังเป็นภาพ “พระแม่มารีและพระบุตร” เหนือภาพ “การประสูติของพระเยซู”
ผู้ประพันธ์: ช่างของราชสำนักของจักรพรรดิชาร์เลอมาญ
ประเทศ: จักรวรรดิแฟรงค์
หัวเรื่อง: หนังสือพระวรสาร
วันที่พิมพ์: ราว ค.ศ. 778 - ค.ศ. 820
ชนิดสื่อ: หนังสือวิจิตร
พระวรสารลอร์สช (อังกฤษ: Codex Aureus of Lorsch หรือ Lorsch Gospels) เป็นหนังสือพระวรสารวิจิตรที่เขียนเป็นภาษาละติน ที่เขียนขึ้นราวระหว่าง ค.ศ. 778 - ค.ศ. 820 ในราวรัชสมัยของจักรพรรดิชาร์เลอมาญผู้เป็นประมุขของจักรวรรดิแฟรงค์ หลักฐานแรกที่กล่าวถึงเป็นหลักฐานที่ปรากฏที่แอบบีลอร์สชในเยอรมนีซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นสถานที่ที่เขียนขึ้น ตามบันทึกที่ว่า “Evangelium scriptum cum auro pictum habens tabulas eburneas” ในบันทึกรายการของหอสมุดของแอบบีที่รวบรวมขึ้นในปี ค.ศ. 830 ภายใต้เจ้าอาวาสอเดลลุง จากอักขระทองที่เขียนและที่ตั้งพระวรสารจึงได้รับชื่อว่า “Codex Aureus Laurensius” ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 10 ถึง 11 หอสมุดของแอบบีลอร์สชถือกันว่าเป็นหอสมุดที่ดีที่สุดแห่งหนึ่งในโลก
คริสต์ศตวรรษที่ 16 พระวรสารก็ถูกนำไปยังไฮเดลแบร์ก ออตโต ไฮน์ริคย้ายหนังสือจากหอสมุดของแอบบีไปยังหอสมุดพาเลไทน์อันมีชื่อเสียงก่อนที่แอบบีลอร์สชจะถูกยุบเลิกในปี ค.ศ. 1563 ในปี ค.ศ. 1622 พระวรสารก็ถูกขโมยระหว่างสงครามสามสิบปี เพื่อที่จะขายให้ได้ง่ายขึ้นตัวพระวรสารก็ถูกแบ่งครึ่งและฉีกหน้าปกออก ครึ่งแรกตกไปเป็นของห้องสมุดของมิกาซซิและหลังจากนั้นก็ขายให้แก่พระสังฆราช Ignac Batthyani ครึ่งนี้ปัจจุบันเป็นของห้องสมุด Batthyaneum ที่อัลบาลูเลียในโรมาเนีย ครึ่งหลังเป็นของหอสมุดวาติกัน หน้าปกที่มีชื่อเสียงที่เป็นงานแกะสลักนูนต่ำจากงาช้างแบบคลาสสิกเป็นภาพ “พระเยซูเหยียบสัตว์” และอัครเทวดาของพิพิธภัณฑ์วาติกัน และปกหลังที่เป็นภาพ “พระแม่มารีและพระบุตร” เหนือภาพ “การประสูติของพระเยซู” เป็นของพิพิธภัณฑ์วิคตอเรียและอัลเบิร์ตในกรุงลอนดอน
ดูเพิ่ม

พระวรสาร
หนังสือพระวรสาร
หนังสือวิจิตร
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ พระวรสารลอร์สช
กอนดอซ

| กอนดอซ เปอร์เซีย: قندوز กูนดูซ, คูนดูซ |
| --- | --- |
นคร

กอนดอซ
พิกัด: 36°43′43″N 68°52′5″E﻿ / ﻿36.72861°N 68.86806°E﻿ / 36.72861; 68.86806
ประเทศ:  อัฟกานิสถาน
แคว้น: กอนดอซ
อำเภอ: กอนดอซ
First mention: 329 BCE
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 11,206 ha (27,691 เอเคอร์)
 • พื้นดิน: 112 ตร.กม. (43 ตร.ไมล์)
ความสูง: 351 เมตร (1,152 ฟุต)
ประชากร (2014–2015)
 • ทั้งหมด: 268,893 คน
 • ความหนาแน่น: 2,400 คน/ตร.กม. (6,200 คน/ตร.ไมล์)
 : Population total is estimated
เขตเวลา: UTC+4:30 (เวลาอัฟกานิสถาน)
รหัสไปรษณีย์: 35XX
กอนดอซ (ปาทาน: قندوز; เปอร์เซีย: قندوز) หรือ คูนดูซ (อักษรโรมัน: Kunduz; /kʊnduːz/) เป็นนครในอัฟกานิสถานตอนเหนือ เมืองหลวงของแคว้นกอนดอซ มีประชากรประมาณ 268,893 คน ณ ปี 2015 ถือว่ามีประชาการมาที่สุดอันดับเจ็ดของประเทศ และมากที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอัฟกานิสถาน กอนดอซตั้งอยู่ในภูมิภาคตอคารีสถานในอดีตของบักเตรีย ใกล้กับจุดบรรจบของแม่น้ำกอนดอซและแม่น้ำข่านาบาด กอนดอซเชื่อมต่อเข้ากับเมืองหลวงคาบูลและเมืองอื่น ๆ ในประเทศผ่านทางหลวง กอนดอซเป็นที่รู้จักในประเทศในฐานะแหล่งผลิตแตงโมที่มีชื่อเสียง
ข้อมูล ณ ปี 2015 ระบุการจัดสรรพื้นที่ในเขตเทศบาลนครอยู่ที่ 65.8% เป็นพื้นที่เกษตรกรรม และยังมีสนามบินอยู่ในเขตหนึ่งแห่ง
ในสมัยโบราณ นครนี้มีชื่อว่าออร์นอส (Bactrian: οαρνο, อักษรโรมัน: อุ่น) และต่อมาชื่อ วัลวาลีจ (Walwalij) หรือ วาร์วาลีซ (Varvaliz) ชื่อปัจจุบันเริ่มใช้ในสมัยจักรวรรดิตีมูริด
กอนดอซเคยเป็นราชธานีในศตวรรษที่ 18-19 ของรัฐข่านกอนดอซของชาวอุซเบก และเมื่อเจริญสูงสุดกินพื้นที่จากแบลค์ไปถึงเทือกเขาปามีร์ ในรัชสมัยของมูราด เบก (1815–1842) ก่อนจะเริ่มเสื่อมลงหลังแพ้ให้กับดอซต์ โมฮัมมัด ข่าน หลังจากมูราดเสียชีวิต รัฐข่านเสื่อมถอยลงจนท้ายที่สุดถูกผนวกเข้ากับอัฟกานิสถานในปี 1859
พระวรสาร

ระวังสับสนกับ หนังสือพระวรสาร
พระวรสาร (โรมันคาทอลิก) หรือพระกิตติคุณ (โปรเตสแตนต์) (อังกฤษ: Gospels) เป็นหนังสือหมวดแรกในคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาใหม่ รู้จักในอีกนามหนึ่งว่า พระวรสารในสารบบ (Canonical gospels) เพราะเป็นพระวรสารที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการจากคริสตจักรให้รวมในสารบบคัมภีร์ไบเบิลได้
คำว่า “gospel” มาจากภาษาอังกฤษเก่า แปลว่า “ข่าวดี” (คัมภีร์ไบเบิลฉบับภาษาไทยของชาวโปรเตสแตนต์แปลว่า "ข่าวประเสริฐ") มีนัยความหมายในคติของศาสนาคริสต์ถึง
"การประกาศข่าวดี" ว่าบัดนี้ พระยาห์เวห์ได้ทรงประทานพระบุตรของพระองค์มารับสภาพมนุษย์เป็นพระเยซูแล้ว เพื่อประทานความรอดแก่มวลมนุษย์ ให้พ้นจากบาปและความทุกข์ และกลับเข้าสนิทกับพระเจ้าเช่นเดิม สู่แผ่นดินสวรรค์ ตามคำพยากรณ์ของผู้เผยพระวจนะในพันธสัญญาเดิม
พระวรสารในสารบบมีอยู่ 4 เล่ม ในคัมภีร์ภาคพันธสัญญาใหม่ที่มีเนื้อหาโดยตรงเกี่ยวกับพระเยซู บรรยายถึงกำเนิด คำเทศนา การตรึงกางเขน และการคืนพระชนม์ ทั้ง 4 เล่มถูกตั้งชื่อตามชื่อผู้ที่เชื่อกันว่าเป็นผู้เขียน โดยเขียนขึ้นเมื่อระหว่าง ค.ศ. 65 ถึง ค.ศ. 100 ได้แก่
| หนังสือ | ผู้เขียน |
| --- | --- |
พระวรสารนักบุญมัทธิว: มัทธิว
พระวรสารนักบุญมาระโก: มาระโก
พระวรสารนักบุญลูกา: ลูกา
พระวรสารนักบุญยอห์น: ยอห์น
สามเล่มแรกเรียกว่าพระวรสารสหทรรศน์ เนื่องจากมีมุมมองในชีวิตของพระคริสต์ที่คล้ายกัน ขณะที่พระวรสารนักบุญยอห์น มีแง่มุมทางเทววิทยาและจิตวิญญาณที่ต่างออกไป
พระวรสารในสารบบ

แม้ว่าจะมีการเขียนพระวรสารขึ้นหลายฉบับมาตั้งแต่ศาสนาคริสต์ยุคแรก แต่มีพระวรสารเพียง 4 ฉบับเท่านั้นที่คริสตจักรยอมรับเข้าในสารบบคัมภีร์ไบเบิลภาคพันธสัญญาใหม่ นักบุญอีเรเนอุสเป็นคนแรกที่กำหนดว่าพระวรสารในสารบบต้องมี 4 ฉบับ เขากล่าวว่าพระวรสารเป็นเสาหลักของคริสตจักร จึงต้องมี 4 ฉบับ ไม่ควรมีมากหรือน้อยไปกว่านี้ และยังสอดคล้องกับความเชื่อเรื่องสิ่งมีชีวิตสี่ชนิดที่อาศัยอยู่ใกล้พระที่นั่งของพระเจ้าตามหนังสือวิวรณ์ว่า "บริเวณรอบพระที่นั่งทั้งสองข้างนั้น มีสิ่งมีชีวิตสี่ตนที่มีตาเต็มทั้งข้างหน้าและข้างหลัง สิ่งมีชีวิตที่หนึ่งนั้นเหมือนสิงโต สิ่งมีชีวิตที่สองนั้นเหมือนโค สิ่งมีชีวิตที่สามนั้นมีหน้าเหมือนอย่างมนุษย์ และสิ่งมีชีวิตที่สี่เหมือนนกอินทรีที่บินอยู่" สิ่งมีชีวิตทั้งสี่นี้จึงกลายมาเป็นสัญลักษณ์ของพระวรสารในสารบบทั้งสี่เล่ม
ราวคริสต์ศตวรรษที่ 5 คริสตจักรโรมันคาทอลิกในสมณสมัยสมเด็จพระสันตะปาปาอินโนเซนต์ที่ 1 ได้ยอมรับพระวรสาร 4 เล่มอย่างเป็นทางการ คือ พระวรสารนักบุญมัทธิว พระวรสารนักบุญมาระโก พระวรสารนักบุญลูกา และพระวรสารนักบุญยอห์น
ดูเพิ่ม

ศาสนาคริสต์
กฎหมายศาสนจักร
พันธสัญญาใหม่
ผู้นิพนธ์พระวรสารสี่ท่าน
ศิลปะศาสนาคริสต์
หนังสือพระวรสาร
หนังสือพระวรสารฉบับตัดตอน
พระราชินีมาเรีย เทเรซา

พระราชินีมาเรีย เทเรซา (อังกฤษ: Queen Maria Theresa) อาจหมายถึง
สมเด็จพระราชินีนาถ

สมเด็จพระราชินีนาถมาเรีย เทเรซา แห่งฮังการีและโบฮีเมีย
สมเด็จพระราชินี

มาเรีย เทเรซา สมเด็จพระราชินีแห่งเยอรมนี
มาริอา เตเรซาแห่งสเปน
มาเรีย เทเรซา แห่งออสเตรีย (ค.ศ. 1767–1827)
มาเรีย เทเรซา แห่งเนเปิลส์และซิซิลี
มาเรีย เทเรซา แห่งออสเตรีย (ค.ศ. 1801–1855)
มาเรีย เทเรซา แห่งออสเตรีย (ค.ศ. 1816–1867)
มาเรีย เทเรซา แห่งออสเตรีย-เอสเต สมเด็จพระราชินีแห่งซาร์ดิเนีย
มาเรีย เทเรซา แห่งออสเตรีย-เอสเต (ค.ศ. 1849–1919)
ดูเพิ่ม

จักรพรรดินีมาเรีย เทเรซา (แก้ความกำกวม)
พระราชินีวิกตอเรีย

พระราชินีวิกตอเรีย (อังกฤษ: Queen Victoria) อาจหมายถึง
สมเด็จพระราชินีนาถ

สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย
สมเด็จพระราชินี

เจ้าหญิงวิกตอเรีย พระราชกุมารี
วิกตอเรียแห่งบาเดิน สมเด็จพระราชินีแห่งสวีเดน
วิกตอเรีย ยูจีนีแห่งบัทเทนแบร์ก สมเด็จพระราชินีแห่งสเปน
ดูเพิ่ม

จักรพรรดินีวิกตอเรีย
พระราชินีเอลิซาเบธ
พระราชินีแมรี

พระราชินีแมรี (อังกฤษ: Queen Mary) อาจหมายถึง
สมเด็จพระราชินีนาถ

สมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 1 แห่งอังกฤษ
สมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 2 แห่งอังกฤษ
สมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 1 แห่งสกอตแลนด์
สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 1 แห่งโปรตุเกส
สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกส
สมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 1 แห่งฮังการี
สมเด็จพระราชินี

มาริอาแห่งอารากอน สมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกส
แมรี ทิวดอร์ สมเด็จพระราชินีแห่งฝรั่งเศส
แมรีแห่งออสเตรีย สมเด็จพระราชินีแห่งฮังการีและโบฮีเมีย
มารีแห่งกีซ
อ็องเรียต มารีแห่งฝรั่งเศส
แมรีแห่งโมดีนา
มาเรีย ลุยซา แห่งซาวอย
มารี อ็องตัวแน็ต
มารี โซฟีแห่งเฮสส์-คาสเซิล สมเด็จพระราชินีแห่งเดนมาร์ก
มารี-เตแรซแห่งฝรั่งเศส
มาเรียแห่งเท็ค
สมเด็จพระราชินีมารีแห่งโรมาเนีย
สมเด็จพระราชินีมาเรียแห่งยูโกสลาเวีย
สมเด็จพระราชินีแมรีแห่งเดนมาร์ก
ดูเพิ่ม

พระราชินีเอลิซาเบธ
พระราชินีวิกตอเรีย
พระราชินีมาเรีย เทเรซา
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย

| พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย |
| --- | --- |

พระมหากษัตริย์แห่งหมู่เกาะฮาวาย
รัชสมัย: 6 มิถุนายน 1825 - 15 ธันวาคม 1854
ประสูติ: 11 สิงหาคม 1813
สวรรคต: 15 ธันวาคม 1854 (พระชนมพรรษา 41 พรรษา)
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3
ราชวงศ์: คาเมฮาเมฮา
พระบรมราชชนก: พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 1 แห่งฮาวาย
พระบรมราชชนนี: สมเด็จพระราชินีคิโอปูโอลานิ
ลายพระอภิไธย: 
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย (อังกฤษ: Kamehameha III) ทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 3 แห่งราชอาณาจักรฮาวาย ต่อจากพระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 2 แห่งฮาวายพระเชษฐา
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 1813 ที่เมืองโคนา ราชอาณาจักรฮาวาย เป็นพระราชโอรสในพระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 1 แห่งฮาวายกับสมเด็จพระราชินีคิโอปูโอลานิแห่งฮาวาย
พระองค์ครองราชย์บัลลังก์เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 1825 ต่อจากพระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 2 ซึ่งเสด็จสวรรคตที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ในรัชกาลของพระองค์ราชอาณาจักรฮาวายเปลี่ยนระบอบการปกครองจากสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไปเป็นราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์ที่ทรงครองราชย์ยาวนานที่สุดของฮาวาย พระองค์ทรงครองราชย์เป็นระยะเวลา 19 ปี แม้ว่าช่วงต้นรัชกาลจะอยู่ภายใต้การปกครองของผู้สำเร็จราชการซึ่งก็คือสมเด็จพระราชินีคาอาฮูมานูก็ตาม พระราชกรณีกิจที่สำคัญของพระองค์คือนำประเทศไปสู่ความพัฒนาเพื่อป้องกันการรุกรานจากชาติตะวันตก
แหล่งข้อมูลอื่น

Kenneth R. Conklin (2004). "Kauikeaouli chose St. Patrick's Day to be his official birthday". สืบค้นเมื่อ 2010-03-01.
Kaiulani Kanoa-Martin (2007). "Traditional chant for Kauikeaouli". Hawaiian Music and Hula Archives. สืบค้นเมื่อ 2010-03-01.
| ก่อนหน้า |  | พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 2 แห่งฮาวาย |  |   พระมหากษัตริย์ฮาวาย  (6 มิถุนายน ค.ศ. 1825 - 15 ธันวาคม ค.ศ. 1854) |  | พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย |
| ด ค กพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรฮาวาย |
| --- | --- | --- |
|  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 1 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 2 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย  พระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวาย  พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย  สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย  |  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 1 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 2 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย  พระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวาย  พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย  สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย  |  |
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย

| พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย |
| --- | --- |

พระมหากษัตริย์แห่งหมู่เกาะฮาวาย
รัชสมัย: 11 มกราคม 1855 - 30 พฤศจิกายน 1863
ประสูติ: 9 กุมภาพันธ์ 1834
สวรรคต: 30 พฤศจิกายน 1863 (พระชนมพรรษา 29 พรรษา)
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4
ราชวงศ์: คาเมฮาเมฮา
ลายพระอภิไธย: 
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย (อังกฤษ: Kamehameha IV) ทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 4 แห่งราชอาณาจักรฮาวาย ต่อจากพระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวายพระบรมราชชนก
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 1813 ที่เมืองโฮโนลูลู ราชอาณาจักรฮาวาย เป็นโอรสของหัวหน้าพระสังฆราชและผู้ว่าการจังหวัดโออาฮูของฮาวาย พระองค์จึงมีศักดิ์เป็นพระราชโอรสบุญธรรมของพระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย ตามราชประเพณีโบราณของฮาวาย
ในรัชสมัยของพระองค์เริ่มมีการล่าอาณานิคมทำให้พระองค์ต้องหาทางนำพาประเทศให้พ้นภัย เมื่อฝรั่งเศสเริ่มขยายดินแดนมาถึงหมู่เกาะฮาวายพระองค์ก็ทรงเจรจากับฝรั่งเศส และเริ่มมีชาวอเมริกันมาอาศัยอยู่ในราชอาณาจักรฮาวายมากขึ้นทำให้พระองค์ต้องหาทางต่อต้านอิทธิพลของชาวอเมริกัน
ตลอดรัชสมัยของพระองค์ถือว่าเป็นสมัยที่ดี เพราะพระองค์และสมเด็จพระราชินีเอ็มม่าทรงทุ่มเททรงงานเพื่อการศึกษาและด้านสาธารณสุขทำให้ชาวฮาวายค่อนข้างสุขสบายภายใต้การปกครองของพระองค์
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 1863 ด้วยโรคหอบหืดเรื้อรัง ขณะมีพระชนมพรรษาได้ 29 พรรษา พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 พระเชษฐาของพระองค์จึงขึ้นครองราชย์ต่อจากพระองค์
แหล่งข้อมูลอื่น

"Biography of Founder King Kamehameha IV". The Queen's Hospital web site. สืบค้นเมื่อ 2010-01-29.
"Alexander Liholiho: Kamehameha IV". Aloha-Hawaii.com web site. สืบค้นเมื่อ 2010-01-30.
"Kamehameha IV (Alexander Liholiho) 1834–1863". hawaiihistory.org web site. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-07-26. สืบค้นเมื่อ 2010-01-30.
Will Hoover (July 2, 2006). "King Kamehameha IV". Honolulu Advertiser. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-03. สืบค้นเมื่อ 2010-01-30.
"Kamehameha IV". Biography from Hawaiʻi Royal Family web site. Kealii Pubs. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-12-19. สืบค้นเมื่อ 2010-01-30.
Ua Nani `O Nu'uanu – Mele Inoa for Alexander Liholiho
| ก่อนหน้า |  | พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย |  |   พระมหากษัตริย์ฮาวาย  (11 มกราคม ค.ศ. 1855 - 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 1863) |  | พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย |
| ด ค กพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรฮาวาย |
| --- | --- | --- |
|  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 1 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 2 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย  พระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวาย  พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย  สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย  |  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 1 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 2 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย  พระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวาย  พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย  สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย  |  |
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย

| พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย |
| --- | --- |

พระมหากษัตริย์แห่งหมู่เกาะฮาวาย
รัชสมัย: 30 พฤศจิกายน 1863 - 11 ธันวาคม 1872
ประสูติ: 11 ธันวาคม 1830
สวรรคต: 11 ธันวาคม 1872 (พระชนมายุ 42 พรรษา)
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5
ราชวงศ์: คาเมฮาเมฮา
ลายพระอภิไธย: 
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย (อังกฤษ: Kamehameha V) ทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 5 แห่งราชอาณาจักรฮาวาย ต่อจากพระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวายพระอนุชา พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์สุดท้ายในราชวงศ์คาเมฮาเมฮา
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 1830  ที่เมืองโฮโนลูลู ราชอาณาจักรฮาวาย เป็นโอรสของหัวหน้าพระสังฆราชและผู้ว่าการจังหวัดโออาฮูของฮาวาย และเป็นพระเชษฐาของพระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 พระองค์จึงมีศักดิ์เป็นพระราชโอรสบุญธรรมของพระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย ตามราชประเพณีโบราณของฮาวาย
ในรัชการของพระองค์ พระองค์ได้ตรากฎหมายและรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ พระองค์ได้ส่งทูตไปยังประเทศต่าง ๆ เพื่อเจริญสัมพันธไมตรี ในระหว่างที่พระองค์ครองราชย์เป็นช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่งทำให้พระองค์ต้องปฏิรูปประเทศไปสู่ความทันสมัยเพื่อที่ชาติจะได้พ้นภัย
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 ทรงมีพระรัชทายาทพระองค์เดียวคือ เจ้าหญิงวิกตอเรีย คามามาลู ซึ่งก็ได้ทรงสิ้นพระชนม์ไปก่อน จึงทำให้พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 ทรงไม่มีพระรัชทายาท
พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 1872 ขณะมีพระชนมพรรษาได้ 42 พรรษา โดยที่ไม่มีพระรัชทายาท ทำให้สภานิติบัญญัติต้องเลือกผู้ที่จะมาเป็นพระมหากษัตริย์องค์ต่อไป สภาจึงได้เลือกพระเจ้าลูนาลิโลให้ครองราชย์ต่อจากพระองค์
แหล่งข้อมูลอื่น

"Kamehameha V". Biography from Hawaiʻi Royal Family web site. Kealii Pubs. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-08-04. สืบค้นเมื่อ 2010-01-24.
| ก่อนหน้า |  | พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย |  |   พระมหากษัตริย์ฮาวาย  (30 พฤศจิกายน ค.ศ. 1863 - 11 ธันวาคม ค.ศ. 1872) |  | พระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวาย |
| ด ค กพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรฮาวาย |
| --- | --- | --- |
|  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 1 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 2 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย  พระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวาย  พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย  สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย  |  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 1 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 2 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 3 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 4 แห่งฮาวาย  พระเจ้าคาเมฮาเมฮาที่ 5 แห่งฮาวาย  พระเจ้าลูนาลิโลแห่งฮาวาย  พระเจ้าคาลาคาอัวแห่งฮาวาย  สมเด็จพระราชินีนาถลีลีโอกาลานีแห่งฮาวาย  |  |
พระเจ้าชัยวรมันที่ 6

| พระเจ้าชัยวรมันที่ 6> พระมหากษัตริย์พระนคร |
| --- | --- |
ครองราชย์: ค.ศ. 1080 – 1107
พระองค์ก่อน: พระเจ้าหรรษวรมันที่ 3
พระองค์ถัดไป: พระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 1

สวรรคต: ค.ศ. 1107
ราชวงศ์: ราชวงศ์มหิธรปุระ
พระเจ้าชัยวรมันที่ 6 (เขมร: ជ័យវរ្ម័នទី៦; สวรรคต ค.ศ. 1107) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรพระนคร ครองราชย์ระหว่างปี ค.ศ. 1080–1107 และเป็นกษัตริย์พระองค์แรกของราชวงศ์มหิธรปุระ แห่งเมืองพิมาย พระองค์เสด็จลงไปปราบกบฎและปราบดาภิเษกขึ้นเป็นกษัตริย์ปกครองเขมรในกรุงยโศธรปุระ ซึ่งต่อมาคือเมืองพระนครธม
พระราชประวัติ

พระเจ้าชัยวรมันที่ 6 เป็นกษัตริย์แห่งอาณาจักรพระนคร ต้นกำเนิดของพระองค์เป็นขุนนางชาวเมืองพิมายแห่งที่ราบสูงโคราช ปัจจุบันคือ อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา เมื่อพระเจ้าหรรษวรมันที่ 3 กษัตริย์กรุงยโศธรปุระจากราชวงศ์ก่อน เสด็จสวรรคตในปี ค.ศ.1080 ได้เกิดการแย่งอำนาจกันภายในราชสำนัก พระองค์ทรงลงไปจัดการและปราบปรามคู่แข่งทางการเมืองอยู่หลายปี เมื่อทุกอย่างเรียบร้อยแล้ว พระองค์ได้ทำการปราบดาภิเษกขึ้นเป็นกษัตริย์แห่งกรุงยโสธรปุระ ซึ่งในขณะนั้นมีศูนย์กลางอยู่ที่ปราสาทบาปวน ในยุคของพระองค์จึงถูกนับเป็นศิลปะแบบบาปวนด้วย แต่นักโบราณคดีและประวัติศาสตร์บางส่วนได้แยกศิลปะในยุคของพระองค์ออกเป็นศิลปะพิมาย ซึ่งมีความต่างจากบาปวนเล็กน้อย
พระองค์ทรงสถาปนาราชวงศ์ใหม่และจารึกนามว่า "มหิธรปุระ" ลูกหลานของพระองค์ได้ปกครองกรุงยโศธรปุระหรือเมืองพระนคร มาช่วงระยะเวลาหนึ่ง จึงได้สร้างปราสาทนครวัดและปราสาทบายนในรัชกาลถัดมา หลานของพระองค์คือ พระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ได้นำแบบจากปราสาทหินพิมาย อันเป็นเมืองของราชตระกูลลงไปเป็นต้นแบบการสร้างปราสาทนครวัดถวายพระวิษณุ และในช่วงหลังของราชวงศ์มหิธรปุระ พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ได้ย้ายศูนย์กลางเมืองจากปราสาทบาปวนลงไปสร้างปราสาทบายนทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ราว 300 เมตร และเรียกรวมเขตในกำแพงเมืองและคูน้ำว่า "นครธม" เอกสารในยุคหลังจึงกล่าวถึงพระเจ้าชัยวรมันที่ 6 ว่าเป็นกษัตริย์แห่งเมืองนครธมด้วย แต่ถึงอย่างไรก็ตามในฝั่งประเทศไทย จารึกสุโขทัยยังเรียกเมืองนี้ว่า ศรียโศธรปุระ
พระเจ้าชัยวรรมันที่ 6 เสด็จสวรรคตเมื่อปี ค.ศ.1107 หลังจากครองสิริราชสมบัติได้ 27 ปี โดยมีพระเชษฐาของพระองค์ขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็น พระเจ้าธรณินทรวรมันที่ 1 ราชวงศ์มหิธรปุระของพระองค์ได้ปกครองอาณาจักรพระนครราว 256 ปี และเป็นราชวงศ์สุดท้ายที่พระนามกษัตริย์ลงท้ายด้วยคำว่า "วรมัน" ต่อมาถูกโค่นล้มโดยพระเจ้าแตงหวาน หรือตระซอกประแอม กษัตริย์เชื้อสายจามปา และเป็นต้นราชวงศ์ของสมเด็จพระนโรดมแห่งกัมพูชาในปัจจุบัน