stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สัทศาสตร์
สวนศาสตร์ > ระบบปอดและระบบใต้ช่องเส้นเสียง

ข้อมูลเพิ่มเติม: การหายใจ
ปอดผลิตเสียงพูดส่วนใหญ่ด้วยการสร้างความดันสำหรับเสียงจากปอด ชนิดของเสียงที่พบเจอบ่อยที่สุดในภาษาต่าง ๆ คือเสียงลมออกจากปอด (pulmonic egress) ในทางกลับกันก็มีเสียงลมเข้าปอด แต่ไม่มีภาษาใดในโลกที่ใช้เสียงลมเข้าปอดเป็นหน่วยเสียง หลายภาษาเช่นภาษาสวีเดนใช้เสียงลมเข้าปอดสำหรับการออกเสียงปรลักษณ์ภาษา (paralanguage) เช่นการยืนยัน (affirmation) ในภาษาหลายภาษาที่หลากหลายทางภูมิศาสตร์และพันธุกรรม ทั้งเสียงลมออกและลมเข้าพึ่งพาการจับเส้นเสียงให้อยู่ในท่าท่าหนึ่งและใช้ปอดนำอากาศผ่านเส้นเสียงทำให้สั่น (ก้อง) หรือไม่สั่น (ไม่ก้อง) การออกเสียงจากปอดถูกจำกัดด้วยปริมาตรของอากาศที่สามารถหายใจออกได้ในหนึ่งรอบการหายใจ เรียกว่าความจุปอดปกติ (vital capacity)
ปอดถูกใช้รักษาความดันสองประเภทพร้อม ๆ กันเพื่อผลิตและดัดแปลงการเปล่งเสียง เพื่อเปล่งเสียงปอดจะต้องรักษาความดัน 3-5 เซนติเมตรน้ำมากกว่าความดันเหนือช่องเส้นเสียง นอกจากนั้นสามารถปรับเปลี่ยนความดันใต้ช่องเส้นเสียงได้เล็กน้อยอย่างเร็ว ๆ เพื่อดัดแปลงเสียงพูดให้ได้คุณลักษณะเสียงไม่อิสระ (suprasegmental) เช่นการเน้น (stress) เสียงถูกปรับเปลี่ยนโดยกล้ามเนื้อทรวงอกจำนวนหนึ่ง เนื่องเพราะปอดและทรวงอกขยายออกเมื่อหายใจเข้า แค่แรงยืดหยุ่นของปอดที่ปริมาตรเกินครึ่งของความจุปอดปกติก็พอที่จะผลิตความแตกต่างของความดันที่สามารถใช้เปล่งเสียงได้ เมื่อปริมาตรเกินครึ่งของความจุปอดปกติกล้ามเนื้อหายใจ (muscles of respiration) ถูกใช้ตรวจแรงยืดหยุ่นในทรวงอกเพื่อรักษาความแตกต่างของความดันที่คงที่ หากปริมาตรน้อยกว่านั้นกล้ามเนื้อหายใจก็จะถูกใช้เพื่อเพิ่มความดันใต้ช่องเส้นเสียงด้วยการหายใจออก
ระหว่างพูดวงจรการหายใจถูกดัดแปลงให้เข้ากับความต้องการทางภาษาและชีวภาพ การหายใจออกที่ปกติกินวงจรไปประมาณ 60 เปอร์เซ็นต์ก็เพิ่มขึ้นกลายเป็น 90 เปอร์เซ็นต์ เพราะความต้องการทางเมแทบอลิซึมยังคงที่ ในกรณีส่วนใหญ่ปริมาตรอากาศทั้งหมดที่เคลื่อนเข้าคงอยู่เท่ากับการหายใจปกติแบบเงียบ ๆ การพูดดังขึ้น 18 เดซิเบล (การสนทนาเสียงดัง) มีผลน้อยต่อปริมาตรของอากาศที่เคลื่อนที่ เด็กมีแนวโน้มที่จะใช้สัดส่วนของความจุปอดปกติมากกว่าผู้ใหญ่และหายใจเข้าลึกกว่าเพราะระบบหายใจยังไม่พัฒนาเท่าผู้ใหญ่
สวนศาสตร์ > ทฤษฎีแหล่ง-ตัวกรอง

ตัวแบบแหล่ง-ตัวกรอง (อังกฤษ: source-filter model) ของการพูดเป็นทฤษฎีเสียงพูดที่อธิบายความเกี่ยวข้องระหว่างรูปร่างของช่องเสียงและเสียงที่เปล่งออกมา ในตัวแบบนี้ช่องเสียงสามารถจำลองเป็นแหล่งกำเนิดของเสียงที่คู่กับตัวกรองเสียง (acoustic filter) ในหลายกรณีแหล่งกำเนิดเสียงคือกล่องเสียงระหว่างการออกเสียงก้อง แต่แหล่งอื่นก็สามารถจำลองในทางเดียวกันได้ รูปร่างของช่องเสียงเหนือช่องเส้นเสียงปฏิบัติตัวเป็นตัวกรอง และการจัดเรียงรูปแบบต่าง ๆ ของฐานกรณ์ทำให้เกิดเสียงรูปแบบต่าง ๆ การเปลี่ยนแปลงเป็นอะไรที่ทำนายได้ ช่องเสียงสามารถจำลองเป็นลำดับท่อที่ปิดที่ปลายหนึ่งและมีเส้นผ่านศูนย์กลางที่ต่างกัน และก็สามารถอนุพัทธ์รูปร่างสรีระสำหรับผลทางเสียงต่าง ๆ ได้ด้วยสมการของการสั่นพ้องของเสียง (acoustic resonance) กระบวนการย้อนกลับการกรองใช้หลักการนี้เพื่อวิเคราะห์สเปกตรัมของแหล่งที่ผลิตโดยเส้นเสียงระหว่างการออกเสียงก้อง ผลทางเสียงของช่องเสียงสามารถถูกทำกลับด้วยการย้อนกลับด้วยตัวกรองตามที่คาดไว้ และจะได้สเปกตรัมเสียงที่ถุกผลิตโดยเส้นเสียง นี่ทำให้สามารถศึกษาลักษณะเสียงพูดต่าง ๆ ในเชิงปริมาณได้
การรับรู้

การรับรู้ภาษา (language perception) เป็นกระบวนการทำความเข้าใจและถอดรหัสสัญญาณทางภาษา สัญญาณเสียงที่ต่อเนื่องจะต้องเปลี่ยนเป็นหน่วยวิยุต (discrete) ทางภาษาเช่นหน่วยเสียง หน่วยคำ และคำเพื่อรับรู้เสียงพูด  ผู้ฟังจะให้ความสำคัญต่อแง่มุมหนึ่งของสัญญาณที่สามารถใช้แยกออกเป็นกลุ่มได้อย่างน่าเชื่อถือเพื่อระบุและจัดกลุ่มเสียงได้ถูกต้อง แม่สิ่งบ่งชี้อันหนึ่งจะได้รับความสำคัญมากกว่าอันอื่นแต่แง่มุมอื่น ๆ ก็สามารถมีส่วนต่อการรับรู้ ตัวอย่างเช่น แม้ภาษาพูดจะให้ความสำคัญต่อข้อมูลเสียง ปรากฏการณ์แม็คเกอร์กแสดงให้เห็นว่าข้อมูลทางสายตาก็ถูกใช้เพื่อแยกแยะข้อมูลที่กำกวมเมื่อสิ่งบ่งชี้ทางเสียงไม่น่าเชื่อถือ
ถึงผู้ฟังสามารถใช้ข้อมูลที่หลากหลายเพื่อแบ่งส่วนสัญญาณเสียงพูด แต่ความสัมพันธ์ระหว่างสัญญาณเสียงและการรับรู้หมวดหมู่ไม่ใช่การแปลงที่สมบูรณ์ ยังมีความผันแปรทางเสียงในหมวดหมู่หนึ่งในระดับที่สูงเพราะการออกเสียงผสม สภาพแวดล้อมที่เสียงรบกวน และความแตกต่างของแต่ละบุคคล นี่เป็นปัญหาที่เรียกว่า ความไม่ผันแปรของการรับรู้ (perceptual invariance) ผู้ฟังสามารถรับรู้หมวดหมู่ต่าง ๆ อย่างน่าเชื่อถือแม้มีความผันแปรในสัญญาณเสียง ผู้ฟังสามารถทำแบบนี้ได้เพราะปรับเข้ากับผู้พูดใหม่อย่างรวดเร็วและขยับขอบเขตของแต่ละหมวดหมู่เพื่อให้ตรงกับความแตกต่างของเสียงที่คู่สนทนาพูดออกมา
การรับรู้ > การได้ยิน

บทความหลัก: การได้ยิน สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมดูการเข้ารหัสเสียงของเซลล์ประสาท (Neuronal encoding of sound)
การได้ยินเสียง (อังกฤษ: Audition) เป็นระยะแรกของการรับรู้เสียงพูด ฐานกรณ์เปลี่ยนความดันอากาศอย่างเป็นระบบเป็นคลื่นเสียงที่เดินทางไปถึงหูผู้ฟัง คลื่นเสียงชนกับแก้วหู (eardrum) ของผู้ฟังทำให้มันสั่น กระดูกหูส่งการสั่นของแก้วหูไปที่หูชั้นในรูปหอยโข่งหรือคอเคลีย คอเคลียรูปทรงเป็นวงท่อที่เต็มไปด้วยของเหลวซึ่งถูกแบ่งตามแนวยาวโดยอวัยวะของคอร์ติที่มีเยื่อกั้นหูชั้นใน เยื่อกั้นหูชั้นในหนาขึ้นเรื่อยเมื่อยิ่งเข้าไปในคอเคลียทำให้แต่ละตำแหน่งมีความถี่สั่นพ้องที่ต่างกัน รูปแบบโทโนโทปิคนี้ทำให้หูสามารถวิเคราะห์เสียงในลักษณะที่คล้ายกับการแปลงฟูรีเย
ความแตกต่างของการสั่นของเยื่อกั้นหูชั้นในทำให้เซลล์ขนภายในอวัยวะของคอร์ติเคลื่อนไหว และนี่ทำให้เซลล์ขนลดขั้วและในที่สุดก็แปลงสัญญาณเสียงเป็นกระแสประสาท เซลล์ขนเองไม่ได้ผลิตศักยะงาน แต่ปล่อยสารสื่อประสาทที่จุดประสานประสาทกับโสตประสาทซึ่งผลิตศักยะงาน ด้วยวิธีนี้รูปแบบการสั่นบนเยื่อกั้นหูชั้นในถูกแปลงเป็นรูปแบบปริภูมิกาล (spatiotemporal pattern) ของการยิงกระแสประสาทที่ส่งข้อมูลเกี่ยวกับเสียงเข้าก้านสมอง
การรับรู้ > สัทสัมพันธ์

นอกจากสระและพยัญชนะแล้ว สัทศาสตร์ยังพรรณนาถึงคุณสมบัติของเสียงพูดนอกเหนือจากส่วน (segment (linguistics)) เฉพาะส่วนและหน่วยของเสียงพูดที่ใหญ่กว่าเช่นพยางค์และวลี สัทสัมพันธ์รวมไปถึงโสตสัทศาสตร์ (auditory phonetics) เช่นระดับเสียง ความยาวเสียง (duration (music)) และความดัง (loudness) ภาษาต่าง ๆ ใช้คุณสมบัติเหล่านี้ในระดับต่าง ๆ สำหรับการเน้นเสียง (stress (linguistics)) การเน้นระดับเสียง (pitch accent (intonation)) และทำนองเสียง (intonation (linguistics) ตัวอย่างเช่นการเน้นเสียงในภาษาอังกฤษ (stress and vowel reduction in English) และภาษาสเปน (stress in Spanish) สัมพันธ์กับความเปลี่ยนแปลงของระดับและความยาวเสียง ในขณะที่การเน้นเสียงในภาษาเวลส์สัมพันธ์กับระดับเสียงอย่างสอดคล้องกันมากกว่าความยาวเสียง และการเน้นเสียงในภาษาไทยสัมพันธ์กับความยาวเสียงเท่านั้น
การรับรู้ > ทฤษฎีของการรับรู้เสียงพูด

ทฤษฎีของการรับรู้การพูด (อังกฤษ: Theory of speech perception) ทฤษฎีแรก ๆ เช่นทฤษฎีเคลื่อนไหว (motor theory of speech perception) มีความพยายามที่จะแก้ปัญหาความไม่ผันแปรของการรับรู้โดยอ้างว่าการรับรู้และการผลิตเสียงพูดมีความเชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิด ในรูปที่แรงที่สุดทฤษฎีเคลื่อนไหวอ้างว่าการรับรู้เสียงพูด จำเป็น ต้องให้ผู้ฟังเข้าถึงตัวแทนทางสรีระของเสียง ผู้ฟังวิศวกรรมย้อนกลับหาการออกเสียงที่จะผลิตเสียงนั้นเพื่อระบุกลุ่มของเสียงตามที่ผู้พูดเจตนาเพื่อจัดกลุ่มเสียงนั้นได้อย่างเหมาะสม แม้การค้นพบเช่นปรากฏการณ์แม็คเกอร์กและกรณีศึกษาจากผู้ป่วยที่มีการบาดเจ็บทางประสาทสนับสนุนทฤษฎีเคลื่อนไหว การทดลองเพิ่มเติมไม่ได้สนับสนุนทฤษฎีในรูปแรงแต่สนับสนุนรูปของทฤษฎ๊ที่อ่อนลงที่อ้างว่ามีความสัมพันธ์อย่างไม่กำหนด (non-deterministic) ระหว่างการผลิตและการรับรู้
ทฤษฎีของการรับรู้เสียงพูดต่อมาพุ้งความสนใจกับสิ่งบ่งชี้ทางเสียง (acoustic cue) เพื่อจัดกลุ่มเสียง และสามารุถแบ่งเป็นสองกลุ่มใหญ่ ๆ ได้คือ: ทฤษฎีนามธรรม (abstractionist theory) และทฤษฎีเหตุการณ์ (episodic theory) ในทฤษฎีนามธรรม การรับรู้เสียงพูดคือการระบุวัตถุเสียงในอุดมคติโดยอ้างอิงสัญญาณเสียงที่ถูกลดเป็นองค์ประกอบที่จำเป็นและทำให้สัญญาณเป็นมาตรฐานเพื่อทำกลับความแปรปรวนของผู้พูด ทฤษฎีเหตุการณ์เช่นตัวแบบแบบอย่าง (exemplar model) อ้างว่าการรับรู้เสียงพูดคือการเข้าถึงความทรงจำ (นั่นคือ ความจำอาศัยเหตุการณ์) ของเสียงที่เคยได้ยินมาก่อน ปัญหาความไม่ผันแปรของการรับรู้ถูกอธิบายโดยทฤษฎีเหตุการณ์ว่าเป็นเรื่องของความคุ้นเคย: การทำให้เป็นมาตรฐานเป็นผลพลอยได้ของการได้สัมผัสความแปรปรวนมากกว่าเป็นกระบวนการวิยุตอย่างที่ทฤษฎีนามธรรมอ้าง
สาขาวิชาย่อย > สวนสัทศาสตร์

สวนสัทศาสตร์ (อังกฤษ: Acoustics phonetics) ศึกษาคุณลักษณะทางเสียงของเสียงพูด ประสาทสัมผัสเสียงเกิดขึ้นจากการผันแแปร (fluctuation) ของความดันที่ทำให้แก้วหูขยับตาม หูเปลี่ยนการเคลื่อนไหวเป็นกระแสประสาทที่สมองแปลเป็นเสียง รูปคลื่นของเสียงเป็นบันทึกที่วัดความผันแปรของความดัน
สาขาวิชาย่อย > สรีรสัทศาสตร์

สรีรสัทศาสตร์ (อังกฤษ: Articulatory phonetics) ศึกษาวิธีที่เสียงพูดถูกผลิตออกมา
สาขาวิชาย่อย > โสตสัทศาสตร์

โสตสัทศาสตร์ศึกษาวิธีที่มนุษย์รับรู้เสียงพูด มนุษย์ไม่ได้รับรู้เสียงพูดเป็นบันทึกเสียงแบบถูกต้องสมบูรณ์เพราะลักษณะทางกายวิภาคของระบบการได้ยินบิดเบือนสัญญาณเสียงพูด ตัวอย่างเช่นความดังของเสียง (Loudness) ซึ่งถูกวัดเป็นเดซิเบล (ดีบี, dB) ไม่ได้มีความสัมพันธ์โดยตรง (linear) กับความแตกต่างของความดันเสียง
สิ่งที่ผู้ฟังได้ยินกับการวิเคราะห์ทางเสียงจะไม่ตรงกันโดยเฉพาะอย่างยิ่งกับเสียงพูดที่มีความถี่สูงเช่นเสียงเสียดแทรกบางเสียง จึงมีการพัฒนาตัวแบบเชิงหน้าที่ของระบบการได้ยินเพื่อแก้ไขความไม่ตรงกัน
การพรรณนาเสียง

ภาษามนุษย์ใช้เสียงต่าง ๆ หลายเสียง และนักภาษาศาสตร์จะต้องสามารถพรรณนาเสียงในวิธีที่เป็นอิสระจากภาษาเพื่อเปรียบเทียบเสียง เราสามารถพรรณนาเสียงพูดด้วยหลายวิธี โดยทั่วไปใช้การเคลื่อนไหวของปากที่จำเป็นเพื่อผลิตเสียงพูด พยัญชนะและสระเป็นหมวดหมู่ขนาดใหญ่สองหมวดที่นักสัทศาสตร์นิยามด้วยการเคลื่อนไหวขณะพูด ตัวบ่งชี้ที่ลงรายละเอียดกว่าก็เช่นตำแหน่งเกิดเสียง ตำแหน่งเกิดเสียง ลักษณะเกิดเสียง และความก้อง (voicing (phonetics)) ถูกใช้เพื่อพรรณนาพยัญชนะและเป็นสัดส่วนหลักของแผนผังพยัญชนะของสัทอักษรสากล สระสามารถพรรณนาด้วยความสูง ความหลัง และการห่อริมฝีปาก ภาษามือสามารถพรรณนาด้วยปัจจัยคนละชุดแต่ก็คล้ายกันเพื่อพรรณนาท่ามือ (sign) คือ: ตำแหน่ง (location) การเคลื่อนไหว (movement) รูปร่างมือ (handshape) ทิศทางฝ่ามือ (palm orientation) และลักษณะของสิ่งอื่น ๆ นอกเหนือจากมือ (non-manual feature) นอกจากการพรรณนาสรีระท่าทางแล้วยังสามารถพรรณนาเสียงในภาษาพูดในทางสวนศาสตร์ด้วย วิธีการพรรณนาทั้งสองวิธีเพียงพอที่จะเอามาใช้เปรียบต่างเสียงพูดเพราะเสียงเป็นผลพวงจากการออกเสียง ซึ่งจะเลือกวิธีใดมาใช้ขึ้นอยู่กับลักษณะทางสัทศาสตร์ที่สนใจ
เสียงพยัญชนะเป็นเสียงพูดที่ออกเสียงด้วยการปิดแบบสมบูรณ์หรือบางส่วนของช่องเสียง โดยปกติจะถูกผลิตด้วยการดัดแปลงกระแสลมที่หายใจออหมาขากปอด อวัยวะหายใจที่ถูกใช้เพื่อผลิตและดัดแปลงกระแสลมถูกแบ่งเป็นสามส่วน: ช่องเสียง (เหนือกล่องเสียง) กล่องเสียง และระบบใต้ช่องเส้นเสียง กระแสลมอาจเป็นได้ทั้งลมออก (egressive sound) (ออกจากช่องเสียง) หรือลมเข้า (ingressive sound) (เข้าช่องเสียง) กระแสลมของเสียงจากปอดถูกผลิตโดยปอดในระบบใต้ช่องเส้นเสียงและไหลผ่านกล่องเสียงกับช่องเสียง เสียงจากช่องเส้นเสียง (Glottalic consonant) ใช้กระแสลมที่ผลิตด้วยการเคลื่อนไหวของกล่องเสียงโดยไม่มีกระแสลมจากปอด เสียงพยัญชนะเดาะ (Click consonant) ออกเสียงด้วยการยืดขยายของอากาศโดยใช้ลิ้นและตามด้วยการเปิดส่วนที่ปิดส่วนหน้าของลิ้น
เสียงสระเป็นเสียงพูดพยางค์ที่ออกเสียงโดยไม่มีการกีดขวางในช่องเสียง เสียงสระถูกนิยามโดยสัมพัทธ์กับชุดของเสียงสระอ้างอิงที่เรียกว่าชุดสระมาตรฐาน (cardinal vowels) แตกต่างจากเสียงพยัญชนะซึ่งปกติมีตำแหน่งเกิดเสียงที่แน่นอน จำเป็นต้องมีคุณลักษณะสามข้อเพื่อนิยามเสียงสระ: ความสูงของลิ้น ความหลังของลิ้น และการห่อริมฝีปาก เสียงสระที่ออกเสียงด้วยคุณภาพคงที่เรียกว่าสระเดี่ยว (monophthong) การประสมกันของเสียงสระสองเสียงในพยางค์เดียวคือสระประสมสองเสียง (diphthong) ในสัทอักษรสากล เสียงสระถูกแทนบนรูปสี่เหลี่ยมคางหมูที่แทนปากมนุษย์ แกนแนวตั้งแทนพื้นจนถึงเพดานปาก แกนแนวนอนแทนแนวหน้าหลัง
การพรรณนาเสียง > การถอดเสียง

การถอดเสียงแสดงสัทลักษณ์ (อังกฤษ: Phonetic transcription) เป็นระบบการถอดเสียงในภาษาพูด (oral language) หรือภาษามือ ระบบการถอดเสียงแสดงสัทลักษณ์ที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดคือสัทอักษรสากล (IPA) เป็นชุดสัญลักษณ์มาตรฐานสำหรับเสียงพูด ความเป็นมาตรฐานของ IPA ทำให้ผู้ใช้สามารถถอดเสียงภาษา ภาษาย่อย และเอกัตภาษณ์ (idiolect) IPA เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์นอกจากต่อการศึกษาสัทศาสตร์แล้ว ยังมีประโยชน์ต่อการสอนภาษา การแสดงมืออาชีพ และอรรถบำบัดด้วย
แม้ไม่มีภาษามือใด ๆ ที่มีระบบการเขียนที่เป็นมาตรฐาน นักภาษาศาสตร์ได้พัฒนาระบบสัญกรณ์ของตัวเองไว้พรรณนารูปร่างมือ ตำแหน่ง และการเคลื่อนไหว ระบบสัญกรณ์ฮัมบวร์ค (HamNoSys) มีความคล้าย IPA ตรงที่ระบบนี้อนุญาตให้มีรายละเอียดในระดับที่ต่างกัน ระบบสัญกรณ์บางระบบเช่น KOMVA และ สํญกรณ์สโตคี (Stokoe notation) ถูกออกแบบสำหรับใช้ในพจนานุกรมและยังใข้ตัวอักษรของภาษาท้องถิ่นสำหรับรูปร่างมือในขณะที่ HamNoSys แทนรูปร่างมือโดยตรง SignWriting วางเป้าหมายไว้ว่าจะเป็นระบบการเขียนสำหรับภาษามือที่เรียนรู้ง่าย แต่ก็ยังไม่ได้ถูกนำไปใช้ในกลุ่มคนหูหนวกกลุ่มใดอย่างเป็นทางการ
ภาษามือ

คำในภาษามือถูกรับรู้ด้วยตาแทนหู ท่ามือถูก "พูด" ด้วยมือ ร่างกายส่วนบน และหัว "ฐานกรณ์" หรืออวัยวะหลักที่ใช้ทำท่าคือมือและแขน ส่วนของแขนถูกพรรณนาอย่างสัมพัทธ์ว่าส่วนต้นและส่วนปลาย (Anatomical terms of location) ส่วนต้นหมายถึงส่วนที่อยู่ใกล้ลำตัวและส่วนปลายคือส่วนที่อยู่ไกลออกไป ตัวอย่างเช่นการเคลื่อนไหวข้อมือคือส่วนปลายเมื่อเปรียบเทียบกับข้อศอก โดยปกติการเคลื่อนไหวส่วนปลายผลิตง่ายกว่าเพราะใช้พลังงานน้อยกว่า ปัจจัยต่าง ๆ เช่นความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อหรือหากท่าทางนั้นเป็นข้อห้ามทางสังคมจำกัดว่าอะไรสามารถถือเป็นท่ามือได้ เจ้าของภาษามือไม่มองที่มือของคู่สนทนาแต่หากมองไปที่หน้าแทน เพราะการมองเห็นรอบนอก (peripheral vision) ไม่ชัดเท่าตรงกลางของลานสายตา ทำให้สามารถรับรู้การเคลื่อนไหวและตำแหน่งของนิ้วของท่ามือที่อยู่ใกล้หน้ากว่าได้ละเอียดกว่า
ภาษามือมีฐานกรณ์ที่เหมือนกันสองอันคือมือ ผู้พูดภาษามือสามารถใช้มือข้างไหนก็ได้โดยไม่ส่งผลต่อการสื่อสาร ท่ามือที่ใช้สองมือโดยทั่วไปจะมีการทำท่าท่าเดียวกันทั้งสองข้างเพราะข้อจำกัดทางประสาทที่มีทั่วกันทุกคนที่เรียกว่าเงื่อนไขความสมมาตร (Symmetry Condition) ข้อจำกัดที่สองที่มีทั่วกันคือเงื่อนไขความถนัด (Dominance Condition) ซึ่งบอกว่าหากท่ามือทั้งสองข้างไม่เหมือนกัน มือที่ไม่ถนัดจะอยู่นิ่งและมีชุดรูปร่างมือที่จำกัดกว่าเมื่อเทียบกับมือข้างที่ถนัดซึ่งเคลื่อนไหว นอกจากนั้น มือข้างหนึ่งในท่ามือสองมือก็มักถูกทิ้ง (ไม่ทำ) เวลาสนทนาอย่างไม่ทางการ ซึ่งนี่เรียกหว่ากระบวนการ weak drop รูปคำแต่ละคำก็อาจทำให้เกิดการออกเสียงผสมได้เหมือนในภาษาพูด ตัวอย่างเช่นรูปร่างมือของท่ามือที่พูดต่อกันก็กลายเป็นคล้ายกัน (การกลมกลืนเสียง) (Assimilation (phonology)) หรือเกิด weak drop (ตัวอย่างหนึ่งของการตัดเสียง) (Deletion (phonology))
ดูเพิ่ม

ทฤษฎีแบบอย่าง (Exemplar theory)
ทฤษฎีเคลื่อนไหวของการรับรู้เสียงพูด (Motor theory of speech perception)
สัทวิทยา (สรวิทยา)
สัทอักษรสากล
สรีรสัทวิทยา (Articulatory phonology)
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิซอร์ซมีข้อความของ  บทความ "".
สัทศาสตร์ จากสารานุกรมสำหรับเยาวชน เก็บถาวร 2007-12-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ที่รวบรวมแหล่งข้อมูลสัทศาสตร์โดยมหาวิทยาลัยนอร์ทแคโรไลนา
"A Little Encyclopedia of Phonetics" โดยปีเตอร์ โรช.
Pink Trombone โปรแกรมจำลองการออกเสียงแบบโต้ตอบโดย Neil Thapen.
ตำแหน่งเกิดเสียง:
1. ริมฝีปาก ด้านนอก (Exo-labial) 2. ริมฝีปาก ด้านใน (Endo-labial) 3. ฟัน (Dental) 4. ปุ่มเหงือก (Alveolar) 5. หลังปุ่มเหงือก (Post-alveolar) 6. หน้าเพดานแข็ง (Pre-palatal) 7. เพดานแข็ง (Palatal) 8. เพดานอ่อน (Velar) 9. ลิ้นไก่ (Uvular) 10. ช่องคอ (Pharyngeal) 11. เส้นเสียง (Glottal) 12. ลิ้นปิดกล่องเสียง (Epiglottal) 13. โคนลิ้นในช่องคอ (Radical) 14. ผนังลิ้นส่วนหลัง (Postero-dorsal) 15. ผนังลิ้นส่วนหน้า (Antero-dorsal) 16. ปลายลิ้น (Laminal) 17. ปลายสุดลิ้น (Apical) 18. ใต้ปลายสุดลิ้น (Sub-apical)
มุมมองจากด้านบนของกล่องเสียง
รูปคลื่น (บน) สเปกโตรแกรม (กลาง) และการถอดเสียง (ล่าง) ของเสียงผู้หญิงที่พูดคำว่า "Wikipedia" แสดงโดย Praat ซอฟต์แวร์สำหรับการวิเคราะห์ทางภาษา


ฟัง

เสียงประกอบ
เสียงเดินทางจากแหล่งกำเนิดไปสมองอย่างไร
มูซาอัลฮูละฮ์

| มูซาอัลฮูละฮ์ موسى الحوله |
| --- | --- |
หมู่บ้าน
มูซาอัลฮูละฮ์ที่ตั้งในประเทศซีเรีย
พิกัด: 34°57′50″N 36°33′34″E﻿ / ﻿34.96389°N 36.55944°E﻿ / 34.96389; 36.55944
ประเทศ:  ซีเรีย
เขตผู้ว่าการ: ฮะมาฮ์
อำเภอ: ฮะมาฮ์
ตำบล: ฮิรบ์นัฟซะฮ์
ประชากร (2004)
 • ทั้งหมด: 1,781 คน
เขตเวลา: UTC+2 (เวลายุโรปตะวันออก)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+3 (เวลาออมแสงยุโรปตะวันออก)
City Qrya Pcode: C3066
มูซาอัลฮูละฮ์ (อาหรับ: موسى الحوله, อักษรโรมัน: Mūsā al-Hūla) เป็นหมู่บ้านในตำบลฮิรบ์นัฟซะฮ์ อำเภอฮะมาฮ์ เขตผู้ว่าการฮะมาฮ์ ประเทศซีเรีย ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้จากฮะมาฮ์ 30 กิโลเมตร สำนักงานสถิติกลางซีเรีย (CBS) รายงานว่ามูซาอัลฮูละฮ์มีประชากร 1,781 คนในสำมะโน ค.ศ. 2004.
มิตสึกิ ทากาฮาตะ

| มิตสึกิ ทากาฮาตะ |
| --- | --- |
ทากาฮาตะที่เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติโตเกียวในปี พ.ศ. 2559
สารนิเทศภูมิหลัง
เกิด: 14 ธันวาคม พ.ศ. 2534 (33 ปี)  ฮิงาชิโอซากะ จังหวัดโอซากะ ประเทศญี่ปุ่น
ส่วนสูง: 1.58 เมตร
อาชีพ: นักแสดง นักร้อง
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2548–ปัจจุบัน
สังกัด: โฮริโปร
ฐานข้อมูล
IMDb
มิตสึกิ ทากาฮาตะ (ญี่ปุ่น: 高畑 充希; โรมาจิ: Takahata Mitsuki; เกิด 14 ธันวาคม พ.ศ. 2534) เป็นนักแสดงและนักร้องหญิงชาวญี่ปุ่นในสังกัดโฮริโปร มีชื่อเสียงจากอาซาโดระเรื่อง โทโตะนีจัง และละครโทรทัศน์ญี่ปุ่น คาโฮโกะ คุณหนูโลกสวย
ประวัติ

ทกาฮาตะเกิดเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2534 เธอใช้ชื่อในวงการการแสดงเป็นชื่อเต็มของเธอ แต่ในวงการดนตรีเธอจะใช้เพียงชื่อจริงที่เขียนด้วยอักษรฮิรางานะ "みつき" (มิตสึกิ)
โดยแต่เดิมแล้ว เธออยากจะเข้าโรงเรียนมัธยมศึกษาชิเท็นโนจิที่ตั้งอยู่ในแขวงเท็นโนจิ จังหวัดโอซากะ ซึ่งเป็นโรงเรียนหญิงล้วนที่มีอัตราการแข่งขันที่สูงมาก ทำให้เธอตัดสินใจเรียนโรงเรียนกวดวิชา แต่ภายหลังเธอจึงย้ายถิ่นฐานไปยังโตเกียวเพื่อเข้าเรียนที่โรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายโฮริโกชิที่มีชื่อเสียงด้านการพัฒนานักเรียนให้เป็นนักร้องและนักแสดงที่มีคุณภาพ หลังจากนั้นมิตสึกิจึงตัดสินใจที่จะเข้าชมรมการแสดงของมหาวิทยาลัยวาเซดะ โดยหวังว่าจะเป็นการสร้างเส้นทางอาชีพในการแสดงของเธอ แต่เพราะเธอได้รับที่โอกาสที่จะแสดงละครเวทีตั้งแต่เธอยังเด็ก ในปี พ.ศ. 2553 เธอจึงตัดสินใจที่เข้าศึกษาที่มหาวิทยาลัยโฮเซ คณะการออกแบบอาชีพในโตเกียว
อาชีพ > การแสดง

ทากาฮาตะชอบการแสดงละครเวทีตั้งแต่เธอยังเด็ก ส่วนหนึ่งเพราะว่าพ่อและแม่ของเธอชอบพาเธอไปดูละครเวที ด้วยเหตุนี้เธอจึงใฝ่ฝันที่จะเป็นนักแสดงละครเวทีตั้งแต่เธอกำลังศึกษาระดับชั้นประถมศึกษา โดยตั้งแต่นั้นมา มิตสึกิได้เข้าร่วมการออดิชันกับหลากหลายสังกัดแต่เธอไม่เคยผ่านเข้ารอบเลย จนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 มิตสึกิ เธอได้ผ่านการออดิชันของสังกัดโฮริโปรเป็นอันดับที่ 1 จากผู้เข้าร่วมทั้งหมด 9,621 คนและได้แสดงเป็นตัวเอกบนละครเวทีในที่สุด[ต้องการอ้างอิง]
ใน พ.ศ. 2550 เธอได้มีผลงานการแสดงเป็นครั้งแรกในภาพยนตร์เรื่อง ดอลฟินบลู: ฟูจิ, โมอิจิโดโซระเอะ โดยหลังจากนั้นทากาฮาตะก็ได้ปรากฏตัวอยู่ในละครโทรทัศน์เรื่องต่อ ๆ ไปจวบจนถึงปี พ.ศ. 2556 เธอได้แสดงเป็น โนริโกะ นิชิกาโดะ ในละครโทรทัศน์เรื่องยอดหญิงยอดเชฟ ใน พ.ศ. 2559 ทากาฮาตะผ่านการออดิชันจากผู้สมัคร 2,564 คน ให้เป็นนักแสดงนำหญิงในอาซาโดระเรื่อง โทโตะนีจัง ซึ่งนั่นทำให้เธอเริ่มเป็นที่สนใจในวงการบันเทิงมากขึ้น
ผลงานการแสดง > ละครโทรทัศน์

| ปี | ชื่อ | บทบาท | สถานีโทรทัศน์ | หมายเหตุ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2550 | ซังเน็งบี-กูมิคินปาจิ-เซ็นเซ | อายากะ ทากูจิ | ทีบีเอสทีวี |  |  |
| 2550 | นัตสึโคย | นัตสึกิ กูโต | เอ็มบีเอส |  |  |
| 2553 | คิวโตะ คาเรนซัง เพราะเธอนั้นเป็นหุ่นยนต์ | เอมิโกะ คาวาอิ | นิปปงทีวี |  |  |
| 2556 | ยอดหญิงยอดเชฟ | โนริโกะ (คาวากูโบะ) นิชิกาโดะ | ฟูจิทีวี |  |  |
| 2557 | อาซูนาโระซังเบียกุซังจูนานะเฮียวชิ | เรนะ ฮาซูกิ | ฟูจิทีวี |  |  |
| 2558 | ร้านอาหารเจ้าปัญหา | ไอริ คาวานะ | ฟูจิทีวี |  |  |
| 2558 | Enka: Gold Rush | นาโอโกะ มาซาโมโตะ | วาอุวาอุ |  |  |
| 2559 | เลิฟแดตแมกยูคราย | คิโฮโกะ ฮินาตะ | ฟูจิทีวี |  |  |
| 2559 | Tokyo Sentimental | อากาเนะ ซูโดะ | ทีวีโตเกียว |  |  |
| 2559 | โทโตะนีจัง | สึเนโกะ โอฮาชิ | เอ็นเอชเค |  |  |
| 2560 | คาโฮโกะ คุณหนูโลกสวย | คาโฮโกะ เนโมโตะ | นิปปงทีวี | นำแสดง |  |
| 2561 | กินให้ลืมว่าเคยโดนเท | ซาจิโกะ ซาซากิ | ทีวีโตเกียว | นำแสดง, ทัมปัตสึ |  |
| 2562 | Maison de Police | ฮิโยริ มากิโนะ | ทีบีเอสทีวี | นำแสดง |  |
| 2562 | Our Dearest Sakura | ซากูระ | นิปปงทีวี | นำแสดง |  |
| 2564 | Nizi Village Clinic | มาโซระ คูเรโนะ | ทีวีอาซาฮิ | นำแสดง |  |
| 2564 | Stranger | นาโฮะ ทากามูระ | วาอุวาอุ | นำแสดง |  |
ผลงานการแสดง > ภาพยนตร์

| ปี | ชื่อ | บทบาท | หมายเหตุ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2550 | Dolphin Blue: Fuji, Mou Ichido Sora E | ทามากิ มิจิรุ |  |  |
| 2553 | โชโดเกิร์ล!! วาตาชิตาจิโนะโคชิเอ็ง | คิโยมิ โยชินากะ |  |  |
| 2557 | ขบวนการห้าสีสุดสวย | ยูริ คิกาวาดะ (สีเหลือง) |  |  |
| 2557 | บันทึกใสจากวัยฝัน | ยูอิ นารูมิ |  |  |
| 2557 | The Vancouver Asahi | เอมมี่ คาซาฮาระ |  |  |
| 2559 | Rage | คาโอรุ |  |  |
| 2559 | เอเวอร์กรีนเลิฟ | ซากายะ | นำแสดง |  |
| 2559 | โมเอะไม่เคยตาย | ไอนะ คินามิ |  |  |
| 2560 | The Stand-In Thief | มิซะ ฟูจิโอกะ |  |  |
| 2560 | มหัศจรรย์โลกแห่งความตาย | อายาโกะ อิชชิกิ | นำแสดง |  |
| 2561 | A Banana? At This Time of Night? | มิซากิ อันโดะ | นำแสดง |  |
| 2562 | Samurai Shifters | โอรัง | นำแสดง |  |
| 2562 | โลกของมาจิดะคุง | ซากูระ ทากาชิมะ |  |  |
| 2563 | รักวุ่น ๆ ของโอตาคุ | นารูมิ โมโมเซะ |  |  |
| 2564 | Tomorrow's Dinner Table | คานะ อิชิบาชิ | นำแสดง |  |
| 2564 | Character | นัตสึมิ คาวาเซะ |  |  |
| 2564 | ฮามะโนะอาซาฮิโนะอูโวสึกิโดโมะ | ริกะ โมเตกิ (อาซาฮิ ฮามาโนะ) | นำแสดง |  |
ผลงานการแสดง > งานพากย์เสียง

| ปี | ชื่อ | บท | หมายเหตุ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2558 | ซินเดอเรลล่า | เอลล่า | พากย์เสียงของลิลี เจมส์ |  |
| 2560 | สาวมหัศจรรย์กับแท็บเล็ตแยกโลก | โคโกเนะ โมริกาวะ |  |  |
| 2561 | ผม แมว และการเดินทางของเรา | นานะ |  |  |
รางวัล

| ปี | รางวัล | สาขา | ผล | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2560 | Elan d'or Awards ครั้งที่ 41 | นักแสดงหน้าใหม่แห่งปี | ชนะ |  |
| 2560 | เจแปนอะคาเดมีไพรซ์ ครั้งที่ 40 | นักแสดงหน้าใหม่แห่งปี | ชนะ |  |
| 2561 | รางวัลภาพยนตร์กีฬาโตเกียว ครั้งที่ 27 | นักแสดงหญิงยอดเยี่ยม | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

高畑充希 (ภาษาญี่ปุ่น)
บล็อก (ภาษาญี่ปุ่น)
ฟุตบอลชายชิงแชมป์โอเชียเนีย รุ่นอายุไม่เกิน 16 ปี 2024

| รายละเอียดการแข่งขัน |
| --- | --- |
ประเทศเจ้าภาพ: รอบคัดเลือก: ตองกา รอบสุดท้าย: ตาฮีตี
วันที่: รอบคัดเลือก: 13–19 เมษายน ค.ศ. 2024 รอบสุดท้าย: 28 กรกฎาคม – 10 สิงหาคม ค.ศ. 2024
ทีม: รอบสุดท้าย: 8 รวมทั้งหมด: 11 (จาก 1 สมาพันธ์)
สถานที่: 2 (ใน 1 เมืองเจ้าภาพ)
อันดับเมื่อสิ้นสุดการแข่งขัน
ชนะเลิศ:  นิวซีแลนด์ (สมัยที่ 10)
รองชนะเลิศ:  ฟีจี
อันดับที่ 3:  นิวแคลิโดเนีย
อันดับที่ 4:  เฟรนช์พอลินีเชีย
สถิติการแข่งขัน
จำนวนนัดที่แข่งขัน: 18
จำนวนประตู: 77 (4.28 ประตูต่อนัด)
ผู้ชม: 3,500 (194 คนต่อนัด)
ผู้ทำประตูสูงสุด:  แอรอน คาร์ตไรท์ (7 ประตู)
ผู้เล่นยอดเยี่ยม:  แอรอน คาร์ตไรท์
ผู้รักษาประตูยอดเยี่ยม:  นิโคลาส คูตราน
รางวัลแฟร์เพลย์:  เฟรนช์พอลินีเชีย
← 2023 2025 → 
การแข่งขันฟุตบอลชายชิงแชมป์โอเชียเนีย รุ่นอายุไม่เกิน 16 ปี ประจำปี 2024 (2024 OFC U-16 Men's Championship) เป็นการแข่งขันฟุตบอลเยาวชนรุ่นอายุไม่เกิน 16/17 ปีของโอเชียเนีย ครั้งที่ 21 ซึ่งจัดขึ้นทุกสองปีโดยสมาพันธ์ฟุตบอลโอเชียเนีย (OFC) สำหรับทีมชาติชายรุ่นอายุไม่เกิน 16/17 ปีในภูมิภาคโอเชียเนีย การแข่งขันรอบสุดท้ายจัดขึ้นที่เมืองปิราเอ ตาฮีตี ระหว่างวันที่ 28 กรกฎาคม ถึง 10 สิงหาคม ค.ศ. 2024 ผู้เล่นที่เกิดในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2007 มีสิทธิ์เข้าร่วมแข่งขันในรายการนี้
สามทีมอันดับสูงสุดจากการแข่งขันนี้ผ่านเข้ารอบ ฟุตบอลโลก รุ่นอายุไม่เกิน 17 ปี 2025 ซึ่งจัดขึ้นที่ประเทศกาตาร์ ในฐานะตัวแทนของโอเอฟซี ทีมชาตินิวซีแลนด์ รุ่นอายุไม่เกิน 17 ปี สามารถป้องกันแชมป์จากปี ค.ศ. 2023 ได้สำเร็จ
สนามแข่งขัน

| ปิราเอ |
| --- | --- |
สต๊าดปาแตร์: สต๊าดฟาวโตอา
ความจุ: 11,700: ความจุ: 5,000
การจับสลากแบ่งกลุ่ม

การจับสลากแบ่งกลุ่มจัดขึ้นเมื่อวันที่ 5 มีนาคม โดยทีมถูกจัดอันดับในโถตามอันดับในการแข่งขันฟุตบอลชิงแชมป์โอเชียเนีย รุ่นอายุไม่เกิน 17 ปี 2023
|  โถ 1 |  โถ 2 |  โถ 3  |
| --- | --- | --- |
|   นิวแคลิโดเนีย  นิวซีแลนด์  |   ฟีจี  ซามัว  เฟรนช์พอลินีเชีย  วานูวาตู  |   หมู่เกาะคุก  หมู่เกาะโซโลมอน  |