stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ปราสาทวอริก

| ปราสาทวอริก Warwick Castle |
| --- | --- |
ปราสาทวอริก
พิกัด: 52°16′45″N 1°35′6″W﻿ / ﻿52.27917°N 1.58500°W﻿ / 52.27917; -1.58500
ประเภท: ปราสาทแบบปราสาทเนิน
พื้นที่: วอริก วอริกเชอร์ สหราชอาณาจักร
ข้อมูล
เจ้าของ: เฮนรี เดอ โบมองต์ เอิร์ลแห่งวอริกที่ 1
ประวัติศาสตร์
สร้าง: ค.ศ. 1068
สร้างโดย: สมเด็จพระเจ้าวิลเลียมที่ 1 แห่งอังกฤษ
ปราสาทวอริก (อังกฤษ: Warwick Castle, เสียงอ่านภาษาอังกฤษ: /ˈwɒrɪk/ ฟังไฟล์:En-warwick.ogg) เป็นปราสาทสมัยกลางที่ตั้งอยู่ที่เมืองวอริกในเทศมณฑลวอริกเชอร์ สหราชอาณาจักร ตัวปราสาทตั้งอยู่บนเนินบนโค้งแม่น้ำเอวอน สร้างโดยสมเด็จพระเจ้าวิลเลียมที่ 1 แห่งอังกฤษ เมื่อปี ค.ศ. 1068 ที่ตั้งอยู่ภายในหรือติดกับบะระห์แองโกล-แซ็กซอนแห่งวอริก จุดประสงค์ของสิ่งก่อสร้างก็เพื่อใช้เป็นป้อมปราการในการป้องกันการโจมตีมาจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 17 เมื่อฟุล์ค เกรวิลล์ บารอนบรุคที่ 1 (Fulke Greville, 1st Baron Brooke) เปลี่ยนไปเป็นคฤหาสน์ชนบท (country house) ปราสาทวอริกเป็นของตระกูลเกรวิลล์ผู้มีบรรดาศักดิ์เป็นเอิร์ลแห่งวอริกระหว่างปี ค.ศ. 1759 จนถึงปี ค.ศ. 1978
ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1088 ปราสาทวอริกเป็นของเอิร์ลแห่งวอริก และเป็นการแสดงถึงสัญลักษณ์ของความมีอำนาจ ปราสาทถูกยึดในปี ค.ศ. 1153 โดยเฮนรีแห่งอ็องฌูผู้ต่อมาขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษ ปราสาทเคยใช้เป็นที่จำขังนักโทษรวมทั้งนักโทษจากยุทธการที่ปัวตีเย (Battle of Poitiers) ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 เมื่อริชาร์ด เนวิลล์ เอิร์ลที่ 16 แห่งวอริก หรือที่รู้จักกันว่า “วอริกผู้สร้างกษัตริย์” มาเป็นเจ้าของในคริสต์ศตวรรษที่ 15 ปราสาทวอริกก็กลายเป็นที่จำขังพระมหากษัตริย์อังกฤษ สมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 4 ปราสาทวอริกได้รับการเปรียบเทียบกับปราสาทวินด์เซอร์ในด้านขนาด, ค่าก่อสร้าง และฐานะ
ตั้งแต่ก่อสร้างมาในคริสต์ศตวรรษที่ 11 โครงสร้างของปราสาทก็ได้รับการเปลี่ยนแปลงโดยการเพิ่มหอและออกแบบบริเวณที่อยู่อาศัยใหม่ เดิมปราสาทสร้างด้วยไม้แบบปราสาทเนิน แต่ต่อมาสร้างใหม่ด้วยหินในคริสต์ศตวรรษที่ 12 ระหว่างสงครามร้อยปี ด้านหน้าที่ตรงกันข้ามกับเมืองก็ได้รับการเสริมสร้างให้แข็งแรงขึ้นซึ่งทำให้กลายเป็นตัวอย่างที่เป็นที่รู้จักกันดีของสถาปัตยกรรมทางการทหารในคริสต์ศตวรรษที่ 14
ในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ลานปราสาทก็เปลี่ยนไปเป็นสวน ในปี ค.ศ. 1978 เดอะทูโซส์กรูป (The Tussauds Group) ก็ซื้อปราสาทและเปลี่ยนเป็นสถานที่ท่องเที่ยว ปราสาทอยู่ภายใต้การคุ้มครองของสิ่งก่อสร้างโบราณภายใต้การพิทักษ์ (Scheduled monument) และเป็นสิ่งก่อสร้างภายใต้การพิทักษ์ ระดับ 1
ดูเพิ่ม

ปราสาท
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ปราสาทวอริก
ระเบียงภาพ

ผังปราสาท
มองจากด้านบนเข้ามายังที่อยู่อาศัยภายในปราสาท
ด้านหนึ่งของปราสาท
ด้านหนึ่งของปราสาท
ลานด้านหนึ่งของปราสาท
ด้านที่ติดกับลำน้ำ
หอ
สวนนกยูง
เครื่องมือขว้างหินที่ใช้ในยุทธการในยุคกลาง
ทิวทัศน์มองจากปราสาท
| ด ค กรายชื่อคฤหาสน์คุณค่าแห่งอังกฤษ |
| --- | --- |
 วังบิวลี •   วังเบลนิม •  คฤหาสน์เบอร์ลีย์  •  คฤหาสน์ฮาวเวิร์ดคาสเซิล •  คฤหาสน์แช็ทสเวิร์ธ •  คฤหาสน์แฮร์วูด •  ปราสาทลีดส์ •  ปราสาทวอริค •  คฤหาสน์โวเบิร์นแอบบี
ปริซึมสามเหลี่ยมไทรออกเมนต์

ปริซึมสามเหลี่ยมไทรออกเมนต์
ปริซึมสามเหลี่ยมไทรออกเมนต์ (อังกฤษ: triaugmented triangular prism) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมสามเหลี่ยม (triangular prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) สามอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่าทั้ง 14 หน้า มี 9 จุดยอด 21 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 51 (Johnson solid: J51)
ดูเพิ่ม

ปริซึมสามเหลี่ยมไบออกเมนต์ (augmented triangular prism: J50)
ปริซึมห้าเหลี่ยมออกเมนต์ (augmented pentagonal prism: J52)
แหล่งข้อมูลอื่น

เอริก ดับเบิลยู. ไวส์สไตน์, "Triaugmented triangular prism" จากแมทเวิลด์.
เอริก ดับเบิลยู. ไวส์สไตน์, "Johnson solid" จากแมทเวิลด์.
ปริซึมหกเหลี่ยมไทรออกเมนต์

ปริซึมหกเหลี่ยมไทรออกเมนต์
ปริซึมหกเหลี่ยมไทรออกเมนต์ (อังกฤษ: triaugmented hexagonal prism) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมหกเหลี่ยม (hexagonal prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) สามอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม ซึ่งเป็นหน้าที่ไม่อยู่ติดกัน รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 12 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 3 หน้า และหน้ารูปหกเหลี่ยมปรกติ 2 หน้า รวม 17 หน้า มี 15 จุดยอด 30 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 57 (Johnson solid: J57) (หากพีระมิดอยู่บนหน้าที่ติดกันจะไม่ใช่ทรงนูน และไม่สามารถจัดเป็นทรงตันจอห์นสันด้วย)
ดูเพิ่ม

ปริซึมหกเหลี่ยมเมทาไบออกเมนต์ (metabiaugmented hexagonal prism: J56)
ทรงสิบสองหน้าออกเมนต์ (augmented dodecahedron: J58)
แหล่งข้อมูลอื่น

เอริก ดับเบิลยู. ไวส์สไตน์, "Triaugmented hexagonal prism" จากแมทเวิลด์.
เอริก ดับเบิลยู. ไวส์สไตน์, "Johnson solid" จากแมทเวิลด์.
ปริซึมห้าเหลี่ยมออกเมนต์

ปริซึมห้าเหลี่ยมออกเมนต์
ปริซึมห้าเหลี่ยมออกเมนต์ (อังกฤษ: augmented pentagonal prism) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมห้าเหลี่ยม (pentagonal prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) หนึ่งอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 4 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 4 หน้า และหน้ารูปห้าเหลี่ยมปรกติ 2 หน้า รวม 10 หน้า มี 11 จุดยอด 19 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 52 (Johnson solid: J52)
ดูเพิ่ม

ปริซึมสามเหลี่ยมไทรออกเมนต์ (triaugmented triangular prism: J51)
ปริซึมห้าเหลี่ยมไบออกเมนต์ (biaugmented pentagonal prism: J53):)
แหล่งข้อมูลอื่น

เอริก ดับเบิลยู. ไวส์สไตน์, "Augmented pentagonal prism" จากแมทเวิลด์.
เอริก ดับเบิลยู. ไวส์สไตน์, "Johnson solid" จากแมทเวิลด์.
ปรากฏการณ์ตัวล่อ

ในการตลาด ปรากฏการณ์ตัวล่อ (อังกฤษ: decoy effect, attraction effect, asymmetric dominance effect) เป็นปรากฏการณ์ที่ผู้บริโภคมักเปลี่ยนใจการเลือกสินค้า/การบริการสองอย่าง เมื่อมีตัวเลือกที่สามซึ่งด้อยกว่าตัวเลือกสองอย่างแรกอันใดอันหนึ่งโดยสิ้นเชิง (asymmetrically dominated)
โดยจะดีกว่าบางอย่างและด้อยกว่าบางอย่างเมื่อเทียบกับตัวเลือกอีกอันหนึ่งที่เหลือ
ดังนั้น ในบรรดาตัวเลือกสองอย่างแรก อันหนึ่งจะดีกว่าตัวเลือกที่สามโดยสิ้นเชิง อีกอันหนึ่งจะดีกว่าบ้าง แย่กว่าบ้าง
เมื่อมีตัวเลือกที่สามเช่นนี้ ผู้บริโภคมักจะเลือกตัวที่ดีกว่าทุกอย่างในอัตราสูงกว่าเมื่อไร้ตัวเลือกที่สาม
ตัวเลือกที่สามเช่นนี้เป็น "ตัวล่อ" (decoy) เพื่อชักจูงผู้บริโภคให้เลือกตัวเลือกที่ดีกว่าทุกอย่าง
ปรากฏการณ์นี้เป็นตัวอย่างการละเมิดสัจพจน์ว่าด้วยความไม่พึ่งพิงกันระหว่างทางเลือกนอกประเด็น (independence of irrelevant alternatives) ของทฤษฎีการตัดสินใจ (decision theory)
ว่าง่าย ๆ ก็คือ เมื่อตัดสินใจเลือกตัวเลือกสองอย่าง ตัวเลือกที่สามซึ่งไม่ดึงดูดใจกลับเปลี่ยนความชอบใจในตัวเลือกสองอย่างแรกได้
ปรากฏการณ์นี้จัดว่าสำคัญเป็นพิเศษในทฤษฎีการเลือก (ในเศรษฐศาสตร์) เพราะละเมิดข้อสมมุติเกี่ยวกับความสม่ำเสมอที่มีในแบบจำลองการเลือกซึ่งระบุสัจพจน์ แบบจำลองเช่น Luce model of choice
ความสม่ำเสมอหมายความว่า เมื่อเพิ่มตัวเลือกอย่างหนึ่ง ส่วนแบ่งการตลาดของตัวเลือกอื่น ๆ ไม่ควรจะเพิ่มขึ้น
เพราะตัวเลือกใหม่ควรจะลด หรืออย่างดีก็คงระดับ ส่วนแบ่งการตลาดของตัวเลือกที่เหลือ
ตัวอย่าง

สมมุติว่ามีสมาร์ทโฟนให้เลือกสองอย่าง 
ผู้บริโภคโดยทั่วไปจะมองว่า ที่เก็บข้อมูลซึ่งใหญ่กว่า (จำนวนกิกะไบต์) และราคาถูกเป็นเรื่องดี
บางคนอาจต้องการโทรศัพท์ที่บรรจุรูปภาพและเพลงเป็นต้นได้มาก บางคนอาจต้องการโทรศัพท์ที่ถูกกว่า
|  | ก | ข |
| --- | --- | --- |
| ราคา (บาท) 	 | 15,000 | 10,000 |
| ที่เก็บข้อมูล (GB) 	 | 300 | 200 |
ในกรณีนี้ ผู้บริโภคบางส่วนจะเลือก ก เพราะบรรจุข้อมูลได้มากกว่า บางส่วนจะเลือก ข เพราะถูกกว่า
ต่อมาสมมุติว่า มีสินค้าใหม่ คือ ค ได้นำเข้าเป็น ตัวล่อ ในตลาด
ซึ่งมีราคาแพงกว่าทั้ง ก ซึ่งเป็น เป้าหมาย และ ข ซึ่งเป็น คู่แข่ง และมีที่เก็บข้อมูลมากกว่า ข แต่น้อยกว่า ก
|  | ก (เป้าหมาย) | ข (คู่แข่ง) | ค (ตัวล่อ) |
| --- | --- | --- | --- |
| ราคา (บาท) 	 | 15,000 | 10,000 | 16,000 |
| ที่เก็บข้อมูล (GB) 	 | 300 | 200 | 250 |
การเพิ่มตัวล่อ ค ที่สมมุติว่าผู้บริโภคจะไม่เลือก เพราะซื้อโทรศัพท์ที่ถูกกว่า มีที่เก็บข้อมูลมากกว่าได้ จะทำให้ผู้บริโภคเลือก ก ซึ่งเป็นทางเลือกที่ดีกว่าตัวล่อทุกอย่าง บ่อยกว่าในกรณีที่มีตัวเลือกเดิมแค่สองตัว
ค มีผลต้องการเลือกเพราะเป็นตัวเปรียบต่างสำหรับ ก และ ข 
เพราะ ก ดีกว่า ค ทั้งสองอย่าง และ ข ดีกว่า ค เพียงบางอย่าง ผู้บริโภคจึงนิยม ก มากขึ้น
ค จึงเป็นตัวล่อเพื่อเพิ่มการขาย ก
ในนัยกลับกัน สมมุติว่ามีตัวล่อ ง ซึ่งมีที่เก็บข้อมูลน้อยกว่าทั้งของ ก และ ข มีราคาสูงกว่า ข แต่ไม่เท่ากับ ก
|  | ก (คู่แข่ง) | ข (เป้าหมาย) | ง (ตัวล่อ) |
| --- | --- | --- | --- |
| ราคา (บาท) 	 | 15,000 | 10,000 | 13,000 |
| ที่เก็บข้อมูล (GB) 	 | 300 | 200 | 150 |
ในกรณีนี้ ผู้บริโภคก็จะไม่เลือก ง เหมือนกันเพราะไม่ดีกว่า ข ทั้งสองด้าน
แต่แทนที่จะเพิ่มความนิยมของ ก ตัวล่อ ง จะเพิ่มความนิยมของ ข
อีกตัวอย่างหนึ่งเป็นกรณีที่นิตยสารอเมริกัน ดิอีโคโนมิสต์ ได้ใช้จริง ๆ
เป็นโฆษณาชวนให้สมัครสมาชิกโดยให้ทางเลือกไว้ 3 ทาง คือ
เป็นสมาชิกออนไลน์ 1 ปี มีราคา 2,100 บาทรวมการเข้าถึงบทความตั้งแต่ปี 1997 ได้ทั้งหมด โดยเข้าถึงได้ออนไลน์
เป็นสมาชิกนิตยสารที่ตีพิมพ์เป็นรูปเล่ม 1 ปี มีราคา 4,500 บาท
เป็นสมาชิกนิตยสารตีพิมพ์ด้วย ออนไลน์ด้วย มีราคา 4,500 บาท
นักวิจัยทางเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมได้เช็ควิธีการนี้กับนักศึกษาในมหาวิทยาลัยแล้วพบว่า นักศึกษา 16% เลือกตัวเลือกแรก, 0% เลือกตัวเลือกที่สอง, 84% เลือกตัวเลือกที่สาม
เทียบกับเมื่อไม่มีตัวเลือกที่สอง นักศึกษา 68% เลือกตัวเลือกแรก และเพียงแค่ 32% เลือกตัวเลือกที่สาม
การวัด

ปรากฏการณ์นี้มักตรวจวัดโดยเปรียบเทียบว่า มีการเลือกตัวเลือกเป้าหมายคือ ก มากแค่ไหนเมื่อไม่มีตัวล่อคือ ค เทียบกับเมื่อมีตัวล่อเป็นตัวเลือกด้วย
และยังใช้เป็นวิธีการวัดว่า ผู้บริโภคจะยอมจ่ายเพิ่มแค่ไหนเพื่อเลือกตัวเลือกที่เป็นเป้าหมาย แทนที่จะเลือกตัวเลือกคู่แข่ง
ข้อถกเถียง

งานวิจัยบางงานแสดงว่า ปรากฏการณ์นี้ไม่เกิดในสถานการณ์การซื้อจริง ๆ บางอย่าง เช่นเมื่อแสดงทางเลือกเป็นรูป เมื่อระบุรายละเอียดเชิงคุณภาพที่มีความหมายต่อผู้บริโภค (เช่น ยี่ห้อ ชนิด) 
หรือเมื่อตัวเลือกเป้าหมายกับตัวเลือกคู่แข่งมีคุณค่าไม่เท่ากันจริง ๆ
นักวิจัยดั้งเดิมจึงได้ออกมาเน้นอีกว่า ปรากฏการณ์นี้เกิดต่อเมื่อผู้บริโภคมีความรู้สึกเกือบไม่ต่างกันระหว่างสินค้าซึ่งเป็นเป้าหมายกับสินค้าคู่แข่ง, ถ้าลักษณะทั้งสองของสินค้า (ในตัวอย่างคือราคากับความจุการเก็บข้อมูล) สำคัญเกือบเท่า ๆ กันต่อผู้บริโภค, ถ้าสินค้าตัวล่อไม่ได้แย่เกินไป และถ้าความดีกว่าทุกอย่างระบุได้ง่าย
งานศึกษาปี 2017 ยืนยันว่า ปรากฏการณ์นี้ก็ยังเกิดเมื่อทางเลือกแสดงเป็นภาพบางอย่างเช่น แผนภาพการกระจาย (scatter plot)
ดูเพิ่ม

รายชื่อความเอนเอียงทางประชาน
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  Huber, Joel; Payne, John W.; Puto, Christopher (1982). "Adding Asymmetrically Dominated Alternatives: Violations of Regularity and the Similarity Hypothesis". Journal of Consumer Research. 9 (1): 90–98. doi:10.1086/208899. S2CID 120998684.
↑  Robson, David (2019-08-01). "The trick that makes you overspend". www.bbc.com (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2019-08-01.
↑  Luce, R.Duncan (1977). "The choice axiom after twenty years". Journal of Mathematical Psychology. Elsevier BV. 15 (3): 215–233. doi:10.1016/0022-2496(77)90032-3. ISSN 0022-2496.
1 2  Ariely, Dan (2009). Predictably Irrational: The Hidden Forces that Shape Our Decisions. HarperCollins. Chapter 1. ISBN 9780007319923.
1 2  Crosetto, Paolo; Gaudeul, Alexia (2016). "A monetary measure of the strength and robustness of the attraction effect". Economics Letters. 149: 38–43. doi:10.1016/j.econlet.2016.09.031. ISSN 0165-1765.[ลิงก์เสีย]
↑  Yang, Sybil; Lynn, Michael (2014). "More Evidence Challenging the Robustness and Usefulness of the Attraction Effect". Journal of Marketing Research. 51 (4): 508–513. CiteSeerX 10.1.1.686.9374. doi:10.1509/jmr.14.0020. ISSN 0022-2437. S2CID 42112659.
↑  Frederick, Shane; Lee, Leonard; Baskin, Ernest (2014). "The Limits of Attraction". Journal of Marketing Research. 51 (4): 487–507. doi:10.1509/jmr.12.0061. ISSN 0022-2437. S2CID 144931982.
↑  Huber, Joel; Payne, John W.; Puto, Christopher P. (2014). "Let's Be Honest About the Attraction Effect". Journal of Marketing Research. 51 (4): 520–525. doi:10.1509/jmr.14.0208. ISSN 0022-2437. S2CID 143974563.
↑  Dimara, Evanthia; Bezerianos, Anastasia; Dragicevic, Pierre (2017). "The attraction effect in information visualization" (PDF). IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics. 23 (1): 471–480. doi:10.1109/TVCG.2016.2598594. ISSN 1077-2626. PMID 27875163. S2CID 8447747.
ปริพันธ์อ็อยเลอร์

ในทางคณิตศาสตร์ ปริพันธ์อ็อยเลอร์ (อังกฤษ: Euler integral) แบ่งได้เป็นสองประเภทได้แก่
ปริพันธ์อ็อยเลอร์แบบที่ 1 คือ ฟังก์ชันบีตา (Beta function) 
 \mathrm {\mathrm {B} } (x,y)=\int _{0}^{1}t^{x-1}(1-t)^{y-1}\,dt={\frac {\Gamma (x)\Gamma (y)}{\Gamma (x+y)}}
ปริพันธ์อ็อยเลอร์แบบที่ 2 คือ ฟังก์ชันแกมมา (Gamma function) 
 \Gamma (z)=\int _{0}^{\infty }t^{z-1}\,e^{-t}\,dt
สำหรับจำนวนธรรมชาติ m และ n
ดูเพิ่ม

เลอ็อนฮาร์ท อ็อยเลอร์
ปริภูมิสองมิติ

ระบบพิกัดคาร์ทีเซียน 2 มิติ
ปริภูมิสองมิติ (อังกฤษ: Two-dimensional space) หรือเรียกแบบย่อว่า สองมิติ (2D) เป็นลักษณะทางเลขาคณิตซึ่งมี 2 ค่าที่ใช้ในการกำหนดตำแหน่งขององค์ประกอบใด ๆ (เช่น จุด) ในทางคณิตศาสตร์ปกติแล้วจะใช้สัญลักษณ์ ℝ2
ปริภูมิสองมิติสามารถจำลองภาพได้บนระนาบซึ่งเป็นแนวคิดของปริภูมิแบบยุคลิด โดยปกติสองมิติจะประกอบไปด้วย "ความยาว" และ "ความกว้าง"
ดูเพิ่ม

กราฟสองมิติ
ประเทศกายอานา

ประเทศในทวีปอเมริกาใต้
5°00′N 58°45′W﻿ / ﻿5°N 58.75°W﻿ / 5; -58.75
| สาธารณรัฐสหกรณ์กายอานา Co-operative Republic of Guyana (อังกฤษ) |
| --- | --- |
   ธงชาติ    ตราแผ่นดิน  
คำขวัญ: "หนึ่งกลุ่มชน หนึ่งชาติ หนึ่งโชคชะตา"  (อังกฤษ: One People, One Nation, One Destiny)
เพลงชาติ: เดียร์แลนด์ออฟกายอานา ออฟริเวอส์แอนด์เพลนส์
ที่ตั้งของ ประเทศกายอานา  (เขียว)ในทวีปอเมริกาใต้  (เทา)
เมืองหลวง และเมืองใหญ่สุด: จอร์จทาวน์ 6°46′N 58°10′W﻿ / ﻿6.767°N 58.167°W﻿ / 6.767; -58.167
ภาษาราชการ: อังกฤษ
:  ภาษาพื้นเมือง 10 ภาษา Akawaio  Macushi  Waiwai  Arawak (Lokono)  Patamona  Warrau  Carib  Wapishana  Pemon (Arekuna) Mawayana  
ภาษาท้องถิ่น: ครีโอลกายอานา
ภาษาอื่น ๆ:  6 ภาษา  ฮินดูสตานีกายอานา   โปรตุเกส   สเปน   จีน  ดัตช์  ฝรั่งเศส  
กลุ่มชาติพันธุ์  (ค.ศ. 2012): 39.8% อินเดีย 29.3% แอฟริกา 19.9% ผสม 10.5% ชนพื้นเมือง 0.3% ยุโรป 0.2% จีน
ศาสนา  (ค.ศ. 2012): 62.7% คริสต์ 24.8% ฮินดู 6.8% อิสลาม 3.1% ไม่มี 2.6% อื่น ๆ
การปกครอง: รัฐเดี่ยว สาธารณรัฐระบบรัฐสภาที่มีประธานาธิบดีมีอำนาจบริหารที่เป็นอิสระจากสภานิติบัญญัติ สาธารณรัฐธรรมนูญ 

• ประธานาธิบดี : อิรฟาน อะลี
• นายกรัฐมนตรี/รองประธานาธิบดีคนแรก : มาร์ก ฟิลลิปส์
• ประธานรัฐสภา : มันซูร์ นาดีร์
• ประธานศาลสูงสุด : Roxane George-Wiltshire
 
สภานิติบัญญัติ: รัฐสภา
ก่อตั้ง

• ดัตช์กีอานา : ค.ศ. 1667–1814
• บริติชกีอานา : ค.ศ. 1814–1966
• เป็นเอกราชจากสหราชอาณาจักร : 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1966
• สาธารณรัฐ : 23 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1970
• รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน : 6 ตุลาคม ค.ศ. 1980
 
พื้นที่
• รวม: 214,970 ตารางกิโลเมตร (83,000 ตารางไมล์) (อันดับที่ 83)
• แหล่งน้ำ (%): 8.4
ประชากร
• ค.ศ. 2019 ประมาณ: 743,700 (อันดับที่ 164)
• สำมะโนประชากร ค.ศ. 2012: 747,884
• ความหนาแน่น: 3.502 ต่อตารางกิโลเมตร (9.1 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 232)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : ค.ศ. 2021 (ประมาณ)
• รวม:  18.357 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 152)
• ต่อหัว:  23,258 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 64)
จีดีพี (ราคาตลาด) : ค.ศ. 2021 (ประมาณ)
• รวม:  7.255 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 153)
• ต่อหัว:  9,192 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 74)
จีนี (ค.ศ. 2007):  44.6 ปานกลาง
เอชดีไอ (ค.ศ. 2019):  0.682 ปานกลาง · อันดับที่ 122
สกุลเงิน: ดอลลาร์กายอานา (GYD)
เขตเวลา: UTC-4 (เวลามาตรฐานแอตแลนติก)
รูปแบบวันที่: วว-ดด-ปปปป
ไฟบ้าน: 220 โวลต์–50 เฮิรตซ์  110 โวลต์–60 เฮิรตซ์
ขับรถด้าน: ซ้าย
รหัสโทรศัพท์: +592
โดเมนบนสุด: .gy
กายอานา (อังกฤษ: Guyana) มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า สาธารณรัฐสหกรณ์กายอานา (Co-operative Republic of Guyana) เป็นประเทศที่ตั้งอยู่แถบชายฝั่งทางตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ ประกอบไปด้วยภาคตะวันตกซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคกีอานา พรมแดนด้านตะวันออกจรดประเทศซูรินาม พรมแดนด้านใต้ติดกับประเทศบราซิล พรมแดนด้านตะวันตกติดกับประเทศเวเนซุเอลา และด้านเหนือติดกับมหาสมุทรแอตแลนติก มีปัญหาพิพาทเรื่องพรมแดนกับเวเนซุเอลา เช่นเดียวกันกับพรมแดนด้านใต้ส่วนใหญ่ที่ติดกับซูรินาม (ตลอดแนวชายฝั่งตอนบนของแม่น้ำโกรันไตน์)
ศัพทมูลวิทยา

ศัพท์ Guyana มาจากคำว่า Guiana ซึ่งเป็นชื่อดั้งเดิมของภูมิภาคที่เคยรวมกายอานา (บริติชกีอานา), ซูรินาม (ดัตช์กีอานา), เฟรนช์เกียนา และบางส่วนของโคลอมเบีย, เวเนซุเอลา และบราซิล ตาม พจนานุกรมภาษาอังกฤษ ฉบับออกซฟอร์ด คำว่า Guyana มาจากภาษาอเมรินเดียนพื้นเมืองภาษาหนึ่งและแปลว่า "ดินแดนที่มีน้ำมาก" ส่วนวลี สาธารณรัฐสหกรณ์ ในชื่อทางการของประเทศสื่อถึงลัทธิสังคมนิยมแบบสหกรณ์
ภูมิศาสตร์

ประเทศกายอานาตั้งอยู่ระหว่างละติจูดที่ 1 องศาถึง 9 องศาเหนือและลองจิจูดที่ 56 องศาถึง 62 องศาตะวันตก
ประเทศกายอานาสามารถแบ่งภูมิภาคตามธรรมชาติได้ถึง 5 ภูมิภาค; ประชากรส่วนมากอาศัยตามที่ราบสูงลูกฟูกและที่ราบต่ำชายทะเลที่อุดมสมบูรณ์ตามแนวชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติก ไวท์เบลทฺที่อยู่ในประเทศเป็นแหล่งสะสมแร่ของกายอานา ป่าฝนหนาทึบบริเวณทางใต้ของประเทศ ทุ่งหญ้าแบบสะวันนาทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ และที่ราบภายในทุ่งหญ้าสะวันนาที่ประกอบด้วยภูเขาที่ค่อย ๆ สูงขึ้นไปทางชายแดนของประเทศบราซิล
ภูเขาที่สูงที่สุดมีชื่อว่าภูเขาอายันกันนามีความสูง 2,042 เมตร เขาโรไรมาส่วนหนึ่งของเทือกเขาพากาไรมาเป็นเส้นแบ่งเขตแดนระหว่าง 3 ประเทศระหว่างบราซิล กายอานา และเวเนซุเอลา นอกจากนี้กายอานายังมีภูเขาไฟและน้ำตกหลายแห่งเช่นน้ำตกไกย์เอตูร์ซึ่งเชื่อว่าเป็นน้ำตกที่ใหญ่ที่สุดในโลก
การเมือง > ฝ่ายบริหาร

ประธานาธิบดีดำรงตำแหน่งประมุขของรัฐ นายกรัฐมนตรีดำรงตำแหน่งเป็นหัวหน้าคณะรัฐบาล ประธานาธิบดีเป็นผู้แต่งตั้งนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี ประธานาธิบดีมาจากการเลือกตั้งในระบบคะแนนนิยม จากตำแหน่งหัวหน้าพรรคการเมืองระบบบัญชีรายชื่อในการเลือกตั้งขั้นต้น ซึ่งจะมีขึ้นทุก ๆ 5 ปี (ไม่จำกัดวาระ)
การเมือง > ฝ่ายนิติบัญญัติ

ระบบสภาเดียว (Unicameral National Assembly) สมาชิกจำนวน 65 ที่นั่ง มาจากการเลือกตั้งในระบบคะแนนนิยม วาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี นอกจากนี้ ประธานาธิบดียังเป็นผู้แต่งตั้งรัฐมนตรีที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งได้ไม่เกิน 4 คน เลขาธิการรัฐสภาที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งอีก 2 คน
การเมือง > ฝ่ายตุลาการ

ศาลสูงสุด (Supreme Court of Judicature) ประกอบด้วย High Court (ศาลสูง) และ Court of Appeal (ศาลอุทธรณ์) โดยให้สิทธิ์ในการอุทธรณ์ครั้งสุดท้ายไปยัง Caribbean Court of Justice (CCJ)
การเมือง > ระบบกฎหมาย

ระบบกฎหมายจารีตประเพณี มีรากฐานมาจากกฎหมายของอังกฤษ โดยได้รับอิทธิพลจากระบบประมวลกฎหมายโรมัน-ดัตช์ (Roman-Dutch Civil Law)
อ่านเพิ่ม

Brock, Stanley E. (1999). All the Cowboys Were Indians (Commemorative, illustrated (reprint of Jungle Cowboy) ed.). Lenoir City, TN: Synergy South, Inc. ISBN 978-1-892329-00-4. OCLC 51089880. สืบค้นเมื่อ 7 January 2010.
Brock, Stanley E. (1972). Jungle Cowboy (illustrated ed.). London: Robert Hale Ltd. ISBN 978-0-7091-2972-1. OCLC 650259. สืบค้นเมื่อ 7 January 2010.
Donald Haack, Bush Pilot in Diamond Country
Hamish MacInnes, Climb to the Lost World (1974)
Andrew Salkey, Georgetown Journal (1970)
Marion Morrison, Guyana (Enchantment of the World Series)
Bob Temple, Guyana
Noel C. Bacchus, Guyana Farewell: A Recollection of Childhood in a Faraway Place
Marcus Colchester, Guyana: Fragile Frontier
Matthew French Young, Guyana: My Fifty Years in the Guyanese Wilds
Margaret Bacon, Journey to Guyana
Father Andrew Morrison SJ, Justice: The Struggle For Democracy in Guyana 1952–1992
Daly, Vere T. (1974). The Making of Guyana. Macmillan. ISBN 978-0-333-14482-4. OCLC 1257829. สืบค้นเมื่อ 7 January 2010.
D. Graham Burnett, Masters of All They Surveyed: Exploration, Geography and a British El Dorado
Ovid Abrams, Metegee: The History and Culture of Guyana
Waugh, Evelyn (1934). Ninety-two days: The account of a tropical journey through British Guiana and part of Brazil. New York: Farrar & Rinehart. OCLC 3000330. สืบค้นเมื่อ 7 January 2010.
Gerald Durrell, Three Singles To Adventure
Cheddi Jagan. The West on Trial: My Fight for Guyana's Freedom
Cheddi Jagan. My Fight For Guyana's Freedom: With Reflections on My Father by Nadira Jagan-Brancier.
Colin Henfrey, Through Indian Eyes: A Journey Among the Indian Tribes of Guiana.
Stephen G. Rabe, US Intervention in British Guiana: A Cold War Story.
Charles Waterton, Wanderings in South America.
David Attenborough, Zoo Quest to Guiana (Lutterworth Press, London: 1956).
John Gimlette, Wild Coast: Travels on South America's Untamed Edge, 2011.
Clementi, Cecil (1915). The Chinese in British Guiana (PDF). Georgetown, British Guiana: The Argosy Company Limited. สืบค้นเมื่อ 27 October 2015.
แหล่งข้อมูลอื่น

สำนักงานประธานาธิบดีกายอานา (เว็บไซต์ทางการ)
รัฐสภากายอานา (เว็บไซต์ทางการ)
Wikimedia Atlas of Guyana
ดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ ประเทศกายอานา ที่โอเพินสตรีตแมป
Guyana. The World Factbook. Central Intelligence Agency.
Country Profile from the BBC News.
Guyana from the Encyclopædia Britannica.
Guyana at UCB Libraries GovPubs.
ประเทศกายอานา ที่เว็บไซต์ Curlie
The State of the World's Midwifery, Guyana Country Profile เก็บถาวร 2021-08-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน.
Key Development Forecasts for Guyana from International Futures.
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  สเปน  ฝรั่งเศส 2  BnF data 2  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  สวีเดน  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
ภูมิศาสตร์:  มิวสิกเบรนซ์ พื้นที่ 
ประชาชน:  รัฐสภาสหราชอาณาจักร 
อื่น ๆ:  พจนานุกรมประวัติศาสตร์ของสวิสเซอร์แลนด์  NARA  IdRef  İslâm Ansiklopedisi
ปริซึมห้าเหลี่ยมไบออกเมนต์

ปริซึมห้าเหลี่ยมไบออกเมนต์
ปริซึมห้าเหลี่ยมไบออกเมนต์ (อังกฤษ: biaugmented pentagonal prism) เป็นทรงหลายหน้า (polyhedron) ที่เกิดจากการนำปริซึมห้าเหลี่ยม (pentagonal prism) มาประกอบกับพีระมิดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square pyramid: J1) สองอันบนหน้าด้านข้างของปริซึม ซึ่งเป็นหน้าที่ไม่อยู่ติดกัน รูปทรงนี้มีหน้ารูปสามเหลี่ยมด้านเท่า 8 หน้า หน้ารูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส 3 หน้า และหน้ารูปห้าเหลี่ยมปรกติ 2 หน้า รวม 13 หน้า มี 12 จุดยอด 23 ขอบ และเป็นทรงตันจอห์นสันหมายเลข 53 (Johnson solid: J53) (หากพีระมิดอยู่บนหน้าที่ติดกันจะไม่ใช่ทรงนูน และไม่สามารถจัดเป็นทรงตันจอห์นสันด้วย)
ดูเพิ่ม

ปริซึมห้าเหลี่ยมออกเมนต์ (augmented pentagonal prism: J52)
ปริซึมหกเหลี่ยมออกเมนต์ (augmented hexagonal prism: J54)
แหล่งข้อมูลอื่น

เอริก ดับเบิลยู. ไวส์สไตน์, "Biaugmented pentagonal prism" จากแมทเวิลด์.
เอริก ดับเบิลยู. ไวส์สไตน์, "Johnson solid" จากแมทเวิลด์.
ปริศนา 15

ปริศนา 15
ปริศนา 15 (อังกฤษ: 15 puzzle) เป็นเกมปริศนาชนิดหนึ่ง มีลักษณะเป็นตารางที่มีตัวแผ่นสี่เหลี่ยมที่เขียนด้วยเลขตั้งแต่ 1-15 โดยที่แผ่นสี่เหลี่ยมแต่ละตัวสามารถเลื่อนไปในตำแหน่งที่ว่างได้ ซึ่งจะมีว่างแค่ 1 ตำแหน่ง วิธีการเล่นคือ จะต้องเรียงลำดับของเลขให้ถูกต้องโดยเรียงจาก 1-15 จากซ้ายไปขวา เกมนี้ในตารางขนาดต่าง ๆ ก็จะมือชื่อแตกต่างกันออกไป เช่น บนตาราง 3×3 จะเรียกว่า ปริศนา 8 (8 puzzle)
ปริมุขมณฑล

ปริมุขมณฑล (อังกฤษ: suffragan diocese) เป็นมุขมณฑลโรมันคาทอลิกที่ไม่ได้อยู่ภายใต้การดูแลของมุขนายกประจำมุขมณฑลของตนเท่านั้น แต่อยู่ในความดูแลของมุขนายกมหานครด้วย มุขนายกมหานครเป็นอัครมุขนายกที่ปกครองอัครมุขมณฑลที่ตนเองประจำการอยู่ ตามประมวลกฎหมายพระศาสนจักรมุขนายกมหานครไม่มีสิทธิ์แทรกแซงการบริหารในปริมุขมณฑล แต่มีหน้าที่เป็นประธานในในที่ประชุมภาคคริสตจักรซึ่งประกอบด้วยหลายอัครมุขมณฑลและปริมุขมณฑล เมื่อผู้นำปริมุขมณฑลว่างลงมุขนายกมหานครจึงจะมีสิทธิ์รักษาการณ์แทน
ทั้งนี้ มุขนายกที่ปกครองปริมุขมณฑลจะเรียกว่าปริมุขนายก (suffragan bishop) ในประเทศไทยมีปริมุขมณฑล เช่น เขตมิสซังสุราษฎร์ธานีเป็นปริมุขมณฑลของเขตมิสซังกรุงเทพฯ
โน จอง-อี

นักแสดงชาวเกาหลีใต้ (เกิดปี 2001)
| โน จอง-อี |
| --- | --- |
โนในเดือนตุลาคม 2024
เกิด:  (2001-07-31) 31 กรกฎาคม ค.ศ. 2001 (23 ปี) เขตบุงดัน, ซ็องนัม, จังหวัดคย็องกี, เกาหลีใต้
การศึกษา: มหาวิทยาลัยฮันยัง (สาขาการแสดงและภาพยนตร์)
อาชีพ: นักแสดง
ปีปฏิบัติงาน: ค.ศ. 2011–ปัจจุบัน
ตัวแทน: Namoo Actors

ชื่อเกาหลี
ฮันกึล: 노정의
ฮันจา: 盧正義
อาร์อาร์: Roh Jeong-eui 
เอ็มอาร์: Roh ChŏngŬi 
 
เว็บไซต์: namooactors.com
โน จอง-อี (เกาหลี: 노정의; เกิดวันที่ 31 กรกฎาคม ค.ศ. 2001) เป็นนักแสดงหญิงชาวเกาหลีใต้ เป็นที่รู้จักจากบทบาทของเธอในภาพยนตร์เรื่อง Phantom Detective (2016) ในบทบาทของดงอี, ฮง ซิ-อาในซีรีส์ ย้อนรัก ย้อนวัยฝัน (2020), NJ ในซีรีส์ ร้อนนั้นเรารักกัน (2021–2022) และจอง แจ-อีในซีรีส์ Hierarchy (2024)
ชีวิตในวัยเด็กและการศึกษา

โน จอง-อี เกิดเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม ค.ศ. 2001 ในเขตบุนดัง เมืองซองนัม จังหวัดคยองกี ประเทศเกาหลีใต้
โน จอง-อี เข้าสู่วงการบันเทิงด้วยความช่วยเหลือจากพี่สาวซึ่งมีอายุมากกว่าเธอเกือบ 10 ปี โนผ่านการออดิชันถึง 8 ครั้งก่อนจะได้รับเลือกให้เป็นนางแบบเด็ก การปรากฏตัวครั้งแรกในโทรทัศน์ของเธอคือในรายการ Happy TimeและFantastic Mates ในปี ค.ศ. 2009
ในปี ค.ศ. 2019 Namoo Actors ประกาศว่า โน จอง-อี ได้รับการตอบรับเข้าเรียนและจะเป็นสมาชิกของมหาวิทยาลัยฮันยัง รุ่นปี 2020 ในสาขาการแสดงและภาพยนตร์