stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อาร์ทูดีทู
อาร์ทูดีทูกู้ทุกสถานการณ์

เป็นที่น่าสังเกตว่าในภาพยนตร์สตาร์ วอร์ส ภาคหลักที่ไม่ใช่ภาคแยก จะต้องมีอย่างน้อยหนึ่งฉากที่อาร์ทูดีทูใช้ความสามารถของตนช่วยเหลือตัวเอกของเรื่องให้รอดพ้นจากอันตราย นี่เองที่อาจเป็นเหตุผลที่ทำให้ตัวละครอาร์ทูดีทูได้รับความนิยมอย่างมาก
เอพพิโซด 1: ในฉากเปิดตัวของอาร์ทูดีทู เขาต่อวงจรฟื้นฟูพลังงานสำหรับเกราะสะท้อนลำแสงให้กับยานอวกาศของแพดเม่ในขณะที่กำลังเดินทางออกจากนาบูในช่วงเหตุการณ์การปิดกั้นนาบู
เอพพิโซด 2: อาร์ทูดีทูหยุดการทำงานของโรงงานสร้างหุ่นยนต์ ช่วยชีวิตแพดเม่จากการถูกหลอมทั้งเป็นด้วยโลหะเหลว
เอพพิโซด 3: อาร์ทูดีทูเปิดการทำงานของลิฟท์เพื่อให้อนาคินและโอบีวันสามารถไปช่วยเหลือพัลพาทีนได้ นอกจากนั้นยังหันเหความสนใจของนายพลกรีวัสเพื่อเปิดโอกาสให้โอบีวันและอนาคินชิงกระบี่แสงของตนคืนมาและหลบหนีจากกรีวัสเป็นผลสำเร็จ
เอพพิโซด 4: อาร์ทูดีทูหยุดการทำงานของเครื่องบดขยะบนดาวมรณะ ช่วยให้ฮัน โซโล, เลอา ออร์กานา, ชิวแบคคา และลุค สกายวอล์คเกอร์รอดจากการถูกบดขยี้
เอพพิโซด 5: อาร์ทูดีทูใช้เครื่องดับเพลิง (บรรจุอยู่ในตัว) เพื่อพรางเลอา ชิวแบคคา และแลนโด้ ระหว่างที่กำลังหลบหนีกองทัพจักรวรรดิบนนครเมฆา และหลังจากนั้นอีกไม่นาน อาร์ทูดีทูก็ยังซ่อมเครื่องไฮเปอร์ไดรฟ์บนมิลเลนเนี่ยม ฟาลค่อน ทำให้สามารถหลบหนีจากการไล่ล่าของจักรวรรดิได้เป็นผลสำเร็จ
เอพพิโซด 6: อาร์ทูดีทูเป็นผู้มอบกระบี่แสงให้กับลุค สกายวอล์คเกอร์ เพื่อใช้ในการช่วยเหลือเพื่อน ๆ จากเงื้อมมือของแจบบา เดอะ ฮัทท์
เอพพิโซด 7: อาร์ทูดีทูได้ตื่นขึ้นจากการจำศีลและได้เปิดแผนที่ส่วนใหญ่ในการตามหาลุคแล้วนำมาประกอบกับแผนที่ที่อยู่ในตัวบีบีเอท
แหล่งข้อมูลอื่น

R2-D2  ใน Star Wars Databank (อังกฤษ)
R2-D2 ใน Wookieepedia: The Star Wars Wiki (อังกฤษ)
| ด ค กสตาร์ วอร์ส เอพพิโซด 1: ภัยซ่อนเร้น |
| --- | --- |
ตัวละคร:  ไควกอน จินน์  โอบีวัน เคโนบี  ดาร์ธ มอล  แพดเม่ อมิดาลา  อนาคิน สกายวอล์คเกอร์  พัลพาทีน/ดาร์ธ ซิเดียส  เมซ วินดู  โยดา  จาร์ จาร์ บิงคส์  ซีทรีพีโอ  อาร์ทูดีทู  แจบบา เดอะ ฮัทท์ 
ดาวเคราะห์:  คอรัสซัง  นาบู  ทาทูอีน 
เมือง:  คอรัสซัง 
เกม:  พินบอล 
อาร์ทูดีทู (กลาง) พร้อมกับอาร์ทูเอ็มไฟว์ (ขวา สีแดง) และอาร์ทูซีโฟร์ (ขวา สีเหลือง)
อาร์ทูดีทูในช่วงสงครามโคลน
อาร์ทูดีทูพ่นน้ำมันใส่บี2 ซูเปอร์แบททเทิลดรอยด์และจุดไฟด้วยไอพ่นของเขา
อาร์ทูดีทูจัดการบัซดรอยด์
LAION

| --- | --- |

ประเภท: องค์การไม่แสวงหาผลกำไร
อุตสาหกรรม: ปัญญาประดิษฐ์
ผู้ก่อตั้ง: Christoph Schuhmann Jenia Jitsev Richard Vencu Robert Kaczmarczyk Theo Coombes Mehdi Cherti Aarush Katta Jan Ebert
เว็บไซต์: laion.ai 
LAION (ย่อมาจาก Large-scale Artificial Intelligence Open Network) เป็นองค์การไม่แสวงผลกำไรในเยอรมนีที่สร้างชุดข้อมูลหรือแบบจำลองซึ่งเป็นพื้นฐานของปัญญาประดิษฐ์ มีชื่อเสียงในการเผยแพร่ชุดข้อมูลรูปภาพขนาดใหญ่พร้อมคำอธิบาย ซึ่งรวบรวมจากอินเทอร์เน็ตโดยไม่ได้รับอนุญาต และถูกใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับแบบจำลองสร้างภาพจากข้อความที่มีชื่อเสียงมากมาย เช่น สเตเบิลดิฟฟิวชัน, มิดเจอร์นีย์ และ NovelAI
LAION-5B ซึ่งเป็นชุดข้อมูลที่มีภาพมากถึง 5.85 พันล้านภาพ มีชื่อเสียงเป็นพิเศษ แม้ว่าชุดข้อมูลของ LAION จะมีประโยชน์สำหรับผู้ใช้ AI แต่ปัญหาต่าง ๆ ได้มีการพูดถึงจากหลาย ๆ ด้าน เช่น ข้อเท็จจริงที่ว่ารูปภาพที่รวมไว้นั้นถูกรวบรวมโดยทั่วไปโดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้ถือสิทธิ์ บริษัท AI ที่ใช้ชุดข้อมูลดังกล่าวได้ถูกฟ้องร้อง
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2023 ชุดข้อมูล LAION ได้ถูกตั้งคำถามในคดีที่เกตตีอิมเมจยื่นฟ้องต่อสเตเบิลดิฟฟิวชัน นอกจากนี้ในเดือนเมษายน 2023 ช่างภาพชาวเยอรมันโรแบร์ท คเน็ชเคอ (Robert Kneschke) ได้ยื่นฟ้องขอให้ลบภาพถ่ายของเขาออกจากชุดข้อมูล
เมื่อวันที่ 15 เมษายน 2023 LAION และผู้ทำงานร่วมกันได้เปิดตัว OpenAssistant ซึ่งเป็น AI จักรกลสนทนาผู้ช่วย แบบโอเพนซอร์ส
สมเด็จพระราชินีดรากาแห่งเซอร์เบีย

| สมเด็จพระราชินีดรากาแห่งเซอร์เบีย |
| --- | --- |
 ดรากีจา มิโครวิช ลุยจิเคีย  สมเด็จพระราชินีมาเรียแห่งเซอร์เบีย

สมเด็จพระราชินีแห่งเซอร์เบีย
ประสูติ: 11 กันยายน พ.ศ. 2407  ณ ราชอาณาจักรเซอร์เบีย
สวรรคต: 11 มิถุนายน พ.ศ. 2446 (38 พรรษา) ราชอาณาจักรเซอร์เบีย
พระราชสวามี: เซโตเรส มาซิน พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งเซอร์เบีย
 สมเด็จพระราชินีมาเรียแห่งเซอร์เบีย
ราชวงศ์: ราชวงศ์โอเบรโนวิก
พระราชบิดา: เพนเตลิจา ลุยจิเคีย
พระราชมารดา: อินจาโคโรวิช
สมเด็จพระราชินีดรากาแห่งเซอร์เบีย (อังกฤษ: Draga Mašin)
พระราชประวัติ

สมเด็จพระราชินีดรากา ทรงมีพระนามเดิมว่า ดรากีจา มิโครวิช ลุยจิเคีย หรือพระนามลำลองว่า ดรากา เสด็จพระราชสมภพ ณ ราชอาณาจักรเซอร์เบีย เป็นธิดาใน เพนเตลิจา ลุยจิเคีย กับ  อินจาโคโรวิช พระราชบิดาของพระองค์เป็นนายอำเภอเมืองแอนโดรวิช โดยพระองค์ทรงมีพระพี่น้อง 7 คน พระองค์เป็นคนที่ 6 โดยพระราชมารดาของพระองค์เสียชีวิตจากอาการติดสุรา
สมเด็จพระราชินีแห่งเซอร์เบีย

พระองค์ทรงเข้าพระราชพิธีอภิเษกสมรสกับ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งเซอร์เบีย โดยได้รับการสถนาปนาเป็น สมเด็จพระราชินีดรากาแห่งเซอร์เบีย โดยก่อนที่ทั้ง 2 จะเสกสมรสกับ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ ได้มีพระราชดำรัสต่อหน้าประชาชนเรื่องทรงหมั้นกับสามัญชนนคนนี้ แต่เป็นกระแสวิพากษ์เป็นอย่างมากด้วยเหตุความไม่เหมาะสม ซึ่ง สมเด็จพระราชินีนาตาลีแห่งเซอร์เบีย พระราชมารดาของพระราชสวามีคัดค้านเป็นอย่างมาก อันทรงพ้นถึงราชบัลลังก์ แต่อย่างไรก็ตามทั้ง 2 สามารถพ้นจากวิกฤตครั้งนี้ไปได้
เหตุการณ์ลอบปลงพระชนม์

ผลโดยทั่วไปคือ วุฒิสภาได้รับการสนับสนุนจากพระมหากษัตริย์และสมเด็จพระราชินีมากที่สุดและรัฐบาลก็ได้รับเสียงข้างมากในการเลือกตั้งทั่วไป พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ไม่ทรงลังเลอีกต่อไปโดยทรงประกาศให้พระเชษฐาของสมเด็จพระราชินีดรากาดำรงเป็นรัชทายาทโดยสมมติ ทั้งๆที่มีการตกลงกับรัฐบาลเซอร์เบียไว้แล้วว่า เจ้าชายมีร์โกแห่งมอนเตเนโกร ผู้ซึ่งอภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงนาตาลียา ตอนสแตนติโนวิกที่เป็นพระนัดดาในเจ้าหญิงอันกา โอเบรโนวิก ผู้ทรงมีศักดิ์เป็นพระปิตุจฉาในพระเจ้ามิลาน ควรจะเป็นองค์รัชทายาทสืบต่อเมื่อพระเจ้าอเล็กซานเดอร์และสมเด็จพระราชินีดรากาทรงไร้รัชทายาท
เห็นได้ชัดว่าเพื่อป้องกันไม่ให้พระเชษฐาของสมเด็จพระราชินีดรากาได้รับการแต่งตั้งเป็นองค์รัชทายาท แต่ในความเป็นจริงเป็นการพยายามแทนที่พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ โอเบรโนวิกด้วยปีเตอร์ คาราดอร์เจวิก กลุ่มผู้ก่อการถูกจัดตั้งขึ้นโดยกลุ่มทหารนำโดยดรากูทิน ดิมิทรีเจวิก ซึ่งเป็นที่รู้จักในนามว่า "เอพิส" ซึ่งได้รับการสนับสนุนโดยจักรวรรดิรัสเซีย และเอพิสเป็นหัวหน้าของสมาคมลับ แบล็กแฮนด์ องค์กรที่ต่อมาทำการลอบปลงพระชนม์อาร์ชดยุกฟรันซ์ แฟร์ดีนันด์แห่งออสเตรียในปีค.ศ. 1914 นักการเมืองหลายคนก็เป็นส่วนหนึ่งของผู้ก่อการและอดีตนายกรัฐมนตรีนิโกลา พาสิกก็ถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้สมรู้ร่วมคิดเช่นกัน พระราชวังได้ถูกบุกรุก ทั้งสองพระองค์ทรงหลบซ่อนอยู่ในตู้เสื้อผ้าในห้องบรรทมของสมเด็จพระราชินี และยังมีความเป็นไปได้อื่นอีกในละครโทรทัศน์ประวัติศาสตร์เซอร์เบีย เรื่อง "อวสานราชวงศ์โอเบรโนวิก" ซึ่งทั้งสองพระองค์ได้หลบซ่อนในเซฟรูมที่ถูกซ่อนไว้หลังกระจกในห้องบรรทม ห้องได้มีทางเข้าลับที่จะนำออกนอกพระราชวังได้ แต่ทางเข้าไม่สามารถเข้าได้เนื่องจากตำแหน่งตู้เสื้อผ้าของสมเด็จพระราชินีได้ปิดทางไว้หลังงานพระราชพิธีอภิเษกสมรส
ผู้ก่อการได้ค้นหาทั่วพระราชวังและในที่สุดก็ค้นพบและปลงพระชนม์ทั้งสองพระองค์ในเช้าตรู่ของวันที่ 11 มิถุนายน ค.ศ. 1903 พระเจ้าอเล็กซานเดอร์และสมเด็จพระราชินีดรากาทรงถูกยิง พระศพถูกทำลายและถูกควักเอาเครื่องในออกมา ตามบันทึกของพยาน ร่างของทั้งสองพระองค์ได้ถูกโยนลงมาจากหน้าต่างชั้นสองลงสู่กองปุ๋ยคอกในสวนของพระราชวัง ในคืนเดียวกัน พระเชษฐาของสมเด็จพระราชินีคือ นิโกดิเยและนิโกลา ลุนเยวิกาได้ถูกสังหาร  นายกรัฐมนตรีนายพลดิมิทรีเย ซินซา-มาร์โกวิกและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม มิโลวาน ปาฟโลวิกถูกสังหารในที่พำนัก พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ขณะนั้นทางมีพระชนมายุ 26 พรรษา พระบรมศพของทั้งสองพระองค์ถูกฝังไว้ที่โบสถ์เซนต์มาร์ค กรุงเบลเกรด
เหรียญ

Dame Grand Cross of the Order of Miloš the Great (Kingdom of Serbia, 1900).
↑  Leroy, Pierre Olivier (2004). "Biography of Prince Mihajlo Petrovic Njegos". The Njegoskij Fund Public Project. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-09-27. สืบค้นเมื่อ September 28, 2007.
↑  C. L. Sulzberger, The Fall of Eagles, p.202, Crown Publishers, New York, 1977
1 2  Sulzberger, p.202
↑  Vhkcs[ลิงก์เสีย]
สมเกียรติ พ่วงทรัพย์

| สมเกียรติ พ่วงทรัพย์ |
| --- | --- |

ผู้บัญชาการตำรวจสันติบาล
ผู้บังคับการตำรวจภูธร 7
ผู้บังคับหมวดสถานีตำรวจภูธรบ้านไผ่
ผู้บังคับหมวดสถานีตำรวจภูธรเมืองสกลนคร
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2481 (86 ปี)  ประเทศไทย
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
สังกัด: สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
ยศ:  พลตำรวจโท
บังคับบัญชา: ตำรวจสันติบาล
ผ่านศึก: การก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศไทย การล้อมตี๋ใหญ่

พลตำรวจโท สมเกียรติ พ่วงทรัพย์ เป็นตำรวจไทยที่มีชื่อเสียงจากการติดตามคดีตี๋ใหญ่เป็นเวลาหลายปี นอกจากนี้ เขายังเป็นนักเขียน รวมถึงเป็นแกนนำพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยภาคเหนือตอนบนและจังหวัดลำปาง
การศึกษา

โรงเรียนนายร้อยตำรวจ (นรต.รุ่นที่ 16) พ.ศ. 2505
ปริญญาโท สาขาพัฒนาสังคม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. 2524
ประวัติ

เมื่อครั้งศึกษาโรงเรียนนายร้อยตำรวจปีสุดท้าย สมเกียรติได้มีโอกาสฝึกงานที่สถานีตํารวจนครบาลสําราญราษฎร์ โดยได้รับมอบหมายให้จับกุมโสเภณี แต่ไม่สามารถจับได้เลยในขณะนั้น กระทั่งก่อนรับตําแหน่งผู้บังคับหมวดสถานีตำรวจภูธรเมืองสกลนคร เขาได้ไปจับกุมโสเภณี ณ สถานที่เดิมที่สารวัตรปราบปรามเคยสั่งให้ไปจับ ซึ่งครั้งนี้เขาสามารถจับกุมได้กว่า 10 คน และสมเกียรติได้เรียนรู้ว่าไม่ว่าประเทศใดในโลก อาชีพโสเภณีจะไม่มีวันหมดไป รวมถึงเรียนรู้งานของตำรวจอีกหลายอย่าง ได้รับพระราชทานยศ ร้อยตำรวจตรี เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2506 รุ่นเดียวกับพลตำรวจเอกยงยุทธ เทพจำนงค์ อดีตผู้ช่วยผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ อดีต ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อ และอดีตหัวหน้าพรรคประชานิยม
ประมาณปี พ.ศ. 2510 สมเกียรติได้เลื่อนยศเป็นร้อยตำรวจโท โดยได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้บังคับหมวดสถานีตำรวจภูธรบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น และพบการซื้อเสียงของกำนันในตำบลที่เขาประจำการ ตลอดจนความอยุติธรรมในการจับกุมการพนันของผู้ต้องหาที่มีฐานะ
สมเกียรติ พ่วงทรัพย์ ได้รับมอบหมายให้ดูแลคดีสำคัญหลายคดี รวมถึงเป็นผู้นำตำรวจในการตามล่าตี๋ใหญ่ ซึ่งนับเป็นคดีที่มีชื่อเสียงอย่างมาก โดยคดีนี้มีตำรวจที่ทำงานด้วยกันถูกยิงเสียชีวิต ก่อนจบคดีจากการเสียชีวิตของตี๋ใหญ่
นอกจากนี้ สมเกียรติยังเป็นผู้สอนวิชาความรู้ด้านการสืบสวนสอบสวนแก่มหาวิทยาลัยเอกชนหลายแห่ง
การเมือง

พ.ศ. 2543 พลตำรวจโท สมเกียรติ พ่วงทรัพย์ เป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตจังหวัดลำปาง จากพรรคประชาธิปัตย์ แต่สอบไม่ผ่านการสมัครทั้งสมาชิกวุฒิสภาและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เนื่องด้วยมีการซื้อเสียงกันมากในพื้นที่ ซึ่งภายหลัง เขาได้เป็นหนึ่งในแกนนำพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยภาคเหนือตอนบนและจังหวัดลำปาง โดยได้รับมอบหมายให้เป็นผู้ประสานงานตำรวจที่ต้องการเข้าร่วมขบวนการพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ทั้งในประจำการและนอกประจำการ
งานเขียน

ครูนิตย์คนรักป่า – รายได้ทั้งหมดใช้จัดตั้งเป็นกองทุนให้ผู้บังคับการตำรวจภูธร 7 (ลำปาง) กู้ยืม
เล่าซาน – นวนิยายสอบสวน รายได้จากการจำหน่ายมอบให้แก่ตำรวจ เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการปฏิบัติงาน
เป๋ อกไก่ : วิปริต อำมหิต ฆาตกรรม
สิ่งสืบทอด

สมเกียรติ พ่วงทรัพย์ ได้จัดตั้งศูนย์ปราบมือปืน ที่สถานีตํารวจนครบาลประชาชื่น โดยให้วิชัย สังข์ประไพ (เจ้าของฉายา "มือปราบหูดำ") เป็นคณะทำงานเรื่องการสอบสวน
เรื่องราวจากแฟ้มคดีของพลตำรวจโท สมเกียรติ พ่วงทรัพย์ ได้รับการนำมาร้อยเรียงเป็นนิยายอาชญากรรมเรื่องตี๋ใหญ่ โจรระห่ำเมือง เรียบเรียงโดยโรจนา นาเจริญ
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2540 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
พ.ศ. 2536 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
พ.ศ. 2517 –  เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2 (ส.ช.)
พ.ศ. 2523 –  เหรียญจักรมาลา (ร.จ.ม.)
โนเวลเอไอ

| --- | --- |

ภาพประกอบที่สร้างโดย NovelAI
ผู้ออกแบบ: Anlatan
วันที่เปิดตัว: 2021
ประเภท: แบบจำลองสร้างข้อความ, แบบจำลองสร้างภาพจากข้อความ
สัญญาอนุญาต: ซอฟต์แวร์จำกัดสิทธิ์
เว็บไซต์: novelai.net
โนเวลเอไอ (NovelAI) เป็นบริการสมัครสมาชิกแบบชำระเงินในรูปแบบซอฟต์แวร์บริการ ซึ่งใช้การประมวลผลแบบกลุ่มเมฆออนไลน์ที่ใช้ ปัญญาประดิษฐ์ เพื่อสร้างรูปภาพตามสถานการณ์ และข้อความ รุ่นเบตาได้เปิดตัวเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2021 และมีการใส่ความสามารถการสร้างภาพในวันที่ 3 ตุลาคม 2022 NovelAI ดำเนินการโดย Anlatan ซึ่งเป็นบริษัทที่อยู่ในรัฐเดลาแวร์
NovelAI ไม่อ้างสิทธิ์ความเป็นเจ้าของหรือการคุ้มครองลิขสิทธิ์สำหรับไฟล์ใด ๆ รวมถึงรูปภาพ ที่สร้างขึ้น
ภาพรวม

NovelAI สร้างภาพโดยการใช้สเตเบิลดิฟฟิวชัน ซึ่งได้รับการฝึกฝนเป็นพิเศษด้วยชุดข้อมูล Danbooru
สำหรับการสร้างข้อความเขียนเป็นเรื่องราวนั้นอาศัยแบบจำลองที่ยืนพื้นจาก GPT
นอกจากนี้ยังมีความสามารถในการสร้างภาพใหม่จากภาพที่มีอยู่
ข้อกำหนดในการให้บริการของ NovelAI ระบุว่าเนื้อหาทั้งหมดที่สร้างขึ้นเป็นของผู้ใช้ ไม่ว่าผู้ใช้จะเป็นบุคคลหรือธุรกิจก็ตาม ทางบริษัท Anlata ระบุว่ารูปภาพที่สร้างขึ้นทั้งหมดไม่มีการถูกจัดเก็บไว้บนเซิร์ฟเวอร์
ราชวงศ์ซ่ง

สำหรับความหมายอื่นดูที่ ราชวงศ์ซ่ง (แก้ความกำกวม)
ราชวงศ์ซ่ง ตามสำเนียงกลาง หรือ ซ้อง ตามสำเนียงฮกเกี้ยน (จีน: 宋朝; พินอิน: Sòng Cháo; เวด-ไจลส์: Sung Ch'ao) เป็นราชวงศ์ของจีนที่ปกครองระหว่างปี 960 ถึง 1279 ราชวงศ์นี้ก่อตั้งโดยจักรพรรดิซ่งไท่จู่ ผู้ซึ่งแย่งชิงบัลลังก์จากราชวงศ์โจวยุคหลังและไปพิชิตส่วนที่เหลือของสิบอาณาจักร สิ้นสุดยุคห้าวงศ์สิบรัฐ ราชวงศ์ซ่งมักขัดแย้งกับราชวงศ์เหลียว ราชวงศ์เซี่ยตะวันตก และราชวงศ์จินทางตอนเหนือของจีน
เจ้า ควงอิ้น ได้ชื่อว่า พระเจ้าซ่งไท่จู่ ได้พัฒนาเศรษฐกิจและสังคมขึ้นมาใหม่ แต่กลับตัดทอนอำนาจทางการทหารของแม่ทัพ เนื่องจากความระแวง กลัวจะยึดอำนาจ ทำให้การทหารอ่อนแอ อย่างไรก็ดี ในราชวงศ์นี้ ศิลปกรรมและวัฒนธรรมรุ่งเรืองมาก การศึกษาของประชาชนดีขึ้น และเปาบุ้นจิ้น ก็ได้มาเกิดในยุคในสมัยของจักรพรรดิซ่งเหรินจง ซึ่งเป็นยุคที่ฮ่องเต้อ่อนแอ อำนาจอยู่ในมือพวกกังฉิน ท่านตัดสินคดีอย่างยุติธรรมและเด็ดขาด ไม่เกรงหน้าอินทร์หน้าพรหมใด ๆ จนเป็นที่เลื่องลือมาถึงปัจจุบัน
ในสมัยราชวงศ์ซ่ง จีนถูกรุกรานโดยชนเผ่าต่าง ๆ คือ พวกเซี่ย พวกชิตัน (เมืองเหลียว) จึงมีศึกอยู่ตลอดมา แถมยังต้องยอมเซ็นสัญญาสงบศึกกับ "คนป่าเถื่อน" ต้องส่งบรรณาการให้ ทำให้การเงินไม่คล่องตัว จนมีนักปฏิรูปชื่อ "หวังอั้นจี่" ออกกฎหมายมาควบคุมการใช้เงินของบรรดาเชื้อพระวงศ์ แต่สุดท้ายก็ต้องยกเลิก เพราะไปขัดผลประโยชน์เจ้าใหญ่นายโต ครั้นต่อมา มีชนเผ่าจินหรือกิม (บรรพบุรุษของแมนจู) เข้ามาตี และเนื่องจากมีขุนนางกังฉินไปเข้ากับศัตรู (ดังเช่น ฉินไคว่ กังฉินชื่อดัง ซึ่งใส่ความแม่ทัพงักฮุย และสังหารงักฮุยกับลูกชายเสีย ทำให้ชาวจีนเคียดแค้นชิงชังอย่างยิ่ง บวกกับการทหารที่อ่อนแออยู่แล้ว (ผสมกับฮ่องเต้ที่ไร้สามารถ หูเบา เชื่อฟังกังฉิน) ทำให้พวกจินสามารถบุกจนถึงเมืองไคฟง (เมืองหลวง) จึงต้องย้ายเมืองหลวง ไปอยู่ทางทิศใต้ มีชื่อเรียกว่า ซ่งใต้ ซึ่งพวกจินก็ยังตามล้างผลาญตลอด แต่ต่อมา ในที่สุด พวกจิน, เซี่ยกับชิตันก็ถูกมองโกล ซึ่งนำโดย เจงกิสข่าน (เตมูจิน) เข้าตี แล้วหันมาตีจีนต่อจนถึงปักกิ่ง หลังจากนั้น กุบไลข่าน หลานปู่ของเจงกิสข่าน ได้โจมตีราชวงศ์ซ่งใต้ โดยได้ความร่วมมือจากขุนนาง และทหารของราชวงศ์ซ่งบางคน ที่กลับลำหันมาช่วยเหลือมองโกล โจมตีพวกของตัวเอง จนสิ้นราชวงศ์ในที่สุด แล้วกุบไลข่านจึงตั้งราชวงศ์หยวนขึ้นมาแทน
ซ่งรวมแผ่นดิน

แผ่นดินภาคกลาง ภายหลังจักรพรรดิโจวกงตี้ แห่งราชวงศ์โฮ่วโจวสิ้นพระชนม์ลง (ราชวงศ์สุดท้ายในห้าราชวงศ์) ภายในราชสำนักอยู่ในภาวะตึงเครียด ภายนอกเผชิญภัยคุกคามจากทัพเหลียว ปี พ.ศ. 1503 เกิดเหตุเปลี่ยนแปลงที่เฉินเฉียว เจ้า ควงอิ้น ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งแม่ทัพรักษาวังหลวง บัญชาการกองกำลังที่เข้มแข็งที่สุดในเวลานั้น ได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มนายทัพใต้ร่มธง บีบให้โจวก้งตี้ วัยเจ็ดขวบสละราชย์ จากนั้นสถาปนาราชวงศ์ซ่งขึ้นแทนที่โฮ่วโจว นักประวัติศาสตร์จีนเรียกว่า เป่ยซ่งหรือซ่งเหนือซ่งไท่จู่ เจ้า ควงอิ้นขึ้นครองราชย์ได้ไม่นาน ก็จัด “งานเลี้ยงสุราปลดอาวุธ” สลายกำลังของนายทหารกลุ่มต่าง ๆ ที่สนับสนุนตนขึ้นสู่บัลลังก์โดยไม่เสียเลือดเนื้อ ด้วยเกรงว่าจะเกิดเหตุการณ์เช่นเดียวกันนี้ขึ้นได้อีก ทั้งเล็งเห็นว่าการที่นายทัพคุมกำลังทหารไว้ ย่อมจะมีอำนาจพลิกฟ้าอยู่ในมือ ซ่งไท่จู่ (เจ้า ควงอิ้น) จึงใช้วิธีการเดียวกันในการโอนถ่ายอำนาจทางทหารของแม่ทัพรักษาชายแดนเข้าสู่ส่วนกลาง นอกจากนี้ เพื่อลิดรอนอำนาจขุนนางที่อาจส่งผลคุกคามต่อราชบัลลังก์ในภายภาคหน้า จึงออกกฎระเบียบใหม่ ให้มีเพียงขุนนางระดับสูงเท่านั้นที่สามารถเข้าเฝ้าเพื่อปรึกษาราชกิจ โดยมีกษัตริย์เป็นผู้ตัดสินชี้ขาด ขุนนางเป็นเพียงผู้รับไปปฏิบัติ ไม่ได้มีหน้าที่ให้คำปรึกษาชี้แนะข้อราชการดังเช่นแต่ก่อน นับแต่นั้นมา อำนาจเด็ดขาดทั้งมวลจึงตกอยู่ในมือของกษัตริย์แต่เพียงผู้เดียว เวลานั้น รอบข้างยังประกอบด้วยแว่นแคว้นต่าง ๆ สืบเนื่องมาจากสมัยห้าราชวงศ์สิบแคว้น อาทิ โฮ่วสู หนานฮั่น หนานถัง อู๋เยว่ เป่ยฮั่น เป็นต้น ดังนั้นภารกิจสำคัญของเจ้า ควงอิ้นจึงได้แก่การเปิดศึกรวมแผ่นดิน ทัพซ่งมุ่งลงใต้ ทยอยรวบรวมดินแดนภาคใต้กลับมาอีกครั้ง หลังจากปราบแคว้นหนานถังอันเข้มแข็งได้สำเร็จในปี 974 แว่นแคว้นที่เหลือต่างทยอยเข้าสวามิภักดิ์กับราชวงศ์ซ่ง ปลายรัชกาล เจ้า ควงอิ้นหันทัพมุ่งขึ้นเหนือ หวังรวมแคว้นเป่ยฮั่นที่หลงเหลือเพียงหนึ่งเดียว แต่แล้วสิ้นพระชนม์ลงระหว่างการศึกภาคเหนือในปี 1519 ซ่งไท่จง เจ้ากวงอี้ (ปี พ.ศ. 1519 – พ.ศ. 1540) ที่เป็นพระราชอนุชาจึงขึ้นสืบราชบัลลังก์ สานต่อปณิธานรวมแผ่นดิน โดยรวมแคว้นเป่ยฮั่นสำเร็จในปี พ.ศ. 1522 จากนั้นพยายามติดตามทวงคืนดินแดนที่เคยเสียให้กับเหลียว (ปักกิ่งและต้าถง) กองทัพซ่งเหนือเปิดศึกกับเหลียวหลายครั้ง ขณะที่แคว้นเหลียวก็หาโอกาสรุกลงใต้ กลายเป็นสภาพการเผชิญหน้ากัน จวบกระทั่งปี พ.ศ. 1547 ล่วงเข้ารัชกาลซ่งเจินจง (โอรสของซ่งไท่จง) ซ่งเหนือกับเหลียวบรรลุข้อตกลงร่วมกันที่ฉานหยวน สงครามอันยาวนานจึงยุติลง
ระบบการรวมศูนย์อำนาจ

ราชวงศ์ซ่งได้ใช้ระบบการรวมศูนย์อำนาจผสมกับการการแต่งตั้งข้าราชการจากส่วนกลางออกไปปกครองหัวเมือง ระบบนี้ทำให้ราชสำนักมีเวลาดูแลกิจการในเมืองหลวงมากขึ้นและในยุคนี้มีการก่อสร้างเมืองไม่เพียงเพื่อการบริหารเท่านั้น ยังเป็นการสร้างเมืองเพื่อเป็นศูนย์กลางการพาณิชย์ อุตสาหกรรม พาณิชย์นาวี หัวเมืองชายฝั่งถูกเชื่อมโยงกับหัวเมืองในแผ่นดินการพัฒนานี้ทำให้เกิดสามัญชนที่ร่ำรวยขึ้นมาโดยไม่ต้องรับราชการอย่างในอดีตจำนวนมาก
วัฒนธรรม

ในด้านวัฒนธรรมนั้น นอกจากพัฒนาสิ่งที่สืบทอดจากสมัยถังแล้ว ยังมีการบันทึกประวัติศาสตร์ ศิลปะการเขียนภาพ ศิลปะการเขียนพู่กัน และการทำเครื่องปั้นดินเผาเนื้อแข็ง  ลัทธิข่งจื่อมีอิทธิพลเหนือพุทธศาสนาเนื่องจากถูกมองว่าเป็นของต่างประเทศ และไม่มีคำตอบสำหรับการปฏิบัติ และแนวทางสำหรับทางการเมืองและปัญหาพื้นฐานทั่วไป ในขณะที่สำนักข่งฟูจื่อได้พัฒนาสู่ลัทธิข่งจื่อแนวใหม่ โดยการนำเอาปรัชญาแนวคิดดั้งเดิมของข่งจื่อมาสอดแทรกด้วยความเห็น ผสมผสานแนวคิดทางศาสนาพุทธ ลัทธิเต๋า เป็นต้น ลัทธิข่งจื่อแนวใหม่ที่มีอิทธิพลอย่างสูงคือแนวคิดของ ชูสี่ 朱喜 ซึ่งมีแนวคิดในการสอนให้เชื่อฟังฝ่ายเดียว และตำหนิการคัดค้านผู้ปกครอง กล่าวคือ ลูกต้องเชื่อฟังพ่อแม่ ภรรยาเชื่อฟังสามี ผู้น้อยเชื่อฟังผู้อาวุโสกว่า เป็นต้น แนวคิดนี้ถูกปลูกฝังลึกอยู่ในสังคมจีนจนถึงศตวรรษที่ 19 แต่ยังคงมีอิทธิพลต่อวิถีชีวิตของชาวเกาหลี และ ญี่ปุ่นจนทุกวันนี้
เปิดศึกกับซีเซี่ย

ปลายรัชกาลซ่งไท่จง/เจ้ากวงอี้ ชนเผ่าตั่งเซี่ยง ทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือเริ่มมีขุมกำลังเข้มแข็งขึ้น หันไปสวามิภักดิ์กับแคว้นเหลียว ราชสำนักซ่งจึงสั่งปิดชายแดนตัดขาดการติดต่อค้าขายระหว่างกัน ทำให้เกิดธุรกิจค้าเกลือเถื่อน และการปล้นสะดมสินค้าในบริเวณใกล้เคียง สองฝ่ายปะทะกันหลายครั้งแต่ไม่อาจเอาชนะกันได้ ต่อเมื่อ ปี 1006 ภายหลังซ่งทำสัญญาสงบศึกกับเหลียว จึงหันมาผูกมิตรกับซ่งเหนือ เปิดการค้าชายแดนตามปกติจวบกระทั่งปี พ.ศ. 1581 หลี่หยวนเฮ่า ผู้นำคนใหม่ในเวลานั้น สถาปนาแคว้นซี่เซี่ย ขึ้นเป็นผลสำเร็จ ที่เมืองซิ่งโจว (ปัจจุบันคือเมืองอิ๋นชวน มณฑลหนิงเซี่ย) ซีเซี่ยฉีกสัญญาพันธมิตรที่มีมากว่า 30 ปี เริ่มรุกรานเข้าดินแดนภาคตะวันตกของซ่งเหนือ ขณะที่กองทัพซ่งเหนือพ่ายแพ้ครั้งแล้วครั้งเล่า พยายามเรียกร้องให้มีการเจรจากสงบศึกแต่ไม่เป็นผล อย่างไรก็ตาม เมื่อทำศึกเป็นเวลานาน การค้าที่เคยมีต้องประสบกับความเสียหาย ซีเซี่ยกลับเป็นฝ่ายเดือดร้อนเพราะขาดแคลนสินค้าที่จำเป็น สุดท้าย ซีเซี่ยจึงยอมเจรจาสงบศึก โดยซี่เซี่ยยอม “สวามิภักดิ์” กับราชสำนักซ่ง ขณะที่ซ่ง “พระราชทาน” ผ้าไหมแพรพรรณ เงินทองและชาให้กับซีเซี่ย สองฝ่ายต่างรื้อฟื้นเส้นทางค้าขายระหว่างกันดังเดิม
พลิกโฉมการปกครองภายใน

เจ้า ควงอิ้นและเจ้ากวงอี้สองพี่น้องที่ได้ผ่านพบความวุ่นวายแตกแยกของบ้านเมืองที่เกิดขึ้นจากการแย่งชิงอำนาจของเหล่าขุนศึก อีกทั้งประสบการณ์ความพลิกผันทางการเมืองของตน ทราบว่า เป็นเพราะเหล่าขุนศึกมีทั้งกำลังทหารและกำลังทรัพย์อยู่ในมือ ทั้งได้รับการสนับสนุนจากประชาชนในท้องถิ่น ดังนั้น เพื่อเป็นการลิดรอนอำนาจของเหล่าแม่ทัพรักษาชายแดน ราชสำนักได้จัดส่งขุนนางฝ่ายบุ๋นออกไปทำหน้าที่ปกครองในส่วนท้องถิ่นโดยตรง มีการคัดเลือกทหารฝีมือดีจากท้องถิ่นเข้าสู่ส่วนกลางเพื่อทำหน้าที่กองกำลังรักษาวังหลวง ทั้งให้มีการสับเปลี่ยนโยกย้ายตำแหน่งประจำการทุกสามปี ส่วนด้านการเงิน ก็กำหนดให้รายรับรายจ่ายของท้องถิ่น (ภาษี เงินปี เบี้ยบำเหน็จ บำนาญข้าราชการ) ต้องจัดรวบรวมและแจกจ่ายจากส่วนกลางการปฏิรูปดังกล่าว เป็นการเสริมสร้างอำนาจการปกครองส่วนกลางให้เข้มแข็งขึ้นอย่างไม่มียุคใดเทียบได้ พร้อมกับได้สลายขุมกำลังท้องถิ่นลงอย่างราบคาบ ตลอดราชวงศ์ไม่มีขุมกำลังอื่นใดในแผ่นดินสามารถท้าทายราชอำนาจของกษัตริย์ได้อีก อย่างไรก็ตาม นโยบายดังกล่าวส่งผลให้กองทัพอ่อนแอลง ทำให้ราชสำนักซ่งต้องตกเป็นฝ่าย “ตั้งรับ” ในยุคสมัยที่รอบข้างเต็มไปด้วยชนเผ่านักรบจากนอกด่านที่ทวีความแข็งกล้าขึ้น ดูจะไม่ใช่เวลาที่เหมาะสมนัก
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ในสมัยราชวงศ์ซ่ง ผลงานในด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมีจำนวนมากมาย เข็มทิศ การพิมพ์หนังสือและดินปืนเป็นสิ่งประดิษฐ์ใหม่ที่ยิ่งใหญ่สามประการที่ได้รับการพัฒนาและประยุกต์ใช้อย่างเต็มที่ในยุคนี้ ในจำนวนนี้ วิธีการพิมพ์โดยใช้ตัวเรียงพิมพ์ที่ประดิษฐ์คิดสร้างใหม่โดยปี้เซิงเกิดขึ้นก่อนยุโรปถึง 400 ปี ซูซ่งได้ผลิตเครื่องสังเกตปรากฏการณ์ดวงดาวและนาฬิกาทางดาราศาสตร์เครื่องแรกของโลก
หนังสือเรื่อง ”เมิ่งซีปี่ถาน” ของเสินคั่วมีฐานะสูงส่งในประวัติศาสตร์ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ในด้านวัฒนธรรม จริยศาสตร์ได้รับความนิยมชมชอบ และได้มีนักจริยศาสตร์หลายคนเช่นชูสีและลู่จิ่วหยวนเป็นต้น ศาสนาเต๋า พุทธศาสนาตลอดจนศาสนาอื่นที่แพร่หลายเข้าสู่จีนจากต่างประเทศก็แพร่หลายมาก หนังสือเรื่อง ”ประวัติศาสตร์ของราชวงศ์ถังฉบับใหม่” ที่เรียบเรียงโดยโอว หยางชิวในซ่งเหนือได้สร้างผลงานอันยิ่งใหญ่ต่อการบันทึกประวัติศาสตร์ของราชวงศ์ถัง ส่วนหนังสือเรื่อง “จืจื้อทุงเจี้ยน” ซึ่งเป็นหนังสือประวัติศาสตร์ทั่วไปที่ซือหม่าเชียน เรียบเรียงตามลำดับปี ก็นับเป็นผลงานยอดเยี่ยมของหนังสือประวัติศาสตร์ของจีน ในด้านวรรณคดี ราชวงศ์ซ่งมีกวีประพันธ์วรรณกรรมปกิณกะที่มีชื่อเสียงหลายคนเช่นโอว หยางชิวและชูสีเป็นต้น บทกลอนซ่งเป็นวรรณกรรมที่ยอดเยี่ยมที่สุดในช่วงราชวงศ์ซ่ง มีกวีที่ดีเลิศหลายคนเช่นเอี้ยนซู หลิวหย่ง โจวปังเอี้ยน หลี่ ชิงเจ้าและซิน ชี่จี๋เป็นต้น ในสมัยราชวงศ์ซ่งและราชวงศ์จิน ละครและงิ้วก็มีค่อนข้างแพร่หลาย ในด้านการวาดภาพ ผลงานที่มีชื่อเสียงค่อนข้างมากคือภาพวาดทัศนียภาพ ดอกไม้และนก ภาพวาดชื่อ ”ชิงหมิงซั่งเหอถู” (งานรื่นเริงวันเช็งเหม็ง) ของจาง จื๊อตวนเป็นผลงานยิ่งใหญ่ในด้านการวาดภาพของจีน
เผชิญวิกฤตเศรษฐกิจ

ภายหลังสัญญาสงบศึกที่ฉานหยวน ซ่งเหลียวยุติศึกสงครามอันยาวนานนับสิบปี เมื่อปลอดภัยสงคราม การค้า การผลิต ศิลปวิทยาการและวัฒนธรรมของสองฝ่ายต่างเจริญรุ่งเรืองขึ้น พร้อมกับการขยายตัวของหน่วยงานราชการส่วนกลาง ที่ประสิทธิภาพนับวันจะถดถอยลงคลอง ทหารขาดการซ้อมรบและศึกษายุทธวิธีในการศึก กองทัพอ่อนแอลง ถึงกับมีคำกล่าวว่า ทหารม้าไม่รู้จักการใส่อานม้า ทหารราบก็รบไม่เป็น เมื่อเผชิญหน้ากับศัตรูก็ได้แต่ตัวสั่นงันงกด้วยความกลัวตาย ระหว่างนายทัพกับพลทหารไม่รู้จักไม่รู้ใจ ได้แต่บัญชาการรบบนแผ่นกระดาษ อันเป็นสาเหตุแห่งความแพ้พ่ายครั้งแล้วครั้งเล่าของทัพซ่งนอกจากนี้ หน่วยงานข้าราชการขุนนางก็มีขนาดใหญ่โตเทอะทะขึ้นทุกวัน ทั้งที่ยังมีบุคคลากรที่ผ่านการสอบคัดเลือกแต่ไม่มีตำแหน่งการงานรองรับอีกมากมายนับไม่ถ้วน กล่าวกันว่า มีอัตราการแข่งขันเพื่อให้ได้ตำแหน่งงานถึงหนึ่งต่อสิบทีเดียวภาวะดังกล่าวส่งผลให้เกิดกระแสการอนุรักษ์อย่างเหนียวแน่น เนื่องจากเกรงว่าจะต้องเผชิญกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์ อันจะกระทบกระเทือนตำแหน่งของตน ในเวลาเดียวกัน บรรดาขุนนางผู้ใหญ่ ต่างแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตน กวาดเก็บทรัพย์สินเข้าพกเข้าห่อ ไม่สนใจถึงผลกระทบต่อส่วนรวม บรรยากาศดังกล่าวปกคลุมไปทั่วราชสำนักซ่งการขยายตัวของหน่วยงานราชการ ทำให้ราชสำนักซ่งต้องเผชิญกับวิกฤตค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นเป็นเงาตามตัว จากบันทึกค่าใช้จ่ายสมัยซ่ง พบว่า เมื่อถึงรัชสมัยซ่งอิงจง (พ.ศ. 1606 – พ.ศ. 1610) ท้องพระคลังที่ว่างเปล่ากลับมีรายจ่ายมากกว่ารายรับเป็นจำนวนมหาศาล บ่งชี้ถึงฐานะทางการเงินอันคลอนแคลนของราชสำนัก
สถาปัตยกรรมสมัยราชวงศ์ซ่ง

สมัยราชวงศ์ซ่ง (พ.ศ. 1503 - พ.ศ. 1812) เป็นช่วงที่การเมืองและการทหารของจีนค่อนข้างทรุดโทรม แต่เศรษฐกิจ การผลิตเครื่องศิลปหัตถกรรมและการค้าค่อนข้างพัฒนา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี่ยิ่งได้รับการพัฒนาอย่างมาก ลักษณะพิเศษของ สถาปัตยกรรมในสมัยราชวงศ์ซ่งคือ มีขนาดไม่ใหญ่เท่าใดนัก แต่มีรูปร่างสวยมากแผนผังของเมืองสมัยราชวงศ์ซ่งคือ เปิดร้านค้าข้างถนน การดับเพลิง การคมนาคมขนส่ง ร้านค้าและสะพานในเมืองได้รับการพัฒนาใหม่ เมืองเปี้ยนเหลียงเมืองหลวงสมัยราชวงศ์ซ่ง (เมืองไคฟงมณฑลเหอหนานในปัจจุบัน) กลายเป็นเมืองพาณิชย์แห่งหนึ่ง วิหารประธานและวิหารข้ามสระเลี้ยงปลาในวัดจิ้นฉือเมืองไท่หยวนมณฑลซานซีก็เป็นสถาปัตยกรรมสมัยราชวงศ์ซ่งที่เป็นแบบฉบับสถาปัตยกรรมที่สร้างด้วยอิฐและก้อนหินในสมัยราชวงศ์ซ่งมีระดับสูงขึ้นเรื่อย ๆ ที่สำคัญคือ เจดีย์และสะพาน เจดีย์ในวัดหลิงอิ่นเมืองหางโจวและสะพานโหย่งทงในอำเภอเจ้าเซียนมณฑลเหอเป่ยก็เป็นสถาปัตยกรรมที่สร้างด้วยอิฐและก้อนหินที่เป็นแบบฉบับในสมัยราชวงศ์ซ่งสมัยราชวงศ์ซ่ง สังคมศักดินาของจีนได้รับการพัฒนาอีกขั้นหนึ่ง คนจีนในสมัยราชวงศ์ซ่งเริ่มมีความสนใจในการสร้างอุทยานขึ้น อุทยานสมัยซ่งที่มีลักษณะตัวแทนคือ ชังล่างถิงและตู๋เล่อหยวนสมัยราชวงศ์ซ่งยังได้ปรากฏวิทยานิพนธ์พิเศษเกี่ยวกับเทคโนโลยีการก่อสร้างอย่างสมบูรณ์เรื่องเหยิงเจ้าฝ่าสื้อหรือแปลว่า กฎเกณฑ์การก่อสร้าง เป็นสัญลักษณ์ที่แสดงให้เห็นว่า เทคโนโลยีและการควบคุมดูแลการก่อสร้างของจีนต่างก็ขึ้นสู่ระดับใหม่