เขนงนายพราน

| เขนงนายพราน |
| --- | --- |

หม้อบนของ Nepenthes mirabilis
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 2.3)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Plantae
หมวด:: Magnoliophyta
ชั้น:: Magnoliopsida
อันดับ:: Caryophyllales
วงศ์:: Nepenthaceae
สกุล:: Nepenthes
สปีชีส์:: N.  mirabilis
ชื่อทวินาม
Nepenthes mirabilis (Lour.) Druce (1916)


การกระจายพันธุ์ของ N. mirabilis
ชื่อพ้อง
 Nepenthes alata auct. non Blanco: Danser (1928)  [=N. alata/?N. benstonei/N. eustachya/N. mirabilis]  Nepenthes albolineata F.M.Bail. (1898)   Nepenthes alicae F.M.Bail. (1898)   Nepenthes armbrustae F.M.Bail. (1905)   Nepenthes bernaysii F.M.Bail. (1881)   Nepenthes cantharifera Juss. ex Raf. (1835)   Nepenthes cholmondeleyi F.M.Bail. (1900)   Nepenthes distillatoria auct. non L.: Steud. (1841)   Nepenthes echinostoma Hook.f. (1873)   Nepenthes fimbriata Bl. (1852)   Nepenthes fimbriata var. leptostachya Bl. (1852)   Nepenthes garrawayae F.M.Bail. (1905)   Nepenthes hainanensis Metcalfe & Chalk (1950) sphalm.typogr.  Nepenthes hainaniana Metcalfe & Chalk (1950) nom.nud.  Nepenthes hainensis Hort. ex Y.Fukatsu (1999) sphalm.typogr.  Nepenthes jardinei F.M.Bail. (1897)   Nepenthes kampotiana auct. non Lecomte: Hort. ex Hort.Bot.Berlin in sched. (1996)   Nepenthes kennedyana F.Muell. (1865)   Nepenthes kennedyana var. rubra Hort. (1880) nom.nud.  Nepenthes kennedyi Benth. (1873) sphalm.typogr.  Nepenthes macrostachya Bl. (1852)   Nepenthes mirabilis auct. non (Lour.) Druce: Danser (1928) [=N. mirabilis/N. rowanae]  Nepenthes moluccensis Oken (1841)   Nepenthes moorei F.M.Bail. (1898)   Nepenthes obrieniana Linden & Rodigas (1890) nom.ambiguum [=?N. gracilis × N. rafflesiana × N. hirsuta × N. distillatoria/N. gracilis/N. mirabilis]  Nepenthes pascoensis F.M.Bail. (1905)   Nepenthes phyllamphora auct. non Willd.: Regel (1881)  [=N. khasiana/N. mirabilis]  Nepenthes phyllamphora Willd. (1805) nom.illeg.  Nepenthes phyllamphora var. macrantha Hook.f. (1873)   Nepenthes phyllamphora var. pediculata Lecomte (1909)   Nepenthes phyllamphora var. platyphylla Bl. (1852)   Nepenthes scyphus Juss. ex Raf. (1835)    ?Nepenthes sinensis Hort.Bot.Goettingen in sched. (1998) nom.nud.  Nepenthes tubulosa Macfarl. (1908)   Nepenthes vieillardii auct. non Hook.f.: Hort. ex Studnicka (1989)   Phyllamphora mirabilis Lour. (1790)   "Cantharifera" Rumph. (1750)   "Cantherifera" Phillipps & A.L.Lamb (1996) sphalm.typogr.
เขนงนายพราน (ชื่อวิทยาศาสตร์: Nepenthes mirabilis, มีรากศัพท์มาจากคำในภาษาละตินว่า mirabilis หมายถึง น่าพิศวง) หรือ Common Swamp Pitcher-Plant เป็นพืชกินสัตว์ชนิดหนึ่ง ในวงศ์หม้อข้าวหม้อแกงลิง พบได้ตามหนองน้ำในเขตร้อนชื้นในแทบทุกภาคของประเทศไทย และมีการกระจายพันธุ์อย่างกว้างขวางในหลายพื้นที่ ได้แก่ เกาะบอร์เนียว เกาะสุมาตรา ไทย มาเลเซียตะวันตก กัมพูชา เกาะนิวกินี อินโดจีน ฟิลิปปินส์ ออสเตรเลีย จีน เกาะฮ่องกง ปาเลา หมู่เกาะโมลุกกะ พม่า มาเก๊า และไมโครนีเซีย ซึ่งผลสืบเนื่องมาจากการกระจายพันธุ์อย่างกว้างขวางนี้เอง จึงทำให้เขนงนายพรานมีรูปร่างลักษณะแตกต่างกันไปหลากหลายรูปแบบ ที่เห็นได้เด่นชัดคือ N. mirabilis var. echinostoma ชึ่งเป็นรูปแบบที่หายากประจำถิ่นในบรูไนและรัฐซาราวัก ซึ่งเพอริสโตมจะบาน กว้างและหนาพิเศษ ทั้งยังมีร่องละเอียดอย่างเห็นได้ชัด
ในประเทศไทย เขนงนายพรานมีชื่อพื้นเมืองอื่น ๆ อีกดังนี้: กระบอกน้ำพราน (ภาคใต้) ปูโยะ (มลายู ปัตตานี) ลึงค์นายพราน (พัทลุง) หม้อแกงค่าง (ปัตตานี) หม้อข้าวลิง (จันทบุรี) หม้อข้าวหม้อแกงลิง (ใต้ นราธิวาส) เหน่งนายพราน (ใต้)