อาร์เธอร์ เวลสลีย์ ดยุกที่ 1 แห่งเวลลิงตัน

| จอมพล ฮิสเกรซดยุกแห่งเวลลิงตัน |
| --- | --- |
ดยุกแห่งเวลลิงตันในปี 1814  ภาพโดย ทอมัส ลอว์เรนซ์

นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักร
ดำรงตำแหน่ง 14 พฤศจิกายน 1834 – 10 ธันวาคม 1834
กษัตริย์: พระเจ้าวิลเลียมที่ 4
ก่อนหน้า: ไวเคานต์เมลเบิร์น
ถัดไป: รอเบิร์ต พีล
ดำรงตำแหน่ง 22 มกราคม 1828 – 16 พฤศจิกายน 1830
กษัตริย์: พระเจ้าจอร์จที่ 4 พระเจ้าวิลเลียมที่ 4
ก่อนหน้า: ไวเคานต์ก๊อดริช
ถัดไป: เอิร์ลเกรย์
ผู้นำสภาขุนนาง
ดำรงตำแหน่ง 3 กันยายน 1841 – 27 มิถุนายน 1846
นายกรัฐมนตรี: รอเบิร์ต พีล
ก่อนหน้า: ไวเคานต์เมลเบิร์น
ถัดไป: มาร์ควิสแห่งแลนส์ดาวน์
ดำรงตำแหน่ง 14 พฤศจิกายน 1834 – 18 เมษายน 1835
นายกรัฐมนตรี: เซอร์ รอเบิร์ต พีล
ก่อนหน้า: ไวเคานต์เมลเบิร์น
ถัดไป: ไวเคานต์เมลเบิร์น
ดำรงตำแหน่ง 22 มกราคม 1828 – 22 พฤศจิกายน 1830
ก่อนหน้า: ไวเคานต์โกดริช
ถัดไป: เอิร์ลเกรย์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
ดำรงตำแหน่ง 14 พฤศจิกายน 1834 – 18 เมษายน 1835
นายกรัฐมนตรี: เซอร์ รอเบิร์ต พีล
ก่อนหน้า: ไวเคานต์พาลเมอร์สตัน
ถัดไป: ไวเคานต์พาลเมอร์สตัน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
ดำรงตำแหน่ง 17 พฤศจิกายน 1834 – 15 ธันวาคม 1834
ก่อนหน้า: ไวเคานน์ดันแคนนอน
ถัดไป: เฮนรี กูลบูร์น
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการสงครามและอาณานิคม
ดำรงตำแหน่ง 17 พฤศจิกายน 1834 – 9 ธันวาคม 1834
ก่อนหน้า: ทอมัส สปริง ไรซ์
ถัดไป: เอิร์ลแห่งแอเบอร์ดีน
อธิการบดีมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด
ดำรงตำแหน่ง 1834–1852
ก่อนหน้า: บารอนเกรนวิลล์
ถัดไป: เอิร์ลแห่งดาร์บีย์
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: อาร์เธอร์ เวลสลีย์ 1 พฤษภาคม 1769 ดับลิน, ราชอาณาจักรไอร์แลนด์ (ปัจจุบันคือประเทศไอร์แลนด์)
เสียชีวิต: 14 กันยายน ค.ศ. 1852(1852-09-14) (83 ปี) ปราสาทวัลเมอร์, เคนต์, อังกฤษ, สหราชอาณาจักร
ที่ไว้ศพ: อาสนวิหารนักบุญเปาโล, ลอนดอน
ศาสนา: คริสตจักรแห่งไอร์แลนด์
คู่สมรส: แคเธอริน พาเค็นแฮม
บุตร: อาเธอร์ ชาลล์
ลายมือชื่อ: 
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้:  สหราชอาณาจักร
สังกัด: กองทัพบริเตน
ประจำการ: 1787–1852
ยศ: จอมพล
บังคับบัญชา: ผู้บัญชาการกองทัพบริเตน
ผ่านศึก: สงครามสหสัมพันธมิตรครั้งที่หนึ่ง  สงครามอังกฤษ-ไมซอร์ครั้งที่สี่   สงครามอังกฤษ-มราฐาครั้งที่สอง  สงครามนโปเลียน

จอมพล อาร์เธอร์ เวลสลีย์ ดยุกที่ 1 แห่งเวลลิงตัน (อังกฤษ: Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington) เป็นทหารและรัฐบุรุษ และเป็นหนึ่งในผู้กำหนดนโยบายทางการทหารและการเมืองของอังกฤษในศตวรรษที่ 19 เขาสามารถมีชัยเหนือนโปเลียนแห่งฝรั่งเศสได้ในยุทธการที่วอเตอร์ลูในปี 1815 ซึ่งทำให้เขากลายเป็นวีรบุรุษที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของกองทัพอังกฤษ และมีสมญานามว่า ดยุกเหล็ก ทั้งนี้ ในปี 2002 ชื่อของเขาอยู่ในอันดับ 15 ของชาวอังกฤษผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดหนึ่งร้อยลำดับ
เกิดที่ดับลินในไอร์แลนด์ เริ่มจากการเป็นร้อยตรีในกองทัพอังกฤษในปี 1787 โดยประจำการในไอร์แลนด์ในฐานะทหารคนสนิทผู้แทนพระองค์ประจำไอร์แลนด์ นอกจากนี้ยังได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกสภาสามัญชน (สภาล่าง) ของไอร์แลนด์ และดำรงยศเป็นพันเอกในปี 1796 โดยเข้าร่วมราชการสงครามในเนเธอร์แลนด์ในช่วงสงครามมหาสัมพันธมิตรครั้งที่หนึ่ง และในอินเดียในช่วงสงครามอังกฤษ-ไมซอร์ครั้งที่สี่ และจึงได้รับแต่งตั้งเป็นข้าหลวงประจำศรีรังคปัฏนาและไมซอร์ในปี 1799 และต่อมาจึงได้รับแต่งตั้งเป็นพลตรีภายหลังชัยชนะเหนือจักรวรรดิมราฐาในปี 1803
เวลสลีย์เป็นผู้บัญชาการศึกคาบสมุทรในสงครามนโปเลียน และได้รับการเลื่อนขึ้นขึ้นเป็นจอมพลภายหลังสามารถนำกองทัพพันธมิตรมีชัยเหนือฝรั่งเศสได้ในยุทธการที่วิกตอเรียในปี 1813 ซึ่งตามมาด้วยการเนรเทศนโปเลียนในปีต่อมา เวลสลีย์เข้ารับตำแหน่งเป็นราชทูตประจำฝรั่งเศส และได้รับบรรดาศักดิ์เป็นดยุก ต่อมาระหว่างสมัยร้อยวันในปี 1815 กองทัพพันธมิตรของเขาร่วมกับกองทัพปรัสเซียที่นำโดยพลโทบลือเชอร์ มีชัยเหนือนโปเลียนในยุทธการที่วอเตอร์ลู ชีวิตทหารของเขานั้นเป็นที่น่ายกย่องอย่างยิ่ง จากรายงานราชการสงคราม ตลอดชีวิตทหารของเขาได้ผ่านศึกสงครามมากว่า 60 ครั้ง เขามีชื่อเสียงขึ้นมาจากการปรับตัวและใช้กลยุทธ์ในการตั้งรับข้าศึกจนสามารถมีชัยนับครั้งไม่ถ้วนเหนือข้าศึกที่มีกำลังเหนือกว่า ในขณะที่ตัวเขาเองก็ได้รับบาดเจ็บน้อยมาก เขาจึงได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในผู้บัญชาฝ่ายตั้งรับตลอดกาล กลยุทธ์และแผนการรบของเขาจำนวนมากถูกนำไปสอนในวิทยาลัยการทหารชั้นนำของโลก
ภายหลังออกจากราชการทหาร เขาก็กลับคืนสู่งานการเมือง โดยได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสองสมัยโดยสังกัดพรรคทอรี ระหว่างปี 1828 ถึง 1830 และอีกครั้งเป็นช่วงเวลาไม่ถึงเดือนในปี 1834 ต่อมาเขาได้ดำรงตำแหน่งผู้นำในสภาขุนนาง จนกระทั่งเกษียณอายุแต่ยังคงเป็นผู้บัญชาการกองทัพอังกฤษจนกระทั่งถึงแก่อสัญกรรม