stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เมาฏินี
แหล่งข้อมูลอื่น

Information on Mawtini at NationalAnthems.me (archive link)
Ilham al Madfai – A free download of Iraqi singer Ilham al Madfai's version of "Mawtini" is available at his official website, from the CD "The Voice of Iraq"
Anthem Original Performance
Watch Mawtini sung by Algerian youth
Free download of Mawtini performed by Sgt. Brenda Bushera, a member of the 34th Red Bull Infantry Band
Listen to a Syrian version
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน :  มิวสิกเบรนซ์ ผลงาน 
วงโยธวาทิตสหรัฐเล่นเพลง "เมาฏินี" ใน ค.ศ. 2009
นโรดม จักราวุธ

| หม่อมเจ้านโรดม จักราวุธ |
| --- | --- |
នរោត្ដម ចក្រាវុធ


ประธานพรรคฟุนซินเปก
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565
เสนอชื่อโดย: สมเด็จกรมพระนโรดม รณฤทธิ์
ก่อนหน้า: สมเด็จกรมพระนโรดม รณฤทธิ์
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด:  (1970-01-13) 13 มกราคม ค.ศ. 1970 (54 ปี)  ราชธานีพนมเปญ พระราชอาณาจักรกัมพูชา
พรรคการเมือง:  พรรคฟุนซินเปก
บุพการี: สมเด็จกรมพระนโรดม รณฤทธิ์ พระองค์เจ้านโรดม มารี รณฤทธิ์
ราชวงศ์: ราชวงศ์วรมัน  (สายราชสกุลนโรดม)

หม่อมเจ้า (นักองค์มจะ) นโรดม จักราวุธ (เขมร: នរោត្ដម ចក្រាវុធ) (ประสูติ 13 มกราคม พ.ศ. 2513) เป็นสมาชิกในราชวงศ์กัมพูชา  เป็นพระโอรสใน สมเด็จกรมพระนโรดม รณฤทธิ์ และ พระองค์เจ้านโรดม มารี รณฤทธิ์ ปัจจุบันทรงดำรงตำแหน่งประธานพรรคฟุนซินเปก
ตา ม็อก

| ตา ม็อก |
| --- | --- |

ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ฌิต เชือน พ.ศ. 2467 จังหวัดตาแก้ว อินโดจีนฝรั่งเศส
เสียชีวิต: 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 (อายุประมาณ 81-82 ปี) กรุงพนมเปญ กัมพูชา
พรรคการเมือง: พรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชา พรรคกัมพูชาประชาธิปไตย

ตาม็อก (เขมร: តាម៉ុក ตาม็อก) เป็นนามแฝงของนายพล อึง เชือน (Ung Choeun) หรือ ฌิต เชือน (Chhit Choeun) หรือ เอก เชือน (Ek Choeun) (ค.ศ. 1924 - 21 กรกฎาคม ค.ศ. 2006) อดีตผู้บัญชาการทหาร และหนึ่งในผู้นำระดับสูงของเขมรแดง
ตาม็อกเป็นชาวกัมพูชาเชื้อสายจีน เกิดที่จังหวัดตาแก้ว เคยบวชเณรตั้งแต่เด็ก และอุปสมบทเป็นพระสงฆ์ ก่อนจะลาสิกขาเพื่อไปร่วมขบวนการต่อต้านเจ้าอาณานิคมฝรั่งเศส และกลุ่มเขมรอิสระ ก่อนจะเข้าร่วมกับเขมรแดง
ตาม็อกได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้บัญชาการทหารของเขมรแดง โดยมีอิทธิพลทางใต้และตะวันตกของกัมพูชา แถบชายแดนไทย เขาถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้สั่งการให้มีการสังหารชาวกัมพูชาเป็นจำนวนมากในช่วงเขมรแดงเรืองอำนาจในคริสต์ทศวรรษ 1970 กิตติศัพท์ความโหดร้ายของเขาทำให้ได้ฉายาว่า butcher (คนแล่เนื้อ)  ตาม็อกยังเคยถูกกับระเบิดทำให้ขาพิการไปข้างหนึ่ง และได้รับฉายา นักฆ่าขาเดียว
ในปี ค.ศ. 1997 ตาม็อกได้ยึดอำนาจจากพล พตและตั้งตนเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดของเขมรแดง ในปีถัดมากลุ่มเขมรแดงถูกกองกำลังของรัฐบาลฮุน เซนกวาดล้าง เขาหลบหนีจากจังหวัดไพลินไปอันลอง เวง ก่อนจะถูกทางการจับกุมตัวเมื่อวันที่ 6 มีนาคม ค.ศ. 1999 ตาม็อกถูกส่งตัวขึ้นศาลพิเศษคดีอาชญากรสงคราม ที่พนมเปญ แต่เสียชีวิตที่โรงพยาบาลทหารในกรุงพนมเปญ เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม ค.ศ. 2006  ก่อนการพิจารณาคดีจะเริ่มขึ้นในปี 2007
โคตาบาโต (เมือง)

| นครโคตาบาโต Kutabato |
| --- | --- |
นครอิสระ

สมญา: “เมืองแห่งเสน่ห์ทางวัฒนธรรม” “เมืองแห่งแม่น้ำและลำธาร” “ป้อมหินแห่งมินดาเนา” “เมืองประวัติศาสตร์แห่งโคตาบาโต”
คำขวัญ: Sigay ka Cotabato! (Shine Cotabato!)
ที่ตั้งในจังหวัดมากีนดาเนา
ประเทศ:  ฟิลิปปินส์
เขต: โซกซาร์เจน
จังหวัด: มากีนดาเนา (ในเชิงภูมิศาสตร์เท่านั้น)
District: 1st District of Maguindanao
During Manobo period: 13th century
Founded as capital of Maguindanao Sultanate: c. 1520
Founding of Pueblo de Cotabato: 1862
นคร: 20 มิถุนายน ค.ศ. 1959
ผู้ก่อตั้ง: Apo Mamalu and Apo Tabunaway
บารังไกย์: 37
การปกครอง
 • ประเภท: Sangguniang Panlungsod
 • นายกเทศมนตรี: Cynthia Guiani-Sayadi (PDP)
 • รองนายกเทศมนตรี: Graham Guiani Dumama
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 176.00 ตร.กม. (67.95 ตร.ไมล์)
ประชากร (ค.ศ. 2015)
 • ทั้งหมด: 299,438 คน
 • ความหนาแน่น: 1,700 คน/ตร.กม. (4,400 คน/ตร.ไมล์)
เดมะนิม: Cotabateño (masculine) Cotabateña (feminine)
เขตเวลา: UTC+8 (PST)
รหัสไปรษณีย์: 9600
ไอดีดี : รหัสโทรศัพท์ : +63 (0)64
ระดับรายได้: ระดับที่ 3
PSGC: 129804000
รายได้: 769,359,556.6 เปโซ (2016)
ผู้เลือกตั้ง: 103,530 คน (2016)
ภูมิอากาศ: เขตร้อน
ภาษา: ตากาล็อก, มากินดาเนา, ชาบากาโน, เซบัวโน, อังกฤษ
งบประมาณที่ได้รับอนุมัติ (2018): 938 ล้านเปโซ
เว็บไซต์: www.cotabatocitysp.com
โคตาบาโต (มากินดาเนา: Kuta Wato; เซบัวโน: Cotabato; ฟิลิปปินส์: Cotabato) เป็นเมืองอิสระในจังหวัดมากินดาเนาเดลนอร์เต ประเทศฟิลิปปินส์ มีประชากร 299,438 คนในปี ค.ศ. 2015
แม้ว่าโคตาบาโตจะเป็นศูนย์กลางของเขตปกครองตนเองบังซาโมโรในมินดาเนามุสลิม แต่ในด้านการปกครอง ถือว่าอยู่ในเขตโซกซาร์เจน เมืองนี้ถือเป็นเมืองอิสระที่ไม่ขึ้นกับจังหวัดมากินดาเนาเดลนอร์เตซึ่งเป็นที่ตั้งของเมือง แต่ในทางภูมิศาสตร์ เมืองนี้จะถูกรวมอยู่ในจังหวัดด้วย โดยชื่อเมืองมีการใช้คำว่า "ซิตี" ต่อท้าย เพื่อไม่ให้สับสนกับจังหวัดโคตาบาโต
ภูมิอากาศ

| ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของโคตาบาโต> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 32 (90) | 32 (90) | 33 (91) | 33 (91) | 33 (91) | 32 (90) | 32 (90) | 31 (88) | 32 (90) | 32 (90) | 32 (90) | 32 (90) | 32 (90) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 21 (70) | 21 (70) | 21 (70) | 22 (72) | 22 (72) | 22 (72) | 22 (72) | 22 (72) | 22 (72) | 22 (72) | 22 (72) | 21 (70) | 22 (72) |
| หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) | 60 (2.36) | 80 (3.15) | 90 (3.54) | 120 (4.72) | 230 (9.06) | 220 (8.66) | 220 (8.66) | 320 (12.6) | 240 (9.45) | 250 (9.84) | 170 (6.69) | 90 (3.54) | 2,160 (85.04) |
แหล่งที่มา: Weatherbase.com
โครงสร้างพื้นฐาน > การขนส่ง

ท่าอากาศยานโคตาบาโต มีเที่ยวบินไปยังมะนิลา, เซบู และซัมบวงกา ให้บริการโดยสายการบินเซบูแปซิฟิกและฟิลิปปินส์แอร์ไลน์
สามารถเชื่อมต่อกับเมืองอื่น ๆ บนเกาะมินดาเนาโดยรถโดยสารประจำทาง รถจี๊ปนีย์ และรถตู้ขนาดเล็ก
ผู้ให้บริการรถโดยสาร:
มินดาเนาสตาร์ มีรถโดยสารให้บริการไปยังคีดาปาวัน, ดีโกส และดาเบา
ฮุสกีทัวร์ มีรถโดยสารให้บริการไปยังชารีฟอากวก, ตาคูโรง, โคโรนาดัล และเฮเนรัลซันโตส
เซมาเอ็กซ์เพรส มีรถโดยสารให้บริการไปยังเลบักและคาลามันซีก
ได้แก่ มินิแคบ และรถสามล้อ ค่าโดยสารเริ่มต้นที่ 7 เปโซ นอกจากนี้ยังมีรถแท็กซี่
ท่าอากาศยานโคตาบาโต
รถโดยสารมินดาเนาสตาร์
เมืองฝาแฝด > ในประเทศ

ดาเบา
ปานาโบ
เกซอนซิตี
ตากุม
นากา
ซุลตันคูดารัต
ปารัง
เมืองฝาแฝด > ต่างประเทศ

โจโฮร์บะฮ์รู มาเลเซีย
บันดุง อินโดนีเซีย
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของโคตาบาโต
NSCB details for cotabato city geographic code เก็บถาวร 2010-11-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Philippine Census Information
Department of Tourism
แอร์มัณฑะเลย์

แอร์มัณฑะเลย์ (พม่า: အဲမန္တလေး; อังกฤษ: Air Mandalay) เป็นสายการบินของประเทศพม่า มีที่ตั้งสำนักงานในย่างกุ้ง ให้บริการทั้งเที่ยวบินภายในประเทศ และระหว่างประเทศ ฐานการบินหลักอยู่ที่ท่าอากาศยานนานาชาติย่างกุ้ง ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2015 ทางสายการบินได้เช่าเครื่องบิน  เอ็มบราเออร์ อีอาร์เจ 145 มาเพิ่มสองลำ
ประวัติ

ก่อตั้งเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 1994 และเริ่มให้บริการเส้นทางแรก ระหว่างย่างกุ้ง-มัณฑะเลย์ เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม ปีเดียวกัน เป็นสายการบินร่วมการค้าแห่งแรกของประเทศ โดยเป็นการร่วมมือกันระหว่างผู้ถือหุ้นแอร์มัณฑะเลย์ ภายใต้ผู้บริหาร มิคาเอล ชาง (51%) และสายการบินเมียนมาร์เนชันแนลแอร์ไลน์ (49%) ในวันที่ 27 สิงหาคม ค.ศ. 1995 ได้เปิดเที่ยวบินระหว่างประเทศครั้งแรก จากย่างกุ้งไปยังเชียงใหม่ ประเทศไทย
จุดหมายปลายทาง

รายชื่อจุดหมายปลายทาง ข้อมูลเมื่อเมษายน ค.ศ. 2011
พุกาม – ท่าอากาศยานหนองยู
เฮโห – ท่าอากาศยานเฮโห
มัณฑะเลย์ – ท่าอากาศยานนานาชาติมัณฑะเลย์ (ฐานการบิน)
ทวาย – ท่าอากาศยานทวาย
เกาะสอง – ท่าอากาศยานเกาะสอง
ซิตตเว – ท่าอากาศยานซิตตเว
ท่าขี้เหล็ก – ท่าอากาศยานท่าขี้เหล็ก
ตั่งตแว – ท่าอากาศยานตั่งตแว
ย่างกุ้ง – ท่าอากาศยานนานาชาติย่างกุ้ง (ฐานการบินหลัก)
เนปีดอ – ท่าอากาศยานนานาชาติเนปีดอ
มะริด – ท่าอากาศยานมะริด
มิตจีนา – ท่าอากาศยานมิตจีนา
เชียงใหม่ – ท่าอากาศยานเชียงใหม่ (เช่าเหมาลำ)
สิงคโปร์ – ท่าอากาศยานจางีสิงคโปร์ (เช่าเหมาลำ)
ฝูงบิน

รายชื่อฝูงบิน ข้อมูลเมื่อเมษายน ค.ศ. 2016
| เครื่องบิน | ประจำการ | สั่งซื้อ | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| มิตซูบิชิ เอ็มอาร์เจ-90 | 0 | 6 |  |
| เอ็มบราเออร์ อีอาร์เจ 145 อีอาร์ | 2 | 0 |  |
| ทั้งหมด | 2 | 6 | — |
ฝูงบิน > ปลดประจำการ

เอทีอาร์ 42
เอทีอาร์ 72
ดูเพิ่ม

รายชื่อสายการบินในประเทศพม่า
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
| ด ค กสายการบินในประเทศพม่า |
| --- | --- | --- |
| ภายในประเทศ |  แอร์พุกาม  แอร์เคบีแซด  แอร์มัณฑะเลย์  เอเชียนวิงส์แอร์เวย์  เอเปกซ์แอร์ไลน์  เอฟเอ็มไอแอร์  โกลเดนเมียนมาร์แอร์ไลน์  หม่านยะตานาร์พอร์นแอร์ไลน์  เมียนมาร์แนชนัลแอร์ไลน์  ย่างกุ้งแอร์เวย์  |  |
| ระหว่างประเทศ |  โกลเดนเมียนมาร์แอร์ไลน์  เมียนมาร์แอร์เวย์อินเตอร์แนชนัล  เมียนมาร์แนชนัลแอร์ไลน์  |  |
| ต้นทุนต่ำ |  โกลเดนเมียนมาร์แอร์ไลน์  |  |
เครื่องบิน อีอาร์เจ145
เครื่องบิน เอทีอาร์ 72 ที่ท่าอากาศยานนานาชาติย่างกุ้ง
เครื่องบิน เอทีอาร์ 72 ที่ท่าอากาศยานนานาชาติย่างกุ้ง
สัตวโลก

ระวังสับสนกับ สัตว์
ในศาสนาพุทธ สัตวโลก หมายถึง หมู่สัตว์ (บาลี: สตฺต) คือสิ่งมีชีวิต มีพิชาน มีขันธ์ แต่ยังไม่บรรลุเป็นพระอรหันต์ จึงยังไม่พ้นทุกข์ ต้องเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏ
ศัพทมูล

คำว่า สตฺต มาจากรากศัพท์ในภาษาบาลี สชฺ (ติด, ข้อง) ลง ต ปัจจัย กลายเป็น สตฺต แปลว่า ผู้ติด ผู้ข้องอยู่
การส่อความ

ในพระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค สัตตสูตร พระโคตมพุทธเจ้าตรัสกับพระราธะ อธิบายความหมายของ "สัตว์" ว่าหมายถึง บุคคลผู้ข้องติดอยู่ในความพอใจ ความกำหนัด ความเพลิดเพลิน ความทะยานอยากในขันธ์ เหมือนเด็กที่ยังสนุกกับการเล่นปั้นดินเป็นบ้าน จึงอาลัย อยากเล่น หวงแหน ยึดถือบ้านดินนั้น ไม่ยอมให้ใครมาแตะต้อง ต่อเมื่อเบื่อแล้วจึงรื้อทำลายบ้านนั้นด้วยมือและเท้าของตนเอง แล้วทรงสอนให้พระราธะพิจารณารื้อทำลายขันธ์ 5 จนไม่มีความยินดี สิ้นตัณหา นั่นคือนิพพาน
บอบอสะแด๊ก

| --- | --- |
ชื่ออื่น: บอบอร์ซัณแดกเคียว บอบอซาแด๊ก
มื้อ: อาหารหวาน
แหล่งกำเนิด: ประเทศกัมพูชา
ภูมิภาค: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ส่วนผสมหลัก: ถั่วเขียว, น้ำตาล, กะทิ
 ตำราอาหาร: บอบอสะแด๊ก
บอบอร์ซัณแดกเคียว (เขมร: បបរសណ្តែកខៀវ, บบรฺสณฺแดกฺเขียว; แปลว่า ข้าวต้มถั่วเขียว) ในประเทศไทยเรียก บอบอสะแด๊ก หรือ บอบอซาแด๊ก เป็นของหวานอย่างหนึ่งของประเทศกัมพูชา ทำจากมันสำปะหลัง ถั่วเขียว น้ำตาล และกะทิ นิยมบริโภคหลังอาหารกลางวันหรือหลังเลิกงานยามเย็น มีลักษณะคล้ายถั่วเขียวต้มน้ำตาล ในประเทศไทยมีอาหารชนิดนี้อยู่ในสำรับแขกจามบ้านครัว กรุงเทพมหานคร มีส่วนประกอบแตกต่างออกจากฝั่งกัมพูชาไปบ้าง ได้แก่ ถั่วเขียวผ่าซีก ข้าวเหนียว สาคูเม็ดเล็ก น้ำตาลปี๊บ และกะทิ มีลักษณะคล้ายกับข้าวเหนียวเปียก
มีวิธีการทำคือต้องนำถั่วเขียวผ่าซีกไปคั่วด้วยไฟอ่อน ๆ ในกระทะให้สุกจนเกือบไหม้ ก่อนนำไปต้มจนเปื่อย เติมข้าวเหนียว สาคูเม็ดเล็ก น้ำตาลปี๊บ เคี่ยวให้เข้ากัน เมื่อจะตักไปรับประทานก็จะราดด้วยน้ำกะทิ ให้มีรสชาติหวานมัน และมีกลิ่นจากการคั่วถั่วเขียวเป็นเอกลักษณ์
จาเป็ยฎ็องแวง

| จาเป็ยฎ็องแวง * |
| --- | --- |
  มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมโดยยูเนสโก
กง ไณ เล่นจาเป็ยฎ็องแวงที่พนมเปญเมื่อ พ.ศ. 2550
ประเทศ: กัมพูชา
ภูมิภาค **: เอเชียแปซิฟิก
สาขา: เครื่องดนตรีและศิลปะการแสดง
อ้างอิง: 1165
ประวัติการขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียน: 30 พฤศจิกายน 2559 (คณะกรรมการสมัยที่ 11)
รายการ: ระบุไว้ในรายการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จำเป็นต่อการป้องกันอย่างเร่งด่วนเมื่อ พ.ศ. 2559 (11.COM)
* ชื่อตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมและการสงวนรักษาที่ดี ** ภูมิภาคที่จัดแบ่งโดยยูเนสโก
จาเป็ยฎ็องแวง (เขมร: ចាប៉ីដងវែង) หรือเรียกโดยย่อว่า จาเป็ย (เขมร: ចាប៉ី) ในไทยเรียก กระจับปี่อย่างเขมร หรือ จับเปย เป็นเครื่องสายประเภทดีดชนิดหนึ่งของประเทศกัมพูชา มีคันทวนค่อนข้างยาวและตัวกะโหลกใหญ่ ส่วนลูกบิดสำหรับขึงด้วยสายไนลอนขึ้นสายสองสาย ลักษณะคล้ายกับกระจับปี่ของไทยแต่ต่างตรงที่กระจับปี่จะขึ้นสายสี่สาย สายบนกับสายล่างปกติจะตั้งสายให้เป็นคอร์ด G และ C ตามลำดับ ประกอบไปด้วย 12 เฟรต (สลักที่ใช้กำหนดโน้ต) ที่มีโน้ต 1 D, 2 E, 3 F, 4 G, 5 A, 6 B, 7 C, 8 D, 9 E, 10 F, 11 G, 12 A
ปัจจุบันจาเป็ยฎ็องแวงยังมีการบรรเลงอยู่จนถึงปัจจุบันฐานะเครื่องบรรเลงในพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ และเป็นที่นิยมในหมู่ชาวเขมรดังปรากฏให้เห็นในอินเทอร์เน็ต รวมทั้งมีการใช้จาเป็ยฎ็องแวงเล่นประกอบการขับลำนำด้นสดซึ่งไม่มีในกระจับปี่ของไทย ส่วนการเล่นจาเป็ยฎ็องแวงในไทยพบได้ในชุมชนเชื้อสายเขมร เช่น จังหวัดปทุมธานีย่านคลองหก และจังหวัดสุรินทร์แถบชายแดน
วณิพกเล่นจาเป็ย เมื่อ พ.ศ. 2551
นักดนตรีหญิงเล่นจาเป็ยสองสาย
นักดนตรีหญิงเล่นกระจับปี่สี่สาย
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ จาเป็ย
เลกัซปี (จังหวัดอัลไบ)

| เลกัซปี |
| --- | --- |
นคร
เรียงตามเข็มนาฬิกาจากบนขวา: ป้ายชื่อเมือง, ภาพมุมสูง, อาสนวิหารเซนต์เกรกอรีเดอะเกรต, อนุสาวรีย์สงครามเลกัซปี, ศาลาว่าการเลกัซปี, เนินเขาลิกโนน, ท่าอากาศยานเลกัซปี
สมญา: นครราชินีแห่งลูซอนใต้ นครแห่งความสนุกและการผจญภัย ประตูสู่ลูซอนใต้ ประตูสู่บีโคล
ที่ตั้งในจังหวัดอัลไบ
ประเทศ:  ฟิลิปปินส์
เขต: บีโคล
จังหวัด: อัลไบ
District: 2nd district
ก่อตั้ง: ค.ศ. 1616
นคร: 12 มิถุนายน ค.ศ. 1959
บารังไกย์: 70
การปกครอง
 • ประเภท: Sangguniang Panlungsod
 • นายกเทศมนตรี: Noel E. Rosal
 • รองนายกเทศมนตรี: Oscar Robert H. Cristobal
 • สิทธิ์เลือกตั้ง: 115,431 คน (ค.ศ. 2016)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 153.70 ตร.กม. (59.34 ตร.ไมล์)
ประชากร (ค.ศ. 2015)
 • ทั้งหมด: 196,639 คน
 • ความหนาแน่น: 1,300 คน/ตร.กม. (3,300 คน/ตร.ไมล์)
เดมะนิม: Legazpeños (เพศชาย) Legazpeñas (เพศหญิง) Legazpians (ภาษาอังกฤษในบางโอกาส)
เขตเวลา: UTC+8 (PST)
รหัสไปรษณีย์: 4500
PSGC: 050506000
ไอดีดี : รหัสโทรศัพท์ : +63 (0)52
ภูมิอากาศ: ป่าดิบชื้น
ระดับรายได้: นครระดับที่ 2
เว็บไซต์: legazpi.gov.ph
นครเลกัซปี (ฟิลิปปินส์: Lungsod ng Legazpi) เป็นนครศูนย์กลางของจังหวัดอัลไบ ประเทศฟิลิปปินส์ ในปี ค.ศ. 2015 มีประชากร 196,639 คน จึงเป็นนครที่มีประชากรมากที่สุดในเขตบีโคล นอกจากนี้ยังเป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยว การศึกษา สาธารณสุข พาณิชยกรรม และการขนส่งของเขต
ตัวนครแบ่งออกเป็นสองเขตย่อย คือ ท่าเรือเลกัซปี และโอลด์อัลไบ เลกัซปียังเป็นที่ตั้งของภูเขามาโยน ซึ่งเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญแห่งหนึ่งของประเทศ
ในปี ค.ศ. 2007 เลกัซปีถูกจัดให้เป็นนครธุรกิจที่เป็นมิตรมากที่สุดในลูซอนตอนใต้ จัดอันดับโดยสภาพาณิชย์และอุตสาหกรรม ต่อมาในปี ค.ศ. 2014 ถูกจัดให้เป็นนครที่น่าอยู่อันดับที่สองของประเทศ ซึ่งจัดอันดับโดยสภาการแข่งขันแห่งชาติ (NCC) และความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก และในปี ค.ศ. 2016 ถูกจัดให้เป็นนครที่มีการแข่งขันสูงเป็นอันดับที่สามของประเทศ จัดอันดับโดยสภาการแข่งขันแห่งชาติ
ภูมิศาสตร์

เลกัซปีตั้งอยู่ทางตะวันออกของจังหวัดอัลไบ อยู่ห่างจากมะนิลาไปทางทิศใต้ 527 กิโลเมตร (327 ไมล์) มีอาณาเขตติดต่อกับเทศบาลอื่น ๆ ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับเทศบาลซานโตโดมิงโก
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอ่าวอัลไบ
ทิศตะวันตก ติดต่อกับเทศบาลดารากา
ทิศใต้ ติดต่อกับเทศบาลมานีโต และจังหวัดซอร์โซโกน
ตัวนครมีความยาวในแนวเหนือ-ใต้ 29 กิโลเมตร และในแนวตะวันออก-ตะวันตก ช่วงที่แคบที่สุดอยู่ที่ 3 กิโลเมตร ส่วนช่วงที่กว้างที่สุดคือ 15 กิโลเมตร เลกัซปีมีพื้นที่ 20,437 เฮกตาร์ โดยพื้นที่ร้อยละ 90 เป็นชนบท ส่วนอีกร้อยละ 10 เป็นเขตเมือง
ภูมิประเทศเป็นที่ราบทางตะวันออกเฉียงเหนือ ความชัน 5-15 องศา ส่วนทางตอนใต้เป็นเนินเขา แนวชายฝั่งของนครไล่ระดับจากที่ราบทางตอนเหนือ ไปเป็นเนินเขาทางตอนใต้ เลกัซปีเป็นจุดตัดของแม่น้ำหลายสาย อาทิ ทีบู มาคาบาโล และยาวา นอกจากนี้ยังมีพื้นที่ชุ่มน้ำอีกหลายแห่งในเขตเมือง รัฐบาลท้องถิ่นได้สร้างระบบชลประทาน เพื่อแก้ไขปัญหาอุทกภัย และมีสถานีสูบน้ำอีกสามแห่งในบารังไกย์ซันโรเค, ไบย์ไบย์ และหมู่บ้านวิกตอรี
ภูมิศาสตร์ > ภูมิอากาศ

เลกัซปีมีภูมิอากาศแบบป่าดิบชื้น ซึ่งจะมีฝนตกตลอดทั้งปี เดือนที่แล้งที่สุดคือเมษายน มีปริมาณน้ำฝนเพียง 150 มิลลิเมตร (5.9 นิ้ว) ส่วนอุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปีอยู่ที่ 26.9 องศาเซลเซียส (80.4 องศาฟาเรนไฮต์) เดือนที่อากาศเย็นที่สุดคือมกราคม เฉลี่ยต่อวันอยู่ที่ 25.3 องศาเซลเซียส (77.5 องศาฟาเรนไฮต์) ส่วนเดือนที่ร้อนที่สุดอยู่ที่ช่วงรอยต่อพฤษภาคม-มิถุนายน เฉลี่ยต่อวัน 28.1 องศาเซลเซียส (82.6 องศาฟาเรนไฮต์) อุณหภูมิสูงสุดที่เคยมีการบันทึกไว้คือ 37.7 องศาเซลเซียส (99.9 องศาฟาเรนไฮต์) เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม ค.ศ. 1968 ส่วนต่ำสุดอยู่ที่ 13.9 องศาเซลเซียส (57.0 องศาฟาเรนไฮต์) เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 1971
| ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของเลกัซปี> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดที่เคยบันทึก °C (°F) | 32.7 (90.9) | 33.7 (92.7) | 35 (95) | 36.5 (97.7) | 37.7 (99.9) | 37.6 (99.7) | 36.6 (97.9) | 36.9 (98.4) | 36 (97) | 35.3 (95.5) | 34.4 (93.9) | 33.2 (91.8) | 37.7 (99.9) |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 28.6 (83.5) | 29.1 (84.4) | 30.0 (86) | 31.3 (88.3) | 32.3 (90.1) | 32.0 (89.6) | 31.5 (88.7) | 31.6 (88.9) | 31.5 (88.7) | 31.0 (87.8) | 30.1 (86.2) | 29.0 (84.2) | 30.7 (87.3) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 22.4 (72.3) | 22.2 (72) | 23.2 (73.8) | 24.2 (75.6) | 24.8 (76.6) | 24.5 (76.1) | 24.2 (75.6) | 24.3 (75.7) | 24.1 (75.4) | 23.8 (74.8) | 23.7 (74.7) | 23.7 (74.7) | 23.2 (73.8) |
| อุณหภูมิต่ำสุดที่เคยบันทึก °C (°F) | 16.7 (62.1) | 13.9 (57) | 17 (63) | 16.7 (62.1) | 17.1 (62.8) | 18.9 (66) | 15.8 (60.4) | 19.4 (66.9) | 19.0 (66.2) | 17.2 (63) | 17.9 (64.2) | 16.7 (62.1) | 13.9 (57) |
| ปริมาณฝน มม (นิ้ว) | 296.9 (11.689) | 195.6 (7.701) | 192.6 (7.583) | 151.2 (5.953) | 181.3 (7.138) | 240.9 (9.484) | 239.4 (9.425) | 178.3 (7.02) | 216.3 (8.516) | 264.0 (10.394) | 484.6 (19.079) | 458.6 (18.055) | 3,099.7 (122.035) |
| ความชื้นร้อยละ | 79 | 74 | 72 | 68 | 67 | 68 | 78 | 78 | 80 | 81 | 84 | 84 | 70 |
| วันที่มีฝนตกโดยเฉลี่ย (≥ 1.0 mm) | 19 | 15 | 15 | 15 | 14 | 16 | 17 | 16 | 17 | 20 | 22 | 22 | 208 |
| จำนวนชั่วโมงที่มีแดด | 155 | 168 | 217 | 240 | 279 | 210 | 186 | 186 | 186 | 180 | 157 | 149 | 2,313 |
แหล่งที่มา 1: PAGASA
แหล่งที่มา 2: World Climate Guide (sunshine data).
การขนส่ง

เลกัซปีถือเป็นประตูสู่เขตบีโคล อันเนื่องมาจากที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ ตัวนครมีทั้งท่าอากาศยาน ท่าเรือทะเล สถานีขนส่งผู้โดยสาร และสถานีรถไฟ นับได้ว่ามีการขนส่งครบทุกรูปแบบ
การขนส่ง > อากาศยาน

ท่าอากาศยานเลกัซปี (IATA: LGP, ICAO: RPLP) เป็นท่าอากาศยานในประเทศที่มีผู้โดยสารใช้บริการมากที่สุดในลูซอนใต้ และมากเป็นอันดับที่ 15 ของประเทศในปี ค.ศ. 2012 สถิติผู้โดยสารปีนั้นอยู่ที่ 578,762 คน สนามบินมีทางวิ่งเครื่องบินยาว 2,280 เมตร (7,480 ฟุต) และสามารถรองรับเครื่องบินระหว่างประเทศได้ ในปี ค.ศ. 2015 สายการบินเซบูแปซิฟิกให้บริการเที่ยวบินจากมะนิลาทุกวัน และจากเซบูซิตี สัปดาห์ละ 4 เที่ยว ส่วนสายการบินฟิลิปปินส์แอร์ไลน์ ให้บริการเที่ยวบินจากมะนิลาสองเที่ยวต่อวัน และเซบโก (ชื่อเดิม: ไทเกอร์แอร์ฟิลิปปินส์) ให้บริการเที่ยวบินจากมะนิลาวันละหนึ่งเที่ยว
ในปี ค.ศ. 2015 ท่าอากาศยานเลกัซปีได้ปรับปรุงอาคารผู้โดยสารครั้งใหญ่ โดยแยกส่วนพื้นที่ผู้โดยสารขาออกและขาเข้า แต่สนามบินแห่งนี้กำลังจะถูกแทนที่โดยท่าอากาศยานนานาชาติบีโคลที่กำลังก่อสร้าง ห่างจากเลกัซปีไปประมาณ 15 กิโลเมตร
การขนส่ง > ทางบก

เลกัซปีมีรถโดยสารให้บริการไปยังมะนิลา โดยมีจุดจอดตามจังหวัดต่าง ๆ มีสถานีขนส่งหลักที่ชื่อว่า สถานีขนส่งผู้โดยสารเลกัซปีแกรนด์เซ็นทรัล ในโครงการความร่วมมือของรัฐบาลและเอกชน สถานีขนส่งแห่งนี้ยังเคยได้รับรางวัลอีกด้วย มีรถโดยสารให้บริการไปยังเมืองข้างเคียงเป็นประจำ ส่วนทางราง มีสถานีรถไฟเลกัซปี ซึ่งเป็นสถานีรถไฟใต้สุดของการรถไฟแห่งชาติฟิลิปปินส์ (PNR) ซึ่งมีแผนจะฟื้นฟูรถไฟระหว่างมะนิลา-เลกัซปี และในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2015 การรถไฟฯ ได้เปิดให้บริการรถไฟชานเมืองระหว่างเลกัซปี-นากา การขนส่งสาธารณะในตัวนคร ได้แก่ รถจี๊ปนีย์ รถสามล้อเครื่อง รถแท็กซี และรถสามล้อถีบ
การขนส่ง > ทางทะเล

ท่าเรือเลกัซปีจัดเป็นท่าเรือระดับชาติ ที่รับ-ส่งสินค้าทั้งในและนอกประเทศ ท่าเรือแห่งนี้ก่อสร้างโดยบริษัทวิศวกรรมเปโดร ซีโอชิ ในยุคของประธานาธิบดีเคโซน ผู้ประกาศเอกราชให้แก่มะนิลาในปี ค.ศ. 1945 ปัจจุบันมีเรือให้บริการประจำ ระหว่างเลกัซปีกับเทศบาลที่เป็นเกาะ และหมู่บ้านริมชายฝั่ง นครมีแผนจะก่อสร้างท่าเรือนานาชาติแห่งใหม่ ภายใต้ความร่วมมือของรัฐบาลและเอกชน ซึ่งโครงการนี้ได้รับการอนุมัติจากกรมการท่องเที่ยว และองค์การโครงสร้างพื้นฐานการท่องเที่ยวและพื้นที่ประกอบการ (TIEZA)
เมืองพี่น้อง > ในประเทศ

บาโคโลด, จังหวัดเนโกรสโอเรียนตัล
บาคูร์, จังหวัดคาบีเต
มัสบาเตซิตี, จังหวัดมัสบาเต
ซอร์โซโกนซิตี, จังหวัดซอร์โซโกน
คัสติลยา, จังหวัดซอร์โซโกน
ดาเบา, จังหวัดดาเวาเดลซูร์
เมืองพี่น้อง > ระหว่างประเทศ

โชชิ, ญี่ปุ่น
Hengyang, จีน
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
ข้อมูลการท่องเที่ยว
Philippine Standard Geographic Code เก็บถาวร 2012-04-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ทิวทัศน์เมื่อมองจากบารังไกย์ลัมบา
อาคารผู้โดยสารของท่าอากาศยานเลกัซปี
สถานีขนส่งผู้โดยสารเลกัซปี
อาคารท่าเรือเลกัซปี
บก-ลฮง

| --- | --- |

ชื่ออื่น: ส้มตำเขมร
มื้อ: อาหารจานเดียว
แหล่งกำเนิด: ประเทศกัมพูชา
ภูมิภาค: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ส่วนผสมหลัก: มะละกอ, ปรอฮก, กะปิ
 ตำราอาหาร: บก-ลฮง   สื่อ: บก-ลฮง
บก-ลฮง (เขมร: បុកល្ហុង, บุกลฺหุง; แปลว่า ตำมะละกอ) ภาษาเขมรถิ่นไทยเรียก โบะลฮ็อง หรือ เบาะลฮ็อง บ้างเรียก ส้มตำเขมร เป็นอาหารเป็นยำหรือสลัดรูปแบบหนึ่งของประเทศกัมพูชา มีลักษณะคล้ายกับส้มตำของประเทศไทย และตำหมากหุ่งของประเทศลาว แต่บก-ลฮงมีรสชาติอ่อนเผ็ด ออกรสหวานกว่าส้มตำ แต่หวานน้อยกว่าส้มตำแบบเวียดนาม ชาวเขมรโดยมากใช้ตะเกียบในการรับประทานบก-ลฮง
ดินแดนกัมพูชาเป็นชาติที่ได้รับมะละกอ หรือ ลฮง จากชาวสเปนบนหมู่เกาะฟิลิปปินส์ ก่อนเข้าสู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 21 ผ่านอาณาจักรล้านช้างจัมปาศักดิ์ซึ่งมีความเกี่ยวดองกับราชวงศ์เขมรผ่านการเสกสมรส และเป็นที่มาของคำว่า บักหุ่ง หรือ หมากหุ่ง ในภาษาลาวและภาษาอีสาน แต่กระนั้น บก-ลฮง กลับเป็นอาหารเขมรได้รับอิทธิพลมาจากส้มตำของประเทศไทย บ้างก็ว่าได้รับอิทธิพลจากตำหมากหุ่งของประเทศลาว
ส่วนประกอบของบก-ลฮง ประกอบด้วย มะละกอดิบสับ กระเทียม พริกขี้หนู กุ้งแห้ง ปูเค็ม ถั่วเขียว มะเขือเทศ โขลกลงในครกด้วยไม้ตีพริก แล้วใส่ด้วยใบโหระพา ผักชีใบยาว ใบมะกรูด ปรุงรสด้วยน้ำมะนาว น้ำปลา โรยหน้าด้วยถั่วลิสง ใส่ปลากรอบเพื่อเพิ่มความหอม บ้างนิยมใส่ใบแมงลักแทนโหระพา บางสูตรอาจใส่กะปิต่างน้ำปลา หรือนำเข้าปลาร้าแบบไทยไปใช้ ปัจจุบันบก-ลฮง ได้รับอิทธิพลด้านรสชาติจากส้มตำในประเทศไทยมากขึ้น โดยเฉพาะการใช้พริกที่มากขึ้น ซึ่งต่างออกไปจากขนบการทำอาหารเขมรดั้งเดิม มีชาวเขมรเปิดร้านบก-ลฮง และยำแบบไทย ซึ่งมีรสชาติจัดจ้านและเป็นที่นิยมกว่าแบบเขมรแต่เดิม ส่วนชาวไทยเชื้อสายเขมร ในแถบอีสานใต้ จะเรียกว่า โบ๊ะลฮอง ซึ่งมีรสชาติเผ็ดจัดจ้าน
ในประเทศไทย มีส้มตำเขมรอยู่ในสำรับอาหารของสกุลอภัยวงศ์ ซึ่งเป็นผู้สืบสันดานของขุนนางเขมรในเมืองพระตะบอง เรียกว่า ส้มตำมะระขี้นก ใส่ปลากรอบ มะระขี้นกฝานบาง มะเขือขื่น มะสัง ใบกะออม โดยจะใส่ปลาร้าเขมรที่ย่างไฟอ่อน ๆ จนหอม และต้องตำมะระขี้นกให้นุ่ม เพื่อทำให้ความขมของมะระลดลง รวมทั้งใส่มะสังเพื่อให้รสเปรี้ยวแทนมะนาว
ตระพัง

วัดสระศรีตั้งอยู่กลางตระพังตระกวน
วัดตระพังทอง ตั้งอยู่กลางตระพังทอง
ตระพัง เป็นคำเรียกของอ่างเก็บน้ำหรือสระน้ำในบริเวณสถานที่หรือโบราณสถานที่เคยได้รับอิทธิพลจากขอมหรือเขมรโบราณในประเทศไทย คำว่า ตระพัง มีรากศัพท์มาจากภาษาเขมรว่า ตรฺพำง (เขมร: ត្រពាំង อ่านว่า ตรอเปียง) แปลว่า บ่อหรือสระน้ำที่ขุดขึ้น อาจเขียนในหลายรูปแบบ เช่น ตระพัง ตะพัง สะพัง กะพัง หรือ พัง
ตระพังเป็นอ่างเก็บน้ำประจำปราสาทหรือชุมชนขนาดเล็ก ขณะที่คำว่า บาราย เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่หรือระดับเมือง คำว่า "ตระพัง" ปรากฏอยู่ในจารึกสุโขทัยหลายหลัก เช่น จารึกพ่อขุนรามคำแหง ความว่า "กลางเมืองสุโขทัยนี้มีน้ำตระพังโพยสีใสกินดี...ดั่งกินน้ำโขงเมื่อแล้ง"
การปรากฏ

ในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย มีสระน้ำขนาดใหญ่อยู่ 4 แห่ง เรียกชื่อว่า ตระพังเงิน ตระพังทอง ตระพังสอ และตระพังตะกวน น้ำในตระพังกลางเมืองสุโขทัย เป็นเครื่องอุปโภคและบริโภคของพระสงฆ์ และพระเจ้าแผ่นดิน ตลอดจนขุนนางข้าราชการระดับสูง มีแหล่งน้ำธรรมชาติอยู่บนทิวเขาด้านทิศตะวันตกของเมืองสุโขทัย สร้างคันดินขวางทางน้ำในหุบเขา เพื่อกักเก็บน้ำป่าที่ไหลจากทิวเขา เจาะช่องทางน้ำไหลเป็นลำคลอง เรียกคลองเสาหอ ก่อแนวหินให้น้ำไหล มีประตูเปิดปิด ชักน้ำเข้าคูเมืองสุโขทัยด้านทิศตะวันตก แล้วกระจายทั่วทุกด้าน มีประตูน้ำชักน้ำไปเข้าตระพังต่าง ๆ ในเมือง ในเขตอำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี มีสระน้ำขนาดใหญ่อยู่แห่งหนึ่ง เรียกชื่อว่า สะพังนาก
ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พบตระพังบริเวณปราสาท เช่น กู่พราหมณ์จำศีล ปราสาทหินนาแค ปราสาทตาดำ ปราสาทตาเล็ง ฯลฯ ตระพังเหล่านี้มักตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกหรือทิศตะวันออกเฉียงเหนือของปราสาท เช่นเดียวกับตระพังที่ปรากฏในกัมพูชา