stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สนูปี้

| --- | --- |
ตัวละคร พีนัตส์

เพศ: ชาย
ครอบครัว: มาเธอร์ มิสซี,  พี่น้อง สไปก์, แอนดี้, โอลาฟ, มาร์เบิลส์, โรเวอร์, เบลล์และมอลลี; เจ้าของ ชาร์ลี บราวน์
ผู้พากย์เสียงดั้งเดิม: บิล เมเลนเดซ
ผู้พากย์เสียงอื่น: โรเจอร์ ทาวเวอร์ส  แคม คลาร์ก (แสดง), โรเจอร์ บาร์ต (แสดง)
ปรากฏครั้งแรก: 4 ตุลาคม ค.ศ. 1950, A Charlie Brown Christmas
สนูปี้ (อังกฤษ: Snoopy) เป็นตัวละครในการ์ตูนสั้นที่มีมายาวนานเรื่อง พีนัตส์ โดยชารล์ เอ็ม ชูลซ์ สนูปี้เป็นสุนัขพันธุ์บีเกิล สัตว์เลี้ยงของชาร์ลี บราวน์ ตัวละครสนูปี้เริ่มบทบาทในการ์ตูนสั้นโดยเป็นเพียงสุนัขธรรมดาทั่วไป แต่ในที่สุดก็ถือว่าเป็นตัวละครที่มีชีวิตชีวาที่สุด และถือเป็นตัวละครตัวหนึ่งที่เป็นที่จดจำมากที่สุดในการ์ตูน  แบบวาดดั้งเดิมของสนูปี้ได้ลอกเลียนแบบเล็กน้อยจาก สไปก์ สุนัขในวัยเด็กของชูลซ์
สนูปี้เป็นสุนัขช่างฝัน ชอบนอนอาบแดดบนหลังคาบ้านตัวเอง ชอบจินตนาการว่าตัวเองเป็นนักบินรบในสงครามโลกครั้งที่ 1 ที่สู้กับเรด บารอน
แหล่งข้อมูลอื่น

The complete text of Snoopy's It Was a Dark and Stormy Night เก็บถาวร 2007-05-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
จังหวัดมิยางิ

จังหวัดมิยางิ (ญี่ปุ่น: 宮城県; โรมาจิ: Miyagi-ken) เป็นจังหวัดในประเทศญี่ปุ่น ตั้งอยู่ในภูมิภาคโทโฮกุของญี่ปุ่นอยู่บนเกาะฮนชู มีเซ็นไดเป็นเมืองหลวงเป็นเมืองแห่งปราสาท และหนึ่งในนั้นเป็นปราสาทที่ไดเมียวดาเตะ มาซามูเนะ เจ้าผู้ครองแคว้นโบราณเคยสร้างเอาไว้ เด่นในด้านเกษตรกรรมและการประมง และเป็นแหล่งจุดชมวิวที่สวยงามของญี่ปุ่นที่อ่าวมัตสึชิมะ
เมื่อวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2554 ได้เกิดแผ่นดินไหวขนาด 9.0 และคลื่นสึนามิขนาดใหญ่เข้าถล่มจังหวัดมิยางิ สร้างความเสียหายใหญ่หลวงแก่พื้นที่ คลื่นสึนามิดังกล่าวประมาณว่ามีความสูงอย่างน้อย 10 เมตร
การแบ่งเขตการปกครอง

จังหวัดมิยางิประกอบด้วย 14 นคร 10 อำเภอ 20 เมือง และ 1 หมู่บ้าน พื้นที่ที่แสดงในตารางมาจากรายงานของสำนักงานสารสนเทศภูมิศาสตร์แห่งประเทศญี่ปุ่นใน พ.ศ. 2560 และจำนวนประชากรที่แสดงในตารางมาจากรายงานสำมะโนประชากรประจำ พ.ศ. 2558 ของสำนักงานสถิติ กระทรวงกิจการภายในประเทศและการสื่อสาร โดย 14 นครในจังหวัดมิยางิมีพื้นที่รวมกัน 4,591.41 ตารางกิโลเมตร หรือคิดเป็นร้อยละ 63.05 ของพื้นที่จังหวัด และมีประชากรรวม 1,922,201 คน หรือคิดเป็นร้อยละ 82.36 ของประชากรทั้งจังหวัด
การแบ่งเขตการปกครอง > นคร

| นคร | ภาษาญี่ปุ่น | โรมาจิ | พื้นที่ (ค> ศ. 2017) | ประชากร (ค> ศ. 2015) | ความหนาแน่น (คน/ตร> กม.) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| คากูดะ | 角田市 | Kakuda-shi | 147.53 | 30,180 | 205 |
| คูริฮาระ | 栗原市 | Kurihara-shi | 804.97 | 69,906 | 87 |
| เคเซ็นนูมะ | 気仙沼市 | Kesennuma-shi | 332.44 | 64,988 | 195 |
| ชิโรอิชิ | 白石市 | Shiroishi-shi | 286.48 | 35,272 | 123 |
| ชิโองามะ | 塩竈市 | Shiogama-shi | 17.37 | 54,187 | 3,120 |
| เซ็นได (เมืองหลวง) | 仙台市 | Sendai-shi | 786.30 | 1,082,159 | 1,376 |
| ทางาโจ | 多賀城市 | Tagajō-shi | 19.69 | 62,096 | 3,154 |
| โทมิยะ | 富谷市 | Tomiya-shi | 49.18 | 51,591 | 1,049 |
| โทเมะ | 登米市 | Tome-shi | 536.12 | 81,959 | 153 |
| นาโตริ | 名取市 | Natori-shi | 98.17 | 76,668 | 781 |
| อิชิโนมากิ | 石巻市 | Ishinomaki-shi | 554.58 | 147,214 | 265 |
| อิวานูมะ | 岩沼市 | Iwanuma-shi | 60.45 | 44,678 | 739 |
| โอซากิ | 大崎市 | Ōsaki-shi | 796.76 | 133,391 | 167 |
| ฮิงาชิมัตสึชิมะ | 東松島市 | Higashimatsushima-shi | 101.36 | 39,503 | 390 |
| ทุกนคร | ทุกนคร | ทุกนคร | 4,591.41 | 1,922,201 | 419 |
การแบ่งเขตการปกครอง > อำเภอ เมือง และหมู่บ้าน

จังหวัดมิยางิมี 10 อำเภอ โดยแต่ละอำเภอมีเขตการปกครองต่าง ๆ ดังนี้
| อำเภอ | เมือง/หมู่บ้าน | ภาษาญี่ปุ่น | โรมาจิ | พื้นที่ (ค> ศ. 2017) | ประชากร (ค> ศ. 2015) | ความหนาแน่น (คน/ตร> กม.) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| คัตตะ !อำเภอคัตตะ | คัตตะ !อำเภอคัตตะ | 刈田郡 | Katta-gun | 415.92 | 13,777 | 33 |
| คัตตะ | เมืองชิจิกาชูกุ | 七ヶ宿町 | Shichikashuku-machi | 263.09 | 1,461 | 6 |
| คัตตะ | เมืองซาโอ | 蔵王町 | Zaō-machi | 152.83 | 12,316 | 81 |
| คามิ !อำเภอคามิ | คามิ !อำเภอคามิ | 加美郡 | Kami-gun | 569.94 | 30,981 | 54 |
| คามิ | เมืองคามิ | 加美町 | Kami-machi | 460.67 | 23,743 | 52 |
| คามิ | เมืองชิกามะ | 色麻町 | Shikama-chō | 109.28 | 7,238 | 66 |
| คูโรกาวะ !อำเภอคูโรกาวะ | คูโรกาวะ !อำเภอคูโรกาวะ | 黒川郡 | Kurokawa-gun | 367.81 | 93,908 | 255 |
| คูโรกาวะ | เมืองไทวะ | 大和町 | Taiwa-chō | 225.49 | 28,244 | 125 |
| คูโรกาวะ | เมืองโอซาโตะ | 大郷町 | Ōsato-chō | 82.01 | 8,370 | 102 |
| คูโรกาวะ | หมู่บ้านโอฮิระ | 大衡村 | Ōhira-mura | 60.32 | 5,703 | 95 |
| ชิบาตะ !อำเภอชิบาตะ | ชิบาตะ !อำเภอชิบาตะ | 柴田郡 | Shibata-gun | 428.17 | 83,991 | 196 |
| ชิบาตะ | เมืองคาวาซากิ | 川崎町 | Kawasaki-machi | 270.77 | 9,167 | 34 |
| ชิบาตะ | เมืองชิบาตะ | 柴田町 | Shibata-machi | 54.03 | 39,525 | 732 |
| ชิบาตะ | เมืองมูราตะ | 村田町 | Murata-machi | 78.38 | 11,501 | 147 |
| ชิบาตะ | เมืองโองาวาระ | 大河原町 | Ōgawara-machi | 24.99 | 23,798 | 952 |
| โทดะ !อำเภอโทดะ | โทดะ !อำเภอโทดะ | 遠田郡 | Tōda-gun | 157.10 | 41,553 | 265 |
| โทดะ | เมืองมิซาโตะ | 美里町 | Misato-machi | 74.95 | 24,852 | 332 |
| โทดะ | เมืองวากูยะ | 涌谷町 | Wakuya-chō | 82.16 | 16,701 | 203 |
| มิยางิ !อำเภอมิยางิ | มิยางิ !อำเภอมิยางิ | 宮城郡 | Miyagi-gun | 111.64 | 68,908 | 617 |
| มิยางิ | เมืองชิจิงาฮามะ | 七ヶ浜町 | Shichigahama-machi | 13.19 | 18,652 | 1,414 |
| มิยางิ | เมืองมัตสึชิมะ | 松島町 | Matsushima-machi | 53.56 | 14,421 | 269 |
| มิยางิ | เมืองริฟุ | 利府町 | Rifu-chō | 44.89 | 35,835 | 798 |
| โมโตโยชิ !อำเภอโมโตโยชิ | โมโตโยชิ !อำเภอโมโตโยชิ | 本吉郡 | Motoyoshi-gun | 163.40 | 12,370 | 76 |
| โมโตโยชิ | เมืองมินามิซันริกุ | 南三陸町 | Minamisanriku-chō | 163.40 | 12,370 | 76 |
| วาตาริ !อำเภอวาตาริ | วาตาริ !อำเภอวาตาริ | 亘理郡 | Watari-gun | 138.18 | 45,904 | 332 |
| วาตาริ | เมืองยามาโมโตะ | 山元町 | Yamamoto-chō | 64.58 | 12,315 | 191 |
| วาตาริ | เมืองวาตาริ | 亘理町 | Watari-chō | 73.60 | 33,589 | 456 |
| อิงุ !อำเภออิงุ | อิงุ !อำเภออิงุ | 伊具郡 | Igu-gun | 273.30 | 13,972 | 51 |
| อิงุ | เมืองมารูโมริ | 丸森町 | Marumori-machi | 273.30 | 13,972 | 51 |
| โอชิกะ !อำเภอโอชิกะ | โอชิกะ !อำเภอโอชิกะ | 牡鹿郡 | Oshika-gun | 65.35 | 6,334 | 97 |
| โอชิกะ | เมืองโอนางาวะ | 女川町 | Onagawa-chō | 65.35 | 6,334 | 97 |
| ทุกเมืองและหมู่บ้าน | ทุกเมืองและหมู่บ้าน | ทุกเมืองและหมู่บ้าน | ทุกเมืองและหมู่บ้าน | 2,690.82 | 411,698 | 153 |
เศรษฐกิจ

ถึงแม้ว่าจังหวัดมิยางิจะโดดเด่นด้านการเกษตร การประมง การทำนา และการเพาะเลี้ยงปศุสัตว์ แต่อุตสาหกรรมที่มีอยู่รอบ ๆ นครเซ็นได เช่น อิเล็กทรอนิกส์และอาหาร ก็โดดเด่นไม่แพ้กัน
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการของจังหวัดมิยางิ
เวกเตอร์สี่มิติ

ในทฤษฎีสัมพัทธภาพ เวกเตอร์สี่มิติ  (four-vector) เป็นเวกเตอร์ในปริภูมิเวกเตอร์เหนือฟิลด์ของจำนวนจริงใน 4 มิติ ซึ่งปริภูมิเวกเตอร์ดังกล่าวรู้จักกันในนาม ปริภูมิมิงคอฟสกี (Minkowski space)
ภายใต้การแปลงพิกัด (coordinate transformation) เช่น การหมุนใน 3 มิติ  (spatial rotations) และ การบูสต์  (boosts) (การเปลี่ยนจากกรอบอ้างอิงเฉื่อยเดิมไปสู่กรอบอ้างอิงเฉื่อยใหม่ที่มีความเร็วคงที่สัมพัทธ์กัน) องค์ประกอบ (components) ของเวกเตอร์สี่มิติจะมีการแปลงเช่นเดียวกับพิกัดอวกาศและเวลา  \left(t,x,y,z\right)
เซ็ตของการหมุนและการบูสต์ดังกล่าว เรียกรวม ๆ ว่า  การแปลงโลเร็นตซ์ (Lorentz transformations) ประกอบกันเป็น กรุ๊ปโลเร็นตซ์ (Lorentz group) และบรรยายโดยเมทริกซ์  4\times 4
คณิตศาสตร์ของเวกเตอร์สี่มิติ

จุดในปริภูมิมิงคอฟสกีถูกเรียกว่า  เหตุการณ์ (event)  และถูกบรรยายด้วย  เวกเตอร์ระบุตำแหน่งสี่มิติ (position four-vector)  กำหนดโดย
สำหรับ  \left.\mu =0,1,2,3\right. เมื่อ  \left.c\right. เป็นอัตราเร็วแสงในสุญญากาศ (speed of light)
ผลคูณภายใน (inner product) ของเวกเตอร์สี่มิติ  {\mathsf {x}} กับ  {\mathsf {y}} ถูกกำหนดโดย (ใช้ Einstein notation)
| --- | --- |
 {\mathsf {x}}\cdot {\mathsf {y}}:  \equiv x^{\mu }\eta _{\mu \nu }y^{\nu }=\left({\begin{matrix}x^{0}&x^{1}&x^{2}&x^{3}\end{matrix}}\right)\left({\begin{matrix}-1&0&0&0\\0&1&0&0\\0&0&1&0\\0&0&0&1\end{matrix}}\right)\left({\begin{matrix}y^{0}\\y^{1}\\y^{2}\\y^{3}\end{matrix}}\right)
:  =\left.-x^{0}y^{0}+x^{1}y^{1}+x^{2}y^{2}+x^{3}y^{3}\right.
เมื่อ  \left.\eta \right. เป็น เมตริกมิงคอฟสกี (Minkowski metric) บางครั้งก็เรียกผลคูณภายในนี้ว่า ผลคูณภายในมิงคอฟสกี (Minkowski inner product)
เวกเตอร์สี่มิติอาจถูกจำแนกออกเป็น 3 ประเภทคือ  สเปซไลค์ (spacelike)  ไทม์ไลค์ (timelike)  และ  นัล (lightlike หรือ null)
โดยเวกเตอร์สี่มิติแบบ สเปซไลค์ (spacelike 4-vector) ไทม์ไลค์ (timelike 4-vector) และ นัล (lightlike 4-vector หรือ null 4-vector) จะมีผลคูณภายในมากกว่าศูนย์, น้อยกว่าศูนย์ และเท่ากับศูนย์ ตามลำดับ
ตัวอย่างของเวกเตอร์สี่มิติในวิชาพลศาสตร์

เมื่อ  \left.\gamma \right. คือแฟกเตอร์แกมมา (gamma factor) ของทฤษฎีสัมพัทธภาพ บางทีก็เรียกว่าแฟกเตอร์โลเร็นตซ์ (Lorentz factor)
เวกเตอร์สี่มิติที่สำคัญ ๆ ในทฤษฎีสัมพัทธภาพ ก็เช่น เวกเตอร์ความเร็วสี่มิติ (four-velocity) ถูกกำหนดโดย:
หรือ
เมื่อ
สำหรับ  \left.i=1,2,3\right. สังเกตว่า
เวกเตอร์ความเร่งสี่มิติ (four-acceleration) ถูกกำหนดโดย:
หรือ
สังเกตว่าเวกเตอร์ความเร่งสี่มิติตั้งฉากกับเวกเตอร์ความเร็วสี่มิติ คือ  {\mathsf {A}}\perp {\mathsf {U}}
เวกเตอร์โมเมนตัมสี่มิติ (four-momentum)  ถูกกำหนดโดย
หรือ
เมื่อ  \left.m\right. คือมวลของอนุภาค และ  \mathbf {p} =\gamma m\mathbf {u}  คือโมเมนตัมของอนุภาค
เวกเตอร์แรงสี่มิติ (four-force)  ถูกกำหนดโดย
หรือ
เมื่อ
เป็นแรงที่กระทำต่ออนุภาค
ตัวอย่างของเวกเตอร์สี่มิติในวิชาพลศาสตร์ > Deriving E = mc2

เราสามารถเขียนสมการของพลังงานทั้งหมดของอนุภาคได้ดังต่อไปนี้ พลังงานจลน์ (K) ของอนุภาคนิยามในแบบคลาสิกได้ดังนี้
ตัวอย่างของเวกเตอร์สี่มิติในวิชาแม่เหล็กไฟฟ้า

ตัวอย่างของเวกเตอร์สี่มิติในวิชาแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetism) เช่น
เวกเตอร์ความหนาแน่นกระแสสี่มิติ (four-current) กำหนดโดย
ซึ่งสร้างจาก ความหนาแน่นกระแส (current density)  \mathbf {j}  และ ความหนาแน่นประจุ (charge density)  \left.\rho \right.
เวกเตอร์ศักย์แม่เหล็กไฟฟ้าสี่มิติ (electromagnetic four-potential)  กำหนดโดย
ซึ่งสร้างจาก ศักย์เวกเตอร์ (vector potential)  \mathbf {A}  และ ศักย์สเกลาร์ (scalar potential)  \varphi
คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าระนาบ (plane electromagnetic wave) สามารถบรรยายได้โดย  เวกเตอร์ความถี่สี่มิติ (four-frequency)  ดังนี้
เมื่อ  \left.\nu \right. เป็นความถี่ (frequency) ของคลื่น และ  {\hat {\mathbf {n} }} เป็นเวกเตอร์หนึ่งหน่วยซึ่งชี้ในทิศการเคลื่อนที่ของคลื่น   สังเกตว่า
ดังนั้นเวกเตอร์ความถี่สี่มิติ (four-frequency) จะมีนอร์มเป็นศูนย์เสมอ เรียกเวกเตอร์สี่มิติแบบนี้ว่า null vector
ดูเพิ่ม

ความเร็วสี่มิติ (four-velocity)
ความเร่งสี่มิติ (four-acceleration)
โมเมนตัมสี่มิติ (four-momentum)
แรงสี่มิติ (four-force)
ความหนาแน่นกระแสสี่มิติ (four-current)
ศักย์แม่เหล็กไฟฟ้าสี่มิติ (electromagnetic four-potential)
วิถีโคจรไฮเพอร์โบลา

เส้นสีน้ำเงินคือวิถีโคจรไฮเพอร์โบลา จุด F คือจุดโฟกัส และเป็นตำแหน่งของดาวศูนย์กลาง
ในกลศาสตร์วงโคจรหรือกลศาสตร์ท้องฟ้า วิถีโคจรไฮเพอร์โบลา (hyperbolic trajectory) คือ วงโคจรการเคลื่อนที่ภายใต้ความโน้มถ่วงของวัตถุที่มีความเยื้องศูนย์กลางของวงโคจรมากกว่า 1 โดยปกติแล้ว วัตถุที่เคลื่อนที่บนวงโคจรนี้จะเคลื่อนที่ห่างจากวัตถุท้องฟ้าศูนย์กลางอย่างไปไม่สิ้นสุด
วิถีโคจรแบบนี้ก็เป็นวิถีโคจรหลุดพ้นเช่นเดียวกับวิถีโคจรพาราโบลา อย่างไรก็ตาม พลังงานวงโคจรจำเพาะของวัตถุบนวิถีโคจรไฮเพอร์โบลามีค่ามากกว่า 0 (ในขณะที่วิถีโคจรพาราโบลาจะเป็น 0 พอดี) นั่นคือวัตถุจะมีพลังงานจลน์แม้ที่ระยะอนันต์ ต่างจากวิถีโคจรพาราโบลาที่จะสูญเสียพลังงานจลน์ที่ระยะอนันต์
สมการ

เส้นโค้งวิถีวงโคจรที่แสดงเป็นระบบพิกัดเชิงขั้ว ( r,\phi ) ของระยะห่าง  r และ มุมกวาดจริง  \phi  โดยมีจุดโฟกัสเป็นจุดกำเนิดแสดงได้เป็น
โดย  e คือความเยื้องศูนย์กลาง ส่วน  L คือเลตัสเรกตัม สำหรับกรณีของไฮเพอร์โบลานั้นจะมีค่า  e>1 ตัวส่วนจะเป็นศูนย์ที่  \cos {\phi }=-1/e หรือ  \tan {\phi }=\pm {\sqrt {e^{2}-1}} ดังนั้นที่  \phi \rightarrow \pm \arctan {\sqrt {e^{2}-1}} ระยะห่างจากจุดโฟกัสจะกลายเป็น  r\rightarrow \infty
กึ่งแกนเอกของวิถีโคจรไฮเพอร์โบลาจะนิยามในลักษณะทำนองเดียวกับในวงโคจรวงรีได้เป็น
โดยในที่นี้  a<0
หรืออาจเลือกเปลี่ยนเครื่องหมาย  a เป็นบวก แล้วเขียนใหม่ได้เป็น
อย่างไรก็ตาม ในคำอธิบายต่อจากนี้ไปจะใช้นิยามแบบแรกเป็นหลัก
ระยะห่างจุดใกล้ที่สุดเมื่อมุมกวาดจริง  \phi =0 จะเป็น
ความเร็วที่ระยะไกลเป็นอนันต์

ความเร็วที่ระยะไกลออกไปเป็นอนันต์จากศูนย์กลางของวัตถุในวิถีโคจรไฮเพอร์โบลา  v_{\infty } หาได้จากกฎการอนุรักษ์พลังงานเป็น
โดยในที่นี้
\mu  คือ ค่าคงตัวความโน้มถ่วงของวัตถุศูนย์กลาง
a คือ กึ่งแกนเอกของวิถีโคจรไฮเพอร์โบลา
v_{\infty } มีความสัมพันธ์กับค่าพลังงานวงโคจรจำเพาะ  \epsilon  ดังนี้
ความเร็วในวิถีโคจร

ในวิถีโคจรไฮเพอร์โบลาอัตราเร็วในวงโคจร  v คำนวณได้เป็น:
โดยในที่นี้
\mu  คือ ค่าคงตัวความโน้มถ่วงของวัตถุศูนย์กลาง
r คือ ระยะห่างจากศูนย์กลางวัตถุศูนย์กลาง
a คือ กึ่งแกนเอกของวิถีโคจรไฮเพอร์โบลา
ดาว บ้านดอน

| ดาว บ้านดอน |
| --- | --- |
ชื่อเกิด: เทียม เศิกศิริ
รู้จักในชื่อ: ดาว
เกิด: 4 มกราคม พ.ศ. 2491 (77 ปี)
ที่เกิด: อำเภอเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร
แนวเพลง: ลูกทุ่ง หมอลำ
อาชีพ: นักร้อง นักแต่งเพลง นักแสดง
ช่วงปี: พ.ศ. 2515 - ปัจจุบัน
ค่ายเพลง: เสียงสยาม แผ่นเสียง-เทป โรต้า เยนาวี่ โปรโมชั่น โฟร์เอส เอ็ม.ดี เทป
ดาว บ้านดอน (4 มกราคม พ.ศ. 2491 – ปัจจุบัน) เป็นนักร้องและนักแต่งเพลงลูกทุ่งที่มีชื่อเสียงคนหนึ่งของประเทศไทย เจ้าของผลงานเพลงดังอย่าง คนขี่หลังควาย, แปรจ๋า, รอรักใต้ต้นกระโดน เป็นต้น
เขามีชื่อจริงว่า เทียม เศิกศิริ เป็นชาวอำเภอเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร เป็นลูกหลานชาวนา มีพี่น้องทั้งหมด 7 คน ลำบากมาตั้งแต่ยังเป็นเด็ก เรียนหนังสือจบแค่ ป.4 ไม่มีโอกาสเรียนต่อทั้งๆที่เป็นคนเรียนเก่งความจำดี จึงได้มาบวชเป็นสามเณรอาศัยร่มผ้ากาสาวพัสตร์ หัดเทศน์ทำนองและแหล่จนชำนาญ เป็นสามเณรเสียงทองที่มีปฏิภาณเป็นเลิศกลายเป็นสามเณรนักเทศน์แหล่อันดับ หนึ่งของแผ่นดินที่ราบสูงในสมัยนั้น
เทพบุตร สติรอดชมภู เห็นแววของสามเณรน้อย จึงชักชวนสามเณรว่าหากว่าลาสึกขามาเมื่อใดจะให้ออกมาแสดงหมอลำ ในที่สุดสามเณรน้อยก็ลาสึกขาออกมาแสดงหมอลำและร้องเพลงลูกทุ่งในเวลาต่อมา ด้วยความเป็นคนที่มีความจำและสมองดี รู้จักคิดประดิษฐ์ประดอยถ้อยคำใหม่มาตั้งแต่สมัยเป็นนักเทศน์ ดาว บ้านดอน จึงสามารถเขียนกลอนลำและเขียนเพลงร้องได้เอง
เกียรติยศ

รางวัลเสาอากาศทองคำพระราชทานปี พ.ศ. 2519 จากเพลง "คนขี่หลังควาย"
รางวัลกึ่งศตวรรษเพลงลูกทุ่งไทยครั้งที่ 2  ปี พ.ศ. 2534 จากเพลง "คนขี่หลังควาย"
ศิลปินมรดกอีสาน สาขาศิลปะการแสดง (ขับร้องเพลงลูกทุ่ง) จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น (2550)
ผลงานภาพยนตร์

มนต์รักแม่น้ำมูล (2520) รับบท ดาว
ลูกแม่มูล (2523) รับบท ดาว
ผาแดงนางไอ่ (2547) รับบท
ไอ้บ้าท่าจะบ๊องส์ (2538) รับบท ดาว
ตำนานฮันนี่ ราชินีหมอลำ (2548) (เป็นภาพยนตร์ที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อแสดงถึงชีวิตของนักร้องฉายา สาวเสียงกำมะหยี่ ตั้งแต่เป็นนางสาว สุพิณ เหมวิจิตร ดาว บ้านดอนไปพบเข้าจึงปั้น จนเป็น ฮันนี่ ศรีอีสาน นักร้องดัง และจนถึงการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางรถยนต์)
บั้งไฟสไลเดอร์ (2565) รับบท ลุงไสว
ผู้บ่าวไทบ้าน อวสานอินดี้ (2566) รับบท พ่อดาว (รับเชิญ)
อาถรรพ์ฮันนี่ ราชินีหมอลำ (2566) (เป็นภาพยนตร์ที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อแสดงถึงชีวิตของนักร้องฉายา สาวเสียงกำมะหยี่ ตั้งแต่เป็นนางสาว สุพิณ เหมวิจิตร ดาว บ้านดอนไปพบเข้าจึงปั้น จนเป็น ฮันนี่ ศรีอีสาน นักร้องดัง และจนถึงการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางรถยนต์)
ผลงานภาพยนตร์ > ละครโทรทัศน์

นายฮ้อยทมิฬ (2544) ช่อง 7 รับบท ทองแก้ว
ผลงานภาพยนตร์ > รายการ

เข้าร่วมรายการ โจ๊กตัดโจ๊ก ต้นฉบับมาเอง (2565)
เข้าแข่งขันรายการเพชรคู่เพชร 300 ในเพลง หนองบัวแดงแทงใจ และ รักเก่าที่บ้านเกิด ร้องคู่กับ ต้าร์ ตจว (2565)
เข้าร่วมรายการ โจ๊กตัดโจ๊ก ต้นฉบับสลับเพลง ในเพลง หงส์ห่างกา (ต้นฉบับจาก ซัน วงศธร, ฟอร์ม ชลพิพรรธน์) (2566)
ผลงานเพลงดัง

คนขี่หลังควาย
รอรักใต้ต้นกระโดน
หนุ่มลำน้ำชี
เสียงแคนแทนใจ
หนุ่มยโสธร
รักจริงๆ ตาหวาน
อย่าติงคิง
ใจเย็น ๆ น้องแดง
น้ำในคลอง (ต้นฉบับ ศักดิ์สยาม เพชรชมภู)
วาสนาเซียงน้อย
คิดฮอดอ้ายแหน่เด้อ (ต้นฉบับ เทพพร เพชรอุบล)
คักใจเจ้าแล้วบ่ (ต้นฉบับ ศักดิ์สยาม เพชรชมภู)
ตุ้ยนุ้ย
แปรจ๋า
คอยน้องจนเมา (ต้นฉบับ ศักดิ์สยาม เพชรชมภู)
แคนสะกิดสาว
ทิดจ้อยปล่อยไก่​
เสียงครวญจากชายแดน​
ฮักสาวหมอลำ
ยายฮายดีใจ
บ้องจ๋าบ้อง
แพ้เด็กน้อย
จดหมายพ่ายรัก (ต้นฉบับ ขวัญชัย เพชรร้อยเอ็ด)
จดหมายไม่มีซอง
จดหมายเป็นหมัน (ต้นฉบับ ขวัญชัย เพชรร้อยเอ็ด)
ตามน้องกลับสารคาม (ต้นฉบับ ศักดิ์สยาม เพชรชมภู)
ลำเพลินเจริญใจ
อัลบั้มเดี่ยว

ซิ่งอ๊อฟบิท (2541)
ร็อค 8 หลอด (2543)
รวมเพลงฮิตโคตรมันส์ (มิถุนายน 2543)
เมดเล่ย์ โคตรมันส์ ชุด 2 (เมษายน 2546)
ยายฮายดีใจ (2547)
จดหมายสามซอง (เมษายน 2549)
กุหลาบแดง (กรกฎาคม 2549)
ฝรั่งนั่งสามล้อ (2550)
16 เพลงลูกทุ่ง 3 ช่า (พฤษภาคม 2550)
อัลบั้มร่วมกับศิลปินคนอื่น

เมดเล่ย์ สุดยอด ลูกทุ่งกึ่งศตวรรษ (กรกฎาคม 2538)
ลูกทุ่งออเคสตร้า กาญจนาภิเษก (2540)
ลูกทุ่ง รวมฮิตติดดาว ยอยศพระลอ
แซ่บกำลังสอง ดาว & สมจิตร
ลูกทุ่ง 10 ทิศ
สายด่วนลูกทุ่ง
4 เด็ดเพชรอีสาน
ลูกทุ่งสามช่า มันส์พะยะค่ะ
ขันหมากแต่งงาน
อีสานรวมฮิต ม่วนบ่ชา
หมอลำเต็มร้อย (2543)
หมอลำคู่ฮิต ชุด 3 ศักดิ์สยาม & ดาว (2543)
สาวนาหนุ่มครู ร่วมกับ พิมพ์ใจ เพชรพลาญชัย (2544)
ลูกทุ่งคนดัง (2544)
หมอลำแซ่บอีหลี (เมษายน 2544)
หนุ่มยาวสาวสั้น ร่วมกับ พิมพ์ใจ เพชรพลาญชัย (2544)
14 เพลงเอก มนต์เพลงลูกทุ่ง หมอลำพันล้าน (พฤษภาคม 2545)
เมดเล่ย์ บ่าวหมอลำ ชุด 1 (2545)
F4 อีสาน เพลงเอกเพลงดัง ชุด 1 (มิถุนายน 2546)
16 ศิลปิน ย้อนรอยหมอลำดัง ชุด 1 (2546)
อีสานรวมฮิต ม่วนคักคัก
แว่วเสียงอีสาน
หมอลำแอ๊บแบ๊ว (2550)
ฮิตทั่วไทย ใจลูกทุ่ง
ทุ่งกุลาตำซั่ว (2550)
เมา...มันส์ระเบิด
ตำนานเพลงอีสาน
เปิดกรุ ตำนานเพลงอีสาน
รวมฮิตหมอลำ ไทอีสาน (กุมภาพันธ์ 2558)
ขวัญใจรั้วของชาติ
ลูกทุ่งรวมดาวเพลงดัง
รวม 15 ศิลปินดัง
รวมดาวลูกทุ่ง
ลูกทุ่งชูเปอร์ฮิต
ลูกทุ่งขวัญใจไทยอีสาน
ลูกทุ่งเมดเล่ย์ เบรคไม่อยู่ ชุดพิเศษ 1 มันส์ไม่หยุด
ลูกทุ่งสามช่า
เพลงพิเศษ

เพลง "คำพ่อสอน" (2559) - จัดทำขึ้นเพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณและร่วมถวายความอาลัยสูงสุดต่อ ในหลวง ร. 9
คอนเสิร์ต

คอนเสิร์ต ลอยกระทงโต้รุ่ง (2 พฤศจิกายน 2534)
คอนเสิร์ต ลูกทุ่งออเคสตร้า กาญจนาภิเษก (24-25 มกราคม 2540)
คอนเสิร์ต หมอลำ เรื่อง นางกวางขาว ท้าวเสือโคร่ง (2545)
คอนเสิร์ต การกุศล เพื่อสร้างศาล ฮันนี่ ศรีอีสาน (26 กุมภาพันธ์ 2554)
คอนเสิร์ต ร้อยดวงใจสืบสานเพลงครู คีตกวี ลูกทุ่งอีสาน พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา (18 ธันวาคม 2554)
คอนเสิร์ต ลูกทุ่งจ๋ามหาสนุก (21 – 22 เมษายน 2555)
คอนเสิร์ต สี่ตำนานครูเพลงอีสาน (22 ธันวาคม 2555)
คอนเสิร์ต Pattaya Music Festival 2013 (24 มีนาคม 2556)
คอนเสิร์ต มหกรรมวัฒนธรรม 4 ภาค (25 - 27 สิงหาคม 2558)
คอนเสิร์ต ลูกทุ่ง-หมอลำวัฒนธรรมสองฝั่งโขง (24 พฤศจิกายน 2558)
คอนเสิร์ต big mountain music festival 7 (19-20 ธันวาคม 2558)
ผลงานเพลงบางส่วนที่แต่งให้กับนักร้องที่มีชื่อเสียง

รักสลายดอกฝ้ายบาน (จินตหรา พูนลาภ)
เจ้าบ่าวหาย(จินตหรา พูนลาภ)
แต่งก่อนผ่อนทีหลัง (ดอกฟ้า บ้านดอน)
รักพังวังสามหมอ (จินตหรา พูนลาภ)
ชวนอ้ายไปใต้แมงจีนูน (ดอกฟ้า บ้านดอน)
รักโผล่โสนแย้ม (จินตหรา พูนลาภ)
ข้อมูลมากไม่อยากรัก (แสงอรุณ บุญยู้)
พญาคันคาก (จินตหรา พูนลาภ)
รักพ่ายที่แก่งสะพือ (ดอกอ้อ ทุ่งทอง)
สนูห้าวผู้บ่าวลืม (ดอกฟ้า บ้านดอน)
เหงาใจในต่างแดน (จินตหรา พูนลาภ)
ไม่ขายที่นา (ศรเพชร ศรสุพรรณ)
แฟนพี่อ้วน (ศรเพชร ศรสุพรรณ)
วอนนางนอน (จินตหรา พูนลาภ)
น้อยซอยพาณิชย์ (สดใส รุ่งโพธิ์ทอง)
จุ๋มคนพิจิตร (สดใส รุ่งโพธิ์ทอง)
น้ำตาหล่นบนที่นอน (ฮันนี่ ศรีอีสาน)
คิดฮอดให้กอดหมอน (แดง จิตกร)
รูปถ่ายพ่ายทอง (น.ส.เย็นฤดี ศรีร้อยเอ็ด)
สาวกาฬสินธุ์ (ฮันนี่ ศรีอีสาน)
วอนน้องให้รักเดียว (ฮันนี่ ศรีอีสาน)
ผู้ฮ้ายพ่ายรัก (ปรางค์ ศิภาพร)
น้ำตาหล่นบนเถียงนา (จินตหรา พูนลาภ)
กุหลาบแดง (สมจิตร บ่อทอง)
แอบรักน้องนวล (สมจิตร บ่อทอง)
เกี่ยวข้าวคอยนาง (สมจิตร บ่อทอง)
เป่าแคนเกี้ยวสาว (สมจิตร บ่อทอง)
หัวใจแดง (สมจิตร บ่อทอง)
คิดฮอดตลอดเวลา (สมจิตร บ่อทอง)
ขอกอดหยอดเหรียญ (สมจิตร บ่อทอง)
ทหารฝากใจ (สมจิตร บ่อทอง)
ใส่กลอนนอนกลุ้ม (สมจิตร บ่อทอง)
แค่คิดก็ผิดหวัง (สมจิตร บ่อทอง)
เธอควงฉันคอย (สมจิตร บ่อทอง)
จดหมายรักฉบับเศร้า (สมจิตร บ่อทอง)
อะไรจะเกิดก็ให้มันเกิด (สมจิตร บ่อทอง)
ดอกฟ้าปราจีน (สมจิตร บ่อทอง)
คนจนไม่อยู่ในสายตา (สมจิตร บ่อทอง)
ไม่มีชื่อฉันในหัวใจเธอ (สมจิตร บ่อทอง)
ปิดรักปิดไฟ (สมจิตร บ่อทอง)
ฟ้าไร้ดาว (สมจิตร บ่อทอง)
พรุ่งนี้ไม่มีเธอ (สมจิตร บ่อทอง)
มอเตอร์ไซค์ใจช้ำ (สมจิตร บ่อทอง)
วอนน้องให้รักเดียว (สมจิตร บ่อทอง)
จดหมายถามที่อยู่ (สมจิตร บ่อทอง)
ปากปราศรัยน้ำใจเชือดคอ (สมจิตร บ่อทอง)
คิดหนักเพราะรักเธอ (สมจิตร บ่อทอง)
กินยานอนถอนรัก (สมจิตร บ่อทอง)
รักอยู่ไหนไหลมา (สมจิตร บ่อทอง)
หนุ่มอีสานรอรัก (สมจิตร บ่อทอง)
ไปดีเถิดแก้ว (สมจิตร บ่อทอง)
สมจิตรอ้อนแฟน (สมจิตร บ่อทอง)
หนุ่มสิบล้อรักสาวคลองไผ่ (สมจิตร บ่อทอง)
สมจิตรขายโอ่ง (สมจิตร บ่อทอง)
พบนางข้างเสาไฟ (สมจิตร บ่อทอง)
ผิดหวังยังกินข้าวแซ่บ (รัชดา ผลาผล)
โควิดมาน้ำตาไหล (จินตหรา พูนลาภ)
ทุ่งน้ำตา (สันติ ดวงสว่าง)
อกหักเพราะรักแดง (สันติ ดวงสว่าง)
ขี้เหร่เสน่ห์แรง (นกน้อย อุไรพร)
ผ้าไหมอ้ายลืม  (จินตหรา พูนลาภ)
จดหมายสามซอง (คนองนา กาฬสินธุ์)
น้ำตาหยดรดฝ้ายผูกแขน (คนองนา กาฬสินธุ์)
หนุ่มปากมูล (คนองนา กาฬสินธุ์)
บักเสาขี้ดื้อ (คนองนา กาฬสินธุ์)
ฮักจริงๆตาหวาน (ลูกแพร ไหมไทย)
ไม่รักอย่าตอแหล (ลูกแพร ไหมไทย)
คิดฮอดกุหลาบแดง (ก้อย ปิยพร)
ตำบักหุ่ง (พิมพา พรศิริ)
คิดฮอดหมอลำซิ่ง (มนต์สิทธิ์ คำสร้อย)
ชมสาวซาวจังหวัด (มนต์สิทธิ์ คำสร้อย)
แข่งเรือบ้านหนองหอย (มนต์สิทธิ์ คำสร้อย)
อ้อนเดือนที่ศาลาแดง (มนต์สิทธิ์ คำสร้อย)
รักร้างกลางงานวัด (มนต์สิทธิ์ คำสร้อย)
แอบรักสาวโรงทอ (สมมาส ราชสีมา & ลาวัณย์ จันทร์เพ็ญ)
ออกพรรษาจะขอแต่ง (สมมาส ราชสีมา & ลาวัณย์ จันทร์เพ็ญ)
ฮักน้องอย่าซูนคิง (สมมาส ราชสีมา & ลาวัณย์ จันทร์เพ็ญ)
จดหมายบ่มีซอง (ลูกแพร ไหมไทย)
ลาน้องไปจัดรายการ (ลูกแพร ไหมไทย)
ผิดหวังกำลัง 2 (ลูกแพร ไหมไทย)
จดหมายลายมือน้อง (ลูกแพร ไหมไทย)
รักวุ่นบุญเผวส (ลูกแพร ไหมไทย)
ภูจ้อก้อรอรัก (ลูกแพร ไหมไทย)
สงกรานต์บ้านเฮา (ลูกแพร ไหมไทย)
น้ำตาลอยวันแห่เทียน (ลูกแพร ไหมไทย)
เมียหายงานบุญบั้งไฟ (ลูกแพร ไหมไทย)
แข่งเรือลำชี (ลูกแพร ไหมไทย)
แมงงอดตอดใจ (พรชัย วรรณศรี)
บ่าวกกกอก (ไชย์พล วิภา)
พาราโบลา

พาราโบลา (อังกฤษ: Parabola) คือ ภาคตัดกรวยที่เกิดจากการตัดกันระหว่างพื้นผิวกรวยด้วยระนาบที่ขนานกับเส้นกำเนิดกรวย (generating line) ของพื้นผิวนั้น พาราโบลาสามารถกำหนดเป็นด้วยจุดต่าง ๆ ที่มีระยะห่างจากจุดที่กำหนด คือ จุดโฟกัส (focus) และเส้นที่กำหนด คือ เส้นไดเรกตริกซ์ (directrix)
พาราโบลาเป็นแนวคิดที่สำคัญในทฤษฎีคณิตศาสตร์ อย่างไรก็ดี พาราโบลาสามารถพบได้บ่อยมากในโลกภายนอก และสามารถนำไปใช้เป็นประโยชน์ในวิศวกรรม ฟิสิกส์ และศาสตร์อื่น ๆ
พาราโบลามีหลายรูปชนิด เช่น กรวยคว่ำ กรวยหงาย บางทีตัดผ่าน 2 ช่อง บางทีตัดผ่าน 4 ช่อง แล้วแต่สมการที่มีการกำหนดมา ซึ่งจะเป็นชนิดใดก็ได้แต่ไม่สามารถเป็นเส้นตรง ๆ ได้เพราะจะไม่เรียกว่าพาราโบลา
ส่วนประกอบของพาราโบลา

เส้นคงที่ เรียกว่า ไดเรกตริกซ์ของพาราโบลา
จุดคงที่ (F) เรียกว่า โฟกัสของพาราโบลา
แกนสมมาตร คือเส้นตรงที่ลากผ่านโฟกัส และตั้งฉากกับไดเรกตริกซ์
จุดยอด (V) คือจุดยอดที่พาราโบลาตัดกับแกนของพาราโบลา
เลตัสเรกตัม (AB) คือส่วนของเส้นตรงที่ผ่านโฟกัส และมีจุดปลายทั้งสองอยู่บนพาราโบลา และตั้งฉากกับแกนของพาราโบลา
หนังสืออ่านเพิ่ม

Lockwood, E. H. (1961). A Book of Curves. Cambridge University Press.[ไอเอสบีเอ็น ไม่มี]
แหล่งข้อมูลอื่น

Hazewinkel, Michiel, บ.ก. (2001), "Parabola", Encyclopedia of Mathematics, Springer, ISBN 978-1-55608-010-4
เอริก ดับเบิลยู. ไวส์สไตน์, "Parabola" จากแมทเวิลด์.
Interactive parabola-drag focus, see axis of symmetry, directrix, standard and vertex forms
Archimedes Triangle and Squaring of Parabola at cut-the-knot
Two Tangents to Parabola at cut-the-knot
Parabola As Envelope of Straight Lines at cut-the-knot
Parabolic Mirror at cut-the-knot
Three Parabola Tangents at cut-the-knot
Module for the Tangent Parabola
Focal Properties of Parabola at cut-the-knot
Parabola As Envelope II at cut-the-knot
The similarity of parabola at Dynamic Geometry Sketches, interactive dynamic geometry sketch.
Part of a parabola (blue), with various features (other colours). The complete parabola has no endpoints. In this orientation, it extends infinitely to the left, right, and upward.
ทองมาก จันทะลือ

| ทองมาก จันทะลือต> ช., ต.ม. |
| --- | --- |
ชื่อเกิด: ทองมาก จันทะลือ
ชื่ออื่น: หมอลำถูทา
เกิด: 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2472
จุดกำเนิด:  อำเภอมัญจาคีรี จังหวัดขอนแก่น ประเทศไทย
เสียชีวิต: 17 มีนาคม พ.ศ. 2554 (82 ปี) อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี ประเทศไทย
อาชีพ: ศิลปินพื้นบ้าน นักร้องหมอลำ
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2491 - 2554
รางวัล
ศิลปินแห่งชาติ: พ.ศ. 2529 - สาขาศิลปะการแสดง(หมอลำ)
ทองมาก จันทะลือ ศิลปินหมอลำ ผู้ถ่ายทอดท่วงทำนองที่เป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นอีสาน ปรมาจารย์ผู้มีชื่อเสียงในวงการหมอลำ ถึงขั้นที่เรียกว่า "แตกลำ" คือเป็นผู้ที่มีความสามารถในการลำกลอน ไม่ว่าจะเป็นกลอน 7 กลอน 8 หรือแม้แต่กลอน 9 ก็สามารถลำได้สดๆ ไม่มีติดขัด และที่สำคัญได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (หมอลำ) ประจำปี พ.ศ. 2529
ประวัติ

หมอลำทองมาก จันทะลือ หรือที่คนส่วนใหญ่ในสมัยนั้นรู้จักกันในชื่อของ "หมอลำถูทา" ถึงแก่อนิจกรรม เมื่อวันที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2554 ด้วยโรคชรา ขณะอายุ 87 ปี (ตามอายุจริงซึ่งเกิดในปี พ.ศ. 2467 แต่แจ้งเกิดตามบัตรประชาชน ในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2472 ซึ่งหากนับตามบัตรประชาชน เสียชีวิตเมื่ออายุ 82 ปี) และสุดท้ายของชีวิต หมอลำถูทาคนนี้ ยังได้บริจาคร่างกายเป็นอาจารย์ใหญ่ให้กับโรงพยาบาลศรีนครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 
ที่มาของ "หมอลำถูทา" เนื่องจากท่านได้มีโอกาสจัดรายการวิทยุ และเป็นโฆษกผู้โฆษณายาให้กับ บริษัท โอสถสภาเต็กเฮงหยู โดยท่านได้นำเอาศิลปะหมอลำเข้าไปประยุกต์ใช้ในการโฆษณา ส่งผลให้ยอดขายของทางบริษัทเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก โฆษณาทาง วิทยุชิ้นหนึ่งอันเป็นผลงานของท่านที่เป็นที่รู้จักแพร่หลาย และติดหูของชาวอีสานในยุคนั้น ได้แก่ โฆษณายาหม่องถ้วยทอง ที่มีถ้อยคำติดหูผู้ฟังทั่วไปว่า "ถูทา" จนทำให้ชาวบ้านพากันเรียกหมอลำทองมากว่า " พ่อถูทา" นับแต่นั้นมา
ประวัติ > การศึกษา

หมอลำทองมาก จันทะลือ จบการศึกษาในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่โรงเรียนบ้านชีท่าม่วง วัดประคู่ชำน้อย