มณฑลไต้หวัน (สาธารณรัฐประชาชนจีน)

มณฑลอ้างสิทธิ์ของสาธารณรัฐประชาชนจีน
บทความนี้เกี่ยวกับเขตการปกครองที่เป็นข้อพิพาทของสาธารณรัฐประชาชนจีน สำหรับเขตการปกครองปัจจุบันของสาธารณรัฐจีน ดูที่ มณฑลไต้หวัน
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ไต้หวัน (แก้ความกำกวม)
| มณฑลไต้หวัน 台湾省 |
| --- | --- |
มณฑล
การถอดเสียงชื่อ
 • ภาษาจีน: 台湾省 (Táiwān Shěng)
 • อักษรย่อ: TW / 台 (พินอิน: Tái; ฮกเกี้ยน: Tâi; ฮากกา: Thòi)
 • เป่อ่วยจีภาษาฮกเกี้ยน: Tâi-oân-séng
 • พักฟ้าซื้อภาษาฮากกา: Thòi-vàn-sén หรือ Thòi-vân-sén
แผนที่แสดงที่ตั้งของมณฑลไต้หวัน
พิกัด:  23°42′N 121°00′E﻿ / ﻿23.7°N 121.0°E﻿ / 23.7; 121.0
ประเทศ:  สาธารณรัฐประชาชนจีน
แยกออกจากมณฑลฝูเจี้ยน: ค.ศ. 1887
ยกให้ญี่ปุ่น: 17 เมษายน ค.ศ. 1895
อยู่ภายใต้การควบคุมของสาธารณรัฐจีน: 25 ตุลาคม ค.ศ. 1945
ถูกอ้างสิทธิ์เป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐประชาชนจีน: 1 ตุลาคม ค.ศ. 1949
เมืองหลวง: ไทเป
เมืองใหญ่สุด: ซินเป่ย์
เขตการปกครอง: ดูการเปลี่ยนแปลงเขตการปกครอง
การปกครอง
 • เลขาธิการพรรค: ดูที่ ผู้แทน
 • ผู้ว่าการ: ดูที่ ผู้แทน
 • ผู้แทนสภาประชาชนแห่งชาติ: 13 ผู้แทน
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 35,581 ตร.กม. (13,738 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: ที่ 28
ประชากรศาสตร์
 • องค์ประกอบทางชาติพันธุ์: ฮั่น - 98%   เกาชาน (ชนพื้นเมืองไต้หวัน) - 2%
รหัส ISO 3166: CN-TW
จีดีพี (ประมาณ ค.ศ. 2018): 4.2 ล้านล้านเหรินหมินปี้
 • ต่อหัว: 177,155 เหรินหมินปี้
เอชดีไอ (ค.ศ. 2021): 0.916 สูงมาก
มณฑลไต้หวัน เป็นเขตบริหารในนามของสาธารณรัฐประชาชนจีน รัฐธรรมนูญสาธารณรัฐประชาชนจีนกำหนดไต้หวันเป็นดินแดนส่วนหนึ่งของตน แม้ว่าสาธารณรัฐประชาชนจีนจะไม่ได้ควบคุมไต้หวันแม้แต่ส่วนหนึ่งตั้งแต่การสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีนใน ค.ศ. 1949 ปัจจุบัน ไต้หวันอยู่ภายใต้การควบคุมของสาธารณรัฐจีน
สถานะทางการเมืองของไต้หวันนั้นซับซ้อน หลังสงครามกลางเมืองจีน ทางสาธารณรัฐประชาชนจีนถือตนเองเป็นรัฐสืบทอดต่อจากสาธารณรัฐจีนก่อน ค.ศ. 1949 และเป็นรัฐบาลที่มีความชอบธรรมของ "จีน" แห่งเดียวนับตั้งแต่สถาปนาในวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1949 และอ้างสิทธิ์เกาะไต้หวันกับเกาะเผิงหูเป็นส่วนหนึ่งของตนภายใต้นโยบายจีนเดียว อย่างไรก็ตาม สาธารณรัฐประชาชนจีนไม่เคยได้บริหารพื้นที่ไต้หวัน หรือพื้นที่เสรีของสาธารณรัฐจีน ซึ่งประกอบด้วยมณฑลไต้หวันและมณฑลฝูเจี้ยนที่อยู่ภายใต้การบริหารของรัฐบาลสาธารณรัฐจีน ซึ่งพิพาทกับการอ้างสิทธิ์สาธารณรัฐประชาชนจีน
สาธารณรัฐประชาชนจีนได้รับการจัดตั้งใน ค.ศ. 1949 ในช่วงใกล้สิ้นสุดสงครามกลางเมืองจีน ในขณะที่ใน ค.ศ. 1950 สาธารณรัฐประชาชนจีนได้ควบคุมดินแดนส่วนใหญ่ที่เคยอยู่ภายใต้การบริหารของสาธารณรัฐจีน แต่ไม่ได้เข้าควบคุมดินแดนที่อยู่บนเกาะไต้หวัน ในทางกลับกัน ไต้หวันอยู่ภายใต้การบริหารของสาธารณรัฐจีน (ซึ่งปัจจุบันรู้จักกันในชื่อ "ประเทศไต้หวัน") ตลอดมานับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สองใน ค.ศ. 1945 ผ่านทั้งสงครามกลางเมืองจีนและการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีนใน ค.ศ. 1949
แม้ว่าสาธารณรัฐประชาชนจีนจะอ้างสิทธิ์ไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของอาณาเขตของตน แต่ก็ตระหนักดีว่าแท้จริงแล้วไต้หวันอยู่นอกอาณาเขตควบคุม และไม่ได้ส่งรัฐบาลพลัดถิ่นเพื่อไปปกครองมณฑลไต้หวัน อย่างไรก็ตาม การประชุมสมัชชาใหญ่แห่งพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้กำหนดตำแหน่งสมาชิกสภานิติบัญญัติที่เป็นผู้แทนของไต้หวันเอาไว้ ซึ่งผู้แทนส่วนใหญ่มีเชื้อสายไต้หวันแต่เกิดและอยู่อาศัยในจีนแผ่นดินใหญ่ ยกเว้นผู้แทนหนึ่งคน (หลู ลี่อัน) ที่เกิดและเติบโตในไต้หวัน สำนักงานกิจการไต้หวัน (Taiwan Affairs Office) ของคณะมนตรีรัฐกิจสาธารณรัฐประชาชนจีนเป็นส่วนหนึ่งของรัฐบาลสาธารณรัฐประชาชนจีน มีหน้าที่รับผิดชอบในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับไต้หวัน แต่ไม่ได้รับมอบหมายหรือไม่ได้ถูกทำให้มองว่าเป็นรัฐบาลเงาประกบกับรัฐบาลสาธารณรัฐจีน ในทางกลับกัน รัฐบาลสาธารณรัฐจีน ซึ่งควบคุมมณฑลไต้หวันจริง ๆ กลับถูกเรียกโดยสาธารณรัฐประชาชนจีนว่า "Taiwan authorities" หรือ "ทางการไต้หวัน"
ใน ค.ศ. 1979 ทางสาธารณรัฐประชาชนจีนเสนอว่าภายใต้สมมติฐานการรวมเป็นหนึ่ง ไต้หวันควรที่จะเป็นเขตบริหารพิเศษมากกว่ามณฑล