หมา

| หมาบ้าน ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: อย่างน้อย 14,200 ปีก่อน - ปัจจุบัน |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
สัตว์เลี้ยงหรือปศุสัตว์ 
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอต Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม Mammalia
อันดับ:: สัตว์กินเนื้อ Carnivora
วงศ์:: Canidae Canidae
สกุล:: Canis Canis Linnaeus, 1758
สปีชีส์:: Canis familiaris
ชื่อทวินาม
Canis familiaris Linnaeus, 1758

ชื่อพ้อง
  รายการ C. aegyptius Linnaeus, 1758  C. alco C. E. H. Smith, 1839,  C. americanus Gmelin, 1792  C. anglicus Gmelin, 1792  C. antarcticus Gmelin, 1792  C. aprinus Gmelin, 1792  C. aquaticus Linnaeus, 1758  C. aquatilis Gmelin, 1792  C. avicularis Gmelin, 1792  C. borealis C. E. H. Smith, 1839  C. brevipilis Gmelin, 1792  C. cursorius Gmelin, 1792  C. domesticus Linnaeus, 1758  C. extrarius Gmelin, 1792  C. ferus C. E. H. Smith, 1839  C. fricator Gmelin, 1792  C. fricatrix Linnaeus, 1758  C. fuillus Gmelin, 1792  C. gallicus Gmelin, 1792  C. glaucus C. E. H. Smith, 1839  C. graius Linnaeus, 1758  C. grajus Gmelin, 1792  C. hagenbecki Krumbiegel, 1950  C. haitensis C. E. H. Smith, 1839  C. hibernicus Gmelin, 1792  C. hirsutus Gmelin, 1792  C. hybridus Gmelin, 1792  C. islandicus Gmelin, 1792  C. italicus Gmelin, 1792  C. laniarius Gmelin, 1792  C. leoninus Gmelin, 1792  C. leporarius C. E. H. Smith, 1839  C. lupus familiaris Linnaeus,1758  C. major Gmelin, 1792  C. mastinus Linnaeus, 1758  C. melitacus Gmelin, 1792  C. melitaeus Linnaeus, 1758  C. minor Gmelin, 1792  C. molossus Gmelin, 1792  C. mustelinus Linnaeus, 1758  C. obesus Gmelin, 1792  C. orientalis Gmelin, 1792  C. pacificus C. E. H. Smith, 1839  C. plancus Gmelin, 1792  C. pomeranus Gmelin, 1792  C. sagaces C. E. H. Smith, 1839  C. sanguinarius C. E. H. Smith, 1839  C. sagax Linnaeus, 1758  C. scoticus Gmelin, 1792  C. sibiricus Gmelin, 1792  C. suillus C. E. H. Smith, 1839  C. terraenovae C. E. H. Smith, 1839  C. terrarius C. E. H. Smith, 1839  C. turcicus Gmelin, 1792  C. urcani C. E. H. Smith, 1839  C. variegatus Gmelin, 1792  C. venaticus Gmelin, 1792  C. vertegus Gmelin, 1792  
หมา หรือคำสุภาพว่า สุนัข (ชื่อวิทยาศาสตร์: Canis familiaris หรือ Canis lupus familiaris) เป็นสัตว์ที่สืบเชื้อสายมาจากหมาป่าที่ปรับตัวเป็นสัตว์เลี้ยงที่มักชูหางขึ้นสูง หมาสืบสายพันธุ์จากหมาป่าโบราณที่สูญพันธุ์แล้ว และญาติใกล้ชิดกับหมาที่สุดที่ยังมีชีวิตอยู่คือหมาป่าสมัยใหม่ หมาเป็นสัตว์สปีชีส์แรกที่ถูกปรับเป็นสัตว์เลี้ยงให้กับคนเก็บของป่าล่าสัตว์เมื่อมากกว่า 15,000 ปีก่อน ซึ่งอยู่ก่อนหน้าการพัฒนาด้านเกษตรกรรม
เนื่องจากมีส่วนเกี่ยวข้องกับมนุษย์เป็นเวลายาวนาน ทำให้หมากลายเป็นสัตว์เลี้ยงของคนจำนวนมาก และสามารถเจริญเติบโตด้วยอาหารที่อุดมไปด้วยแป้งซึ่งสำหรับวงศ์สุนัขอื่น ๆ ถือว่าไม่เพียงพอ หลายสหัสวรรษถัดมา หมาเริ่มปรับพฤติกรรมให้เข้ากับพฤติกรรมของมนุษย์โดยเฉพาะ และพันธะระหว่างมนุษย์-วงศ์สุนัขยังคงเป็นหัวข้องานวิจัย
หมาถูกคัดเลือกผสมพันธุ์มาเป็นเวลาพันปีจนมีพฤติกรรม การรับรู้ทางประสาทสัมผัส และลักษณะทางกายภาพที่หลากหลาย พันธุ์หมามีรูปร่าง ขนาด และสีต่างกัน โดยมีบทบาทต่อมนุษย์หลายแบบ เช่น ล่าสัตว์, ไล่ต้อน, ลากสิ่งของ, ป้องกันสถานที่, ช่วยเหลือตำรวจและทหาร, เพื่อนมิตร, รักษา และช่วยเหลือคนพิการ อิทธิพลต่อสังคมมนุษย์เหล่านี้ทำให้มันได้รับฉายา "เพื่อนที่ดีที่สุดของมนุษย์"