ฉันท์
ฉันท์ประดิษฐ์ขึ้นใหม่ > ฉันท์ที่ประดิษฐ์ใหม่จากแหล่งที่มาอื่น

พระราชวรวงศ์เธอกรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ หรือ น.ม.ส. ทรงประดิษฐ์ฉันท์ ๓ ชนิด คือ สยามรัตนฉันท์ , สยามวิเชียรฉันท์ และ สยามมณีฉันท์ จาก อินเมโมเรียม ของ อังกฤษ โดยดัดแปลงสัมผัสให้แตกต่างกัน (ภายหลังมีการค้นพบว่า สยามมณีฉันท์ พ้องกับ ประมาณิกาฉันท์ ในตำราฉันโทมัญชรี ซึ่งมีมากว่า ๑,๐๐๐ ปีแล้ว)
ตัวอย่าง สยามมณีฉันท์ 8 (สัมผัสแบบกลอนสุภาพ)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ชโยสยาม ณ ยามจะรุ่น |  | สยามดรุณจะเร็วเจริญ |
| ณ คราวจะเรียนก็เพียรจะเพลิน |  | ฤ ใครจะเกินสยามดรุณฯ |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| กุมาระไทยไฉนจะหลง |  | จะลืมพระองคะทรงสกุล |
| ยามะรัฐอุบัติเพราะบุญ |  | พระเดชพระคุณพระราชะวงศฯ |
สุภร ผลชีวิน ประดิษฐ์ฉันใหม่ ๒ ชนิด คือ เปษณนาทฉันท์ จากเสียงครกกระเดื่องตำข้าว และ มุทิงคนาทฉันท์ จากเสียงจังหวะตะโพนประกอบการรำโทน
ตัวอย่าง เปษณนาทฉันท์ 16 (สัมผัสแบบกลอนสุภาพ)
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ณยามสายัณห์ตะวันย้อยต่ำ |  | เถอะเร่งเท้าตำจะค่ำแล้วหนอ |
| ตะแล้กแต้กแต้กจะแหลกแล้วพ่อ |  | กระด้งเขารอจะขอรับไป |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| บุรุษรอทีสตีเร่งเท้า |  | บุรุษยั่วเย้ากระเซ้าเสียงใส |
| กระเดื่องตำข้าวก็กราวเสียงไกล |  | สนุกน้ำใจสมัยราตรี |
พันโท สุจิต ศิกษมัต ประดิษฐ์ พิบูลรัชนีฉันท์ เพื่อสดุดีจอมพล แปลก พิบูลสงคราม นางสาวจิรา จันทรานนท์นัยวินิจ นำไปแต่งเผยแพร่ในนามปากกา จิราจันท์
ตัวอย่าง พิบูลรัชนีฉันท์
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| โอ้องค์พระทรงสมญา |  | "ปิยมหาจุฬาลงกรณ์" |
| ไทยสามิภักดิ์ภูธร |  | หทยเทอดพระเลิศเลอธรรม์ |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| แสงสูริย์จรูญจำรัส |  | รพิประภัสสร์ก็เพียงกลางวัน |
| แสงโสมชโลมแหล่งสรรพ์ |  | ภพอร่ามก็ยามกลางคืน |
ถวัลย์ นวลักษณ์กวี ประดิษฐ์ฉันท์ 3 ชนิด คือ ภูมิพลอดุลยเดชฉันท์ และ วชิราโสมสวลีฉันท์ โดยกำหนดครุลหุจากชื่อฉันท์ โดยได้รับพระบรมราชานุญาต ส่วน ฉันท์ 20 เป็นการประดิษฐ์ถวายสมเด็จพระบรมราชินีนาถอลิซาเบธที่ 2 แห่งราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ คราวเสด็จเยือนประเทศไทย พ.ศ. 2515
ตัวอย่าง ภูมิพลอดุลยเดชฉันท์
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| รวมปฐมพระจักริวงศ์ |  | วีระทรงบำราบอมิตร |
| เบญจมงค์วรงค์มหิทธิ์ |  | ปิยะราชผนิตสยาม |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ดั่งพระเนาวมงค์พระนาม |  | ไท้พระภัทร "ภูมิพลฯ" |
| ครบฉนำเฉลิมพระชนม์ |  | ปกประชาพิเศษพิชัย |
เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ประดิษฐ์ รพีพัฒน์ฉันท์ 6 โดยกำหนดครุลหุจากพระนามวรรคแรกของพระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์ ตัวอย่าง
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| รพีพัฒนศักดิ์ |  | พระเอกอัครคุณ |
| อร่ามเรือง ณ อรุณ |  | สถิตทอนิติธรรม |
ชยศรี สุนทรพิพิธ ชาลี ประดิษฐ์ฉันท์ใหม่ คือ ชยสุนทรฉันท์ 23 ตัวอย่าง
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ละครวิทยุ |  | ประลุวิทยานันท์ |
| กระแสส่งนภาพลัน |  | ระกะสายกระจายเสียง |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| มิเปลืองฉากธนะ |  | ผิแสดงก็สรรเพียง |
| ประโลมโลกนิยายเรียง |  | รจเรขรำพันครวญ |
พันเอก ชัยวิทย์ ชยาภินันท์ ได้ประดิษฐ์ กลาโหมกีรติฉันท์ 12 ใน กลาโหมคำฉันท์ เมื่อ พ.ศ. 2552 ตัวอย่าง
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| สยามชาติเจริญรุ่ง |  | คติมุ่งจรุงมั่น |
| วิบูลย์สุขขจายครัน |  | ศุภนันทนาการ |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ผดุงกิจการแผ้ว |  | ก่อทแกล้ววิวัฒน์งาน |
| สฤษฎีวิถีภาร |  | ฐิติสานลุมั่นคง |
พรหมเทพ ชัยกิตติวณิชย์ ประดิษฐ์ฉันท์ใหม่ คือ สุริยดิลกฉันท์ เมื่อ 2 เมษายน พ.ศ. 2558 โดยผสมผสานวสันตดิลกฉันท์กับกลอนวะกะหรือทังกะของญี่ปุ่น กล่าวคือ สองวรรคสุดท้ายจบคล้ายกลอนทังกะ แต่ใช้จำนวนพยางค์ 8 พยางค์ให้เท่ากับวรรคแรกของวสันตดิลกฉันท์ ในขณะที่ในกลอนทังกะ 2 วรรคสุดท้ายมีจำนวนพยางค์วรรคละ 7 พยางค์ญี่ปุ่น ตัวอย่าง
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ในศุภวารติถิมาส |  | นรราษฏร์ก็จงรัก |
| แต่งปาฏลีสตุติภัก |  | ดิเฉลิมพระชนมา |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| องค์เทพรัตนสุดา |  | พรมังคลาฐิตะนิรันดร์ |

ภูวรินทร์ กนกพรไพบูลย์ ประดิษฐ์ฉันท์ใหม่ คือ ภูวรอินทรฉันท์ ๑๖ เป็นฉันท์ที่มีรากฐานมาจากอินทรวิเชียรฉันท์ ๑๑ และมีจำนวนคำเหมือนกลอน ๘ โดยที่ ๑ บท มี ๔ วรรค และในแต่ล่ะวรรคมี ๘ คำ โดยที่วรรคแรกของภูวรอินทรฉันท์จะนำวรรคที่ ๑ ของอินทรวิเชียรฉันท์มา และนำ ๓ คำแรกของวรรคที่สองมาต่อท้าย และวรรคที่สองของภูวรอินทรฉันท์จะนำวรรคที่ ๑ ของอินทรวิเชียรฉันท์มาและนำ ๓ คำสุดท้ายของวรรคที่สองมาต่อท้าย ส่วนวรรคที่ ๓ และ ๔ จะเหมือนกับวรรคที่ ๑ และ ๒ ตามลำดับ ใน ๑ บท
ตัวอย่าง
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| แก้วกัลยาสวยบริสุทธิ์ |  | ความงามฤดีผุดสกาวใส |
| ผิวพรรณอนงค์นางระอุใจใจ |  | นวลขาวมิใครเทียบบ่เทียมเคียง |
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ปรางเจ้ากมลเย้าจิตแผ้ว |  | วาจาก็เพริศแพร้วระรื่นเสียง |
| ทุมถันระริกตั้งอุระเรียง |  | ทำได้พินิจเพียงมิได้ยล |