stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
คดีระหว่างบริษัทมอนซานโต้แคนาดากับชไมเซอร์
พื้นเพ > ที่มาของเมล็ดพันธุ์สิทธิบัตรในแปลงของชไมเซอร์

ดังที่สืบความได้ในศาลรัฐบาลกลางชั้นต้น นายเพอร์ซี ชไมเซอร์เป็นเกษตรกรผักกาดในเมืองบรูโน รัฐซัสแคตเชวัน ผู้พบพืชทนยา Roundup ในพืชผลของเขาในปี 2540
คือเขาได้ใช้ยา Roundup เพื่อกำจัดวัชพืชรอบ ๆ เสาไฟฟ้าและคูน้ำที่ติดกับถนนสาธารณะที่วิ่งไปข้าง ๆ แปลงพืชของเขาแปลงหนึ่ง แล้วสังเกตเห็นว่า ต้นผักกาดบางส่วนที่ได้ฉีดสเปรย์กลับรอดมาได้
เขาจึงทดสอบโดยฉีดยากับอีกแปลงหนึ่งที่มีบริเวณ 3-4 เอเคอร์ (7.59-10.11 ไร่) ใกล้ ๆ กัน
แล้วพบว่า ต้นผักกาดถึง 60% ไม่ตาย
ในช่วงเก็บเกี่ยว ชไมเซอร์จึงสั่งให้คนงานคนหนึ่งเก็บเกี่ยวแปลงนั้น
แล้วเก็บเมล็ดพืชต่างหากจากพืชผลที่ได้ในที่อื่น แล้วใช้เมล็ดพืชที่ได้ปลูกในเขตพื้นที่ 1,000 เอเคอร์ (2529 ไร่) ในปีต่อมาคือปี 2541
ในช่วงเวลานั้น มีเกษตรกรหลายคนในบริเวณนั้นที่ใช้ Roundup Ready canola
ชไมเซอร์อ้างว่า เขาไม่ได้ปลูกพืชเหล่านั้นเองในปี 2540 และแปลงไร่ผักกาดของเขาเกิดการปนเปื้อนโดยอุบัติเหตุ
แม้ว่าที่มาของพืชที่พบในแปลงของชไมเซอร์ในปี 2540 จะไม่ชัดเจน ศาลชั้นต้นพบว่า สำหรับพืชผลปี 2541
"...ไม่มีแหล่งที่มาที่เสนอ (โดยชไมเซอร์) ที่สามารถจะอธิบายอย่างมีเหตุผลถึงความหนาแน่นและความกว้างขวางของพืช canola พันธุ์ Roundup Ready ที่มีคุณภาพในระดับการค้า ที่พบจากการทดสอบพืชผลของชไมเซอร์"
พื้นเพ > ความขัดแย้ง

ในปี 2541 มอนซานโต้พบว่า ชไมเซอร์กำลังเพาะปลูกพืชที่ทนต่อ Roundup แล้วจึงติดต่อเขาเพื่อให้เซ็นสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิบัติแลกกับการจ่ายค่าธรรมเนียมเพื่อทำสัญญา
ชไมเซอร์ปฏิเสธโดยอ้างว่า การปนเปื้อนในปี 2540 เป็นอุบัติเหตุ และเขาเป็นเจ้าของเมล็ดพันธุ์ที่เขาเก็บเกี่ยวได้ จึงสามารถปลูกพืชได้ตามความปรารถนาเพราะเป็นทรัพย์ของตน
ดังนั้น มอนซานโต้จึงฟ้องชไมเซอร์ฐานละเมิดสิทธิบัตร โดยฟ้องในศาลรัฐบาลกลางของประเทศแคนาดาในวันที่ 6 สิงหาคม 2541
ต่อมา การต่อรองคดีนอกศาลล้มเหลวในวันที่ 10 สิงหาคม 2541 มีผลเป็นชไมเซอร์ฟ้องบริษัทกลับในศาลโดยเรียกร้องค่าเสียหายเป็นมูลค่า 10 ล้านดอลล่าร์แคนาดา ในฐานการหมิ่นประมาท การบุกรุก และการปนเปื้อนแปลงไร่ของเขา
แต่ว่า โดยถึงปี 2550 ชไมเซอร์ก็ยังไม่ได้เริ่มดำเนินคดีการฟ้องกลับในศาล
พื้นเพ > สิทธิของสิทธิบัตรกับสิทธิทรัพย์สิน

เกี่ยวกับปัญหาสิทธิของสิทธิบัตรและสิทธิของเกษตรกรที่จะใช้เมล็ดพันธุ์พืชเก็บเกี่ยวจากแปลงของตน มอนซานโต้อ้างว่า เพราะว่า บริษัทได้จดสิทธิบัตรสำหรับยีน และเซลล์ผักกาดที่เป็นประเด็นก็มียีนที่ว่า บริษัทจึงมีสิทธิตามกฎหมายที่จะควบคุมการใช้พืช รวมทั้งการปลูกเมล็ดพันธุ์พืชที่เก็บเกี่ยวได้จากพืชที่มียีนแม้ว่าพืชจะเกิดขึ้นโดยอุบัติเหตุ
ส่วนชไมเซอร์ยืนยันว่า เขามี "สิทธิของเกษตรกร" ที่จะทำตามใจของตนได้ เมื่อใช้พืชที่เก็บเกี่ยวมาจากแปลงของตน รวมทั้งพืชที่เกิดขึ้นโดยอุบัติเหตุ และว่า สิทธิในทรัพย์สินที่มีรูปร่างเช่นนี้มีอำนาจเหนือสิทธิในสิทธิบัตรของมอนซานโต้
แต่ว่า กฎหมายแคนาดาไม่ได้กล่าวถึง "สิทธิของเกษตรกร" ตามที่ว่า คือ ศาลเห็นว่า สิทธิของชาวนาในการเก็บเกี่ยวและปลูกเมล็ดพันธุ์ เป็นเพียงสิทธิของเจ้าของทรัพย์ในการใช้ทรัพย์สินของตนตามที่ต้องการ และดังนั้น สิทธิในการใช้เมล็ดพันธุ์จึงมีข้อจำกัดตามกฎหมายเหมือนกับการใช้ทรัพย์สินอย่างอื่น ๆ รวมทั้งข้อจำกัดที่มาจากสิทธิบัตรในกรณีนี้
ศาลได้ลิขิตความเห็นไว้ว่า
"เกษตรกรที่ไร่ของตนมีเมล็ดพืชหรือพืช ที่มาจากเมล็ดพันธุ์ที่ล้นเข้ามาในแปลงหรือว่ามีลมพัดเข้ามาในแปลง จะเป็นต้นที่เกี่ยวแล้วหล่นเข้ามา หรือแม้จะเป็นต้นจากเมล็ดที่เกิดโดยละอองเรณูที่นำเขามาในไร่ของตนโดยสัตว์ นก หรือลม อาจจะเป็นเจ้าของเมล็ดพันธุ์หรือพืชที่อยู่ในไร่ของตนแม้ว่าจะไม่ได้ปลูกด้วยตนเอง แต่ว่า เขาไม่ได้มีสิทธิที่จะใช้ (use) ยีนที่จดสิทธิบัตร ใช้เมล็ด หรือใช้พืช ที่มียีนหรือเซลล์ที่จดสิทธิบัตร"
พื้นเพ > ความโด่งดัง

กรณีนี้ ได้รับความสนใจจากประชาชนและสื่อมวลชนอย่างกว้างขวาง ก่อนที่คดีจะไปถึงศาลชั้นต้นเสียอีก
มีการวาดภาพเป็นการต่อสู้กันระหว่างยักษ์ใหญ่กับหนูน้อย คือระหว่างมอนซานโต้กับชาวนา หรือเป็นการขโมยผลงานวิจัยและพัฒนาที่ทำมานานหลายปี
กลุ่มพิทักษ์สิ่งแวดล้อมและผู้ต่อต้านพันธุวิศวกรรมได้สนับสนุนสิทธิของชไมเซอร์ ผู้ได้ให้คำสัมภาษณ์เกี่ยวกับกรณีนี้ไปทั่วโลก
ส่วนบางพวกวาดภาพกรณีนี้ว่า เป็นการต่อสู้กันระหว่างบริษัทเทคโนโลยีชีวภาพขนาดยักษ์ กับกลุ่มต่อต้านเทคโนโลยีชีวภาพที่ใหญ่และมีทุนสนับสนุนเท่าเทียมกัน
แล้วแสดงความเป็นห่วงว่า ทั้งความเท็จจริงและบริบทของคดีนี้ ถูกบิดเบือนโดยชไมเซอร์ โดยกลุ่มสิ่งแวดล้อม และโดยกลุ่มต่อต้านพันธุวิศวกรรมต่าง ๆ
คดีนี้ ยังวาดภาพอีกด้วยว่า เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการกำหนดขอบเขตกฎหมายเกี่ยวกับเทคโนโลยีชีวภาพ รวมทั้งพันธุวิศวกรรม และการเป็นเจ้าของสิ่งมีชีวิตระดับสูง
และเป็นคดีที่มักจะเชื่อมกับคดีหนูแปรพันธุกรรมที่ใช้ในการทดลองโรคมะเร็งที่เรียกว่าหนูฮาร์วาร์ด หรือ Oncomouse ที่ในปี 2545 ศาลสูงสุดแคนาดาได้ปฏิเสธสิทธิบัตร
คดีหนูฮาร์วาร์ดเป็นคดีตั้งบรรทัดฐานในแคนาดา เกี่ยวกับการเป็นเจ้าของสิ่งมีชีวิตระดับสูง แม้ว่าการตัดสินของแคนาดาจะไม่เข้ากับการตัดสินของศาลในประเทศสหรัฐอเมริกาและยุโรป ที่ให้สิทธิบัตรกับหนูฮาร์วาร์ด
แต่ว่า ศาลสูงสุดแคนาดาในที่สุดก็บ่งชี้อย่างพิถีพิถันว่า คดีนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับยีนในเมล็ดพันธุ์ ไม่ใช่เรื่องสิ่งมีชีวิตในระดับสูง เป็น "คดีแรกที่ศาลสูงสุดของประเทศไหนก็ตาม ได้ตัดสินเรื่องสิทธิบัตรเกี่ยวกับพืชและยีนเมล็ดพันธุ์พืช"
ข้ออ้างและคำโต้แย้ง

ข้อต่อสู้หลักของชไมเซอร์ในศาลก็คือ เนื่องจากเขาไม่ได้ใช้ยาฆ่าวัชพืช Roundup สำหรับผักกาดของเขา เขาจึงไม่ได้ "ใช้" สิ่งประดิษฐ์ของมอนซานโต้
แต่ศาลปฏิเสธข้ออ้างนี้ คือกล่าวว่า สิทธิบัตรที่ให้กับสิ่งประดิษฐ์นี้ ไม่ได้กำหนดว่าต้องใช้ยา Roundup เป็นส่วนหนึ่งของสิ่งประดิษฐ์ ดังนั้น จึงไม่มีเหตุที่จะเริ่มกำหนดว่า ต้อใช้ยาจึงจะเรียกว่า เป็นการใช้สิ่งประดิษฐ์
ซึ่งก็หมายความว่า สิทธิบัตรห้ามการใช้สิ่งประดิษฐ์โดยไม่ได้รับอนุญาต ไม่ว่าจะเป็นวิธีใดก็ตาม ไม่ใช่ห้ามแค่การใช้ตามที่มุ่งหมายโดยไม่ได้รับอนุญาตเท่านั้น
ศาลพิจารณาประเด็นว่า การเพาะปลูกพืชแปรพันธุกรรมทั้ง ๆ ที่รู้ หรือควรจะรู้ เป็นการ "ใช้" เซลล์พืชอันเป็นสิ่งประดิษฐ์ของมอนซานโต้หรือไม่ แม้ว่าจะไม่ได้ฉีดพืชด้วยยา Roundup และดังนั้น การมียีนเช่นนี้จึงไม่ได้มีประโยชน์อะไรเพิ่มขึ้นสำหรับเกษตรกร
ศาลตัดสินเห็นพ้องด้วยกับมอนซานโต้ โดยถือว่า การใช้ยีนและเซลล์ที่จดสิทธิบัตรของชไมเซอร์ เป็นเหมือนกับการใช้เครื่องยนต์ที่มีชิ้นส่วนที่จดสิทธิบัตร คือ "ไม่สามารถแก้ตัวได้ว่า สิ่งที่ใช้ไม่ได้จดสิทธิบัตร เป็นเพียงแต่ส่วนหนึ่งของมันเท่านั้น"
ศาลยังถือด้วยว่า โดยปลูกผักกาดแปรพันธุกรรมที่ทนต่อยา Roundup ชไมเซอร์ใช้หรือได้ ประโยชน์จากการรับประกันสืบเนื่องจากสิ่งประดิษฐ์
นั่นก็คือ เขามีโอกาสเลือกใช้ยา Roundup กับพืชถ้ามีเหตุ
ซึ่งศาลพิจารณาว่า เหมือนกับการติดตั้งเครื่องสูบที่จดสิทธิบัตรบนเรือ คือ แม้ว่าจะไม่ได้ติดเครื่องสูบ แต่ก็มีโอกาสใช้ถ้ามีเหตุ
การตัดสิน

วันที่ 21 พฤษภาคม 2547 ศาลสูงสุดตัดสินเห็นพ้องด้วยกับมอนซานโต้เป็นคะแนนเสียง 5-4
แต่ชไมเซอร์ก็ได้ชัยชนะเป็นบางส่วนด้วย เพราะศาลตัดสินว่า เขาไม่ต้องจ่ายมอนซานโต้กำไรที่ได้จากพืชผลในปี 2541
เพราะว่า ยีนที่มีอยู่ในพืชไม่ได้สร้างประโยชน์ให้แก่เขา และเขาไม่ได้กำไรเพิ่มขึ้นจากคุณสมบัติที่เป็นสิ่งประดิษฐ์
แม้ว่ากำไรที่ชไมเซอร์ได้จากการเพาะปลูกจะค่อนข้างน้อย คือแค่ 19,832 ดอลลาร์แคนาดา (ประมาณ 617,370 บาทในปี 2547 เปรียบเทียบกับรายได้ประชากรเฉลี่ยต่อปีที่ 1,234,686 บาท) แต่ว่า เพราะไม่ต้องจ่ายค่าเสียหาย เขาจึงไม่ต้องจ่ายค่าทนายให้มอนซานโต้ ซึ่งมีมูลค่าหลายแสนดอลลาร์แคนาดา และมีค่าสูงกว่าค่าทนายของตน
การตัดสิน > เหตุผลของศาล

ฝ่ายเสียงข้างมากของศาลไม่เห็นด้วยกับข้อต่อสู้ว่า การใช้ (use) เซลล์หรือยีนจดสิทธิบัตร จะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อใช้ในบริบทของตน
และการที่ชไมเซอร์ไม่ได้ใช้ยาฆ่าวัชพืช Roundup ก็ไม่ได้หมายความว่า เขาไม่ได้ใช้ยีนนั้น ๆ
คือจริง ๆ แล้ว แม้ว่าพืชจะสืบพันธุ์ต่อไปได้โดยมนุษย์ไม่ต้องทำอะไร แต่ว่า สถานการณ์จริงในเกษตรกรรมปัจจุบันหมายความว่า มนุษย์จะทำการที่ช่วยการเจริญเติบโตของพืช ดังนั้น การทำเกษตรกรรมจึงเป็นการ "ใช้" ยีนพืช
ศาลตัดสินว่า ชไมเซอร์ละเมิดสิทธิการผูกขาดผักกาดพิเศษของมอนซานโต้ โดยเก็บแล้วปลูกเมล็ดพันธุ์พืชเพื่อผลประโยชน์ทางการค้าของตน
ดังนั้น ชไมเซอร์จึงละเมิดมาตราที่ 42 ของกฎหมายสิทธิบัตรแคนาดา
แต่ว่า ศาลไม่เห็นด้วยกับค่าเสียหายที่ศาลชั้นต้นปรับ เพราะว่า ไม่มีผลประโยชน์โดยตรงที่เกิดขึ้นจากการใช้พืชนั้น ๆ
ในการตัดสิน ศาลบอกอย่างชัดเจนว่า เรื่องที่ตัดสินเป็นเรื่องการละเมิดสิทธิบัตรอย่างเดียว และประเด็นอื่น ๆ เกี่ยวกับพันธุวิศวกรรมในเกษตรกรรมไม่ได้อยู่ในขอบเขตของคดี คือ
การตัดสิน > ความเห็นแย้งของศาล

เหตุผลของฝ่ายเห็นแย้งส่วนน้อยในศาล คล้ายกับที่พบในเสียงข้างมากที่เป็นฝ่ายตัดสินในคดี "วิทยาลัยฮาร์วาร์ดกับกรรมาธิการสิทธิบัตรแคนาดา [Harvard College v. Canada (Commissioner of Patents)]" ที่สรุปว่า แม้ว่าบริษัทจะสามารถจดสิทธิบัตรผลิตภัณฑ์และกระบวนการ แต่ก็ไม่สามารถจดสิทธิบัตรสิ่งมีชีวิตระดับสูงเช่นพืชทั้งต้น
คือ "สิทธิเรียกร้องเกี่ยวกับเซลล์พืช ไม่สามารถขยายผ่านจุดที่เซลล์แปรพันธุกรรมเริ่มเพิ่มจำนวนแล้วจำแนกออกเป็นเนื้อเยื่อพืชส่วนต่าง ๆ ซึ่ง ณ จุดนี้จะกลายเป็นข้อเรียกร้องกับทุก ๆ เซลล์ในพืช"
ซึ่งเป็นการขยายสิทธิบัตรออกมากเกินไป นอกจากนั้นแล้ว สิทธิบัตรควรจะจำกัดอยู่ที่พืชต้นพันธุ์เท่านั้น และไม่ควรขยายไปถึงลูกหลาน
ผล

ศาลทั้งสามชั้นให้ข้อสังเกตว่า การปนเปื้อนโดยอุบัติเหตุที่ไม่ได้อยู่ในการควบคุมของเกษตรกรนั้น ไม่ใช่ประเด็นในคดี แต่ว่า การที่ชไมเซอร์ได้กำหนด แยกแยะ แล้วเก็บเมล็ดพันธุ์พืชที่ทนต่อยา Roundup เป็นตัวกำหนดประเด็นของคดี
นอกจากนั้นแล้ว ศาลชั้นอุทธรณ์ยังกล่าวถึงเหตุการณ์อย่างหนึ่งที่อาจเป็นไปได้ ที่เกษตรกรรู้ถึงความปนเปื้อนจากเมล็ดแปรพันธุกรรม แต่ไม่ทำอะไรที่จะเพิ่มจำนวนของพืช
ศาลกล่าวว่า ยังไม่ชัดเจนว่าเหตุการณ์เช่นนี้จะเป็นการละเมิดสิทธิบัตรหรือไม่ แต่มันเป็นประเด็นที่ไม่ต้องตัดสินในกรณีของชไมเซอร์
ข้อตัดสินของศาลเพิ่มความคุ้มครองให้กับบริษัทเทคโนโลยีชีวภาพในแคนาดา และได้กำหนดประเด็นที่ไม่ได้ทำให้ชัดในข้อตัดสินคดีหนูฮาร์วาร์ด ซึ่งเป็นคดีที่ศาลตัดสินว่า "สิ่งมีชีวิตในระดับสูง (higher lifeform)" เช่นสัตว์ หรือโดยปริยายคือพืช ไม่สามารถจดสิทธิบัตรได้
ซึ่งจริง ๆ แล้วทำให้แคนาดาไม่เหมือนกับประเทศจี8 อื่น ๆ ที่ให้จดสิทธิบัตรได้
ในคดีบริษัทมอนซานโต้กับชไมเซอร์ ศาลกำหนดว่า การคุ้มครองยีนและเซลล์ที่จดสิทธิบัตร ขยายไปถึงยีนที่พบในพืชทั้งหมด แม้ว่าพืชโดยตนเองซึ่งเป็นสิ่งมีชีวิตระดับสูงจะไม่สามารถจดสิทธิบัตรได้
ความเห็นข้างมากที่มีมูลฐานจากบรรทัดฐานคือเครื่องกล เป็นหลักการตัดสินของศาล ดั้งนั้น เรื่องนี้จึงตกเป็นหน้าที่ของรัฐสภาแคนาดาที่จะแยกแยะระหว่างเครื่องกลและสิ่งมีชีวิตตามพิจารณาญาณของตน
มีละครสารคดีในปี 2548 ที่แสดงการต่อสู้ในศาล โดยมีชื่อว่า Seeds (เมล็ดพันธุ์) แสดงในเมืองมอนทรีออล
โดยบทละครมาจากคำพูดคำต่อคำที่ได้จากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ
คดีนี้เป็นเรื่องที่อ้างอิงกันอย่างกว้างขวางในกลุ่มต่อต้านสิ่งมีชีวิตแปรพันธุกรรม โดยสัมพันธ์กับความกลัวว่า บริษัทจะสามารถเรียกร้องความเป็นเจ้าของต่อพืชผลของเกษตรกร เนื่องจากการมีละอองเรณูหรือเมล็ดพันธุ์พืชแปรพันธุกรรมที่ไม่ได้ตั้งใจ
"แต่ว่า บันทึกของศาลแสดงว่า นี่ไม่ใช่เป็นแค่เมล็ดเพียง 2-3 เมล็ดตกลงมาจากรถบรรทุกที่วิ่งผ่านไป แต่เป็นการที่ชไมเซอร์เพาะปลูกพืชผลที่เป็นพืช Roundup Ready ในอัตราสุทธิ 95-98% เป็นความบริสุทธิระดับการค้าที่สูงกว่าที่จะคาดหวังได้จากเหตุการณ์ที่ไม่ได้ตั้งใจหรือเป็นอุบัติเหตุ
ศาลไม่สามารถอธิบายได้ว่า เมล็ดพันธุ์ไม่กี่เมล็ดหรือละอองเรณูไม่กี่ละอองที่หลุดเข้ามา จะกลายเป็นพืชส่วนใหญ่ในแปลงหลายร้อยเอเคอร์ โดยไม่มีการร่วมมือจากชไมเซอร์ได้อย่างไร
โดยกล่าวว่า ‘...ไม่มีแหล่งที่มาที่เสนอ (โดยชไมเซอร์) ที่สามารถจะอธิบายอย่างมีเหตุผลถึงความหนาแน่นและความกว้างขวางของพืช canola พันธุ์ Roundup Ready ที่มีคุณภาพในระดับการค้า ที่พบจากการทดสอบพืชผลของชไมเซอร์’"
พูดได้อีกอย่างก็คือ ถ้าแม้ว่าการมีเมล็ดพันธุ์ของมอนซานโต้ในที่ดินของเขาดั้งเดิมในปี 2540 จะเป็นเรื่องที่ไม่ได้ตั้งใจก็ดี แต่ว่า พืชผลของมอนซานโต้ที่พบในปี 2541 เป็นเรื่องที่ตั้งใจ
ดูเพิ่ม

ข้อโต้เถียงเรื่องอาหารดัดแปรพันธุกรรม
เชิงอรรถและอ้างอิง

1 2 3 4 5 6  "Canadian Supreme Court Decision". LexUM. 2004.
1 2  McHughen, A; Wager, R (2010). "Popular misconceptions: agricultural biotechnology" (PDF). N Biotechnol. 27 (6): 724–8. doi:10.1016/j.nbt.2010.03.006.[ลิงก์เสีย]
↑  "Achievements in Plant Biotechnology - Evaluation: Canola]. Monsanto Company; 2001". biotechknowledge.com. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2006-05-05. สืบค้นเมื่อ 2006-04-04.
1 2 3 4 5 6 7 8  "Monsanto Canada Inc. v. Schmeiser Date: 20010329 Docket: T-1593-98". Federal court of Canada. สืบค้นเมื่อ 2006-03-26.
↑  "Muckraking Columnist Takes on Biotech Industry". patentbaristas.com. 2005-12-16. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2006-03-26. สืบค้นเมื่อ 2016-01-22.
↑  
"Legal battle over patented canola set for next June". Western Producer. 1999-08-19.
↑  Phillips, Peter W. B.; Onwuekwe, Chika B. (2007). "Accessing and Sharing the Benefits of the Genomics Revolution". Farmers' Privilege and Patented Seeds. Springer. p. 58.
1 2 3  
"Percy Schmeiser's battle". CBC. 2014-05-21. สืบค้นเมื่อ 2015-02-10.
1 2  
Broydo, Leora (2000-12-13). "The Trouble With Percy". Mother Jones. สืบค้นเมื่อ 2015-02-10.
↑  
Foss, Krsta (2002-04-08). "Fight against Monsanto vaults farmer into spotlight". Globe and Mail. สืบค้นเมื่อ 2015-02-10.
↑  
Ilo, Merita (2007-10-02). "Canadian couple win 'alternative Nobel'". Toronto Star. สืบค้นเมื่อ 2015-02-10.
1 2  Wager, R (2005-04-15). "Convicted farmer makes unlikely hero for rural lifestyle". Star Phoenix. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-03-23. สืบค้นเมื่อ 2016-01-22.
↑  
Hursh, K (2004-02-12). "Don't Pity Poor Percy". CropChoice.com.
↑  "When excuses won't fly: No seed of doubt in canola trial. Farmer claim's he's victim of corporate cruelty but explanations don't stand up to scrutiny". Montreal Gazeteer. 2002-11-09. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2004-10-23. สืบค้นเมื่อ 2016-01-22.
↑  Makin, Kirk (2004-05-22). "Plant genes, modified cells can be patented, court rules". Globe and Mail. สืบค้นเมื่อ 2015-02-10.
↑  "Farmer v. Monsanto: GM Seed Fight in Canadian Court". Environmental Newswire. 2000-06-19. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-01-11. สืบค้นเมื่อ 2016-01-22.
1 2 3  "Monsanto Canada Inc. v. Schmeiser (C.A.) [2003] 2 F.C. 165]". Federal Court of Appeal of Canada. สืบค้นเมื่อ 2006-03-26.
↑  "Canada's Supreme Court Hears Percy Schmeiser's Appeal". History Commons. 2004-01-20. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-04. สืบค้นเมื่อ 2016-01-22.
↑  
"Small farmer's fight becomes anti-biotech crusade". USA TODAY. 2004-01-19.
↑  "Suing Monsanto: Intellectual Property, Genetic Contamination, and Farmers' Rights - Notice of 2011 talk being given". CT NOFA, Connecticut Chapter of the Northeast Organic Farming Association. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-06-03. สืบค้นเมื่อ 2019-01-18.
↑  
"Percy Schmeiser, Percy Schmeiser vs Monsanto: The Story of a Canadian Farmer's Fight to Defend the Rights of Farmers and the Future of Seeds". Democracy Now. 2012-09-17. When Monsanto seeds blew into Schmeiser’s property, Monsanto accused him of illegally planting their crops and took him to court.
คริสต์ทศวรรษ 900

| --- | --- |
คริสต์สหัสวรรษ:: 1
คริสต์ศตวรรษ:: 9 10 11
คริสต์ทศวรรษ:: 870 880 890 คริสต์ทศวรรษ 900 910 920 930
คริสต์ศักราช:: 900 901 902 903 904 905 906 907 908 909
คริสต์ทศวรรษ 900 (อังกฤษ: 900s) เป็นทศวรรษที่เริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 900 ถึง 31 ธันวาคม ค.ศ. 909 เป็นทศวรรษของศตวรรษที่ 10  และ คริสต์สหัสวรรษที่ 1
คริสต์ทศวรรษ 920

| --- | --- |
คริสต์สหัสวรรษ:: 1
คริสต์ศตวรรษ:: 9 10 11
คริสต์ทศวรรษ:: 890 900 910 คริสต์ทศวรรษ 920 930 940 950
คริสต์ศักราช:: 920 921 922 923 924 925 926 927 928 929
คริสต์ทศวรรษ 920 (อังกฤษ: 920s) เป็นทศวรรษที่เริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 920 ถึง 31 ธันวาคม ค.ศ. 929 เป็นทศวรรษของศตวรรษที่ 10  และ คริสต์สหัสวรรษที่ 1
คริสต์ทศวรรษ 940

| --- | --- |
คริสต์สหัสวรรษ:: 1
คริสต์ศตวรรษ:: 9 10 11
คริสต์ทศวรรษ:: 910 920 930 คริสต์ทศวรรษ 940 950 960 970
คริสต์ศักราช:: 940 941 942 943 944 945 946 947 948 949
คริสต์ทศวรรษ 940 (อังกฤษ: 940s) เป็นทศวรรษที่เริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 940 ถึง 31 ธันวาคม ค.ศ. 949 เป็นทศวรรษของศตวรรษที่ 10  และ คริสต์สหัสวรรษที่ 1
คริสต์ทศวรรษ 950

| --- | --- |
คริสต์สหัสวรรษ:: 1
คริสต์ศตวรรษ:: 9 10 11
คริสต์ทศวรรษ:: 920 930 940 คริสต์ทศวรรษ 950 960 970 980
คริสต์ศักราช:: 950 951 952 953 954 955 956 957 958 959
คริสต์ทศวรรษ 950 (อังกฤษ: 950s) เป็นทศวรรษที่เริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 950 ถึง 31 ธันวาคม ค.ศ. 959 เป็นทศวรรษของศตวรรษที่ 10  และ คริสต์สหัสวรรษที่ 1
คริสต์ทศวรรษ 880

| --- | --- |
คริสต์สหัสวรรษ:: 1
คริสต์ศตวรรษ:: 8 9 10
คริสต์ทศวรรษ:: 850 860 870 คริสต์ทศวรรษ 880 890 900 910
คริสต์ศักราช:: 880 881 882 883 884 885 886 887 888 889
คริสต์ทศวรรษ 880 (อังกฤษ: 880s) เป็นทศวรรษที่เริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 880 ถึง 31 ธันวาคม ค.ศ. 889 เป็นทศวรรษของศตวรรษที่ 9  และ คริสต์สหัสวรรษที่ 1
คริสตีส์

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ คริสตี
ห้องค้าแห่งที่สองของคริสตีส์ ที่เซาท์เคนซินตัน ลอนดอน
สำนักงานที่อาคารร็อกกิเฟลเลอร์ นิวยอร์ก
คริสตีส์ (อังกฤษ: Christie's) เป็นบริษัทรับจัดประมูลผลงานศิลปะชั้นนำ
คริสตีส์ ก่อตั้งโดยนายเจมส์ คริสตี ชาวอังกฤษ เริ่มจัดการประมูลตั้งแต่ ค.ศ. 1759 [ต้องการอ้างอิง] โดยในเอกสารของบริษัทระบุว่า บริษัทจัดการประมูลครั้งแรกในกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม ค.ศ. 1766
ห้องค้าหลักของคริสตีส์ตั้งอยู่ที่ถนนเคนซิงตันในย่านเซนต์เจมส์ ลอนดอน เปิดดำเนินการมาตั้งแต่ ค.ศ. 1823 โดยมีห้องค้าแห่งที่สองอยู่ที่เซาท์เคนซิงตัน เปิดดำเนินการตั้งแต่ ค.ศ. 1975 และเป็นห้องค้าที่มีการประมูลมากที่สุดแห่งหนึ่ง จนถึงปัจจุบัน คริสตีส์มีสำนักงานทั้งสิ้น 85 แห่ง ใน 43 ประเทศ  รวมทั้งที่นิวยอร์ก, ลอสแอนเจลิส, ปารีส, เจนีวา, อัมสเตอร์ดัม, มอสโก, เวียนนา, บัวโนสไอเรส, เบอร์ลิน, โรม, เกาหลีใต้, มิลาน, สเปน, ญี่ปุ่น, จีน, ออสเตรเลีย, ฮ่องกง, สิงคโปร์, อิสราเอล, ดูไบ, เม็กซิโกซิตี และกรุงเทพมหานคร
คริสตีส์เข้ามาจัดตั้งสำนักงานในประเทศไทยตั้งแต่ พ.ศ. 2540
แหล่งข้อมูลอื่น

Christie's official website
คริสต์ทศวรรษ 990

| --- | --- |
คริสต์สหัสวรรษ:: 1
คริสต์ศตวรรษ:: 9 10 11
คริสต์ทศวรรษ:: 960 970 980 คริสต์ทศวรรษ 990 1000 1010 1020
คริสต์ศักราช:: 990 991 992 993 994 995 996 997 998 999
คริสต์ทศวรรษ 990 (อังกฤษ: 990s) เป็นทศวรรษที่เริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 990 ถึง 31 ธันวาคม ค.ศ. 999 เป็นทศวรรษของศตวรรษที่ 10
คริสต์มาส (แก้ความกำกวม)

คริสต์มาส (อังกฤษ: Christmas) อาจหมายถึง
คริสต์มาส วันหยุดสำคัญวันหนึ่งของคริสต์ศาสนิกชน
เทศกาลพระคริสตสมภพ (Christmastide) เทศกาลวันหยุดยาวในโลกตะวันตก ยาว 12 วัน ตั้งแต่คริสต์มาสอีฟถึงวันสมโภชพระคริสต์แสดงองค์ ดูที่ สิบสองวันของคริสต์มาส
คริสต์มาสอีฟฟ์ คืนก่อนคริสต์มาส
ต้นคริสต์มาส
เกาะคริสต์มาส ดินแดนนอกชายฝั่งของออสเตรเลีย
Xmas คำย่อของ คริสต์มาส
คริสต์มาส (พรรณไม้) (Poinsettia, Christmas star) ไม้ประดับ ชื่อวิทยาศาสตร์ Euphorbia pulcherrima
ด้วงคริสต์มาส (Christmas beetle) ด้วงหลายชนิดในสกุล Anoplognathus
นกจมูกหลอดคริสต์มาส (Christmas shearwater) นกทะเล ชื่อวิทยาศาสตร์ Puffinus nativitatis
คริสต์มาส วิไลโรจน์ นักแข่งรถจักรยานยนต์ บิดาของรัฐภาคย์ วิไลโรจน์
คริสต์มาส (พรรณไม้)

บทความนี้เกี่ยวกับไม้ดอก สำหรับสัญลักษณ์ทางคริสต์ศาสนา ดูที่ ต้นคริสต์มาส
| คริสต์มาส |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Plantae
หมวด:: Magnoliophyta
ชั้น:: Magnoliopsida
อันดับ:: Malpighiales
วงศ์:: Euphorbiaceae
สกุล:: Euphorbia
สปีชีส์:: E.  pulcherrima
ชื่อทวินาม
Euphorbia pulcherrima Willd. ex Klotzsch

คริสต์มาส หรือ พอยน์เซตเทีย (อังกฤษ: Christmas star, poinesettia) ในภาษาไทยเรียก สองฤดู หรือ โพผัน เป็นไม้ดอกพื้นเมืองของอเมริกาใต้ แถบเม็กซิโก และกัวเตมาลา เข้ามาแพร่หลายในสหรัฐอเมริกาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1828 โดยโจเอล โรเบิร์ตส พอยเซตต์ อดีตทูตสหรัฐอเมริกาประจำเม็กซิโก อยู่ในวงศ์ใกล้เคียงกับโป๊ยเซียน แต่ไม่มีหนาม เป็นไม้พุ่มเนื้ออ่อน ขนาดต้นมีความสูงตั้งแต่ 0.6 ถึง 4 เมตร ลำต้นมีน้ำยาง ใบสีเขียวแก่ เมื่ออากาศเย็นยอดใบจะเปลี่ยนเป็นสีแดงเข้ม แต่อาจมีพันธุ์ผสมสีอื่น ๆ เช่นสีเขียวอ่อน สีครีม สีชมพู สีส้ม สีขาว สีม่วง
ในประเทศไทย ต้นคริสต์มาสมีแหล่งเพาะพันธุ์ในเขตพื้นที่อากาศเย็น เช่นที่ภูเรือ จังหวัดเลย
คริสต์ทศวรรษ 2020

| --- | --- |
คริสต์สหัสวรรษ:: 3
คริสต์ศตวรรษ:: 20 21 22
คริสต์ทศวรรษ:: 1990 2000 2010 คริสต์ทศวรรษ 2020 2030 2040 2050
คริสต์ศักราช:: 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029
คริสต์ทศวรรษ 2020  (อังกฤษ: 2020s) คือคริสต์ทศวรรษปัจจุบันตามปฏิทินกริกอเรียน เริ่มต้นเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2020 และจะสิ้นสุดลงในวันที่ 31 ธันวาคม ค.ศ. 2029
ทศวรรษ 2020 เริ่มต้นขึ้นท่ามกลางการระบาดทั่วของโควิด-19 มีการรายงานการพบเชื้อไวรัสชนิดใหม่เป็นครั้งแรกในวันที่ 31 ธันวาคม 2019 แม้ว่าจะมีการคาดการณ์ว่าการติดเชื้อครั้งแรกอาจเกิดขึ้นก่อนหน้านั้นประมาณหนึ่งเดือน
การเมืองและสงคราม > การเปลี่ยนแปลงของรัฐชาติและเขตแดน

ประเทศอัฟกานิสถาน เปลี่ยนผ่านจากสาธารณรัฐอิสลามสู่เอมิเรตอิสลามเมื่อวันที่ 15 สิงหาคม ค.ศ. 2021 ภายหลังการยึดกรุงคาบูลของตอลิบาน
แคร์ซอน และซาปอริฌเฌีย ประกาศเอกราชจากประเทศยูเครนในวันที่ 29 กันยายน ค.ศ. 2022 และได้รวมเข้าสู่ประเทศรัสเซียในวันที่ 4 ตุลาคม ค.ศ. 2022
สาธารณรัฐประชาชนดอแนตสก์ และสาธารณรัฐประชาชนลูฮันสก์ ได้ยุบเลิกประเทศของตนและรวมเข้าสู่ประเทศรัสเซียในวันที่ 4 ตุลาคม ค.ศ. 2022
สาธารณรัฐอาร์ทซัค ได้ยุบเลิกสถาบันทางการเมืองต่าง ๆ อย่างเป็นทางการในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2024 ภายหลังการประกาศยุบเลิกสาธารณรัฐและรวมเข้าสู่ประเทศอาเซอร์ไบจานเมื่อวันที่ 28 กันยายน ค.ศ. 2023 อันเนื่องมาจากการรุกนากอร์โน-คาราบัคของอาเซอร์ไบจาน ค.ศ. 2023
คริสท็อฟ เจ้าชายแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์

| คริสท็อฟ เจ้าชายแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ |
| --- | --- |

เจ้าชายพระประมุขแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์
ประสูติ: 22 สิงหาคม พ.ศ. 2492  เยอรมนี
สิ้นพระชนม์: 27 กันยายน พ.ศ. 2566
พระชายา: เอลีซาเบ็ท เจ้าหญิงแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์
พระบุตร: เจ้าหญิงโซฟี ฟรีดริช แฟร์ดีนันท์ เจ้าชายรัชทายาทแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ เจ้าชายค็อนสตันทีน เจ้าชายเลโอพ็อลท์
ราชวงศ์: ราชวงศ์อ็อลเดินบวร์ค ราชวงศ์กลึคสบวร์ก
พระบิดา: ปีเตอร์ ดยุกแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์
พระมารดา: มารี อาลิคส์ ดัชเชสแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์
คริสท็อฟ เจ้าชายแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ (อังกฤษ: Christoph, Prince of Schleswig-Holstein) ประสูติเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2492 เป็นพระโอรสในปีเตอร์ ดยุกแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ กับมารี อาลิคส์ ดัชเชสแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ เป็นพระประมุขพระองค์ปัจจุบันแห่งราชวงศ์ชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-เซอเนอร์ปอร์-กลึคส์บวร์ค พระองค์ทรงสืบเชื้อสายมากจากพระมหากษัตริย์หลายพระองค์ อาทิ พระเจ้าคริสเตียนที่ 5 แห่งเดนมาร์ก สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียแห่งสหราชอาณาจักร จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย และยังเป็นพระญาติห่างๆในพระราชวงศ์เดนมาร์ก นอร์เวย์และกรีซ พระอิสริยยศของพระองค์นั้น คือเจ้าชายพระประมุข มิใช่พระมหากษัตริย์ ตำแหน่งของพระองค์จึงเป็นเพียงผู้นำของราชวงศ์นี้เท่านั้น นอกจากนี้ พระมารดาของพระองค์ยังสืบเชื้อสายมาจาก สมเด็จพระจักรพรรดินียูฟรอซินีโดไกนา กาเมตรา สมเด็จพระจักรพรรดินีใน จักรพรรดิอเล็กซิออสที่ 3 อันเจลอส
ที่ประทับหลักของพระองค์
ที่ประทับในช่วงฤดูร้อน
ที่ประทับเมื่อแรกประสูติ
พระองค์ทรงเสกสมรสกับ เจ้าหญิงเอลีซาเบ็ทแห่งลิพเพอ-วิสเซนเฟลด ต่อมาคือ เอลีซาเบ็ท เจ้าหญิงแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ เมื่อวันที่ 23 กันยายน 2524 รับพระราชทานพระอิสริยยศและพระฐานันดรที่ เฮอร์ไฮนีส อลิซาเบธ เจ้าหญิงแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ พระชายา (พระฐานันดรเดิม:เฮอร์เซอรีนไฮนีส) มีพระบุตรดังนี้
เจ้าหญิงโซฟี
ฟรีดริช แฟร์ดีนันท์ เจ้าชายรัชทายาทแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์
เจ้าชายค็อนสตันทีน
เจ้าชายเลโอพ็อลท์
คริสต์ทศวรรษ 2030

| --- | --- |
คริสต์สหัสวรรษ:: 3
คริสต์ศตวรรษ:: 20 21 22
คริสต์ทศวรรษ:: 2000 2010 2020 คริสต์ทศวรรษ 2030 2040 2050 2060
คริสต์ศักราช:: 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039
คริสต์ทศวรรษ 2030  (อังกฤษ: 2030s) คือคริสต์ทศวรรษถัดไปตามปฏิทินเกรโกเรียน จะเริ่มต้นในวันที่ 1 มกราคม 2030 และจะสิ้นสุดลงในวันที่ 31 ธันวาคม 2039
เหตุการณ์

สำนักงานสถิติแห่งสหรัฐคาดการณ์ว่าโลกจะมีประชากรถึง 8.3 พันล้านคนในปี 2030
นักประชากรศาสตร์ชาวฝรั่งเศส เอ็มมานูเเอล ทอต คาดการณ์ว่าอัตราการรู้หนังสือของประชากรโลกจะใกล้แตะระดับ 100% ในทศวรรษนี้
คอมพิวเตอร์ระบบปฏิบัติการแบบยูนิกซ์ แบบ 32 บิต จะแสดงวันเดือนปีเป็น 13 ธันวาคม 1901 ในวันที่ 19 มกราคม 2038 (ปัญหาปี ค.ศ. 2038)
คริสต์ทศวรรษ 1980

| --- | --- |
คริสต์สหัสวรรษ:: 2
คริสต์ศตวรรษ:: 19 20 21
คริสต์ทศวรรษ:: 1950 1960 1970 คริสต์ทศวรรษ 1980 1990 2000 2010
คริสต์ศักราช:: 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989
คริสต์ทศวรรษ 1980 (อังกฤษ: 1980s) เป็นทศวรรษที่เริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1980 ถึง 31 ธันวาคม ค.ศ. 1989
เป็นช่วงเวลาที่เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงด้านสังคม เศรษฐกิจ การเปลี่ยนแปลงทั่วไปอย่างความร่ำรวย การผลิตที่เปลี่ยนไปสู่ยุคเศรษฐกิจแบบอุตสาหกรรม เศรษฐกิจเสรีที่พัฒนาไปทั่วโลก บริษัทข้ามชาติทางด้านอุตสาหกรรมที่เข้าสู่ประเทศอย่าง ประเทศไทย มาเลเซีย เม็กซิโก เกาหลีใต้ ไต้หวัน ประเทศจีน และเศรษฐกิจตลาดใหม่ในยุโรปตะวันออก ตามมาด้วยการล่มสลายของคอมมิวนิสต์ในยุโรปตะวันออก ประเทศญี่ปุ่นและเยอรมนีถือเป็นประเทศที่เห็นเด่นชัดว่าพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วตลอดทศวรรษนี้
ประเทศกำลังพัฒนาทั่วโลกมีประสบความยากลำบากด้านความเจริญเติบโตด้านเศรษฐกิจและสังคม ที่ประเทศเหล่านั้นพบกับปัญหาหนี้สินในคริสต์ทศวรรษ 1980 ประเทศเหล่านี้ต้องการความช่วยเหลือด้านการเงินจากกองทุนการเงินระหว่างประเทศและธนาคารโลก ประเทศเอธิโอเปียประสบปัญหาความยากจนในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1980 ผลคือประเทศต้องการความช่วยเหลือจากต่างชาติในด้านอาหารกับประชากรและทั่วโลกต่างกันช่วยหาเงินช่วยเหลือต่อชาวเอธิโอเปีย อย่างเช่นคอนเสิร์ตไลฟ์เอด ในปี 1985 ที่จัดขึ้นเพื่อหาเงินดังกล่าว
ปัญหาด้านสงคราม เกิดความรุนแรงในตะวันออกกลาง อย่างสงครามอิรัก-อิหร่าน และความขัดแย้งในเลบานอนช่วงปี 1982 ถึง 1983 และกองทัพอเมริกันเข้าบุกลิเบียในปี 1985 และ Intifada ในฉนวนกาซาและเวสต์แบงก์
คริสต์ทศวรรษ 1980 ยังเป็นยุคที่มีอัตราการเติบโตของจำนวนประชากรอย่างมาก ไปทั่วโลก มากกว่าแม้ในคริสต์ทศวรรษ 1970 และคริสต์ทศวรรษ 1990 มีอัตราการเติบโตของจำนวนประชากรมากขึ้นอย่างมากโดยเฉพาะชาวแอฟริกา ตะวันออกกลาง และเอเชียใต้ ตลอดทศวรรษ ด้วยอัตราการเพิ่มใกล้หรือมากกว่า 4% ต่อปี