stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อิ๊กคาบ็อก
ภูมิหลังและการเผยแพร่

อิ๊กคาบ็อกนับเป็นหนังสือนิยายสำหรับเด็กเล่มแรกของโรว์ลิ่งที่ไม่ได้มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับจักรวาลแฮร์รี่ พอตเตอร์ ซึ่งเธอก็ได้ยืนยันว่าหนังสือเล่มนี้ไม่ใช่หนังสือภาคแยกของแฮร์รี่ พอตเตอร์แต่อย่างใด โรว์ลิ่งตั้งใจให้อิ๊กคาบ็อกเป็น "เทพนิยายการเมืองสำหรับผู้อ่านที่มีอายุน้อยกว่าผู้อ่านแฮร์รี่ พอตเตอร์" โดยกำหนดกลุ่มอายุของผู้อ่านอยู่ที่ 7-9 ปี เธอได้เขียนนิยายเรื่องอิ๊กคาบ็อกขึ้นในช่วงปี 2003-2007 เพื่อมอบให้เป็นของขวัยแด่ลูก ๆ ของเธอ และตั้งใจจะตีพิมพ์หนังสือเล่มนี้หลังจากที่เธอเขียนแฮร์รี่ พอตเตอร์จบ แต่เธอได้เปลี่ยนใจและหันไปทุ่มเทให้กับงานเขียนนิยายผู้ใหญ่แทน
โรว์ลิ่งได้เก็บต้นฉบับของนิยายเรื่องอิ๊กคาบ็อกไว้ที่ห้องใต้หลังคาจนถึงปี 2020 ที่เกิดการระบาดของโรคโควิด-19 เธอจึงได้นำนิยายเรื่องนี้มาปรับปรุงตามคำแนะนำของลูก ๆ และเผยแพร่เนื้อหาให้อ่านฟรีได้ทางออนไลน์ เธอได้ทยอยเผยแพร่เนื้อหาของแต่ละบทตั้งแต่วันที่ 26 พฤษภาคม ถึงวันที่ 10 กรกฎาคม ค.ศ. 2020 โรว์ลิ่งได้กล่าวว่า "ฉันได้ตัดสินใจเผยแพร่เนื้อหาของอิ๊กคาบ็อกให้อ่านฟรีทางออนไลน์เพื่อให้เด็ก ๆ ที่ต้องกักตัวอยู่บ้านหรือเด็ก ๆ ที่ต้องกลับมาจากโรงเรียนในช่วงเวลาที่ไม่ปกติและไม่แน่นอนเช่นนี้ได้อ่านหรือให้ผู้ปกครองอ่านมันให้พวกเขาฟัง" โดยเว็บไซต์ของอิ๊กคาบ็อกมีจำนวนผู้เข้าชมภายใน 24 ชั่วโมงแรกที่เปิดให้เข้าชมมากกว่า 4 ล้านวิวจาก 50 ประเทศทั่วโลก นอกจากนี้ โรว์ลิ่งยังได้จัดการประกวดวาดภาพประกอบนิยายแต่ละบทขึ้น ซึ่งภาพจากเด็กที่ชนะเลิศในแต่ละบทนั้นก็ได้ใช้เป็นภาพประกอบนิยายอิ๊กคาบ็อกฉบับตีพิมพ์อีกด้วย
ตัวละคร

ราชาเฟร็ด ผู้กล้าหาญ - ราชาผู้โง่เขลา ขี้ขลาด และหูเบา
ลอร์ดสปิตเทิลเวิร์ท - มือขวาจอมเล่ห์และละโมบของราชาเฟร็ด
ลอร์ดฟลาพูน - สหายจอมตระกละของลอร์ดสปิตเทิลเวิร์ทที่มีนิสัยโหดร้ายไม่แพ้กัน
อิ๊กคาบ็อก - ปีศาจแห่งแดนเหนือที่เชื่อกันว่าไม่มีตัวตนอยู่จริง
เดซี โดฟเทล - เด็กหญิงผู้มีนิสัยห่วงใยผู้อื่นแต่เปี่ยมไปด้วยจิตใจที่เข้มแข็ง
เบิร์ต บรีมิช - เด็กชายผู้เป็นเพื่อนสนิทของเดซี
ผู้พันบรีมิช - นายทหารมือดีของราชาเฟร็ด
นางบรีมิช - ช่างทำขนมมือดีของพระราชวัง
นางโดฟเทล -หัวหน้าช่างตัดเย็บประจำพระราชวัง
นายโดฟเทล - ช่างไม้ฝีมือดีประจำประราชวัง
มา กรันเตอร์ - เจ้าของบ้านเลี้ยงเด็กกำพร้าที่มีจิตใจโหดร้าย
ผู้กองกู๊ดเฟลโลว์ - นายทหารผู้รักความถูกต้องและยุติธรรม
คำวิจารณ์

หนังสือพิมพ์เดอะเดลีเทลิกราฟ ได้ให้คะแนนของนิยายเรื่องนี้อยู่ที่ 3 จาก 5 คะแนน โดยได้ระบุว่าอิ๊กคาบ็อกนั้นเป็น "เทพนิยายที่อ่านสนุกแต่กลับมีเนื้อเรื่องเบาหวิวและขาดมนต์เสน่ห์แบบที่แฮร์รี่ พอตเตอร์มี" ส่วนหนังสือพิมพ์เดอะ สกอตแมน ได้ให้คำวิจารณ์ในเชิงบวก โดยระบุว่า "หลายบทในนิยายเล่มใหม่ของเจ. เค. โรว์ลิ่งอย่างอิ๊กคาบ็อกนั้นได้ทิ้งความรู้สึก 'ค้างคาใจให้แก่ผู้อ่านจนชวนให้อยากติดตามต่อ' ในขณะที่หนังสือพิมพ์เดอะไทมส์ ก็ได้ให้คำวิจารณ์ในเชิงบวกเช่นเดียวกันว่า "แค่เค้กและปีศาจในเรื่องก็เพียงพอที่จะพาเราหลบหนีไปจากโลกแห่งความจริงได้แล้ว" พร้อมทั้งยังได้ให้คะแนนนิยายเล่มนี้ 5 เต็ม 5 คะแนนอีกด้วย
สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ

| สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ> พระเจ้ากรุงศรีอยุธยา |
| --- | --- |
ครองราชย์: พ.ศ. 2091-2111 (20 ปี)
ราชาภิเษก: พ.ศ. 2091
ก่อนหน้า: ขุนวรวงศาธิราช
ถัดไป: สมเด็จพระมหินทราธิราช

พระราชสมภพ: พ.ศ. 2048
สวรรคต: พ.ศ. 2111 (63 พรรษา)
พระอัครมเหสี: พระสุริโยทัย
พระราชบุตร: พระราเมศวร   พระวิสุทธิกษัตรีย์   สมเด็จพระมหินทราธิราช   พระบรมดิลก   พระเทพกษัตรีย์   พระแก้วฟ้า   พระศรีเสาวราช
ราชวงศ์: สุพรรณภูมิ
พระราชบิดา: สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2
สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ หรือ พระเจ้าช้างเผือก หรือพระนามเดิม พระเทียรราชา เป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 15 แห่งอาณาจักรอยุธยา ระหว่างปี พ.ศ. 2091 - 2111 พระองค์ขึ้นครองบัลลังก์จากการสนับสนุนของ ขุนพิเรนทรเทพ และขุนนางผู้สนับสนุนของเขาซึ่งได้ทำรัฐประหารโดยการสังหารผู้แย่งชิงบัลลังก์คือ ขุนวรวงศาธิราช และแม่หยัวศรีสุดาจันทร์
พระราชประวัติ

สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ เสด็จพระราชสมภพราว พ.ศ. 2048 ทรงมีพระนามเดิมว่า พระเทียรราชา สันนิษฐานว่าเป็นพระราชโอรสของสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 อันประสูติจากพระสนม และเป็นพระอนุชาต่างพระราชมารดากับสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 และสมเด็จพระไชยราชาธิราช
ด้านชีวิตครอบครัว ได้อภิเษกสมรสกับพระสุริโยทัย และมีพระราชโอรสธิดา 5 พระองค์คือ พระราเมศวร พระวิสุทธิกษัตรีย์ สมเด็จพระมหินทราธิราช พระบรมดิลก และพระเทพกษัตรี นอกจากนี้ยังอาจจะมีพระสนมอีก เพราะปรากฏพระนาม พระศรีเสาวราช พระแก้วฟ้า เป็นพระราชโอรสและพระราชธิดาของพระองค์ด้วยในชั้นหลัง
ปี พ.ศ. 2089 หลังถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระไชยราชาธิราชแล้ว พระเทียรราชาทรงลี้ภัยออกผนวชอยู่วัดราชประดิษฐานตลอดรัชสมัยสมเด็จพระยอดฟ้าและขุนวรวงศาธิราช ครั้งนั้นขุนพิเรนทรเทพได้ร่วมกับขุนอินทรเทพ หมื่นราชเสน่หา (ในราชการ) และหลวงศรียศ ปรึกษากันว่าแผ่นดินเป็นทุรยศ ควรจับขุนวรวงศาธิราชไปประหารชีวิตเสีย แล้วให้พระเทียรราชาซึ่งทรงผนวชอยู่เป็นพระเจ้าแผ่นดินแทน จึงพากันไปเข้าเฝ้าพระเทียรราชา กราบทูลแผนการให้ทรงทราบ ก็ทรงเห็นด้วย ฝ่ายเจ้าพระยาศรีธรรมาโศกราช หมื่นราชเสน่หา และหลวงศรียศ เห็นว่าควรเสี่ยงเทียนว่าพระเทียรราชามีพระบารมีมากกว่าขุนวรวงศาธิราชหรือไม่ ขุนพิเรนทรเทพไม่เห็นชอบ แต่พระเทียรราชาทรงเห็นด้วย ค่ำวันนั้นทั้งหมดจึงไปยังพระอุโบสถวัดป่าแก้วเพื่อทำพิธีเสี่ยงทาย เมื่อจุดเทียนแล้วปรากฏว่าเทียนของขุนวรวงศาธิราชยาวกว่า ขุนพิเรนทรเทพจึงโกรธว่าห้ามแล้ว ยังขืนทำอีก แล้วคายชานหมากทิ้ง บังเอิญไปถูกเทียนขุนวรวงศาธิราชดับลง ทั้ง 5 คนจึงยินดีอย่างยิ่ง ขณะนั้นมีพระภิกษุลึกลับเข้ามาในอุโบสถ ให้พรว่าที่ปรารถนานั้นจะสำเร็จแน่ ออกจากอุโบสถก็หายตัวไป
เมื่อขุนวรวงศาธิราชเสด็จฯ ทางชลมารคไปทรงคล้องช้างเผือก ขุนพิเรนทรเทพกับพวกได้จัดกองเรือออกสกัด เข้าจับขุนวรวงศาธิราช นางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์ และพระราชโอรส ฆ่าเสียทั้งหมด เอาศพไปเสียบประจานไว้ ณ วัดแร้ง เว้นชีวิตไว้แต่พระศรีสิน แล้วเข้ายึดพระราชวัง ให้ส่งเรือพระที่นั่งชัยสุพรรณหงส์ไปรับพระเทียรราชาซึ่งลาสิกขาบทแล้วมาราชาภิเษกเป็นสมเด็จพระมหาจักรพรรดิราชาธิราชเจ้า ครองกรุงศรีอยุธยาแทน
ในพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับหมอบรัดเล ได้ออกพระนามว่า สมเด็จพระมหาจักรพรรดิราชาธิราช รามินทรธิบดินทราเชน สุริเยนทรยโสดมราไชสวรรยาธิปัต
พระราชกรณียกิจ

ในระหว่างปี พ.ศ. 2092 - 2106 สมเด็จพระมหาจักรพรรดิทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ปรับปรุงกิจการทหาร และเสริมสร้างบ้านเมืองให้มั่นคงแข็งแรงกว่าเดิม ยุทธศาสตร์ในการป้องกันคือ ใช้พระนครเป็นที่มั่น
เมื่อ พ.ศ. 2092 ทรงให้ก่อกำแพงพระนครศรีอยุธยาก่ออิฐถือปูนตามแบบฝรั่งเป็นครั้งแรก จากเดิมที่ถมดินเป็นเชิงเทินแล้วปักเสาไม้ระเนียดด้านบน
โปรดให้รื้อกำแพงเมืองหน้าด่านชั้นนอกออก 3 เมืองคือ สุพรรณบุรี ลพบุรี และนครนายก เพื่อป้องกันไม่ให้ข้าศึกอาศัยเป็นที่ตั้งมั่น
โปรดให้ขุดคลองมหานาคเป็นคูเมืองออกไปถึงชายทุ่งภูเขาทอง คาดว่าเริ่มขุดตั้งแต่ศึกพระสุริโยทัยขาดคอช้างแต่เพิ่งมาเสร็จ
โปรดให้สำรวจบัญชีสำมะโนครัวใหม่ ตามหัวเมืองชั้นในทุกหัวเมือง ทำให้ทราบจำนวนชายฉกรรจ์ที่สามารถทำการรบได้
ทรงตั้งเมืองใหม่ขึ้น 3 เมือง เพื่อให้เป็นที่รวมพลและง่ายต่อการเกณฑ์เข้าพระนคร
ยกตลาดขวัญเป็น เมืองนนทบุรี
ยกบ้านท่าจีนเป็น เมืองสาครบุรี
แบ่งเอาเขตเมืองราชบุรีกับเมืองสุพรรณบุรีเป็น เมืองนครชัยศรี
พ.ศ. 2095 โปรดให้แปลงเรือแซ (เรือยาวตีกรรเชียง ใช้คนพาย ประมาณ 20 คน) เป็นเรือชัย (เรือที่มีปืนใหญ่ยิงได้ที่หัวเรือ) และหัวสัตว์ คือการพัฒนาเรือรบนั่นเอง ซึ่งก็คือเรือที่ใช้ในพระราชพิธีปัจจุบัน
โปรดให้จับช้างเข้ามาใช้ในราชการ สมเด็จพระมหาจักรพรรดิทรงสามารถจับช้างเผือกได้ถึงเจ็ดเชือก จึงได้รับขนานพระนามว่า พระเจ้าช้างเผือก อีกพระนามหนึ่ง
พ.ศ. 2106 สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช แห่งอาณาจักรล้านช้าง มีพระราชประสงค์เป็นไมตรีกับกรุงศรีอยุธยา จึงส่งทูตมาขอพระเทพกษัตรี พระราชธิดาพระองค์เล็กไปเป็นพระชายา สมเด็จพระมหาจักรพรรดิทรงรับไมตรีแต่ตอนนั้นพระเทพกษัตรีย์ทรงพระประชวร พระองค์จึงส่งพระแก้วฟ้าไปถวายแทน
เมื่อสมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชทรงทราบว่าไม่ใช่พระเทพกษัตรีย์จึงถวายพระแก้วฟ้าคืนใน พ.ศ. 2107 สมเด็จพระมหาจักรพรรดิจึงทรงส่งพระเทพกษัตรีย์ไปยังล้านช้างแต่พระเจ้าบุเรงนองทรงทราบเข้าจึงส่งทหารไปชิงตัวพระเทพกษัตรีย์มา
สมเด็จพระมหาจักรพรรดิทรงทราบก็ทรงเสียพระทัย จึงเสด็จไปประทับที่วังหลังให้สมเด็จพระมหินทราธิราชพระโอรสว่าราชการแทน เมื่อพระชนมายุประมาณ 59 พรรษา ต่อมาได้เสด็จออกผนวชใน พ.ศ. 2109 โดยมีข้าราชการออกบวชด้วยจำนวนมาก
สมเด็จพระมหินทราธิราชทรงได้ว่าราชการแทนในช่วงหนึ่ง ต่อมาทรงมีเรื่องกินแหนงแคลงใจกับสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราชจนเกิดความร้าวฉานระหว่างพิษณุโลกกับกรุงศรีอยุธยาเนื่องจากพระองค์สมคบสมเด็จพระไชยเชษฐาธิราชไปตีเมืองพิษณุโลก จนพระองค์มิอาจรั้งราชการแผ่นดินจึงทูลเชิญให้สมเด็จพระมหาจักรพรรดิลาผนวชหลังจากที่ผนวชได้ไม่นาน แล้วกลับมาว่าราชการตามเดิม
พระองค์กับสมเด็จพระมหินทราธิราชเสด็จขึ้นไปเมืองพิษณุโลก ขณะที่สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราชเสด็จไปหงสาวดีแล้วนำพระวิสุทธิกษัตรีย์พร้อมด้วยสมเด็จพระเอกาทศรถมาอยู่ที่กรุงศรีอยุธยาเมื่อสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราชทราบเรื่องจึงให้ไปเข้ากับหงสาวดีอย่างเปิดเผย
เมื่อ พ.ศ. 2111 ระหว่างสงครามกับอาณาจักรตองอู สมเด็จพระมหาจักรพรรดิทรงพระประชวรหนักประมาณ 25 วัน และเสด็จสวรรคตในขณะที่ทัพพม่าดีปิดล้อมกรุงศรีอยุธยาอยู่ สิริพระชนมพรรษา 63 พรรษา ครองสิริราชสมบัติได้ 20 ปี
ราชการสงคราม > ศึกพระสุริโยทัยขาดคอช้าง

บทความหลัก: สงครามพระเจ้าตะเบ็งชเวตี้
ในปี พ.ศ. 2091 หลังจากสมเด็จพระมหาจักรพรรดิขึ้นครองราชย์ได้เพียงเจ็ดเดือน การเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญครั้งนี้เป็นที่กระฉ่อนไปทั่ว จนทราบไปยังพระกรรณพระเจ้าหงสาวดีตะเบ็งชะเวตี้ กษัตริย์พม่าทรงพระราชดำริว่า ทางกรุงศรีอยุธยาผลัดเปลี่ยนแผ่นดิน เห็นเป็นโอกาสที่จะแผ่อำนาจมายังกรุงศรีอยุธยา จึงได้ยกกองทัพใหญ่มาทางด่านพระเจดีย์สามองค์ เมืองกาญจนบุรี (บางพงศาวดารบอกว่า พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ได้เสด็จมาทอดพระเนตรกำแพงเมืองอยุธยาก่อนหน้านี้มาครั้งหนึ่งแล้ว เพื่อประเมินกำลังศึก) โดยตั้งค่ายหลวงที่ตำบลกุ่มดอง ทัพพระมหาอุปราชาบุเรงนองตั้งที่เพนียด ทัพพระเจ้าแปรตั้งที่บ้านใหม่มะขามหย่อง ทัพพระยาพะสิม ตั้งอยู่ที่ตำบลทุ่งวรเชษฐ์
ในวันอาทิตย์ ขึ้น 6 ค่ำ เดือน 4 พ.ศ. 2092 สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ เสด็จออกไปดูลาดเลากำลังศึก ณ ทุ่งภูเขาทอง พร้อมกับพระสุริโยทัย พระราเมศวร และพระมหินทร์ สมเด็จพระมหาจักรพรรดิได้กระทำยุทธหัตถีกับพระเจ้าแปร ช้างพระที่นั่งเสียที พระสุริโยทัยจึงทรงไสช้างเข้าขวางช้างข้าศึก เพื่อป้องกันสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ พระเจ้าแปรได้ทีจึงฟันพระสุริโยทัยด้วยของ้าว สิ้นพระชนม์บนคอช้าง พระราเมศวรและพระมหินทร์ ได้ขับช้างเข้ากันพระศพกลับเข้าพระนคร
ในการต่อสู้กับข้าศึกในขั้นต่อไป สมเด็จพระมหาจักรพรรดิโปรดให้นำปืนใหญ่นารายณ์สังหาร ลงเรือสำเภาแล่นไปตามลำน้ำโจมตีข้าศึกที่ตั้งล้อมกรุงศรีอยุธยาอยู่ อำนาจการยิงของปืนใหญ่ทำให้ฝ่ายพม่าล้มตายเป็นอันมาก ประกอบกับเป็นเวลาใกล้ฤดูฝน และเสบียงอาหารร่อยหรอลง อีกทั้งทางฝ่ายพม่าได้ข่าวว่า มีกองทัพไทยจากหัวเมืองเหนือยกมาสนับสนุน เกรงว่าจะถูกตีกระหนาบ จึงปรึกษากับแม่ทัพนายกองจะยกทัพกลับ แม่ทัพทั้งหลายเห็นควรจะยกทัพกลับทางด่านเจดีย์สามองค์ (กาญจนบุรี) แต่พระเจ้าตเบ็งชเวตี้เห็นว่าทางที่ยกมานั้น  ทรงทำลายเสบียงอาหารเสียหมดแล้ว ถ้ายกไปทางนี้จะประสบปัญหาขาดแคลน และจะถูกทหารไทยยกมาซ้ำเติมลำบากอยู่  จึงทรงให้ยกทัพขึ้นไปทางด่านแม่ละเมา (ตาก) เพื่อตีทัพของพระมหาธรรมราชาด้วยไพร่พลนั้นน้อยนัก และจะได้แย่งเสบียงมา เมื่อปะทะกับกองทัพของพระมหาธรรมราชาและพระราเมศวร ไล่ติดตามไปจนเกือบถึงเมืองกำแพงเพชร ฝ่ายพม่าได้ทำอุบายซุ่มกำลังไว้ทั้งสองข้างทาง พอกองทัพกรุงศรีอยุธยาถลำเข้าไป จึงได้เข้าล้อมไว้ จับได้ทั้งพระมหาธรรมราชา และพระราเมศวร สมเด็จพระมหาจักรพรรดิต้องทรงขอหย่าศึก และไถ่ตัวคืนโดยแลกกับช้างชนะงาสองเชือกคือ พลายศรีมงคลกับพลายมงคลทวีป จากนั้นกองทัพพม่าก็ถอยกลับไปยังหงสาวดี
ส่วนการพระศพพระสุริโยทัยนั้นเมื่อเสร็จศึกสงครามแล้วโปรดให้ตั้งการพระราชพิธีพระราชทานเพลิง ณ สวนหลวง และให้สถาปนาที่พระราชทานเพลิงเป็นพระอารามเพื่ออุทิศ พระราชกุศลพระราชทาน แด่สมเด็จพระอัครมเหสี ประกอบด้วยพระเจดีย์ พระวิหาร แล้วพระราชทานนามพระอารามอันเป็นพระราชานุสรณ์แห่งพระสุริโยทัยแห่งนี้ว่า วัดสบสวรรค์ ในปัจจุบันชื่อ วัดสวนหลวงสบสวรรค์
ราชการสงคราม > สงครามกับเขมร

พ.ศ. 2099 ในเดือน 12 สมเด็จพระมหาจักรพรรดิทรงให้แต่งทัพไปตีเมืองละแวก พระยาองค์ (โอง) สวรรคโลก (เชื่อว่าเป็นคนเดียวกับพระยาสวรรคโลกที่กำจัดขุนวรวงศาธิราช) เป็นทัพหลวง ยกทัพ 30,000 ให้พระมหามนตรีถืออาชญาสิทธิ์ พระมหาเทพถือวัวเกวียน ให้พระยาเยาวเป็นแม่ทัพเรือ แต่ลมพัดไม่เป็นใจทัพเรือจึงตามทัพบกไม่ทัน พระยารามลักษณ์แม่ทัพบกได้เข้าตีเขมรในตอนกลางคืน แต่เสียทีถอยหนีมาถึงทัพใหญ่ ในศึกนี้เสียพระยาองค์ (โอง) สวรรคโลกกับไพร่พลอีกจำนวนมาก
ราชการสงคราม > สงครามช้างเผือก

พระเจ้าบุเรงนองผู้ครองราชย์เป็นพระเจ้าหงสาวดีต่อจากพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ ทราบเรื่องช้างเผือก จึงส่งราชทูตเชิญพระราชสาส์นมาขอพระราชทานช้างเผือกสองช้าง สมเด็จพระมหาจักรพรรดิทรงให้เหตุผลเชิงปฏิเสธเพราะทรงเห็นด้วยกับพระราเมศวร พระยาจักรี และพระสุนทรสงคราม พระเจ้าบุเรงนองจึงถือสาเหตุนั้น ยกกองทัพมาตีกรุงศรีอยุธยา เมื่อ พ.ศ. 2106 ด้วยกำลังพลสองแสนคน จัดเป็นทัพกษัตริย์หกทัพ ได้เตรียมทัพเรือพร้อมปืนใหญ่กับจ้างชาวโปรตุเกสอาสาสมัคร 400 คน เป็นทหารปืนใหญ่ ให้เมืองเชียงใหม่สนับสนุนเสบียงอาหาร โดยลำเลียงมาทางเรือ เปลี่ยนเส้นทางเดินทัพมาทางด่านแม่ละเมา เข้าตีหัวเมืองฝ่ายเหนือของไทยมาตามลำดับเพื่อตัดกำลังที่จะยกมาช่วยกรุงศรีอยุธยา
ฝ่ายกรุงศรีอยุธยาเตรียมตัวป้องกันพระนคร โดยคาดว่าพม่าจะยกกำลังมาทางด่านเจดีย์สามองค์ ทำให้พระเจ้าบุเรงนองตีเมืองกำแพงเพชร สวรรคโลก สุโขทัย พิชัย และพิษณุโลกได้ ครั้นลงมาถึงเมืองชัยนาท กองทัพพม่าก็ได้ปะทะกับกองทัพกรุงศรีอยุธยาของพระราเมศวร แต่ฝ่ายกรุงศรีอยุธยาต้านทานไม่ได้ต้องถอยกลับเข้ากรุงศรีอยุธยา กองทัพพม่าได้เข้าล้อมกรุงศรีอยุธยาไว้ แล้วระดมยิงปืนใหญ่เข้าในพระนครทุกวัน จนราษฎรได้รับความเดือดร้อนและเสียขวัญ สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ ต้องเสด็จไปเจรจากับพระเจ้าบุเรงนอง ที่พลับพลาบริเวณตำบลวัดหน้าพระเมรุ กับวัดหัสดาวาส ยอมเป็นไมตรี โดยได้มอบช้างเผือก 4 ช้าง พร้อมกับพระราเมศวร พระยาจักรี และพระสุนทรสงครามให้แก่พม่า โดยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิทรงต่อรองขอดินแดนของอยุธยาทั้งหมดที่พระเจ้าบุเรงนองยึดไว้คืน พระเจ้าบุเรงนองก็ถวายคืนแต่โดยดี จากนั้นพม่าก็ถอยกลับไปหงสาวดี
ราชการสงคราม > สงครามเสียกรุง

ใน พ.ศ. 2111 พม่าได้ยกกองทัพใหญ่เจ็ดกองทัพโดยมีทัพเมืองพิษณุโลกอยู่ด้วย มีกำลังห้าแสนคน เดินทัพเข้ามาทางด่านแม่ละเมาเข้าล้อมกรุงศรีอยุธยาไว้ทั้งสี่ด้าน โดยมุ่งตีหักเข้ามาทางด้านทิศตะวันออก ซี่งเป็นด้านที่คูเมืองแคบสุด และใช้กำลังทางเรือปิดกั้นลำน้ำทางตอนใต้ เพื่อไม่ให้ฝ่ายไทยติดต่อกับหัวเมืองทางใต้และต่างประเทศ
ความไม่สงบภายใน > กบฏพระศรีศิลป์

ประมาณ พ.ศ. 2098 พระศรีศิลป์ พระราชโอรสของสมเด็จพระไชยราชาธิราชกับนางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์ มีพระชันษาได้ 14 ปี สมเด็จพระมหาจักรพรรดิทรงให้ผนวชเป็นสามเณรอยูที่วัดราชประดิษฐาน แต่พระศรีศิลป์กลับวางแผนก่อกบฏและถูกจับได้ สมเด็จพระมหาจักรพรรดิทรงไม่ประหารแต่ให้คุมตัวไว้ที่วัดธรรมิกราช
จนถึง พ.ศ. 2104 พระศรีศิลป์มีพระชันษาครบ 20 สมเด็จพระมหาจักรพรรดิจะให้อุปสมบทเป็นพระภิกษุ (พระราชพงศาวดารฉบับหลวงประเสริฐฯ กล่าวว่าตอนนั้นบวชอยูที่วัดมหาธาตุ แต่พระศรีศิลป์หนีไปซุ่มพลอยู่ตำบลม่วงมดแดง จึงรับสั่งให้เจ้าพระยามหาเสนาบดีไปตาม
ฝ่ายพระศรีศิลป์แม้ได้ฤกษ์จากพระพนรัตน์ป่าแก้วแล้ว แต่ตัดสินพระทัยนำกองกำลังเข้ากรุงศรีอยุธยาก่อนกำหนด ในวันพฤหัสบดี แรม 14 ค่ำ เดือน 8 วันรุ่งขึ้นพระศรีศิลป์เข้าพระราชวังได้ครั้งนั้นได้ แต่พระศรีศิลป์ต้องพระแสงปืนสิ้นพระชนม์ในพระราชวัง ผู้ที่มีส่วนร่วมในการก่อการทั้งหมดถูกนำไปประหารชีวิตเหตุการณ์จึงเข้าสู่ภาวะปกติ
ความไม่สงบภายใน > กบฏปัตตานี

หลังสงครามช้างเผือก มุซาฟาร์ ชาฮฺ สุลต่านแห่งปัตตานี ยกทัพมาช่วยกรุงศรีอยุธยา เมื่อกองทัพปัตตานีมาถึงปากแม่น้ำเจ้าพระยา ปรากฏว่ากองทัพพม่าได้ล่าถอยออกไปแล้ว สุลต่านมุซาฟาร์ ชาฮฺได้นำกองทัพชาวมลายูเข้าไปพักในกรุงศรีอยุธยา ในระหว่างที่พักอยู่ในกรุงศรีอยุธยานั้นได้เกิดความขัดแย้งขึ้นระหว่างกองทัพมลายูปัตตานีกับกองทัพกรุงศรีอยุธยา จึงได้เกิดการสู้รบกันขึ้น สุลต่านมุซาฟาร์ ชาฮฺ นำกองทัพเข้ายึดพระราชวังได้ สมเด็จพระมหาจักรพรรดิจึงต้องเสด็จหนีไปที่เกาะมหาพราหมณ์แล้วจึงรวบรวมกำลังเข้าตีตอบโต้ กองทัพปัตตานีต้องถอยร่นออกมาถึงปากอ่าว สุลต่านมุซาฟาร์ ชาฮฺ สิ้นพระชนม์ขณะยกทัพกลับพระศพถูกฝังไว้ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณปากอ่าว
ในวัฒนธรรมสมัยนิยม

มีนักแสดงผู้รับบท สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ ได้แก่
สมภพ เบญจาธิกุล จากละครเรื่อง สมเด็จพระสุริโยทัย (2535)
ศรัณยู วงษ์กระจ่าง จากภาพยนตร์เรื่อง สุริโยไท (2544)
มานพ อัศวเทพ จากละครเรื่อง กษัตริยา (2546)
ศรัณยู วงษ์กระจ่าง จากภาพยนตร์เรื่อง ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ภาค ๑ องค์ประกันหงสา (2550)
ศุกล ศศิจุลกะ จากละครเรื่อง ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เดอะซีรีส์ ภาคองค์ประกันหงสา (2560)
ดูเพิ่ม

รายพระนามพระมหากษัตริย์ไทย
| ก่อนหน้า |  | สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ขุนวรวงศาธิราช (พ.ศ. 2091) |  |   พระเจ้ากรุงศรีอยุธยา   (พ.ศ. 2091-2108 (ครั้งที่ 1)  พ.ศ. 2110/2111-2111 (ครั้งที่ 2)) |  | สมเด็จพระมหินทราธิราช (พ.ศ. 2111-2112) |
พระสุริโยทัย (กลาง) ไสช้างเข้าขวางช้างสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ (ขวา) ซึ่งกำลังเสียทีช้างพระเจ้าแปร (ซ้าย) ในสงครามพระเจ้าตะเบ็งชเวตี้ (จิตรกรรมประกอบโคลงภาพพระราชพงศาวดาร ฝีพระหัตถ์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์)
อกาธา คริสตี

อกาธา คริสตี
อกาธา (มิลเลอร์) คริสตี (Agatha Christie, ชื่อเต็ม: Agatha Mary Clarissa, บรรดาศักดิ์ Lady Mallowan, 15 กันยายน 2433 - 12 มกราคม 2519, อายุ 86 ปี ) เกิดที่เมืองทอร์คีย์ มณฑลเดวอน ครอบครัวมีฐานะปานกลางมีบิดาเป็นชาวอเมริกัน มารดาเป็นชาวอังกฤษเป็นลูกคนเล็กของครอบครัว  โดยคริสตีเลือกถือสัญชาติอังกฤษ เธอมีชื่อเสียงโด่งดังในฐานะนักเขียนนิยายแนวสืบสวนสอบสวน ได้รับสมญานามว่า "ราชินีแห่งนวนิยายอาชญากรรม" และเป็นผู้ที่ได้รับการบันทึกจากกินเนสต์บุ๊คว่า เป็นนักเขียนที่มียอดขายหนังสือมากที่สุดในโลก ตัวละครนักสืบที่โด่งดังของเธอ อาทิเช่น แอร์กูล ปัวโร, เจน มาร์เปิ้ล นอกจากนี้ องค์การยูเนสโก ยังได้ระบุว่า คริสตี เป็นนักเขียนที่มีผลงานแปลมากที่สุดในโลก เป็นรองแต่เพียงงานของวอลต์ ดิสนี่ย์ โปรดักชั่น เท่านั้น  คริสตียังมีผลงานนวนิยายโรแมนติกในนามปากกาว่า Mary Westmacott
บทละครเวทีของเธอเรื่อง The Mousetrap เป็นการแสดงที่ได้บันทึกสถิติว่าออกแสดงนานที่สุดในโลก โดยเปิดการแสดงที่โรงละครแอมบาสซาเดอร์ในกรุงลอนดอน เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน ค.ศ. 1952 และยังคงมีการแสดงอยู่จนถึงปัจจุบัน (ปี ค.ศ. 2008) รวมการแสดงไปแล้วกว่า 20,000 รอบ  ปี ค.ศ. 1955 คริสตีได้รับรางวัลเกียรติยศสูงสุดของสมาคมนักเขียนเรื่องลึกลับแห่งสหรัฐอเมริกา (Mystery Writers of America) เป็นคนแรก คือรางวัล Grand Master Award ผลงานของเธอได้ดัดแปลงไปเป็นภาพยนตร์จำนวนมาก รวมถึงรายการโทรทัศน์ วิทยุ วิดีโอเกม และการ์ตูนด้วย
ปี ค.ศ. 1998 บริษัท ชอเรียน (Chorion) ได้ซื้อหุ้นจำนวนกว่า 64% ของ Agatha Christie Limited และได้เข้าควบคุมการถือลิขสิทธิ์ผลงานทั้งหมดของอกาธา คริสตี
ฉบับภาษาไทยมี สำนักพิมพ์ที่ได้ลิขสิทธิ์ในการแปลได้แก่ สำนักพิมพ์สร้างสรรค์บุ๊คส์ สำนักพิมพ์ดอกหญ้าวิชาการ สำนักพิมพ์ทีเอสจี และ แพรวสำนักพิมพ์ (พิมพ์สำนวนใหม่ออกมาวางขาย 7 เรื่อง ในปี พ.ศ. 2558 เนื่องในวาระ 125 ปีชาตกาลของอกาธา คริสตี)
ผลงาน > เรื่องสั้น

เป็นหนังสือชุดสะสมเรื่องสั้นที่เคยนำมาตีพิมพ์ในนิตยสารของประเทศอังกฤษ และอเมริกา ในไทยมีแปลครบทุกเรื่องแล้วโดยสำนักพิมพ์สร้างสรรค์บุ๊คส์ โดยมีทั้งหมด 155 ตอน ซึ่งบางเล่มในรายชื่อนี้อาจจะมีเรื่องซ้ำกัน เรื่องสั้นที่รวบรวมเป็นเล่มฉบับที่วางขายในอังกฤษ และ อเมริกา ใช้ชื่อเรื่อง และคัดเรื่องสั้นที่มารวมในเล่มต่างกัน เรื่องสั้นฉบับแปลไทย ก็แปลมาจากฉบับที่วางขายในอังกฤษ และอเมริกาทั้งสองแบบคละกันไป ไม่ได้ยึดแบบไหนเป็นหลัก มีการเพิ่มและลดเรื่องในบางเล่มจึง ทำให้ รวมเรื่องสั้นต่างๆฉบับแปลไทย ไม่เหมือนกับต้นฉบับแบบอังกฤษหรืออเมริการ้อยเปอร์เซ็นต์ ทางสำนักพิมพ์สร้างสรรค์บุ๊คส์ รวบรวมเรื่องที่ตกหล่นทั้งหมดรวมกัน วางขายในชื่อเรื่องว่า บนขอบเหว (The Edge) ตีพิมพ์วางขายในปี พ.ศ. 2551
| ลำดับที่ | ปีที่ตีพิมพ์ครั้งแรก | ชื่อเรื่องภาษาอังกฤษ | ชื่อเรื่องภาษาไทย |
| --- | --- | --- | --- |
| 67 | 1924 | The Poirot Investigates | คำสาปแห่งฟาห์โรต์   เฉือนคมปัวโรต์ |
| 68 | 1929 | Partners in Crime | อำมหิตปริศนา |
| 69 | 1930 | The Mysterious Mr. Quin | การกลับมาของมิสเตอร์ควิน |
| 70 | 1932 | The Thirteen Problems หรือในอีกชื่อนึงว่า The Tuesday Club Murders | เกมสังหารอังคารสโมสร |
| 71 | 1933 | The Hound of Death | ลางสังหรณ์มฤตยู |
| 72 | 1934 | The Listerdale mystery | ปริศนาลิสเตอร์เดล |
| 73 | 1934 | Parker Pyne Investigates หรือ MR. Parker Pyne Detective | ยอดนักสืบ |
| 74 | 1937 | Murder in the Mews | กระเป๋าปริศนา |
| 75 | 1939 | The Regatta Mystery and Other Storie | กระจกคนตาย |
| 76 | 1947 | The Labours of Hercules | คดีเอกของปัวโรต์ |
| 77 | 1948 | The Witness for the Prosecution and Other Stories | หักเหลี่ยมทนาย |
| 78 | 1950 | Three Blind Mice and Other Stories | หนูตาบอดสามตัว |
| 79 | 1951 | The Under Dog and Other Stories |  เรื่องทั้งหมดถูกรวมอยู่ใน Poirot's Early Cases (ปฐมบทของปัวโรต์)  |
| 80 | 1960 | The Adventure of the Christmas Pudding | สี่คดีฆาตกรรม |
| 81 | 1961 | Double Sin and Other Stories | คู่บาปและเรื่องสั้น |
| 82 | 1967 | Surprise! Surprise! | ฆาตกรรมพิศวง |
| 83 | 1971 | The Golden Ball and Other Stories | โอกาสทอง? |
| 84 | 1974 | Poirot's Early Cases | ปฐมบทของปัวโรต์ |
| 85 | 1979 | Miss Marple's Final Cases and Two Other Stories | - |
| 86 | 1991 | Problem at Pollensa Bay and Other Stories | - |
| 87 | 1997 | The Harlequin Tea Set | - |
| 88 | 1997 | While the Light Lasts and Other Stories | - |
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์หลักของอกาธา คริสตี
สำราญ นวลมา

| พลตำรวจโทสำราญ นวลมาป> ช., ป.ม., ร.จ.ม. |
| --- | --- |
สำราญ ในปี พ.ศ. 2565

ผู้ช่วยผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  1 ตุลาคม พ.ศ. 2565
ผู้บัญชาการตำรวจนครบาล
ดำรงตำแหน่ง 1 ตุลาคม พ.ศ. 2564 – 30 กันยายน พ.ศ. 2565
ก่อนหน้า: พลตำรวจโท ภัคพงศ์ พงษ์เภตรา
ถัดไป: พลตำรวจโท ธิติ แสงสว่าง
กรรมการกลางสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2567
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 14 มิถุนายน พ.ศ. 2516 (51 ปี) อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี ประเทศไทย
คู่สมรส: ศิริเพ็ญ ตั้งทวีสุโข นวลมา
ศิษย์เก่า: โรงเรียนพรหมานุสรณ์ โรงเรียนเตรียมทหาร โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้: สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
ยศ:  พลตำรวจโท
บังคับบัญชา: กองบัญชาการตำรวจนครบาล

พลตำรวจโท สำราญ นวลมา ป.ช. ป.ม. ชื่อเล่น ราญ (เกิด 14 มิถุนายน พ.ศ. 2516) เป็นข้าราชการตำรวจชาวไทย ปัจจุบันดำรงตำแหน่ง กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการคดีพิเศษ  และผู้ช่วยผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติและกรรมการกลางสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย   ในพระบรมราชูปถัมภ์ กรรมการอิสระ บริษัท บางจาก คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) อดีตผู้บัญชาการตำรวจนครบาล
ประวัติ

พลตำรวจโท สำราญ นวลมา เกิดเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ. 2516 ที่ตำบลบางเก่า  อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี เป็นนักเรียนเตรียมทหาร รุ่นที่ 34 (รุ่นเดียวกับพลตรี วันชนะ สวัสดี และร้อยเอก รชฏ พิสิษฐบรรณกร), นักเรียนนายร้อยตำรวจ รุ่นที่ 50 มีหลานชายรับราชการ พลตำรวจโท สำเริง นวลมา เริ่มรับราชการครั้งแรก เมื่อปี พ.ศ. 2540 ในตำแหน่ง พนักงานสอบสวน สถานีตำรวจนครบาลพระโขนง จนเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2564 ได้ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการตำรวจนครบาล และได้รับพระราชทานยศ พลตำรวจโท ต่อมาในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2565 ได้ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ต่อมาวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2565 เขาเป็นหนึ่งในตำรวจที่ลงพื้นที่ร่วมกับพลตำรวจเอก ดำรงศักดิ์ กิตติประภัสร์ และ พลตำรวจเอก สุรเชษฐ์ หักพาล เพื่อตรวจสอบเหตุกราดยิงที่จังหวัดหนองบัวลำภู พ.ศ. 2565
การรับราชการตำรวจ

พ.ศ.2565 – ผู้ช่วยผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
พ.ศ.2564 – ผู้บัญชาการตำรวจนครบาล
พ.ศ.2563 – รองผู้บัญชาการตำรวจนครบาล
พ.ศ.2561 – ผู้บังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ
พ.ศ.2559 – รองผู้บังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ
พ.ศ.2557 – ผู้กำกับการสายตรวจ กองบังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ
พ.ศ.2555 – ผู้กำกับการสถานีตำรวจนครบาลดอนเมือง
พ.ศ.2554 – รองผู้กำกับการสายตรวจ กองบังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ
พ.ศ.2552 – รองผู้กำกับการสืบสวน 3 กองบังคับการสืบสวนสอบสวน กองบัญชาการตำรวจนครบาล
พ.ศ.2550 – สารวัตรป้องกันปราบปราม สถานีตำรวจนครบาลบางนา
พ.ศ.2548 – สารวัตรงานสายตรวจ 2 กองกำกับการ 1 กองบังคับการตำรวจปฏิบัติการพิเศษ
พ.ศ.2547 – สารวัตรงานสายตรวจ 2 กองกำกับการสายตรวจ กองบังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ
พ.ศ.2546 – รองสารวัตรสืบสวน สถานีตำรวจนครบาลทองหล่อ
พ.ศ.2540 – รองสารวัตรสอบสวน สถานีตำรวจนครบาลพระโขนง
เกียรติยศ

พ.ศ.2563 – ได้รับมอบโล่ประกาศเกียรติคุณแก่บุคคลที่มีผลงานยอดเยี่ยมในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดประจำปี 2563 จากสำนักงาน ป.ป.ส.
พ.ศ.2560 – ได้รับมอบโล่ประกาศเกียรติคุณแก่บุคคลที่มีผลงานดีเด่นในการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดประจำปี 2560 จากสำนักงาน ป.ป.ส.
พ.ศ.2558 – ได้รับคัดเลือกเป็นข้าราชการพลเรือนดีเด่น ประจำปีพุทธศักราช 2558
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2566 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
พ.ศ. 2563 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.)
พ.ศ. 2563 –  เหรียญจักรมาลา (ร.จ.ม.)
สาธารณรัฐไซบีเรีย (ค.ศ. 1918)

สาธารณรัฐไซบีเรีย (รัสเซีย: Сибирская Республика) เป็นชื่ออย่างไม่เป็นทางการขององค์การทางการเมืองที่อยู่ภายใต้การบริหารสูงสุดของรัฐบาลชั่วคราวไซบีเรียและสภาดูมาประจำภูมิภาคไซบีเรีย ดำรงอยู่ตั้งแต่เดือนมิถุนายนถึงเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1918 ในระหว่างสงครามกลางเมืองรัสเซีย โดยมีอำนาจในพื้นที่ส่วนใหญ่ของอดีตจักรวรรดิรัสเซียจากเทือกเขายูรัลไปจนสุดมหาสมุทรแปซิฟิก ตลอดจนแถบทางรถไฟสายจีนตะวันออกและเมืองฮาร์บินในแมนจูเรีย
ประเด็นเกี่ยวกับความเป็นรัฐของสาธารณรัฐไซบีเรียเป็นข้อถกเถียงในหมู่นักวิชาการ โดยนักประวัติศาสตร์ อะเลคเซย์ วลาดีมีโรวิช ซุชโค ได้กล่าวว่าความเป็นรัฐไซบีเรียนั้นก่อตัวขึ้นในช่วงสงครามกลางเมือง ส่วนโอเลก กอร์เดเยฟ พูดถึงไซบีเรียในช่วงสงครามกลางเมืองว่าเป็นอาณาเขตที่มิได้มีสถานะความเป็นรัฐโดยสมบูรณ์ แต่หากเป็นการบริหารขององค์การเสมือนรัฐชั่วคราว ซึ่งองค์การเสมือนรัฐชั่วคราวเหล่านี้ ก็คือองค์การทางการเมืองในไซบีเรียที่มีสถานะคล้ายคลึงรัฐในช่วงสงครามกลางเมือง (ค.ศ. 1918–1920) และอยู่ในการปกครองโดยรัฐบาลต่อต้านบอลเชวิค ซึ่งความเป็นรัฐของไซบีเรียยังได้รับการยอมรับจากนักวิชาการคนอื่น ๆ