stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ประวัติศาสตร์อัฟกานิสถาน
อิทธิพลของชาติตะวันตก (พ.ศ. 2369–2462)

ในสมัยที่สหราชอาณาจักร และ จักรรวรรดิรัสเซีย ได้แผ่อิทธิพลเข้ามาในอัฟกานิสถานนั้น โคสต์ โมฮัมเหม็ด ข่าน ครองอำนาจอยู่ที่กรุงคาบูล การแย่งชิงอำนาจระหว่างของทั้งสองชาติอังกฤษรัสเซีย หรือ"เกมที่ยิ่งใหญ่" ส่งผลให้กองทัพบริเตนทำสงครามกับอัฟกานิสถาน 2 ครั้ง เพื่อลดทอนอิทธิพลของกองทัพจักรวรรดิรัสเซียไม่ให้ยึดครองอัฟกานิสถานไปเสียก่อน
อิทธิพลที่เพิ่มสูงขึ้นของเปอร์เซียในอัฟกานิสถานนำไปสู่การโจมตีที่เฮรัตเมื่อ พ.ศ. 2380 - 2381 ซึ่งเป็นการสู้รบระหว่างกองทัพบริเตนกับชาวอัฟกันและมีการปิดล้อมเฮรัตโดยฝ่ายบริเตน อันเป็นชนวนเหตุของสงครามอังกฤษ-อัฟกานิสถานอีก 2 ครั้ง สงครามครั้งแรก (พ.ศ. 2382 - 2385) กองทัพบริเตนเป็นฝ่ายแพ้ สูญเสียทหารมาก แต่เข้ายึดครองอัฟกานิสถานไม่ได้ สงครามครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2421 - 2423) เกิดขึ้นเมื่ออามีร ชีร อาลี ปฏิเสธการยอมรับอำนาจของสหราชอาณาจักรเหนือกรุงคาบูล ผลของความขัดแย้งนี้ทำให้ อามีร อับดุรเราะห์มาน ขึ้นเป็นกษัตริย์ของอัฟกานิสถาน ระหว่าง พ.ศ. 2423 - 2454 ในยุคนี้เป็นยุคที่ทั้งสองชาติทำความตกลงเรื่องพรมแดนกับอัฟกานิสถาน จนกลายเป็นพรมแดนในปัจจุบัน นอกจากนั้น หลังจากสงครามครั้งที่ 2 อังกฤษยังเข้ามาควบคุมกิจการต่างประเทศของอัฟกานิสถาน
อัฟกานิสถานเป็นกลางในสงครามโลกครั้งที่ 1 แม้ว่ากลุ่มต่อต้านบริเตนในประเทศจะสนับสนุนจักรวรรดิเยอรมันและมีการก่อการกบฏตามแนวพรมแดนกับบริติชราช การวางตัวเป็นกลางของกษัตริย์ไม่ได้รับการยอมรับจากประชาชนเท่าที่ควร ฮาบิบุลลอห์ บุตรของอับดุรเราะห์มานถูกลอบสังหารเมื่อ พ.ศ. 2462 ซึ่งอาจเป็นฝีมือของกลุ่มต่อต้านบริเตน บุตรคนที่ 3 คือ อมานุลเลาะห์เข้าควบคุมกิจการต่างประเทศของอัฟกานิสถานและประกาศสงครามครั้งที่ 3 ด้วยการโจมตีกองทัพบริเตนในปีเดียวกัน ผลของสงครามทำให้สหราชอาณาจักรยอมยกเลิกการควบคุมกิจการต่างประเทศของอัฟกานิสถานเมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2462 ชาวอัฟกันจึงเฉลิมฉลองวันที่ 19 สิงหาคมเป็นวันชาติ
การปฏิรูปของอามานุลลอห์ ข่าน และสงครามประชาชน (พ.ศ. 2462–2472)

กษัตริย์อามานุลลอห์มีความประสงค์จะปฏิรูปประเทศให้ทันสมัย พระองค์ได้ไปเยือนยุโรปและตุรกีเมื่อ พ.ศ. 2470 ทรงสนับสนุนการศึกษาของสตรี และจัดให้มีโรงเรียนสหศึกษา การปฏิรูปของอามานุลลอห์ไม่สำเร็จ และไม่ได้รับการสนับสนุนจากฝ่ายผู้นำศาสนาในประเทศ ในที่สุดพระองค์ต้องสละราชสมบัติเมื่อกรุงคาบูลตกอยู่ภายใต้การควบคุมของฮาบิบุลลอห์ กาลากานี
สมัยนาดีร ชาห์ และ ซาอีร ชาห์ (พ.ศ. 2472–2516)

เจ้าชายโมฮัมหมัด นาดีร ข่าน ญาติของพระเจ้าอมานุลเลาะห์เข้ายึดอำนาจและฆ่าฮาบิบุลลอห์ กาลากานี ในเดือนตุลาคม ปีเดียวกัน ชนเผ่าปาทานเสนอให้นาดีรข่านขึ้นเป็นกษัตริย์ เขาพยายามปรับปรุงประเทศให้ทันสมัย แต่ในที่สุดก็ถูกลอบสังหารโดยนักศึกษาในกรุงคาบูลเมื่อ พ.ศ. 2476
โมฮัมหมัด ซาฮีร ชาห์ บุตรชายวัย 19 ปีของนาดีร ชาห์ ขึ้นเป็นกษัตริย์ตั้งแต่ พ.ศ. 2476 – 2516 โดยในช่วงแรกจนถึง พ.ศ. 2489 ลุงของพระองค์คือ โมฮัมหมัด ฮาซัม ข่านเป็นผู้สำเร็จราชการและนายกรัฐมนตรี ต่อมา พ.ศ. 2489 ลุงของซาฮีร ชาห์อีกคนคือ ซารดาร ชาห์ มาห์มุด ข่าน ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีแทน ซึ่งเขาได้เริ่มให้เสรีภาพทางการเมืองมากขึ้น พ.ศ. 2496 โมฮัมเหม็ด ดาวูด ข่าน ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี เขามีความใกล้ชิดกับโซเวียตและปากีสถาน ความขัดแย้งกับปากีสถานใน พ.ศ. 2506 ทำให้เกิดวิกฤตเศรษฐกิจในประเทศจนต้องลาออกจากตำแหน่ง หลังจากนั้น ซาฮีร ชาห์เข้ามามีบทบาทในการบริหารมากขึ้น
พ.ศ. 2507 ซาฮีร ชาห์ สนับสนุนให้มีการเลือกตั้งในบางส่วนของประเทศซึ่งเป็นการเตรียมการสำหรับประชาธิปไตย ในช่วงนี้เกิดพรรคการเมืองมากมายรวมทั้งพรรคประชาธิปไตยประชาชนอัฟกานิสถาน (PDPA) ซึ่งมีความใกล้ชิดกับโซเวียต
เมื่อ พ.ศ. 2510 พรรคคอมมิวนิสต์อัฟกานิสถานแบ่งออกเป็นสองส่วนคือพรรคคัลก์ นำโดยนูร์ มูฮัมหมัด ตะรากี และฮะฟีซอลลาห์ อะมีน ที่สนับสนุนโดยหน่วยทหารกับส่วนปาโรฮัม ที่นำโดยบาบรัค คาร์มาล ทั้งสองส่วนพยายามแย่งชิงอำนาจจากราชวงศ์ดุรรานี
สาธารณรัฐอัฟกานิสถานของดาวูด (พ.ศ. 2516–2521)

อดีตนายกรัฐมนตรี โมฮัมเหม็ด ดาวูด ข่าน ปฏิวัติด้วยกำลังทหารเมื่อ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2516 ซาฮีร ชาห์ลี้ภัยไปยังประเทศอิตาลี ดาอูดประกาศล้มเลิกราชวงศ์และตั้งสาธารณรัฐอัฟกานิสถาน โดยตัวเขาเองเป็นประธานาธิบดีและนายกรัฐมนตรีคนแรก
ต่อมา 21 เมษายน พ.ศ. 2521 พรรคคอมมิวนิสต์อัฟกานิสถานทำการปฏิวัตินองเลือดล้มล้างรัฐบาลของดาอูด ดาอูดและครอบครัวถูกฆ่า นูร์ มูฮัมหมัด ตะรากี เลขาธิการทั่วไปของพรรคคอมมิวนิสต์ขึ้นเป็นประธานของสภาปฏิวัติและนายกรัฐมนตรีของสาธารณรัฐประชาธิปไตยอัฟกานิสถานที่ได้รับการสนับสนุนจากโซเวียต
การรุกรานของโซเวียต (พ.ศ. 2521–2535)

พรรคคอมมิวนิสต์พยายามปฏิรูปประเทศตามแบบลัทธิคอมมิวนิสต์ การปฏิบัติตนตามหลักศาสนาถูกสั่งห้าม พรรคคอมมิวนิสต์เชิญโซเวียตเข้ามีส่วนร่วมในการปรับปรุงประเทศ เช่นสร้างถนน โรงเรียน โรงพยาบาล และเหมืองแร่ ภายใต้อิทธิพลของโซเวียต มีการตัดตั้งกลุ่มต่าง ๆ ขึ้นมาเพื่อต่อต้านโซเวียตโดยใช้ความรุนแรง รัฐบาลพยายามปราบด้วยความรุนแรงแต่ไม่สำเร็จ
กลุ่มเหล่านี้เป็นที่รู้จักในชื่อมุญาฮิดีนหรือนักรบมุสลิมผู้ศักดิ์สิทธิ์ พ.ศ. 2522 เกิดการโจมตีจากกลุ่มต่อต้านไปทั่วอัฟกานิสถาน โซเวียตส่งกองทหารเข้ามาช่วยเหลือรัฐบาลคอมมิวนิสต์ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2522 กองทัพโซเวียตบุกถึงกรุงคาบูล ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการยึดครองอัฟกานิสถานและทำให้เกิดสงครามต่อต้านโซเวียตตามมา สงครามนี้ยุติลงในพ.ศ. 2532 หลังจากโซเวียตถอนทหารออกไปเมื่อ พ.ศ. 2531
ภายในช่วง 9 ปีที่โซเวียตเข้ายึดครองอัฟกานิสถาน กลุ่มมุญาฮิดีนก่อกบฏต่อต้านโซเวียต โดยกลุ่มนี้ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอเมริกา ซาอุดิอาระเบียและปากีสถาน และมีนักรบมุสลิมจากต่างชาติเข้าร่วม
ในกลุ่มคนต่างชาติเหล่านี้ หนึ่งในนั้นคืออุซามะฮ์ บิน ลาดิน ผู้ซึ่งเข้าไปฝึกฝนมุญาฮิดีนและส่งมอบอาวุธให้ ในพ.ศ. 2531 บิน ลาดิน แตกออกจากกลุ่ม Maktab al-khidamat เดิม ไปตั้งกลุ่มใหม่ของตนคืออัลกออิดะฮ์ เพื่อต่อต้านโซเวียตและร่วมมือกับกองกำลังมุสลิมทั่วโลก โซเวียตถอนทหารออกหมดเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2532 แต่ยังคงช่วยเหลือรัฐบาลของโมฮัมหมัด นาญิบุลลอฮ์ต่อไป ความช่วยเหลือจากสหรัฐและซาอุฯ ให้กับมุญาฮิดีนยังเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนสหภาพโซเวียตล่มสลาย รัฐบาลของนาญิบุลลอฮ์จึงล้มลงเมื่อ 18 เมษายน พ.ศ. 2535 อับดุลซาอิด ดอสตุม และอาหมัด ชาห์ มาซูด เข้าครอบครองกรุงคาบูลและจัดตั้งรัฐอิสลามอัฟกานิสถาน
อัฟกานิสถาน (พ.ศ. 2535–ปัจจุบัน)

เมื่อมุญาฮิดีนเข้ายึดกรุงคาบูลได้ ก็เกิดความขัดแย้งระหว่างกลุ่มต่าง ๆทำให้สงครามกลางเมืองยังคงดำเนินต่อไป มีการจัดตั้งสภาอิสลามญิฮาดเฉพาะกาล เริ่มแรกนำโดยซิบฆัตตุลลอฮ์ โมญัดเดดี เป็นเวลา 2 เดือน จากนั้นจึงนำโดย บูร์ฮานุดดีน รับบานี ผลจากการสู้รบในสงครามกลางเมืองและการที่เผ่าปาทานไม่มีอำนาจในคาบูล กลุ่มตาลีบันซึ่งเป็นขบวนการของนักศึกษาศาสนาและเคยเป็นมุญาฮิดีนมาก่อน จึงปรากฏตัวทางตอนใต้ของจังหวัดกันดะฮาร์ กลุ่มนี้ได้ขยายตัวจนครอบครองดินแดนได้ 95% ของประเทศในปี พ.ศ. 2543 ยกเว้นทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือเพียงเล็กน้อยที่อยู่ภายใต้อิทธิพลของพันธมิตรฝ่ายเหนือ ซึ่งเป็นกลุ่มที่สหประชาชาติให้การรับรอง
ผลจากเหตุการณ์ 11 กันยายน พ.ศ. 2544 สหรัฐและพันธมิตรเข้ารุกรานอัฟกานิสถานและล้มล้างรัฐบาลตาลีบัน สหประชาชาติได้เชิญตัวแทนกลุ่มต่าง ๆ ในอัฟกานิสถานไปประชุมร่วมกันที่กรุงบอนน์ ประเทศเยอรมนี และคัดเลือกตัวแทนตั้งรัฐบาลชั่วคราว ภายใต้การนำของฮาร์มิด การ์ไซ ชาวปาทาน หลังจากนั้นอีก 6 เดือน กษัตริย์ ซาฮิร ชาห์ เรียกประชุมสภาชนเผ่าและรับรองให้การ์ไซเป็นประธานาธิบดีของอัฟกานิสถาน จนกระทั่งถึง พ.ศ. 2557 อัชราฟ ฆานี ได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีคนต่อไป
ประธานาธิบดี จอร์จ ดับเบิลยู บุช และประธานาธิบดี ฮามิด การ์ไซ แห่งอัฟกานิสถานปรากฏตัวร่วมกันเมื่อ พ.ศ. 2549
พ.ศ. 695

| --- | --- |
ศตวรรษ::  1  2  3
ปี::  692  693  694  695  696  697  698
| --- | --- |
ปฏิทินสุริยคติไทย: 695
ปฏิทินกริกอเรียน: 152 CLII
Ab urbe condita: 905
ปฏิทินอาร์มีเนีย: N/A
ปฏิทินอัสซีเรีย: 4902
ปฏิทินบาไฮ: −1692 – −1691
ปฏิทินเบงกอล: −441
ปฏิทินเบอร์เบอร์: 1102
ปีในรัชกาลอังกฤษ: N/A
พุทธศักราช: 696
ปฏิทินพม่า: −486
ปฏิทินไบแซนไทน์: 5660–5661
ปฏิทินจีน: 辛卯年 (เถาะธาตุโลหะ) 2848 หรือ 2788     — ถึง — 壬辰年 (มะโรงธาตุน้ำ) 2849 หรือ 2789
ปฏิทินคอปติก: −132 – −131
ปฏิทินดิสคอร์เดีย: 1318
ปฏิทินเอธิโอเปีย: 144–145
ปฏิทินฮีบรู: 3912–3913
ปฏิทินฮินดู: 
 - วิกรมสมวัต: 208–209
 - ศกสมวัต: 74–75
 - กลียุค: 3253–3254
ปฏิทินโฮโลซีน: 10152
ปฏิทินอิกโบ: −848 – −847
ปฏิทินอิหร่าน: 470 BP – 469 BP
ปฏิทินอิสลาม: 484 BH – 483 BH
ปฏิทินญี่ปุ่น: N/A
ปฏิทินจูเช: N/A
ปฏิทินจูเลียน: 152 CLII
ปฏิทินเกาหลี: 2485
ปฏิทินหมินกั๋ว: 1760 ก่อน ROC 民前1760年
กล่องนี้:  ดู คุย แก้
พุทธศักราช 695 ใกล้เคียงกับ
เมษายน ค.ศ. 152 - มีนาคม ค.ศ. 153
มหาศักราช 74
พระเจ้าเก้าตื้อ

| พระเจ้าเก้าตื้อ |
| --- | --- |

ชื่อสามัญ: พระเจ้าเก้าตื้อ
ประเภท: พระพุทธรูป
ศิลปะ: ปางมารวิชัย
ความกว้าง: 3 เมตร
ความสูง: 4.70 เมตร
วัสดุ: โลหะ 9,000 กิโลกรัม
สถานที่ประดิษฐาน: พระอุโบสถ วัดสวนดอก ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่
ความสำคัญ: ได้รับการยกย่องว่าเป็นพระพุทธรูปที่มีพระพุทธลักษณะงดงามที่สุดในล้านนา
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมพระพุทธศาสนา
พระเจ้าเก้าตื้อ เป็นพระประธานในพระอุโบสถ วัดสวนดอก หรือวัดบุบผาราม ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ วัดสำคัญของนครเชียงใหม่ พระเจ้าเก้าตื้อเป็นพระพุทธรูปสำริดปางมารวิชัย ที่สวยงามองค์หนึ่งของล้านนา ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ในอุโบสถวัดพระเจ้าเก้าตื้อ ซึ่งรวมเป็นวัดเดียวกับวัดสวนดอกเชียงใหม่[ต้องการอ้างอิง]
คำว่า ตื้อ เป็นหน่วยวัดน้ำหนักโลหะของล้านนาในสมัยโบราณ  ซึ่ง 1 ตื้อ เท่ากับ 1,000 กิโลกรัม (บางตำรากล่าวว่า 1 ตื้อ หนักเท่ากับ 1,200 กิโลกรัม)  พระเจ้าเก้าตื้อ หมายถึงพระพุทธรูปที่หล่อด้วยโลหะหนัก 9,000 กิโลกรัม หรือ 9 ตัน
ในพงศาวดารโยนกกล่าวว่า พระเจ้าเมืองแก้ว หรือพระเจ้าศิริธรรมจักรพรรดิราช หรืออีกพระนามหนึ่งคือ พระติลกปนัดดาธิราชกษัตริย์รัชกาลที่ 14 แห่งราชวงศ์มังราย ที่ครองอาณาจักรล้านนา ได้โปรดให้สร้างพระพุทธรูปองค์นี้ขึ้น เพื่อเป็นประธานในวิหารพระสิงห์ โดยได้เริ่มทำการหล่อในวันพฤหัสบดี เดือน 8 ขึ้น 11 ค่ำ ปีชวด ฉอศก จุลศักราช 866 (พ.ศ. 2047) เมื่อหล่อได้ทำการตกแต่ง จนถึงวันพฤหัสบดี เดือน 5 ขึ้น 5 ค่ำ ปีฉลู สัปตศก จุลศักราช 467 (พุทธศักราช 2048) จึงสำเร็จบริบูรณ์ องค์พระมีที่ต่อ 8 แห่ง อย่างไรก็ตามเนื่องจากองค์พระมีน้ำหนักมากเมื่อหล่อเสร็จไม่สามารถชะลอเข้าเมืองได้ พระองค์จึงโปรดฯ ให้สร้างวิหารเป็นที่ประดิษฐาน ณ บริเวณใกล้ ๆ กับพระอารามวัดบุปผารามหรือวัดสวนดอก ครั้นถึงวันพุธเดือน 5 ขึ้น 4 ค่ำ ปีมะเส็ง เอกศก จุลศักราช 870 (พุทธศักราช 2052) จึงได้มีการชักพระพุทธปฏิมากรองค์นี้ เข้าประดิษฐานเป็นพระประธานในพระอุโบสถในวัดบุบผาราม
พระเจ้าเก้าตื้อในปัจจุบัน

ปัจจุบันพระพุทธเจ้าเก้าตื้อ ประดิษฐานเป็นพระประธานในพระอุโบสถของวัดสวนดอก ซึ่งเป็นวัดสำคัญของล้านนา เนื่องจากในประวัติศาสตร์กล่าวว่าเป็นที่ตั้งของคณะสงฆ์ฝ่ายลังกาวงศ์ ที่พญากือนาได้ส่งราชทูตไปขอพระราชทานมาจากพระมหาธรรมราชาลิไท แห่งอาณาจักรสุโขทัย โดยพระมหาธรรมราชาที่ 1 ได้โปรดให้พระมหาสุมนเถระ นำตั้งมั่นเผยแพร่พระพุทธศาสนา ลัทธิลังกาวงศ์ยังอาณาจักรล้านนา ตามที่พระเจ้ากือนาทูลขอ พระมหาสุมนเถระได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุมาด้วยหนึ่งองค์ เมื่อพระมหาเถระเดินทางมาถึงล้านนา จึงได้ถวายพระบรมสารีริกธาตุแด่พระเจ้ากือนา ในครั้งนั้นพระบรมสารีริกธาตุได้แสดงปาฏิหาริย์ แบ่งออกเป็น 2 องค์ พระเจ้ากือนาได้มีพระราชศรัทธา โปรดให้สร้างอารามบุบผาราม เป็นที่จำพรรษาของพระมหาสุมนเถระ และสร้างพระสถูปเจดีย์ เพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ ส่วนพระบรมสารีริกธาตุอีกองค์หนึ่งนั้น ได้โปรดให้อัญเชิญขึ้นไว้บนหลังช้าง แล้วอธิษฐานเสี่ยงทายสถานที่สมควรจะประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุดังกล่าว ครั้งนั้นช้างมงคลได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุ เดินขึ้นไปบนดอยสุเทพ เมื่อถึงบนยอดดอยแล้ว ช้างได้คุกเข่าลงไม่ยอมเดินต่อ พระเจ้ากือนามหาธรรมิกราชจึงมีพระราชดำรัสให้สร้างพระบรมธาตุขึ้นบนดอยสุเทพ ซึ่งปัจจุบันคือ วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร
ปัจจุบันวัดสวนดอกยังมีศาสนวัตถุที่สำคัญ อาทิ พระบรมธาตุที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ พระวิหารโถงที่ใหญ่ที่สุดในล้านนา สถูปบรรจุอัฐิธาตุของครูบาศรีวิชัย นักบุญแห่งล้านนา ตลอดจน สุสานราชตระกูล ณ เชียงใหม่ ข้างองค์พระเจดีย์
พระองค์เจ้านโรดม มารี รณฤทธิ์

| นโรดม มารี รณฤทธิ์ |
| --- | --- |
พระองค์เจ้านโรดม มารี รณฤทธิ์ เมื่อปี พ.ศ. 2550

คู่สมรสนายกรัฐมนตรีกัมพูชา
ดำรงตำแหน่ง 2 กรกฎาคม 2536 – 6 กรกฎาคม 2540
กษัตริย์: นโรดม สีหนุ
นายกรัฐมนตรี: นโรดม รณฤทธิ์
ก่อนหน้า: ไม่มี
ถัดไป: อึง มาลิศ อีวอน
นายิกาสภากาชาดกัมพูชา
ดำรงตำแหน่ง 2537 – 30 เมษายน 2541
ถัดไป: บุน รานี
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: เอง มารี 21 ธันวาคม พ.ศ. 2491 (75 ปี)
เชื้อชาติ: กัมพูชา
ศาสนา: พุทธ
พรรคการเมือง: พรรคฟุนซินเปก (2536-2557) อิสระ (2557-ปัจจุบัน)
คู่สมรส: นโรดม รณฤทธิ์ (2511-2553)
บุตร: นโรดม จักราวุธ นโรดม สีหฤทธิ์ นโรดม รัตนาเทวี

พระองค์เจ้านโรดม มารี รณฤทธิ์ (สกุลเดิม: เอง; 21 ธันวาคม พ.ศ. 2491) เป็นนักการเมืองชาวกัมพูชา อดีตพระชายาในสมเด็จกรมพระนโรดม รณฤทธิ์ และอดีตนายิกาสภากาชาดกัมพูชา (พ.ศ. 2537-2541)
พระประวัติ

พระองค์เจ้านโรดม มารี รณฤทธิ์ มีนามเดิมว่า เอง มารี (Eng Marie) เป็นธิดาคนโตจากทั้งหมดเก้าคนของเอง เมียะฮ์ (Eng Meas) ข้าราชการกระทรวงมหาดไทยผู้มีเชื้อสายจีน กับมารดาชื่อ ซาราห์ เฮย์ (Sarah Hay) มุสลิมเชื้อสายจาม ส่วนเอง โรลังด์ (Roland Eng) หนึ่งในพี่น้องของพระองค์ เคยเป็นเอกอัครราชทูตประจำประเทศไทยและสหรัฐอเมริกา
สมเด็จกรมพระนโรดม รณฤทธิ์ และเอง มารี พบกันครั้งแรกช่วงปี พ.ศ. 2511 และทั้งสองได้เสกสมรสกันในเดือนกันยายนปีเดียวกันนั้นภายในพระราชวัง มีพระโอรสธิดาด้วยกัน 3 พระองค์ ได้แก่
หม่อมเจ้านโรดม จักราวุธ (13 มกราคม 2513)
หม่อมเจ้านโรดม สีหฤทธิ์ (23 มิถุนายน 2515)
หม่อมเจ้านโรดม รัตนาเทวี (18 มิถุนายน 2517) เสกสมรสกับอันเซียว ลา ปลาเนตา (Ansiau La Planeta) เมื่อปี พ.ศ. 2543
กระทั่งปลายปี พ.ศ. 2549 พระองค์เจ้านโรดม มารี รณฤทธิ์ได้แยกกันอยู่และทรงฟ้องหย่าสมเด็จกรมพระนโรดม รณฤทธิ์ เนื่องจากพระสวามีทรงมีความสัมพันธ์กับอุก พัลลา ซึ่งเป็นนางรำ จนกระทั่งการฟ้องหย่าสิ้นสุดในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2553
พ.ศ. 1781

| --- | --- |
ศตวรรษ::  12  13  14
ปี::  1778  1779  1780  1781  1782  1783  1784
| --- | --- |
ปฏิทินสุริยคติไทย: 1781
ปฏิทินกริกอเรียน: 1238 MCCXXXVIII
Ab urbe condita: 1991
ปฏิทินอาร์มีเนีย: 687 ԹՎ ՈՁԷ
ปฏิทินอัสซีเรีย: 5988
ปฏิทินบาไฮ: −606 – −605
ปฏิทินเบงกอล: 645
ปฏิทินเบอร์เบอร์: 2188
ปีในรัชกาลอังกฤษ: 22 Hen. 3 – 23 Hen. 3
พุทธศักราช: 1782
ปฏิทินพม่า: 600
ปฏิทินไบแซนไทน์: 6746–6747
ปฏิทินจีน: 丁酉年 (ระกาธาตุไฟ) 3934 หรือ 3874     — ถึง — 戊戌年 (จอธาตุดิน) 3935 หรือ 3875
ปฏิทินคอปติก: 954–955
ปฏิทินดิสคอร์เดีย: 2404
ปฏิทินเอธิโอเปีย: 1230–1231
ปฏิทินฮีบรู: 4998–4999
ปฏิทินฮินดู: 
 - วิกรมสมวัต: 1294–1295
 - ศกสมวัต: 1160–1161
 - กลียุค: 4339–4340
ปฏิทินโฮโลซีน: 11238
ปฏิทินอิกโบ: 238–239
ปฏิทินอิหร่าน: 616–617
ปฏิทินอิสลาม: 635–636
ปฏิทินญี่ปุ่น: Katei 4 / Ryakunin 1 (暦仁元年)
ปฏิทินจูเช: N/A
ปฏิทินจูเลียน: 1238 MCCXXXVIII
ปฏิทินเกาหลี: 3571
ปฏิทินหมินกั๋ว: 674 ก่อน ROC 民前674年
กล่องนี้:  ดู คุย แก้
พุทธศักราช 1781 ตรงกับปีคริสต์ศักราช 1238
เหตุการณ์

ชาวมองโกลยึดครองมอสโก ซึ่งในขณะนั้นยังเป็นเพียงเมืองเล็ก ๆ
พ่อขุนศรีอินทราทิตย์สถาปนาอาณาจักรสุโขทัยขึ้น
วันเกิด

พญามังราย ปฐมกษัตริย์ของอาณาจักรล้านนา
เฟรเดอริกที่ 3 ดยุกแห่งลอเรน (เสียชีวิต พ.ศ. 1845)
เฮนรี เดอ มงฟอร์ต บุตรแห่งไซมอน เดอ มงฟอร์ต เอิร์ลแห่งเลสเตอร์ที่ 6 (เสียชีวิต พ.ศ. 1808)
วันถึงแก่กรรม

19 มีนาคม – เฮนรีที่ 1 แห่งโปแลนด์
อัล-คามิล สุลต่านไอยูบิดแห่งอียิปต์
พระยาหล้าแสนไทไตรภูวนาถ

พระเจ้าหล้าแสนไทไตรภูวนาถ เป็นพระราชโอรสของพระเจ้าไชยจักรพรรดิแผ่นแผ้ว ได้เป็นเจ้าเมืองเวียงคำ และได้ครองราชย์ต่อจากพระเจ้าสุวรรณบัลลังก์เมื่อ พ.ศ. 2029 พระองค์แต่งตั้งให้พระอนุชาคือเจ้าวิชุลละราชเป็นแสนเมือง ในรัชกาลของพระองค์เหตุการณ์สงบเรียบร้อยไม่มีเหตุการณ์ร้ายแรงอันใด ทรงครองราชย์สมบัติอยู่ 10 ปี สวรรคตเมื่อ พ.ศ. 2039
พระครูภาวนาภิรัต (ทิม อิสริโก)

| พระครูภาวนาภิรัต (ทิม อิสริโก) |
| --- | --- |

ชื่ออื่น: หลวงปู่ทิม อิสริโก
ส่วนบุคคล
เกิด: 16 มิถุนายน พ.ศ. 2422
มรณภาพ: 16 ตุลาคม พ.ศ. 2518 (96 พรรษา)
ตำแหน่งชั้นสูง
ที่อยู่: วัดละหารไร่ จังหวัดระยอง
อุปสมบท: 7 มิถุนายน พ.ศ. 2449
พรรษา: 69
ตำแหน่ง: เจ้าอาวาสวัดละหารไร่
หลวงปู่ทิม  อิสริโก หรือ พระครูภาวนาภิรัต (16 มิถุนายน พ.ศ. 2422 – 16 ตุลาคม พ.ศ. 2518) ท่านเป็นอดีตเจ้าอาวาสวัดละหารไร่เป็นยอดพระคณาจารย์ที่มีพลังจิตแก่กล้ารูปหนึ่งของภาคตะวันออก ท่านเป็นคนถือสันโดษ ถือสมถะ ไม่ยึดติดทรัพย์สินใด ๆ ท่านฉันอาหารเพียงมื้อเดียวและไม่ฉันเนื้อสัตว์ ท่านสามารถตัดกิเลสออกไปทั้งปวง[ต้องการอ้างอิง]
ประวัติ

พระครูภาวนาภิรัต หรือที่รู้จักกันในนาม "หลวงปู่ทิม อิสริโก" เกิดเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2422 ตรงกับรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5 แห่งราชวงศ์จักรี) ที่บ้านหัวทุ่งตาบุตร ตำบลละหาร อำเภอบ้านค่าย จังหวัดระยอง ท่านเป็นหลานของหลวงปู่สังข์เฒ่า วัดเก๋งจีน ท่านได้อุปสมบทเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2449 มีพระครูขาว วัดทับมา เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอาจารย์สิงห์ เป็นพระอนุสาวนาจารย์ พระอาจารย์เกตุ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ณ พัทธสีมาวัดละหารไร่ ได้รับฉายาว่า "อิสริโก" เมื่อบวชแล้วก็ได้ศึกษาวิทยาคมจากตำราของ "หลวงปู่สังข์เฒ่า" ศึกษาเพิ่มเติมทั้งจากฆราวาสและบรรพชิต ท่านได้ออกธุดงค์ไปหลายจังหวัด ต่อมาท่านได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาส วัดละหารไร่ และได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็น "พระครูภาวนาภิรัต" เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2507
มรณภาพ

หลวงปู่ทิม ท่านมรณภาพเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2518 ตรงกับรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รวมสิริอายุได้ 96 ปี นับพรรษาได้ 69 พรรษา มีพิธีพระราชทานเพลิงเมื่อวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2526 ณ วัดละหารไร่ อำเภอบ้านค่าย จังหวัดระยอง
พุทธสุภาษิต

ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ              คนที่ขยัน วันแต่ละวันคือวันโชคดี
สติมโต สุเว เสยฺโย               คนมีสติ ย่อมดีขึ้นทุกวัน
น หิยติ สจฺจปรกฺกโม มุนิ      คนมีความรู้ บากบั่นและจริงจัง ย่อมไม่ตกต่ำ
สณฺหํ คิรํ อตฺถวตึ ปมุญเจ     ควรกล่าววาจาไพเราะ ที่มีประโยชน์
สมคฺคานํ ตโป สุโข               ความเพียรพยายามเพื่อสามัคคีกันให้เกิดความสุข
รกฺเขยฺยานาคตํ ภยํ              พึงป้องกันภัยที่ยังไม่มาถึง
อนาคตํ ปฏิกยิราถ กิจฺจํ        จงเตรียมการสำหรับอนาคตไว้ให้พร้อม
ผาตึ กยิรา อวิเหฐยํ ปรํ         ควรทำแต่ความเจริญ อย่าเบียดเบียนผู้อื่น
แหล่งข้อมูลอื่น

ประวัติวัดละหารไร่
พระเจ้านันทเสน

พระเจ้านันทเสน เป็นเจ้าผู้ครองอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ ลำดับที่ 5 (พ.ศ. 2325 - พ.ศ. 2337) พระราชโอรสในพระเจ้าสิริบุญสาร, ปีครองราชย์ตามพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา
พระองค์เจ้าชื่น

| พระองค์เจ้าชื่น |
| --- | --- |
ประสูติ: กรุงศรีอยุธยา อาณาจักรอยุธยา
สิ้นพระชนม์: กรุงศรีอยุธยา อาณาจักรอยุธยา
ราชวงศ์: บ้านพลูหลวง
พระบิดา: เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์
พระมารดา: หม่อมเจ้าสวย
ศาสนา: เถรวาท

ถูกกล่าวหา: สมรู้ร่วมคิดในการชู้สาว
รับโทษ: สำเร็จโทษด้วยท่อนจันทน์
 
พระองค์เจ้าชื่น เป็นพระราชธิดาในเจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์ ประสูติแต่หม่อมเจ้าสวย
พระประวัติ

พระองค์เจ้าชื่น เป็นพระราชธิดาในเจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์ ประสูติแต่หม่อมเจ้าสวย มีพระเชษฐภคินีร่วมพระชนกชนนี คือ พระองค์เจ้ามิตร และพระองค์เจ้าทับ
พ.ศ. 2278 ในต้นรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ขณะที่ทรงพระประชวรอยู่นั้น กรมขุนสุเรนทรพิทักษ์ซึ่งทรงผนวชอยู่ที่วัดยอดเกาะ ได้เสด็จย้ายมาอยู่ที่วัดโคกแสง ภายในพระนคร เมื่อได้ทราบว่าพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศประชวรจึงได้มาเข้าเฝ้าอยู่เนือง ๆ เนื่องจากกรมขุนสุเรนทรพิทักษ์ ทรงสนิทกับสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศอย่างมาก ทำให้เจ้าฟ้าธรรมธิเบศไชยเชษฐ์สุริยวงศ์เกิดความระแวงขึ้น พระองค์จึงตรัสให้พระองค์เจ้าชื่นและพระองค์เจ้าเกิดไปนิมนต์เจ้าพระกรมขุนสุเรนทรพิทักษ์เข้ามายังพระราชวังหน้าเพื่อมาเยี่ยมพระราชบิดา เมื่อเจ้าพระกรมขุนสุเรนทรพิทักษ์เสด็จมาถึง พระองค์ได้ใช้พระแสงดาบฟันเจ้าพระกรมขุนสุเรนทรพิทักษ์ แต่ไม่ทรงได้รับบาดเจ็บเพียงถูกแต่ผ้าจีวรขาดเท่านั้น เมื่อพระองค์ทอดพระเนตรเห็นดังนั้นจึงเกรงพระราชอาญาแล้วจึงเสด็จไปยังตำหนักกรมหลวงอภัยนุชิต
หลังจากนั้น เจ้าพระกรมขุนสุเรนทรพิทักษ์เสด็จเข้าเฝ้าสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ และพระองค์ตรัสถามว่า เหตุใดผ้าจีวรจึงขาด เจ้าฟ้าพระฯ กรมขุนสุเรนทรพิทักษ์ถวายพระพรว่ากรมขุนเสนาพิทักษ์หยอกท่าน เมื่อเจ้าพระกรมขุนสุเรนทรพิทักษ์ถวายพระพรลาสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศแล้ว กรมหลวงอภัยนุชิตได้เสด็จมาอ้อนวอนและตรัสว่าถ้าท่านไม่ช่วยในคราวนี้เห็นทีกรมขุนเสนาพิทักษ์คงสิ้น เจ้าฟ้าพระฯ กรมขุนสุเรนทรพิทักษ์จึงตรัสว่าคงมีแต่ร่มกาสาวพัตรเท่านั้นที่จะช่วยได้ กรมหลวงอภัยนุชิตจึงพากรมขุนเสนาพิทักษ์เสด็จออกผนวชทันทีที่วัดโคกแสง มีพระนามฉายาว่า "สิริปาโล"
ในครั้งนั้นสมเด็จพระพุทธเจ้าอยู่หัวทรงพระพิโรธกรมขุนเสนาพิทักษ์มาก มีพระราชดำรัสให้ค้นหาตัวจนทั่วพระราชวัง แต่พบเพียงพระองค์เจ้าชื่นและพระองค์เจ้าเกิดที่สมรู้ร่วมคิดเท่านั้น จึงมีพระราชดำรัสให้นำตัวทั้ง 2 พระองค์ไปสำเร็จโทษด้วยท่อนจันทน์
พระเจ้านาคทาสกะ

| พระเจ้านาคทาสกะ> กษัตริย์หรยังกะองค์สุดท้าย |
| --- | --- |
ครองราชย์: ป. 437 –  413 ปีก่อน ค.ศ. (24 ปี)
ก่อนหน้า: พระเจ้ามุณฑะ
ถัดไป: พระเจ้าศิศุนาค (ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ศิศุนาค)

ราชวงศ์: หรยังกะ
พระราชบิดา: พระเจ้ามุณฑะ
พระเจ้านาคทาสกะ (อักษรโรมัน: Nāgadāsaka) เป็นกษัตริย์ราชวงศ์หารยังกะพระองค์สุดท้าย ที่ปกครองแคว้นมคธ ในช่วงปี 437 และ 413 ปีก่อนคริสตกาล พระองค์ทรงทำรัฐประหาร สังหารพระเจ้ามุณฑะ พระราชบิดาของพระองค์เพื่อขึ้นครองราชบัลลังก์ การสิ้นสุดของราชวงศ์หารยังกะเกิดจากอำมาตย์ศิศุนาคเห็นว่า ราชวงศ์หารยังกะเป็นราชวงศ์ปิตุฆาตโดยตลอด จึงทำรัฐประหารเพื่อมิให้เป็นเสนียดแก่อาณาจักรอีก เมื่อสิ้นพระเจ้านาคทาสกะ อำมาตย์ศิศุนาคได้ปราบดาภิเษกตนเองเป็นพระเจ้าแผ่นดินแห่งแคว้นมคธ เป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์ศิศุนาค
ตามธรรมเนียมพุทธ พระองค์เป็นกษัตริย์องค์สุดท้ายที่ถูกอำมาตย์ศิศุนาคเข้ามาแทนที่
พ.ศ. 1980

| --- | --- |
ศตวรรษ::  14  15  16
ปี::  1977  1978  1979  1980  1981  1982  1983
| --- | --- |
ปฏิทินสุริยคติไทย: 1980
ปฏิทินกริกอเรียน: 1437 MCDXXXVII
Ab urbe condita: 2190
ปฏิทินอาร์มีเนีย: 886 ԹՎ ՊՁԶ
ปฏิทินอัสซีเรีย: 6187
ปฏิทินบาไฮ: −407 – −406
ปฏิทินเบงกอล: 844
ปฏิทินเบอร์เบอร์: 2387
ปีในรัชกาลอังกฤษ: 15 Hen. 6 – 16 Hen. 6
พุทธศักราช: 1981
ปฏิทินพม่า: 799
ปฏิทินไบแซนไทน์: 6945–6946
ปฏิทินจีน: 丙辰年 (มะโรงธาตุไฟ) 4133 หรือ 4073     — ถึง — 丁巳年 (มะเส็งธาตุไฟ) 4134 หรือ 4074
ปฏิทินคอปติก: 1153–1154
ปฏิทินดิสคอร์เดีย: 2603
ปฏิทินเอธิโอเปีย: 1429–1430
ปฏิทินฮีบรู: 5197–5198
ปฏิทินฮินดู: 
 - วิกรมสมวัต: 1493–1494
 - ศกสมวัต: 1359–1360
 - กลียุค: 4538–4539
ปฏิทินโฮโลซีน: 11437
ปฏิทินอิกโบ: 437–438
ปฏิทินอิหร่าน: 815–816
ปฏิทินอิสลาม: 840–841
ปฏิทินญี่ปุ่น: Eikyō 9 (永享９年)
ปฏิทินจูเช: N/A
ปฏิทินจูเลียน: 1437 MCDXXXVII
ปฏิทินเกาหลี: 3770
ปฏิทินหมินกั๋ว: 475 ก่อน ROC 民前475年
กล่องนี้:  ดู คุย แก้
พุทธศักราช 1980 ใกล้เคียงกับ
เมษายน ค.ศ. 1437 - มีนาคม ค.ศ. 1438
ค.ศ. 1437 เป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันอังคารตามปฏิทินจูเลียน
ค.ศ. 1438 เป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันพุธตามปฏิทินจูเลียน
มหาศักราช 1359
ปีมะเส็ง นพศก จุลศักราช 799 (วันที่ 29 มีนาคม เป็นวันเถลิงศก)
ผู้นำ

พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรอยุธยา: สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 (พ.ศ. 1967 - พ.ศ. 1991)
พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรสุโขทัย: พระมหาธรรมราชาที่ 4 (พ.ศ. 1962 - พ.ศ. 1981)
พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านนา: พญาสามฝั่งแกน (พ.ศ. 1945 - พ.ศ. 1984)
พระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านช้าง: นางแก้วพิมพา (พ.ศ. 1976 - พ.ศ. 1981)
เหตุการณ์

วันเกิด
3 กุมภาพันธ์ - เอลิซาเบธ วูดวิลล์ (ราชินีแห่งอังกฤษ)
พ.ศ. 1981

| --- | --- |
ศตวรรษ::  14  15  16
ปี::  1978  1979  1980  1981  1982  1983  1984
| --- | --- |
ปฏิทินสุริยคติไทย: 1981
ปฏิทินกริกอเรียน: 1438 MCDXXXVIII
Ab urbe condita: 2191
ปฏิทินอาร์มีเนีย: 887 ԹՎ ՊՁԷ
ปฏิทินอัสซีเรีย: 6188
ปฏิทินบาไฮ: −406 – −405
ปฏิทินเบงกอล: 845
ปฏิทินเบอร์เบอร์: 2388
ปีในรัชกาลอังกฤษ: 16 Hen. 6 – 17 Hen. 6
พุทธศักราช: 1982
ปฏิทินพม่า: 800
ปฏิทินไบแซนไทน์: 6946–6947
ปฏิทินจีน: 丁巳年 (มะเส็งธาตุไฟ) 4134 หรือ 4074     — ถึง — 戊午年 (มะเมียธาตุดิน) 4135 หรือ 4075
ปฏิทินคอปติก: 1154–1155
ปฏิทินดิสคอร์เดีย: 2604
ปฏิทินเอธิโอเปีย: 1430–1431
ปฏิทินฮีบรู: 5198–5199
ปฏิทินฮินดู: 
 - วิกรมสมวัต: 1494–1495
 - ศกสมวัต: 1360–1361
 - กลียุค: 4539–4540
ปฏิทินโฮโลซีน: 11438
ปฏิทินอิกโบ: 438–439
ปฏิทินอิหร่าน: 816–817
ปฏิทินอิสลาม: 841–842
ปฏิทินญี่ปุ่น: Eikyō 10 (永享１０年)
ปฏิทินจูเช: N/A
ปฏิทินจูเลียน: 1438 MCDXXXVIII
ปฏิทินเกาหลี: 3771
ปฏิทินหมินกั๋ว: 474 ก่อน ROC 民前474年
กล่องนี้:  ดู คุย แก้
พุทธศักราช 1981 ใกล้เคียงกับ
เมษายน ค.ศ. 1438 - มีนาคม ค.ศ. 1439
ค.ศ. 1438 เป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันพุธตามปฏิทินจูเลียน
ค.ศ. 1439 เป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันพฤหัสบดีตามปฏิทินจูเลียน
มหาศักราช 1360
ปีมะเมีย สัมฤทธิศก จุลศักราช 800 (วันที่ 29 มีนาคม เป็นวันเถลิงศก)
ผู้นำ

อาณาจักรอยุธยา: สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 (พ.ศ. 1967-1991)(เจ้าสามพระยา)
อาณาจักรสุโขทัย: พระมหาธรรมราชาที่ 4 (บรมปาล) (พ.ศ.1962-1981)
อาณาจักรล้านนา: พญาสามฝั่งแกน (พ.ศ. 1945-1984)
เหตุการณ์

ไม่ระบุ - เจ้าสามพระยาทรงผนวกกรุงสุโขทัยเข้ารวมกับกรุงศรีอยุธยาและเป็นการสิ้นสุดลงของอาณาจักรสุโขทัย
พระพุทธชินราชมีน้ำพระเนตรไหลออกมาเป็นโลหิต
เจ้าสามพระยา ได้ทรงสร้างวัดมเหยงคณ์
พ.ศ. 1983

| --- | --- |
ศตวรรษ::  14  15  16
ปี::  1980  1981  1982  1983  1984  1985  1986
| --- | --- |
ปฏิทินสุริยคติไทย: 1983
ปฏิทินกริกอเรียน: 1440 MCDXL
Ab urbe condita: 2193
ปฏิทินอาร์มีเนีย: 889 ԹՎ ՊՁԹ
ปฏิทินอัสซีเรีย: 6190
ปฏิทินบาไฮ: −404 – −403
ปฏิทินเบงกอล: 847
ปฏิทินเบอร์เบอร์: 2390
ปีในรัชกาลอังกฤษ: 18 Hen. 6 – 19 Hen. 6
พุทธศักราช: 1984
ปฏิทินพม่า: 802
ปฏิทินไบแซนไทน์: 6948–6949
ปฏิทินจีน: 己未年 (มะแมธาตุดิน) 4136 หรือ 4076     — ถึง — 庚申年 (วอกธาตุโลหะ) 4137 หรือ 4077
ปฏิทินคอปติก: 1156–1157
ปฏิทินดิสคอร์เดีย: 2606
ปฏิทินเอธิโอเปีย: 1432–1433
ปฏิทินฮีบรู: 5200–5201
ปฏิทินฮินดู: 
 - วิกรมสมวัต: 1496–1497
 - ศกสมวัต: 1362–1363
 - กลียุค: 4541–4542
ปฏิทินโฮโลซีน: 11440
ปฏิทินอิกโบ: 440–441
ปฏิทินอิหร่าน: 818–819
ปฏิทินอิสลาม: 843–844
ปฏิทินญี่ปุ่น: Eikyō 12 (永享１２年)
ปฏิทินจูเช: N/A
ปฏิทินจูเลียน: 1440 MCDXL
ปฏิทินเกาหลี: 3773
ปฏิทินหมินกั๋ว: 472 ก่อน ROC 民前472年
กล่องนี้:  ดู คุย แก้
พุทธศักราช 1983 ใกล้เคียงกับ
เมษายน ค.ศ. 1440 - มีนาคม ค.ศ. 1441
ค.ศ. 1440 เป็นปีอธิกสุรทินที่วันแรกเป็นวันศุกร์ตามปฏิทินจูเลียน
ค.ศ. 1441 เป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันอาทิตย์ตามปฏิทินจูเลียน
มหาศักราช 1362
ปีวอก โทศก จุลศักราช 802 (วันที่ 28 มีนาคม เป็นวันเถลิงศก)
ผู้นำ

อาณาจักรอยุธยา: สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 (พ.ศ. 1967-1991)
อาณาจักรล้านนา: พญาสามฝั่งแกน (พ.ศ. 1945-1984)
เหตุการณ์

เกิดเพลิงไหม้พระราชมนเฑียร