โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย สมุทรปราการ
สัญลักษณ์ประจำโรงเรียน

ตราประจำโรงเรียน พ.ศ. 2425 - 2452
ตราประจำโรงเรียน พ.ศ. 2452 - 2459
ตราประจำโรงเรียน พ.ศ. 2459 - 2475
ตราประจำโรงเรียน พ.ศ. 2475 - ปัจจุบัน
ตราประจำโรงเรียน ตราประจำโรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย สมุทรปราการ เป็นตราประจำโรงเรียนในเครือสวนกุหลาบทั้งหมด โดยเป็นตราของโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ได้พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้พระมหาปรมาภิไธยย่อ "จปร." ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 กลับมาบรรจุในตราประจำโรงเรียนอีกครั้งหนึ่ง หลังมีการเปลี่ยนแปลงตราประจำโรงเรียนมาแล้ว 4 แบบ นับแต่มีการก่อตั้งโรงเรียนในปี พ.ศ. 2425 เป็นต้นมา มีลักษณะของตราเป็นรูปหนังสือ ที่บริเวณหน้าปกได้ประดิษฐาน พระปรมาภิไทยย่อ จ.ป.ร. และมี พระเกี้ยวยอด อยู่ด้านบน ในหนังสือ มีขนนก ดินสอ ไม้บรรทัด ด้านขวามีช่อกุหลาบ 4 ดอก อันหมายถึงหัวใจนักปราชญ์ คือ สุ จิ ปุ ริ หรือ ฟัง พูด อ่าน เขียน ด้านล่างซ้ายของ หนังสือมี ริบบิ้น ผูกอยู่ที่ก้านกุหลาบมีข้อความอยู่ที่ริบบิ้น เขียนว่า “โรงเรียนหลวงสวนกุหลาบ” ด้านบน ปรากฏมีปรัชญาและคติพจน์ “สุวิชาโน ภว โหติ” ด้านล่างมีคำแปลว่า “ผู้รู้ดีเป็นผู้เจริญ”
อักษรย่อ ส.ก.ส. สำหรับเครื่องแบบนักเรียนทุกชั้นปี อักษรย่อ ส.ก.ส. สีกรมท่าหรือน้ำเงินเข้ม ประดับบริเวณอกข้างขวา
ตรานวมินทราชินูทิศ (นมร.) ตราสัญลักษณ์เป็นด้ายปักรูปทรงตัวอักษรประดิษฐ์ นมร สีกรมท่าหรือน้ำเงินเข้ม ประดับเหนืออักษรย่อโรงเรียน ส.ก.ส. บริเวณอกข้างขวา สำหรับเครื่องแบบนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น
ตราเสมาชมพู-ฟ้า ตราสัญลักษณ์เป็นด้ายปักรูปทรงใบเสมาสีชมพู-ฟ้าอย่างละครึ่ง ประดับเหนืออักษรย่อโรงเรียน ส.ก.ส. บริเวณอกข้างขวา สำหรับเครื่องแบบนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย
มงกุฎขัตติยราชนารี คือ พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับพระนามาภิไธยย่อ ส.ก. ถือเป็นสัญลักษณ์ประจำพระองค์ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ โรงเรียนในกลุ่มนวมินทราชินูทิศทั้งเก้าแห่ง ได้รับพระราชทานพระราชานุญาตให้นำมงกุฎขัตติยราชนารีมาใช้เป็นตราประจำโรงเรียน ทั้งนี้มี เข็มกลัดตรามงกุฎขัตติยราชนารี (ส.ก.) เป็นอีกหนึ่งตราประจำโรงเรียน
หลวงพ่อสวนกุหลาบ เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย  เป็นพระพุทธรูปที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสร้าง พระราชทานเป็นพระพุทธรูปประจำโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย กรุงเทพมหานคร เมื่อครั้งเป็นโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ซึ่งรัชกาลที่ 5 ทรงพระมหากรุณาธิคุณให้ตั้งชื่อเป็นครั้งที่พระตำหนักสวนกุหลาบ ในพระบรมมหาราชวัง เมื่อ พ.ศ. 2424 เข้าใจว่าเมื่อโรงเรียนย้ายออกมาตั้งภายนอก พระบรมมหาราชวัง หลวงพ่อสวนกุหลาบคงได้เป็นพระพุทธรูปประจำโรงเรียนต่อมา โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย สมุทรปราการ ในฐานะโรงเรียนน้องได้ถือให้ความเคารพบูชาหลวงพ่อสวนกุหลาบ เช่นเดียวกับโรงเรียนพี่ โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
พระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพระบรมรูปประทับยืนเต็มพระองค์ ขนาดหนึ่งเท่าครึ่งของพระองค์จริง ฉลองพระองค์ชุดสากล พระหัตถ์ซ้ายถือธารพระกร พระหัตถ์ขวาถือพระมาลา ความสูง 267 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 800 กิโลกรัม รมสีเนื้อมันปู หรือสีเม็ดมะขามสุก บนแผ่นจารึกที่ฐานพระบรมราชานุสาวรีย์ อัญเชิญตราพระปรมาภิไธยย่อ จปร ไว้เหนือข้อความดังต่อไปนี้ :-
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระปิยมหาราช พระมหากษัตริย์ พระองค์ที่ ๕ แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ พระราชโอรส ใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และ สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี ทรงพระราชสมภพ วันอังคารที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๓๙๖ เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ วันพฤหัสบดีที่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๑๑ เสด็จสวรรคต วันอาทิตย์ที่ ๒๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๕๓
ทรงตั้งมั่นอยู่ในทศพิธราชธรรม กอปรด้วยพระเมตตาธรรม และพระคุณธรรมอันประเสริฐ ทรงประกอบพระราชกรณียกิจนานัปการ สร้างความเจริญแก่ประเทศชาติเป็นอเนกประการ ทางด้านการปกครอง การเลิกทาส การเศรษฐกิจ การคมนาคม การสาธารณสุข การศาสนา ทรงส่งเสริมการศึกษา และวางรากฐานการศึกษาอย่างเป็นระบบ ทรงจัดตั้งโรงเรียนเพื่อพสกนิกรได้มีโอกาสศึกษาอย่างเสมอภาค ดังพระราชปณิธาน
‘เจ้านายราชตระกูล ตั้งแต่ลูกฉันเป็นต้นไป ตลอดจนถึงราษฎรที่ต่ำสุด จะให้ได้มีโอกาสเล่าเรียนได้เสมอกัน ไม่ว่าเจ้า ว่าขุนนาง ว่าไพร่ เพราะฉะนั้น จึงพอบอกได้ว่า การเล่าเรียนในบ้านเมืองเรานี้ จะเป็นข้อสำคัญข้อที่หนึ่ง ซึ่งฉันจะอุตส่าห์จัดขึ้นให้เจริญจงได้’
ข้าราชการ ผู้ปกครอง ศิษย์เก่า และนักเรียน โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย สมุทรปราการ สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น จึงพร้อมใจกันสร้างและประดิษฐานพระบรมราชานุสาวรีย์ เพื่อสักการะ เฉลิมพระเกียรติ ประกาศเกียรติคุณ ให้แผ่ไพศาล ตราบกาลนาน
ต้นกัลปพฤกษ์ คือ ต้นไม้ประจำโรงเรียน เป็นต้นไม้ที่เป็นสัญลักษณ์แห่งชัยชนะ
ดอกกุหลาบ พันธุ์จุฬาลงกรณ์ คือ ดอกไม้ประจำโรงเรียน ดอกกุหลาบพันธุ์หนึ่ง ไม่มีหนามที่ลำต้น มีขนาดดอกที่ใหญ่มาก เกือบครึ่งหนึ่งของใบหน้าคน สีชมพู และมีกลิ่นหอมจัด เกิดการการเพาะพันธุ์ของชาวยุโรปผู้หนึ่ง และชาวยุโรปผู้นั้นได้ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต ตั้งชื่อกุหลาบงามพันธุ์ที่เขาผสมขึ้นใหม่ว่า “King of Siam” ซึ่งเป็นดอกกุหลาบที่โปรดของพระราชชายาเจ้าดารารัศมี และทรงถวายนามกุหลาบนั้นว่า กุหลาบจุฬาลงกรณ์
คำขวัญประจำโรงเรียน รักษ์ศักดิ์ศรี มีคุณธรรม นำวิชาการ สืบสานงานพระราชดำริ
คติพจน์ประจำโรงเรียน "สุวิชาโน ภวํ โหติ" (อ่านว่า "สุ-วิ-ชา-โน-พะ-วัง-โห-ติ") แปลว่า "ผู้รู้ดี เป็นผู้เจริญ"
ผู้รู้ดี คือ ผู้รู้และเข้าใจในสิ่งต่าง ๆ ได้ดี คือรู้อ่าน รู้คิด รู้เท่าทัน รู้ความและรู้คุณ
ผู้เจริญ คือผู้ที่เจริญด้วย ความประพฤติดี ดีพร้อมทั้งกาย วาจา และใจ กระทำแต่สิ่งที่ดีงาม สร้างสรรค์คำนึงถึงผลประโยชน์ ส่วนรวมมากกว่าส่วนตัว
เอกลักษณ์โรงเรียน เป็นเลิศทางวิชาการและความเป็นผู้นำ (Academic Excellence and Leadership)
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (High Academic Achievement)
มีความสามารถในการแข่งขั้นทั้งในประเทศและต่างประเทศ (Achievement in International Competition)
กิจกรรมเด่น (Outstanding Student Activities)
อัตลักษณ์โรงเรียน ลูกชาวสวนสมุทร หมายถึง นักเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยที่ได้รับการปลูกฝังให้มีคุณลักษณะในด้านการเป็นผู้นำ ดูแลเอาใจใส่บุคคลรอบข้างตามบทบาทหน้าที่ อันควรมีตัวชี้วัดแห่งความสำเร็จ ดังต่อไปนี้
เป็นผู้นำ หมายถึง ลักษณะที่แสดงถึงการเป็นผู้กล้าแสดงออกในการพูด การกระทำที่ถูกต้องจนเป็นแบบอย่างให้ผู้อื่น
รักเพื่อน หมายถึง ลักษณะที่แสดงถึงความมีน้ำใจต่อเพื่อน มีความสามัคคีในหมู่คณะ ไม่ทอดทิ้งกันในยามยาก รู้จักทะนุถนอมน้ำใจ ให้อภัยซึ่งกันและกัน
นับถือพี่ หมายถึง ลักษณะที่แสดงออกถึงการมีสัมมาคารวะรุ่นพี่ผู้อาวุโสกว่า รับฟังคำแนะนำอย่างมีเหตุผล ยึดคุณลักษณะที่ถูกต้องของรุ่นพี่เป็นแบบอย่าง
เคารพครู หมายถึง ลักษณะที่แสดงออกถึงการตระหนัก ในคุณค่าของการประสิทธิ์ประสาทวิชาความรู้กตัญญูรู้คุณ อ่อนน้อมถ่อมตนต่อครูบาอาจารย์ เชื่อฟังคำสั่งสอนอย่างนอบน้อม
กตัญญูพ่อแม่ หมายถึง ลักษณะที่แสดงออกถึง ความสำนึกในพระคุณบุพการี และตอบแทนด้วยความซาบซึ้งใจ ปฏิบัติตนเป็นลูกที่ดีสม่ำเสมอ
ดูแลน้อง หมายถึง ลักษณะที่แสดงออกถึงความโอบอ้อมอารีต่อรุ่นน้อง ให้คำแนะนำในยามที่น้องเกิดปัญหา ดูแลด้วยความเต็มใจ โดยไม่หวังผลตอบแทน
สนองคุณแผ่นดิน หมายถึง การปฏิบัติตน เพื่อเป็นประโยชน์ของส่วนรวม อันได้แก่ ทำงานเพื่อชุมชน เพื่อแผ่นดิน และเพื่อประเทศชาติ
“ลูกชาวสวนสมุทร” เป็นผู้นำ รักเพื่อน นับถือพี่ เคารพครู กตัญญูพ่อแม่ ดูแลน้อง สนองคุณแผ่นดิน เป็นอัตลักษณ์ของโรงเรียน “ลูกชาวสวนสมุทร” หมายถึง นักเรียนโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยที่ได้รับการปลูกฝังให้เป็นเป็นเลิศด้านคุณธรรม เป็นผู้นำที่มีคุณภาพ มีความสามารถทางวิชาการ มีวินัย ใส่ใจในระบอบประชาธิปไตย ยึดมั่นในสถาบันแห่งชาติ ไม่ละเลยในประโยชน์ส่วนรวม เอื้ออาทรต่อกันด้วยความรักความสามัคคี ประจักษ์ในพระคุณครู ร่วมเชิดชูเกียรติภูมิแห่งสวนกุหลาบ “เป็นผู้นำ รักเพื่อน นับถือพี่ เคารพครู กตัญญูพ่อแม่ ดูแลน้อง” เป็นคำโปรย ช่วยให้จดจำได้ง่าย ต้องใส่ความเป็นสวนกุหลาบด้วยความภาคภูมิใจในเรื่องราวต่าง ๆ ของ “สวนกุหลาบฯ” เมื่อสิ่งต่าง ๆ สะสมอยู่ในตัวจึงจะเป็น “ลูกชาวสวนสมุทร” ที่สมบูรณ์
เพลงประจำโรงเรียน
เพลงประจำโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ประพันธ์ขึ้นตามพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว คำร้องโดย หม่อมราชวงศ์เลื่อน สิงหรา ผู้เรียบเรียงคือ สุวัฒน์ เทียมหงษ์ ทำนองจากเพลงแขกต่อยหม้อ อัตราจังหวะสองชั้น เป็นเพลงไทยเดิมที่ใช้ประกอบการแสดง ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา มีจังหวะการเอื้อนทำนองโดยเฉพาะ โดยเพลงนี้ได้ขับร้องครั้งแรกในงานรื่นเริงประจำปี พ.ศ. 2471 รู้จักกันในชื่อ บรรดาเรา
ผู้อำนวยการคนแรก อาจารย์สุโข วุฑฒิโชติ ได้มีดำริในการจัดทำอัลบั้มเพลงของโรงเรียนขึ้น หนึ่งในจำนวนดังกล่าวนั้น คือเพลงมาร์ชสวนสมุทร ซึ่งแต่งขึ้นเพื่อเป็นเพลงมาร์ชประจำโรงเรียน และเพลงสวนสมุทรในฝัน ซึ่งได้บรรยายถึงบรรยากาศในโรงเรียนและสภาพแวดล้อมของโรงเรียนด้วย ทั้งนี้ในอัลบัมชุดนี้ ได้บรรจุเพลงของสวนกุหลาบไว้อีกกว่า 10 เพลง ซึ่งส่วนหนึ่งได้นำมาดัดแปลงใหม่และอีกส่วนหนึ่งได้จัดทำขึ้นใหม่ทั้งคำร้องและทำนอง ดังรายชื่อต่อไปนี้
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  บรรดาเรา  มาร์ชชมพูฟ้า  มาร์ชสวนสมุทร  สวนสมุทรในฝัน  กลิ่นกุหลาบ |  กุหลาบที่ไม่เคยโรย  กุหลาบคืนสวน  ชมพู-ฟ้า อาลัย  ชมพู-ฟ้า คู่ใจ  วันสมานมิตร |  สู่แดนสวน  หอมกลิ่นกุหลาบ  จากแดนสวน  ร้อยสิบปีที่เรารอคอย  วันดอกกุหลาบ   |
สีประจำโรงเรียน ชมพู - ฟ้า
สีชมพู เป็นสีประจำวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งตรงกับวันอังคาร ความหมายของสีชมพู คือ ความสุภาพอ่อนหวาน อ่อนโยน นอบน้อมเป็นสีแห่งความรัก ความเอื้อเฟื้อที่มีต่อบุลคลทั่วไป เป็นสีแห่งความเมตตา
สีฟ้า เป็นสีประจำวันพระราชสมภพของสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ซึ่งตรงกับวันศุกร์ ความหมายของสีฟ้า คือ ความเข้มแข็งอดทน ความกล้าหาญ ความเสียสละเป็นสีของท้องฟ้าที่มีอาณาเขตกว้างใหญ่ ไพศาลไม่มีที่สิ้นสุด เป็นสีแห่งจักรวาล
สีชมพู-ฟ้า จึงมีความหมายถึง องค์ผู้พระราชทานกำเนิดโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และพระบรมราชินีนาถ ทั้งยังหมายถึง เป็นแหล่งที่มีความรัก ความสามัคคี ของผู้ที่มีความดีงาม มีความนึกคิดที่สูงส่ง
การนับรุ่นนักเรียน รุ่นปัจจุบัน ณ ปีการศึกษา 2567 โดยนักเรียนที่เข้ามาในปีการศึกษานี้จะได้รุ่น 34
| รายชื่อรุ่นนักเรียน> ลำดับ | รายชื่อรุ่นนักเรียน> ชื่อรุ่น | รายชื่อรุ่นนักเรียน> พุทธศักราช | รายชื่อรุ่นนักเรียน>  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | ยิปซี | พ.ศ. 2534 |  |
| 2 | พฤษภาทมิฬ | พ.ศ. 2535 |  |
| 3 | เต็นท์ | พ.ศ. 2536 |  |
| 4 | ฟ้ารั่ว | พ.ศ. 2537 |  |
| 5 | ส.ป.ก. 4-01 | พ.ศ. 2538 |  |
| 6 | กาญจนาภิเษก | พ.ศ. 2539 |  |
| 7 | ฉลองเสาธง | พ.ศ. 2540 |  |
| 8 | IMF | พ.ศ. 2541 |  |
| 9 | เฉลิมฉลอง 72 พรรษา มหาราชา | พ.ศ. 2542 |  |
| 10 | บายศรีรับขวัญ | พ.ศ. 2543 |  |
| 11 | ทศวรรษ | พ.ศ. 2544 |  |
| 12 | สุรยุทธ์ จุลานนท์ | พ.ศ. 2545 |  |
| 13 | ทวาทศวรรษ | พ.ศ. 2546 |  |
| 14 | เฉลิมพระเกียรติ | พ.ศ. 2547 |  |
| 15 | 55 พรรษา มหาราชาภิเษก | พ.ศ. 2548 |  |
| 16 | ฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี | พ.ศ. 2549 |  |
| 17 | เฉลิมฉลอง 80 พรรษา | พ.ศ. 2550 |  |
| 18 | แก้วกัลยา | พ.ศ. 2551 |  |
| 19 | พระจันทร์ยิ้ม | พ.ศ. 2552 |  |
| 20 | 60 ปี บรมราชาภิเษก | พ.ศ. 2553 |  |
| 21 | วีสวรรษกุหลาบสมุทร | พ.ศ. 2554 |  |
| 22 | หนึ่งกำลังใจ | พ.ศ. 2555 |  |
| 23 | ฉัตรมงคล | พ.ศ. 2556 |  |
| 24 | จตุวีสติวรรษร่มพระบารมี | พ.ศ. 2557 |  |
| 25 | นารีรัตนา 60 พรรษา เจ้าฟ้าสิรินธร | พ.ศ. 2558 |  |
| 26 | 70 ปี ใต้ร่มพระบารมี | พ.ศ. 2559 |  |
| 27 | ราชาภิเษก | พ.ศ. 2560 |  |
| 28 | อุ่นไอรัก | พ.ศ. 2561 |  |
| 29 | บรมราชาภิเษกรัชกาลที่ 10 | พ.ศ. 2562 |  |
| 30 | New Normal Rose | พ.ศ. 2563 |  |
| 31 | วางศิลาฤกษ์ | พ.ศ. 2564 |  |
| 32 | รั้วล้อมรัก | พ.ศ. 2565 |  |
| 33 | สุภาพชนสวนกุหลาบ | พ.ศ. 2566 |  |
| 34 | 72 พรรษา ทศมราชา | พ.ศ. 2567 |  |