stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ความเอนเอียงเพื่อยืนยัน
ประวัติ > คำวิจารณ์ของเคลย์แมนและฮา

ในบทความปี ค.ศ. 1987 โจชัว เคลย์แมน และยังวอนฮา เสนอว่างานทดลองของวาสันไม่ได้แสดงความเอนเอียงเพื่อยืนยันจริง ๆ
แต่ว่าพวกเขาอธิบายผลการทดลองของวาสันว่า  มนุษย์มักทำการทดลองที่เข้ากับสมมติฐานที่ใช้งานอยู่ 
พวกเขาเรียกวิธีนี้ว่า  "กลวิธีทดสอบเชิงบวก" (positive test strategy) ซึ่งเป็นตัวอย่างของวิธีการศึกษาโดยทดลอง (heuristic) ซึ่งเป็นทางลัดในการหาเหตุผลที่ไม่สมบูรณ์แต่ง่ายที่จะทดสอบ
เคลย์แมนและฮาใช้ความน่าจะเป็นแบบเบส์ (Bayesian probability) และทฤษฎีสารสนเทศ (information theory) เป็นมาตรฐานในการทดสอบสมมติฐาน
แทนที่หลัก falsificationism ซึ่งต้องพยายามพิสูจน์ว่าสมมติฐานนั้นผิดตามที่วาสันใช้ แต่ว่าตามเคลย์แมนและฮา  คำตอบของแต่ละคำถามให้ข้อมูลมากน้อยต่างกัน
ขึ้นอยู่กับความคิดความเชื่อที่มีอยู่ก่อนดังนั้น  การทดสอบสมมติฐานทางวิทยาศาสตร์จึงเป็นวิธีการทดสอบที่หวังว่าจะได้ข้อมูลมากที่สุดและการทดสอบเชิงบวกอาจจะให้ความรู้มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับความน่าจะเป็นเบื้องต้นเคลย์แมนและฮาเสนอว่า  เมื่อบุคคลกำลังขบปัญหาจริง ๆ ในโลก นั่นเป็นการหาคำตอบเฉพาะที่มีความน่าจะเป็นเบื้องต้นต่ำ  (คือกฎธรรมชาติหรือคำอธิบายของธรรมชาติเป็นกฎเกณฑ์เฉพาะที่ไม่ได้เป็นกฎเกณฑ์แบบกว้าง ๆ) และในกรณีเช่นนี้  การทดสอบเชิงบวกจะให้ความรู้มากกว่าการทดสอบเชิงลบ (ดูแผนภาพเวนน์ภาพที่ 2 และ 3)
| --- | --- |
: (แสดงแบบข้อทดสอบที่วาสันใช้) ถ้าสูตรที่สืบหา (T) รวมสูตรที่เป็นสมมติฐาน (H)  เข้าไว้ด้วย  คือสูตรที่ค้นหากว้างขวางกว่าสมมติฐาน  การทดสอบเชิงบวกที่ตรวจสอบดูว่า H ใช่ T หรือไม่  จะไม่สามารถแสดงว่า  สมมติฐานนั้นผิดพลาด  ตามป้ายและลูกศรจากซ้ายไปขวา  (1) ไม่ใช่ T ไม่ใช่ H ไม่สามารถสรุป (2) เป็น T แต่ไม่ใช่ H สรุปได้ว่า T ไม่ใช่ H (3) เป็นทั้ง T เป็นทั้ง H ไม่สามารถสรุป
: ถ้าสูตรที่สืบหา (T) มีส่วนเหมือนกับสูตรที่เป็นสมมติฐาน (H) การทดสอบเชิงบวกหรือลบอาจจะสามารถพิสูจน์ว่า H ผิดพลาด ตามป้ายและลูกศรจากซ้ายไปขวา  (1) เป็น H แต่ไม่ใช่ T สรุปได้ว่า T ไม่ใช่ H (2) เป็นทั้ง T เป็นทั้ง H ไม่สามารถสรุป (3) ไม่ใช่ H แต่เป็น T สรุปได้ว่า T ไม่ใช่ H (4) ไม่ใช่ T ไม่ใช่ H ไม่สามารถสรุป
: เมื่อสูตรที่เป็นสมมติฐาน (H) รวมสูตรที่สืบหา (T) เข้าไว้ด้วย  การทดสอบเชิงบวกเป็นวิธีเดียวที่จะพิสูจน์ว่า H ผิดพลาด ตามป้ายและลูกศรจากซ้ายไปขวา  (1) ไม่ใช่ T ไม่ใช่ H ไม่สามารถสรุป (2) เป็น H แต่ไม่ใช่ T สรุปได้ว่า T ไม่ใช่ H (3) เป็นทั้ง T เป็นทั้ง H ไม่สามารถสรุป
แต่ว่า  ในงานหาสูตรของวาสันซึ่งก็คือ  เลขสามตัวที่เพิ่มขึ้นไปตามลำดับ  เป็นกฎที่กว้างมาก  (คือมีความน่าจะเป็นเบื้องต้นสูง ดูแผนภาพเวนน์ด้านซ้ายสุด)  ดังนั้น  โอกาสที่การทดสอบเชิงบวกจะให้ความรู้ที่ดีก็มีน้อย เคลย์แมนและฮาสนับสนุนการวิเคราะห์ของตนโดยอ้างงานทดลองที่ใช้ป้าย "DAX" และ "MED" สำหรับสูตรสองสูตรที่ผู้รับการทดลองต้องหา  แทนที่ป้าย "เข้ากันกับสูตร" และ "ไม่เข้ากันกับสูตร"
ซึ่งเป็นการป้องกันการบอกผู้รับการทดลองเป็นนัยว่า  จุดมุ่งหมายก็เพื่อจะเสาะหาสูตร ๆ หนึ่งที่มีความน่าจะเป็นต่ำ
ผลปรากฏว่า  ผู้รับการทดลองประสบผลสำเร็จดีกว่าในรูปแบบนี้ของการทดลอง
เพราะคำวิจารณ์นี้และอื่น ๆ จุดสนใจของงานวิจัยได้เปลี่ยนไปจากการทดสอบเชิงยืนยันและเชิงปฏิเสธไปเช็คดูว่า  มนุษย์ตรวจสอบสมมติฐานโดยวิธีที่ให้เกิดความรู้  หรือว่าเป็นวิธีที่ไม่ทำให้เกิดความรู้แต่ว่าเป็นการทดสอบเชิงบวก การค้นหาความลำเอียงเพื่อยืนยัน "แท้" เป็นประเด็นทำให้นักจิตวิทยาทำการตรวจสอบปรากฏการณ์ต่าง ๆ เป็นจำนวนมาก เพื่อแสดงกระบวนการประมวลข้อมูลของมนุษย์
ผล > เกี่ยวกับการเงิน

ความลำเอียงเพื่อยืนยันอาจนำให้นักลงทุนมีความมั่นใจมากเกินไป  โดยไม่ใส่ใจในหลักฐานว่ายุทธวิธีของตนจะทำให้ขาดทุน 
ในงานวิจัยตลาดหลักทรัพย์เลือกตั้ง  (จุดประสงค์เพื่อจะพยากรณ์ว่าใครจะได้รับเลือกตั้ง) นักลงทุนจะทำกำไรได้ดีกว่าถ้าพยายามฝืนความเอนเอียง
ยกตัวอย่างเช่น  นักลงทุนที่ประเมินผลการอภิปรายของผู้รับสมัครเลือกตั้งอย่างเป็นกลาง ๆ ไม่ใช่ตามแนวพรรคของตน  มีโอกาสที่จะได้กำไรมากกว่า 
เพื่อที่จะต่อต้านความเอนเอียงเพื่อยืนยัน  นักลงทุนสามารถลองเปลี่ยนทัศนคติไปในแนวตรงกันข้ามเพื่อที่จะพัฒนาเหตุผลในทางความคิด 
เทคนิคหนึ่งให้นักลงทุนจินตนาการว่า  การลงทุนของตนเองจะล้มเหลวแล้วให้ถามตนเองว่า  ทำไมเหตุการณ์นี้จึงเกิดขึ้น
ผล > เกี่ยวกับสุขภาพกายและใจ

นักจิตวิทยา เรย์มอนด์ นิกเกอร์สัน  โทษความลำเอียงเพื่อยืนยันว่าเป็นเหตุของวิธีการรักษาทางการแพทย์ที่ไร้ผลที่ใช้มาเป็นศตวรรษก่อนที่จะเริ่มวิธีการแพทย์แบบวิทยาศาสตร์ 
คือ  ถ้าคนไข้ฟื้นตัวขึ้น  ผู้ปฏิบัติการทางแพทย์ก็เก็บคะแนนว่าการรักษามีผลแทนที่จะหาคำอธิบายอื่น ๆ เป็นต้นว่า  โรคนั้นได้ดำเนินไปถึงที่สุดโดยธรรมชาติแล้ว การรับข้อมูลแบบเอนเอียงเป็นองค์ประกอบหนึ่งของความดึงดูดใจของการแพทย์ทางเลือก ที่ผู้สนับสนุนมีความพอใจต่อหลักฐานโดยเรื่องเล่าที่แสดงผลดีของการรักษาแบบทางเลือก  แต่ปฏิบัติต่อหลักฐานทางวิทยาศาสตร์โดยใช้มาตรฐานการประเมินที่สูงกว่า
การบำบัดโดยประชาน (Cognitive therapy) เป็นวิธีการที่พัฒนาโดยจิตแพทย์ อารอน เบ็ก ในต้นคริสต์ทศวรรษ 1960 และได้กลายมาเป็นวิธีบำบัดรักษาที่นิยม 
ตามความคิดของเบ็ก  การประมวลข้อมูลแบบเอนเอียงเป็นองค์ประกอบของภาวะซึมเศร้า 
เขาจึงสอนให้คนไข้พิจารณาชีวิตของตนอย่างเป็นกลาง ๆ
ไม่ให้เลือกคิดแต่ในส่วนที่ไม่ดี
โรคกลัวและโรคคิดว่าตนป่วย มีความสัมพันธ์กับความลำเอียงเพื่อยืนยันข้อมูลที่น่ากลัว
ผล > เกี่ยวกับการเมืองและกฎหมาย

นิกเกอร์สันเสนอว่า  การคิดหาเหตุผลในระบบการเมืองและระบบศาลบางครั้งมีความเอนเอียงแบบไม่รู้ตัว ไปในข้อสรุปที่ผู้พิพากศา  ลูกขุน  หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐได้ถึงความตัดสินใจแล้ว เนื่องจากว่า  หลักฐานในคดีที่มีลูกขุนอาจจะมีความซับซ้อนและลูกขุนบ่อยครั้งลงเอยทำการตัดสินใจตั้งแต่ต้น ๆ ในการฟังคดีในศาลจึงสามารถสรุปอย่างสมควรว่า  จะเกิดความเห็นที่สุดโต่งเพิ่มขึ้นในการว่าคดีที่เหลือ คำพยากรณ์ว่า  ลูกขุนจะมีความเห็นสุดโต่งเพิ่มขึ้น
เมื่อเห็นหลักฐานเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เป็นจริงในงานทดลองด้วยคดีจำลอง 
ความเอนเอียงเพื่อยืนยันมีอิทธิพลในกระบวนการยุติธรรมของคดีอาญาทั้งระบบไต่สวนและระบบกล่าวหา
ความเอนเอียงเพื่อยืนยันเป็นองค์ในการให้กำเนิดการต่อสู้หรือทำให้การต่อสู้กันยาวนานยิ่งขึ้น  เริ่มตั้งแต่การอภิปรายที่เกิดอารมณ์สูงจนกระทั่งถึงศึกสงคราม
โดยตีความหมายอย่างเอนเอียงว่าหลักฐานสนับสนุนเหตุผลฝ่ายตน  แต่ละฝ่ายอาจจะมีความมั่นใจมากเกินไปว่าจุดยืนฝ่ายตนดีกว่า ในนัยตรงกันข้าม  ความเอนเอียงเพื่อยืนยันอาจมีผลเป็นการไม่ใส่ใจหรือตีความหมายผิดซึ่งนิมิตว่าความขัดแย้งหรือการสงครามกำลังจะเกิดขึ้น ยกตัวอย่างเช่น  นักจิตวิทยาสต๊วร์ต ซัธเธอร์แลนด์และโทมัส กิดา  ต่างเสนอว่า พลเรือเอกสหรัฐฮัสแบนด์ กิมเมล  มีความเอนเอียงเพื่อยืนยันเมื่อตัดความสำคัญของหลักฐานว่า  ประเทศญี่ปุ่นจะโจมตีท่าเรือเพิร์ล
ในงานวิจัยเกี่ยวกับผู้เชี่ยวชาญทางการเมืองเป็นเวลา 2 ทศวรรษ  เท็ทล็อกได้พบว่า  โดยรวม ๆ แล้ว  คำพยากรณ์ของผู้เชี่ยวชาญเหล่านั้นไม่แม่นเกินความบังเอิญ คือ  เท็ทล็อกแบ่งพวกนักเชี่ยวชาญออกเป็นสองกลุ่ม  กลุ่ม "สุนัขจิ้งจอก" ที่มีสมมติฐานหลายอย่าง  และกลุ่ม "เฮดจ์ฮอก" ที่หัวรั้นมากกว่าโดยทั่ว ๆ ไปคำพยากรณ์ของกลุ่มเฮดจ์ฮอกจะแม่นน้อยกว่าเท็ทล็อกโทษความล้มเหลวของผู้เชี่ยวชาญกลุ่มนี้ว่าเกี่ยวกับความลำเอียงเพื่อยืนยัน ซึ่งโดยเฉพาะก็คือ  ความไม่สามารถที่จะใช้ข้อมูลใหม่ ๆ ที่ขัดแย้งกับทฤษฎีของตน
ในคดีฆาตกรรมปี ค.ศ. 2013 ของนายตำรวจรัฐอินดีแอนาเดวิด แคมม์ ฝ่ายผู้ต้องหาเสนอว่า  แคมม์ถูกโจทก์ว่าฆ่าภรรยาและลูกทั้งสองของตน
เพราะเหตุแห่งความลำเอียงเพื่อยืนยันของผู้สอบสวนคดีเท่านั้น คือ  แคมม์ถูกจับ 3 วันหลังจากฆาตกรรมโดยอาศัยหลักฐานที่ผิดพลาด
แม้ว่าจะพบภายหลังว่า  หลักฐานที่ให้ในการออกหมายจับล้วนแต่ผิดพลาดหรือเชื่อถือไม่ได้  แต่ว่าฝ่ายโจทก์ก็ไม่ยอมถอนการฟ้อง 
นอกจากนั้นแล้ว ยังมีการพบเสื้อแขนยาวในที่เกิดเหตุที่ภายหลังพบว่ามีดีเอ็นเอของผู้กระทำผิดคดีอาญาอีกคนหนึ่ง  แถมเสื้อยังมีชื่อเล่นในคุกและเลขนักโทษของเขาบนเสื้ออีกด้วย และเจ้าหน้าที่สอบสวนคดีได้สืบหาดีเอ็นเอของแคมม์บนเสื้อ  แต่ไม่ได้ตรวจสอบหลักฐานอื่น ๆ ที่มีบนเสื้อ  ไม่ได้เช็คดีเอ็นเออื่นผ่านระบบฐานข้อมูลของสำนักงานสอบสวนกลางจนกระทั่ง 5 ปีให้หลังจากเหตุเกิด หลังจากพบผู้ต้องสงสัยคนที่สอง  ฝ่ายโจทก์กลับกล่าวหาผู้ต้องสงสัยทั้งสองว่ารวมหัวกันในการฆาตกรรม  แม้ว่าจะไม่ได้พบหลักฐานอะไร ๆ ที่เชื่อมชายทั้งสอง แต่สุดท้ายนายตำรวจแคมม์ก็หลุดจากคดี
ผล > เรื่องเหนือธรรมชาติ

องค์ประกอบอย่างหนึ่งที่จูงใจคนให้เชื่อหมอดูทั้งหลายก็คือ คนฟังมีความลำเอียงเพื่อยืนยันโดยทำสิ่งที่หมอดูพูดให้เข้ากับชีวิตของตน คือ  เพราะว่ามีการกล่าวคำที่ไม่ชัดเจนเป็นจำนวนมากในการดูหมอแต่ละครั้ง หมอดูให้โอกาสแก่คนฟังเพื่อที่จะหาเรื่องที่เข้ากันกับตน
นี้เป็นเทคนิคอย่างหนึ่งของการดูหมอแบบอ่านใจคน (cold reading) ที่หมอดูสามารถกล่าวคำที่ตรงกับผู้ฟังอย่างน่าอัศจรรย์ใจโดยที่ไม่มีข้อมูลอะไร ๆ ของคนฟังมาก่อนเลย
นักตรวจสอบเจมส์ แรนดี้ (ผู้มีชื่อเสียงในการแสดงเรื่องเหนือธรรมชาติว่าไม่เป็นจริงหรือเป็นเรื่องหลอกลวง) เปรียบเทียบบันทึกการดูหมอกับสิ่งที่คนให้ดูบอกว่า  หมอบอกว่าอะไร 
แล้วพบว่า  ผู้ให้ดูมีความทรงจำแบบเลือกสรรในระดับสูงในข้อความที่ถูก  (แต่จำไม่ได้ถึงข้อความที่ผิด)
โดยใช้เป็นตัวอย่างที่เด่นเกี่ยวกับความเอนเอียงในโลกจริง ๆ นิกเกอร์สันกล่าวถึงความเชื่อเกี่ยวกับพีระมิดที่มักหาความหมายในสัดส่วนต่าง ๆ ชองพีระมิดชาวอียิปต์ คือ  มีขนาดต่าง ๆ มากมายที่วัดได้ในพีรามิดหนึ่ง ๆ เช่นมหาพีระมิดแห่งกีซา  และมีวิธีมากมายที่จะรวมหรือดัดแปลงขนาดต่าง ๆ เหล่านั้น ดังนั้น  จึงเกือบจะหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่คนที่เสาะหาดูเลขต่าง ๆ เหล่านี้โดยเลือก  จะพบตัวเลขที่ตรงกับเลขอะไรอย่างหนึ่งที่เป็นความจริง เช่นขนาดของโลก
ผล > ในวิทยาศาสตร์

ลักษณะเด่นอย่างหนึ่งในการหาเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ก็คือการเสาะหาหลักฐานที่พิสูจน์ความผิดและหลักฐานที่ยืนยันความถูกต้องของสมมติฐาน 
แต่ถึงกระนั้น  ก็ยังมีเหตุการณ์หลายเหตุการณ์ในประวัติวิทยาศาสตร์  ที่นักวิทยาศาสตร์ต่อต้านการค้นพบใหม่ ๆ โดยตีความหมายแบบเลือกและไม่สนใจในข้อมูลที่คัดค้านความคิดที่มีอยู่ก่อน งานวิจัยได้พบว่า  งานประเมินคุณภาพของงานวิจัยวิทยาศาสตร์มีจุดอ่อนโดยเฉพาะต่อความเอนเอียงเพื่อยืนยัน
คือ  ได้พบว่า  มีหลายครั้งหลายคราวที่นักวิทยาศาสตร์ให้คะแนนกับงานวิจัยที่พบผลที่เข้ากับความเชื่อฝ่ายตนดีกว่างานวิจัยที่พบผลที่ไม่เข้ากัน 
อย่างไรก็ดี  ถ้าสมมุติว่า  คำถามที่ต้องการจะหาคำตอบนั้นมีความสำคัญ การออกแบบการทดลองก็ใช้ได้  และข้อมูลที่ได้มีการพรรณนาไว้อย่างชัดเจนและสมบูรณ์ ผลงานนั้นก็ควรจะมีความสำคัญกับวงการวิทยาศาสตร์และไม่ควรจะเกิดการพิจารณาตัดสินโดยไม่ใช้หลักฐานอย่างเป็นกลาง ๆ ไม่ว่าผลจะเข้ากันกับพยากรณ์ของทฤษฎีปัจจุบันหรือไม่
ในวงการวิจัยวิทยาศาสตร์  ความเอนเอียงเพื่อยืนยันสามารถผดุงชีวิตของทฤษฎีหรือโปรแกรมงานวิจัยไว้  แม้ว่าจะมีเหตุผลที่ไม่พอเพียง  หรือแม้แต่มีเหตุผลที่คัดค้าน 
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สาขาปรจิตวิทยา (parapsychology) ได้รับอิทธิพลจากความเอนเอียงนี้เป็นอย่างยิ่ง
ความเอนเอียงเพื่อยืนยันในนักวิจัยสามารถมีผลต่อข้อมูลหลักฐานที่รับการรายงาน ข้อมูลที่ไม่เข้ากับความคาดหวังของนักวิจัยอาจจะมีการทิ้งไปโดยอ้างว่า  เชื่อถือไม่ได้ ซึ่งนำไปสู่ความเอนเอียงที่เรียกว่า ความเอนเอียงในการตีพิมพ์  เพื่อที่จะต่อต้านความโน้มน้าวเช่นนี้  การฝึกหัดนักวิทยาศาสตร์ต้องสอนวิธีป้องกันความเอนเอียง 
ยกตัวอย่างเช่น  งานทดลองควรจะเป็นการทดลองแบบมีกลุ่มควบคุมและเลือกผู้รับการทดลองแบบสุ่ม  (randomized controlled trial) และมีการปริทัศน์ของงานทั้งระบบ (systematic review) เพื่อที่จะลดความเอนเอียงต่าง ๆ ให้อยู่ในระดับที่ต่ำที่สุด นอกจากนั้นแล้ว  กระบวนการปริทัศน์ของผู้ชำนาญในสาขาเดียวกัน  (peer review) เชื่อกันว่าช่วยลดความเอนเอียงในส่วนบุคคลด้วย 
ถึงแม้ว่า  กระบวนการปริทัศน์เองก็ยังอาจจะมีความเอนเอียงอะไรบางอย่างได้
ดังนั้น   ความลำเอียงเพื่อยืนยันอาจจะก่อความเสียหายให้กับกระบวนการประเมินผลที่ควรเป็นกลาง ๆ เมื่อมีผลงานทดลองที่ไม่สอดคล้องกับความคิดที่เคยมีมาก่อน เนื่องจากว่า  บุคคลที่มีความเอนเอียงอาจจะมองว่า  หลักฐานที่คัดค้านไม่มีน้ำหนักและไม่ให้การพิจารณาอย่างเป็นจริงเป็นจังเพื่อที่จะแก้ความคิดเห็นฝ่ายตน ดังนั้น  ผู้ที่ค้นพบหลักการวิทยาศาสตร์ใหม่ ๆ มักประสบแรงต่อต้านจากกลุ่มนักวิทยาศาสตร์และงานวิจัยที่แสดงผลที่ไม่สอดคล้องกับความคิดที่มีอยู่มักได้รับการปริทัศน์ที่รุนแรง
ผล > ในความรู้สึกเกี่ยวกับตน

นักสังคมจิตวิทยาได้ระบุถึงความโน้มน้าวสองอย่างที่มนุษย์สืบหาและตีความหมายข้อมูลเกี่ยวกับตนเอง
คือ  การยืนยันตน  (Self-verification) เป็นแรงกระตุ้นที่จะยืนยันภาพพจน์ของตน  และการยกตน  (self-enhancement) เป็นแรงกระตุ้นที่จะหาคำชม
แรงกระตุ้นทั้งสองเกิดจากความเอนเอียงเพื่อยืนยัน
ในงานทดลองที่ผู้ร่วมการทดลองได้รับคำวิจารณ์ที่ขัดแย้งกับภาพพจน์ของตนเอง พวกเขามักไม่ค่อยใส่ใจหรือจะระลึกคำวิจารณ์เหล่านั้นไม่ได้เมื่อเทียบกับคำชม 
พวกเขาจะลดแรงกระทบของข้อมูลเช่นนั้นโดยกล่าวว่า  เชื่อถือไม่ได้ 
งานทดลองคล้าย ๆ กันพบความชอบใจในคำชม และคนที่กล่าวคำชมมากกว่าคำวิจารณ์ (และคนวิจารณ์)
อ่านเพิ่ม

Keohane, Joe (11 July 2010), "How facts backfire: Researchers discover a surprising threat to democracy: our brains", Boston Globe, The New York Times
Leavitt, Fred (2015), Dancing with absurdity: Your most cherished beliefs (and all your others) are probably wrong, Peter Lang Publishers
Stanovich, Keith (2009), What intelligence tests miss: The psychology of rational thought (Lay), New Haven (CT): Yale University Press, ISBN 978-0300123852
Westen, Drew (2007), The political brain: The role of emotion in deciding the fate of the nation, PublicAffairs, ISBN 978-1586484255, OCLC 86117725
แหล่งข้อมูลอื่น

Skeptic's Dictionary: confirmation bias – Robert T. Carroll
Teaching about confirmation bias – class handout and instructor's notes by K.H. Grobman
Confirmation bias at You Are Not So Smart
Confirmation bias learning object – interactive number triples exercise by Rod McFarland for Simon Fraser University
Brief summary of the 1979 Stanford assimilation bias study เก็บถาวร 2017-03-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน – Keith Rollag, Babson College
นักวิจัยสามารถใช้เครื่องเอ็มอาร์ไอ เพื่อตรวจดูว่า  สมองมนุษย์มีปฏิกิริยาต่อข้อมูลที่ไม่น่าปรารถนาได้อย่างไร
ความเห็นที่ชัดเจนเช่นในเรื่องของการมีปืนอาจจะทำให้เกิดการตีความหมายข้อมูลใหม่ ๆ อย่างเอนเอียง
ตัวอย่างของแบบทดสอบภาพหยดหมึกรอร์ชัค
รูปวาดของฟรานซิส เบคอน
คดีจำลองเปิดโอกาสให้นักวิจัยตรวจสอบความเอนเอียงเพื่อยืนยันในสถานการณ์เสมือนจริง
ปืนเล็กยาวต่อสู้รถถังบอยส์

|  ไรเฟิลต่อต้านรถถังบอยส์  |
| --- | --- |
ปืนไรเฟิลต่อต้านรถถังบอยส์ รุ่น Mk I
ชนิด: ไรเฟิลต่อต้านรถถัง
แหล่งกำเนิด: สหราชอาณาจักร
บทบาท
ประจำการ: พ.ศ. 2480-2486
ผู้ใช้งาน: See Users
สงคราม: สงครามโลกครั้งที่สอง สงครามฤดูหนาว
ประวัติการผลิต
ช่วงการออกแบบ: พ.ศ. 2480
บริษัทผู้ผลิต: Royal Small Arms Factory
ช่วงการผลิต: พ.ศ. 2480–2483
จำนวนที่ผลิต: ~62,000
แบบอื่น: Mk I, Mk II
ข้อมูลจำเพาะ
มวล: 35 ปอนด์ (16 กิโลกรัม) ไม่ได้มีการบรรจุ
ความยาว: 5 ฟุต 2 นิ้ว (1.575 เมตร)
ความยาวลำกล้อง: 36 นิ้ว (910 มม); รุ่นสำหรับหน่วยทหารพลร่ม: 30 นิ้ว (762 มม)

กระสุน: Kynoch & RG .55 Boys
ขนาดลำกล้องปืน: (เส้นผ่าศูนย์กลางกระสุน) .0.5507 นิ้ว (13.99 มม) (9/16 นิ้ว) 
การทำงาน: ดึงลูกเลื่อนก่อนยิง
อัตราการยิง: ~10 นัด/นาที
ความเร็วปากกระบอก: Mk I: 747 เมตร/วินาที (2,450.1 ฟุต/วินาที) Mk II: 884 เมตร/วินาที (2,899.5 ฟุต/วินาที)
ระยะหวังผล: พลังการเจาะ 23.2 มม ที่ 90° 100 หลา (91 เมตร) พลังการเจาะ 18.8 มม ที่ 90° 500 หลา (460 เมตร)
ระบบป้อนกระสุน: แม็กกาซีนถอดออกได้แบบกล่อง บรรจุ 5 นัด
ทหารอาสาสมัครชาวสวีเดนที่ถือปืนบอยส์ในสงครามฤดูหนาว
การยิงฝึกซ้อม
ภาพโปสเตอร์สงครามโลกครั้งที่สองของอเมริกาที่มีภาพทหารอังกฤษถือปืนไรเฟิลบอยส์
ไรเฟิล,ต่อต้านรถถัง, .55ไอเอ็น, บอยส์ เป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไปว่า "ปืนไรเฟิลต่อต้านรถถังบอยส์" (หรือเรียกง่ายๆ ว่า บอยส์) เป็นปืนไรเฟิลต่อต้านรถถังสัญชาติบริติชที่ถูกใช้ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง มันมักจะถูกเรียกชื่อเล่นว่า "ปืนช้าง" โดยผู้ใช้งาน เนื่องจากขนาดของมันและขนาดลำกล้องของมัน
ปืนเหล่านี้มีรุ่นสามหลักของบอยส์: รุ่นแรกคือ (มาร์ค 1) ซึ่งมีปากกระบอกปืนแบบหัวกลมเพื่อลดแรงรีคอยล์ และโมโนพอดแบบรูตัวที ถูกสร้างขึ้นเป็นหลักที่บริษัทผลิตอาวุธขนาดเล็กเบอร์นิงแฮม (BSA)ในอังกฤษ รุ่นต่อมา (มาร์ค 1*) ถูกสร้างขึ้นเป็นหลักที่ John Inglis and Company ในโทรอนโต, รัฐออนแทรีโอ ประเทศแคนาดา ซึ่งมีปากกระบอกปืนแบบสี่เหลี่ยมรูปทรงคล้ายฮาโมนิก้าเพื่อลดแรงรีคอยล์ และขาตั้งปืนแบบรูปตัววี และรุ่นที่สามที่ถูกทำขึ้นสำหรับกองกำลังทหารโดดร่มซึ่งมีลำกล้องขนาด 30 นิ้ว (762มม) และไม่มีปากกระบอกปืนเพื่อลดแรงรีคอยล์ นอกจากนี้ยังมีการใช้กระสุนที่แตกต่างกันออกไป โดยรุ่นต่อๆ มาแสดงให้เห็นถึงการเจาะเกราะที่ดีกว่า
แม้ว่าจะมีปริมาณที่เพียงพอที่จะต่อกรกับรถถังเบาและรถถังขนาดเล็ก (tankettes) ในช่วงแรกของสงคราม ต่อมาบอยส์นั้นไม่สามารถยิงทะลุเจาะเกราะกับยานพาหนะที่มีเกราะหนากว่าและได้ถูกเลิกใช้งานไป จากนั้นก็ได้หันไปใช้เครื่องยิงจรวดต่อต้านรถถังแบบ PIAT ที่มีประสิทธิภาพสูงกว่าแทนระหว่างสงคราม
ผู้ใช้

สหราชอาณาจักร
ออสเตรเลีย
แคนาดา - ปืนทั้งหมด 771 กระบอกถูกผลิตในแคนาดาและขายต่อไปให้ยังสหรัฐอเมริกา
สาธารณรัฐจีน
สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก – ใช้โดยกบฏคองโกงเพียงน้อยนิดระหว่างปี ค.ศ. 2507-2508, คาดว่า สาธารณรัฐประชาชนจีน ส่งให้
ฟินแลนด์ – เปลี่ยนชื่อเป็น 14 mm pst kiv/37, ระหว่าง สงครามฤดูหนาวและใน สงครามต่อเนื่อง
ฝรั่งเศส - ได้รับเป็นจำนวนมากโดยการแลกเปลี่ยนกับ ปืนต่อต้านรถถังขนาด 25มม.
อิสราเอล
ไรช์เยอรมัน - ถูกยึดหลังจากการอพยพของ กองกำลังรบนอกประเทศบริติช ในนอร์เวย์และฝรั่งเศส ในชื่อ 13,9 mm Panzerabwehrbüchse 782 (englisch) หรือชื่อย่อ PzB 782(e) in German service.
กรีซ - ใช้โดย กองทัพกรีซ during สงครามอิตาลี-กรีซ และใน สงครามกลางเมืองกรีซ
อินเดีย
ไอร์แลนด์
อิตาลี - ยึดได้ใน การทัพที่แอฟริกาเหนือ
ลักเซมเบิร์ก
มาลายา
นิวซีแลนด์
ฟิลิปปินส์ [ต้องการอ้างอิง]
โปแลนด์ - ถูกใช้โดย กองกำลังติดอาวุธโปแลนด์ตะวันตก
โปรตุเกส
สหภาพโซเวียต - ได้รับทั้งหมด 3,200 กระบอกโดย นโยบายให้ยืม-เช่า
สหรัฐ – ถูกใช้โดย หน่วยจู่โจมนาวิกโยธิน   ใน สงครามเกาหลี, เหล่านาวิกโยธินสหรัฐ ได้ทำการยืมปืน Boys มาจากทหารแคนาดา, โดยทำการเสริมความแข็งแรงและทำการติดกล้องเล็งสำหรับการยิงระยะไกลเข้าไป และถูกใช้เป็นสไนเปอร์ระยะไกลเพื่อเป็นการทดลอง, ยิงกระสุน .50 BMG (โดยเพิ่มดินปืนเท่าตัว) ไรเฟิลพวกนี้มีระยะการยิงมากกว่า 2000 หลา
พลพรรคยูโกสลาเวีย
พระตำหนักคุนหนิง

| พระตำหนักคุนหนิง Palace of Earthly Tranquility |
| --- | --- |
坤宁宫
พระราชวัง
th
ข้อมูลทั่วไป
ที่ตั้ง: พระราชฐานชั้นในของพระราชวังต้องห้าม
เมือง: ปักกิ่ง
ประเทศ: ประเทศจีน
พิกัด:  39°55′9.8″N 116°23′25.7″E﻿ / ﻿39.919389°N 116.390472°E﻿ / 39.919389; 116.390472
พระตำหนักคุนหนิง (อังกฤษ: Palace of Earthly Tranquility; จีนตัวย่อ: 坤宁宫; จีนตัวเต็ม: 坤寧宮; พินอิน: Kūn Níng Gōng; แมนจู: ᡴᡠᠨ 
ᠨᡳᠩ 
ᡤᡠᠩ kun ning gung) เป็นพระตำหนักที่ตั้งอยู่ทางเหนือสุดของท้องพระโรงหลักสามองค์ในเขตพระราชฐานชั้นในของพระราชวังต้องห้าม ในปักกิ่ง ประเทศจีน ท้องพระโรงอีกสององค์คือ พระตำหนักเฉียนชิง และ พระที่นั่งเจียวไท่
สีแดงแสดงให้เห็นอย่างเด่นชัดในพระราชวังเนื่องจากเป็นสีของ ความรัก เพศ และการสืบพันธุ์ ในประเทศจีน พระราชวังเป็นสถานที่ที่จักรพรรดิมีเพศสัมพันธ์กับพระภรรยาใหม่หลังจากอภิเษกสมรสไม่นาน
พระตำหนักคุนหนิงเป็นอาคารที่มีชายคาสองชั้น กว้าง 9 ช่องและลึก 3 ช่อง ในราชวงศ์หมิงใช้เป็นที่ประทับของจักรพรรดินี ส่วนในราชวงศ์ชิง พื้นที่ส่วนใหญ่ของพระตำหนักถูกเปลี่ยนให้เป็น การบูชาหมอผี โดยผู้ปกครองชาวแมนจู ดังนั้น ส่วนหน้าของท้องพระโรงจึงมีแท่นบูชา สัญลักษณ์ เสื่อสวดมนต์ และห้องครัวขนาดใหญ่ที่มีการเตรียมเนื้อบูชายัญ ตั้งแต่รัชสมัยของจักรพรรดิยงเจิ้งเป็นต้นมา จักรพรรดินีได้ย้ายออกจากพระตำหนักนี้หลังจากที่จักรพรรดิย้ายออกจากพระตำหนักเฉียนชิง อย่างไรก็ตาม ห้องสองห้องในพระตำหนักคุนหนิงถูกเก็บไว้เพื่อใช้ในคืนวันอภิเษกสมรสของจักรพรรดิ พิธีอภิเษกสมรสจะจัดขึ้นในห้องหลัก และหลังจากนั้นจักรพรรดิและจักรพรรดินีจะเสด็จออกไปที่ห้องใดห้องหนึ่ง
การให้เหตุผลโดยอาศัยความไม่รู้

จอห์น ล็อก
การให้เหตุผลโดยอาศัยความไม่รู้ (อังกฤษ: argument from ignorance โดย ignorance หมายถึงความไร้หลักฐานขัดแย้ง เป็นวลีจากภาษาละตินว่า argumentum ad ignorantiam)
เป็นเหตุผลวิบัติอรูปนัยโดยระบุว่าประพจน์หนึ่ง ๆ จริงเพราะยังไม่ได้พิสูจน์ว่าเท็จ หรือว่าประพจน์หนึ่ง ๆ เป็นเท็จเพราะยังไม่ได้พิสูจน์ว่าจริง 
นี่เป็นรูปแบบของทวิบถเท็จอย่างหนึ่งเพราะไม่ได้พิจารณาว่า อาจจะยังไม่ได้ตรวจสอบอย่างเพียงพอเพื่อพิสูจน์ประพจน์นั้นว่าเป็นจริงหรือเท็จ
หรือว่าไม่สามารถจะรู้คำตอบได้ หรือว่าจะรู้ได้แต่ในอนาคตเท่านั้น หรือว่าไม่ใช่จริงหรือเท็จทั้งหมด
ในการอภิปราย การให้เหตุผลเช่นนี้บางครั้งเป็นการถีบส่งภาระการพิสูจน์ข้อเท็จจริงไปให้แก่อีกฝ่าย
นักปรัชญาชาวอังกฤษ จอห์น ล็อก น่าจะเป็นผู้บัญญัติคำภาษาอังกฤษในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17
ตัวอย่าง

"ผมเห็นว่า การไม่เกิดเหตุการณ์ร้ายไร ๆ ในรัฐชายฝั่งตะวันตก เป็นลางร้ายที่สุดในสถานการณ์นี้ในบรรดาปัจจัยต่าง ๆ นี่ทำให้ผมเชื่อมากที่สุดว่า การก่อวินาศกรรมที่จะเกิด หรือการก่อการร้ายของพวกแนวที่ห้าที่จะเกิด ได้ตั้งเวลาไว้แล้วเหมือนกับที่ทำกับเพิร์ลฮาร์เบอร์... ผมเชื่อว่า พวกเรากำลังถูกหลอกให้รู้สึกว่าปลอดภัย" - เออรล์ วอร์เร็น เมื่อให้การต่อหน้าการประชุมสมาชิกรัฐสภาสหรัฐปี 1942 เพื่อให้กักขังชาวญี่ปุ่น-อเมริกันเป็นแสน ๆ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง
ส่วนตัวอย่างนี้แสดงเหตุผลวิบัติที่ชัดเจน - "แม้เราจะได้พิสูจน์แล้วว่า พระจันทร์ไม่ได้ทำด้วยซี่โครงหมู แต่เราก็ยังไม่ได้พิสูจน์ว่าแกนในของมันไม่มีซี่โครงหมู ดังนั้นแกนในของพระจันทร์จึงทำด้วยซี่โครงหมู"
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมสหรัฐ ดอนัลด์ รัมส์เฟลด์ ได้กล่าวต่อต้านการให้เหตุผลเช่นนี้ เมื่อกล่าวถึงการไร้หลักฐานว่าประเทศอิรักมีอาวุธอานุภาพทำลายล้างสูง ก่อนจะส่งทหารเข้าบุกรุกอิรัก
"เพราะเพียงแต่ไร้หลักฐานว่าอะไรบางอย่างมี ก็ไม่ใช่เป็นหลักฐานว่าอะไรบางอย่างนั้นไม่มี"
คติพจน์ว่า "การไม่มีข่าวเป็นข่าวดี" เป็นฮิวริสติกหรือทางลัดทางความคิดทั่วไป ที่อาจได้ผลต่าง ๆ กันตามสถานการณ์
คาร์ล เซแกน อธิบายในหนังสือของเขาคือ The Demon-Haunted World (โลกปีศาจสิง) ว่า
การให้เหตุผลโดยอาศัยความไม่รู้  คือการอ้างว่า อะไรที่ยังไม่ได้พิสูจน์ว่าเท็จต้องเป็นจริง และโดยนัยตรงกันข้ามก็เช่นกัน (เช่น ยังไม่มีหลักฐานที่น่าเชื่อถือว่ายูเอฟโอไม่ได้กำลังมาเยี่ยมเยียนโลก ดังนั้น ยูเอฟโอจึงต้องมี และก็จะต้องมีสิ่งมีชีวิตที่ชาญฉลาดอื่นในเอกภพ หรือ มันอาจจะมีโลกอื่น ๆ มากมายนับไม่ถ้วน แต่ก็ยังไม่พบโลกที่ก้าวหน้าทางศีลธรรมเท่ากับโลกมนุษย์ ดังนั้น พวกเราจึงยังเป็นศูนย์กลางของเอกภพ) ความยอมรับความคลุมเครือไม่ได้สามารถวิจารณ์ได้โดยอาศัยคำพูดเช่นนี้คือ การไร้หลักฐานไม่ใช่หลักฐานว่าไม่มี
แนวคิดที่เกี่ยวข้อง > contraposition

contraposition เป็นกฎการอนุมานที่สมเหตุสมผลทางตรรกะ ซึ่งสามารถใช้สร้างประพจน์ใหม่จากการนิเสธและการเปลี่ยนลำดับประพจน์ที่มีอยู่ 
ใช้ได้กับประพจน์ทุกอย่างในรูปแบบ "ถ้า ก จึง ข" โดยนิเสธตัวแปรทุกอย่าง กลับลำดับจากหน้าไปหลัง แล้วได้ประพจน์ใหม่คือ
"ถ้า ไม่ใช่-ข จึง ไม่ใช่-ก" ซึ่งเป็นจริงเท่ากับประพจน์เดิม ดังนั้น ประพจน์แรกจึงแสดงนัยว่ามีประพจน์ที่สอง และประพจน์ที่สองก็แสดงนัยว่ามีประพจน์แรก
แนวคิดที่เกี่ยวข้อง > ผลว่าง

ผลว่าง (null result) มักใช้ทางวิทยาศาสตร์ว่าเป็น "หลักฐานว่าไม่มี"
เช่นการเสาะหาน้ำบนพื้นดินอาจได้ผลว่าง (คือพื้นแห้ง)
ดังนั้น ฝนจึงไม่น่าจะตกเร็ว ๆ นี้
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยปรัชญา
การให้เหตุผลโดยอาศัยการไม่พูดถึง
มีดโกนอ็อกคัม
หลักระวังไว้ก่อน
กาน้ำชาของรัสเซล
เชิงอรรถ

↑  จริง ๆ ผู้เขียนในที่นี้ก็ได้เตือนว่า คำนี้ไม่เหมาะใช้เพื่อพิสูจน์ข้ออ้างที่ชัดเจนเช่นว่า "มีอาวุธอานุภาพทำลายล้างสูงในอิรัก" เพราะภาระการพิสูจน์ว่าอะไรเป็นจริงตกอยู่กับผู้อ้าง ไม่ใช่ตกอยู่กับผู้ที่ไม่เห็นด้วยกับข้ออ้าง
แหล่งข้อมูลอื่น

Hansen, Hans V.; Pinto, Robert C. Fallacies: classical and contemporary readings.
Copi, Irving M; Cohen, Carl (2010). Introduction to Logic (14th ed.). Routledge. ISBN 978-0205820375. OCLC 862726425.
Walton, D. (1992). "Nonfallacious Arguments From Ignorance" (PDF). American Philosophical Quarterly. 29 (4): 381–387.
Walton, D. (2010). Arguments from Ignorance. Pennsylvania State University Press. ISBN 978-0-271-04196-4.
Alton, Douglas G.; Bland, J. Martin (1995). "Absence of evidence is not evidence of absence". BMJ. 311 (7003): 485. doi:10.1136/bmj.311.7003.485. PMC 2550545. PMID 7647644.
Fallacy Files - article on Appeal to Ignorance
ยูซุฟ

| นบี ยูซุฟ  يوسف โยเซฟ |
| --- | --- |
ชื่อยูซุฟในอักษรวิจิตรอิสลาม
ตำแหน่ง: นบี
ผู้ดำรงตำแหน่งก่อน: ยะอ์กูบ
ผู้สืบตำแหน่ง: อัยยูบ
บิดามารดา: ยะอ์กูบ (บิดา) รอฮีล (มารดา)
ยูซุฟกับซุลัยคอ (โยเซฟถูกไล่ตามโดยภรรยาของโปทิฟาร์) ศิลปะเปอร์เซียโดยเบฮ์ซอด, ค.ศ. 1488
ยูซุฟ อิบน์ ยะอ์กูบ อิบน์ อิสฮาก อิบน์ อิบรอฮีม (อาหรับ: يوسف ٱبن يعقوب ٱبن إسحاق ٱبن إبراهيم; โยเซฟ บุตรของยาโคบ บุตรของอิสอัค บุตรของอับราฮัม) เป็นนบีที่ถูกกล่าวถึงในอัลกุรอาน และสอดคล้องกับโยเซฟในคัมภีร์ฮีบรูกับคัมภีร์ไบเบิลของศาสนาคริสต์ที่คาดการณ์ว่าอาศัยอยู่ในอียิปต์สมัยก่อนราชอาณาจักรใหม่ แม้ว่าจะมีการกล่าวถึงศาสดาคนอื่น ๆ ในหลายซูเราะฮ์ เรื่องราวของยูซุฟถูกกล่าวถึงทั้งหมดในซูเราะฮ์เดียวที่มีชื่อเดียวกัน กล่าวกันว่าเรื่องนี้เป็นรายงานที่ละเอียดที่สุดในอัลกุรอานและมีรายละเอียดมากกว่าคัมภีร์ไบเบิล
เชื่อกันว่ายูซุฟเป็นบุตรคนที่ 11 ของยะอ์กูบ (อาหรับ: يعقوب, ยาโคบ) และเป็นลูกคนโปรดตามรายงานของนักวิชาการหลายคน อิบน์กะษีรรายงานว่า "ยะอ์กูบมีลูกชาย 12 คนซึ่งเป็นบรรพบุรุษของชนเผ่าอิสราเอล ผู้มีคุณธรรม ผู้สูงศักดิ์ที่สุด ผู้ยิ่งใหญ่ในหมู่พวกเขาคือยูซุฟ" เรื่องราวเริ่มต้นที่ยูซุฟกล่าวถึงความฝันแก่พ่อของเขา ซึ่งยะอ์กูบยอมรับสิ่งนี้ นอกจากนี้ เรื่องราวของยูซุฟกับซุลัยคอกลายเป็นที่นิยมในวรรณกรรมเปอร์เซียเป็นเวลาหลายศตวรรษ
ในอัลกุรอาน

เรื่องราวของนบียูซุฟในอัลกุรอานเป็นเรื่องเล่าต่อเนื่องกัน มีโองการมากกว่าหนึ่งร้อยโองการ และโดยรวมแล้วครอบคลุมเวลาหลายปี และ "นำเสนอวิทยาศาสตร์และตัวละครอันน่าทึ่งที่หลากหลายในโครงเรื่องที่รัดกุม และนำเสนอภาพประกอบที่น่าทึ่งของประเด็นพื้นฐานบางประการของอัลกุรอาน"  อัลกุรอานเองเกี่ยวข้องกับความสำคัญของเรื่องราวในโองการที่สาม: "เราจะเล่าอะห์สะนัล-เกาะศ็อศให้แก่เจ้า (อาหรับ: أحسن ٱلقصص , "เรื่องราวที่ดีที่สุด (หรือสวยงามที่สุด)")" นักวิชาการส่วนใหญ่เชื่อว่านี่หมายถึงเรื่องราวของนบียูซุฟ ในขณะที่คนอื่นๆ รวมทั้งเฏาะบารี โต้แย้งว่าเป็นการอ้างอิงถึงอัลกุรอานโดยรวม  มันยืนยันและบันทึกการปฏิบัติตามคำสั่งของอัลลอฮ์ แม้ว่าจะมีการแทรกแซงของมนุษย์ก็ตาม ("และพระเจ้ามีอำนาจเต็มที่และควบคุมกิจการของพระองค์ แต่มนุษย์ส่วนใหญ่ไม่ทราบ")