stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เนอ์แมโทลลอฮ์ แนซีรี

| ทีมซอร์เนอ์แมโทลลอฮ์ แนซีรี |
| --- | --- |


ผู้อำนวยการองค์การข่าวกรองและความมั่คงแห่งชาติ คนที่ 3   รองนายกรัฐมนตรีอิหร่าน
ดำรงตำแหน่ง 26 มกราคม พ.ศ. 2508 – 7 มิถุนายน พ.ศ. 2521
นายกรัฐมนตรี: แอมีร์แอบบอส โฮเวย์ดา   แจมชีด ออมูซกอร์
ก่อนหน้า: แฮสแซน แปแครวอน
ถัดไป: นอเซร์ โมแฆดแดม
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 4 สิงหาคม พ.ศ. 2454 เซมนอน, เปอร์เซีย
เสียชีวิต: 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522 (67 ปี) โรงเรียนเรเฟฮ์, เตหะราน, อิหร่าน
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้:  อิหร่าน
สังกัด:  กองกำลังปกป้องจักรวรรดิอิหร่าน
ประจำการ: 2472-2521
ยศ: พลเอก

เนอ์แมโทลลอฮ์ แนซีรี (เปอร์เซีย: نعمت‌الله نصیری; 4 สิงหาคม พ.ศ. 2454 ― 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522) เป็นนักการเมืองและทหารชาวอิหร่านซึ่งดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักข่าวกรองและความมั่นคงแห่งชาติ (ซอวอก) ระหว่าง พ.ศ. 2508 ถึง พ.ศ. 2521 และเขาได้ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีอีกตำแหน่งหนึ่งด้วย
พระเจ้าชาห์ทรงปลดแนซีรีจากตำแหน่งในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2521 โดยให้นอเซร์ โมแฆดแดม เข้ารับตำแหน่งสืบแทน แนซีรีถูกส่งไปเป็นเอกอัครราชทูตในประเทศปากีสถาน จากนั้นถูกเรียกตัวกลับและถูกจับในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2521 และเขาถูกยิงประหารชีวิตทันทีหลังการปฏิวัติอิหร่านประสบผลสำเร็จในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522
ฮินดูสถาน

ชื่อในอดีตของอนุทวีปอินเดียทั้งหมดหรือบางส่วน
แผนที่ ฮินดูสถานหรือบริติชอินเดีย โดยแอลวิน เจ. จอห์นสัน ค.ศ. 1864
ฮินดูสถาน (เปอร์เซีย: هندوستان, ออกเสียงไฟล์:Hindustan pronunciation1.ogg) มีรูปสั้นว่า ฮินด์ (هند) เป็นชื่อในภาษาเปอร์เซียที่ใช้เรียกอินเดียตอนเหนือหรืออนุทวีปอินเดีย (อย่างกว้าง) ซึ่งต่อมาผู้อยู่อาศัยในภูมิภาคดังกล่าวได้รับไปใช้ในภาษาฮินดี–อูรดู (ฮินดูสถาน) ภูมินามอื่น ๆ ของอนุทวีปนี้คือ ชมพูทวีป, ภารตะ และ อินเดีย
หลังการขีดเส้นแบ่งอินเดีย ยังมีการใช้ชื่อ ฮินดูสถาน ต่อมาในฐานะชื่อเก่าแก่ชื่อหนึ่งของสาธารณรัฐอินเดีย
ในฐานะศัพท์ภูมิศาสตร์เก่าแก่ ฮินดูสถาน หมายถึงดินแดนแห่งแม่น้ำสินธุ ความหมายรองของ ฮินดูสถาน ในฐานะศัพท์ภูมิศาสตร์คือที่ราบลุ่มแม่น้ำสินธุ-คงคาในอินเดียตอนเหนือ
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยประเทศอินเดีย
ชื่อของประเทศอินเดีย
อารยาวรรต
อาณาจักรในอินเดียโบราณ
-สถาน
ข้อมูลทั่วไป

Clémentin-Ojha, Catherine (2014). "'India, that is Bharat…': One Country, Two Names". South Asia Multidisciplinary Academic Journal. 10.
Hindustan on Encyclopaedia Britannica
Dhulipala, Venkat (2015), Creating a New Medina, Cambridge University Press, ISBN 978-1-107-05212-3
Habib, Irfan (2011), "Hindi/Hindwi in Medieval Times: Aspects of Evolution and Recognition of a Language",  ใน Ishrat Alam; Syed Ejaz Hussain (บ.ก.), The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray, Primus Books, pp. 105–124, ISBN 978-93-80607-16-0
Lipner, Julius (1998), Hindus: Their Religious Beliefs and Practices, Routledge, ISBN 0415051827
Parpola, Asko (2015), The Roots of Hinduism: The Early Aryans and the Indus Civilization, Oxford University Press Incorporated, ISBN 978-0190226923
Mukherjee, Bratindra Nath (1989), The Foreign Names of the Indian Subcontinent, Place Names Society of India
Ray, Niharranjan; Chattopadhyaya, Brajadulal, บ.ก. (2000), A Sourcebook of Indian Civilization, Orient Blackswan, ISBN 978-81-250-1871-1
Sharma, Arvind (2002), "On Hindu, Hindustan, Hinduism and Hindutva", Numen, 49 (1): 1–36, doi:10.1163/15685270252772759, JSTOR 3270470
Wink, André (2002) [first published 1990], Al-Hind: The Making of the Indo-Islamic World (Third ed.), Brill, ISBN 0391041738
อ่านเพิ่ม

A Sketch of the History of Hindustan from the First Muslim Conquest to the Fall of the Mughal Empire by H. G. Keene. (Hindustan The English Historical Review, Vol. 2, No. 5 (Jan. 1887), pp. 180–181.)
Story of India through the Ages; An Entertaining History of Hindustan, to the Suppression of the Mutiny, by Flora Annie Steel, 1909 E.P. Dutton and Co., New York. (as recommended by the New York Times; Flora Annie Steel Book Review, 20 February 1909, New York Times.)
The History of Hindustan: Post Classical and Modern, Ed. B.S. Danniya and Alexander Dow. 2003, Motilal Banarsidass, ISBN 81-208-1993-4. (History of Hindustan (First published: 1770-1772). Dow had succeeded his father as the private secretary of Mughal Emperor Aurangzeb.)
23°59′40″N 67°25′51″E﻿ / ﻿23.99444°N 67.43083°E﻿ / 23.99444; 67.43083
เมฮร์

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
<<              เมฮร์              >>

| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |
1403 SH
เมฮร์ (เปอร์เซีย: مهر, ออกเสียง: [mehɾ]) เป็นเดือนที่เจ็ดในปฏิทินฮิจเราะห์สุริยคติ มี 30 วัน โดยเริ่มต้นในเดือนกันยายนถึงตุลาคมตามปฏิทินกริกอเรียน [ต้องการอ้างอิง]
เมฮร์เป็นเดือนแรกในฤดูใบไม้ร่วง ถัดจากเดือนนี้คือออบอน
เมฮร์แดชต์

| เมฮร์แดชต์ |
| --- | --- |
เมือง
เมฮร์แดชต์ที่ตั้งเมืองเมฮร์แดชต์ในประเทศอิหร่าน
พิกัด: 31°01′22″N 53°21′23″E﻿ / ﻿31.02278°N 53.35639°E﻿ / 31.02278; 53.35639
ประเทศ:  อิหร่าน
จังหวัด: แยซด์
เทศมณฑล: แอแบร์คูฮ์
อำเภอ: แบฮ์แมน
ประชากร (สำมะโน พ.ศ. 2559)
 • ทั้งหมด: 8,097  คน
เขตเวลา: UTC+3:30 (เวลามาตรฐานอิหร่าน)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+4:30 (เวลาออมแสงอิหร่าน)
เมฮร์แดชต์ (เปอร์เซีย: مهردشت) ในอดีตมีชื่อว่า เมฮ์รอบอด (مهر آباد) เป็นเมืองและเมืองหลักในอำเภอแบฮ์แมน เทศมณฑลแอแบร์คูฮ์ จังหวัดแยซด์ ประเทศอิหร่าน จากสำมะโน พ.ศ. 2549 เมืองนี้มีประชากร 7,201 คนใน 1,756 ครัวเรือน
เมฮ์แรบอน (ประเทศอิหร่าน)

| เมฮ์แรบอน |
| --- | --- |
เมือง
เมฮ์แรบอนที่ตั้งเมืองเมฮ์แรบอนในประเทศอิหร่าน
พิกัด: 38°04′47″N 47°07′53″E﻿ / ﻿38.07972°N 47.13139°E﻿ / 38.07972; 47.13139
ประเทศ:  อิหร่าน
จังหวัด: อาเซอร์ไบจานตะวันออก
เทศมณฑล: แซรอบ
อำเภอ: เมฮ์แรบอน
ประชากร (สำมะโน พ.ศ. 2559)
 • ทั้งหมด: 5,772  คน
เขตเวลา: UTC+3:30 (เวลามาตรฐานอิหร่าน)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+4:30 (เวลาออมแสงอิหร่าน)
เมฮ์เรบอน (เปอร์เซีย: مهربان) เป็นเมืองและเมืองหลักในอำเภอเมฮ์แรบอน เทศมณฑลแซรอบ จังหวัดอาเซอร์ไบจานตะวันออก ประเทศอิหร่าน จากสำมะโน พ.ศ. 2549 เมืองนี้มีประชากร 6,000 คนใน 1,542 ครัวเรือน
เวย์ (ประเทศอิหร่าน)

| เวย์ |
| --- | --- |
หมู่บ้าน
เวย์
พิกัด: 26°18′10″N 57°43′58″E﻿ / ﻿26.30278°N 57.73278°E﻿ / 26.30278; 57.73278
ประเทศ:  อิหร่าน
จังหวัด: โฮร์โมซกอน
เทศมณฑล: แบชอแกร์ด
อำเภอ: กลาง
ตำบล: แจกดอน
ประชากร (2549)
 • ทั้งหมด: 249 คน
เขตเวลา: UTC+3:30 (เวลามาตรฐานอิหร่าน)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+4:30 (เวลาออมแสงอิหร่าน)
เวย์ (เปอร์เซีย: وی) เป็นหมู่บ้านในตำบลแจกดอน อำเภอกลาง เทศมณฑลแบชอแกร์ด จังหวัดโฮร์โมซกอน ประเทศอิหร่าน จากสำมะโน พ.ศ. 2549 หมู่บ้านนี้มีประชากร 249 คนใน 53 ครัวเรือน
เยกมอเลเยโซฟแล

| เยกมอเลเยโซฟแล |
| --- | --- |
หมู่บ้าน
เยกมอเลเยโซฟแล
พิกัด: 38°52′34″N 44°18′42″E﻿ / ﻿38.87611°N 44.31167°E﻿ / 38.87611; 44.31167
ประเทศ:  อิหร่าน
จังหวัด: อาเซอร์ไบจานตะวันตก
เทศมณฑล: ชอลโดรอน
อำเภอ: กลาง
ตำบล: ชอลโดรอเนโจนูบี
ประชากร (2549)
 • ทั้งหมด: 37 คน
เขตเวลา: UTC+3:30 (เวลามาตรฐานอิหร่าน)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+4:30 (เวลาออมแสงอิหร่าน)
เยกมอเลเยโซฟแล (เปอร์เซีย: یکماله سفلی) เป็นหมู่บ้านในตำบลชอลโดรอเนโจนูบี อำเภอกลาง เทศมณฑลชอลโดรอน จังหวัดอาเซอร์ไบจานตะวันตก ประเทศอิหร่าน จากสำมะโน พ.ศ. 2549 หมู่บ้านนี้มีประชากร 37 คนใน 9 ครัวเรือน
เวย์ส

| เวย์ส |
| --- | --- |
เมือง
เวย์สที่ตั้งเมืองเวย์สในประเทศอิหร่าน
พิกัด: 31°28′57″N 48°52′29″E﻿ / ﻿31.48250°N 48.87472°E﻿ / 31.48250; 48.87472
ประเทศ:  อิหร่าน
จังหวัด: ฆูเซสถาน
เทศมณฑล: บอวี
อำเภอ: เวย์ส
ประชากร (สำมะโน พ.ศ. 2559)
 • ทั้งหมด: 15,312  คน
เขตเวลา: UTC+3:30 (เวลามาตรฐานอิหร่าน)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+4:30 (เวลาออมแสงอิหร่าน)
เวย์ส (เปอร์เซีย: ويس) เป็นเมืองและเมืองหลักของอำเภอเวย์ส เทศมณฑลบอวี จังหวัดฆูเซสถาน ประเทศอิหร่าน จากสำมะโน พ.ศ. 2549 เมืองนี้มีประชากร 14,024 คนใน 2,478 ครัวเรือน
เวย์ซียอน

สำหรับเขตการปกครองย่อย ดูที่ อำเภอเวย์ซียอน และ ตำบลเวย์ซียอน
| เวย์ซียอน |
| --- | --- |
เมือง
เวย์ซียอนที่ตั้งเมืองเวย์ซียอนในประเทศอิหร่าน
พิกัด: 33°29′27″N 48°02′57″E﻿ / ﻿33.49083°N 48.04917°E﻿ / 33.49083; 48.04917
ประเทศ:  อิหร่าน
จังหวัด: โลเรสถาน
เทศมณฑล: เชเกนี
อำเภอ: เวย์ซียอน
ประชากร (สำมะโน พ.ศ. 2559)
 • ทั้งหมด: 2,087  คน
เขตเวลา: UTC+3:30 (เวลามาตรฐานอิหร่าน)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+4:30 (เวลาออมแสงอิหร่าน)
เวย์ซียอน (เปอร์เซีย: ويسيان) ในอดีตมีชื่อว่า แมฮ์มูดแวนด์ (محمودوند) เป็นเมืองและเมืองหลักในอำเภอเวย์ซียอน เทศมณฑลเชเกนี จังหวัดโลเรสถาน ประเทศอิหร่าน จากสำมะโน พ.ศ. 2549 เมืองนี้มีประชากร 1,817 คนใน 429 ครัวเรือน
เมาลานา ญะลาลุดดิน มุฮัมมัด รูมี

| ญะลัลลุดดิน มูฮัมหมัด รูมี |
| --- | --- |
อนุเสาวรีย์ของรูมีที่บูคา
เกิด: 30 กันยายน ค.ศ.1207 บัลค์ (ปัจจุบันคือประเทศอัฟกานิสถาน), หรือวัคช์ (ปัจจุบันคือประเทศทาจิกิสถาน), อาณาจักรควาเรซเมียน
เสียชีวิต: 17 ธันวาคม ค.ศ.1273 (66 ปี) คอนยา (ปัจจุบันคือประเทศตุรกี), รัฐสุลต่านแห่งรุม
สุสาน: สุสานเมาลานารูมี, พิพิธภัณท์เมาลานา, คอนยา, ประเทศตุรกี
ตำแหน่ง: เมาลานา
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
มีอิทธิพลต่อ: ญามี, ชาฮ์ อับดุลลาตีฟ บฮิตตัย, กาซี นัซรุล อิสลาม, อับโดลโฮซเซน ซาร์รินกูบ, อับโดลการีม โซโรว์ช, โฮซเซน เอลาฮี โกมเชอ์, มุฮัมหมัด อิกบัล
ได้รับอิทธิพลจาก: มุฮัมมัด, อัลเฆาะซาลี, มุฮักเกก เตรเมซี, บาฮา-อุด-ดิน ซาการียา, อัตตาร, ซานัย, อบูซัยด์ อบูลค็อยร์, ฮารากานี, บายาซิด บิสตามี, สุลต่านวะลัด, ชามส์ ตับรีซ
 
เมาลานา ญะลาลุดดิน มุฮัมมัด รูมี  (เปอร์เซีย: جلال‌الدین محمد رومی) เป็นกวีเอกของอิหร่าน เกิดที่เมืองบัลค์เมื่อ พ.ศ. 1750 ซึ่งสมัยนั้น อยู่ภายใต้การปกครองของมุฮัมมัด ชาห์แห่งควาร์ชมา ต่อมา ครอบครัวของรูมีได้ออกจากเมืองบัลค์ไปเมื่อ พ.ศ. 1762 บิดาของรูมีได้อพยพออกไปเพราะปัญหาศึกสงครามไปอยู่ที่เมืองซารันเดห์ในตุรกีและเมืองรูมที่เป็นเมืองหลวงของเซลญูก
หน้าจากดิวานชัมส์ตับรีช ฉบับคัดลอก พ.ศ. 2046
รูมีได้ศึกษาลัทธิซูฟีจากบูรอา นุดดีน ติรมีซี จนได้เป็นผู้รู้ทางศาสนาคนหนึ่ง ต่อมา ในพ.ศ. 1787 รูมีได้พบกับชัมส์ ตับรีช ซึ่งทั้งคู่สนิทสนมกันมาก ต่อมา ชัมส์ ตับรีชได้หายสาบสูญไปใน พ.ศ. 1790 รูมีจึงแต่งบทโอดครวญเพื่อระลึกถึงชัมส์ที่เรียกว่าดิวานชัมส์ตับรีช ต่อมา ซอลาซุดดีน ซาร์กูบ ผู้ช่วยเหลือรูมีในการสั่งสอนสานุศิษย์ได้เสียชีวิตลงอีก รูมีโศกเศร้ามาก ในช่วง 10 ปีสุดท้ายของชีวิต รูมีได้เขียนบทกวีที่ยิ่งใหญ่ชื่อมัษนาวี เขาเสียชีวิตเมื่อ พ.ศ. 1816 ที่เมืองรูมหรือเมืองโดเนียในตุรกี รวมอายุได้ 66 ปี
เอชแคนอน

สำหรับเขตการปกครองย่อย ดูที่ อำเภอเอชแคนอน และ ตำบลเอชแคนอน
| เอชแคนอน |
| --- | --- |
เมือง
เอชแคนอนที่ตั้งเมืองเอชแคนอนในประเทศอิหร่าน
พิกัด: 27°13′45″N 53°36′30″E﻿ / ﻿27.22917°N 53.60833°E﻿ / 27.22917; 53.60833
ประเทศ:  อิหร่าน
จังหวัด: ฟอร์ส
เทศมณฑล: ลอเมร์ด
อำเภอ: เอชแคนอน
ประชากร (สำมะโน พ.ศ. 2559)
 • ทั้งหมด: 9,115  คน
เขตเวลา: UTC+3:30 (เวลามาตรฐานอิหร่าน)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+4:30 (เวลาออมแสงอิหร่าน)
เอชแคนอน (เปอร์เซีย: اشکنان) เป็นเมืองและเมืองหลักของอำเภอเอชแคนอน เทศมณฑลลอเมร์ด จังหวัดฟอร์ส ประเทศอิหร่าน อดีตมีชื่อว่า "โซดอบแกร์ด" (سودابگرد) จากสำมะโน พ.ศ. 2549 เมืองนี้มีประชากร 7,513 คนใน 1,516 ครัวเรือน
เอสลอมอบอด (เทศมณฑลเซพีดอน)

| เอสลอมอบอด |
| --- | --- |
หมู่บ้าน
ประเทศ:  อิหร่าน
จังหวัด: ฟอร์ส
เทศมณฑล: เซพีดอน
อำเภอ: เบย์ซอ
ตำบล: เบย์ซอ
ประชากร (2549)
 • ทั้งหมด: 248 คน
เขตเวลา: UTC+3:30 (เวลามาตรฐานอิหร่าน)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+4:30 (เวลาออมแสงอิหร่าน)
เอสลอมอบอด (เปอร์เซีย: اسلام اباد) เป็นหมู่บ้านในตำบลเบย์ซอ อำเภอเบย์ซอ เทศมณฑลเซพีดอน จังหวัดฟอร์ส ประเทศอิหร่าน จากสำมะโน พ.ศ. 2549 หมู่บ้านนี้มีประชากร 248 คนใน 53 ครัวเรือน.
รัฐประหารในอิหร่าน พ.ศ. 2496

รัฐประหารในอิหร่าน พ.ศ. 2496 หรือเป็นที่รู้จักกันในอิหร่านในชื่อการรัฐประหาร 28 มอร์ดัด 1332 (เปอร์เซีย: کودتای ۲۸ مرداد) สำหรับการโค่นล้มของนายกรัฐมนตรีที่ได้รับการเลือกตั้งของ ดร.มุฮัมหมัด มูซัดเดก (Mohammad Mossadegh) และจัดตั้งรัฐบาลที่นิยมกษัตริย์นำโดยพระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ในวันที่ 19 สิงหาคม 2496 ซึ่งดำเนินการโดยสหรัฐอเมริกา (ในชื่อปฏิบัติการอาเจ็กซ์, Operation Ajax) ส่วนสหราชอาณาจักร (ในชื่อปฏิบัติการบูต, Operation Boot)
ปฏิบทของเหตุการณ์

ในปีค.ศ. 1951 เป็นช่วงเวลาที่ประชาชนอิหร่านกำลังตื่นตัวเรื่องชาตินิยม ในพฤษภาคมปีเดียวกันนั้นเอง ดร.มุฮัมหมัด มูซัดเดก ผู้นำคนหนึ่งในขบวนการชาตินิยมอิหร่านได้รับแต่งตั้งให้เป็นนายกรัฐมนตรี หลังจากนั้นนายมูซัดเดกได้ดำเนินการยึดบริษัทน้ำมันแองโกล-อิหร่านออยล์ซึ่งเป็นของอังกฤษเป็นของรัฐ ทำให้ต่างชาติมีมาตรการตอบโต้บอยคอตน้ำมันอิหร่าน ในวันที่ 22 ตุลาคมปีเดียวกัน รัฐบาลอิหร่านได้ประกาศตัดสัมพันธ์ทางการทูตกับอังกฤษ ขณะเดียวกันสถานการณ์ทางเศรษฐกิจเริ่มปั่นป่วน และเสื่อมลงอย่างรวดเร็ว และเกิดความวุ่นวายมากขึ้น
การรัฐประหาร

เดือนสิงหาคม ค.ศ. 1953 ชาห์และราชินีได้เสด็จออกนอกประเทศ 3 วันหลังจากนั้นนายพลซาเฮดีประกาศตนเป็นนายกรัฐมนตรี และเข้าควบคุมอำนาจมูซัดเดก และคณะรัฐบาลของเขาถูกจับกุม ชาห์เสด็จกลับอิหร่านและทำการแต่งตั้งรัฐบาลใหม่ที่มีนโยบายนิยมตะวันตก อิหร่านได้ทำการเปิดสัมพันธไมตรีกับการทูตกับอังกฤษใหม่อีกครั้ง และมีการเจรจาตกลงกับบริษัทน้ำมันอังกฤษและสหรัฐอเมริกา และนับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1955 เป็นต้นมา พระเจ้าชาห์ได้เริ่มมีบทบาทในการบริหารประเทศมากขึ้น และพาประเทศเข้าสู่ระบอบการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์
ผลตามมาหลังเหตุการณ์ > การปฏิวัติขาว

ในปีค.ศ. 1963 ชาห์ได้เริ่มโครงการสำคัญหลายอย่างเพื่อพัฒนาอิหร่านให้ก้าวหน้า อาทิเช่น การปฏิรูปที่ดิน ปฏิรูปการเลือกตั้ง การให้สิทธิแก่สตรี การตั้งหน่วยการศึกษา การจัดตั้งหน่วยอนามัย การพัฒนาการเกษตร การโอนป่าเป็นของรัฐเป็นต้น ซึ่งรัฐบาลอิหร่านเรียกโครงการเหล่านี้ว่า "การปฏิวัติขาว" เพราะเป็นการปฏิวัติที่ไม่เสียเลือดเนื้อ ซึ่งนโยบายนี้เป็นนโยบายที่ได้รับแนวคิดมาจากรัฐบาลอเมริกายุคจอห์น เอฟ. เคนเนดี  ซึ่งต้องการให้รัฐบาลอิหร่านมีฐานอำนาจที่กว้างขึ้น มีประสิทธิภาพและได้รับความนิยมมากขึ้น และมีคอรัปชั่นน้อยกว่ายุคปี 1950 ที่ผ่านมา  นโยบายนี้ใช้วิธีสร้างประชานิยมโดยการปฏิรูปที่ดินเป็นหลัก โดยให้ ดร.ฮัสซัน อาร์ซันจานี (Dr. Hassan Arsanjani) และรัฐมนตรีกระทรวงเกษตรเป็นผู้เริ่มต้น แต่พอทำไปแล้ว ทั้งสองคนได้รับความนิยมสูงมาก ชาห์จึงทรงปลด ดร. อาร์ซานจานิ ออกจากตำแหน่ง และทรงถือเป็นพระราชกรณียกิจของพระองค์เอง  ชาห์ได้ทรงปรับโครงการปฏิรูปที่ดินที่ริเริ่มโดย ดร. อาร์ซานจานิ ใหม่โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างประชานิยมในพระองค์เองรวมทั้งรัฐบาลของพระองค์ การปรับใหม่นี้มีโครงการที่เสนอรวม 6 โปรแกรมด้วยกัน ซึ่งเรียกว่าการปฏิวัติขาว ได้แก่
ให้มีการปฏิรูปที่ดิน
ขายโรงงานที่รัฐบาลเป็นเจ้าของเพื่อนำเงินมาปฏิรูปที่ดิน
ออกกฎหมายเลือกตั้งใหม่ที่ให้สิทธิสตรีในการออกเสียง
จัดให้ป่าไม้เป็นสมบัติของชาติ
ตั้งองค์กรเพื่อการอ่านออกเขียนได้โดยเฉพาะเพื่อการสอนหนังสือในชนบท
ร่างแผนการในการให้คนงานมีส่วนแบ่งในผลกำไรจากอุตสาหกรรม
การทำประชาพิจารณ์เพื่อขอความเห็นชอบในโครงการ 6 ข้อนี้ ได้รับการบอยคอตจากกลุ่มแนวร่วมแห่งชาติ (National Front) เพราะต้องการให้การตัดสินใจในแผนการดังกล่าวซึ่งส่งผลกระทบสูงต่อชาติ ให้เป็นการลงมติในสภาผู้แทนราษฎรที่ได้รับการเลือกตั้งมาอย่างเสรี  ความขัดแย้งเรื่องนี้รุนแรงเพิ่มขึ้น จนกระทั่งเมื่อวันที่ 5 มิถุนายน ค.ศ. 1963 หลังปราศรัยโจมตีรัฐบาล ท่านโคมัยนีก็ถูกจับไปขังคุกที่กรุงเตหะราน ผลของการจับโคมัยนีทำให้ประชาชนโกรธแค้นมาก  และพากันออกมาเดินขบวนเต็มไปหมดในถนนทุกสาย เหตุการณ์ต่อสู้เพื่อเรียกร้องให้ปล่อยอายะตุลลอฮ์โคมัยนี ลุกลามรุนแรงถึงขั้นนองเลือด จนกลายเป็นจุดหักมุมของประวัติศาสตร์อิหร่านที่สำคัญและเป็นรู้จักกันไปทั่วโลกว่า “เหตุการณ์ลุกฮือ 15 กอร์ดัด 1342" (15 Khordad 1342 uprising) ซึ่งเป็นวันเดือนปีอิสลาม หนังสือพิมพ์ต่างประเทศบางฉบับลงข่าวว่า ทหารของชาห์ สาดกระสุนเข้าสังหารผู้ประท้วงคราวนั้น ทำให้คนเสียชีวิตถึง 15,000 คน แรงกดดันจากประชาชนทำให้โคมัยนีได้รับการปล่อยตัว แต่ท่านก็ยังไม่ยอมเลิกต่อต้านนโยบายของชาห์ จนทำให้ถูกทหารจับตัวอีกครั้ง รัฐบาลตัดสินใจเนรเทศโคมัยนีออกนอกประเทศในวันที่ 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1964 โดยให้ไปอยู่ตุรกี และต่อมาย้ายไปอยู่เมืองนาจาฟในอิรัก รวมเป็นเวลาถึง 13 ปี โดยหวังว่าจะทำให้ความนิยมในตัวโคมัยนีจางหายไป
ผลตามมาหลังเหตุการณ์ > การประท้วงต่อต้านชาห์

แต่การถูกเนรเทศไปอยู่อิรักครั้งนี้ แต่ก็ไม่ทำให้ประชาชนลืมบุรุษที่มีนามว่า อยาตุลเลาะห์ โคมัยนีได้เลย  เขายังติดต่อกับนักศึกษาประชาชนอยู่ตลอด และมีการให้ความคิดเห็นต่อต้านการทำงานของรัฐบาลอยู่บ่อยครั้ง การเมืองในอิหร่านเองก็ยังไม่นิ่ง นักศึกษาประชาชนยังชุมนุมระลึกถึงเหตุการณ์  15 กอร์ดัด 1342 ทุกปี จนในวันที่ 7 มกราคม ค.ศ. 1978 หนังสือพิมพ์อิตติลาอัต (Ittila’at) ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์กระบอกเสียงของรัฐบาล ประณามโคมัยนีว่า เป็นผู้ทรยศต่อชาติ เรื่องนี้ทำให้วันต่อมานักศึกษาและประชาชนในเมืองกุม (Qom) ซึ่งเป็นเมืองที่โคมัยนีเคยอาศัยอยู่ตั้งแต่เด็ก ได้ออกมาประท้วงรัฐบาลอย่างรุนแรง การปราบปรามการประท้วงนี้ทำให้สูญเสียชีวิตมากมายอีกครั้ง  กลายเป็นแรงกระตุ้นให้มีการเคลื่อนไหวเพื่อการปฏิวัติอย่างต่อเนื่องตลอดปี โดยมีเป้าหมายเพื่อขับไล่ชาห์และราชวงศ์ปาห์ลาวีออกจากราชบัลลังก์ และให้สถาปนารัฐบาลอิสลามขึ้นแทน
แม้ว่าโครงการของชาห์จะได้รับการยอมรับในระยะแรก ซึ่งทำให้อิหร่านเจริญขึ้น แต่ก็ทำให้ประชาชนไม่พอใจ และลุกฮือต่อต้านชาห์ เนื่องจากผลจากการปฏิวัติขาว คือ คนในราชวงศ์และข้าราชบริพารใกล้ชิดได้รับที่ดินมหาศาล การมาของ บาร์ ไนต์คลับ หนังสือโป๊หลั่งไหลเข้ามา ทำให้ฝ่ายอนุรักษนิยมและฝ่ายศาสนาไม่พอใจอย่างยิ่ง นอกจากนี้ผลประโยชน์จากการพัฒนาประเทศกลับตกอยู่ในตระกูลคนรวยเพียงไม่กี่ตระกูล รวมถึงพระบรมวงศานุวงศ์และเชื้อพระวงศ์ของชาห์กลับมีธุรกิจและอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ บรรดาบริษัทต่างชาติต่างก็เชื้อเชิญพระราชวงศ์และข้าราชบริพารชั้นสูงที่มีอำนาจการเมืองและการทหารเข้าเป็นคณะกรรมการในบริษัทของตนด้วย ทำให้เกิดความแตกต่างระหว่างชนชั้น แต่ชาวอิหร่านส่วนใหญ่กลับมีความเป็นอยู่ที่ยากลำบากไร้การศึกษา อ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ ขาดแคลนยารักษาโรค รวมไปถึงนโยบายของชาห์ที่ทรงสนับสนุนชาติอิสราเอลด้วย
ด้วยเหตุที่ประชาชนต่อต้านนโนบายของพระองค์ ชาห์จึงตั้งตำรวจลับ "ซาวัค" โดยทำหน้าที่คล้ายตำรวจเกสตาโปของเยอรมนี คอยแทรกซึมในวงการต่าง ๆ เพื่อจับกุมฝ่ายตรงข้ามของพระองค์ โดยเฉพาะในกลุ่มนักเรียนนักศึกษา อาจารย์ นักการเมือง นักหนังสือพิมพ์  ซาวัคขึ้นชื่อในการจับกุม และทรมานอย่างทารุณ เป็นที่หวาดกลัวของประชาชน แต่ก็ไม่อาจปิดกั้นการเดินขบวนประท้วงที่เกิดในเวลาต่อมาได้
ผลตามมาหลังเหตุการณ์ > การปฏิวัติอิสลาม

ความไม่พอใจของประชาชนเริ่มถึงจุดระเบิดเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม ค.ศ. 1978 ซึ่งตรงกับเดือนรอมฎอน ได้เกิดเหตุไฟไหม้รุนแรงในโรงภาพยนตร์ที่เมืองอะบาดาน มีผู้เสียชีวิต 387 คน รัฐบาลได้ออกข่าวว่าพวกศาสนานิยมหัวรุนแรงเป็นผู้อยู่เบื้องหลัง ทว่าเมื่อตำรวจไม่สามารถหาผู้กระทำผิดได้ก็ทำให้ประชาชนเคียดแค้นรัฐบาล และเกิดการประท้วงตามเมืองต่าง ๆ ส่วนคู่ปรับของชาห์คืออยาตุลเลาะห์ โคมัยนี แม้จะถูกเนรเทศไปยังประเทศอิรัก 12 ปี และภายหลังถูกรัฐบาลอิรักขอร้องให้ออกไปนอกประเทศ โคมัยนีจึงได้อพยพไปอยู่ฝรั่งเศส แต่โคมัยนีก็ใช้การอัดเสียงใส่เทปคาสเซตได้ทำการอัดซ้ำและทำการเผยแพร่แก่นักศึกษาประชาชน และลุกลามถึงนักศึกษาอิหร่านในต่างประเทศด้วย
หลังโศกนาฏกรรมที่เมืองอะบาดาน ประชาชนในเตหะรานได้รวมกันประท้วงชาห์ เผาธงชาติ ถือป้ายข้อความ "แยงกี้ โกโฮม" "ชาห์ต้องลาออก" และ "โคมัยนีต้องปกครองอิหร่าน" มีสตรีแต่งกายด้วยชุดดำสวมคลุมศีรษะจำนวนมาเข้าร่วมขบวนด้วย ขบวนได้ปะทะกับทหาร ทำให้มีผู้เสียชีวิต และบาดเจ็บหลายคน  หลังจากเหตุการณ์นี้ ก็เกิดเหตุการณ์ประท้วงระลอกแล้วระลอกเล่าตามหัวเมืองอื่น กรรมกรนับแสนคนนัดหยุดงาน พนักงานรัฐวิสาหกิจ บรรดาครู อาจารย์ นักเรียน นักศึกษา ต่างเข้าร่วมกันประท้วง โคมัยนีเองแม้จะอยู่ต่างประเทศ แต่ก็ได้เรียกร้องให้มุสลิมทั่วโลกหันมาสนใจการต่อสู้ของประชาชนชาวอิหร่าน โดยได้กล่าวในระหว่างฤดูกาลประกอบพิธีฮัจญ์ มีใจความตอนหนึ่งว่า
ชาห์ได้ยกทรัพยากรธรรมชาติ และผลประโยชน์ที่ประชากรพึงมีพึงได้ให้แก่ชาวต่างชาติจนหมดสิ้น ชาห์ยกน้ำมันให้อเมริกา ยกก๊าซธรรมชาติให้โซเวียต ทุ่งเลี้ยงสัตว์ ป่า และน้ำมันส่วนหนึ่งให้อังกฤษ โดยปล่อยให้ประชาชนอยู่ในความล้าหลัง
การประท้วงครั้งใหญ่ที่สุดเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม ค.ศ. 1978 ซึ่งเป็นวันรำลึกถึงการเสียชีวิตของอิหม่ามฮุเซน วันนั้นประชาชนนับล้านได้ออกมาชุมนุมกันบนท้องถนนและที่สาธารณะ มีการชูรูปโคมัยนี มีการตะโกนด่าทออเมริกา และเรียกร้องรัฐอิสลาม
การประท้วงใหญ่เกิดขึ้นอีกที่เมืองมาชาดมีการลุกฮือเผาบ้านของชาวอเมริกัน ตลอดจนกิจการต่าง ๆ ของชาวตะวันตก ทหารได้สกัดกั้นและทำให้มีผู้บาดเจ็บล้มตายนับร้อย เหตุการณ์ลุกลามใหญ่โตจนรัฐบาลอเมริกา และยุโรปสั่งให้คนของตนออกจากอิหร่าน ความตึงเครียดที่กดดันทำให้ชาห์ทำตามคำแนะนำของอเมริกา โดยการเสด็จออกนอกประเทศพร้อมครอบครัว เมื่อวันที่ 13 มกราคม ค.ศ. 1979 โดยที่รัฐบาลของนายชาห์ปูร์ บัคเตียร์ ได้ออกประกาศว่า พระองค์มิได้สละบัลลังก์แต่อย่างใด และแล้วในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ โคมัยนีพร้อมผู้ช่วยราว 500 คน และนักหนังสือพิมพ์อีก 150 คน ได้โดยสารเครื่องบินโบอิ้ง 747 ของสายการบินฝรั่งเศสกลับสู่อิหร่าน โดยมีประชาชนต้อนรับอย่างเนืองแน่น แม้ระยะแรกกองทัพบกประกาศว่าพร้อมหลั่งเลือดเพื่อค้ำบัลลังก์ชาห์ หรือหนุนรัฐบาลนายบัคเตียร์ ภายหลังกองทัพบกได้วางตัวเป็นกลาง ประชาชนฝ่ายโคมัยนีจึงได้เข้าควบคุมเตหะรานไว้ได้โดยบุกยึดที่ทำการรัฐบาล กระทรวงทบวงกรม ตึกรัฐสภา และสถานีตำรวจไว้ได้หมด
ต่อมารัฐบาลที่ได้รับการแต่งตั้งจากโคมัยนีก็เข้ารับหน้าที่ควบคุมสถานการณ์ภายในประเทศ และนำอิหร่านเข้าสู่การปกครองของรัฐอิสลามตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา โดยมีผู้นำสูงสุดคือ อิหม่ามโคมัยนี เรียกว่า ฟากิฮ์ หรือ รอฮ์บัรร์ ถือเป็นผู้นำสูงสุดทางจิตวิญญาณมีอำนาจครอบคลุมทั้งการเมืองและการปกครองทั้งหมด
แหล่งอ้างอิง

↑  Parsa, Misagh (1989). Social origins of the Iranian revolution. Rutgers University Press. p. 160. ISBN 0-8135-1411-8. OCLC 760397425.
↑  Samad, Yunas; Sen, Kasturi (2007). Islam in the European Union: Transnationalism, Youth and the War on Terrors. Oxford University Press. p. 86. ISBN 978-0195472516.
↑  Wilford 2013, p. 166. sfn error: no target: CITEREFWilford2013 (help)
↑  Steven R. Ward (2009). Immortal: A Military History of Iran and Its Armed Forces. Georgetown University Press. p. 189. ISBN 978-1-58901-587-6.
↑  Olmo Gölz (2019). "The Dangerous Classes and the 1953 Coup in Iran: On the Decline of lutigari Masculinities".  ใน Stephanie Cronin (บ.ก.). Crime, Poverty and Survival in the Middle East and North Africa: The 'Dangerous Classes' since 1800. I.B. Tauris. pp. 177–190. doi:10.5040/9781838605902.ch-011. ISBN 978-1-78831-371-1. S2CID 213229339.
↑  Wilber, Donald Newton (March 1954). Clandestine Service history: overthrow of Premier Mossadeq of Iran, November 1952-August 1953 (Report). Central Intelligence Agency. p. iii. OCLC 48164863. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2 July 2009. สืบค้นเมื่อ 6 June 2009.
↑  Ends of British Imperialism: The Scramble for Empire, Suez, and Decolonization. I.B.Tauris. 2007. pp. 775 of 1082. ISBN 9781845113476.
↑  Bryne, Malcolm (18 August 2013). "CIA Admits It Was Behind Iran's Coup". Foreign Policy.
↑  The CIA's history of the 1953 coup in Iran is made up of the following documents: a historian's note, a summary introduction, a lengthy narrative account written by Dr. Donald N. Wilber, and, as appendices, five planning documents he attached. Published 18 June 2000 by The New York Times
1 2  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 18
1 2  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 19
1 2 3 4  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 19
↑  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 19
1 2 3 4  "ศาสนากับการเมืองในอิหร่าน". เสรีภาพ ณ ชะเยือง. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-01-13. สืบค้นเมื่อ 2010-10-25.
1 2 3  "ศาสนากับการเมืองในอิหร่าน". เสรีภาพ ณ ชะเยือง. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-01-13. สืบค้นเมื่อ 2010-10-25.
↑  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 19
1 2 3  "ศาสนากับการเมืองในอิหร่าน". เสรีภาพ ณ ชะเยือง. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-01-13. สืบค้นเมื่อ 2010-10-25.
↑  ใด ใด ในโลกล้วนอนิจจัง[ลิงก์เสีย]
1 2 3 4  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 20
1 2 3  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 20
↑  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 20
1 2 3 4  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 21
1 2 3  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 21
↑  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 21
1 2 3 4 5 6 7  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 22
↑  "อิหร่าน (๓)". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-10-26. สืบค้นเมื่อ 2009-10-26.
1 2  จักรพันธุ์ กังวาฬ และคนอื่นๆ. หน้า 23
เอมอมซอเดซอเลฮ์

| เอมอมซอเดซอเลฮ์ |
| --- | --- |

ศาสนา
ศาสนา: ชีอะฮ์
จังหวัด: เตหะราน
ที่ตั้ง
ที่ตั้ง: เชมีรอน ประเทศอิหร่าน
เทศบาล: เทศมณฑลเชมีรอนอต
ที่ตั้งในประเทศอิหร่าน
พิกัดภูมิศาสตร์: 35°48′18.43″N 51°25′47.4″E﻿ / ﻿35.8051194°N 51.429833°E﻿ / 35.8051194; 51.429833
สถาปัตยกรรม
ประเภท: มัสยิด
เอมอมซอเดซอเลฮ์ (เปอร์เซีย: امامزاده صالح) เป็นมัสยิดเอมอมซอเดในประเทศอิหร่าน ตั้งอยู่ที่จัตุรัสแทจรีชในเมืองเชมีรอนทางทิศเหนือของกรุงเตหะราน ภายในมัสยิดเป็นที่ไว้ศพของศอเลียะห์ บุตรของมูซา อัลกาซิม หนึ่งในอิหม่ามชีอะฮ์ทั้งสิบสอง ปัจจุบันเป็นหนึ่งในสักการสถานชีอะฮ์ที่ได้รับความนิยมสูงที่สุดในเตหะราน
อาคารอนุสรณ์ศพหลักประกอบด้วยอาคารรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าผนังหนา และมีพื้นที่ภายในขนาด 5.6 ตารางเมตร
ภายในยังเป็นที่ไว้ศพของแมอ์ซูเม แกวี (معصومه قوی) และพี่/น้องสาว แมฮ์ดีเย แกวี (مهدیه قوی) สองพี่น้องคู่นี้ถูกสังหารขณะกองพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามโจมตียูเครนอินเตอร์เนชั่นแนลเที่ยวบินที่ 752
เอสลอมอบอด (เทศมณฑลแซร์แดชต์)

| เอสลอมอบอด اسلام اباد |
| --- | --- |
หมู่บ้าน
เอสลอมอบอด
พิกัด:  36°01′48″N 45°28′19″E﻿ / ﻿36.03000°N 45.47194°E﻿ / 36.03000; 45.47194
ประเทศ:  อิหร่าน
จังหวัด: อาเซอร์ไบจานตะวันตก
เทศมณฑล: แซร์แดชต์
อำเภอ: กลาง
ตำบล: ออลอน
ประชากร (2559)
 • ทั้งหมด: 1,056 คน
เขตเวลา: UTC+3:30 (เวลามาตรฐานอิหร่าน)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+4:30 (เวลาออมแสงอิหร่าน)
เอสลอมอบอด (เปอร์เซีย: اسلام اباد) เป็นหมู่บ้านในตำบลออลอน อำเภอกลาง เทศมณฑลแซร์แดชต์ จังหวัดอาเซอร์ไบจานตะวันตก ประเทศอิหร่าน จากสำมะโน พ.ศ. 2549 หมู่บ้านนี้มีประชากร 942 คนใน 176 ครัวเรือน จากนั้นใน พ.ศ. 2554 มีประชากรถึง 989 คนใน 262 ครัวเรือน และในสำมะโน พ.ศ. 2559 หมู่บ้านนี้มีประชากร 1,056 คนใน 302 ครัวเรือน ทำให้เป็นหมู่บ้านที่มีขนาดใหญ่สุดในตำบลนี้