stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ซาราโกซา
ประวัติศาสตร์ > ซาราโกซาในยุคกลาง

ซาราโกซาเติบโตขึ้นในฐานะเมืองศูนย์กลางการปกครองของอาณาจักรอารากอน ตัวเมืองขยายตัวขึ้นอย่างมาก และทำให้มีประชากรอาศัยอยู่ในตัวเมืองเพิ่มขึ้นเท่าตัว จนกระทั่งศตวรรษที่ 15 เมื่อโรคฝีดาษได้ระบาดเข้ามาภายในเมือง ซึ่งคร่าชีวิตของผู้คนไปถึงหนึ่งในสามของจำนวนประชากรที่อาศัยอยู่ในเมือง
ในช่วงสงครามสืบราชสมบัติสเปน ซาราโกซาเป็นอีกหนึ่งฉากทัศน์สำคัญ เมื่ออาร์คดยุคคาร์ลสถาปนาตนเองเป็น “กษัตริย์แห่งอารากอน” และเมื่อเขายาตราเข้าเมืองได้สำเร็จก็จัดการปราบปรามพื้นที่ต่างๆที่ภักดีต่อราชวงศ์บูรบง อันเป็นคู่ขัดแย้งสำคัญของอาร์คดยุคคาร์ลในฐานะผู้มีสิทธิ์ทับซ้อนในราชบัลลังก์สเปน จนกระทั่งในเดือนเมษายนปี 1707 ชัยชนะของพันธมิตรฝรั่งเศส-สเปนในยุทธการที่อัลมาซา เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญต่อแนวรบของอาร์คดยุคคาร์ลในอารากอน เพราะกองกำลังพันธมิตรที่นำโดยดยุคแห่งออร์ลีนสามารถตีเมืองซาราโกซากลับคืนมาได้ ภายหลังจากการยึดซาราโกซากลับคืนมามีการประกาศพระราชกฤษฎีกานูเอบาปลันตา ที่ยุบยกเลิกองค์กรส่วนท้องถิ่นในอารากอน นั่นทำให้ระบบสภาที่ปกครองของอารากอนต้องถูกยกเลิกไปตามกฎหมาย เป็นการรวมศูนย์อำนาจจากอาณาจักรเล็กน้อยของสเปนเข้าสู่ส่วนกลางของที่นำโดยราชวงศ์บูรบง
ประวัติศาสตร์ > ซาราโกซาในยุคสมัยใหม่

การขยายอำนาจของนโปเลียน มุ่งลงทิศใต้อย่างดินแดนบนคาบสมุทรไอบีเรีย ดินแดนซาราโกซาต้องตรากตรำรับศึกหนักถึงสองครั้งจากกองทัพฝรั่งเศส ครั้งแรกในช่วงเดือนมิถุนายน-สิงหาคม 1808 และครั้งที่สองในช่วงเดือนธันวาคม-กุมภาพันธ์ 1809
ต่อมามีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานภายในเมือง โดยเฉพาะเส้นทางรถไฟ ในปี 1861 เส้นทางการเดินรถไฟบาร์เซโลนา-ซาราโกซาเปิดทำการอย่างเป็นทางการ ตามด้วยเปิดเส้นทางมาดริด-ซาราโกซาในอีกไม่กี่ปีต่อจากนั้น การพัฒนาเส้นทางรถไฟขยายภาคอุตสาหกรรมของสเปนให้เพิ่มขึ้น และทำให้ซาราโกซากลายเป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่นิยมการใช้แรงงานในภาคอุตสาหกรรมการผลิตเป็นหลัก
เมื่ออุตสาหกรรมและโรงงานเพิ่มมากขึ้น แรงงานภายในเมืองก็เพิ่มมากขึ้นตามไปด้วย และแรงงานพวกนี้ก็ช่วยกันต่อต้านความพยายามรัฐประหารในสเปนของกลุ่มฟาสซิสต์เมื่อปี 1936 อย่างไรก็ตามความพยายามต่อต้านนั้นล้มเหลวและพวกนิยมสาธารณรัฐต้องถอยร่นออกจากเมือง กลุ่มนิยมฟาสซิสต์จึงได้เมืองซาราโกซาไว้ในครอบครอง และด้วยความที่เมืองนี้เป็นแหล่งอุตสาหกรรมในการผลิต ในยามสงครามสิ่งที่ต้องการมากที่สุดคือ “อาวุธยุทโธปกรณ์” ซาราโกซาจึงเป็นแหล่งผลิตกระสุนปืนเพื่อขับเคลื่อนการทำสงครามของพวกฟาสซิสต์ตลอดช่วงเวลาสงครามกลางเมืองสเปนนั่นเอง
ต่อมาในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เมืองซาราโกซาถูกมองว่าเป็นเสาหลักของการพัฒนาอุตสาหกรรมของสเปน  ซึ่งส่งผลให้แรงงานจำนวนมากเข้ามาทำงานจนพลเมืองในเมืองเพิ่มขึ้นสองเท่าอย่างรวดเร็ว และตั้งแต่ปี 1982 มา ซาราโกซาก็กลายเป็นที่ตั้งของโรงงานประกอบรถยนต์มากมายของประเทศ
เมืองพี่น้อง

โป  ฝรั่งเศส
บียาริตส์  ฝรั่งเศส
โมสโตเลส  สเปน
เบธเลเฮม  ดินแดนปาเลสไตน์
เลออน  นิการากัว
ลาปลาตา  อาร์เจนตินา
ซาราโกซา  กัวเตมาลา
ติฆัวนา  เม็กซิโก
ปอนเซ  ปวยร์โตรีโก
กูอิงบรา  โปรตุเกส
ลาปาซ  โบลิเวีย
นครซัมบวงกา  ฟิลิปปินส์
กูกูตา  โคลอมเบีย
สกอเปีย  มาซิโดเนียเหนือ
แหล่งข้อมูลอื่น

สภาเมืองซาราโกซา
สถานที่สำคัญต่าง ๆ ในเมืองซาราโกซา เก็บถาวร 2007-04-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
แหล่งท่องเที่ยวในเมืองซาราโกซา เก็บถาวร 2008-03-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ภาพถ่ายเมืองซาราโกซา[ลิงก์เสีย]
| ด ค กเมืองหลักของจังหวัดในประเทศสเปน |
| --- | --- | --- |
|  กาดิซ  กรานาดา  กัสเตยอนเดลาปลานา  กาเซเรส  กอร์โดบา  กูเองกา  กัวดาลาฆารา  ฆาเอน  เฆโรนา  ซิวดัดเรอัล  ซานเซบัสเตียน  ซันตันเดร์  ซาโมรา  ซาราโกซา  ซาลามังกา  ซานตากรุซเดเตเนริเฟ  เซโกเบีย  เซบิยา  โซเรีย  ตาร์ราโกนา  เตรูเอล  โตเลโด  บาดาโฆซ  บาร์เซโลนา  บายาโดลิด  บาเลนเซีย  บิลบาโอ  บูร์โกส  บิโตเรีย-กัสเตอิซ  ปัมโปลนา  ปัลมาเดมายอร์กา  ปาเลนเซีย  โปนเตแบดรา  มาดริด  มาลากา  มูร์เซีย  แยย์ดา  เลออน  โลโกรโญ  ลัสปัลมัส  ลูโก  อาโกรุญญา  อาบิลา  อาลิกันเต  อัลบาเซเต  อัลเมริอา  อูเอสกา  อูเอลบา  โอเบียโด  โอว์แรนเซ  อูเอสกา   |  กาดิซ  กรานาดา  กัสเตยอนเดลาปลานา  กาเซเรส  กอร์โดบา  กูเองกา  กัวดาลาฆารา  ฆาเอน  เฆโรนา  ซิวดัดเรอัล  ซานเซบัสเตียน  ซันตันเดร์  ซาโมรา  ซาราโกซา  ซาลามังกา  ซานตากรุซเดเตเนริเฟ  เซโกเบีย  เซบิยา  โซเรีย  ตาร์ราโกนา  เตรูเอล  โตเลโด  บาดาโฆซ  บาร์เซโลนา  บายาโดลิด  บาเลนเซีย  บิลบาโอ  บูร์โกส  บิโตเรีย-กัสเตอิซ  ปัมโปลนา  ปัลมาเดมายอร์กา  ปาเลนเซีย  โปนเตแบดรา  มาดริด  มาลากา  มูร์เซีย  แยย์ดา  เลออน  โลโกรโญ  ลัสปัลมัส  ลูโก  อาโกรุญญา  อาบิลา  อาลิกันเต  อัลบาเซเต  อัลเมริอา  อูเอสกา  อูเอลบา  โอเบียโด  โอว์แรนเซ  อูเอสกา   |  |
Plaza de las catedrales
ลภัสรดา ช่วยเกื้อ

| ลภัสรดา ช่วยเกื้อ |
| --- | --- |
เกิด: รุจิรา ช่วยเกื้อ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2524 (43 ปี) จังหวัดนครปฐม ประเทศไทย
การศึกษา: มหาวิทยาลัยศรีปทุม
อาชีพ:  นักแสดง  นางแบบ  พิธีกร 
ปีปฏิบัติงาน: พ.ศ. 2541–ปัจจุบัน
ตัวแทน: ช่อง 3 (2541–2550)
ส่วนสูง: 172 cm (5 ft 7 1⁄2 in)
อาชีพแสดง
ผลงานเด่น: สุพรรณิการ์ (ฝ้าย) – สามหนุ่มเนื้อทอง (2541)  ถวิกา (แหนม) – ผู้ชายมือสอง (2547)  เรืองริน – นางบาป (2548)  ผกามาลิน – บัวปริ่มน้ำ (2549)  ชมนาด – ลมซ่อนรัก (2558)  สุนีย์ – ผู้หญิงคนนั้นชื่อบุญรอด (2558)  ปวีดา – ยุทธการปราบนางมาร (2561)
คมชัดลึก: นักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม ประเภทละครโทรทัศน์  พ.ศ. 2547 – ผู้ชายมือสอง  นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม ประเภทละครโทรทัศน์  พ.ศ. 2558 – ผู้หญิงคนนั้นชื่อบุญรอด
 
ลภัสรดา ช่วยเกื้อ (เกิด 19 สิงหาคม พ.ศ. 2524) ชื่อเล่น เข็ม เป็นนางแบบ นักแสดง และพิธีกรชาวไทย อดีตนักแสดงสังกัดสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 ปัจจุบันเป็นนักแสดงอิสระ
ประวัติ

ลภัสรดามีชื่อเมื่อเกิดว่า รุจิรา ช่วยเกื้อ เกิดเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2524 จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาที่โรงเรียนศรีวิชัยวิทยา จบการศึกษาจาก คณะบัญชี โรงเรียนอรรถวิทย์พณิชยการ บางนา และ ระดับปริญญาตรี คณะการตลาด มหาวิทยาลัยศรีปทุม
เริ่มเข้าประกวด ฟิวเจอร์ โมเดล ที่รังสิต ราวปลายปี 2540 แต่ตกรอบแรก ต่อมาประกวดมิสมอเตอร์โชว์ 1998 (ปี 2541) ได้รับรางวัลชนะเลิศมาครอง และได้รับการติดต่อจากอุ๊บ วิริยะ นักปั้นดาราวัยรุ่นชื่อดัง
เธอได้รับการติดต่อจากงานละคร ในขณะนั้นมยุรฉัตร เหมือนประสิทธิเวช  กำลังหานางเอกใหม่ เข็มผ่านการเทสต์หน้ากล้อง ได้รับบท “ฝ้าย” สาวห้าว 1 ใน 3 ของนางเอก ทำให้เธอแจ้งเกิดในวงการ จนมีผลงานการแสดงกับช่อง 3 ต่อมาอีกหลายเรื่อง รวมถึงเรื่อง เธอยังรับงานเดินแบบ ถ่ายแบบแฟชั่นอีกด้วย รวมถึงเดินแบบกับยี่ห้อแบรนด์ดังระดับประเทศ อย่างไรก็ตาม รุจิราถือเป็นนางแบบรุ่นปัจจุบันที่มีส่วนสูงไม่มากนัก คือ สูง 172 ซม. ในยุคที่นางแบบหลายคนมีส่วนสูงแตะหลัก 180 ซม.
ผลงานละครเช่นเรื่อง บัวปริ่มน้ำ ,แหวนดอกไม้ ,สองปรารถนา และยังเคยเป็นพิธีกร รายการ ผู้หญิงถึงผู้หญิงสวย
ผลงานแสดงในยุคหลัง ๆ มักบทเป็นเป็นนางร้าย อย่างในปี 2560 รับเชิญในละคร เพลิงบุญ ในบท จิล ภรรยาของสุรทิน สามีจอมเจ้าชู้
ผลงาน > ละครโทรทัศน์

| ปี พ> ศ. | เรื่อง | รับบท | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2541 | สามหนุ่มเนื้อทอง | สุพรรณิการ์ (ฝ้าย) | ช่อง 3 |
| 2542 | คู่ทรนง | นภสินทร์ | ช่อง 3 |
| 2544 | สาวฮอทหนุ่มเฮ้ว | ปาราวี | ช่อง 3 |
| 2544 | กบฏหัวใจ | พิมพิกา | ช่อง 3 |
| 2545 | จดหมายถึงดวงดาว | แทนจันทร์ | ช่อง 3 |
| 2547 | ผู้ชายมือสอง | ถวิกา (แหนม) | ช่อง 3 |
| 2548 | ตุ๊กตาโรงงาน | มิรันตรี | ช่อง 3 |
| 2548 | นางบาป | เรืองริน | ช่อง 3 |
| 2549 | บัวปริ่มน้ำ | ผกามาลิน จันทรากาศ (ลิน) | ช่อง 3 |
| 2549 | สะใภ้พาร์ทไทม์ | เข็ม (นางแบบ) (รับเชิญ) | ช่อง 3 |
| 2550 | แหวนดอกไม้ | แหวนเพชร | ช่อง 3 |
| 2553 | ปีศาจแสนกล | ชลาลัย | ช่อง 3 |
| 2553 | สองปรารถนา | นิชดา | ช่อง 5 |
| 2556 | คุณชายธราธร | อุบล (รับเชิญ) | ช่อง 3 |
| 2556 | กุหลาบไฟ | นาถสุดา | ช่อง 3 |
| 2557 | ครีบนี้หัวใจมีเธอ | เลอลักษณ์ (อวน) | ช่อง 3 |
| 2558 | ลมซ่อนรัก | ชมนาด | ช่อง 3 |
| 2558 | ดอกซ่อนชู้ | ลำเจียก | ช่อง 8 |
| 2558 | ผู้หญิงคนนั้นชื่อบุญรอด | สุนีย์ | ช่องวัน 31 |
| 2560 | เหยื่อพยาบาท | สร้อย | ช่อง 3 เอสดี |
| 2560 | เพลิงบุญ | จิล (รับเชิญ) | ช่อง 3 |
| 2561 | คุณแม่สวมรอย | นาตยา | ช่อง 3 |
| 2561 | ยุทธการปราบนางมาร | ปวีดา | จีเอ็มเอ็ม 25 |
| 2562 | สามีสีทอง | ทองพัน | อมรินทร์ทีวี |
| 2563 | ระบำเมฆ | โชนรังสี | ช่อง 3 |
| 2564 | เรยา | ประกายทอง | ช่อง 8 |
| 2566 | วงศาคณาญาติ | นิ่ม | อมรินทร์ทีวี |
| 2567 | วิญญาณแพศยา | แม่เลี้ยงฟองจันทร์ | ช่อง 8 |
| 2567 | มือปราบมหาอุตม์ | แย้ม | ช่อง 3 HD |
| 2568 | แม่เลี้ยง | ปณาลี เกียรติธารทอง | ช่อง 3 HD |
| 2568 | ชะตาหงส์ | มณีจันทร์ | ช่องวัน 31 |
| 2568 | บัลลังก์มาร |  | MONO Max |
ผลงาน > ละครสั้น

รักบ้านเรา (ละครเทิดพระเกียรติ)  รับบทเป็น ปริม คู่กับ ศรราม เทพพิทักษ์  (2551) ช่อง 9
ระเบิดเถิดเทิงแดนเซอร์ทะลวงไส้	เชอรี่ (รับเชิญ) (2559)	ช่องเวิร์คพอยท์
club friday the series 12 รักซ่อนเร้น ตอน รักในแรงแค้น รับบทเป็น ปูน คู่กับ วิลลี่ แมคอินทอช (2563) จีเอ็มเอ็ม 25
อังคารคลุมโปง: เอ็กซ์ตรีม ตอน ครอบครัววิปลาส รับบทเป็น แม่ลินดาและชวิน คู่กับ วรฤทธิ์ เฟื่องอารมย์ (2567) เน็ตฟลิกซ์
ผลงาน > พิธีกร

รายการ "ผู้หญิงถึงผู้หญิงสวย" ช่อง 3
รายการปากโป้ง ช่อง 8
ผลงาน > มิวสิควิดีโอ

เพลง ถ่านไฟเก่า (เบิร์ด ธงไชย)
เพลง เราสามคน (โฟร์ท)
เพลง ผู้หญิงลืมยาก (พิ้งค์)
เพลง ลอง (คิดแน็ปเปอร์ส)
รางวัล

| ปี พ> ศ. | รางวัล | สาขา | ผล | ผลงานที่เข้าชิง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2541 | มิสมอเตอร์โชว์ 1998 | รางวัลชนะเลิศ | ได้รับรางวัล |  |
| 2547 | คมชัดลึก อวอร์ด ครั้งที่ 2 | นักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม | ได้รับรางวัล | ผู้ชายมือสอง |
| 2547 |  |  |  | ผู้ชายมือสอง |
| รางวัลโทรทัศน์ทองคำ ครั้งที่ 19 พ.ศ. 2547 | นักแสดงนำหญิงดีเด่น | เสนอชื่อเข้าชิง |  |  |
| 2550 | รางวัลโทรทัศน์ทองคำ ครั้งที่ 22 พ.ศ. 2550 | นักแสดงนำหญิงดีเด่น | เสนอชื่อเข้าชิง | แหวนดอกไม้ |
| 2554 | คมชัดลึก อวอร์ด ครั้งที่ 9 | นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม | เสนอชื่อเข้าชิง | สองปรารถนา |
| 2559 | คมชัดลึก อวอร์ด ครั้งที่ 13 | นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม | ได้รับรางวัล | ผู้หญิงคนนั้นชื่อบุญรอด |
แหล่งข้อมูลอื่น

ลภัสรดา ช่วยเกื้อ ที่อินสตาแกรม
ลภัสรดา ช่วยเกื้อ ที่เฟซบุ๊ก
| ด ค กรางวัลคมชัดลึก อวอร์ด สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยมประเภทละครโทรทัศน์ |
| --- | --- |
2546–2551:  กมลชนก เขมะโยธิน (2546)  รุจิรา ช่วยเกื้อ (2547)  ลลิตา ศศิประภา (2548)  แอน ทองประสม (2549)  บุษกร พรวรรณะศิริเวช (2550)  ทักษอร ภักดิ์สุขเจริญ (2551) 
2552–2562:  ปิยธิดา วรมุสิก (2552)  เฌอมาลย์ บุญยศักดิ์ (2553)  อารยา เอ ฮาร์เก็ต (2554)  ศิรพันธ์ วัฒนจินดา (2555)  ณฐพร เตมีรักษ์ (2556)  มนัสนันท์ พันเลิศวงศ์สกุล (2557)  รัดเกล้า อามระดิษ (2558)  วรนุช ภิรมย์ภักดี (2559)  ลลิตา ปัญโญภาส (2561)  ใหม่ เจริญปุระ (2562) 
2563–2573:  จรินทร์พร จุนเกียรติ (2563)  ดาวิกา โฮร์เน่ (2564)  ใหม่ เจริญปุระ (2565)  แอน ทองประสม (2566) 
| ด ค กรางวัลคมชัดลึก อวอร์ด สาขานักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยมประเภทละครโทรทัศน์ |
| --- | --- |
2547–2551:  ชมพูนุช ปิยธรรมชัย (2547)  จินตหรา สุขพัฒน์ (2548)  น้ำทิพย์ จงรัชตวิบูลย์ (2549)  จารุณี สุขสวัสดิ์ (2550)  รินลณี ศรีเพ็ญ (2551) 
2552–2562:  มนัสนันท์ พันเลิศวงศ์สกุล (2552)  ดวงตา ตุงคะมณี (2553)  ชุดาภา จันทเขตต์ (2554)  ชไมพร จตุรภุช (2555)  อำภา ภูษิต (2556)  สินจัย เปล่งพานิช (2557)  ลภัสรดา ช่วยเกื้อ (2558)  รินลณี ศรีเพ็ญ (2559)  จรรยา ธนาสว่างกุล (2561)  พิชชาภา พันธุมจินดา (2562) 
2563–2573:  มาชิดา สุทธิกุลพานิช (2563)  อัษฎาพร สิริวัฒน์ธนกุล (2564)  คัทลียา แมคอินทอช (2565)
โตเลโด

| โตเลโด Toledo |
| --- | --- |
เทศบาล
เมืองโตเลโดและแม่น้ำเทกัส
   ธง ตราอาร์ม
สมญา: La ciudad imperial  (The Imperial City) and Ciudad de las Tres Culturas (City of the Three Cultures)
โตเลโดที่ตั้งของโตเลโดในประเทศสเปนแสดงแผนที่สเปนโตเลโดโตเลโด (Castilla-La Mancha)แสดงแผนที่Castilla-La Mancha
พิกัด: 39°51′24″N 4°1′28″W﻿ / ﻿39.85667°N 4.02444°W﻿ / 39.85667; -4.02444
ประเทศ:  สเปน
แคว้นปกครองตนเอง:  แคว้นกัสติยา-ลามันชา
จังหวัด: โตเลโด
ใช้อยู่อาศัย: ยุคก่อนโรมัน
การปกครอง
 • นายกเทศมนตรี: Milagros Tolón (พรรคแรงงานสังคมนิยมสเปน)
พื้นที่
 • พื้นดิน: 232.1 ตร.กม. (89.6 ตร.ไมล์)
ความสูง: 529 เมตร (1,736 ฟุต)
ประชากร (2018)
 • ทั้งหมด: 84,282 คน
 • ความหนาแน่น: 359.58 คน/ตร.กม. (931.3 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+01:00 (CET)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+02:00 (CEST)
รหัสไปรษณีย์: 45001–45009
รหัสพื้นที่: +34
เว็บไซต์: toledo.es
| นครประวัติศาสตร์โตเลโด * |
| --- | --- |
  แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก
เมืองโตเลโดยามเย็น
ประเทศ:  สเปน
ประเภท: มรดกทางวัฒนธรรม
เกณฑ์พิจารณา: (i) , (ii) , (iii) , (iv)
ประวัติการขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียน: 2529 (คณะกรรมการสมัยที่ 10)
* ชื่อตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก ** ภูมิภาคที่จัดแบ่งโดยยูเนสโก
โตเลโด (สเปน: Toledo; อาหรับ: طليطلة Ṭulayṭela (ตุไลเตละห์)) เป็นเมืองและเทศบาลแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ทางภาคกลางของประเทศสเปน ห่างจากกรุงมาดริดไปทางทิศใต้ประมาณ 70 กิโลเมตร โตเลโดเป็นเมืองหลักของจังหวัดโตเลโดและของแคว้นกัสติยา-ลามันชา ในปี ค.ศ. 1986 (พ.ศ. 2529) องค์การยูเนสโกได้ประกาศให้เมืองนี้เป็นแหล่งมรดกโลก เนื่องจากมีมรดกทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมอย่างมากมายในฐานะหนึ่งในเมืองหลวงของจักรวรรดิสเปน รวมทั้งยังเป็นสถานที่ที่ปรากฏร่องรอยวัฒนธรรมของชาวคริสต์ ชาวยิว และชาวมัวร์อยู่ร่วมกันอีกด้วย บุคคลและศิลปินที่มีชื่อเสียงหลายคนต่างเกิดและเคยพำนักอยู่ในเมืองนี้ เช่น การ์ซีลาโซ เด ลา เบกา, พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 10 และเอลเกรโก ในปี ค.ศ. 2005 (พ.ศ. 2548) เมืองนี้มีประชากร 75,578 คน และมีพื้นที่ 232.1 ตารางกิโลเมตร (89.59  ตารางไมล์)
โตเลโดเคยเป็นเมืองหลวงของราชอาณาจักรวิซิกอท (ในสเปนโบราณ) ตั้งแต่สมัยพระเจ้าลีอูวีกิลด์ และมีฐานะเป็นเมืองหลวงจนกระทั่งชาวมัวร์ (ชาวมุสลิมจากแอฟริกาเหนือ) ได้เข้ามายึดครองคาบสมุทรไอบีเรียเมื่อต้นคริสต์ศตวรรษที่ 8 ภายใต้การปกครองของอาณาจักรกาหลิบแห่งกอร์โดบา โตเลโด (ซึ่งในขณะนั้นมีชื่อเรียกว่า "ตุไลเตละห์" طليطلة) ก็ได้เข้าสู่ยุคทอง ช่วงเวลาแห่งความรุ่งเรืองอันยาวนานนี้รู้จักกันในชื่อ "ลากอนบีเบนเซีย" (La Convivencia) หรือการอยู่ร่วมกัน (ของชาวคริสต์ ชาวยิว และชาวมุสลิม)
ในวันที่ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 1085 (พ.ศ. 1628) พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 6 แห่งกัสติยาทรงยึดเมืองโตเลโดคืนจากชาวมุสลิมได้และสถาปนาเป็นเมืองหลวงแห่งอาณาจักรกัสติยา-เลออนในช่วงของการพิชิตดินแดนคืน (Reconquista) โตเลโดในอดีตมีชื่อเสียงจากการผลิตเหล็ก (โดยเฉพาะดาบ) และปัจจุบันยังคงเป็นศูนย์กลางการผลิตมีดและเครื่องมือเครื่องใช้ที่ทำจากเหล็ก เมื่อพระเจ้าฟิลิปที่ 2 แห่งสเปนทรงย้ายราชธานีจากโตเลโดไปมาดริดในปี ค.ศ. 1561 (พ.ศ. 2104) นั้น เมืองเก่าแห่งนี้ก็ค่อย ๆ เสื่อมลงและไม่ได้รับการฟื้นฟู
ป้อมอัลกาซาร์  (Alcázar) ซึ่งตั้งอยู่บนส่วนที่สูงที่สุดของเมืองนี้มีชื่อเสียงในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และ 20 ในฐานะสถาบันวิชาทหารแห่งหนึ่ง เมื่อสงครามกลางเมืองสเปนระเบิดขึ้นในปี ค.ศ. 1936 (พ.ศ. 2479) กองทหารในป้อมนี้ถูกล้อมโดยกองกำลังของฝ่ายนิยมสาธารณรัฐ
ที่ตั้งเมืองโตเลโดในประเทศสเปน
ห้องภาพ

แม่น้ำเทกัสขณะไหลผ่านเมืองโตเลโด
สะพานซานมาร์ติงเหนือแม่น้ำเทกัส
กำแพงเมืองเก่าริมแม่น้ำเทกัส สิงหาคม 2006
เมืองพี่น้อง

คอนยา  ตุรกี
อาเคิน  เยอรมนี
นะระ  ญี่ปุ่น
อาบานา  คิวบา
เยรูซาเลม  อิสราเอล
โทลีโด (รัฐโอไฮโอ)  สหรัฐ
ดูเพิ่ม

ประเทศสเปน
คาบสมุทรไอบีเรีย
ชาติชาย ชุณหะวัณ
ประวัติ

ชาติชาย ชุณหะวัณ เกิดเมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2465 ณ ตำบลพลับพลาไชย อำเภอป้อมปราบศัตรูพ่าย จังหวัดพระนคร เดิมมีชื่อว่า "สมบุญ ชุณหะวัณ" เป็นบุตรของจอมพล ผิน ชุณหะวัณ กับคุณหญิงวิบุลย์ลักสม์ ชุณหะวัณ  ในครอบครัวที่มีเชื้อสายจีน มีบรรพบุรุษอพยพมาจากเมืองเท่งไฮ้ (เฉิงไห่)  ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น "ชาติชาย" ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ขณะมีอายุได้ 12 ปี พล.อ. ชาติชาย เข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี โรงเรียนเทพศิรินทร์และโรงเรียนอำนวยศิลป์ พระนคร โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า โรงเรียนนายทหารม้า และโรงเรียนยานเกราะกองทัพบก (อาร์เมอร์สคูล) รัฐเคนทักกี สหรัฐอเมริกา
พล.อ. ชาติชาย มีพี่สาว 3 คน และน้องสาว 1 คน
คุณหญิงอุดมลักษณ์ ศรียานนท์ ภริยา พล.ต.อ. เผ่า ศรียานนท์ อดีตอธิบดีกรมตำรวจ ผู้ทรงอิทธิพลที่สุดคนหนึ่งในประเทศไทย ในช่วงก่อนการรัฐประหารปี พ.ศ. 2500
พร้อม ทัพพะรังสี ภริยา นายอรุณ ทัพพะรังสี อดีตอธิบดีกรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง มีบุตรคือ นายกร ทัพพะรังสี อดีตรัฐมนตรีหลายสมัย ที่ พล.อ. ชาติชาย ให้ไว้วางใจอย่างสูง
ท่านผู้หญิงเจริญ อดิเรกสาร ภริยา พล.ต.อ. ประมาณ อดิเรกสาร หัวหน้าพรรคชาติไทยคนแรก ท่านผู้หญิงเจริญ และพล.ต.อ. ประมาณ มีบุตรคือ นายปองพล อดิเรกสาร
พล.อ. ชาติชาย ชุณหะวัณ
นางพรสม เชี่ยวสกุล เป็นภริยาของ นายเฉลิม เชี่ยวสกุล อดีตรองผู้อำนวยการ สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และอดีตประธานกรรมการธนาคารนครหลวงไทย มีบุตรคือ นายเฉลิมพงษ์ เชี่ยวสกุล เจ้าของเวทีมวยราชดำเนิน
พล.อ. ชาติชาย สมรสกับ ท่านผู้หญิงบุญเรือน ชุณหะวัณ (สกุลเดิม โสพจน์) พระญาติของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี มีบุตรสาวคนโต คือ วาณี ชุณหะวัณ  (อดีตภริยานายระวี หงษ์ประภาส มีบุตรสาวชื่อ ปวีณา หงส์ประภาส ภริยาของ ปานปรีย์ พหิทธานุกร อดีตรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ในรัฐบาลของอดีตนายกรัฐมนตรี เศรษฐา ทวีสิน)   และบุตรชายคนเล็ก คือ ไกรศักดิ์ ชุณหะวัณ อดีตสมาชิกวุฒิสภา
พล.อ. ชาติชาย ชุณหะวัณ ได้ถึงแก่อสัญกรรม เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2541 ณ โรงพยาบาลครอมเวลล์ สหราชอาณาจักร รวมอายุได้ 78 ปี มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2541 ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส
การศึกษา

มัธยมศึกษา โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี, โรงเรียนเทพศิรินทร์และโรงเรียนอำนวยศิลป์ พระนคร
การรับราชการ

พล.อ. ชาติชาย รับราชการครั้งแรก เมื่อปี พ.ศ. 2483 ในตำแหน่งผู้บังคับหมวด กองพันทหารม้าที่ 1 รักษาพระองค์ ผู้บังคับกองร้อย กองพันทหารม้าที่ 1 รักษาพระองค์ ประจำกรมเสนาธิการทหารบก ในช่วงที่ต้องไปประจำการที่ สหรัฐไทยเดิมพอดี ต่อมาในปี พ.ศ. 2492 ได้ย้ายไปดำรงตำแหน่งรองผู้ช่วยทูตฝ่ายทหารบก ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา และกลับมาเป็นผู้บังคับกองพันทหารม้าที่ 1 รักษาพระองค์ รองผู้บังคับการโรงเรียนยานเกราะ และผู้บังคับการกรมทหารม้าที่ 2 และผู้บังคับการโรงเรียนยานเกราะ
ในปี พ.ศ. 2501 ได้ถูกเหตุการณ์ทางการเมืองผันแปรชีวิตไปเป็นอุปทูตอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็ม เอกอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็ม ประจำประเทศอาร์เจนตินา และเอกอัครราชทูตวิสามัญผู้มีอำนาจเต็ม ประจำประเทศออสเตรีย ตุรกี สำนักวาติกัน และเอกอัครราชทูตผู้แทนถาวรประจำสหประชาชาติ ณ นครเจนีวา ตามลำดับ
ปี พ.ศ. 2515 พล.อ. ชาติชาย เดินทางกลับประเทศไทย เข้ารับตำแหน่ง อธิบดีกรมการเมือง กระทรวงการต่างประเทศ ต่อมาดำรงตำแหน่ง เอกอัครราชทูตประจำกระทรวงสำนักงานปลัดกระทรวง ซึ่งนับเป็นตำแหน่งสุดท้าย ในชีวิตข้าราชการประจำ เนื่องจากในปลายปี พ.ศ. 2515 นี้เอง พล.อ. ชาติชาย ที่ขณะนั้นยังมียศเป็น พล.ต. ชาติชาย ชุณหะวัณ ได้รับแต่งตั้งให้เป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ใน คณะรัฐมนตรีคณะที่ 32 ของไทย ที่มี จอมพล ถนอม กิตติขจร เป็นนายกรัฐมนตรี และหลังจากนั้น พล.อ. ชาติชาย ก็ได้เข้าสู่วงการเมืองอย่างเต็มตัว
ปี พ.ศ. 2531 ชาติชาย ชุณหะวัณ ได้รับพระราชทานยศทหาร เป็นพลเอก พลเรือเอก พลอากาศเอก และ เป็นนายทหารพิเศษประจำกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์
บทบาททางการเมืองยุคแรก

พล.อ. ชาติชาย มีส่วนร่วมในการรัฐประหารในปี พ.ศ. 2490 โดยเป็นหนึ่งในกำลังทหารที่บุกไปที่ทำเนียบท่าช้าง เพื่อทำการควบคุมตัว ปรีดี พนมยงค์ นายกรัฐมนตรี โดยขณะนั้นมีอายุ 27 ปี  และการรัฐประหารในปี พ.ศ. 2494 ตามบิดา คือ จอมพล ผิน ชุณหะวัณ ผู้เป็นหัวหน้าในการรัฐประหารทั้งสองครั้งนี้  โดยขณะมียศเพียงแค่ร้อยเอกเท่านั้น  หลังจากนั้นเริ่มบทบาททางการเมืองอย่างแท้จริงในรัฐบาล จอมพล ถนอม กิตติขจร ด้วยตำแหน่ง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ต่อมาในปี พ.ศ. 2518 พลเอกชาติชาย ได้ลงสมัครรับเลือกตั้งได้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดนครราชสีมา และได้รับเลือกตั้งต่อเนื่องกันมาอีกรวม 5 สมัย พลเอกชาติชาย และได้เข้าร่วมในคณะรัฐมนตรีอีกหลายสมัย ในตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม และรองนายกรัฐมนตรี
โดยได้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองตามลำดับดังนี้
พ.ศ. 2515 รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
พ.ศ. 2517 รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
พ.ศ. 2518 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
พ.ศ. 2518 ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดนครราชสีมา รวม 5 สมัย
พ.ศ. 2519 ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ในรัฐบาล ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช จนกระทั่งพ้นจากตำแหน่งเนื่องจากนายกรัฐมนตรีลาออก และได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม อีกสมัยหนึ่ง แต่ดำรงตำแหน่งเพียง 12 วัน และได้เข้าเฝ้าถวายสัตย์ปฏิญาณเพียงวันเดียวก็ต้องพ้นจากตำแหน่ง เนื่องจากการรัฐประหารของพลเรือเอก สงัด ชลออยู่
พ.ศ. 2523 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
พ.ศ. 2529 รองนายกรัฐมนตรี
ในปี พ.ศ. 2517 พลเอกชาติชาย ได้ร่วมกับ พล.ต. ประมาณ อดิเรกสาร ผู้มีศักดิ์เป็นพี่เขย และ พล.ต. ศิริ สิริโยธิน ก่อตั้ง พรรคชาติไทย ขึ้น โดยมี พล.ต. ประมาณ อดิเรกสาร เป็นหัวหน้าพรรค และต่อมาในปี พ.ศ. 2529 พล.อ. ชาติชาย ขึ้นดำรงตำแหน่งเป็นหัวหน้าพรรคคนที่ 2 สามารถนำพรรคชาติไทย ชนะการเลือกตั้งได้คะแนนเสียงเป็นอันดับหนึ่งในปี พ.ศ. 2531 ในชั้นต้นมีการทาบทาม พล.อ. เปรม ติณสูลานนท์ ให้ดำรงตำแหน่งเป็นนายกรัฐมนตรี ต่อเป็นสมัยที่ 4 แต่พล.อ. เปรม ปฏิเสธและประกาศวางมือทางการเมือง พล.อ. ชาติชาย จึงได้รับการสนับสนุน ให้ดำรงตำแหน่งเป็น นายกรัฐมนตรี คนที่ 17 ของประเทศไทย
บทบาททางการเมืองยุคแรก > ประวัติการลงสมัครรับเลือกตั้ง ส.ส.

การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2518 จังหวัดนครราชสีมา สังกัด พรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2519 จังหวัดนครราชสีมา สังกัด พรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2526 จังหวัดนครราชสีมา สังกัด พรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2529 จังหวัดนครราชสีมา สังกัด พรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2531 จังหวัดนครราชสีมา สังกัด พรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป กันยายน พ.ศ. 2535 จังหวัดนครราชสีมา สังกัด พรรคชาติพัฒนา
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2538 จังหวัดนครราชสีมา สังกัด พรรคชาติพัฒนา
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2539 จังหวัดนครราชสีมา สังกัด พรรคชาติพัฒนา
การดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

พล.อ. ชาติชาย ชุณหะวัณ เข้ารับตำแหน่ง นายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2531 และเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมอีกตำแหน่งหนึ่ง มีการปรับคณะรัฐมนตรี 1 ครั้งเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2533 ได้ดำรงตำแหน่งในฐานะนายกรัฐมนตรี เป็นระยะเวลารวมประมาณ 2 ปีครึ่ง
ผลงานที่โดดเด่นมากของรัฐบาล พล.อ. ชาติชาย ได้แก่ การดำเนินนโยบายต่างประเทศกับประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะใน กลุ่มอินโดจีน  เช่น การประสานงานให้มีการเจรจาร่วม ระหว่างเขมร 4 ฝ่าย เพื่อยุติการสู้รบ และสนับสนุน ให้มีการจัดตั้งรัฐบาลประเทศกัมพูชาภายใต้การนำของ สมเด็จสีหนุขึ้น นโยบายต่างประเทศของ รัฐบาล พล.อ. ชาติชาย มีชื่อเรียกที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายคือ นโยบาย "เปลี่ยนสนามรบเป็นสนามการค้า"
ทางด้านเศรษฐกิจ ได้อนุมัติโครงการเพื่อให้เอกชนเข้ามาลงทุนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในหลายโครงการ เช่น โครงการโทรศัพท์พื้นฐาน 3 ล้านเลขหมาย โครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคใต้ โครงการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน ในเขตกรุงเทพมหานคร และโครงการทางด่วนยกระดับ ตัวเลขความเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศไทยในช่วงนั้น ร้อนแรงถึงกว่า 10 เปอร์เซนต์ต่อปี กระทั่งมีการคาดหมายโดยทั่วไปว่าประเทศไทยจะเป็น "เสือตัวที่ 5" ของเอเชีย ต่อจาก "4 เสือเศรษฐกิจของเอเชีย" คือ เกาหลีใต้ ฮ่องกง สิงคโปร์ และไต้หวัน
พล.อ. ชาติชาย ชุณหะวัณ มีชื่อที่เรียกเป็นที่รู้จักทั่วไปว่า "น้าชาติ"  มีคำพูดติดปากเมื่อให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนว่า "No Problem" หมายถึง "ไม่มีปัญหา" จนเป็นที่จดจำได้ทั่วไป ซึ่งศิลปินเพลง แอ๊ด คาราบาว ได้นำไปประพันธ์เป็นเพลงล้อเลียนการเมืองชื่อ "โนพลอมแพลม"
การบริหารงานของรัฐบาล พล.อ. ชาติชาย ชุณหะวัน เริ่มประสบปัญหาในช่วงท้ายของวาระการดำรงตำแหน่ง เมื่อถูกโจมตีว่ามีการทุจริต หาผลประโยชน์ในโครงการลงทุนของรัฐ จนมีคำกล่าวโจมตีการทำงานของคณะรัฐมนตรี รัฐบาลพลเอกชาติชายว่าเป็น "บุฟเฟ่ต์คาบิเนต" ขณะที่การทำงานของสภาผู้แทนราษฎร ที่มีสัดส่วน ส.ส. ฝ่ายรัฐบาล เป็นจำนวนมากก็ถูกโจมตีว่ามีสภาพเป็น "เผด็จการรัฐสภา"
พล.อ. ชาติชาย ชุณหะวัณ บริหารประเทศจนถึงวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534 ก็ถูกยึดอำนาจการปกครองโดย คณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (รสช.) ภายใต้การนำของ พล.อ. สุนทร คงสมพงษ์ พล.อ. สุจินดา คราประยูร พล.อ.อ. เกษตร โรจนนิล และ พล.อ. อิสระพงศ์ หนุนภักดี ที่ต่อมานำไปสู่เหตุการณ์ พฤษภาทมิฬ ในปี พ.ศ. 2535
เหตุการณ์สำคัญขณะดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

9 กันยายน พ.ศ. 2531 - เครื่องบินตูโปเลฟ 134 ของสายการบินแอร์เวียดนาม (เวียดนามแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 831) ตกที่อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี มีผู้เสียชีวิต 76 คน รวมทั้งรัฐมนตรีของเวียดนาม และนักการทูตชาวอินเดีย
10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2531 - ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ ซึ่งถูกลักลอบนำออกไปจากปราสาทหินเขาพนมรุ้ง จังหวัดบุรีรัมย์ กลับคืนสู่ประเทศไทย หลังการเรียกร้องขอคืนจากสถาบันศิลปะแห่งชิคาโก สหรัฐอเมริกา
22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2531 - เกิดเหตุโคลนถล่มและซุงจากการลักลอบทำลายป่า ทะลักเข้าใส่หมู่บ้านที่ตำบลกะทูน อำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช
7 มกราคม พ.ศ. 2532 - จักรพรรดิโชวะเสด็จสวรรคต สิ้นสุดยุคโชวะ
4 มิถุนายน พ.ศ. 2532 - การประท้วงที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน
4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 – พายุไต้ฝุ่นเกย์ซึ่งเข้าสู่อ่าวไทย เคลื่อนเข้าถล่มพื้นที่จังหวัดชุมพรและมุ่งลงสู่มหาสมุทรอินเดีย
17 กันยายน พ.ศ. 2533 - การประชุมของกรมปรึกษาชาติชั้นสูงเกิดขึ้นครั้งแรกที่สถานเอกอัครราชทูตกัมพูชาในประเทศไทย เพื่อทำหน้าที่เป็นตัวแทนกัมพูชาในสหประชาชาติชั่วคราวจนกว่าการเลือกตั้งในกัมพูชาจะเสร็จสิ้น
23 กันยายน พ.ศ. 2533 - เหตุการณ์เรือนำเที่ยวล่มในเขื่อนอุบลรัตน์ ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตที่เป็นคณาจารย์และนักศึกษาจากวิทยาลัยสาธารณสุข 5 แห่ง จำนวน 39 คน
24 กันยายน พ.ศ. 2533 - เหตุการณ์แก๊สระเบิดที่ถนนเพชรบุรีตัดใหม่ พ.ศ. 2533 มีผู้เสียชีวิต 88 คน และบาดเจ็บจำนวนมาก
15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534 - เกิดอุบัติเหตุรถบรรทุกเชื้อปะทุ (แก๊ป) พลิกคว่ำ ทำให้เชื้อปะทุระเบิด ที่อำเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา มีผู้เสียชีวิต 207 คน
23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534 - การรัฐประหารโดยคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (รสช.)