ราชการส่วนกลาง (ประเทศไทย)
พัฒนาการระบบบริหารราชการแผ่นดินส่วนกลาง > ระหว่างปีพุทธศักราช 1998 - 2437 > ช่วงที่ 5 > ยุคที่ 3

ยุคที่ 3 คือ พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พุทธศักราช 2495 โดยมีการจัดตั้งดังนี้
| กระทรวง | กรม | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- |
| สำนักนายกรัฐมนตรี | สำนักงานเลขาธิการนายกรัฐมนตรี |  |
| สำนักนายกรัฐมนตรี | กรมเลขาธิการคณะรัฐมนตรี | ทำหน้าที่เป็นสำนักงานปลัดกระทรวงควบด้วย |
| สำนักนายกรัฐมนตรี | สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา |  |
| สำนักนายกรัฐมนตรี | สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน |  |
| สำนักนายกรัฐมนตรี | สำนักงานคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน |  |
| สำนักนายกรัฐมนตรี | กรมประชาสัมพันธ์ |  |
| สำนักนายกรัฐมนตรี | กรมโยธาธิการ |  |
| กระทรวงกลาโหม | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงกลาโหม | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงกลาโหม | กองทัพบก | มีผู้บัญชาการทหารบกเป็นผู้บังคับบัญชา |
| กระทรวงกลาโหม | กองทัพเรือ | มีผู้บัญชาการทหารเรือเป็นผู้บังคับบัญชา |
| กระทรวงกลาโหม | กองทัพอากาศ | มีผู้บัญชาการทหารอากาศเป็นผู้บังคับบัญชา |
| กระทรวงกลาโหม | กรมเสนาธิการทหาร | มีเสนาธิการทหารเป็นผู้บังคับบัญชา |
| กระทรวงกลาโหม | กรมสารวัตรทหาร | มีสารวัตรใหญ่ทหารเป็นผู้บังคับบัญชา |
| กระทรวงการคลัง | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงการคลัง | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงการคลัง | กรมธนารักษ์ |  |
| กระทรวงการคลัง | กรมบัญชีกลาง |  |
| กระทรวงการคลัง | กรมศุลกากร |  |
| กระทรวงการคลัง | กรมสรรพสามิต |  |
| กระทรวงการคลัง | กรมสรรพากร |  |
| กระทรวงการต่างประเทศ | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงการต่างประเทศ | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงการต่างประเทศ | กรมการเมือง |  |
| กระทรวงการต่างประเทศ | กรมการเศรษฐกิจ |  |
| กระทรวงการต่างประเทศ | กรมการสหประชาชาติ |  |
| กระทรวงการต่างประเทศ | กรมพิธีการทูต |  |
| กระทรวงการต่างประเทศ | กรมสนธิสัญญา |  |
| กระทรวงการสหกรณ์ | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงการสหกรณ์ | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงการสหกรณ์ | กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ |  |
| กระทรวงการสหกรณ์ | กรมสหกรณ์ที่ดิน |  |
| กระทรวงการสหกรณ์ | กรมสหกรณ์ธนกิจ |  |
| กระทรวงการสหกรณ์ | กรมสหกรณ์พาณิชย์ |  |
| กระทรวงเกษตร | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงเกษตร | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงเกษตร | กรมการกสิกรรม |  |
| กระทรวงเกษตร | กรมการประมง |  |
| กระทรวงเกษตร | กรมการปศุสัตว์ |  |
| กระทรวงเกษตร | กรมชลประทาน |  |
| กระทรวงเกษตร | กรมป่าไม้ |  |
| กระทรวงเกษตร | กรมมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ |  |
| กระทรวงคมนาคม | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงคมนาคม | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงคมนาคม | กรมการขนส่ง |  |
| กระทรวงคมนาคม | กรมเจ้าท่า |  |
| กระทรวงคมนาคม | กรมทางหลวงแผ่นดิน |  |
| กระทรวงคมนาคม | กรมไปรษณีย์โทรเลข |  |
| กระทรวงมหาดไทย | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงมหาดไทย | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงมหาดไทย | กรมตำรวจ |  |
| กระทรวงมหาดไทย | กรมที่ดิน |  |
| กระทรวงมหาดไทย | กรมประชาสงเคราะห์ |  |
| กระทรวงมหาดไทย | กรมป้องกันสาธารณภัย |  |
| กระทรวงมหาดไทย | กรมมหาดไทย |  |
| กระทรวงมหาดไทย | กรมโยธาเทศบาล |  |
| กระทรวงมหาดไทย | กรมราชทัณฑ์ |  |
| กระทรวงมหาดไทย | กรมอัยการ |  |
| กระทรวงยุติธรรม | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงยุติธรรม | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงวัฒนธรรม | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงวัฒนธรรม | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงวัฒนธรรม | กรมการวัฒนธรรม |  |
| กระทรวงวัฒนธรรม | กรมการศาสนา |  |
| กระทรวงวัฒนธรรม | กรมศิลปากร |  |
| กระทรวงศึกษาธิการ | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงศึกษาธิการ | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงศึกษาธิการ | กรมพลศึกษา |  |
| กระทรวงศึกษาธิการ | กรมมหาวิทยาลัย |  |
| กระทรวงศึกษาธิการ | กรมวิชาการ |  |
| กระทรวงศึกษาธิการ | กรมวิสามัญศึกษา |  |
| กระทรวงศึกษาธิการ | กรมสามัญศึกษา |  |
| กระทรวงศึกษาธิการ | กรมอาชีวศึกษา |  |
| กระทรวงเศรษฐการ | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงเศรษฐการ | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงเศรษฐการ | กรมการค้าต่างประเทศ |  |
| กระทรวงเศรษฐการ | กรมการค้าภายใน |  |
| กระทรวงเศรษฐการ | กรมการสนเทศ |  |
| กระทรวงเศรษฐการ | กรมทะเบียนการค้า |  |
| กระทรวงเศรษฐการ | กรมเศรษฐสัมพันธ์ |  |
| กระทรวงสาธารณสุข | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงสาธารณสุข | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงสาธารณสุข | กรมการแพทย์ |  |
| กระทรวงสาธารณสุข | กรมมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ |  |
| กระทรวงสาธารณสุข | กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ |  |
| กระทรวงสาธารณสุข | กรมอนามัย |  |
| กระทรวงอุตสาหกรรม | สำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี |  |
| กระทรวงอุตสาหกรรม | สำนักงานปลัดกระทรวง |  |
| กระทรวงอุตสาหกรรม | กรมโรงงานโลหกรรม |  |
| กระทรวงอุตสาหกรรม | กรมโรงงานอุตสาหกรรม |  |
| กระทรวงอุตสาหกรรม | กรมโลหกิจ |  |
| กระทรวงอุตสาหกรรม | กรมวิทยาศาสตร์ |  |
| กระทรวงอุตสาหกรรม | กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม |  |
|  | ราชบัณฑิตยสถาน | ทบวงการเมืองฐานะเทียบเท่ากรม |
|  | สภาวัฒนธรรมแห่งชาติ | ทบวงการเมืองฐานะเทียบเท่ากรม |
|  | สภาเศรษฐกิจแห่งชาติ | ทบวงการเมืองฐานะเทียบเท่ากรม |
|  | สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร | ขึ้นต่อสภาผู้แทนราษฎร มีประธานสภาผู้แทนราษฎรเป็นผู้บังคับบัญชา ทบวงการเมืองฐานะเทียบเท่ากรม |
|  | สำนักพระราชวัง | ทบวงการเมืองฐานะเทียบเท่ากรม |
|  | สำนักราชเลขาธิการ | ทบวงการเมืองฐานะเทียบเท่ากรม |
ต่อมามีการแก้ไขตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม แก้ไขเพิ่มเติม อีก 2 ฉบับ ดังนี้
1. พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2496 เพิ่มการพลังงานแห่งชาติเป็นทบวงการเมืองฐานะเทียบเท่ากรม
2. พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2496 เพิ่มกรมการข้าว กระทรวงเกษตร