stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การทารุณเด็กทางเพศ
กฎหมายในประเทศต่าง ๆ

ทารุณกรรมทางเพศต่อเด็กเป็นเรื่องผิดกฎหมายเกือบทุกประเทศในโลก ปกติจะมีโทษหนัก ในบางที่อาจจะเป็นโทษจำขังทั้งชีวิตหรือโทษประหารชีวิต
การร่วมเพศระหว่างผู้ใหญ่กับเด็กอายุต่ำกว่าที่ยอมให้ร่วมประเวณีได้
อาจจัดว่าเป็นการข่มขืนโดยกฎหมายอาจจัดว่าเป็นการข่มขืนโดยกฎหมาย (statutory rape) ในบางประเทศ
โดยมีหลักว่า เด็กไม่สามารถให้ความยินยอมได้ และการยินยอมของเด็กที่ปรากฏไม่จัดว่าเป็นการยินยอมที่มีผลตามกฎหมาย
อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิของเด็ก (Convention on the Rights of the Child ตัวย่อ CRC) เป็นสนธิสัญญาระหว่างประเทศที่บังคับให้รัฐปกป้องสิทธิของเด็ก
มาตรา 34 และ 35 บังคับให้ประเทศต่าง ๆ ป้องกันเด็กจากการฉวยผลประโยชน์ทางเพศและทารุณกรรมทางเพศทุกรูปแบบ
ซึ่งรวมทั้งการบีบบังคับให้เด็กทำกิจกรรมทางเพศ การค้าประเวณีเด็ก และการฉวยผลประโยชน์จากสื่อลามกอนาจารเด็ก
และบังคับให้รัฐป้องกันการลักพาตัวและการค้าเด็ก
โดยเดือนพฤศจิกายน 2008 ประเทศ 193 ประเทศอยู่ใต้สนธิสัญญานี้
รวมทั้งสมาชิกทุกประเทศในสหประชาชาติยกเว้นประเทศสหรัฐอเมริกาและเซาท์ซูดาน
ส่วนสภายุโรป (Council of Europe) ได้ตกลงใช้ อนุสัญญาการป้องกันเด็กจากการฉวยผลประโยชน์และทารุณกรรมทางเพศ (Council of Europe Convention on the Protection of Children against Sexual Exploitation and Sexual Abuse) เพื่อป้องกันทารุณกรรมที่เกิดในบ้านหรือครอบครัว
ส่วนในสหภาพยุโรป เรื่องทารุณกรรมตกอยู่ใต้กลุ่มกฎหมายที่เรียกว่า คำสั่งสหภาพยุโรป (Directive)
ซึ่งมีกฎหมายเกี่ยวกับรูปแบบทารุณกรรมต่อเด็กทางเพศหลายอย่าง รวมทั้งการฉวยประโยชน์การค้าทางเพศจากเด็ก (commercial sexual exploitation of children)
ประวัติ

ในประเทศตะวันตก ภายใน 2-3 ทศวรรษที่ผ่าน ๆ มา ทารุณกรรมทางเพศต่อเด็กได้กลายมาเป็นอาชญากรรมที่ประชาชนให้ความสนใจอย่างสูง
เพราะว่า เริ่มตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1970 ทารุณกรรมทางเพศต่อเด็กและการล่วงละเมิดทางเพศต่อเด็กเริ่มรู้จักกันเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ว่ามีผลเสียหายอย่างลึกซึ้งต่อเด็ก และดังนั้นจึงกลายเป็นเรื่องที่สังคมยอมรับไม่ได้โดยทั่วไป
แม้ว่าการใช้เด็กสนองอารมณ์ทางเพศโดยผู้ใหญ่จะมีอยู่มาก่อนแล้วตลอดประวัติศาสตร์ แต่ก็เพิ่งกลายมาเป็นเรื่องที่ประชาชนให้ความสนใจเมื่อไม่นานมานี้[ต้องการอ้างอิง]
ประวัติ > วรรณกรรมต้น ๆ

งานแรกที่อุทิศให้กับเรื่องทารุณกรรมทางเพศต่อเด็กปรากฏในประเทศฝรั่งเศสในปี 1857 คือ การศึกษาทางการแพทย์-กฎหมายเกี่ยวกับการประทุษร้ายทางเพศ (อังกฤษ: Medical-Legal Studies of Sexual Assault, ฝรั่งเศส: Etude Médico-Légale sur les Attentats aux Mœurs) โดยนายแพทย์ชาวฝรั่งเศสและผู้บุกเบิกนิติเวชศาสตร์
ประวัติ > คดีแพ่งในประเทศต่าง ๆ

ในสหรัฐอเมริกา ความตระหนักเรื่องปัญหานี้ในสังคมได้จุดชนวนการฟ้องคดีในศาลเรียกร้องค่าเสียหายโดยเหยื่อ
คือ ความเข้าใจในสังคมเป็นกำลังใจให้เหยื่อกล้าเผชิญหน้าในเรื่องนี้ แทนที่จะเก็บไว้เป็นความลับเหมือนสมัยก่อน
มีบางรัฐที่ได้ออกกฎหมายโดยเฉพาะเพื่อยืดกำหนดอายุความออกไป เพื่อให้เหยื่อมีสิทธิฟ้องศาลได้บางครั้งเป็นเวลาหลายปีหลังจากบรรลุนิติภาวะแล้ว
การฟ้องศาลสามารถทำได้ในกรณีที่บุคคลหรือองค์กร เช่น โรงเรียน องค์กรศาสนา องค์กรเยาวชน ที่มีหน้าที่ดูแลเด็กแต่ละเลยหน้าที่จนมีผลเป็นทารุณกรรมต่อเด็ก
ในกรณีเรื่องทารุณกรรมของเด็กโดยบุคลากรในกลุ่มโรมันคาทอลิก เขตมิสซังต่าง ๆ ในสหรัฐได้จ่ายค่าเสียหายไปแล้วประมาณ 1,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 35,470 ล้านบาทต้นปี 2559) เพื่อยุติคดีเป็นร้อย ๆ ตั้งแต่ต้นคริสต์ทษศวรรษ 1990
และก็ยังมีคดีฟ้องศาลต่อกลุ่มคริสต์ศาสนิกชนขวาจัดอีกด้วย
ที่มีทารุณกรรมที่ไม่ได้แจ้งความ และเหยื่อถูกกดดันให้เก็บเป็นความลับ
แต่ว่า การฟ้องคดีในศาลต้องผ่านอะไรหลาย ๆ อย่าง ดังนั้น จึงมีความเป็นห่วงว่าเด็กหรือผู้ใหญ่ที่เป็นโจทก์ จะเหมือนกับตกเป็นเหยื่ออีกผ่านกระบวนการในศาล เหมือนกับที่เหยื่อกรณีข่มขืนอาจจะประสบ
ทนายเชี่ยวชาญในเรื่องนี้ได้กล่าวว่า เด็กที่ต้องเกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรม โดยเฉพาะที่ถูกทารุณกรรมหรือทำร้ายทางเพศ (molestation) ควรจะมีระเบียบการที่ช่วยป้องกันจากการถูกก่อกวนในกระบวนการศาล
ในเดือนมิถุนายน 2008 ศาลสูงสุดของประเทศแซมเบียได้ตัดสินคดีสำคัญเกี่ยวกับทารุณกรรมต่อเด็กโดยครู คือศาลได้ปรับค่าเสียหายมูลค่า 45 ล้านความชาแซมเบีย (ประมาณ 315,000 บาทต้นปี 2559) ให้กับโจทก์ซึ่งเป็นเด็กหญิงอายุ 13 ที่ถูกทารุณกรรมและข่มขืนโดยครู
โดยปรับครูในฐานะ "คนมีอำนาจ" ที่ศาลกล่าวไว้ว่า "มีความรับผิดชอบทางจริยธรรมต่อเด็กนักเรียน"
ในรายงานปี 2000 ขององค์การอนามัยโลก "รายงานโลกเรื่องความรุนแรงและสุขภาพ (บทที่ 6 - ความรุนแรงทางเพศ)" กล่าวว่า "สิ่งที่ทำในโรงเรียนมีความสำคัญอย่างยิ่งในการลดความรุนแรงทางเพศและความรุนแรงแบบอื่น ๆ
คือในหลาย ๆ ประเทศ ความสัมพันธ์ทางเพศระหว่างครูกับเด็กไม่จัดเป็นเรื่องร้ายแรง และนโยบายจัดการเรื่องการก่อกวนทางเพศในโรงเรียนก็ไม่มีหรือไม่บังคับใช้
แต่ว่าในปีที่เพิ่งผ่าน ๆ มา บางประเทศก็เริ่มออกฎหมายห้ามเพศสัมพันธ์ระหว่างครูกับเด็ก
ซึ่งสามารถช่วยลดการก่อกวนทางเพศได้ในโรงเรียน
แต่ว่า นโยบายกว้าง ๆ อย่างอื่นก็ยังจำเป็น เช่น การปรับปรุงการฝึกครูและการจัดหาครู การปรับปรุงหลักสูตร เพื่อที่จะเปลี่ย น(ค่านิยม)ความสัมพันธ์ระหว่างเพศในโรงเรียน"
ในเดือนมีนาคม 2011 ตำรวจยุโรปยุโรโพล ได้ปฏิบัติการชื่อว่า Operation Rescue (ปฏิบัติการช่วยชีวิต) โดยจับสมาชิกกลุ่มใคร่เด็กออนไลน์ 184 คนจาก 670 คนที่ระบุ และช่วยชีวิตเด็ก 230 คน เป็นการจับกุมใหญ่ที่สุดที่เคยทำในเรื่องนี้
ในปี 2010 ชายเชื้อสายปากีสถาน 5 คนในสหราชอาณาจักรถูกตัดสินว่าผิดข้อหาละเมิดทางเพศซึ่งเกิดขึ้นระหว่างปี 1997-2013 ในเมืองร็อตเธอร์แฮม เรื่องนี้เป็นเรื่องอื้อฉาวเนื่องจากระยะเวลาดำเนินความผิดที่ยาวนาน และความล้มเหลวหลายครั้งหลายหนของเจ้าหน้าที่ในการตรวจสอบ
ดูเพิ่ม

การทารุณเด็กทางเพศโดยเด็ก
สื่อลามกอนาจารเด็ก
การฉวยประโยชน์การค้าทางเพศจากเด็ก
การค้าประเวณีเด็ก
แหล่งข้อมูลอื่น

Lew, Mike (2004). Victims No Longer: The Classic Guide for Men Recovering from Sexual Child Abuse (2nd ed.). Perennial Currents. ISBN 0-06-053026-X.
Cynthia Crosson-Tower (2008). Understanding child abuse and neglect. Boston: Pearson/Allyn & Bacon. ISBN 0-205-50326-8.
Asa Don Brown (2009). "Posttraumatic stress disorder in childhood". New Orleans: Family and Marriage Counseling, FMC. {{cite journal}}: Cite journal ต้องการ |journal= (help)
Lascaratos, J; Ascaratos J; Poulakou-Rebelakou, E (2000). "Child Sexual abuse: Historical cases in the Byzantine Empire (324-1453 A.D.)". Child Abuse& Neglect. 24 (8): 1085–1090. doi:10.1016/S0145-2134(00)00156-3.
Durkin, KF; Clifton DB (1999). "Propagandizing pederasty: A thematic analysis of the on-line exculpatory accounts of unrepentant pedophiles". Deviant Behavior. 20 (2): 103–127. doi:10.1080/016396299266524.
Zimring, Franklin E. (2009). An American Travesty: Legal Responses to Adolescent Sexual Offending. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-98358-5.
Shakeshaft, C (2004). "Educator Sexual Misconduct: A Synthesis of the Literature" (PDF). U.S. Department of Education. p. 25. {{cite web}}: |ref=harv ไม่ถูกต้อง (help)
American Academy of Child and Adolescent Psychiatry: factsheet on Child Sexual abuse
"en who molest their sexually immature daughters: Is a special explanation required?" (PDF).
Child Abuse: Sexual Abuse ที่เว็บไซต์ Curlie
| ด ค กAbuse |
| --- | --- |
Types:  Abuse during childbirth  Anti-social behaviour  Bullying  Child abuse (neglect, sexual)  Cruelty to animals  Domestic abuse  Elder abuse  Gaslighting  Harassment  Humiliation  Incivility  Institutional abuse  Intimidation  Neglect  Persecution  Professional abuse  Proxy abuse  Psychological abuse  Physical abuse  Religious abuse  Sexual abuse  Stalking  Structural abuse  Verbal abuse  more... 
Related topics:  Abusive power and control  Child grooming  Complex post-traumatic stress disorder  Dehumanization  Denial  Destabilisation  Disengaging from an abuser  Exaggeration  Isolation  Just-world hypothesis  Lying  Manipulation  Minimisation  Narcissism  Psychological projection  Psychological trauma  Psychopathy  การใช้เหตุผลโดยเข้าข้าง  Traumatic bonding  Victim blaming  Victim playing  Victimisation 
งานศึกษาให้ทุนโดย National Institute of Drug Abuse ของรัฐบาลกลางสหรัฐอเมริกาพบว่า "ในหญิงผู้ใหญ่เกิน 1,400 คน การถูกทารุณทางเพศในวัยเด็กสัมพันธ์กับโอกาสสูงขึ้นในการติดยาเสพติด ติดสุรา และมีความผิดปกติทางจิต
เช่น เมื่อแสดงความสัมพันธ์เป็นอัตราส่วนปัจจัยเสี่ยง หญิงที่ถูกทารุณกรรมทางเพศที่ไม่เกี่ยวกับอวัยวะเพศมีโอกาสที่จะติดยาเสพติดในวัยผู้ใหญ่ 2.83 เท่าของหญิงที่ไม่ถูก"
ตุ๊กตาที่มีอวัยวะสมบูรณ์บางครั้งใช้เพื่อช่วยการเปิดเผยเหตุการณ์
ลูฏ

| นบี ลูฏ لوط‎ โลท |
| --- | --- |
ชื่อลูฏใน การประดิษฐ์ตัวอักษรอิสลาม
เสียชีวิต: บนีนะอีม
ผู้ดำรงตำแหน่งก่อน: อิบรอฮีม
ผู้สืบตำแหน่ง: อิสมาอีล
บุตร: บุตรสาวของลูฏ
บิดามารดา: ฮารอน
ญาติ: อิบรอฮีม (ลุง)
ลูฏ (อาหรับ: لوط, อักษรโรมัน: Lūṭ لوط) หรือที่เรียกว่า โลท ในพันธสัญญาเดิม เป็นนบีของอัลลอฮ์ ในคัมภีร์กุรอาน   ตามความเชื่อของอิสลาม ลูฏเกิดที่เมืองฮัรรอน และใช้ชีวิตวัยเยาว์ในเมืองอูร ต่อมาได้อพยพไปยังคานาอัน กับ นบีอิบรอฮีม ลุงของท่าน  ท่านถูกส่งไปยังเมืองสะดูมและอะมูเราะห์ ในฐานะนบี  และได้รับคำสั่งให้เทศนาแก่ชาวเมืองในเรื่องเตาฮีด และความบาปของการรักร่วมเพศ และการกระทำที่รุนแรง และตัณหาของบรรดาผู้คน
แม้ว่านบีลูฏไม่ได้เกิดท่ามกลางผู้คนที่เขาถูกส่งไปประกาศด้วย แต่ชาวเมืองสะดูทยังคงถูกมองว่าเป็น "พี่น้อง" ของเขาในอัลกุรอาน  เช่นเดียวกับเรื่องราวในพระคัมภีร์ คัมภีร์กุรอานกล่าวว่า สาส์นของลูฏถูกเพิกเฉยโดยชาวเมือง และเมืองสะดูมและอะมูเราะห์ก็ถูกทำลาย ในเวลาต่อมา ตามธรรมเนียมแล้วการทำลายล้างเมืองถือเป็นการเตือนถึงการ รักร่วมเพศในอิสลาม รวมถึงสิ่งอื่น ๆ
ในขณะที่อัลกุรอานไม่ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับชีวิตในภายหลังของนบีลูฏ อิสลามถือว่าเป็นนบี ทุกคนเป็นตัวอย่างของ ‘ ความชอบธรรม ' ทางศีลธรรม และจิตวิญญาณ
บริบทในอัลกุรอาน

นบีลูฏถูกอ้างถึงในอัลกุรอานค่อนข้างมาก  สาส์นเหล่านี้หลายตอนกล่าวถึงการเล่าเรื่องของนบีลูฏในสายของบรรดานบีที่สืบต่อกันมา รวมทั้งนบีนูห์ นบีฮูด นบีศอลิห์ และนบีชุอัยบ์  นักวิชาการอิสลาม ระบุว่านบีเหล่านี้เป็นตัวแทนของวัฏจักรเริ่มต้นของการเผยแพร่สาส์นตามที่อธิบายไว้ในอัลกุรอาน  เรื่องเล่าเหล่านี้มักจะเป็นไปตามรูปแบบที่คล้ายคลึงกัน: นบีถูกส่งไปยังกลุ่มชนหนึ่ง กลุ่มชนนั้นไม่สนใจคำเตือนของเขาแทนที่จะขู่เขาด้วยการลงโทษ อัลลอฮ์ทรงบัญชาให้นบีออกไปกับผู้ศรัทธาของเขา กลุ่มชนและผู้คนในกลุ่มชน ถูกทำลายด้วยการลงโทษในเวลาต่อมา  ในที่อื่น ๆ ในอัลกุรอาน มีการกล่าวถึงนบีลูฏควบคู่ไปกับนบีอิสมาอีล นบีอัลยะสะอ์ และนบียูนุส ในฐานะผู้ที่พระเจ้าโปรดปรานเหนือประชาชาติ
เรื่องเล่าอัลกุรอาน

คัมภีร์อัลกุรอานระบุว่าวันหนึ่ง กลุ่มมะลาอิกะฮฺ มาเยี่ยมอับราฮัมในฐานะแขกโดยแปลงกายเป็นชายหนุ่ม  เพื่อแจ้งให้ท่านทราบว่าซาเราะห์ ภรรยาของเขาตั้งท้องและให้กำเนิดนบีอิสหาก ขณะที่อยู่ที่นั่น พวกเขายังบอกท่านว่าพวกเขาถูกส่งมาจากอัลลอฮ์ไปยัง "คนบาป"  ของนบีลูฏ  เพื่อทำลายพวกเขา  ด้วย "หินก้อนดิน"  นบีลูฏและบรรดาผู้ศรัทธาในตัวเขาจะต้องรอดชีวิต แต่ภรรยาของเขาจะต้องตายในความพินาศ โดยมลาอิกะฮ์จะกล่าวว่า "นางอยู่ในหมู่ผู้ล้าหลัง"   อัลกุรอานยังกล่าวถึง ภรรยาของนบีลูฏว่าเป็น "ตัวอย่างของผู้ปฏิเสธศรัทธา" เนื่องจากนาง แต่งงาน กับชายผู้ชอบธรรมแต่ปฏิเสธที่จะเชื่อในสาส์นของท่าน และด้วยเหตุนี้จึงถูกตัดสินลงนรก
ผู้คนในเมืองละเมิดขอบเขตของอัลลอฮ์ ตามคัมภีร์อัลกุรอาน บาปของพวกเขารวมถึงการไม่ต้อนรับแขกและการปล้น  พวกเขาเกลียดคนแปลกหน้าและปล้นนักเดินทาง นอกเหนือจากการข่มเหงรังแกและการข่มขืนอื่น ๆ มันเป็นบาปของพวกเขาจาก การประพฤติผิดทางเพศ เช่นกัน ซึ่งถูกมองว่าร้ายแรงเป็นพิเศษ โดยนบีลูฏได้ตำหนิพวกเขาอย่างมากที่เข้าหาผู้ชายด้วยความต้องการทางเพศแทนที่จะเป็นผู้หญิง   นบีลูฏบอกและพยายามช่วยพวกเขาให้ละทิ้งวิถีทางบาปของพวกเขา แต่พวกเขาเยาะเย้ยเขา  และขู่ว่าจะขับไล่เขาออกจากเมือง  นบีลูฏได้ดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์และวิงวอนขอความรอดจากผลของการกระทำบาปของพวกเขา
จากนั้นมลาอิกะฮ์สามองค์ปลอมตัวเป็นชายรูปหล่อมาหานบีลูฏในฐานะแขก ท่านเสียใจเพราะรู้สึกว่าไม่มีความสามารถที่จะปกป้องพวกเขาจากชาวเมือง  ชาวเมืองเมื่อรู้ว่ามีผู้มาเยี่ยมเยียนจึงขอให้นบีลูฏมอบแขกของท่านให้  เป็นทุกข์และกลัวว่าพวกเขาจะได้รับพระพิโรธของอัลลอฮ์ ท่านแนะนำให้พวกเขาแต่งงานกับลูกสาวของท่านที่ค่อนข้างถูกต้องตามกฎ  เป็นทางเลือกที่เคร่งศาสนาและบริสุทธิ์กว่าความปรารถนาที่ผิดกฎของพวกเขา และอาจเป็นแหล่งของการนำทาง  แต่พวกเขาไม่ลดละและตอบว่า "ท่านทราบดีว่าเราไม่ต้องการบุตรสาวของท่าน ท่านรู้ดีว่าเราต้องการอะไร!",  หมายถึงแขกชายของท่าน
อิบนุ กะษีร, กุรฏุบีย์ และเฏาะบารีย์ นักตัฟซีรไม่ได้อ่านว่า 'บุตรสาว' เพื่อหมายถึงบุตรสาวตามตัวอักษรของนบีลูฏ พวกเขาโต้แย้งว่าเนื่องจากนบีเป็นเหมือนบิดาของชนชาติของเขา นบีลูฏจึงชี้นำผู้ทำความชั่วให้ละทิ้งบาปของตนและมีส่วนร่วมในความสัมพันธ์ที่ดีและเคร่งศาสนากับบุตรสาวในประเทศ ซึ่งก็คือผู้หญิงโดยทั่วไป
มะลาอิกะฮ์จึงเปิดเผยตัวตนที่แท้จริงของพวกเขาต่อนบีลูฏและกล่าวกับท่านว่า "เราอยู่ที่นี่ เพื่อช่วยเหลือท่านและผู้ศรัทธาของท่าน เว้นแต่ภรรยาของท่าน เธอคือผู้ที่ล้าหลัง"  มะลาอิกะฮ์แนะนำให้นบีลูฏออกจากเมืองในตอนกลางคืนโดยบอกเขาว่าอย่าหันหลังกลับ  ด้วยการรักษาความเชื่อของท่านในอัลลอฮ์ นบีลูฏจึงออกจากเมืองท่ามกลางความมืดมิดพร้อมกับพาผู้ศรัทธาของเขาและสมาชิกในครอบครัวที่ศรัทธา รุ่งเช้าก็มาถึง และกฤษฎีกาของพระเจ้าก็ผ่านไป เมื่ออัลกุรอานอ่านว่า “เราได้พลิกแผ่นดิน และโปรยกำมะถันลงมาบนพวกเขาจนแข็งเหมือนดินเผา กระจายเป็นชั้น ๆ ”  และด้วยเหตุนี้ ถูกผนึกชะตากรรมของเมืองแฝด ตกอยู่ในความพินาศและความสิ้นหวัง และเป็นจุดจบของอารยธรรมแห่งเมืองสะดูมและเมืองอะมูเราะห์
รักร่วมเพศ

บทความหลัก: ศาสนาอิสลามกับกลุ่มคนแอลจีบีที
สำนักหลักนิติศาสตร์อิสลามทุกแห่งระบุว่าการรักร่วมเพศเป็นบาป โดยส่วนหนึ่งมาจากเรื่องราวของนบีลูฏ เนื่องจากอัลกุรอานระบุว่านบีลูฏตำหนิกลุ่มชนของท่านที่มีเพศสัมพันธ์กับผู้ชาย นอกเหนือไปจากการพยายามทำร้ายคนแปลกหน้า เหตุการณ์นี้จึงถูกมองว่าเป็นการแสดงให้เห็นถึงการไม่ยอมรับทั้งการข่มขืนและการรักร่วมเพศของอิสลาม  การต่อสู้ของนบีลูฏกับผู้คนในเมืองถูกมองว่าเกี่ยวข้องกับการรักร่วมเพศโดยทั่วไปหรือเฉพาะการมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนักของรักร่วมเพศ การตีความเหล่านี้บางครั้งขยายกว้างออกไปเพื่อประณามการรักร่วมเพศที่นอกเหนือไปจากการกระทำทางร่างกาย รวมถึงอารมณ์ทางจิตใจและสังคม
อนุสาวรีย์

ชาวมุสลิมหลายคนเชื่อว่าบนีนะอีม ในปาเลสไตน์ เป็นที่ตั้งของหลุมฝังศพของนบีลูฏในใจกลางเมือง สุสานตั้งอยู่ภายในมัสยิด รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่มีศาลชั้นในและหออะซาน ทับหลังของประตูด้านเหนือของมัสยิดสร้างจากหินที่มีอายุเก่าแก่ถึงยุคไบแซนไทน์ ซึ่งอาจมีโบสถ์ตั้งอยู่ที่บริเวณนั้น ความสัมพันธ์ของบะนีนะอีมกับนบีลูฏมีมาก่อนอิสลาม เนื่องจากผลงานของนักวิชาการคาทอลิก นักบุญเจอโรม  ในศตวรรษที่ 4 ระบุว่าหลุมฝังศพตั้งอยู่ในเมืองชื่อ Capharbaricha ซึ่งน่าจะเป็นชื่อเดิมของบนีนะอีม
ตามความเชื่อถือว่าหลุมฝังศพของบุตรสาวของท่านตั้งอยู่บนเนินเขาใกล้เคียง  ทางตะวันออกเฉียงใต้ของบนีนะอีม เป็นมะกอมอุทิศให้กับนบีลูฏ ซึ่งรู้จักกันในชื่อ มะกอม อันนบียะกีน ("ศาลเจ้าแห่งผู้เผยพระวจนะผู้ซื่อสัตย์") ตำนานท้องถิ่นอ้างว่า นบีลูฏ สวดอ้อนวอน ณ สถานที่นั้น และรอยเท้าของท่านยังคงปรากฏให้เห็นบนก้อนหินที่นั่น  รอยเท้าของนบีและผู้ศักดิ์สิทธิ์อื่นๆ ที่ถูกกล่าวหาคล้ายกันพบได้ที่มะก็อมอิสลามทั่วตะวันออกกลาง
ตระกูล

ชาวมุสลิมยืนยันว่าบิดาของนบีอิบรอฮีมคืออาซัร ( อาหรับ: آزر, อักษรโรมัน: Āzar  آزر ) ซึ่งอาจได้มาจากภาษาซีเรียแอก Athar  ซึ่งเป็นที่รู้จักในพระคัมภีร์ฮีบรูว่า เทราห์ นบีอิบรอฮีมมีบุตรสองคนคืออิสหากและอิสมาอีล ซึ่งต่อมาทั้งสองได้กลายเป็นนบี กล่าวกันว่าหลานชายของนบีอิบรอฮีมเป็นนบี ลูฏ ซึ่งเป็นหนึ่งในคนอื่นๆ ที่อพยพออกจากชุมชนของพวกเขาไปพร้อมกับนบีอิบรอฮีม กล่าวกันว่านบีอิบรอฮีมเองเป็นผู้สืบเชื้อสายของนบีนูห์ ผ่านทาง ซามบุตรชายของท่าน
ดูเพิ่ม

เรื่องเล่าในพระคัมภีร์และอัลกุรอาน
ตำนานและอัลกุรอาน
มุฮัมมัดในอิสลาม
เรื่องราวของบรรดานบี
ชีวภูมิศาสตร์

การศึกษาเกี่ยวกับการกระจายของสปีชีส์และระบบนิเวศในพื้นที่ทางภูมิศาสตร์รวมถึงธรณีกาล
หน้ารูปภาพพิเศษของหนังสือ การกระจายทางภูมิศาสตร์ของสัตว์ (The Geographical Distribution of Animals) โดยอัลเฟรด รัสเซล วอลเลซ
ชีวภูมิศาสตร์ (อังกฤษ: biogeography) คือการศึกษาเกี่ยวกับการกระจายของสปีชีส์และระบบนิเวศในพื้นที่ทางภูมิศาสตร์รวมถึงธรณีกาล สิ่งมีชีวิตและกลุ่มทางชีววิทยามักมีความแตกต่างกันไปตามลักษณะทางภูมิศาสตร์ ได้แก่ ละติจูด ระดับสูง บริเวณที่แตกต่างและพื้นที่อยู่อาศัย ชีวภูมิศาสตร์มีแขนงวิชาย่อยคือภูมิศาสตร์พืชซึ่งศึกษาเกี่ยวกับการกระจายของพืชและภูมิศาสตร์สัตว์ที่ศึกษาเกี่ยวกับการกระจายของสัตว์
ความรู้เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่จากจำนวนและชนิดของสิ่งมีชีวิตมีความสำคัญต่อมนุษย์จนถึงทุกวันนี้เช่นเดียวกับบรรพบุรุษเริ่มแรกของมนุษย์ โดยมนุษย์มีการปรับตัวให้สภาพแวดล้อมที่แตกต่างกันและสามารถคาดการณ์สิ่งแวดล้อมในทางภูมิศาสตร์ได้ ชีวภูมิศาสตร์จึงเป็นสาขาที่บูรณาการแนวคิดและข้อมูลจากสาขานิเวศวิทยา ชีววิทยาวิวัฒนาการ ธรณีวิทยา และภูมิศาสตร์กายภาพ
การวิจัยทางชีวภูมิศาสตร์สมัยใหม่มีการรวบรวมข้อมูลและแนวคิดจากหลายสาขาจากข้อจำกัดทางกายภาพและนิเวศวิทยาของการแพร่พันธุ์ของสิ่งมีชีวิตต่อปรากฏการณ์ทางธรณีวิทยาและภูมิอากาศวิทยาในระดับโลกและกรอบเวลาของวิวัฒนาการ
ดูเพิ่ม

ศูนย์กลางของการกำเนิด
Albert, J. S., & R. E. Reis (2011).  Historical Biogeography of Neotropical Freshwater Fishes. University of California Press, Berkeley. 424 pp.
Albert, J.S.; Crampton, W.G.R. (2010). "The geography and ecology of diversification in Neotropical freshwaters". Nature Education. 1 (10): 3.
Cox, C. B. (2001). The biogeographic regions reconsidered. Journal of Biogeography, 28: 511–523, .
Ebach, M.C. (2015). Origins of biogeography. The role of biological classification in early plant and animal geography. Dordrecht: Springer, xiv + 173 pp., .
Lieberman, B. S. (2001). "Paleobiogeography: using fossils to study global change, plate tectonics, and evolution". Kluwer Academic, Plenum Publishing, .
Lomolino, M. V., & Brown, J. H. (2004). Foundations of biogeography: classic papers with commentaries. University of Chicago Press, .
MacArthur, Robert H. (1972). Geographic Ecology. New York: Harper & Row.
McCarthy, Dennis (2009). Here be dragons : how the study of animal and plant distributions revolutionized our views of life and Earth. Oxford & New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-954246-8.
Millington, A., Blumler, M., & Schickhoff, U. (Eds.). (2011). The SAGE handbook of biogeography. Sage, London, .
Nelson, G.J. (1978). From Candolle to Croizat: Comments on the history of biogeography เก็บถาวร 2015-04-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. Journal of the History of Biology, 11: 269–305.
Udvardy, M. D. F. (1975). A classification of the biogeographical provinces of the world. IUCN Occasional Paper no. 18. Morges, Switzerland: IUCN.  เก็บถาวร 2011-08-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
แหล่งข้อมูลอื่น

International Biogeography Society
Systematic & Evolutionary Biogeographical Society
Early Classics in Biogeography, Distribution, and Diversity Studies: To 1950 เก็บถาวร 2009-06-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Early Classics in Biogeography, Distribution, and Diversity Studies: 1951–1975 เก็บถาวร 2009-08-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Some Biogeographers, Evolutionists and Ecologists: Chrono-Biographical Sketches เก็บถาวร 2009-10-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Journal of Biogeography homepage.
Global Ecology and Biogeography homepage เก็บถาวร 2012-07-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน.
Ecography homepage.
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ลัตเวีย  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
อื่น ๆ:  สารานุกรมของยูเครนสมัยใหม่
ทฤษฎีสมคบคิด

ดวงตาสัพพัญญูบนธนบัตร 1 ดอลลาร์สหรัฐ กลายเป็นหลักฐานของการสมรู้ร่วมคิดเกี่ยวกับผู้ก่อตั้งสหรัฐกับอิลลูมินาตี
ทฤษฎีสมคบคิด หรือ ลัทธิการกบฏ (อังกฤษ: conspiracy theory) คือ เรื่องเล่า บทความที่สร้างขึ้นมาจากความคิดของคน หรือกลุ่มคน โดยนำเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นมาปะติดปะต่อเข้าด้วยกัน ซึ่งอาจมีวัตถุประสงค์ซ่อนเร้นอื่น ๆ เพื่อให้ประโยชน์หรือให้โทษต่อบุคคลหรือกลุ่มบุคคลหนึ่งใดหรืออธิบายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ลักษณะของทฤษฎีสมคบคิดโดยทั่วไปมีข้อเท็จจริงประกอบอยู่เพียงเล็กน้อยหรือส่วนหนึ่งเพียงเพื่อเสริมให้เกิดความน่าเชื่อถือว่ามีหลักฐานสนับสนุนที่ดูเหมือนเกี่ยวข้องกันเท่านั้น อาจมีเหตุผลสนับสนุนจากความเชื่อส่วนบุคคล ความเชื่อเกี่ยวกับทางศาสนา การเมือง หรือวัฒนธรรมที่แตกต่างไป เรื่องเหล่านี้นักวิชาการจะไม่ใช้อ้างอิง ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณก่อนที่จะเชื่อเรื่องนั้น ๆ สหรัฐมีหน่วยงานที่ดูแลและกลั่นกรองเรื่องเหล่านี้โดยเฉพาะ
เดิมพบได้ในคอลัมน์เล็ก ๆ ของหนังสือพิมพ์ประเภทแทบลอยด์ในต่างประเทศ ปัจจุบันพบได้มากในฟอร์เวิร์ดเมล เว็บไซต์ส่วนบุคคล และบล็อกต่าง ๆ
แหล่งข้อมูลอื่น

State Department's Todd Leventhal Discusses Conspiracy Theories, 2009,  U.S. Department of State's Bureau of International Information Programs usembassy.gov
September 11 Conspiracy Theories: Confused stories continue, 2006, usembassy.gov
Why Rational People Buy Into Conspiracy Theories,  Maggie Koerth-Baker, 21 May 2013, NYT.
Naomi Wolf. "Analysis of the appeal of conspiracy theories with suggestions for more accurate ad hoc internet reporting of them". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-11-02. สืบค้นเมื่อ 2017-02-04.
Stuart J. Murray (2009). "Editorial Introduction: 'Media Tropes'". MediaTropes eJournal. 2 (1): i–x.
Conspiracism, Political Research Associates
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย 
อื่น ๆ:  IdRef
ความเหมาะสม

ความเหมาะสม 
หรือ ค่าความเหมาะสม
(อังกฤษ: Fitness, มักเขียนเป็น  w ในสูตรพันธุศาสตร์ประชากร)
เป็นแนวคิดหลักอย่างหนึ่งในทฤษฎีวิวัฒนาการ
ในสิ่งแวดล้อมหนึ่ง ๆ จะกำหนดโดยลักษณะทางพันธุกรรม (genotype) หรือลักษณะปรากฏ (phenotype) ก็ได้  
ในกรณีแม้ทั้งสอง สามารถอธิบายได้โดยสามัญว่า เป็นความสามารถที่จะรอดชีวิตและสืบพันธุ์ได้
และมีค่าเป็น การให้ยีนของตนโดยเฉลี่ย เป็นส่วนของยีนทั้งหมดในประชากร (gene pool) รุ่นต่อไป
โดยเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีลักษณะทางพันธุกรรมหรือลักษณะปรากฏ เช่นนั้น ๆ
กล่าวอีกอย่างคือ ถ้าความแตกต่างของอัลลีลที่พบในยีนหนึ่ง ๆ มีผลต่อความเหมาะสม ความถี่ของอัลลีลนั้นก็จะเปลี่ยนไปตามรุ่น คือ อัลลีลที่เหมาะสมมากกว่าจะมีความถี่สูงกว่า  เป็นอัลลีลที่สามัญกว่าในกลุ่มประชากร
กระบวนการนี้เรียกว่า การคัดเลือกโดยธรรมชาติ
ศัพท์ภาษาอังกฤษว่า "Darwinian fitness" มักจะใช้หมายถึงความเหมาะสมที่ว่านี้ โดยแตกต่างจากคำว่า "physical fitness" ซึ่งหมายถึงความแข็งแรงของร่างกาย
ความเหมาะสมของสิ่งมีชีวิตหนึ่ง ๆ จะปรากฏทางลักษณะปรากฏ
โดยมีอิทธิพลทั้งจากสิ่งแวดล้อมและจากยีน
และความเหมาะสมของลักษณะปรากฏนั้น ๆ จะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับสิ่งแวดล้อม
ดังนั้น  สิ่งมีชีวิตแต่ละชีวิตที่มีลักษณะทางพันธุกรรมเหมือนกัน อาจจะมีความเหมาะสมไม่เท่ากัน (เพราะอาจมีสิ่งแวดล้อมที่ไม่เหมือนกัน)
และเพราะว่า ค่าความเหมาะสมของลักษณะทางพันธุกรรมนั้น ๆ เป็นค่าเฉลี่ย 
ดังนั้น ก็จะเป็นค่าสะท้อนความสำเร็จทางการสืบพันธุ์ ของสิ่งมีชีวิตทั้งหมดที่มีลักษณะทางพันธุกรรมนั้น ๆ ในสิ่งแวดล้อมนั้น ๆ
ส่วนคำว่า "Inclusive fitness" (ความเหมาะสมโดยรวม) ต่างจากความเหมาะสมโดยบุคคล เพราะรวมเอาความสามารถของอัลลีลในแต่ละบุคคล ที่ส่งเสริมการอยู่รอดและการสืบพันธุ์ของบุคคลอื่น ๆ นอกจากตน ที่มีอัลลีลนั้นเหมือนกัน ให้เหนือกว่าสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ที่มีอัลลีลคนละอย่าง
กลไกของความเหมาะสมโดยรวมอย่างหนึ่งก็คือ kin selection (การคัดเลือกโดยญาติ)
ค่าความเหมาะสมโดยเป็นความน่าจะเป็น

ค่าความเหมาะสมมักกำหนดเป็นค่าความโน้มเอียง (propensity) หรือค่าความน่าจะเป็น แทนที่จะใช้จำนวนลูกหลานที่มีโดยตรง
ยกตัวอย่างเช่น ตามนักชีววิทยาเชิงวิวัฒนาการเมย์นาร์ด สมิท
ความเหมาะสมเป็นคุณลักษณะอย่างหนึ่ง ที่ไม่ใช่เป็นของส่วนบุคคล แต่เป็นของกลุ่มบุคคล
ยกตัวอย่างเช่น (บุคคลทั้งหมด)ที่มีอัลลีล A แบบฮอโมไซกัส ที่โลคัสหนึ่ง ๆ 
ดังนั้น วลีว่า "จำนวนลูกหลานที่คาดหวัง" จะหมายถึงค่าเฉลี่ย
ไม่ใช่จำนวนลูกหลานของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง
(สมมุติว่า) ถ้าทารกมนุษย์ผู้มียีนที่ให้ลอยตัวในอากาศได้เป็นคนแรก ถูกฟ้าผ่าในรถเข็นเด็ก นี่ไม่ใช่เรื่องพิสูจน์ว่า ลักษณะพันธุกรรมใหม่นั้นมีค่าความเหมาะสมต่ำ 
แต่เป็นเพียงเรื่องพิสูจน์ว่า เด็กคนนั้นโชคไม่ดี
หรือโดยเท่าเทียมกัน
ค่าความเหมาะสมของบุคคลที่มีแถวลำดับลักษณะปรากฏ x
ก็คือค่าความน่าจะเป็น s (x) ที่บุคคลนั้น ๆ จะอยู่ในกลุ่มบุคคลที่เป็นพ่อแม่ของบุคคลรุ่นต่อไป
การวัดค่าความเหมาะสม

การวัดค่าความเหมาะสมมีสองแบบที่สามัญคือ ความเหมาะสมสัมบูรณ์ (absolute fitness) และความเหมาะสมสัมพัทธ์ (relative fitness)
การวัดค่าความเหมาะสม > ความเหมาะสมสัมบูรณ์

ความเหมาะสมสัมบูรณ์ หรือ ค่าความเหมาะสมสัมบูรณ์ (อังกฤษ: Absolute fitness, เขียนในสูตรว่า  w_{\mathrm {abs} }) ของลักษณะทางพันธุกรรมมีนิยามคือ ค่าอัตราส่วนของจำนวนบุคคลที่มีลักษณะทางพันธุกรรมนั้น ๆ หลังและก่อนการคัดเลือก
เป็นค่าคำนวณในรุ่นเดียว และต้องใช้ค่าอัตราส่วนเป็นจำนวนสัมบูรณ์ (คือค่าบวกที่ไม่ใช่เป็นจำนวนสัมพัทธ์)
ถ้าค่าความเหมาะสมสัมบูรณ์มากกว่าหนึ่ง บุคคลที่มีลักษณะพันธุกรรมนั้น ๆ ก็จะมีจำนวนเพิ่มขึ้น
และถ้าค่าน้อยกว่าหนึ่ง บุคคลที่มีลักษณะพันธุกรรมนั้น ๆ ก็จะมีจำนวนน้อยลง
แต่ถ้าจำนวนบุคคลที่มีลักษณะพันธุกรรมนั้น ๆ เท่าเดิม ค่าความเหมาะสมสัมบูรณ์ก็จะต้องเท่ากับหนึ่ง
นอกจากนั้นแล้ว ค่าความเหมาะสมสัมบูรณ์สำหรับลักษณะพันธุกรรมหนึ่ง ๆ สามารถคำนวณได้เป็น ค่าความน่าจะเป็นในการรอดชีวิต คูณด้วยค่าความสามารถมีบุตร (fecundity) โดยเฉลี่ย
การวัดค่าความเหมาะสม > ความเหมาะสมสัมพัทธ์

ส่วน ความเหมาะสมสัมพัทธ์ หรือ ค่าความเหมาะสมสัมพัทธ์ (อังกฤษ: Relative fitness, เขียนในสูตรว่า  w_{\mathrm {rel} }) เป็นจำนวนเฉลี่ยของลูกหลานที่รอดชีวิตที่มีลักษณะทางพันธุกรรมหนึ่ง ๆ
เทียบกับจำนวนเฉลี่ยของลูกหลานที่มีลักษณะทางพันธุกรรมอื่น ๆ หลังชั่วยุคคนหนึ่ง
โดยที่ค่าความเหมาะสมของลักษณะทางพันธุกรรมหนึ่ง ๆ จะเป็นค่าบรรทัดฐาน คือ  w=1 และค่าความเหมาะสมของลักษณะทางพันธุกรรมอื่น ๆ ก็จะเป็นค่าเทียบกับค่าบรรทัดฐานนั้น
ดังนั้น ค่าความเหมาะสมสัมพัทธ์จะเป็นค่าเท่ากับ 0 หรือมากกว่า
ความเหมาะสมสัมบูรณ์ กับความเหมาะสมสัมพัทธ์ สัมพันธ์กันโดยสูตร
โดยหารค่าความเหมาะสมแต่ละอย่าง โดยค่าความเหมาะสมเฉลี่ย (mean fitness) ซึ่งเป็นค่ารวมของความเหมาะสมของลักษณะทางพันธุกรรมแต่ละอย่าง คูณด้วยความถี่ของลักษณะทางพันธุกรรม