จังหวัดหนองคาย
ภูมิศาสตร์ > ภูมิประเทศและภูมิอากาศ

สภาพภูมิประเทศของจังหวัดหนองคายมีลักษณะทอดยาวตามลำน้ำโขง จังหวัดหนองคายเป็นจังหวัดชายแดนทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน มีอาณาเขตติดกับกรุงเวียงจันทน์ ซึ่งเป็นเมืองหลวงของประเทศลาว โดยมีแม่น้ำโขงเป็นเส้นกั้นเขตแดน จังหวัดหนองคายเป็นจังหวัดชายแดนที่มีเอกลักษณ์พิเศษโดยมีพื้นที่ทอดขนานยาวไปตามลำน้ำโขง ความกว้างของพื้นที่ทอดขนานไปตามลำน้ำโขงโดยเฉลี่ยประมาณ 20 – 25 กิโลเมตร ช่วงที่กว้างที่สุดอยู่ที่อำเภอเฝ้าไร่ และช่วงที่แคบที่สุดอยู่ที่อำเภอท่าบ่อ จังหวัดหนองคายมีอำเภอที่อยู่ติดกับลำน้ำโขง  6 อำเภอ คือ อำเภอสังคม อำเภอท่าบ่อ อำเภอศรีเชียงใหม่ อำเภอเมือง อำเภอโพนพิสัย และอำเภอรัตนวาปี และมีอาณาเขตติดต่อกับ ประเทศลาว คือ แขวงเวียงจันทน์ นครหลวงเวียงจันทน์  และแขวงบอลิคำไซ
จังหวัดหนองคายมีจุดผ่านแดนไป ประเทศลาว  รวม 6 จุด  เป็นจุดผ่านแดนถาวร 2 จุด และจุดผ่อนปรน 4 จุด จุดผ่านแดนที่สำคัญและเป็นสากล คือ ด่านสะพานมิตรภาพไทย - ลาว  ซึ่งรัฐบาลออสเตรเลีย-ไทย-ประเทศลาว ร่วมมือกันสร้างและเป็นประตูไปสู่อินโดจีน
ลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นที่ราบสูง แยกได้เป็น 4 บริเวณ คือ
พื้นที่ค่อนข้างราบ ได้แก่ เขตอำเภอเมืองหนองคาย อำเภอท่าบ่อ และอำเภอศรีเชียงใหม่ ซึ่งใช้ประโยชน์ในการทำนา และปลูกพืชบริเวณริมน้ำโขง
พื้นที่เป็นคลื่นลอนลาด กระจายอยู่ทุกอำเภอเป็นหย่อมๆ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นที่ทำนาและปลูกพืชไร่ พืชสวนและป่าธรรมชาติ
พื้นที่เป็นคลื่นลอนชันและเป็นเขาเป็นป่าธรรมชาติ เช่น ป่าไม้เต็งรัง เบญจพรรณ พบในเขตอำเภอสังคม
สภาพพื้นที่เป็นภูเขาที่มีความสูงชัน จากระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 200 เมตร เป็นบริเวณเทือกเขาต่างๆ ทางทิศตะวันตกในเขตอำเภอสังคม
เนื่องจากแม่น้ำโขงไหลผ่านอำเภอต่างๆ เกือบทุกอำเภอ จึงก่อให้เกิดประโยชน์ในการเกษตรกรรม ราษฎรได้อาศัยแม่น้ำโขงเป็นแหล่งน้ำที่ใช้เพื่อการเกษตรและอุปโภคบริโภค โดยเฉพาะราษฎรที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำโขง จะได้รับประโยชน์มากกว่าราษฎรที่อยู่ลึกเข้าไปจากแม่น้ำโขง นอกจากนี้สำนักงานพลังงานแห่งชาติได้จัดตั้งสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า ในพื้นที่ 9 อำเภอ รวมทั้งสิ้น 82 สถานี เพื่อทำการสูบน้ำจากแม่น้ำโขงและแหล่งน้ำอื่น ๆ ขึ้นมาใช้เพื่อการเกษตรกรรม
ลักษณะอากาศจัดอยู่ในจำพวกฝนแถบร้อนและแห้งแล้ง (ธ.ค. - ม.ค.)  ในฤดูมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ อุณหภูมิจะเริ่มลดในเดือนพฤศจิกายนและต่ำสุดในช่วงเดือนธันวาคมถึงมกราคม ในช่วงเดือนมีนาคมถึงพฤษภาคม เป็นช่วงเปลี่ยนฤดู อุณหภูมิจะสูงขึ้นอย่างรวดเร็วในเดือนมีนาคม และร้อนจัดในเดือนเมษายน  ในฤดูมรสุมตะวันออกเฉียงใต้ (มิ.ย.- ก.ค.)  อุณหภูมิโดยทั่วไปจะลดลง และในเดือนตุลาคมอุณหภูมิจะเริ่มลดลงจนอากาศหนาวเย็น
อุณหภูมิต่ำสุดรายปีอยู่ที่  9.50  องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดรายปีอยู่ที่  40.60  องศาเซลเซียสเฉลี่ยรายปีอยู่ที่  26.46  องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนทั้งปีอยู่ที่ 1,843.6  มิลลิเมตรต่อปี
| ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดหนองคาย> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 29.3 (84.7) | 31.6 (88.9) | 34.3 (93.7) | 35.7 (96.3) | 33.7 (92.7) | 32.5 (90.5) | 32.0 (89.6) | 31.4 (88.5) | 31.6 (88.9) | 31.3 (88.3) | 30.1 (86.2) | 28.6 (83.5) | 31.84 (89.32) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 16.2 (61.2) | 18.6 (65.5) | 21.4 (70.5) | 23.8 (74.8) | 24.3 (75.7) | 24.7 (76.5) | 24.5 (76.1) | 24.3 (75.7) | 24.0 (75.2) | 22.7 (72.9) | 19.4 (66.9) | 15.9 (60.6) | 21.65 (70.97) |
| หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) | 7.0 (0.276) | 10.5 (0.413) | 30.7 (1.209) | 89.5 (3.524) | 240.3 (9.461) | 278.5 (10.965) | 249.3 (9.815) | 336.7 (13.256) | 275.6 (10.85) | 76.6 (3.016) | 12.2 (0.48) | 3.3 (0.13) | 1,610.2 (63.394) |
| วันที่มีหยาดน้ำฟ้าโดยเฉลี่ย | 2 | 3 | 5 | 8 | 17 | 19 | 20 | 22 | 18 | 9 | 2 | 1 | 126 |
แหล่งที่มา: Thai Meteorological Department