stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เหตุผลวิบัติโดยอุดมคติเพ้อฝัน
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  แปลตามความหมายที่สอง "nirvana", Merriam-Webster Collegiate Dictionary (11 ed.), Springfield, Massachusetts, USA: Merriam-Webster, Inc., 2003, a: a place or state of oblivion to care, pain, or external reality also: BLISS, HEAVEN b: a goal hoped for but apparently unattainable: DREAM
↑  H. Demsetz, "Information and Efficiency: Another Viewpoint", Journal of Law and Economics 12 (April 1969): 1, quoted in Kirzner, Israel M. (1978). Competition and Entrepreneurship. p. 231. ISBN 0-226-43776-0.
↑  Leeson, Peter T. (2007-08-06). "Anarchy unbound, or: why self-governance works better than you think". Cato Unbound. Cato Institute. สืบค้นเมื่อ 2009-07-01.
↑  Shapiro, Daniel (2007). Is the welfare state justified?. New York: Cambridge University Press. p. 4. ISBN 0-521-86065-2.
แหล่งข้อมูลอื่น

Browne, M Neil; Keeley, Stuart M (2004). Asking the right questions: a guide to critical thinking (7th. ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall. ISBN 978-0-13-182993-0. OCLC 50813342.
สแตนดาร์ดเกจ

สแตนดาร์ดเกจ หรือ รางขนาดมาตรฐานยุโรป (อังกฤษ: European standard gauge)เป็นขนาดความกว้างรางรถไฟที่มีการใช้กันมากที่สุด โดยคิดเป็นประมาณ 60% ของรางรถไฟทั่วโลก ระยะห่างภายในของรางรถไฟมีขนาด 1.435 เมตร (4 ฟุต 8 1/2 นิ้ว) สแตนดาร์ดเกจยังมีชื่อเรียกว่า สตีเฟนซันเกจ ตั้งชื่อตาม จอร์จ สตีเฟนซัน
ความกว้าง 1.435 นี้เป็นระยะห่างของล้อรถม้าและเกวียนในสมัยโรมันโบราณ ซึ่งเป็นระยะที่กว้างพอที่จะทำให้ม้า 2 ตัวแบบเรียงหน้ากระดาน สามารถลากจูงรถได้โดยที่ลำตัวไม่เบียดกันเวลาม้าวิ่ง
การเปลี่ยนมาใช้รางรถไฟขนาดสแตนดาร์ดเกจในสหรัฐอเมริกา และแคนาดา

ในอดีตสหรัฐอเมริกาและแคนาดาได้มีการใช้รางรถไฟหลากหลายขนาด 4 ฟุต ถึง 6 ฟุต โดยเฉพาะในตอนใต้ของอเมริกาจะนิยมใช้ขนาด 5 ฟุต ที่เหมาะสมสำหรับขนส่งฝ้ายซึ่งเป็นอุตสาหกรรมหลักทางตอนใต้ ขนาดของรางที่ไม่เท่ากันส่งผลให้เกิดปัญหาในการต้องถ่ายรถจากขบวนหนึ่งไปอีกขบวนหนึ่งในบริเวณเชื่อมต่อรถไฟที่มีขนาดรางไม่เท่ากัน ซึ่งเกิดจากปัญหา break-of-gauge ทำให้เสียค่าใช้จ่าย และเวลาที่ไม่จำเป็นเกิดขึ้น ทำให้ทางรถไฟในแคนาดาได้เปลี่ยนมาใช้รางสแตนดาร์ดเกจทั้งหมดในปี ค.ศ. 1880 และบริษัทรถไฟอิลลินอยส์เซนทรัลได้เปลี่ยนมาใช้รางสแตนดาร์ดเกจสำหรับเส้นทางสายใต้วิ่งไปนิวออร์ลีนส์ในปี ค.ศ. 1881 ทำให้เกิดแรงกดดันต่อผู้ให้บริการรถไฟในตอนใต้
บริษัทรถไฟอีรีเรลโรด (Erie Railroad) แต่เดิมใช้เกจขนาด 6 ฟุต โดยได้มีการเชื่อมตัวกับโอไฮโอเกจที่มีขนาด 4 ฟุต 10 นิ้ว และทางบริษัทอีรีไม่ต้องการเปลี่ยนมาใช้รางสแตนดาร์ดเกจ ซึ่งเกรงว่าจะทำให้ไม่มีการพักรถในบริเวณจุดเชื่อมตัว ส่งผลให้ธุรกิจขาดรายได้
ในวันที่ 31 พฤษภาคม ค.ศ. 1886 บริษัทรถไฟทางตอนใต้ได้มีข้อตกลงว่าจะเปลี่ยนขนาดรางทั้งหมดจากขนาดเดิม 5 ฟุต เป็น 4 ฟุต 9 นิ้ว โดยในช่วงเวลา 36 ชั่วโมงจากวันจันทร์ที่ 31 พฤษภาคม คนงานกว่าหลายหมื่นคนได้ขยับรางรถไฟให้แคบลง 3 นิ้ว ซึ่งทำให้มีขนาดใกล้เคียงกับรางสแตนดาร์ดเกจ และรถสามารถวิ่งได้โดยไม่มีปัญหา โดยในเดือนมิถุนายน ในปีเดียวกัน ทางรถไฟสายหลักทั้งหมดในอเมริกาเหนือได้ใช้ขนาดรางเดียวกันทั้งหมด โดยปัจจุบันขนาดรางทั้งหมดในอเมริกาได้ปรับขนาดมาเป็นรางสแตนดาร์ดเกจที่ 4 ฟุต 8 1/2 นิ้ว ในระหว่างที่มีการซ่อมแซมบำรุงรักษารางนั้น ๆ
รางขนาดมาตรฐานยุโรปในประเทศไทย

ในสมัยรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งมีการสร้างทางรถไฟสายแรก สยามเลือกใช้ความกว้างทางรถไฟขนาดรางมาตรฐานยุโรปทั้งหมด เนื่องจากอาณานิคมเพื่อนบ้านทั้งพม่าของอังกฤษและอินโดจีนของฝรั่งเศสต่างใช้ทางรถไฟกว้างหนึ่งเมตร ความกว้างทางรถไฟที่แตกต่างกันนี้เองเชื่อว่าจะทำให้การรุกรานสยามจากอาณานิคมรอบข้างลำบากมากขึ้น อย่างไรก็ตามเมื่อสยามสร้างเส้นทางรถไฟลงภาคใต้ สยามเลือกใช้เส้นทางรถไฟขนาดเมตรเดียวเพื่อเชื่อมต่อกับอาณานิคมมลายูของอังกฤษ ทำให้ทางรถไฟสยามมีสองขนาดความกว้างในเวลานั้น คือรางมาตรฐานยุโรปตั้งแต่ฝั่งพระนคร ถึงภาคเหนือและภาคอีสาน และขนาดความกว้าง 1 เมตรจากฝั่งธนถึงภาคใต้
ในปี พ.ศ. 2462 เมื่อยุคล่าอาณานิคมสิ้นสุดลงและเศรษฐกิจโลกซบเซา สยามจึงเปลี่ยนเส้นทางรถไฟรางขนาดมาตรฐานยุโรปเป็นขนาดความกว้างเมตรเดียว และเชื่อมเส้นทางรถไฟฝั่งธนบุรีและฝั่งพระนครเข้าด้วยกัน
ในปัจจุบัน ประเทศไทยใช้รางสแตนดาร์ดเกจในการขนส่งระบบรางอยู่สี่ระบบ ได้แก่ รถไฟฟ้าบีทีเอส ,รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล,  รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรมและรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ นอกจากนี้ยังใช้ในระบบรถไฟความเร็วสูงที่อยู่ในแผนปรับปรุงระบบขนส่งทางรางของไทยด้วย
สต็องดาล

| มารี-อ็องรี แบล |
| --- | --- |
ภาพวาดสต็องดาล โดยโอลาฟ โยฮัน โซเดอร์มาร์ก ในปี ค.ศ. 1840
เกิด: มารี-อ็องรี แบล 23 มกราคม ค.ศ. 1783(1783-01-23) เกรอนอบล์, ฝรั่งเศส
เสียชีวิต: 23 มีนาคม ค.ศ. 1842(1842-03-23) (59 ปี) ปารีส, ฝรั่งเศส
อาชีพ: นักเขียน
สัญชาติ: ฝรั่งเศส
ช่วงเวลา: ค.ศ. 1815–1842
แนวร่วมในทางวรรณคดี: สัจนิยม
ผลงานที่สำคัญ: สีแดงกับสีดำ
สต็องดาล (ฝรั่งเศส: Stendhal) เป็นหนึ่งในนามปากกาของ มารี-อ็องรี แบล (Marie-Henri Beyle; 23 มกราคม ค.ศ. 1783 – 23 มีนาคม ค.ศ. 1842) นักเขียนชาวฝรั่งเศส
ประวัติ

สต็องดาลเกิดเมื่อปี ค.ศ. 1783 ที่เมืองเกรอนอบล์ในจังหวัดอีแซร์ ในวัยเด็กเขาไม่ค่อยมีความสุขมากนัก เขาสนิทกับน้องสาวชื่อ ปอลลีน ซึ่งทั้งสองติดต่อกันจนถึงช่วงต้นศตวรรษที่ 19 ในปี ค.ศ. 1799 สต็องดาลเดินทางมาที่กรุงปารีสเพื่อสอบเข้าโรงเรียนสารพัดช่าง (École Polytechnique) ต่อมาในปี ค.ศ. 1810 เขาได้รับตำแหน่งผู้ตรวจสอบบัญชีประจำศาลปกครองสูงสุดฝรั่งเศสและมีส่วนในการปกครองอิตาลีของฝรั่งเศสช่วงสงครามนโปเลียน ในปี ค.ศ. 1812 สต็องดาลเข้าร่วมในกองทัพฝรั่งเศสที่ยกไปทำสงครามกับรัสเซีย และได้เห็นเหตุการณ์เผากรุงมอสโก ต่อมาเขาได้รับตำแหน่งผู้กำกับดูแลด้านอาวุธและถูกส่งไปที่เมืองสโมเลนสค์เพื่อเตรียมเสบียงให้แก่กองทัพที่กำลังยกทัพกลับ สต็องดาลเดินทางกลับกรุงปารีสในปีต่อมา หลังมีการทำสนธิสัญญาฟงแตนโบลในปี ค.ศ. 1814 เขาย้ายไปอยู่ที่เมืองมิลานในอิตาลี ในปี ค.ศ. 1830 สต็องดาลตีพิมพ์นิยายเรื่อง สีแดงกับสีดำ (The Red and the Black) ซึ่งมีเนื้อหาสะท้อนสภาพสังคมฝรั่งเศสช่วงการฟื้นฟูราชวงศ์บูร์บง นิยายเรื่องนี้เป็นนิยายเรื่องแรก ๆ ที่มีการนำเสนอในแง่จิตวิทยาของตัวละคร ต่อมาในปี ค.ศ. 1839 เขาตีพิมพ์นิยายเรื่อง The Charterhouse of Parma ที่ต่อมาได้รับการยกย่องจากนักเขียนหลายคน เช่น ออนอเร เดอ บาลซัก, เลโอ ตอลสตอย, อ็องเดร ฌีด และเฮนรี เจมส์
ในช่วงท้ายของชีวิต สต็องดาลป่วยเป็นโรคซิฟิลิส การรักษาด้วยโพแทสเซียมไอโอไดด์และปรอททำให้ร่างกายของเขายิ่งทรุดหนัก สต็องดาลเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1842 หลังจากเป็นลมชักบนถนนในกรุงปารีส
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ สต็องดาล
วิกิคำคม มีคำคมที่กล่าวโดย หรือเกี่ยวกับ สต็องดาล
วิกิซอร์ซมีงานที่เกี่ยวข้องกับ สต็องดาล
มุก็อรนัศ

มุก็อรนัศตกแต่งส่วนทางเข้าเอย์วอนของศาลฟาฏิมะฮ์ บินต์ มูซา ในโกม ประเทศอิหร่าน
มุก็อรนัศ (อาหรับ: مقرنص, muqarnaṣ; เปอร์เซีย: مقرنس, moqarnas) หรือในสถาปัตยกรรมอิหร่านเรียกว่า ออฮูพอย (เปอร์เซีย: آهوپای, āhupāy) และในสถาปัตยกรรมสเปนเรียกว่า โมการาเบ (สเปน: mocárabe) คือรูปแบบหนึ่งของโครงสร้างทรงโค้งประกอบส่วนตกแต่งที่พบในสถาปัตยกรรมอิสลาม มุก็อรนัศถือเป็นรูปแบบแรกเริ่มของสถาปัตยกรรมอิสลาม เป็นส่วนหนึ่งของสิ่งก่อสร้างอิสลามที่มีต้นกำเนิดในรัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์ โครงสร้างของมุก็อรนัศมีที่มาจากสกวินช์ บางครั้งในวรรณกรรมภาษาอังกฤษอาจเรียกมุก็อรนัศว่า "โครงสร้างทรงโค้งรูปรวงผึ้ง" (honeycomb vaulting) หรือ "โครงสร้างทรงโค้งรูปหินย้อย" (stalactite vaulting) หน้าที่ของมุก็อรนัศคือการสร้างพื้นที่เปลี่ยนผ่านให้เป็นไปอย่างกลมกลืนและมีการตกแต่งแทนที่จะปล่อยให้เป็นพื้นที่ว่างเปล่า โครงสร้างนี้ยังทำให้สามารถแยกส่วนหลักส่วนต่าง ๆ ของอาคารออกจากกัน และยังเป็นจุดเปลี่ยนผ่านระหว่างผนังห้องไปสู่เพดานรูปโดมเช่นกัน
มุก็อรนัศมีความสำคัญมากในสถาปัตยกรรมอิสลามเนื่องจากรูปแบบที่วิจิตรงดงามนี้เป็นสัญลักษณ์แทนการรังสรรค์สากลของพระผู้เป็นเจ้า สถาปัตยกรรมมุก็อรนัศปรากฏในโดม, ทางเข้าครึ่งโดม, เอย์วอน และมุขโค้งด้านสกัด มุก็อรนัศสามารถแบ่งตามรูปแบบได้สองชนิดใหญ่ คือ แบบแอฟริกาเหนือ/ตะวันออกกลาง ซึ่งประกอบด้วยการวางรูปแบบชุดสามเหลี่ยมชี้ลงล่าง และแบบอิหร่าน ซึ่งประกอบด้วยชั้นส่วนที่เชื่อมต่อกัน
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ มุก็อรนัศ
Muqarnas : A Three-dimensional Decoration of Islam Architecture. เก็บถาวร 2015-12-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Contains a database of over a thousand plans of extant muqarnas, indexed by location and geometry.
Abstract, Nexus 2004, Muqarnas, Construction and Reconstruction
Informative page about muqarnas from the School of Islamic Geometric Design เก็บถาวร 2016-10-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
polygonal computer models
Page with VRML interactive 3D models
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  เยอรมนี
เส้นเวลาของอนาคตไกล
สัญลักษณ์ภาพ

|  | หัวข้อ |
| --- | --- |
: ดาราศาสตร์ และ ฟิสิกส์ดาราศาสตร์
: ธรณีวิทยา และ วิทยาดาวเคราะห์
: ฟิสิกส์อนุภาค
: คณิตศาสตร์
: เทคโนโลยี และ วัฒนธรรม
การสำรวจอวกาศและยานอวกาศ

|  | ปีจากปัจจุบัน | เหตุการณ์ |
| --- | --- | --- |
|  | 10,000 | ไพโอเนียร์ 10 จะโคจรผ่าน ดาวของเบอร์นาร์ดที่ระยะ 3.8 ปีแสง . |
|  | 25,000 | Arecibo message ซึ่งเป็นข้อมูลวิทยุที่ถูกส่งเมื่อ 16 พฤศจิกายน 1974 จะถึงระยะเป้าหมายคือกระจุกดาวทรงกลม Messier 13 นี่เป็นเพียง ข้อความวิทยุระหว่างดาว (interstellar radio message) ที่ถูกส่งไปยังพื้นที่ที่ห่างไกลของกาแล็กซี่ ตำแหน่งของกระจุกดาวจะเปลี่ยนไป 24 ปีแสง ในกาแล็กซี่ ระหว่างที่ข้อความถูกส่งไป แต่ว่ากระจุกดาวมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 168 ปีแสง ข้อความจึงยังคงถึงเป้าหมาย การตอบกลับจะใช้เวลาอย่างน้อยอีก 25,000 ปี |
|  | 32,000 | ไพโอเนียร์ 10 เคลื่อนที่ผ่าน Ross 248 ที่ระยะ 3 ปีแสง. |
|  | 40,000 | วอยเอเจอร์ 1 เคลื่อนที่ผ่าน AC+79 3888 ที่ระยะ 1.6 ปีแสง, เป็นดาวในกลุ่มดาว Camelopardalis. |
|  | 50,000 | คีโอ ยานแคปซูลอวกาศ ได้เดินทางออกไปแล้วกลับมาสู่โลก |
|  | 296,000 | วอยเอจเจอร์ 2 เคลื่อนที่ผ่าน ซิริอุส ที่ระยะ 4.3 ปีแสง, เป็นดาวที่สว่างที่สุดในท้องฟ้าเวลากลางคืน. |
|  | 2 ล้าน | ไพโอเนียร์ 10 เคลื่อนที่ผ่าน ดาวสว่าง อัลดิบาแรน. |
|  | 4 ล้าน | ไพโอเนียร์ 11 เคลื่อนที่ผ่านดาวในกลุ่มดาว Aquila. |
|  | 8 ล้าน | วงโคจรดาวเทียมLAGEOSจะถดถอยลง และจะกลับเข้ามาในบรรยากาศโลก จะนำข้อความไปให้มนุษย์ในอนาคต และนำแผนที่ของทวีปตามที่พวกมันคาดหวังว่าจะปรากฏ |
เหตุการณ์ทางดาราศาสตร์

|  | ปีจากปัจจุบัน | วันที่ | เหตุการณ์ |
| --- | --- | --- | --- |
|  | 10663 ปี |  | การเกิดขึ้นพร้อมกันของ สุริยุปราคาเต็มดวงและการโคจรผ่านดวงอาทิตย์ของดาวพุธ |
|  | 11268 ปี |  | การเกิดขึ้นพร้อมกันของ สุริยุปราคาเต็มดวงและการโคจรผ่านดวงอาทิตย์ของดาวพุธ |
|  | 11575 ปี |  | การเกิดขึ้นพร้อมกันของ สุริยุปราคาวงแหวนและการโคจรผ่านดวงอาทิตย์ของดาวพุธ |
|  | 13425 ปี |  | การเกิดขึ้นที่ใกล้จะพร้อมกันของการโคจรผ่านดวงอาทิตย์ของดาวพุธและดาวศุกร์ |
|  | 13727 ปี |  | ตำแหน่งแกนของโลกในปีนี้จะทำให้ ดาวเวกา เป็นดาวเหนือ |
|  | 13,000 ปี | — | ในจุดนี้  ความเอียงของแกนโลกจะสลับกัน โดยที่ฤดูร้อน และ ฤดูหนาวจะอยู่ในด้านตรงข้ามกับวงโคจรของโลก  |
|  | 15232 ปี |  | การเกิดขึ้นพร้อมกันของ สุริยุปราคาเต็มดวงและการโคจรผ่านดวงอาทิตย์ของดาวศุกร์ |
|  | 15790 ปี |  | การเกิดขึ้นพร้อมกันของ สุริยุปราคาวงแหวนและการโคจรผ่านดวงอาทิตย์ของดาวพุธ |
|  | 14,000-17,000 ปี | — | ตำแหน่งแกนของโลกในปีนี้จะทำให้ Canopus เป็นดาวใต้ แต่มันจะอยู่ภายใน 10° ของขั้วโลกใต้. |
|  | 27,000 ปี | – | ความเยื้องศูนย์กลาง ของวงโคจรโลกจะเปลี่ยนไปถึงจุดต่ำสุดคือ 0.00236 (ปัจจุบัน 0.01671) |
|  | 38172 ปี |  | ดาวยูเรนัสผ่านหน้าดวงอาทิตย์โดยสังเกตเห็นได้จากดาวเนปจูน เป็นการบังดวงอาทิตย์ที่หายากที่สุด |
|  | 69163 ปี |  | การเกิดขึ้นพร้อมกันของการโคจรผ่านดวงอาทิตย์ของดาวพุธและดาวศุกร์ |
|  | 224508 ปี |  | ดาวศุกร์และดาวพุธจะโคจรผ่านดวงอาทิตย์ตามลำดับ |
|  | 571741 ปี |  | การเกิดขึ้นพร้อมกันของการโคจรผ่านดวงอาทิตย์ของดาวศุกร์และโลกซึ่งสามารถมองเห็นได้จากดาวอังคาร |
การทำนายปฏิทิน

|  | ปีจากปัจจุบัน | วันที่ | เหตุการณ์ |
| --- | --- | --- | --- |
|  | 10,000 ปี |  | ปฏิทินเกรกอเรียนจะคลาดเคลื่อนกับตำแหน่งของฤดูกาลไป 10 วัน |
|  | 20,874 |  | จันทรคติของปฏิทินอิสลาม และ สุริยคติของปฏิทินเกรกอเรียน จะมีเลขปีเดียวกัน หลังจากนี้ปฏิทินอิสลามจะเร็วกว่าปฏิทินเกรกอเรียน |
|  | 48,901 |  | ในปีนี้ ปฏิทินจูเลียน (365.25 วัน) และ ปฏิทินเกรกอเรียน (365.2425 วัน) จะเป็นวันเดียวกัน โดยห่างกัน 1 ปี |
แผนภาพเส้นเวลา

สำหรับแผนภาพเส้นเวลาสเกลลอการิทึมของเหตุการณ์เหล่านี้ ดูที่:
แผนภาพเส้นเวลาของจักรวาล (ถึง 8 พันล้านปีนับจากปัจจุบัน)
แผนภาพเส้นเวลาของยุคแห่งดวงดาว (Stelliferous Era) (ถึง 1020 ปีนับจากปัจจุบัน)
แผนภาพเส้นเวลาจากบิกแบงถึงฮีทเดธ (ถึง 101000 ปีนับจากปัจจุบัน)
ดูเพิ่ม

ตำแหน่งของโลกในเอกภพ
เอกภพและการอยู่รอด
เทระวินาทีและนานกว่านั้น
เส้นเวลาของประวัติศาสตร์ธรรมชาติ
เส้นเวลาของบิกแบง
เส้นเวลาของอนาคตใกล้
แหล่งข้อมูลอื่น

Numberphile explains Pointcare recurrence เก็บถาวร 2013-11-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กคริสต์สหัสวรรษ |
| --- | --- |
 (ช่วง ค.ศ.)  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11 และ มากกว่านั้น (ก่อน ค.ศ.)  200 และก่อนหน้านั้น  200 ถึง 11  10  9  8  7  6  5  4  3  2  1 
เส้นเวลาของประวัติศาสตร์และอนาคตโลก
อาการกลัวเลขสิบสาม

หมายเลขคอกม้าที่ Santa Anita Park ไล่จาก 12 ไป 12A ไป 14
อาการกลัวเลขสิบสาม (อังกฤษ: triskaidekaphobia) คืออาการกลัวในการพบเห็นจำนวน 13 และหลีกเลี่ยงที่จะใช้มัน ซึ่งเป็นความเชื่องมงายชนิดหนึ่งและเกี่ยวข้องกับอาการกลัวจำเพาะวันศุกร์ที่สิบสาม ศัพท์คำนี้มีการใช้เป็นครั้งแรกโดย อิซาดอร์ คอเรียต ในหนังสือ  แอบนอร์มัล ไซคอลอจี (จิตวิทยาผิดปรกติ)
จุดเริ่มต้น

มีเรื่องปรัมปราเรื่องหนึ่งว่า การอ้างถึงแรกสุดที่บอกว่าเลขสิบสามเป็นเลขแห่งความโชคร้ายหรือความชั่วร้าย มาจากประมวลกฎหมายฮัมมูราบีของชาวบาบิโลน (ประมาณ 1780 ปีก่อน ค.ศ.) โดยกฎหมายบทที่ 13 หายไป แต่ในข้อเท็จจริง ประมวลกฎหมายฮัมมูราบีมิได้มีการนับเลข การแปลของ แอล.ดับเบิลยู. คิง (ค.ศ. 1910) ที่ปรับปรุงโดยริชาร์ด ฮุกเกอร์ ได้ตกหล่นไปหนึ่งบท ดังนี้
ถ้าผู้ขายเป็นไปตามชะตากรรม[เสียชีวิต] ผู้ซื้อจะได้ชดเชยความเสียหายในกรณีดังกล่าวห้าเท่าจากมรดกของผู้ขาย
การแปลประมวลกฎหมายโดยบุคคลอื่น ๆ ตัวอย่างเช่นโรเบิร์ต ฟรานซิส ฮาร์เปอร์ มีบทที่ 13 รวมอยู่
ประเพณีของชาวคริสต์บางกลุ่มมีความเชื่อเรื่องความโชคร้ายจากอาหารค่ำมื้อสุดท้าย นักบุญยูดาส อิสคาริโอท ผู้ซึ่งทรยศต่อพระเยซูนั่งอยู่ในตำแหน่งที่ 13 ของโต๊ะ  อย่างไรก็ตาม คัมภีร์ไบเบิลเองก็มิได้บอกลำดับที่นั่งของเหล่าอัครทูตแต่อย่างใด นอกจากนี้เลขสิบสามก็มิได้เลวร้ายไปทั้งหมดในประเพณีจูเดโอ-คริสเตียน ตัวอย่างเช่น คุณลักษณะของพระเป็นเจ้า (Thirteen Attributes of Mercy) ได้แจกแจงไว้ในโทราห์ (อพยพ 34:6–7) โบสถ์คริสต์สมัยใหม่บางแห่งก็ใช้คุณลักษณะของพระเป็นเจ้าทั้งสิบสามข้อในบทเทศน์
อาการกลัวเลขสิบสามก็มีผลกระทบต่อชาวไวกิง คือเชื่อว่าโลกิจากเทพปกรณัมนอร์สเป็นเทพองค์ที่ 13 กล่าวโดยละเอียดก็คือ โลกิถูกเชื่อว่าเป็นผู้วางแผนสังหารบัลเดอร์ และเป็นแขกคนที่ 13 ที่มาร่วมงานศพ  อาจเป็นได้ว่าสิ่งนี้ทำให้เกิดความเชื่องมงายที่ว่า ถ้ามีคน 13 คนอยู่รวมกัน หนึ่งคนในกลุ่มนั้นจะเสียชีวิตในปีหน้า ประเพณีนอร์สอีกอย่างหนึ่งเกี่ยวข้องกับเรื่องปรัมปราของนอร์นา-เกสต์ (Norna-Gests þáttr) คือเมื่อนอร์น (norn) สามตนปรากฏขึ้นในงานฉลองวันเกิดของนอร์นา-เกสต์โดยไม่ได้รับเชิญ ทำให้จำนวนแขกเพิ่มขึ้นจาก 10 คนเป็น 13 คน นอร์นเหล่านั้นได้สาปให้ทารกมีอายุขัยผูกกับเทียนไขเวทย์ที่พวกนางมอบให้เป็นของขวัญ
ชาวเปอร์เซียโบราณเชื่อว่ากลุ่มดาวสิบสองราศีเป็นผู้ควบคุมเดือนต่าง ๆ ของปี และแต่ละราศีก็มีอิทธิพลต่อโลกเป็นเวลาหนึ่งพันปีหลังจากสิ้นสุดหายนะที่ฟ้าดินถล่มทลาย ด้วยเหตุนั้นจึงทำให้เลข 13 ถูกบ่งบอกว่าเป็นหายนะ และเป็นเหตุผลที่ทำให้ชาวเปอร์เซียต้องออกจากบ้านเพื่อหลีกเลี่ยงความโชคร้ายในวันที่ 13 ของปฏิทินเปอร์เซีย ซึ่งตามประเพณีเรียกว่า ซิซดาฮ์เบดัร (เปอร์เซีย: سیزده‌به‌در)
อาการกลัวอื่น ๆ ที่คล้ายกัน

อาการกลัวเลข 666 และ 616 ดูเพิ่มที่ เลขแห่งสัตว์ร้าย (Number of the Beast)
อาการกลัวเลขสี่ หลายประเทศในเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น จีน ไต้หวัน สิงคโปร์ มาเลเซีย ญี่ปุ่น เกาหลี เวียดนาม อาคารโดยทั่วไปซึ่งพบได้ไม่ยากอย่างเช่น สำนักงาน อะพาร์ตเมนต์ โรงแรม เป็นต้น จะไม่มีชั้นที่มีเลข 4 ซึ่งหมายรวมถึงชั้น 14, 24, ฯลฯ ด้วย และโนเกีย ผู้ผลิตโทรศัพท์มือถือจากฟินแลนด์ รุ่นตัวเลขสี่หลัก ไม่มีเลข 4 อยู่เลย จุดเริ่มต้นมาจากภาษาจีนคำว่า "สี่" (四 ซื่อ) ออกเสียงคล้ายกับคำว่า "ตาย" (死 สื่อ)
อาการกลัวเลขสิบเจ็ด หมายความว่า 17 เป็นเลขแห่งความโชคร้ายในอิตาลี อาจเป็นเพราะเลขโรมันของ 17 คือ XVII ซึ่งสามารถเรียงใหม่เป็น VIXI ในภาษาละตินแปลว่า "ฉันเคยมีชีวิต" ซึ่งสามารถเกลื่อนไปเป็น "ฉันตายแล้ว"
อาการกลัววันศุกร์ที่สิบสาม วันศุกร์ที่สิบสามถือว่าเป็นวันแห่งความโชคร้ายในวัฒนธรรมตะวันตก ประเทศโรมาเนีย กรีซ และบางพื้นที่ของสเปนและละตินอเมริกา ก็ถือว่าวันอังคารที่สิบสามก็โชคร้ายด้วย
คำสาปแห่งสามสิบเก้า เป็นความเชื่อในบางพื้นที่ของอัฟกานิสถานว่า 39 (สามเท่าของ 13) ต้องคำสาปหรือเป็นตราบาปแห่งความละอาย
อ้างอิงและเชิงอรรถ

↑  "Abnormal Psychology" p. 319, published in 1910, Moffat, Yard and company (New York). Library of Congress Control No. 10011167.
↑  English translation of the Code of Hammurabi เก็บถาวร 2008-10-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Online Library of Liberty.
↑  Cecil Adams (1992-11-06). "Why is the number 13 considered unlucky?". The Straight Dope. สืบค้นเมื่อ 2011-05-13.
↑  Oberon Zell-Ravenheart, "Companion for the Apprentice Wizard", Career Press (2006), p 200.
↑  Harris, Nick (15 November 2007). "Bad omen for Italy as their unlucky number comes up". The Independent. London.
Lachenmeyer, Nathaniel (2004). 13: The Story of the World's Most Popular Superstition. New York: ISBN 1-56858-306-0.
Havil, Julian (2007). Nonplussed: Mathematical Proof of Implausible Ideas (Hardcover). Princeton University Press. p. 152. ISBN 0-691-12056-0.
O'Neil, Daniel (2008). "Fear of 13: Tales over dinner."
Coriat, I.H. (1910). "Abnormal Psychology", p. 319, published in, Moffat, Yard and company (New York). Library of Congress Control No. 10011167.
แหล่งข้อมูลอื่น

'Unlucky' airline logo grounded BBC, 21 February 2007
Would you buy a number 13 house? BBC Magazine, Friday, 12 December 2008
Triskaidekaphobia on MathWorld
Who's Afraid Of Friday The 13th? on NPR
ลิฟต์ในอะพาร์ตเมนต์แห่งหนึ่งในเซี่ยงไฮ้ ไม่มีปุ่มกดชั้น 4, 13, 14 แถมยังมีชั้นติดลบด้วย
สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาในฝรั่งเศส

สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาฝรั่งเศส (อังกฤษ: French Renaissance) หมายถึงการเคลื่อนไหวทางวัฒนธรรมและศิลปะ ระหว่างปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15 จนถึง ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 ที่เป็นส่วนหนึ่งของสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาของยุโรป ที่นักประวัติศาสตร์เชื่อกันว่าเริ่มต้นขึ้นในอิตาลีในคริสต์ศตวรรษที่ 14  สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาของฝรั่งเศสตามปกติแล้วถือว่าเริ่มขึ้น ตั้งแต่การรุกรานของฝรั่งเศสเข้าไปในอิตาลีในปี ค.ศ. 1494 ในรัชสมัยของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 8 จนกระทั่งเมื่อพระเจ้าอองรีที่ 4 เสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 1610 ช่วงที่ว่านี้ไม่รวมการพัฒนาทางเทคโนโลยี, ศิลปะ และวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาอิตาลีที่เข้ามาในฝรั่งเศสก่อนหน้านั้น (เช่นโดยทางสำนักดยุคแห่งเบอร์กันดี  หรือโดยทางราชสำนักพระสันตะปาปาอาวินยอง) กาฬโรคที่ระบาดในยุโรปในคริสต์ศตวรรษที่ 14 และสงครามร้อยปีทำให้สถานภาพทางการเมืองและทางเศรษฐกิจของฝรั่งเศสอยู่ในสภาพที่อ่อนแอมาจนกระทั่งมาถึงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15 ซึ่งทำให้เป็นอุปสรรคต่อการการรับอิทธิพลต่างๆ ของสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาได้อย่างเต็มที่
รัชสมัยของพระเจ้าฟรองซัวส์ที่ 1 (ระหว่าง ค.ศ. 1515 ถึง ค.ศ. 1547) และพระราชโอรสพระเจ้าอองรีที่ 2 (ระหว่าง ค.ศ. 1547 ถึง ค.ศ. 1559) โดยทั่วไปถือว่าเป็นจุดสุดยอดของสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาของฝรั่งเศส หลังจากการเสด็จสวรรคตของพระเจ้าอองรีที่ 2 จากอุบัติเหตุในการประลองทวนบนหลังม้าแล้ว ฝรั่งเศสก็ปกครองโดยพระอัครมเหสีหม้ายแคทเธอรีน เดอ เมดิชิ และพระราชโอรสพระเจ้าฟรองซัวส์ที่ 2, พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 9 และต่อมา พระเจ้าอองรีที่ 3 แม้ว่าในช่วงนั้นขบวนการทางฟื้นฟูศิลปวิทยายังคงดำเนินต่อไป แต่ในขณะเดียวกันสงครามศาสนาของฝรั่งเศสระหว่างอูเกอโนต์และโรมันคาทอลิกก็ผลาญประเทศไปด้วยในขณะเดียวกัน
สิ่งสำคัญที่เกิดขึ้นในสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาของฝรั่งเศสก็รวมทั้งการเริ่มการปกครองระบอบอัตตาธิปไตย, การเผยแพร่ลัทธิมนุษยนิยม; การเริ่มต้นยุคแห่งการสำรวจโลกใหม่  (เช่นโดยจิโอวานนิ ดา แวร์รัซซาโน (Giovanni da Verrazzano) และ  ฌาคส์ คาร์ติเยร์ ); การนำเข้า (จากอิตาลี, เบอร์กันดี และอื่นๆ) และการพัฒนาทางเทคนิคและศิลปะในสาขาการพิมพ์, สถาปัตยกรรม, ประติมากรรม, จิตรกรรม, ดนตรี, วิทยาศาสตร์, และ วรรณกรรม และการสร้างกฎเกณฑ์อันซับซ้อนเกี่ยวกับพฤติกรรมในสังคม
ศิลปะในสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาของฝรั่งเศส > ยุคทอง

ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15 การรุกรานของฝรั่งเศสเข้าไปในอิตาลี และการที่ฝรั่งเศสอยู่ไม่ไกล
จากสำนักดยุคแห่งเบอร์กันดีอันรุ่งเรืองนัก  (ที่เกี่ยวข้องกับฟลานเดอร์ส) ทำให้ฝรั่งเศสได้มีโอกาสประสบกับสินค้า, จิตรกรรม และ วิญญาณของการสร้างสรรค์สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาตอนเหนือ และ สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาอิตาลี และความเปลี่ยนแปลงทางด้านศิลปะในระยะแรกในฝรั่งเศสก็มักจะมาจากจิตรกรอิตาลีและเฟล็มมิชเช่นฌอง คลูเอต์ (Jean Clouet) และบุตรชายฟรองซัวส์  คลูเอต์ (François Clouet) และจิตรกรอิตาลีรอซโซ ฟิโอเรนติโน, (Rosso Fiorentino), ฟรันเชสโก ปรีมาติชโช (Francesco Primaticcio) และ นิโคโล เดลาบาเต (Niccolò dell'Abbate) ของตระกูลการเขียนที่เรียกกันอย่างไม่เป็นทางการว่าตระกูลการเขียนฟงแตงโบลที่เริ่มขึ้นใน ค.ศ. 1531)  เลโอนาร์โด ดา วินชีเองก็ได้รับเชิญมาพักในฝรั่งเศสโดยพระเจ้าฟรองซัวส์ที่ 1 แต่นอกไปจากภาพเขียนที่นำติดตัวมาแล้ว  ดา วินชีก็มิได้สร้างงานที่เป็นชิ้นเป็นอันให้แก่ราชสำนักฝรั่งเศสแต่อย่างใด
ศิลปะในยุคนี้ที่เริ่มตั้งแต่รัชสมัยของพระเจ้าฟรองซัวส์ที่ 1 จนถึงรัชสมัยของพระเจ้าอองรีที่ 4 เป็นศิลปะที่มีอิทธิพลจากขบวนการพัฒนาจักษุศิลป์และประติมากรรมของอิตาลีตอนปลายเป็นอันมาก ในช่วงที่เรียกว่าแมนเนอริสม์ (ที่เกี่ยวข้องกับงานของไมเคิล แอนเจโล และ พาร์มิจานิโน และผู้อื่น) ที่เห็นได้ลักษณะของตัวแบบที่มีสัดส่วนที่ยาวและสง่าขึ้น และการเพิ่มการใช้วาทศาสตร์ทางจักษุ (visual rhetoric) หรือการสื่อความหมายทางตาที่รวมทั้งการใช้อุปมานิทัศน์ และ ตำนานเทพ
ในช่วงนี้ก็มีศิลปินหลายคนที่มีความสามารถที่รวมทั้งจิตรกรฌอง โฟเคท์แห่งตูร์ ผู้มีชื่อเสียงในการเขียนภาพสำหรับหนังสือวิจิตรได้อย่างงดงาม และประติมากรฌอง กูฌง (Jean Goujon) และ แชร์แมง ปิลง (Germain Pilon)
แต่สิ่งที่แสดงให้เห็นถึงความรุ่งเรืองของสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาของฝรั่งเศสก็ได้แก่การสร้างวังแห่งลุ่มแม่น้ำลัวร์ ที่มิได้มีลักษณะเป็นมิได้ป็นการสร้างปราสาทเพื่อการป้องกันข้าศึกอีกต่อไป แต่เป็นการสร้างสำหรับเป็นที่อยู่อาศัยเพื่อความสำราญของผู้เป็นเจ้าของ โดยใช้ภูมิทัศน์อันน่าชมของบริเวณลุ่มแม่น้ำลัวร์เป็นฉากหลังในการแสดงความสามารถทางสถาปัตยกรรม
ปราสาทลูฟร์เก่าในปารีสก็ได้รับการก่อสร้างใหม่ภายใต้การนำของปิแยร์ เลส์โคต์ (Pierre Lescot) ที่กลายมาเป็นลักษณะหลักของสถาปัตยกรรมของ "château" หรือ พระราชวังของสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาของฝรั่งเศสที่สร้างต่อมา ทางตะวันตกของลูฟร์แคทเธอรีน เดอ เมดิชิก็ทรงสร้างพระราชวังที่  Tuileries ที่ประกอบด้วยสวนภูมิทัศน์ขนาดใหญ่ และ ถ้ำตกแต่ง (grotto)
แต่สงครามศาสนาของฝรั่งเศสซึ่งเป็นสงครามกลางเมืองที่เนิ่นนานถึงสามสิบปีเป็นสิ่งที่ถ่วงและหมางความเจริญทางการสร้างงานศิลปะออกไปจากวงของการสร้างเพื่อศาสนาและการโฆษณาชวนเชื่อทางการเมือง
แมรีพระราชินีแห่งสกอตแลนด์
ไว้ทุกข์
ฟรองซัวส์  คลูเอต์
(ราว ค.ศ. 1559-1560)
(งานสะสมศิลปะหลวง
ลอนดอน)
พระเจ้าฟรองซัวส์ที่ 1
ฌอง และ
ฟรองซัวส์  คลูเอต์
(ราว ค.ศ. 1535)
พิพิธภัณฑ์ลูฟร์
"ไดแอนนักล่าสัตว์"
ตระกูลการเขียนฟงแตงโบล
(ค.ศ. 1550-1560)
พิพิธภัณฑ์ลูฟร์
ชัยชนะของฤดูหนาว
อองทวน คารง
(ราว ค.ศ. 1568)
งานสะสมส่วนบุคคล
พิธีสวมมงกุฎแก่
ชาร์เลอมาญในกรุงโรม
จุลจิตรกรรม
ฌอง โฟเคท์
วังเชอนงโซ
พระราชวังชองบอร์ด
ปีกหนึ่งของพระราชวังลูฟร์
ปิแยร์ เลส์โคต์
ผอบบรรจุพระทัยของ
พระเจ้าฟรองซัวส์ที่ 2
แชร์แมง ปิลง
ศิลปะในสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาของฝรั่งเศส > ปลายแมนเนอริสม์และต้นบาโรก

การขึ้นครองราชย์ของพระเจ้าอองรีที่ 4 นำมาสู่การพัฒนาเมืองขนานใหญ่ในปารีสปารีสที่รวมทั้งการสร้างสะพานปงต์นูฟ (Pont Neuf), จตุรัสโวสหรือ "Place Royale" (จตุรัสหลวง), จตุรัสโดแฟง และการต่อเติมพระราชวังลูฟร์
นอกจากนั้นแล้วพระเจ้าอองรีที่ 4 ก็ทรงเชิญศิลปินเช่น ทูส์แซงต์ ดูบรุยล์ (Toussaint Dubreuil) , มาร์แตง เฟรมิเนต์ (Martin Fréminet) และ อองบรัวส์ ดูบัวส์ (Ambroise Dubois) ให้มาสร้างพระราชวังฟงแตงโบล ที่เรียกว่าตระกูลการเขียนฟงแตงโบลที่สอง
มารี เดอ เมดิชิสมเด็จพระราชินีในพระเจ้าอองรีที่ 4 ทรงเชิญจิตรกรเฟล็มมิชปีเตอร์ พอล รูเบนส์มายังฝรั่งเศสเพื่อเขียน "ภาพชุดพระราชินีมารี เดอ เมดิชิ"  ซึ่งเป็นภาพขนาดใหญ่จำนวนยี่สิบสี่ภาพที่บรรยายชีวประวัติของพระองค์ เพื่อใช้ตกแต่งพระราชวังลักเซมเบิร์กในกรุงปารีส  จิตรกรเฟล็มมิชอีกคนหนึ่งที่ได้มาทำงานในราชสำนักคือฟรันส์ โพร์บัสผู้เยาว์ (Frans Pourbus the younger)
นอกราชอาณาจักรฝรั่งเศสในขณะนั้น เช่นในอาณาจักรดยุคแห่งลอร์แรน
ก็จะเป็นงานของปลายสมัยแมนเนอริสม์ที่แตกต่างออกไปเช่นที่พบในงานของฌาคส์ เบลลัญจ์ (Jacques Bellange), โคลด เดอรูเอต์ (Claude Deruet) และ ฌาคส์ คาลโลต์ (Jacques Callot) ศิลปินลอร์แรนขณะนั้นไม่มีการติดต่อกับศิลปินฝรั่งเศสซึ่งทำให้การพัฒนาแตกต่างออกไปที่มีลักษณะที่แรงกว่าของฝรั่งเศส และมักจะออกไปทางยั่วยวนอารมณ์ (erotic mannerism) ที่รวมทั้งการเขียนภาพที่เป็นยามกลางคืน หรือ การฝันร้าย นอกจากนั้นก็เป็นช่างผู้มีฝีมือในทางงานแกะ
"ไฮยาซินธ์และคลีเมนแต่งตัวตอนเช้า"
(รายละเอียด)
Toussaint Dubreuil
"พระบรมราชาภิเษกพระราชินีมารีที่มหาวิหารแซงต์เดอนีส์"
(รายละเอียด)
ปีเตอร์ พอล รูเบนส์
ค.ศ. 1622-1625
"การแลกเปลี่ยนเจ้าหญิงที่พรมแดนสเปน"
(รายละเอียด)
ปีเตอร์ พอล รูเบนส์
ค.ศ. 1622-1625
"การแลกเปลี่ยนเจ้าหญิงพระเจ้าหลุยส์บรรลุนิติภาวะ"
ปีเตอร์ พอล รูเบนส์
ค.ศ. 1622-1625
"การล้อมเมืองเบรดา"
ฌาคส์ คาลโลต์
ดูเพิ่ม

สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา
สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาตอนเหนือ
สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาอิตาลี
สถาปัตยกรรมฟื้นฟูศิลปวิทยาของฝรั่งเศส
สงครามศาสนาของฝรั่งเศส
ปราสาทและวังแห่งลุ่มแม่น้ำลัวร์