พระเจ้าอ็องรีที่ 4 แห่งฝรั่งเศส

| พระเจ้าอองรีที่ 4 |
| --- | --- |

พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส
ครองราชย์: 2 สิงหาคม ค.ศ. 1589-14 พฤษภาคม ค.ศ. 1610
ราชาภิเษก: 27 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1594 อาสนวิหารชาทร์
ก่อนหน้า: พระเจ้าอ็องรีที่ 3
ถัดไป: พระเจ้าหลุยส์ที่ 13
พระมหากษัตริย์แห่งนาวาร์
ครองราชย์: 9 มิถุนายน ค.ศ. 1572-14 พฤษภาคม ค.ศ. 1610
ก่อนหน้า: พระนางณวณที่ 3
ถัดไป: พระเจ้าหลุยส์ที่ 13

พระราชสมภพ: 13 ธันวาคม ค.ศ. 1553 โป ราชอาณาจักรนาวาร์
สวรรคต: 14 พฤษภาคม ค.ศ. 1610 ปารีส ราชอาณาจักรฝรั่งเศส
ฝังพระศพ: 1 กรกฎาคม ค.ศ. 1610 มหาวิหารแซ็ง-เดอนี ปารีส ฝรั่งเศส
คู่อภิเษก: มาร์เกอริตแห่งวาลัว มารีอา เด เมดีชี
พระราชบุตร:   พระเจ้าหลุยส์ที่ 13 แห่งฝรั่งเศส   เอลิซาเบธแห่งฝรั่งเศส สมเด็จพระราชินีแห่งสเปน   คริสติน ดัชเชสแห่งซาวอย   นิโกลาส อองรี ดยุกแห่งออร์เลอ็อง   กาสตง ดยุกแห่งออร์เลอ็อง   อ็องเรียต มารีแห่งฝรั่งเศส  พระราชบุตรนอกสมรส:  ซีซาร์  ดยุกแห่งแว็งโดม  แคทเธอรีน อ็องเรียต ดัชเชสแห่งไอบลัฟ 
ราชวงศ์: บูร์บง
พระราชบิดา: พระเจ้าอองตวนแห่งนาวาร์
พระราชมารดา: พระนางณวณที่ 3
ศาสนา: โรมันคาทอลิก ก่อนหน้า ลัทธิคาลวิน
ลายพระอภิไธย: 
พระเจ้าอ็องรีที่ 4 แห่งฝรั่งเศส (ฝรั่งเศส: Henri IV; 13 ธันวาคม ค.ศ. 1553 – 14 พฤษภาคม ค.ศ. 1610) ทรงเป็นที่รู้จักในชื่อเรียกขานทั่วไปว่า พระเจ้าอ็องรีผู้ทรงธรรม  หรือ พระเจ้าอ็องรีมหาราช ทรงเป็นพระมหากษัตริย์แห่งนาวาร์ (นามว่า พระเจ้าอ็องรีที่ 3) ตั้งแต่ ค.ศ. 1572 และพระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส ตั้งแต่ ค.ศ. 1589 ถึง 1610 พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกที่มาจากราชวงศ์บูร์บง สาขาย่อยจากสายเลือดราชวงศ์กาเปเซียง พะองค์ทรงถูกลอบปลงพระชนม์ใน ค.ศ. 1610 โดยฟร็องซัว ราวายัก ผู้คลั่งศาสนานิกายคาทอลิก และได้รับการสืบทอดต่อจากพระเจ้าหลุยส์ที่ 13 พระราชโอรสของพระองค์
พระองค์ทรงเป็นโอรสของ Antoine de Bourbon ดยุคแห่ง Vendôme และ Jeanne d'Albret พระราชชินีแห่งนาวาร์ อ็องรีเข้าพิธีบัพติศเป็นชาวคาทอลิก แต่ได้รับการเลี้ยงดูจากความศรัทธาโปรเตสแตนต์โดยพระมารดา พระองค์ทรงสืบราชบังลังก์แห่งนาวาร์ใน ค.ศ. 1572 เมื่อพระมารดาทรงสวรรคต ในฐานะที่ทรงเป็นอูว์เกอโน พระเจ้าอ็องรีทรงมีส่วนเกี่ยวข้องในสงครามศาสนาของฝรั่งเศส แทบจะไม่รอดพ้นจากการถูกลอบปลงพระชนม์ในการสังหารหมู่วันเซนต์บาโทโลมิว ต่อมาพระองค์ทรงนำกองทัพโปรเตสแตนต์ต่อต้านกองทัพหลวง
พระเจ้าอ็องรีที่ 4 และพระเจ้าอ็องรีที่ 3 แห่งฝรั่งเศส ผู้อยู่ในตำแหน่งคนก่อนของพระองค์เป็นทายาทสายตรงของพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 พระเจ้าอ็องรีที่ 3 ซึ่งอยู่ในราชวงศ์วาลัว สือเชื้อสายมาจากพระเจ้าฟิลิปที่ 3 แห่งฝรั่งเศส พระราชโอรสองค์โตของนักบุญหลุยส์ ส่วนพระเจ้าอ็องรีที่ 4 ซึ่งอยู่ในราชวงศ์บูร์บง สืบเชื้อสายมาจากโรเบิร์ต เคานต์แห่งแคลร์มงต์ พระราชโอรสองค์เล็กของนักบุญหลุยส์ ในฐานะหัวหน้าของราชวงศ์บูรบง เฮนรีทรงเป็น"เจ้าชายสืบสายพระโลหิตองค์แรก" เมื่อพระเจ้าอ็องรีที่ 3 ผู้เป็นพระเทวันและพระญาติห่าง ๆ ทรงสวรรคตใน ค.ศ. 1589 พระเจ้าอ็องรีทรงถูกเรียกตัวให้มาสืบราชบังลังก์แห่งฝรั่งเศสโดยกฏหมายซาลิก
ในช่วงแรก พระองค์ยังคงศรัทธาโปรเตสแตนต์ (นับเป็นพระมหากษัตริย์ฝรั่งเศสพระองค์แรก และพระองค์เดียวที่นับถือนิกายดังกล่าว) และต้องต่อสู้รบกับสันนิบาตคาทอลิก ซึ่งไม่ยอมรับว่า พระองค์จะสามารถสวมมงกุฏแห่งฝรั่งเศสในฐานะชาวโปรเตสแตนต์ ภายหลังจากสี่ปีแห่งการจนมุม พระองค์ทรงเปลี่ยนมานับถือนิกายคาทอลิกเพื่อได้รับอำนาจการปกครองเหนืออาณาจักรของพระองค์ (มีรายงานว่า ทรงอุทานว่า "Paris vaut bien une messe" (ปารีสมีค่าพอให้ร่วมมิสซา)) ในฐานะที่เป็นนักการเมืองเชิงปฏิบัติ (ในสำนวนของสมัยนั้นว่า Politique) พระองค์ทรงประกาศพระราชกฤษฎีกาน็องต์ (ค.ศ. 1598) ซึ่งได้รับรองเสรีภาพทางศาสนาแก่นิกายโปรเตสแตนต์ ด้วยเหตุนี้จึงเป็นผลทำให้สงครามศาสนาของฝรั่งเศสได้ยุติลงในที่สุด
ในฐานะผู้ปกครองที่เข้มแข็ง พระเจ้าอ็องรีทรงทำงานเพื่อให้การเงินของรัฐกลับมาเป็นปกติ ส่งเสริมเกษตรกรรม ขจัดฉ้อราษฎร์บังหลวง และส่งเสริมการศึกษา ในรัชสมัยของพระองค์ การล่าอาณานิคมของฝรั่งเศสในทวีปอเมริกาได้เริ่มต้นอย่างแท้จริงด้วยก่อตั้งอาณานิคมแห่งอาคาเดีย คานาดา พอร์ท-รอยัล และควิเบก โดยตามลำดับ พระองค์ทรงมีชื่อเสียงโด่งดังในเพลงยอดนิยม "วีฟว์เลอรัวอ็องรี" (ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นเพลงสรรเสริญพระบารมีของพระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศสในรัชสมัยของพระองค์) และในมหากาพย์ La Henriade ของวอลแตร์
| ก่อนหน้า |  | พระเจ้าอ็องรีที่ 4 แห่งฝรั่งเศส |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| พระเจ้าอ็องรีที่ 3 |  |   พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส  (2 สิงหาคม ค.ศ. 1589 – 14 พฤษภาคม ค.ศ. 1610) |  | พระเจ้าหลุยส์ที่ 13 และที่ 2 |
| พระนางณวณที่ 3 |  |   พระมหากษัตริย์แห่งนาวาร์   (9 มิถุนายน ค.ศ. 1572 – 14 พฤษภาคม ค.ศ. 1610) |  | พระเจ้าหลุยส์ที่ 13 และที่ 2 |
| ด ค กพระมหากษัตริย์ฝรั่งเศส |
| --- | --- |
 พระราชพงศาวลีอย่างละเอียด  พระราชพงศาวลีอย่างสังเขป  รายพระนามพระมหากษัตริย์แฟรงก์  รายพระนามพระมหากษัตริย์และจักรพรรดิฝรั่งเศส 
ราชวงศ์เมรอแว็งเฌียง (ค.ศ. 509–751):  โคลวิสที่ 1  ชิลเดอแบร์ที่ 1  โคลทาร์ที่ 1  ชาริแบร์ที่ 1  โกลทร็อง  ชิลเพริคที่ 1  ซิกโกแบร์ที่ 1  ชิลเดอแบร์ที่ 2  โคลทาร์ที่ 2  ดาโกแบร์ที่ 1  ซิกโกแบร์ที่ 2  โคลวิสที่ 2  โคลทาร์ที่ 3  ชิลเพริคที่ 2  ทีเดอร์ริกที่ 3  โคลวิสที่ 4  ชิลเดอแบร์ที่ 3  ดาโกแบร์ที่ 3  ชิลเพริคที่ 2  โคลทาร์ที่ 4  ทีเดอร์ริกที่ 4  ชิลเดริกที่ 3 
ราชวงศ์การอแล็งเฌียง รอแบร์เซียง และ โบโซนอยด์ (ค.ศ. 751–987):  เปแป็งพระวรกายเตี้ย  คาร์โลมันที่ 1  ชาร์เลอมาญ (ชาร์ลที่ 1)  หลุยส์ที่ 1  ชาร์ลที่ 2  หลุยส์ที่ 2  หลุยส์ที่ 3  คาร์โลมันที่ 2  ชาร์ลพระวรกายพ่วงพี  โอโดร  ชาร์ลที่ 3  รอแบร์ที่ 1ร  ราอูลบ  หลุยส์ที่ 4  โลแทร์  หลุยส์ที่ 5 
ราชวงศ์กาแป (ค.ศ. 987–1328):  อูก กาแป  รอแบร์ที่ 2  อ็องรีที่ 1  ฟีลิปที่ 1  หลุยส์ที่ 6  หลุยส์ที่ 7  ฟีลิปที่ 2  หลุยส์ที่ 8  หลุยส์ที่ 9  ฟีลิปที่ 3  ฟีลิปที่ 4  หลุยส์ที่ 10  ฌ็องที่ 1  ฟีลิปที่ 5  ชาร์ลที่ 4 
ราชวงศ์วาลัว (ค.ศ. 1328–1589):  ฟีลิปที่ 6  ฌ็องที่ 2  ชาร์ลที่ 5  ชาร์ลที่ 6  ชาร์ลที่ 7  หลุยส์ที่ 11  ชาร์ลที่ 8  หลุยส์ที่ 12  ฟร็องซัวที่ 1  อ็องรีที่ 2  ฟร็องซัวที่ 2  ชาร์ลที่ 9  อ็องรีที่ 3 
ราชวงศ์แลงคัสเตอร์ (ค.ศ. 1422–1453):  เฮนรีที่ 6 แห่งอังกฤษ 
ราชวงศ์บูร์บง (ค.ศ. 1589–1792):  อ็องรีที่ 4  หลุยส์ที่ 13  หลุยส์ที่ 14  หลุยส์ที่ 15  หลุยส์ที่ 16  หลุยส์ที่ 17 
ราชวงศ์โบนาปาร์ต (ค.ศ. 1804–1814; ค.ศ. 1815):  นโปเลียนที่ 1  นโปเลียนที่ 2 
ราชวงศ์บูร์บง (ค.ศ. 1814–1815; 1815–1830):  หลุยส์ที่ 18  ชาร์ลที่ 10  หลุยส์ที่ 19  อ็องรีที่ 5 
ราชวงศ์ออร์เลอ็อง (ค.ศ. 1830–1848):  หลุยส์-ฟีลิปที่ 1 
ราชวงศ์โบนาปาร์ต (ค.ศ. 1852–1870):  นโปเลียนที่ 3 
ผู้ปกครองที่ยังเป็นที่พิพาทกันอยู่แสดงด้วยตัวเอียง ร = ราชวงศ์รอแบร์เซียง บ = ราชวงศ์โบโซนอยด์