stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
แผ่นดินไหว

แผนที่โลกแสดงจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวระหว่างปี พ.ศ. 2506–2541 ทั้งสิ้น 358,214 จุด
แผ่นดินไหว เป็นปรากฏการณ์สั่นสะเทือนหรือการเขย่าของพื้นผิวโลก เพื่อปรับตัวให้อยู่ในสภาวะสมดุล ซึ่งแผ่นดินไหวสามารถก่อให้เกิดความเสียหายและภัยพิบัติต่อบ้านเมือง สิ่งก่อสร้าง ที่อยู่อาศัย สิ่งมีชีวิต ส่วนสาเหตุของการเกิดแผ่นดินไหวนั้นส่วนใหญ่เกิดจากธรรมชาติ โดยแผ่นดินไหวบางลักษณะสามารถเกิดจากการกระทำของมนุษย์ได้ แต่มีความรุนแรงน้อยกว่าที่เกิดขึ้นเองจากธรรมชาติ นักธรณีวิทยาประมาณกันว่าในวันหนึ่ง ๆ จะเกิดแผ่นดินไหวประมาณ 1,000 ครั้ง ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นแผ่นดินไหวที่มีการสั่นสะเทือนเพียงเบา ๆ เท่านั้น คนทั่วไปจะไม่รู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือน
แผ่นดินไหวเป็นภัยพิบัติทางธรรมชาติที่เกิดจากการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก (แนวระหว่างรอยต่อธรณีภาค) ทำให้เกิดการเคลื่อนตัวของชั้นหินขนาดใหญ่เลื่อน เคลื่อนที่ หรือแตกหักและเกิดการโอนถ่ายพลังงานศักย์ ผ่านในชั้นหินที่อยู่ติดกัน พลังงานศักย์นี้อยู่ในรูปคลื่นไหวสะเทือน
ศูนย์เกิดแผ่นดินไหวมักเกิดตามรอยเลื่อน อยู่ในระดับความลึกต่าง ๆ ของผิวโลก เท่าที่เคยวัดได้ลึกสุดอยู่ในชั้นแมนเทิล ส่วนจุดที่อยู่ในระดับสูงกว่า ณ ตำแหน่งผิวโลก เรียกว่า จุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหว โดยการศึกษาเรื่องแผ่นดินไหวและคลื่นสั่นสะเทือนที่ถูกส่งออกมา เรียกว่า วิทยาแผ่นดินไหว เมื่อจุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวของแผ่นดินไหวขนาดใหญ่อยู่นอกชายฝั่ง อาจเกิดคลื่นสึนามิตามมาได้ นอกจากนี้ แผ่นดินไหวยังอาจก่อให้เกิดดินถล่ม และบางครั้งกิจกรรมภูเขาไฟตามมาได้
แผ่นดินไหววัดโดยใช้การสังเกตจากไซสโมมิเตอร์ (seismometer) มาตราขนาดโมเมนต์เป็นมาตราที่ใช้มากที่สุดซึ่งทั่วโลกรายงานแผ่นดินไหวที่มีขนาดมากกว่าประมาณ 5 สำหรับแผ่นดินไหวอีกจำนวนมากที่ขนาดเล็กกว่า 5 แมกนิจูด สำนักเฝ้าระวังแผ่นดินไหวแต่ละประเทศจะวัดด้วยมาตราขนาดท้องถิ่นเป็นส่วนใหญ่ หรือเรียก มาตราริกเตอร์ สองมาตรานี้มีพิสัยความถูกต้องคล้ายกันในเชิงตัวเลข แผ่นดินไหวขนาด 3 หรือต่ำกว่าส่วนใหญ่แทบไม่รู้สึกหรือรู้สึกได้เบามาก ขณะที่แผ่นดินไหวตั้งแต่ขนาด 7 อาจก่อความเสียหายรุนแรงเป็นบริเวณกว้าง ขึ้นอยู่กับความลึก แผ่นดินไหวขนาดใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์มีขนาดมากกว่า 9 เล็กน้อย แม้จะไม่มีขีดจำกัดว่าขนาดจะมีได้ถึงเท่าใด แผ่นดินไหวใหญ่ล่าสุดที่มีขนาด 9.0 หรือมากกว่า คือ แผ่นดินไหวขนาด 9.0 ที่ประเทศญี่ปุ่นเมื่อปี 2554 และเป็นแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีการบันทึกในญี่ปุ่น ความรุนแรงของการสั่นสะเทือนวัดโดยมาตราเมร์กัลลีที่ถูกดัดแปลง หากตัวแปรอื่นคงที่
แหล่งกำเนิด

แหล่งกำเนิดแผ่นดินไหวหรือบริเวณตำแหน่งศูนย์กลางแผ่นดินไหวส่วนใหญ่จะอยู่ตรงบริเวณ ขอบของแผ่นเปลือกโลก แนวรอยเลื่อนต่าง ๆ และบริเวณที่มนุษย์มีกิจกรรมกระตุ้นให้เกิดแผ่นดินไหว เช่น เหมือง เขื่อน บ่อน้ำมัน บริเวณที่มีการฉีดของเหลวลงใต้พื้นดิน บริเวณที่มีการเก็บกากรังสีเป็นต้น
สาเหตุ > แผ่นดินไหวตามธรรมชาติ

แผ่นดินไหวจากธรรมชาติเป็นธรณีภัยพิบัติ
ชนิดหนึ่ง ส่วนมากเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่จะเกิดจากการสั่นสะเทือนของพื้นดิน เนื่องมาจากการปลดปล่อยพลังงานเพื่อระบายความร้อน ที่สะสมไว้ภายในโลกออกมาอย่างฉับพลันเพื่อปรับความสมดุลของเปลือกโลกให้คงที่ โดยปกติเกิดจากการเคลื่อนไหวของรอยเลื่อน ภายในชั้นเปลือกโลกที่อยู่ด้านนอกสุดของโครงสร้างของโลก มีการเคลื่อนที่หรือเปลี่ยนแปลงอย่างช้า ๆ อยู่เสมอ (ดู การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก) แผ่นดินไหวจะเกิดขึ้นเมื่อความเค้นอันเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงมีมากเกินไป ภาวะนี้เกิดขึ้นบ่อยในบริเวณขอบเขตของแผ่นเปลือกโลก ที่ที่แบ่งชั้นเปลือกโลกออกเป็นธรณีภาค (lithosphere) เรียกแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นบริเวณขอบเขตของแผ่นเปลือกโลกนี้ว่า แผ่นดินไหวระหว่างแผ่น (interplate earthquake) ซึ่งเกิดได้บ่อยและรุนแรงกว่า แผ่นดินไหวภายในแผ่น (intraplate earthquake)
สาเหตุ > แผ่นดินไหวจากการกระทำของมนุษย์

มีทั้งทางตรงและทางอ้อม เช่น การระเบิด การทำเหมือง สร้างอ่างเก็บน้ำหรือเขื่อนใกล้รอยเลื่อน การทำงานของเครื่องจักรกล การจราจร รวมถึงการเก็บขยะนิวเคลียร์ไว้ใต้ดิน เป็นต้น
การสร้างเขื่อนและอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ ซึ่งอาจพบปัญหาการเกิดแผ่นดินไหว เนื่องจากน้ำหนักของน้ำในเขื่อนกระตุ้นให้เกิดการปลดปล่อยพลังงาน ทำให้สภาวะความเครียดของแรงในบริเวณนั้นเปลี่ยนแปลงไป รวมทั้งทำให้แรงดันของน้ำเพิ่มสูงขึ้น ส่งผลให้เกิดพลังงานต้านทานที่สะสมตัวในชั้นหิน เรียกแผ่นดินไหวลักษณะนี้ว่า แผ่นดินไหวท้องถิ่น ส่วนมากจะมีศูนย์กลางอยู่ที่ระดับความลึก 5 - 10 กิโลเมตร ขนาดและความถี่ของการเกิดแผ่นดินไหวจะลดลงเรื่อย ๆ จนกระทั่งเข้าสู่ภาวะปกติ รายงานการเกิดแผ่นดินไหวในลักษณะเช่นนี้เคยมีที่ เขื่อนฮูเวอร์ ประเทศสหรัฐอเมริกา เมื่อ พ.ศ. 2488 แต่มีความรุนแรงเพียงเล็กน้อย เขื่อนการิบา ประเทศซิมบับเว เมื่อ พ.ศ. 2502 เขื่อนครีมัสต้า ประเทศกรีซ เมื่อ พ.ศ. 2506 และครั้งที่มีความรุนแรงครั้งหนึ่งเกิดจากเขื่อนคอยน่า ในประเทศอินเดีย เมื่อ พ.ศ. 2508 ซึ่งมีขนาดถึง 6.5 ทำให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 180 คน
การทำเหมืองในระดับลึก ซึ่งในการทำเหมืองจะมีการระเบิดหิน ซึ่งอาจทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนขึ้นได้
การสูบน้ำใต้ดิน การสูบน้ำใต้ดินขึ้นมาใช้มากเกินไป รวมถึงการสูบน้ำมันและแก๊สธรรมชาติ ซึ่งอาจทำให้ชั้นหินที่รองรับเกิดการเคลื่อนตัวได้
การทดลองระเบิดนิวเคลียร์ใต้ดิน ก่อให้เกิดความสั่นสะเทือนจากการทดลองระเบิด ซึ่งมีส่วนทำให้เกิดผลกระทบต่อชั้นหินที่อยู่ใต้เปลือกโลก
การวัดและหาตำแหน่งแผ่นดินไหว

บทความหลัก: คลื่นไหวสะเทือน
คลื่นแผ่นดินไหว หรือคลื่นไหวสะเทือน (อังกฤษ: seismic waves) ถูกแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ
คลื่นในตัวกลาง เป็นคลื่นที่มีลักษณะแผ่กระจายเป็นวงรอบ ๆ จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหว แบ่งได้เป็น 2 ชนิดคือ
คลื่นปฐมภูมิ (คลื่น P) คลื่นตามยาว อนุภาคของคลื่นชนิดนี้เคลื่อนที่ในแนวทิศทางการเคลื่อนที่ของคลื่น สามารถผ่านได้ในตัวกลางทุกสถานะ
คลื่นทุติยภูมิ (คลื่น S) คลื่นตามขวาง อนุภาคของคลื่นมีทิศตั้งฉากกับทิศคลื่นเคลื่อนที่ ผ่านได้ในตัวกลางสถานะของแข็ง
คลื่นพื้นผิว เป็นคลื่นที่แผ่จากจุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหว มี 2 ชนิด
คลื่นเลิฟ (Wave of Love : Love wave) เป็นคลื่นที่อนุภาคสั่นในแนวราบ มีทิศทางตั้งฉากกับการเคลื่อนที่ของคลื่น
คลื่นเรลีย์ (Wave of Rayleigh : Rayleigh wave) อนุภาคในคลื่นนี้สั่นเป็นรูปรี ในทิศทางการเคลื่อนที่ของคลื่น เป็นสาเหตุทำให้พื้นโลกสั่นขึ้นลง
ขนาดและความรุนแรง

ขนาดของแผ่นดินไหว หมายถึง จำนวนหรือปริมาณของพลังงานที่ถูกปล่อยออกมาจากศูนย์กลางแผ่นดินไหวในแต่ละครั้ง การหาค่าขนาดของแผ่นดินไหวทำได้โดยวัดความสูงของคลื่นแผ่นดินไหวที่บันทึกได้ด้วยเครื่องตรวดวัดแผ่นดินไหว แล้วคำนวณจากสูตรการหาขนาด ตัวอย่างสูตรการคำนวณขนาดแผ่นดินไหวแบบท้องถิ่น (ML-Local Magnitude) ซึ่งคิดค้นโดย ชาลส์ ฟรานซิส ริกเตอร์ มีสูตรการคำนวณในยุคแรกดังนี้
กำหนดให้
โดยขนาดของแผ่นดินไหว ในแต่ละระดับจะปล่อยพลังงานมากกว่า 32 เท่าของขนาดก่อนหน้า เช่นแผ่นดินไหวแมกนิจูด 5 จะปล่อยพลังงานออกมามากกว่าแมกนิจูด 4 ราว 32 เท่า เป็นต้น
สูตรของขนาดแผ่นดินไหวยังมีอีกมากมายหลายสูตร แต่ละสูตรจะมีใช้วิธีวัดและคำนวณแตกต่างกันออกไป เช่น mb วัดจากคลื่น body wave หรือ MS วัดจากคลื่น surface wave เป็นต้น โดยมาตราวัดขนาดโมเมนต์ หรือ Mw จะเป็นมาตราวัดขนาดแผ่นดินไหวที่วัดได้แม่นยำที่สุดโดยไม่ขึ้นอยู่กับข้อจำกัดใด ๆ
ความรุนแรงของแผ่นดินไหว (อังกฤษ: Intensity) ต่างจากขนาดแผ่นดินไหว เนื่องจากความรุนแรงของแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นในแต่ละครั้งนั้นขึ้นอยู่กับระยะทางจากศูนย์กลางแผ่นดินไหวมาถึงผู้สังเกตว่าห่างมากน้อยเพียงใด ความเสียหายจะเกิดมากที่สุดบริเวณใกล้จุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวและค่อย ๆ ลดทอนออกมาตามระยะทาง โดยมาตราวัดความรุนแรงมีหลายมาตรา เช่น มาตราชินโดะ มาตราเมร์กัลลี เป็นต้น
การพยากรณ์

แผ่นดินไหวเป็นภัยธรรมชาติที่ยังไม่สามารถพยากรณ์ได้อย่างแม่นยำ ทั้งตำแหน่ง ขนาด และเวลาเกิด แม้ว่าในปัจจุบันจะมีเทคโนโลยี เครื่องมือตรวจวัดที่ทันสมัย แต่อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์พยายามศึกษา วิเคราะห์ถึงลักษณะต่าง ๆ ของแหล่งกำเนิดแผ่นดินไหว โดยอาศัยจากการสังเกตสิ่งต่อไปนี้
ลักษณะทางกายภาพของเปลือกโลก เป็นสิ่งที่เปลี่ยนแปลงจากสภาพปกติก่อนการเกิดแผ่นดินไหว เช่น
แรงเครียดในเปลือกโลกเพิ่มขึ้น โดยใต้ผิวโลกจะมีความร้อนสูงกว่าบนผิวโลก จึงทำให้เปลือกโลกเกิดการขยายตัว หดตัวไม่สม่ำเสมอ โดยที่เปลือกโลกส่วนล่างจะมีการขยายตัวมากกว่า
การเปลี่ยนแปลงของสนามไฟฟ้า สนามแม่เหล็ก และแรงโน้มถ่วงของโลก
การเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก
น้ำใต้ดินมีการเปลี่ยนแปลง เนื่องจากมีการเคลื่อนไหวและการขยายตัวของเปลือกโลกใต้ชั้นหินรองรับน้ำ
ปริมาณแก๊สเรดอนเพิ่มขึ้น
การสังเกตพฤติกรรมของสัตว์ สัตว์หลายชนิดมีการรับรู้และมักแสดงท่าทางออกมาก่อนเกิดแผ่นดินไหว อาจจะรู้ล่วงหน้าเป็นชั่วโมงหรือเป็นวันก็ได้ เช่น
สัตว์เลี้ยง สัตว์บ้านทั่วไปตื่นตกใจ เช่น สุนัข เป็ด ไก่ หมู หมี
แมลงสาบจำนวนมากวิ่งเพ่นพ่าน
หนู งู วิ่งออกมาจากที่อาศัย ถึงแม้ในบางครั้งจะเป็นช่วงฤดูจำศีลของพวกมัน
ปลากระโดดขึ้นมาจากผิวน้ำ
บริเวณที่เกิดแผ่นดินไหว ถ้าบริเวณใดเกิดแผ่นดินไหวบ่อยครั้ง โอกาสเกิดแผ่นดินไหวก็มีตามมาอีก และถ้าสถานที่นั้นเคยเกิดแผ่นดินไหวขนาดรุนแรง ก็มีโอกาสเกิดแผ่นดินไหวซ้ำขึ้นอีกเช่นกัน นอกจากนี้บริเวณที่มีภูเขาไฟระเบิดมักจะเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวขึ้นก่อนหรือหลังภูเขาไฟระเบิดได้
ผลกระทบของการเกิดแผ่นดินไหว

ผลกระทบจากแผ่นดินไหว มีทั้งทางตรงและทางอ้อม เช่น ทำให้เกิดพื้นดินแตกแยก ภูเขาไฟระเบิด อาคารสิ่งก่อสร้างพังทลาย ไฟไหม้ แก๊สรั่ว ท่อระบายน้ำและท่อประปาแตก คลื่นสึนามิ แผ่นดินถล่ม เส้นทางการคมนาคมเสียหายและถูกตัดขาด ถนนและทางรถไฟบิดเบี้ยวโค้งงอ เกิดโรคระบาด ปัญหาด้านสุขภาพจิตของผู้ประสบภัย ความสูญเสียในชีวิตและทรัพย์สิน รวมถึงทางเศรษฐกิจ เช่น การสื่อสารโทรคมนาคมขาดช่วง ระบบคอมพิวเตอร์ขัดข้อง การคมนาคมทั้งทางบก ทางน้ำ ทางอากาศหยุดชะงัก ประชาชนตื่นตระหนก ซึ่งมีผลต่อการลงทุน การประกันภัย และในกรณีที่แผ่นดินไหวมีความรุนแรงมาก เมืองทั้งเมืองอาจถูกทำลายหมด และมีผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนมาก
ถ้าแผ่นดินไหวเกิดขึ้นใต้ทะเล แรงสั่นสะเทือนอาจจะทำให้เกิดเป็นคลื่นขนาดใหญ่ที่เรียกว่า "สึนามิ" (ญี่ปุ่น: 津波, Tsunami) มีความเร็วคลื่น 600 - 800 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ในทะเลเปิด ส่วนใหญ่คลื่นจะมีความสูงไม่เกิน 1 เมตร และสังเกตได้ยาก แต่จะมีขนาดใหญ่ขึ้นเมื่อเคลื่อนถึงใกล้ชายฝั่ง โดยอาจมีความสูงถึง 60 เมตร สามารถก่อให้เกิดน้ำท่วม สร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงกับสิ่งก่อสร้างที่ติดอยู่ชายฝั่งทะเล
การป้องกันความเสียหาย

ในปัจจุบันมีการสร้างอาคาร ตึกระฟ้าใหม่ ๆ บนหินแข็งในเขตแผ่นดินไหว อาคารเหล่านั้นจะใช้โครงสร้างเหล็กกล้าที่แข็งแรงและขยับเขยื้อนได้ มีประตูและหน้าต่างน้อยแห่ง บางแห่งก็มุงหลังคาด้วยแผ่นยางหรือพลาสติกแทนกระเบื้อง ป้องกันการตกลงมาของกระเบื้องแข็งทำให้ผู้คนบาดเจ็บ ถนนมักจะสร้างให้กว้างเพื่อว่าเมื่อเวลาตึกพังลงมาจะได้ไม่กีดขวางทางจราจร และยังมีการสร้างที่ว่างต่าง ๆ ในเมือง เช่น สวนสาธารณะ ซึ่งผู้คนสามารถจะไปหลบภัยให้พ้นจากการถล่มของอาคารบ้านเรือนได้
ความเชื่อในสมัยโบราณ

คนในสมัยโบราณมีความเชื่อว่าแผ่นดินไหวหรือภูเขาไฟระเบิด เกิดจากฝีมือของเทพเจ้าหรือสิ่งเหนือธรรมชาติ เช่น ชาวโรมันโบราณคิดว่าเทพเจ้าที่ชื่อว่า วัลแคน อาศัยอยู่ในภูเขาไฟ เทพองค์นี้ทรงเป็นช่างตีเหล็กให้กับเทพเจ้าองค์อื่น ๆ เมื่อใดที่มีควันและเปลวไฟพุ่งออกมาจากภูเขาไฟ ชาวโรมันก็คิดว่าเทพเจ้าวัลแคนกำลังติดไฟในเตาหลอมอยู่ และเมื่อแผ่นดินสั่นสะเทือนก็หมายถึงว่าเทพเจ้าวัลแคนกำลังตีเหล็กหลอมอยู่บนทั่ง
ชาวกรีกโบราณเชื่อว่าเทพเจ้าองค์หนึ่ง มีชื่อว่า โพไซดอน เป็นผู้ที่ก่อให้เกิดแผ่นดินไหว เทพเจ้าโพไซดอนมีรูปร่างขนาดใหญ่ เมื่อพิโรธก็จะกระทืบเท้า ทำให้เกิดแผ่นดินไหว ส่วนชาวฮินดูในประเทศอินเดียเชื่อว่าโลกของเราตั้งอยู่บนถาดทองคำซึ่งวางอยู่บนหลังช้างหลายเชือกติดกัน เมื่อใดที่ช้างเคลื่อนไหว โลกก็จะสั่นสะเทือนไปด้วย และเกิดเป็นแผ่นดินไหว ส่วนคนญี่ปุ่นเชื่อกันมาตั้งแต่สมัยโบราณว่า มีปลาดุกยักษ์โอนามาซุอยู่ใต้พื้นดิน และเมื่อใดที่ปลาดุกยักษ์พลิกตัวหรือขยับเขยื้อนแต่ละครั้ง ก็จะทำให้เกิดแผ่นดินไหวความเชื่อของคนไทยโบราณคล้ายคลึงกับคนญี่ปุ่นแต่เปลี่ยนเป็นปลาอานนท์ใต้เขาพระสุเมรุพลิกตัว
ระบบเตือนภัยแผ่นดินไหว

ในปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์สามารถศึกษาแนวโน้มและพฤติกรรมการเกิดแผ่นดินไหวได้ แต่ในปัจจุบันก็ไม่มีการทำนายแผ่นดินไหวที่แน่ชัด มีเพียงระบบการเตือนภัยฉุกเฉิน (Earthquake Early Warning System, EEWS) ประกอบไปด้วยเครือข่ายตรวจวัดแผ่นดินไหว เครือข่ายการสื่อสารความเร็วสูง และอุปกรณ์อื่น ๆ เพื่อเตือนแผ่นดินไหวก่อนที่คลื่นแผ่นดินไหวจะเข้าปะทะ
เมื่อเกิดแผ่นดินไหวจะมีคลื่นสั่นสะเทือนเป็นสามแบบได้แก่ คลื่นปฐมภูมิ คลื่นทุติยภูมิ และคลื่นพื้นผิว การทำงานของระบบการเตือนภัยฉุกเฉินแผ่นดินไหว จะอาศัยคลื่นแบบปฐมภูมิซึ่งเบาที่สุดแต่มีความเร็วมากที่สุดดังนั้นเมื่อเกิดแผ่นดินไหว สถานีตรวจวัดแผ่นดินไหวจะตรวจพบคลื่นปฐมภูมิได้ก่อนและจะส่งสัญญาณเตือนให้ทราบก่อนคลื่นพื้นผิวจะมาถึง
ดูเพิ่ม

รายการแผ่นดินไหว
แหล่งข้อมูลอื่น

ความรู้เกี่ยวกับธรณีพิบัติภัย - จากเว็บไซต์วิชาการธรณีไทย
รายงานแผ่นดินไหว[ลิงก์เสีย] — จากกรมอุตุนิยมวิทยา
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับธรณีพิบัติภัย เก็บถาวร 2007-05-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน — จากกรมทรัพยากรธรณี
ข่าวแผ่นดินไหว — จากเว็บภัยพิบัติ
European-Mediterranean Seismological Centre
ขอบเขตและการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก สัมพันธ์กับการเกิดแผ่นดินไหว
ความเสียหายของถนนจากแผ่นดินไหวในจูเอ็ทสึ พ.ศ. 2547
ไฟไหม้หลังเหตุการณ์ แผ่นดินไหวใหญ่ฮันชิน ก่อให้เกิดความเสียหายรายแรงแก่เมืองโคเบะ
ที่ว่างกลางเมืองซัปโปโร ประเทศญี่ปุ่น สามารถใช้หลบภัยจากแผ่นดินไหว และการพังถล่มของตึก
ชาวโรมันโบราณเชื่อว่า เทพวัลแคน ทำให้เกิดแผ่นดินไหวและภูเขาไฟระเบิด
อนันต์ สุขสันต์

| อนันต์ สุขสันต์ม> ว.ม., ป.ช. |
| --- | --- |

หัวหน้าพรรคพิทักษ์ไทย
ดำรงตำแหน่ง 2 มกราคม พ.ศ. 2519 – 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2478 (90 ปี) อำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท

จ่าสิบเอก อนันต์ สุขสันต์ (เกิด 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2478) อดีตหัวหน้าพรรคพิทักษ์ไทย อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดชัยนาท 5 สมัย และอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ
ประวัติ

อนันต์ เกิดเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2478 เป็นบุตรนายปั่น นางสมบูรณ์ สุขสันต์ ด้านครอบครัวสมรสกับนางมะลิ สุขสันต์ มีบุตร-ธิดา 4 คน
สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท จากมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช นอกเหนือจากการเป็นนักการเมืองแล้ว ยังประกอบธุรกิจส่วนตัวเป็นเจ้าของธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ ทำธุรกิจเกี่ยวกับการซื้อ-ขายจัดสรรที่ดิน และทำธุรกิจหมู่บ้านจัดสรรหลายรุ่น
งานการเมือง

จ่าสิบเอก อนันต์ ในอดีตเคยรับราชการทหาร ต่อมาเข้าสู่วงการการเมือง ด้วยการเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรกใน พ.ศ. 2512 ไม่สังกัดพรรคการเมือง และได้รับเลือกเรื่อยมา รวม 5 ครั้ง  ในสังกัดพรรคพิทักษ์ไทย พรรคกิจสังคม พรรคชาติไทย ตามลำดับ
จ่าสิบเอก อนันต์ ลงรับสมัครเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ ลำดับที่ 57 สังกัดพรรคไทยรักไทย เมื่อ พ.ศ. 2544 แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง ต่อมานายประชา มาลีนนท์ ลาออก จ่าสิบเอกอนันต์ จึงได้รับเลื่อนขึ้นมาเป็นแทน
จ่าสิบเอก อนันต์ เคยลงสมัครรับเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา ในปี พ.ศ. 2549 แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง
จ่าสิบเอก อนันต์ เคยเป็นกรรมการบริหารพรรคธรรมสังคม ในปี พ.ศ. 2517
จ่าสิบเอก อนันต์ เคยถูกกล่าวหาในคดีร่วมกันฆ่าศรายุทธ ชะนะกุล อดีต ส.ส.ชัยนาท แต่เขาพ้นจากความผิดในคดีดังกล่าว
งานการเมือง > สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

จ่าสิบเอก อนันต์ สุขสันต์ ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาแล้ว 6 สมัย คือ
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2512 จังหวัดชัยนาท ไม่สังกัดพรรคการเมือง
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2519 จังหวัดชัยนาท สังกัดพรรคพิทักษ์ไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2524 (เลือกตั้งซ่อม) จังหวัดชัยนาท สังกัดพรรคกิจสังคม
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2529 จังหวัดชัยนาท สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2531 จังหวัดชัยนาท สังกัดพรรคชาติไทย
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2544 แบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคไทยรักไทย (เลื่อนแทน)
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2547 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2544 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
พ.ศ. 2514 –  เหรียญลูกเสือสดุดี ชั้นที่ 1
ยินดี ชินวัตร

| ยินดี ชินวัตร> ข้อมูลส่วนบุคคล |
| --- | --- |
เกิด: ยินดี ระมิงวงศ์ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466 อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ประเทศสยาม
เสียชีวิต: 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2529 (62 ปี)
คู่สมรส: เลิศ ชินวัตร (2486–2529)
บุตร: เยาวลักษณ์ ชินวัตร ทักษิณ ชินวัตร เยาวเรศ ชินวัตร ปิยนุช ลิ้มพัฒนาชาติ อุดร ชินวัตร เยาวภา วงศ์สวัสดิ์ พายัพ ชินวัตร มณฑาทิพย์ โกวิทเจริญกุล ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ทัศนีย์ ชินวัตร

ยินดี ชินวัตร (25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466 – 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2529) เป็นมารดาของ ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีไทย คนที่ 23 และยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 28 รวมทั้งยังเป็นแม่ยายของสมชาย วงศ์สวัสดิ์ อดีตนายกรัฐมนตรีไทย คนที่ 26 สามีของ เยาวภา วงศ์สวัสดิ์ บุตรสาวของยินดี ชินวัตร และยังเป็นย่าของแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบันของประเทศไทย
ประวัติ

ยินดี เดิมมีชื่อว่า "ยินดี ระมิงวงศ์" เกิดวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466 เป็นธิดาในเจ้าจันทร์ทิพย์ ณ เชียงใหม่ และหลานตาในเจ้าไชยสงคราม (สมพมิตร ณ เชียงใหม่) ด้านชีวิตครอบครัวสมรสกับเลิศ ชินวัตร มีบุตรธิดารวม 10 คน ได้แก่
เยาวลักษณ์ ชินวัตร สมรสกับ พ.อ.(พิเศษ) ศุภฤกษ์ คล่องคำนวณการ
ดร.ทักษิณ ชินวัตร อดีตอดีตนายกรัฐมนตรีคนที่ 23 ของประเทศไทย เคยสมรสกับคุณหญิง พจมาน ณ ป้อมเพชร (ดามาพงศ์)
เยาวเรศ ชินวัตร เคยสมรสกับวีระชัย วงศ์นภาจันทร์
ปิยนุช ลิ้มพัฒนาชาติ สมรสกับสง่า ลิ้มพัฒนาชาติ
อุดร ชินวัตร
เยาวภา วงศ์สวัสดิ์ สมรสกับสมชาย วงศ์สวัสดิ์ อดีตนายกรัฐมนตรีคนที่ 26 ของประเทศไทย
พายัพ ชินวัตร สมรสกับพอฤทัย ชินวัตร (จันทรพันธ์)
มณฑาทิพย์ โกวิทเจริญกุล สมรสกับ นพ.สมชัย โกวิทเจริญกุล
ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีคนที่ 28 ของประเทศไทย สมรสกับอนุสรณ์ อมรฉัตร
ทัศนีย์ ชินวัตร (เสียชีวิตแล้ว)
ยินดี ชินวัตร เสียชีวิตเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2529 สิริอายุได้ 62 ปี
วรวิทย์ บารู

| ผู้ช่วยศาสตราจารย์วรวิทย์ บารูม> ป.ช., ม.ว.ม. |
| --- | --- |

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดปัตตานี
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  14 พฤษภาคม พ.ศ. 2566   (1 ปี 296 วัน)
ก่อนหน้า: อันวาร์ สาและ
สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดปัตตานี
ดำรงตำแหน่ง 2 มีนาคม พ.ศ. 2551 – 2 มีนาคม พ.ศ. 2557 (6 ปี)
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 1 มกราคม พ.ศ. 2495 (73 ปี) อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี ประเทศไทย
พรรคการเมือง: ประชาชาติ (2561–ปัจจุบัน)
คู่สมรส: สายใจ บารู

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ วรวิทย์ บารู (เกิด 1 มกราคม พ.ศ. 2495) ปัจจุบันดำรงตำแหน่งรองหัวหน้าพรรคประชาชาติ และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดปัตตานี อดีตสมาชิกวุฒิสภาจังหวัดปัตตานี
ประวัติ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ วรวิทย์ บารู หรือ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วรวิทย์ บารู เกิดเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2495 เป็นบุตรของนายเจะดือเระ กับนางแวตีเมาะ บารู สำเร็จการศึกษา การศึกษาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาอังกฤษ จาก มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาบัณฑิต และ ดุษฎีบัณฑิต สาขาภาษาศาสตร์เชิงสังคม จาก University of Malaya ประเทศมาเลเซีย
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ วรวิทย์ สมรสกับนางสายใจ บารู มีบุตร-ธิดา 6 คน
การทำงาน

ผศ.ดร.วรวิทย์ เคยดำรงตำแหน่งเป็นอาจารย์ ในแผนกวิชาภาษามลายู/มลายูศึกษา ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และดำรงตำแหน่งต่างๆ อาทิ กรรมการสภามหาวิทยาลัยอิสลาม ยะลา ประธานกรรมการดำเนินงานสหกรณ์ออมทรัพย์อินนอฟฟานและประธานเครือข่ายสหกรณ์อิสลามภาคใต้ และ รองประธานสภาที่ปรึกษาส่งเสริมสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ (สสต.)
งานการเมือง

ผศ.ดร.วรวิทย์ ได้รับเลือกตั้งให้เป็นสมาชิกวุฒิสภาจังหวัดปัตตานี ครั้งแรก ใน พ.ศ. 2551
เขาลงสมัครรับเลือกตั้งในพื้นที่จังหวัดปัตตานีในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 สังกัดพรรคประชาชาติ แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง ก่อนที่จะได้รับเลือกตั้งในครั้งถัดมา (พ.ศ. 2566)
งานการเมือง > สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ผศ.ดร.วรวิทย์ บารู ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาแล้ว 1 สมัย คือ
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 จังหวัดปัตตานี สังกัดพรรคประชาชาติ (พ.ศ. 2561)
งานการเมือง > สมาชิกวุฒิสภา

ผศ.ดร.วรวิทย์ บารู ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภามาแล้ว 1 สมัย คือ
การเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2551 จังหวัดปัตตานี
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2567 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
พ.ศ. 2556 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2544 –  เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)
สมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 1

| สมเด็จพระสันตะปาปา บุญราศี ยอห์น ปอลที่ 1 John Paul I |
| --- | --- |
บิชอปแห่งกรุงโรม
สมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 1 ในปี 1978
สมณนาม: Papa Ioannes Paulus Primus (ละติน)
เริ่มวาระ: 26 สิงหาคม ค.ศ. 1978
สิ้นสุดวาระ: 28 กันยายน ค.ศ. 1978
องค์ก่อน: ปอลที่ 6
องค์ถัดไป: ยอห์น ปอลที่ 2
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระนามเดิม: อัลบีโน ลูเชียนี (Albino Luciani)
ประสูติ: 17 ตุลาคม ค.ศ. 1912(1912-10-17)   แคว้นเวเนโต ราชอาณาจักรอิตาลี
สิ้นพระชนม์: 28 กันยายน ค.ศ. 1978(1978-09-28) (65 ปี)
ข้อมูลอื่น
บวชเมื่อ: 7 กรกฎาคม ค.ศ. 1935
พระอภิไธย: 
สมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 1  (อังกฤษ: John Paul I) (17 ตุลาคม ค.ศ. 1912 - 28 กันยายน ค.ศ. 1978) ทรงดำรงตำแหน่งพระสันตะปาปาในวันที่ (26 สิงหาคม ค.ศ. 1978 - 28 กันยายน ค.ศ. 1978) สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส ประกาศให้ สมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 1 เป็นบุญราศีแห่งนครรัฐวาติกัน
พระประวัติ

สมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 1 มีพระนามเดิมว่า อัลบีโน ลูเชียนี  ถือกำเนิดในครอบครัวที่ค่อนข้างขัดสน ท่านได้อุทิศตนให้กับพระผู้เป็นเจ้าในฐานะนักบวช ได้ดำรงตำแหน่งสำคัญ เช่น บิชอปแห่งวิตโตรีโอเวเนโต (ค.ศ. 1958-1969) และอัครบิดรแห่งเวนิส (ค.ศ. 1969-1978) ตามลำดับ ได้รับแต่งตั้งเป็นพระคาร์ดินัลในปี ค.ศ. 1973 ด้วยความไม่ทะเยอทะยานทำให้ท่านยิ่งเป็นที่รักใคร่ของทุกคน โดยเฉพาะองค์สมเด็จพระสันตะปาปาปอลที่ 6
เมื่อสมเด็จพระสันตะปาปาปอลที่  6 สิ้นพระชนม์ลงด้วยโรคพระหทัยวายเฉียบพลัน พระคาร์ดินัลอัลบีโน ลูเชียนี เป็นผู้ถูกเลือกด้วยฉันทามติจากที่ประชุมคณะพระคาร์ดินัล  ด้วยความถ่อมพระองค์ทรงพยายามขอร้องว่า ไม่ต้องการสวมมงกุฎพระสันตะปาปา หรือนำแห่ขึ้นพระที่นั่งอันศักดิ์สิทธิ์ของพระสันตะปาปาตามสมณประเพณี แต่ก็ไร้ผลเพราะผู้ที่จะเป็นพระสันตะปาปาจำต้องผ่านพิธีศักดิ์สิทธิ์เหล่านี้ทุกอย่าง คงมีเพียงอย่างเดียวที่เป็นไปตามคำขอคือ การปฏิญาณพระองค์ที่ระเบียงพระบัญชรที่ทำขึ้นอย่างเรียบง่ายโดยมีพระคาร์ดินัลผู้ช่วยทำพิธีคือคาร์ดินัลโยเซฟ รัทซิงเงอร์
วีโว

ระวังสับสนกับ วีโว่
| --- | --- |

ประเภท: กิจการร่วมค้า
วันที่ก่อตั้ง: 8 ธันวาคม ค.ศ. 2009 (2009-12-08)
สำนักงานใหญ่:  สหรัฐอเมริกา • นิวยอร์ก • นครนิวยอร์ก
ประเทศต้นกำเนิด:  สหรัฐอเมริกา
พื้นที่ให้บริการ:   สหรัฐอเมริกา   แคนาดา   สหราชอาณาจักร   ประเทศไทย   เกาหลีใต้   จีน   ญี่ปุ่น   อินเดีย   ไอร์แลนด์   บราซิล   ออสเตรเลีย   นิวซีแลนด์   อิตาลี   ฝรั่งเศส   สเปน   เนเธอร์แลนด์   โปแลนด์   เยอรมนี   เม็กซิโก   มาเลเซีย   สิงคโปร์ 
บุคคลสำคัญ: ริโอ คาราเอฟ (CEO)
อุตสาหกรรม:  มัลติมีเดีย  ดนตรี 
เงินได้สุทธิ: US$ 150 million (2011)
เจ้าของ: ยูนิเวอร์ซัลมิวสิคกรุ๊ป โซนี่ มิวสิค เอ็นเตอร์เทนเมนท์ วอร์เนอร์มิวสิกกรุ๊ป กูเกิล อาบูดาบีมีเดีย
คำขวัญ: See music play
เว็บไซต์: vevo.com
อันดับอเล็กซา:  8,442 (February 2017)
ประเภทเว็บ: ดนตรีออนไลน์
เปิดตัว: 8 ธันวาคม ค.ศ. 2009 (2009-12-08)
สถานะปัจจุบัน: Active
วีโว (อังกฤษ: Vevo) เป็นบริการฝากวิดีโอเกิดขึ้นโดยมียูนิเวอร์ซัลมิวสิคกรุ๊ป (Universal Music Group: UMG) กูเกิล โซนี่ มิวสิค เอ็นเตอร์เทนเมนท์ (Sony Music Entertainment: SME) วอร์เนอร์มิวสิกกรุ๊ป (Warner Music Group: WMG) และอาบูดาบีมีเดีย (Abu Dhabi Media) เป็นเจ้าของร่วมกัน (joint venture) ถือกำเนิดวันที่ 8 ธันวาคม ค.ศ. 2009 วิดีโอจากวีโวกระจายไปทั่วเว็บไซต์ โดยมีกูเกิลและวีโวแบ่งปันรายได้จากการโฆษณาร่วมกัน
วีโวนำเสนอมิวสิกวิดีโอจากสามค่ายเพลงใหญ่ ได้แก่ ยูนิเวอร์ซัลมิวสิกกรุ๊ป โซนีมิวสิกเอนเตอร์เทนเมนต์ และวอร์เนอร์มิวสิกกรุ๊ป อีเอ็มไอ ได้ออกใบอนุญาตให้กับวีโวก่อนเปิดตัวเพียงไม่นาน และออกให้โซนีมิวสิกเอนเตอร์เทนเมนต์ในปี ค.ศ. 2012 มีรายงานว่าวอร์เนอร์มิวสิกกรุ๊ปพิจารณารับฝากเนื้อหาไว้ แต่สร้างพันธมิตรเชิงคู่แข่งกับเอ็มทีวีเน็ตเวิกส์
ม้านิลมังกร

| ม้านิลมังกร |
| --- | --- |
ตัวละครใน พระอภัยมณี
สร้างโดย: พระสุนทรโวหาร (ภู่)
ข้อมูลตัวละครในเรื่อง
เผ่าพันธุ์: สาหร่ายวากะเมะ
เพศ: ผู้
คนสำคัญ: สุดสาคร (เจ้าของ)
ม้านิลมังกร สัตว์ประหลาดในวรรณคดีไทยเรื่องพระอภัยมณี ตามจินตนาการของสุนทรภู่ เป็นพาหนะของสุดสาคร โดยสุนทรภู่ได้รจนาถึงลักษณะของม้านิลมังกรไว้ว่า
| --- | --- |
พระนักสิทธิ์พิศดูเป็นครู่พัก: หัวร่อคักรูปร่างมันช่างขัน
เมื่อตัวเดียวเจียวกลายเป็นหลายพันธุ์: กำลังมันมากนักเหมือนยักษ์มาร
กินคนผู้ปูปลาหญ้าใบไม้: มันทำได้หลายเล่ห์อ้ายเดรฉาน
เขี้ยวเป็นเพชรเกล็ดเป็นนิลลิ้นเป็นปาน: ถึงเอาขวานฟันฟาดไม่ขาดรอน
เจ้าได้ม้าพาหนะตัวนี้ไว้: จะพ้นภัยภิญโญสโมสร
ให้ชื่อว่าม้านิลมังกร: จงถาวรพูนสวัสดิ์แก่นัดดา
โดยที่สุนทรภู่แต่งให้ม้านิลมังกร ปรากฏตัวครั้งแรกที่ชายหาด เกาะแก้วพิสดาร และสุดสาครไปพบเข้า  เป็นสัตว์ดุร้าย มีอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ต่าง ๆ สุนทรภู่ได้ให้รายละเอียดความเป็นมาของสัตว์ประหลาดนี้ โดยแต่งให้พระโยคีหรือพระฤๅษีแห่งเกาะแก้วพิสดาร ได้รับฟังคำบอกเล่าของสุดสาครแล้วเพ่งดูทางใน จึงรู้ถึงที่มาของสัตว์ประหลาดนี้ ว่า
พระทรงศีลยินสุดสาครบอก          นึกไม่ออกอะไรกัดหรือมัจฉา
จึงเล็งญาณฌานชิดด้วยฤทธา         ก็รู้ว่าม้ามังกรสมจรกัน
ครั้นลูกมีศีรษะมันเหมือนพ่อ            ตัวตีนต่อจะเหมือนแม่ช่างแปรผัน
หางเป็นนาคมาข้างพ่อมันต่อพันธุ์    พระนักธรรม์แจ้งกระจ่างด้วยทางฌาน
จึงนึกว่าม้านี้มันมีฤทธิ์                     จำจะคิดจับไว้ให้พระหลาน
ได้ตามติดบิตุรงค์พบวงศ์วาน           สิทธาจารย์ดีใจจึงไขความ
ม้าตัวนี้ดีจ้านเจียวหลานเอ๋ย             เป็นกะเทยเขี้ยวเพชรไม่เข็ดขาม
จับไว้ขี่มีสง่ากล้าสงคราม                 จะได้ตามบิตุเรศไปเขตคัน
กล่าวคือ สัตว์ประหลาดนี้เป็นลูกผสม เกิดจากการผสมพันธุ์ระหว่างม้า (แม่) กับมังกร (พ่อ) ลูกที่ออกมาเป็นครึ่งม้าครึ่งมังกร ส่วนหัวเป็นมังกรเหมือนพ่อ ส่วนตัวจนถึงขาเป็นม้าเหมือนแม่ มีหางนาค และเป็นกะเทย (สุนทรภู่น่าจะได้ความคิดมาจากการผสมข้ามพันธุ์ม้ากับลา ทำให้ได้ลูกออกมาเป็นล่อ ซึ่งจะไม่สามารถสืบพันธุ์ต่อได้)
พระโยคีได้สอนมนต์ให้สุดสาครใช้กำราบม้ามังกร รวมทั้งให้ไม้เท้าวิเศษของตนไปใช้ต่อสู้กับม้ามังกรด้วย ในที่สุด ม้านิลมังกร ก็ถูกปราบจนเชื่องกลายเป็นสัตว์พาหนะของสุดสาคร และเป็นสัตว์เลี้ยงที่ซื่อสัตย์ภักดีต่อนาย จากการมาช่วยสุดสาครที่ตกหน้าผาจากการทำร้ายของชีเปลือย
ลักษณะของม้านิลมังกร  ตัวเป็นม้าหัวเป็นมังกร หางเหมือนนาค ลำตัวเป็นเกล็ดสีดำแวววาว เหมือนดั่งชื่อ กินอาหารได้หลายอย่าง สันนิษฐานว่า สุนทรภู่จินตนาการมาจากกิเลนของจีน ในวรรณคดีของจีนเรื่องต่าง ๆ ที่เข้าสู่ประเทศไทยแล้วในเวลานั้น เช่น ไซ่ฮั่น เพราะไม่ปรากฏสัตว์ลักษณะเช่นนี้ในความเชื่อหรือวรรณคดีเรื่องใดของไทยมาก่อน
ปัจจุบัน ม้านิลมังกรใช้เป็นทั้งสัญลักษณ์และฉายาของสโมสรระยองเอฟซี สโมสรฟุตบอลในระดับไทยลีกดิวิชัน 1