stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ไดเรกต์เอกซ์

ไดเรกต์เอกซ์ (DirectX) เป็นไลบรารีที่ช่วยอำนวยความสะดวกให้กับนักเขียนโปรแกรม เพื่อส่งคำสั่งควบคุมการวาดภาพไปยังอุปกรณ์ฮาร์ดแวร์ประมวลผลภาพ ซึ่งได้ถูกใช้อย่างแพร่หลายในการพัฒนาวิดีโอเกมและเกมคอมพิวเตอร์สำหรับไมโครซอฟท์ วินโดวส์ เอกซ์บอกซ์ และ เอกซ์บอกซ์ 360
ส่วนประกอบ

โดยทั่วไปแล้ว ไดเรกต์เอกซ์ ประกอบด้วยส่วนย่อย 5 ส่วน (อาจไม่เหมือนกันเปลี่ยนแปลงไปตามแต่ละเวอร์ชัน) คือ
DirectDraw (DDraw) ส่วนสำหรับการวาดภาพ 2 มิติ
Direct3D (D3D) ส่วนสำหรับการวาดภาพแบบ 3 มิติ แบ่งเป็น 2 ประเภทคือ
Direct3DRM (Retained Mode) (D3DRM) ส่วนการวาดภาพ 3 มิติ อย่างง่าย
Direct3DIM (Immediate Mode) (D3DIM) ส่วนการวาดภาพ 3 มิติ อย่างยาก
DirectInput (DXInput) ส่วนสำหรับการรับข้อมูลจากผู้ใช้ เช่น keyboard mouse และ joystick
DirectSound (DXSound) ส่วนสำหรับการประมวลผลเสียง และสร้างเสียง
DirectPlay (DXPlay) ส่วนสำหรับการทำงานสำหรับผู้เล่นหลายคนผ่านระบบเครือข่าย
ตัวอย่าง

สร้างสามเหลี่ยมที่มี สีแดง เขียว และ น้ำเงิน
// Render a triangle
D3DTLVERTEX v[3];
v[0] = D3DTLVERTEX (D3DVECTOR (160, 50,0) ,1,D3DRGB (1,0,0) ,D3DRGB (0,0,0) ,0,0) ;
v[1] = D3DTLVERTEX (D3DVECTOR (240,200,0) ,1,D3DRGB (0,1,0) ,D3DRGB (0,0,0) ,0,0) ;
v[2] = D3DTLVERTEX (D3DVECTOR ( 80,200,0) ,1,D3DRGB (0,0,1) ,D3DRGB (0,0,0) ,0,0) ;

D3DDevice->BeginScene () ; 
D3DDevice->DrawPrimitive (D3DPT_TRIANGLELIST, D3DVT_TLVERTEX, &v, 3, NULL) ; 
D3DDevice->EndScene () ;
ไดเรกต์เอกซ์ได้พัฒนามาจนถึง DirectX 10 ซึ่งสามารถใช้งานได้เฉพาะใน วินโดวส์วิสตา รองรับเฉพาะการ์ดจอรุ่นใหม่และสเปคเครื่องระดับสูง ไมโครซอฟยังมีการตรวจสอบลิขสิทธิ์ ให้ดาวน์โหลดได้เฉพาะผู้ใช้ซอฟต์แวร์ลิขสิทธิ์อีกด้วย
DirectX 11

ไดเรกต์เอกซ์ได้เปิดตัว DirectX 11 ซึ่งสามารถใช้งานได้ใน วินโดวส์ 7 ขึ้นไป โดยรองรับการ์ดจอรุ่นใหม่และสเปคเครื่องระดับสูง ไมโครซอฟยังมีการตรวจสอบลิขสิทธิ์ ให้ดาวน์โหลดได้เฉพาะผู้ใช้ซอฟต์แวร์ลิขสิทธิ์อีกด้วย
DirectX 12

ต่อมาในวันที่ 20 มีนาคม 2557 ในงาน GDC 2015 ก็ได้เปิดตัว DirectX 12 โดยเป้าหมายของ DirectX 12 คือ ลดการใช้ทรัพยากรที่ไม่จำเป็น , รีดประสิทธิภาพให้ดีขึ้น (ดีกว่า DirectX 11 ถึงสูงสุด 70%) โดยเริ่มใช้ใน วินโดวส์ 10
ส่วนการ์ดจอที่รองรับ DirectX 12 คือ
- NVIDIA ที่ใช้ชิพสถาปัตยกรรม Fermi , Kepler , Maxwell หรือใหม่กว่านี้
- Intel HD Graphic ที่มาพร้อมกับซีพียู Intel 4th Gen
- AMD ที่ใช้ชิพสถาปัตยกรรม GCN (ตั้งแต่ Radeon HD 7000 เป็นต้นไป)
Project Alky

โปรเจกต์แอลกี้ได้เริ่มขึ้นเมื่อไมโครซอฟเปิดตัว DirectX 10 เพื่อแก้ไขให้ DirectX 10 สามารถใช้ได้กับ วินโดวส์เอกซ์พี, ลินุกซ์ และเครื่องสเปคต่ำ โดยตัวโปรเจกต์เป็นฟรีแวร์ โปรเจกต์แอลกี้พัฒนาโดย Cody Brocious อายุ 19 ปี
ดูเพิ่ม

เรขภาพคอมพิวเตอร์
ActiveX
OpenGL
เกมคอมพิวเตอร์
แหล่งข้อมูลอื่น

หน้าหลักไดเรกต์เอกซ์
http://www.thaigamearticles.com/Resource/Articlestutorials/DirectX/dxshow.php?dx_articles=article/article1.wcf เก็บถาวร 2008-05-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
http://angsila.compsci.buu.ac.th/~sc450618/css/DirectXInGame.pdf%5Bลิงก์เสีย%5D
http://www.vcharkarn.com/varticle/33131/5
http://www.se-ed.net/sanambin/s-directx.html เก็บถาวร 2008-01-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Alky Project
DirectX World เก็บถาวร 2017-02-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน - DirectX lessons. Learn how to build a graphic engine.
DirectX เก็บถาวร 2015-04-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เอ็กซ์วินโดวซิสเต็ม

X Window System (อาจรู้จักในชื่อ X11 หรือ X) เป็นระบบการแสดงผลหน้าต่างแบบบิตแมปในคอมพิวเตอร์ X Window เป็นระบบ GUI มาตรฐานของระบบปฏิบัติการในตระกูลยูนิกซ์ และ OpenVMS
ระบบ X นั้นเตรียมส่วนประกอบพื้นฐานของระบบ GUI เช่น การวาดและเคลื่อนย้ายหน้าต่างบนหน้าจอคอมพิวเตอร์, การทำงานร่วมกับคีย์บอร์ดและเมาส์ แต่ไม่ได้ยุ่งกับส่วนติดต่อผู้ใช้โดยตรง ปล่อยให้โปรแกรมแต่ละตัวที่ทำงานบน X ทำหน้าที่นี้อย่างอิสระ
การออกแบบ

X ทำงานแบบไคลแอนต์-เซอร์ฟเวอร์ โดยที่ X เซอร์ฟเวอร์ติดต่อกับโปรแกรมที่เป็นไคลแอนต์ต่างๆ เซอร์ฟเวอร์มีหน้าที่รับคำสั่งแสดงผลทางหน้าต่าง และรับอินพุตจากผู้ใช้ทางคีย์บอร์ด เมาส์ หรือ จอสัมผัส เซอร์ฟเวอร์อาจจะเป็น
โปรแกรมที่นำหน้าต่างไปแสดงผลในระบบการแสดงผลอีกระบบ
โปรแกรมระบบที่ควบคุมจอภาพ
ฮาร์ดแวร์โดยเฉพาะ
ส่วนโปรแกรมต่างๆที่ต้องการแสดงผลหรือรับอินพุตคือไคลแอนต์
การกำหนดไคลแอนต์และเซอร์ฟเวอร์ในระบบ X มักทำให้ผู้ใช้ใหม่สับสน เพราะดูเหมือนจะสลับกัน แต่ X ใช้มุมมองของโปรแกรมเป็นหลัก โดยโปรแกรมเป็นฝ่ายเรียกใช้บริการจึงถือเป็นไคลแอนต์ ส่วนระบบควบคุมการแสดงผลและนำเข้าเป็นผู้ใช้บริการจึงถือเป็นเซอร์ฟเวอร์
โพรโทคอลที่ให้ติดต่อระหว่างเซอร์ฟเวอร์กับไคลแอนต์ ทำได้ทั้งกรณีที่เซิร์ฟเวอร์และไคลแอนต์อยู่ในเครื่องเดียวกัน อยู่คนละเครื่องติดต่อผ่านทางเครือข่ายคอมพิวเตอร์ แม้กระทั่งอาจทำงานบนคนละสถาปัตยกรรมและระบบปฏิบัติการก็ได้ เซอร์ฟเวอร์และไคลแอนต์สามารถเชื่อมต่อกันผ่านทางอินเทอร์เน็ตได้ อีกทั้งสามารถเข้ารหัสการติดต่อสื่อสารเพื่อความปลอดภัยได้
เวลาใช้ผ่านทางเครือข่าย ผู้ใช้ซึ่งอยู่หน้าเครื่องที่มีจอภาพและอุปกรณ์อินพุต (ในที่นี้คือ X เซอร์ฟเวอร์) จะติดต่อกับเครื่องที่อยู่ไกลออกไป ซึ่งอาจต่อเข้าทาง telnet หรือ SSH เป็นต้น แล้วเรียกโปรแกรมประยุกต์ (ในที่นี้คือไคลแอนต์) ให้มาแสดงผลและรับอินพุตจากเครื่องของผู้ใช้ ในระบบปฏิบัติการยูนิกซ์หรือคล้ายยูนิกซ์จะใช้วิธีกำหนดหมายเลขไอพีของเครื่องผู้ใช้ในตัวแปรสภาพแวดล้อม (environment variable) ที่ชื่อ DISPLAY
ประวัติ > การพัฒนาช่วงเริ่มต้น

X เริ่มการพัฒนาโดยสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) ใน ค.ศ. 1984 โดยเป็นความร่วมมือกันของ Jim Gettys (ผู้พัฒนาโครงการ Athena) และ Bob Scheifler (จาก MIT Laboratory for Computer Science) เนื่องจาก Scheifler ต้องการระบบแสดงผลหน้าต่างที่ไม่ขึ้นกับฮาร์ดแวร์ เพื่อเป็นตัวเลือกของ Andrew Project ของมหาวิทยาลัยคาร์เนกีเมลลอนในขณะนั้น
X ออกเวอร์ชัน 6 (X6) ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1985 วิศวกรของบริษัท Digital Equipment Corporation (DEC) ได้พอร์ท X6 ไปยังระบบ MicroVAX ของ DEC เองอีกด้วย X9 ออกมาในเดือนกันยายน ค.ศ. 1985 ภายใต้สัญญาใช้งานแบบ MIT License ตามมาด้วย X10 ในช่วงปลายปีนั้น
X11 เป็นการออกแบบใหม่เพื่อชดเชยข้อบกพร่องของ X รุ่นก่อนๆ ที่ยังยึดติดกับฮาร์ดแวร์มากเกินไป โดย X11 ได้รับการสนับสนุนจาก DEC และออกตัวจริงได้เมื่อวันที่ 15 กันยายน ค.ศ. 1987 X11 เป็นตัวอย่างซอฟต์แวร์เสรีขนาดใหญ่รุ่นแรกๆ ของโลก
ประวัติ > MIT X Consortium และ X Consortium, Inc.

ความสำเร็จของ X11 ส่งผลให้เกิด MIT X Consortium หน่วยงานไม่หวังผลกำไรที่มี Scheifler เป็นประธานขึ้นในเดือนมกราคม ค.ศ. 1988 โดยทำหน้าที่ดูแล X อย่างเป็นกลางไม่เอื้อประโยชน์ให้กับผู้ผลิตรายใดรายหนึ่ง ในภายหลัง X Consortium ได้เปลี่ยนเป็น X Consortium, Inc. เมื่อ ค.ศ. 1993 และมีการออก X เวอร์ชันใหม่ที่สำคัญคือ X11R6 (Release 6) เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม ค.ศ. 1994
X Consortium ยุติบทบาทลงช่วงปลายปี 1996 โดยเวอร์ชันสุดท้ายคือ X11R6.3
ประวัติ > The Open Group

หน้าที่ดูแล X ถูกส่งต่อมายัง The Open Group ซึ่งเป็นกลุ่มของบริษัทผู้ผลิตซอฟต์แวร์ ตั้งขึ้นมาช่วงต้นปี 1996 นโยบายแบบปิดของ Open Group ส่งผลให้ผู้พัฒนารายอื่นไม่พอใจ และแยกออกไปหนุนกลุ่ม XFree86 แทน X ในความดูแลของ The Open Group ออกรุ่นสุดท้ายคือ X11R6.4 ในปี 1998
ประวัติ > X.Org และ XFree86

เดิมที XFree86 เกิดขึ้นในปี 1992 เพื่อพัฒนา X11R5 ไปทำงานบนพีซีของไอบีเอ็ม และบริจาคโค้ดให้กับ MIT X Consortium ไปใช้ต่อ XFree86 พัฒนาและได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ
ในปี 1999 ทาง The Open Group ได้ตั้ง X.Org ขึ้นมาเพื่อดูแล X เวอร์ชันถัดไป (X11R6.5) แต่การพัฒนาส่วนมากกลับอยู่ที่โครงการ XFree86 มากกว่า XFree86 จึงเข้ามาเป็นสมาชิกกิตติมศักดิ์ของ X.Org เพื่อสนับสนุนให้ผู้ผลิตฮาร์ดแวร์ในช่วงนั้น นำ XFree86 ไปใช้กับลินุกซ์
ด้วยความนิยมของลินุกซ์ การพัฒนาเกือบทั้งหมดย้ายไปอยู่ในโครงการ XFree86 แทน X.Org ยังคงอยู่แต่แทบไม่ได้ทำหน้าที่อะไร อย่างไรก็ตามทาง XFree86 ได้รับการวิจารณ์อย่างหนักว่าทำงานแบบปิด ไม่เปิดโอกาสให้นักพัฒนาภายนอกเข้ามามีส่วนร่วมได้ ความขัดแย้งขึ้นมาถึงจุดสูงสุดในเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2004 เมื่อ XFree86 4.4 ได้ใช้สัญญาอนุญาตที่มีข้อจำกัดมากกว่าเดิม ส่งผลให้โครงการอื่นๆ ที่ใช้ X เป็นฐานไม่สามารถยอมรับได้
ประวัติ > X.Org Foundation

ต้นปี 2004 สมาชิกของ X.Org เดิม และ freedesktop.org จึงก่อตั้ง X.Org Foundation ขึ้น โดยได้รับโดเมนเนม x.org จาก The Open Group จุดมุ่งหมายของ X.Org Foundation คือสร้างชุมชนนักพัฒนา X ที่เปิดเผยมากกว่าเดิม
X.Org Foundation ได้นำ XFree86 4.4RC2 ที่ยังไม่ได้เปลี่ยนสัญญาอนุญาตมารวมกับ X11R6.6 พัฒนาต่อจนออกมาเป็น X11R6.7 ในเดือนเมษายน 2004 ปัจจุบันรุ่นล่าสุดคือ 7.4 ออกเมื่อ 23 กันยายน ค.ศ. 2008
แหล่งข้อมูลอื่น

X.Org Foundation
ภาพโดยรวมของระบบ X
ปรียา ฉิมโฉม

| ปรียา ฉิมโฉม |
| --- | --- |

เกิด: 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2458
เสียชีวิต: 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2550  (92 ปี)
สัญชาติ: ไทย
มีชื่อเสียงจาก: นักผังเมืองและสถาปนิก
คู่สมรส: สนิท ฉิมโฉม
บุตร: ณัฐเสกข์ ฉิมโฉม
บิดามารดา: เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา)   แม้น เทพหัสดิน ณ อยุธยา
ปรียา ฉิมโฉม (สกุลเดิม เทพหัสดิน ณ อยุธยา, 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2458 – 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2550) นักผังเมืองและสถาปนิก ผู้บุกเบิกสำคัญผู้หนึ่งด้านการผังเมืองของประเทศไทย ตั้งแต่ครั้งยังเป็นกองผังเมืองจนถึงระดับกรมโดยได้เป็นผู้อำนวยการ (อธิบดี) คนที่ 3 ของสำนักผังเมือง (ปัจจุบันคือกรมโยธาธิการและผังเมือง) และนับเป็นอธิบดีหญิงคนแรกของกระทรวงมหาดไทย นางปรียา ฉิมโฉมเป็นนิสิตคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รุ่น ที่ 1 (พ.ศ. 2476)
ประวัติ

นางปรียา ฉิมโฉม เป็นบุตรี ของเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี เสนาบดีกระทรวงธรรมการ เป็นบุตรีคนที่ 2 ที่เกิดกับหม่อมแม้น มีพี่น้องร่วมมารดา 4 คน และมีพี่น้องร่วมบิดาอีก 14 คน เมื่อวัยเด็กอยู่กับบิดามารดาและพี่น้องส่วนใหญ่ที่บ้านนางเลิ้ง ถนนหลานหลวง ศึกษาชั้นประถมและมัธยมถึงขั้นปีที่ 2 ซึ่งเป็นชั้นสูงสุดในขณะนั้น ที่โรงเรียนราชินี แล้วจึงย้ายมาเรียนที่โรงเรียนสตรีจุลนาค ซึ่งเป็นโรงเรียนที่ท่านบิดากับพี่สาวใหญ่ คือ คุณไฉไล เทพหัสดินฯ ก่อตั้งขึ้นที่ถนนหลานหลวงจนจบชั้นมัธยมปีที่ 8 แล้วจึงสอบเข้าศึกษาต่อที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเมื่อ พ.ศ. 2476
นางปรียา ฉิมโฉมได้เข้าศึกษาในคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์พร้อมกับน้องสาว คือคุณธารี เทพหัสดิน ณ อยุธยา นอกจากจะเป็นนิสิตรุ่นแรกของคณะฯ แล้ว ยังนับได้ว่าเป็นนิสิตหญิงสองคนแรกของคณะฯ นี้อีกด้วย นิสิตสถาปัตยกรรมฯ รุ่นแรกมีจำนวนรวมกันทั้งหมด 13 คน ทุกคนจบการศึกษาหลักสูตรอนุปริญญาสถาปัตยกรรมศาสตร์ ซึ่งเป็นหลักสูตรขั้นสูงสุดในขณะนั้น ร่างโดยอาจารย์นารถ โพธิประสาท ต่อมาในปี พ.ศ. 2480 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์จึงได้เปิดสอนระดับปริญญาตรีหลักสูตร 5 ปีเป็นแห่งแรกของประเทศ
นางปรียา ฉิมโฉม ได้เข้ารับราชการในตำแหน่งสถาปนิกที่กรมโยธาเทศบาล (กรมโยธาธิการและผังเมืองปัจจุบัน) เมื่อ พ.ศ. 2483 กรมโยธาเทศบาลตั้งอยู่ที่ฝั่งตรงข้ามของถนนหลานหลวง จึงสะดวกสามารถเดินไปทำงานได้ นางปรียาและน้องสาว คือนางธารีฯ นับเป็นสถาปนิกหญิงคนแรกของกรมเช่นกัน
นางปรียา ฉิมโฉม สมรสกับนายสนิท ฉิมโฉมสถาปนิก รุ่น 1 เพื่อนร่วมชั้น ที่ได้มาทำงานที่กรมโยธาด้วยกันซึ่งต่อมาได้ดำรงตำแหน่งสถาปนิกใหญ่ของกรม มีบุตรชายร่วมกันเพียง 1 คน คือ นายณัฐเสกข์ ฉิมโฉม อาจารย์ประจำคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ชีวิตการทำงาน

ภายหลังเมื่อ ได้มีการจัดตั้งกองผังเมืองเป็นหน่วยงานภายในกรมโยธาเทศบาล (ชื่อในขณะนั้น)  นางปรียาได้ย้ายไปสังกัดและเริ่มทำงานด้านการผังเมืองโดยเฉพาะขึ้นเป็นครั้งแรกในประเทศไทย และได้เลื่อนเป็นหัวหน้ากองผังเมืองในเวลาต่อมา และเมื่อแยกออกไปเป็นสำนักซึ่งเป็นกรมหนึ่งของกระทรวงมหาดไทย นางปรียาก็ได้รับการแต่งตั้งเป็นรองผู้อำนวยการสำนักและต่อมาเลื่อนเป็นผู้อำนวยการสำนัก (เทียบเท่าอธิบดี) ที่เป็นสตรีเป็นคนแรก ดูแลด้านการผังเมืองและการจัดทำผังเมืองรวม
ชีวิตการทำงาน > การศึกษาดูงานด้านการผังเมือง

เมื่อ พ.ศ. 2497 นางปรียา ฉิมโฉมได้มีโอกาสไปศึกษาดูงานด้านการผังเมืองเป็นครั้งแรกโดยทุนของกรมโยธาเทศบาล โดยได้ดูงานเมืองใหม่ที่อังกฤษและการการวางผังเมืองในยุโรปและอเมริกาเป็นเวลา 7 เดือน อีก 7 ปีต่อมาได้รับทุน USOM ไปดูงานในสหรัฐฯ เข้าฟังการเรียนด้านการผังเมืองในวิชาการใช้ที่ดินและการขนส่ง กฎหมายและการบริหารและการปฏิบัติวิชาชีพผังเมืองที่มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย จากนั้นได้เข้าฝึกงานในสำนักผังเมืองฟิลาเดลเฟีย สำนักงานอาคารสงเคราะห์และสำนักพัฒนาชุมชนแห่งฟิลาเดลเฟีย และได้รับประกาศนียบัตรรับรองผลสัมฤทธิ์ในการศึกษาและฝึกงานจากกระทรวงต่างประเทศสหรัฐฯ  นอกจากนี้ยังมีโอกาสดูวิธีการตัดสินแบบเกี่ยวกับการวางผังเมืองที่สถานบันแพรตต์ (แพรตต์อินสติตูต) ที่นิวยอร์ก และที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดอีกด้วย การศึกษาดูงานครั้งนี้มีความเข้มข้นและใช้เวลา 8 เดือน
นอกจากนี้ นางปรียายังได้ไปดูงานเกี่ยวกับกฎหมายอาคารชุดที่ฮาวาย  ได้ดูงานสร้างเมืองใหม่ที่อังกฤษอีกครั้งหนึ่ง และได้พบปะเยี่ยมเยือนและดูงานจราจรในเยอรมันร่วมกับผู้เชี่ยวชาญเยอรมันที่มาช่วยเหลือประเทศไทยในขณะนั้น
ชีวิตการทำงาน > บทบาทด้านการผังเมือง

ในฐานะนักผังเมืองและหัวหน้าหน่วยงาน นางปรียา ฉิมโฉมได้มีบทบาทสำคัญในการผลักดันให้มีการออกพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2518 ซึ่งเริ่มผลักดันมาตั้งแต่ พ.ศ. 2500 พระราชบัญญัติอาคารชุด  และระเบียบข้อบังคับต่างๆ ที่เกี่ยวข้องอีกมาก ได้มีโอกาสเดินทางไปพื้นที่ในประเทศและได้ไปดูงานด้านการผังเมืองต่างประเทศ รวมทั้งการถูกฟ้องร้องกับ ปปป. และการถวายฎีกาของประชาชนเกี่ยวกับการเวนคืนที่ดินเขตเพลิงใหม้ ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติที่มักพบบ่อยในงานวางผังเมือง
นอกจากนี้นางปรียา ยังได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้แทนรัฐบาลไปประชุมเกี่ยวกับการเจริญเติบโตของเมืองที่ฮาวาย สหรัฐฯ เมื่อ พ.ศ. 2510 เป็นผู้แทนกระทรวงมหาดไทยไปประชุมที่โตเกียวเพื่อร่วมพิจารณาผังแม่บทสถานที่ประสูติของพระพุทธเจ้า ที่ลุมพินีวัน ซึ่ง เคนโซะ ตังเกะ สถาปนิกผู้โด่งดังของญี่ปุ่นเป็นผู้วางผังหลักเมื่อ พ.ศ. 2513 และที่ควรกล่าวถึงผลงานอีกชิ้นหนึ่งได้แก่การผลักดันถนนวงแหวนรอบในเป็นผลสำเร็จ นั่นคือถนนรัชดาภิเษกในปัจจุบันซึ่งต้องใช้ทั้งที่ดินการรถไฟและที่ดินเอกชน
บั้นปลายชีวิต

หลังเกษียณราชการแล้ว นางปรียายังได้ทำประโยชน์แก่สังคมต่อไป อาทิ เป็นกรรมการมูลนิธิมหามงกุฏราชวิทยาลัยในพระราชูปถัมภ์ กรรมการมูลนิธิวัดบวรนิเวศน์ กรรมการและเลขานุการมูลนิธิวัดญาณสังวรารามวรวิหารในพระบรมราชูปถัมภ์ กรรมการราชินีมูลนิธิและกรรมการมูลนิธิสมาคมสตรีอุดมศึกษาแห่งประเทศไทยฯ นอกจากนั้น นางปรียาได้มีโอกาสร่วมวางผังและออกแบบวัดสังฆวรารามซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมที่ทรงคุณค่ายิ่ง
นางปรียา ฉิมโฉม ถึงแก่อนิจกรรม ด้วยโรคชรา เมื่ออายุได้ 92 ปี และด้วยคุณงามความดีจากการทำประโยชน์รวมทั้งการน้อมเกล้าถวายที่ดินจำนวน 27 ไร่เพื่อการจัดสร้าง "วิทยาลัยการอาชีพไกลกังวลเฉลิมพระเกียรติ วิทยาเขตชะอำ" พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง จึงมีพระมหากรุณาธิคุณล้นเกล้าล้นกระหม่อมฯ พระราชทานพวงมาลาวางหน้าโกศศพเป็นกรณีพิเศษ
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2517 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.)
พ.ศ. 2513 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 2 ทวีติยาภรณ์ช้างเผือก (ท.ช.)
พ.ศ. 2505 –  เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)
โรวานิเยมี

โรวานิเยมี (ฟินแลนด์: Rovaniemi) เป็นนครในประเทศฟินแลนด์และเป็นเมืองหลักของเขตแลปแลนด์ ตั้งอยู่ใกล้กับเส้นวงกลมอาร์กติก ในพื้นที่ตอนเหนือของประเทศ โรวาเนียมีมีประชากรประมาณ 66,000 คน เป็นเขตเทศบาลที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 17 ของประเทศฟินแลนด์ และเป็นเขตเมืองที่มีประชากรมากเป็นอันดับที่ 12 ของประเทศ โรวาเนียมีเป็นเมืองที่มีพื้นที่ใหญ่ที่สุดของยุโรป
ในปี 2024 ซีเอ็นเอ็น ได้จัดอันดับโรวาเนียมีให้เป็น "หนึ่งในสถานที่ที่ดีที่สุดในโลกสำหรับการเฉลิมฉลองคริสต์มาส"
ลิซ ชีนีย์

| ลิซ ชีนีย์ |
| --- | --- |
Liz Cheney
ชีนีย์ ใน ค.ศ. 2018

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐ จาก รัฐไวโอมิง เขตใหญ่
ดำรงตำแหน่ง 3 มกราคม ค.ศ. 2017 – 3 มกราคม ค.ศ. 2023
ก่อนหน้า: ซินเธีย ลัมมิส
ถัดไป: แฮเรียต ฮาเกแมน
ประธานการประชุมสภาผู้แทนราษฎรพรรคริพับลิกัน
ดำรงตำแหน่ง 3 มกราคม ค.ศ. 2019 – 12 พฤษภาคม ค.ศ. 2021
รอง: มาร์ค วอล์คเกอร์ ไมก์ จอห์นสัน
ผู้นำ: แควิน แมกคาร์ทีย์
ก่อนหน้า: เคธี่ แมคมอร์ริส ร็อดเจอร์ส
ถัดไป: เอลิซ์ สเตฟานิก
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: เอลิซาเบธ ลินน์ ชีนีย์  (1966-07-28) 28 กรกฎาคม ค.ศ. 1966 (58 ปี) แมดิสัน, รัฐวิสคอนซิน, สหรัฐ
พรรคการเมือง: พรรครีพับลิกัน
คู่สมรส: ฟิลิปป์ เพอร์รี (สมรส 1993)
บุตร: 5 คน
บุพการี: Dick Cheney Lynne Vincent
ความสัมพันธ์: Mary Cheney (sister)
การศึกษา: Colorado College (BA) University of Chicago (JD)
เว็บไซต์: House website

เอลิซาเบธ ลินน์ ชีนีย์ (อังกฤษ: Liz Cheney; เกิด: 28 กรกฎาคม ค.ศ. 1966) เป็นทนายความและนักการเมืองชาวอเมริกันสังกัดพรรครีพับลิกัน เธอเป็นบุตรสาวของดิก ชีนีย์ อดีตรองประธานาธิบดีแห่งสหรัฐ และอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมสหรัฐ
ปัจจุบันเธอเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ จากรัฐไวโอมิง ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2017 เป็นต้นมา โดยเธอยังทำหน้าที่เป็นประธานการประชุมของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรครีพับลิกัน
ในสมัยของประธานาธิบดีจอร์จ ดับเบิลยู. บุช เธอได้ทำงานในกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ และในการเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐ ปี ค.ศ. 2014 เธอได้ประกาศว่าเธอจะลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นวุฒิสมาชิกจากรัฐไวโอมิง โดยการเลือกตั้งขั้นต้น ในพรรคเธอแข่งกับเจ้าของตำแหน่งอย่าง ไมค์ เอ็นซี แต่ในเวลาต่อมาเธอได้ถอนตัวออกจากการเลือกตั้ง
ในปี ค.ศ. 1993 ลิซ ชีนีย์ แต่งงานกับ ฟิลิปป์ เพอร์รี อดีตที่ปรึกษาทั่วไปของกระทรวงความมั่นคงแห่งมาตุภูมิ ทั้งคู่มีบุตร-ธิดาด้วยกัน 5 คน
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์รณรงค์
เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
2014 Campaign contributions at OpenSecrets.org
ข้อมูลการออกสื่อ บน ซี-สแปน
Transcript: appearance on Fox News' No Spin Zone, interview with Bill O'Reilly, October 21, 2004
Transcript: Foreign Press Center briefing on disbursement of MEPI funds, Manama, Bahrain, November 9, 2005
Interview: Carnegie Endowment
พระวงศ์เธอ พระองค์เจ้ายี่เข่ง

| พระวงศ์เธอ พระองค์เจ้ายี่เข่ง |
| --- | --- |
พระองค์เจ้าชั้นตรี

ประสูติ: ก่อน พ.ศ. 2358 อาณาจักรรัตนโกสินทร์
สิ้นพระชนม์: 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2439 (อายุมากกว่า 79 ปี) ประเทศสยาม
พระสวามี: หม่อมเจ้าจักรจั่น ปาลกะวงศ์
พระบุตร: หม่อมราชวงศ์ปลีก ปาลกะวงศ์
ราชสกุล: ปาลกะวงศ์ (เสกสมรส)
ราชวงศ์: จักรี
พระบิดา: พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเพชรหึง
พระวงศ์เธอ พระองค์เจ้ายี่เข่ง มีพระยศเมื่อแรกประสูติว่า หม่อมเจ้ายี่เข่ง  เป็นพระธิดาเพียงองค์เดียวในพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเพชรหึง ซึ่งเป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท กับจอมมารดาชู
พระประวัติ

พระองค์ทรงรับราชการฝ่ายในภายในพระบรมมหาราชวัง เริ่มแต่เป็นพนักงานนมัสการมาแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นทั้งพนักงานนมัสการ และโปรดเกล้าฯ ให้รับราชการเป็นผู้ถือรับสั่งเข้านอกออกใน ต่อมาโปรดเกล้าฯ ให้เป็นพนักงานในการพระโอสถและการอื่น ๆ อันเป็นการที่จะรักษาพยาบาลให้ทรงสบาย ต่อมาเมื่อพระชนมายุสูง ทรงทำหน้าที่คล้าย ๆ แม่บ้าน ตลอดจนเป็นผู้รับพระบรมราชโองการออกไปแจ้งยังเจ้านายหรือข้าราชการฝ่ายหน้า
ว่ากันว่าพระองค์เป็นคนที่ดุและเข้มงวด แต่เมื่อทรงพระชราแล้ว มักจะทรงเป็นที่แอบขบขัน แอบล้อกันในหมู่เจ้านายแม้แต่พระองค์พระเจ้าแผ่นดินเอง ดังเรื่องเมื่อทรงเป็นพนักงานพระโอสถทรงมีหน้าที่ถวายพระโอสถแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว แต่ด้วยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสวยพระโอสถยากก็ทรงรีรออยู่ พระองค์เจ้ายี่เข่งก็ทรงคว้าไม้บรรทัดบนโต๊ะทรงพระอักษร ทรงขู่ว่าจะลงพระอาญาหากไม่รีบเสวยพระโอสถเสียโดยเร็ว เรื่องนี้ได้กลายเป็นที่ทรงขบขันพระราชหฤทัยในพระบาทสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงมาก ทรงเล่าพระราชทานข้างในว่า "ฉันไม่กินยา เจ้าเข่งแกจะตีฉัน"
พระวงศ์เธอ พระองค์เจ้ายี่เข่ง มีพระสวามีคือหม่อมเจ้าชายจักรจั่น ปาลกะวงศ์ พระโอรสในกรมหมื่นนราเทเวศร์ มีพระธิดาคือ หม่อมราชวงศ์หญิงปลีก ปาลกะวงศ์ ซึ่งทำราชการในพระบรมมหาราชวัง
ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงตั้ง หม่อมเจ้ายี่เข่ง เป็น พระวงษ์เธอ พระองคเจ้ายี่เข่ง ทรงศักดินา 2,000 ในวันศุกร์ เดือน 12 แรม 4 ค่ำ ปีกุน นพศก จ.ศ. 1249 ตรงกับวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2430 พร้อมพระราชทานเครื่องยศ อันประกอบด้วย หีบหมากทองคำลงยาราชาวดี กาน้ำทองคำรูปทรงกระบอก เป็นเครื่องประกอบเกียรติยศ
พระวงศ์เธอ พระองค์เจ้ายี่เข่ง สิ้นพระชนม์เมื่อวันจันทร์ เดือน 3 ขึ้น 14 ค่ำ ปีวอก อัฐศก จ.ศ. 1258 ตรงกับวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2439 พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุวัดสระเกศ วันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2441
พระเกียรติยศ > พระอิสริยยศ

หม่อมเจ้ายี่เข่ง (ไม่ปรากฏ — 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2430)
พระวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเจ้ายี่เข่ง (4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2430 — 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2439)
พระเกียรติยศ > เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2436 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 3 ตติยจุลจอมเกล้า (ต.จ.) (ฝ่ายใน)
ไวรัส SARS-CoV-2 สายพันธุ์เดลตา

สายพันธุ์ของไวรัส SARS-CoV-2 ซึ่งก่อโรคโควิด-19
จำนวนการถอดลำดับยีนของไวรัสโควิด-19 เชื้อสายเดลตาในประเทศต่าง ๆ ณ วันที่ 9 กรกฎาคม 2021 (GISAID)


  5000+
  1000-4999
  100-999
  10-99
  2-9
  1
  0 หรือไม่มีข้อมูล
ไวรัส SARS-CoV-2 สายพันธุ์เดลตา หรือ สายพันธุ์ B.1.617.2 เป็นสายพันธุ์ของไวรัส SARS-CoV-2 ซึ่งก่อโรคโควิด-19 เป็นสายพันธุ์ย่อยของ B.1.617 อีกทีหนึ่ง
พบครั้งแรกในอินเดียช่วงปลายปี 2020
และองค์การอนามัยโลกได้ตั้งชื่อว่า เดลตา ในวันที่ 31 พฤษภาคม 2021
ไวรัสมีการกลายพันธุ์ในยีนที่ถอดรหัสเป็นโปรตีนหนาม (spike protein) ที่เปลือกหุ้มไวรัส
การกลายพันธุ์เป็นการแทนที่กรดอะมิโนชนิด T478K, P681R และ L452R
ซึ่งอาจเพิ่มการติดต่อของโรค และอาจมีผลให้แอนติบอดีลบล้างฤทธิ์ที่กระตุ้นโดยวัคซีนหรือการติดโรคโควิด-19 มาก่อนสามารถกำจัดเชื้อได้ลดลง
ในเดือนพฤษภาคม 2021 สำนักงานสาธารณสุขอังกฤษคือพีเอชอี (Public Health England, PHE) พบว่าอัตราการติดโรคต่อภายในกลุ่ม (secondary attack rate)
ของเชื้อนี้สูงกว่าสายพันธุ์อัลฟาถึงร้อยละ 51-67
ต่อมาในเดือนมิถุนายนจึงรายงานเพิ่มว่าความเสี่ยงการเข้า รพ. ก็สูงขึ้นด้วย
วัคซีนโควิด-19 มีประสิทธิภาพป้องกันการติดเชื้อเดลตาที่อาการหนักจนถึงเข้า รพ. แม้จะมีหลักฐานบ้างว่า คนที่ฉีดวัคซีนแล้วมีโอกาสเกิดอาการจากเชื้อนี้มากกว่าสายพันธุ์โควิด-19 อื่น ๆ
ในวันที่ 7 พฤษภาคม 2021 พีเอชอียกระดับสายพันธุ์นี้จากสายพันธุ์ที่กำลังตรวจสอบ (variant under investigation, VUI) ให้เป็นสายพันธุ์ที่น่าเป็นห่วง (variant of concern, VOC) เพราะประเมินว่า เชื้อติดต่อได้ง่ายอย่างน้อยก็เท่ากับสายพันธุ์อัลฟา (B.1.1.7) ที่เบื้องต้นพบในสหราชอาณาจักร
ต่อมากลุ่มผู้ปรึกษาทางวิทยาศาสตร์ของสหราชอาณาจักร (SAGE) จึงประเมินว่า เชื้อติดต่อได้ง่ายกว่าอัลฟาประมาณ 50%
วันที่ 11 พฤษภาคม องค์การอนามัยโลกจึงจัดเป็นสายพันธุ์ที่น่าเป็นห่วงเช่นกัน โดยระบุว่า มีหลักฐานว่าติดต่อได้ง่ายกว่าและภูมิต้านทาน (เนื่องกับวัคซีนและการติดโรค) ก็จัดการมันได้น้อยลง
ต่อมาวันที่ 15 มิถุนายน 2021 ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐก็ได้ยกระดับเดลตาว่าน่าเป็นห่วง
สายพันธุ์นี้เชื่อว่าเป็นส่วนให้เกิดการระบาดระลอกที่สองในอินเดียเริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2021
เป็นส่วนให้เกิดการระบาดระลอกที่ 3 ในสหราชอาณาจักร
และในแอฟริกาใต้
ในเดือนกรกฎาคม 2021 องค์การอนามัยโลกจึงเตือนว่า อาจเกิดผลเช่นกันในยุโรปและในแอฟริกา
ในปลายเดือนกรกฎาคม จึงพบว่าสายพันธุ์ได้เพิ่มการติดเชื้อแต่ละวันในภูมิภาคต่าง ๆ ของเอเชีย
ในสหรัฐ
และในออสเตรเลีย
จนถึงวันที่ 24 สิงหาคม 2021 มีประเทศ 163 ประเทศที่ได้พบสายพันธุ์นี้แล้ว
โดยองค์การอนามัยโลกได้ระบุว่าไวรัสสายพันธุ์เดลตาจะกลายเป็นสายพันธุ์หลักที่พบในการระบาดทั่วของโควิด-19 ในอีกไม่นาน หรืออาจจะเป็นไปแล้ว ณ ตอนนี้ ก็เป็นไปได้
การจัดหมวด

สายพันธุ์เดลตามีการกลายพันธุ์ที่ยีนซึ่งเข้ารหัสโปรตีนหนาม (spike protein) ของไวรัส
เป็นการกลายพันธุ์แบบแทนที่ชนิด D614G, T478K, P681R และ L452R
การจำแนกวิวัฒนาการชาติพันธุ์ของเน็กซ์เสตน (Nextstrain) จัดสายพันธุ์ให้อยู่ในเคลด 21A
ในปลายเดือนพฤษภาคม 2021 องค์การอนามัยโลกได้ตั้งชื่อสายพันธุ์นี้เป็นเดลตา หลังเริ่มใช้อักษรกรีกเป็นชื่อสายพันธุ์ที่น่าเป็นห่วงและสายพันธุ์ที่น่าสนใจ
การจัดหมวด > สายพันธุ์ลูกหลานอื่น ๆ ของ B.1.617

ปัจจุบันมีสายพันธุ์ลูกหลานของ B.1.617 ที่จัดหมู่ไว้ 3 หมวด
ในเดือนเมษายน 2021 พีเอชอีจัด B.1.617.1 ให้เป็นสายพันธุ์ที่กำลังตรวจสอบ
ต่อมาในเดือนเดียวกัน ก็จัด B.1.617.2 (คือเดลตา) และ B.1.617.3 ให้เป็นสายพันธุ์ที่กำลังตรวจสอบเช่นกัน
สายพันธุ์ B.1.617.3 มีการกลายพันธุ์ L452R และ E484Q เช่นเดียวกันกับ B.1.617.1 แต่ B.1.617.2 ก็ไม่มีการกลายพันธุ์แบบ E484Q
โดยยังมีการกลายพันธุ์ T478K ที่ไม่พบใน B.1.617.1 และ B.1.617.3 อีกด้วย
ในช่วงเดียวกัน ศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคยุโรป (ECDC) ก็ได้ระบุสายพันธุ์ย่อยทั้งสามว่า น่าสนใจ และประเมินว่า จะต้องเพิ่มเข้าใจความเสี่ยงก่อนจะพิจารณาเปลี่ยนมาตรการจัดการโรคที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน
การจัดหมวด > การกลายพันธุ์

ภาพการกลายพันธุ์ของสายพันธุ์เดลตา เป็นการเปลี่ยนยีนกรดอะมิโนจากที่พบในสายพันธุ์ดั้งเดิม โดยเน้นตรงโปรตีนหนาม
| ยีน  | กรดอะมิโน |
| --- | --- |
ORF1b 	: P314L
ORF1b 	: P1000L
โปรตีนหนาม 	: G142D
โปรตีนหนาม 	: T19R
โปรตีนหนาม 	: R158G
โปรตีนหนาม 	: L452R
โปรตีนหนาม 	: T478K
โปรตีนหนาม 	: D614G
โปรตีนหนาม 	: P681R
โปรตีนหนาม 	: D950N
โปรตีนหนาม 	: E156del
โปรตีนหนาม 	: F157del
M 	: I82T
N 	: D63G
N 	: R203M
N 	: D377Y
orf3a 	: S26L
orf7a 	: V82A
orf7a 	: T120I
แหล่งอ้างอิง: ศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคสหรัฐ, Covariants.org
จีโนมของสายพันธุ์เดลตา หรือ B.1.617.2 มีการกลายพันธุ์ 13 ตำแหน่ง
ซึ่งทำให้โปรตีนที่ผลิตเนื่องกับลำดับยีนที่เปลี่ยนไปเช่นนั้น เปลี่ยนไป
มีการกลายพันธุ์ 4 อย่างทั้งหมดที่น่าเป็นห่วงเป็นพิเศษในโปรตีนหนามของไวรัส 
ซึ่งโดด ๆ แล้วไม่เฉพาะเจาะจงต่อสายพันธุ์นี้
แต่การมีการกลายพันธุ์ทั้ง 4 อย่างเป็นลักษณะพิเศษของสายพันธุ์นี้
การกลายพันธุ์รวมทั้ง
D614G เป็นการแทนที่กรดแอสปาร์ติกด้วยไกลซีนที่ตำแหน่ง 614 ซึ่งก็มีในสายพันธุ์ที่ติดต่อได้เร็วอื่น ๆ รวมทั้งอัลฟา เบตา และแกมมา
T478K เป็นการแทนที่ทรีโอนีนด้วยไลซีนที่ตำแหน่ง 478
L452R เป็นการแทนที่ลิวซีนด้วยอาร์จินีนที่ตำแหน่ง 452 ทำให้โปรตีนหนามมีสัมพรรคภาพจับกับหน่วยรับเซลล์มนุษย์คือ ACE2 ได้แน่นขึ้น และทำให้ระบบภูมิคุ้มกันรู้จำโปรตีนได้น้อยลง
P681R เป็นการแทนที่ proline ด้วยอาร์จินีนที่ตำแหน่ง 681 ตามนักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกันท่านหนึ่ง การกลายพันธุ์นี้อาจทำให้เซลล์มนุษย์ติดเชื้อเพิ่มขึ้นโดยอำนวยการตัดโปรตีนตั้งต้นของโปรตีน S ให้เป็นรูปแบบที่มีฤทธิ์คือ S1/S2
ให้สังเกตว่า การกลายพันธุ์ E484Q ไม่มีอยู่ในจีโนมของสายพันธุ์เดลตา