stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การรู้จำอักขระด้วยแสง

การรู้จำอักขระด้วยแสง (อังกฤษ: optical character recognition) หรือมักเรียกอย่างย่อว่า โอซีอาร์ (อังกฤษ: OCR) คือกระบวนการทางกลไกหรือทางอิเล็กทรอนิกส์เพื่อแปลภาพของข้อความจากการเขียนหรือจากการพิมพ์ ไปเป็นข้อความที่สามารถแก้ไขได้โดยเครื่องคอมพิวเตอร์ การจับภาพอาจทำโดยเครื่องสแกนเนอร์ กล้องดิจิทัล
โอซีอาร์เป็นสาขาวิจัยในการรู้จำแบบ, ปัญญาประดิษฐ์, และคอมพิวเตอร์วิทัศน์
แม้การวิจัยเชิงวิชาการในสาขายังคงดำเนินอยู่ แต่จุดเน้นในสาขาโอซีอาร์ได้เปลี่ยนไปสู่การสร้างระบบที่ใช้ได้จริงจากเทคนิคที่พิสูจน์แล้ว การรู้จำอักขระด้วยแสง (การใช้เทคนิคทางแสง เช่นกระจกและเลนส์) การรู้จำอักขระทางดิจิทัล (การใช้เทคนิคทางดิจิทัล เช่นสแกนเนอร์และอัลกอริธึมคอมพิวเตอร์) เดิมเคยเป็นสาขาที่แยกจากกัน แต่เนื่องจากเหลือการใช้งานน้อยมากที่ใช้เฉพาะเทคนิคทางแสง คำว่า โอซีอาร์ ในปัจจุบันจึงกินความกว้างถึงการประมวลผลภาพทางดิจิทัลด้วยเช่นกัน
ระบบในสมัยเริ่มแรกต้องการการฝึกฝน (สอนตัวอย่างที่รู้จักแล้วของแต่ละตัวอักษร) เพื่ออ่านฟอนต์หนึ่ง ๆ
ปัจจุบัน ระบบ "อัจฉริยะ" ที่สามารถอ่านฟอนต์ส่วนใหญ่ได้แม่นยำสูงนั้นสามารถพบได้ทั่วไป
บางระบบถึงกับสามารถคงรูปแบบการจัดหน้าเดิมไว้ได้เกือบหมด ซึ่งรวมถึง รูปภาพ การแบ่งคอลัมน์ และส่วนประกอบที่ไม่ใช่ข้อความอื่น ๆ
การรวมกันใหม่ของยีน

แบบจำลองของการรวมกันใหม่ของยีนในกระบวนการไมโอซิส เริ่มด้วยการแตกออก (break/gap) เป็นสองเส้น ตามด้วยการจับคู่กับโครโมโซมคู่เหมือน และ strand invasion เพื่อเริ่มกระบวนการซ่อมแซมแบบรวมกันใหม่
การซ่อมแซมช่องแตกอาจทำให้ได้ส่วนข้าง ๆ แบบข้าม (crossover, CO) หรือไม่ข้าม (non-crossover, NCO)
การรวมกันใหม่แบบข้าม เชื่อว่าเกิดตามแบบจำลอง Double Holliday Junction (DHJ) ที่แสดงในรูปด้านขวา
ส่วนการรวมกันใหม่แบบไม่ข้าม เชื่อว่าเกิดโดยหลักตามแบบจำลอง Synthesis Dependent Strand Annealing (SDSA) ที่แสดงในรูปด้านซ้าย
โดยการรวมกันใหม่โดยมากดูเหมือนจะเป็นแบบ SDSA
การรวมกันใหม่ของยีน
(อังกฤษ: Genetic recombination)
เป็นการสร้างลูกด้วยลักษณะสืบสายพันธุ์แบบผสมที่ต่างจากที่พบในพ่อแม่และโดยมากจะเกิดตามธรรมชาติ
ในยูแคริโอต การรวมกันใหม่ของยีนในระยะไมโอซิสอาจทำให้เกิดยีนใหม่ ๆ ที่สามารถถ่ายทอดจากพ่อแม่ไปยังลูกได้
ในการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสของยูแคริโอต การรวมกันใหม่ของยีนจะอาศัยการจับคู่ของโครโมโซมคู่เหมือน (homologous chromosome)
ซึ่งอาจตามด้วยการแลกเปลี่ยนข้อมูลยีนระหว่างโครโมโซมที่ว่า
การโอนข้อมูลอาจไม่ใช่การให้ส่วนโครโมโซมจริง ๆ (คือ ส่วนหนึ่งของสารพันธุกรรมอาจลอกจากโครโมโซมหนึ่งไปยังอีกโครโมโซมหนึ่ง โดยไม่มีการบริจาคโครโมโซม) (ดูวิถี SDSA ในรูป)
หรือเป็นการแตกแล้วต่อคืนสายดีเอ็นเอเป็นการสร้างโมเลกุลใหม่ (ดูวิถี DHJ ในรูป)
การรวมกันใหม่ของยีนก็อาจเกิดในระยะไมโทซิสของยูแคริโอตด้วย ซึ่งปกติจะมีการสร้างโครโมโซมพี่น้อง (sister chromosome) ตามหลังการถ่ายแบบโครโมโซม
ในกรณีนี้ อัลลีลแบบผสมจะไม่เกิดเพราะโครโมโซมพี่น้องปกติจะเหมือนกัน
ทั้งในไมโอซิสและไมโทซิส การรวมกันใหม่ของยีนจะเกิดระหว่างโมเลกุลดีเอ็นเอที่คล้าย ๆ กันคือเป็น homolog
แต่ในไมโอซิส โครโมโซมคู่เหมือนที่ไม่ใช่พี่น้อง (non-sister homologous) จะจับคู่กัน ดังนั้น การรวมกันใหม่ของยีนก็จะเกิดระหว่างโครโมโซมคู่เหมือนที่ไม่ใช่พี่น้องกันด้วย
ทั้งในไมโอซิสและไมโทซิส การรวมกันใหม่ของยีนระหว่างโครโมโซมคู่ดูเหมือนจะเป็นกลไกการซ่อมดีเอ็นเอที่สามัญ
การรวมกันใหม่ของยีนและการซ่อมดีเอ็นเอด้วยการรวมกันใหม่ ก็เกิดด้วยในแบคทีเรียและอาร์เคีย ซึ่งสืบพันธุ์โดยไม่อาศัยเพศ
การรวมกันใหม่ของยีนยังสามารถทำขึ้นในห้องปฏิบัติการ (in vitro) เพื่อสร้างดีเอ็นเอลูกผสม (recombinant DNA) ที่ใช้ในกิจต่าง ๆ รวมทั้งการพัฒนาวัคซีน
การรวมกันใหม่แบบ V(D)J ในสัตว์ที่มีระบบภูมิคุ้มกันแบบปรับตัวได้ เป็นการรวมกันใหม่ของยีนเฉพาะที่ซึ่งช่วยเซลล์ภูมิต้านทานให้เกิดอย่างหลากหลายและรวดเร็ว เพื่อรู้จักและปรับตัวให้เข้ากับจุลชีพก่อโรคใหม่ ๆ
แหล่งข้อมูลอื่น

Animations - homologous recombination: Animations showing several models of homologous recombination
The Holliday Model of Genetic Recombination
Genetic recombination ในหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติอเมริกัน สำหรับหัวข้อเนื้อหาทางการแพทย์ (MeSH)
Animated guide to homologous recombination.
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  "genetic recombination", ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑ ฉบับ ๒๕๔๕, (วิทยาศาสตร์) การรวมกันใหม่ของยีน
การรู้หนังสือ

ภาพแผนที่แสดงการรู้หนังสือแบ่งตามประเทศ
การรู้หนังสือ (อังกฤษ: literacy) คือ ความสามารถที่เข้าใจภาษาในระดับที่เหมาะกับการติดต่อสื่อสาร และโดยทั่วไปทำให้ทำงานได้สมบูรณ์ตามระดับสังคมต่าง ๆ
มาตรฐานสำหรับการรู้หนังสือ มีความหลากหลายระหว่างสังคม เช่น ทักษะทางคอมพิวเตอร์
หรืออาจจะรวมถึงพื้นฐานทางตัวเลข มีผู้คนจำนวนมากที่ไม่สามารถอ่านตัวหนังสือได้ แต่สามารถอ่านตัวเลขได้ และบางส่วนอาจเคยเรียนรู้การใช้คอมพิวเตอร์ โดยที่ไม่รู้หนังสือมาก่อน แต่จะอาศัยการออกเสียง รูปภาพและส่วนประกอบกราฟิกในรูปแบบของดิจิทัล ซึ่งจะเห็นได้ว่า
ไม่จำเป็นต้องอ่านออก เขียนได้ แต่เราก็สามารถรับรู้ได้จากวิธีที่หลากหลายตามแนวความคิดของ การรู้หนังสือ
สถาบันการศึกษาของอังกฤษ มีการเพิ่มการแสดงแบบสมจริง ในรายการของการสื่อสาร เพื่อเป็นการยกระดับ การรู้หนังสือ
อีกระดับหนึ่ง อีกทั้งยังมีการวิจัยออกมาว่า อัตราความสามารถการอ่านออกและเขียนได้ มีอัตราเพิ่มขึ้นมากโดยเฉพาะในเมืองใหญ่
การรู้หนังสือ นั้นยังแยกกันตามความชำนาญทางเทคนิคและจุดประสงค์ของการอ่านและเขียน โดยอาจจะเกี่ยวกับวัฒนธรรม การเมือง และประวัติศาสตร์ นิยามของความสามารถการอ่านออก เขียนได้ อาศัยหลักของมโนคติวิทยา
ในปัจจุบันนี้ จะเห็นว่าเราได้ให้ความสำคัญกับการศึกษาของ การรู้หนังสือ มากขึ้น โดย การรู้หนังสือ แนวใหม่นั้นจะเน้นตั้งแต่การศึกษาขั้นพื้นฐาน เพื่อทำให้ประชากรบนโลกนี้ มีความรู้ ความสามารถตามวัย และยังส่งผลให้เรามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอีกด้วย
การรุกเมิซ–อาร์กอน

แม่แบบ:Campaignbox Hundred Days 1918
การรุกเมิซ–อาร์กอน (อังกฤษ: Meuse–Argonne offensive) เป็นการรุกครั้งสุดท้ายของฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่หนึ่งซึ่งแผ่ขยายไปตามแนวรบด้านตะวันตก เป็นการต่อสู้ตั้งแต่วันที่ 26 กันยายน ค.ศ. 1918 จนถึงการสงบศึกวันที่มีการสงบศึก 11 พฤศจิกายน ค.ศ. 1918
การระบุความเสี่ยง

การระบุความเสี่ยง (อังกฤษ: Risk Identification) คือ การระบุหมวดหมู่รูปแบบความเสี่ยง เกี่ยวกับความปลอดภัยทรัพย์สินต่างๆภายในองค์กร
แบ่งเป็นหมวดหมู่ดังนี้

ประเภทที่เกี่ยวกับส่วนประกอบต่างๆของระบบ
การวิจัยพัฒนาเรื่องความลับเกี่ยวกับทรัพย์สินขององค์กร
ทรัพย์สินประเภทต่างๆ
หมวดที่เกี่ยวกับสาเหตุของความเสี่ยงที่เกี่ยวกับทรัพย์สินขององค์กร
ประเภทที่ถูกกำหนดให้เป็นสาเหตูพิเศษเกี่ยวกับทรัพย์สินที่ถูกโจมตีหรือมีความเสี่ยงสูง
เกณฑ์การประเมินหมวดหมู่หรือประเภทความเสี่ยงต่างๆ

การถูกโจมตีอย่างไร เสี่ยงมากแค่ไหน
ลักษณะการถูกโจมตี
คำนวณจากความสัมพันธ์ที่ความเสี่ยงกับสาเหตุที่เกิด ที่มีผลต่อทรัพย์สิน
สำรวจ ทบทวน และพิจารณาความเป็นไปได้ในการควบคุมความเสี่ยงนั้นๆ
งานหรือเอกสารที่เราค้นพบ .
ตัวอย่าง ในระบบบริษัทหนึ่งๆ มีการใช้ระบบรักษาความปลอดภัย โดยแบ่งส่วนและประเภทของข้อมูลไว้เป็น 2 ชนิด คือ ส่วนที่เป็นความลับ กับส่วนที่สามารถเผยแพร่ต่อบุคคลทั่วไปได้ โดยที่ส่วนแรกถือว่ามีความเสี่ยงสูงที่ต้องรักษาความปลอดภัยไว้ แต่ในทางกลับกัน ก็มีความมั่นใจมากกว่าที่ได้รักษาความปลอดภัย โดยไม่ได้อนุญาตให้บุคคลทั่วไปเข้ามาใช้
การรับรู้ (จิต)

การรับรู้ (อังกฤษ: orientation) เป็นหน้าที่หนึ่งของจิตซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้สามมิติ ได้แก่ กาละ เทศะ และบุคคล "ความงุนงงสับสน" (disorientation) เป็นปัญหาของการรับรู้ และอาจเกิดได้จากสาเหตุต่าง ๆ เช่น อาการเพ้อจนถึงภาวะพิษ ตรงแบบความงุนงงสับสนจะเกิดกับกาละก่อน แล้วเป็นเทศะ และบุคคลในขั้นสุดท้าย
การประเมิน

ในบริบทอุบัติเหตุหรือการบาดเจ็บใหญ่ อาสาสมัครฉุกเฉินการแพทย์ (Emergency Medical Responder) ดำเนินการประเมินแบบละเอียดมากขึ้นเป็นลำดับซึ่งช่วยชี้แนวทางการตอบสนองในระยะแรกวิกฤต ตามแบบแล้วการประเมินการรับรู้ทางจิตมีลำดับสำคัญสุดโดยพลันสามอันดับ ได้แก่
ความปลอดภัย - ประเมินความปลอดภัยของพื้นที่ (การจราจร, ไฟ, วัตถุเหนือศีรษะ/ใต้เท้าและความเสี่ยงจากการพังถล่ม, น้ำซัด, กระสุนปืน, ภัยสารเคมี /รังสี, สภาพพายุ, สายไฟจมน้ำ ฯลฯ) ให้รอภัยคุกคามหมดไปก่อน หรือเคลื่อนย้ายบุคคลสู่ที่ปลอดภัยหากเป็นไปได้ โดยไม่ให้เกิดอันตรายต่อตนเอง
ABC - สังเกตว่ายังมีสติหรือหมดสติแล้ว ประเมินทางเดินหายใจ (airway), การหายใจ (breathing) และการไหลเวียน (circulation) (โดยให้ความสำคัญกับการเสียเลือดที่่เห็นได้ด้วยตาเปล่าหรือทำให้อาการทรุดลงที่อาจมีได้)
การรับรู้ - พิจารณาว่าบุคคลนั้น "ตื่น รู้สติและรับรู้หรือไม่ คูณสาม (ต่อบุคคล กาลและเทศะ)"  มักย่อเป็น AAOx3 ซึ่งเป็นคำช่วยจำด้วย การประเมินการรับรู้ได้แก่การให้ผู้ป่วยทวนชื่อตััวเอง ตำแหน่งปัจจุบันและวันที่ปัจจุบัน ทั้งนี้ ควรทดสอบการรับรู้ก่อนเคลื่อนย้ายและขนส่งผู้ป่วย เพราะอาจบอกความเสียหายภายในที่อาจมีได้
เหตุการณ์/สถานการณ์ - หากบุคคลรับรู้สิ่งที่เกิดขึ้นรอบตัว จะเรียกได้ว่าเป็น AAOx4 ทั้งนี้ AAOx3 ไม่เป็นการตอบสนองที่น่ากังวล เพราะบางทีบุคคลอาจรู้สถานการณ์รอบตัวได้ลดลงเนื่องจากความปวด ช่วงเวลาของวัน หรือเพราะไม่มีเหตุการณ์สำคัญ
ตัวอักษร AAOx4 สามารถบันทึกได้อีกอย่างเป็น COAX4 บุคคลที่เป็น COAx4 กล่าวกันว่า "มีสติ รู้สติและรับรู้บุคคล กาละเทศะ และเหตุการณ์" เมื่อรายงาน ค่าที่น้อยกว่า 4 จะมีการระบุเพื่อความชัดเจน (เช่น ผู้ป่วย COAx2 รับรู้เทศะและตนเอง)
การรับรู้ทางจิตมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิด และมักปนกับช็อกเหตุอุบัติเหตุ รวมทั้งภาวะช็อกทางกายภาพ (ช็อก) และภาวะช็อกทางจิต (ได้แก่ ปฏิกิริยาเฉียบพลันต่อความเครียด ภาวะจิตใจที่สนองต่อเหตุการณ์น่าสะพรึงกลัว)
ไม่ชัดเจนว่าบริเวณใดของสมองเกี่ยวข้องกับการรับรู้ แต่มีรายงานว่ารอยโรคของก้านสมองและซีกสมองทำให้เกิดความงุนงงสับสน โดยเสนอว่าทั้งสองส่วนนี้ทำงานร่วมกันเพื่อธำรงการรู้และหน้าที่ย่อยของการรับรู้
การรีดิวซ์คาร์บอนไดออกไซด์ด้วยวิธีไฟฟ้าเคมี

การรีดิวซ์คาร์บอนไดออกไซด์ด้วยวิธีไฟฟ้าเคมี (อังกฤษ: electrochemical reduction of carbon dioxide หรือ CO2RR เป็นกระบวนการเปลี่ยนแปลงคาร์บอนไดออกไซด์ให้เป็นสารเคมีในรูปที่ถูกรีดิวซ์ลงกว่าเดิมโดยใช้พลังงานไฟฟ้า กระบวนการนี้เป็นหนึ่งในขั้นตอนที่เป็นไปได้ของการกับเก็บและใช้งานคาร์บอน
คาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) สามารถถูกรีดิวซ์ด้วย CO2RR ให้เป็นสารอินทรีย์ เช่น ฟอร์เมต (HCOO-) คาร์บอนมอนออกไซด์ (CO) มีเทน (CH4) เอทิลีน (C2H4) และ เอทานอล (C2H5OH)  ตัวเร่งปฏิกริยาไฟฟ้าเคมีที่มีความจำเพาะต่อสารอินทรีย์แต่ละตัว เช่น ดีบุกสำหรับกรดมด เงินสำหรับคาร์บอนมอนอกไซด์ และทองแดงสำหรับมีเทน เอทิลีน หรือ เอทานอล  CO2RR ยังสามารถผลิต เมทานอล โพรพานอล และ 1-บิวทานอล ได้ด้วยแต่ในปริมาณที่น้อย ความท้าทายสำคัญของกระบวนการนี้มีสองประการ ได้แก่ ราคาค่าไฟฟ้าที่สูง (เมื่อเทียบเคียงกับปิโตรเลียม) และ คาร์บอนไดออกไซด์มักจะอยู่ปนกับออกซิเจนมีความจำเป็นต้องแยกออกจากกันก่อนเข้ากระบวนการรีดักชัน
ตัวอย่างแรกของกระบวนการ CO2RR เริ่มในคริตศตวรรษที่ 19 เมื่อมีการใช้สังกะสีเป็นขั้วคาโทดเพื่อรีดิวซ์คาร์บอนไดออกไซด์ให้กลายเป็นคาร์บอนมอนออกไซด์ การวิจัยตื่นตัวอีกครั้งในช่วง ค.ศ. 1980-1989 หลังวิกฤกตการณ์น้ำมันในช่วง ค.ศ. 1970-1979  ใน ค.ศ. 2021 โรงงานต้นแบบสำหรับการรีดิวซ์คาร์บอนไดออกไซด์ด้วยวิธีไฟฟ้าเคมีได้รับการพัฒนาขึ้นโดยบริษัทหลายแห่ง อาทิ ซีเมนส์ ไดออกไซด์แมทีเรียวส์ ทเวลว์ มีการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยีเพื่อศึกษาจุดที่ต้องปรับปรุงทางเทคนิคและความเป็นไปได้ทางการค้าสำหรับการทำแยกคาร์บอนไดออกไซด์ด้วยไฟฟ้าที่เงื่อนไขใกล้เคียงกับสภาพบรรยากาศและอุณหภูมิปกติ
การเร่งปฏิกริยาไฟฟ้าเคมี

การรีดิวซ์คาร์บอนไดออกไซด์ด้วยวิธีไฟฟ้าเคมีเป็นสารผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดมักจะอธิบายได้ด้วย:
| ปฏิกริยา | ศักย์ไฟฟ้ารีดักชัน Eo (V) |
| --- | --- |
CO2  +  2 H+  +  2 e−   →   HCOOH: −0.61
CO2  +  2 H+  +  2 e−   →   CO   + H2O: −0.53
CO2  +  8 H+  +  8 e−   →   CH4   + 2 H2O: −0.24
2 CO2  +  12 H+  +  12 e−   →   C2H4   + 4 H2O: −0.349
2 CO2  +  12 H+  +  12 e−   →   C2H5OH   + 3 H2O: −0.329
ศักย์ไฟฟ้ารีดักชันสำหรับปฏิริยาเคมีเหล่านี้ใกล้เคียงกับปฏิกิริยาการเกิดไฺฮโดรเจนในสารละลายนำไฟฟ้า ดังนั้นการรีดิวซ์คาร์บอนไดออกไซด์ด้วยไฟฟ้าเคมีจึงมักเกิดแข่งจันกับการเกิดไฮโดรเจน
การรื้อปรับระบบ

การรื้อปรับระบบ (อังกฤษ: reengineering) ในการจัดการธุรกิจ หมายถึง การรื้อระบบการทำงานใหม่ทั้งหมด ทั้งกระบวนการธุรกิจแบบใหม่ แล้วนำสิ่งที่ปรับปรุงใหม่ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขัน และเพื่อปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมต่างๆ เป็นการทำเพื่อความอยู่รอดขององค์กร
ดูเพิ่ม

รีเอนจิเนียริง (ซอฟต์แวร์)
แนวคิดของการปรับรื้อระบบหรือการยกเครื่อง (Re-engineering) นั้น เริ่มต้นขึ้นในช่วงทศวรรษ 1980 โดย Michael Hammer และ James Champy สองนักวิชาการด้านการจัดการธุรกิจ พวกเขาได้ตีพิมพ์หนังสือชื่อ "Reengineering the Corporation: A Manifesto for Business Revolution" ซึ่งได้นำเสนอแนวคิดการปรับรื้อระบบเป็นครั้งแรก
แนวคิดการปรับรื้อระบบนั้น เป็นการปรับเปลี่ยนกระบวนการทำงานใหม่ทั้งหมด โดยพิจารณาหลักการพื้นฐานและคิดขึ้นใหม่อย่างถอนรากถอนโคน โดยใช้เทคโนโลยีและความรู้สมัยใหม่มาประยุกต์ใช้ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุด การปรับรื้อระบบอาจรวมถึงการเปลี่ยนแปลงในหลาย ๆ ด้าน เช่น โครงสร้างองค์กร กระบวนการทำงาน เทคโนโลยี บุคลากร และวัฒนธรรมองค์กร
แนวคิดการปรับรื้อระบบมีจุดมุ่งหมายเพื่อแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ในองค์กร เช่น ต้นทุนสูง คุณภาพต่ำ บริการล่าช้า หรือการไม่สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของตลาด การปรับรื้อระบบอาจช่วยให้องค์กรสามารถแก้ไขปัญหาเหล่านี้ได้และสามารถแข่งขันในตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การระรานทางไซเบอร์

ผู้หญิงอารมณ์ไม่ดีจากการระรานทางไซเบอร์
การระรานทางไซเบอร์ (อังกฤษ: Cyberbullying) เป็นการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายหรือคุกคามผ่านเครือข่ายเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยวิธีการซ้ำแล้วซ้ำเล่าโดยไตร่ตรองไว้แล้ว จาก U.S. Legal Definitions ให้คำนิยามว่า "การระรานทางไซเบอร์ อาจหมายถึงการประกาศข่าวลือหรือคำนินทาเกี่ยวกับบุคคลหนึ่งบนอินเทอร์เน็ต ซึ่งก่อให้เกิดการรังเกียจแก่จิตใจต่อผู้อื่น หรืออาจหมายถึง คุกคามเหยื่อโดยเผยแพร่เนื้อหาที่ทำลายชื่อเสียงหรือทำให้เกิดความขายหน้า"
เนื่องด้วยเทคโนโลยีการสื่อสารที่พัฒนาขึ้น  การระรานทางไซเบอร์ก็เพิ่มขึ้นตามกัน โดยเฉพาะในหมู่วัยรุ่น มีการรับรู้เรื่องราวนี้มากขึ้นจากกรณีการฆ่าตัวตายของไทเลอร์ เคลเมนติ
วิธี

คู่มือการให้ข้อมูลต่อสาธารณชน อาจารย์และผู้ปกครอง ให้ข้อมูลว่า "การระรานทางไซเบอร์เป็นการทำร้ายผู้อื่นโดยการส่งหรือการประกาศความเสียหายโดยใช้โทรศัพท์หรือทางอินเทอร์เน็ต" การวิจัย ตัวบทกฎหมาย และการศึกษาในด้านนี้ยังคงมีต่อไป นิยามโดยพื้นฐานและคู่มือเพื่อจะให้จำแนกและจัดการเกี่ยวกับการข่มเหงทางการสื่อสารด้านอิเล็กทรอนิกส์ ได้มีการจำแนกออกมา
การระรานทางไซเบอร์ เป็นพฤติกรรมซ้ำ ๆ ที่มีเจตนาทำให้เกิดความเสียหาย
การระรานทางไซเบอร์ เป็นการก่อการโดยการรังควาน การเกาะติดชีวิตออนไลน์ผู้อื่น การหมิ่นประมาท (โดยการส่งหรือการประกาศคำนินทาและทำเรื่องลวงให้เกิดความเสียหายซ้ำแล้วซ้ำเล่า) การปลอมตัวเป็นผู้อื่น และการกีดกัน (โดยตั้งใจและหยาบคาย เพื่อแยกให้เหยื่อออกจากกลุ่ม)
การระรานทางไซเบอร์อาจกระทำอย่างง่าย อย่างการส่งอีเมล ส่งข้อความเพื่อรังควาน จากใครบางคนที่ไม่เกี่ยวข้องกับผู้ส่ง อาจเป็นการกระทำในสาธารณะ เช่น การข่มขู่ซ้ำ ๆ การให้ความเห็นทางเพศ การพูดคำหยาบ (เช่น ประทุษวาจา) หรือการหมิ่นประมาทด้วยข้อความอันเป็นเท็จ การรวมกลุ่มกันระรานเป้าหมายโดยการล้อเลียน การแฮ็ก หรือการทำเว็บไซต์ก่อกวน และการประกาศความเท็จว่าให้เป็นจริงโดยการทำลายชื่อเสียงหรือทำให้เกิดความขายหน้าต่อเหยื่อ
การระรานทางไซเบอร์อาจมีการเปิดโปงข้อมูลส่วนตัวของเหยื่อ เช่น ชื่อจริง ที่อยู่ ที่ทำงาน โรงเรียน บนเว็บไซต์หรือฟอรัม หรืออาจปลอมตัว สร้างบัญชีปลอม เพื่อตอบความเห็นหรือแกล้งทำตัวเป็นเหยื่อเพื่อทำลายชื่อเสียงผู้นั้น ซึ่งทำให้ผู้ก่อการนิรนามนี้ยากต่อการหาคนทำผิด หรือลงโทษจากพฤติกรรมดังกล่าว ถึงแม้ว่าผู้ก่อการมักจะไม่แสดงตน แต่ก็ไม่เสมอไป การส่งข้อความและอีเมล์ระหว่างเพื่อนด้วยกันเพื่อทำร้ายกันก็เป็นการระรานทางไซเบอร์
การใช้แอปพลิเคชันโทรศัพท์มือถือและการเติบโตของสมาร์ตโฟนก่อให้เกิดรูปแบบที่ง่ายต่อการระรานทางไซเบอร์ คาดว่าการระรานทางไซเบอร์ผ่านระบบโทรศัพท์มือถือมีขอบเขตที่กว้างขึ้น นอกจากนี้การใช้กล้องถ่ายรูปและอินเทอร์เน็ต ผ่านเทคโนโลยีของสมาร์ตโฟน ก็เป็นรูปแบบหนึ่งของการระรานกัน และดูเหมือนว่าการระรานผ่านโทรศัพท์มือถือจะมากกว่าการระรานวิธีอื่น
วิธี > ในโซเชียลมีเดีย

การระรานทางไซเบอร์ อาจเกิดขึ้นในโซเชียลมีเดียอย่าง เฟซบุ๊ก ทวิตเตอร์ จากข้อมูลปี ค.ศ.  2008 ร้อยละ 93 ของวัยรุ่นอายุระหว่าง 12 ถึง 17 อยู่บนโลกออนไลน์ และวัยรุ่นใช้เวลาบนสื่อนี้มากกว่ากิจกรรมอื่น ๆ ไม่นับการนอนหลับ สื่อสังคมออนไลน์นี้เสียงต่อการระรานผู้อื่นทางไซเบอร์ มีเด็ก 1 ล้านคนถูกรังควาน ข่มขู่ บนเฟซบุ๊กในปี 2008 ขณะที่มีร้อยละ 95 ของวัยรุ่นที่ใช้สังคมออนไลน์มีส่วนรู้ส่วนเห็น พฤติกรรมการระรานและร้อยละ 35 ระรานผู้อื่นเป็นประจำ และร้อยละ 55 เห็นคนระรานกันทางไซเบอร์เป็นประจำ  จากข้อมูลวิจัยของ พิวรีเสิร์ช มีเด็กวัยรุ่น 8 คนใน 10 คน ใช้สื่อสังคมออนไลน์เพื่อแบ่งปันข้อมูลเกี่ยวกับพวกเขาเอง รวมถึงสถานที่ ภาพ และข้อมูลติดต่อ
การรีดเอาทรัพย์

ระวังสับสนกับ การกรรโชก
การรีดเอาทรัพย์ (อังกฤษ: blackmail) เป็นความผิดอาญาประกอบด้วยการข่มขู่ว่าจะเปิดเผยต่อบุคคลที่สามหรือสาธารณชนซึ่งข้อความจริงอันเป็นสาระสำคัญหรือข้อความอันเป็นเท็จเกี่ยวเนื่องกับบุคคล ครอบครัวของบุคคล หรือสมาคมของบุคคลนั้น เว้นแต่บุคคลนั้นจะยอมตามข้อเรียกร้อง ความผิดนี้อาจเรียกว่าเป็นการข่มขืนใจ (coercion) โดยมีการข่มขู่ว่าจะทำร้ายร่างกาย จะดำเนินคดี หรือเพื่อบังคับให้ส่งเงินทรัพย์สินมาให้ ทั้งนี้ เป็นชื่อฐานความผิดตามกฎหมายของแคว้นอังกฤษและเวลส์กับแคว้นไอร์แลนด์เหนือของสหราชอาณาจักร ประเทศญี่ปุ่น ประเทศไทย ประเทศเยอรมนี รัฐวิกตอเรียของประเทศออสเตรเลีย และสหรัฐอเมริกา กับทั้งใช้เรียกความผิดอื่น ๆ ทำนองเดียวเพื่อความสะดวกปาก แต่ไม่ได้เป็นศัพท์กฎหมายในกฎหมายอังกฤษจนกระทั่งปี 2511
ชื่อความผิดนี้ในภาษาอังกฤษมีที่มาจากชาวอังกฤษซึ่งอาศัยอยู่ตามตะเข็บชายแดนประเทศสกอตแลนด์และมักให้ทรัพย์สินเงินทองแก่หัวหน้าเผ่าชาวสกอต เพื่อแลกกับการคุ้มครองพวกตนจากเหล่าโจรปล้นชิงวิ่งราว
การรีดเอาทรัพย์อาจนับว่าเป็นการกรรโชก (extortion) รูปแบบหนึ่ง แม้โดยปรกติแล้ว คำ "รีดเอาทรัพย์" กับ "กรรโชก" เป็นไวพจน์ของกันและกัน แต่ในทางกฎหมาย การกรรโชกมุ่งหมายถึงการเอาไปซึ่งทรัพย์สินของบุคคลอื่นโดยข่มขู่ว่าจะทำอันตราย อนึ่ง การรีดเอาทรัพย์นั้นยังหมายถึง การข่มขู่บุคคลอื่นมิให้ประกอบอาชีพตามกฎหมาย การเขียนหนังสือว่าร้าย การเขียนหนังสือชี้ชวนให้ละเมิดอาญาบ้านเมือง ตลอดจนการข่มขู่เพื่อเรียกให้ชำระหนี้สินค้าง บางรัฐในสหรัฐอเมริกากำหนดองค์ประกอบความผิดฐานรีดเอาทรัพย์ว่าต้องเป็นการข่มขู่โดยทำเป็นหนังสือ เพื่อแยกความผิดฐานนี้กับฐานอื่น ๆ
ศัพทมูล

คำ "blackmail" ในภาษาอังกฤษนั้น เดิมเป็นคำหนึ่งในบรรดาคำทั้งหลายที่ใช้เรียก "ส่วย" (tribute) หรือที่ปัจจุบันมักเรียกว่า "ค่าคุ้มครอง" (protection racket) ซึ่งชาวอังกฤษและสกอตที่อยู่อาศัยตามแนวชายแดนต้องจ่ายให้แก่อันธพาลตามชายแดน (Border Reivers) เพื่อแลกกับการคุ้มครองให้พ้นจากการถูกเกะกะระรานและก่อกวนรังแกต่าง ๆ คำ "mail" นั้นมาจากคำในภาษาอังกฤษมัชฌิมยุคว่า "male" หมายความว่า ส่วย หรือค่าเช่า ซึ่งอาจจ่ายเป็นทรัพย์สิ่งของหรือแรงงานก็ได้ ส่วยเช่นนี้จึงเรียกว่า "ส่วยมืด" (reditus nigri ซึ่งแปลเป็นภาษาอังกฤษว่า black mail) ตรงกันข้ามกับส่วยที่จ่ายเป็นเงิน (silver) หรือเงินตรา (money) เรียก "ส่วยขาว" (reditus albi หรือ blanche firmes ซึ่งแปลเป็นภาษาอังกฤษว่า white rent)
อนึ่ง ชาลส์ แม็กเคย์ (Charles Mckay) เสนอว่า คำ "blackmail" อาจมาจากคำประสมในภาษาแกลิกแบบสกอตระหว่าง "blathaich" (คุ้มครอง) กับ "mal" (ส่วย) หมายความว่า ค่าคุ้มครอง ซึ่งเป็นธรรมเนียมในที่ราบสูงและชายแดนของสกอตแลนด์
การระเบิดที่ตุงกุสคา

| --- | --- |
วันที่: 30 มิถุนายน ค.ศ.1908
ที่ตั้ง: ตุงกุสคาในไซบีเรีย จักรวรรดิรัสเซีย
ชื่ออื่น: เหตุการณ์ตุงกุสคา
ผล: ต้นไม้ในป่าโค้นล้มเป็นพื้นราบกว่า 2,000 ตารางกิโลเมตร; ทั่วโลกพบเห็นตะวันตกดินเป็นแสงอร่าม
การระเบิดที่ตุงกุสคา หรือ เหตุการณ์ตุงกุสคา (อังกฤษ: Tunguska explosion, Tunguska event) เป็นการระเบิดอย่างรุนแรง ที่เกิดขึ้นบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำพอดคาเมนนายาตุงกุสคา (Podkamennaya Tunguska River) เขตผู้ว่าการเยนีเรย์สค์ จักรวรรดิรัสเซีย (ปัจจุบันคือ ดินแดนครัสโนยาสค์ ตอนกลางของรัสเซีย) เมื่อเวลาประมาณ 7.12 น. วันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ.1908 ตามเวลาท้องถิ่น (GMT+7 ตามเวลาในประเทศไทย)
แม้ว่าสาเหตุยังคงเป็นประเด็นถกเถียง แต่การระเบิดคล้ายมากกับการระเบิดคลื่นอัดอากาศจากการแตกตัวของอุกกาบาตหรือดาวหางขนาดใหญ่ ที่ความสูงเหนือพื้นผิวโลก 5-10 กิโลเมตร (3-6 ไมล์) แม้ว่าการระเบิดของอุกกาบาตกลางอากาศก่อนถึงพื้นผิวเกิดขึ้นน้อยกว่าการชนพื้นผิว แต่ก็ยังจัดเป็นการปะทะของอุกกาบาตอีกลักษณะหนึ่ง การศึกษาต่างวาระแสดงหลักฐานตรงกันว่ามีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางอย่างน้อย 10-30 เมตร แต่ขนาดที่แน่นอนอ้างไม่ตรงกัน
ประมาณการว่า การระเบิดนี้มีความรุนแรงเทียบเท่ากับระเบิดทีเอ็นที ระหว่าง 5 เมกะตัน  ถึง 30 เมกะตัน หรือประมาณ 1,000 เท่า  ของระเบิดปรมาณูที่เมืองฮิโรชิม่า ประเทศญี่ปุ่น การระเบิดเกิดขึ้นกลางอากาศที่ความสูงประมาณ 5-10 กิโลเมตรเหนือพื้นดิน การระเบิดทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนแผ่ออกเป็นวงกว้าง เทียบเท่ากับแผ่นดินไหวที่แมกนิจูด 5.0  ทำลายต้นไม้ประมาณ 80 ล้านต้น กินอาณาบริเวณประมาณ 2,150 ตารางกิโลเมตร
แม้เชื่อกันว่าเหตุการณ์ตุงกุสคาเป็นการปะทะของอุกกาบาตขนาดใหญ่ที่สุดที่มนุษย์สังเกตพบในช่วงประวัติศาสตร์มนุษย์ แต่การปะทะขนาดคล้ายกันนี้พบได้ในพื้นที่มหาสมุทรที่ห่างไกล ซึ่งพลาดการสังเกตพบในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 และคริสต์ทศวรรษ 1970 เพราะยังไม่มีการคิดค้นระบบตรวจการณ์ทางดาวเทียม
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  "Sandia supercomputers offer new explanation of Tunguska disaster". Sandia National Laboratories. 2007-12-17. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-01-18. สืบค้นเมื่อ 2007-12-22.
1 2  Shoemaker, Eugene (1983), "Asteroid and Comet Bombardment of the Earth", Annual Review of Earth and Planetary Sciences, US Geological Survey, Flagstaff, Arizona: Annual Review of Earth and Planetary Sciences, 11: 461, doi:10.1146/annurev.ea.11.050183.002333, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-03-09, สืบค้นเมื่อ 2008-07-05
↑  เป็นค่าประมาณการ เพราะขณะนั้นยังไม่มีการคิดค้นมาตราวัดริกเตอร์
Baxter, John and Thomas Atkins, The Fire Came By: The Riddle of the Great Siberian Explosion, Macdonald and Jane's, London 1975. ISBN 0-446-89396-X.
Brown, J.C, and Hughes, D.W. Nature 268, 512–514 (1977)
Furneaux, Rupert. The Tungus Event, Nordon Publications, New York, 1977. ISBN 0-586-04423-X.
Gallant, Roy A. The Day the Sky Split Apart: Investigating a Cosmic Mystery, Atheneum Books for Children, New York, 1995. ISBN 0-689-80323-0.
Gasperini, Luca, Bonatti, Enrico and Longo, Giuseppe. The Tunguska Mystery 100 Years Later, Scientific American, June, 2008
Krinov, E. L. Giant Meteorites, trans. J.S. Romankiewicz (Part III: The Tunguska Meteorite), Pergamon Press, Oxford, 1966
Morgan, J. Phipps, Ranero, C.R., Reston, T.J. Contemporaneous mass extinctions, continental flood basalts, and ‘impact signals’: are mantle plume-induced lithospheric gas explosions the causal link?, Earth and Planetary Science Letters. 217. 263-284 (2004)
Lerman, J. C., Mook, W. G. & Vogel, J. C. Nature, Effect of the Tunguska Meteor and Sunspots on Radiocarbon in Tree Rings, (9 December 1967) | doi:10.1038/216990a0; 216, 990–1 (1967)
Ol'khovatov, A.Yu. Earth, Moon and Planets, v.93, pp.163–173 (2003)
Stoneley, Jack. Cauldron of Hell: Tunguska, Simon and Schuster, New York, 1977. ISBN 0-671-22943-5.
Verma, Surendra. The Tunguska Fireball: Solving One of the Great Mysteries of the 20th century, Icon Books, Cambridge, 2005. ISBN 1-84046-620-0.
Verma, Surendra. The Mystery of the Tunguska Fireball, Icon Books, Cambridge, 2006. ISBN 1-84046-728-2.
แหล่งข้อมูลอื่น

Article about the events, special attention to Leonid Kulik เก็บถาวร 2010-07-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน on MysteryDatabase.com
Tunguska similar impacts and origin of life Dr. Andrei E. Zlobin, article in electronic journal "Modern scientific researches and innovations." – December 2013. - № 12.
Discovery of probably Tunguska meteorites at the bottom of Khushmo river's shoal Dr. Andrei E. Zlobin, Paper 1304.8070 in arXiv.org (PDF)
Quasi Three-Dimensional Modeling of Tunguska Comet Impact (1908) Dr. Andrei E. Zlobin, Paper of 2007 Planetary Defense Conference.
Tunguska Comet Impact 1908 เก็บถาวร 2008-07-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
The Tunguska Event in 1908: Evidence from Tree-Ring Anatomy - Evgenii A. Vaganov, Malkolm K. Hughes, Pavel P. Silkin and Valery D. Nesvetailo, Astrobiology, Volume 4, Number 3, 2004, pp.391-399
Tunguska.ru Russian site with a tiny English section. Includes some gorgeous Tunguska photos.
Tunguska A research group at University of Bologna that has conducted several recent expeditions to the site.
Tunguska pictures Many Tunguska-related pictures with comments in English.
Preliminary results from the 1961 combined Tunguska meteorite expedition เก็บถาวร 2008-07-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Probable asteroidal origin of the Tunguska Cosmic Body เก็บถาวร 2006-02-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน A 2001 paper arguing for the asteroidal hypothesis.
"Russian Alien Spaceship Claims Raise Eyebrows, Skepticism" article, arguing the event was caused by meteor explosion
"The Vurdalak Conjecture" website explores the science behind the black-hole impact hypothesis.
1908 Siberia Explosion. Reconstruction by William K. Hartmann.
Simulation of such an event & origin of King Tut's glass
Team makes Tunguska crater claim (BBC News)
Astronomy Picture of the Day on Tunguska
Mystery space blast 'solved' (BBC News)
Sound of the Tunguska event (reconstruction)
The Tunguska Event 100 Years later เก็บถาวร 2010-03-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน NASA
There Was a Hot Time in Tunguska That Night เก็บถาวร 2011-01-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
60°55′N 101°57′E﻿ / ﻿60.917°N 101.950°E﻿ / 60.917; 101.950