stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อำเภอแม่สาย
ประวัติ > เมืองเวียงพานคำ

เมื่อพระพรหมกุมาร อายุได้ 16 ปี ก็หยุดส่งส่วยแก่พระยาขอมดำ พระยาขอมดำเห็นว่าเวียงศรีทวงหยุดส่งส่วยมาเป็นเวลา 3 ปีแล้ว ก็โกรธ จึงรวบรวมลี้พลยกทัพมาปราบ พระหรหมกุมารก็จัดทัพเข้าต่อสู้ โดยเสด็จขึ้นขี่หลังช้างเผือกพานคำ มีหมอควาญถือพานคำตีนำหน้า ยกพลอกกจากเวียงพานคำ ดังตำนานบันทึกไว้ว่า
".....ครั้นได้คนหาญมาแล้วก็ขัดสีชัย อันกล้า มีมือถือธนูกับแล่งปืน... มีหมอควาญขี่พร้อมพระ ถือพานคำตีนำหน้ายกพลออกจาก เวียงพานคำ....."
พระยาขอมดำสู้ไม่ได้จึงหนีกลับเข้าเมืองปิดประตูเมืองทุกแห่ง พระพรหมกุมารได้ตามมาถึงประตูเมือง แล้วไสช้างแทงประตูเมืองทะลุ ขับไล่พระยาขอมออกจากเมืองโยนกนครฯ รวมระยะเวลาที่พระยาขอมดำครองโยนกนครได้ 19 ปี หลังจากนั้นพระพรหมกุมาร ก็ได้อัญเชิญพระองค์พังขึ้นเป็นกษัตริย์เมืองโยนกนครราชธานีไชยบุรีศรีช้าง แสน 
ส่วนช้างพานคำนั้น ก็ได้หนีออกจากเมืองไปกลายร่างเป็นงูตามเดิม เข้าสู่ดอยอันตั้งอยู่กลางทุ่ง ที่นั้นจึงได้ชื่อว่า "ดอยช้างงู" (คาดว่าเป็นดอยสะโง้ในปัจจุบัน) เมื่อพระองค์พังได้เป็นกษัตริย์ก็ทรงแต่งตั้งให้พระพรหมกุมารเป็นอุปราช แต่พระพรหมกุมารไม่รับ ยกให้ทุกขิตผู้พี่เป็นอุปราชแทน ต่อมาพระองค์พังได้สู่ขอเอานางแก้วสุภา ลูกพระยาเรืองแก้ว เวียงไชยนารายณ์ มาอภิเษกให้กับพระพรหมกุมาร 
เมื่อพระพรหมกุมารใด้อภิเษกแล้วก็ขออนุญาตพระองค์พังเสด็จไปตั้งเมืองอยู่ ที่ไชยปราการ (คาดว่าเป็นอ.เวียงชัย ในปัจจุบัน) อยู่ห่างจากเวียงโยนกนครฯ ชั่วระยะเดินทาง 1 วัน ตั้งแต่นั้นมา เวียงโยนกนครฯ เวียงไชยนารายณ์ เวียงพานคำ ก็เป็นเมืองพี่เมืองน้องสืบกันมาดังว่า
".....ลุกแต่เวียงโยนกนครหลวง ไปหาเวียงไชยปราการ นั้นไกลกันคืนทางหนึ่ง และในเวียงลูกนี้คือวา เวียงโยนกนครหลวงหนึ่ง เวียงไชยนารายณ์หนึ่ง เวียงไชยปราการหนึ่ง เวียงบ้านพานคำแคว้นซ้ายหนึ่ง ที่ตั้งอยู่หนกลาง และนาติดกัน พ่อแม่ไก่ไล่ล่าถึงกัน เป็นอันหนึ่งอันเดียวแล....."
เมื่อวิเคราะห์ดูจากบันทึกในตำนานสิงหนวัติแล้ว เชื่อได้ว่าเมืองแม่สายในปัจจุบันนี้ แต่เดิมคือ "เมืองเวียงศรีทวง" หรือ "เวียงสี่ตวง" ซึ่งต่อมาได้ชื่อว่า "เวียงพานคำ" ตามขื่อของช้างที่พระพรหมกุมารใช้เป็นพาหนะในการออกสู้รบกับพระยาขอมจนได้ รับชัยชนะ และในปัจจุบันตัวเมืองแม่สาย รวมทั้งอาคารที่ว่าการอำเภอแม่สายนั้น ตั้งอยู่ที่ ต.เวียงพางคำ ซึ่งคาดว่าเพื้ยนมาจาก "เวียงพานคำ" นั่นเอง นอกจากนี้ในพื้นที่หมู่ 3 ต.เวียงพางคำ ยังมีบ้านเวียงพาน และวัดเวียงพาน ตั้งอยู่อีกด้วย อนึ่ง ตัวคูเมืองเดิมนั้นมีให้พบเห็นอยู่ทั่วไปในเขตชุมชนเมืองแม่สาย และยังคงมีประโยชน์ในการรับน้ำที่ไหลบ่ามาจากเทือกเขาด้านตะวันตกมิให้ไหล เข้ามาท่วมบริเวณตัวเมืองอีกด้วย ประกอบกับในตำนานยังได้กล่าวย้ำถึงสถานที่ตั้งของเมือง "เวียงสี่ตวง" ว่าอยู่ทิศตะวัตตกเฉียงเหนือของเวียงโยนกนครฯ (อ.เชียงแสนในปัจจุบัน) ริมแม่น้ำใส ซึ่งก็คือแม่น้ำสาย ในปัจจุบันนั่นเอง
ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอแม่สายตั้งอยู่ทางทิศเหนือสุดของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอท่าขี้เหล็ก จังหวัดท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน (ประเทศพม่า)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอท่าขี้เหล็ก จังหวัดท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน (ประเทศพม่า) และอำเภอเชียงแสน
ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเชียงแสน อำเภอแม่จัน และอำเภอแม่ฟ้าหลวง
ทิศตะวันตก ติดต่อกับรัฐฉาน (ประเทศพม่า)
เขตการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอแม่สายแบ่งเขตการปกครองเป็น 8 ตำบล 87 หมู่บ้าน ได้แก่
| ที่ | ชื่อตำบล | ตัวเมือง | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนครัวเรือน | จำนวนประชากร |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | แม่สาย |  | Mae Sai | 12 | 12,261 | 21,836 |
| 2. | ห้วยไคร้ |  | Huai Khrai | 11 | 3,128 | 7,333 |
| 3. | เกาะช้าง |  | Ko Chang | 13 | 3,951 | 9,601 |
| 4. | โป่งผา |  | Pong Pha | 12 | 4,875 | 8,533 |
| 5. | ศรีเมืองชุม |  | Si Mueang Chum | 9 | 2,180 | 4,893 |
| 6. | เวียงพางคำ |  | Wiang Phang Kham | 10 | 10,960 | 20,748 |
| 7. | บ้านด้าย |  | Ban Dai | 8 | 1,630 | 3,875 |
| 8. | โป่งงาม |  | Pong Ngam | 12 | 4,015 | 8,447 |
เขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอแม่สายประกอบด้วยเทศบาลตำบล 4 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 6 แห่ง คือ
เทศบาลตำบลแม่สาย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแม่สายและตำบลเวียงพางคำ
เทศบาลตำบลห้วยไคร้ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลห้วยไคร้
เทศบาลตำบลเวียงพางคำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเวียงพางคำ (นอกเขตเทศบาลตำบลแม่สาย)
เทศบาลตำบลแม่สายมิตรภาพ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สาย (นอกเขตเทศบาลตำบลแม่สาย)
องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยไคร้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยไคร้ (นอกเขตเทศบาลตำบลห้วยไคร้)
องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะช้าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเกาะช้างทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลโป่งผา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโป่งผาทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลศรีเมืองชุม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีเมืองชุมทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านด้าย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านด้ายทั้งตำบล
องค์การบริหารส่วนตำบลโป่งงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโป่งงามทั้งตำบล
สถานศึกษา

โรงเรียนวัดถ้ำปลาวิทยาคม
โรงเรียนเอกทวีวิทย์
โรงเรียนดรุณราษฎร์วิทยา
โรงเรียนแม่สายประสิทธิ์ศาสตร์
โรงเรียนปิยะพรพิทยา
โรงเรียนบ้านเวียงพาน
โรงเรียนบ้านด้ายเทพกาญจนาอุปถัมภ์
โรงเรียนเทศบาล 1 (วัดพรหมวิหาร)
โรงเรียนเทศบาล 2 วัดป่ายาง
โรงเรียนอนุบาลแม่สาย
โรงเรียนบ้านป่าแดง
โรงเรียนบ้านป่าเหมือด
โรงเรียนไม้ลุงขน
โรงเรียนบ้านป่ายาง
โรงเรียนบ้านศรีป่าแดง
โรงเรียนบ้านเหมืองแดงน้อย
โรงเรียนบ้านห้วยไคร้
โรงเรียนมานิตวิทยา
โรงเรียนเฟื่องฟ้าวิทยา
สถานที่ท่องเที่ยว

วัดพระธาตุดอยตุง
วัดพระธาตุดอยเวา
ด่านพรมแดนแม่สาย
ตลาดดอยเวา-สายลมจอย
ถ้ำปุ่มถ้ำปลา
ดอยนางนอน
วนอุทยานถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน
วัดหิรัญญาวาส
เหตุการณ์สำคัญ

วันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2555 เจ้าหน้าที่ทหารทำการสังหารคนร้ายลักลอบนำเข้ายาเสพติด มีผู้เสียชีวิต 8 ศพ
วันที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 เจ้าหน้าที่ทหารทำการสังหารคนร้ายลักลอบนำเข้ายาเสพติด มีผู้เสียชีวิต 9 ศพ เป็นเหตุการณ์วิสามัญฆาตกรรมครั้งใหญ่ที่สุดของประเทศไทย
วันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2561 ปฏิบัติการค้นหาและกู้ภัยถ้ำหลวง
การคมนาคม > รถโดยสารประจำทาง

สาย 957 กรุงเทพฯ-แม่สาย (กรุงเทพฯ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-แพร่-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส.จำกัด สมบัติทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์ เชิดชัยทัวร์
สาย 622 พิษณุโลก-เชียงราย-แม่สาย (พิษณุโลก-สุโขทัย-สวรรคโลก-ศรีสัชนาลัย-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ สุโขทัยธานีวินทัวร์ จำกัด
สาย 660 ระยอง-แม่สาย (ป.1 ป.2) (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยแอร์ จำกัด
สาย 660 ระยอง-แม่สาย (VIP ด่วนพิเศษ) (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-นครสวรรค์-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยแอร์ จำกัด
สาย 651 นครราชสีมา-แม่สาย (นครราชสีมา-สระบุรี-โคกสำโรง-ตากฟ้า-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยทัวร์ จำกัด
สาย 619 เชียงใหม่-แม่สาย (เชียงใหม่-แม่ขะจาน-เวียงป่าเป้า-แม่สรวย-แม่ลาว-เชียงราย-แม่จัน-แม่สาย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
สาย 672 แม่สาย-แม่สอด (อ.แม่สาย-อ.แม่จัน-เชียงราย-อ.แม่ลาว-อ.เวียงป่าเป้า-เชียงใหม่-ลำพูน-ลำปาง-อ.เถิน-ตาก-อ.แม่สอด) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
สาย 673 แม่สาย-แม่สอด (อ.แม่สาย-อ.แม่จัน-เชียงราย-พะเยา-อ.งาว-ลำปาง-อ.เถิน-ตาก-อ.แม่สอด) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
สาย 675 แม่สาย-ฝาง (อ.แม่สาย-อ.แม่จัน-ดอยแม่สลอง-ท่าตอน-อ.แม่อาย-อ.ฝาง (เชียงใหม่) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
สาย 1241 เชียงราย-แม่สาย (เชียงราย-อ.แม่จัน-อ.แม่สาย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
ระเบียงภาพ

พระธาตุดอยเวา ตั้งอยู่ห่าง จากพรมแดนเพียง 500 เมตร เป็นวัดที่อยู่เหนือสุดแดนสยาม
ด่านพรมแดนแม่สาย ปลายถนนพหลโยธิน เชื่อมพรมแดนท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน ประเทศพม่า
เหนือสุดแดนสยาม เลยออกไปคือท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน ประเทศพม่า
แหล่งข้อมูลอื่น

ด่านชายแดนท่าขี้เหล็ก ประเทศพม่า ตรงข้ามด่านศุลกากรแม่สาย
วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร

| วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร |
| --- | --- |
พระบรมธาตุมหาเจดีย์ วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร

ชื่อสามัญ: วัดประยุรวงศาวาส
ที่ตั้ง: ถนนประชาธิปก แขวงวัดกัลยาณ์ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร
นิกาย: มหานิกาย(เถรวาท)
พระประธาน: พระพุทธธรรมวิเชษฐศาสดา
พระพุทธรูปสำคัญ: หลวงพ่อพระพุทธนาคน้อย
เจ้าอาวาส: พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต)
ความพิเศษ: พระอารามหลวงชั้นโท ชนิดวรวิหาร
เว็บไซต์: http://www..watprayoon.org
 สถานีย่อยพระพุทธศาสนา
วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิดวรวิหาร ตั้งอยู่ใกล้กับเชิงสะพานพระพุทธยอดฟ้า ฝั่งธนบุรี โดยมีเลขทะเบียนวัดที่ 24 ถนนประชาธิปก แขวงวัดกัลยาณ์ เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร การบูรณะวัดส่งผลให้วัดได้รับรางวัลยอดเยี่ยม อันดับ 1 (Award of Excellence) ให้โครงการบูรณปฏิสังขรณ์พระบรมธาตุมหาเจดีย์วัดประยุรวงศาวาส ด้านการอนุรักษ์ทางวัฒนธรรมในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ขององค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก)
ลำดับเจ้าอาวาส

| ลำดับที่ | รายนาม | เริ่มวาระ | สิ้นสุดวาระ |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | พระญาณสังวร (ด้วง) | พ.ศ. 2371 พ.ศ. 2375 | พ.ศ. 2372 พ.ศ. 2375 |
| 2 | พระญาณไตรโลกาจารย์ (ขำ) | พ.ศ. 2372 | พ.ศ. 2374 |
| 3 | สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (จี่ อินฺทสโร) | พ.ศ. 2375 | พ.ศ. 2416 |
| 4 | พระสาสนุทเทศาจารย์ (สา) | พ.ศ. 2416 | พ.ศ. 2421 |
| 5 | พระธรรมภาณพิลาศ (ผ่อง) | พ.ศ. 2421 | พ.ศ. 2431 |
| 6 | พระครูสังวราทิคุณ (ชู) | พ.ศ. 2432 | พ.ศ. 2435 |
| (รักษาการ) | พระครูสาราณียคุณ (บุญ) | พ.ศ. 2435 | พ.ศ. 2436 |
| 7 | พระสาสนุรักษ์ (ทิม) | พ.ศ. 2436 | พ.ศ. 2443 |
| 8 | พระธรรมเจดีย์ (แก้ว มณ๊รตโน) | พ.ศ. 2443 | พ.ศ. 2448 |
| 9 | พระปรากรมมุณี (เปลี่ยน) | พ.ศ. 2448 | พ.ศ. 2454 |
| 10 | พระธรรมไตรโลกาจารย์ (อยู่ อุตฺตรภทฺโท) | พ.ศ. 2454 | พ.ศ. 2476 |
| 11 | พระธรรมปาหังษณาจารย์ (เชื้อ จนฺทโชติ) | พ.ศ. 2478 | พ.ศ. 2500 |
| 12 | พระพุทธวรญาณ (มงคล วิโรจโน) | พ.ศ. 2501 | พ.ศ. 2548 |
| 13 | พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต) | พ.ศ. 2548 | ปัจจุบัน |
ปูชนียวัตถุและถาวรวัตถุ > พระอุโบสถ

เป็นสถาปัตยกรรมแบบทรงไทย กว้าง 18.24 เมตร ยาว 25.20 เมตร หลังคาลด 2 ชั้น หน้าบันเป็นลายดอกพุดตาน ด้านหน้าและด้านหลังมีประตูเข้าออกด้านละ 2 ประตู หลังคามุงด้วยกระเบื้องเคลือบ พระประธานในพระอุโบสถหล่อในปี 2371 อันเป็นปีที่เริ่มสร้างพระอุโบสถ เป็นพระพุทธรูปหล่อด้วยโลหะปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง 1.99 เมตร สูง 1.625 เมตร ประกอบด้วยพระพุทธลักษณะอันงดงาม พระพุทธรูปองค์นี้สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ ให้ช่างชาวไทยเป็นผู้หล่อ ได้ว่าจ้างช่างลงรักปิดทองมาจากประเทศญี่ปุ่น ซึ่งกล่าวกันว่ามีฝีมือและกรรมวิธีการปิดทองดีเยี่ยม มาปิดทองพระพุทธรูป และถือได้ว่าเป็นพระพุทธรูปองค์แรกที่นำช่างฝีมือปิดทองเป็นชาวต่างชาติจากประเทศญี่ปุ่น
พ.ศ. 2535 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดพระราชทานนามพระประธานในพระอุโบสถ เพื่อเป็นสิริมงคลและเป็นเกียรติประวัติแก่วัดว่า "พระพุทธธรรมวิเชษฐศาสดา" แปลว่า พระพุทธเจ้าผู้เป็นพระศาสดาประเสริฐสุดโดยธรรม
พระอุโบสถนี้ได้รับการซ่อมแซมเป็นครั้งแรกในสมัยรัชกาลที่ 4 กล่าวคือ เมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินมาพระราชทานผ้าพระกฐินณ วัดประยุรวงศาวาส ได้มีกระแสพระราชดำรัสรับสั่งว่า เสาภายในพระอุโบสถห่างกันมากจนน่ากลัวเป็นอันตราย สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) เมื่อครั้งเป็นเจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ สมุหพระกลาโหมจึงได้ก่อเสารายในพระอุโบสถเพิ่มเติมอีกด้านละ 2 ต้น จากเดิมที่เคยมีเสารายด้านละ 4 ต้น รวมเป็นเสารายทั้งสิ้นด้านละ 6 ต้น มีระยะห่างกันต้นละ 3 ศอกเศษ
ต่อมา พ.ศ. 2422 ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ได้ให้ซ่อมแซมพระอุโบสถอีกครั้ง โดยรื้อช่อฟ้าใบระกาของเก่าออกและปลี่ยนทำใหม่ จัดการดึงพระประธานที่ทรุดเอียงไปทางทิศตะวันตกให้ตรงดังเดิม
วันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2487 เวลา 11.30 น. สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 วัดประยุรวงศาวาสประสบภัยจากลูกระเบิดที่ฝ่ายสัมพันธมิตรทิ้งลงจากเครื่องบินรบหวังทำลายสะพานพระพุทธยอดฟ้า แรงระเบิดทำให้เสนาสนะและถาวรวัตถุหลายแห่งต้องหักพังและชำรุดเสียหายเป็นอันมาก พระอุโบสถก็ได้รับความเสียหายเช่นเดียวกัน คณะกรรมการวัดประยุรวงศาวาสจึงได้ดำเนินการบูรณปฏิสังขรณ์พระอุโบสถภายหลังสงครามโลกสิ้นสุดลง
ใน พ.ศ. 2533 พระเทพประสิทธิคุณ (มงคล วิโรจโน) เจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาสได้จัดให้มีการบูรณปฏิสังขรณ์พระอุโบสถทั้งส่วนหลังคาฝาผนังและพื้นล่างทั้งหมด ยกเว้นภาพจิตรกรรมฝาผนังอันนับเป็นการซ่อมแซมครั้งใหญ่ที่สุดของพระอุโบสถหลังนี้ซึ่งมีอายุ 162 ปี และในโอกาสนี้เอง สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาถวายผ้าพระกฐินที่วัดประยุรวงศาวาส
ปูชนียวัตถุและถาวรวัตถุ > วิหารพระพุทธนาคศักดิ์สิทธิ์

พระวิหารหลวงพ่อพระพุทธนาคเป็นสถาปัตยกรรมแบบทรงไทย กว้าง 16.99 เมตร ยาว 20.19 เมตร เป็นวิหาร 5 ห้อง หลังคาลด 2 ชั้น หน้าบันสลักลวดลายดอกไม้สวยสดงดงามและปิดทองประดับกระจกแพรวพราว มีซุ้มประตู 4 ประตู บานประตูประดับมุก
พระวิหาร นี้เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปหล่อปางมารวิชัย สมัยสุโขทัย หน้าตักกว้าง 4.25 เมตร สูง 5.70 เมตร มีพระนามว่า พระพุทธนาค เป็นพระพุทธรูปโบราณคู่กับพระศรีศากยมุนี พระประธานในพระวิหารวัดสุทัศนเทพวราราม พระพุทธรูปทั้งสองนี้ ประกอบด้วยพระพุทธลักษณะสมัยสุโขทัยเหมือนกัน คือ มีพระรัศมีเปลวแต่ไม่มีไรพระสก ชายผ้ารัดประคตเป็นเขี้ยวตะขาบและประทับนั่งขัดสมาธิราบเช่นเดียวกับ พระพุทธชินราช วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ จังหวัดพิษณุโลก พระพุทธนาคนี้ได้รับอัญเชิญจากจังหวัดสุโขทัยมาประดิษฐานไว้ ณ. พระวิหารวัดประยุรวงศาวาส เมื่อ พ.ศ. 2374
พุทธศาสนิกชนชาวไทยและชาวจีน ให้ความเคารพบูชาในความศักดิ์สิทธิ์ของพระพุทธนาคเป็นอย่างยิ่ง ด้วยได้รับสิ่งที่เป็น อัศจรรย์หลายประการ และโดยทั่วไปมักเรียกพระพุทธรูปองค์นี้ว่า พระพุทธนาคน้อย เพื่อให้คู่กับพระศรีศากยมุนี วัดสุทัศนเทพวราราม ที่เรียกว่า พระพุทธนาคใหญ่ พุทธศาสนิกชนชาวจีนได้ขนานนาม พระพุทธนาค นี้ว่า " ลักน้อย " แปลว่า กลีบบัว 7 ชั้น เปรียบพระพุทธองค์คือ ซำปอกง (หลวงพ่อโต) ของชาวจีน
วันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2492 กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนพระวิหารและพระพุทธนาคเป็นศิลปโบราณสถานวัตถุของชาติและพระศาสนา ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ 66 ตอนที่ 64 วันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2492
ใน พ.ศ. 2550 พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต) เจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาส รูปปัจจุบัน ได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุ ซึ่งได้รับจากประเทศศรีลังกา พม่า และที่ค้นพบในพระบรมธาตุมหาเจดีย์ วัดประยุรวงศาวาส มาประดิษฐานในพระวิหาร
ปูชนียวัตถุและถาวรวัตถุ > พระบรมธาตุมหาเจดีย์

พระบรมธาตุเจดีย์ เป็นพระเจดีย์องค์ใหญ่ทรงกลม สัณฐานรูปโอคว่ำ สูง 60.525 เมตร ฐานล่างส่วนนอกวัดโดยรอบได้ 162 เมตร เส้นผ่าศูนย์กลาง 50 เมตร มีช่องคูหาเรียงรายล้อมรอบชั้นล่างพระเจดีย์ 54 คูหา ชั้นบนถัดจากช่องคูหาขึ้นไปมีพระเจดีย์เล็ก 18 องค์ เรียงรายพระเจดีย์องค์ใหญ่อยู่
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ เป็นผู้เริ่มสร้างพระเจดีย์องค์ใหญ่นี้ขึ้น แต่หลังสร้างวัดแล้ว พระเจดีย์ยังไม่ทันแล้วเสร็จ ผู้สร้างก็ถึงแก่พิราลัยเสียก่อน เมื่อ พ.ศ. 2398 ต่อมา สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุญนาค) ได้สร้างพระเจดีย์ต่อจนเสร็จสมบูรณ์ ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4
พ.ศ. 2414 พระเจดีย์องค์ใหญ่ถูกฟ้าผ่าจนยอดพระเจดีย์หักไม่ได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์เป็นเวลานานถึง 47 ปี จนกระทั่งปี พ.ศ. 2461 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (อยู่ อุตฺตรภทฺโท) เจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาสวรวิหารในขณะนั้น ได้จัดการบูรณปฏิสังขรณ์ยอดพระเจดีย์ขึ้นดังเดิม
พระบรมธาตุมหาเจดีย์นี้ เป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุตั้งแต่ พ.ศ. 2450 เมื่อคราวที่พระปรากรมมุนี (เปลี่น) เจ้าอาวาสรูปที่ 10 บูรณปฏิสังขรณ์พระเจดีย์องค์เล็กรอบพระเจดีย์องค์ใหญ่ และซ่อมกำแพงรอบพระเจดีย์องค์ใหญ่ จากนั้นได้จัดงานฉลองพระเจดีย์และอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุขึ้นประดิษฐานไว้บนพระเจดีย์องค์ใหญ่ ในโอกาสเดียวกันนี้ พระสมุห์ปุ่น (ต่อมาเป็นพระครูสาราณิยคุณ) ได้ให้จารึกข้อความลงในกระดานชะนวน วางไว้ห้องบรรจุพระบรมสารีริกธาตุว่า" พระสมุห์ปุ่น ได้จารึกพระธรรมประจุพระเจดีย์ ณ วันศุกร์ ขึ้น 10 ค่ำ เดือน 8 หลังปีมะแม 1269 พระพุทธศาสนา 2450 เป็นส่วนอดีต 2549 ส่วนอนาคต ขอให้เป็นปัจจัยแด่พระวิริยาธิกโพธิญาณ ในอนาคตกาลเทอญ "
ครั้งล่าสุด พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต) เจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาสวรวิหารรูปปัจจุบัน ได้ดำเนินการบูรณปฏิสังขรณ์พระบรมธาตุมหาเจดีย์ครั้งใหญ่ที่สุดเมื่อ พ.ศ. 2549 และได้ค้นพบพระบรมสารีริกธาตุและพระกรุจำนวนมากบนองค์พระเจดีย์ใหญ่เมื่อวันที่ 5 และ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2550 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระมหากรุณาโปรดเสด็จพระราชดำเนินมาเป็นองค์ประธานในพิธีอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุขึ้นประดิษฐานบนองค์พระเจดีย์ใหญ่ในโอกาสสมโภช 180 ปีวัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร ในวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2551 เวลา 16.55 น. นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น
ปูชนียวัตถุและถาวรวัตถุ > อุทยานเขามอ (เขาเต่า)

เขามอ เป็นภูเขาจำลองขนาดเล็ก ก่อด้วยศิลาตั้งอยู่กลางสระน้ำบริเวณหน้าวัด มีศาลาราย 8 หน้า ตั้งอยู่ริมสระน้ำเพื่อเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูป และเป็นที่นั่งพักผ่อนหย่อนใจ มีบันไดขึ้นสู่ยอดเขา บนยอดเขาเป็นที่ตั้งพระสถูปหล่อด้วยทองเหลืองลงรักปิดทองสำหรับบรรจุพระพุทธรูปสำคัญไว้ภายใน
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ สร้างภูเขาจำลองนี้ขึ้นโดยได้แนวคิดเกี่ยวกับเค้าโครงของภูเขาจำลองมาจาก "หยดเทียนขี้ผึ้ง" ที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ได้พระราชทานแก่สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ หยดเทียนขี้ผึ้งนี้เกิดจากน้ำตาเทียนที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงจุดขณะเมื่อประทับอยู่ในห้องลงพระบังคนหนัก น้ำตาเทียนหยดทับถมกันเป็นเวลาหลายปีจนก่อรูปเหมือนภูเขา สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ จึงนำเค้าโครงของหยดเทียนขี้ผึ้งนี้มาเป็นแบบสำหรับสร้างภูเขาจำลอง
สระน้ำที่ล้อมรอบภูเขาจำลองเต็มไปด้วยเต่า และตะพาบน้ำ ที่มีผู้นำมาปล่อยไว้แต่นานมาแล้ว ประชาชนนิยมพาบุตรหลานมาเที่ยวเล่นบริเวณภูเขาจำลองเพื่อให้อาหารแก่เต่าและตะพาบน้ำ ภูเขาจำลองเป็นที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อว่า "ภูเขาเต่า" เนื้อที่ทั้งหมด บริเวณภูเขาจำลองมีความยาว 48 เมตร กว้าง 42 เมตร กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนภูเขาจำลองไว้ ในฐานะเป็นถาวรวัตถุสำคัญของชาติ เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2522
ปูชนียวัตถุและถาวรวัตถุ > เจดีย์ท่านขรัวแก้ว

พระอาจารย์แก้ว ซึ่งเรียกกันว่า ท่านขรัวแก้ว เป็นพระอาจารย์สอนหนังสือไทยแก่กุลบุตรในตระกูลของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ ในเวลานั้น เชื่อว่าบุตรหลานของท่านผู้สร้างวัดคงได้ศึกษาอักขรสมัยเบื้องต้นในสำนักของท่านขรัวแก้วแทบทุกคน เช่น เจ้าพระยาภาณุวงศ์มหาโกษาธิบดี (ท้วม บุนนาค) เจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) เป็นต้น
ผู้สร้างพระเจดีย์ท่านขรัวแก้ว คือ เจ้าพระยาภาณุวงศ์มหาโกษาธิบดี (ท้วม บุนนาค) ผู้เป็นบุตรคนหนึ่งของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ ภายในพระเจดีย์มีรูปหล่อท่านขรัวแก้ว ประดิษฐานไว้ ท่านขรัวแก้วเป็นที่เลื่อมใสศรัทธาของตระกูลบุญนาคเพราะนอกจากจะเป็นพระอาจารย์สอนหนังสือแล้วท่านยังเป็นพระวิปัสสนาจารย์ผู้เชี่ยวชาญในวิชาโหราศาสตร์
มีเรื่องเล่าว่า ครั้งหนึ่งสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ ได้ส่งเรือสำเภาเดินทางไปค้าขายกับประเทศจีน ครั้นถึงกำหนดเรือสำเภายังกลับไม่ถึงกรุงเทพฯ สมเด็จเจ้าพระยาฯ จึงเรียนถามท่านขรัวแก้วว่า เรือสำเภาจะกลับกรุงเทพฯเมื่อใด ท่านขรัวแก้วตอบด้วยสำเนียงปักษ์ใต้ (เพราะท่านเป็นชาวเมืองนครศรีธรรมราช ) ว่า "มาแหล่วแหล่..เอาชาดีมากินห้อ" เนื่องจากสมเด็จเจ้าพระยาฯ เพิ่งไปตรวจดูที่ท่าเรือสำเภา แต่ไม่พบเรือสำเภานั้น จึงท้วงว่า "ท่านขรัวพูดเล่นไปได้ ถามจริง ๆ ผมเพิ่งมาจากท่าเรือเดี๋ยวนี้เอง" ท่านขรัวแก้วยังตอบยืนยันเหมือนเดิมว่า "มาแหล่วแหล่..เอาชาดีมากินห้อ" สมเด็จเจ้าพระยาฯ จึงกลับไปที่ท่าเรืออีกครั้งแล้วพบว่า เรือสำเภาได้เข้าเทียบท่าในเวลาที่สมเด็จเจ้าพระยาฯกำลังสนทนากับท่านขรัวแก้วที่วัดนั่นเอง
ใน พ.ศ. 2439 เจ้าพระยาภาณุวงศ์มหาโกษาธิบดี (ท้วม บุนนาค) ได้สร้างเจดีย์หลังเล็กองค์หนึ่งไว้ด้านหลังพระอุโบสถ มีรูปหล่อท่านขรัวแก้วประดิษฐานไว้ พ.ศ. 2521 ทางวัดประยุรวงศาวาสวรวิหารได้บูรณปฏิสังขรณ์เจดีย์ท่านขรัวแก้ว โดยสร้างเจดีย์ใหม่ครอบเจดีย์องค์เก่า และสร้างศาลาจตุรมุขไว้ด้านหน้าเจดีย์ ภายในศาลาจตุรมุขนี้ เป็นที่ประดิษฐานรูปหล่อท่านขรัวแก้ว
ปูชนียวัตถุและถาวรวัตถุ > พรินทรปริยัติธรรมศาลา พิพิธภัณฑ์พระ ประยูรภัณฑาคาร

เจ้าพระยาภาสกรวงศ์ (พร บุนนาค) ได้สร้างศาลาต่อมุขพระบรมธาตุมหาเจดีย์ขึ้น เพื่อเป็นที่ศึกษาพระปริยัติธรรมของพระภิกษุสามเณร เมื่อ พ.ศ. 2428 อุทิศแด่ท่านลูกอินผู้มารดาและสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ ผู้บิดา
ต่อมา พ.ศ. 2459 กระทรวงธรรมการ (ปัจจุบันคือกระทรวงศึกษาธิการ) ได้ใช้หอพรินทรปริยัติธรรมศาลาเป็นห้องอ่านหนังสือสำหรับประชาชนในวัดเป็นแห่งแรก อยู่ในการกำกับดูแลของโรงเรียนหนังสือไทย สำนักวัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร หอพรินทรปริยัติธรรมศาลาจึงเป็นห้องสมุดประชาชนแห่งแรกในประเทศไทย กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนอาคารหลังนี้เป็นศิลปโบราณสถานวัตถุของชาติ เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2492
ใน พ.ศ. 2550 วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร ได้ทำการบูรณปฏิสังขรณ์หอพรินทรปริยัติธรรมศาลา จนแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2551 และจัดเป็น พิพิธภัณฑ์พระ มีชื่อว่า ประยูรภัณฑาคาร ที่แสดงพระกรุและของมีค่าที่ค้นพบบนองค์พระบรมธาตุมหาเจดีย์ และที่ผู้อื่นถวายสมทบในภายหลังด้วย และในโอกาสเดียวกันที่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ มาเป็นองค์ประธานในพิธีสมโภชพระอารามหลวง 180 ปี ได้ทรงประกอบพิธีเปิด พิพิธภัณฑ์พระ ประยูรภัณฑาคาร ในวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2551 อีกแห่งหนึ่งด้วย
อาณาเขตวัด

วัดประยุรวงศาวาส มีเนื้อที่ 27 ไร่ ลักษณะพื้นที่ราบเรียบสี่เหลี่ยม มีอาณาเขตอุปจารดังนี้
ทิศตะวันออก มีอาณาเขตจรดถนนประชาธิปก
ทิศตะวันตก มีอาณาเขตจรดคลองสาธารณะ
ทิศเหนือ มีอาณาเขตจรดถนนเทศบาลสาย 1
ทิศใต้ มีอาณาเขตจรดถนนเทศบาลสาย 2 และโรงเรียนศึกษานารี
มีที่ธรณีสงฆ์จำนวน 344 ตารางวา ในด้านตะวันออกติดกับถนนประชาธิปกได้สร้างเป็นตึกแถว 30 หลัง ในด้านตะวันตกได้แบ่งให้ประชาชนเช่าอยู่อาศัย
แหล่งข้อมูลอื่น

พระครูวินัยธรวิเชียร วชิรธมฺโม เจ้าคณะ10
รูปภาพเกี่ยวกับวัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร ที่ฟลิคเกอร์
แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร
ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
13°44′13″N 100°29′45″E﻿ / ﻿13.73703°N 100.49592°E﻿ / 13.73703; 100.49592
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยุรวงศ์(ดิศ บุนนาค)
พระบรมธาตุมหาเจดีย์ ในปี พ.ศ. 2405
สัญลักษณ์วัด
อนุสาวรีย์ปืนใหญ่ 3 กระบอก
พระพุทธธรรมวิเชฏฐศาสดา พระประธานในพระอุโบสถ
พระอุโบสถ
พระพุทธนาคศักดิ์สิทธิ์
พระวิหาร
พระบรมธาตุมหาเจดีย์ ยามค่ำคืน
พระบรมธาตุมหาเจดีย์
อุทยานเขามอ เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2567
เจดีย์ท่านขรัวแก้ว
วัดประยุรวงศาวาสในแบบจำลองผังเมืองกรุงเทพมหานคร
รายชื่อเทศบาลตำบลในประเทศไทย

เทศบาลตำบล เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสำหรับเมืองขนาดเล็ก โดยทั่วไปเทศบาลตำบลมีฐานะเดิมเป็นสุขาภิบาลหรือองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) การจัดตั้งเทศบาลตำบลกระทำโดยประกาศกระทรวงมหาดไทยยกฐานะท้องถิ่นขึ้นเป็นเทศบาลตำบลตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 เทศบาลตำบลมีนายกเทศมนตรีคนหนึ่งทำหน้าที่หัวหน้าฝ่ายบริหารและสภาเทศบาลซึ่งประกอบด้วยสมาชิกจำนวน 12 คนที่ราษฎรในเขตเทศบาลเลือกตั้งมาทำหน้าที่ฝ่ายนิติบัญญัติ นายกเทศมนตรีมาจากการเลือกตั้งโดยตรงของราษฎรเขตเทศบาล
ในปัจจุบัน ณ วันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2567 มีเทศบาลตำบลทั้งสิ้น 2,245 แห่ง
ภาคเหนือ > จังหวัดน่าน

ในเขตจังหวัดน่าน มีเทศบาลตำบล 18 แห่ง ได้แก่
| อำเภอ | ลำดับที่ | เทศบาล | ครอบคลุมตำบล (ตาม พ> ร.บ. ลักษณะปกครองท้องที่).เต็มพื้นที่ | ครอบคลุมตำบล (ตาม พ> ร.บ. ลักษณะปกครองท้องที่).ไม่เต็มพื้นที่ (เฉพาะบางส่วนหรือส่วนใหญ่) | ปีที่ได้รับการ จัดตั้งเป็น เทศบาลตำบล | ชื่อหรือฐานะก่อนหน้า |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

|  เมืองน่าน (2 แห่ง) | 1 |  เทศบาลตำบลกองควาย |  กองควาย | – | 2554 |  องค์การบริหารส่วนตำบลกองควาย |
|  เมืองน่าน (2 แห่ง) | 2 |  เทศบาลตำบลดู่ใต้ |  ดู่ใต้ | – | 2553 |  องค์การบริหารส่วนตำบลดู่ใต้    |
|  เชียงกลาง (2 แห่ง) | 1 |  เทศบาลตำบลเชียงกลาง | – |  เชียงกลาง, เปือ, พญาแก้ว | 2542 |  เทศบาลตำบลสบกอน |
|  เชียงกลาง (2 แห่ง) | 2 |  เทศบาลตำบลพระพุทธบาทเชียงคาน |  เชียงคาน, พระพุทธบาท | – | 2552 |  องค์การบริหารส่วนตำบลพระพุทธบาท  |
|  ท่าวังผา (1 แห่ง) | 1 |  เทศบาลตำบลท่าวังผา |  ท่าวังผา | – | 2542 |  สุขาภิบาลท่าวังผา   |
|  ทุ่งช้าง (2 แห่ง) | 1 |  เทศบาลตำบลงอบ | – |  งอบ | 2556 |  องค์การบริหารส่วนตำบลงอบ |
|  ทุ่งช้าง (2 แห่ง) | 2 |  เทศบาลตำบลทุ่งช้าง | – |  และ, ทุ่งช้าง | 2542 |  เทศบาลตำบลและ  |
|  นาน้อย (2 แห่ง) | 1 |  เทศบาลตำบลนาน้อย | – |  นาน้อย | 2542 |  สุขาภิบาลนาน้อย |
|  นาน้อย (2 แห่ง) | 2 |  เทศบาลตำบลศรีษะเกษ |  ศรีษะเกษ | – | 2552 |  องค์การบริหารส่วนตำบลศรีษะเกษ  |
|  นาหมื่น (1 แห่ง) | 1 |  เทศบาลตำบลบ่อแก้ว |  บ่อแก้ว | – | 2552 |  องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อแก้ว  |
|  บ่อเกลือ (1 แห่ง) | 1 |  เทศบาลตำบลบ่อเกลือใต้ |  บ่อเกลือใต้ | – | 2556 |  องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อเกลือใต้   |
|  ปัว (2 แห่ง) | 1 |  เทศบาลตำบลปัว |  ปัว |  สถาน, ไชยวัฒนา, วรนคร | 2542 |  เทศบาลตำบลบ้านปรางค์ |
|  ปัว (2 แห่ง) | 2 |  เทศบาลตำบลศิลาแลง |  ศิลาแลง | – | 2552 |  องค์การบริหารส่วนตำบลศิลาแลง   |
|  แม่จริม (1 แห่ง) | 1 |  เทศบาลตำบลหนองแดง | – |  หนองแดง, หมอเมือง | 2542 |  สุขาภิบาลหนองแดง   |
|  เวียงสา (3 แห่ง) | 1 |  เทศบาลตำบลกลางเวียง |  ปงสนุก |  กลางเวียง | 2552 |  องค์การบริหารส่วนตำบลกลางเวียง |
|  เวียงสา (3 แห่ง) | 2 |  เทศบาลตำบลขึ่ง |  ขึ่ง | – | 2552 |  องค์การบริหารส่วนตำบลขึ่ง |
|  เวียงสา (3 แห่ง) | 3 |  เทศบาลตำบลเวียงสา | – |  กลางเวียง | 2542 |  เทศบาลตำบลกลางเวียง |
|  สองแคว (1 แห่ง) | 1 |  เทศบาลตำบลยอด |  ยอด | – |  |  องค์การบริหารส่วนตำบลยอด  |