stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ชุมนุมสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย)
ชุมนุมสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) > พระเจ้าตากสินสกัดกองทัพสนับสนุนฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศ

เมื่อปี พ.ศ. 2311 เดือนตุลาคม ฤดูน้ำหลาก สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงแต่งทัพเข้าโจมตีชุมนุมเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) แต่ไม่สำเร็จต้องล่าทัพกลับไปยังกรุงธนบุรี ซึ่งพระราชสาส์นของสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) เป็นเหตุจุดชนวนให้สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงยกทัพตีเมืองพระพิษณุโลก ชุมนุมหัวเมืองเหนือที่ใหญ่ที่สุดเป็นชุมนุมแรกเพื่อหวังทำลายฐานอำนาจของสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) ต่อมาเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ถึงแก่พิราลัย พระยาไชยบูรณ์ (จัน) หรือ พระอินทรอากร (จัน) น้องชายได้ขึ้นครองเมืองแทน พระยาไชยบูรณ์ (จัน) ทราบข่าวว่าพระราชสาส์นของสมเด็จพระโสร์ทศถูกจับได้ จึงตัดสินใจจัดกองทัพจากเมืองพระพิษณุโลกเพื่อสมทบกองทัพฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศ
เมื่อปี พ.ศ. 2311 สมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) ทรงแต่งพระราชสาส์นถึงพระเจ้าสิริบุญสาร เจ้าผู้ครองอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ เพื่อขอให้จัดกองทัพบกจำนวน 100,000 นาย สมทบกองทัพเรือของสมเด็จพระโสร์ทศ สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงทราบข่าว จึงแต่งพระราชสาส์นถึงพระเจ้าสิริบุญสาร ห้ามมิให้ส่งกำลังทหารเข้าร่วมกับกองทัพพม่าและกองทัพของสมเด็จพระโสร์ทศ จึงเกิดความขัดแย้งภายในอาณาจักรล้านช้างระหว่างพระวรปิตากับพระเจ้าศิริบุญสารเรื่องไม่เห็นด้วยที่จะส่งกองทัพสนับสนุนฝ่ายพม่าและสมเด็จพระโสร์ทศ จึงขอมาปกครองเมืองอุบลราชธานีภายใต้พระราชอำนาจสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีแทน
เมื่อปี พ.ศ. 2311 เดือนตุลาคม สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดให้พระยาอนุรักษ์ภูธร เจ้าเมืองนครสวรรค์ เตรียมกำลังพลสกัดกองทัพฝ่ายเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ในเดือนธันวาคม ซึ่งขณะนี้พระยาไชยบูรณ์ (จัน) เป็นผู้ครองเมืองแทนพี่ชายซึ่งพิราลัยไปแล้วนั้น เพื่อมิให้กองทัพฝ่ายเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) เข้าช่วยเหลือกองทัพของสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) ได้
เมื่อแผนของสมเด็จพระโสร์ทศที่ทรงวางไว้ไม่ประสบความสำเร็จ ทรงวางแผนใหม่โดยไม่ให้หัวเมืองฝ่ายใต้สนับสนุนสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี สมเด็จพระโสร์ทศจึงมอบหมายให้ เจ้าขรัวเงิน (สามีของนางแก้วซึ่งเป็นพี่สาวของพระราชวรินทร์ (ทองด้วง)) เข้าเจรจากับเจ้าพระยานครศรีธรรมราช (หนู) พระยาสงขลา  พระยาพัทลุง  และพระยาปัตตานีศรีสุลต่าน ผลการเจรจาครั้งนั้นส่งผลให้หัวเมืองใต้เข้าร่วมกับฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) เจ้าเมืองทั้ง 4 หัวเมืองใต้ จึงจัดกองทัพเรือของตน โดยมีกองทัพเมืองนครศรีธรรมราช  20,000 นาย เมืองพัทลุง 10,000 นาย เมืองสงขลา 10,000 นาย และกองทัพจากเมืองปัตตานี 10,000 นาย รวมกำลังพลทั้งสิ้น 50,000 นาย แล้วเตรียมเคลื่อนทัพเรือเข้ายึดกรุงธนบุรี
ครั้นสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทราบข่าวการจัดกองทัพของหัวเมืองฝ่ายใต้ จึงมีรับสั่งโปรดให้เจ้าพระยาจักรี (บุญชู) รวบรวมไพร่พลที่เมืองไชยาเตรียมเข้าสกัดทัพเมืองนครศรีธรรมราช และยังมีรับสั่งโปรดให้พระยาวิชิตภักดีศรีพิชัยณรงค์ (หวัง) เจ้าเมืองไชยา ซึ่งเป็นบุตรชายของเจ้าพระยาจักรี (บุญชู) เข้าเจรจากับพระยาปัตตานีศรีสุลต่านซึ่งเป็นญาติสนิท ไม่ให้ร่วมมือส่งกองทัพสนับสนุนฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) ผลการเจรจาครั้งนั้นส่งผลให้พระยาปัตตานีศรีสุลต่านยุติการส่งกองทัพช่วยเหลือสมเด็จพระโสร์ทศ
ชุมนุมสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) > แต่งทัพเข้าตีกรุงธนบุรี

เมื่อปี พ.ศ. 2311 หลังจากสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรียึดเมืองเมืองพิมายและเมืองนครราชสีมาได้สำเร็จ ทรงทราบข่าวว่าสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) เตรียมแต่งทัพเรือมีกำลังพล 110,000 นาย เตรียมเข้ายึดกรุงธนบุรี และทรงทราบข่าวจากพระยาพิชัยไอศวรรค์ (หยางจิ้งจุง) ราชทูตกรุงธนบุรีที่เพิ่งกลับจากกรุงจีนแล้วลี้ภัยมาจากเมืองนครศรีธรรมราช ว่าเจ้าเมืองนครศรีธรรมราชกับพวกจัดกองทัพกำลังพล 40,000 นาย เพื่อเข้าร่วมกองทัพเรือของสมเด็จพระโสร์ทศอีกด้วย
เมื่อปี พ.ศ. 2312 เดือนมกราคม สมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) แต่งกองทัพหลวงรวมกับเมืองนครศรีธรรมราชและพวกมีรี้พลเข้าตีกรุงธนบุรี แบ่งเป็นทัพเรือ 110,000 นาย แบ่งเป็นกองทัพหัวเมืองฝ่ายใต้ 40,000 นาย และกองทัพสมเด็จพระโสร์ทศ 70,000 นาย สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงวางแผนรับการสงคราม โปรดให้สมเด็จเจ้าพระยากรมขุนอนุรักษ์วงศา สมุหนายก อยู่รักษากรุงธนบุรี ให้สมเด็จเจ้าพระยาอินทร์วงศากับพระยาจินดาพล ดูแลดินแดนเสียมราฐและฝั่งทะเลตะวันตก และโปรดให้สมเด็จเจ้าพระยากรมขุนเพชรคีรีศรีพิชัยสงครามรามวงศา (เจ้าฟ้าไข่แดง) ดูแลเมืองถลาง ฝั่งตะวันตก และโปรดให้พระยาพิชัยไอศวรรค์ (หยางจิ้งจุง) พระยาจันทร์บูรณ์ (เฉินหลง) พระยาราชบังสัน (จุ้ย) พระยาระยอง(บุญเมือง) และพระยาเพชรบุรี (คง) สร้างป้อมจำนวน 4 แห่งบริเวณปากแม่น้ำพระประแดง ปากน้ำสมุทรปราการ ปากแม่น้ำท่าจีน และปากแม่น้ำแม่กลอง เพื่อเตรียมรบกับกองทัพฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศ
เมื่อปี พ.ศ. 2312 เดือนเมษายน สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ทรงแต่งทัพและโปรดให้พระยาจักรี (บุญชู) เป็นแม่ทัพใหญ่ยกทัพไปปราบเจ้าพระยานครศรีธรรมราช (หนู) และพรรคพวกที่เมืองนครศรีธรรมราช และโปรดให้พระยาโกษาธิบดี (เฉินเหลียง) ยกทัพบกมีรี้พลเข้ายึดเมืองต่างๆ รวมทั้งเมืองพุทไธมาศ ผลการทำศึกครั้งนี้ส่งผลให้กองทัพเจ้าพระยานครศรีธรรมราช (หนู) และพวกไม่สามารถจัดกองทัพส่งไปช่วยกองทัพฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศได้
ชุมนุมสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) > ทัพฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศปราชัย

เมื่อปี พ.ศ. 2312 เดือนสิงหาคม สมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) เคลื่อนกำลังพล 50,000 นาย ประกอบด้วย ทัพหน้ามีพระยาราชาเศรษฐี(ม่อเทียนซื่อ) เป็นแม่ทัพ กำลังพล 20,000 นาย กองทัพหลวงสมเด็จพระโสร์ทศทรงเป็นแม่ทัพ มีกำลังพล 20,000 นาย ทัพหลังมีเจ้าศรีสังข์ พระโอรสในกรมพระราชวังบวรสถานมงคล (เจ้าฟ้ากุ้ง) เป็นผู้คุมทัพ พร้อมกำลังพล 10,000 นาย มีรี้พลทางเรือเข้าตีกรุงธนบุรีโดยผ่านเมืองตราด เมืองจันทร์บูรณ์ เมืองระยอง และเมืองชลบุรี มุ่งหน้าสู่ปากแม่น้ำเจ้าพระยา ระหว่างรี้พลนั้น เจ้าเมืองตราด ยอมสวามิภักดิ์ต่อสมเด็จพระโสร์ทศ เมื่อเคลื่อนทัพถึงเมืองจันทร์บูรณ์ ทัพฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศได้เข้าปิดล้อมกองทัพพระยาจันทร์บูรณ (เฉินหลง) หรือ ขุนนางเฉิน (หลิวเต็งเฉิน) เข้ายึดเมืองจันทร์บูรณ์ได้สำเร็จ แต่หลังจากนั้นฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศถูกกองทัพฝ่ายพระยาราชบังสัน (จุ้ย) และพระยาพิชัยไอศวรรค์ (หยางจิ้งจุง) เข้าโจมตี ส่งผลให้กองพลฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศบาดเจ็บล้มตายเป็นอันมาก เหลือกำลังพลที่กลับเมืองพุทไธมาสเพียง 1,000 นายเท่านั้น ทัพฝ่ายสมเด็จพระโสร์ทศจึงพ่ายแพ้แล้วเสด็จหนีกลับ กองทัพฝ่ายสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรียึดศาสตราวุธและเรือได้เป็นจำนวนมาก
ใน พระราชพงศาวดารเขมร  กล่าวว่า :-
พวกกองทัพไทยออกมาสู้รบมีชัยชนะแก่กองทัพสมเด็จพระโสร์ทศๆ พ่ายแพ้แก่กองทัพไทย แตกหนีทิ้งเครื่องศัสตราวุธ และเรือรบเสียเป็นอันมาก จึงพากันล่าถอยกลับคืนมายังเมืองเปียม [เมืองพุทไธมาศ]
และ พระราชพงศาวดารเขมร ในหนังสือของทวิช สุภาภรณ์ กล่าวว่า :-
ลุศักราช ๑๑๓๒ ศกขาลนักษัตร สมเด็จพระโสทัตผู้เปนใหญ่ในเมืองเปียม [พุทไธมาศ] คิดตามอำเภอใจด้วยความโลภเจตนา เหมือนตักกะแตนเข้าดับเพลิงละเลิงใจ เกณฑ์ไพร่พลในแขวงเมืองบันทายมาศ เมืองตรังยกเปนกองทัพไปจับคนเมืองทุ่งใหญ่ [ตราด] เมืองจันทบุรี จึงพวกกองทัพไทยยกออกมาสู้รบชนะ แม่ทัพแม่กองสมเด็จพระโสทัตหนีกระจัดกระจายถอยทัพกลับมาเมืองเปียม
ชุมนุมสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) > เหตุการณ์สืบเนื่อง

ดูเพิ่ม: สงครามสยาม-เวียดนาม พ.ศ. 2314 § สยามเข้ายึดเมืองกัมพูชา
เมื่อปี พ.ศ. 2314 สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีมีพระราชดำริตามล่าเจ้าศรีสังข์และเจ้าจุ้ย ทรงแต่งทัพบกทัพเรือตีเมืองกัมพูชานำไปสู่สงครามสงครามตีเมืองกัมพูชาและบันทายมาศ สมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) ถูกจับได้เมื่อปลายปี พ.ศ. 2314 และเรื่องราวเจ้าฟ้าจุ้ยต่อจากนี้ไม่มีอีกเลยในพงศาวดารไทย มีเพียง จดหมายเหตุรายวันทัพสมัยกรุงธนบุรี  กล่าวว่า :-
อนึ่งเจ้าจุ้ยบุตรเจ้าฟ้าอภัยมาอยู่ด้วยราชาเศรษฐีลงเรือหนีไป ได้ตัวมาให้ลงพระราชอาชญาเฆี่ยนยกหนึ่งแล้วให้จำไว้
และ จดหมายเหตุรายวันทัพสมัยกรุงธนบุรี ยังมีกล่าวเพิ่มเติมอีกว่า :-
พระยาพิพัฒโกษาได้เอาหนังสือบอกและศุภอักษรนั้น กราบบังคมทูลพระกรุณา ครั้นทรงฟังหนังสือบอกนั้นแล้ว จึงตรัสให้หาลูกขุน (คือ) พระครูพิเชษ ขุนหลวงพระไกรศรี พระเกษม และผู้มีชื่อ (คือ) เจ้าจุ้ย ๑ หลวงสงขลา ๑ พระยาจันทบูร ๑ จีนบุนเส็ง ๑ ขุน............... ๑ (รวม) ๕ เข้ามาเฝ้าพร้อมกัน จึงตรัสสั่งให้ลูกขุนปรึกษาโทษผู้มีชื่อ ๔ คน ลูกขุนเอาคำปรึกษากราบบังคมทูลพระกรุณา ใจความให้ประหารชีวิตสิ้นทั้งโคตรโดยบทพระอัยการ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ สั่งให้ออกไปปรึกษากันก่อน ว่าอย่างไรที่รอดจากความตายนั้น ให้............ถ้าผู้ใดคิดได้อย่างไร ก็ให้ทำฎีกาทูลเกล้า ฯ ถวาย ถ้าเห็นชอบด้วย จะพระราชทานชีวิตให้ทำราชการแก้ตัวสืบไป ถ้าไม่เห็นชอบด้วย ก็ตามโทษานุโทษโดยลูกขุนปรึกษา
หากยึดพงศาวดารไทยจะไม่สามารถกล่าวได้ว่าสมเด็จพระโสร์ทศ (เจ้าฟ้าจุ้ย) ถูกต้องโทษให้สิ้นพระชนม์หรือยังมีพระชนม์อยู่นับตั้งแต่ถูกจับ แต่เอกสารเวียดนามชื่อ Gia Dinh Thong Chi หรือ Gia Dinh Gazetteer (เวียดนาม: Gia Định Thành Thông Chí) เล่ม 5 ฉบับแก้ไขในรัชกาลจักรพรรดิมิญ หมั่ง กล่าวว่า เจ้าจุ้ย (Prince Chui หรือ Chieu Chuy) ถูกสำเร็จโทษสิ้นพระชนม์ที่กรุงสยาม ความว่า :-
He [Taksin] thus left the chieu khoa Lien to hold Ha Tien and returned to Siam by dap [battleship] with his main force, the captive Mac family and Chieu Chuy [Prince Chui]. The last-named was killed in Siam.
ดูเพิ่ม

การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง
หนังสืออ่านเพิ่ม

ราชพงษาวดารกรุงกัมพูชา ฉบับพันตรี หลวงเรืองเดชอนันต์ (ทองดี ธนรัชต์)
ราชพงษาวดารกรุงกัมพูชา ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณแปลใหม่ พ.ศ. ๒๔๖๐
แหล่งข้อมูลอื่น

เสนีย์อนุชิต ถาวรเศรฐ. พระราชประวัติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เล่มที่ ๒ (นอกตำราเรียน).
Breazeale, Kennon. From Japan to Arabia : Ayutthaya's Maritime Relations with Asia. เก็บถาวร 2012-03-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ภาษามัสบาเต

| ภาษามัสบาเต |
| --- | --- |
ประเทศที่มีการพูด: ฟิลิปปินส์
ภูมิภาค: จังหวัดมัสบาเต (เกาะมัสบาเตเกือบทั้งหมด, เกาะตีเคาทั้งหมด และเกาะบูรียัสตอนใต้)
จำนวนผู้พูด: 600,000 คน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา: ออสโตรนีเซียน  มาเลโย-พอลินีเชียนมาเลโย-พอลินีเชียนตะวันตกเมโซฟิลิปปินส์ฟิลิปปินส์กลางวิซายันวิซายันกลางCentral Visayan Peripheral dialectsภาษามัสบาเต
รหัสภาษา
ISO 639-2: phi
ISO 639-3: msb
ภาษามัสบาเต (ฟิลิปปินส์: Masbatenyo; อังกฤษ: Masbateño) เป็นภาษากลุ่มวิซายัน มีผู้พูดมากกว่า 600,000 คน ในจังหวัดมัสบาเต ประเทศฟิลิปปินส์ ใกล้เคียงกับภาษาฮีลีไกโนนที่ใช้พูดในเกาะปาไน อาจจัดเป็นภาษากลุ่มบีซาโคลได้ด้วย เป็นภาษาที่มีลักษณะผสมระหว่างภาษากลุ่มวิซายันกับภาษากลุ่มบีโคล
ท่าอากาศยานนานาชาติคูเวต

ท่าอากาศยานนานาชาติคูเวต (อาหรับ: مطار الكويت الدولي, (IATA: KWI, ICAO: OKBK)) เป็นท่าอากาศยานนานาชาติในเขตผู้ว่าการอัลฟัรวานียะฮ์, ประเทศคูเวต ซึ่งอยู่ห่างจากคูเวตซิตีทางตอนใต้ 15.5 กิโลเมตร (9.6 ไมล์) กินพื้นที่ 37.7 ตารางกิโลเมตร (14.6 ตารางไมล์) โดยทำหน้าที่เป็นฮับหลักสำหรับคูเวตแอร์เวย์และอัลญะซีเราะฮ์แอร์เวย์
ส่วนหนึ่งของโซนสนามบินถูกออกแบบเป็น ฐานทัพอากาศอับดุลลอฮ์ อัลมุบาร็อก โดยมีกองบัญชาการของกองทัพอากาศคูเวต เช่นเดียวกันกับพิพิธภัณฑ์กองทัพอากาศคูเวต
ในวันที่ 13 มีนาคม ถึง 1 สิงหาคม ค.ศ. 2020 สายการบินทั้งหมดที่มายังท่าอากาศยานนานาชาติต้องถูกยกเลิกจากการระบาดทั่วของโควิด-19
สายการบิน

กรีฟอนแอร์
กัลฟ์แอร์
กาตาร์แอร์เวย์
การบินไทย
คูเวตแอร์
เคแอลเอ็ม
จาซีราแอร์เวย์
ชาฮีนแอร์อินเตอร์เนชั่นเนล
ซาอุดีอาระเบียนแอร์ไลน์
ซีเรียนอาหรับแอร์ไลน์
ตูนิสแอร์
เตอร์กิชแอร์ไลน์
บริติช แอร์เวย์
บิมานบังกลาเทศแอร์ไลน์
ปากีสถานอินเตอร์เนชั่นเนลแอร์ไลน์
มาเลเซียแอร์ไลน์
มิดเดิ้ลอีสแอร์ไลน์
ยูไนเต็ดแอร์ไลน์
เยเมเนีย
รอยัลจอร์แดเนียน
ลุฟต์ฮันซา
ศรีลังกันแอร์ไลน์
อินเดียนแอร์ไลน์
อิหร่านแอร์
อิหร่านแอสเซมานแอร์ไลน์
อียิปต์แอร์
เอติฮัดแอร์เวย์
เอมิเรตส์
เอเรียนาอาฟกันแอร์ไลน์
แอร์ไชน่า
แอร์สโลวาเกีย
แอร์อาระเบีย
แอร์อินเดีย
โอมานแอร์
โอลิมปิกแอร์ไลน์
สายการบิน > สายการบินขนส่งสินค้า

คาร์โกลักซ์
เซาต์แอร์
ดีเอชแอล
ฟัลคอนเอกซ์เพรส
มาร์ตินแอร์
ลุฟต์ฮันซาคาร์โก
สิงคโปร์แอร์ไลน์คาร์โก
แอร์ฟรานซ์คาร์โก
ANA CARGO
สถิติ

ค.ศ. 2015 ถึงเดือนมีนาคม ค.ศ. 2020
| ปี | เครื่องบินพาณิชย์ | ไม่ใช่เครื่องบินพาณิชย์ | ผู้โดยสาร | ค่าระวาง (ในหน่วยเมตริกตัน) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2015 | 95,027 | 7,133 | 11,163,279 | 186,039 |
| 2016 | 98,073 | 6,098 | 11,762,241 | 195,515 |
| 2017 | 106,356 | 5,285 | 13,735,580 | 241,663 |
| 2018 | 112,971 | 5,162 | 14,813,527 | 249,531 |
| 2019 | 115,420 | 6,938 | 15,448,909 | 243,442 |
| ไตรมาสแรกของ 2020 | 23,127 | 1,689 | 2,909,330 | 52,945 |
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Kuwait International Airport
Kuwait International Airport (official site) (ในภาษาอังกฤษ)
Accident history for KWI at Aviation Safety Network
Current weather for OKBK at NOAA/NWS
บริเวณผู้โดยสารขาออก
ภาคพะโค

| ภาคพะโค ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး |
| --- | --- |
ภาค
การถอดเสียงเป็นอักษรโรมัน
 • พม่า: pai:ku: tuing: desa. kri:
   ธง
ที่ตั้งภาคพะโคในประเทศพม่า
พิกัด: 18°15′N 96°0′E﻿ / ﻿18.250°N 96.000°E﻿ / 18.250; 96.000
ประเทศ:  พม่า
ภูมิภาค: พม่าตอนล่าง
เมืองหลัก: พะโค (หงสาวดี)
การปกครอง
 • มุขมนตรี: วี่นเต้น (เอ็นแอลดี)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 39,402.3 ตร.กม. (15,213.3 ตร.ไมล์)
ประชากร (พ.ศ. 2557)
 • ทั้งหมด: 4,867,373 คน
 • ความหนาแน่น: 120 คน/ตร.กม. (320 คน/ตร.ไมล์)
ประชากรศาสตร์
 • กลุ่มชาติพันธุ์: พม่า, มอญ, กะเหรี่ยง,  ไทใหญ่, อินเดีย, จีน, ปะโอ
 • ศาสนา: พุทธ, คริสต์, ฮินดู, อิสลาม
เขตเวลา: UTC+6:30 (เวลามาตรฐานพม่า)
รหัส ISO 3166: MM-02
เว็บไซต์: bagoregion.gov.mm
พะโค หรือ บะโก (พม่า: ပဲခူး) เป็นภาคหนึ่งของประเทศพม่า ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของประเทศ ทางทิศเหนือของภาคติดต่อกับภาคมะกเวและดินแดนสหภาพเนปยีดอ ทางทิศตะวันออกติดต่อกับรัฐกะเหรี่ยง รัฐมอญ และอ่าวเมาะตะมะ ทางทิศใต้ติดต่อกับภาคย่างกุ้ง และทางตะวันตกติดต่อกับภาคอิรวดีและรัฐยะไข่ พิกัดภูมิศาสตร์ของภาคพะโคอยู่ระหว่าง 46°45' เหนือ, 19°20' เหนือ, 94°35' ตะวันออก และ 97°10' ตะวันออก
การแบ่งเขตการปกครอง

ภาคพะโคแบ่งออกเป็น 6 จังหวัด ดังนี้
| ภูมิภาคย่อย | จังหวัด> อักษรไทย | จังหวัด> อักษรพม่า | จังหวัด> อักษรโรมัน | อำเภอ> อักษรไทย | อำเภอ> อักษรพม่า | อำเภอ> อักษรโรมัน |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  พะโคตะวันออก |  พะโค |  ပဲခူး |  Bago |  พะโค |  ပဲခူး |  Bago |
|  พะโคตะวันออก |  พะโค |  ပဲခူး |  Bago |  ตะนะปีน |  သနပ်ပင် |  Thanatpin |
|  พะโคตะวันออก |  พะโค |  ပဲခူး |  Bago |  กะวะ |  ကဝ |  Kawa |
|  พะโคตะวันออก |  พะโค |  ပဲခူး |  Bago |  วอ |  ဝေါ |  Waw |
|  พะโคตะวันออก |  ตองอู |  တောင်ငူ |  Taungoo |  ตองอู |  တောင်ငူ |  Taungoo |
|  พะโคตะวันออก |  ตองอู |  တောင်ငူ |  Taungoo |  เยดาเช |  ရေတာရှည် |  Yedashe |
|  พะโคตะวันออก |  ตองอู |  တောင်ငူ |  Taungoo |  พยู่ |  ဖြူး |  Phyu |
|  พะโคตะวันออก |  ตองอู |  တောင်ငူ |  Taungoo |  โอะตวี่น |  အုတ်တွင်း |  Oktwin |
|  พะโคตะวันออก |  ตองอู |  တောင်ငူ |  Taungoo |  ท่านตะบีน |  ထန်းတပင် |  Htantabin |
|  พะโคตะวันออก |  ญองเล่บีน |  ညောင်လေးပင် |  Nyaunglebin |  ญองเล่บีน |  ညောင်လေးပင် |  Nyaunglebin |
|  พะโคตะวันออก |  ญองเล่บีน |  ညောင်လေးပင် |  Nyaunglebin |  เจาะตะก้า |  ကျောက်တံခါး |  Kyauktaga |
|  พะโคตะวันออก |  ญองเล่บีน |  ညောင်လေးပင် |  Nyaunglebin |  ไดอู้ |  ဒိုက်ဦး |  Daik-U |
|  พะโคตะวันออก |  ญองเล่บีน |  ညောင်လေးပင် |  Nyaunglebin |  ชเวจีน |  ရွှေကျင် |  Shwegyin |
|  พะโคตะวันออก |  ญองเล่บีน |  ညောင်လေးပင် |  Nyaunglebin |  เจาะจี้ |  ကျောက်ကြီး |  Kyaukkyi |

|  พะโคตะวันตก |  แปร |  ပြည် |  Pyay |  แปร |  ပြည် |  Pyay |
|  พะโคตะวันตก |  แปร |  ပြည် |  Pyay |  เปาะค่อง |  ပေါက်ခေါင်း |  Paukkhaung |
|  พะโคตะวันตก |  แปร |  ပြည် |  Pyay |  ปะด้อง |  ပန်းတောင်း |  Padaung |
|  พะโคตะวันตก |  แปร |  ပြည် |  Pyay |  ชเวดอง |  ရွှေတောင် |  Shwedaung |
|  พะโคตะวันตก |  สารวดี |  သာယာဝတီ |  Tharrawaddy |  สารวดี |  သာယာဝတီ |  Tharrawaddy |
|  พะโคตะวันตก |  สารวดี |  သာယာဝတီ |  Tharrawaddy |  และปะด้าน |  လက်ပံတန်း |  Letpadan |
|  พะโคตะวันตก |  สารวดี |  သာယာဝတီ |  Tharrawaddy |  มี่นละ |  မင်းလှ |  Minhla |
|  พะโคตะวันตก |  สารวดี |  သာယာဝတီ |  Tharrawaddy |  โอะโพ |  အုတ်ဖို |  Okpho |
|  พะโคตะวันตก |  สารวดี |  သာယာဝတီ |  Tharrawaddy |  โม่โญ |  မိုးညို |  Monyo |
|  พะโคตะวันตก |  สารวดี |  သာယာဝတီ |  Tharrawaddy |  โจ่บีนเกาะ |  ကြို့ပင်ကောက် |  Gyobingauk |
|  พะโคตะวันตก |  นะตะลี่น |  နတ္တလင်း |  Nattalin |  นะตะลี่น |  နတ္တလင်း |  Nattalin |
|  พะโคตะวันตก |  นะตะลี่น |  နတ္တလင်း |  Nattalin |  ป้องเด |  ပေါင်းတည် |  Paungde |
|  พะโคตะวันตก |  นะตะลี่น |  နတ္တလင်း |  Nattalin |  แตโก้น |  သဲကုန်း |  Thegon |
|  พะโคตะวันตก |  นะตะลี่น |  နတ္တလင်း |  Nattalin |  ซี่โก้น |  ဇီးကုန်း |  Zigon |
ภูมิบุตร

ภูมิบุตร หรือ ภูมิปุตรา  (มลายู: Bumiputera, بوميڤوترا, บูมีปูเตอรา; แปลว่า "ลูกของแผ่นดิน") หมายถึงชาวมลายูดั้งเดิม อันรวมถึงชาวโอรังอัซลี (Orang Asli)​ ซึ่งเป็นชาวเผ่าดั้งเดิมของคาบสมุทรมลายูและชนพื้นเมืองของรัฐซาบะฮ์และซาราวัก ทั้งนี้ในปัจจุบัน "ภูมิบุตร" ยังรวมถึงชาวมาเลเซียซึ่งอพยพมาจากอินโดนีเซีย (เรียกว่า ปรีบูมี), ชาวมาเลเซียเชื้อสายสยาม, ชาวมาเลเซียเชื้อสายอินเดียมุสลิม, ชาวจีนช่องแคบ (กลุ่มลูกครึ่งมลายู-จีน) และชาวคริสตัง (กลุ่มคริสตังลูกครึ่งมลายู-โปรตุเกส) แต่ไม่รวมถึงชาวมาเลเซียเชื้อสายจีนหรืออินเดียที่มีจำนวนมากในประเทศ
ชาวมาเลเซียภูมิบุตรจะได้รับความช่วยเหลือพิเศษทางเศรษฐกิจและสังคมด้วยเหตุผลทางเชื้อชาติตาม "นโยบายเศรษฐกิจใหม่" ซึ่งได้เริ่มต้นเมื่อปี ค.ศ. 1970 แต่ชาวจีนและชาวฮินดูจะถูกกีดกันจากสิทธิพิเศษต่าง ๆ รวมถึงการห้ามเข้าโรงเรียนที่สงวนไว้เฉพาะชาวมลายู ทฤษฏีภูมิบุตรจึงถือว่าเป็นทฤษฎีเหยียดผิว และเลือกปฏิบัติทางชาติพันธุ์ โดยนโยบายกดขี่ชาติพันธุ์อื่นเป็นนโยบายทางการเมืองของมาเลเซียมาตั้งแต่หลังได้รับเอกราช และเป็นเงื่อนไขโดยตรงหนึ่งที่ให้เกิดความรุนแรงในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1969 ที่ชาวจีนจำนวนมากถูกชาวมลายูรุมสังหาร และทำให้ความขัดแย้งทางชาติพันธุ์ในมาเลเซียเป็นเรื่องแก้ไม่ตกมาจนปัจจุบัน
มลายู

มลายู (มลายู: Melayu; อังกฤษ: Malay) อาจหมายถึง
คาบสมุทรมลายู (แหลมมลายู)
ประเทศมาเลเซีย
ชาวมลายู
ชาวไทยเชื้อสายมลายู (ดูเพิ่มที่ ชาวมาเลเซียเชื้อสายไทย)
ภาษามลายู
ภาษามลายู
ภาษามลายูปัตตานี (ยาวี)
ภาษามลายูถิ่นสตูล (มลายูไทรบุรี, มลายูเกอดะฮ์)
ภาษามลายูบางกอก
นกหัวโตมลายู
กลองมลายู
พันธมิตรการสถาปนาราชวงศ์แห่งเวียดนาม

พันธมิตรการสถาปนาราชวงศ์แห่งเวียดนาม (อังกฤษ: Vietnamese Constitutional Monarchist League ; เวียดนาม: Cờ Liên Minh Quân Chủ Lập Hiến Đa Nguyên Việt Nam) เป็นองค์กรต่อต้านคอมมิวนิสต์ ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2536 โดย เหงียน ฟุก บูจาญซึ่งกล่าวอ้างว่าเป็นสมาชิกราชวงศ์ของเวียดนามที่ลี้ภัยออกจากประเทศตั้งแต่ พ.ศ. 2518 องค์กรนี้เป็นองค์กรที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐพื่อจัดตั้งรัฐบาลแทนที่รัฐบาลคอมมิวนิสต์ในปัจจุบัน เป้าหมายของขบวนการคือสืบทอดอำนาจของจักรพรรดิเบ๋าได่ซึ่งถือเป็นผู้นำตามกฎหมายของเวียดนาม
ใน พ.ศ. 2540 จักรพรรดิเบ๋าได่สิ้นพระชนม์และพระโอรสของพระองค์คือ เจ้าชายเบ๋าลองขึ้นเป็นผู้นำของราชวงศ์เหงียน พระองค์ยืนยันไม่ยุ่งเก่ยวกับการเมืองและประทับที่ปารีส ประเทศฝรั่งเศสจนสิ้นพระชนม์เมื่อ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 ผู้นำราชวงศ์องค์ต่อมาคือ เจ้าชายเบ๋าทาง ผู้ประกาศตัวต่อสาธารณชนเมื่อ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2547 ในชื่อบูจาญ
เจ้าชายเบ๋าลองเคยทำงานกับเจ้าชายเบ๋าวางและได้รับตำแหน่งมังกรแห่งอันนัมซึ่งไม่มีบทบาททางการเมืองในเวียดนาม กลุ่มพันธมิตรนี้ต้องการต่อสู้เพื่อฟื้นฟูระบอบราชวงศ์เช่นที่เป็นในประเทศไทยและประเทศกัมพูชา แต่ไม่ได้เป็นความปรารถนาของเจ้าชายเบ๋าลองหรือเจ้าชายเบ๋าทางเท่าใดนัก
การเมือง

สมาชิกของพันธมิตรส่วนมากเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐบาลเวียดนามใต้ที่ลี้ภัยมาอยู่ที่สหรัฐ แคนาดา ยุโรปและออสเตรเลีย การต่อสู้ขององค์กรเน้นการสร้างแรงกดดันต่อรัฐบาลคอมมิวนิสต์ของเวียดนามโดยไม่ใช้ความรุนแรง
เศรษฐกิจ

พันธมิตรได้รับการสนับสนุนจากเงินบริจาคของชาวเวียดนามที่ลี้ภัยอยู่ใน สหรัฐ แคนาดา ยุโรปและออสเตรเลีย
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ เก็บถาวร 2011-07-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Khmer Krom: A Royal Solution for a Nationalist Vietnam เก็บถาวร 2005-02-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน reported by Unrepresented Nations and Peoples Organisation
Prince of Vietnam Blasts Communist Vietnam on POW-MIA Matters เก็บถาวร 2004-10-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน by AII POW-MIA InterNetwork เก็บถาวร 2004-11-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
A Royal Solution for a Nationalist Vietnam เก็บถาวร 2004-12-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Vietnamese Constitutional Monarchist League opposes the Communist Government of Vietnam เก็บถาวร 2005-11-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Vietnam Must Bring Closure to the MIA/POW & Human Rights Before Being Admitted to WTO เก็บถาวร 2005-11-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
บั๊ญดุ๊ก

| --- | --- |
อาหารเวียดนามภาคเหนือ บั๊ญดุ๊กทิต (bánh đúc thịt) ประกอบด้วย บั๊ญดุ๊ก และหมูบดในน้ำสต๊อก
ประเภท: บั๊ญ (เค้ก)
แหล่งกำเนิด: เวียดนาม
ภูมิภาค: เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
 ตำราอาหาร: บั๊ญดุ๊ก   สื่อ: บั๊ญดุ๊ก
บั๊ญดุ๊ก (เวียดนาม: bánh đúc) หรือในประเทศไทยที่อำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด เรียกกันว่า ขนมบันดุก หรือบันดุ๊ก เป็นอาหารเวียดนามประเภทบั๊ญ (bánh, เค้ก) บั๊ญดุ๊กมี 2 ประเภทหลัก ๆ คือ ในเวียดนามทางเหนือแป้งจะมีสีขาว และทางใต้จะมีสีเขียว
ในเวียดนามภาคเหนือ

ในภาคเหนือของเวียดนาม บั๊ญดุ๊กเป็นอาหารที่ทำจากแป้งข้าวเจ้าหรือแป้งข้าวโพด มีสีขาว มีเนื้อสัมผัสที่นุ่มนวลและกลิ่นหอมอ่อน ๆ ทั่วไปแล้วรับประทานเป็นอาหารคาว โดยโรยหน้าด้วยเครื่อง เช่น หมูบด, กุ้งย่าง (tôm chấy), หัวหอมทอด, งา, เกลือ, ถั่วลิสง, น้ำมะนาว และซีอิ๊วหรือน้ำปลา อาจจะรับประทานเป็นอาหารจานเดียว หรืออาจเสิร์ฟร้อนพร้อมกับเนื้อตุ๋นหรือเห็ด
ในประเทศเวียดนาม บั๊ญดุ๊กเป็นที่นิยม มีขายตามร้านเล็ก ๆ ทั่วไป และหาซื้อรับประทานได้ตลอดทั้งวัน
ในเวียดนามภาคใต้

ในเวียดนามตอนใต้ บั๊ญดุ๊กเป็นขนมหวานที่ทำจากแป้งข้าวเจ้า โดยแป้งอยู่ในรูปก้อนสี่เหลี่ยมที่มักจะมีสีเขียวซึ่งได้มาจากเตยหอม (Pandanus amaryllifolius) ปรุงโดยการต้มแป้งกับน้ำปูนใส (อัตราส่วนน้ำ 1 ลิตร กับปูนขาว 10 กรัม) และน้ำใบเตยแล้วปล่อยให้เย็นและแข็งตัวเป็นแผ่นคล้ายเยลลี่ แล้วจึงนำมาหั่นเป็นก้อน โรยหน้าด้วยน้ำกระทิ, น้ำเชื่อม และถั่วลิสงป่น
บั๊ญดุ๊กชนิดต่าง ๆ

ตัวอย่างเช่น:
บั๊ญดุ๊กบตก่าว (Bánh đúc bột gạo) - ทำจากแป้งข้าวเจ้า
บั๊ญดุ๊กเกินด๊าเกิ๋มถัก (Bánh đúc gân đá cẫm thạch) - มีลายเส้นสีคล้ายหินอ่อน
บั๊ญดุ๊กก่าว (Bánh đúc gạo) - ทำจากแป้งข้าวกล้อง
บั๊ญดุ๊กควายโมน (Bánh đúc khoai môn) - ทำจากเผือก
บั๊ญดุ๊กหมั่น (Bánh đúc mặn) - ใส่เกลือลงในแป้ง
บั๊ญดุ๊กเหมี่ยนจุง (Bánh đúc miền trung) - พบในภาคกลางของเวียดนาม
บั๊ญดุ๊กโง (Bánh đúc ngô) - ทำจากข้าวโพด
บั๊ญดุ๊กหน่ม (Bánh đúc nộm) - สลัดบั๊ญดุ๊ก
บั๊ญดุ๊กน๊อง (Bánh đúc nóng) - บั๊ญดุ๊กร้อน (คล้ายก๋วยจั๊บ)
บั๊ญดุ๊กเนื้อกเสื่อ (Bánh đúc nước dừa) - ราดด้วยน้ำกะทิ
บั๊ญดุ๊กเนื้อกโก๊ตเสื่อ (Bánh đúc nước cốt dừa) - ใส่น้ำมะพร้าว
บั๊ญดุ๊กโซต (Bánh đúc sốt) - บั๊ญดุ๊กนึ่งเสิร์ฟร้อน
บั๊ญดุ๊กซัญ (Bánh đúc xanh) - บั๊ญดุ๊กสีเขียว ได้จากน้ำใบเตย
ในวัฒนธรรม

คนเวียดนามมีคำกล่าวที่ว่า
Mấy đời bánh đúc có xương, mấy đời dì ghẻ lại thương con chồng
ความหมายคือ "ไม่เคยพบกระดูกในบั๊ญดุ๊ก เช่นเดียวกับที่ไม่เคยพบแม่เลี้ยงรักลูกติดของสามี" โคลงบทนี้ใช้เพื่อเปรียบเปรยถึงสิ่งต่าง ๆ ที่มีโอกาสเกิดขึ้นได้ยาก
ดูเพิ่ม

บั๊ญซาเหลิ่น (Bánh da lợn)
เค้กใบเตย
ขนมเปียกปูน
แหล่งข้อมูลอื่น

บทความเกี่ยวกับ bánh đúc ในภาคเหนือของเวียดนาม (ในภาษาอังกฤษ)
สูตรการทำ bánh đúc, fao.org
บทความเกี่ยวกับ bánh đúc เก็บถาวร 2007-08-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ในภาษาเวียดนาม), hanam.gov.vn
บั๊ญดุ๊กของเวียดนามตอนใต้มีสีเขียวจากใบเตยหอม โรยหน้าด้วยน้ำเชื่อมกะทิและงา
ปะตูไซ

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ประตูชัย
| ปะตูไซ ປະຕູໄຊ |
| --- | --- |
ปะตูไซ
ข้อมูลทั่วไป
ที่ตั้ง: เวียงจันทน์ ลาว
สถานะ: เสร็จแต่ไม่สมบูรณ์
เริ่มสร้าง: พ.ศ. 2500
สร้างเสร็จ: พ.ศ. 2511
เปิดตัว: พ.ศ. 2553 (ครบรอบ 450 ปี ของเวียงจันทน์ในฐานะเมืองหลวงของลาว)
รายละเอียด
จำนวนชั้น: 7 ชั้น
มูลค่า: 63 ล้านกีบ
บริษัท
สถาปนิก: ทำ ไซยะสิดเสนา (Tham Sayasthsena)
เจ้าของ: รัฐบาลลาว
ปะตูไซ (ลาว: ປະຕູໄຊ; ในอดีตเรียกว่า "อานุสาวะลี") เป็นอนุสรณ์สถานตั้งอยู่ท้ายสุดทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของถนนล้านช้าง ใจกลางนครเวียงจันทน์ ประเทศลาว ก่อสร้างในระหว่างปี พ.ศ. 2500 ถึงปี พ.ศ. 2511 เพื่อเป็นการสดุดีวีรชนผู้ร่วมรบเพื่อประกาศเอกราชจากประเทศฝรั่งเศส ปะตูไซถูกตกแต่งด้วยศิลปะแบบล้านช้าง นำสัตว์ในตำนานตามความเชื่อของศาสนาพุทธ เช่น กินรี และนาค เป็นต้น และเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู มาตกแต่ง บริเวณโดยรอบมีลานจัดการแสดงน้ำพุประกอบดนตรีและสวนปะตูไซ
ประวัติ > ชื่อเรียก

ปะตูไซ เป็นคำประสมมาจากคำว่า "ปะตู" (ປະຕູ) หมายถึง "ประตู" และ "ไซ" (ໄຊ) มาจากภาษาสันสกฤตคำว่า "ชยะ" หมายถึง "ชนะ" ความหมายของคำจึงเหมือนเช่นเดียวกับคำว่า "ประตูชัย" ในภาษาไทย ส่วนการถอดเป็นอักษรโรมันของคำว่า ปะตูไซ นั้นมีหลายรูปแบบ ได้แก่ Patuxai, Patuxay, Patousai และ Patusai
หลังจากประตูไซสร้างเสร็จ เป็นช่วงที่ลาวมีการปกครองแบบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ สถานที่นี้ถูกรู้จักกันในชื่อ "อานุสาวะลี" (ອານຸສາວະລີ) ซึ่งหมายถึง "ความทรงจำ" เนื่องจากเป็นอนุสรณ์สถานสำหรับการสดุดีวีรชนจากการประกาศเอกราช ต่อมาในปี พ.ศ. 2518 ขบวนการปฏิวัติฝ่ายคอมมิวนิสต์ "ปะเทดลาว" ยึดอำนาจรัฐบาลได้เด็ดขาดและพระมหากษัตริย์สละราชสมบัติ ทำให้เปลี่ยนการปกครองจากแบบเดิมเป็นสังคมนิยมคอมมิวนิสต์ จึงเปลี่ยนชื่อจากอานุสาวะลีเป็น "ปะตูไซ" (ປະຕູໄຊ) เพื่อเป็นเกียรติแก่ชัยชนะของคณะปฏิวัติ จนใช้เรียกกันถึงปัจจุบัน นอกจากนี้ปะตูไซยังถูกเรียกว่าเป็น "อาร์กเดอทรียงฟ์" แห่งเวียงจันทน์ เนื่องจากมีลักษณะคล้ายกับอาร์กเดอทรียงฟ์เดอเลตวล ในปารีส ประเทศฝรั่งเศส และมีชื่อเล่นเรียกว่า "รันเวย์แนวตั้ง" เพราะใช้ปูนซีเมนต์สำหรับสร้างสนามบิน
ประวัติ > การก่อสร้าง

ปะตูไซสร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์สถาน สำหรับสดุดีแก่ทหารลาวที่เสียชีวิตในระหว่างสงครามโลกครั้งที่สองและในการกอบกู้เอกราชจากประเทศฝรั่งเศส
ได้รับการออกแบบโดยนายทำ ไซสิดเสนา สถาปนิกชาวลาว ในปี พ.ศ. 2500 แบบของเขาได้รับเลือกจากกรมโยธาธิการ กรมวิศวกรการทหาร และสถาปนิกเอกชนอีกจำนวนมาก โดยทำได้รับเงินค่าตอบแทนเป็นจำนวน 30,000 กีบสำหรับงานออกแบบของเขา วัสดุที่ใช้ก่อสร้างเป็นปูนซีเมนต์จากสหรัฐที่ใช้สำหรับสร้างสนามบินใหม่ในเวียงจันทน์ แต่รัฐบาลลาวในสมัยนั้นนำมาใช้ในการสร้างปะตูไซแทน ปะตูไซหยุดการสร้างในปี พ.ศ. 2511 แต่ไม่ได้สร้างเสร็จสมบูรณ์ตามแบบที่ออกแบบไว้ในตอนแรก เพราะสถานการณ์บ้านเมืองที่ผ่านมาปั่นป่วน รวมมูลค่าทั้งหมดประมาณ 63 ล้านกีบ
ระเบียงภาพ

น้ำพุหลังปะตูไซขณะทำการแสดงน้ำพุประกอบดนตรี
สวนปะตูไซเมื่อมองลงมากจากบนสุดของปะตูไซ
แหล่งข้อมูลอื่น

แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ ปะตูไซ
ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
17°58′14″N 102°37′07″E﻿ / ﻿17.970556°N 102.618611°E﻿ / 17.970556; 102.618611