ศาลาสหทัยสมาคม
ประวัติ

ศาลาสหทัยสมาคมในพระบรมมหาราชวัง เดิมชื่อหอคองคอเดีย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สร้างขึ้นเป็นสโมสรสำหรับทหารมหาดเล็กและประชุมการงานต่างๆเป็นครั้งคราวตามแบบอย่างสโมสรทหารที่เมืองปัตตาเวียซึ่งเรียกชื่อย่างเดียวกัน ศาลานี้ตั้งอยู่ริมทางเสด็จพระราชดำเนินสู่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ด้านหลังใกล้ประตูพิมานไชยศรี
ในปี พ.ศ. 2417 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้ใช้หอคอยคอเดีย เป็นมิวเซียมจัดแสดงสิ่งของต่างๆ ที่เป็นฝีมือช่างชั้นดีของชาวสยามให้ประชาชนชมในโอกาสงานเฉลิมพระชนมพรรษา 21 พรรษา เรียกว่า งานเอกซฮิบิเชน แสดงสิ่งของทั้งของหลวง ของพระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชการ และราษฎร ต่อมาโปรดเกล้าฯ ให้ย้ายการจัดแสดงนี้ไปยังพระราชวังบวรสถานมงคลในปี พ.ศ. 2430
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้กรมศิลปากรคัดสรรเครื่องราชภัณฑ์มาจัดแสดงที่ศาลาสหทัยสมาคมอีกครั้งหนึ่ง เรียกว่า ราชพิพิธภัณฑ์ เปิดแสดงเป็นครั้งแรกในวันชาติ เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2483 ภายหลังได้ยกเลิกไป
ในสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้ใช้ศาลาสหทัยสมาคมเป็นที่ตั้งพระศพและศพ ศาลาแห่งนี้มีเกียรติรองจากพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทและพระที่นั่งทรงธรรม วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร แม้ว่าศาลานี้จะอยู่ในพระบรมมหาราชวัง เช่น
สมเด็จพระนางเจ้าอินทรศักดิศจี พระวรราชชายา
หม่อมหลวงบัว กิติยากร
พุ่ม เจนเซน
และศาลาสหทัยสมาคมแห่งนี้เคยใช้ในการลงนามถวายพระพร พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อครั้งยังทรงประทับรักษาพระอาการประชวร ณ โรงพยาบาลศิริราชอีกด้วย
| ด ค กพระบรมมหาราชวัง |
| --- | --- | --- |
| วัดพระแก้ว |  กลุ่มพระอุโบสถ  กลุ่มฐานไพที (พระศรีรัตนเจดีย์  พระมณฑป  ปราสาทพระเทพบิดร)  กลุ่มอาคารประกอบ (พระเศวตกุฏาคารวิหารยอด  หอพระมณเฑียรธรรม  หอพระนาก  พระอัษฏามหาเจดีย์  หอระฆัง)  |  |
| กลุ่มสวนศิวาลัย |  พระที่นั่งศิวาลัยมหาปราสาท  พระที่นั่งบรมพิมาน  พระที่นั่งมหิศรปราสาท  พระที่นั่งสีตลาภิรมย์  พระพุทธรัตนสถาน  พระที่นั่งสุทไธสวรรยปราสาท  |  |
| หมู่พระมหามณเฑียร |  พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน  พระที่นั่งไพศาลทักษิณ  พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย  พระที่นั่งเทพสถานพิลาศและพระที่นั่งเทพอาสน์พิไล  พระที่นั่งดุสิตาภิรมย์  พระที่นั่งราชฤดี  พระที่นั่งสนามจันทร์  หอพระสุราลัยพิมาน  หอพระธาตุมณเฑียร  หอศาสตราคม  เก๋งนารายณ์  |  |
| หมู่พระที่นั่งจักรีฯ |  พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท  พระที่นั่งมูลสถานบรมอาสน์  พระที่นั่งสมมติเทวราชอุปบัติ  พระที่นั่งบรมราชสถิตยมโหฬาร  พระที่นั่งเทวารัณยสถาน  พระที่นั่งอมรพิมานมณี  พระที่นั่งสุทธาศรีอภิรมย์  พระที่นั่งนิพัทธพงศ์ถาวรวิจิตร  พระที่นั่งดำรงสวัสดิ์อนัญวงศ์  พระที่นั่งบรรณาคมสรณี  พระที่นั่งปรีดีราชวโรทัย  พระที่นั่งเทพดนัยนันทยากร  สวนสวรรค์  |  |
| หมู่พระมหาปราสาท |  พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท  พระที่นั่งพิมานรัตยา  พระที่นั่งอาภรณ์ภิโมกข์ปราสาท  พระที่นั่งราชกรัณยสภา  ศาลาอรรถวิจารณ์  พระปรัศว์  เรือนจันทร์  หอธรรมสังเวช  ศาลาราชการุณย์  |  |
| เขตพระราชฐานชั้นใน |  พระตำหนักสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า  พระตำหนักสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี  ตำหนักเจ้าดารารัศมี พระราชชายา  ตำหนักพระองค์เจ้าอัพภันตรีปชาและพระองค์เจ้าทิพยาลังการ  เรือนเจ้าจอมมารดาแส  เรือนเจ้าจอมก๊กออ  แถวเต๊ง  สระพระองค์อรไทยฯ  |  |
| สถานศึกษา |  โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ  โรงเรียนช่างฝีมือในวัง  |  |
| อาคารอื่น ๆ |  พิพิธภัณฑ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม  ศาลาเครื่องราชอิสริยยศ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ และเหรียญกษาปณ์  อาคารราชบัณฑิตยสถาน (เดิม)  ประตูพระบรมมหาราชวัง  ป้อมรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง  พระที่นั่งไชยชุมพล  หอแก้วศาลพระภูมิ  ศาลาสหทัยสมาคม  |  |
| สถานที่ในอดีต |  พระอภิเนาว์นิเวศน์  พระที่นั่งอมรินทราภิเษกมหาปราสาท  พระที่นั่งเย็น  พระที่นั่งทองในสวนขวา  เก๋งโรงละครหรือเก๋งโรงมหาสภา  พระที่นั่งรอบสกุณวัน  พระที่นั่งทรงผนวช  |  |