stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
แมนเชสเตอร์
กีฬา

แมนเชสเตอร์ เป็นเมืองที่เป็นที่รู้จักในฐานะเมืองกีฬา มีสโมสรพรีเมียร์ลีก 2 สโมสรที่ใช้ชื่อเมืองในชื่อของสโมสร คือ สโมสรฟุตบอลแมนเชสเตอร์ซิตี และ แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด  โดยแมนเชสเตอร์ซิตีมีสนามเหย้าคือ สนามกีฬาซิตีออฟแมนเชสเตอร์ จุคนได้เกือบ 48,000 คน ส่วนแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ดมีสนามเหย้าคือ โอลด์แทรฟฟอร์ด ซึ่งเป็นสนามฟุตบอลสโมสรที่ใหญ่ที่สุดในสหราชอาณาจักร จุคนได้ 74,140 คน ถือเป็นสนามกีฬาในอังกฤษแห่งเดียวที่เคยได้จัดการแข่งขันยูฟ่าแชมเปียนส์ลีกนัดชิงชนะเลิศในปี ค.ศ. 2003 และยังเป็นสนามที่จัดซูเปอร์ลีกแกรนด์ไฟนอลของรักบี้ลีก สโมสรคริกเกตแลนคาเชียร์เคาน์ตี ก็ใช้สนามโอลด์แทรฟฟอร์ดเป็นกีฬาเหย้าเช่นกัน
ดูเพิ่ม

แมดเชสเตอร์
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

อัมสเตอร์ดัม ประเทศเนเธอร์แลนด์ (ค.ศ. 2007)
ไอดึน ประเทศตุรกี
บิลวี ประเทศนิการากัว
เค็มนิทซ์ ประเทศเยอรมนี (ค.ศ. 1983)
กอร์โดบา ประเทศสเปน
ไฟซาลาบาด ประเทศปากีสถาน (ค.ศ. 1997)
ลอสแอนเจลิส ประเทศสหรัฐอเมริกา (ค.ศ. 2009)
เรโควอต ประเทศอิสราเอล
เซนต์ปีเตอส์เบิร์ก ประเทศรัสเซีย (ค.ศ. 1962)
อู่ฮั่น ประเทศจีน (ค.ศ. 1986)
เมลเบิร์น ประเทศออสเตรเลีย
แมนเชสเตอร์เป็นที่ตั้งของสถานกงสุลที่มากที่สุดในสหราชอาณาจักรนอกกรุงลอนดอน การขยายตัวของการเชื่อมโยงการค้าระหว่างประเทศในช่วงการปฏิวัติอุตสาหกรรมนำไปสู่การเปิดสถานกงสุลแห่งแรกในทศวรรษที่ 1820 และตั้งแต่นั้นมามีกงสุลมากกว่า 800 คนจากทั่วทุกมุมโลกได้ประจำอยู่ในแมนเชสเตอร์ โดยแมนเชสเตอร์เป็นเมืองที่ให้บริการกงสุลในพื้นที่ส่วนใหญ่ทางตอนเหนือของอังกฤษ
แหล่งข้อมูลอื่น

สภานครแมนเชสเตอร์
Official tourist board site of Manchester
Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets
| ด ค กนครในสหราชอาณาจักร |
| --- | --- |
อังกฤษ:  กลอสเตอร์  คอเวนทรี  คาร์ไลล์  คิงส์ตันอะพอนฮัลล์  เคมบริดจ์  แคนเทอร์บรี  โคลเชสเตอร์  ชิชิสเตอร์  เชฟฟีลด์  เชสเตอร์  ซอลฟอร์ด  ซอลส์บรี  ซันเดอร์แลนด์  เซนต์ออลบันส์  เซาท์เอนด์-ออน-ซี  เซาแทมป์ตัน  ดองคัสเตอร์  ดาร์บี  เดอรัม  ทรูโร  นครเวสต์มินสเตอร์  นครหลวงลอนดอน  นอตทิงแฮม  นอริช  นิวคาสเซิลอะพอนไทน์  บริสตอล  บาธ  เบอร์มิงแฮม  แบรดฟอร์ด  ไบรตันและโฮฟ  พลิมัธ  พีเทอร์เบรอห์  เพรสตัน  มิลตันคีนส์  แมนเชสเตอร์  ยอร์ก  ริพพอน  ลิงคอล์น  ลิชฟีลด์  ลิเวอร์พูล  ลีดส์  เลสเตอร์  แลงคาสเตอร์  วินเชสเตอร์  วุร์สเตอร์  วุลเวอร์แฮมป์ตัน  เวกฟีลด์  เวลล์ส  สโตก-ออน-เทรนต์  ออกซฟอร์ด  อีลี  เอ็กซิเตอร์  เฮริฟอร์ด 
สกอตแลนด์:  กลาสโกว์  ดันดี  ดันเฟิร์มลีน  เพิร์ท  สเตอร์ลิง  อินเวอร์เนสส์  เอดินบะระ  แอเบอร์ดีน 
เวลส์:  คาร์ดิฟฟ์  เซนต์เดวิดส์  เซนต์แอซัฟ  นิวพอร์ต  แบงกอร์  เรกซัม  สวอนซี 
ไอร์แลนด์เหนือ:  เดร์รี  นิวรี  เบลฟาสต์  แบงเกอร์  ลิสเบิร์น  อาร์มา 
แผนที่เมืองแมนเชสเตอร์ราว ค.ศ. 1650
ตู้ไปรษณีย์ที่รอดจากเหตุการณ์ระเบิด บนตู้มีแผ่นป้ายเขียนว่า "ตู้ไปรษณีย์นี้แทบไม่ได้รับความเสียหายในวันที่ 15 มิถุนายน 1996 เมื่อบริเวณนี้ถูกระเบิดทำลายอย่างหนัก ตู้นี้ถูกนำออกระหว่างการฟื้นฟูใจกลางเมือง และนำมาตั้งไว้ที่เดิมเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน 1999"
แม่น้ำเออร์เวลล์มองจากสะพานแบล็กไฟเออส์
นครแมนเชสเตอร์ แสดงการใช้ประโยชน์ที่ดินที่ขยายเกินเขตเมือง
บ้านแลงคาสเตอร์ในสถาปัตยกรรมแบบนีโอ-บารอก เป็นคลังสินค้าของเมืองที่สำคัญ
ศาลาว่าการแมนเชสเตอร์บริเวณจัตุรัสอัลเบิร์ต
อาคาร CIS ในแมนเชสเตอร์เคยเป็นอาคารที่สูงที่สุดในสหราชอาณาจักร ระหว่างปี ค.ศ. 1962-1963
ศาลาว่าการเมืองแมนเชสเตอร์ เป็นตัวอย่างของสถาปัตยกรรมแบบวิกตอเรีย ที่พบในแมนเชสเตอร์ และเป็นที่ตั้งของสภาเมืองแมนเชสเตอร์
สองพี่น้องตระกูลกัลลาเกอร์แห่งวงโอเอซิส
หลอดเลือดดำจากปอด

| หลอดเลือดดำจากปอด |
| --- | --- |
หลอดเลือดดำจากปอด ถูกแสดงผลในสีส้มอ่อน
รายละเอียด
คัพภกรรม: truncus arteriosus
รับจาก: ปอด
ออกไปยัง: หัวใจห้องล่างซ้าย
หลอดเลือดแดง: หลอดเลือดแดงสู่ปอด
ตัวระบุ
ภาษาละติน: venae pulmonales
MeSH: D011667
TA98: A12.3.02.001
TA2: 4107
FMA: 66643
อภิธานศัพท์กายวิภาคศาสตร์[แก้ไขบนวิกิสนเทศ]
หลอดเลือดดำจากปอด หรือ พัลโมนารีเวน (อังกฤษ: pulmonary vein) เป็นหลอดเลือดดำขนาดใหญ่ซึ่งรับเอาเลือดที่บรรจุออกซิเจนแล้วจากปอดไปยังหัวใจบนซ้าย ซึ่งมีอยู่สี่เส้นด้วยกัน ถือเป็นหนึ่งในหลอดเลือดดำเพียงไม่กี่เส้นที่ลำเลียงเลือดมีออกซิเจน
หลอดเลือดดำจากปอดมีจุดเริ่มต้นจากบริเวณขั้วปอดแต่ละข้าง รับเลือดมาจากแต่ละหลอดเลือดบรองเคียลสามเส้นจากสี่เส้น แต่ละเส้นลำเลียงเลือดไปที่หัวใจห้องล่างซ้าย เนื่องจากปอดแต่ละข้างมีทั้งหลอดเลือดดำทั้งบนล่าง ดังนั้นหลอดเลือดดำจากปอดจึงมีอยู่ทั้งหมดสี่เส้นด้วยกัน โดยหลอดเลือดยึดติดอยู่กับเยื่อหุ้มหัวใจ หลอดเลือดดำจากปอดมีทิศทางการลำเลียงควบคู่ไปกับหลอดเลือดแดงสู่ปอด
ยุคก่อนประวัติศาสตร์

ลวดลายบนชิ้นเขากวาง
ยุคก่อนประวัติศาสตร์ (อังกฤษ: prehistory) มีอีกชื่อว่า ประวัติศาสตร์ก่อนวรรณกรรม (pre-literary history) เป็นช่วงเวลาในประวัติศาสตร์มนุษย์ระหว่างการใช้เครื่องมือหินครั้งแรกโดยhominin ป. 3.3 ล้านปีก่อนจนถึงจุดเริ่มต้นของประวัติศาสตร์ที่มีการบันทึก (recorded history) ที่มีการคิดค้นระบบการเขียน การใช้สัญลักษณ์ เครื่องหมาย และภาพปรากฏในกลุ่มมนุษย์ยุคแรก แต่ระบบการเขียนแบบแรกสุดปรากฏขึ้น ป. 5,000 ปีก่อน ต้องใช้เวลาหลายพันปีกว่าระบบการเขียนจะได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง โดยกระจายไปเกือบทุกวัฒนธรรมในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 ดังนั้น จุดสิ้นสุดของยุคก่อนประวัติศาสตร์จึงเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่แตกต่างกันมากตามพื้นที่ต่าง ๆ และคำนี้มักไม่ค่อยใช้ในการอภิปรายสังคมสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่สิ้นสุดลงเมื่อไม่นานนี้
ในยุคสำริดตอนต้น ซูเมอร์ในเมโสโปเตเมีย อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ และอียิปต์โบราณเป็นอารยธรรมแแรกที่พัฒนาอักษรของตนเองและบันทึกเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ โดยที่เพื่อนบ้านตามมาให้หลัง อารยธรรมอื่น ๆ ส่วนใหญ่ถึงจุดสิ้นสุดยุคก่อนประวัติศาสตร์ในช่วงยุคเหล็ก การแบ่งสามยุคของยุคก่อนประวัติศาสตร์ไปเป็นยุคหิน, ยุคสัมฤทธิ์ และยุคเหล็กยังคงใช้งานในยูเรเชียและแอฟริกาเหนือ แต่ไม่พบในบริเวณที่ปรากฏการทำโลหะหนักอย่างกระทันหันจากการติดต่อกับวัฒนธรรมยูเรเชีย เช่น โอเชียเนีย, ออสตราเลเซีย แอฟริกาใต้สะฮาราส่วนหนึ่ง และบางส่วนของทวีปอเมริกา ยกเว้นอารยธรรมก่อนโคลัมบัสในทวีปอเมริกาที่ไม่ได้พัฒนาระบบการเขียนที่ซับซ้อนก่อนการมาของชาวยูเรเชีย ทำให้ยุคก่อนประวัติศาสตร์เปลี่ยนผ่านไปสู่ยุคล่าสุดอย่างรวดเร็ว เช่น ค.ศ. 1788 มักเป็นจุดสิ้นสุดของยุคก่อนประวัติศาสตร์ของออสเตรเลีย
ส่วนยุคที่มีผู้อื่นเขียนถึงวัฒนธรรมหนึ่ง แต่ยังไม่พัฒนาระบบการเขียนของตนเองมักเรียกว่ายุคกึ่งก่อนประวัติศาสตร์ของวัฒนธรรม ตามคำนิยาม ไม่มีบันทึกที่เป็นลายลักษณ์อักษรจากยุคก่อนประวัติศาสตร์ของมนุษย์ โดยเราสามารถรู้เฉพาะจากหลักฐานทางโบราณคดีและมานุษยวิทยา: วัตถุยุคก่อนประวัติศาสตร์และสิ่งหลงเหลือของมนุษย์ ตอนแรกเป็นที่เข้าใจด้วยชุดคติชนและอุปมัยกับก่อนรู้หนังสือที่สังเกตได้ในยุคปัจจุบัน กุญแจสู่ความเข้าใจหลักฐานยุคก่อนประวัติศาสตร์คือวันที่ และเทคนิคการหาวันที่ที่เชื่อถือได้ได้พัฒนามาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 19 หลักฐานเพิ่มเติมาจากการสร้างภาษาพูดโบราณขึ้นมาใหม่ เทคนิคล่าสุดรวมถึงการวิเคราะห์ทางเคมีในด้านนิติเวชเพื่อเปิดเผยการใช้และที่มาของวัสดุ และการวิเคราะห์ทางพันธุกรรมของกระดูกเพื่อกำหนดความสัมพันธ์ทางเครือญาติและลักษณะทางกายภาพของคนยุคก่อนประวัติศาสตร์
คำนิยาม

เริ่มต้น
คำว่า "ก่อนประวัติศาสตร์" สามารถสื่อถึงช่วงเวลาที่ยาวนานตั้งแต่จุดเริ่มต้นของเอกภพหรือโลก แต่ส่วนใหญ่มักสื่อถึงสมัยตั้งแต่เกิดชีวิตบนโลก หรือนับตั้งแต่สิ่งมีชีวิตคล้ายมนุษย์กลุ่มแรกปรากฏขึ้น
สิ้นสุด
จุดสิ้นสุดของยุคก่อนประวัติศาสตร์มักกำหนดที่การคิดค้นประวัติศาสตร์ที่มีการบันทึก ทำให้วันที่แตกต่างกันไปตามภูมิภาค ขึ้นอยู่กับวันที่บันทึกที่เกี่ยวข้องกลายเป็นแหล่งข้อมูลทางวิชาการที่เป็นประโยชน์ เช่น โดยทั่วไปยอมรับว่ายุคก่อนประวัติศาสตร์ของอียิปต์สิ้นสุดประมาณ 3100 ปีก่อนคริสต์ศักราช ในขณะที่นิวกินีสิ้นสุดที่คริสต์ทศวรรษ 1870
ช่วงเวลา
ในการแบ่งยุคก่อนประวัติศาสตร์ของมนุษย์ในยูเรเชีย นักประวัติศาสตร์มักใช้ระบบสามยุค (three-age system) ในขณะที่นักวิชาการด้านสมัยก่อนมนุษย์มักใช้บันทึกทางธรณีวิทยาและชั้นฐานในธรณีกาล ระบบสามยุคเป็นการกำหนดระยะเวลายุคก่อนประวัติศาสตร์ของมนุษย์ออกเป็น 3 ช่วง ตามเทคโนโลยีผลิตเครื่องมือที่โดดเด่นของพวกเขา:
ยุคหิน
ยุคสัมฤทธิ์
ยุคเหล็ก
ยุคหิน

ยุคหิน (Stone Age) แบ่งออกเป็นยุคย่อย ๆ 3 ยุค คือ ยุคหินเก่า ยุคหินกลาง และยุคหินใหม่
ยุคหิน > ยุคหินเก่า

ยุคหินเก่า (Paleolithic Periode หรือ Old Stone Age) ประมาณ 5,000,000 ปีล่วงมาแล้ว มนุษย์ในยุคนี้เริ่มทำเครื่องมือเครื่องใช้ด้วยหินอ่อนอย่างง่ายก่อน เมื่อเวลาผ่านไปก็สามารถดัดแปลงให้เหมาะสมกับการใช้งาน เครื่องมือหินอ่อน มนุษย์ใช้
วัสดุจำพวกหินไฟ ซึ่งในยุคนี้สามารถแบ่งเครื่องมือสมัยเก่าออกเป็น 3 ช่วงได้แก่
หลักฐานในสมัยยุคหินเก่าตอนต้น ได้แก่ โครงกระดูกของมนุษย์ในสมัยนั้น เครื่องสังคโลก ในทวีปยุโรปมีการค้นพบมนุษย์ไฮดรา (Hydra) มนุษย์อมิรา (Amira) ในทวีปเอเชียมีการค้นพบมนุษย์ชวา (Java Man) และมนุษย์ปักกิ่ง (Peking Man) ในทวีปแอฟริกามีการค้นพบมนุษย์ Homo erectus มนุษย์กินมนุษย์ นอกจากนี้ยังมีหลักฐานประเภทโครงกระดูกของสัตว์ที่มนุษย์กินเป็นอาหาร ซึ่งสามารถบอกให้เราทราบถึงสภาพแวดล้อมของมนุษย์ในขณะนั้นซึ่งยังมีความเป็นสัตว์อยู่มากเนื่องจากกระดูกสันหลังยังคงเหมือนลิงอยู่ และหลักฐานเครื่องมือเครื่องใช้ที่ทำด้วยหินมีลักษณะเป็นขวาน ดาบ มีด ค้อน กระเทาะแบบกำปั้น
หลักฐานในสมัยยุคหินเก่าตอนกลาง ได้แก่ โครงกระดูกของมนุษย์ที่มีลักษณะคล้ายกับมนุษย์ปัจจุบันมากขึ้น เช่น โครงกระดูกมนุษย์นีแอนเดอร์ทาลในประเทศรัสเซีย นอกจากนี้ยังมีหลักฐานเครื่องมือเครื่องใช้ที่มีลักษณะแหลมคมมากขึ้น มีด้ามยาวมากขึ้นและมีประโยชน์ในการใช้สอยมากขึ้น และยังมีหลักฐานพฤติกรรมทางสังคม เช่น หลักฐานการประกอบพิธีฝังศพ
หลักฐานในสมัยยุคหินเก่าตอนปลาย ได้แก่ โครงกระดูกมนุษย์ที่ค้นพบในยุโรป เช่น โครงกระดูกมนุษย์โครมันยอง (Cro-Magnons) มนุษย์อัลติ (Alti) และมนุษย์ชานเซอเลต (Chanceled) นอกจากนี้ยังมีหลักฐานเครื่องมือเครื่องใช้ที่มีลักษณะหลายประเภทกว่ายุคก่อน ได้แก่ หลักฐานเครื่องมือเครื่องใช้ที่ทำจากหินและกระดูกสัตว์โดยการแกะสลัก เช่น เข็มเย็บผ้า เครื่องประดับหินอ่อน ฉมวก หัวลูกศร คันเบ็ด และเครื่องประดับทำด้วยเปลือกไม้ และกระดูกสัตว์
ยุคโลหะ

บทความหลัก: ยุคโลหะ
โลหะชนิดแรกที่มนุษย์รู้จักนำมาหลอมเป็นเครื่องมือเครื่องใช้คือ ทองแดง ปรากฏหลักฐานในบริเวณลุ่มแม่น้ำไทกริสและยูเฟรทีส นำทองแดงมาใช้ประโยชน์ในด้านต่าง ๆ เมื่อประมาณ 4,000 ปี ก่อนคริสต์ศักราช
ยุคโลหะ (Metal Age) แบ่งออกเป็น 3 ยุคย่อยคือ ยุคทองแดง ยุคสำริด และยุคเหล็ก
ยุคโลหะ > ยุคทองแดง

ยุคทองแดง (Chalcolithic Age) มนุษย์ยุคนี้ได้มีการนำทองแดงมาทำอาวุธ
สิ่งของเครื่องใช้และเครื่องประดับแต่ก็ยังคงมีเครื่องมือหินขัดใช้อยู่
ยุคโลหะ > ยุคสำริด

บทความหลัก: ยุคสำริด
ยุคสำริดเริ่มต้นในภูมิภาคต่าง ๆ ของโลกไม่พร้อมกัน แต่โดยเฉลี่ยแล้วแหล่งถิ่นฐานส่วนใหญ่สามารถถลุงสำริดได้เมื่อประมาณ 5,000 ปี มาแล้ว
สำริดเป็นโลหะผสมระหว่างทองแดงกับดีบุก กรรมวิธีการทำสำริดค่อนข้างยุ่งยาก ตั้งแต่การหาแหล่งแร่ การเตรียม การถลุงแร่ และการผสมแร่ในเบ้าหลอม จากนั้นจึงเป็นการขึ้นรูปทำเครื่องมือเครื่องใช้ด้วยการตีหรือการหล่อในแม่พิมพ์หินทราย หรือแม่พิมพ์ดินเผา
เครื่องมือเครื่องใช้ในยุคสำริดที่พบตามแหล่งต่าง ๆ ในภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก นอกจากทำด้วยสำริดแล้วยังพบเครื่องมือเครื่องใช้ทำจากดินเผา หิน และแร่ ในบางแหล่งมีการใช้สำริดต่อเนื่องมาจนถึงยุคเหล็กเครื่องมือเครื่องใช้ที่ทำจากสำริดมีขวาน หอก ภาชนะ กำไล ตุ้มหู ลูกปัด เป็นต้น
ในยุคนี้ความเป็นอยู่ของมนุษย์เปลี่ยนไปมากทั้งด้านการเมืองและสังคม ชุมชนเกษตรกรรมขยายตัวจนกลายเป็นชุมชนเมือง จึงมีการจัดแบ่งความสัมพันธ์ตามความสามารถ เช่น กลุ่มอาชีพ มีการจัดระเบียบสังคมเป็นกลุ่มชนชั้นต่าง ๆ ซึ่งเอื้ออำนวยต่อการผลิตอันนำไปสู่ความมั่นคงด้านปัจจัยพื้นฐานและความมั่งคั่งแก่สังคม มนุษย์จึงมีความมั่นคงปลอดภัยกว่าเดิมและมีความสะดวกสบายมากขึ้น นำไปสู่พัฒนาการทางสังคมสู่ความเป็นรัฐในเวลาต่อมา
แหล่งอารยธรรมที่สำคัญ ๆ ของโลกล้วนมีการพัฒนาการสังคมจากช่วงเวลาสมัยหินใหม่และสมัยสำริด แหล่งอารยธรรมของโลกที่สำคัญและแหล่งวัฒนธรรมบางแห่ง เช่น แหล่งอารยธรรมเมโสโปเตเมียในภูมิภาคเอเชียตะวันตก แหล่งอารยธรรมลุ่มแม่น้ำไนล์ในอียิปต์ แหล่งอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุในอินเดีย แหล่งอารยธรรมลุ่มแม่น้ำฮวงโหของจีน และแหล่งวัฒนธรรมบ้านเชียงในประเทศไทย
ยุคโลหะ > ยุคเหล็ก

ช่วงเวลานี้เริ่มต้นจากการพัฒนาทางด้านเทคโนโลยีการผลิตโลหะของมนุษย์สามารถหลอมโลหะประเภทเหล็กขึ้นมาทำเป็นเครื่องมือเครื่องใช้ได้ ซึ่งการผลิตเหล็กต้องใช้อุณหภูมิสูงมีกรรมวิธีที่ยุ่งยาก แต่ถึงอย่างไรเหล็กก็มีความแข็งแกร่งคงทนกว่าโลหะสำริดมาก
สังคมที่สามารถพัฒนาการผลิตเหล็ก จะสามารถพัฒนาสู่ความเป็นรัฐ เพราะการผลิตเหล็กทำให้สังคมสามารถผลิตอาวุธได้ง่ายและแข็งแกร่งขึ้น จนสามารถขยายกองทัพได้ และมีเครื่องมือที่เหมาะสมต่อการทำเกษตรที่มีความคงทนกว่า
แหล่งอารยธรรมแห่งแรกที่สามารถผลิตเหล็กได้คือ แหล่งอารยธรรมเมโสโปเตเมียหรือก็คืออาณาจักรฮิตไทต์ เมื่อ 1,200 ปีก่อนคริสต์ศักราช หรือประมาณ 3,200 ปีมาแล้ว
โดยสรุปแล้ว ยุคเหล็กมีความแตกต่างจากยุคสำริดหลายประการ คือ การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตเหล็กทำให้เกิดการเพิ่มผลผลิต การผลิตเหล็กทำให้กองทัพมีอาวุธที่แข็งแกร่ง นำไปสู่พัฒนาการทางสังคมจนกลายเป็นรัฐที่มีกำลังทหารที่แข็งแกร่งเข้ายึดครองสังคมอื่น ๆ ขยายเป็นอาณาจักรในเวลาต่อมารวมรัฐไทยด้วย
ดูเพิ่ม

สถานีย่อยประวัติศาสตร์
เสาหินขนาดยักษ์ที่เกิกเบกลีเทเพในภาคตะวันออกเฉียงใต้ของตุรกี สร้างขึ้นเพื่อใช้ในพิธีกรรมโดยประชากรในยุคหินใหม่ตอนต้นเมื่อ 11,000 ปีก่อน
ภาพสเก็ชจินตนาการถึงผู้ใหญ่และเด็กยุคก่อนประวัติศาสตร์กำลังสร้างเครื่องมือหิน
แนวคิดมนุษย์ยุคแรกในถิ่นทุรกันดาร เมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 19
จอร์จ เฟรนด์

| ข้อมูลส่วนตัว |
| --- | --- | --- | --- |
ชื่อเต็ม:  จอร์จ แอนดรูว์ จอร์แดน เฟรนด์
วันเกิด:   (1987-10-19) 19 ตุลาคม ค.ศ. 1987 (37 ปี)
สถานที่เกิด:  บาร์นสเตเพิล อังกฤษ
ส่วนสูง:  6 ft 2 in (1.88 m)
ตำแหน่ง:  แบ็กซ้าย
ข้อมูลสโมสร
สโมสรปัจจุบัน:  เบอร์มิงแฮม ซิตี
หมายเลข:  3
สโมสรเยาวชน
0000–2005:  เอ็กซิเตอร์ซิตี
สโมสรอาชีพ*
| ปี |  ทีม |  ลงเล่น |  (ประตู) |
| 2005–2008 |  เอ็กซิเตอร์ซิตี |  37 |  (1) |
| 2008–2010 |  วุลเวอร์แฮมป์ตันวอนเดอเรอส์ |  7 |  (0) |
| 2009 |  → มิลล์วอลล์ (ยืม) |  6 |  (0) |
| 2009 |  → Southend United (ยืม) |  6 |  (1) |
| 2009 |  → Scunthorpe United (ยืม) |  4 |  (0) |
| 2010 |  → เอ็กซิเตอร์ซิตี (ยืม) |  13 |  (1) |
| 2010–2012 |  ดองคัสเตอร์โรเวอส์ |  59 |  (1) |
| 2012–2020 |  มิดเดิลส์เบรอ |  266 |  (9) |
| 2020– |  เบอร์มิงแฮม ซิตี |  42 |  (0) |
 *นัดที่ลงเล่นและประตูที่ยิงให้แก่สโมสรเฉพาะลีกในประเทศเท่านั้น  ข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 16:21, 1 พฤษภาคม 2022 (UTC)
จอร์จ แอนดรูว์ จอร์แดน เฟรนด์ (อังกฤษ: George Andrew Jordan Friend; เกิดวันที่ 19 ตุลาคม ค.ศ. 1987) เป็นนักฟุตบอลชาวอังกฤษ ผู้เล่นในตำแหน่งแบ็กซ้ายให้กับเบอร์มิงแฮม ซิตีในอีเอฟแอลแชมเปียนชิป
ในฤดูกาล 2012–13 เฟรนด์ได้รับรางวัลผู้เล่นยอดเยี่ยมของผู้เล่นมิดเดิลส์เบรอ และในฤดูกาลถัดมา เฟรนด์ชนะรางวัลนี้อีกครั้งและยังได้รับรางวัลผู้เล่นยอดเยี่ยมแห่งฤดูกาลด้วย เฟรนด์เคยติดทีมยอดเยี่ยมของพีเอฟเอ แชมเปียนชิป สองปีติดต่อกัน ในฤดูกาล 2014–15 และ 2015–16
เกียรติประวัติ

เอ็กซิเตอร์ซิตี
Conference Premier play-offs: 2008
มิดเดิลส์เบรอ
ฟุตบอลลีกแชมเปียนชิป รองชนะเลิศ: 2015–16
รางวัลส่วนตัว
ทีมยอดเยี่ยมแห่งปี พีเอฟเอ: ฟุตบอลลีกแชมเปียนชิป ฤดูกาล 2014–15, ฟุตบอลลีกแชมเปียนชิป ฤดูกาล 2015–16
แหล่งข้อมูลอื่น

Profile at the Middlesbrough F.C. website
สถิติของ จอร์จ เฟรนด์ ที่ Soccerbase
| ด ค กผู้เล่นชุดปัจจุบันของสโมสรฟุตบอลเบอร์มิงแฮมซิตี  |
| --- | --- |
 1 อีเทอริดจ์  3 Pedersen  4 Roberts  10 Jutkiewicz  11 Bela  12 ดีน  14 Clarke-Salter  15 Montero  16 McEachran  18 โชง  19 Maghoma  20 G. Gardner  21 รัดดี  23 Ramos  27 Trueman  29 Grounds  33 Keita  34 Šunjić  40 Hogan  44 Boyd-Munce  45 Burke  46 Redmond  47 Stirk  48 Concannon  49 Reid  50 Gordon  หัวหน้าผู้ฝึกสอน: รูนีย์ 
| ด ค กสโมสรฟุตบอลมิดเดิลส์เบรอ – ผู้เล่นยอดเยี่ยมแห่งปี |
| --- | --- |
 1966: Jones  1968: Rooks  1969: Rooks  1970: Smith  1971: Jones  1972: Platt & Boam  1973: Maddren  1974: Souness  1979: Boam  1980: Armstrong   1981: Platt  1985: Mowbray  1986: Mowbray  1989: Slaven  1990: Slaven  1991: Baird  1997: Juninho  1999: Ricard  2002: เซาท์เกต  2004: Boateng  2005: ดาวนิง  2006: Yakubu  2007: วูดเกต  2008: Wheater  2009: Tuncay  2010: Robson  2011: เบนเนตต์  2012: Robson  2013: Leadbitter  2014: เฟรนด์  2015: เฟรนด์  2016: Clayton  2017: Gibson  2018: Traoré  2019: แรนดอล์ฟ  2020: Howson  2021: McNair  2022: Howson
แปซิฟิกใต้ในอาณัติ

7°20.5167′N 134°28.75′E﻿ / ﻿7.3419450°N 134.47917°E﻿ / 7.3419450; 134.47917
แปซิฟิกใต้ในอาณัติ (อังกฤษ: South Pacific Mandate) เป็นดินแดนภายใต้การดูแลของสันนิบาตชาติ ซึ่งปัจจุบันมีพื้นที่ครอบคลุม 3 ประเทศ 1 ดินแดน คือ สาธารณรัฐปาเลา สาธารณรัฐหมู่เกาะมาร์แชลล์ สหพันธรัฐไมโครนีเซียและดินแดนหมู่เกาะนอร์เทิร์นมาเรียนา ซึ่งเป็นดินแดนของสหรัฐอเมริกาในปัจจุบัน แปซิฟิกใต้ในอาณัติเป็นชื่อทางการของอาณานิคมหมู่เกาะมหาสมุทรแปซิฟิกตอนกลางเหนือเส้นศูนย์สูตร ซึ่งสันนิบาตชาติมอบหมู่เกาะในภูมิภาคไมโครนีเซียอันเป็นส่วนหนึ่งของอาณานิคมเยอรมันนิวกินีให้กับจักรวรรดิญี่ปุ่นหลังจากเหตุการณ์สงครามโลกครั้งที่ 1 สิ้นสุด
ญี่ปุ่นเข้าปกครองแปซิฟิกใต้ในอาณัติตั้งแต่ปี ค.ศ. 1919 – 1947 ซึ่งรู้จักกันในชื่อ หมู่เกาะทะเลใต้ในการอาณัติของญี่ปุ่น (อังกฤษ: Japanese mandate for the South Seas Islands) (日本委任統治領南洋群島, อักษรโรมัน: Nihon Inin Tōchi-ryō Nan'yō Guntō) โดยการเข้าปกครองของญี่ปุ่นนั้นได้สร้างความเปลี่ยนแปลงต่อแปซิฟิกใต้ในอาณัติหลายประการทั้งทางด้านการเมือง เศรษฐกิจและสังคม นอกจากนี้ยังพบกับการเข้าใช้ประโยชน์จากดินแดนแห่งนี้ในรูปแบบต่าง ๆ การเข้าปกครองดินแดนแห่งนี้ของจักรวรรดิญี่ปุ่นสิ้นสุดลงหลังจากจบสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยสหประชาชาติได้มอบหมายดินแดนบริเวณดังกล่าวให้สหรัฐอเมริกาเป็นผู้ดูแลแทนในชื่อดินแดนแปซิฟิกใต้ในภาวะทรัสตี จนกระทั่งบางประเทศในภูมิภาคไมโครนีเซียได้รับเอกราช
การทหาร

ญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับดินแดนนี้เป็นอย่างมาก จากที่กล่าวในตอนต้นนั้นพบว่าญี่ปุ่นมองดินแดนแห่งนี้ในฐานะเป็นดินแดนที่มีผลประโยชน์ทางด้านการทหารเป็นหลัก เนื่องจากดินแดนแห่งนี้เป็นหมู่เกาะที่ทอดตัวยาวเหนือเส้นศูนย์สูตร ส่งผลให้มีความเหมาะสมต่อการเป็นแหล่งเสบียงอาหารและเติมน้ำมันเชื้อเพลิง เมื่อพิจารณาจากแหล่งที่ตั้งแล้ว พบว่าแปซิฟิกใต้ในอาณัติ ตั้งอยู่กึ่งกลางระหว่างฮาวายและฟิลิปปินส์อันเป็นดินแดนของสหรัฐอเมริกา สามารถใช้เป็นฐานทัพป้องกันการรุกรานจากสหรัฐอเมริกาสู่แผ่นดินญี่ปุ่นได้ ความสำคัญและความเป็นพื้นที่ในจุดยุทธศาสตร์สำคัญของพื้นที่แปซิฟิกใต้ในอาณัติได้แสดงให้เห็นในการนำเครื่องบินโจมตีเรือรบของสหรัฐอเมริกาในอ่าวเพิร์ล ฮาเบอร์ ในสมัยสงครามโลกคร้ังที่ 2 และดินแดนแปซิฟิกใต้ในอาณัติได้กลายเป็นสมรภูมิสำคัญของสงครามแปซิฟิกตลอดระยะเวลาสงคราม
เศรษฐกิจ

พื้นที่ของแปซิฟิกใต้ในอาณัติมีความจำกัดมาก โดยพบว่าเมื่อนำพื้นที่เกาะต่าง ๆ รวมกันแล้วมีพื้นที่เพียง 2,158 ตารางกิโลเมตร โดยเกาะที่ใหญ่ที่สุดมีขนาดเพียง 377 ตารางกิโลเมตรเท่านั้น  แม้ว่าพื้นที่ของแปซิฟิกใต้ในอาณัติจะมีน้อยที่สุดเมื่อเทียบกับอาณานิคมอื่นของญี่ปุ่น แต่ดินแดนแห่งนี้ก็สามารถสร้างผลประโยชน์ให้กับญี่ปุ่นได้พอสมควร โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากกิจการด้านเกษตรกรรม การประมงและกิจการเหมืองแร่ สามารถสร้างเงินได้ให้กับรัฐบาลและภาคเอกชนอย่างมหาศาล  ซึ่งญี่ปุ่นได้สนับสนุนภาคเอกชนเข้าไปลงทุน โดยการอำนวยความสะดวกด้านข้อมูลด้านสารสนเทศต่าง ๆ  นำไปสู่การดึงดูดให้ชาวญี่ปุ่นเข้ามาตั้งถิ่นฐานในแปซิฟิกใต้ในอาณัติมากขึ้น และมีประชากรรวมมากกว่าประชากรชาวพื้นเมืองในที่สุด เมื่อถึงสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เศรษฐกิจทุกรูปแบบของแปซิฟิกใต้ในอาณัติซบเซาลงเป็นอย่างมาก โดยรายได้ของรัฐบาลเริ่มลดน้อยลง เนื่องจากต้องนำสินค้า ปัจจัยการผลิตและกำลังคนไปใช้สนับสนุนการรบในช่วงสงครามโลก
เศรษฐกิจ > กิจกรรมทางเศรษฐกิจรูปแบบอื่น

กิจการที่มีความสำคัญอีกรูปแบบหนึ่งต่อเศรษฐกิจของแปซิฟิกใต้ในอาณัติคือการปศุสัตว์และการประมง ในส่วนของการปศุสัตว์นั้นพบว่ายังดำเนินการอยู่ในรูปแบบดั้งเดิม หมูเป็นสัตว์ที่มีความสำคัญสูงสุด เนื่องจากชาวพื้นเมืองนิยมรับประทานหมูมาก่อนหน้านั้นแล้ว รองลงมาคือวัวและไก่ ในส่วนของการประมงนั้นพบว่าในช่วงระยะแรก ก่อนปี ค.ศ. 1923 กิจการประมงอยู่ในความดูแลของชาวประมงและบริษัทขนาดเล็ก แต่หลังจากปี ค.ศ. 1923 เป็นต้นมา บริษัทขนาดใหญ่เริ่มเข้ามาควบคุมกิจการการประมง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง บริษัทพัฒนาทะเลตะวันออก (South Seas Development) ที่นิยมหาหอยและหมึกเพื่อกลับไปจำหน่ายในญี่ปุ่น
ส่วนกิจการทำเหมืองแร่ในช่วงแรกของแปซิฟิกใต้ในอาณัติเป็นของเยอรมนีเจ้าอาณานิคมเดิม โดยในปี ค.ศ. 1922 ญี่ปุ่นดำเนินการซื้อกิจการเหมืองแร่ทั้งหมดของเยอรมนีเป็นเงิน 1,739,660 เยน โดยรัฐบาลแปซิฟิกใต้ในอาณัติเข้าไปดำเนินการกิจการเหมืองแร่ในเกาะเฟยส์ (Feys) พีลีลู (Pililu) โตโกไบ (Togobai) และอางาอูร์ (Angaur) โดยแร่ที่สำคัญของเกาะเหล่านี้ คือ ฟอสเฟต กิจการเหมืองแร่ในแปซิฟิกใต้ในอาณัติค่อนข้างมีปัญหาอย่างมาก เนื่องจากการขาดแคลนเงินทุน ขาดเครื่องมือที่ดีพอ การขาดแคลนแรงงานมีฝีมือ รวมไปถึงผู้เชี่ยวชาญด้านเหมืองแร่ จนกระทั่งถึงปี ค.ศ. 1934 ที่รัฐบาลอาณานิคมอนุญาตให้บริษัทพัฒนาทะเลตะวันออก (South Seas Development) เข้าไปลงทุนและพัฒนากิจการเหมืองแร่แต่เพียงผู้เดียว ด้วยภาวการณ์ขาดแคลนแรงงานจึงเริ่มมีการดำเนินการจ้างชาวพื้นเมืองเป็นแรงงานไร้ฝีมือและชาวญี่ปุ่น ชาวเกาหลีและชาวจีนเป็นแรงงานมีฝีมือ โดยอัตราเงินได้ชาวญี่ปุ่นอยู่ที่ 3.54 เยนต่อวัน โดยชาวพื้นเมืองในแปซิฟิกใต้ในอาณัติได้ต่ำสุด โดยอยู่ระหว่าง 0.79 – 1.40 เยนต่อวัน ขึ้นอยู่กับทักษะการทำงานของบุคคลนั้น ๆ
บรรณานุกรม

Axelrod, Alan; Kingston, Jack A. (2007). Encyclopedia of World War II, Volume 1. H W Fowler. ISBN 9780816060221.
Beasley, W. G. (1991). Japanese Imperialism 1894-1945. London: Oxford University Press. ISBN 0-19-822168-1.
Howe, Christopher (1999). The Origins of Japanese Trade Supremacy: Development and Technology in Asia from 1540 to the Pacific War. University Of Chicago Press. ISBN 0-226-35486-5.
Myers, Ramon Hawley; Peattie, Mark R. (1984). The Japanese Colonial Empire, 1895-1945. Princeton University Press. ISBN 9780691102221.
Nish, Ian (1991). Japanese Foreign Policy in the Interwar Period. Praeger Publishers. ISBN 0-275-94791-2.
Oliver, Douglas L. (1989). The Pacific Islands. University of Hawaii Press. ISBN 9780824812331.
Peattie, Mark (1988). Nan'Yo: The Rise and Fall of the Japanese in Micronesia, 1885-1945. Pacific Islands Monograph Series. Vol. 4. University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1480-0.
Ponsonby-Fane, Richard (1962). Sovereign and Subject. Ponsonby Memorial Society. pp. 346–353.
US National Park Service (2004). "Chapter 3: America on Guam—1898–1950 (continued)". War in the Pacific: Administrative History. Evans-Hatch & Associates, Inc.
อ่านเพิ่ม

Arnold, Bruce Makoto. "Conflicted Childhoods in the South Seas: The Failure of Racial Assimilation in the Nan'yo". The Tufts Historical Review Vol 4, No. 11 (Spring 2011)
Childress, David Hatcher, The Lost City of Lemuria & The Pacific, 1988. Chapter 10 "The Pohnpei Island, in finding of sunken city"(p. 204-229)
Cressey George B. Asia's Lands and Peoples, X Chapter: "Natural Basis of Japan" (pp. 196–285), section "South Seas" (p. 276-277).,1946
Annual report to the League of Nations on the administration of the South Sea islands under Japanese Mandate. [Tokyo]: Japanese Government. (Years 1921 to 1938)
Tze M. Loo, "Islands for an Anxious Empire: Japan's Pacific Island Mandate", The American Historical Review, Volume 124, Issue 5, December 2019, pp. 1699–1703. doi:10.1093/ahr/rhz1013.
Herbert Rittlinger, Der Masslose Ozean, Stuttgart, Germany, 1939
Sion, Jules. Asie des Moussons, Paris Librarie Armand Colin, (1928) I, 189–266, Chapter X "The Nature of Japan", section XIII "Japanese Colonial Empire" (pp. 294–324), and section IV "Formosa and Southern Islands" (pp. 314–320)
Book Asia, Chapter X "Japanese Empire" (pp. 633–716), section "The Japanese Islands in South Seas".[ต้องการอ้างอิงเต็มรูปแบบ]
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ South Pacific Mandate
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น 
เมืองคอรอร์ในการปกครองของญี่ปุ่น
คริสตจักรอัครทูตอาร์มีเนีย

|  คริสตจักรอัครทูตอาร์มีเนีย |
| --- | --- |
อาร์มีเนีย: Հայ Առաքելական Եկեղեցի
อาสนวิหารเอจมียัตซิน โบสถ์หลักของศาสนจักร
กลุ่ม: ศาสนาคริสต์ตะวันออก
ความโน้มเอียง: ออเรียนทัลออร์ทอดอกซ์
คัมภีร์: เซปตัวจินต์, พันธสัญญาใหม่, ไบเบิลฉบับภาษาอาร์มีเนีย
เทววิทยา: ไมอาไฟซิทิสม์
แผนการปกครอง: อิปิสโคปัล
การปกครอง: Mother See of Holy Etchmiadzin
หัวหน้า: คาทอลิกอสแห่งชาวอาร์มีเนียทั้งปวง กาเรกินที่สอง
สมาคม: สภาคริสตจักรโลก
ภูมิภาค: ประเทศอาร์มีเนีย, ชาวอาร์มีเนียพลัดถิ่น
ภาษา: อาร์มีเนียคลาสสิก
พิธีกรรม: จารีตอาร์มีเนีย
ศูนย์กลาง: อาสนวิหารเอตมียัตซิน, พระอาณาจักรพระมารดาแอจมียัตซินศักดิ์สิทธิ์, วาการ์ชาปัต, ประเทศอาร์มีเนีย
ผู้ก่อตั้ง: นักบุญเกรเกอรีผู้ให้ความกระจ่าง อัครทูต บารโธโลมิว และ ทัดเดอุสแห่งเอเดสซา
ต้นกำเนิด: ป. ศตวรรษที่ 1  ราชอาณาจักรอาร์มีเนียโบราณ
แยกตัวจาก: เขตอัครบิดรสากล ในสังคายนาดวินที่สอง (554)
สมาชิก: 9,000,000 (ระบุตน)
ชื่ออื่น: คริสตจักรอาร์มีเนีย คริสต์จักรอาร์มีเนียนออร์ทอดอกซ์
เว็บไซต์ทางการ: www.armenianchurch.org
คริสตจักรอัครทูตอาร์มีเนีย (อาร์มีเนีย: Հայ Առաքելական Եկեղեցի, อักษรโรมัน: Hay Aṙak'elakan Yekeghetsi; อังกฤษ: Armenian Apostolic Church) เป็นคริสตจักรประจำชาติของชาวอาร์มีเนีย คริสตจักรอาร์มีเนียเป็นจารีตย่อยหนึ่งของออเรียนทัลออร์ทอดอกซ์ และเป็นหนึ่งในสถาบันทางศาสนาคริสต์ที่เก่าแก่ที่สุด โดยมีราชอาณาจักรอาร์มีเนียโบราณเป็นรัฐแรกที่ถือศาสนาคริสต์เป็นศาสนาประจำชาติภายใต้รัชสมัยของกษัตริย์ทิริดาเตสที่สาม แห่งราชวงศ์อาซาชิด ในต้นศตวรรษที่สี่
ชื่ออื่น ๆ ของคริสตจักรได้แก่ คริสตจักรออาร์มีเนียนออร์ทอดอกซ์ (Armenian Orthodox Church) และ คริสตจักรเกรเกอรีอาร์มีเนีย (Armenian Gregorian Church) และในบางครั้งอาจปรากฏเรียกสั้น ๆ ว่า คริสตจักรอาร์มีเนีย (Armenian Church)