stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เอ็ดมันด์ ซัตตัน
ชีวิตส่วนตัว

เอ็ดมันด์สมรสกับจอยส์ ทิปทอฟต์ (Joyce Tiptoft) บุตรสาวในจอห์น ทิปทอฟต์ บารอนทิปทอฟต์ที่ 1 กับจอยส์ เดอ เชอร์เลอตัน (Joyce de Cherleton) (ซึ่งเป็นบุตรสาวในเอ็ดเวิร์ด ชาร์ลตัน บารอนเชอร์เลอตันที่ 5) ทำให้เอ็ดมันด์กลายเป็นทายาททั้งบารอนเชอร์เลอตันกับทอปทิฟต์ ทั้งคู่ให้กำเนิดบุตรดังนี้:
เอ็ดเวิร์ด ซัตตัน (เกิด ค.ศ. 1459) ผู้สืบบรรดาศักดิ์ของจอห์น ซัตตัน ปู่ของเขา เป็นบารอนดัดลีย์ที่ 2; เขาสมรสกับเซซีลี วิลลัฟบรี (Cecily Willoughby) บุตรสาวในเซอร์ วิลเลียม วิลลัฟบรี (Sir William Willoughby) กับโจแอน สเตรนจ์เวย์ส (Joan Strangeways) และหลานสาวของแคเธอรีน เนวิลล์ ดัชเชสแห่งนอร์ฟอล์ก
จากนั้น เอ็ดมันด์ (ป. ค.ศ. 1465) สมรสกับมาทิลดา บุตรสาวในทอมัส ลอร์ด คลิฟฟอร์ด และเป็นบิดามารดาของบุตรดังนี้:
ทอมัส ดัดลีย์แห่งยันวัธ (Thomas Dudley of Yanwath) เขาสมรสกับซาราห์ เธอร์เคลด์ (Sarah Thirkeld) และมีบุตรดังนี้:
ริชาร์ด ดัดลีย์ (1518-1593) สมรสกับโดโรธี แซนด์ฟอร์ด (Dorothy Sandfordป บุตรสาวของเอ็ดมันด์ แซนด์ฟอร์ดแห่งอาสก์แฮม, คัมเบรีย
จอห์น ดัดลีย์ (เสียชีวิต ค.ศ. 1580) สมรสกับเอลิซาเบธ การ์ดิเนอร์ (Elizabeth Gardiner)
วันเสียชีวิตของเอ็ดมันด์ยังไม่ทราบแน่ชัด
บ้าน

บ้านพื้นเมือง (รูมะฮ์อาดัต) ของชาวมลายูในอินโดนีเซีย ที่เรียกว่า รูมะฮ์เมอลายู หรือบ้านมลายู
บ้าน คือ ที่อยู่อาศัยที่ให้ความอบอุ่นใจแก่ผู้อยู่อาศัย คำว่าบ้านอาจมีความหมายรวมถึงอาคารหรือห้องพักที่ใช้พักอาศัยด้วย หรือที่อยู่ บริเวณที่เรือนตั้งอยู่ ถิ่นที่อยู่
ส่วนต่าง ๆในบ้าน

บ้านเดี่ยว (อังกฤษ: detached house) หมายถึง บ้านที่มีอาณาเขตหรือพื้นที่บริเวณรอบ ซึ่งจะประกอบด้วยส่วนต่าง ๆ โดยสังเขป ดังนี้
ส่วนทางเข้า ที่จอดรถ
ห้องรับแขก
ห้องอาหาร
ห้องครัว
ห้องนอน
ห้องน้ำ-ส้วม
ห้องเก็บของ
หากเป็นบ้านหลังใหญ่ ซึ่งสร้างบ้านเป็นสามชั้น อาจมีห้องเพิ่มจากทั่วไป ดังนี้
ห้องพักผ่อน
ระเบียงบ้าน
ห้องพระ
ห้องเก็บของ
ห้องหนังสือ
ห้องคอมพิวเตอร์
ห้องออกกำลังกาย
ห้องเก็บเสบียง
ห้องเลี้ยงเด็ก
นอกจากนี้ หากบริเวณบ้านมีพื้นที่กว้างพอ อาจจัดแต่งพื้นที่เป็นสนามหญ้า และจัดสวนหรือไม่ก็แบ่งพื้นที่บางส่วนทำสระว่ายน้ำ
ลักษณะของบ้านเดี่ยว

โดยทั่วไปการสร้างบ้านเดี่ยวจะมีลักษณะเป็น
บ้านชั้นเดียว
บ้านสองชั้น
บ้านสามชั้น
บ้านสี่ชั้นหรือมากกว่านั้น ในกรณีที่เป็นบ้านหลังใหญ่มาก
ประเภทของบ้าน

เทอร์เรซเฮาส์
ทาวน์เฮาส์
ชอปเฮาส์
อะพาร์ตเมนต์/แฟลต
คอนโดมิเนียม
แมนชัน
คันทรีเฮาส์
วิลลา
บ้านเยอรมันกลาง
อิกลู
พิษในบ้าน

ก๊าซเรดอน ถือเป็นพิษในบ้านที่มีอากาศถ่ายเทไม่ดี นักวิจัยพบว่าหากสูดดมก๊าซเรดอนความเข้มข้นสูงเป็นระยะเวลานาน สามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งปอดได้
แหล่งข้อมูลอื่น

↑  "ทำความรู้จักก๊าซเรดอน และผลต่อสุขภาพ". คนึงนิจ กิ่งเพชร และ อัญชลี กฤษณจินดา Chulalongkorn Hospital. 2 ธันวาคม 2022. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2024-01-16. สืบค้นเมื่อ 16 มกราคม 2024.
เจ้าชายอาร์เธอร์ ดยุกแห่งคอนน็อตและสแตรธเอิร์น

| ธรรมเนียมพระยศของ เจ้าชายอาร์เธอร์ ดยุกแห่งคอนน็อตและสแตรธเอิร์น |
| --- | --- |
ตราประจำพระอิสริยยศ
การทูล: His Royal Highness  (ใต้ฝ่าพระบาท)
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า'
การขานรับ: Your Royal Highness   (พ่ะย่ะค่ะ/เพคะ)
เจ้าชายอาร์เธอร์ ดยุกแห่งคอนน็อตและสแตรธเอิร์น (อาร์เธอร์ วิลเลียม แพทริค อัลเบิร์ต; 1 พฤษภาคม ค.ศ. 1850 - 16 มกราคม ค.ศ. 1942) ทรงเป็นสมาชิกในพระราชวงศ์อังกฤษ ซึ่งทรงดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแห่งแคนาดา ระหว่างปี ค.ศ. 1911 - ค.ศ. 1916 พระองค์ประสูติแด่สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียในกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ และทรงได้รับการศึกษาโดยพระอาจารย์ส่วนพระองค์ก่อนทรงเข้าศึกษาต่อในวิทยาลัยการทหารหลวง ณ เมืองวูลิช เมื่อพระชนมายุ 16 พรรษา เมื่อจบการศึกษา พระองค์ทรงได้รับการประดับยศร้อยโทแห่งกองทัพบกอังกฤษ และปฏิบัติหน้าที่อยู่ในกองทัพอยู่เป็นเวลา 40 ปี โดยได้ทอดพระเนตรภารกิจของกองทัพในหลายส่วนของจักรวรรดิอังกฤษ ในช่วงเวลานี้เจ้าชายอาร์เธอร์ ทรงได้รับการสถาปนาพระอิสริยยศเป็นดยุก โดยทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นดยุกแห่งคอนน็อตและสแตรธเอิร์น และเอิร์ลแห่งซัสเซ็กส์ เป็นพระราชปิตุลา (อา)ในสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 5 เเห่งสหราชอาณาจักร
พระองค์ทรงเสกสมรสกับ เจ้าหญิงลูอีส มาร์กาเร็ตแห่งปรัสเซีย มีพระบุตรดังนี้
เจ้าหญิงมาร์กาเรตแห่งคอนน็อต
เจ้าชายอาร์เธอร์แห่งคอนน็อต
เจ้าหญิงแพทริเซียแห่งคอนน็อต
เจ้าชายอาร์เธอร์ ดยุกแห่งคอนน็อตและสแตรธเอิร์น ทรงเป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียและเจ้าชายอัลเบิร์ต ที่ยังทรงดำรงพระชนม์ชีพเป็นพระองค์สุดท้าย ก่อนจะสิ้นพระชนม์ลงเมื่อวันที่ 16 มกราคม ค.ศ. 1942 สิริพระชันษา 91 ปี
สะพานนริศดำรัส

บทความนี้เกี่ยวกับสะพานดำในเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย สำหรับสะพานดำในเขตพญาไท ดูที่ แยกสะพานดำ
| สะพานนริศดำรัส |
| --- | --- |

เส้นทาง: ถนนจักรพรรดิพงษ์
ข้าม: คลองมหานาค
ที่ตั้ง: แขวงคลองมหานาคและแขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร
ที่ตั้ง

ป้ายชื่อสะพาน
สะพานนริศดำรัส หรือที่นิยมเรียกกันว่า สะพานดำ เป็นสะพานแห่งหนึ่งในพื้นที่กรุงเทพมหานคร เป็นสะพานข้ามคลองมหานาค ตั้งอยู่ในแขวงคลองมหานาคและแขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย บนถนนจักรพรรดิพงษ์ ใกล้เคียงกับวัดสระเกศราชวรมหาวิหารและโรงเรียนวัดสระเกศ
สะพานนริศดำรัสสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2442 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พร้อมกับสะพานอาวาศวิจิตรข้ามคลองวัดสระเกศ และสะพานโสมนัสนาคราข้ามคลองวัดโสมนัส และได้รับชื่อพระราชทานเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2443 สะพานทั้งสามนี้มีชื่อคล้องจองกัน โดยพระราชทานนามสะพานนริศดำรัสเพื่อเป็นเกียรติแก่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ สมเด็จพระอนุชา และเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดสะพานเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2443 พร้อมกับสะพานและถนนอื่น ๆ อีกหลายแห่ง เช่น สะพานเทวกรรมรังรักษ์, สะพานเฉลิมวัง 47, ถนนจักรพรรดิพงษ์, ถนนอุณากรรณ เป็นต้น
สะพานนริศดำรัสได้รับการบูรณะเมื่อปี พ.ศ. 2513 และจารึกชื่อสะพานใหม่เป็น "สะพานนริศดำรัส" จากเดิมที่เคยจารึกว่า "สะพานนริศรดำรัส"
แหล่งข้อมูลอื่น

แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ สะพานนริศดำรัส
ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
13°45′17″N 100°30′34″E﻿ / ﻿13.754742°N 100.509396°E﻿ / 13.754742; 100.509396
| สะพานข้ามคลองมหานาคในปัจจุบัน |
| --- | --- | --- | --- |
| เหนือน้ำ สะพานมหาดไทยอุทิศ  | สะพานนริศดำรัส  | ท้ายน้ำ สะพานคนเดินข้ามคลองมหานาค บริเวณซอยดำรงรักษ์  |  |
จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก

|  จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก |
| --- | --- |
จุดผ่านแดนฝั่งกัมพูชา ตรงข้ามจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก
thพื้นที่พรมแดนไทย (ซ้าย) และกัมพูชา (ขวา)
ที่ตั้ง
ประเทศ:  ไทย,  กัมพูชา
ที่ตั้ง:   ตำบลอรัญประเทศ อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว   ทางหลวงเอเชียสาย 1  ฝั่งไทย  ทล.33 กม.ที่ 299+549  ฝั่งกัมพูชา  ทล.5 
พิกัด: 13°39′44″N 102°32′55″E﻿ / ﻿13.6621°N 102.5487°E﻿ / 13.6621; 102.5487
รายละเอียด
เปิดทำการ: พ.ศ. 2449 ด่านเก็บภาษี พ.ศ. 2474 ด่านพรมแดน พ.ศ. 2534 จุดผ่อนปรนการค้า พ.ศ. 2540 จุดผ่านแดนถาวร
ดำเนินการโดย:  • กรมศุลกากร  • สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
ประเภท: จุดผ่านแดนถาวร
จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก หรือ ด่านอรัญประเทศ เป็นจุดผ่านแดนถาวรระหว่างประเทศไทยกับประเทศกัมพูชาภายในพื้นที่สระแก้ว ตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านคลองลึก ตำบลอรัญประเทศ อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว โดยมีคลองลึกเป็นเส้นแบ่งเขตแดนตามธรรมชาติ ตั้งอยู่ตรงข้ามเมืองปอยเปต อำเภอโอโจรว จังหวัดบันทายมีชัย ประเทศกัมพูชา
การผ่านแดน

จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึกเปิดทำการตั้งแต่เวลา 06.00–22.00 น. สำหรับผู้ที่ต้องการจะเดินทางผ่านแดนนั้นจะต้องมีเอกสารประจำตัว อย่างใดอย่างหนึ่ง คือหนังสือเดินทาง (passport) หรือบัตรผ่านแดน (border pass)
การผ่านแดน > กิจกรรม

บทความหลัก: ตลาดชายแดนบ้านคลองลึก
จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึกมีตลาดการค้าชายแดนที่เรียกว่า ตลาดโรงเกลือ ซึ่งมาจากสถานที่ตั้งของตลาดเคยเป็นโรงเกลือเก่า ซึ่งเป็นตลาดการค้าชายแดนในภาคตะวันออกของประเทศไทยที่มีขนาดใหญ่ที่สุด ที่เต็มไปด้วยสินค้าชนิดต่าง ๆ จำหน่ายทั้งขายปลีก และขายส่ง รวมถึงสินค้ามือสองต่าง ๆ โดยภายในตลาดโรงเกลือนั้น มีตลาดย่อยภายในจำนวน 5 ตลาด ได้แก่
ตลาดโกลเด้นเกต มีสินค้าหลายประเภทจำหน่าย ทั้งมือหนึ่งและมือสอง
ตลาดโรงเกลือใหม่ มีสินค้าประเภทแฟชั่นต่าง ๆ มีกระเป๋าถือและกระเป๋ายี่ห้อดังเป็นอาทิ
ตลาดโรงเกลือเก่า มีสินค้ามือสองในสภาพดีจำหน่าย โดยเน้นไปที่การขายส่ง
ตลาดเดชไทย มีสินค้าประเภทรองเท้าจำหน่ายเป็นส่วนใหญ่ ทั้งมือหนึ่งและมือสอง รวมถึงยังมีร้านรับซ่อมรองเท้าเก่า รองเท้าทหาร รองเท้าผ้าใบ และสินค้าประเภทอื่น ๆ ทั้งขายปลีกและขายส่ง
ตลาดเบญจวรรณ มีสินค้าใหม่มือหนึ่ง ในราคาขายส่งจากโรงงานมาจำหน่าย มีกระเป๋าสะพาย เสื้อผ้า และรองเท้าเป็นอาทิ
นอกจากนี้ยังมีบ่อนกาสิโนขนาดใหญ่ในเมืองปอยเปต ประเทศกัมพูชา ซึ่งอยู่ตรงข้ามกับจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก เปิดให้บริการเป็นจำนวนมากโดยในตลอดทั้งปีนั้นมีผู้ข้ามฝั่งไปใช้บริการเป็นจำนวนมาก ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติในประเทศอื่น ๆ ที่เดินทางมาเที่ยวชมและเล่นการพนัน
การผ่านแดน > ด่านศุลกากร

ด่านพรมแดนบ้านคลองลึก อยู่ภายในความดูแลของด่านศุลกากรอรัญประเทศ ตั้งอยู่เลขที่ 371 ถนนสุวรรณศร อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว อยู่ห่างจากพรมแดนไทย–กัมพูชาประมาณ 1 กิโลเมตร
การผ่านแดน > ด่านตรวจคนเข้าเมือง

ตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดสระแก้วเป็นผู้ดูแลรับผิดชอบจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก
การเดินทาง

จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก สามารถเดินทางมาได้ทั้งด้วยรถยนต์ส่วนบุคคล และระบบขนส่งสาธารณะ เพื่อเยี่ยมชมตลาดการค้าชายแดน และข้ามไปยังฝั่งกัมพูชา โดยก่อนหน้านี้จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึกเป็นเส้นทางหลักในการข้ามไปยังประเทศกัมพูชา ทำให้ในบางช่วงเวลาเกิดการจราจรที่ติดขัด ทำให้ทางการไทยและกัมพูชาหารือกันเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว จึงได้ยกระดับจุดผ่อนปรนการค้าบ้านเขาดินขึ้นเป็นจุดผ่านแดนถาวรบ้านเขาดิน เพื่อบรรเทาความหนาแน่นของจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก
การเดินทาง > เส้นทาง

จากจังหวัดสระแก้ว เดินทางตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 (ถนนสุวรรณศร) ไปทางทิศตะวันออก มุ่งหน้าอำเภออรัญประเทศ เส้นทางจะสิ้นสุดบริเวณจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก
การเดินทาง > ขนส่งสาธารณะ > รถโดยสารประจำทาง

ปัจจุบันมีการเดินรถโดยสารระหว่างกรุงเทพมหานคร–อรัญประเทศ และการเดินรถจากกรุงเทพฯ ข้ามไปยังฝั่งกัมพูชา โดยมีปลายทางที่กรุงพนมเปญ ผ่านทางด่านพรมแดนถาวรบ้านคลองลึก ประกอบไปด้วย
การเดินรถภายในประเทศ
สายที่ 60 กรุงเทพมหานคร–อรัญประเทศ
สายที่ 921 กรุงเทพมหานคร–องครักษ์–อรัญประเทศ
สายที่ 1675 อรัญประเทศ–สระแก้ว
การเดินรถระหว่างประเทศ
เส้นทางสายที่ 12 กรุงเทพมหานคร–อรัญประเทศ–ปอยเปต–เสียมราฐ โดยบริษัท ขนส่ง จำกัด
ขาไปออกจากกรุงเทพฯ เวลา 08.00 น. และ 09.00 น.
ขากลับออกจากเสียมราฐ เวลา 08.00 น. และ 09.00 น.
เส้นทางสายที่ 13 กรุงเทพมหานคร–อรัญประเทศ–ปอยเปต–พระตะบอง–พนมเปญ โดยบริษัท ขนส่ง จำกัด
ขาไปออกจากกรุงเทพฯ เวลา 05.00 น.
ขากลับออกจากพนมเปญ เวลา 06.00 น.
การเดินทาง > ขนส่งสาธารณะ > รถไฟ

บทความหลัก: สถานีรถไฟด่านพรมแดนบ้านคลองลึก
สามารถนั่งรถไฟจากสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) ตามทางรถไฟสายตะวันออก มาที่สถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก มีการเดินขบวนรถทุกวัน โดยขบวนรถดังนี้
จากสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) กรุงเทพมหานคร
ขบวนรถธรรมดาที่ 275 ออกจากสถานีกรุงเทพ เวลา 05.55 น. ถึงสถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก เวลา 11.17 น.
ขบวนรถธรรมดาที่ 279 ออกจากสถานีกรุงเทพ เวลา 13.05 น. ถึงสถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก เวลา 17.27 น.
จากสถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก จังหวัดสระแก้ว
ขบวนรถธรรมดาที่ 280 ออกจากสถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก เวลา 06.58 น. ถึงสถานีกรุงเทพ เวลา 12.05 น.
ขบวนรถธรรมดาที่ 276 ออกจากสถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก เวลา 13.53 น. ถึงสถานีกรุงเทพ เวลา 19.40 น.
โดยในอนาคตมีแผนที่จะกลับมาเดินรถเข้าไปในประเทศกัมพูชาอีกครั้ง ทั้งการบูรณะสะพานคลองลึกข้ามคลองพรมโหดที่เป็นพรมแดนธรรมชาติระหว่างประเทศไทยกับประเทศกัมพูชาโดยฝ่ายไทย และการเตรียมความพร้อมเส้นทางเพื่อเชื่อมต่อและเดินรถ เหลือเพียงความพร้อมของกัมพูชาในการเริ่มเดินรถเท่านั้น
การพัฒนา

กรมศุลกากรได้ดำเนินการก่อสร้างด่านศุลกากรอรัญประเทศแห่งใหม่ บริเวณบ้านป่าไร่ หมู่ที่ 8ตำบลป่าไร่ อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว บนพื้นที่ราชพัสดุที่ได้รับมอบจากกรมธนารักษ์ เนื้อที่ 525 ไร่ 3 งาน อยู่ห่างจากจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึกประมาณ 10 กิโลเมตร โดยวางศิลาฤกษ์อาคารด่านศุลกากรไปเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2560 โดยคาดว่าจะก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์พร้อมใช้งานในปี พ.ศ. 2562
สำหรับการพัฒนาดังกล่าวเพื่อรองรับการท่องเที่ยวที่เพิ่มมากขึ้น และรองรับการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศที่สูงขึ้นเช่นกัน โดยมีพื้นที่ของด่านศุลกากรสำหรับตรวจสินค้า และอาคารตรวจผู้โดยสารอยู่ในอาณาเขตเดียวกัน เพื่อความสะดวกรวดเร็วและรัดกุมในการควบคุมดูแลการเดินทางระหว่างประเทศ ซึ่งบริเวณดังกล่าวเชื่อมต่อกับเมืองโอเนียง รองรับการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษสระแก้ว ปอยเปต–โอเนียง แม้ว่าพื้นที่ดังกล่าวจะยังเป็นพื้นที่ทับซ้อนก็ตาม
ปัจจุบันยังไม่มีการเชื่อมต่อเส้นทางและการเปิดใช้งานแต่อย่างใด มีเพียงแนวคิดการใช้งานพื้นที่ชั่วคราวเพื่อใช้เป็นสถานที่กักตัวแรงงานจากประเทศกัมพูชาในการกักตัวเพื่อสังเกตอาการในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในปี พ.ศ. 2563
เส้นทางเดินระหว่างประเทศไทยกับประเทศกัมพูชา มองไปยังจุดผ่านแดนฝั่งไทย
ขบวนรถธรรมดาที่ 280 ขณะเข้าเทียบสถานีกรุงเทพซึ่งเป็นปลายทาง
ชายแดนไทย–ลาว

| ชายแดนไทย–ลาว |
| --- | --- |
แผนที่ของชายแดนไทย–ลาว
ข้อมูลจำเพาะ
พรมแดนระหว่าง:  ไทย  ลาว
ความยาว: 1,810–1,845 กิโลเมตร
ประวัติ
มีผลตั้งแต่: 3 ตุลาคม พ.ศ. 2436 วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112
พรมแดนปัจจุบัน: 25 สิงหาคม พ.ศ. 2469 จัดทำแผนที่แสดงเส้นเขตแดนในแม่น้ำโขง
สนธิสัญญา:  •  อนุสัญญาสยาม-ฝรั่งเศส พ.ศ. 2446  •  ความตกลงสยาม-ฝรั่งเศส พ.ศ. 2446  •  สนธิสัญญาสยาม-ฝรั่งเศส พ.ศ. 2449  •  อนุสัญญาสยาม-ฝรั่งเศส พ.ศ. 2469
ชายแดนไทย–ลาว เป็นพรมแดนระหว่างประเทศ กั้นระหว่างไทยและลาว พรมแดนมีความยาวประมาณ 1,810 กิโลเมตร (1,120 ไมล์) ถึง 1,845 กิโลเมตร (1,146 ไมล์) โดยมากกว่าครึ่งหนึ่งทอดยาวไปตามแม่น้ำโขง และลากจากสามเหลี่ยมทองคำติดกับพม่าทางตอนเหนือไปยังจุดสามเหลี่ยมมรกตติดกับกัมพูชาทางตอนใต้
ความเป็นมา

ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษที่ 1860 ฝรั่งเศสเริ่มการใช้งานแผนที่ในภูมิภาคนี้ โดยเริ่มในกัมพูชาและเวียดนามสมัยใหม่ และอาณานิคมอินโดจีนของฝรั่งเศสก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2430 อาณาจักรลาวเป็นรัฐสาขาของราชอาณาจักรสยาม (ชื่อเดิมของประเทศไทย) อย่างไรก็ตาม พื้นที่ทั้งหมดทางตะวันออกของแม่น้ำโขงถูกผนวกเข้ากับอินโดจีนฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2436 หลังวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 ซึ่งกองทัพฝรั่งเศสได้ใช้กำลังทหารกดดันประเทศไทยด้วยการส่งกองกำลังจำนวน 1 กองพันไปยึดจันทบุรีด้วยข้ออ้างว่าป้องกันสยามไม่ทำตามข้อตกลง ซึ่งได้ลงนามในสนธิสัญญาเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2436 ต่อมาในปี พ.ศ. 2445 สยามถูกบังคับให้ยกพื้นที่ทางตะวันตกของแม่น้ำโขงให้กับฝรั่งเศส ครอบคลุมแขวงไชยบุรีสมัยใหม่และอีกครึ่งหนึ่งของแขวงจำปาสักทางตะวันตก มีการสูญเสียที่ดินมากขึ้นในสนธิสัญญาอื่นในปี พ.ศ. 2447 และอีกครั้งในปี พ.ศ. 2449 เพื่อแลกเปลี่ยนจังหวัดตราด และอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย รวมไปถึงอำนาจศาล กับเมืองเสียมราฐ ศรีโสภณ และพระตะบอง อนุสัญญาในปี พ.ศ. 2469 ได้ขจัดปัญหาหลักเกี่ยวกับอธิปไตยเหนือเกาะเล็กเกาะน้อยในแม่น้ำโขง หลังจากการรุกรานอินโดจีนฝรั่งเศสของญี่ปุ่นในปี พ.ศ. 2483 พื้นที่ที่ถูกยึดทางตะวันตกของแม่น้ำโขงและลาวตะวันตกเฉียงใต้ก็ถูกส่งกลับคืนสู่ประเทศไทย อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงนี้ถูกยกเลิกหลังจากความพ่ายแพ้ของญี่ปุ่นและชายแดนก่อนสงครามถูกกลับมาบังคับใช้กลับคืนสู่สภาพเดิม
ลาวได้รับเอกราชบางส่วนจากฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2492 และได้รับเอกราชโดยสมบูรณ์ในปี พ.ศ. 2496 จากนั้นเขตแดนก็กลายเป็นปัญหาระหว่างสองรัฐอธิปไตย ประเทศไทยอ้างสิทธิ์ในดินแดนที่ยกให้แก่ลาวเป็นครั้งคราวในยุคอาณานิคม โดยมีความตึงเครียดเพิ่มขึ้นหลังจากชัยชนะของคอมมิวนิสต์ปะเทดลาวในสงครามกลางเมืองลาวในปี พ.ศ. 2518 มีการลงนามสนธิสัญญามิตรภาพในปี พ.ศ. 2519 และ พ.ศ. 2522 เพื่อพยายามยุติความตึงเครียดโดยทั้งสองฝ่าย และตระหนักถึงบูรณภาพแห่งดินแดนของอีกฝ่าย อย่างไรก็ตาม การต่อสู้ปะทุขึ้นในปี พ.ศ. 2527 เหนือหมู่บ้านที่เป็นข้อพิพาทซึ่งอยู่ติดกับชายแดนในแขวงไชยบุรี/จังหวัดอุตรดิตถ์ และอีกครั้งในปี พ.ศ. 2530-2531 ในพื้นที่ใกล้เคียง คณะกรรมการร่วมก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2534 โดยมีเป้าหมายเพื่อแก้ไขข้อพิพาทอย่างสันติ อย่างไรก็ตาม การอภิปรายดำเนินไปตลอดทศวรรษ คณะกรรมการเขตแดนร่วมก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2540 อย่างไรก็ตาม งานของคณะกรรมการถูกระงับในปี พ.ศ. 2541 หลังเกิดวิกฤตการเงินในเอเชีย ซึ่งปัจจุบันการปักปันเขตแดนแดนยังคงอยู่ในระหว่างการดำเนินอยู่ ทั้งทางบกและทางน้ำ ซึ่งฝั่งประเทศไทยดำเนินการโดยกรมแผนที่ทหาร กองบัญชาการกองทัพไทย และกองเขตแดน กรมสนธิสัญญาและกฎหมาย กระทรวงการต่างประเทศ
แนวพรมแดน

พรมแดนเริ่มต้นทางเหนือที่สามเหลี่ยมทองคำติดกับพม่าที่จุดบรรจบของน้ำแม่กกและแม่น้ำโขง ตามแม่น้ำโขงไปทางตะวันออกเฉียงใต้ จากนั้นแยกออกจากแม่น้ำและเคลื่อนตัวไปทางทิศใต้ไปตามสันเขาต่าง ๆ ลงสู่แม่น้ำเหือง จากนั้นจะไปตามแม่น้ำสายนี้ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือจนถึงจุดบรรจบกับแม่น้ำโขง จากนั้นยึดตามร่องน้ำลึกแม่น้ำโขงต่อไปซึ่งถือเป็นส่วนใหญ่ของความยาวพรมแดน จนกระทั่งถึงทางตะวันตกเฉียงเหนือของปากเซ เส้นพรมแดนจะแยกออกจากแม่น้ำโขงแล้วไปต่อตามสันทิวเขาพนมดงรักไปทางใต้จนบรรจบสามเหลี่ยมมรกตติดกับกัมพูชา
แนวพรมแดน > สนธิสัญญาที่เกี่ยวข้อง

สนธิสัญญาที่เกี่ยวข้องกับการปักปันเขตแดนไทย–ลาว ประกอบไปด้วย
อนุสัญญาสยาม-ฝรั่งเศส ฉบับลงวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2446 (ค.ศ. 1904)
ความตกลงสยาม-ฝรั่งเศส ฉบับลงวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2446 (ค.ศ. 1904)
สนธิสัญญาสยาม-ฝรั่งเศส ฉบับลงวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2449 (ค.ศ. 1907) และพิธีสารแนบท้าย
อนุสัญญาสยาม-ฝรั่งเศส ฉบับลงวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2469 (ค.ศ. 1926)
แนวพรมแดน > เขตการปกครองที่ติดพรมแดน

หลักเขตแดนของลาวและไทย
|  ไทย |  |  ลาว |
| --- | --- | --- |
ประเทศพม่า
|  เชียงราย |  | แขวงบ่อแก้ว |
|  เชียงราย |  | แขวงไชยบุรี |
|  น่าน |  | แขวงไชยบุรี |
|  เลย |  | แขวงไชยบุรี |
|  เลย |  | แขวงเวียงจันทน์ |
|  หนองคาย |  | แขวงเวียงจันทน์ |
|  หนองคาย |  | นครหลวงเวียงจันทน์ |
|  บึงกาฬ |  | แขวงบอลิคำไซ |
|  นครพนม |  | แขวงบอลิคำไซ |
|  นครพนม |  | แขวงคำม่วน |
|  อำนาจเจริญ |  | แขวงสุวรรณเขต |
|  อุบลราชธานี |  | แขวงสุวรรณเขต |
|  อุบลราชธานี |  | แขวงสาละวัน |
|  อุบลราชธานี |  | แขวงจำปาศักดิ์ |
ประเทศกัมพูชา
จุดผ่านแดน

ข้อมูลเมื่อ ปี พ.ศ. 2563 มีจุดผ่านแดนถาวร 20 จุด และจุดผ่อนปรนการค้า 29 จุด
ดูเพิ่ม

ความสัมพันธ์ไทย–ลาว
หลักเขตแดนในพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูสอยดาวเมื่อปี พ.ศ. 2545
สะพานมิตรภาพไทย–ลาว 1 (หนองคาย–เวียงจันทน์)
สถาบันการอาชีวศึกษาเกษตรภาคเหนือ

บทความหลัก: สถาบันการอาชีวศึกษาเกษตร
| --- | --- |

ชื่อย่อ: สษน. / NIVEA
ประเภท: สถาบันอุดมศึกษาด้านวิชาชีพและเทคโนโลยี
สถาปนา: 4 ธันวาคม 2557
สังกัดการศึกษา: สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา
ผู้อำนวยการ: นายประจักษ์ ทาสี
ที่ตั้ง: ศูนย์กลางตาก   ถนนพหลโยธิน  ตำบลปะดาง  อำเภอวังเจ้า จังหวัดตาก 63000
วิทยาเขต:  กำแพงเพชร   เชียงราย   ลำพูน   ตาก   กำแพงเพชร   พิจิตร   สุโขทัย   นครสวรรค์   เพชรบูรณ์   อุทัยธานี  
สี:     เขียว-ขาว-เหลือง
เว็บไซต์: 
สถาบันการอาชีวศึกษาเกษตรภาคเหนือ (อังกฤษ: Northern Institute of Vocational Education In Agriculture) เป็นสถาบันอุดมศึกษาด้านวิชาชีพแลเทคโนโลยี ในกำกับสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ เกิดจากการรวมตัวกันของวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีกลุ่มภาคเหนือ เพื่อทำหน้าที่ผลิตปัญญาชนด้านเกษตรกร ซึ่งเป็นรากฐานของประเทศไทย และเพิ่มอัตรากำลังคนอาชีวศึกษาให้ได้รับการศึกษาขั้นสูง โดยเปิดทำการสอนในระดับปริญญาตรี (สายปฏิบัติการ) ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.)
ประวัติ

วันที่ 9 พฤษภาคม 2556 กระทรวงศึกษาธิการ ประกาศกฎกระทรวง เรื่อง "การรวมสถานศึกษาอาชีวศึกษา เพื่อจัดตั้งสถาบันการอาชีวศึกษาเกษตร พ.ศ. 2556"
โดยให้จัดตั้งสถาบันการอาชีวศึกษาเกษตรออกเป็น 4 แห่ง ประกอบด้วย ดังต่อไปนี้
สถาบันการอาชีวศึกษาเกษตรภาคเหนือ
สถาบันการอาชีวศึกษาเกษตรภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
สถาบันการอาชีวศึกษาเกษตรภาคกลาง
สถาบันการอาชีวศึกษาเกษตรภาคใต้
หลักสูตร

สถาบันการอาชีวศึกษาเกษตรภาคเหนือ ได้รับอนุมัติให้เปิดสอนหลักสูตรปริญญาตรีสายเทคโนโลยีหรือสายปฏิบัติการ จากกระทรวงศึกษาธิการ เปิดสอนดังนี้
หลักสูตรระยะสั้น
หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.)
หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.)
ระดับปริญญาตรี (ต่อเนื่อง) 2 ปี
หน่วยงานในสังกัด > ส่วนราชการ

สำนักงานผู้อำนวยการสถาบัน
สำนักพัฒนายุทธศาสตร์และและความร่วมมืออาชวีศึกษา
สำนักพัฒนาวิชาการและมาตรฐานทางการศึกษา
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการอาชีวศึกษา
อาชีวศึกษาบัณฑิต
หน่วยงานในสังกัด > วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยี

| --- | --- |
 กำแพงเพชร   เชียงราย   ตาก   นครสวรรค์   พิจิตร :  เพชรบูรณ์   ลำพูน   สุโขทัย   อุทัยธานี   
| หลักสูตรที่เปิดสอนในสถาบันการอาชีวศึกษาเกษตรภาคเหนือ> เปิดสอนหลักสูตรปริญญาตรี (ต่อเนื่อง) 2 ปี | หลักสูตรที่เปิดสอนในสถาบันการอาชีวศึกษาเกษตรภาคเหนือ> สถานที่ทำการเรียนการสอน |
| --- | --- |
หลักสูตรเทคโนโลยีบัณฑิต (ทล.บ.) สาขาวิชาเทคโนโลยีการผลิตพืช: วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีเชียงราย วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีพิจิตร
หลักสูตรเทคโนโลยีบัณฑิต (ทล.บ.) สาขาวิชาเทคโนโลยีการผลิตสัตว์: ศูนย์กลางตาก
แหล่งข้อมูลอื่น

เว๊บไซต์สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา เก็บถาวร 2018-08-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เว็บไซต์สถาบันการอาชีวศึกษาเกษตรภาคเหนือ
Facebook
ปฏิทรรศน์ฝาแฝด

ในวิชาฟิสิกส์ ปฏิทรรศน์ฝาแฝด (Twin paradox) เป็นการทดลองในจินตนาการของทฤษฎีสัมพัทธภาพพิเศษ เกี่ยวกับมนุษย์ผู้หนึ่งได้เดินทางไปในอวกาศด้วยจรวดความเร็วสูงแล้วกลับมายังโลก เมื่อกลับมาแล้วพบว่ามนุษย์คนนั้นมีอายุน้อยกว่าฝาแฝดของตัวเองที่อาศัยอยู่บนโลกตลอดเวลาจะทำให้ผู้สังเกตที่อยู่บนโลกรู้สึกว่าฝาแฝดที่เดินทางไปกับจรวจความเร็วสูงนั้นจะมีนาฬิกาที่เดินช้ากว่าตน ผลการทำนายครั้งนี้ทำดูเหมือนจะเป็นปริศนาถ้ามองในอีกมุมหนึ่งคือ มองว่าฝาแฝดที่อยู่บนโลกก็กำลังเคลื่อนที่หนีฝาแฝดที่อยู่บนจรวดขณะที่จรวดอยู่นิ่ง ๆ นั่นทำให้ฝาแฝดที่เดินทางไปกับจรวดรู้สึกว่าฝาแฝดที่อยู่บนโลกมีนาฬิกาที่เดินช้ากว่าตน จึงเรียกปัญหานี้ว่า "ปฏิทรรศน์" (paradox) แต่ในความเป็นจริงแล้ว ปัญหานี้ไม่ได้ขัดกันถ้ามองในกรอบของทฤษฎีสัมพัทธภาพเพราะว่าปัญหานี้เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นในกรอบที่มีความเร่งทำให้เกิดความเข้ากันไม่ได้ในทฤษฎีสัมพัทธภาพพิเศษ และได้รับการยืนยันว่าเป็นจริงตามการทดลองจริงบนโลก เกี่ยวกับการวัดช่วงเวลาด้วยนาฬิกาที่แม่นยำสองเครื่อง ที่อยู่บนพื้นโลกหนึ่งเครื่อง และอยู่บนเครื่องบินที่บินรอบโลกหนึ่งเครื่อง
เริ่มตั้งแต่พอล เลงเกเวน (Paul Langevin) ในปี 1911 เป็นผู้ที่ได้มีคำอธิบายถึงความแตกต่างหลากหลายกันของปฏิทรรศน์ดังกล่าวเป็นคนแรก  คำอธิบายเหล่านี้ "สามารถแบ่งออกได้เป็นคำอธิบายที่มุ่งเน้นไปที่ผลของมาตรฐานที่แตกต่างกันของความพร้อมเพรียง (simultaneity) ในกรอบอ้างอิงที่แตกต่างกันและคำอธิบายที่กำหนดโดยใช้ค่าความเร่งจากการเดินทาง [ที่ได้รับประสบการณ์โดยคู่ฝาแฝดที่เป็นนักเดินทาง] เป็นเหตุผลหลัก ๆ ... "  แม็กซ์ ฟอน เลา (Max von Laue) ได้โต้แย้งในปี 1913 ว่าเมื่อกล่าวถึงการเดินทางของฝาแฝดจะต้องมีการจำแนกให้อยู่ในกรอบอ้างอิงเฉื่อยสองกรอบ, คือ  จะใช้ยานอวกาศ  2  ลำ  ฝาแฝดคนหนึ่งอยู่บนยานลำหนึ่งในเส้นทางขณะขาไปและฝาแฝดคนดังกล่าวจะอยู่บนยานอีกลำในเส้นทางขากลับ, ซึ่งสมมุติให้ว่าจะมีการสลับสับเปลี่ยนยานกันในเที่ยวขาไป กับ ยานในเที่ยวขากลับ กันในทันทีทันใดในตอนที่ยานลำในเที่ยวขาไปได้เดินทางไปถึงจุดหมายปลายทางแล้ว นี่คือเหตุผลสำหรับความแตกต่างของอายุของฝาแฝดทั้งสอง, โดยไม่ต้องเกี่ยวข้องกับความเร่งของยานเลย
ตัวอย่างเฉพาะ

พิจารณายานอวกาศที่ออกเดินทางจากโลกไปยังระบบดาวที่อยู่ใกล้ที่สุดที่อยู่นอกระบบสุริยะของเรา: มีระยะทาง d = 4 ปีแสง ที่มีความเร็ว v = 0.8c (เช่นร้อยละ 80 ของความเร็วของแสง)
(เพื่อให้เป็นตัวเลขที่ดูง่าย, ยานจะถือว่าบรรลุความเร็วเต็มพิกัดทันทีเมื่อออกเดินทาง ตามความเป็นจริง ก็จะใช้ระยะเวลาใกล้เคียงกับระยะเวลาประมาณ  1  ปี ในการใช้อัตราความเร่งที่ 1 จี เพื่อเพิ่มความเร็วของยาน)
คู่ฝาแฝดทั้งสองจะสังเกตเห็นสถานการณ์ดังต่อไปนี้:
บนโลกตามหลักเหตุผลของการควบคุมการปฏิบัติภารกิจเกี่ยวกับการเดินทางด้วยวิธีนี้: ใน 1 รอบของการเดินทางจะใช้เวลา t = 2d / v = 10 ปีในเวลาของโลก (คือทุกคนบนโลกจะแก่ขึ้นเป็น 10 ปี เมื่อยานได้เดินทางกลับมา) จำนวนของเวลาที่วัดได้จากนาฬิกาบนยานและอายุของนักเดินทางในระหว่างการเดินทางของพวกเขาจะลดลงโดยใช้ตัวคูณ  \scriptstyle {\epsilon ={\sqrt {1-v^{2}/c^{2}}}}, ซึ่งเป็นส่วนกลับซึ่งกันและกันของตัวคูณลอเรนซ์ (Lorentz factor) ในกรณีนี้ ε = 0.6 และนักเดินทางจะได้อายุเพียง 0.6 × 10 = 6 ปี เมื่อพวกเขาเดินทางกลับมา  ลูกเรือของยานก็ยังคงจะคำนวณรายละเอียดของการเดินทางครั้งนี้ของพวกเขาได้จากมุมมองของพวกเขาเอง  พวกเขารู้ว่าเป็นระบบดาวที่อยู่ห่างไกลและโลกกำลังเคลื่อนที่สัมพันธ์กับยานด้วยความเร็ว v ในระหว่างการเดินทาง  ในกรอบที่อยู่นิ่งของพวกเขา ระยะห่างระหว่างโลกและระบบดาวดวงนี้มีค่า εd = 0.6d = 2.4 ปีแสง (การหดตัวของความยาว )(length contraction)), ทั้งการเดินทางในเที่ยวขาไปและขากลับ  ครึ่งหนึ่งของระยะเวลาการเดินทางของแต่ละเที่ยวจะใช้เวลา 2.4/v = 3 ปี และใน 1 รอบการเดินทางใช้เวลา 2 × 3 = 6 ปี  การคำนวณแสดงให้เห็นว่าพวกเขาจะกลับมาถึงบ้านเมื่อมีอายุได้ 6 ปี  ในการคำนวณขั้นสุดท้ายเกี่ยวกับนักเดินทางนี้จะอยู่ในเงื่อนไขข้อตกลงที่สมบูรณ์เมื่อเทียบกับการคำนวณของผู้ที่อยู่บนโลกแม้ว่าพวกเขาจะมีประสบการณ์การเดินทางที่ค่อนข้างจะแตกต่างจากบรรดาผู้ที่อยู่ที่บ้านบนโลกก็ตาม
ถ้าคู่ฝาแฝดที่เกิดมาบนยานในตอนวันที่ยานได้ออกเดินทาง และฝาแฝดคนหนึ่งในนั้นได้ออกเดินทางจากไปด้วยกับยานในขณะฝาแฝดอีกคนหนึ่งได้อยู่ที่โลก, พวกเขาจะได้พบกันอีกครั้งเมื่อฝาแฝดคนที่เป็นนักเดินทางนั้นมีอายุได้ 6 ปี และคู่แฝดคนที่อยู่ที่บ้านบนโลกก็จะมีอายุได้ 10 ปี
หนังสืออ่านเพิ่ม

The ideal clock is a clock whose action depends only on its instantaneous velocity, and is independent of any acceleration of the clock. Wolfgang Rindler (2006). "Time dilation". Relativity: Special, General, and Cosmological. Oxford University Press. p. 43. ISBN 0198567316.
John A Peacock (2001). Cosmological Physics. Cambridge University Press. p. 8. ISBN 0521422701.
Silvio Bonometto, Vittorio Gorini, Ugo Moschella (2002). Modern Cosmology. CRC Press. p. 12. ISBN 0750308109.{{cite book}}:  CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
Patrick Cornille (2003). Advanced Electromagnetism and Vacuum Physics. World Scientific. p. 180. ISBN 9812383670.
Domenico Giulini (2005). Special Relativity: A First Encounter, 100 Years Since Einstein. Oxford University Press. p. 101. ISBN 0198567464.
Jurgen Freund (2008). "The Hafele-Keating Experiment". Special Relativity for Beginners: A Textbook for Undergraduates. World Scientific. p. 19. ISBN 981277159X.
Talal A. Debs, Michael Redhead (2007). Objectivity, Invariance, and Convention. Harvard University Press. pp. 130–131. ISBN 067402298X.