stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (แย้ม ณ นคร)

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (แก้ความกำกวม)
| เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต  (แย้ม ณ นคร) ร> ว., ป.จ., ป.ช., ป.ม., ม.ร. |
| --- | --- |

เกิด: 21 เมษายน พ.ศ. 2410 ประเทศสยาม
ถึงแก่กรรม: 1 มีนาคม พ.ศ. 2504 (93 ปี) ประเทศไทย
ตำแหน่ง: เสนาบดีกระทรวงกลาโหม
วาระ: 26 สิงหาคม พ.ศ. 2465 – 4 สิงหาคม พ.ศ. 2469
ผู้ดำรงตำแหน่งก่อน: เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (หม่อมราชวงศ์อรุณ ฉัตรกุล)
ผู้สืบตำแหน่ง: สมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต
บิดามารดา: เจ้าพระยาสุธรรมมนตรี (พร้อม ณ นคร) (บิดา) หม่อมนิ่ม ณ นคร (มารดา)
ตระกูล: ณ นคร
ยศทหาร: พลเอก
พลเอก เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (แย้ม ณ นคร) (21 เมษายน พ.ศ. 2410 - 1 มีนาคม พ.ศ. 2504) อดีตเสนาบดีกระทรวงกลาโหม ระหว่าง 1 เมษายน พ.ศ. 2465 - 3 สิงหาคม พ.ศ. 2469 รับตำแหน่งสืบต่อจากเจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (หม่อมราชวงศ์อรุณ ฉัตรกุล)
ยศ/บรรดาศักดิ์

จ่านายสิบ
วันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2432 เป็นร้อยตรี
วันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2435  เป็นร้อยเอก
วันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2443 เป็นพันตรี
วันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2445 เป็นพันโท
วันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2446 เป็นพันเอก
วันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2455 เป็นพลโท
วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2462 เป็นพลเอก
2 มิถุนายน 2462 – เข้ารับพระราชทานสัญญาบัตรยศทหารบก
15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2466 นายกองตรีเสือป่า
วันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2440 เป็น หลวงรวบรัดสปัตรพล ถือศักดินา 800
วันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2444 เป็น พระสุรเดชรณชิต ถือศักดินา 1000
วันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2446 เป็น พระยาวรเดชศักดาวุธ
วันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2456  เป็น พระยาสีหราชเดโชไชย อภัยพิริยบรากรมพาหุ เจ้ากรมอาษาใหญ่ขวา ถือศักดินา 10000
10 ตุลาคม 2456 – เข้ารับพระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์
13 ตุลาคม 2456 – กราบถวายบังคมลาไปสิงคโปร์เพื่อรับเสด็จ จอมพล พระเจ้าพี่ยาเธอ กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช ที่เสด็จกลับจากรักษาพระองค์ที่ยุโรป
วันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2465 ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นเจ้าพระยา มีสมญาจารึกในหิรัญบัฏ ว่า เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต อดิศรมหาสวามิภักดิ์ อุดมศักดิ์เสนาบดี ศรีธรรมราชกุลพงศ์ ดำรงราชวรฤทธิ์ สัตยสถิตย์อาชวาศัย พุทธาทิไตรย์สรณธาดา อภัยพิริยบรากรมพาหุ ดำรงศักดินา 10000
ตำแหน่ง

– ราชองครักษ์เวร
25 พฤศจิกายน 2456 – ราชองครักษ์พิเศษ
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พลเอก เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งไทยและต่างประเทศ ดังนี้
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

พ.ศ. 2460 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนวราภรณ์ (ร.ว.) (ฝ่ายหน้า)‎
พ.ศ. 2465 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้า (ป.จ.) (ฝ่ายหน้า)
พ.ศ. 2456 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
พ.ศ. 2455 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.)
พ.ศ. 2461 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี ชั้นที่ 2 มหาโยธิน (ม.ร.)
พ.ศ. 2446 –  เหรียญจักรมาลา (ร.จ.ม.)
พ.ศ. 2464 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 2 (ว.ป.ร.2)
พ.ศ. 2469 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 7 ชั้นที่ 3 (ป.ป.ร.3)
พ.ศ. 2497 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 2 (ภ.ป.ร.2)
พ.ศ. 2436 –  เหรียญรัชฎาภิเศกมาลา (ร.ศ.)
พ.ศ. 2440 –  เหรียญประพาสมาลา (ร.ป.ม.)
พ.ศ. 2446 –  เหรียญทวีธาภิเศก (ท.ศ.)
พ.ศ. 2451 –  เหรียญรัชมังคลาภิเศก รัชกาลที่ 5 (ร.ม.ศ.5)
พ.ศ. 2454 –  เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 6 (ร.ร.ศ.6)
พ.ศ. 2468 –  เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 (ร.ร.ศ.7)
พ.ศ. 2493 –  เหรียญพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 9 (ร.ร.ศ.9)
พ.ศ. 2475 –  เหรียญเฉลิมพระนคร 150 ปี (ร.ฉ.พ.)
พ.ศ. 2500 –  เหรียญงานฉลอง 25 พุทธศตวรรษ
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

เบราน์ชไวค์ :
พ.ศ. 2452 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์สิงโตไฮน์ริช ชั้นที่ 2
ฝรั่งเศส :
พ.ศ. 2464 –  เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นที่ 2 กร็องตอฟีซีเย
ชีอะฮ์

ชีอะฮ์ (อาหรับ: شِيعَة ชีอะฮ์ จาก ชีอะตุอะลี شِيعَة عَلِيّ "สาวกของอะลี"; شِيعِيّ ชีอีย์ เป็นเอกพจน์ شِيَاع ชิยาอ์ เป็นพหุพจน์) เป็นหนึ่งในสองแขนงของศาสนาอิสลาม โดยถือว่าศาสดามุฮัมมัดแต่งตั้งอะลีเป็นผู้สืบทอดและอิหม่ามหลังจากท่าน สิ่งที่อะลีไม่เหมือนกับสามเคาะลีฟะฮ์คือ เขามาจากบนูฮาชิม ตระกูลเดียวกันกับมุฮัมมัด เป็นลูกพี่ลูกน้อง และเป็นชายคนแรกที่นับถือศาสนาอิสลาม
ชีอะฮ์เป็นนิกายที่มีผู้นับถือมากเป็นอันดับสองของศาสนาอิสลาม โดยในช่วงปลายทศวรรษ 2000 มีประชากรชีอะฮ์อยู่ร้อยละ 10–15% ของมุสลิมทั้งหมด และสำนักชีอะฮ์สิบสองอิมามเป็นสำนักชีอะฮ์ที่นับถือมากที่สุด โดยในปี ค.ศ. 2012 คาดการว่ามีอยู่ร้อยละ 85%
คำศัพท์

คำว่า ชีอะฮ์ (อาหรับ: شيعة) ตามอักษรหมายถึง "ผู้ติดตาม" และเป็นประโยคสั้นของคำว่า ชีอะตุอะลี (شيعة علي /ˈʃiːʕatu ˈʕaliː/) ซึ่งหมายถึง "ผู้ติดตามของอะลี"
ประวัติ > การสืบทอดของอะลี > เหตุการณ์ที่ฆอดิรคุมม์

เหตุการณ์ที่ฆอดิรคุมม์ เกิดขึ้นในเดือนมีนาคม ค.ศ. 632 ในขณะกลับจากการทำฮัจญ์ ศาสดามุฮัมมัดได้เรียกชาวมุสลิมที่อยู่รอบ ๆ มารวมตัวกันแล้วให้โอวาส ในตอนนั้น มุฮัมมัดชูแขนอะลีแล้วกล่าวว่า "ใครสำคัญไปกว่าตนเอง?" ชาวมุสลิมกล่าวว่า "อัลลอฮ์และศาสนทูตของพระองค์"
เหตุการณ์นี้ได้ถูกบันทึกทั้งฝ่ายชีอะฮ์และซุนนี
ประวัติ > รัฐเคาะลีฟะฮ์ของอะลี

เมื่อมุฮัมมัดเสียชีวิตในปีค.ศ. 632 และญาติของมุฮัมมัดกำลังจัดงานศพ ในขณะที่เตรียมร่างกายนั้น อะบูบักร์, อุมัร และอบูอุบัยดะฮ์ อิบน์ อัลญัรเราะฮ์พบกับผู้นำแห่งมะดีนะฮ์และเลือกอบูบักร์เป็นเคาะลีฟะฮ์ อะลีปฏิเสธความเป็นเคาะลีฟะฮ์ของอะบูบักร์และไม่ให้สัตยาบันแก่เขา รายงานนี้มีทั้งสายซุนนีและชีอะฮ์
อะลีไม่ได้เป็นเคาะลีฟะฮ์ จนกระทั่งอุสมาน เคาะลีฟะฮ์คนที่สามถูกลอบสังหารในปีค.ศ. 657 และอะลีก็กลายเป็นเคาะลีฟะฮ์คนที่สี่ แล้วย้ายเมืองหลวงไปที่กูฟะฮ์ในอิรัก
ในช่วงที่อะลีปกครอง สังคมมุสลิมมักจะมีโต้แย้ง และมีสงครามเกือบบ่อย ซึ่งมีผลทำให้เกิดฟิตนะฮ์ครั้งที่หนึ่ง ซึ่งเป็นสงครามกลางเมืองใหญ่ครั้งแรกในรัฐเคาะลีฟะฮ์อิสลาม อะลีปกครองตั้งแต่ปีค.ศ. 656 ถึงค.ศ. 661 สิ้นสุดโดยการถูกลอบสังหาร ในตอนที่กำลังละหมาด (สุญูด) และมุอาวิยะฮ์ ศัตรูหลักของอะลี ประกาศตนเองเป็นเคาะลีฟะฮ์
ประวัติ > ฮะซัน อิบน์ อะลี

บทความหลัก: ฮะซัน อิบน์ อะลี
หลังอะลีเสียชีวิต ฮะซัน อิบน์ อะลี ลูกชายคนโตกลายเป็นเคาะลีฟะฮ์แห่งกูฟะฮ์ และหลังจากต่อสู้ระหว่างกูฟะฮ์กับทหารของมุอาวิยะฮ์ ฮะซํนยอมโอนอำนาจให้มุอาวิยะฮ์และทำสนธิสัญญาสันติภาพภาพใต้ข้อเงื่อนไข:
บังคับยกเลิกการกล่าวสาปแช่งอะลีในที่สาธารณะ เช่น ในเวลาละหมาด เเละเวลาคุตบะห์
มุอาวิยะฮ์ไม่ควรใช้เงินภาษีกับความจำเป็นส่วนตัว
ควรสงบศึก และผู้ติดตามฮะซํนจะได้รับสิทธิและความปลอดภัย
มุอาวิยะฮ์จะไม่แต่งตั้งตนเองเป็นอะมีรุลมุอ์มินีน
มุอาวิยะฮ์จะไม่ให้มีใครเป็นผู้สืบทอด
ฮะซันเกษียณในมะดีนะฮ์ และในปีค.ศ. 670 เขาถูกฆ่าด้วยยาพิษโดยญะดา บิยต์ อัลอัชอัษ อิบน์ ก็อยส์ ภรรยาของท่าน โดยมุอาวิยะฮ์แอบติดต่อเธอให้ฆ่าฮะซัน เพื่อให้มุอาวิยะฮ์ยกตำแหน่งให้กับยะซีด ลูกชายของตนเอง
ประวัติ > ฮุซัยน์ อิบน์ อะลี

บทความหลัก: ฮุซัยน์ อิบน์ อะลี
ฮุซัยน์ น้องชายของฮะซัน และลูกคนเล็กของอะลี ได้เรียกร้องให้รวมอำนาจเคาะลีฟะฮ์ ในปีค.ศ. 680 มุอาวิยะฮ์เสียชีวิตแล้วยกตำแหน่งให้ยะซีด และทำลายสนธิสัญญาของฮะซัน อิบน์ อะลี ดังนั้น ฮุซัยน์ได้รวบรวมครอบครัวกับผู้ติดตามในมะดีนะฮ์ เดินทางไปที่กูฟะฮ์ แต่ถูกขวางโดยทหารของยะซีด ที่ใกล้กัรบะลา (ปัจจุบันอยู่ในอิรัก) และฮุซัยน์กับครอบครัวและผู้ติดตามอีกประมาณ 72 คนถูกฆ่าในยุทธการที่กัรบะลาอ์
ชีอะฮ์ยกย่องฮุซัยน์เป็นผู้พลีชีพ (ชะฮีด) และนับท่านเป็นอิหม่ามจากอะฮ์ลุลบัยต์ ยุทธการที่กัรบะลามักถูกกล่าวเป็นจุกแยกระหว่างซุนนีกับชีอะฮ์ของอิสลาม และในทุก ๆ ปี มุสลิมชีอะฮ์จะร่วมกันรำลึกในวันอาชูรออ์
สังคม > ประชากร

รายงานจากมุสลิมชีอะฮ์ไว้ว่า การทำสำมะโนมักนำโดยนิกายซุนนี ซึ่งอาจจะทำให้ข้อมูลบางส่วนไม่เป็นจริง เช่น ในค.ศ. 1926 ในช่วงที่ราชวงศ์ซะอูดได้แยกชีอะฮ์ออก ชาวชีอะฮ์มีอยู่ร้อยละ 21% ของประชากรมุสลิมในเอเชียใต้ ถึงแม้ว่าข้อจำกัดนี้จะเป็นอุปสรรคก็ตาม จนกระทั่งมีการสรุปว่ามีอยู่แค่ 15%
สังคม > การข่มเหง

มีหลายช่วงที่กลุ่มชีอะฮ์ถูกประหาร
ในปีค.ศ. 1514 สุลต่านเซลิมที่ 1 ทรงมีรับสั่งให้สังหารชาวชีอะฮ์อนาโตเลีย 40,000 คน รายงานจาก Jalal Al-e-Ahmad "สุลต่านเซลิมที่ 1 ทรงดำเนินไปไกลมาก จนมีการประกาศว่าการฆ่าชีอะฮ์หนึ่งคนมีค่าเท่ากับการฆ่าชาวคริสต์ถึง 70 คน"
ภายใต้การปกครองของซัดดัม ฮุสเซนในประเทศอิรัก มุสลิมชีอะฮ์ส่วนใหญ่มักถูกจำคุก, ทรมาน และถูกฆ่า และในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2011 ทางรัฐบาลมาเลเซียประกาศให้ชีอะฮ์เป็นสังกัดที่ "แปลกแยก" และถูกห้ามไม่ให้เผยแผ่หลักศรัทธาของพวกเขา แต่ยังคงดำเนินตามศาสนพิธีได้ตามที่ส่วนตัว
สังคม > วันหยุด

วันทั่วไปที่ฉลองทั้งซุนนีและชีอะฮ์คือ:
อีดิลฟิตรี จัดหลังจากสิ้นสุดเดือนเราะมะฎอน
อีดิลอัฏฮา จัดขึ้นหลังจากสิ้นสุดพิธีฮัจญ์
วันด้านล่างนี้ เป็นวันสำคัญของชีอะฮ์:
อีด อัล-เฆาะดีร เป็นวันครบรอบของเหตุการณ์ ณ ฆอดิรคุม จัดในวันที่ 18 ของเดือนซุลฮิจญะฮ์
การร่ำไห้แห่งมุฮัรรอม และวันอาชูรออ์สำหรับชีอะฮ์คือวันพลีชีพของฮุเซน จัดขึ้นในวันที่ 10 มุฮัรรอม
อัรบะอีน วันที่ผู้หญิงและลูก ๆ ของฮุซัยน์ เดินทางจากกัรบะลา (อิรักตอนกลาง) ถึงชาม (ดามัสกัส, ซีเรีย) จัดขึ้นในวันที่ 20 เดือนเศาะฟัร 40 วันหลังจากวันวันอาชูรออ์
เมาลิด วันเกิดของมุฮัมมัด สิ่งที่ไม่เหมือนกับชาวซุนนีที่ฉลองในวันที่ 12 รอบีอุลเอาวัล เป็นทั้งวันเกิดและวันเสียชีวิตของมุฮัมมัด ชีอะฮ์จะฉลองในวันที่ 17 ของเดือนเดียวกัน ซึ่งเป็นวันเกิดของญะอ์ฟัร อัศศอดิก อิหม่ามคนที่หกของชีอะฮ์ ส่วนวะฮาบีย์จะไม่ฉลอง เพราะเชื่อว่ามันเป็นบิดอะฮ์ (อุตริกรรม)
วันเกิดฟาฏิมะฮ์ จัดในวันที่ 20 เดือนญุมาดัษษานียะฮฺ วันนั้นก็ถือเป็น "'วันสตรีและวันแม่" ด้วย
วันเกิดอะลี จัดในวันที่ 13 เดือนเราะญับ
กลางชะอ์บาน เป็นวันเกิดของมุฮัมมัด อัลมะฮ์ดี อิหม่ามคนที่ 12 และเป็นอิหม่ามคนสุดท้ายของสิบสองอิหม่าม ชาวชีอะฮ์จะฉลองในวันที่ 15 เดือนชะอ์บาน
ลัยละตุลก็อดร์ คืนที่ประทานอัลกุรอาน
อีด อัลมุบาฮิละฮ์ การฉลองวันพบปะระหว่างอะฮ์ลุลบัยต์ และชาวคริสต์แห่งนัจญ์รอน จัดขึ้นในวันที่ 24 เดือนซุลฮิจญะฮ์
สังคม > สถานที่ศักดิ์สิทธิ์

ชีอะฮ์มีสถานที่ศักดิ์สิทธิ์สี่แห่ง คือมักกะฮ์ (มัสยิด อัลฮะรอม), มะดีนะฮ์ (มัสยิด อันนะบะวี), เยรูซาเลม (มัสยิด อัลอักซอ) และกูฟะฮ์ (มัสยิดกูฟะฮ์) สำหรับชีอะฮ์แล้ว มัสยิดอิหม่ามฮุซัยน์, มัสยิดอัล อับบาสที่กัรบะลาอ์ และมัสยิดอิหม่ามอะลีที่นาจาฟก็สำคัญเช่นกัน แต่อย่างไรก็ตาม สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของชีอะฮ์ส่วนใหญ่ในประเทศซาอุดีอาระเบียถูกทำลายโดยอัลอิควาน
สาขา > สิบสองอิหม่าม

บทความหลัก: ชีอะฮ์สิบสองอิมาม
ชีอะฮ์สิบสองอิมาม หรือ อิษนาอะชารียะฮ์ เป็นสาขาของชีอะฮ์ที่ใหญ่ที่สุด ชื่อของสาขานี้มาจากกลุ่มของสิบสองอิหม่าม ซึ่งเป็นประชากรส่วนใหญ่ที่ประเทศอิหร่าน (90%), อาเซอร์ไบจาน (85%), บาห์เรน (70%), อิรัก (65%), เลบานอน (65% ของมุสลิม)
สาขา > สิบสองอิหม่าม > หลักศรัทธา

ชีอะฮ์สิบสองอิมามมีหลักศรัทธาห้าประการ ซึ่งมีชื่อว่า อุศูลุดดีน โดยเรียงได้ดังนี้:
เอกเทวนิยม, พระเจ้ามีองค์เดียวและไม่เหมือนใคร.
ความยุติธรรม, ความถูกต้องที่ยึดถือตามจริยธรรม, ความยุติธรรม และความเท่าเทียมกัน
ศาสนทูต, บทบัญญัติที่พระเจ้าส่งมาให้ทูต หรือศาสดาชี้นำทางมนุษย์
ผู้นำ สำนักที่สืบทอดจากสำนักของศาสดา
วันสุดท้าย วันชำระบัญชีของพระเจ้า
สาขา > อิสมาอิลี

บทความหลัก: อิสมาอีลียะฮ์
อิสมาอิลีมีชื่อมาจากอิสมาอิล อิบน์ ญะฟัรตามลำดับผู้สืบทอด (อิหม่าม) ของญะอ์ฟัร อัศศอดิก โดยพวกเขาเชื่อว่า มูซา อัล-คอดิม เป็นอิหม่ามคนต่อไป
ปัจจุบัน อิสมาอิลีส่วนใหญ่มักพบอยู่ในสังคมอินโด-อิหร่าน แต่ก็พบในอินเดีย, ปากีสถาน, ซีเรีย, ปาเลสไตน์, ซาอุดีอาระเบีย,  เยเมน, จีน, จอร์แดน, อุซเบกิสถาน, ทาจิกิสถาน, อัฟกานิสถาน, แอฟริกาตะวันออก และแอฟริกาใต้ และมีบางส่วนย้ายถิ่นฐานไปที่ยุโรป, ออสเตรเลีย, นิวซีแลนด์ และอเมริกาเหนือ
สาขา > อิสมาอิลี > เสาหลัก

อิสมาอิลีมี เสาหลัก 7 ประการ:
| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  วะละยะฮ์ (การปกครอง)  ตะฮะเราะฮ์ (ความบริสุทธิ์) |  เศาะลาต (การละหมาด)  ซะกาต (การบริจาค) |  เศาม์ (การถือศีลอด)  ฮัจญ์ (การแสวงบุญ) |  ญิฮาด (การต่อสู้) |
ดูเพิ่ม

อภิธานศัพท์อิสลาม
รายชื่อมุสลิมชีอะฮ์
รายชื่อราชวงศ์ชีอะฮ์
ชะฮาดะฮ์
วูดุอ์
อะลีในมุมมองของชีอะฮ์
มัซฮับ
การประหัตประหารของมุสลิม
อ่านเพิ่ม

Chelkowski, Peter J. (2010). Eternal Performance: Taziyah and Other Shiite Rituals. University of Chicago Press. ISBN 978-1-906497-51-4.
Corbin, Henry (1993). History of Islamic Philosophy, translated by Liadain Sherrard and Philip Sherrard. Kegan Paul International in association with Islamic Publications for The Institute of Ismaili Studies. ISBN 978-0-7103-0416-2.
วิกิซอร์ซมีข้อความของบทความ "" จาก  ฉบับ ค.ศ. 1905
Dabashi, Hamid (2011). Shiʻism: A Religion of Protest. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-06428-7.
Halm, Heinz (2004). Shiʻism. Edinburgh University Press. ISBN 978-0-7486-1888-0.
Halm, Heinz (2007). The Shiʻites: A Short History. Markus Wiener Pub. ISBN 978-1-55876-437-8.
Lalani, Arzina R. (2000). Early Shiʻi Thought: The Teachings of Imam Muhammad Al-Baqir. I.B.Tauris. ISBN 978-1-86064-434-4.
Marcinkowski, Christoph (2010). Shiʻite Identities: Community and Culture in Changing Social Contexts. Lit Verlag. ISBN 978-3-643-80049-7.
Momen, Moojan (1985). An Introduction to Shiʻi Islam: The History and Doctrines of Twelver Shiʻism. Yale University Press. ISBN 978-0-300-03499-8.
Shirazi, Sultanu'l-Wa'izin (2013). Peshawar Nights, A Transcript of a Dialogue between Shia and Sunni scholars. Ansariyan Publications. ISBN 978-964-438-320-5.
Nasr, Seyyed Hossein; Hamid Dabashi (1989). Expectation of the Millennium: Shiʻism in History. SUNY Press. ISBN 978-0-88706-843-0.
Rogerson, Barnaby (2007). The Heirs of Muhammad: Islam's First Century and the Origins of the Sunni Shia split. Overlook Press. ISBN 978-1-58567-896-9.
Wollaston, Arthur N. (2005). The Sunnis and Shias. Kessinger Publishing. ISBN 978-1-4254-7916-9.
Moosa, Matti (1988). Extremist Shiites: The Ghulat Sects. Syracuse University Press. ISBN 978-0-8156-2411-0.
Shi'a Minorities in the Contemporary World: Migration, Transnationalism and Multilocality. United Kingdom, Edinburgh University Press, 2020.
Khalaji, Mehdi (November 27, 2009). "The Dilemmas of Pan-Islamic Unity". Current Trends in Islamist Ideology. 9: 64–79.
Bohdan, Siarhei (Summer 2020). ""They Were Going Together with the Ikhwan": The Influence of Muslim Brotherhood Thinkers on Shi'i Islamists during the Cold War". The Middle East Journal. 74 (2): 243–262. doi:10.3751/74.2.14. ISSN 1940-3461. S2CID 225510058.
แหล่งข้อมูลอื่น

"Shi'a History and Identity". shiism.wcfia.harvard.edu. Cambridge, Massachusetts: Project on Shi'ism and Global Affairs at the Weatherhead Center for International Affairs (Harvard University). 2022. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-06-04. สืบค้นเมื่อ 4 March 2022.
Daftary, Farhad; Nanji, Azim (2018) [2006]. "What is Shi'a Islam?". www.iis.ac.uk. London: Institute of Ismaili Studies at the Aga Khan Centre. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-03-31. สืบค้นเมื่อ 4 March 2022.
Muharrami, Ghulam-Husayn (2003). "History of Shi'ism: From the Advent of Islam up to the End of Minor Occultation". Al-Islam.org. แปลโดย Limba, Mansoor L. Ahlul Bayt Digital Islamic Library Project. สืบค้นเมื่อ 4 March 2022.
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 2 
อื่น ๆ:  İslâm Ansiklopedisi 
การแต่งตั้งอะลีที่ฆอดิรคุมม์ (MS Arab 161, fol. 162r, AD 1309/8 Ilkhanid manuscript illustration)
อัรบะอีนในกัรบะลา
เทวสถานอิหม่ามฮุซัยน์ที่กัรบะลาอ์
ศาสนาอิสลามในแต่ละประเทศ
    ซุนนี
    ชีอะฮ์
  อิบาดี
สำนักของซุนนี, ชีอะฮ์, กุรอานนิยม, อิบาดี และNondenominational Muslim
ชื่อของอิหม่ามทั้ง 12 เขียนในรูปภาษาอาหรับของคำว่า على  อะลี
การปฏิวัติคิวบา

การปฏิวัติคิวบา (สเปน: Revolución Cubana) เป็นการปฏิวัติด้วยอาวุธโดยขบวนการ 26 กรกฎาคมของฟิเดล กัสโตรต่อรัฐบาลผู้เผด็จการคิวบา ฟุลเฮนซิโอ บาติสตา ระหว่าง ค.ศ. 1953 และ 1959 ท้ายที่สุดบาติสตาถูกขับจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1959 และแทนที่ด้วยรัฐบาลปฏิวัตินำโดยกัสโตร รัฐบาลนี้ภายหลังปฏิรูปตามแนวทางคอมมิวนิสต์ และได้กลายมาเป็นพรรคคอมมิวนิสต์คิวบาใน ค.ศ. 1965
ขั้นต้น : 1953-1956

การปฏิวัติคิวบาระยะแรกเริ่มขึ้นเมื่อกบฏติดอาวุธอย่างดีโจมตีค่ายทหารมองกาดาในซานเตียโกและค่ายทหารในบายาโมเมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม ค.ศ. 1953 ตัวเลขผู้เสียชีวิตฝ่ายกบฏในการรบแน่ชัดนั้นยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ อย่างไรก็ดี ในอัตชีวประวัติของเขา ฟิเดล กัสโตรอ้างว่ามีห้าคนเสียชีวิตในการสู้รบ และอีกห้าสิบหกคนถูกสังหารภายหลังโดยรัฐบาลบาติสตา ในบรรดาผู้เสียชีวิตนั้นมีอาเบล ซานตามาริอา รองผู้บัญชาการการโจมตีค่ายทหารมองกาดา ผู้ถูกจำคุก ทรมานและประหารชีวิตวันเดียวกับการโจมตีนั้นด้วย ผู้รอดชีวิต ซึ่งในนั้นรวมฟิเดล กัสโตร และน้องชาย ราอุล กัสโตร รุซ ถูกจับกุมหลังจากนั้นไม่นาน ในการพิจารณาที่เป็นการเมืองอย่างสูง ฟิเดล กัสโตรแถลงแก้ต่างนานเกือบสี่ชั่วโมง และปิดท้ายด้วยประโยค "พิพากษาผมเลย มันไม่สำคัญหรอก ประวัติศาสตร์จะยกโทษให้ผม" ฟิเดล กัสโตรถูกตัดสินจำคุก 15 ปีในเรือนจำเปรซิดิโอโมเดโล ตั้งอยู่บนเกาะสน ขณะที่ราอุลถูกตัดสินจำคุก 13 ปี
ใน ค.ศ. 1955 ภายใต้แรงกดดันทางการเมืองอย่างหนัก รัฐบาลบาติสตาปล่อยนักโทษการเมืองทั้งหมดในคิวบา รวมทั้งมือก่อเหตุโจมตีมองกาดา บาติสตาถูกกล่อมให้ปล่อยพี่น้องกัสโตรพร้อมกันด้วย ซึ่งบางส่วนโดยครูเยสุอิตสมัยเด็กของฟิเดล
หลังจากนั้น สองพี่น้องกัสโตรเข้าร่วมกับผู้ลี้ภัยอื่นในเม็กซิโกเพื่อเตรียมการปฏิวัติโค่นล้มบาติสตา โดยได้รับการฝึกจากอัลเบร์โต บาโย ผู้นำกำลังสาธารณรัฐนิยมในสงครามกลางเมืองสเปน ระหว่างช่วงนี้ ฟิเดลพบและเข้าร่วมกำลังกับนักปฏิวัติชาวอาร์เจนตินา เอร์เนสโต "เช" เกบารา
กลางปี 1958 ถึงมกราคม 1959

วันที่ 21 สิงหาคม ค.ศ. 1958 หลังการโจมตีของบาติสตาล้มเหลว กำลังของกัสโตรเริ่มเปิดฉากบุกบ้าง ในจังหวัดโอริเอนเต (จังหวัดฃานเตียโกเดกูบา กรันมา กวนตานาโม และโอลกินปัจจุบัน) ฟิเดล กัสโตร, ราอุล กัสโตร และฮวน อัลเมย์ดา โบสเก มุ่งการโจมตีเป็นสี่สาย กำลังของกัสโตรลงจากเขาพร้อมอาวุธใหม่ที่ยึดได้จากฝ่ายรัฐบาลและที่ลักลอบนำเข้ามาโดยเครื่องบิน และได้รับชัยชนะขั้นแรกหลายครั้ง ชัยชนะครั้งสำคัญของกัสโตรที่กีซาและการยึดเมืองหลายเมืองได้สำเร็จ เช่น มัฟโฟ กอนตรามาเอสเตร และโอริเอนเตกลาง ทำให้ที่ราบเกาโตตกอยู่ในการควบคุมของเขา
ขณะเดียวกัน กบฏอีกสามกอง ภายใต้บัญชาของเช เกบารา, กามิโล ซิเอนฟูเอโกส และไฮเม เบกา รุกคืบไปทางตะวันตกมุ่งสู่ซานตากลารา เมืองหลวงของจังหวัดบียากลารา กองทัพของบาติสตาซุ่มโจมตีและทำลายกองของไฮเม เบกา แต่อีกสองกองที่เหลือไปถึงจังหวัดตอนกลาง ที่ซึ่งพวกเขาพยายามร่วมกับกลุ่มต่อต้านอีกหลายกลุ่มที่มิได้อยู่ภายใต้บัญชาของกัสโตร ตามข้อมูลของฟาเรีย เมื่อกองของเช เกบาราผ่านจังหวัดลัสบียัส และโดยเฉพาะอย่างยิ่งผ่านทิวเขาเอสกัมไบร ที่ซึ่งกำลังหน่วยปฏิวัติต่อต้านคอมมิวนิสต์ (หรือที่ภายหลังเรียกว่า ขบวนการ 13 มีนาคม) ได้สู้รบกับกองทัพของบาติสตานานหลายเดือน ความไม่ลงรอยกันค่อย ๆ มีขึ้นระหว่างกบฏทั้งสองกลุ่ม อย่างไรก็ดี กองทัพกบฏผสมยังรุกคืบต่อไป และซิเอนฟูเอโกสได้รับชัยชนะครั้งสำคัญในยุทธการที่เมืองยากวาไฮเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม ค.ศ. 1958 ทำให้เขาได้รับฉายา "วีรบุรุษแห่งยากัวไฮ"
วันที่ 31 ธันวาคม ค.ศ. 1958 ยุทธการซานตากลาราเกิดขึ้นในฉากแห่งความโกลาหลครั้งใหญ่ นครซานตากลาราเสียแก่กำลังผสมของเช เกบารา, ซิเอนฟูเอโกส และกบฏหน่วยปฏิวัติ นำโดยผู้บัญชาการโรลันโด กูเบลา, ฮวน ("เอลเมฮิกาโน") อาบราอันเตส และวิลเลียม อเล็กซานเดอร์ มอร์แกน ข่าวความพ่ายแพ้นี้ทำให้บาติสตาตื่นตระหนก เขาหลบหนีจากคิวบาไปยังสาธารณรัฐโดมินิกันไม่นานหลังเที่ยงคืนของวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1959 ผู้บัญชาการวิลเลียม อเล็กซานเดอร์ มอร์แกน ผู้นำกบฏหน่วยปฏิวัติ ยังสู้รบต่อไปเมื่อบาติสตาหลบหนีไปแล้ว และยึดนครซิเอนฟูเอโกสเมื่อวันที่ 2 มกราคม กัสโตรทราบข่าวการหลบหนีของบาติสตาในช่วงเช้าและเริ่มเจรจาเพื่อยึดฃานเตียโกเดกูบาทันที เมื่อวันที่ 2 มกราคม พันเอกรูบิโด ผู้บัญชาการทหารในเมือง สั่งมิให้ทหารของเขาสู้รบ กำลังกัสโตรจึงยึดเมืองได้ กำลังของเกบาราและซิเอนฟูเอโกสเข้ากรุงอาบานาเกือบพร้อมกันนั้น ทั้งสองไม่พบการต่อต้านระหว่างการเดินทางจากซานตากลารามายังเมืองหลวงของคิวบา ตัวกัสโตรเองมาถึงอาบานาเมื่อวันที่ 8 มกราคมหลังเดินขบวนฉลองชัยชนะอันยาวนาน มานูเอล อูร์รูเตีย เยโอ ตัวเลือกของกัสโตร ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีวันที่ 3 มกราคม
ราอุล กัสโตร (ซ้าย) โอบแขนรอบรองผู้บัญชาการเช เกบารา ในที่มั่นในทิวเขาซิเอร์ราเดกริสตัล จังหวัดโอริเอนเต คิวบา ใน ค.ศ. 1958
แผนที่แสดงตำแหน่งสำคัญในซิเอร์รามาเอสตราระหว่างการปฏิวัติคิวบา ค.ศ. 1958
แผนที่คิวบาแสดงตำแหน่งการมาถึงของกบฏบนเรือกันมาปลาย ค.ศ. 1956 และที่มั่นของกบฏในซิเอร์รามาเอสตรา แผนที่ยังแสดงเส้นที่บุกของเกบาราและซิเอนฟูเอโกสมุ่งสู่กรุงอาบานาผ่านจังหวัดลัสบียัสในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1958
พงศาวดารหงสาวดี

| --- | --- |

ผู้ประพันธ์: ซะยาดอ อทวา
ชื่อเรื่องต้นฉบับ: သုပတ် ရာဇာဝင် ဒတောဝ် သ္ငီ ရောင်
ผู้แปล: วิลเฮล์ม ชมิท (เยอรมัน)   อาร์. ฮอลลิเดย์ (อังกฤษ)
ประเทศ: ประเทศพม่า
ภาษา: มอญ (ต้นฉบับ) พม่า เยอรมัน อังกฤษ
ชุด: พงศาวดารมอญ
ประเภท: บันทึกเหตุการณ์, ประวัติศาสตร์
วันที่พิมพ์: 14 ธันวาคม ค.ศ. 1766
พิมพ์ในภาษาอังกฤษ: ค.ศ. 1923
ชนิดสื่อ: สิ่งพิมพ์
พงศาวดารหงสาวดี (มอญ: သုပတ် ရာဇာဝင် ဒတောဝ် သ္ငီ ရောင်; อังกฤษ: Slapat Rajawan Datow Smin Ron; แปลว่า ประวัติศาสตร์ของกษัตริย์) หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า พงศาวดารหงสาวดี (Bago Yazawin) เป็นบันทึกเหตุการณ์ภาษามอญที่ครอบคลุม 17 ราชวงศ์ตั้งแต่ในสมัยตำนานจนถึงสมัยหงสาวดี เขียนโดยพระสงฆ์ชาวมอญ เป็นบันทึกที่เน้นเรื่องศาสนาและตำนาน แต่กระนั้นใจความสำคัญของบันทึกก็ครอบคลุมประวัติศาสตร์ทางโลกตั้งแต่สมัยศรีเกษตรและพุกามจนถึงสมัยหงสาวดี เช่นเดียวกับ มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว ที่มีขึ้นในภายหลัง พงศาวดารหงสาวดีเชื่อมโยงกษัตริย์ของตนเข้ากับพระพุทธเจ้าและตำนานทางพุทธศาสนา ถูกแปลเป็นภาษาเยอรมันโดย วิลเฮล์ม ชมิท ใน ค.ศ. 1906 และเป็นภาษาอังกฤษโดย อาร์. ฮอลลิเดย์ ลงใน วารสารสมาคมวิจัยพม่า ค.ศ. 1923 งานตีพิมพ์ของ ชมิท ใน ค.ศ. 1906 ประกอบด้วยงานพิมพ์ซ้ำต้นฉบับตัวเขียนภาษามอญ
ฉบับอื่น ๆ

แม้ว่าบันทึกเหตุการณ์จะเขียนขึ้นในปี ค.ศ. 1766 แต่ดูเหมือนว่าจะมีอย่างน้อยสองฉบับ ซึ่งมีที่มาไม่แน่ชัด ฉบับที่ชมิทและฮอลลิเดย์ใช้ไม่ได้สืบย้อนไปถึงพม่าตอนล่างแต่สืบย้อนไปถึงสยาม ฉบับที่ ฟาเยอร์ ใช้ มีพื้นฐานจากงานแปลเป็นภาษาพม่าของ ชเวจา จากต้นฉบับของซะยาดอ อทวา ฟาเยอร์กล่าวว่า "ลำดับเหตุการณ์ของเรื่องราวสับสนมาก" และว่า "อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทั้งผู้เขียนและผู้แปล ได้พยายามที่จะแก้ไขข้อผิดพลาดที่ปรากฏอยู่"
ฉบับอื่น ๆ > การก่อตั้งเมืองหงสาวดี

ทั้งสองฉบับระบุว่าเมืองหงสาวดีก่อตั้งขึ้นในปีพุทธศักราช 1116 (ค.ศ. 572/573) ต้นฉบับตัวเขียนของชมิทระบุว่าเมืองนี้ก่อตั้งในวันขึ้น 1 ค่ำ ของเดือนมาฆ พ.ศ. 1116 (ป. 19 กราคม ค.ศ. 573) นอกจากนี้ยังระบุด้วยว่าปี พ.ศ. 1116 เทียบเท่ากับ 514 ปี ใน "สมัยที่สามของเมือง" ซึ่งชมิทไม่สามารถถอดความหมายได้ อย่างไรเสียตามที่ฟาเยอร์กล่าวไว้หนึ่งใน "บันทึกพื้นเมือง" ระบุว่าหงสาวดีก่อตั้งขึ้นในปี 514 ตามศักราชพม่า (ค.ศ. 1152/1153) หากเป็นเช่นนั้นการก่อตั้งเมืองใน พงศาวดารหงสาวดี วันขึ้น 1 ค่ำ เดือนดะโบ่-ดแว ปี 514 ตามศักราชพม่า จะเป็นวันที่ 27 ธันวาคม ค.ศ. 1152 ซึ่งเทียบเท่ากับขึ้น 1 ค่ำ พ.ศ. 1696 (ไม่ใช่ พ.ศ. 1116)
ฉบับอื่น ๆ > ช่วงรัชสมัย

แม้ว่าทั้งสองฉบับจะเขียนโดยซะยาดอ อทวา แต่ก็มีข้อแตกต่างหลายประการระหว่างการแปลของ ชมิท ใน ค.ศ. 1906 และ ประวัติศาสตร์หงสาวดี ของ ฟาเยอร์ ใน ค.ศ. 1873 ซึ่งอาจมีการแก้ไขของฟาเยอร์รวมอยู่ด้วย
| พระมหากษัตริย์ | รัชสมัยตามต้นฉบับตัวเขียนของชมิท (ค> ศ. 1906) บนคือ "ศักราชพม่า" ล่างคือ "คริสต์ศักราช"  | รัชสมัยของฟาเยอร์ (ค> ศ. 1873) บนคือ "ศักราชพม่า" ล่างคือ "คริสต์ศักราช"  | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| พระยาอู่ | 710–745   (1348/49–1383/84) | 710–747   (1348/49–1385/86) |  |
| พระเจ้าราชาธิราช | 745–783   (1383/84–1421/22) | 747–785   (1385/86–1423/24) | เรียก สีหราชา (Siharaga) ในฉบับของชมิท |
| พญาธรรมราชา | 783–786   (1421/22–1424/25) | 785–788   (1423/24–1426/27) |  |
| พญารามที่ 1 | 786–818   (1424/25–1456/57) | 788–808   (1426/27–1446/47) |  |
| พญาพะโร | 818–821   (1456/57–1459/60) | 808–812   (1446/47–1450/51) |  |
| พญาเกียรติ์ | 821–825   (1459/60–1463/64) | 812–815   (1450/51–1453/54) |  |
| มะมุดตาว | 825–825   (1463/64–1463/64) | 815–815   (1453/54–1453/54) |  |
| พระนางเชงสอบู | 825–832   (1463/64–1470/71) | 815–822   (1453/54–1460/61) |  |
| พระเจ้าธรรมเจดีย์ | 832–853   (1470/71–1491/92) | 822–853   (1460/61–1491/92) |  |
| พญารามที่ 2 | 853–888   (1491/92–1526/27) | 853–888   (1491/92–1526/27) |  |
| พระเจ้าสการะวุตพี | 888–900   (1526/27–1538/39) | 888–900   (1526/27–1538/39) |  |
บรรณานุกรม

Aung-Thwin, Michael A. (2005). The Mists of Rāmañña: The Legend that was Lower Burma (illustrated ed.). Honolulu: University of Hawai'i Press. ISBN 9780824828868.
Phayre, Major-General Sir Arthur P. (1873). "The History of Pegu". Journal of the Asiatic Society of Bengal. Calcutta. 42: 23–57, 120–159.
Schmidt, P.W. (1906). "Slapat des Ragawan der Königsgeschichte". Die äthiopischen Handschriften der K.K. Hofbibliothek zu Wien (ภาษาเยอรมัน). Vienna: Alfred Hölder. 151.
แอร์แบร์ที่ 2 เคานต์แห่งแวร์ม็องดัว

| แอร์แบร์ที่ 2 เคานต์แห่งแวร์ม็องดัว |
| --- | --- |
แอร์แบร์ที่ 2 ถูกแขวนคอตามพระราชดำรัสสั่งของพระเจ้าหลุยส์ที่ 4 แห่งฝรั่งเศส (เรื่องแต่ง)
เคานต์แห่งซัวซง
ครองราชย์: ค.ศ. 907–930
ก่อนหน้า: แอร์แบร์ที่ 1
ถัดไป: กีย์ที่ 1
เคานต์แห่งแวร์ม็องดัว
ครองราชย์: ค.ศ. 907–943
ก่อนหน้า: แอร์แบร์ที่ 1
ถัดไป: อาดัลแบร์ที่ 1
เคานต์แห่งโม
ครองราชย์: ค.ศ. 907–943
ก่อนหน้า: แอร์แบร์ที่ 1
ถัดไป: รอแบร์แห่งแวร์ม็องดัว

ประสูติ: ป. ค.ศ. 880
สวรรคต: 23 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 943   แซ็ง-ก็องแต็ง ประเทศฝรั่งเศส
คู่อภิเษก: Adele
พระราชบุตร: Eudes   อาดัลแบร์ที่ 1   อาเดลา   แอร์แบร์ผู้ชรา   รอแบร์   ลีเยการ์ด   อูกแห่งแวร์ม็องดัว   กีย์ที่ 1
ราชวงศ์: ราชวงศ์การอแล็งเฌียง
พระราชบิดา: แอร์แบร์ที่ 1
พระราชมารดา: Bertha
แอร์แบร์ที่ 2 (ฝรั่งเศส: Herbert II; เสียชีวิตวันที่ 23 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 943) เคานต์แห่งแวร์ม็องดัว, เคานต์แห่งโม และเคานต์แห่งซัวซง เป็นบุคคลแรกที่ปกครองอาณาเขตที่ภายหลังกลายเป็นจังหวัดช็องปาญ