stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ประเทศเบลีซ
การเมืองการปกครอง

เบลีซมีการปกครองระบอบประชาธิปไตยแบบรัฐสภา ซึ่งพระมหากษัตริย์จะทรงอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญ มีสมเด็จพระเจ้าชาลส์ที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักรเป็นประมุขพระองค์ปัจจุบัน ทรงใช้พระราชอำนาจผ่านผู้สำเร็จราชการ (Governor-General)
การเมืองการปกครอง > นิติบัญญัติ

ฝ่ายนิติบัญญัติ เป็นระบบสภาคู่
การเมืองการปกครอง > บริหาร

นายกรัฐมนตรี เป็นหัวหน้าพรรคการเมืองที่มีเสียงข้างมากจะได้รับการแต่งตั้งจากผู้สำเร็จ ราชการ ส่วนคณะรัฐมนตรี ได้รับการเสนอชื่อโดยนายกรัฐมนตรี และแต่งตั้งโดยผู้สำเร็จราชการ
การเมืองการปกครอง > ตุลาการ

หัวหน้าผู้พิพากษาได้รับการแต่งตั้งจากผู้สำเร็จราชการ โดยการเสนอชื่อจากนายกรัฐมนตรี
พรรคการเมืองสำคัญ People's United Party ( PUP) (พรรครัฐบาล)United Democratic Party (UDP)
การแบ่งเขตการปกครอง

เบลีซแบ่งออกเป็น 6 เขต (districts)  ได้แก่
เขตเบลีซ
เขตคาโย
เขตโคโรซอล
เขตออเรนจ์วอล์ก
เขตสตันน์ครีก
เขตโทเลโด
ประชากรศาสตร์ > เชื้อชาติ

มีประชากรประมาณ 224,900 คน ชาวเบลีซส่วนใหญ่เป็นพวกมายา อินคา และครีโอล มีภาษามายา
ประชากรศาสตร์ > ศาสนา

นับถือศาสนาคริสต์ นิกายแองกลิแกน โปรแตสแตนท์ โรมันคาทอลิก
ประชากรศาสตร์ > ภาษา

ภาษาอังกฤษใช้เป็นภาษาทางการ และ ภาษาครีโอลเป็นภาษาพูด
แหล่งข้อมูลอื่น

Department of State เก็บถาวร 2013-05-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
รัฐบาลเบลีซ เก็บถาวร 2011-02-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน – Official governmental site
Chief of State and Cabinet Members เก็บถาวร 2013-09-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Belize National Emergency Management Organization – Official governmental site
Belize Wildlife Conservation Network – Belize Wildlife Conservation Network
CATHALAC เก็บถาวร 2012-02-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน – Water Center for the Humid Tropics of Latin America and the Caribbean
LANIC Belize page
Belize entry at The World Factbook
Belize เก็บถาวร 2013-05-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน at UCB Libraries GovPubs
ประเทศเบลีซ ที่เว็บไซต์ Curlie
Belize from the BBC News
Wikimedia Atlas of Belize
Key Development Forecasts for Belize from International Futures
Hydromet.gov.bz – Official website of the Belize National Meteorological Service
| ด ค กประเทศที่มีกษัตริย์เป็นประมุขแห่งรัฐ |
| --- | --- |
ทวีปเอเชีย:  กัมพูชา  กาตาร์ (*)  คูเวต (⁂)  จอร์แดน (⁂)  ซาอุดีอาระเบีย (*)  ญี่ปุ่น  ไทย  บรูไน (*)  บาห์เรน (*)  ภูฏาน  มาเลเซีย (!)  สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (*)  โอมาน (*) 
ทวีปแอฟริกา:  โมร็อกโก  เลโซโท  เอสวาตินี (*) 
ทวีปยุโรป:  เดนมาร์ก  นครรัฐวาติกัน (*!)  นอร์เวย์  เนเธอร์แลนด์  เบลเยียม  โมนาโก  ลักเซมเบิร์ก  ลีชเทินชไตน์  สเปน  สวีเดน  อันดอร์รา (!) 
โอเชียเนีย:  ตองงา 
เครือจักรภพ:  เกรเนดา  แคนาดา  จาเมกา  เซนต์คิตส์และเนวิส  เซนต์ลูเชีย  เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์  ตูวาลู  นิวซีแลนด์  บาฮามาส  เบลีซ  ปาปัวนิกินี  สหราชอาณาจักร  หมู่เกาะโซโลมอน  ออสเตรเลีย  แอนทีกาและบาร์บิวดา 
 * สมบูรณาญาสิทธิราชย์  ⁂ ราชาธิปไตยกึ่งภายใต้รัฐธรรมนูญ   ! ราชาธิปไตยที่มีการเลือกตั้ง
ปลากระจัง

| ปลากระจัง |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้นใหญ่:: Osteichthyes
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับใหญ่:: Acanthopterygii
อันดับ:: Perciformes
อันดับย่อย:: Gobioidei
วงศ์:: Gobiidae
สกุล:: Periophthalmodon
สปีชีส์:: P.  schlosseri
ชื่อทวินาม
Periophthalmodon schlosseri (Pallas, 1770)

ชื่อพ้อง
 Gobius schlosseri Pallas, 1770  Periophthalmus schlosseri (Pallas, 1770)
ปลากระจัง หรือ ปลาตีนเขี้ยว (อังกฤษ: Giant mudskipper; ชื่อวิทยาศาสตร์: Periophthalmodon schlosseri) เป็นปลาทะเลและน้ำกร่อยชนิดหนึ่ง ในวงศ์ปลาบู่ (Gobiidae) วงศ์ย่อยปลาตีน (Oxudercinae)
เป็นปลากระดูกแข็งมีขนาดลำตัวยาวตั้งแต่ 5-30 เซนติเมตร จัดเป็นปลาตีนที่มีขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง มีครีบคู่หน้า ครีบอกที่แข็งแรงใช้ครีบอกที่แข็งแรงใช้ครีบกระโดดเป็นช่วง ๆ ไปมาบนพื้นเลน และคลานขึ้นต้นไม้ หรือยึดเกาะกับต้นโกงกางหรือแสม ตัวผู้มีขนาดลำตัวแบนเล็กน้อย มีเกล็ดปกคลุมทั่วลำตัว มีฟันเขี้ยวซี่เล็ก ๆ ขบซ้อนเหลื่อมกันทั้งริมขากรรไกรบนและล่าง ตำแหน่งของปากอยู่ปลายสุดของหัวขนานกับพื้น ลำตัวมีสีเทาแถบสีน้ำตาลพาดบริเวณหัวและตามตัวมีจุดวาวสีเขียวมรกต ปลายครีบหลังสีขาว, สีน้ำตาล, สีน้ำเงินแวววาวเหมือนมุก ส่วนตัวเมียสีลำตัวค่อนข้างเหลือง เมื่ออยู่บนบก จะหายใจผ่านผิวหนังและช่องเหงือก  กินอาหารจำพวกลูกกุ้ง, ลูกปู, ตัวอ่อนของสัตว์น้ำขนาดเล็กต่าง ๆ , สาหร่าย และซากพืชและสัตว์บนผิวเลน ในฤดูผสมพันธุ์ ปลากระจังตัวผู้จะมีสีเข้มขึ้น จะใช้ปากขุดโคลนสร้างหลุม เพื่อไว้เป็นที่ผสมพันธุ์ และมีพฤติกรรมหวงเขตแดนเมื่อมีตัวผู้อื่นเข้ามารุกล้ำจะกางครีบหลังขู่และเคลื่อนที่เข้าหาผู้บุกรุกเพื่อต่อสู้ด้วยการกัดทันที
กระจายพันธุ์ไปในป่าชายเลนที่มีพื้นเป็นเลนหรือโคลน ตั้งแต่อ่าวเบงกอล, ชายฝั่งทะเลอันดามัน, คาบสมุทรมลายู และเกาะบอร์เนียว  เป็นปลาที่มักถูกจับกินเป็นอาหารสำหรับชาวพื้นถิ่น และถูกจับขายเป็นปลาสวยงามด้วย
แหล่งข้อมูลอื่น

http://www.naturia.per.sg/buloh/verts/mudskipper.htm เก็บถาวร 2014-11-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ปลากระดี่ปากหนา

| ปลากระดี่ปากหนา |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Perciformes
วงศ์:: Osphronemidae
วงศ์ย่อย:: Luciocephalinae
สกุล:: Trichogaster
สปีชีส์:: T.  labiosa
ชื่อทวินาม
Trichogaster labiosa Day, 1877

ชื่อพ้อง
 Colisa labiosus (Day, 1877)
ปลากระดี่ปากหนา (อังกฤษ: Thick-lipped gourami; ชื่อวิทยาศาสตร์: Trichogaster labiosa) เป็นปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง ในวงศ์ปลากัด ปลากระดี่ (Osphronemidae)
เป็นปลากระดี่แคระชนิดหนึ่ง มีรูปร่างยาว ลำตัวเป็นรูปไข่ สีของลำตัวแตกต่างกันออกไป ทั้งสีน้ำตาลเข้มอมส้ม ส่วนท้องมีสีเขียวเข้ม มีแถบสีส้มแกมน้ำตาลสลับกับสีฟ้าครามพาดขวางบริเวณทั้งลำตัว ครีบหางกลมเหมือนพัดมีสีส้มคล้ำ ๆ ครีบอกเป็นเส้นยาว ครีบท้องมีสีแดงส้ม ครีบก้นมีสีฟ้ามีขอบเป็นสีฟ้าหรือสีขาว
มีขนาดโตเต็มที่ประมาณ 9 เซนติเมตร กระจายพันธุ์ในตอนใต้ของประเทศพม่า โดยไม่พบในประเทศไทย และปัจจุบันมีการนำเข้าไปปล่อยในธรรมชาติในโคลัมเบียอีกด้วย
เป็นปลาที่ตัวผู้เมื่อแพร่ขยายพันธุ์ จะเป็นฝ่ายสร้างหวอด ซึ่งคือน้ำลายผสมกับอากาศติดกับพืชน้ำและวัสดุบริเวณผิวน้ำชนิดต่าง ๆ และเป็นฝ่ายดูแลไข่จนกระทั่งฟักเป็นตัว
เป็นปลาที่นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม ซึ่งปัจจุบันสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้แล้ว และมีการผสมข้ามพันธุ์กับปลากระดี่ชนิดอื่น ๆ ที่ใกล้เคียงกัน เช่น ปลากระดี่อินเดีย, ปลากระดี่แคระ จนได้ลูกที่ออกมาสีสันต่าง ๆ สวยงามจากเดิม เช่น สีแดง, สีทอง, สีเขียว แต่สำหรับในประเทศไทย ปลากระดี่ปากหนายังไม่มีการซื้อขายและเลี้ยงกันในวงการปลาสวยงาม
แหล่งข้อมูลอื่น

Colisa labiosa (Trichogaster labiosus) (อังกฤษ) เก็บถาวร 2012-04-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ปลากระดี่ช็อกโกแลต

| ปลากระดี่ช็อกโกแลต |
| --- | --- |

ปลากระดี่ช็อกโกแลตตัวผู้ (♂)

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Perciformes
วงศ์:: Osphronemidae
สกุล:: Sphaerichthys
สปีชีส์:: S.  osphromenoides
ชื่อทวินาม
Sphaerichthys osphromenoides (Canestrini, 1860)

ชื่อพ้อง
 Osphromenus malayanus  Osphromenus notatus
ปลากระดี่ช็อกโกแลต (อังกฤษ: Chocolate gourami) เป็นปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Sphaerichthys osphromenoides ในวงศ์ปลากัด ปลากระดี่ (Osphronemidae)
มีรูปร่างบางเฉียบ ส่วนหัวแหลมโดยเฉพาะบริเวณปลายปาก ตากลมโต สีลำตัวเป็นสีน้ำตาลเข้มคล้ายสีของช็อกโกแลตจึงเป็นที่มาของชื่อ มีจุดวงกลมสีดำที่ใกล้โคนครีบหาง ในขณะที่ชื่อวิทยาศาสตร์นั้น คำว่า Sphaerichthys หมายถึงวงกลม และ osphromenoides หมายถึงเหมือน osphromenus อันที่เคยเป็นชื่อพ้อง มีจุดเด่นคือ มีลายพาดวงกลมสีขาว 3-4 วง พาดผ่านตลอดทั้งลำตัวทั้งสองข้าง ปลาตัวผู้จะมีสีแดงเข้มกว่าปลาตัวเมีย  และมีขนาดลำตัวที่ใหญ่กว่า
มีขนาดโตเต็มที่ประมาณ 6 เซนติเมตร พบกระจายพันธุ์ในคาบสมุทรมลายูของมาเลเซีย จนถึงเกาะบอร์เนียวและสุมาตรา ในอินโดนีเซีย
เป็นปลาที่นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม แต่ทว่าเลี้ยงได้ยากมาก ต้องอาศัยการดูแลอย่างดี เนื่องจากเป็นปลาที่อาศัยอยู่ในน้ำค่อนข้างเย็น กล่าวคือ อุณหภูมิประมาณ 22-26 องศาเซลเซียส และค่าความเป็นกรดเป็นด่างของน้ำเป็นสภาพเป็นกรดเล็กน้อย คือประมาณ 6-6.5 pH
มีพฤติกรรมเช่นเดียวกับปลาในวงศ์นี้ชนิดอื่น ๆ คือ รักสงบ ชอบลอยตัวอยู่นิ่ง ๆ บริเวณผิวน้ำ หรือแอบอยู่ตามพืชน้ำ การแพร่พันธุ์ตัวผู้จะเป็นฝ่ายสร้างหวอดในการวางไข่ และเป็นฝ่ายดูแลไข่จนกว่าจะเป็นตัว โดยไข่จะมีปริมาณ 18 ฟอง ใช้เวลาฟักเป็นตัวราว 10-14 วัน แต่เมื่อเป็นตัวแล้วปลาตัวผู้จะไม่ดูแลไข่ ซึ่งถ้าเป็นในที่เลี้ยงอาจจะกินลูกตัวเองได้
เป็นปลาที่นิยมเลี้ยงกันมากในยุโรป ซึ่งถือว่าเป็นปลาที่มีราคาถูก แต่สำหรับในประเทศทางเอเชียถือเป็นปลาราคาแพง และหาได้ค่อนข้างยาก
แหล่งข้อมูลอื่น

Sphaerichthys osphromenoides (อังกฤษ)  เก็บถาวร 2010-08-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ปลากระดี่แคระ

| ปลากระดี่แคระ |
| --- | --- |

ปลากระดี่แคระสีสันตามปกติ (ไวลด์ไทป์)

ตัวที่มีสีแดงตลอดทั้งตัวที่เรียกว่า "กระดี่เปลวไฟ"
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Perciformes
วงศ์:: Osphronemidae
สกุล:: Trichogaster
สปีชีส์:: T.  lalius
ชื่อทวินาม
Trichogaster lalius (Hamilton, 1822)

ชื่อพ้อง
  Colisa lalia (Hamilton, 1822)   Colisa lalius (Hamilton, 1822)   Colisa unicolor Cuvier, 1831  Colisha lalius (Hamilton, 1822)  Polyacanthus lalius (Hamilton, 1822)  Trichogaster lalia (Hamilton, 1822)  Trichopodus lalius Hamilton, 1822 
ปลากระดี่แคระ (อังกฤษ: Dwarf gourami; ชื่อวิทยาศาสตร์: Trichogaster lalius) ปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง ในสกุล Trichogaster อยู่ในวงศ์ปลากัด ปลากระดี่ (Osphronemidae)
พบกระจายพันธุ์ในอนุทวีปอินเดีย มีรูปร่างแบนข้างมาก  ตามลำตัวมีแถบสีเขียวหรือสีน้ำเงินอ่อนสลับกับสีแดงทั่วไปตามครีบต่าง ๆ ด้วย และอาจมีสีสันที่หลากหลายกว่านี้ โดยในบางตัวอาจจะไม่มีลวดลายเลยก็ได้ ตัวผู้มีความแตกต่างจากตัวเมียอย่างชัดเจน กล่าวคือ มีสีที่สดสวยกว่ามาก มีขนาดความยาวตำตัวประมาณ 5-7 เซนติเมตร
มีอุปนิสัยไม่ก้าวร้าวเท่าปลากระดี่ในสกุล Trichopodus ชอบอยู่กันเป็นฝูงตามแหล่งน้ำที่พืชไม้น้ำขึ้นหนาแน่น โดยจะหลบอยู่ตามกอพืช แต่เมื่อถึงเวลาผสมพันธุ์และวางไข่ ปลาตัวผู้จะเป็นฝ่ายก่อหวอด และเมื่อวางไข่เสร็จแล้ว ตัวผู้จะดุร้ายกับตัวเมียทันที และอาจทำร้ายตัวเมียจนตายได้ และเมื่อหลังวางไข่เสร็จแล้วตัวเมียมักจะตาย มีอายุเต็มที่ประมาณ 4 ปี
นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม ซึ่งได้มีการเพาะขยายพันธุ์ออกมาเป็นสีสันที่หลากหลายมากยิ่งขึ้น ในปลาตัวที่สีสีแดงทั้งตัวหรือสีส้ม มักจะเรียกว่า "กระดี่เปลวไฟ"
แหล่งข้อมูลอื่น

Dwarf Gourami
ปลากระดี่นาง

| ปลากระดี่นาง |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Anabantiformes
วงศ์:: Osphronemidae
วงศ์ย่อย:: Luciocephalinae
สกุล:: Trichopodus
สปีชีส์:: T.  microlepis
ชื่อทวินาม
Trichopodus microlepis (Günther, 1861)

ชื่อพ้อง
 Deschauenseeia chryseus Fowler, 1934  Osphromenus microlepis Günther, 1861  Trichogaster microlepis (Günther, 1861)  Trichopus parvipinnis Sauvage, 1876
ปลากระดี่นาง หรือ ปลากระดี่ฝ้าย (อังกฤษ: Moonlight gourami, Moonbeam gourami; ชื่อวิทยาศาสตร์: Trichopodus microlepis) ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง ในวงศ์ปลากัด ปลากระดี่ (Osphronemidae) มีลำตัวรูปไข่และแบนข้างมาก หลังยกสูงเล็กน้อย ด้านท้ายเรียวเล็ก หัว ตา และปากเล็ก ครีบอกเล็ก ครีบท้องเป็นเส้นยาว ครีบหางเว้าตื้นปลายมน ลำตัวสีเงินนวลเหลือบด้วยสีเขียวและสีฟ้า โดยไม่มีลวดลายใด ๆ ครีบสีจางใส
ขนาดเมื่อโตเต็มที่ยาวเฉลี่ย 7-14 เซนติเมตร
เป็นปลาที่พบได้ในแหล่งน้ำในภาคอีสาน, ภาคกลาง และภาคตะวันออกของไทย และยังพบได้ในประเทศอื่นในภูมิภาคอินโดจีนอีกด้วย
มีพฤติกรรมชอบอยู่รวมกันเป็นฝูง สามารถฮุบอากาศจากผิวน้ำได้โดยตรง โดยไม่ต้องผ่านเหงือก เมื่อถึงฤดูผสมพันธุ์จะก่อหวอดผสมกับเศษหญ้าหรือพืชไม้ชนิดต่าง ๆ
เป็นปลาที่สามารถใช้บริโภคได้ ในพื้นที่อีสานนิยมบริโภคโดยปรุงสด หรือทำปลาร้า, ปลาแห้ง อีกทั้งยังนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามอีกด้วย
แหล่งข้อมูลอื่น

รูปและข้อมูลปลากระดี่นาง
ปลากระดี่

| ปลากระดี่ |
| --- | --- |

ปลากระดี่มุก (T. leerii) ในตู้เลี้ยง

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Anabantiformes
อันดับย่อย:: Anabantoidei
วงศ์:: Osphronemidae
วงศ์ย่อย:: Luciocephalinae
สกุล:: Trichopodus Bloch & Schneider, 1801

ชนิด
 ดูในเนื้อหา
ปลากระดี่ (อังกฤษ: Gouramis, Gouramies; อินโดนีเซีย: Sepat; อีสาน: กระเดิด) เป็นสกุลปลาน้ำจืดจำพวกหนึ่ง ในสกุล Trichopodus (เดิมใช้ Trichogaster) ในวงศ์ย่อย Luciocephalinae ในวงศ์ใหญ่ Osphronemidae
มีรูปร่างโดยทั่วไป คือ แบนข้างคล้ายใบไม้ หัวมีขนาดเล็ก ปลายปากค่อนข้างแหลม ปากมีขนาดเล็ก มีครีบอกคู่แรกเป็นเส้นยาวใหญ่เห็นได้ชัด ซึ่งเรียกว่า "ตะเกียบ" เป็นอวัยวะช่วยในการสัมผัส มีก้านครีบแขนง 2-4 ก้าน ครีบหลังมีก้านครีบเดี่ยว 3-9 ก้าน และก้านครีบแขนง 7-11 ครีบ ครีบก้นมีก้านครีบเดี่ยว 9-14 ก้าน และมีก้านครีบแขนง 25-40 ก้าน ครีบท้องและครีบก้นต่อยาวเป็นแถวเดียวกัน โดยที่ไม่มีเส้นข้างลำตัว ปลายครีบหางไม่เว้ามากนัก
เป็นปลาที่มีการแพร่กระจายพันธุ์ทั่วไปในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยพบได้แทบทุกประเภทของแหล่งน้ำจืด มีขนาดโดยเฉลี่ยประมาณ 15 เซนติเมตร เมื่อโตเต็มที่ พบทั้งสิ้น 4 ชนิด ได้แก่
ปลากระดี่มุก (T. leerii)
ปลากระดี่นาง (T. microlepis)
ปลาสลิด (T. pectoralis)
ปลากระดี่หม้อ (T. trichopterus)
มีพฤติกรรมชอบอยู่รวมกันเป็นฝูง เป็นปลาที่มีอวัยวะช่วยหายใจ จึงสามารถดำรงชีพอยู่ในน้ำที่ออกซิเจนต่ำได้เช่นเดียวกับปลาชนิดอื่น ๆ ในวงศ์นี้ แต่ทว่า สำหรับปลากระดี่แล้วอวัยวะส่วนนี้พัฒนาให้มีประสิทธิภาพสู้ปลาชนิดอื่นไม่ได้ จึงจะเห็นปลากระดี่ในบางครั้งจะลอยตัวขึ้นมาฮุบอากาศบนผิวน้ำเสมอ ๆ อุปนิสัยก้าวร้าวพอสมควร แต่ไม่เท่ากับปลาในสกุลอื่น เช่น ปลากัด (Betta spp.) หรือ ปลากริม (Trichopsis spp.) การผสมพันธุ์และวางไข่จะกระทำในช่วงฤดูฝนเช่นเดียวกับปลาในวงศ์นี้ทั่วไป โดยมีการก่อหวอดเช่นเดียวกับปลากัดและปลากริม แต่ทว่าลักษณะฟองหวอดของปลากระดี่จะมีขนาดเล็กกว่า แต่จะติดกันเป็นแพใหญ่กว่า และบางครั้งอาจมีเศษหญ้าหรือพืชน้ำหรือสาหร่ายผสมร่วมด้วย และยังแตกต่างออกไปในแต่ละชนิด
มีความสำคัญต่อมนุษย์ในแง่ของการเป็นปลาเศรษฐกิจ สำหรับการบริโภค โดยนำไปทำเป็นปลาแห้ง ซึ่งนิยมกันมาก โดยเฉพาะปลาสลิด ซึ่งนิยมเลี้ยงกันอย่างมากโดยเฉพาะในอำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ และปรุงสด ๆ อีกทั้งยังนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามอีกด้วย โดยเฉพาะ ปลากระดี่หม้อที่มีสีสันแตกต่างหลากหลายกันมาก
ปลากระดี่นับเป็นปลาอีกจำพวกหนึ่งที่ผูกพันกับวิถีชีวิตคนไทยมาอย่างยาวนาน จนเกิดมีภาษิตที่ว่า "กระดี่ได้น้ำ" อันหมายถึง คนที่มีพฤติกรรมระริกระรี้กระหยิ่มดีใจจนเกินเหตุ และมีชื่อบ้านนามเมืองของ ชุมชนบางกระดี่ ที่ตั้งอยู่ในเขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นที่อยู่ของชาวไทยเชื้อสายมอญ เล่ากันว่าเป็นเพราะในสมัยก่อนมีปลากระดี่ชุกชุม
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Trichopodus ที่วิกิสปีชีส์
ปลากระดี่ยักษ์

| ปลากระดี่ยักษ์ |
| --- | --- |

ภาพวาดของปลากระดี่ยักษ์
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Perciformes
วงศ์:: Osphronemidae
สกุล:: Trichogaster
สปีชีส์:: T.  fasciata
ชื่อทวินาม
Trichogaster fasciata Bloch & Schneider, 1801

ชื่อพ้อง
 Colisa fasciata (Bloch & Schneider, 1801)
ปลากระดี่ยักษ์ (อังกฤษ: Giant gourami, Banded gourami, Striped gourami) ปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Trichogaster fasciata อยู่ในสกุล Trichogaster ในวงศ์ Osphronemidae
มีรูปร่างแบนข้างเหมือนปลาในสกุลเดียวกันนี้ชนิดอื่น มีสีสันสวยสะดุดตาเหมือนปลากระดี่แคระ (T. lalia) แต่มีขนาดของลำตัวยาวกว่า  ลำตัวเป็นสีส้มอมเหลืองมีแถบสีฟ้าครามพาดเป็นแนวขวางลำตัวเรียงกันตั้งแต่ช่วงอกจนถึงช่วงหาง
ขนาดเมื่อโตเต็มที่แล้วจะยาวได้ประมาณ 12 เซนติเมตร ซึ่งนับได้ว่าใหญ่ที่สุดในสกุลนี้ จึงเป็นที่มาของชื่อว่ากระดี่ยักษ์
พบกระจายพันธุ์ในอนุทวีปอินเดีย, รัฐอัสสัม, บังกลาเทศ ไปจนถึงพม่า และเคยมีรายงานว่าพบในประเทศไทยและคาบสมุทรมลายูด้วย
เป็นปลาที่มีนิสัยค่อนข้างเรียบร้อยไม่ก้าวร้าว โดยที่ปลาตัวผู้จะเป็นฝ่ายก่อหวอด และเป็นผู้ดูแลไข่ ไข่ใช้เวลาฟักเป็นตัวประมาณ 24 ชั่วโมง
เป็นปลาอีกชนิดหนึ่งที่นิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม ซึ่งในปัจจุบัน มีการจำหน่ายและส่งออกไปทั่วโลก จนมีการแพร่กระจายพันธุ์แล้วในธรรมชาติของหลายพื้นที่ในสหรัฐอเมริกา
แหล่งข้อมูลอื่น

รูปและข้อมูลปลากระดี่ยักษ์
ปลากระดี่โนเบิล

| ปลากระดี่โนเบิล |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ใกล้ถูกคุกคาม  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Actinopterygii
อันดับ:: Anabantiformes
วงศ์:: Osphronemidae
วงศ์ย่อย:: Luciocephalinae
สกุล:: Ctenops McClelland, 1845
สปีชีส์:: C.  nobilis
ชื่อทวินาม
Ctenops nobilis McClelland, 1845

ชื่อพ้อง
 Osphronemus nobilis (McClelland 1845)
ปลากระดี่โนเบิล (อังกฤษ: Frail gourami, Indian paradisefish; ชื่อวิทยาศาสตร์: Ctenops nobilis) ปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง ในวงศ์ปลากัด ปลากระดี่ (Osphronemidae) จัดเป็นปลาเพียงชนิดเดียวเท่านั้น ที่อยู่ในสกุล Ctenops
มีลักษณะที่ตัวผู้และตัวเมียมีสีไม่ต่างกัน แต่ตัวเมียจะมีขนาดใหญ่กว่า และตัวผู้มีครีบต่าง ๆ ใหญ่กว่า มีขนาดโตเต็มที่ประมาณ 9-12 เซนติเมตร
เป็นปลาที่กระจายพันธุ์ในแหล่งน้ำนิ่งที่มีพรรณไม้น้ำขึ้นอย่างหนาแน่นในภาคตะวันออกของประเทศอินเดีย และบังกลาเทศ ในสภาพแหล่งน้ำที่มีความเป็นกรดต่ำกว่าน้ำที่มีค่าเป็นกลาง (pH ต่ำกว่า 7)
มีพฤติกรรมการวางไข่ แตกต่างไปจากปลากระดี่ในสกุลอื่นที่ใกล้เคียงกัน โดยจะไม่ก่อหวอด แต่จะใช้การอมไข่แทน แม่ปลาจะอมไข่ไว้ในปากราว 12-14 วัน โดยที่ไม่กินอาหาร จากนั้นปลาจึงจะฟักเป็นตัว
นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม เป็นปลาที่รักสงบ แต่อาจก้าวร้าวได้บางขณะกับปลาขนาดเล็กกว่า จัดเป็นปลาค่อนข้างหายาก เพราะเลี้ยงให้รอดได้ยาก และยังไม่มีรายงานการเพาะขยายพันธุ์ได้สำเร็จในที่เลี้ยง
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Ctenops nobilis ที่วิกิสปีชีส์
รูปและข้อมูลเพิ่มเติม (อังกฤษ)
ประเทศยูกันดา

1°N 32°E﻿ / ﻿1°N 32°E﻿ / 1; 32
| สาธารณรัฐยูกันดา Republic of Uganda (อังกฤษ) |
| --- | --- |
   ธงชาติ    ตราแผ่นดิน  
คำขวัญ: For God and My Country  (เพื่อพระเจ้าและประเทศของข้าพเจ้า)
เพลงชาติ: โอยูกันดา แลนด์ออฟบิวที 

เมืองหลวง และเมืองใหญ่สุด: กัมปาลา 0°18′49″N 32°34′52″E﻿ / ﻿0.31361°N 32.58111°E﻿ / 0.31361; 32.58111
ภาษาราชการ: ภาษาอังกฤษ
การปกครอง: รัฐเดี่ยว ระบบพรรคเด่น สาธารณรัฐระบบประธานาธิบดี

• ประธานาธิบดี : โยเวรี มูเซเวนี
• รองประธานาธิบดี : Jessica Alupo
• นายกรัฐมนตรี : Robinah Nabbanja
 
ประกาศเอกราช

• จากสหราชอาณาจักร : 9 ตุลาคม พ.ศ. 2505
 
พื้นที่
• รวม: 241,038 ตารางกิโลเมตร (93,065 ตารางไมล์) (79th)
• แหล่งน้ำ (%): 15.39
ประชากร
• พ.ศ. 2560 ประมาณ:   41,487,965 (35)
• สำมะโนประชากร 2014:  34,634,650
• ความหนาแน่น: 157.1 ต่อตารางกิโลเมตร (406.9 ต่อตารางไมล์)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : 2019 (ประมาณ)
• รวม: $102.659 พันล้าน
• ต่อหัว: $2,566
จีดีพี (ราคาตลาด) : 2019 (ประมาณ)
• รวม:   $30.765 พันล้าน
• ต่อหัว:  $956
จีนี (2012):  41.01 ปานกลาง
เอชดีไอ (2019):  0.544 ต่ำ · 159
สกุลเงิน: ชิลลิง (UGX)
เขตเวลา: UTC+3 (EAT)
ขับรถด้าน: ซ้ายมือ
รหัสโทรศัพท์: +256a
โดเมนบนสุด: .ug
 +006 จากเคนยาและแทนซาเนีย 
ยูกันดา (อังกฤษ: Uganda) หรือชื่อทางการคือ สาธารณรัฐยูกันดา (อังกฤษ: Republic of Uganda) เป็นประเทศในแอฟริกาตะวันออก มีอาณาเขตทางตะวันออกจดประเทศเคนยา ทางเหนือจดประเทศซูดานใต้ ทางตะวันตกจดสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (ซาอีร์เดิม) ทางตะวันตกเฉียงใต้จดประเทศรวันดา และทางใต้จดประเทศแทนซาเนีย ทางใต้ของประเทศรวมถึงบางส่วนของทะเลสาบวิกตอเรีย ซึ่งมีพรมแดนติดกับเคนยาและแทนซาเนียด้วย ยูกันดาได้ชื่อมาจากอาณาจักรบูกันดาซึ่งมีพื้นที่ครอบคลุมทางใต้ของประเทศ รวมถึงเมืองหลวง กัมปาลา นอกจากนี้ยังมีอาณาจักรอื่นคือ อาณาจักรโตโร อาณาจักรบุนโยโร-กิตารา อาณาจักรบูโซกา อาณาจักรอันโกเล อาณาจักรรเวนซูรูรู เมืองหลวงเก่าของประเทศนี้คือเอนเทบบี อันเป็นที่ตั้งของสนามบินแห่งชาติยูกันดาด้วย
ประวัติศาสตร์ > อาณานิคมสหราชอาณาจักร

ยูกันดาตกเป็นดินแดนในอารักขาของอังกฤษตั้งแต่ปี 2436 (ค.ศ. 1893) จากข้อตกลงระหว่างกษัตริย์แห่ง Buganda ซึ่งเป็นเผ่าที่ทรงอิทธิพลมากที่สุดกับรัฐบาลอังกฤษ หลังจากการเป็นรัฐอารักขาของอังกฤษ อิทธิพลทางเศรษฐกิจของชนผิวขาวจากเคนยาซึ่งอพยพมาตั้งถิ่นฐานใหม่ในยูกันดาเริ่มขยายตัวมากขึ้น ทำให้กลุ่มผู้นำ Buganda ไม่พอใจและระแวงว่าคนเหล่านี้จะมีอำนาจครอบงำทั้งทางการเมืองและเศรษฐกิจโดยสิ้นเชิง ดังนั้น เมื่อมีการเสนอแนวความคิดเกี่ยวกับการจัดตั้งสหพันธรัฐแอฟริกาตะวันออก (East African Federation : EAF) ซึ่งเป็นรัฐเอกราชใหม่ที่จะรวมอดีตอาณานิคมอังกฤษในแอฟริกาตะวันออกเข้าด้วยกัน ผู้นำ Buganda จึงคัดค้านข้อเสนอนี้ และต้องการที่จะแยกตัวออกเป็นประเทศเอกราชต่างหาก เพราะเกรงว่าชนผิวขาวในเคนยาจะมีอิทธิพลเหนือยูกันดา ข้อเรียกร้องดังกล่าวก่อให้เกิดความขัดแย้งกับนักการเมืองจากเผ่าอื่น ซึ่งต้องการให้ยูกันดาได้รับเอกราชแล้วรวมตัวกันเป็นรัฐเดียว ผู้นำที่สำคัญ ได้แก่ นาย Milton Obote หัวหน้าพรรค (Uganda People's Congress : UPC) ซึ่งมีบทบาทสำคัญที่ทำให้ยูกันดาได้รับเอกราช เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2505 (ค.ศ. 1962) และนาย Obote ได้เข้าดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี
การเมืองการปกครอง

การปกครองแบบสาธารณรัฐ (Republic) มีประธานาธิบดีเป็นประมุขของรัฐและหัวหน้ารัฐบาล รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันประกาศใช้เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2538 มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญในปี พ.ศ. 2548
การเมืองการปกครอง > บริหาร

ประกอบด้วยประธานาธิบดี นายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี ประธานาธิบดีเป็นทั้งประมุขของรัฐและผู้นำรัฐบาล ส่วนนายกรัฐมนตรีมีหน้าที่ในการช่วยเหลือประธานาธิบดีในการดูแลคณะรัฐมนตรี
การเมืองการปกครอง > นิติบัญญัติ

ระบบรัฐสภาของยูกันดาเป็นระบบสภาเดียว มีสมาชิกรัฐสภา จำนวน 276 คน โดยเป็นสมาชิกที่มาจากการเลือกตั้ง 214 คน ที่เหลือ 62 คน มาจากการเสนอชื่อของประธานาธิบดีที่จัดสรรที่นั่งให้แก่บุคคลสาขาวิชาชีพต่าง ๆ ได้แก่ สตรี 39 คน นายทหาร 10 คน คนพิการ 5 คน เยาวชน 5 คน และผู้แทนจากภาคแรงงาน 5 คน โดยสมาชิกรัฐสภาอยู่ในตำแหน่งคราวละ 5 ปี
การแบ่งเขตการปกครอง

แม่แบบ:Districts of Uganda Image Map
ประเทศยูกันดาแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 4 ภูมิภาค โดยแบ่งย่อยออกเป็น 6 อาณาจักร โดยแต่ละอาณาจักรแบ่งย่อยออกเป็น 111 เขต โดยแต่ละเขตแบ่งย่อยออกเป็น 146 มณฑล
แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 69 เขต ได้แก่ Adjumani, Amolatar, Amuria, Apac, Arua, Budaka, Bugiri, Bundibugyo, Bushenyi, Busia, Butaleja, Gulu, Hoima, Ibanda, Iganga, Jinja, Kaabong, Kabale, Kabarole, Kaberamaido, Kabingo, Kalangala, Kaliro, Kampala, Kamuli, Kamwenge, Kanungu, Kapchorwa, Kasese, Katakwi, Kayunga, Kibale, Kiboga, Kiruhura, Kisoro, Kitgum, Koboko, Kotido, Kumi, Kyenjojo, Lira, Luwero, Masaka, Masindi, Mayuge, Mbale, Mbarara, Moroto, Moyo, Mpigi, Mubende, Mukono, Manafwa, Mityana, Nakapiripirit, Nakaseke, Nakasongola, Nebbi, Ntungamo, Pader, Pallisa, Rakai, Rukungiri, Sembabule, Sironko, Soroti, Tororo, Wakiso, Yumbe
ประชากรศาสตร์ > เชื้อชาติ

บากันดา 16.9% บานยาโคล 9.5% บาโซกา 8.4% บาคีกา 6.9% อิเตโซ 6.4% ลันกี 6.1% อโคลี 4.7% บากิซู 4.6% ลักบารา 4.2% บันโยโร 2.7% และอื่นๆ 29.6% (สัมมะโนประชากร พ.ศ. 2545)
ประชากรศาสตร์ > ภาษา

ภาษาอังกฤษเป็นภาษาราชการ Luganda, Kiswahili, Luo, Lunyoro -Lutoro และ Bantu เป็นภาษาท้องถิ่น
ประชากรศาสตร์ > ศาสนา

| จำนวนผู้นับถือศาสนาในประเทศยูกันดา |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ศาสนา | ศาสนา |  | % | % |
| คริสต์ | คริสต์ |    | 84% | 84% |
| อิสลาม | อิสลาม |    | 12% | 12% |
| อื่นๆ | อื่นๆ |    | 4% | 4% |
ประชากรยูกันดานับถือศาสนาคริสต์ ประมาณ 84% นับถือศาสนาอิสลาม 12% และศาสนาอื่นๆอีก 4%
แหล่งข้อมูลอื่น

ประเทศยูกันดา ที่เว็บไซต์ Curlie
Wikimedia Atlas of Uganda
Uganda entry at The World Factbook
Chief of State and Cabinet Members เก็บถาวร 2008-12-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Uganda เก็บถาวร 2008-06-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน from UCB Libraries GovPubs.
Humanitarian news and analysis from IRIN – Uganda
Humanitarian information coverage on ReliefWeb
Map Uganda At UN.org
Country Profile from BBC News.
การท่องเที่ยวแห่งสาธารณรัฐยูกันดา
คู่มือการท่องเที่ยว ประเทศยูกันดา จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ)
Uganda Humanist Schools Trust เก็บถาวร 2010-02-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Radio France International – dossier on Uganda and Lord's Resistance Army เก็บถาวร 2021-02-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Key Development Forecasts for Uganda from International Futures.
ประเทศยูกันดา ที่เว็บไซต์ Curlie
| ด ค กสหภาพแอฟริกา |
| --- | --- |
 แอลจีเรีย  แองโกลา  เบนิน  บอตสวานา  บูร์กินาฟาโซ  บุรุนดี  กาบูเวร์ดี  แคเมอรูน  สาธารณรัฐแอฟริกากลาง  ชาด  คอโมโรส  สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก  สาธารณรัฐคองโก  โกตดิวัวร์  จิบูตี  อียิปต์  อิเควทอเรียลกินี  เอริเทรีย  เอสวาตีนี  เอธิโอเปีย  กาบอง  แกมเบีย  กานา  กินี  กินี-บิสเซา  เคนยา  เลโซโท  ไลบีเรีย  ลิเบีย  มาดากัสการ์  มาลาวี  มาลี  มอริเตเนีย  มอริเชียส  โมร็อกโก  โมซัมบิก  นามิเบีย  ไนเจอร์  ไนจีเรีย  รวันดา  ซาห์ราวี เวสเทิร์นสะฮารา  เซาตูเมและปรินซีปี  เซเนกัล  เซเชลส์  เซียร์ราลีโอน  โซมาเลีย  แอฟริกาใต้  ซูดานใต้  ซูดาน  แทนซาเนีย  โตโก  ตูนิเซีย  ยูกันดา  แซมเบีย  ซิมบับเว 
| ด ค กองค์การความร่วมมืออิสลาม (โอไอซี) |
| --- | --- |
รัฐสมาชิก:  อัฟกานิสถาน  แอลเบเนีย  แอลจีเรีย  อาเซอร์ไบจาน  บาห์เรน  บังกลาเทศ  เบนิน  บูร์กินาฟาโซ  บรูไน  แคเมอรูน  ชาด  คอโมโรส  จิบูตี  อียิปต์  กาบอง  แกมเบีย  กินี  กินี-บิสเซา  กายอานา  อินโดนีเซีย  อิหร่าน  อิรัก  โกตดิวัวร์  จอร์แดน  คูเวต  คาซัคสถาน  คีร์กีซสถาน  เลบานอน  ลิเบีย  มัลดีฟส์  มาเลเซีย  มาลี  มอริเตเนีย  โมร็อกโก  โมซัมบิก  ไนเจอร์  ไนจีเรีย  โอมาน  ปากีสถาน  ปาเลสไตน์  กาตาร์  ซาอุดีอาระเบีย  เซเนกัล  เซียร์ราลีโอน  โซมาเลีย  ซูดาน  ซูรินาม  ทาจิกิสถาน  ตุรกี  ตูนิเซีย  โตโก  เติร์กเมนิสถาน  ยูกันดา  อุซเบกิสถาน  สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์  เยเมน 
รัฐที่ถูกระงับ:  ซีเรีย 
รัฐสังเกตการณ์:  บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา  สาธารณรัฐแอฟริกากลาง  นอร์เทิร์นไซปรัส  รัสเซีย  ไทย