อาร์เอ็มเอส ลูซิเทเนีย
ภาพรวม

ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 สายการเดินเรือของเยอรมันเป็นคู่แข่งหลักของสายการเดินเรือคูนาร์ดในการดึงดูดผู้โดยสารข้ามมหาสมุทรแอตแลนติก คูนาร์ดจึงตอบโต้ด้วยการต่อซูเปอร์ไลเนอร์สองลำคือ อาร์เอ็มเอส ลูซิเทเนีย และอาร์เอ็มเอส มอริเทเนีย (RMS Mauretania) คูนาร์ดได้รับความช่วยเหลือจากกระทรวงทหารเรืออังกฤษในการต่อเรือใหม่ทั้งสองลำ โดยมีเงื่อนไขว่าเรือลำดังกล่าวจะต้องนำไปใช้ทางทหารได้ในยามสงคราม ในระหว่างการต่อมีการติดตั้งฐานปืนใหญ่บนดาดฟ้า แต่ไม่ได้มีการติดตั้งปืนแต่อย่างใด ทั้งลูซิเทเนียและมอริเทเนียต่างติดตั้งเครื่องยนต์กังหันไอน้ำ ซึ่งทำให้สามารถรักษาความเร็วบริการได้ที่ 24 นอต (44 กิโลเมตรต่อชั่วโมง; 28 ไมล์ต่อชั่วโมง) ทั้งสองลำนี้ติดตั้งลิฟต์ เครื่องโทรเลขไร้สาย และไฟฟ้าส่องสว่าง พร้อมทั้งมีพื้นที่สำหรับผู้โดยสารมากกว่าเรือลำอื่นถึงร้อยละ 50 โดยดาดฟ้าชั้นหนึ่งมีชื่อเสียงในเรื่องของการตกแต่งที่หรูหราอลังการ
การตอบโต้กันไปมาอย่างต่อเนื่องได้เพิ่มความเข้มข้นของสงครามทางทะเลในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ราชนาวีได้ปิดล้อมเยอรมนีตั้งแต่เริ่มสงคราม ในฤดูใบไม้ร่วง ค.ศ. 1914 สหราชอาณาจักรประกาศให้ทะเลเหนือเป็นเขตทหารและทำการวางทุ่นระเบิดบริเวณเส้นทางเข้าออก เพื่อตอบโต้การกระทำของกองทัพเรือเยอรมันที่ทำการวางทุ่นระเบิดใต้น้ำมาก่อนหน้านี้ เยอรมนีจึงตอบโต้ด้วยการประกาศให้น่านน้ำรอบสหราชอาณาจักรเป็นเขตสงคราม หมายความว่าเรือของชาติพันธมิตรทุกลำที่แล่นอยู่ในบริเวณดังกล่าวอาจถูกจมโดยไม่มีการเตือนล่วงหน้า ต่อมาอังกฤษได้ประกาศให้สินค้าอาหารทั้งหมดที่นำเข้าไปยังประเทศเยอรมนีเป็นสินค้าต้องห้าม เมื่อยุทธวิธีการจมเรือด้วยเรือดำน้ำไม่เป็นผลสำเร็จตามเป้าหมาย ทางการเยอรมันจึงตัดสินใจผ่อนปรนกฎการปะทะของเรือดำน้ำ สถานเอกอัครราชทูตเยอรมันประจำสหรัฐออกประกาศเตือนลงในหนังสือพิมพ์จำนวน 50 ฉบับเพื่อเตือนประชาชนเกี่ยวกับอันตรายจากการโดยสารเรืออังกฤษในบริเวณดังกล่าว ประกาศเหล่านี้ปรากฏขึ้นพอดีขณะลูซิเทเนียออกเดินทางจากนิวยอร์กมุ่งหน้าสู่สหราชอาณาจักรในวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 1915 ฝ่ายอังกฤษและสหรัฐคัดค้านการประกาศขู่ว่าจะยิงตอร์ปิโดจมเรือทุกลำโดยไม่เลือกปฏิบัติ โดยให้เหตุผลว่าการกระทำเช่นนี้เป็นสิ่งที่ผิด ไม่ว่าจะมีการประกาศเตือนล่วงหน้าหรือไม่
ในช่วงบ่ายของวันที่ 7 พฤษภาคม เรือดำน้ำเยอรมันยิงตอร์ปิโดใส่ลูซิเทเนีย ห่างจากชายฝั่งทางตอนใต้ของประเทศไอร์แลนด์ออกไป 11 ไมล์ (18 กิโลเมตร) ในเขตสงครามที่ประกาศไว้ จากนั้นเกิดการระเบิดภายในเรือขึ้นอีกครั้ง ความเสียหายที่เกิดขึ้นทำให้เรือจมภายในเวลาเพียง 18 นาที คร่าชีวิตผู้โดยสารและลูกเรือจำนวน 1,197 คน มีเพียง 12 ศพเท่านั้นที่สามารถกู้ขึ้นมาได้หรือพบจากซากเรือ
รัฐบาลเยอรมันพยายามหาเหตุผลมาสนับสนุนการพิจารณาจมเรือลูซิเทเนีย โดยให้เหตุผลเจาะจงไปที่การแอบบรรทุกสินค้าสงคราม 173 ตันบนเรือขนาด 44,000 ตัน รวมถึงข้อกล่าวหาเท็จที่ระบุว่าเรือลำดังกล่าวเป็นเรือรบติดอาวุธและบรรทุกทหารแคนาดา เพื่อปกป้องการกระทำในการจมเรือทุกลำโดยไม่เลือกปฏิบัติและไม่แจ้งเตือนล่วงหน้า พวกเขาได้อ้างว่ากฎเรือลาดตระเวน (cruiser rules) นั้นล้าสมัยแล้ว เนื่องจากเรือพาณิชย์ของอังกฤษสามารถติดอาวุธได้ และได้รับคำสั่งให้หลบหลีกหรือพุ่งชนเรืออูหากมีโอกาส รวมถึงการประกาศเตือนแก่เรือทุกลำในเขตสงครามนั้นก็เพียงพอแล้ว
หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง รัฐบาลอังกฤษชุดต่อ ๆ มายืนยันอย่างหนักแน่นว่าไม่มียุทโธปกรณ์ (นอกเหนือจากกระสุนปืนขนาดเล็ก) บนลูซิเทเนีย และเยอรมันก็ไม่มีเหตุผลอันควรที่จะถือว่าเรือลำนี้เป็นเรือรบ แต่การประท้วงที่สำคัญที่สุดในช่วงเวลานั้นมาจากสหรัฐ ภายใต้การตรวจสอบที่เป็นกลาง สหรัฐตระหนักดีว่าเรือลำดังกล่าวไม่ได้ติดตั้งอาวุธและปฏิบัติตามกฎหมายสหรัฐอย่างเคร่งครัด และเป็นเพียงเรือโดยสารที่บรรทุกผู้โดยสารและลูกเรือที่เป็นพลเรือนเกือบ 2,000 คน รวมถึงพลเมืองอเมริกันกว่า 100 คน (ซึ่งรวมถึงบุคคลที่มีชื่อเสียงหลายคน) ที่เสียชีวิตในการโจมตีครั้งนี้ รัฐบาลสหรัฐโต้แย้งว่าไม่ว่าสถานการณ์จะเป็นเช่นไร การสังหารพลเรือนจำนวนมากที่ไม่มีการต่อต้านก็ไม่สามารถยอมรับได้ และสหรัฐมีหน้าที่ต้องปกป้องชีวิตพลเมืองอเมริกันที่เคารพกฎหมาย ฝ่ายอเมริกันเคยเตือนเยอรมันซ้ำแล้วซ้ำเล่าเกี่ยวกับการกระทำของพวกเขา และเยอรมันก็ได้แสดงให้เห็นแล้วว่าเรือดำน้ำสามารถจมเรือพาณิชย์ได้ภายใต้กฎเรือลาดตระเวน
การอับปางของลูซิเทเนียทำให้ทัศนคติของประชาชนและผู้นำของสหรัฐที่มีต่อเยอรมนีเปลี่ยนไปในทางลบ แรงกดดันจากสหรัฐและภายในประเทศเยอรมนีเองทำให้กองทัพเรือเยอรมันต้องระงับนโยบายโจมตีเรือโดยสารโดยเจตนา รวมถึงการบังคับใช้ข้อจำกัดที่เข้มงวดขึ้นในเวลาต่อมา ในที่สุดสงครามก็ถูกประกาศใน ค.ศ. 1917 หลังรัฐบาลเยอรมันเลือกที่จะละเมิดข้อจำกัดเหล่านี้โดยจงใจโจมตีเรือขนส่งของสหรัฐและเตรียมการสำหรับความขัดแย้งผ่านโทรเลขซิมแมร์มันน์