stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เขตบางพลัด
สถานที่สำคัญ

สะพานพระราม 8 และสวนหลวงพระราม 8
สะพานกรุงธน
บ้านบางยี่ขัน
แขวงทางหลวงธนบุรี
หมวดทางหลวงตลิ่งชัน
ศูนย์กายภาพบำบัด คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล
ศูนย์วิทยาศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, คณะพยาบาลศาสตร์, โรงเรียนการเรือน มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
บ้านจันทร์ส่องหล้า
ศาสนสถาน > วัด

เขตบางพลัดมีพุทธศาสนิกชนจำนวนมาก จึงมีการสร้างวัดเป็นจำนวนไม่น้อย แบ่งเป็นวัด 23 วัด
| --- | --- |
 วัดวิมุตยาราม  วัดใหม่เทพนิมิตร  วัดจตุรมิตรประดิษฐาราม  วัดเปาโรหิตย์  วัดน้อยนางหงษ์  วัดบางพลัด (วัดบางพลัดใน)  วัดอมรคีรี  วัดสิงห์  วัดพระยาศิริไอยสวรรค์  วัดรวกบางบำหรุ  วัดภาณุรังษี  วัดคฤหบดี:  วัดเทพนารี  วัดทอง  วัดฉัตรแก้วจงกลณี  วัดดาวดึงษาราม  วัดเทพากร  วัดบางยี่ขัน  วัดเพลง  วัดภคินีนาถวรวิหาร  วัดบวรมงคล (วัดลิงขบ)  วัดอาวุธวิกสิตาราม (วัดบางพลัดนอกหรือวัดปากคลองบางพลัด)  วัดสามัคคีสุทธาวาส
ศาสนสถาน > มัสยิด

มัสยิดบางอ้อ
มัสยิดดารุลอิหซาน
ศาสนสถาน > ศาลเจ้า

ศาลเจ้าปุงเท่ากง
ศาลเจ้าพ่อเสือ
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์สำนักงานเขตบางพลัด
แผนที่เขตบางพลัด เก็บถาวร 2007-09-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กเขตในกรุงเทพมหานคร |
| --- | --- | --- |
| ฝั่งธนบุรี |  คลองสาน  จอมทอง  ตลิ่งชัน  ทวีวัฒนา  ทุ่งครุ  ธนบุรี  บางกอกน้อย  บางกอกใหญ่  บางขุนเทียน  บางแค  บางบอน  บางพลัด  ภาษีเจริญ  ราษฎร์บูรณะ  หนองแขม  |  |
| ฝั่งพระนคร |  คลองเตย  คลองสามวา  คันนายาว  จตุจักร  ดอนเมือง  ดินแดง  ดุสิต  บางกะปิ  บางเขน  บางคอแหลม  บางซื่อ  บางนา  บางรัก  บึงกุ่ม  ปทุมวัน  ประเวศ  ป้อมปราบศัตรูพ่าย  พญาไท  พระโขนง  พระนคร  มีนบุรี  ยานนาวา  ราชเทวี  ลาดกระบัง  ลาดพร้าว  วังทองหลาง  วัฒนา  สวนหลวง  สะพานสูง  สัมพันธวงศ์  สาทร  สายไหม  หนองจอก  หลักสี่  ห้วยขวาง  |  |
ทัศนียภาพในเขตบางพลัด
สวนหลวงพระราม 8
พระพุทธแซกคำ วัดคฤหบดี
มัสยิดบางอ้อ เป็นมัสยิดเก่าแก่สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 6 โดยชาวมุสลิมสายเปอร์เซียที่อพยพมาจากกรุงศรีอยุธยาเมื่อครั้งเสียกรุง หรือที่เรียกว่า "แขกแพ"
ศศินันท์ ธรรมนิฐินันท์

| ศศินันท์ ธรรมนิฐินันท์ |
| --- | --- |

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  14 พฤษภาคม พ.ศ. 2566  (1 ปี 237 วัน)
ก่อนหน้า: อนุดิษฐ์ นาครทรรพ
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: พ.ศ. 2532 (อายุ 36 ปี) จังหวัดกาญจนบุรี ประเทศไทย
พรรคการเมือง: ก้าวไกล (2565–2567)   ประชาชน (2567–ปัจจุบัน)
ชื่อเล่น: แจม

ศศินันท์ ธรรมนิฐินันท์ (เกิด พ.ศ. 2532) เป็นทนายความและนักการเมืองชาวไทย ปัจจุบันดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร สังกัดพรรคประชาชน
ประวัติ

ศศินันท์สำเร็จการศึกษาบัญชีบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหิดล โดยได้รับเกียรตินิยมอันดับ 1, นิติศาสตร์บัณฑิต มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, และประกาศนียบัตรบัณฑิต กฎหมายมหาชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
นอกจากนี้เธอยังสอบไล่เนติบัณฑิต จากเนติบัณฑิตยสภา รุ่นที่ 66 และสอบได้ใบอนุญาตว่าความรุ่นที่ 39 อีกด้วย
การทำงาน > ทนายความ

เธอเป็นทนายความประจำศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน (Thai Lawyers for Human Rights: TLHR) โดยเริ่มทำงานหลังจากการรัฐประหารในปี พ.ศ. 2557
นอกจากนี้ ศศินันท์เป็นหนึ่งในผู้ผลักดันในการเรียกร้องให้ทนายความหญิงมีสิทธิสวมกางเกงว่าความในศาลกับสมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชนและนิติฮับ โดยตลอดระยะเวลา 1-2 ปี เธอสวมกางเกงว่าความในศาลมาตลอด ซึ่งเดิมระเบียบข้อบังคับการแต่งกายของทนายความนั้น ให้ทนายความหญิงต้องสวมกระโปรงเพียงอย่างเดียว แม้จะมีศาลในหลายแห่งจะอนุโลมให้ทนายความหญิงสวมกางเกงว่าความ แต่ก็มีศาลอีกหลายแห่งที่ยังคงธรรมเนียมและข้อปฏิบัติเดิม ทำให้ยังมีความลำบากอยู่
การทำงาน > ดนตรี

ศศินันท์มีความสนใจในด้านดนตรี โดยเฉพาะกีตาร์โปร่งและอูคูเลเล่ เธอเคยร้องเพลงคัพเวอร์ลงยูทูปของตัวเองมาก่อน และยังเคยเข้าร่วมการประกวด ทรู อะคาเดมี่ แฟนเทเชีย ซีซั่นที่ 8 แต่ไม่ได้เข้ารอบ
การทำงาน > การเมือง

ศศินันท์มีความสนใจทางด้านการเมืองตั้งแต่ยุครัฐบาลของอดีตนายกรัฐมนตรี ทักษิณ ชินวัตร และได้สนใจยิ่งขึ้นในยุคก่อตั้ง พรรคอนาคตใหม่ และ พรรคก้าวไกล โดยเธอประสงค์จะขับเคลื่อนนโยบายแม่และเด็ก อาทิเช่น นโยบายห้องให้นมบุตร และเพิ่มเติมด้านสิทธิลาคลอด เป็นต้น และเนื่องจากเธอเป็นอดีตนักกิจกรรมทางการเมือง และทนายสิทธิมนุษยชนที่ทำคดีการเมืองมาก่อน เธอจึงสนใจนโยบายเกี่ยวกับสิทธิในกระบวนการยุติธรรมและสิทธิมนุษยชนอีกด้วย
ศศินันท์เริ่มต้นงานทางการเมือง ด้วยการลงสมัครรับเลือกตั้งในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 สังกัดพรรคก้าวไกล และได้รับเลือกตั้งเป็นสมัยแรก โดยศศินันท์ ได้เป็นหนึ่งในผู้แถลงนโยบายการเมืองของพรรคก้าวไกล ซึ่งเป็นการเปิดตัวนโยบายครั้งแรกของพรรคก้าวไกล โดยศศินันท์ได้แถลงนโยบายเกี่ยวกับ "สิทธิมนุษยชน" ทั้งเรื่องของสิทธิลาคลอด สิทธิการเลือกตั้งของพระ ตำรวจหญิง สิทธิของคนพิการ และสิทธิของผู้มีความหลากหลายทางเพศ
ต่อมาได้ดำรงตำแหน่งรองประธานคณะกรรมาธิการ คนที่หนึ่ง ในกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน และยังคงได้นั่งในคณะกรรมาธิการวิสามัญที่สำคัญๆ เช่น คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณางบประมาณ ปี 2567-2568 รวมถึงดำรงตำแหน่งโฆษกประจำคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาศึกษาแนวทางนิรโทษกรรมด้วย
นอกจากนี้ศศินันท์ก็เป็นหนึ่งคณะกรรมการพิเศษเพื่อสอบสวนวินัยพรรค สืบเนื่องจากมีสมาชิกในพรรคร้องเรียนมาว่า ถูก สส.พรรคก้าวไกลในขณะนั้น 2 คนล่วงละเมิดทางเพศ ต่อมามติของพรรคได้ตัดสินขับ สส.ทั้งสองออกจากพรรค
การทำงาน > การเมือง > สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 กรุงเทพมหานคร เขต 11 สังกัด พรรคก้าวไกล → พรรคประชาชน
แหล่งข้อมูลอื่น

ศศินันท์ ธรรมนิฐินันท์ ที่เฟซบุ๊ก
ศศินันท์ ธรรมนิฐินันท์ ที่เอกซ์ (ทวิตเตอร์)
JAM Sasinan ที่ยูทูบ
โทมัส ทุคเคิล

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
 ทุคเคิลกับปารีแซ็ง-แฌร์แม็งใน ค.ศ. 2019
ข้อมูลส่วนตัว
วันเกิด:   (1973-08-29) 29 สิงหาคม ค.ศ. 1973 (51 ปี)
สถานที่เกิด:  ครุมบัค เยอรมนีตะวันตก
ส่วนสูง:  1.90 เมตร (6 ฟุต 3 นิ้ว)
ตำแหน่ง:  กองกลาง
ข้อมูลสโมสร
สโมสรปัจจุบัน:  อังกฤษ (ผู้จัดการทีม)
สโมสรเยาวชน
1979–1988:  เทเอ็สเฟา ครุมบัค
1988–1992:  เอ็ฟเซ เอาคส์บวร์ค
สโมสรอาชีพ*
| ปี |  ทีม |  ลงเล่น |  (ประตู) |
| 1992–1994 |  ชตุทการ์เทอร์คิคเคิร์ส |  8 |  (1) |
| 1994–1998 |  เอ็สเอ็สเฟา อุล์ม |  69 |  (2) |
| รวม |   |  77 |  (3) |
จัดการทีม
2007–2008:  เอ็ฟเซ เอาคส์บวร์ค 2
2009–2014:  ไมนทซ์ 05
2015–2017:  โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์
2018–2020:  ปารีแซ็ง-แฌร์แม็ง
2021–2022:  เชลซี
2023–2024:  ไบเอิร์นมิวนิก
2025–:  อังกฤษ
 *นัดที่ลงเล่นและประตูที่ยิงให้แก่สโมสรเฉพาะลีกในประเทศเท่านั้น
โทมัส ทุคเคิล (เยอรมัน: Thomas Tuchel, เสียงอ่านภาษาเยอรมัน: [ˈtoːmas ˈtʊxl̩, – tuː-];; เกิด 29 สิงหาคม ค.ศ. 1973) เป็นผู้จัดการทีมฟุตบอลและอดีตผู้เล่นชาวเยอรมันปัจจุบันเป็นผู้จัดการทีมชาติอังกฤษ
เกียรติประวัติ > ผู้จัดการ

โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์
เดเอ็ฟเบ-โพคาล: 2016–17
ปารีแซ็ง-แฌร์แม็ง
ลีกเอิง: 2018–19, 2019–20
กุปเดอฟร็องส์: 2019–20
กุปเดอลาลีก: 2019–20
ทรอเฟเดช็องปียง: 2018, 2019
เชลซี
ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก: 2020–21
ยูฟ่าซูเปอร์คัพ: 2021
ฟุตบอลชิงแชมป์สโมสรโลก: 2021
ไบเอิร์นมิวนิก
บุนเดิสลีกา: 2022–23
แหล่งข้อมูลอื่น

Profile at kickersarchiv.de (เยอรมัน)
โทมัส ทุคเคิล เว็บไซต์ fussballdaten.de (เยอรมัน)
ตั้ว ลพานุกรม

| จ่าสิบเอก เภสัชกรตั้ว ลพานุกรมป> ม., ท.ช., ร.ม. |
| --- | --- |


รัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475 – 1 เมษายน พ.ศ. 2476
นายกรัฐมนตรี: พระยามโนปกรณ์นิติธาดา
ดำรงตำแหน่ง 21 ธันวาคม พ.ศ. 2481 – 27 สิงหาคม พ.ศ. 2484
นายกรัฐมนตรี: แปลก พิบูลสงคราม
กรรมการราษฎร
ดำรงตำแหน่ง 28 มิถุนายน – 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475
ประธาน: พระยามโนปกรณ์นิติธาดา
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบประเภทที่ 2
ดำรงตำแหน่ง 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 – 27 สิงหาคม พ.ศ. 2484 ชั่วคราว : 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 – 6 ธันวาคม พ.ศ. 2476
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 21 ตุลาคม พ.ศ. 2441 เมืองพระนคร ประเทศสยาม
เสียชีวิต: 27 สิงหาคม พ.ศ. 2484 (42 ปี) จังหวัดพระนคร ประเทศไทย
การเข้าร่วม พรรคการเมืองอื่น: คณะราษฎร
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยมิวนิก(Pharm.D.) มหาวิทยาลัยกรุงเบิร์น(Ph.D.)
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
ยศ:  จ่าสิบเอก

จ่าสิบเอก เภสัชกร ดร. ตั้ว ลพานุกรม (21 ตุลาคม พ.ศ. 2441 - 27 สิงหาคม พ.ศ. 2484)  เป็นเภสัชกรและนักวิทยาศาสตร์ชาวไทย เป็นหนึ่งในสมาชิกก่อตั้งคณะราษฎร ปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครองของไทยเป็นระบอบประชาธิปไตยในปี พ.ศ. 2475 ตั้วเคยดำรงตำแหน่งสำคัญในวงราชการและทางการเมืองหลายตำแหน่ง อาทิ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์ กรรมการราษฎร รัฐมนตรี
ตั้วเกิดในครอบครัวคนไทยในกรุงเทพมหานคร ได้รับทุนสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนกไปศึกษาต่อวิชาสามัญในประเทศเยอรมนี มีความสามารถด้านภาษาอย่างหลากหลาย ได้แก่ ภาษาเยอรมัน ภาษาอังกฤษ และภาษาฝรั่งเศส แล้วสำเร็จการศึกษาระดับอุดมศึกษาในสาขาวิทยาศาสตร์ได้แก่ วิชาเคมี, เภสัชศาสตร์ และพฤกษศาสตร์ เมื่อกลับมาประเทศไทยได้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์คนแรก และได้สร้างคุณูปการต่อวงการวิทยาศาสตร์ไทยอย่างยิ่ง ซึ่งมีความรุดหน้าอย่างมากในสมัยของตั้ว นอกจากนี้ยังกระตุ้นส่งเสริมพัฒนาวิชาชีพเภสัชกรรมและการศึกษาเภสัชศาสตร์ให้ทัดเทียมอารยประเทศอีกด้วย
นอกจากนี้ตั้วยังมีความสนใจด้านการอ่านเป็นพิเศษโดยจัดตั้งแผนกห้องสมุดในกรมวิทยาศาสตร์ขึ้น และมีการตีพิมพ์วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์ในชื่อ Siam Science Bulletin ตั้วเป็นผู้มีอัธยาศัยใจคอดีและเป็นมิตรต่อบุคคลโดยทั่วไป นอกจากนี้ยังได้รับการยกย่องว่าเป็นหัวหน้างานที่ดี มีนโยบายการใช้คนอย่างดียิ่ง ตั้วทำงานทางวิทยาศาสตร์และราชการจนกระทั่งถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคไส้ติ่งอักเสบ ในวันพุธที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2484 และได้รับสมญานามว่าเป็น "รัฐบุรุษวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของไทย"
ประวัติ > ชีวิตในวัยเยาว์และการเป็นเชลย [2441 - 2462]

รองอำมาตย์เอก เภสัชกร ตั้ว ลพานุกรม หรือที่รู้จักกันในนาม รองอำมาตย์เอก เภสัชกร ดร.ตั้ว ลพานุกรม เกิดเมื่อวันพุธที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2441 ณ ตำบลถนนอนุวงศ์ อำเภอสัมพันธวงศ์ จังหวัดพระนคร เป็นบุตรคนที่ 3 ของ นายเจริญ ลพานุกรม และ นางเนียร ลพานุกรม (2423 - 2511) มีพี่น้องร่วมบิดามารดา 5 คน เข้ารับการศึกษาขั้นต้นที่โรงเรียนเทพศิรินทร์และโรงเรียนราชวิทยาลัย ( ปัจจุบัน คือ โรงเรียน ภ.ป.ร. ราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ )จนกระทั่งอายุ 12 ปี จึงได้ตามเสด็จสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก เมื่อครั้งยังดำรงพระอิสริยยศเป็นสมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนสงขลานครินทร์ ไปศึกษาต่อ ณ เมืองบัลเกนแบร์ก จังหวัดมาร์ค จักรวรรดิเยอรมัน โดยทุนของพระองค์ ซึ่งเป็นช่วงเหตุการณ์สงครามโลกครั้งที่หนึ่งโดยจักรวรรดิเยอรมันสังกัดฝ่ายมหาอำนาจกลาง จึงทำให้สยามกับจักรวรรดิเยอรมันต้องประกาศสงครามกันเมื่อปี พ.ศ. 2460 ตั้วถูกจับเป็นเชลยศึกไปคุมขัง ณ ค่ายคุมขังเมือง Celle ทำให้ตั้วมีโอกาสศึกษาภาษาเพิ่มเติม ได้แก่ ภาษาอังกฤษ ภาษาเยอรมนี ภาษาฝรั่งเศส ตลอดจนศาสตร์อื่นๆ อย่าง คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และดนตรีอย่างขลุ่ยฝรั่ง
ภายหลังการพักรบสงครามเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2461 ตั้วพ้นจากการเป็นเชลยศึก และเดินทางจากเยอรมนีไปยังประเทศฝรั่งเศส สมัครเข้ากองรถยนต์ไทยที่ไปงานพระราชสงครามยุโรป ความสามารถทางภาษาของตั้วทำให้เขาทำหน้าที่เป็นล่ามภาษาฝรั่งเศสและภาษาเยอรมัน และเรียนรู้วิธีการทหาร ต่อมาได้รับยศจ่านายสิบแห่งกองทัพบกไทย และได้รับเหรียญดุษฎีมาลาของรัฐบาลฝรั่งเศส ตั้วเดินทางกลับถึงประเทศสยามพร้อมกองทหารอาสาเมื่อปี พ.ศ. 2462 และได้รับพระราชทานเหรียญทองช้างเผือก, เหรียญรามาธิบดี กับเหรียญพระราชสงครามยุโรป และปลดประจำการในปีเดียวกัน
ประวัติ > เข้าร่วมเป็นคณะราษฎร [2463 - 2476]

ปลายปี พ.ศ. 2462 ตั้วได้เดินทางกลับไปยังยุโรปเพื่อศึกษาต่อ โดยทุนสมเด็จพระมหิตลาธิเบศรอดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ได้เข้าศึกษาวิชาเคมี และสอบไล่ได้ปริญญาดุษฎีบัณฑิตชั้นเกียรตินิยม โดยเสนอวิทยานิพนธ์เรื่อง "The Influence of Chemical Composition on the Structure of Crystals" ในปี พ.ศ. 2470 และในปีเดียวกันนี้เองตั้วพร้อมสหายอีก 6 ได้ประชุมร่วมกันและปรารถนาที่จะเห็นความเจริญก้าวหน้าของประเทศไทยให้ทัดเทียมชาติตะวันตกจึงร่วมกันก่อตั้งคณะราษฎรขึ้น ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศสเพื่อเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชเป็นระบอบประชาธิปไตย
ภายหลังการเข้าร่วมกับคณะราษฎรแล้ว ตั้วได้ไปศึกษาต่อในวิชาเภสัชศาสตร์ ณ มหาวิทยาลัยมิวนิก ประเทศเยอรมนีและวิชาพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยปารีส ประเทศฝรั่งเศส ภายหลังสำเร็จการศึกษาในปี พ.ศ. 2473 แล้วนั้น ตั้วได้เดินทางกลับประเทศไทยโดยได้แวะไปดูงานทางวิทยาศาสตร์ การวิจัย และอุตสาหกรรมของสหรัฐอเมริกาและญี่ปุ่นก่อนกลับ
ตั้วเข้ารับราชการในตำแหน่งผู้ช่วยแยกธาตุชั้น 2 ในศาลาแยกธาตุ กระทรวงพาณิชย์และคมนาคม ต่อมาได้รับพระราชทานยศเป็นรองอำมาตย์เอก เมื่อทำงานไปได้เพียงครึ่งปี ตั้วก็ได้ร่วมกับคณะราษฎรเป็นคณะผู้เปลี่ยนแปลงการปกครอง ขอพระราชทานรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 เมื่อดำเนินการเปลี่ยนแปลงการปกครองเสร็จเรียบร้อยแล้ว ตั้วได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในคณะรัฐบาลชุดแรก โดยมีพระยามโนปกรณ์นิติธาดา เป็นนายกรัฐมนตรีตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2476 และได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชุดแรกเช่นกัน
ประวัติ > อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์คนแรก [2476 - 2484]

เมื่อพ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรีในเดือนเมษายน พ.ศ. 2476 แล้วตั้วได้ทุ่มเทให้กับงานราชการวิทยาศาสตร์อย่างเต็มที่ ตั้วได้รับการเลื่อนขั้นเป็นผู้ช่วยแยกธาตุชั้น 1 เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2475 และในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2477 ได้รับตำแหน่งเป็นนักเคมีและรักษาการตำแหน่งเจ้ากรมของศาลาแยกธาตุ จนกระทั่งเดือนเมษาน พ.ศ. 2478 ศาลาแยกธาตุได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นกรมวิทยาศาสตร์ ตั้วจึงได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์คนแรก ตั้วได้จัดตั้งสถานศึกษาเคมีปฏิบัติขึ้นในกรมวิทยาศาสตร์ เพื่อฝึกหัดนักเรียนนักศึกษาที่สำเร็จการศึกษาโดยบริบูรณ์จากระดับมัธยมศึกษาให้มีความรู้ความชำนาญทางเคมียิ่งขึ้น
ตั้วให้ความสนใจกับงานวิทยาศาสตร์เป็นอย่างยิ่งโดยเฉพาะการวิจัยที่เกี่วข้องกับงานเกษตรกรรม กรมวิทยาศาสตร์ได้วิจัยและส่งเสริมเกี่ยวกับพืชผลการเกษตรหลายประการ อาทิ การวิจัยเถ้าไม้เพื่อใช้ทำปุ๋ย การวิจัยน้ำมันสน น้ำมันหมู เกลือ เครื่องปั้นดินเผา งานการสำรวจวิเคราะห์ดิน เป็นต้น นอกจากนี้ยังให้ความสนใจด้านการอาหารของประเทศไทยโดยตั้วเป็นผู้ริเริ่มการส่งเสริมอาหารและกิจการถั่วเหลืองในประเทศไทย ซึ่งได้รับแต่งตั้งเป็นประธานคณะกรรมการพิจารณาส่งเสริมกิจการถั่วเหลืองของกระทรวงเศรษฐกิจในปี พ.ศ. 2480 ซึ่งทำให้กลายเป็นนโยบายของรัฐบาลในเวลาต่อมาที่จะส่งเสริมการบริโภคถั่วเหลืองแก่ประชาชน
ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2481 ตั้วได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในอีกวาระหนึ่งในรัฐบาลของจอมพล ป. พิบูลสงคราม และได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีสั่งการกระทรวงเศรษฐกิจด้วยโดยดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์ไปควบคู่กัน นอกจากนี้ ตั้วยังให้ความสำคัญการกับศึกษาเภสัชศาสตร์เป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากในขณะนั้นไม่มีกฎหมายรองรับวิชาชีพเภสัชกรรมในประเทศไทย ทำให้การขายยาเกิดขึ้นโดยไม่ต้องฝึกปฏิบัติทางเภสัชกรรมมาก่อน ประกอบกับการเรียนการสอนทางเภสัชศาสตร์ซึ่งอยู่ในฐานะแผนกปรุงยา คณะแพทยศาสตร์ศิราชพยาบาลไม่ได้รับการสนุบสนุนงบประมาณจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตั้วได้ส่งเสริมการเรียนการสอนทางเภสัชศาสตร์โดยจัดหาครูจากกระทรวงและกรมทางวิทยาศาสตร์ในประเทศไทยมาสอนในแผนกปรุงยา ตั้วมีบทบาทในการยกระดับแผนกปรุงยาสู่แผนกอิสระเพื่อเตรียมจัดตั้งเป็นคณะเภสัชศาสตร์ จนกระทั่งได้รับการแต่งตั้งจากจอมพล ป. พิบูลสงครามให้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกอิสระเภสัชกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยอีกตำแหน่งหนึ่ง
ตั้วล้มป่วยลงด้วยโรคไส้ติ่งอักเสบเมื่อวันจันทร์ที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2484 และถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันพุธที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2484 สิริอายุได้ 43 ปี ตั้วได้รับการยกย่องให้เป็น "รัฐบุรุษวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของไทย"
บทบาทและการดำรงตำแหน่งทางการเมือง

ตั้วได้มีบทบาทในทางการเมืองไทยเป็นอย่างยิ่ง โดยเข้าร่วมกับคณะราษฎรก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชเป็นระบบประชาธิปไตยในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 โดยเข้าร่วมประชุมก่อตั้งคณะราษฎรขึ้นเป็นครั้งแรก ณ กรุงปารีส โดยเป็นสมาชิกฝ่ายพลเรือน ซึ่งเห็นได้ถึงความปรารถนาของคณะราษฎรในการส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยเช้าของวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ตั้วได้ร่วมเดินทางสู่จุดนัดหมายที่บางซื่อ
ภายหลังก่อการการเปลี่ยนแปลงการปกครองแล้วนั้น ตั้วได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการราษฎร (เทียบเท่ารัฐมนตรีในปัจจุบัน) ของคณะรัฐมนตรีชุดแรกในระบอบประชาธิปไตย ภายหลังการพระราชทานรัฐธรรมนูญฉบับถาวร ตั้วได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในคณะรัฐบาลชุดพระยามโนปกรณ์นิติธาดา และได้ออกจากตำแหน่งเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลในต้นเดือนเมษายน พ.ศ. 2476 ส่วนด้านนิติบัญญัติตั้วก็ได้ดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไปพร้อมกัน
ตั้วได้แสดงความเห็นด้านการเมืองต่อวิทยาศาสตร์ในบันทึกในเรื่อง "วิทยาศาสตร์กับการเมือง" ว่า "ตลอดเวลาประชุมสมัยของสภาผู้แทนราษฎร...เกือบไม่มีใครเลยที่ให้ความสนใจสำคัญของวิทยาศาสตร์ ซึ่งเป็นรากฐานแห่งการก้าวหน้าของประชาชาติ..."
จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2481 ตั้วได้รับโปรดเกล้าฯ เป็นรัฐมนตรีอีกครั้งหนึ่งในสมัยรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม โดยเป็นรัฐมนตรีสั่งการกระทรวงเศรษฐกิจ ซึ่งปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าวจนกระทั่งถึงแก่อนิจกรรม จอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้กล่าวระลึกว่า "ท่านผู้นี้ทำงานเข้มแข็งแลเป็นที่วางใจได้เป็นอย่างดี พูดอย่างใด ทำอย่างนั้น งานที่ได้รับมอบจึงสำเร็จทุกอย่างและดีที่สุด..."
งานด้านวิทยาศาสตร์และเภสัชกรรม > การพัฒนาวิทยาศาสตร์ของไทย

ในสมัยที่ตั้วได้เข้ามาดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์นั้น วิทยาศาสตร์มีความเจริญรุดไปข้างหน้าอย่างยิ่ง มีการจ้างงานบุคลากรประจำกรมมากขึ้นหลายเท่าตัว และผู้สมัครเข้ามาทำงานล้วนต้องผ่านการสอบคัดเลือกเข้าทำงาน และตั้วได้จัดตั้งสถานศึกษาเคมีปฏิบัติขึ้นโดยดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการคนแรกเพื่อสร้างนักวิทยาศาสตร์และเป็นกำลังหลักในการพัฒนาการวิจัยด้านเคมีต่อไป
ตั้วมีความสนใจการพัฒนาวิทยาศาสตร์เป็นอย่างยิ่งโดยเฉพาะด้านการเกษตร โดยได้วิจัยวัตถุดิบสำคัญของชาติ เช่น การวิจัยเถ้าไม้ไผ่เพื่อใช้ทำปุ๋ย การวิจัยน้ำมันสน น้ำมันหมู เกลือ เครื่องปั้นดินเผา  และการสำรวจวิเคราะห์ดิน และตั้วยังเป็นผู้ริเริ่มในกิจการส่งเสริมอาหารและกิจการถั่วเหลืองในประเทศไทย และได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานคณะกรรมการพิจารณาการส่งเสริมกิจการถั่วเหลืองของกระทรวงเศรษฐกิจในปี พ.ศ. 2480 จนกระทั่งเป็นนโยบายของรัฐบาลในเวลาต่อมา นายแพทย์ยงค์ ชุติมา ซึ่งเคยร่วมงานกับตั้วได้เขียนข้อความระลึกไว้ว่า
...ข้าพเจ้าถือว่าท่านเป็นผู้หนึ่งที่ควรได้รับเกียรติว่าเป็นผู้น้ำในการปฏิบัติเกี่ยวกับเรื่องอาหารการกินในประเทศไทย...เมื่อข้าพเจ้าได้นำความคิดเกี่ยวกับเรื่องถั่วเหลือง ซึ่งปรากฏว่ามีคุณค่าในทางอาหารดี สมควรส่งเสริมให้คนนิยมบริโภค ไปปรึกษาท่านในสมัยท่านดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีและอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์แล้ว ท่านก็เห็นพ้องด้วย และได้สนับสนุนจนรัฐบาลได้ตั้งกรรมการพิจารณาส่งเสริมกิจการถั่วเหลืองขึ้น โดยมีท่านเป็นประธาน...คุณตั้วได้ศึกษาในทางวิทยาศาสตร์มามากและมีความรู้สูงในกิจการอนามัยทั่วๆไป ท่านได้ปรารภกับข้าพเจ้าอยู่เนืองๆว่า ในการสร้างชาตินั้น เราจะต้องเร่งสร้างคนเป็นเรื่องสำคัญพร้อมๆกันไปด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ต้องรีบจัดการส่งเสริมให้อาหารการกินของคนไทย ทั้งผู้ใหญ่และเด็ก ทุกเพศทุกวัย เข้าสู่ระดับดี...
นอกจากนี้ตั้วยังมีความสนใจเรื่องของการอ่านเป็นอย่างยิ่ง โดยปรับปรุงห้องสมุดกรมวิทยาศาสตร์ให้ก้าวหน้า จากมีหนังสือไม่กี่สิบเล่มเพิ่มเป็นจำนวนหมื่นเล่มในระยะเวลาอันรวดเร็ว ตั้วมีความตั้งใจจะพัฒนาห้องสมุดกรมวิทยาศาสตร์เป็นหอสมุดวิทยาศาสตร์แห่งชาติ และได้มีการออกวารสารวิทยาศาสตร์ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ หรือวารสาร Siam Science Bulletin อันตีพิมพ์ผลงานวิจัยของไทยเผยแพร่ไปยังต่างประเทศ ซึ่งท่านรับเป็นบรรณาธิการวารสารดังกล่าวอยู่ 2 ปี เมื่อตั้วได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในปี พ.ศ. 2481 อีกครั้งได้ดำรงตำแหน่งสำคัญอีกหลายตำแหน่งควบคู่กับการเป็นอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์ โดยท่านได้บันทึกข้อคิดทางวิทยาศาสตร์ไว่าว่า "ชาติจะเจริญโดยไม่มีวิทยาศาสตร์เป็นหลักไม่ได้"
ชีวิตส่วนตัวและความสนใจ

ตั้วเกิดในครอบครัวชาวไทยมี มีพี่น้องร่วมบิดามารดา 5 คน เป็นบุตรคนที่ 3 เป็นผู้มีความสามารถในด้านการศึกษาจนสอบได้ทุนของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ตั้วมีความสนใจด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ รัฐศาสตร์ ประวัติศาสตร์แต่ครั้งเยาว์วัย ตั้วรักการอ่านหนังสืออย่างยิ่ง ชีวิตครอบครัวมิได้สมรส
ตั้วเป็นผู้มีความสนใจในวิทยาศาสตร์เป็นอย่างยิ่ง ซึ่งได้ปรารภถึงความสำคัญของวิทยาศาสตร์อยู่บ่อยๆ ในบทความวารสารวิทยาศาสตร์ที่ตั้วเป็นผู้เขียนขึ้น ได้แก่ วิทยาศาสตร์กับความต้องการของประเทศ วิทยาศาสตร์กับการเมือง วิทยาศาสตร์กับอุตสาหกรรม เป็นต้น ซึ่งล้วนแต่กล่าวถึงความสำคัญของวิทยาศาสตร์ที่จะส่งเสริมความรุ่งเรืองและมั่งคั่งของชาติขึ้นมาได้ ดังบันทึกในข้อความหนึ่งว่า "ชาติจะเจริญโดยไม่มีวิทยาศาสตร์เป็นหลักไม่ได้" ในสมัยที่ตั้วดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมวิทยาศาสตร์นั้น วิทยาศาสตร์ของไทยมีการพัฒนาขึ้นไปมาก อย่างหนึ่งที่ตั้วให้ความสำคัญในด้านวิทยาศาสตร์คือเรื่องของอาหารและยา ตั้วเคยเขียนในบทความเรื่อง "พลเมืองไทยกละความจำเป็นในทางอาหาร" ว่าควรมีการนำวิทยาศาสตร์มาสั่งสอนประยุกต์ใช้เข้าการการกสิกรรมของไทย และตั้วได้ริเริ่มส่งเสริมกิจการถั่วเหลืองและการบริโภคถั่วเหลืองในประเทศไทยอีกด้วย อีกเรื่องหนึ่งคือยา ซึ่งตั้วกล่าวในบทความ "วิทยาศาสตร์กับความต้องการของประเทศ" ไว้ว่า "วิทยาศาสตร์กับการประดิษฐ์และทำยานั้นเป็นสาขาหนึ่ง เรียกว่า เภสัชกรรม เวลานี้งานในส่วนของเรายังล้าสมัยอยู่มาก เรายังไม่มีการค้นคว้าหาสรรพคุณของสมุนไพรต่างๆ ที่มีอยู่ในประเทศของเรามากพอ เรายังไม่สามารถทำยาใช้เองได้อย่างเพียงพอ"
ตั้วส่งเสริมการเผยแพร่ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ด้วยการเป็นบรรณาธิการหนังสือพิมพ์วิทยาศาสตร์ภาษาไทยและวารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์ไทยในภาษาอังกฤษชื่อ Siam Science Bulletin สิ่งที่ตั้วชอบมากในงานวิทยาศาสตร์อีกอย่างหนึ่งคืองานด้านนิติเคมี อาทิ การวิเคราะห์เอกสาร ยาพิษ คราบโลหิต ปืน
ตั้วยังเป็นผู้ที่สนใจด้านการเมืองโดยเป็นหนึ่งในคณะราษฎร ผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองของไทยในปี พ.ศ. 2475 โดยร่วมเป็นสมาชิกฝ่ายพลเรือน นอกจากนี้ตั้วยังมีความสนใจพิเศษในเรื่องของการอ่าน และทักษะด้านภาษาโดยสามารถพูดต่างภาษาได้ถึงสามภาษา อันได้แก่ ภาษาอังกฤษ ภาษาเยอรมัน และภาษาฝรั่งเศส เขาได้ใช้ความสามารถดังกล่าวเป็นประโยชน์ยิ่งโดยการเป็นล่ามในกองรถยนต์ไทย ครั้งเกิดเหตุการณ์สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง พลตรี หลวงวิจิตรวาทการเคยกล่าวถึงตั้วในด้านความสามารถของภาษาและความใฝ่รู้ไว้ว่า "...เป็นภาคีสมาชิกราชบัณฑิตยสภานและสนใจแสวงหาความรู้ในวิชาการทุกสาขา... เป็นรัฐมนตรีคนหนึ่งที่รู้ภาษาต่างประเทศดีถึง 3 ภาษา..สามารถเจรจาสนทนาใน 3 ภาษานี้ได้คล่องแคล่วเท่าๆ กับภาษาไทย.."
นอกจากนี้ตั้วยังเป็นผู้มีอัธยาศัยไมตรีจิตต่อผู้คนรอบข้าง พระยาพหลพลพยุหเสนาเคยกล่าวถึงตั้วในสมัยเรียนด้วยกัน ณ ประเทศเยอรมนีไว้ว่า "ข้าพเจ้าเคยรู้จัดชอบพอกันมาแต่เดิม...พูดจาคล่อง หัวเราะร่วน เป็นคนร่าเริงเสมอซึ่งเป็นที่ชอบพออัธยาศัยของบรรดานักเรียนไทยทักหลายที่ได้รู้จักมักคุ้น..." นอกจากนี้ปรีดี พนมยงค์ยังได้กล่าวในงานรัฐพิธีพระราชทาเพลิงศพของ ภก.ดร.ตั้ว ลพานุกรม ไว้ว่า "เป็นบุคคลที่มีอัธยาศัยมั่นคงเสมอต้นเสมอปลาย ไม่มีการเปลี่ยนแปลงแม้แต่อย่างใดอย่างหนึ่ง..."
เกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2484 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.)
พ.ศ. 2482 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 2 ทวีติยาภรณ์ช้างเผือก (ท.ช.)
พ.ศ. 2462 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี ชั้นที่ 6 เหรียญรามมาลา (ร.ม.)
พ.ศ. 2462 –  เหรียญงานพระราชสงครามยุโรป
พ.ศ. 2484 –  เหรียญช่วยราชการเขตภายใน การรบสงครามอินโดจีน (ช.ร.)
พ.ศ. 2462 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 6 เหรียญทองช้างเผือก (ร.ท.ช.)
เกียรติยศ > ยศทหาร

จ่าสิบเอก
เกียรติยศ > ยศข้าราชการพลเรือนของสยาม

พ.ศ. 2474 : รองอำมาตย์เอก
อนุสรณ์

อนุสาวรีย์ ดร. ตั้ว ลพานุกรม  องค์การเภสัชกรรม
ลาน ดร. ตั้ว ลพานุกรม
ห้องอนุสรณ์ ฯพณฯ ดร.ตั้ว ลพานุกรม สำนักหอสมุดและศูนย์สารสนเทศวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กรมวิทยาศาสตร์บริการ
“หอสมุดวิทยาศาสตร์ ดร.ตั้ว ลพานุกรม กรมวิทยาศาสตร์บริการ
ห้องประชุมตั้ว ลพานุกรม อาคาร 80 ปี เภสัชศาสตร์ คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ดูเพิ่ม

คณะราษฎร
ภก.ดร.ตั้ว ลพานุกรม ถ่ายรูปร่วมกับกองรถยนต์ไทย ในงานสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ณ ประเทศฝรั่งเศส
ภก.ดร.ตั้ว ลพานุกรม ในที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2483
ภก.ดร.ตั้ว ลพานุกรม ผู้อำนวยการสถานศึกษาเคมีปฏิบัติกับนักเรียนรุ่นแรกในปี พ.ศ. 2482
ภก.ดร.ตั้ว ลพานุกรม กับวงดนตรีสมัครเล่นที่คุมขังเชลยศึกเมือง Celle ประเทศเยอรมนี พ.ศ. 2461
พิธีเปิดอนุสาวรีย์ ดร. ตั้ว ลพานุกรม ณ กรมวิทยาศาสตร์บริการ
พิกุลทอง

| พิกุลทอง |
| --- | --- |
ชื่ออื่น: ไม่ปรากฏ
กวี: ไม่ปรากฏ
ประเภท: บทละครนอก
คำประพันธ์: กลอนบทละคร
ยุค: อยุธยา
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมวรรณศิลป์
เรื่องนางพิกุลทอง นี้เป็น ละครนอก หนึ่งใน 14 เรื่อง ที่นิยมนำมาเล่นกันมากเรื่องหนึ่งตั้งแต่ครั้ง สมัยอยุธยา ปัจจุบันยังพบว่ามีต้นฉบับหนังสือตัวเขียนที่เหลือรอดจากการถูกพม่าทำลายคราวเสียกรุง เก็บรักษาไว้อยู่ที่ หอสมุดแห่งชาติ เป็นสมุดข่อยสีขาว ตัวหมึกดำ ลายมือกึ่งบรรจงแกมหวัด ตัวอักษรไม่สม่ำเสมอและมีบันทึกว่า หมู่กลอนบทละคร ชื่อ พิกุลทอง เล่ม 1 (สำนวนเก่า) เลขที่ 20 ตู้ที่ 114 ชั้น 2/1 มัด 39 ประวัติ สมบัติเดิมของหอพระสมุดวชิรญาณ ซึ่งมีเนื้อความเริ่มตั้งแต่นางพิกุลทองสรงน้ำ จนจบตอนท้ายคือปราบนางยักษ์กาขาวและยังไม่ได้รับตรวจสอบชำระฉบับที่เหลืออื่น ๆ หรือตีพิมพ์จากกรมศิลปากร ส่วนเรื่องนางพิกุลทองต่อจากสำนวนเดิมที่เป็นการผจญภัยยืดยาวถึงรุ่นลูกนั้น มาจากกลอนอ่านสำนวนของ นายบุศย์ รจนา จัดพิมพ์โดยโรงพิมพ์วัดเกาะราวปี พ.ศ. 2433 ตรงกับสมัย รัชกาลที่ 5 ซึ่งนายบุศย์ผู้นี้ได้นำนิทานไทยครั้งกรุงเก่ามาแต่งสำนวนใหม่เป็น "กลอนอ่าน" หรือ กลอนสวด อยู่หลายเรื่อง เช่น แก้วหน้าม้า, จันทโครพ, สุวรรณหงส์ เป็นต้น
อย่างไรก็ตามเมื่อสังเกตตามเนื้อเรื่อง สำนวนกลอนค่อนข้างจะรวบรัดและไม่สละสลวยเท่าใดนัก เพราะผู้แต่งคงมีจุดประสงค์เพียงไว้สำหรับเล่นละครเท่านั้น แม้การบอกเพลงหน้าพาทย์ก็ไม่ชัดเจนแน่นอน มีตอนที่กล่าวถึง พระสังข์ศิลป์ชัยและนางศรีสุพรรณ ซึ่งเป็นตัวละครจากบทละครนอกเรื่อง สังข์ศิลป์ชัย พร้อมทั้งมีของวิเศษที่เหมือนกันทุกประการ อันได้แก่ สังข์ ศร และพระขรรค์ จึงสันนิษฐานว่า ผู้แต่งคงมีจุดประสงค์ดำเนินเรื่องให้เป็นภาคต่อจากเรื่อง สังข์ศิลป์ชัย เพราะเรื่อง สังข์ศิลป์ชัย ก็ไม่ได้กล่าวถึงการผจญภัยในรุ่นลูกไว้เลย
ประสาทหลอน

ประสาทหลอน (อังกฤษ: hallucination) คือ การรับรู้โดยไม่มีสิ่งเร้าภายนอกที่ทำให้รู้สึกถึงความเป็นจริง ปรากฏการณ์เหล่านี้สามารถแยกแยะได้จาก ปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องหลายอย่าง เช่น การฝัน (เร็มสลีป (REM sleep) หรือช่วงการหลับที่มีการกลอกตาอย่างรวดเร็ว) ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับการตื่น อาการประสาทหลอนเทียม (pseudohallucination) ซึ่งไม่ได้เลียนแบบการรับรู้จริง และรับรู้ได้อย่างแม่นยำว่าไม่จริง การแปลสิ่งเร้าผิดซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้จริงที่บิดเบือนหรือตีความผิด และกระบวนภาพทางจิตซึ่งไม่เลียนแบบการรับรู้จริง และอยู่ภายใต้การควบคุมโดยสมัครใจ ประสาทหลอนแตกต่างจาก "การรับรู้ที่ผิดพลาด" ซึ่งสิ่งเร้าที่รับรู้และตีความได้อย่างถูกต้อง (กล่าวคือ การรับรู้ที่แท้จริง) จะได้รับรู้เพิ่มอย่างมีนัยสำคัญ