stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เดนนิส ตรีโย

| เดนนิส ตรีโย |
| --- | --- |
Dennis Trillo
เกิด: อาเบลาร์โด เดนนิส โฟลเรนเซียว ตรีโย โฮ  (1981-05-12) พฤษภาคม 12, 1981 (43 ปี) เกซอนซิตี, ฟิลิปปินส์
ศิษย์เก่า: วิทยาลัยมิเรียม
อาชีพ:  นักแสดง  นักร้อง  นายแบบ  ผู้พิธีกรโทรทัศน์ 
ปีปฏิบัติงาน: 2000–ปัจจุบัน
อาเบลาร์โด เดนนิส โฟลเรนเซียว ตรีโย โฮ (ฟิลิปปินส์: Abelardo Dennis Florencio Ho; 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1981 —) เป็นนักแสดงชาวฟิลิปปินส์, นักร้อง และนายแบบ ภาพยนตร์เรื่องแรกของเขาคือ Aishite Imasu (Mahal Kita) 1941 ปัจจุบันเขาเป็นศิลปินของเครือจีเอ็มเอเน็ตเวิร์ก ในปี ค.ศ. 2006 เขาได้รับรางวัลนักแสดงยอดเยี่ยม 3 รางวัล
ผลงาน > โทรทัศน์

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| ปี | เรื่อง | บทบาท | สถานีโทรทัศน์ |
| 2015 | My Faithful Husband | Emman Dela Paz | GMA Network |
| 2015 | Magpakailanman: PO2 Ephraim Mejia Story | 'Bok' | GMA Network |
| 2014 | Hiram Na Alaala | Ivan Legaspi | GMA Network |
| 2014 | Sa Puso ni Dok | Dennis | GMA Network |
| 2013 | My Husband's Lover | Enrico "Eric" Del Mundo | GMA Network |
| 2012 | Temptation Of Wife | Marcel Salcedo | GMA Network |
| 2012 | Biritera | Andrei Marcelino | GMA Network |
| 2012 | Legacy | Young Cesar | GMA Network |
| 2011 | Sinner or Saint | Raul Marcelo | GMA Network |
| 2011 | Maestra | Martin Ortega | GMA Network |
| 2011 | Dwarfina | Lyndon Valencia | GMA Network |
| 2010 | Jillian: Namamasko Po | Danny Evangelista | GMA Network |
| 2010 | Endless Love | Andrew Tantoco | GMA Network |
| 2010 | Sine Novela : Gumapang Ka Sa Lusak | Levi Ramiro | GMA Network |
| 2009 | SRO Cinema Serye: Exchange Gift | Miguel | GMA Network |
| 2009 | StarStruck V | Himself/Host | GMA Network |
| 2009 | Darna | Pancho | GMA Network |
| 2009 | Bubble Gang | Various | GMA Network |
| 2009 | Adik Sa'Yo | Reuben Domingo | GMA Network |
| 2009 | Sugat ng Kahapon | Sonny | GMA Network |
| 2008 | Gagambino | Gambino "Bino" Bayani / Gagambino | GMA Network |
| 2008 | Dear Friend | Edison | GMA Network |
| 2008 | Sine Novela Presents: Magdusa Ka | Rod | GMA Network |
| 2008 | E.S.P. | Jared | GMA Network |
| 2008 | Bubble Gang | Cast Member | GMA Network |
| 2007 | Magpakailanman | Guest Role | GMA Network |
| 2007 | Zaido: Pulis Pangkalawakan | Blue Zaido/Gallian Magdalion | GMA Network |
| 2007 | Sine Novela Presents: Kung Mahawi Man Ang Ulap | Stan Illustre | GMA Network |
| 2007 | Super Twins | Eliseo Castro & Eliazar Vergara | GMA Network |
| 2006 | Now And Forever: Dangal | Adrian Villanueva | GMA Network |
| 2006 | SOP Rules | Co-Host | GMA Network |
| 2006 | Majika | Argo | GMA Network |
| 2006 | Etheria: Ang Ikalimang Kaharian ng Encantadia | Raquim | GMA Network |
| 2005 | Now And Forever: Agos | Danilo Cortez | GMA Network |
| 2005 | Darna | Efren / Lalaking Ahas | GMA Network |
| 2004 | Mulawin | Gabriel | GMA Network |
| 2004 | Love To Love (Season 3): Kissing Beauty | Alfred | GMA Network |
| 2003 | Twin Hearts | Glenn | GMA Network |
| 2002 | Click |  | GMA Network |
| 2001 | Kahit Kailan | Eboy | GMA Network |
| 2001 | Sa Dulo Ng Walang Hanggan | Jojo | ABS-CBN |
| 2000 | Pangako Sa'Yo | Ruel | ABS-CBN |
ผลงาน > ภาพยนตร์

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ปี | เรื่อง | บทบาท |
2015: Felix Manalo
| 2015 | You're Still The One | Jojo |
| 2014 | Shake, Rattle & Roll XV | Henry |
| 2014 | The Janitor | TBD |
| 2012 | Shake, Rattle & Roll 14 | Master Sgt. Martin Barrientos |
| 2012 | Boy Pick-Up: The Movie | Gabbs/Bagwis |
| 2011 | Yesterday, Today, Tomorrow | Derek |
| 2011 | My Neighbor's Wife | Aaron |
| 2011 | Temptation Island | Antonio |
| 2010 | Rosario | Alberto Fernandez |
| 2009 | Mano po 6: A Mother's Love | Daniel Chan |
| 2009 | Astig | Ariel |
| 2009 | Yaya and Angelina: The Spoiled Brat Movie | Yaya's Neighbor (cameo) |
| 2009 | Tarot (movie) | Miguel |
| 2008 | Mag-ingat Ka Sa...Kulam | Paul |
| 2008 | I.T.A.L.Y. | Paolo |
| 2007 | Shake, Rattle and Roll 9 | Jerome |
| 2006 | TxT | Alex |
| 2006 | Pamahiin | Eric |
| 2005 | Blue Moon | Kyle Pineda |
| 2005 | Mulawin:The Movie | Gabriel |
| 2004 | Aishite Imasu 1941: Mahal Kita | Ignacio Basa / Inya Marasigan |
| 2004 | Mano Po 3: My Love | Sigmond Dee |
| 2004 | Luv Text 2 | Lito |
รางวัลและการเสนอชื่อเข้าชิง

| ปี | รางวัล | สาขา |  | ผลรางวัล | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2014 | 27th PMPC Star Awards for TV | Best Drama Actor | My Husband's Lover | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| 2014 | 5th ENPRESS Golden Screen TV Awards | Outstanding Performance by an Actor in a Drama Series | My Husband's Lover | ชนะ |  |
| 2014 | 30th PMPC Star Awards for Movies | Dekada Awards(2003-2014) | — | ชนะ |  |
| 2013 | Golden Screen TV Awards | Outstanding Performance by an Actor in a Drama Series | Sinner or Saint | ชนะ |  |
| 2012 | 28th PMPC Star Awards for Movies | Movie Supporting Actor of the Year | Yesterday, Today, Tomorrow | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| 2007 | Gawad Pasado Awards | Pinakapasadong Aktor | TxT | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| 2006 | 20th PMPC Star Awards for TV | Best Drama Actor | Now and Forever (TV series):Agos (TV series) | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| 2005 | 2nd Golden Screen Entertainment TV Awards | Outstanding Lead Actor in a Drama Series | Darna | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| 2005 | Gawad Urian Awards | Best Supporting Actor | Aishite Imasu 1941: Mahal Kita | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| 2005 | FAMAS Awards | Best Actor | Aishite Imasu 1941: Mahal Kita | ชนะ |  |
| 2005 | FAP Luna Awards | Best Actor | Aishite Imasu 1941: Mahal Kita | ชนะ |  |
| 2005 | Gawad PASADO Awards | PinakaPASADOng Aktor | Aishite Imasu 1941: Mahal Kita | ชนะ |  |
| 2005 | ENPRESS Golden Screen Awards | Breakthrough Performance by an Actor | Aishite Imasu 1941: Mahal Kita | ชนะ |  |
| 2005 | PMPC Star Awards for Movies | Movie  Actor of the Year | Aishite Imasu 1941: Mahal Kita | ชนะ |  |
| 2005 | PMPC Star Awards for Movies | New Movie Actor of the Year | Aishite Imasu 1941: Mahal Kita | ชนะ |  |
| 2005 | Gawad Tanglaw Awards | Best Supporting Actor | Aishite Imasu 1941: Mahal Kita | ชนะ |  |
| 2004 | 15th Young Critics Circle 2004 | Best Performance by Male or Female, Adult or Child, Individual or Ensemble in a Leading or Supporting Role | Aishite Imasu 1941: Mahal Kita | ชนะ |  |
| 2004 | 30th Metro Manila Film Festival | Best Supporting Actor | Aishite Imasu 1941: Mahal Kita | ชนะ |  |
| 2004 | 35th GMMSF Box-Office Entertainment Awards | Most Promising Actor of the Year | — | ชนะ |  |
ผลงานเพลง

| ปี | อัลบั้ม | สังกัด | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2006 | Dennis Trillo | IndiMusic, Universal Records |  |
| 2013 | TomDen | GMA Records | Platinum Award |
แหล่งข้อมูลอื่น

เดนนิส ตรีโย ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
Dennis Trillo - GMA Homepage เก็บถาวร 2008-06-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
แม่นางตะปี

| แม่นางตะปี> ราชินีแห่งวังเหนือแห่งเมาะตะมะ |
| --- | --- |
ดำรงพระยศ: กันยายน 1323 – เมษายน 1330
ก่อนหน้า: ไม่ทราบ
ถัดไป: พระนางตะละชินซอบุต
ราชินีมเหสีแห่งเมาะตะมะ
ดำรงพระยศ: ป. เมษายน 1311 – กันยายน 1323
ก่อนหน้า: ไม่ทราบ
ถัดไป: นางจันทะมังคะละ

ประสูติ: ป. 1290s ราชอาณาจักรสุโขทัย
สวรรคต: 1330? ราชอาณาจักรมอญ (เมาะตะมะ)
คู่อภิเษก: พระเจ้าแสนเมือง (1311–23)   พระเจ้ารามมะไตย (1323–30)
พระราชบุตร: พระยาอายกำกอง   แม่นางโอกัลยาณ์   มิมาสาน   มังลังกา
ราชวงศ์: พระร่วง
พระราชบิดา: พระยาเลอไทย
พระราชมารดา: ไม่ทราบ
ศาสนา: พุทธ นิกายเถรวาท
แม่นางตะปี (พม่า: မေနှင်းထပီ, ออกเสียง: [mè n̥ɪ́ɰ̃ tʰəpì]) พระอัครมเหสีใน พระเจ้าแสนเมือง กษัตริย์องค์ที่ 3 แห่ง อาณาจักรหงสาวดี และเป็นพระมเหสีองค์ที่ 2 ใน พระเจ้ารามมะไตย กษัตริย์องค์ที่ 4 รวมถึงเป็นพระราชมารดาของ พระยาอายกำกอง กษัตริย์องค์ที่ 6
พระนางประสูติเมื่อใดไม่มีหลักฐานเป็นพระราชธิดาของ พระยาเลอไทย กษัตริย์องค์ที่ 4 แห่ง อาณาจักรสุโขทัย ใน ค.ศ. 1311 พระยาเลอไทยได้ส่งพระนางมายัง เมาะตะมะ เพื่ออภิเษกกับพระเจ้าแสนเมืองเมื่อขึ้นสืบราชบัลลังก์ (ขณะนั้นเมาะตะมะยังเป็นประเทศราชของสุโขทัยอยู่นับตั้งแต่สถาปนาอาณาจักร) เมื่อมาถึงเมาะตะมะพระนางได้รับการสถาปนาเป็นพระอัครมเหสีและมีพระประสูติกาลพระราชโอรส-ธิดา 2 พระองค์คือ พระยาอายกำกอง และ แม่นางโอกัลยาณ์ พระเจ้าแสนเมืองได้ประกาศเอกราชจากสุโขทัยพร้อมกับเข้าตี ทวาย และ ตะนาวศรี จากสุโขทัยเมื่อ ค.ศ. 1321
เมื่อพระเจ้าแสนเมืองสวรรคตพระองค์ได้เป็นพระมเหสีพระเจ้ารามมะไตย และมีพระประสูติกาลพระราชโอรส-ธิดา 2 พระองค์คือ มิมาสานและมังลังกา ต่อมาชีปอนและนางจันทะมังคะละได้ยึดราชบัลลังก์แต่ชีปอนก็ถูกจับประหารหลังครองราชย์ได้เพียง 7 วัน พระยาอายกำกองพระโอรสองค์โตของแม่นางตะปีองค์โตจึงขึ้นเป็นกษัตริย์ แต่ก็ครองราชย์ได้เพียง 49 วัน ก็ถูกนางจันทะมังคะละลอบปลงพระชนม์
เอเอชูเย่ไช

พะยี่น หรือ พะรี่น (พม่า: ဖရင်း, มาจากคำว่า เพลง ในภาษาอยุธยา) หรืออาจรู้จักในชื่อ เอเอชูเย่ไช (ဧဧခြူရေးချိုက်) เป็นเพลงพม่าเพลงหนึ่ง จัดอยู่ในกลุ่มเพลงสำเนียงอยุธยา (​ယိုးဒယားသီချင်း) ซึ่งชาวพม่าให้การยอมรับว่าเป็นเพลงอยุธยามาแต่ดั้งเดิม รวมทั้งมีเนื้อเพลงเป็นภาษาไทยสมัยอยุธยา อย่างไรก็ตามเนื้อร้องดังกล่าวได้รับการถ่ายทอดสู่ชาวพม่าในรูปแบบมุขปาฐะ ทำให้ปัจจุบันนี้ทั้งชาวไทยและพม่าเองไม่สามารถเข้าใจเนื้อหาและความหมายของเพลงนี้ได้เลย ในเวลาต่อมาอูซะ เจ้าเมืองมยะวดี ได้แต่งเนื้อร้องเป็นพม่าใหม่ แต่ยังคงทำนองเพลงอย่างอยุธยาไว้ดังเดิม
เนื้อเพลง

| อักษรพม่า | อักษรโรมัน | อักษรไทย | ถอดคำร้อง | เทียบ ฉุยฉาย และ แม่ศรี |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ဧဧခြူရေးချိုက် ကျပါ ရာနော ကောလော ဟေဟေရိုင် ယဉ်ရာယိုင် ကလိုင် ချာဟေး ပါဟေးဝါ ကွတ်ကာယွန်းရာ လွန်းခွတ်ရာ ဗွေတာရပိုက် တျာတျာယိမ်း ယိမ်းယိုင်ယိုင် ကျောက် ဖွဲ့လောဟေ တျာတျာယိမ်းယိုင်ယိုင် မယ်ဆီရေ မယ်ဆီ ဆံခါ နောမြနားမော ဝမ်းကောဝမ်းတွေးတာရပိုတ ဘွေကြရံဝိုက် တျာတျာ ဒိန်းဒိန်း နာနာ | ei ei chu yei chai ja pai ya nor kor lor hei hei rai yin ya yai klai za hei pa hei wa gairwa ka yun ya lun khairwa ya pawei ta ya bai thaya thaya yin yin yai yai chock paweilerhei thaya thaya yin yai yai mair zee yei mair zee zung kha nor mayor na mor wan kor wan thawei ta yabai pawei jara wai thya thay tin tin na na | เอเอชูเย่ไช จะปา ยานอ กอลอ เฮเฮไยง์ ยีนยาไยง์ กะไลง์ ชาเฮ่ ปาเฮ่วา กุกายู่นยา ลู่นคุยา บเวตายะไป ตยา-ตยาเย่น เย่นไยง์ไยง์ เชาะ พแหว่ลอเฮ ตยา-ตยาเย่นไยง์ไยง์ แมซีเย แมซี ซานคา นอ-มยะน่ามอ ว่านกอว่าน-ตเว่ตายะไป บเวจะยานไว ตยา-ตยา เด้นเด้น นานา | เอย ฉุยฉาย จะไปไหนหน่อย ก็ลอยชาย เยื้องย่างกราย จะ (เอย) ไป (เอย) มา ? ? ? ? ? ? แม่ศรีเอย แม่ศรีสังขา (หรือ แม่ศรีแสนคม) หนอแม่หน้ามน วันใดก็วันใด ? ? | ฉุยฉายเอย จะไปไหนหน่อยเจ้าก็ลอยชาย เยื้องย่างเจ้าช่างกราย หล่อนไม่เคยพบชายนักเลงเจ้าชู้ จะเข้าไปเกี้ยวแม่ทรามสงวน เจ้าช่างกระบวนหนักหนาอยู่ ฉุยฉายเอย จะไปไหนนิดเจ้าก็กรีดกราย เยื้องย่างเจ้าช่างกราย หล่อนมิเคยพบชายนักเลงเก่งแท้ จะเข้าไปเกี้ยวแม่ทรามสงวน เจ้าช่างกระบวนเสียจริงเจียวแม่ ยักษีเอย ยักษีโสภณ เจ้าช่างแต่งตน เลิศล้นหนักหนา ห้อยไหล่แดงฉาด งามบาดนัยน์ตา ช่างงามสง่า จริงยักษีเอย |

วงดนตรีและนักแสดงยามะซะตอช่วงศตวรรษที่ 19
เย้า

| 瑶族 |
| --- | --- |
ชาวเมี่ยนในประเทศจีน เมื่อ พ.ศ. 2549
ประชากรทั้งหมด
กว่า 3,500,000 คน
ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ
 จีน: 2,637,421 คน (พ.ศ. 2543)
 เวียดนาม: 891,151 คน (พ.ศ. 2562)
 สหรัฐ: 50,000 คน (พ.ศ. 2555)
 ไทย: 48,357 คน (พ.ศ. 2540)
ภาษา
กลุ่มภาษาเมี่ยน · ลาเจีย · จีนกลาง · เวียดนาม
ศาสนา
ศาสนาชาวบ้านเย้า และศาสนาพุทธ
กลุ่มชาติพันธุ์ที่เกี่ยวข้อง
ม้ง 
เย้า (จีนตัวย่อ: 瑶族; จีนตัวเต็ม: 瑤族; พินอิน: Yáozú; เวียดนาม: người Dao) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นชาติพันธุ์ที่ได้รับการรับรองจากรัฐบาลจีนและเวียดนาม จากการสำรวจสำมะโนครัวประชากรจีนเมื่อ พ.ศ. 2543 พบว่ามีชาวเย้าจำนวน 2,637,421 คน ส่วนการสำรวจสำมะโนครัวประชากรเวียดนาม พ.ศ. 2562 พบว่ามีชาวเย้าจำนวน 891,151 คน และในประเทศไทยมีการสำรวจโดยกองสงเคราะห์ชาวเขา กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม พ.ศ. 2540 พบว่ามีชาวเย้าจำนวน 48,357 คน
ในประเทศไทย ชาวเย้าส่วนใหญ่เป็นกลุ่ม อิ้วเมี่ยน ซึ่งเป็นกลุ่มย่อยหนึ่งของชาวเย้า
ประวัติ

ต้นกำเนิดของชาวเย้า สามารถสืบไปได้ถึง 2,000 ปีก่อนที่มณฑลหูหนาน ชาวเย้าและชาวม้งร่วมกันก่อกบฏเหมียวเพื่อต่อต้านราชวงศ์หมิง เมื่อคราวที่ชาวฮั่นขยายตัวลงทางตนใต้ของแผ่นดินจีน ชาวเย้าถอยร่นไปทางเหนือแถบที่ราบสูงระหว่างหูหนานกับกุ้ยโจว ไปทางใต้แถบกวางตุ้งและกว่างซี และทางตะวันออกในยูนนาน ราว พ.ศ. 2433 รัฐบาลของกวางตุ้งขับไล่ชาวเย้าที่ตั้งถิ่นฐานแถบตะวันออกเฉียงเหนือของมณฑล
ในช่วงสงครามกลางเมืองลาว ชาวเย้าในลาวมีความสัมพันธ์อันดีกับสหรัฐ จนได้รับสมญาว่า "กองกำลังพันธมิตรทรงประสิทธิภาพ" (efficient friendly force) พวกเขาสนับสนุนรัฐบาลเวียดนามใต้และต่อต้านคอมมิวนิสต์ ทว่าความสัมพันธ์นี้ทำให้รัฐบาลคอมมิวนิสต์ลาวมุ่งเป้าโจมตีไปที่ชาวเย้าเพื่อล้างแค้นหลังสิ้นสงคราม ทำให้ชนเผ่าต่าง ๆ ในลาวอพยพลี้ภัยเข้าสู่ประเทศไทยมากขึ้น หลังชาวเย้าได้รับสถานะผู้ลี้ภัยจากรัฐบาลไทย และได้รับการช่วยเหลือจากองค์การสหประชาชาติ ทำให้ชาวเย้าอพยพไปยังสหรัฐ โดยมากอาศัยอยู่แถบรัฐแคลิฟอร์เนีย โอเรกอน และวอชิงตัน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นกลุ่มอิ้วเมี่ยน
ภาษา

ชาวเย้าแบ่งกลุ่มตามการใช้ภาษา ดังนี้
กลุ่มภาษาเมี่ยน-จิน
ภาษาอิ้วเมี่ยน (Iu Mien) มีผู้ใช้จำนวน 2,172,000 คน แบ่งเป็นในประเทศจีน 1,699,750 คน, ประเทศเวียดนาม 350,000 คน, สหรัฐ 60,000 คน, ประเทศไทย 40,000 คน, ประเทศลาว 20,250 คน และประเทศฝรั่งเศส 2,000 คน
ภาษากิมมุน (Kim Mun) หรือ แลนแตน มีผู้ใช้มากกว่า 300,000 คน ในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง มณฑลหูหนาน มณฑลไหหลำของจีน และจังหวัดหล่าวกายของเวียดนาม
ภาษาเบียวมอน (Biao Mon) มีผู้ใช้ 20,000 คน ในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงของจีน
ภาษาเจามิน (Dzao Min) มีผู้ใช้จำนวน 60,000 คน ในมณฑลกวางตุ้งและมณฑลหูหนานของจีน
ภาษาเบียวมิน (Biao Min) มีผู้ใช้จำนวน 43,000 คน ในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง และมณฑลหูหนานของจีน
นอกจากนี้ชาวเย้าบางส่วนใช้ภาษาในกลุ่มภาษาม้งซึ่งใกล้เคียงกัน, ภาษาลาเจียซึ่งอยู่ในตระกูลภาษาขร้า-ไท และจำนวนหนึ่งพูดภาษาจีนสำเนียงถิ่นอีกจำนวน 500,000 คน
ทั้งนี้ชาวเย้าส่วนใหญ่จะเป็นกลุ่มอิ้วเมี่ยน กระจายตัวอยู่ในทางตอนบนภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คิดเป็นร้อยละ 80-85 จากทั้งหมดสี่กลุ่ม โดยชาวเย้าในไทยและสหรัฐเป็นกลุ่มอิ้วเมี่ยน พวกเขาพยายามเสนอตัวตนในผู้คนในสังคมรู้จักในนาม อิ้วเมี่ยน หรือ เมี่ยน มากกว่าเย้า ในประเทศลาวกลุ่มอิ้วเมี่ยนจะอาศัยอยู่บนที่สูง ขณะที่กลุ่มกิมมุน (หรือแลนแตน) จะอยู่ที่ราบ ขณะที่ชาวเย้าในมณฑลไหหลำจำนวน 61,000 คน เป็นกลุ่มกิมมุนทั้งหมด และมีชาวกิมมุนจำนวน 139,000 คน กระจายตัวในเขตปกครองตนเองกว่างซีและมณฑลยูนนาน ส่วนชาวกิมมุนในลาวและเวียดนาม มีจำนวนราว 174,500 คน
ศาสนา

ชาวเย้าเคารพบูชาดวงพระวิญญาณของพระเจ้าผินหวาง หรือเปี้ยนฮู่ง ซึ่งชาวเย้านับถือว่าเป็นผู้ให้กำเนิดชาติพันธุ์ของตน ชาวเย้าจะบูชาวิญญาณของบรรพบุรุษในสี่รุ่นเท่านั้น เพราะเชื่อว่าวิญญาณของบรรพชนซึ่งสิงสถิตอยู่บนสวรรค์จะปกปักลูกหลานของตน โดนจะตั้งหิ้งบูชาไว้ทุกบ้าน มีเทพยดาชั้นสูงคอยดูแลมนุษย์ในกรณีที่วิญญาณบรรพชนช่วยเหลือไม่ได้ และเทพารักษ์สิงสถิตอยู่ตามสถานที่ต่าง ๆ เช่น ภูเขา หนองน้ำ หรือจอมปลวก เป็นต้น โดนจะมีการเซ่นสรวงกันตามประเพณี นอกจากนี้ยังมีความเชื่อเรื่อง ขวัญ ฤกษ์ยาม และการทำนาย โดยได้รับอิทธิพลอย่างจากลัทธิเต๋ามาแต่บรรพกาล มีการผสานความเชื่อของลัทธิเต๋า ผูกเข้ากับความเชื่อชาวบ้านเย้า และความเชื่อจากศาสนาพุทธบางประการเข้ามา ทำให้ศาสนาชาวบ้านเย้า มีความคล้ายคลึงและใกล้เคียงกับศาสนาชาวบ้านจีนอย่างมาก มีนักวิชาการระบุว่าศาสนาชาวบ้านเย้าได้รับอิทธิพลจากศาสนาพุทธอย่างมาก Zhang Youjun นักวิชาการชาวจีนระบุว่า "แม้พิธีกรรมของเย้าจะแสดงถึงอิทธิพลทางศาสนาพุทธ แต่ชาวเย้าไม่เชื่อในศาสนาพุทธเลย พวกเขานับถือลัทธิเต๋าอย่างเหนียวแน่น"
ในประเทศไทย ชาวเย้าส่วนใหญ่นับถือศาสนาชาวบ้านเย้า ช่วงแรกพวกเขาได้รับอิทธิพลทางศาสนาพุทธเพราะคนรุ่นก่อนนิยมบวชเรียนที่วัด มักทำกิจกรรมทางศาสนาพุทธในสังคมเมืองร่วมกับพุทธศาสนิกชนพื้นราบ แต่หากกลับมาที่บ้านพวกเขายังคงบูชาผีบรรพชนเช่นเดิม บางส่วนที่เปลี่ยนไปนับถือศาสนาคริสต์หรืออิสลามก็จะละทิ้งการบูชาผี แต่กระนั้นแม้จะมีความเชื่อต่างกัน พวกเขาก็สามารถอยู่ร่วมกันได้ โดยกลุ่มที่ไม่ได้นับถือผีแล้วยังมาช่วยจัดงานทำบุญเลี้ยงผีในโอกาสสำคัญต่าง ๆ เช่นเดิม
หมวกของนักบวชเต๋าชาวเย้า ทำขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19
เพลงชาติโอมาน

| คำแปล: เพลงสรรเสริญสุลต่าน |
| --- | --- |
نشيد السلام السلطاني
เพลงชาติของ โอมาน
เนื้อร้อง: Rashid bin Uzayyiz Al Khusaidi (1970) Haitham bin Tariq al Said (เขียนบทที่สองใหม่) (2020)
ทำนอง: เจมส์ เฟรเดอริก มิลล์ส, ค.ศ. 1932
รับไปใช้: 23 กรกฎาคม 1970; 54 ปีก่อน (1970-07-23)

ตัวอย่างเสียง
อัสซะลามุสซุลฏอนี บรรเลงโดย U.S. Navy Bandไฟล์ ช่วยเหลือ
 
เดิมทีเพลงชาตินี้อุทิศแด่กอบูส บิน ซะอีด อัสซะอีด (1940–2020) สุลต่านแห่งโอมาน
"อัสซะลามุสซุลฏอนี" (อาหรับ: السلام السلطاني; แปลว่า "เพลงสรรเสริญสุลต่าน") เป็นเพลงชาติของประเทศโอมาน เดิมทีบทเพลงนี้อุทิศแด่กอบูส บิน ซะอีด อัสซะอีด (1940–2020) อดีตสุลต่านโอมาน
ประวัติ

"อัสซะลามุสซุลฏอนี" ประพันธ์โดยนักกวีชื่อ Rashid bin Uzayyiz Al Khusaidi ส่วนทำนองประพันธ์ขึ้นตามคำร้องขอของรัฐบาลมัสกัต โดยเจมส์ เฟรเดอริก มิลส์ ชาวอังกฤษ ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1932
จากนั้นใน ค.ศ. 1970 มีการดัดแปลงเนื้อร้องประพันธ์โดยนักกวีชื่อฮาฟิซ เบ็น-ซาเเลม อัสซัยล์ อัลกาซานี (Ħafiẓ ben-Sâlem as-Sayl al-Gasâni) ที่ปรึกษาของอดีตสุลต่านโอมาน กอบูส บิน ซะอีด ทำนองนี้ประพันธ์โดยนักดนตรีชาวอียิปต์ มุฮัมมัด อับดุลวะฮ์ฮาบ
เนื้อร้อง > เนื้อร้องปัจจุบัน

| ภาษาอาหรับ | ถอดเป็นอักษรโรมัน | ถอดเสียงสัทอักษรสากล | แปลภาษาไทย |
| --- | --- | --- | --- |
| يا ربنا احفظ لنا جلالة السلطان  والشعب في الأوطان  بالعز و الأمان  𝄇 وليدم مؤيدا  عاهلا ممجدا  بالنفوس يفتدى 𝄆    يا عمان نحن من عهد النبي  أوفياء من كرام العربي  فارتقي هام السماء  واملئي الكونَ ضياء  واسعدي وانعمي بالرخاء | Yâ rabbanâ ʾaħfaẓ lanâ jalâlat as-Solṭân  Wa-š-šaʿba fi-l-ʾawṭân  Be-l-ʿezze wa-l-ʾamân  𝄆 Wa-l-yadom moʾayadâ,  ʿÂhelân momajjadâ;  Be-n-nofuse yoftadâ. 𝄇    Yâ ʿOmân, naħno men ʿahd en-Nabi  ʾAwfiyâʾ men kerâme l-ʿArabi.  Fârtaqi hâm as-samâʾ  Wa-emlaʾi l-kawna ḍiyâʾ  Wa-s-saʿdi wa-n-naʿmi be-r-raxâʾ. | [jɑː rɑb.bæ.næː ʔæħ.fɑðˤ læ.næː d͡ʒæ.læː.læt æs.sʊl.tˤɑːn]  [wæ‿ʃ.ʃɑʕ.bæ fɪ‿l.ʔɑw.tˤɑːn]  [bɪ‿l.ʕɪz.zi wæ‿l.ʔæ.mæːn]  𝄆 [wæ‿l.jæ.dʊm mʊ.ʔæ.jæ.dæː]  [ʕɑː.hi.læːn mʊ.mæd.d͡ʒæ.dæː]  [bɪ‿n.nʊ.fuː.si jʊf.tæ.dæː] 𝄇    [jæː ʕʊ.mæːn | nɑħ.nʊ mɪn ʕɑhd ɪn.næ.biː]  [ʔɑw.fiː.jæʔ mɪn ki.rɑː.mɪ‿l.ʕɑ.rɑ.biː]  [fɑːr.tɑ.qɪː hæːm æs.sæ.mæːʔ]  [wɑ‿(ɪ)m.læʔ.ɪː‿l.kɑw.nɑ‿ðˤ.ðˤɪː.jæːʔ]  [wæ‿s.sɑʕ.diː wæ‿n.nɑʕ.miː bɪ‿r.rɑ.xɑːʔ] | โอ้ พระเป็นเจ้า โปรดคุ้มครององค์สุลต่าน  และประชาชนในแผ่นดินของเรา  ด้วยเกียรติศักดิ์และสันติภาพ  𝄆 จงมีพระชนม์ยืนยาว พระพลานามัยสมบูรณ์ และได้รับการคุ้มครอง  เราขอสรรเสริญต่อความเป็นองค์พระประมุข  เราจะภักดียอมพลีชีพแด่พระองค์  𝄇    โอ้ โอมาน นับแต่กาลแห่งศาสดาพยากรณ์  ผู้อุทิศตัวอยู่ท่ามกลางชาวอาหรับผู้ทรงเกียรติยิ่ง  ดังนั้นจงยกขึ้นสู่ปลายสุดของชั้นฟ้า  เติมเต็มจักรวาลด้วยแสงสว่าง  มีความสุขและใช้ชีวิตอย่างมีความสุข |
เนื้อร้อง > เนื้อร้องก่อนหน้า (รัชสมัยกอบูส)

ใน ค.ศ. 2020 สมเด็จพระราชาธิบดีสุลต่านฮัยษัม บิน ฏอริก อัสซะอีดทรงออกพระราชกฤษฎีกาถอดพระนามสุลต่านกอบูส บิน ซะอีด ผู้ปกครองก่อนหน้า ออกจากเพลงชาติ
| ภาษาอาหรับ | ถอดเป็นอักษรโรมัน | ถอดเสียงสัทอักษรสากล | แปลภาษาไทย |
| --- | --- | --- | --- |
| يا عمان نحن من عهد النبي  أوفياء من كرام العربي  ابشري قابوس جاء  فلتباركه السماء  واسعدي ولتقيه بالدعاء | Yâ ʿOmân, naħno men ʿahd en-Nabi  ʾAwfiyâʾ men kerâme l-ʿArabi.  Abšeri Qâbusu jâʾ  Faltobârakho s-samâʾ  Wa-s-saʿdi wa-l-taqih be-d-doʿâʾ. | [jæː ʕʊ.mæːn | nɑħ.nʊ mɪn ʕɑhd ɪn.næ.biː]  [ʔɑw.fiː.jæʔ mɪn ki.rɑː.mɪ‿l.ʕɑ.rɑ.biː]  [æb.ʃɪ.rɪː qɑː.buː.su d͡ʒæːʔ]  [fæl.tʊ.bæː.rɑk.hʊ‿s.sæ.mæːʔ]  [wæ‿s.sɑʕ.diː wæ‿l.tɑ.qɪːh bɪ‿d.dʊ.ʕæːʔ] | โอ้ โอมาน นับแต่กาลแห่งศาสดาพยากรณ์  เราคือผู้อุทิศตัวอยู่ท่ามกลางชาวอาหรับผู้ทรงเกียรติยิ่ง  จงสุขเกษมเถิด! กอบูสเสด็จมาแล้ว  ขอสวรรค์ให้พรแก่พระองค์  จงยินดีและยกย่องพระองค์ให้ทรงชี้นำคำอธิษฐานของเราด้วยเถิด |
แหล่งข้อมูลอื่น

Oman: Nashid as-Salaam as-Sultani – Audio of the national anthem of Oman, with information and lyrics (archive link)
Vocal version of "Nashid as-Salaam as-Sultani" in MP3
แม่น้ำสะโตง

| แม่น้ำสะโตง |
| --- | --- |
แม่น้ำสะโตงใกล้ ปยี่นมะน่า
ชื่อท้องถิ่น: စစ်တောင်းမြစ် (พม่า)
ที่ตั้ง
ประเทศ: ภาคพะโค, ประเทศพม่า
ลักษณะทางกายภาพ

ต้นน้ำ:  
 • ตำแหน่ง: เทือกเขาชาน
 
ปากน้ำ:  
 • ตำแหน่ง: อ่าวเมาะตะมะ, ทะเลอันดามัน
 • พิกัด: 16°57′54″N 96°59′15″E﻿ / ﻿16.96500°N 96.98750°E﻿ / 16.96500; 96.98750
 • ระดับความสูง: 0 m (0 ft)
ความยาว: 420 กิโลเมตร (260 ไมล์)

อัตราการไหล:  
 • เฉลี่ย: 1,542 m3/s (54,500 cu ft/s)
 
แม่น้ำสะโตง หรือ แม่น้ำซิตอง (อังกฤษ: Sittoung River, พม่า: စစ်တောင်းမြစ်) เป็นแม่น้ำในประเทศพม่ามีความยาว 420 กิโลเมตร เป็นเส้นแบ่งเขตแดนระหว่างภาคพะโคกับรัฐมอญ
แม่น้ำสะโตงเป็นแม่น้ำสายใหญ่ที่เมื่อถึงฤดูน้ำหลาก ความกว้างจากฝั่งหนึ่งไปยังอีกฝั่งหนึ่งอาจกว้างได้ถึง 3 กิโลเมตร มีความสำคัญในประวัติศาสตร์ไทยเมื่อครั้งที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราช เสด็จหลบหนีกองทัพพม่าของพระมหาอุปราชมังสามเกียด พระองค์ได้หลบหนีข้ามพ้นมาและได้แสดงวีรกรรมยิงพระแสงปืนข้ามลำน้ำสะโตง คือ ยิงปืนคาบศิลาจากอีกฝั่งของแม่น้ำถูกแม่ทัพพม่า ชื่อ สุรกรรมา เสียชีวิตคาคอช้าง เมื่อปี พ.ศ. 2127 ซึ่งต่อมาพระแสงปืนกระบอกนี้ได้ถูกขนามนามว่า "พระแสงปืนต้นข้ามแม่น้ำสะโตง"
แม่น้ำอัตตรัน

สะพานอัตตรัน ใกล้มอละมไยน์
แม่น้ำอัตตรัน (พม่า: အတ္တရံမြစ်) เป็นแม่น้ำสายหนึ่งในประเทศพม่า (ส่วนใหญ่ของลำน้ำ) และประเทศไทย (ต้นน้ำ) ในประเทศไทยมักเรียก แม่น้ำกษัตริย์ บรรจบเข้ากับแม่น้ำไจและแม่น้ำสาละวิน ใกล้เมืองมอละมไยน์ ลำน้ำสาขาหลักของแม่น้ำอัตตรันคือแม่น้ำซะมี แม่น้ำอัตตรันและแม่น้ำสาขาเริ่มต้นใกล้ชายแดนไทย–พม่า แล้วไหลไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ
ปลาหลายชนิดที่บางครั้งพบเห็นในการค้าขายสำหรับตู้ปลานั้น มีถิ่นกำเนิดในลุ่มแม่น้ำอัตตรัน เช่น ปลาหมูลายเมฆ (Botia kubotai), ปลาแป้นหัวโหนก (Parambassis pulcinella), ปลาซิวตาเขียว (Microdevario kubotai)
เมียะนานหน่วย

| เมียะนานหน่วย |
| --- | --- |
รูปเคารพของเมียะนานหน่วย
เกิด: 22 ธันวาคม ค.ศ. 1897(1897-12-22) โม่โกะ บริติชเบอร์มา
เสียชีวิต: กุมภาพันธ์ 1956 (อายุ 49 ปี) โม่โกะ ประเทศพม่า
สัญชาติ: พม่า
ชื่ออื่น: อะมาดอว์เมียะ, เมียะนานหน่วย
มีชื่อเสียงจาก: ในฐานะนาคผู้พิทักษ์เจดีย์
เทพกระซิบ หรือ เมียนน่าน-นแว (พม่า: မြနန်းနွယ်; หรือบางทีนิยมเรียกในไทยว่า เมียะนานหน่วย; แปลว่า "เทวดากระซิบ") หรือชื่ออื่น ๆ เช่น ไตน่านชีน (သိုက်နန်းရှင်, แปลว่า "ผู้พิทักษ์สมบัติ") และ อะมาดอว์เมียะ เป็นนะพม่า นาคผู้พิทักษ์เจดีย์โบตะทองในย่างกุ้ง
ช่วงชีวิต

เมียะนานหน่วยเกิดเมื่อ 22 ธันวาคม 1897 ในเมืองโม่โกะ บริติชเบอร์มา เธอเป็นผู้สืบเชื้อสายมาจากเจ้าฟ้าองค์หนึ่ง เมียะไม่ทานเนื้อสัตว์เลยตั้งแต่อายุยังน้อย ในปี 1942 เมียะฝันเห็นชายชราห่มผ้าขาวมาบอกให้เธอย้ายไปอยู่ย่างกุ้งเพื่อบวชเป็นชี (บ้างว่าสานต่อภารกิจทางศาสนา) เธอจึงย้ายไปอาศัยอยู่ไม่ไกลจากเจดีย์โบตะทอง ที่ซึ่งเธอเดินทางไปสักการะเป็นประจำทุกวัน เธอชอบสวมเครื่องแต่งกายสีเขียวจนเป็นที่เรียกกันว่า "เจ้าหญิงเขียว" เธอมีบทบาททางศาสนาอย่างมาก รวมถึงมีส่วนช่วยก่อสร้างเจดีย์โบตะทองขึ้นใหม่หลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง
บางส่วนเชื่อว่าเธอเป็นธิดาของพญานาค
ยกขึ้นเป็นเทพเจ้า

เมียะเสียชีวิตในโม่โกะในเดือนกุมภาพันธ์ 1956 ด้วยอาการแทรกซ้อนจากหอบหืดเรื้อรัง ในปี 1957 หลังเธอเสียชีวิต เธอได้รับการเคารพบูชาในฐานะเทวดา กระทั่งปี 1990 ได้มีผู้ตั้งศาลบูชาเธอภายในเจดีย์โบตะทอง นับจากนั้นมาเธอได้รับการเคารพบูชาและมีผู้เดินทางเข้ามากราบไหว้ขอพรอย่างไม่ขาดสาย เมียะนานหน่วยเป็นที่นิยมในการขอพรให้คุ้มครองพี่สาวหรือน้องสาวของบุคคลนั้น
ศาลเมียะนานหน่วย

ศาลเมียะนานหน่วยในย่างกุ้งมีผู้เดินทางเข้ามาสักการะราว 700 คนต่อวัน และอาจสูงถึง 1,000 ถึง 3,000 คนต่อวันหยุดสุดสัปดาห์ ในจำนวนนี้มีไม่น้อยที่เป็นชาวไทย เมียะเป็นที่รู้จักมากในประเทศไทยหลังมีรายการโทรทัศน์ถ่ายทอดเรื่องราวของเมียะ
เผด็จการและผู้นำพม่า ต้านชเว เคยสั่งให้ทหารมัดมือมัดเท้าของรูปปั้นเมียะในศาล เป็นที่เล่าลือกันว่าเมียะไปเข้าฝันของต้านชเวให้หยุดกดขี่ประชาชนพม่า ต้านชเวเป็นผู้นำที่มีความเชื่อเรื่องดวงและสิ่งศักดิ์สิทธิ์สูงมาก จึงเห็นฝันนี้ว่าเป็นลางไม่ดีและสั่งให้ทหารจัดการมัดตัวรูปเคารพของเมียะไว้
ดูเพิ่ม

เจดีย์โบตะทอง
ศาลเมียะนานหน่วย ตรงข้ามเจดีย์โบตะทอง