stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การทหาร
การจัดหน่วยทหาร > ข่าวกรอง

บทความหลัก: ข่าวกรองทางทหาร
ในการทหารนั้นจำเป็นจะต้องระบุถึงภัยคุกคามที่อาจจะเกิดขึ้นต่อกองทัพหรือกองกำลังนั้น ๆ จึงได้มีการรวบรวมข่าว ทั้งจากบุคลากรของกองทัพเอง และจากพลเรือน เพื่อระบุตัวตนหรือสิ่งที่เป็นภัยคุกคาม และรักษาความปลอดภัย โดยเรียกว่าข่าวกรองทางทหาร โดยแนวคิดในการรวบรวมข่าวกรองนั้น เป็นการรวบรวมข่าวสารและข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับฝ่ายตรงข้าม ซึ่งมีความสำคัญต่อการปฏิบัติการของฝ่ายเรา ไม่ว่าจะเป็นแผนการในการก่อความไม่สงบ การเคลื่อนกำลัง หรือแผนการสำหรับการบุกยึด
ส่วนที่สำคัญที่สุดของข่าวกรองทางทหารคือการวิเคราะห์ข่าวกรอง เพื่อประเมินความสามารถทางการทหารของผู้ที่เราคาดว่าจะเป็นภัยคุกคามต่อประเทศทั้งในปัจจุบันและอนาคต และจำลองรูปแบบการปฏิบัติการ ปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่อการปฏิบัติการนั้น ๆ อาจจะแบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ
ข่าวกรองในการรบ (Combat Intelligence) คือสภาพของข้าศึก ลักษณะทางภูมิศาสตร์ การวางกำลัง
ข่าวกรองทางยุทธศาสตร์ (Strategic Intelligence) คือข้อมูลเกี่ยวกับปฏิบัติการในระดับของนโยบาย และแผนการดำเนินกลยุทธ์ เกี่ยวกับขีดความสามารถในการรบ
การจัดหน่วยทหาร > เศรษฐกิจ

| ประเทศ | งบประมาณทางการทหาร |
| --- | --- |
  สหรัฐ: 801.0
  จีน: 293.0
  อินเดีย: 76.6
  สหราชอาณาจักร: 68.4
  รัสเซีย: 65.9
  ฝรั่งเศส: 56.6
  เยอรมนี: 56.0
  ซาอุดิอารเบีย: 55.6
  ญี่ปุ่น: 54.1
  เกาหลีใต้: 50.2
  อิตาลี: 32.0
  ออสเตรเลีย: 31.8
  แคนนาดา: 26.4
  อิหร่าน: 24.6
  อิสราเอล: 24.3

เศรษฐศาสตร์กลาโหม คือการเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการงบประมาณด้านการทหาร เพื่อสร้างทรัพยากรและบำรุงรักษากองกำลังทางการทหาร รวมไปถึงงบประมาณในการปฏิบัติการทางการทหารและการทำสงคราม
ในการจัดสรรงบประมาณทางการทหารนั้น จะถูกจัดสรรโดยหน่วยงานด้านการเงินในกองทัพของแต่ละประเทศ โดยการจัดซื้ออาวุธของกองกำลังทางการทหารนั้นสามารถกระทำได้ทั้งในยามสงบ และในสภาวะสงคราม แม้แต่ในสภาวะวิกฤตต่าง ๆ เช่นการแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่หลายประเทศทั่วโลกยังคงมีการเพิ่มงบประมาณทางการทหาร แต่ก็มีบางประเทศปรับลดเพื่อนำงบประมาณดังกล่าวมาจัดการกับวิกฤตการแพร่ระบดของโควิด-19
การจัดหน่วยทหาร > การพัฒนาขีดความสามารถ

การพัฒนาขีดความสามารถ หรือมักจะเรียกกันว่าการพัฒนาความแข็งแกร่งของกองทัพ เป็นกระบวนการที่มีความซับซ้อน ซึ่งขีดความสามารถของกองทัพนั้นประกอบไปด้วยขีดความสามารถเชิงกลยุทธ เชิงปฏิบัติการ และเชิงยุทธวิธี เพื่อตอบโต้ต่อภัยคุกคามที่อาจจะเกิดขึ้น โดยอาจจะจัดทำแผนพัฒนาขีดความสามารถ (Defense Capability Development Plan) และการจัดทำเอกสารป้องกันประเทศ (Defense White Paper)
การจัดหน่วยทหาร > เทคโนโลยีทางการทหาร

หลายครั้งเทคโนโลยีของพลเรือนที่มีการศึกษาวิจัยไม่ได้ครอบคลุมหรือสามารถนำมาใช้ในทางการทหารได้ จึงต้องมีการศึกษาและวิจัยเทคโนโลยีทางการทหารโดยเฉพาะขึ้นมา โดยปัจจุบันได้มีการแข่งขันกันระหว่างชาติมหาอำนาจหลัก เช่น สหรัฐ จีน ญี่ปุ่น รัสเซีย เพื่อให้มีความก้าวหน้าและพัฒนาไปได้ไกลกว่าคู่แข่งของตนเอง
เทคโนโลยีทางการทหารถูกใช้งานในแทบทุกส่วนของการทหารในปัจจุบัน อาทิ การออกแบบ พัฒนาอาวุธ อุปกรณ์สนับสนุนทหารราบในการรบ การฝึกในการรบ รวมไปถึงเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ ที่อาจจะนำเข้ามาใช้ในสงครามในอนาคต แต่ยังคงเป็นที่ถกเถียงในปัจจุบันว่าการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในทางการทหารจะเกิดผลกระทบร้ายแรงอื่น ๆ ตามมา
การจัดหน่วยทหาร > การส่งกำลังบำรุงทางทหาร

บทความหลัก: การส่งกำลังบำรุงทางทหาร
การมีขีดความสามารถในการรบนั้น ไม่เพียงพอที่จะปฏิบัติการทางการทหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากหน่วยทหารจำเป็นจะต้องมีกระสุน อาวุธ และเสบียงต่าง ๆ ที่เพียงพอสำหรับการปฏิบัติการในการรบ การส่งกำลังบำรุงทางทหารจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งในการปฏิบัติการทางการทหารต่าง ๆ ในสงครามยุคปัจจุบัน
สำหรับการส่งกำลังบำรุงทางทหารนั้น สามารถทำได้หลายวิธี ทั้งการใช้รถบรรทุกทหาร การใช้รถไฟ ไปจนถึงการใช้เรือขนส่งสินค้า เพื่อที่จะนำกำลังบำรุงเหล่านั้นส่งไปถึงทหารในแนวรบ และพื้นที่นัดหมายที่อาจมีการกำหนดไว้ล่วงหน้า
การส่งกำลังบำรุงถูกพูดถึงอย่างแพร่หลายในการรุกรานยูเครนของรัสเซียในปี พ.ศ. 2565 โดยในระลอกแรกของการเข้าโจมตี กองทัพรัสเซียถูกวิพากษ์วิจารณ์ถึงความล้มเหลวในการส่งกำลังบำรุงทางการทหาร ทำให้เกิดความสูญเสียต่อกองกำลังของรัสเซียเป็นจำนวนมาก
ทหารกับสังคม

ในสังคมตั้งแต่อดีต ทหารถูกเลือกให้เป็นผู้นำในการปกครองมวลชน เนื่องจากมีอำนาจทางทหารและสามารถปกป้องประชาชนภายใต้การปกครองได้ จึงได้รับความไว้วางใจในการเป็นผู้นำ เช่น สังคมญี่ปุ่นในอดีต ที่ทหารซามูไรเป็นวรรณะนักรบที่มีชนชั้นทางสังคมเหนือกว่าผู้อื่นและมีหน้าที่ในการปกป้องรับใช้โชกุน ซึ่งเป็นผู้นำของสังคมในขณะนั้น และสังคมไทยในอดีต ที่พระมหากษัตริย์จะทรงเป็นผู้บังคับบัญชาในการรบโดยตรง บังคับบัญชาทหารเข้าสู่สงครามต่าง ๆ เพื่อปกป้องเมือง จนกระทั่งเข้าสู่สังคมยุคใหม่ ทหารจึงมีสถานะที่เปลี่ยนไปและทำหน้าที่ในการปกป้องประเทศและประชาชนรวมถึงการป้อมปราม
ในยุคปัจจุบัน ทหารถูกตั้งคำถามถึงคุณค่าและความจำเป็นในการมีอยู่ ในขณะเดียวกันการทหารก็มีการพัฒนาอยู่ตลอดเวลา ในขณะที่หลายประเทศยกเลิกการมีกองทัพลงไป แต่ในอีกหลายประเทศกับเร่งพัฒนาขีดความสามารถยิ่งขึ้นไปอีก เพื่อแข่งขันและรับมือกับภัยคุกคามของตนเองที่เกิดขึ้นมา
สังคมของทหารมีลักษณะที่เป็นสังคมซ้อนอยู่ภายในสังคมภายนอกอยู่อีกชั้นหนึ่ง มีระบบบริหารจัดการภายในตัวของตัวเอง อาทิ ศาลทหาร ที่มีไว้สำหรับพิจารณาคดีที่เกี่ยวข้องกับทหาร หรืออาญาสงครามโดยเฉพาะ ไม่สามารถนำมาตัดสินพลเรือนซึ่งอยู่ภายนอกอำนาจของศาลทหารได้ แพทย์ทหาร หรือเรียกว่า เสนารักษ์ ที่มีความเชี่ยวชาญเหมือนแพทย์ทั่วไป แต่มีศักยภาพในการปฏิบัติการได้ในสถานการณ์ขับขันหรือการสู้รบ การศึกษา ที่มีโรงเรียนทหารสำหรับเรียนและฝึกสำหรับการเป็นทหารโดยเฉพาะแยกออกมาจากพลเรือน โดยจะแยกตามความเชี่ยวชาญและบทบาทหน้าที่ในกองทัพหลังจากจบการศึกษา เช่น โรงเรียนเตรียมทหาร โรงเรียนนายเรือ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
ทหารกับสังคมการเมือง มีพัฒนาการที่มีการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ในหลายประเทศ ทหารได้เข้าไปมีบทบาททางการเมือง ผ่านการแก้ไขรัฐธรรมนูญให้ทหารสามารถเข้ามามีบทบาททางการเมืองได้ ด้วยวิธีการรัฐประหาร หรือจากระบอบการปกครองที่เอื้ออำนวยอยู่แล้ว ซึ่งปัญหาที่พบคือการแทรงแซงกลไกต่าง ๆ รวมไปถึงปัญหาความโปร่งใสของกองทัพ ซึ่งเกิดจากข้อจำกัดในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ เกี่ยวกับปฏิบัติการทางการทหารต่าง ๆ และการจัดการงบประมาณที่เกิดการทุจริตได้ง่าย
ในประเทศที่สามารถแยกทหารออกจากการแทรกแซงทางการเมืองได้นั้นใช้วิธีการคานอำนาจอธิปไตยทั้ง 3 ฝ่ายของประเทศให้เกิดความสมดุลคือ ฝ่ายบริหาร ฝ่ายนิติบัญญัติ และฝ่ายตุลาการ รวมถึงการปฏิรูปธุรกิจหรือกิจการของฝ่ายทหารเพื่อลดอำนาจการต่อรองลง โดยองค์ประกอบที่สำคัญที่สุดคือฝ่ายทหารเอง ที่ต้องยินยอมที่จะปรับตัวและอยู่ภายใต้พลเรือน เช่นเดียวกับประเทศที่ปกครองตามระบอบประชาธิปไตยอื่น ๆ ปฏิเสธที่จะเข้ามามีส่วนร่วมทางการเมือง
ทหารกับสังคม > จริยธรรมทางการทหาร

จริยธรรมในการทำสงครามและปฏิบัติการทางการทหารนั้นถูกพัฒนาเรื่อยมา โดยมีการประกาศใช้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2492 และเริ่มมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2493 ในชื่อของอนุสัญญาเจนีวา แต่ในหลักความเป็นจริง อนุสัญญาดังกล่าวถูกปฏิบัติเฉพาะในช่วงเวลาสงครามตามรูปแบบ แต่ไม่ถูกนำมาปฏิบัติในการชุมนุมทางการเมืองและการลุกฮือต่าง ๆ ของประชาชน
ในแนวปฏิบัติระหว่างประเทศ ได้มีการห้ามใช้อาวุธบางชนิด โดยเฉพาะอาวุธอานุภาพทำลายล้างสูง (Weapons of Mass Destruction: WMD) นอกจากนี้ยังมีอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการก่อให้เกิดอาชญากรรมสงคราม โดยจัดให้มีการดำเนินคดีต่ออาชญากรสงครามในศาลอาญาระหว่างประเทศ สำหรับผู้ที่ละเมิดและกระทำผิด และตามบทบัญญัติกฎหมายทางการทหารโดยเฉพาะของแต่ละประเทศ เช่น ประมวลกฎหมายยุติธรรมทหาร ของสหรัฐอเมริกา พระราชบัญญัติอาชญากรสงคราม พุทธศักราช 2488 ของไทย
นอกจากนี้ ยังมีการปฏิบัติการทางทหารเพื่อมนุษยธรรมที่ได้รับการยอมรับโดยแพร่หลาย อาทิ การบรรเทาสาธารณภัย การปกป้องผู้ลี้ภัยและผู้อพยพ และการรักษาสันติภาพในพื้นที่ขัดแย้ง
แหล่งข้อมูลอื่น

Military Expenditure % of GDP hosted by Lebanese economy forum, extracted from the World Bank public data
การทหาร ที่เว็บไซต์ Curlie
การสรรหากำลังพลของกองทัพบกสหรัฐ ด้วยวิธีการออกบูธรับสมัครในโรงเรียนมัธยม
เครื่องบินขับไล่เฉิงตู เจ-20 ของกองทัพอากาศจีน เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีที่ทันสมัยของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน
เครื่องบินลำเลียงทางยุทธวิธี ซี-130 เฮอร์คิวลิส ของกองทัพอากาศไทย
กองทัพไทยมีบทบาทกับสังคมมากขึ้นหลังการก่อการรัฐประหารในปี พ.ศ. 2557
กองทัพไทยส่งทหารร่วมภารกิจค้นหาและกู้ภัยผู้ประสบภัยแผ่นดินไหวที่ประเทศเนปาล ด้วยเครื่อง ซี-130เอช ในปี พ.ศ. 2558
สมยศ พลายด้วง

| สมยศ พลายด้วงท> ม. |
| --- | --- |

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสงขลา
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  14 พฤษภาคม พ.ศ. 2566   (1 ปี 306 วัน)
ก่อนหน้า: พยม พรหมเพชร
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513 (54 ปี) อำเภอกระแสสินธุ์ จังหวัดสงขลา
พรรคการเมือง: ประชาธิปัตย์ (2565–ปัจจุบัน)
คู่สมรส: มาลัยทิพย์ ครุอำโพธิ์

สมยศ พลายด้วง (เกิด 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสงขลา 1 สมัย สังกัดพรรคประชาธิปัตย์
ประวัติ

สมยศ เกิดเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513 ที่ อำเภอกระแสสินธุ์ จังหวัดสงขลา สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี ศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาการพัฒนาชุมชน จาก มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา และ ระดับปริญญาโท รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการและการปกครองท้องถิ่น จากมหาวิทยาลัยทักษิณ
สมยศ อยู่กินกันฉันสามีภริยากับ นางสาวมาลัยทิพย์ ครุอำโพธิ์ มีบุตร-ธิดา 2 คน
งานการเมือง

สมยศ เคยทำงานในฐานะหนึ่งในทีมงานให้กับบุคคลทางการเมืองต่างๆ ได้แก่นิพนธ์ บุญญามณี ขณะดำรงตำแหน่ง สส. และ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา, เดชอิศม์ ขาวทอง ขณะดำรงตำแหน่ง สส. และนายไพเจน มากสุวรรณ์ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา
สมยศ ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรกในปี พ.ศ. 2566 สังกัดพรรคประชาธิปัตย์ โดยสามารถเอาชนะทั้งไพร พัฒโน อดีต สส. 2 สมัย จากพรรคภูมิใจไทย และพยม พรหมเพชร อดีต สส. 1 สมัย จากพรรครวมไทยสร้างชาติไปได้
งานการเมือง > สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

สมยศ พลายด้วง ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาแล้ว 1 สมัย คือ
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 จังหวัดสงขลา สังกัดพรรคประชาธิปัตย์
เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พ.ศ. 2567 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 2 ทวีติยาภรณ์มงกุฎไทย (ท.ม.)
อัมปัง

| --- | --- |

ชื่ออื่น: ขนมปังถั่วแดง
ประเภท: ขนมปังหวาน
มื้อ: ของหวาน
แหล่งกำเนิด: ญี่ปุ่น
ผู้สร้างสรรค์: ยาซูเบ คิมูระ
ส่วนผสมหลัก: ถั่วแดงกวน
 ตำราอาหาร: อัมปัง   สื่อ: อัมปัง
ร้านคิมูรายะ ย่านกินซะ
อัมปัง (ญี่ปุ่น: あんパン, 餡パン; โรมาจิ: Anpan) หรือ ขนมปังถั่วแดง เป็นขนมปังหวานของญี่ปุ่นที่โดยทั่วไปใส่ไส้ถั่วแดงกวน อัมปังอาจเตรียมโดยใช้ไส้อื่น เช่น ถั่วขาว (ชิโรอัง) ถั่วเขียว (อูงูอิซูอัง) งา (โกมาอัง) และเกาลัด (คูริอัง)
ประวัติ

อัมปังถูกทำขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1875 ในยุคเมจิ โดยชายที่ชื่อ ยาซูเบ คิมูระ [ja] ซามูไรที่ตกงานในช่วงการเถลิงอำนาจของกองทัพจักรวรรดิและการล่มสลายของชนชั้นซามูไร ยุคเมจิเป็นช่วงเวลาที่ญี่ปุ่นมีความทันสมัยมากขึ้นเรื่อย ๆ และซามูไรจำนวนมากที่ตกงานได้รับงานที่แปลกใหม่ไปจากเดิม บทบาทของคนทำขนมปังคืองานประเภทหนึ่ง
วันหนึ่ง ขณะที่เดินเตร็ดเตร่ไปทั่วบริเวณที่คนงานจำนวนมากทำงานใหม่อยู่ ยาซูเบ คิมูระได้พบชายหนุ่มคนหนึ่งกำลังทำขนมปัง จึงเกิดความคิดขึ้น กลายเป็นจุดเริ่มต้นของร้านขนมปัง ชื่อ บุนเอโด (文英堂) ในปี ค.ศ. 1874 เขาย้ายร้านไปย่านกินซะ และเปลี่ยนชื่อร้านขนมปังเป็น คิมูรายะ (木村屋) ปัจจุบันคือคือร้าน คิมูรายะ โซโฮเต็ง (木村屋總本店) อย่างไรก็ตาม สูตรของขนมปังที่รู้จักในประเทศญี่ปุ่นในเวลานั้นมีเพียงการทำขนมปังที่มีรสเค็มและเปรี้ยว ซึ่งไม่เหมาะกับรสนิยมของชาวญี่ปุ่นในขณะนั้น ยาซูเบอยากทำขนมปังที่มีรสชาติแบบญี่ปุ่นมากขึ้น ในที่สุดก็ค้นพบวิธีการทำขนมปังตามแบบฉบับมันจูของญี่ปุ่น คือการขึ้นแป้งโดด้วยยีสต์เหลวซากาดาเนะแบบดั้งเดิม จากนั้นเขาก็ยัดไส้ขนมปังด้วยถั่วกวนวางาชิ แล้วขายอัมปังในฐานะของว่าง อัมปังเป็นที่นิยมอย่างมาก ไม่เพียงแต่เพราะรสชาติของมันเท่านั้น แต่ยังเป็นเพราะชาวญี่ปุ่นสนใจสิ่งใหม่ ๆ และเรื่องราวต่างประเทศในเวลานั้นด้วย
ต่อมา ชายคนหนึ่งชื่อยามาโอกะ เท็ชชู มหาดเล็กของจักรพรรดิเมจิซึ่งโปรดการเสวยอัมปัง ได้ขอให้ตระกูลโทกูงาวะ อดีตตระกูลผู้นำรัฐบาลญี่ปุ่นก่อนยุคเมจิ นำอัมปังไปถวายจักรพรรดิเมื่อเข้าเฝ้าพระองค์ ตระกูลโทกูงาวะขอให้ยาซูเบทำอัมปังจำนวนหนึ่งถวายจักรพรรดิ ยาซูเบตั้งใจทำอัมปังอย่างหนัก และเนื่องจากเขาใส่ใจกับรูปร่างหน้าตาของขนมปัง จึงตกแต่งด้วยซากูระดองเกลือตรงกลางขนมปังแต่ละก้อน อัมปังนี้ถูกมาถวายแก่จักรพรรดิเมจิเมื่อวันที่ 4 เมษายน ค.ศ. 1875 จักรพรรดิตรัสให้ยาซูเบถวายขนมปังถั่งแดงให้พระองค์ทุกวัน และเนื่องจากข่าวลือที่ว่าจักรพรรดิบริโภคอัมปัง ความนิยมของขนมปังโดยเฉพาะอัมปังจึงเริ่มแพร่หลายไปทั่วประเทศ
ยุทธการที่สตาลินกราด
ในวัฒนธรรมร่วมสมัย

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นที่สตาลินกราดได้รับการกล่าวถึงเป็นจำนวนมากโดยสื่อของรัสเซีย เยอรมัน อเมริกัน และอังกฤษ เนื่องจากความสำคัญที่เป็นจุดเปลี่ยนของสงครามในทวีปยุโรป และการสูญเสียชีวิตที่เกี่ยวข้องในการสู้รบ คำว่า "สตาลินกราด" กลายเป็นความหมายเหมือนกับการสู้รบขนาดใหญ่ในเมือง ที่มีการสูญเสียอย่างมากทั้ง 2 ฝ่าย
ภาพยนตร์
สตาลินกราดสกายาบีตวา (Сталинградская битва) ค.ศ. 1949 (สหภาพโซเวียต)
ซอลดาตืย (Солдаты) ค.ศ. 1958 (สหภาพโซเวียต)
Stalingrad: Dogs, Do You Want to Live Forever? (Hunde, wollt ihr ewig leben?) ค.ศ. 1958 (เยอรมนีตะวันตก)
สตาลินกราด ค.ศ. 1990 (สหภาพโซเวียต, เยอรมนีตะวันออก, เชโกสโลวาเกีย, สหรัฐ)
สตาลินกราด ค.ศ. 1993 (เยอรมนี)
กระสุนสังหารพลิกโลก ค.ศ. 2001 (สหรัฐ)
มหาสงครามวินาศสตาลินกราด ค.ศ. 2013 (รัสเซีย)
เชิงอรรถ

↑  Hayward 1998, p. 195: กองทัพอากาศมีจำนวนเพิ่มขึ้นถึง 1,600 ลำจากการถอนกำลังจากภูมิภาคคูบันและคอเคซัสใต้
↑  สร้างขึ้นในวันที่ 21 พฤศจิกายน ค.ศ. 1942 จากกองทัพของกองทัพกลุ่มเบ เพื่อทำแนวระหว่างกองทัพกลุ่มอา (ที่คอเคซัส) และให้ต่อต้านการโจมตีกลับของโซเวียต
↑  The Soviet front's composition and names changed several times in the battle. The battle started with the South Western Front. It was later renamed Stalingrad Front, then had the Don Front split off from it.
↑  มีการตั้งแนวรบนี้ขึ้นใหม่กองกำลังสำรองในวันที่ 22 ตุลาคม ค.ศ. 1942
บทอ่านเพิ่มเติม

Baird, Jay W. (1969). "The Myth of Stalingrad". Journal of Contemporary History. Sage Publications. 4 (3): 187–204. doi:10.1177/002200946900400312. S2CID 159888727.
Bernig, Jorg (1997). Eingekesselt: Die Schlacht um Stalingrad im deutschsprachigen Roman nach 1945 [Encircled: The Battle of Stalingrad in the German-language Novel After 1945]. German Life and Civilization (ภาษาเยอรมัน). Vol. 23. Peter Lang Publishers.
Clark, Alan (1965). Barbarossa: the Russian-German Conflict, 1941–45. OCLC 154155228.
Erickson, John (1984) [First published 1975]. The Road to Stalingrad. Stalin's War with Germany. Vol. 1. Boulder, Colorado: Westview Press. ISBN 0-86531-744-5.
Glantz, David (2011). After Stalingrad: The Red Army's Winter Offensive 1942–1943. Helion and Company. ISBN 978-1-907677-05-2.
Goldman, Stuart D. (2012). Nomonhan, 1939; The Red Army's Victory That Shaped World War II. Naval Institute Press. ISBN 978-1-61251-098-9.
Grossman, Vasily (2007).  Beevor, Antony; Vinogradova, Luba (บ.ก.). A Writer at War: A Soviet Journalist with the Red Army, 1941–1945. New York: Vintage Books. ISBN 978-0-307-27533-2.
Hellbeck, Jochen (2015). Stalingrad: The City That Defeated The Third Reich. New York: PublicAffairs. ISBN 978-1-61039-496-3.
Hill, Alexander (2017). The Red Army and the Second World War. Cambridge University Press. ISBN 978-1-1070-2079-5.
Jones, Michael K. (2007). Stalingrad: How the Red Army Survived the German Onslaught. Drexel Hill, Pennsylvania: Casemate. ISBN 978-1-932033-72-4.
Mark, Jason D. (2002). Death of the Leaping Horseman: 24 Panzer Division in Stalingrad. Leaping Horseman Books. ISBN 0-646-41034-2.
Mark, Jason D. (2006). Island of Fire: The Battle for the Barrikady Gun Factory in Stalingrad November 1942 – February 1943. Leaping Horseman Books. ISBN 0-9751076-4-X.
Mark, Jason D. (2008). Angriff: The German Attack on Stalingrad in Photos. Leaping Horseman Books. ISBN 978-0-9751076-7-6.
Mark, Jason D.; Obhodas, Amir (2010). Croatian Legion: The 369th Reinforced (Croatian) Infantry Regiment on The Eastern Front 1941–1943. Leaping Horseman Books. ISBN 978-0-9751076-8-3.
Rayfield, Donald (2004). Stalin and His Hangmen: The Tyrant and Those Who Killed for Him. New York: Random House. ISBN 0-375-50632-2.
Roberts, Geoffrey (2002). Victory at Stalingrad: The Battle that Changed History. New York: Longman. ISBN 0-582-77185-4.
Tarrant, V. E. (1992). Stalingrad: Anatomy of an Agony. London: Leo Cooper. ISBN 0-85052-307-9.
Taylor, A. J. P. (1998). The Second World War and its Aftermath. Vol. 4. Folio Society.
Wieder, Joachim; von Einsiedel, Heinrich Graf (1998). Stalingrad: Memories and Reassessments (1995 translation Revised ed.). New York: Sterling Publishing. ISBN 978-1-85409-460-5.
แหล่งข้อมูลอื่น

Detailed summary of campaign เก็บถาวร 3 พฤษภาคม 2011 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Stalingrad battle Newsreels // Net-Film Newsreels and Documentary Films Archive
Story of the Stalingrad battle with pictures, maps, video and other primary and secondary sources
Volgograd State Panoramic Museum official homepage
The Battle of Stalingrad in Film and History Written with strong Socialist/Communist political under and overtones.
Roberts, Geoffrey. "Victory on the Volga", The Guardian, 28 กุมภาพันธ์ 2003
Stalingrad-info.com, Russian archival docs translated into English, original battle maps, aerial photos, pictures taken at the battlefields, relics collection
H-Museum: Stalingrad/Volgograd 1943–2003. Memory เก็บถาวร 27 ธันวาคม 2010 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Battle of Stalingrad Pictures
Images from the Battle of Stalingrad (Getty)
The photo album of Wehrmacht NCO named Nemela of 9. Machine-Gewehr Bataillon (mot) เก็บถาวร 31 มกราคม 2013 ที่ archive.today. There are several unique photos of parade and award ceremony for Wehrmacht personnel who survived the Battle of Stalingrad.
Stalingrad Battle Data Project: order of battle, strength returns, interactive map เก็บถาวร 2 ตุลาคม 2022 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Documentary showing the recovery of numerous bodies of missing soldiers in the Stalingrad area in 2015 ที่ยูทูบ
Stalingrad documentaries by the Army University Press
Stalingrad Battle Data documentary base
The Stalingrad Digging Camp. Video showing the excavation and reburial of hundreds bodies ที่ยูทูบ
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST 
ประจำชาติ:  สเปน  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เช็กเกีย  โปแลนด์ 
อื่น ๆ:  NARA  IdRef
นอร์ม็องดี (เรือ)

| --- | --- |
เรือนอร์ม็องดีประมาณ ค.ศ. 1935–1936
ประวัติ
ฝรั่งเศส
ชื่อ: นอร์ม็องดี
ตั้งชื่อตาม: แคว้นนอร์ม็องดี
เจ้าของ: กงเปญีเฌเนราลทร็องซัตล็องติก
ท่าเรือจดทะเบียน: ท่าเรือเลออาฟวร์
เส้นทางเดินเรือ: เลออาฟวร์-เซาแทมป์ตัน-นิวยอร์ก
อู่เรือ: ช็องตีเยเดอเพนโฮเอต์ แซง-นาแซร์ ประเทศฝรั่งเศส
ปล่อยเรือ: 26 มกราคม 1931
เดินเรือแรก: 29 ตุลาคม 1932
Christened: 29 ตุลาคม 1932
สร้างเสร็จ: 1933
Maiden voyage: 29 พฤษภาคม 1935
บริการ: 1935–1942 (7 ปี)
หยุดให้บริการ: 1942
รหัสระบุ:  สัญญาณเรียกขาน FNSK   
ความเป็นไป: ถูกเพลิงไหม้ พลิกคว่ำในเดือนกุมภาพันธ์ 1942  ถูกทำลายในเดือนตุลาคม 1946
ลักษณะเฉพาะ
ประเภท::  เรือเดินสมุทร
ขนาด (ตัน)::  79,280 ตันกรอส (1935–1936)  83,423 ตันกรอส (หลัง 1936)
ขนาด (ระวางขับน้ำ)::  11.2 เมตร (36 ฟุต 7 นิ้ว) (เมื่อบรรทุก)
ความยาว::  313.6 เมตร (1,029 ฟุต) o/a  293.2 เมตร (962 ฟุต) p/p
ความกว้าง::  35.9 เมตร (117 ฟุต 10 นิ้ว);
ความสูง::  56.1 เมตร (184 ฟุต)
กินน้ำลึก::  11.2 เมตร (36 ฟุต 7 นิ้ว) (เมื่อบรรทุก)
ความลึก::  28.0 เมตร (92 ฟุต) จากกระดูกงูถึงดาดฟ้าเดินเล่น
ดาดฟ้า::  12
ระบบพลังงาน::  4 × กังหันไฟฟ้า กำลังรวม 160,000 shp (สูงสุด 200,000 แรงม้า)
ระบบขับเคลื่อน::  4 × ใบจักร 3 พวงเมื่อเปิดตัว – ต่อมามี 4 พวง
ความเร็ว::  29.5 นอต (54.6 กิโลเมตรต่อชั่วโมง; 33.9 ไมล์ต่อชั่วโมง) (ออกแบบ)  32.2 นอต (59.6 กิโลเมตรต่อชั่วโมง; 37.1 ไมล์ต่อชั่วโมง) (บันทึกไว้ในการทดสอบ)
ความจุ::  1,972 คน: ชั้นหนึ่ง 848 คน, ชั้นท่องเที่ยว 670 คน, ชั้นสาม 454 คน
ลูกเรือ::  1,345 คน
นอร์ม็องดี (ฝรั่งเศส: Normandie) เป็นเรือเดินสมุทรสัญชาติฝรั่งเศส สร้างขึ้นที่แซ็ง-นาแซร์ ประเทศฝรั่งเศส สำหรับบริษัทเฌเนราลทร็องซัตล็องติก (CGT) เริ่มให้บริการเมื่อ ค.ศ. 1935 โดยเป็นเรือโดยสารที่ใหญ่และเร็วที่สุดในโลกในขณะนั้น สามารถข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกได้ภายในเวลาซึ่งเป็นสถิติที่ 4.14 วัน และยังคงเป็นเรือโดยสารที่ขับเคลื่อนด้วยกังหันไฟฟ้าที่ทรงพลังที่สุดเท่าที่เคยสร้างมา
ด้วยการออกแบบที่ทันสมัยและการตกแต่งภายในที่หรูหราอลังการ นอร์ม็องดีจึงได้รับการยกย่องจากหลายฝ่ายว่าเป็นเรือเดินสมุทรที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในสมัยนั้น แม้กระนั้น เรือลำนี้ก็ไม่ประสบความสำเร็จในเชิงพาณิชย์นักและต้องพึ่งพาเงินอุดหนุนจากรัฐบาลในการดำเนินงาน ระหว่างทำหน้าที่เป็นเรือธงของ CGT เรือลำนี้ทำการเดินทางข้ามแอตแลนติกจากท่าเรือต้นทางที่เลออาฟวร์มุ่งหน้าไปยังนครนิวยอร์กเป็นจำนวน 139 เที่ยว นอร์ม็องดีได้รับบลูริบบันด์สำหรับการข้ามแอตแลนติกได้เร็วที่สุดในหลายช่วงของการให้บริการ โดยมีอาร์เอ็มเอส ควีนแมรี (RMS Queen Mary) เป็นคู่แข่งหลัก
ระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง นอร์ม็องดีถูกยึดโดยทางการสหรัฐที่นิวยอร์ก และเปลี่ยนชื่อเป็นยูเอสเอส ลาฟาแยต (USS Lafayette) ใน ค.ศ. 1942 ขณะกำลังถูกปรับปรุงให้เป็นเรือลำเลียงพล เรือลำนี้ได้เกิดเพลิงไหม้และพลิกคว่ำลงด้านกราบซ้าย จนจมลงครึ่งลำที่ก้นแม่น้ำฮัดสัน ณ ท่าเทียบเรือ 88 (ท่าเรือสำราญแมนแฮตตันในปัจจุบัน) แม้จะได้รับการกู้ซากด้วยค่าใช้จ่ายมหาศาล แต่การบูรณะก็ถูกมองว่ามีค่าใช้จ่ายสูงเกินไป จึงถูกทำลายในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1946
ต้นกำเนิด

ต้นกำเนิดของนอร์มังดีสามารถสืบย้อนไปได้ถึงคริสต์ทศวรรษ 1920 เมื่อสหรัฐใช้ข้อจำกัดเกี่ยวกับการอพยพเข้าเมือง ส่งผลให้ตลาดผู้โดยสารชั้นประหยัดจากยุโรปลดลงอย่างมาก และทำให้เกิดการให้ความสำคัญกับนักท่องเที่ยวชั้นสูง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวอเมริกันจำนวนมากที่ต้องการหลีกหนีจากกฎหมายห้ามขายสุรา  บริษัทต่าง ๆ เช่น คูนาร์ดไลน์ และไวต์สตาร์ไลน์วางแผนที่จะสร้างซูเปอร์ไลเนอร์ของตนเอง เพื่อแข่งขันกับเรือรุ่นใหม่กว่าในขณะนั้น เรือดังกล่าวรวมถึงเบรเมินและอ็อยโรปาที่ทำลายสถิติ ทั้งคู่เป็นของเยอรมัน กงเปญีเฌเนราลทร็องซัตล็องติก (CGT) หรือเฟรนช์ไลน์ของฝรั่งเศสจึงเริ่มวางแผนสร้างซูเปอร์ไลเนอร์ของตนเองเช่นกัน
เรือธงของ CGT คืออีลเดอฟร็องส์ ซึ่งมีการตกแต่งภายในแบบอาร์ตเดโคที่ทันสมัยแต่มีการออกแบบตัวเรือที่ค่อนข้างอนุรักษ์นิยม นักออกแบบตั้งใจให้ซูเปอร์ไลเนอร์ลำใหม่มีลักษณะคล้ายกับเรือรุ่นก่อนของเฟรนช์ไลน์ จากนั้น พวกเขาได้รับการติดต่อจากวลาดิมีร์ ยัวร์เควิช อดีตสถาปนิกเรือของกองทัพเรือจักรวรรดิรัสเซียผู้ซึ่งอพยพไปยังฝรั่งเศสหลังการปฏิวัติ ค.ศ. 1917 แนวคิดของยัวร์เควิช ได้แก่ หัวเรือแบบเอียงคล้ายเรือใบและส่วนหน้าเรือแบบกระเปาะใต้แนวน้ำ ร่วมกับตัวเรือแบบไฮโดรไดนามิกที่เพรียวบาง แนวคิดของเขาใช้ได้ผลดีอย่างน่าอัศจรรย์ในแบบจำลองขนาดต่าง ๆ ที่ยืนยันถึงข้อได้เปรียบด้านประสิทธิภาพของการออกแบบ วิศวกรชาวฝรั่งเศสได้รับการโน้มน้าวจากยัวร์เควิชและขอให้เขาเข้าร่วมโครงการของพวกเขา เขาเข้าหาคูนาร์ดเพื่อเสนอแนวคิดแต่ถูกปฏิเสธเพราะถูกมองว่าสุดโต่งเกินไป
CGT ได้ว่าจ้างศิลปินให้สร้างโปสเตอร์และประชาสัมพันธ์เรือ ที่โด่งดังที่สุดชิ้นหนึ่งคือของอดอล์ฟ มูรอน คาสซานดร์ ผู้ย้ายถิ่นฐานชาวรัสเซียอีกคนในฝรั่งเศส อีกชิ้นโดยอัลเบิร์ต เซบีลล์ แสดงรูปแบบภายในด้วยแผนผังแบบตัดขวางยาว 4.5 เมตร (15 ฟุต) โปสเตอร์ดังกล่าวจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ทางทะเลแห่งชาติในปารีส
ภายใน

การตกแต่งภายในสุดหรูหราของนอร์ม็องดีได้รับการออกแบบในสไตล์อาร์ตเดโคและสตรีมไลน์มอเดิร์น โดยสถาปนิก ปิแอร์ ปาตูต์ หนึ่งในผู้ก่อตั้งสไตล์อาร์ตเดโค ประติมากรรมและภาพวาดบนผนังหลายชิ้นมีความนัยถึงแคว้นนอร์ม็องดีของฝรั่งเศส ที่มาของชื่อเรือลำนี้ ภาพวาดและภาพถ่ายแสดงให้เห็นห้องสาธารณะขนาดใหญ่ที่มีความสง่างามเป็นยิ่ง พื้นที่ภายในอันกว้างขวางของเรือเป็นไปได้ด้วยการแยกท่อควันให้ผ่านไปตามด้านข้างของเรือ แทนที่จะส่งขึ้นไปตรง ๆ โรเจอร์-อ็องรี เอกซ์แปต์ สถาปนิกชาวฝรั่งเศส เป็นผู้รับผิดชอบรูปแบบการตกแต่งโดยรวม
พื้นที่สาธารณะส่วนใหญ่ได้รับการอุทิศให้กับผู้โดยสารชั้นหนึ่ง รวมถึงห้องรับประทานอาหาร ห้องรับรองชั้นหนึ่ง ห้องย่าง สระว่ายน้ำชั้นหนึ่ง โรงละคร และสวนฤดูหนาว สระว่ายน้ำชั้นหนึ่งมีความลึกแตกต่างกันและมีชายหาดฝึกว่ายน้ำตื้นสำหรับเด็ก ห้องรับประทานอาหารเด็กได้รับการตกแต่งโดยฌ็อง เดอ บรุนอฟ ซึ่งได้ตกแต่งผนังด้วย Babar the Elephant และบริวาร
ภายในเต็มไปด้วยมุมมองอันโอ่อ่า ทางเข้าสุดตระการตา และบันไดที่ยาวและกว้าง ห้องชุดชั้นหนึ่งได้รับการออกแบบอย่างมีเอกลักษณ์เฉพาะโดยนักออกแบบที่คัดเลือกมา ห้องพักที่หรูหราที่สุดคืออพาร์ตเมนต์โดวิลล์ (Deauville) และทรูวิลล์ (Trouville) ซึ่งมีห้องอาหาร เปียโนขนาดเล็ก ห้องนอนหลายห้อง และระเบียงส่วนตัว
ห้องรับประทานอาหารชั้นหนึ่งของนอร์ม็องดีเป็นห้องที่ใหญ่ที่สุดบนเรือ ด้วยความยาว 93 เมตร (305 ฟุต) ซึ่งยาวกว่าห้องกระจกของพระราชวังแวร์ซาย  กว้าง 14 เมตร (46 ฟุต) และสูง 8.5 เมตร (28 ฟุต) ผู้โดยสารเข้าถึงผ่านประตูสูง 6.1 เมตร (20 ฟุต) ที่ประดับด้วยเหรียญทองแดงโดยศิลปิน เรย์มอนด์ ซูบส์ ห้องนี้สามารถรองรับได้ 700 คนที่ 157 โต๊ะ โดยที่นอร์ม็องดีทำหน้าที่เป็นโปรโมชันลอยน้ำสำหรับอาหารฝรั่งเศสที่ล้ำสมัยที่สุดในสมัยนั้น เนื่องจากแสงธรรมชาติไม่สามารถส่องเข้ามาได้ จึงได้รับแสงสว่างจากเสาแก้วลาลีกสูง 12 ต้นที่ขนาบข้างด้วยเสา 38 ต้นที่เข้าชุดกันตามผนัง มีโคมระย้าแขวนอยู่ที่ปลายห้องทั้งสองข้าง ทำให้นอร์ม็องดีได้รับสมญาว่า "เรือแห่งแสงสว่าง" (คล้ายกับปารีสที่เป็น "เมืองแห่งแสงสว่าง")
จุดเด่นที่ได้รับความนิยมคือคาเฟ่กริลล์ที่จะถูกแปลงเป็นไนต์คลับ ติดกับร้านกาแฟเป็นห้องสูบบุหรี่ชั้นหนึ่งซึ่งมีจิตรกรรมฝาผนังขนาดใหญ่ที่บรรยายถึงวิถีชีวิตของชาวอียิปต์โบราณ เรือลำนี้ยังมีสระว่ายน้ำในร่มและกลางแจ้ง โบสถ์ และโรงละครที่สามารถใช้เป็นเวทีและโรงภาพยนตร์ได้
เครื่องจักรบนดาดฟ้าชั้นบนและหัวเรือของนอร์ม็องดีได้รับการรวมเข้าไว้ในเรือเพื่อปกปิดและเปิดพื้นที่ดาดฟ้าให้เปิดโล่งเกือบทั้งหมดสำหรับผู้โดยสาร ด้วยเหตุนี้ เรือลำนี้จึงถือเป็นเรือเดินสมุทรลำเดียวที่มีสนามเทนนิสแบบเปิดโล่งขนาดมาตรฐานบนเรือ ชุดเครื่องปรับอากาศถูกซ่อนไว้ใต้กรงภายในปล่องไฟหลอก (ต้นที่สาม)