stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
กัมพูชาในอารักขาของฝรั่งเศส
สภาพเศรษฐกิจระหว่างการเป็นอาณานิคม > การศึกษาในระหว่างการเป็นอาณานิคม

การศึกษาในกัมพูชาช่วงที่เป็นอาณานิคมส่วนใหญ่ยังเป็นการเรียนในวัดแบบดั้งเดิม ซึ่งไม่เหมาะกับการทำงานในระบบราชการของฝรั่งเศส การที่ฝรั่งเศสนำชาวเวียดนามเข้ามาทำงานในระบบราชการของฝรั่งเศส ทำให้ฝรั่งเศสละเลยที่จะจัดการศึกษาในกัมพูชาดังที่ได้จัดในเวียดนาม การจัดการศึกษาด้วยระบบโรงเรียนแบบตะวันตกมีเฉพาะแต่ในเมืองใหญ่และไม่ทั่วถึง นักเรียนส่วนใหญ่เป็นลูกหลานของชาวเวียดนามและชาวกัมพูชาเชื้อสายจีน โรงเรียนระดับมัธยมศึกษาแห่งแรกในกัมพูชาคือลีเซสีสุวัตถิ์ ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2478 แต่มีผู้สำเร็จการศึกษาในช่วงแรกน้อยมาก ใน พ.ศ. 2483 มีผู้สำเร็จการศึกษาราวๆ 4 คน ส่วนผู้ต้องการเรียนระดับอุดมศึกษาต้องไปเรียนที่เวียดนามหรือฝรั่งเศส
สภาพเศรษฐกิจระหว่างการเป็นอาณานิคม > สิ่งก่อสร้างสมัยอาณานิคม

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กัมพูชา สร้างในปี ค.ศ. 1920 โดยจอร์จ โกลสเลอร์
พระบรมราชวังกรุงพนมเปญ สร้างในปี ค.ศ. 1860 สมัยพระบาทสมเด็จพระนโรดม พรหมบริรักษ์ สร้างโดยความช่วยเหลือจากฝรั่งเศส
โรงแรมหลวงกัมพูชา ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1929 สมัยพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ มุนีวงศ์
สิ่งก่อสร้างสมัยกัมพูชาในอารักขาของฝรั่งเศส
การเกิดลัทธิชาตินิยมกัมพูชา

แนวคิดชาตินิยมของกัมพูชาต่างจากในเวียดนามที่นิ่งเงียบจนถึง พ.ศ. 2473 ซึ่งอาจเป็นเพราะยังมีกษัตริย์กัมพูชาครองราชย์อยู่ และการรู้หนังสือขอชาวกัมพูชาในเวลานั้นน้อยกว่าในเวียดนาม แนงคิดชาตินิยมกัมพูชาเกิดขึ้นในกลุ่มของชาวเมืองที่มีการศึกษา หลังจากที่มีการก่อตั้งโรงเรียนบาลีระดับมัธยมเมื่อ พ.ศ. 2457 ทำให้เกิดพระสงฆ์กลุ่มใหม่ซึ่งเป็นหัวก้าวหน้า นิยมการวิพากษ์วิจารณ์ การค้นพบนครวัดของฝรั่งเศสและมีการเผยแพร่ให้ชาวกัมพูชารับรู้ผ่านทางวารสารของพุทธศาสนบัณฑิตย์ซึ่งเป็นสมาคมที่ฝรั่งเศสสนับสนุนให้ตั้งขึ้นได้ทำให้ชาวกัมพูชาตื่นตัวถึงความยิ่งใหญ่ในอดีตของตนเอง สิ่งเหล่านี้ต่างล้วนส่งผลให้ลัทธิชาตินิยมของกัมพูชาเป็นรูปเป็นร่างขึ้น นักชาตินิยมในยุคแรก ๆ เป็นชาวขแมร์กรอม (เขมรต่ำ) ซึ่งเป็นชนกลุ่มน้อยในเวียดนาม เซิง งอกทัญ และแปช เชือน ออกหนังสือพิมพ์ภาษาเขมรฉบับแรกชื่อ “นครวัด” ซึ่งแสดงความกังวลเกี่ยวกับนโยบายของฝรั่งเศส การฉ้อราษฎร์บังหลวง ความยากลำบากในชนบท อิทธิพลของชาวต่างชาติด้านเศรษฐกิจ รวมทั้งแนวคิดของเวียดนามที่จะสร้างจักรวรรดินิยมในอินโดจีน
ระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง เมื่อมีการจัดตั้งรัฐบาลวิชีของฝรั่งเศสเมื่อ พ.ศ. 2483 กองทัพญี่ปุ่นได้เคลื่อนเข้าสู่เวียดนามและเข้าแทนที่การปกครองของฝรั่งเศส ช่วงกลางปี พ.ศ. 2484 กองทัพญี่ปุ่นเคลื่อนเข้าสู่กัมพูชาแต่ยอมให้รัฐบาลวิชีปกครองดังเดิม รัฐบาลไทยในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงครามได้เรียกร้องดินแดนบางส่วนในลาวและกัมพูชาคืนจากฝรั่งเศสจนนำไปสู่กรณีพิพาทอินโดจีนฝรั่งเศสที่เริ่มขึ้นเมื่อ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2484 ในที่สุด ญี่ปุ่นเข้ามาไกล่เกลี่ยโดยที่ไทยได้จังหวัดพระตะบอง เสียมราฐและบางส่วนของจังหวัดสตึงแตรง ยกเว้นปราสาทนครวัดยังอยู่ในเขตแดนของฝรั่งเศส แต่กรณีพิพาทนี้ ไม่ได้มีผลต่อชาวกัมพูชาที่อยู่ห่างไกลจากกรณีพิพาท
พระสีสุวัตถิ์ มุนีวงศ์กษัตริย์กัมพูชาสิ้นพระชนม์เมื่อ พ.ศ. 2484 แม้ว่าพระโอรสของพระองค์คือพระโมนิเชาจะมีสิทธิได้รับราชสมบัติ แต่ฝรั่งเศสกลับเลือกพระนโรดม สีหนุขึ้นเป็นกษัตริย์ทั้งที่ยังทรงพระเยาว์ ญี่ปุ่นได้เรียกร้องให้มีการจัดตั้งวงไพบูลย์แห่งมหาเอเชียบูรพาและสนับสนุนขบวนการชาตินิยมในกัมพูชา แม้ว่านโยบายของญี่ปุ่นจะยอมให้ฝรั่งเศสปกครองกัมพูชาต่อไป เมื่อพระภิกษุชาวกัมพูชา เฮม เชียวถูกฝ่ายฝรั่งเศสจับกุมเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2485 หนังสือพิมพ์นครวัดเรียกร้องให้มีการปล่อยตัวทำให้แปต เชือนถูกจับ และเซิง งอกทัญลี้ภัยไปญี่ปุ่น
ต่อมา ญี่ปุ่นได้สลายการปกครองของฝรั่งเศสในกัมพูชาและสนับสนุนการจัดตั้งรัฐบาลหุ่นเชิดในวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2488 กัมพูชาได้ประกาศเอกราชภายใต้วงไพบูลย์แห่งมหาเอเชียบูรพาของญี่ปุ่น โดยมีพระนโรดม สีหนุเป็นประมุขรัฐ เซิง งอกทัญเดินทางกลับมากัมพูชาในเดือนพฤษภาคมและขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี หลังจากญี่ปุ่นยอมแพ้เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2488 กองทัพฝ่ายสัมพันธมิตรได้เข้ามาในพนมเปญ เซิง งอกทัญถูกจับกุมตัวพร้อมทหารญี่ปุ่นจากนั้น จึงส่งไปกักตัวที่ฝรั่งเศส กลุ่มต่อต้านฝรั่งเศสจัดตั้งขบวนการเขมรอิสระและตั้งมั่นในบริเวณที่ยังอยู่ภายใต้การปกครองของไทย
การต่อสู้เพื่อความเป็นเอกภาพของเขมร

รัฐบาลฝรั่งเศสอิสระได้ตัดสินใจที่จะรวมอินโดจีนเข้ากับสหภาพฝรั่งเศส ในพนมเปญ พระนโรดม สีหนุพยายามเจรจากับฝรั่งเศสเพื่อเรียกร้องเอกราชที่สมบูรณ์ ในขณะที่เขมรอิสระและเวียดมิญมองว่าพระองค์อยู่ฝ่ายเดียวกับฝรั่งเศส เขมรอิสระได้ใช้การสู้รบแบบกองโจรตามแนวชายแดน โดยได้ร่วมมือกับกลุ่มฝ่ายซ้ายทั้งที่นิยมและไม่นิยมเวียดนาม รวมทั้งกลุ่มเขมรเสรีซึ่งเป็นกลุ่มต่อต้านราชวงศ์ของเซิง งอกทัญด้วย แต่บทบาทของเซิง งอกทัญลดลงหลังการรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2490 ส่วนสมาคมเขมรอิสระที่ได้รับการสนับสนุนจากเวียดมิญสามารถยึดครองพื้นที่ในกัมพูชาได้ถึงร้อยละ 50 ใน พ.ศ. 2497
ใน พ.ศ. 2489 ฝรั่งเศสยอมให้มีการจัดตั้งพรรคการเมืองในกัมพูชา และให้มีการเลือกตั้งภายในประเทศ พรรคการเมืองหลัก 2 พรรคที่จัดตั้งโดยเชื้อพระวงศ์คือพรรคประชาธิปไตยของพระสีสุวัตถิ์ ยุทธวงศ์ซึ่งเรียกร้องเอกราช ประชาธิปไตยแบบรัฐสภา ผู้สนับสนุนส่วนใหญ่เป็นครู นักการเมืองที่นิยมศาสนาพุทธ และผู้ที่ได้รับแนวคิดจากหนังสือพิมพ์นครวัดที่ถูกฝรั่งเศสสั่งปิดไปเมื่อ พ.ศ. 2485 อีกพรรคหนึ่งคือพรรคเสรีภาพของพระนโรดม นรินทเดช ซึ่งเป็นตัวแทนของชนบทแบบดั้งเดิม ยังต้องการความสัมพันธ์กับฝรั่งเศสไปพร้อมกับการปฏิรูปประชาธิปไตย การเลือกตั้งในเดือนกันยายน พ.ศ. 2489 พรรคประชาธิปไตยได้ 50 จาก 67 ที่นั่ง
ในฐานะที่ได้เสียงส่วนใหญ่ในสภา พรรคประชาธิปไตยได้เสนอร่างรัฐธรรมนูญใหม่ของกัมพูชาซึ่งได้แบบมาจากสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 4 อำนาจส่วนใหญ่เป็นของสภา พระมหากษัตริย์เป็นเพียงศูนย์รวมจิตวิญญาณของรัฐ ในการเลือกตั้งเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2490 พรรคประชาธิปไตยได้เสียงส่วนใหญ่อีกครั้ง แต่พระสีสุวัตถิ์ ยุเทวงศ์ผู้ก่อตั้งกลับถึงแก่อนิจกรรมและไม่มีผู้สืบทอดตำแหน่งผู้นำพรรคอย่างชัดเจน ระหว่าง พ.ศ. 2491 – 2492 มีความเป็นเอกภาพเฉพาะสถานะที่ได้รับการสนับสนุนจากพระมหากษัตริย์ หัวข้อหลักที่พระมหากษัตริย์ได้ต่อสู้คือเรียกร้องเอกราชให้กัมพูชาเป็นอิสระจากสหภาพฝรั่งเศส ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2492 มีการเจรจาระหว่างพระนโรดม สีหนุกับรัฐบาลฝรั่งเศส ได้มีการเจรจาระหว่างพระนโรดม สีหนุกับรัฐบาลฝรั่งเศสซึ่งทำให้รัฐบาลฝรั่งเศสผ่อนคลายความเข้มงวดในการปกครองกัมพูชาลง คือการปกครองแบบอาณานิคมอย่างเป็นทางการสิ้นสุดลง กัมพูชาได้บริหารในเขตปกครองตนเอง มีการจัดตั้งกองทัพแห่งชาติกัมพูชาภายในเขตปกครองตนเองในจังหวัดเสียมราฐและพระตะบองที่ได้คืนมาจากไทย นโยบายการต่างประเทศถูกควบคุมโดยสภาสูงของสหภาพฝรั่งเศส ฝรั่งเศสยังคงควบคุมระบบการศาล การเงิน การขนส่งทางทะเล และฝรั่งเศสยังคงกองทหารไว้ในกัมพูชา การประกาศกฎอัยการศึกนอกเขตปกครองตนเองเป็นอำนาจของฝรั่งเศส ใน พ.ศ. 2493 กัมพูชาได้รับการรับรองจากสหรัฐและประเทศที่ไม่ใช่คอมมิวนิสต์ แต่ในเอเชียมีเฉพาะไทยกับเกาหลีใต้
พรรคประชาธิปไตยยังคงครองเสียงส่วนใหญ่ในการเลือกตั้งสภาแห่งชาติเมื่อ พ.ศ. 2494 พระนโรดม สีหนุได้ขอให้ฝรั่งเศสปล่อยตังเซิง งอกทัญและยอมให้เขาเดินทางกลับประเทศ เซิง งอกทัญกลับมาถึงกัมพูชาเมื่อ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2494 ต่อมาเขาได้ออกหนังสือพิมพ์ชื่อ Khmer Krok (เขมรตื่นเถิด) ใน พ.ศ. 2495 แต่ถูกระงับการตีพิมพ์ ในที่สุด เซิง งอกทัญได้ออกจากพนมเปญไปต่อสู้กับเขมรอิสระ เขาได้ลี้ภัยจนลน นลประกาศตั้งรัฐบาลสาธารณรัฐเขมรเมื่อ พ.ศ. 2513
การเรียกร้องเอกราช

ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2495 พระนโรดม สีหนุได้ประกาศเข้าควบคุมรัฐบาลในฐานะนายกรัฐมนตรี ต่อมาในเดือนมกราคม พ.ศ. 2496 ได้ประกาศยุบสภาแห่งชาติและประกาศกฎอัยการศึกแม้จะไม่มีอำนาจตามรัฐธรรมนูญที่ชัดเจน พระองค์เข้าปกครองประเทศโดยตรงเป็นเวลาเกือบสามปี จากเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2495 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2498 โดยตั้งสภาที่ปรึกษาขึ้นแทนสภาแห่งชาติที่ถูกยุบไป
ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2496 พระนโรดม สีหนุเดินทางไปฝรั่งเศสเพื่อเจรจาให้กัมพูชาได้รับเอกราชที่สมบูรณ์ และพระองค์กล่าวว่าถ้าไม่ได้รับเอกราชโดยทันที ประชาชนจะหันไปสนับสนุนเซิง งอกทัญและเขมรอิสระ การเจรจามีทีท่าล้มเหลว พระนโรดม สีหนุเดินทางต่อไปยังสหรัฐ แคนาดา และญี่ปุ่นและประกาศว่าจะไม่กลับกัมพูชาจนกว่าจะได้รับเอกราชที่สมบูรณ์ ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2496 สีหนุเดินทางออกจากพนมเปญมายังประเทศไทย แต่ด้วยการต้อนรับที่ไม่อบอุ่น พระองค์จึงเดินทางต่อไปยังเขตปกครองตนเองในเสียมราฐ ซึ่งอยู่ในเขตอิทธิพลของลน นล
แม้ว่าการต่อสู้ของพระนโรดม สีหนุอาจทำให้ฝรั่งเศสปลดพระองค์ออกจากการเป็นกษัตริย์และเลือกเชื้อพระวงศ์อื่นขึ้นมาแทนได้ แต่ด้วยสถานการณ์ทางทหารในอินโดจีนที่ตึงเครียด ทำให้ฝรั่งเศสตัดสินใจในวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2496 ที่จะให้เอกราชที่สมบูรณ์แก่กัมพูชา ลาวและเวียดนาม พระนโรดม สีหนุยืนยันให้ฝรั่งเศสให้อำนาจในการป้องกันประเทศ เอกราชทางการศาลและการเงิน ฝรั่งเศสยอมโอนตำรวจและศาลให้กัมพูชาในช่วงปลายเดือนสิงหาคม และในเดือนตุลาคม กัมพูชาจึงมีอำนาจควบคุมกองทัพอย่างแท้จริง วันที่ได้รับเอกราชโดยสมบูรณ์คือ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2496 ทำให้พระนโรดม สีหนุกลายเป็นวีรบุรุษของชาวกัมพูชา อย่างไรก็ตาม เอกราชทางการเงินและการจัดการงบประมาณเป็นของกัมพูชาใน พ.ศ. 2497
รายพระนามพระมหากษัตริย์กัมพูชาในอารักขาของฝรั่งเศส

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
 รายพระนามพระมหากษัตริย์กัมพูชา
| พระมหากษัตริย์ | พระมหากษัตริย์ | พระมหากษัตริย์ | ครองราชย์ | ครองราชย์ |
| รัชกาล | พระรูป | พระนาม | ระหว่าง | หมายเหตุ |
อารักขาฝรั่งเศส  (พ.ศ. 2406 – 2496)
กัมพูชาตกเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส และกลายเป็นรัฐในอารักขาของฝรั่งเศสเมื่อ พ.ศ. 2406 (เข้าสู่ยุคกัมพูชาในอารักขาของฝรั่งเศส)  (หมายเหตุ: กัมพูชาพ้นจากความเป็นประเทศราชของสยาม ทางฝ่ายสยามถือเป็นการเสียอิทธิพลให้ฝรั่งเศส)
| 108 |  | พระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร | พ.ศ. 2403 – 2447  (44 ปี) | พระราชโอรสในสมเด็จพระหริรักษ์รามมหาอิศราธิบดี (นักองค์ด้วง) |
| 109 |  | พระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ | พ.ศ. 2447 – 2470  (23 ปี) | พระราชโอรสในสมเด็จพระหริรักษ์รามมหาอิศราธิบดี (นักองค์ด้วง) พระอนุชาต่างพระราชมารดาในพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร (นักองค์ราชาวดี) |
| 110 |  | พระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ มุนีวงศ์ | พ.ศ. 2470 – 2484  (14 ปี) | พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ (นักองค์สีสุวัตถิ์) |
| 111  (1) |  | พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ | พ.ศ. 2484 – 2498  (14 ปี) | ครองราชย์ครั้งที่ 1 พระราชนัดดาในพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ มุนีวงศ์ (นักองค์สีสุวัตถิ์ มุนีวงศ์) |
ในปี พ.ศ. 2496 กัมพูชาได้รับเอกราชจากฝรั่งเศสโดยสมบูรณ์ จึงมีการสถาปนาพระราชอาณาจักรกัมพูชาโดยใช้ระบอบสังคมราษฎรนิยม พ.ศ. 2496 – 2513 กัมพูชาเข้าสู่ยุคสังคมราษฎรนิยม
บรรณานุกรมและแหล่งค้นคว้าเพิ่มเติม

ธิบดี บัวคำศรี. (2555). ประวัติศาสตร์กัมพูชา. กรุงเทพฯ: เมืองโบราณ.
ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์. (2552). สยามประเทศไทยกับดินแดนในกัมพูชาและลาว. กรุงเทพฯ. มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์.
ยิ่งยศ บุญจันทร์. (2561). แนวคิดเกี่ยวกับความเป็นชาติและการเคลื่อนไหวด้านชาตินิยมของปัญญาชนเขมร ค.ศ. 1930-1955. วิทยานิพนธ์ อ.ม. (ประวัติศาสตร์). นครปฐม: ภาควิชาประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร. (ออนไลน).
วุฒิชัย นาคเขียว และธนาพล ลิ่มอภิชาต. (2561, ส.ค.-2562, ก.ค.). กัมพุชสุริยา: การผลิตและการเผยแพร่งานเขียนประวัติศาสตร์ในกัมพูชาสมัยอาณานิคม ค.ศ. 1926-1941. วารสารประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 43, น. 171-194.
แหล่งข้อมูลอื่น

Son Ngoc Thanh
Cambodian Genealogy เก็บถาวร 2018-04-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ข้าราชการกัมพูชารับอิทธิพลแต่งกายจากฝรั่งเศส หลังการย้ายเมืองหลวงมากรุงพนมเปญ รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์
สตรีราชสำนักกัมพูชารัชสมัยพระสีสุวัตถิ์
วิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์

| --- | --- |

ชื่อย่อ: วส.บร.มจร. / MCU.BR.
คติพจน์: ปญฺา โลกสฺมิ ปชฺโชโต  ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก
ประเภท: วิทยาลัยสงฆ์
สถาปนา: พ.ศ.2542
ผู้อำนวยการวิทยาลัยสงฆ์: พระศรีปริยัติธาดา (ทองสา ฐานิสฺสโร) ป.ธ.9
ที่ตั้ง: 281 หมู่ที่13 (เขากระโดง) ถนนบุรีรัมย์-ประโคนชัย  ตำบลเสม็ด อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ 31000 เบอร์โทรศัพท์ 044637261

วิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  ตั้งอยู่ที่ 281 หมู่ที่13 (เขากระโดง) ถนนบุรีรัมย์-ประโคนชัย  ตำบลเสม็ด  อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ 31000
เบอร์โทรศัพท์ 044637261  เป็นวิทยาลัยสงฆ์ ในสังกัดมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐบาล ในการกำกับดูแลของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
ประวัติความเป็นมา

เมื่อปี พ.ศ. 2542 คณะสงฆ์จังหวัดบุรีรัมย์  ภายใต้การนำของ พระราชปริยัตยาลังการ (วิชัย ฐิตาจาโร) เจ้าคณะจังหวัดบุรีรัมย์ (ในขณะนั้น) ได้มีมติเห็นชอบให้ดำเนินการขอขยายห้องเรียน หลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนาจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์ มาดำเนินการจัดการเรียนการสอน ณ วัดพระพุทธบาทเขากระโดง จังหวัดบุรีรัมย์ เพื่อขยายการให้บริการทางการศึกษาแก่พระสังฆาธิการและพระภิกษุสามเณร ในระดับอุดมศึกษาให้กว้างขวางยิ่งขึ้น และส่งเสริมพัฒนาการศึกษาของคณะสงฆ์ในระดับท้องถิ่นให้มีความรู้ความสามารถในด้านวิชาการทางพระพุทธศาสนาและศาสตร์แขนงอื่นๆ ที่นอกเหนือไปจากการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรม/แผนกบาลีที่มีอยู่แล้วเพื่อที่จะได้นำไปพัฒนาสังคมประเทศชาติและพระพุทธศาสนาต่อไป โดยมีวัตถุประสงค์  ดังนี้
เพื่อพัฒนาด้านศักยภาพและสนองความประสงค์ของคณะสงฆ์จังหวัดบุรีรัมย์
เพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้เป็นทรัพยากรที่มีคุณภาพของคณะสงฆ์และสังคม
เพื่อเป็นแหล่งศึกษาค้นคว้าวิจัย วิชาการทางพระพุทธศาสนาในระดับสูงและเป็นสถานศึกษาในระดับอุดมศึกษาของคณะสงฆ์จังหวัดบุรีรัมย์
เพื่อให้บุคลากรในองค์กรท้องถิ่นได้มีส่วนร่วมในการดำเนินกิจกรรมทางการศึกษาระดับอุดมศึกษา อันเป็นการขยายโอกาสทางการศึกษาให้ทั่วถึงแก่ผู้ต้องการโอกาสทางการศึกษา
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย โดยความเห็นชอบของสภาวิชาการ และโดยอนุมัติของสภามหาวิทยาลัย ได้ขยายระดับการศึกษาสู่จังหวัดบุรีรัมย์ ตามหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา (คณะพุทธศาสตร์) ณ วัดพระพุทธบาทเขากระโดง ตำบลเสม็ด อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ ตั้งแต่ปีการศึกษา 2543 เป็นต้นมา มีสถานภาพเป็นโครงการขยายห้องเรียน มีชื่อตามข้อบังคับของมหาวิทยาลัยว่า  "โครงการขยายห้องเรียนมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  วิทยาเขตสุรินทร์ วัดพระพุทธบาทเขากระโดง จังหวัดบุรีรัมย์"   โดยได้จัดการศึกษาเจริญก้าวหน้ามาเป็นลำดับ ต่อมาในปี พ.ศ. 2543 ได้รับอนุมัติจัดตั้งจากสภามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  ยกฐานะขึ้นเป็นวิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์ เมื่อคราวประชุมสภามหาวิทยาลัย ครั้งที่ 3/2543  ในวันพฤหัสบดีที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2553  และสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเล่ม 127 ตอนที่ 109 ง หน้า 329  ลำดับที่ 218 ลงวันที่ 19 เดือน กรกฎาคม 2553 ส่งผลให้  "วิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์"  มีสถานภาพเป็นส่วนงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ตามมาตรา 8 (8)  แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พ.ศ. 2540 ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐและเป็นนิติบุคคล  มีวัตถุประสงค์เพื่อให้การศึกษา วิจัย ส่งเสริมและให้บริการทางวิชาการพระพุทธศาสนาแก่พระภิกษุ สามเณร และคฤหัสถ์ รวมทั้งการทะนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม
ทำเนียบผู้อำนวยการวิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ลำดับ | รูป | รายนาม / สมณศักดิ์ | ดำรงตำแหน่ง | ถึง |
| 1 |  | พระราชปริยัตยาลังการ (วิชัย ฐิตาจาโร)  | พ.ศ.2543 | พ.ศ.2553 |
| 2 |   | พระครูปริยัติภัทรคุณ (เสนอ สิริภทฺโท) | พ.ศ.2553 | พ.ศ.2558 |
| 3 |   | พระศรีปริยัติธาดา (ทองสา ฐานิสฺสโร) | พ.ศ. 2558 | ปัจจุบัน |
สาขาวิชาที่เปิดสอน

ประกาศนียบัตรบริหารกิจการคณะสงฆ์ (หลักสูตรพัฒนาศักยภาพพระสังฆาธิการ)
สาขาวิชารัฐศาสตร์
สาขาวิชาพระพุทธศาสนา
สาขาวิชาการสอนภาษาไทย
สาขาวิชาการสอนภาษาอังกฤษ
สาขาวิชาสังคมศึกษา
สาขาวิชาจิตวิทยาและการแนะแนว
พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาปรัชญา
พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา
ผู้มีคุณูปการต่อวิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์

พระพรหมวชิรโมลี (ทองอยู่ ญาณวิสุทฺโธ) อดีตรองอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์,อดีตผู้สนับสนุนโครงการขยายโอกาสทางการศึกษาระดับอุดมศึกษาแก่คณะสงฆ์จังหวัดบุรีรัมย์,อดีตผู้อุปถัมภ์การศึกษาโครงการขยายห้องเรียนมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์ วัดพระพุทธบาทเขากระโดง จังหวัดบุรีรัมย์
พระราชปริยัตยาลังการ (วิชัย ฐิตาจาโร) ผู้สถาปนาวิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระธรรมวชิรสุตาภรณ์ (สุพจน์ โชติญาโณ) ประธานคณะกรรมการสถานศึกษาประจำวิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระสุนทรธรรมเมธี (สุเทพ อาสโภ) ผู้อุปถัมภ์การศึกษาวิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระมงคลสุตกิจ (บุญถิ่น ปุญฺญสิริ) ป.ธ.7 ผู้อุปถัมภ์การศึกษาวิทยาลัยสงฆ์บุรีรัมย์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระครูสัจจานุรักษ์ (เที่ยง ปภงฺกโร) อดีตเจ้าอาวาสวัดพระพุทธบาทเขากระโดง,อดีตเจ้าคณะตำบลเสม็ด อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์,อดีตผู้อุปถัมภ์การศึกษาโครงการขยายห้องเรียนมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์ วัดพระพุทธบาทเขากระโดง จังหวัดบุรีรัมย์
พระครูปัญญาวุฒิสุนทร (คุน ปญฺญาวุฑฺโฒ)

| พระครูปัญญาวุฒิสุนทร (คุน ปญฺญาวุฑฺโฒ,ป> ธ.6) |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: หลวงพ่อคุน
ส่วนบุคคล
เกิด: 1 เมษายน 2472 (87 ปี)
มรณภาพ: 15 ธันวาคม 2559
นิกาย: มหานิกาย
การศึกษา: ป.ธ.6,พธ.บ.(การจัดการเชิงพุทธ),รัฐประศาสนศาสตร์มหาบัณฑิต ,พธ.ม. (พระพุทธศาสนา)
ตำแหน่งชั้นสูง
ที่อยู่: วัดแสงบูรพา สุรินทร์
อุปสมบท: 29  พฤษภาคม  2493
พรรษา: 65
ตำแหน่ง:  อดีตที่ปรึกษาเจ้าคณะอำเภอเมืองสุรินทร์  อดีตเจ้าอาวาสวัดแสงบูรพา
พระครูปัญญาวุฒิสุนทร (คุน ปญฺญาวุฑฺโฒ)อดีตที่ปรึกษาเจ้าคณะอำเภอเมืองสุรินทร์ อดีตเจ้าอาวาสวัดแสงบูรพา ตำบลสวาย อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ และเป็นอดีตเจ้าคณะอำเภอเมืองสุรินทร์-กิ่งอำเภอเขวาสินรินทร์ รูปสุดท้าย กิ่งอำเภอเขวาสินรินทร์ได้รับการยกฐานะให้เป็นอำเภอเขวาสินรินทร์ ก็มีการกำหนดเขตปกครองคณะสงฆ์ในระดับอำเภอใหม่ด้วย
ประวัติ

พระครูปัญญาวุฒิสุนทร ชื่อเดิม  คุน  พิชนารี  เป็นบุตรของนายปลอด  และนางซิม  พิชนารี  เกิดเมื่อวันที่  1 เมษายน พ.ศ. 2472  ที่ หมู่ 6  ตำบลสวาย  อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
บรรพชาอุปสมบท

พระครูปัญญาวุฒิสุนทร (คุน ปญฺญาวุฑฺโฒ) บรรพชาเป็นสามเณร และอุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่อวันที่  29  พฤษภาคม พ.ศ. 2493 ณ พัทธสีมาวัดแสงบูรพา  ตำบลสวาย อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ โดยมี พระประภากรคณาจารย์ (เดื่อ ปภากโร) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระตรอก  เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระสิริ  อินทญาโน  เป็นพระอนุสาวนาจารย์    ได้รับฉายาว่า ปญฺญาวุฑโฒ
การศึกษา/วิทยฐานะ

พ.ศ. 2493-2496 บวชและจำพรรษาที่วัดแสงบูรพา ตำบลสวาย อำเภอเมืองสุรินทร์  ศึกษาธรรม-บาลี  สอบได้นักธรรมชั้นตรี
พ.ศ. 2497 ศึกษานักธรรม-บาลี  ที่วัดชัยมงคล (ละเบิก) ที่อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ และสอบได้นักธรรมชั้นโท
พ.ศ. 2498 ไปศึกษาที่วัดเทพธิดาราม กรุงเทพมหานคร  สอบได้นักธรรมชั้นเอก   สอบได้เปรียญธรรม 3, 4, 5 ประโยค สำนักเรียนวัดเทพธิดาราม  กรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2516-2518 จำพรรษาที่วัดแสงบูรพา ตำบลสวาย อำเภอเมืองสุรินทร์  ได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดแสงบูรพา และสอบได้เปรียญธรรม  6 ประโยค  จากสำนักเรียนคณะจังหวัดสุรินทร์
พ.ศ. 2493-2496  ศึกษาภาษาขอม  (เขมร)  ที่ประเทศกัมพูชา
พ.ศ. 2498 สอบไล่ได้ชั้นประถมศึกษาปีที่ 7
สำเร็จการศึกษาวิชาการบัญชีชั้นสูง
พ.ศ. 2545  พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร พระราชทานปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิตกิตติมศักดิ์  โปรแกรมวิชาการพัฒนาชุมชน แก่พระครูปัญญาวุฒิสุนทร จากมหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์  โดยมหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ เป็นผู้ถวายเอง
พ.ศ. 2554 สำเร็จการศึกษาระดับ ปริญญาตรีพุทธศาสตรบัณฑิต (พธ.บ.) จาก   สาขาวิชารัฐศาสตร์  วิชาเอกการจัดการเชิงพุทธ   มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์ เข้ารับประสาทปริญญา จากเจ้าประคุณ  สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ คณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช  ณ   มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  ตำบลลำไทร  อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา  เมื่อวันที่ 1 เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2554
พ.ศ. 2554 สำเร็จศึกษาระดับปริญญาโท  รัฐประศาสนศาสตร์มหาบัณฑิต  จาก วิทยาลัยเฉลิมกาญจนา ศูนย์สุรินทร์ และได้เข้ารับพระราชทานปริญญาบัตร จาก ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา  สิริวัฒนาพรรณวดี  ณ วิทยาลัยเฉลิมกาญจนา ศูนย์บุรีรัมย์ เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2554
พ.ศ. 2556 สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาพระพุทธศาสนา ณ บัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  วิทยาเขตสุรินทร์
งานปกครอง

พ.ศ. 2517    ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสวัดแสงบูรพา  ตำบลสวาย อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
พ.ศ. 2518    ได้รับแต่งตั้งให้เป็นพระธรรมทูตประจำอำเภอเมืองสุรินทร์ และ ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นรองเจ้าคณะอำเภอเมืองสุรินทร์
พ.ศ. 2521    ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดป่าเจริญผล ตำบลสวาย อำเภอเมืองสุรินทร์  จังหวัดสุรินทร์
พ.ศ. 2525    ได้รับแต่งตั้งให้เป็นพระอุปัชฌาย์
พ.ศ. 2528    ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดศิลาราม  ตำบลสวาย อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
พ.ศ. 2541    ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดตาตอมจอมสวาย  ตำบลสวาย  อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
พ.ศ. 2539-2544    ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นรองเจ้าคณะอำเภอเมืองสุรินทร์-กิ่งอำเภอเขวาสินรินทร์
พ.ศ. 2544-2550    ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าคณะอำเภอเมืองสุรินทร์-กิ่งอำเภอเขวาสินรินทร์
พ.ศ. 2550-2554    ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าคณะอำเภอเมืองสุรินทร์
พ.ศ. 2554    ได้รับแต่งตั้งให้เป็นที่ปรึกษาเจ้าคณะอำเภอเมืองสุรินทร์
งานการศึกษา

พ.ศ. 2503 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นครูสอนพระปริยัติธรรม สำนักเรียนวัดเทพธิดารามกรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2504 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นครูสอนบาลี สำนักเรียนวัดเทพธิดาราม  กรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2505 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นกรรมตรวจธรรมสนามหลวง
พ.ศ. 2511 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นครูผู้ช่วยสอนโรงเรียนเทศบาลวัดมหรรณพาราม กรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2511-2515 กลับไปสอนที่โรงเรียนศึกษาผู้ใหญ่ ที่วัดกลางสุรินทร์,วัดคุ้มเหนือ(วัดเทพสุรินทร์ในปัจจุบัน) และวัดสุวรรณาราม(วัดหลักวอ)
ผลงานทางวิชาการ

พ.ศ. 2556 | ศึกษาอิทธิพลของพระพุทธศาสนาที่มีต่อการประกอบพิธีกรรมในศาลเจ้า ศาลพระภูมิ และศาลเพียงตา เขตอำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ เก็บถาวร 2016-03-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน   วิทยานิพนธ์บัณฑิตวิทยาลัย   มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
สมณศักดิ์

ได้รับพระราชทานทรงตั้งเปรียญธรรม 6 ประโยค มีสมณศักดิ์พัดยศทางวิชาการเปรียญธรรม ที่ พระมหาคุน ปญญาวุฑฺโฒ
ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนิน พระราชทานทรงตั้งเปรียญธรรม 9 ประโยค และเปรียญธรรม 6 ประโยค ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวัง กรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2523 มีพระบรมราชโองการโปรดพระราชทานสมณศักดิ์พระครูสัญญาบัตร ในราชทินนามที่ พระครูปัญญาวุฒิสุนทร
ในการนี้พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนินพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์ ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง กรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2550 ได้รับพระบัญชาสมเด็จพระสังฆราช (โดยพระบรมราชานุญาต) มหาเถรสมาคม มีมติให้เลื่อนชั้นสมณศักดิ์ เป็นพระครูสัญญาบัตรเจ้าคณะอำเภอชั้นพิเศษ ในราชทินนามเดิมที่ พระครูปัญญาวุฒิสุนทร
ราชกิจจานุเบกษา,แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องพระราชทานสัญญาบัตรตั้งสมณศักดิ์,เล่ม 97,ตอนที่ 188, 5 ธันวาคม 2523,ฉบับพิเศษ หน้า 6. พระมหาคุณ 5 ประโยค วัดแสงบูรพา จังหวัดสุรินทร์ เป็น พระครูปัญญาวุฒิสุนทร
งานการเผยแผ่-การศึกษาดูงาน

พระครูปัญญาวุฒิสุนทร ได้รับนิมนต์ให้เดินทางไปศึกษาและแลกเปลี่ยนความรู้ทางพุทธศาสนากับประเทศต่างๆ ทั้งในเอเซียและยุโรป  ดังนี้
ประเทศอินเดีย
ประเทศญี่ปุ่น
ประเทศจีน
ประเทศอียิปต์
ประเทศตุรกี
ประเทศกรีก
ประเทศมาเลเซีย
ประเทศกัมพูชา
ประเทศลาว
ประเทศเวียดนาม
ประเทศสวีเดน
ประเทศนอร์เวย์
ประเทศเดนมาร์ก
ประเทศฟินแลนด์
นอกจากการแลกเปลี่ยนเกี่ยวกับพุทธศาสนาแล้ว ท่านยังศึกษาดูงานเกี่ยวกับการทำการเกษตรของประเทศต่างๆ  และนำความรู้ต่างๆเกี่ยวกับการเกษตรไปทดลองประยุกต์ใช้ในพื้นที่แปลงเกษตรและพื้นที่ได้รับบริจาคและ ซื้อเพิ่มเติม โดยเฉพาะการปลูกป่าชุมชน การทำเกษตรอินทรีย์ เป็นต้น 
ผลงานดีเด่นตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน
งานสังคมสงเคราะห์

พระครูปัญญาวุฒิสุนทร ได้เป็นผู้นำในการนำพาชาวบ้าน ประพฤติปฏิบัติธรรม ให้รู้จักการเสียสละ มุ่งพัฒนาและช่วยเหลือส่วนรวม  ดังมีรายละเอียดต่างๆ ดังนี้
การสนับสนุนด้านการเกษตร และการส่งเสริมด้านอาชีพ
สนับสนุนกิจกรรมการศึกษา วัสดุ อุปกรณ์  ครุภัณฑ์การศึกษา แก่โรงเรียนในชุมชน
จัดตั้งกองทุนการศึกษาในโรงเรียนบ้านสวาย โรงเรียนสวายวิทยาคาร ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านสวาย และโรงเรียนบ้านโคกเมืองของตำบลสวาย อำเภอเมืองสุรินทร์
ได้ริเริ่มจัดตั้งศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านสวาย และศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ในวัดศิลาราม ตำบลสวาย
การส่งเสริมการทำการเกษตรตามโครงการพระราชดำริ การนำพื้นที่ที่ได้รับบริจาคและซื้อเพิ่มเติม เพื่อให้ผู้ยากไร้ ไม่มีที่ทำกิน และสร้างบ้านเอื้ออาทรเพื่อให้เป็นที่พักอาศัย และทำการเกษตรแบบพอเพียง อีกทั้งยังได้สนับสนุนการประกอบอาชีพต่างๆ ได้แก่ การเพาะเห็ด การเลี้ยงไก่  เลี้ยงกบ เลี้ยงปลา เลี้ยงสุกร ฯลฯ นอกจากนี้
ได้ริเริ่มพัฒนาระบบการเกษตรแบบผสมผสานโดยทำการเกษตรอินทรีย์
การอนุรักษ์ธรรมชาติ ได้แก่ การปลูกป่าชุมชนประจำตำบล โดยนำพื้นที่จากการบริจาคและการซื้อเพิ่มเติมเพื่อปลูกต้นไม้ นานาชนิด เพื่ออนุรักษ์ไว้ให้ชนรุ่นหลัง และเป็นสมบัติของชาติสืบต่อไป ซึ่งเกิดจากแนวคิดที่ ได้ไปศึกษาดูงานจากประเทศต่างๆ
ส่งเสริมอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมของท้องถิ่น  มีการถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับดนตรีไทย จากผู้สูงอายุสู่นักเรียนในโรงเรียน เพื่อให้เห็นความคุณค่าของภูมิปัญญาของบรรพบุรุษ  การส่งเสริมอนุรักษ์ประเพณีต่างๆ ของท้องถิ่น
ได้ริเริ่มการก่อตั้งพิพิธภัณฑ์บ้านสวายร่วมกับประชาชนในชุมชน เพื่อให้เป็นสมบัติของชุมชนต่อไป
ทั้งนี้ยังได้สนับสนุน กิจกรรมต่างๆ  ได้แก่ กิจกรรมผู้สูงอายุชุมชน กิจกรรมผู้พิการ  มอบทุนการศึกษาสำหรับผู้ด้อยโอกาสในชุมชน  กิจกรรมเกษตรชุมชนพึ่งตนเอง  การส่งเสริมการทำห้องสมุดตามสถานที่ต่างๆ และการส่งเสริมการเรียนหนังสือของผู้ด้อยโอกาส พระภิกษุ สามเณร ได้ริเริ่มการจัดตั้งมูลนิธิต่าง ๆ เพื่อช่วยเหลือชุมชน ได้แก่
มูลนิธิแสงบูรพา    สถานที่ติดต่อ   วัดแสงบูรพา ตำบลสวาย  อำเภอเมือง  จังหวัดสุรินทร์
มูลนิธิปัญญาวุฒิสุนทร  สถานที่ติดต่อ  266 หมู่ที่ 6  อาคารพิพิธภัณฑ์บ้านสวาย  อ.เมืองสุรินทร์
มูลนิธิตาตอมจอมสวาย   สถานที่ติดต่อ  วัดตาตอมจอมสวาย อำเภอเมืองสุรินทร์