stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สโมสรฟุตบอลด่งท้าป
แหล่งข้อมูลอื่น

Dong Thap Football Fan Club เก็บถาวร 2011-02-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กวี> ลีก ดิวิชัน 1 |
| --- | --- |
สโมสร (ฤดูกาล 2023–24):  บีคาเม็กซ์ บินห์เยือง  กงอันฮานอย  ทัญฮว้า  ไฮฟอง  ฮานอย  นครโฮจิมินห์  ฮหว่างอัญซาลาย  ฮองลินห์ ฮาตินห์  ซันนาคั้ญฮหว่า  นามดิ่ญ  ดานัง  ซงลามเหงะอาน  บินห์ ดินห์  วิเอตเตล 
สโมสรที่เคยอยู่ในวีลีก 1:  ไซ่ง่อน  ด่งเติมล็องอาน  ด่งท้าป  เกิ่นเทอ  ทันกว๋างนิญ
ตำบลจรเข้สามพัน

| ตำบลจรเข้สามพัน |
| --- | --- |
ตำบล
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Tambon Chorakhe Sam Phan
น้ำตกพุม่วงในวนอุทยานพุม่วง ปัจจุบันค่อนข้างแห้ง มีน้ำน้อย เพราะป่าต้นน้ำถูกทำลาย
ประเทศ: ไทย
จังหวัด: สุพรรณบุรี
อำเภอ: อู่ทอง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 88.03 ตร.กม. (33.99 ตร.ไมล์)
ประชากร (2566)
 • ทั้งหมด: 13,357 คน
 • ความหนาแน่น: 151.73 คน/ตร.กม. (393.0 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ : 71170 (เฉพาะหมู่ 1-3, 8-9, 11-13)  72160 (เฉพาะหมู่ 4-7, 10, 14-15)
รหัสภูมิศาสตร์: 720903
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
| เทศบาลตำบลจรเข้สามพัน |
| --- | --- |
เทศบาลตำบล
   ตรา
ทต.จรเข้สามพัน
พิกัด: 14°21′37″N 99°53′06″E﻿ / ﻿14.36028°N 99.88500°E﻿ / 14.36028; 99.88500
ประเทศ:  ไทย
จังหวัด: สุพรรณบุรี
อำเภอ: อู่ทอง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 88.03 ตร.กม. (33.99 ตร.ไมล์)
ประชากร (2566)
 • ทั้งหมด: 13,357 คน
 • ความหนาแน่น: 151.73 คน/ตร.กม. (393.0 คน/ตร.ไมล์)
รหัส อปท.: 05720901
ที่อยู่ สำนักงาน: หมู่ 4 ถนนมาลัยแมน ตำบลอู่ทอง อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี 72160
เว็บไซต์: www.jorakhesamphan.go.th
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
จรเข้สามพัน เป็นตำบลในอำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี โดยมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นภายในพื้นที่เป็นเทศบาลตำบลจรเข้สามพัน เป็นที่ตั้งของวนอุทยานพุม่วง
ที่ตั้งและอาณาเขต

ตำบลจรเข้สามพัน มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลหนองโอ่ง และตำบลอู่ทอง
ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลยุ้งทะลาย และตำบลสระยายโสม
ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลหนองบ่อ (อำเภอสองพี่น้อง)
ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลรางหวาย (อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี) ตำบลดอนแสลบ ตำบลสระลงเรือ (อำเภอห้วยกระเจา จังหวัดกาญจนบุรี) และตำบลหนองประดู่ (อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี)
ประวัติ

พื้นที่จรเข้สามพัน หรือ "จระเข้สามพัน" สันนิษฐานว่าคงมีจระเข้อยู่มาก บ้างก็สันนิษฐานว่ามีจระเข้อยู่สามพันธุ์ คือ พันธุ์ที่หนึ่งมีเท้าเป็นผังผืดคล้ายตีนเป็ด พันธุ์ที่สอง หน้าแด่น คือมีรอยสีขาวเป็นจุดบนหน้าผาก และพันธุ์ที่สามมีก้อนกลมเหมือนก้อนหูดติดอยู่บนหัวเรียกว่าพันธุ์ ก้อนขี้หมา ภายหลังคงเพี้ยนจาก "พันธุ์" มาเป็น "พัน" และยังมีนิทานพื้นบ้านเล่าว่า มีสามีภรรยาคู่หนึ่งอาศัยอยู่เรือนที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำได้ซื้อลูกจระเข้จากชาวประมงที่ราคา 3,000 เบี้ย เมื่อเลี้ยงได้เติบใหญ่ ทั้งสามีภรรยาก็ถูกจระเข้ที่ตนเองเลี้ยงนี้คาบไปกิน
โดยชื่อ จรเข้สามพัน เป็นชื่ออำเภอเดิมของอำเภออู่ทอง ใช้ชื่ออำเภอจรเข้สามพันแต่แรกตั้งจนปี พ.ศ. 2482 ทางจังหวัดสุพรรณบุรีพิจารณาว่าท้องที่อำเภอจรเข้สามพันเป็นที่ตั้งของเมืองโบราณที่เรียกว่า "เมืองท้าวอู่ทอง" จึงได้ย้ายที่ว่าการอำเภอจากหมู่บ้านจรเข้สามพันมาตั้ง ณ บริเวณเมืองโบราณท้าวอู่ทอง และให้เปลี่ยนชื่ออำเภอจรเข้สามพันเป็น อำเภออู่ทอง เพื่อให้สอดคล้องกับประวัติศาสตร์
การปกครองส่วนภูมิภาค > การปกครองส่วนภูมิภาค

ตำบลจรเข้สามพันแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 15 หมู่บ้าน ได้แก่
หมู่ที่ 1 บ้านหนองบัว
หมู่ที่ 2 บ้านวังหลุมพอง
หมู่ที่ 3 บ้านรางโพธิ์
หมู่ที่ 4 บ้านจรเข้สามพัน
หมู่ที่ 5 บ้านจรเข้สามพัน
หมู่ที่ 6 บ้านจรเข้สามพัน
หมู่ที่ 7 บ้านหนองบอน
หมู่ที่ 8 บ้านเขาชานหมาก
หมู่ที่ 9 บ้านรางโพธิ์
หมู่ที่ 10 บ้านทุ่งยายฟัก
หมู่ที่ 11 บ้านเขาวงพาทย์
หมู่ที่ 12 บ้าน โพธิ์ทอง
หมู่ที่ 13 บ้านวังทอง
หมู่ที่ 14 บ้านเนินสมบัติ
หมู่ที่ 15 บ้านวังขอน
การปกครองส่วนภูมิภาค > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ตำบลจรเข้สามพันเดิมมีฐานะเป็นสภาตำบลจรเข้สามพัน ในปี พ.ศ. 2517 ต่อมาปี พ.ศ. 2537 สภาตำบลจรเข้สามพันมี 15 หมู่บ้าน พื้นที่ 88.03 ตารางกิโลเมตร ประชากร 12,427 คน และ 2,542 ครัวเรือน ปี พ.ศ. 2538 กระทรวงมหาดไทยจึงพิจารณาให้สภาตำบลจรเข้สามพันอยู่ในเงื่อนไขที่จะจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลได้ จึงได้รับการจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลจรเข้สามพัน
ปี พ.ศ. 2553 เขตองค์การบริหารส่วนตำบลจรเข้สามพันมี 15 หมู่บ้าน พื้นที่ 88.03 ตารางกิโลเมตร ประชากร 13,019 คน และ 4,063 ครัวเรือน มีรายได้จริงโดยไม่รวมเงินอุดหนุนในปีงบประมาณที่ผ่านมาตั้งแต่ 12.1 ล้านบาทและได้รับความเห็นชอบจากราษฎร พ.ศ. 2554 กระทรวงมหาดไทยจึงพิจารณาให้องค์การบริหารส่วนตำบลจรเข้สามพันอยู่ในเงื่อนไขที่จะจัดตั้งเป็นเทศบาลตำบลได้ จึงได้รับการจัดตั้งเป็น เทศบาลตำบลจรเข้สามพัน
อันนัม (รัฐในอารักขาฝรั่งเศส)

สำหรับเวียดนามสมัยที่จีนปกครอง ดูที่ มณฑลอันนัม
อันนัมในอารักขาของฝรั่งเศส (Annam;เวียดนาม: An Nam) เอกสารไทยเรียก อานัม หรือ ญวนกลาง เป็นดินแดนในอารักขาของฝรั่งเศสอยู่ทางตอนกลางของเวียดนาม โดยฝรั่งเศสเข้ามาปกครองใน พ.ศ. 2427 และกลายเป็นส่วนหนึ่งของอินโดจีนฝรั่งเศสใน พ.ศ. 2430  ดินแดนอีกสองส่วนคือโคชินไชนา (Nam Kỳ) ทางใต้และตังเกี๋ย (Bắc Kỳ) ทางเหนือรวมอยู่ในอินโดจีนฝรั่งเศสด้วย ราชวงศ์เหงียนยังปกครองอันนัม โดยจักรพรรดิประทับที่เว้  ใน พ.ศ. 2492 รัฐในอารักขานี้ได้รวมเข้าในรัฐเวียดนาม หลังสงครามอินโดจีนครั้งที่หนึ่งได้แบ่งแยกเป็นเวียดนามเหนือและเวียดนามใต้
↑  กระทรวงมหาดไทย. การปกครองแคว้นลาวและเขมรของฝรั่งเศส (สังเขป). ม.ป.ท., 2483, หน้า 1
สโมสรกีฬาอัชชุรเฏาะฮ์ (ประเทศซีเรีย)

บทความนี้เกี่ยวกับสโมสรฟุตบอลในประเทศซีเรีย สำหรับความหมายอื่น ดูที่ อัชชุรเฏาะฮ์ (แก้ความกำกวม)
สโมสรกีฬาอัชชุรเฏาะฮ์ (อาหรับ: نادي الشرطة السوري) เป็นสโมสรฟุตบอลแห่งหนึ่งที่ตั้งอยู่ในกรุงดามัสกัส ประเทศซีเรีย ปัจจุบันเล่นอยู่ในซีเรียพรีเมียร์ลีก มีสนามเหย้าคือสนามกีฬาติชรีน มีความจุ 12,000 คน
เกียรติประวัติ

ซีเรียพรีเมียร์ลีก ชนะเลิศ 3 สมัย
1980
2011
2012
ซีเรียน คัพ ชนะเลิศ 3 สมัย
1968, 1980, 1981
ผู้เล่นชุดปัจจุบัน

หมายเหตุ: ธงชาติที่ปรากฏบ่งบอกให้ทราบว่าผู้เล่นคนนั้นสามารถเล่นให้กับชาติใดตามกฎของฟีฟ่าตามความเหมาะสม เพราะผู้เล่นบางคนอาจถือสองสัญชาติ
สถาปัตยกรรมอิสลาม

โถงแห่งสิงโตในพระราชวังอาลัมบรา ที่กรานาดา สเปน เป็นผลงานชิ้นเอกของสถาปัตยกรรมมัวร์
สถาปัตยกรรมอิสลาม เป็นรูปแบบทางสถาปัตยกรรมช่วงหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับสิ่งก่อสร้างในศาสนาอิสลาม อันเกิดจากการหลอมรวมทั้งศิลปะพื้นถิ่นและความเขื่อเข้าด้วยกัน ได้รับอิทธิพลมาจากสถาปัตยกรรมโรมัน, สถาปัตยกรรมไบแซนไทน์, สถาปัตยกรรมเปอร์เซีย ซึ่งได้รับมาจากการเข้ายึดครองดินแดนต่าง ๆ ของมุสลิมระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 7–8  ในโลกตะวันออกยังมีการผสมผสานกับสถาปัตยกรรมจีน สถาปัตยกรรมอินเดีย และสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในเอเชียอาคเนย์ ทั้งหมดล้วนหลอมรวมให้เกิดสถาปัตยกรรมรูปแบบที่มีความพิเศษและโดดเด่นนี้ขึ้นมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตกแต่งพื้นผิวด้วยอักษรวิจิตรอิสลาม รูปร่างทางเรขาคณิตและลวดลายที่วิจิตร โดยทั่วไปสถาปัตยกรรมอิสลามใช้บรรยายสถาปัตยกรรมที่พบในมัสยิด สุสาน พระราชวัง และป้อมปราการ
องค์ประกอบ > สวนสวรรค์

ในสถาปัตยกรรมอิสลาม สวนและน้ำเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ และด้วยความวิจิตรตระการตานี้มักถูกเปรยบเทียบเป็นสวนของสวรรค์ (paradise garden) แนวคิดนี้เริ่มต้นครั้งแรกในอาณาจักรอะคีเมนิด
องค์ประกอบ > ลานอเนกประสงค์ (เศาะหน์)

ลานแบบอิสลามดั้งเดิมเรียกว่า เศาะหน์  (อาหรับ: صَحْن)
ในที่พักอาศัย ลานมักต้องล้อมด้วยผนังหรือสวนเพื่อความเป็นส่วนตัว โดยทั่วไปใช้ปลูกพืชตกแต่งด้วยน้ำพุเพื่อให้อากาศเย็นลง หรือให้แสงธรรมชาติลอดเข้ามา และที่สำคัญมักปิดมิดชิด เพราะสตรีจะไม่ต้องสวมฮิญาบในเคหสถาน การปิดเพื่อสร้างความส่วนตัวนี้จึงจำเป็นมาก ในขณะเดียวกันก็ต้องผสมผสานให้มีแสงธรรมชาติและความโปร่งประกอบด้วย
ในศาสนสถาน (มัสยิด) เศาะหน์เป็นองค์ประกอบหลักหนึ่ง เศาะหน์มักเป็นที่ตั้งของบ่อน้ำใต้โดมที่ใช้ชำระร่างกายให้สะอาด "ที่อาบน้ำละหมาด" (howz) ในประเทศที่มีอากาศร้อนมาก ๆ อาจพบการสร้างเป็นอาคารโถงแทนที่ลานได้เช่นกัน
องค์ประกอบ > การตกแต่ง

การตกแต่งแบบอิสลามประกอบด้วยลวดลายเรขาคณิตอิสลาม ลวดลายไขว้อิสลาม ลวดลายดอกไม้อย่างอะราเบสก์ (arabesque) และอักษรวิจิตรอิสลามที่ซับซ้อน ส่วนมากมักแสดงข้อความที่เกี่ยวเนื่องหรือคัดลอกมาจากอัลกุรอาน ด้วยแนวคิดแบบอิสลามที่ไม่ให้บูชารูปปั้น (ขัดหลักศาสนาหรือฮะรอม) การใช้ลวดลายต่าง ๆ รวมถึงการนำคำพูดหรือข้อความมาเขียนอย่างวิจิตรนี้จึงเข้ามาแทนที่และสร้างความสวยงามให้แทน
องค์ประกอบ > โครงสร้างอื่น ๆ

มินาเรตหรือหออะซาน คือหอคอยที่ดั้งเดิมใช้จุดตะเกียงหรือสังเกตการณ์  โดยทั่วไปในปัจจุบันใช้เป็นหอคอยประกาศเรียกละหมาด
เมียะห์รอบ (อาหรับ: مِحْرَاب) คือซุ้มละหมาด เป็นผนังที่ตกแต่งโดยมีไว้สำหรับบอกว่าทิศทางใดที่หันหน้าไปทางนครเมกกะ
องค์ประกอบ > กิบละฮ์

กิบละฮ์ (อาหรับ: قِبْلَة) คือทิศที่หันหน้าไปยังนครเมกกะ จากจุดใดก็ตามบนโลก ทิศกิบละฮ์จึงสำคัญมากในการกำหนดการวางทิศทางของการสร้างมัสยิดทั้งหลัง เมืองอิสลามโบราณและเมียะห์รอบ จะสร้างหันหน้าไปยังทิศนี้ แต่จากการคำนวณในความเป็นจริง ล้วนไม่ได้หันไปในทิศเดียวกันเท่าไร ด้วยว่าการตีความและคำนวณจากเอกสารต่าง ๆ ไม่สามารถระบุที่ตั้งของเมกกะได้อย่างชัดเจน แต่ในปัจจุบันมัสยิดส่วนมากนิยมสร้างโดยอาศัยการคำนวณและเทคโนโลยีที่แม่นยำมากขึ้น ในมัสยิดแห่งแรก ๆ บางแห่งพบการตีความทิศกิบละฮ์เป็นทิศใต้ไปโดยสิ้นเชิง โดยถือเอาว่าเป็นทิศที่มุฮัมมัดหันหน้าขณะละหมาดจากเมืองเมดินาซึ่งอยู่ทางเหนือของเมกกะ
ลานเศาะหน์ของมัสยิดอัลก็อยรุวาน ตูนิเซีย
ที่อาบน้ำละหมาดของมัสยิดจักรพงษ์ กรุงเทพมหานคร
ลวดลายแบบ Girih บนกระเบื้องใน Girih at Shah-i-Zinda แห่งเมืองซามาร์กันต์ อุซเบกิสถาน
อัดนัน บาราคัท

| ข้อมูลส่วนตัว |
| --- | --- | --- | --- |
ชื่อเต็ม:  Adnan Barakat อาหรับ: عدنان‎ بركات
เกิดที่:  อัมสเตอร์ดัม ประเทศเนเธอร์แลนด์
สูง:  1.75 เมตร (5 ฟุต 9 นิ้ว)
ตำแหน่ง:  กองกลาง
ชุดใหญ่*
| ปี |  ทีม |  ลงเล่น† |  (ประตู)† |
| 2002–2005 |  เอ็นอาเซ เบรดา |  40 |  (0) |
| 2005–2006 |  เอฟเซ ไอนด์โฮเฟิน |  34 |  (3) |
| 2006–2008 |  แคมบูร์ |  69 |  (9) |
| 2008–2010 |  เดน บอสช์ |  57 |  (16) |
| 2010–2011 |  เอฟเค บาคู |  43 |  (1) |
| 2012–2013 |  เมืองทอง ยูไนเต็ด |  50 |  (13) |
| 2013 |  อาร์มี่ ยูไนเต็ด |  16 |  (3) |
| 2014 |  สงขลา ยูไนเต็ด |  17 |  (4) |
| 2014–2016 |  เพื่อนตำรวจ |  52 |  (14) |
| 2016–2017 |  OFC Oostzaan |  7 |  (0) |
 จำนวนนัดที่ลงเล่นให้ชุดใหญ่และจำนวนประตูนับเฉพาะลีกท้องถิ่นเท่านั้น และ เป็นข้อมูล ณ วันที่ 00:33, 31 December 2009 (UTC).  † ลงเล่น (ประตู) 
อัดนัน บารอกัต (อาหรับ: بركات عدنان‎) เกิดเมื่อวันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2525 เป็นอดีตนักฟุตบอลตำแหน่งกองกลางชาวโมร็อคโก-ดัตช์ เขาเคยลงเล่นให้กับหลายสโมสรในเมืองไทย
บารอกัตเป็นนักฟุตบอลที่ถนัดเท้าซ้าย มีจุดเด่นในการยิงฟรีคิกที่ยอดเยี่ยมและเต็มไปด้วยเทคนิค โดยเขาผ่านการเล่นฟุตบอลที่ประเทศเนเธอร์แลนด์ในระดับเอเรอดีวีซีหรือลีกสูงสุดกับสโมสรเอ็นอาซี เบรดา และย้ายมาเล่นในระดับเอร์สเตอ ดีวีซี (Eerste Divisie) หรือลีกระดับรองให้กับสโมสรเอฟเซ ไอนด์โฮเฟิน,แคมบูร์ และเอฟเซ เดน บอช รวมถึงเคยเล่นฟุตบอลในพรีเมียร์ลีกของประเทศอาเซอร์ไบจานกับสโมสรเอฟเค บาคู
ปี 2012 อัดนาน บารอกัต ย้ายมาเล่นฟุตบอลในประเทศไทยกับสโมสรเมืองทอง ยูไนเต็ด และสามารถคว้าแชมป์ไทยพรีเมียร์ลีกได้ 1 สมัย
หนง จื้อเกา

| หนง จื้อเกา |
| --- | --- |
จักรพรรดิเหรินฮุ่ย (仁惠皇帝)

หัวหน้าเผ่าหนง (儂)
ครองราชย์: ค.ศ. 1041
ก่อนหน้า: หนง เฉฺวียนฝู (儂全福)
จักรพรรดิแห่งรัฐต้าหลี่ (大理國)
ครองราชย์: ค.ศ. 1042
จักรพรรดิแห่งรัฐหนานเทียน (南天国)
ครองราชย์: ค.ศ. 1048
จักรพรรดิแห่งรัฐต้าหนาน (大南国)
ครองราชย์: ค.ศ. 1052–1055
เกิด: ค.ศ. 1025 กวั่ง-ยฺเหวียน (廣源)
ตาย: ไม่ทราบ
บุตร: หนง จื้อเฟิง (儂繼封)   หนง จื้อหมิง (儂繼明)
บิดา: หนง เฉฺวียนฝู
มารดา: อาหนง (阿儂)
ศาสนา: ลัทธิหมอผี, วิญญาณนิยม
หนง จื้อเกา (จีน: 儂智高; พินอิน: Nóng Zhìgāo; เวียดนาม: Nùng Trí Cao; ค.ศ. 1025–1055?) เป็นบุคคลซึ่งชาวหนง (儂) ในเวียดนาม และชาวจฺวั้ง (壯) ในจีน ยกย่องเป็นวีรบุรุษ แต่ทั้งราชสำนักจีนและเวียดนามถือว่า เขาเป็นกบฏ
ประวัติ

เอกสาร ซ่งฉื่อ (宋史) ของจีน ระบุว่า หนง จื้อเกา เป็นบุตรชายของหนง เฉฺวียนฝู (儂全福) หัวหน้าเผ่าชาวจฺวั้งกลุ่มที่อยู่ในเวียดนาม กับอาหนง (阿儂) ธิดาของหัวหน้าเผ่าเผ่าหนึ่ง เมื่อเขาเติบใหญ่ขึ้น ได้สืบตำแหน่งหัวหน้าเผ่าชาวจฺวั้งต่อจากบิดา
ครั้น ค.ศ. 1042 เขาอายุได้ 17 ปี เขาก่อตั้งราชอาณาจักรของตน เรียกว่า รัฐต้าหลี่ (大理國) ราชสำนักเวียดนามจึงออกติดตามจับกุมเขา เขาถูกคุมตัวไว้ที่ ทังล็อง(Thăng Long) หลายปี
เขาได้รับการปล่อยตัวใน ค.ศ. 1048 จากนั้น ประกาศจัดตั้งอาณาจักรแห่งใหม่ เรียกว่า รัฐหนานเทียน (南天国) ราชสำนักเวียดนามจึงออกปราบปรามเขาอีกครั้ง ทำให้เขาและพรรคพวกต้องหลบหนีเข้าสู่แผ่นดินจีนภายใต้การปกครองของราชวงศ์ซ่ง (宋朝)
ใน ค.ศ. 1052 เขาประกาศจัดตั้งอาณาจักรแห่งใหม่อีกครั้ง เรียกว่า รัฐต้าหนาน (大南国) ตั้งตนเป็นจักรพรรดิ เรียกว่า จักรพรรดิเหรินฮุ่ย (仁惠皇帝) เขายึดหนานหนิง (南宁) ได้ จึงนำทัพมุ่งลงใต้ผ่านกวั่งตง (广东) ลงไปล้อมกวั่งโจว (广州) ได้ 57 วัน เมื่อเลิกล้อมกวั่งโจวแล้ว เขาขึ้นเหนือไปรบกับกองทัพราชวงศ์ซ่ง และมีชัยชนะอย่างต่อเนื่อง เพราะกำลังพลของเขาเคลื่อนไหวได้ง่ายกว่าทัพซ่ง จากนั้น เขามุ่งยึดดินแดนทางใต้และตะวันตก ยึดหนานหนิงได้อีกครั้งในเดือน 10 ค.ศ. 1052
จักรพรรดิซ่งเหรินจง (宋仁宗) ส่งขุนพลตี๋ ชิง (狄青) มาปราบปรามเขา ซึ่งตี๋ ชิง ทำสำเร็จ เขาพามารดาและผู้คนหนีไปถึงดินแดนซึ่งปัจจุบัน คือ ยฺหวินหนาน (云南), ไทย, และลาว แล้วพยายามจะเรียกระดมพลที่นั่น แต่ถูกจับกุมพร้อมมารดาเสียก่อน มารดาของเขาถูกประหารชีวิตใน ค.ศ. 1055 เชื่อว่า เขาน่าจะถูกประหารด้วย
บรรณานุกรม

Anderson, James A. (2012) [2007], The Rebel Den of Nung Tri Cao: loyalty and identity along the Sino-Vietnamese frontier, University of Washington Press, ISBN 978-0-295-80077-6.
Baker, Chris; Phongpaichit, Pasuk (2017), A History of Ayutthaya, Cambridge University Press, ISBN 978-1-107-19076-4.
Barlow, Jeffrey (2005a), "The Tang-Song Interregnum", The Zhuang: A Longitudinal Study of Their History and Their Culture, Pacific University, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-02-08, สืบค้นเมื่อ 2007-02-06.{{citation}}:  CS1 maint: bot: original URL status unknown (ลิงก์)
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  สหรัฐ  เนเธอร์แลนด์
สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรส

| สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรส   (บุญทัน ธมฺมญาโณ) |
| --- | --- |

สมเด็จพระสังฆราชแห่งพระราชอาณาจักรลาว
ดำรงพระยศ: พ.ศ. 2496 — พ.ศ. 2518
สถาปนา: พ.ศ. 2496 วัดใหม่สุวรรณภูมาราม
ก่อนหน้า: รวมพระราชอาณาจักรลาว
ถัดไป: สิ้นสุดระบบสังฆราช
พรรษา: 69
สถิต: วัดใหม่สุวรรณภูมาราม
นิกาย: มหานิกาย

ประสูติ: 7 ธันวาคม พ.ศ. 2435 บ้านป่าขาม ตาแสงป่าขาม หลวงพระบาง
สิ้นพระชนม์: 24 มิถุนายน พ.ศ. 2524 (88 ปี 200 วัน) โรงพยาบาลสงฆ์ กรุงเทพมหานครประเทศไทย​
พระชนก: เซียงผุย บุปผรัตน์
พระชนนี: ป้อม บุปผรัตน์
สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรส (ลาว: ສົມເດັດພະສັງຄະລາດຍອດແກ້ວພຸດທະຊິໂນຣົສ) พระนามเดิมว่า บุญทัน บุปผรัตน์ (ลาว: ບຸນທັນ ບຸບຜາລັດ) (พ.ศ. 2435 — 24 มิถุนายน พ.ศ. 2524) ทรงเป็นสมเด็จพระสังฆราชพระองค์แรกและพระองค์เดียวในยุคพระราชอาณาจักรลาว
ประวัติ

สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรส ประสูติเมื่อปีมะโรง (ปีเต่าสี) วันพุธ แรม 3 ค่ำ ตรงกับวันที่ 7 ธันวาคม ค.ศ. 1892 (พ.ศ. 2435) ที่บ้านป่าข้าม ตาแสงป่าขาม กำแพงเมืองหลวงพระบาง ในรัชสมัยของพระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร ผู้ทรงเป็นพระเจ้านครหลวงพระบางในเวลานั้น ทรงมีพระนามเดิมว่า บุญทัน บุปผรัตน์ พระชนกชื่อ เซียงผุย พระชนนีชื่อ ป้อม พระองค์เป็นบุตรคนที่ 4 จากพี่น้อง 5 คน
ทรงบรรพชาเป็นสามเณรเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2447 ณ พัทธสีมาวัดล้องคูณ ตาแสงเชียงแมน เมืองหลวงพระบาง แขวงหลวงพระบาง โดยมีอาชญาครูหลวงเหล็กใหญ่เป็นพระอุปัชฌาย์ ทรงพระผนวชเมื่อ 30 เมษายน พ.ศ. 2455 ณ พัทธสีมาวัดป่าไผ่ แขวงหลวงพระบาง โดยมีพระอัครวรราชครูเพ็ง พุทธฺรกฺขิโต (ภายหลังทรงได้รับการสถาปนาเป็นสมเด็จพระสังฆราชแห่งราชอาณาจักรหลวงพระบาง) เป็นพระอุปัชฌาย์ ได้รับพระนามฉายาทางธรรมว่า ธมมฺญาโณ จากนั้นได้ทรงประทับจำพรรษาที่วัดล้องคูณ เมืองหลวงพระบาง จนถึง พ.ศ. 2483 รวมระยะเวลา 37 พรรษา
พระองค์ได้รับการฮดสรง (กระทำพิธีเถราภิเษก) สถาปนาสมณศักดิ์เป็นพระสำเร็จตามธรรมเนียมล้านช้างเมื่อปี พ.ศ. 2455  เลื่อนเป็นอาชญาซาในปี พ.ศ. 2458 เป็นอาชญาครูในปี พ.ศ. 2462 เป็นพระหลักคำธรรมญาณวิสุทธิคุณในปี พ.ศ. 2465 และเป็นพระลูกแก้วพุทธชิโนรส ธรรมญาณมหาเถระ เมื่อ พ.ศ. 2470 ต่อมาทรงได้รับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์จากพระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์ให้เป็น พระยอดแก้วพุทธชิโนรส สกลมหาสังฆปาโมกข์ ธรรมญาณมหาเถระ สมเด็จพระสังฆราชแห่งราชอาณาจักรหลวงพระบาง เมื่อปี พ.ศ. 2479 และได้ทรงรับอาราธนามาจำพรรษา ณ วัดใหม่สุวรรณภูมาราม ซึ่งเป็นพระอารามหลวงติดกับพระราชวังหลวงพระบาง เมื่อ พ.ศ. 2483 และได้ประทับอยู่ที่นี่จนถึง พ.ศ. 2522 รวมระยะเวลา 39 พรรษา
ในปี พ.ศ. 2496 เมื่อประเทศลาวได้รับเอกราชโดยสมบูรณ์จากฝรั่งเศส และดินแดนลาวทั้งสามส่วนได้รวมกันเป็นเอกภาพภายใต้ชื่อพระราชอาณาจักรลาวแล้ว พระองค์จึงได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราชแห่งพระราชอาณาจักรลาว ทรงบริหารการคณะสงฆ์ทั่วพระราชอาณาจักรจนกระทั่งเสด็จลี้ภัยออกจากประเทศลาวเมื่อปี พ.ศ. 2522
สมณกิจอันสำคัญ

สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรส เสด็จเยือนนานาประเทศเพื่อเจริญสัมพันธไมตรีทางศาสนา เช่น ไทย พม่า อินเดีย ศรีลังกา และนานาประเทศในยุโรป เช่น ทรงเจริญสัมพันธไมตรีกับสมเด็จพระสันตะปาปาปอลที่ 6 ที่นครรัฐวาติกัน และเสด็จเยือนสถานที่สำคัญของทางพระพุทธศาสนาในประเทศอินเดีย และยังได้เสด็จเยือนประเทศพม่าและได้รับถวายสมณศักดิ์ที่ อภิธชมหารัฐคุรุ เมื่อปี พ.ศ. 2500 นอกจากนี้ยังได้ทรงจัดทำพระไตรปิฎกภาษาลาวขึ้นมาเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2515 แต่ไม่ได้จัดทำสำเร็จลุล่วงเนื่องจากเหตุการณ์ความไม่สงบของบ้านเมืองในประเทศลาวในเวลานั้น
ความขัดแย้งทางการเมืองและคณะสงฆ์

เมื่อเจ้าเพชรราชสิ้นพระชนม์ในปี พ.ศ. 2502 ความวุ่นวายทางการเมืองลาวได้ทวีความรุนแรงขึ้น โดยได้แบ่งออกเป็น 3 ฝ่าย คือ ฝ่ายเจ้าสุวรรณภูมา อันเป็นฝ่ายกลาง ฝ่ายเจ้าบุญอุ้ม ณ จำปาศักดิ์ อันเป็นฝ่ายขวา และฝ่ายเจ้าสุภานุวงศ์ อันเป็นฝ่ายซ้าย โดยฝ่ายกลางและขวาได้รับการสนับสนุนจากโลกเสรีคือสหรัฐและประเทศฝรั่งเศส ส่วนฝ่ายซ้ายได้รับการสนับสนุนจากโลกคอมมิวนิสต์คือ สหภาพโซเวียต, จีน และเวียดนามเหนือ โดยรัฐบาลฝ่ายขวาได้กดดันให้สมเด็จพระสังฆราชนำพระสงฆ์จากภาคอีสานมาเทศนาต่อต้านฝ่ายซ้าย แต่ปรากฏว่าพระสงฆ์จากอีสานล้วนเป็นพระธรรมยุต ขณะที่พระสงฆ์ในลาวส่วนใหญ่เป็นพระมหานิกาย โดยความขัดแย้งดังกล่าวส่งผลให้พระสงฆ์ลาวได้เข้าสนับสนุนทั้งฝ่ายซ้ายและขวา โดยพระสงฆ์มหานิกายเข้าสนับสนุนฝ่ายซ้าย ส่วนพระสงฆ์ธรรมยุตและมหานิกายบางส่วนยังสนับสนุนฝ่ายขวา นอกจากนี้ การออกพระราชบัญญัติลำดับที่ 160 ซึ่งสามารถก้ายก่าวอำนาจของคณะสงฆ์ ข้าราชการสามารถใช้สิทธิยับยั้งอำนาจแต่งตั้งสงฆ์ ทำให้พระสงฆ์ส่วนหนึ่ง ไม่พอใจและเข้าร่วมกับกลุ่มฝ่ายซ้าย
เสด็จลี้ภัยสู่ประเทศไทย

ต่อมาเมื่อพรรคประชาชนปฏิวัติลาว ได้ทำการปฏิวัติได้สำเร็จในปี พ.ศ. 2518 ในระยะแรก ได้ทำการใช้พระสงฆ์เป็นสื่อโฆษณาต่อประชาชนเพื่อเชื่อมต่อระหว่างกลุ่มผู้นำและประชาชน แต่ในเวลาต่อมากลับใช้คำสอนของพระพุทธศาสนาดัดแปลงจากคำสอนของ คาร์ล มาร์กซ์ และ วลาดีมีร์ เลนิน กลายเป็นคำสอนแบบใหม่เพื่อปลุกระดมและโฆษณาประชาชนแทน โดยในระยะต่อมา ได้มีการนำพระสงฆ์ไปสัมมนาทั้งการอบรมและใช้แรงงาน และถึงกับถูกทำร้ายหรือสังหารแบบเดียว​กับ​เขมรแดง​และอาจจะต้องถูกวิพากษ์วิจารณ์ในวิทยุของรัฐบาลระบอบใหม่
ต่อมา พรรคประชาชนปฏิวัติลาวได้ทำการยกเลิกตำแหน่งสงฆ์และจัดระเบียบสถาบันสงฆ์ใหม่ในปี พ.ศ. 2519 โดยมีองค์กรพุทธศาสนาสัมพันธ์ลาว เป็นองค์กรหลักของคณะสงฆ์ลาวและได้ยุบรวมคณะมหานิกายและธรรมยุต กลายเป็นคณะสงฆ์ลาว โดยหลังจากการยกเลิกตำแหน่งทางระบอบเก่า สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรสได้ทรงดำรงตำแหน่งประธานที่ปรึกษาขององค์กรพุทธศาสนาสัมพันธ์ลาว
โดยสาเหตุสำคัญที่ได้ทรงลี้ภัยมาที่ประเทศไทยก็คือ การที่มีการเดินขบวนประท้วงพระองค์ให้สิ้นอำนาจในคณะสงฆ์และการรื้อถอนทำลายศาลาพันห้อง ณ กรุงเวียงจันทน์ โดยต่อมา พระหลักคำสุวรรณบุรีศรีคณาจารย์ เจ้าคณะแขวงหลวงพระบางและเลขานุการส่วนพระองค์ ได้คิดให้พระองค์ลี้ภัยไปยังประเทศไทยโดยประทับแพยางรถยนต์ข้ามแม่น้ำโขง ในวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2522 โดยทรงได้ประทับที่วัดหายโศก จังหวัดหนองคาย ก่อนเสด็จประทับที่วัดมัชฌิมาวาส จังหวัดอุดรธานี และเสด็จย้ายไปทรงรักษาพระองค์ ณ โรงพยาบาลสงฆ์ ถนนศรีอยุธยา กรุงเทพมหานคร ตามลำดับ
สิ้นพระชนม์

สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรส สิ้นพระชนม์เมื่อเวลา 19.30 น. ในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2524 รวมเวลารักษาพระองค์ ณ โรงพยาบาลสงฆ์ เป็นเวลา 4 เดือน 26 วัน สิริพระชนมายุ 90 พรรษา ทรงดำรงสมณเพศเป็นพระภิกษุได้ 69 พรรษา พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชพระราชทานโกศไม้สิบสองแก่สมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วฯ และต่อมาโปรดให้ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ในขณะนั้น) ถวายพระเพลิงพระศพ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2528 พระอัฐิของพระองค์ได้บรรจุไว้ ณ ฐานบัลลังก์ของพระพุทธรูปศิลปะแบบสุโขทัย เบื้องขวาของพระศรีศากยมุนีซึ่งเป็นพระประธานภายในพระวิหารวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษดิ์ กรุงเทพมหานคร
พระยอดแก้วพุทธชิโนรส สกลมหาสังฆปาโมกข์ ธรรมญาณมหาเถระ (ในภาพนี้ออกพระนามว่า พระบุญทัน) ขณะมีพระชนม์ได้ราว 50 พรรษา ภาพจากหนังสือ Souverains et Notabilités d'Indochine พิมพ์เมื่อ ค.ศ. 1943 (พ.ศ. 2486)
ที่ฐานบัลลังก์ของพระพุทธรูปศิลปะสุโขทัย เบื้องขวาของพระศรีศากยมุนี พระประธานภายในพระวิหารวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษดิ์ (เบื้องซ้ายของภาพถ่ายนี้) เป็นที่ประดิษฐานพระอัฐิของสมเด็จพระสังฆราชยอดแก้วพุทธชิโนรส (บุญทัน ธมฺมญาโณ)
อัลเลลูยา

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ แฮลลิลูยาห์ (แก้ความกำกวม)
อัลเลลูยา (คาทอลิก) อาเลลูยา (โปรเตสแตนต์) หรือ ฮาเลลูยา (โปรเตสแตนต์) มาจาก Alleluia ในภาษากรีกและภาษาละติน ซึ่งเป็นคำทับศัพท์มาจาก הַלְּלוּיָהּ ในภาษาฮีบรู มีความหมายว่า สรรเสริญ (הַלְּלוּ) พระยาห์เวห์ (יָהּ)  ตรงกับภาษาละตินว่า "Alleluia"
อัลเลลูยาเป็นวลีที่ใช้สรรเสริญพระเจ้าในศาสนายูดาห์และศาสนาคริสต์ ใกล้เคียงกับคำว่า อัลฮัมดุลิลลาฮ์ (อาหรับ: الحمد لله) ที่ใช้ในศาสนาอิสลาม
อะยี

นิกายอะยี (พม่า: အရည်းဂိုဏ်း, ออกเสียง: [əjí ɡáɪ̯ɰ̃]) หรือ ศาสนาพุทธแบบอะยี (อังกฤษ: Ari Buddhism) เป็นนิกายหนึ่งที่เคยปฏิบัติในประเทศพม่าก่อนที่พระเจ้าอโนรธามังช่อจะทรงปฏิรูปศาสนาพุทธในพุกามเป็นพุทธนิกายเถรวาท ช่วงศตวรรษที่ 11
ประวัติ

นิกายอะยีเกิดขึ้นช่วงศตวรรษที่ 7 จากการติดต่อค้าขายกับอินเดียหรือทิเบต วัตรปฏิบัติส่วนใหญ่ใกล้เคียงกับลัทธิตันตระ มีการบูชานะ การนับถือนาค การใช้เวทมนตร์ และรับอิทธิพลศาสนาฮินดูอย่างสูง นักบวชครองจีวรสีน้ำตาลเข้มและสวมหมวกทรงกรวย และจะทำหน้าที่เป็นแม่งานในการบูชานะด้วยการบูชายันต์สัตว์นับร้อย
นักวิชาการบางคนอ้างว่านิกายอะยีมีความสัมพันธ์กับศาสนาพุทธในอาณาจักรน่านเจ้าและต้าหลี่ที่ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของมณฑลยูนนาน ประเทศจีน ขณะที่นักประวัติศาสตร์คนอื่น ๆ เป็นต้นว่าต้านทู่น (Than Tun) อธิบายว่านิกายอะยีคือพระอรัญวาสีที่มีวัตรปฏิบัติต่างจากภิกษุนิกายเถรวาทโดยเฉพาะด้านวินัยสงฆ์ ที่นักบวชนิกายอะยีสามารถฉันน้ำจัณฑ์ เสพสังวาส และฉันหลังเที่ยงได้ ซึ่งในรัชกาลพระเจ้าอโนรธาทรงปฏิรูปพระศาสนาให้นิกายเถรวาทเป็นศาสนาประจำรัฐตามคำแนะนำของภิกษุมอญนามว่าพระชินอรหันต์ (Shin Arahan) กอรปกับทรงไม่พอพระทัยที่นักบวชอะยีประพฤติตนไม่เหมาะควรให้เลื่อมใส กระนั้นพระเจ้าอโนรธาก็ยังสนับสนุนการนับถือนิกายมหายานดังเดิม ดังปรากฏในเหรียญเงินประจำรัชกาลที่ใช้ภาษาสันสกฤตมากกว่าบาลี
สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงเทพหริรักษ์

| สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงเทพหริรักษ์ |
| --- | --- |
เจ้าฟ้าชั้นตรี
ประสูติ: พ.ศ. 2302
สิ้นพระชนม์: 3 มีนาคม พ.ศ. 2348
ราชสกุล: เทพหัสดิน
ราชวงศ์: จักรี
พระบิดา: เงิน แซ่ตัน
พระมารดา: สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์
สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงเทพหริรักษ์ (พ.ศ. 2302 - 3 มีนาคม พ.ศ. 2348) เป็นพระภาคิไนยในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช มีบทบาทในฐานะแม่ทัพในการสงครามครั้งสำคัญต่าง ๆ อยู่หลายครั้ง และทรงเป็นต้นราชสกุล เทพหัสดิน
พระประวัติ

| ธรรมเนียมพระยศของ สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงเทพหริรักษ์ |
| --- | --- |
การทูล: ใต้ฝ่าพระบาท
การแทนตน: ข้าพระพุทธเจ้า
การขานรับ: พ่ะย่ะค่ะ/เพคะ
สมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงเทพหริรักษ์ มีพระนามเดิมว่า ตัน เอกสารเวียดนามออกพระนามของพระองค์ไว้ว่า "เจียวตัง" (เวียดนาม: Chiêu Tăng, จีน: 昭曾) เป็นพระโอรสพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์ กับเงิน แซ่ตัน ประสูติในสมัยอาณาจักรอยุธยา เมื่อ พ.ศ. 2302 ได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นเจ้านายในพระราชวงศ์จักรีเมื่อ พ.ศ. 2325
พระองค์ประชวรสิ้นพระชนม์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เมื่อวันจันทร์ เดือน 4 ขึ้น 14 ค่ำ ปีฉลูสัปตศก จุลศักราช 1167 ตรงกับวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2348 สิริพระชันษา 47 ปี
พระองค์ทรงเป็นต้น ราชสกุลเทพหัสดิน มีพระโอรสและพระธิดาดังนี้
หม่อมเจ้าฉิม เทพหัสดิน (ประสูติเมื่อ พ.ศ. 2318)
หม่อมเจ้ามาก เทพหัสดิน (ประสูติเมื่อ พ.ศ. 2319)
หม่อมเจ้านิ่ม เทพหัสดิน (ประสูติเมื่อ พ.ศ. 2320)
หม่อมเจ้าหนู เทพหัสดิน
หม่อมเจ้าน้อย เทพหัสดิน
หม่อมเจ้าพิมเสน เทพหัสดิน (พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อ พ.ศ. 2407)
หม่อมเจ้าหญิงหนู เทพหัสดิน (ประสูติเมื่อ พ.ศ. 2329 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2408)