stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
นิทานเวตาล
นิทาน > ฉบับพระนิพนธ์ใน กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์

เรื่องที่ 1 พระวัชรมงกุฎ กับ พุทธศริระ (ลิลิตเพชรมงกุฎ)
เรื่องที่ 2 นกแก้วจุฑามน กับ นกขุนทองโสมิกา
2.1 นางรัตนาวดี กับ ชายผู้มีหลังเหมือนอูฐ
2.2 นางชัยสิริ กับ จมูกที่แหว่งของนาง
เรื่องที่ 3 พระเจ้าศูทรกะ กับ ขุนนางวีรพล
เรื่องที่ 4 นางมัทนเสนากับการเลือกคู่
เรื่องที่ 5 นางโศภนี ผู้หลงรักโจร
เรื่องที่ 6 พราหมณ์เกศวะ กับ บุตรเขย 3 คน
เรื่องที่ 7 ความรักมนัสวี ผู้โง่เขลา
เรื่องที่ 8 พระยศเกตุ กับ ทีรฆทรรศิน และนางวิทยาธรสาว
เรื่องที่ 9 การชุบชีวิตด้วยความผิดพลาดของนางมุกดาวลี
เรื่องที่ 10 ปริศนายากของเวตาล
จะเห็นว่าบางเรื่องจะมีความคล้ายคลึงกับ 25 เรื่องข้างต้น นอกจากนี้ยังมีการเพิ่มเรื่องของ พระพฤตราช พระอนุชาของพระวิกรมาทิตย์อีกด้วย
นิทานเวตาลในภาคภาษาไทย

นิทานเรื่องเวตาลนี้ เดิมได้เรียบเรียงเป็นร้อยแก้ว ชื่อ ลิลิตเพชรมงกุฎ โดยเจ้าพระยาพระคลัง (หน) แต่ถอดมาเพียงเรื่องแรกเท่านั้น (เรื่องพระวัชรมกุฎกับพุทธิศรีระ) ภายหลังพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ หรือ น.ม.ส. ได้ทรงแปลจากฉบับที่แปลเป็นภาษาอังกฤษของริชาร์ด เอฟ เบอร์ตัน จำนวน 9 เรื่อง และจากสำนวนแปลของ ซี.เอช. ทอว์นีย์ อีก 1 เรื่อง ทำให้ฉบับภาษาไทยของ น.ม.ส. มีนิทานเวตาลทั้งหมด 10 เรื่อง ต่อมา ศาสตราจารย์ ดร.ศักดิ์ศรี  แย้มนัดดา ได้แปลจากต้นฉบับเดิม ซึ่งเป็นอักษรเทวนาครี ภาษาสันสกฤต จนครบ 25 เรื่อง และภายหลังวรรณกรรมเรื่องนี้ก็ได้รับการแปลแปลงในหลากหลายรูปแบบ เช่น รูปแบบการ์ตูนคอมมิคชื่อ "เวตาล" ซึ่งเป็นผลงานของ ภาณุ นทีนันท์ เพื่อให้เป็นที่รู้จักมากขึ้นในวงกว้าง จนกระทั่งเวตาลได้กลายเป็นอีกหนึ่งตัวละครที่คนไทยรู้จักกันเป็นอย่างดี
ปูกัลปา

| ปูกัลปา ปูกาอัลย์ปา |
| --- | --- |
น้ำพุและหอนาฬิกาที่จัตุรัสเกรา
   ธง ตราอาร์ม
สมญา: La tierra colorada (ดินแดง)
ปูกัลปาที่ตั้งเมืองปูกัลปาในเปรู
พิกัด: 8°23′S 74°31′W﻿ / ﻿8.383°S 74.517°W﻿ / -8.383; -74.517
ประเทศ: ประเทศเปรู
แคว้น: อูกายาลิ
จังหวัด: โกโรเนลปอร์ติโย
ตั้งถิ่นฐาน: คริสต์ทศวรรษ 1840
ความสูง: 154 เมตร (505 ฟุต)
ประชากร (ค.ศ. 2007)
 • ทั้งหมด: 204,772 คน
 : สำมะโน ค.ศ. 2007
เขตเวลา: UTC-5 (PET)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC-5 (PET)
เว็บไซต์: www.mpcp.gob.pe
ปูกัลปา (สเปน: Pucallpa) หรือ ปูกาอัลย์ปา (เกชัว: puka allpa; "ดินสีแดง") เป็นเมืองทางตะวันออกของประเทศเปรู ตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำอูกายาลิ เป็นเมืองหลักของแคว้นอูกายาลิ จังหวัดโกโรเนลปอร์ติโย และเขตกาเยริอา
เมืองปูกัลปาก่อตั้งโดยมิชชันนารีคณะฟรันซิสกันในคริสต์ทศวรรษ 1840 ผ่านไปหลายทศวรรษก็ยังคงมีผู้คนตั้งถิ่นฐานไม่มาก เนื่องจากตั้งอยู่โดดเดี่ยวจากส่วนอื่นของประเทศ มีป่าดิบชื้นแอมะซอนและเทือกเขาแอนดีสกั้นขวาง ต่อมาในคริสต์ทศวรรษ 1880 ถึงคริสต์ทศวรรษ 1920 เริ่มมีการเสนอโครงการทางรถไฟเชื่อมต่อจากส่วนอื่นของประเทศ แต่โครงการก็ตกไปหลายครั้ง ทำให้เมืองปูกัลปาก็ตั้งอย่างโดดเดี่ยวในที่สุด จนปลายปี ค.ศ. 1945 มีการสร้างทางด่วนไปยังกรุงลิมา อย่างไรก็ตามเมืองประสบปัญหากับฝนตกหนัก ทำให้ดินกัดเซาะถนน และยังก่อให้เกิดน้ำป่า เมืองมีสนามบินนานาชาติกัปตันโรลเดน
ภูมิอากาศ

| ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของPucallpa> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 30.6 (87) | 30 (86) | 30 (86) | 30.6 (87) | 30 (86) | 30 (86) | 30 (86) | 31.1 (88) | 31.1 (88) | 31.1 (88) | 30.6 (87) | 30.6 (87) | 30.46 (86.8) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 22.2 (72) | 22.8 (73) | 22.8 (73) | 22.2 (72) | 21.7 (71) | 20.6 (69) | 20 (68) | 20.6 (69) | 21.1 (70) | 21.7 (71) | 22.2 (72) | 22.2 (72) | 21.67 (71) |
| หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) | 147 (5.8) | 165 (6.5) | 191 (7.5) | 163 (6.4) | 104 (4.1) | 66 (2.6) | 51 (2) | 56 (2.2) | 91 (3.6) | 168 (6.6) | 185 (7.3) | 180 (7.1) | 1,567 (61.7) |
แหล่งที่มา: Weatherbase
ปียอตร์ อาดัมต์ชึก

| ปียอตร์ อาดัมต์ชึก |
| --- | --- |
ปียอตร์ อาดัมต์ชึก ใน พ.ศ. 2555
เกิด: ปียอตร์ อาแลกซันแดร์ อาดัมต์ชึก 21 มีนาคม พ.ศ. 2515 (52 ปี) วอร์ซอ โปแลนด์
การศึกษา: สถาบันศิลปะการละครแห่งชาติในวอร์ซอ
อาชีพ: นักแสดงภาพยนตร์, นักแสดงละครเวที
ปีปฏิบัติงาน: พ.ศ. 2534–ปัจจุบัน
ปียอตร์ อาแลกซันแดร์ อาดัมต์ชึก (โปแลนด์: Piotr Aleksander Adamczyk, ออกเสียง: [ˈpjɔtr aˈdamt͡ʂɨk]; เกิด 21 มีนาคม พ.ศ. 2515) เป็นนักแสดงภาพยนตร์ นักแสดงโทรทัศน์ นักแสดงละครเวที และนักพากย์ชาวโปแลนด์ เขามีชื่อเสียงจากการรับบทเฟรเดริก ชอแป็ง นักเปียโนและนักประพันธ์ดนตรี ในภาพยนตร์ชีวประวัติเรื่อง ชอแปน: ปรักแญแญมีวอชชี (พ.ศ. 2545), สมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 2 ในละครโทรทัศน์เรื่อง แครอล: อะแมนฮูบิเคมโพป (พ.ศ. 2548) และภาคต่อชื่อเรื่อง แครอล: เดอะโพป เดอะแมน (พ.ศ. 2549) และโตมัสในซีรีส์จักรวาลภาพยนตร์มาร์เวลในดิสนีย์+ เรื่อง ฮอคอาย (พ.ศ. 2564)
ผลงานการแสดง

| ปี | เรื่อง | บทบาท | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2538 | สเปลไบน์เดอร์ | แซนเดอร์ | ละครโทรทัศน์, 10 ตอน |
| 2539 | สเฟา | กซาแวรือ |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย  เกาหลี  เนเธอร์แลนด์  โปแลนด์ 
ศิลปิน:  มิวสิกเบรนซ์ 
ประชาชน:  Deutsche Synchronkartei 
อื่น ๆ:  IdRef
ปัญญาชน

รูปวาดของ Ludwik Rydygier กับผู้ช่วยโดย Leon Wyczółkowski
ปัญญาชน (ละติน: intellegentia, อังกฤษ: intellectuals, โปแลนด์: inteligencja, รัสเซีย: интеллигенция, สัทอักษรสากล: [ɪntʲɪlʲɪˈɡʲentsɨjə]) คือ ชนชั้นทางสังคมของคนซึ่งใช้ปัญญาชั้นสูงมุ้งไปที่การนำหรือวิจารณ์ ไม่ก็เล่นบทบาทผู้นำในการสร้างรูปแบบของวัฒนธรรมและการเมืองของสังคม ดังนั้นปัญญาชนจึงใช้ได้กับใครก็ได้ไม่ว่าจะเป็นศิลปินหรือครูในโรงเรียน รวมไปถึง นักวิชาการ นักเขียน นักข่าว ปัญญาชนเป็นประเด็นที่ถูกนำมาถกเถียงอยู่เสมอทางด้านบทบาทในการพัฒนาของสังคมสมัยใหม่ซึ่งในประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่มีส่วนร่วมในการก้าวหน้าทว่าไม่ได้มีแต่ในด้านบวกเท่านั้น บางครั้งก็มีผลในการย้อนหลังเช่นกัน
ในมุมมองทางสังคม ชนชั้นของปัญญาชนนั้นเกิดขึ้นครั้งแรกในโปแลนด์ซึ่งถูกคุมโดยชาวรัสเซียในยุกต์ของการแบ่งแยก ชื่อถูกยืมมาจากจอร์จ วิลเฮล์ม ฟรีดริช เฮเกิลประมาณช่วงปีค.ศ. 1840 ถึง 1850 เพื่อใช้เรียกชนชั้นกระฎุมพีซึ่งมีการศึกษาและมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่องในชนชั้น และสามารถเป็นผู้นำทางจิตใจให้กับประเทศที่ถูกปกครองโดยผู้มีอิทธิพลในแบบเผด็จการ
ในประเทศรัสเซียก่อนการปฏิวัติ คำนี้ถูกใช้เพื่อกล่าวถึงผู้คนซึ่งมีส่วนในการริเริ่มทางการเมืองหรือทางวัฒนธรรม คำนี้ยังถูกใช้โดยคนกลุ่มที่ถูกกล่าวถึงเพื่อสร้างความแตกต่างและเพิ่มระยะห่างระหว่างตัวเองกับคนหมู่มาก ต่อมาคำว่าปัญญาชนได้เป็นที่นิยมมากขึ้นและใช้กล่าวถึงผลของการศึกษาระดับอุดมศึกษาต่อประชาชน
ประวัติศาสตร์ของความคิด

การเกิดขึ้นของปัญญาชนตามมาด้วยคำว่า 'ปัญญาชน' โดย โดยได้ถูกเชื่อมโยงกับการพัฒนาเมือง การกระจายอย่างกว้างขวางของการพิมพ์และโรงเรือน (tenement houses) สำหรับเช่าในใจกลางเมือง
พฤติกรรมซึ่งบ่งบอกถึงปัญญาชนจาก หนังสือ 'วัฒนธรรมและปัญญาชน' โดย Dr. Vitaly Tepikin มีดังนี้
มีการมีความคิดทางศีลธรรมที่ก้าวไกล มีความเข้าใจต่อสิ่งมีชีวิต และเข้าร่วมการชุมนุมอย่างสม่ำเสมอ
ศึกษาด้วยตัวเองอยู่ตลอด
มีความรักชาติ ซึ่งอยู่บนฐานของความเชื่อในคนของตนเองและรักแผ่นดินบ้านเกิดอย่างเต็มหัวใจ
มีกิจกรรมที่สร้างสรรค์เป็นส่วนหนึ่งในวิธีการใช้ชีวิตของปัญญาชน
มีความเป็นอิสระ ความทะเยอทะยานสู่เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและหาตัวเองในนั้น
ดูเพิ่ม

Academia
Philippine ilustrado
Creative class
Obrazovanshchina
Organic intellectual
Karol Libelt
Pyotr Boborykin
ตัวหนังสือวาดาอัด

แผ่นหินที่เขียนด้วยตัวหนังสือวาดาอัดในคริสต์ศตวรรษที่ 14
ตัวหนังสือวาดาอัด (อังกฤษ: Wadaad's writing) หรือ อักษรอาหรับวาดาอัด (wadaad's Arabic; โซมาลี: Far Wadaad, แปลตรงตัว 'ลายมือของหมอสอนศาสนา') เป็นภาษาอาหรับที่ดัดแปลงไว้เขียนภาษาโซมาลี หรือการใช้อักษรอาหรับมาถอดความภาษาโซมาลีในอดีต แต่เดิมนั้น หมายถึงภาษาอาหรับที่ไม่ถูกไวยากรณ์โดยมีคำจากภาษาโซมาลีปนอยู่ โดยสัดส่วนของคำศัพท์ภาษาโซมาเลียแตกต่างกันไปตามบริบท นอกจากภาษาอาหรับมาตรฐานแล้ว ตัวหนังสือวาดาอัดใช้โดยบรรดาผู้รู้ศาสนาชาวโซมาลี (วาดาอาโด) เพื่อบันทึกคำร้อง xeer (กฎหมายจารีตประเพณี) และเขียนเกาะศีดะฮ์ บรรดาวาณิชใช้ตัวหนังสือนี้ในการค้าและเขียนจดหมาย ต่อมามีนักวิชาการชาวโซมาลีหลานคนพัฒนาและปรับอักษรอาหรับสำหรับใช้กับภาษาโซมาลี โดยราวคริสต์ทศวรรษ 1930 ผลงานของ Mahammad 'Abdi Makaahiil ทำให้เครื่องหมายเสริมสัทอักษรสระและรูปอักขรเป็นมาตรฐาน และในคริสต์ทศวรรษ 1950 Musa Haji Ismail Galal ให้ข้อเสนอที่มีข้อโต้แย้งด้วยการดัดแปลงรูปอักษรและสร้างอักษรสำหรับเสียงสระ
เมื่อมีการใช้อักษรละตินเป็นอักษรราชการใน ค.ศ. 1972 กระบวนการทำให้อักขรวิธีอาหรับโซมาลีเป็นมาตรฐานจึงหยุดลง รูปแบบอักขรวิธีของ Makaahiil ยังคงเป็นรูปแบบสุดท้ายที่โดดเด่นที่สุดในปัจจุบัน
ประวัติ

อักษรอาหรับนำเข้าสู่ประเทศโซมาเลียในคริสต์ศตวรรษที่ 13 โดยชัยค์ ยูซุฟ บิน อะห์มัด อัลกาวนัยน์ ชายที่ได้รับการกล่าวถึงเป็น "นักบุญที่โดดเด่นที่สุดในประเทศโซมาเลีย" ที่มีเชื้อสายโซมาลี เขาจัดตั้งการสอนอัลกุรอาน และพัฒนาการระบบการตั้งชื่อภาษาโซมาลีสำหรับสระอาหรับที่ทำให้ลูกศิษย์สามารถอ่านและเขียนในภาษาอาหรับได้
แม้ว่าตัวหนังสือวาดาอัดโซและนักวิชาการชาวโซมาเลียหลายคนเคยใช้อักษรอาหรับไว้เขียนภาษาโซมาลีมานานหลายศตวรรษ แต่ก็ยังไม่มีการพัฒนาจนกกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 19 ที่ ชัยค์ อุวัยส์ อัลบะรอวี นักบุญสายอัลกอดิรียะฮ์แห่งตระกูล Digil และ Mirifle พัฒนาอักษรอาหรับสำหรับภาษาโซมาลี โดยใช้สำเนียงมาอาย (Maay) จากโซมาเลียใต้ ซึ่งในเวลานั้นใกล้เคียงกับสำเนียงมาตรฐานของภาษาโซมาลี อัลบะรอวีดัดแปลงอักษรของเขาตามการถอดเสียงภาษาอาหรับที่ Amrani แห่ง Barawa (Brava) นำมาใช้ เพื่อเขียน Bravanese ภาษาย่อยของภาษาสวาฮิลี
นักเรียนชาวโซมาเลียที่เรียนภาษาอาหรับมาตรฐานในโรงเรียนรัฐบาลมักไม่เข้าใจตัวหนังสือวาดาอัด ในคริสต์ทศวรรษ 1930 ในบริติชโซมาลีแลนด์ตะวันตกเฉียงเหนือ มาฮัมหมัด อับดี มากาฮีอิล (Mahammad 'Abdi Makaahiil) พยายามปรับมาตรฐานอักขรวิธีในหนังสือ The Institution of Modern Correspondence in the Somali language
มายัล/มากาฮีอิล

อักขรวิธีที่มากาฮีอิลเสนอใช้อักษรเดียวกันกับอักษรอาหรับ โดยเพิ่มอักษรใหม่สองตัว คือ ڎ‎ สำหรับเสียง /ɖ/ และ گ‎ สำหรับเสียง /g/ นอกจากนี้ ยังมีพยัญชนะ 8 ตัวในอักษรอาหรับที่ไม่มีในภาษาโซมาลี (ยกเว้นในคำยืมภาษาอาหรับ) ได้แก่ thāʼ (ث), dhal (ذ), zāy (ز), ṣād (ص), ḍād (ض), ṭāʾ (ط), ẓāʾ (ظ) และ ghayn (غ)
รูปเขียนนี้ใช้เครื่องหมายเสริมสัทอักษรสระ
มายัล/มากาฮีอิล > พยัญชนะ

| ชื่อ | รูปเขียน> เดี่ยว | รูปเขียน> ท้าย | รูปเขียน> กลาง | รูปเขียน> ต้น | แทนเสียง | เทียบอักษรละติน | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ʾalif الف‎ | ا‎ | ـا‎ |  |  | - / /a/ | - | อักษร ʾalif มีวิธีใช้งาน 2 แบบ แบบแรกแทนเสียงสระที่ต้นคำ แบบที่สองแทนสระเสียงยาว "aa" |
| bāʾ باء‎ | ب‎ | ـب‎ | ـبـ‎ | بـ‎ | /b/ | b |  |
| tāʾ تاء‎ | ت‎ | ـت‎ | ـتـ‎ | تـ‎ | /t/ | t |  |
| thāʼ  ثاء‎ | ث‎ | ـث‎ | ـثـ‎ | ثـ‎ | /s/ | s | ไม่พบในภาษาโซมาลี ส่วนใหญ่ใช้ในคำยืมภาษาอาหรับ |
| jīm جيم‎ | ج‎ | ـج‎ | ـجـ‎ | جـ‎ | /d͡ʒ/ | j |  |
| ḥāʾ حاء‎ | ح‎ | ـح‎ | ـحـ‎ | حـ‎ | /ħ/ | x |  |
| khāʾ خاء‎ | خ‎ | ـخ‎ | ـخـ‎ | خـ‎ | /χ/ | kh |  |
| dāl دال‎ | د‎ | ـد‎ |  |  | /d/ | d |  |
| dhāl ذال‎ | ذ‎ | ـذ‎ |  |  | /d/ | d | ไม่พบในภาษาโซมาลี ส่วนใหญ่ใช้ในคำยืมภาษาอาหรับ |
| dhā ڎا‎ | ڎ‎ | ـڎ‎ |  |  | /ɖ/ | dh | อักษรเพิ่มเติมที่ไม่พบในอักษรอาหรับ เคยแทนด้วยอักษร ط‎ |
| rāʾ راء‎ | ر‎ | ـر‎ |  |  | /r/ | r |  |
| zāʾ زاي‎ | ز‎ | ـز‎ |  |  | /z/ | z |  |
| sīn سين‎ | س‎ | ـس‎ | ـسـ‎ | سـ‎ | /s/ | s |  |
| shīn شين‎ | ش‎ | ـش‎ | ـشـ‎ | شـ‎ | /ʃ/ | sh |  |
| ṣād صاد‎ | ص‎ | ـص‎ | ـصـ‎ | صـ‎ | /s/ | s | ไม่พบในภาษาโซมาลี ส่วนใหญ่ใช้ในคำยืมภาษาอาหรับ |
| ḍād  ضاد‎ | ض‎ | ـض‎ | ـضـ‎ | ضـ‎ | /d/ | d | ไม่พบในภาษาโซมาลี ส่วนใหญ่ใช้ในคำยืมภาษาอาหรับ |
| ṭāʾ طاء‎ | ط‎ | ـط‎ | ـطـ‎ | طـ‎ | /t/, /ɖ/ | t, dh | ไม่พบในภาษาโซมาลี ส่วนใหญ่ใช้ในคำยืมภาษาอาหรับ ก่อนใช้แทนอักษร ڎ‎ อักษรนี้เคยใช้แทนอักษร "dh" |
| ẓāʾ  ظاء‎ | ظ‎ | ـظ‎ | ـظـ‎ | ظـ‎ | /d/~/z/ | d, z | ไม่พบในภาษาโซมาลี ส่วนใหญ่ใช้ในคำยืมภาษาอาหรับ คำยืมบางคำเขียนด้วยอักษรละติน "z" บางคำเขียนด้วยอักษร "d" |
| ʿayn عين‎ | ع‎ | ـع‎ | ـعـ‎ | عـ‎ | /ʕ/ | c |  |
| ghayn غين‎ | غ‎ | ـغ‎ | ـغـ‎ | غـ‎ | /ɣ/~/g/ | g | ไม่พบในภาษาโซมาลี ส่วนใหญ่ใช้ในคำยืมภาษาอาหรับ |
| fāʾ فاء‎ | ف‎ | ـف‎ | ـفـ‎ | فـ‎ | /f/ | f |  |
| qāf قاف‎ | ق‎ | ـق‎ | ـقـ‎ | قـ‎ | /q/ | q |  |
| kāf كاف‎ | ك‎ | ـك‎ | ـكـ‎ | كـ‎ | /k/ | k |  |
| gāʾ گاء‎ | گ‎ | ـگ‎ | ـگـ‎ | گـ‎ | /ɡ/ | g | อักษรเพิ่มเติมที่ไม่พบในอักษรอาหรับ |
| lām لام‎ | ل‎ | ـل‎ | ـلـ‎ | لـ‎ | /l/ | l |  |
| mīm ميم‎ | م‎ | ـم‎ | ـمـ‎ | مـ‎ | /m/ | m |  |
| nun نون‎ | ن‎ | ـن‎ | ـنـ‎ | نـ‎ | /n/ | n |  |
| wāw واو‎ | و‎ | ـو‎ |  |  | /w/ /ɞ:/, /ɔ:/, /ʉ:/, /u:/ | w กับ oo, uu | อักษร wāw มีวิธีใช้งาน 2 แบบ แบบแรกคือสระ แทนเสียง [w] แบบที่สองใช้เขียนสระเสียงยาว "oo" และ "uu" |
| hāʾ هاء‎ | ه‎ | ـه‎ | ـهـ‎ | هـ‎ | /h/ | h |  |
| yāʾ ياء‎ | ي‎ | ـي‎ | ـيـ‎ | يـ‎ | /j/ /e:/, /ɛ:/, /i:/, /ɪ:/ | y, ee, ii | อักษร yāʾ มีวิธีใช้งาน 2 แบบ แบบแรกคือสระ แทนเสียง [j] แบบที่สองใช้เขียนสระเสียงยาว "ee" และ "ii" |
| hamzah همزة‎ | ء‎ |  |  |  | /ʔ/ | ’ |  |
มายัล/มากาฮีอิล > สระ

| -aa | -ee | -ii | -oo | -uu |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ـا‎ | ◌َِيـ / ◌َِي‎ | يـ / ي‎ | ◌ٗو‎ | و / ـو‎ |
| สระสั้น> A | สระสั้น> E | สระสั้น> I | สระสั้น> O | สระสั้น> U | สระยาว> Aa | สระยาว> Ee | สระยาว> Ii | สระยาว> Oo | สระยาว> Uu |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| اَ‎ | اَِ‎ | اِ‎ | اٗ‎ | اُ‎ | آ‎ | اَِيـ / اَِي‎ | اي‎ | اٗو‎ | او‎ |
ตัวอย่าง

ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ข้อที่ 1
| แปลไทย | อักษรละติน | ตัวหนังสือวาดาอัด (มายัล/มากาฮีอิล) |
| --- | --- | --- |
| มนุษย์ทั้งปวงเกิดมามีอิสระและเสมอภาคกันในศักดิ์ศรี และสิทธิ ต่างในตนมีเหตุผลและมโนธรรม และควรปฏิบัติต่อกันด้วยจิตวิญญาณแห่งภราดรภาพ | Aadanaha dhammaantiis wuxuu dhashaa isagoo xor ah kana siman xagga sharafta iyo xuquuqada Waxaa Alle (Ilaah) siiyay aqoon iyo wacyi, waana in qof la arkaa qofka kale ula dhaqmaa si walaaltinimo ah. | آدَنَهَ ڎَمّانْتيسْ وُحو ڎَشا اِسگٗو حٗر اَه كَنَ سِمَن حَگَّ شَرَفتَ اِيٗ حُقوقَدَ وَحا الله سييَي اَقٗون اِيٗ وَعْيِ، وانَ اِن قٗف لَ اَركا قٗفكَ كَلَِ اُلَ ڎَقْما سِ وَلالتِنِمٗ اَه.‎ |
ข้อมูล

Abdullahi, Mohamed Diriye (2001). Culture and customs of Somalia. Greenwood. ISBN 978-0-313-31333-2.
Laitin, David D. (1977). Politics, language, and thought: the Somali experience. University of Chicago Press. ISBN 0-226-46791-0.
Lewis, I.M. (1958). "The Gadabuursi Somali Script". Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London. Cambridge University Press, on behalf of SOAS. 21 (1/3): 134–156. doi:10.1017/S0041977X00063278. JSTOR 610496. S2CID 161856327. สืบค้นเมื่อ 2009-09-04.
Lewis, I.M. (1999). A Pastoral Democracy: A Study of Pastoralism and Politics Among the Northern Somali of the Horn of Africa. LIT Verlag Münster. ISBN 3825830845.
Martin, B.G. (2003). Muslim Brotherhoods in Nineteenth-Century Africa. Cambridge University Press. ISBN 0-521-53451-8.
Singh, Nagendra Kr. (2002). International encyclopaedia of Islamic dynasties, Volume 43. Anmol Publications PVT. LTD. ISBN 81-261-0403-1.[ลิงก์เสีย]
แหล่งข้อมูลอื่น

Far Wadaad script converter
'Wadaad's writing' in Somali, at Omniglot
Tosco, Mauro (University of Turin) (2010). "Somali Writings". Afrikanistik Online (ภาษาอังกฤษ). 2010 (7). สืบค้นเมื่อ 2023-04-07.  [Covers Wadaad's writing, Osmanya, Gadabuursi, and Kaddare.]
| ด ค กอักษรอาหรับที่ใช้เขียนภาษาต่าง ๆ |
| --- | --- |
ทวีปยุโรป: อัลฆามิอา · อาเรบีตซา · อาเซอร์ไบจาน · เอลิฟบา · เบลารุส · ตาตาร์ไครเมีย · คาซัค · ตุรกีออตโตมัน · ภาษาตาตาร์ (อิสเกอิมลา · ยางาอิมลา)
ทวีปเอเชีย: อาหรับ · มลยาฬัม · อาร์วี · อาเซอร์ไบจาน · บูรีโวลิโอ · ยาวี · คาซัค · โควาร์ · เคิร์ด · คีร์กีซ · ตุรกีออตโตมัน · ปาทาน · เปโกน · เปอร์เซีย · สาไรกี · สินธี · ชาห์มุขี · ทาจิก · เติร์กเมน · อูรดู · อุยกูร์ · อุซเบก · เสี่ยวเอ๋อร์จิง
ทวีปแอฟริกา: อาฟรีกานส์ · อยามี · เบอร์เบอร์ · ฟูลา · โซราเบ · สวาฮีลี · วาดาอัด · โวลอฟ
ปัตชกุฟ

| ปัตชกุฟ |
| --- | --- |
   ธง ตราอาร์ม
ปัตชกุฟ
พิกัด: 50°27′N 17°0′E﻿ / ﻿50.450°N 17.000°E﻿ / 50.450; 17.000
ประเทศ:  โปแลนด์
จังหวัด: ออปอแล
เทศมณฑล: นือซา
เทศบาล: ปัตชกุฟ
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 6.6 ตร.กม. (2.5 ตร.ไมล์)
ประชากร (2006)
 • ทั้งหมด: 8,147 คน
 • ความหนาแน่น: 1,200 คน/ตร.กม. (3,200 คน/ตร.ไมล์)
เว็บไซต์: http://www.paczkow.pl
ปัตชกุฟ (โปแลนด์: Paczków; เยอรมัน: Patschkau) เป็นเมืองในจังหวัดออปอแล มีเนื้อที่ 6.6 ตารางกิโลเมตร ในปี 2006 มีประชากร 8,147 คน เมืองยังคงเก็บรักษาป้อมปราการในยุคกลางของเมืองไว้ ในช่วงปลายศตวรรษที่ 15 เมืองได้พัฒนาไปอย่างรวดเร็ว เมืองมีอาคารโบราณเป็นจำนวนมากเช่นป้อมปราการ
ในปี ค.ศ. 1742 หลังจากสงครามไซลีเชีย เมืองปัตชกุฟถูกยึดครองโดยราชอาณาจักรปรัสเซีย และกลายเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิเยอรมัน
ระเบียงภาพ

ทัศนียภาพของเมือง
กำแพงเมืองในปัตชกุฟ
คริสตจักรคาทอลิก
แหล่งข้อมูลอื่น

Official webpage of the town
Photo gallery of Paczkow เก็บถาวร 2009-02-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Jewish Community in Paczków on Virtual Shtetl
50°27′35″N 17°00′10″E﻿ / ﻿50.45972°N 17.00278°E﻿ / 50.45972; 17.00278
ดานีแยล ปลิญสกี

ดานีแยล มาแตอุช ปลิญสกี (โปแลนด์: Daniel Mateusz Pliński; 10 ธันวาคม ค.ศ. 1978 —) เป็นนักวอลเลย์บอลชาวโปแลนด์ ผู้ทำหน้าที่ร่วมสโมสรตแซร์รัดตชาร์ญีราดอม
ชีวิตส่วนตัว

ดานีแยล ปลิญสกี เกิดในเมืองปุตสก์ ประเทศโปแลนด์ เขามีพี่น้องทั้งหมด 5 คน คือ ปียอตร์, วีแยสวัฟ, วอยแชค, วียอแลตา และอีวอนา เมื่อวันที่ 24 กันยายน ค.ศ. 2004 เขาแต่งงานกับมาร์ตา เขามีลูกสาวด้วยกัน 2 คน คือ ยูเลีย (เกิด 10 เมษายน ค.ศ. 2006) และแลนา (เกิด ค.ศ. 2012)
ผลงานระดับอาชีพ > สโมสร

เขาเป็นผู้เล่นของสโมสรแปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ ระยะเวลา 7 ปี เขาได้รับแชมป์โปลิชแชมเปียนชิพ 5 สมัย (2008, 2009, 2010, 2011, 2014), โปลิชคัพ 3 สมัย (2009, 2011, 2012), เหรียญเงินจากซีอีวีแชมเปียนส์ลีก 2011/12, เหรียญทองแดงจากซีอีวีแชมเปียนส์ลีก 2009/10 และ 2 เหรียญเงินกับ 1 เหรียญทองแดงจากชิงแชมป์สโมสรโลก เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม ค.ศ. 2014 เขาได้ย้ายไปเล่นให้กับสโมสรตแซร์รัดตชาร์ญีราดอม
ผลงานระดับอาชีพ > ทีมชาติ

ปลิญสกีได้รับเหรียญทองการแข่งขันวอลเลย์บอลชายชิงแชมป์ยุโรป 2009 เมื่อวันที่ 14 กันยายน ค.ศ. 2009 เขาได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (Knight's Cross of Polonia Restituta)
สังกัดสโมสร

กอรับปุตสก์
สตอลาร์กาวอวอมิน (1997–2002)
ปวอมีแยญซอสนอวีแยตส์ (2002–2004)
ยัสตแช็มปสกีแวงกีแยล (2004–2007)
แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ (2007–2014)
ตแซร์รัดตชาร์ญีราดอม (2014–)
เกียรติประวัติ > สโมสร

2009/2010 – ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
2011/2012 – ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
กาตาร์ 2009 – ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
กาตาร์ 2010 – ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
กาตาร์ 2012 – ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
2002/2003  โปลิชคัพ, ร่วมกับ ปอลสกา แอแนร์ ซอสนอวีแยตส์
2003/2004  โปลิชคัพ, ร่วมกับ ปอลสกา แอแนร์ ซอสนอวีแยตส์
2005/2006  โปลิชแชมเปียนชิพ, ร่วมกับ ยัสตแช็มปสกีแวงกีแยล
2006/2007  โปลิชแชมเปียนชิพ, ร่วมกับ ยัสตแช็มปสกีแวงกีแยล
2007/2008  โปลิชแชมเปียนชิพ, ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
2008/2009  โปลิชคัพ, ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
2008/2009  โปลิชแชมเปียนชิพ, ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
2009/2010  โปลิชแชมเปียนชิพ, ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
2010/2011  โปลิชคัพ, ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
2010/2011  โปลิชแชมเปียนชิพ, ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
2011/2012  โปลิชคัพ, ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
2011/2012  โปลิชแชมเปียนชิพ, ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
2013/2014  โปลิชแชมเปียนชิพ, ร่วมกับ แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ
เกียรติประวัติ > ทีมชาติ

2006  ชิงแชมป์โลก
2009  ชิงแชมป์ยุโรป
เกียรติประวัติ > รางวัลรายบุคคล

2008 เมโมเรียลฮิวเบิร์ตเจอร์ซีแว็กเนอร์ - บล็อกยอดเยี่ยม
2009 เมโมเรียลฮิวเบิร์ตเจอร์ซีแว็กเนอร์ - บล็อกยอดเยี่ยม
เกียรติประวัติ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์

2006  Gold Cross of Merit
2009  Knight's Cross of Polonia Restituta
แหล่งข้อมูลอื่น

FIVB profile
PlusLiga player profile
Cerrad Czarni Radom player profile
ปลิญสกีในฐานะผู้เล่นของสโมสรยัสตแช็มปสกีแวงกีแยล ในปี ค.ศ. 2007
การแข่งขันปลุสลีกา: ลอตอสตแรฟล์กดัญสก์ - แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ เมื่อวันที่ 30 กันยายน ค.ศ. 2011
ในระหว่างการแข่งขัน แปกีแยแอ สกราแบวคาตุฟ - ลอตอสตแรฟล์กดัญสก์ ในปี ค.ศ. 2013
ในฐานะผู้เล่นของสโมสรตแซร์รัดตชาร์ญีราดอม ในการแข่งขันกับ Effector Kielce ในฤดูกาล 2014/2015
พระรัตนปาณีโพธิสัตว์

พระรัตนปาณีโพธิสัตว์ (สันสกฤต: रत्नपाणि ratnapāṇi, จีน: 寶手菩薩) หมายถึงพระโพธิสัตว์ผู้ถือดวงแก้ว อยู่ในรัตนโคตรของพระรัตนสัมภวะพุทธะ ไม่เป็นที่รู้จักแพร่หลายเท่าใดนัก รูปแบบของท่านที่เห็นทั่วไปคือนั่งขัดสมาธิบนดอกบัว มือซ้ายทำสมาธิ มือขวาถือจินดามณี หรือมิฉะนั้นก็มีจินดามณีวางบนหน้าตัก ในบรรดามหาโพธิสัตว์ 7 พระองค์ที่ระบุในอมิตายุรธยานสูตรไม่ได้กล่าวถึงพระรัตนปาณีไว้ จึงทำให้ข้อมูลเกี่ยวกับท่านมีจำกัดและได้รับการนับถือน้อยกว่าพระโพธิสัตว์องค์อื่นๆ
พระหฤทัยประจำพระองค์
นะโม สมันต พุทธานัม รัตน ปาณี ษัม สวาหะ
ปฏิบัติการโวเร็ค

เขตปฏิบัติการเรือดำน้ำของโปแลนด์ระหว่างปฏิบัติการโวเร็ค

สัญลักษณ์: | - แนวเรือดำน้ำ || - ขอบเขตการปฏิบัติการ
พื้นที่ของเขตปฏิบัติการโวเร็คเมื่อเทียบกับแผนที่ประเทศโปแลนด์
แผนการโวเร็ค (อังกฤษ: Worek Plan) หรือ ปฏิบัติการโวเร็ค (อังกฤษ: Operation Worek, โปแลนด์: Plan Worek ซึ่งมีความหมายว่า แผนถุงกระสอบ) เป็นปฏิบัติการของกองทัพเรือโปแลนด์ในช่วงต้นของสงครามโลกครั้งที่สอง ซึ่งเรือดำน้ำของโปแลนด์ห้าลำออกปฏิบัติการเพื่อป้องกันมิให้กองทัพเรือเยอรมันทำการยกพลขึ้นบกตามแนวชายฝั่งของโปแลนด์ และโจมตีเรือรบของข้าศึกที่กำลังทำลายเครื่องปอ้งกันตามแนวชายฝั่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง คาบสมุทรเฮล
แผนการดังกล่าวไม่เกิดผลอะไรเลย เนื่องจากฝ่ายเยอรมนีไม่มีแผนการที่จะยกพลขึ้นบก แผนการดังกล่าวยังกำหนดให้เรือดำน้ำเหล่านั้นปฏิบัติการในพื้นที่ที่ถูกกักในเขตน้ำตื้นใกล้ชายฝั่งโปแลนด์ ทำให้เรือดำน้ำเหล่านั้นตกเป็นเหยื่อของหน่วยต่อต้านเรือดำน้ำที่แข็งแกร่งโดยง่าย เรือดำน้ำของโปแลนด์ไม่สามารถจมเรือของข้าศึกได้แม้แต่ลำเดียวแม้ว่าจะพยายามกันอย่างสุดฤทธิ์แล้วก็ตาม ความเสียหายเดียวที่เกิดขึ้น คือ ทุ่นระเบิดของเรือดำน้ำ Żbik ได้จมเรือกวาดทุ่นระเบิดลำหนึ่งของฝ่ายเยอรมัน เรือดำน้ำทั้งหมดของโปแลนด์ไม่ได้รับการเสียหายเลย แต่ก็ต้องประสบกับการสึกหรอของตัวเรือดำน้ำและปัญหาทางด้านเทคนิค ทำให้ผู้บังคับการกองเรือดำน้ำต้องสั่งยกเลิกปฏิบัติการ เมื่อตอนกลางเดือนกันยายน 1939
แผนการ

แผนการดังกล่าวเป็นแผนสำหรับการปฏิบัติการของเรือดำน้ำ 5 ลำ ได้แก่  Orzeł (นกอินทรี), Wilk (หมาป่า), Sęp (แร้ง), Żbik (แมวป่า) และ Ryś (ลิงซ์) เพื่อต่อกรกับกองเรือข้าศึกซึ่งมีกำลังเหนือกว่าในเขตทะเลบอลติก ซึ่งกองทัพเรือโปแลนด์ประกอบด้วยเรือพิฆาตตอร์ปิโดเพียงสี่ลำ และเรือวางทุ่นระเบิดไม่กี่ลำเท่านั้น
เรือดำน้ำโปแลนด์ออกปฏิบัติการใกล้กับแนวชายฝั่ง ในเขตอ่าว Gdańsk และคาบสมุทรเฮล พวกเขาได้รับคำสั่งให้ทำลายเรือรบเยอรมันที่ระดมยิงเข้าใส่ชายฝั่งและทำลายเรือที่พยายามที่ยกพลขึ้นบก แผนการได้ระบุอย่างชัดเจนว่าการใช้เรือดำน้ำของโปแลนด์จะเป็นไปตามกฎหมายระหว่างประเทศ คือ เมื่อเรือลำเดียวที่ไม่ติดอาวุธเข้ามาในเขตปฏิบัติการจะได้รับคำเตือนก่อนที่จะถูกยิง
Orzeł จะอยู่บริเวณตำแหน่งที่อยู่ไกลที่สุด ในเขตอ่าว Gdańsk จากจัสตาเนียไปจนถึงปากน้ำจืดแม่น้ำวิสตูล่า ส่วนทางตะวันออกของเรือ Orzeł บริเวณทางเข้าอ่าว Gdańsk จะเป็นที่ตั้งของเรือ Wilk ส่วนเรือดำน้ำอีกสามลำที่เหลือจะอยู่ทางตอนเหนือของอ่าว Gdańsk พวกมันตั้งอยู่ห่างกันเพื่อให้ชาร์จหม้อแปลงไฟฟ้าใหม่ตลอดทั้งคืน
ปฏิบัติการ

ปฏิบัติการโวเร็คเริ่มขึ้นเมื่อเยอรมนีบุกครองโปแลนด์ เมื่อวันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 1939 ไม่กี่ชั่วโมงหลังจากการรุกรานเริ่มต้น เหล่าเรือดำน้ำได้รับการติดต่อทางวิทยุให้เปิดผนึกที่มีแผนของปฏิบัติการโวเร็คไว้ และเมื่อถึงตอนเย็นวันนั้น เรือดำน้ำทุกลำก็เข้าประจำที่
เรือดำน้ำทุกลำต่างก็พยายามเข้าประจัญบานกับกองเรือเยอรมนี แต่ทว่าไม่ประสบผล กองทัพเยอรมันเหนือกว่าทั้งด้านจำนวน และได้รับการสนับสนุนจากลุควาฟเฟ แม้ว่าเรือดำน้ำของโปแลนด์จะถูกโจมตีด้วยลูกระเบิดน้ำลึกหลายครั้ง แต่ก็ไม่มีเรือดำน้ำลำใดที่จมลงสู่ก้นทะเล ในที่สุด เมื่อต่างฝ่ายต่างก็ทำอะไรกันไม่ได้ กัปตันกองเรือดำน้ำของโปแลนด์จึงตัดสินใจให้ละทิ้งที่ตั้งของตน เนื่องจากไม่มีท่าทีว่าฝ่ายเยอรมันจะมีการยกพลขึ้นบก ซึ่งเป็นจุดประสงค์ของปฏิบัติการดังกล่าว ปฏิบัติการโวเร็คจึงพังอย่างไม่เป็นท่า