stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ไข้
นิยาม > ชนิด

รูปแบบของการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิบางครั้งอาจช่วยบอกการวินิจฉัยโรคได้
ไข้เป็นๆ หายๆ (Intermittent fever) มีอุณหภูมิสูงขึ้นในบางชั่วโมงของวันและกลับลงมาปกติได้ พบในมาลาเรีย, คาลา-อะซาร์ (kala-azar; โรคติดเชื้อลิชมาเนียที่อวัยวะภายใน), ภาวะเลือดมีเชื้อหนอง และภาวะเลือดเป็นพิษเหตุติดเชื้อ ในโรคมาลาเรียอาจพบมีไข้นาน 24 ชั่วโมง (ไข้ประจำวัน), 48 ชั่วโมง (ไข้เกิดทุกสามวัน), หรือ 72 ชั่วโมง (ไข้เกิดทุกสี่วัน บอกถึงมาลาเรียชนิดพลาสโมเดียม มาลาเรียอี) รูปแบบของไข้ดังกล่าวอาจไม่ชัดเจนในนักท่องเที่ยว
ไข้แบบเพล-เอ็บสไตน์ (Pel-Ebstein fever) เป็นไข้รูปแบบพิเศษที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดฮอด์จกิน มีลักษณะไข้หนึ่งสัปดาห์และลดลงในสัปดาห์ถัดไปสลับกันเรื่อยๆ อย่างไรก็ตามมีข้อโต้แย้งว่ามีรูปแบบไข้ชนิดนี้จริงหรือไม่
ไข้ไม่สร่าง หรือ ไข้สูงลอย (Continuous fever) คืออุณหภูมิสูงกว่าปกติอยู่ตลอดวันและไม่เปลี่ยนแปลงมากกว่า 1 °C ใน 24 ชั่วโมง พบในปอดบวมทั้งกลีบ, ไข้รากสาดน้อย, การติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ, โรคติดเชื้อบรูเซลลา, หรือไข้รากสาดใหญ่ ผู้ป่วยไข้รากสาดน้อยมีลักษณะไข้ที่จำเพาะคืออุณหภูมิค่อยๆ สูงขึ้นช้าๆ เป็นลำดับขั้นแล้วมีไข้สูงลอยเป็นเส้นตรง
ไข้แกว่ง (Remittant fever) อุณหภูมิสูงกว่าปกติอยู่ตลอดวันและเปลี่ยนแปลงมากกว่า 1 °C ใน 24 ชั่วโมง เช่น เยื่อบุหัวใจอักเสบเหตุติดเชื้อ
ไข้เหตุนิวโตรฟิลในเลือดต่ำ (febrile neutropenia) เป็นไข้ที่เกิดจากไม่มีการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันปกติ เนื่องจากการไม่มีเม็ดเลือดขาวชนิดนิวโตรฟิลที่ทำหน้าที่ต่อสู้กับการติดเชื้อ ดังนั้นแบคทีเรียจึงสามารถกระจายไปได้ไกล ไข้จากสาเหตุนี้จึงนับเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ มักพบในผู้ที่ได้รับยาเคมีบำบัดที่กดภูมิคุ้มกันมากกว่าในคนปกติ
การจับไข้ต่ำๆ (Febricula) เป็นภาวะที่มีไข้ต่ำเป็นระยะเวลาสั้นโดยไม่มีสาเหตุและไม่มีพยาธิสภาพที่ชัดเจน
นิยาม > ไข้สูงเกิน

ไข้สูงเกิน (อังกฤษ: Hyperpyrexia) เป็นภาวะไข้ที่มีอุณหภูมิร่างกายสูงมากจนเท่ากับหรือมากกว่า 41.5 °C (106.7 °F)  อุณหภูมิกายสูงจัดเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ซึ่งอาจบ่งบอกถึงโรคหรือภาวะประจำตัวที่รุนแรงหรือทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญ สาเหตุที่พบมากที่สุดคือเลือดออกในกะโหลกศีรษะ สาเหตุอื่นที่เป็นไปได้ เช่น ภาวะพิษเหตุติดเชื้อ (sepsis), โรคคาวาซากิ, กลุ่มอาการแบบร้ายจากยารักษาโรคจิต (Neuroleptic malignant syndrome), ผลจากยา, กลุ่มอาการเซโรโทนิน (serotonin syndrome), และไทรอยด์ สตอร์ม (thyroid storm)
การติดเชื้อเป็นสาเหตุส่วนใหญ่ของไข้ ในขณะที่อุณหภูมิสูงขึ้นสาเหตุอื่นจะยิ่งพบบ่อยมากขึ้น การติดเชื้อที่มักพบเกี่ยวกับไข้สูงเกิน ได้แก่ เอ็กแซนทีมา ซับบิตัม (Exanthema subitum), หัด (rubeola), และการติดเชื้อไวรัสลำไส้ (enterovirus)  การลดอุณหภูมิร่างกายทันทีให้ต่ำกว่า 38.9 °C (102.0 °F) พบว่าช่วยเพิ่มอัตรารอดชีวิต ไข้สูงเกินแตกต่างจากภาวะตัวร้อนเกิน กล่าวคือในไข้สูงเกินกลไกการควบคุมอุณหภูมิร่างกายยังมีการตั้งอุณหภูมิเป้าหมายที่สูงกว่าอุณหภูมิร่างกายปกติ จึงทำให้ร่างกายต้องสร้างความร้อนเพื่อให้ไปถึงอุณหภูมิที่ตั้งไว้ แต่ภาวะตัวร้อนเกินอุณหภูมิร่างกายจะสูงจนเกินอุณหภูมิเป้าหมายที่ร่างกายตั้งไว้
นิยาม > ภาวะตัวร้อนเกิน

บทความหลัก: ภาวะตัวร้อนเกิน
ภาวะตัวร้อนเกิน หรือ ภาวะไข้สูง (อังกฤษ: Hyperthermia) เกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น เป็นลมเพราะความร้อน (heatstroke), กลุ่มอาการแบบร้ายจากยารักษาโรคจิต (Neuroleptic malignant syndrome), ไข้สูงอย่างร้าย (malignant hyperthermia), สารกระตุ้น เช่น แอมเฟตามีนและโคเคน, ปฏิกิริยาไวผิดเพี้ยนต่อยา (idiosyncratic drug reactions), กลุ่มอาการเซโรโทนิน (serotonin syndrome)
อาการและอาการแสดง

ไข้มักเกิดร่วมกับพฤติกรรมป่วย (sickness behavior) ซึ่งประกอบด้วยภาวะง่วงงุน (lethargy), ภาวะซึมเศร้า, เบื่ออาหาร, ง่วงซึม, ภาวะรู้สึกเจ็บมากกว่าปรกติ (hyperalgesia), และไม่สามารถเพ่งความสนใจได้
การวินิจฉัยแยกโรค

ไข้เป็นอาการที่พบได้บ่อยในหลายๆ ภาวะทางการแพทย์ เช่น
โรคติดเชื้อ เช่น ไข้หวัดใหญ่ การติดเชื้อเอชไอวี มาลาเรีย โรคติดเชื้อโมโนนิวคลีโอซิส หรือกระเพาะอาหารกับลำไส้เล็กอักเสบ
การอักเสบของผิวหนังหลายชนิด เช่น ฝี เม็ดตุ่มหนอง หรือสิว
โรคของระบบภูมิคุ้มกัน เช่น ลูปัส อีริทีมาโตซัส ซาร์คอยโดซิส โรคลำไส้อักเสบ (inflammatory bowel disease)
เนื้อเยื่อถูกทำลาย ซึ่งอาจเกิดในการสลายของเม็ดเลือดแดง (hemolysis), การผ่าตัด, เนื้อตายเหตุขาดเลือด (infarction), กลุ่มอาการถูกบดอัด (crush syndrome), แร็บโดไมโอไลซิส (rhabdomyolysis), เลือดออกในสมองใหญ่ (cerebral hemorrhage) ฯลฯ
ปฏิกิริยาต่อการได้รับเลือดหรือผลิตภัณฑ์จากเลือดที่ไม่เข้ากันกับผู้ป่วย
มะเร็ง โดยเฉพาะมะเร็งของไต มะเร็งเม็ดเลือดขาว และมะเร็งต่อมน้ำเหลือง
ความผิดปกติทางเมตะบอลิก เช่น เกาต์ หรือพอร์ไฟเรีย
กระบวนการจากลิ่มเลือดอุดหลอดเลือด เช่น สิ่งหลุดอุดหลอดเลือดของปอด (pulmonary embolism) หรือ ลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำส่วนลึก (deep venous thrombosis)
ไข้ที่คงอยู่โดยไม่สามารถอธิบายสาเหตุได้หลังจากการค้นหาสาเหตุทางคลินิกซ้ำแล้ว เรียกว่า ไข้ไม่ทราบสาเหตุ (Fever of unknown origin)
พยาธิสรีรวิทยา

อุณหภูมิร่างกายถูกควบคุมโดยไฮโปทาลามัส สารที่กระตุ้นให้เกิดไข้หรือสารก่อไข้ (pyrogen) ทำให้มีการหลั่งโพรสตาแกลนดิน อี2 (prostaglandin E2; PGE2) ซึ่ง PGE2 จะมีผลต่อไฮโปทาลามัส ซึ่งส่งผลยังทั่วร่างกายตอบสนองให้มีการสร้างความร้อนเพื่อให้ไปยังอุณหภูมิเป้าหมายใหม่
ไฮโปทาลามัสทำงานคล้ายเทอร์มอสแตตของร่างกาย เมื่ออุณหภูมิเป้าหมายที่ร่างกายพยายามรักษาสูงขึ้น ร่างกายจะพยายามเพิ่มอุณหภูมิทั้งโดยการสร้างความร้อนขึ้นและการกักเก็บความร้อนในร่างกาย การหดตัวของหลอดเลือดมีบทบาททั้งลดการสูญเสียความร้อนออกทางผิวหนังและทำให้ผู้ป่วยรู้สึกหนาว ตับช่วยสร้างพลังงานเพิ่ม ซึ่งหากกลไกดังกล่าวยังไม่เพียงพอที่ทำให้อุณหภูมิของเลือดในสมองสูงจนเท่ากับอุณหภูมิเป้าหมายในไฮโปทาลามัส ผู้ป่วยจะเริ่มหนาวสั่นเพื่อเป็นการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อเพื่อช่วยผลิตความร้อนเพิ่ม เมื่ออาการไข้หยุดอุณหภูมิเป้าหมายของไฮโปทาลามัสจะลดลง แล้วกระบวนการในร่างกายจะย้อนกลับทาง กล่าวคือหลอดเลือดขยายตัว ร่างกายหยุดกระบวนการสร้างความร้อนและหยุดสั่น และมีเหงื่อออกเพื่อทำให้ร่างกายเย็นลงเพื่อให้ถึงอุณหภูมิเป้าหมายใหม่ที่ลดลง
ตรงข้ามกับภาวะตัวร้อนเกิน ซึ่งอุณหภูมิเป้าหมายของร่างกายยังคงปกติที่เดิม และร่างกายมีความร้อนสูงมากเกินจากกลไกการกักเก็บความร้อนส่วนเกินที่ไม่พึงประสงค์และการสร้างความร้อนที่มากเกิน ภาวะตัวร้อนเกินมักเป็นผลจากการอยู่ในสภาวะแวดล้อมที่ร้อนเกิน (เป็นลมเพราะความร้อน) หรือปฏิกิริยาไม่พึงประสงค์จากยา ไข้สามารถแยกได้จากภาวะตัวร้อนเกินจากสภาวะแวดล้อมรอบตัวและการตอบสนองต่อยาลดไข้
พยาธิสรีรวิทยา > สารก่อไข้

สารก่อไข้เป็นตัวชักนำให้เกิดไข้ ซึ่งอาจเป็นทั้งจากภายในหรือภายนอกร่างกาย ตัวอย่างของสารก่อไข้จากนอกร่างกายเช่นไลโปโพลีแซ็กคาไรด์ (lipopolysaccharide; LPS) ซึ่งมาจากผนังเซลล์แบคทีเรียบางชนิด ความสามารถในการก่อไข้ของสารก่อไข้ต่างๆ มีความหลากหลาย เช่นสารก่อไข้จากแบคทีเรียบางชนิดที่เรียกว่าซูเปอร์แอนติเจน (superantigens) ทำให้เกิดไข้ได้รวดเร็วและอันตราย
โดยหลักแล้ว สารก่อไข้ในร่างกายทั้งหมดคือไซโตไคน์ (cytokines) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกันแต่กำเนิด ไซโตไคน์ถูกสร้างจากเซลล์กลืนกิน (phagocytic cells) ที่กระตุ้นให้เพิ่มอุณหภูมิเป้าหมายให้สูงขึ้นในไฮโปทาลามัส สารก่อไข้ในร่างกายหลักที่สำคัญคือ อินเตอร์ลิวคิน 1 (interleukin 1) ชนิด α และ β อินเตอร์ลิวคิน 6 (interleukin 6) และทูเมอร์ เนโครซิส แฟคเตอร์ อัลฟา (tumor necrosis factor-alpha) ส่วนสารก่อไข้ในร่างกายตัวอื่นๆ เช่น อินเตอร์ลิวคิน 8 (interleukin 8) ทูเมอร์ เนโครซิส แฟคเตอร์ บีตา (tumor necrosis factor-β) แมโครฟาจ อินเฟลมมาทอรี โปรตีน อัลฟา และบีตา (macrophage inflammatory protein-α and -β) รวมทั้งอินเตอร์เฟอรอน อัลฟา (interferon-α) อินเตอร์เฟอรอน บีตา (interferon-β) และอินเตอร์เฟอรอน แกมมา (interferon-γ)
ไซโตไคน์แฟกเตอร์เหล่านี้ถูกหลั่งออกมาในระบบไหลเวียนโลหิต และเข้าไปยังส่วนที่อยู่รอบโพรงสมอง (circumventricular organ) ซึ่งเป็นตำแหน่งที่โครงสร้างกั้นระหว่างเลือดและสมอง (blood-brain barrier) กรองสารได้น้อย ไซโตไคน์จึงดูดซึมสู่สมองได้ง่าย ไซโตไคน์แฟกเตอร์จะจับกับตัวรับบนผนังหลอดเลือดหรือทำปฏิกิริยากับเซลล์ไมโครเกลีย (microglial cell) ณ ตำแหน่งนั้น และเกิดการกระตุ้นวิถีกรดอะแร็กคิโดนิก (arachidonic acid pathway) ต่อไป
ตัวแบบของกลไกการเกิดไข้จากสารก่อไข้นอกร่างกายหนึ่งคือไลโปโพลีแซ็กคาไรด์ซึ่งเป็นองค์ประกอบของผนังเซลล์ของแบคทีเรียแกรมลบ โปรตีนที่มีชื่อว่าไลโปโพลีแซ็กคาไรด์-บายดิง โปรตีน (lipopolysaccharide-binding protein; LBP) จับกับ LPS ซึ่งโครงสร้าง LBP-LPS คอมเพล็กซ์นี้จะไปจับกับตัวรับ CD14 ของแมโครฟาจที่อยู่ใกล้เคียง ผลจากการจับกันทำให้มีการสร้างและหลั่งไซโตไคน์ในร่างกายหลายชนิด เช่น อินเตอร์ลิวคิน 1 อินเตอร์ลิวคิน 6 และ ทูเมอร์ เนโครซิส แฟคเตอร์ อัลฟา หรือกล่าวได้ว่าสารก่อไข้นอกร่างกายทำให้เกิดการหลั่งสารก่อไข้ในร่างกาย แล้วกระตุ้นวิถีกรดอะแร็กคิโดนิก (arachidonic acid pathway) ต่อ
พยาธิสรีรวิทยา > การหลั่ง PGE2

การหลั่งโพรสตาแกลนดิน อี2 (prostaglandin E2; PGE2) มาจากวิถีกรดอะแร็กคิโดนิก วิถีนี้ถูกควบคุมโดยเอนไซม์ชื่อฟอสโฟไลเปส เอ2 (phospholipase A2; PLA2), ไซโคลออกซิจีเนส-2 (cyclooxygenase-2; COX-2) และโพรสตาแกลนดิน อี2 ซินเทส (prostaglandin E2 synthase) เอนไซม์เหล่านี้ทำหน้าที่ควบคุมการสร้างและหลั่ง PGE2
PGE2 เป็นสารควบคุมหลักของไข้ อุณหภูมิเป้าหมายของร่างกายจะยังคงสูงไปจนกว่า PGE2 จะหายไป โดย PGE2 มีผลต่อเซลล์ประสาทในบริเวณพรีออพติก (preoptic area; POA) ผ่านทางตัวรับชื่อโพรสตาแกลนดิน อี รีเซพเตอร์ 3 (prostaglandin E receptor 3; EP3) เซลล์ประสาทที่แสดงออก EP3 บนผิวเซลล์ในบริเวณ POA จะส่งกระแสประสาทไปดอร์โซมีเดียล ไฮโปทาลามัส (dorsomedial hypothalamus; DMH), รอสตรัล ราฟี พาลลิดัส นิวเคลียส (rostral raphe pallidus nucleus; rRPa) ในเมดัลลาออบลองกาตา, และพาราเวนทริคูลาร์ นิวเคลียส (paraventricular nucleus; PVN) ของไฮโปทาลามัส สัญญาณไข้ที่ถูกส่งไปยัง DMH และ rRPa ทำให้เกิดการกระตุ้นระบบประสาทซิมพาเทติกซึ่งทำหน้าที่กระตุ้นการก่อความร้อนชนิดไม่หนาวสั่น (non-shivering thermogenesis) และกระตุ้นให้หลอดเลือดที่ผิวหนังหดตัวเพื่อลดการสูญเสียความร้อนออกจากผิวร่างกาย สันนิษฐานว่ากระแสประสาทจาก POA ไปยัง PVN ควบคุมผลทางระบบประสาทร่วมต่อมไร้ท่อต่อไข้ผ่านทางกลไกที่เกี่ยวกับต่อมใต้สมองและต่อมไร้ท่ออื่นๆ อีกจำนวนมาก
พยาธิสรีรวิทยา > ไฮโปทาลามัส

สมองทำหน้าที่ควบคุมกลไกที่มีผลต่อความร้อนของร่างกายผ่านทางระบบประสาทอิสระ ได้แก่
เพิ่มการสร้างความร้อนโดยการเพิ่มความตึงตัวของกล้ามเนื้อ อาการสะท้าน และฮอร์โมนเช่นอีพิเนฟริน
ป้องกันการสูญเสียความร้อน เช่น การตีบของหลอดเลือด
ระบบประสาทอิสระยังกระตุ้นเนื้อเยื่อไขมันสีน้ำตาล (brown adipose tissue) เพื่อสร้างความร้อน (การก่อความร้อนชนิดไม่เกี่ยวกับการออกกำลังกาย (non-exercise-associated thermogenesis) หรือที่เรียกว่าการก่อความร้อนชนิดไม่หนาวสั่น (non-shivering thermogenesis)) แต่กลไกนี้สำคัญเฉพาะในทารก การเพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจและการหดตัวของหลอดเลือดทำให้ความดันโลหิตสูงในขณะมีไข้
พยาธิสรีรวิทยา > ประโยชน์ของไข้

ยังมีข้อโต้แย้งถึงประโยชน์หรือโทษของไข้และประเด็นนี้ก็ยังคงเป็นที่ถกเถียง การศึกษาในร่างกายของสัตว์มีกระดูกสันหลังเลือดอุ่นและมนุษย์บ่งบอกว่าสิ่งมีชีวิตจะหายจากอาการป่วยจากการติดเชื้อหรือความเจ็บป่วยวิกฤตจากไข้ได้เร็วขึ้น การศึกษาในฟินแลนด์บอกว่าเมื่อมีไข้จะช่วยลดอัตราตายจากการติดเชื้อแบคทีเรีย
โดยทฤษฎีแล้ว ไข้ช่วยสนับสนุนกลไกการป้องกันของร่างกาย มีปฏิกิริยาทางระบบภูมิคุ้มกันที่สำคัญบางอย่างที่ถูกเร่งได้ด้วยอุณหภูมิ และจุลชีพก่อโรคบางชนิดที่ชอบอุณหภูมิจำกัดอาจถูกยับยั้งได้ ไข้อาจเป็นประโยชน์ในบางครั้งเพราะทำให้อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นทำให้สภาพแวดล้อมไม่เหมาะกับจุลชีพก่อโรคบางชนิด และเม็ดเลือดขาวจะแบ่งตัวได้อย่างรวดเร็วขึ้นเพราะอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมและยังช่วยต่อสู้กับเชื้อโรคและจุลินทรีย์ที่บุกรุกร่างกาย
มีงานวิจัยที่แสดงว่าไข้มีหน้าที่ที่สำคัญหลายประการในกระบวนการรักษาของร่างกาย เช่น
ช่วยในการเคลื่อนที่ของเม็ดเลือดขาว
สนับสนุนการกลืนกินของเม็ดเลือดขาว
ลดฤทธิ์ของชีวพิษภายในตัว (endotoxin)
เพิ่มการแบ่งตัวของที-เซลล์ (T-cells)
สนับสนุนการทำงานของอินเตอร์เฟอรอน (interferon)
การรักษา

ไข้นั้นไม่จำเป็นต้องได้รับการรักษา ผู้ป่วยส่วนใหญ่หายจากไข้ได้เองโดยไม่ต้องการรักษาเป็นพิเศษด้วยยา ควรแนะนำให้ผู้ป่วยดื่มน้ำให้เพียงพอ ซึ่งอาจดื่มน้ำสะอาดหรือใช้สารละลายทดแทนน้ำทางปาก (โออาร์เอส) ก็ได้ แต่การดื่มน้ำมากเกินไปอาจทำให้โซเดียมในเลือดต่ำ มีหลักฐานไม่มากที่สนับสนุนการเช็ดตัวด้วยน้ำอุ่นเพื่อลดไข้ หากอุณหภูมิร่างกายสูงมากจนเกินระดับไข้สูงเกินพิจารณาให้ความเย็นอย่างรวดเร็ว (aggressive cooling) เพื่อลดอุณหภูมิและการเช็ดตัวด้วยน้ำธรรมดาช่วยให้ลดอุณหภูมิของร่างกายลงได้ ซึ่งทำได้โดยใช้ผ้าชุบน้ำบิดพอหมาดๆ เช็ดบริเวณหน้าผาก ซอกรักแร้  ต้นขา ขาพับ ฝ่ามือและฝ่าเท้า ควรเช็ดตัวอยู่เป็นระยะเพื่อรักษาอุณหภูมิของร่างกายไม่ให้สูงจนเกินไปนัก
การรักษา > การใช้ยา

ยาลดไข้ไอบูโปรเฟน (ibuprofen) มีประสิทธิผลในการรักษาไข้ และมีประสิทธิผลสูงกว่าการใช้พาราเซตามอลในเด็ก แต่ก็สามารถใช้ยาทั้งคู่ร่วมกันได้อย่างปลอดภัย ประสิทธิผลของพาราเซตามอลในการลดไข้ด้วยตัวยาเองยังเป็นที่สงสัย นอกจากนี้ไอบูโปรเฟนยังให้ผลเหนือกว่าแอสไพริน ซึ่งแอสไพรินนี้ไม่แนะนำให้ใช้ในเด็กเพราะเสี่ยงต่อการเกิดกลุ่มอาการเรย์ (Reye's syndrome)
หนังสืออ่านเพิ่มเติม

Rhoades, R. and Pflanzer, R. Human physiology, third edition, chapter 27 Regulation of body temperature, p. 820 Clinical focus: pathogenesis of fever. ISBN 0-03-005159-2
แหล่งข้อมูลอื่น

What to do if your child has a fever เก็บถาวร 2007-10-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน from Seattle Children's Hospital
Fever and Taking Your Child's Temperature
US National Institute of Health factsheet
BUPA factsheet เก็บถาวร 2006-07-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ภาวะตัวร้อนเกิน  (ซ้าย)  อุณหภูมิปกติของร่างกาย (อุณหภูมิเป้าหมายที่ร่างกายพยายามรักษาให้คงที่) แสดงด้วยสีเขียว และอุณหภูมิของภาวะตัวร้อนเกินแสดงด้วยสีแดง จากภาพในภาวะตัวร้อนเกินจะมีอุณหภูมิร่างกายสูงกว่าอุณหภูมิเป้าหมาย
ภาวะตัวเย็นเกิน  (กลาง)  อุณหภูมิปกติของร่างกายแสดงด้วยสีเขียว และอุณหภูมิของภาวะตัวเย็นเกินแสดงด้วยสีน้ำเงิน จากภาพในภาวะตัวเย็นเกินจะมีอุณหภูมิร่างกายต่ำกว่าอุณหภูมิเป้าหมาย
ไข้  (ขวา)  อุณหภูมิปกติของร่างกายแสดงด้วยสีเขียวซึ่งเป็นอุณหภูมิปกติ "ใหม่" เพราะกลไกควบคุมอุณหภูมิได้ปรับอุณหภูมิเป้าหมายให้สูงขึ้น เป็นเหตุผลที่อุณหภูมิปกติเดิมของร่างกาย (น้ำเงิน) "เย็นเกิน" กว่าปกติ ผู้ป่วยจึงรู้สึกหนาวทั้งที่อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้น
ประเทศศรีลังกาในโอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน 2018

| ประเทศศรีลังกา ในโอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน 2018 |
| --- | --- |

รหัสประเทศ: SRI
เอ็นโอซี: คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติศรีลังกา
เว็บไซต์: www.olympic.lk
ณ บัวโนสไอเรส ประเทศอาร์เจนตินา 6 – 18 ตุลาคม ค.ศ. 2018
นักกีฬา: 13 คน  ใน 7 ชนิดกีฬา
เหรียญ อันดับ 83:  ทอง 0 เงิน 0 ทองแดง 1 รวม 1 
การเข้าร่วมแข่งขันโอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน
2010 2014 2018
ประเทศศรีลังกา เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน ครั้งที่ 3 ค.ศ. 2018 (พ.ศ. 2561) ที่กรุงบัวโนสไอเรส ประเทศอาร์เจนตินา ระหว่างวันที่ 6-18 ตุลาคม พ.ศ. 2561 คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติศรีลังกาเป็นผู้ทำหน้าที่ในการส่งนักกีฬาเข้าร่วมแข่งขันจำนวน 13 คน ใน 7 ชนิดกีฬา ผลการแข่งขันครั้งนี้ประเทศศรีลังกาได้รับเหรียญรางวัลแบ่งเป็น 0 เหรียญทอง 0 เหรียญเงิน และ 1 เหรียญทองแดง รวมทั้งหมด 1 เหรียญ
นักกีฬาที่ได้รับเหรียญรางวัล

บทความหลัก: สรุปเหรียญโอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน 2018
| เหรียญ | นักกีฬา | กีฬา | รายการ | วันที่ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 ! ทอง | Ambalangodage, Hasini NusakaHasini Nusaka Ambalangodage  | Badminton | Mixed teams | 12 ตุลาคม |
| 3 ! ทองแดง | Maristela, Parami WasanthiParami Wasanthi Maristela | Athletics | Girls' 2000 metre steeplechase | 15 ตุลาคม |
ดูเพิ่ม

ประเทศศรีลังกาในโอลิมปิก
รายชื่อผู้เชิญธงชาติศรีลังกาในโอลิมปิกเยาวชน
รายชื่อนักกีฬาศรีลังกาที่ได้รับเหรียญรางวัลโอลิมปิกเยาวชน
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
| ด ค กประเทศที่เข้าร่วมแข่งขันโอลิมปิกเยาวชนฤดูร้อน 2018 ที่ บัวโนสไอเรส ประเทศอาร์เจนตินา |
| --- | --- | --- |
| แอฟริกา |   แอลจีเรีย   แองโกลา   เบนิน   บอตสวานา   บูร์กินาฟาโซ   บุรุนดี   แคเมอรูน   กาบูเวร์ดี   สาธารณรัฐแอฟริกากลาง   ชาด   คอโมโรส   สาธารณรัฐคองโก   สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก   จิบูตี   อียิปต์   อิเควทอเรียลกินี   เอริเทรีย   เอธิโอเปีย   กาบอง   แกมเบีย   กานา   กินี   กินี-บิสเซา   โกตดิวัวร์   เคนยา   เลโซโท   ไลบีเรีย   ลิเบีย   มาดากัสการ์   มาลาวี   มาลี   มอริเตเนีย   มอริเชียส   โมร็อกโก   โมซัมบิก   นามิเบีย   ไนเจอร์   ไนจีเรีย   รวันดา   เซาตูแมอีปริงซีป   เซเนกัล   เซเชลส์   เซียร์ราลีโอน   โซมาเลีย   แอฟริกาใต้   ซูดานใต้   ซูดาน   เอสวาตินี   แทนซาเนีย   โตโก   ตูนิเซีย   ยูกันดา   แซมเบีย   ซิมบับเว  |  |
| อเมริกา |   แอนทีกาและบาร์บิวดา   อาร์เจนตินา   อารูบา   บาฮามาส   บาร์เบโดส   เบลีซ   เบอร์มิวดา   โบลิเวีย   บราซิล   หมู่เกาะบริติชเวอร์จิน   แคนาดา   หมู่เกาะเคย์แมน   ชิลี   โคลอมเบีย   คอสตาริกา   คิวบา   ดอมินีกา   สาธารณรัฐโดมินิกัน   เอกวาดอร์   เอลซัลวาดอร์   กรีเนดา   กัวเตมาลา   กายอานา   เฮติ   ฮอนดูรัส   จาเมกา   เม็กซิโก   นิการากัว   ปานามา   ปารากวัย   เปรู   ปวยร์โตรีโก   เซนต์คิตส์และเนวิส   เซนต์ลูเชีย   เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์   ซูรินาม   ตรินิแดดและโตเบโก   สหรัฐ   อุรุกวัย   เวเนซุเอลา   หมู่เกาะเวอร์จิน  |  |
| เอเชีย |   อัฟกานิสถาน   บาห์เรน   บังกลาเทศ   ภูฏาน   บรูไน   กัมพูชา   จีน   ติมอร์-เลสเต   ฮ่องกง   อินเดีย   อินโดนีเซีย   อิหร่าน   อิรัก   ญี่ปุ่น   จอร์แดน   คาซัคสถาน   คีร์กีซสถาน   คูเวต   ลาว   เลบานอน   มาเลเซีย   มัลดีฟส์   มองโกเลีย   พม่า   เนปาล   เกาหลีเหนือ   โอมาน   ปากีสถาน   ปาเลสไตน์   ฟิลิปปินส์   กาตาร์   ซาอุดีอาระเบีย   สิงคโปร์   เกาหลีใต้   ศรีลังกา   ซีเรีย   จีนไทเป   ทาจิกิสถาน   ไทย   เติร์กเมนิสถาน   สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์   อุซเบกิสถาน   เวียดนาม   เยเมน  |  |
| ยุโรป |   แอลเบเนีย   อันดอร์รา   อาร์มีเนีย   ออสเตรีย   อาเซอร์ไบจาน   เบลารุส   เบลเยียม   บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา   บัลแกเรีย   โครเอเชีย   ไซปรัส   เช็กเกีย   เดนมาร์ก   เอสโตเนีย   ฟินแลนด์   ฝรั่งเศส   จอร์เจีย   เยอรมนี   สหราชอาณาจักร   กรีซ   ฮังการี   ไอซ์แลนด์   ไอร์แลนด์   อิสราเอล   อิตาลี   คอซอวอ   ลัตเวีย   ลีชเทินชไตน์   ลิทัวเนีย   ลักเซมเบิร์ก   มาซิโดเนีย   มอลตา   มอลโดวา   โมนาโก   มอนเตเนโกร   เนเธอร์แลนด์   นอร์เวย์   โปแลนด์   โปรตุเกส   โรมาเนีย   รัสเซีย   ซานมารีโน   เซอร์เบีย   สโลวาเกีย   สโลวีเนีย   สเปน   สวีเดน   สวิตเซอร์แลนด์   ตุรกี   ยูเครน  |  |
| โอเชียเนีย |   อเมริกันซามัว   ออสเตรเลีย   หมู่เกาะคุก   ฟีจี   กวม   คิริบาส   หมู่เกาะมาร์แชลล์   ไมโครนีเชีย   นาอูรู   นิวซีแลนด์   ปาเลา   ปาปัวนิวกินี   ซามัว   หมู่เกาะโซโลมอน   ตองงา   ตูวาลู   วานูวาตู  |  |
| อื่นๆ |   ทีมผสม  |  |
ประเทศศรีลังกาในโอลิมปิกฤดูร้อน 2012

| ประเทศศรีลังกา ในโอลิมปิกฤดูร้อน 2012 |
| --- | --- |
ธงชาติศรีลังกา
รหัสประเทศ: SRI
เอ็นโอซี: คณะกรรมการโอลิมปิกแห่งชาติศรีลังกา
เว็บไซต์: www.srilankaolympic.org
ณ ลอนดอน
นักกีฬา: 7 คน  ใน 4 ชนิดกีฬา
ผู้เชิญธงชาติ: Niluka Karunaratne (พิธีเปิดและปิด)
เหรียญ:  ทอง 0 เงิน 0 ทองแดง 0 รวม 0 
การเข้าร่วมแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อน (ภาพรวม)
1948 1952 1956 1960 1964 1968 1972 1976 1980 1984 1988 1992 1996 2000 2004 2008 2012 2016 2020 2024
ประเทศศรีลังกา เข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งที่ 30 ค.ศ. 2012 (พ.ศ. 2555) ณ กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร ระหว่างวันที่ 27 กรกฎาคม – 12 สิงหาคม ค.ศ. 2012
นักกีฬาแบ่งตามประเภทกีฬา

| กีฬา | ชาย | หญิง | รวม |
| --- | --- | --- | --- |
| กรีฑา | 1 | 1 | 2 |
| แบดมินตัน | 1 | 1 | 2 |
| ยิงปืน | 1 | 0 | 1 |
ว่ายน้ำ: 1
| รวม | 4 | 3 | 7 |
แหล่งข้อมูลอื่น

london 2012.com - Sri Lanka - Athletes[ลิงก์เสีย]
| ด ค กประเทศที่เข้าร่วมแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อน 2012 ที่ลอนดอน สหราชอาณาจักร |
| --- | --- | --- |
| แอฟริกา |   แอลจีเรีย   แองโกลา   เบนิน   บอตสวานา   บูร์กินาฟาโซ   บุรุนดี   แคเมอรูน   กาบูเวร์ดี   สาธารณรัฐแอฟริกากลาง   ชาด   คอโมโรส   สาธารณรัฐคองโก   สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก   จิบูตี   อียิปต์   อิเควทอเรียลกินี   เอริเทรีย   เอธิโอเปีย   กาบอง   แกมเบีย   กานา   กินี   กินี-บิสเซา   โกตดิวัวร์   เคนยา   เลโซโท   ไลบีเรีย   ลิเบีย   มาดากัสการ์   มาลาวี   มาลี   มอริเตเนีย   มอริเชียส   โมร็อกโก   โมซัมบิก   นามิเบีย   ไนเจอร์   ไนจีเรีย   รวันดา   เซาตูแมอีปริงซีป   เซเนกัล   เซเชลส์   เซียร์ราลีโอน   โซมาเลีย   แอฟริกาใต้   ซูดาน   สวาซิแลนด์   แทนซาเนีย   โตโก   ตูนิเซีย   ยูกันดา   แซมเบีย   ซิมบับเว  |  |
| อเมริกา |   แอนทีกาและบาร์บิวดา   อาร์เจนตินา   อารูบา   บาฮามาส   บาร์เบโดส   เบลีซ   เบอร์มิวดา   โบลิเวีย   บราซิล   หมู่เกาะบริติชเวอร์จิน   แคนาดา   หมู่เกาะเคย์แมน   ชิลี   โคลอมเบีย   คอสตาริกา   คิวบา   ดอมินีกา   สาธารณรัฐโดมินิกัน   เอกวาดอร์   เอลซัลวาดอร์   กรีเนดา   กัวเตมาลา   กายอานา   เฮติ   ฮอนดูรัส   จาเมกา   เม็กซิโก   นิการากัว   ปานามา   ปารากวัย   เปรู   ปวยร์โตรีโก   เซนต์คิตส์และเนวิส   เซนต์ลูเชีย   เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์   ซูรินาม   ตรินิแดดและโตเบโก   สหรัฐ   อุรุกวัย   เวเนซุเอลา   หมู่เกาะเวอร์จิน  |  |
| เอเชีย |   อัฟกานิสถาน   บาห์เรน   บังกลาเทศ   ภูฏาน   บรูไน   กัมพูชา   จีน   ติมอร์-เลสเต   ฮ่องกง   อินเดีย   อินโดนีเซีย   อิหร่าน   อิรัก   ญี่ปุ่น   จอร์แดน   คาซัคสถาน   คูเวต   คีร์กีซสถาน   ลาว   เลบานอน   มาเลเซีย   มัลดีฟส์   มองโกเลีย   พม่า   เนปาล   เกาหลีเหนือ   โอมาน   ปากีสถาน   ปาเลสไตน์   ฟิลิปปินส์   กาตาร์   ซาอุดีอาระเบีย   สิงคโปร์   เกาหลีใต้   ศรีลังกา   ซีเรีย   จีนไทเป   ทาจิกิสถาน   ไทย   เติร์กเมนิสถาน   สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์   อุซเบกิสถาน   เวียดนาม   เยเมน  |  |
| ยุโรป |   แอลเบเนีย   อันดอร์รา   อาร์มีเนีย   ออสเตรีย   อาเซอร์ไบจาน   เบลารุส   เบลเยียม   บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา   บัลแกเรีย   โครเอเชีย   ไซปรัส   เช็กเกีย   เดนมาร์ก   เอสโตเนีย   ฟินแลนด์   ฝรั่งเศส   จอร์เจีย   เยอรมนี   สหราชอาณาจักร   กรีซ   ฮังการี   ไอซ์แลนด์   ไอร์แลนด์   อิสราเอล   อิตาลี   ลัตเวีย   ลีชเทินชไตน์   ลิทัวเนีย   ลักเซมเบิร์ก   มาซิโดเนีย   มอลตา   มอลโดวา   โมนาโก   มอนเตเนโกร   เนเธอร์แลนด์   นอร์เวย์   โปแลนด์   โปรตุเกส   โรมาเนีย   รัสเซีย   ซานมารีโน   เซอร์เบีย   สโลวาเกีย   สโลวีเนีย   สเปน   สวีเดน   สวิตเซอร์แลนด์   ตุรกี   ยูเครน  |  |
| โอเชียเนีย |   อเมริกันซามัว   ออสเตรเลีย   หมู่เกาะคุก   ฟีจี   กวม   คิริบาส   หมู่เกาะมาร์แชลล์   ไมโครนีเชีย   นาอูรู   นิวซีแลนด์   ปาเลา   ปาปัวนิวกินี   ซามัว   หมู่เกาะโซโลมอน   ตองงา   ตูวาลู   วานูวาตู  |  |
| อื่นๆ |   นักกีฬาอิสระ  |  |
ปัญญา สิงห์ศักดา

| พลเอกปัญญา สิงห์ศักดาม> ป.ช., ม.ว.ม., จ.ภ., ภ.ป.ร.3, ร.จ.ท.9 |
| --- | --- |


เลขาธิการนายกรัฐมนตรี
ดำรงตำแหน่ง 11 ตุลาคม พ.ศ. 2531 – 9 ธันวาคม พ.ศ. 2533
นายกรัฐมนตรี: ชาติชาย ชุณหะวัณ
ก่อนหน้า: นาวาอากาศตรี ประสงค์ สุ่นศิริ
ถัดไป: พลเอก วันชัย จิตต์จำนงค์
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2473 จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
เสียชีวิต: 4 มกราคม พ.ศ. 2553 (79 ปี) กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย

พลเอก ปัญญา สิงห์ศักดา (22 พฤษภาคม พ.ศ. 2473 - 4 มกราคม พ.ศ. 2553) อดีตเลขาธิการนายกรัฐมนตรีในรัฐบาลพลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครราชสีมา สังกัดพรรคความหวังใหม่ อดีตนายกสมาคมไทย – ลาวเพื่อมิตรภาพ และอดีตนายกสมาคมรัฐธรรมนูญเพื่อประชาธิปไตย
ประวัติ

พลเอก ปัญญา สิงห์ศักดา เกิดเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2473 เป็นชาวกรุงเทพมหานคร จบการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่นที่ 1 และวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 26
การทำงาน

เขารับราชการทหาร เคยดำรงตำแหน่งเป็นผู้บัญชาการกองพลทหารราบที่ 5 และเป็นรองแม่ทัพภาคที่ 4 เป็นรองเสนาธิการทหารบก ฝ่ายยุทธการ จนกระทั่งในปีพ.ศ. 2531 ได้รับแต่งตั้งเป็นเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลของพลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ จนถึงก่อนเกษียณอายุในปีพ.ศ. 2533
ต่อมาหลังเกษียณอายุในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป มีนาคม พ.ศ. 2535 เขาได้ลงสมัครรับเลือกตั้งและเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครราชสีมา สังกัดพรรคความหวังใหม่ และได้รับเลือกเป็นประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 17
ในปีพ.ศ. 2539 สมัยรัฐบาลนาย บรรหาร ศิลปอาชา ขณะนั้นมีการเรียกร้องให้มีการปฏิรูปการเมือง ให้แก้ไขรัฐธรรมนูญให้มีความเป็นประชาธิปไตย สกัดกั้นนักการเมืองที่ซื้อเสียง และหวังเข้ามาคอร์รัปชัน เขาได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ทำหน้าที่ร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540
ต่อมาพลเอก ปัญญา ได้รับเลือกเป็นนายกสมาคมรัฐธรรมนูญเพื่อประชาธิปไตย แต่ถูกดำเนินคดีฉ้อโกงและยักยอกเงินจำนวน 30 ล้านบาท ของสมาคมฯ โดยเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ศาลแขวงดุสิต พิพากษาจำคุกเป็นเวลา 3 ปี แต่ได้ยื่นหลักทรัพย์ขอประกันตัวสู้คดี
การเสียชีวิต

เขาก่อเหตุใช้เชือกผูกคอตายภายในบ้านพักในกรุงเทพมหานคร แต่ญาตินำส่งโรงพยาบาลได้ทัน ก่อนจะถึงแก่อนิจกรรมในอีก 3 วันต่อมา เมื่อวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2553
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2531 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2529 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2540 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 4 จตุตถดิเรกคุณาภรณ์ (จ.ภ.)
พ.ศ. 2503 –  เหรียญชัยสมรภูมิ การร่วมรบกับสหประชาชาติ ณ ประเทศเกาหลี (ช.ส.)
พ.ศ. 2516 –  เหรียญชัยสมรภูมิ การรบ ณ สาธารณรัฐเวียดนาม (ช.ส.) (ประดับเปลวระเบิด)
พ.ศ. 2531 –  เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 (ส.ช.)
พ.ศ. 2518 –  เหรียญราชการชายแดน (ช.ด.)
พ.ศ. 2509 –  เหรียญจักรมาลา (ร.จ.ม.)
พ.ศ. 2507 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 4 (ภ.ป.ร.4)
พ.ศ. 2511 –  เหรียญราชรุจิทอง รัชกาลที่ 9 (ร.จ.ท.9)