อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว
แหล่งท่องเที่ยว

ภูสระดอกบัว เป็นภูเขาที่มีความสูงประมาณ 423 เมตร บนรอยต่อเขต 3 จังหวัด ที่ยอดภูสระดอกบัวมีแอ่งน้ำที่ลึกลงไปในหินขนาดกว้างประมาณ 2-3 เมตร ลึก 1 เมตร อยู่ 5-6 แอ่ง มีน้ำขังตลอดปี มีบัวพันธุข์นาดเล็กขึ้นอยู่เต็มสระ เมื่อออกดอกจะสวยงามมาก ชาวบ้านเล่ากันว่ามีบัวขึ้นอยู่อย่างนี้มาตั้งแต่อดีตแล้วและเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ จึงได้ชื่อว่า “ภูสระดอกบัว” บริเวณเดียวกันยังมีถ้ำขนาดใหญ่ ที่เป็นฐานกำลังพลของผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ด้วย ภายในถ้ำสามารถจุคนได้ถึง 100 คน
ภูผาแต้ม ซึ่งเป็นภูเขาสูงประมาณ 336 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานแห่งชาติไปทางทิศเหนือ ระยะทางประมาณ 500 เมตร ทางเดินขึ้นเขา บริเวณผาหินมีรูปภาพเขียนโบราณยุคก่อนประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่ามีอายุราว 3,000-4,000 ปี เป็นรูปรอยฝ่ามือสีแดงประทับไว้ อันอาจเป็นหลักฐานแสดงการมาถึงของผู้วาด และภาพทรงเลขาคณิตที่ยากจะตีความดูคล้ายแผนที่ที่วกวน ภาพเขียนเหล่านี้รวมอยู่กันเป็นกลุ่ม โดยแต่ละภาพจะใช้สีแดง ซึ่งคาดว่าได้มาจากสีของแร่ที่อยู่ในหินลูกรังแล้วนำมาบดผสมกับยางไม้จากนั้นจึงนำมาเขียนและนำฝ่ามือมาจุ่มสีหรือการประทับรอยฝ่ามือไว้บนเพิงผาหินนอกจาก นั้นบริเวณเหนือเพิงผา เป็นลานภูผาแต้มเนื้อที่ประมาณ 1 ไร่ เป็นจุดชมทิวทัศน์พระอาทิตย์ขึ้นและตกที่สวยงาม โดยมองผ่านผาหินที่ยื่นออกไปในอากาศ ท้าทายทิวเขา จะเห็นเรือนยอดของป่าไม้เต็งรัง และอ่างเก็บน้ำห้วยหินข้อ ที่อยู่เบื้องล่างเป็นทัศนียภาพที่สวยงามที่น่าชมอีกแห่งหนึ่งของอุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว
วนอุทยานภูหมู ในสมัยสงครามเวียดนาม บนยอดภูหมูยังเป็นที่ตั้งสถานีสื่อสารของทหารอเมริกันด้วย หรือจะเลือกเส้นทางพิชิตยอดภูผาหอม เป็นจุดชมวิวที่สวยงามมากของเทือกเขาภูผาแต้ม จุดนี้สามารถมองเห็นทิวทัศน์ได้ในระยะไกล มีความสูงประมาณ 386 เมตร จากระดับน้ำทะเล จึงมองเห็นยอดเขาภูหมู ภูแผงม้า ภูไม้ซาง ภูของ ภูอัครชาดที่อยู่เบื้องหน้าได้ ในยามเย็นที่จุดนี้มีผู้นิยมมาชมพระอาทิตย์ตก เพื่อเก็บภาพอันน่าประทับใจ และพักค้างแรมกันมากอีกด้วย
ภูผาด่าง ทุ่งดอกไม้ป่าที่ใหญ่ที่สุดในจังหวัดมุกดาหาร ที่หน่วยพิทักษ์อุทยานฯ ที่ ภบ. 5 (ภูด่าง) ต.เหล่าหมี อ.ดอนตาล จ.มุกดาหาร มีดอกไม้ป่าที่มีสีสันสวยงามมากมาย ดอกไม้จะบานในช่วงเดือนตุลาคม-กุมภาพันธ์ เช่น ดอกดุสิตา สร้อยสุวรรณา มณีเทวี กระดุมทอง สรัสจันทร หยาดน้ำค้าง จอกบ่วาย ช้างน้าว เป็นต้น อีกยังมีโขดหินรูปร่างแปลกตาเป็นรูปทรงต่าง ๆ เช่น รูปเต่ายักษ์ รูปเครื่องบินโบราณ ฯลฯ ซึ่งอยู่ที่ความสูงประมาณ 348 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง นอกจากนั้นบริเวณนี้มีผลาญหินเป็นลานกว้าง ซึ่งในช่วงฤดูฝนจะมีน้ำไหลบ่าและฝนช่วงปลายฝนต้นหนาวจะมีดอกไม้หลากสีสันออกดอกงดงามเต็มลานหิน ส่วนใหญ่เป็นพืชล้มลุก เช่น สร้อยสุวรรณา ดุสิตา มณีเทวา หยาดน้ำค้าง เป็นต้น
อ่างเก็บน้ำห้วยหินข้อ อยู่บริเวณอ่างเก็บน้ำเป็นที่ตั้งของที่ทำการอุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว ริมอ่างเก็บน้ำห้วยหินข้อมีต้นไม้ป่าและไม้โตเร็วที่ปลูกเสริมขึ้นอยู่อย่างร่มรื่น เหมาะสำหรับนั่งพักผ่อนหย่อนใจหลังจากเดินชมทิวทัศน์บนเขาแล้ว อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัวได้ตกแต่งสถานที่ริมอ่างเก็บน้ำแห่งนี้อย่างสวยงาม บ้านพักรับรองนักท่องเที่ยวปลูกสร้างยื่นลงไปริมอ่างเก็บน้ำแห่งนี้ได้อย่างกลมกลืนกับธรรมชาติ อากาศเย็นสบายตลอดปี ยามเย็นสามารถชมทัศนียภาพพระอาทิตย์ลับขอบฟ้า ผ่านทิวไม้แห้งที่เริงระบำในอ่างเก็บน้ำห้วยหินข้ออย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย ใกล้ ๆ อ่างเก็บน้ำแห่งนี้เป็นลานกางเต็นท์ที่ร่มรื่นเหมาะในการพักแรมเป็นอย่างยิ่ง
ภูผาหอม เป็นจุดที่มีความสูงประมาณ 386 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง บริเวณนี้เป็นที่ชมพระอาทิตย์ลับขอบฟ้าที่สวยงาม สามารถมองเห็นทิวทัศน์ได้ในระยะไกล เห็นยอดเขาภูแผงม้า ภูไม้ซาง บริเวณใกล้ๆภูผาหอม เป็นผาเจิ่น เจิ่น เป็นภาษาอีสาน แปลว่า พังทลาย หินตรงหน้าผาพังลงไปประมาณ ปี พ.ศ. 2519 หากมองมาจากถนนเลิงนกทา-ดอนตาล จะเห็นหน้าผาสีขาวแต่ไกล อีกนัยหนึ่งหากนั่งเฮลิคอปเตอร์ลอยอยู่บนอากาศใกล้ๆ ผาเจิ่น จะเห็นความสวยงามที่ธรรมชาติช่างสรรสร้างให้กับผืนป่าแห่งนี้
ภูไม้ซาง เป็นยอดเขาที่สูงที่สุดของอุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว สูง 494 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง ด้านทิศตะวันตกบริเวณผาลับฟ้าชมพระอาทิตย์ลับขอบฟ้า บริเวณนี้มองทิวทัศน์ระยะไกล ผ่านช่องเขาภูแผงม้า ทิวเขาภูหมู และระหว่างทางเดินไป - กลับ ชมโขดหินรูปร่างมหัศจรรย์ที่ตั้งอยู่เป็นระยะ ๆ ส่วนด้านทิศตะวันออกบริเวณผาหมอก ชมพระอาทิตย์โผล่ขึ้นขอบฟ้ายามรุ่งอรุณ ชมทางเดินฤๅษี ลานสวรรค์ ซึ่งเป็นลานหินผุดเป็นปุ่ม ๆ คาดว่าเกิดจากการสึกกร่อนตามธรรมชาติ ของหินทางเคมี และฟิสิกส์ สภาพอากาศลมพัดเย็นสบายตลอดปี ภูไม้ซางเหมาะสำหรับกางเต็นท์นอนพักแรม และเป็นยอดภูที่สวยที่สุดของอุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว
ภูวัด เป็นภูเขาสูงประมาณ 367 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง อยู่ต่อจากลานภูผาแต้ม ออกไปทางทิศเหนือ 500 เมตร เป็นบริเวณที่ร่มรื่นไปด้วยแมกไม้ เหมาะสำหรับนั่งเล่นและพักผ่อน ลานหินบนภูวัดจะมีดอกไม้ออกดอกในช่วงปลายฤดูฝน เช่น เอนอ้า กระดุมเงิน ดุสิตา สร้อยสุวรรณา หยาดน้ำค้าง เป็นแหล่งท่องเที่ยวของชาวบ้านในท้องถิ่น ในวันสงกรานต์และวันสำคัญทางศาสนา โดยใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีทางศาสนามีชาวบ้านมาชุมนุมกันเป็นจำนวนมาก