ศาสนาอิสลามในทวีปยุโรป

ศาสนาอิสลามในทวีปยุโรป
ตามจำนวนร้อยละของประชากรประเทศ
   90–100%
 อาเซอร์ไบจาน
คอซอวอ
ตุรกี
 
   70–80%  คาซัคสถาน
   50–70%
 บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
แอลเบเนีย
   30–50%  มาซิโดเนียเหนือ
   10–20%
 บัลแกเรีย
ไซปรัส
จอร์เจีย
มอนเตเนโกร
รัสเซีย
   5–10%
 ออสเตรีย
สวีเดน
เบลเยียม
ฝรั่งเศส
เยอรมนี
กรีซ
ลีชเทินชไตน์
เนเธอร์แลนด
สวิตเซอร์แลนด์
สหราชอาณาจักร
นอร์เวย์
เดนมาร์ก
   4–5%
 อิตาลี
เซอร์เบีย
   2–4%
 ลักเซมเบิร์ก
สโลวีเนีย
สเปน
   1–2%
 โครเอเชีย
ไอร์แลนด์
ยูเครน
   < 1%
 อันดอร์รา
อาร์มีเนีย
เบลารุส
เช็กเกีย
เอสโตเนีย
ฟินแลนด์
ฮังการี
ไอซ์แลนด์
ลัตเวีย
ลิทัวเนีย
มอลตา
มอลโดวา
โมนาโก
โปแลนด์
โปรตุเกส
โรมาเนีย
ซานมารีโน
สโลวาเกีย
ศาสนาอิสลามเป็นศาสนาที่มีผู้นับถือมากเป็นอันดับ 2 ในทวีปยุโรป เป็นรองเพียงศาสนาคริสต์ ถึงแม้ว่าชุมชนมุสลิมส่วนใหญ่ในยุโรปตะวันตกก่อตั้งได้ไม่นาน แต่ก็มีสังคมมุสลิมที่ดำรงอยู่มาหลายศตวรรษในคาบสมุทรบอลข่าน, คอเคซัส, ไครเมีย และภูมิภาควอลกา ศัพท์ "มุสลิมยุโรป" (Muslim Europe) ใช้เรียกประเทศที่มีมุสลิมเป็นส่วนใหญ่ในบอลข่าน (บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา, แอลเบเนีย และคอซอวอ) กับบางประเทศในยุโรปตะวันออกที่มีมุสลิมเป็นชนกลุ่มน้อยจำนวนมาก (บัลแกเรีย, มอนเตเนโกร, มาซิโดเนียเหนือ, และบางสาธารณรัฐของรัสเซีย) ที่มีประชากรจำนวนมากเป็นมุสลิมยุโรป แม้ว่าส่วนใหญ่จะเป็นฆราวาสก็ตาม
ศาสนาอิสลามขยายเข้าสู่คอเคซัสผ่านการพิชิตจักรวรรดิเปอร์เซียโดยมุสลิมในคริสต์ศตวรรษที่ 7 และเข้าสู่ยุโรปใต้ผ่านการขยายตัวหลังการพิชิตฮิสเปเนียของอุมัยยะฮ์ในคริสต์ศตวรรษที่ 8–10 หน่วยงานทางการเมืองของมุสลิมมีอยู่อย่างมั่นคงในบริเวณที่ปัจจุบันคือสเปน, โปรตุเกส, ซิซิลี และมอลตาในสมัยกลาง ประชากรมุสลิมในดินแดนเหล่านี้ภายหลังหันมานับถือศาสนาคริสต์หรือถูกเนรเทศออกไปในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15 โดยผู้นำคริสเตียน (ดู เรกองกิสตา) จักรวรรดิออตโตมันขยายดินแดนเข้าไปในยุโรปตะวันออกเฉียงใต้และรวมอำนาจทางการเมืองด้วยการรุกรานและพิชิตดินแดนส่วนมากของจักรวรรดิเซอร์เบีย, จักรวรรดิบัลแกเรีย และดินแดนที่เหลือทั้งหมดของจักรวรรดิไบแซนไทน์ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 ถึง 15 หลายศตวรรษถัดมา จักรวรรดิออตโตมันค่อย ๆ สูญเสียดินแดนในทวีปยุโรปเกือบทั้งหมด จนกระทั่งพ่ายแพ้และล่มสลายใน ค.ศ. 1922 ศาสนาอิสลามเผยแผ่เข้าสู่ยุโรปตะวันออกผ่านการเข้ารีตของชาวบุลการ์วอลกา, Cuman-Kipchaks และภายหลังคือโกลเดนฮอร์ดกับรัฐข่านยุคหลัง กับประชากรมุสลิมหลายกลุ่มที่ชาวรัสเซียเรียกว่า "ชาวตาตาร์" ประชากรมุสลิมที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ในยุโรป ได้แก่ Gorani, Torbeshi, Pomaks, ชาวบอสนีแอก, มุสลิมเชื้อสายแอลเบเนีย, ชาวแอลเบเนียเชื้อสายจาม, มุสลิมเชื้อสายกรีก, Vallahades, มุสลิมเชื้อสายโรมานี, ชาวเติร์กในบอลข่าน, ชาวไซปรัสเชื้อสายเติร์ก, ชาวครีตเชื้อสายเติร์ก, Yörüks, ชาวตาตาร์วอลกา, ชาวตาตาร์ไครเมีย, ชาวคาซัค, Gajals และ Megleno-Romanians
ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่I 20 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 21 มีมุสลิมจำนวนมากอพยพเข้าสู่ยุโรปตะวันตก ใน ค.ศ. 2010 ประมาณการว่ามีมุสลิมอาศัยอยู่ในทวีปยุโรปประมาณ 44 ล้านคน (6%) ซึ่งรวมผู้ที่อาศัยอยู่ในสหภาพยุโรปประมาณ 19 ล้านคน (3.8%)  คาดการณ์ว่าจำนวนนี้จะเพิ่มขึ้น 8% หรือ 58 ล้านคนใน ค.ศ. 2030 พวกเขามักจะเป็นหัวข้อของการอภิปรายที่รุนแรงและการโต้เถียงทางการเมืองที่จุดประกายจากเหตุการณ์ต่าง ๆ เช่น การโจมตีของผู้ก่อการร้ายอิสลามในประเทศแถบยุโรป, ข้อถกเถียงกรณีหนังสือ โองการปีศาจ, ภาพการ์ตูนในประเทศเดนมาร์ก, ข้อโต้แย้งเรื่องเครื่องแต่งกายอิสลาม และการสนับสนุนขบวนการและพรรคอิงสามัญชนฝ่ายขวาที่มองมุสลิมเป็นภัยคุกคามต่อวัฒนธรรมยุโรปและค่านิยมเสรีนิยมเพิ่มมากขึ้น เหตุการณืเหล่านี้เติมเชื้อเพลิงให้กับข้อโต้แย้งเกี่ยวกับหัวข้อโลกาภิวัตน์, แนวคิดพหุวัฒนธรรม, อาการกลัวอิสลาม, ทัศนคติต่อชาวมุสลิม และสิทธิประชานิยม