เรือเดินสมุทร
ประวัติศาสตร์ > หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง

หลังผ่านช่วงเวลาแห่งการบูรณะ บริษัทเดินเรือก็ฟื้นตัวอย่างรวดเร็วจากความเสียหายที่เกิดจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง เรือที่การสร้างเริ่มขึ้นก่อนสงคราม เช่น เอสเอส ปารีส (SS Paris) ของบริษัทเฟรนช์ไลน์ (French Line) ได้สร้างเสร็จสมบูรณ์และนำไปใช้งาน เรือโดยสารที่มีชื่อเสียงของอังกฤษ เช่น โอลิมปิก และมอริเทเนีย ก็ได้รับการนำกลับมาให้บริการอีกครั้ง และประสบความสำเร็จในการเดินเรือในต้นคริสต์ทศวรรษ 1920 นอกจากนี้ยังมีการสร้างเรือโดยสารสมัยใหม่ขึ้นมาอีกหลายลำ เช่น เอสเอส อีล-เดอ-ฟร็องส์ (SS Île-de-France) ซึ่งสร้างเสร็จใน ค.ศ. 1927 บริษัทยูไนเต็ดสเตตส์ไลน์หลังจากได้รับเรือฟาเทอร์ลันท์ ก็ได้เปลี่ยนชื่อเรือเป็นลิไวอะทัน (Leviathan) และทำให้เป็นเรือธงของบริษัท เนื่องจากเรือทั้งหมดที่จดทะเบียนในสหรัฐถูกนับว่าเป็นส่วนขยายของดินแดนสหรัฐ รัฐบัญญัติห้ามสุราแห่งชาติ (National Prohibition Act) จึงทำให้เรือโดยสารสัญชาติอเมริกันไม่มีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ทำให้ผู้โดยสารที่ต้องการดื่มแอลกอฮอล์เลือกเดินทางด้วยเรือโดยสารสัญชาติอื่น ส่งผลให้ยูไนเต็ดสเตตส์ไลน์เสียกำไรไปจำนวนมาก
ใน ค.ศ. 1929 เยอรมนีได้กลับอีกครั้งด้วยเรือสองลำของนอร์ทด็อยท์เชอร์ล็อยท์ คือ เอสเอส เบรเมิน (SS Bremen) และเอสเอส ออยโรปา (SS Europa) เบรเมินได้ชิงบลูริบบันด์จากมอริเทเนียของอังกฤษหลังจากลำหลังครองมันมานาน 20 ปี ไม่ช้า อิตาลีก็เข้ามามีบทบาทด้วย บริษัทอิตาเลียนไลน์ (Italian Line) ได้สร้างเรือเอสเอส เร็กซ์ (SS Rex) และเอสเอส กอนเตดีซาโวยา (SS Conte di Savoia) เสร็จสมบูรณ์ใน ค.ศ. 1932 โดยทำลายสถิติทั้งในด้านความหรูหราและความเร็ว (เร็กซ์ได้รับบลูริบบันด์สำหรับการเดินทางไปทางตะวันออกใน ค.ศ. 1933) ฝรั่งเศสกลับมามีบทบาทในวงการเดินเรืออีกครั้งด้วยเรือเอสเอส นอร์ม็องดี (SS Normandie) ซึ่งเป็นของเฌเนราลทร็องซัตล็องติก (CGT) เรือลำนี้เป็นเรือที่ใหญ่ที่สุดในโลกเมื่อสร้างเสร็จใน ค.ศ. 1935 และยังเป็นเรือที่เร็วที่สุด โดยได้รับบลูริบบันด์ในปีเดียวกัน
วิกฤตการณ์เกิดขึ้นเมื่อสหรัฐลดจำนวนผู้อพยพลงอย่างมาก ทำให้บริษัทเดินเรือสูญเสียรายได้ส่วนใหญ่ และต้องปรับตัวเข้ากับสถานการณ์นี้ ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่มีส่วนสำคัญในการทำให้จำนวนผู้โดยสารข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกลดลงอย่างมาก และในเวลาเดียวกันก็ลดจำนวนการเดินทางข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกที่ทำกำไรได้ลงเช่นกัน เพื่อตอบสนองต่อสถานการณ์ บริษัทเดินเรือจึงเปลี่ยนเรือโดยสารหลายลำของตนไปให้บริการล่องเรือสำราญซึ่งทำกำไรมากกว่า ใน ค.ศ. 1934 ในสหราชอาณาจักร คูนาร์ดไลน์และไวต์สตาร์ไลน์ต่างประสบปัญหาทางการเงินอย่างหนัก เนวิล เชมเบอร์ลิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง จึงเสนอให้ควบรวมกิจการระหว่างบริษัททั้งสองเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว การควบรวมกิจการเกิดขึ้นใน ค.ศ. 1934 และได้เริ่มการสร้างเรืออาร์เอ็มเอส ควีนแมรี (RMS Queen Mary) ขณะเดียวกันก็ค่อย ๆ ส่งเรือรุ่นเก่าไปยังอู่ตัดเรือ ควีนแมรีเป็นเรือที่เร็วที่สุดในยุคของตนและเป็นเรือที่ใหญ่ที่สุดเป็นเวลาสั้น ๆ เรือลำนี้สามารถคว้าบลูริบบันด์มาได้ถึงสองครั้ง โดยทั้งสองครั้งนั้นเอาชนะนอร์ม็องดี การสร้างเรือลำที่สองคือ อาร์เอ็มเอส ควีนเอลิซาเบธ (RMS Queen Elizabeth) ถูกระงับจากการปะทุของสงครามโลกครั้งที่สอง
สงครามโลกครั้งที่สองเป็นช่วงเวลาที่เกิดเหตุการณ์เกี่ยวกับเรือโดยสารมากมาย ตั้งแต่เริ่มต้นสงคราม เรือของเยอรมันถูกเรียกเกณฑ์และหลายลำถูกเปลี่ยนเป็นเรือค่ายทหาร (barracks ships) ในระหว่างนั้น เบรเมินเกิดเพลิงไหม้ขณะกำลังปรับปรุงเพื่อปฏิบัติการซีไลออน (Operation Sea Lion) และถูกส่งไปทำลายใน ค.ศ. 1941 ส่วนควีนเอลิซาเบธและควีนแมรีได้ทำหน้าที่อันทรงเกียรติในฐานะเรือลำเลียงพล
เรือโดยสารหลายลำถูกจมพร้อมกับการสูญเสียชีวิตครั้งใหญ่ โศกนาฏกรรมครั้งเลวร้ายที่สุดสามครั้งในสงครามโลกครั้งที่สอง ได้แก่ การอับปางเรืออาร์เอ็มเอส แลงคาสเตรีย (RMS Lancastria) ของคูนาร์ดไลน์ใน ค.ศ. 1940 นอกชายฝั่งแซ็ง-นาแซร์จากการทิ้งระเบิดของเยอรมันขณะพยายามอพยพทหารของกองกำลังรบนอกประเทศบริติชออกจากฝรั่งเศส ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 3,000 คน; การอับปางของเรือเอ็มวี วิลเฮ็ล์ม กุสต์ลอฟฟ์ (MV Wilhelm Gustloff) หลังจากถูกตอร์ปิโดโดยเรือดำน้ำโซเวียต ทำให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 9,000 คน นับเป็นภัยพิบัติทางทะเลที่ร้ายแรงที่สุดในประวัติศาสตร์; และการอับปางของเรือเอสเอส เคปอาร์โคนา (SS Cap Arcona) ที่มีผู้เสียชีวิตกว่า 7,000 คน ทั้งสองเหตุการณ์เกิดขึ้นในทะเลบอลติกใน ค.ศ. 1945
เร็กซ์ถูกโจมตีและอับปางใน ค.ศ. 1944 ส่วนนอร์ม็องดีประสบเหตุเพลิงไหม้รุนแรงจนพลิกคว่ำและจมลงที่ท่าเรือนิวยอร์กใน ค.ศ. 1942 ขณะกำลังดำเนินการดัดแปลงเพื่อใช้ทางทหาร เรือโดยสารขนาดใหญ่ในยุคคริสต์ทศวรรษ 1920 และ 1930 จำนวนมากตกเป็นเหยื่อของเรืออู (U-boat) ทุ่นระเบิดใต้น้ำ หรือเครื่องบินของข้าศึก เรืออาร์เอ็มเอส เอ็มเพรสออฟบริเตน (RMS Empress of Britain) ถูกเครื่องบินเยอรมันโจมตี จากนั้นถูกเรืออูยิงตอร์ปิโดใส่ขณะเรือลากจูงพยายามลากเรือลำนี้ไปยังที่ปลอดภัย ในบรรดาเรือโดยสารขนาดใหญ่และทันสมัยในช่วงระหว่างสงครามโลก มีเพียงเรือควีนของคูนาร์ดและยูโรปาเท่านั้นที่รอดพ้นจากสงคราม