stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การหมักดอง
ประโยชน์ของการหมักดอง

การหมักทำให้อาหารอยู่ในรูปที่ดูดซึมได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะรายที่เป็นโรคขาดอาหารอย่างรุนแรง เนื่องจากการหมักเป็นการย่อยสลายสารอาหารโมเลกุลใหญ่ให้มีขนาดโมเลกุลเล็กลง เช่น โปรตีน ถูกย่อยให้เป็นกรดอะมิโน เป็นต้น
ทำให้อาหารมีรสและกลิ่นดีขึ้น
ทำให้อาหารมีสี มีกลิ่นและรสต่างออกไป เช่น ผักและผลไม้ดอง เป็นต้น
ทำให้เกิดอาหารชนิดใหม่หลายอย่าง เช่น แอลกอฮอล์ และน้ำส้มสายชู ซึ่งเกิดจากการหมักอาหารแป้งและน้ำตาล
เปลี่ยนอาหารเป็นพิษ หรือบริโภคไม่ได้ให้บริโภคได้ เช่น ลูกตำลึงดิบมีรสขมกินไม่ได้ แต่ถ้าดองแล้วจะหายขม ลูกท้อกินไม่ได้ แต่ถ้าดองแล้วจะกินได้ เป็นต้น
อาหารหมักสามารถเก็บไว้ได้นานที่อุณหภูมิห้อง  ไม่ต้องเก็บที่อุณหภูมิต่ำ
กระบวนการผลิตอาหารหมัก ไม่ต้องอาศัยเครื่องมือ เครื่องใช้พิเศษ ทำให้ค่าใช้จ่ายในการผลิตต่ำ
เสริมคุณค่าทางโภชนาการ เช่น การหมักน้ำผลไม้ให้เป็นไวน์ จะได้ประโยชน์ทางโภชนาการสูงกว่าน้ำผลไม้สด เต้าเจี้ยวและเต้าหู้ยี้จะมีประโยชน์สูงกว่าถั่วสุกธรรมดาในปริมาณเท่ากันเพราะมีราซึ่งประกอบด้วยโปรตีน วิตามิน และแร่ธาตุผสมอยู่ด้วย
อาหารหมักต้องการความระมัดระวังในด้านการสุขาภิบาลน้อยกว่าการแปรรูปโดยวิธีอื่นๆ เนื่องจากการใช้เกลือที่สูงก็จะช่วยในการกำจัดชนิดและปริมาณของจุลินทรีย์อยู่แล้ว จึงไม่มีปัญหาเรื่องแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของโรคท้องร่วง หรือ เป็นอันตราย
อาหารหมักบางชนิดเกิดพลังงานความร้อน และเกิดแก๊ส ที่สามารถนำไปเป็นแก๊สหุงต้มได้
มีประโยชน์ในการนำไปใช้ผลิตสารอาหารและยาปฏิชีวนะบางอย่างได้
การแบ่งประเภทผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากกระบวนการหมัก        การหมักเป็นวิธีการแปรรูปอาหารอย่างหนึ่งที่ทำกันมาเป็นเวลาช้านานแล้ว ในกระบวนการหมักส่วนใหญ่อาศัยปฏิกิริยาจากปลาและอวัยวะภายในของปลาโดยมีเกลืออยู่ในผลิตภัณฑ์นั้นๆ ด้วย น้ำปลาเป็นผลิตภัณฑ์ที่ผ่านกระบวนการหมักที่มีการบริโภคตั้งแต่สมัยโบราณ
ผลิตภัณฑ์ประมงที่แปรรูปโดยการเกิดจากกระบวนการหมักจัดแบ่งเป็น 3 กลุ่ม  คือ
กลุ่มที่  1  ผลิตภัณฑ์พื้นเมือง ส่วนใหญ่ของกระบวนการหมักผลิตภัณฑ์ในกลุ่มนี้อาศัยปฏิกิริยาจากเอนไซม์ของเนื้อปลาและเอนไซม์จากอวัยวะภายในของปลา โดยมีการใส่เกลือปริมาณสูงในกระบวนการหมัก เพื่อป้องกันการเสียจากแบคทีเรีย เช่น กะปิ น้ำปลา
กลุ่มที่ 2  ผลิตภัณฑ์พื้นเมืองเช่นกันแต่ปฏิกิริยาในกระบวนการหมักมี 2 ระยะ คือระยะแรกเกิดจากเอนไซม์ในเนื้อปลา ระยะที่ 2 เกิดจากการเติมเชื้อจุลินทรีย์หรือคาร์โบไฮเดรตลงไปเป็นตัวเริ่มปฏิกิริยาในระยะที่ 2 ผลิตภัณฑ์ในกลุ่มนี้ เช่น ปลาร้า ปลาดอง
กลุ่มที่ 3 ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตขึ้นโดยอาศัยการย่อยสลายทางเคมี เช่น การเติมกรดบางชนิดลงไปเพื่อเร่งปฏิกิริยา จึงไม่จัดเป็นผลิตภัณฑ์พื้นเมือง เช่น การผลิตน้ำปลาในระยะสั้น โดยเติมกรดเกลือ (HCl) ลงไปช่วยย่อยสลาย ซึ่งใช้ระยะเวลาหมักไม่เกิน 1 เดือน แต่ถ้าเป็นการหมักน้ำปลาแบบพื้นเมืองต้องใช้เวลาอย่างน้อย 6 เดือน ถึง 1 ปี  น้ำปลาที่ได้จากกรรมวิธีเติมกรดลงไปนี้อาจให้กลิ่นและรสชาติแตกต่างจากน้ำปลาพื้นเมือง
นอกจากนี้ Owen and Mendoaz,1985 จัดประเภทของผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากระบวนการหมัก เป็น 2 ประเภทใหญ่คือ
ผลิตภัณฑ์พื้นเมืองที่ปฏิกิริยาการหมักโดยอาศัยเอนไซม์ (Enzyme hydrolysis)
ผลิตภัณฑ์ที่เก็บรักษาโดยอาศัยจุลินทรีย์ในกระบวนการหมัก (Products preserved by microbial fermentation)
ดูเพิ่ม

การดองเค็ม (brining)
ภูเขาคอสซีอัสโก

| ภูเขาคอสซีอัสโก |
| --- | --- |
ยอดของภูเขาคอสซีอัสโก
จุดสูงสุด
ความสูง เหนือระดับน้ำทะเล: 2,228 เมตร (7,310 ฟุต) 
ความสูง ส่วนยื่นจากฐาน: 2,228 เมตร (7,310 ฟุต) 
ระยะถึงภูเขา ถัดไปที่สูงกว่า: 1,894.26 กม. (1,177 ไมล์) 
รายชื่อ:   Seven Summits  Country high point  Ultra 
พิกัด: 36°27′21″S 148°15′49″E﻿ / ﻿36.45583°S 148.26361°E﻿ / -36.45583; 148.26361 
ข้อมูลทางภูมิศาสตร์
ภูเขาคอสซีอัสโกSnowy Mountains, New South Wales, Australiaแสดงแผนที่New South Walesภูเขาคอสซีอัสโกภูเขาคอสซีอัสโก (ออสเตรเลีย)แสดงแผนที่ออสเตรเลีย 
เทือกเขา: Main Range, Great Dividing Range
แผนที่ภูมิประเทศ: Perisher Valley
การพิชิต
พิชิตครั้งแรก: 1840 โดย Paweł Edmund Strzelecki (ชาวยุโรป) ยุคโบราณโดยชาวออสเตรเลียพื้นเมือง
เส้นทางง่ายสุด: เดิน (ถนนดิน)
ภูเขาคอสซีอัสโก (อังกฤษ: Mount Kosciuszko หรือเดิมสะกดว่า Mount Kosciusko) เป็นภูเขาที่สูงที่สุดของแผ่นดินใหญ่ทวีปออสเตรเลีย ที่ความสูงเหนือระดับน้ำทะเล 2,228 เมตร (7,310 ฟุต) ตั้งอยู่บริเวณเมน ในเทือกเขาสโนว์อี ในอุทยานแห่งชาติคอสซีอัสโก ส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติออสเตรเลียนแอลป์ในรัฐนิวเซาท์เวลส์ ประเทศออสเตรเลีย
เขาอากองกากัว

| เขาอากองกากัว |
| --- | --- |
ภาพภูเขาอากองกากัวจากทิศใต้
จุดสูงสุด
ความสูง เหนือระดับน้ำทะเล: 6,960.8 เมตร (22,837 ฟุต) 
ความสูง ส่วนยื่นจากฐาน: 6,960.8 เมตร (22,837 ฟุต)  Ranked 2nd
รายชื่อ: ยอดเขาสูงสุดในแต่ละทวีป รายการจุดสูงสุดและต่ำสุดเรียงตามประเทศ Ultra prominent peak
พิกัด: 32°39′11.51″S 070°0′40.32″W﻿ / ﻿32.6531972°S 70.0112000°W﻿ / -32.6531972; -70.0112000 GPS handheld http://www.andes-specialists.com/andean-mountains-5000/
ชื่อ
การออกเสียง: ภาษาสเปน: [akoŋˈkaɣwa]
ข้อมูลทางภูมิศาสตร์
เขาอากองกากัวArgentina 
ที่ตั้ง: รัฐเมนโดซา,  อาร์เจนตินา
เทือกเขา: Principal Cordillera, เทือกเขาแอนดีส
การพิชิต
พิชิตครั้งแรก: ปี 2440 โดย Matthias Zurbriggen (first recorded ascent)
เส้นทางง่ายสุด: Scramble (ตะวันตกเฉียงเหนือ)
อากองกากัว (สเปน: Aconcagua) ตั้งอยู่ในประเทศอาร์เจนตินา เป็นยอดเขาที่ตั้งอยู่บนเทือกเขาแอนดีสที่มีแนวยาวที่สุดในโลก ใกล้เขตติดต่อพรมแดนประเทศชิลี มีความสูง 6,959 เมตร ซึ่งเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในทวีปอเมริกาใต้และเคยเป็นแหล่งที่อยู่ของชนเผ่าต่าง ๆ แล้ว ยังมีเมืองลอยฟ้าอันเป็นโบราณสถานสำคัญอีกด้วย
คนไทยที่สามารถพิชิตยอดเขาอากองกากัวสำเร็จเป็นคนแรกคือ วิทิตนันท์ โรจนพานิช ส่วนหญิงไทยที่สามารถพิชิตยอดเขาอากองกากัวสำเร็จเป็นคนแรกคือ นภัสพร ชำนาญสิทธิ์ ซึ่งสามารถพิชิตยอดเขาได้เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2560
ดูเพิ่ม

เขาโอโฆสเดลซาลาโด
ไวยากรณ์ภาษาตากาล็อก

ภาษาตากาล็อกเป็นภาษารูปคำติดต่อ มีการผันคำกริยาที่ซับซ้อน เรียงประโยคแบบกริยา-ประธาน-กรรม
คำนาม

การใช้คำนำหน้า (Articles) ว่า Si และ Ang ซึ่งนามตัวใดก็แล้วแต่ ที่เป็นประธานในประโยค รวมไปถึงชื่อคน สถานที่ และสิ่งของต่างๆ
ล้วนต้องมี Articles เหล่านี้นำหน้าอยู่ เว้นแต่ในเฉพาะ Imperative (ประโยคคำสั่ง,ขอร้อง)
1. การใช้ Si และ Sina ซึ่ง Si เป็น Article ใช้นำหน้าชื่อเฉพาะ เป็นเอกพจน์
ส่วน Sina เป็นพหุพจน์ แสดงถึงคนที่มากกว่าคนหนึ่ง เช่น
- Si Ruth ay babae.     (Ruth เป็นผู้หญิง) (Ay เสมือน verb to be บอกความเป็น)
- Si Peter ay lalaki.     (Peter เป็นผู้ชาย)
- Si Helen ay batang babae.     (Helen เป็นหญิงสาว)
- Si Tom ay batang lalaki.     (Tom เป็นชายหนุ่ม)
- Si Ruth ay maganda.     (Ruth เป็นคนน่ารัก)
- Si Peter ay marunong     (Peter เป็นคนฉลาด)
- Sina Helen at Tom ay mababait.     (Helen และ Tom เป็นคนดี)
- Sina Helen at Tom ay mga bata.     (Helen และ Tom เป็นเด็ก)
อนึ่ง ว่าด้วยกฏเกณฑ์ของพหุพจน์ในภาษาตากาล็อก เมื่อใดที่ประธานเป็นพหุพจน์
ภาคแสดงที่เกี่ยวเนื่องกับประธาน ก็จะเป็นพหุพจน์ตามไปด้วย สังเกตจาก
ตัวอย่างสุดท้าย ที่ใช้ Article พหุพจน์ คือ Sina เพราะประธานมี 2 คน คือ
Helen กับ Tom ส่วนภาคแสดงที่บอกว่าเป็นเด็ก ก็ต้องเป็นพหุพจน์ตามประธานไปด้วย
bata (เด็ก) ทำให้เป็นพหุพจน์โดยการเติม mga ไว้หน้านาม เพื่อแสดงสิ่งที่เป็นพหุพจน์นั้นด้วย
คล้ายกับการเติม s ในภาษาอังกฤษ แต่ภาษาตากาล็อก แค่เติม mga ไว้ข้างหน้านี้เอง
คำนามในภาษาตากาล็อกไม่มีการผันคำ แต่มีการใช้เครื่องหมายการกซึ่งมีสามแบบคือการกประธาน แสดงความเป็นเจ้าของ และการกกรรมรอง ภาษาตากาล็อกต่างจากภาษาอังกฤษและภาษาสเปนตรงที่รูปประโยคมักอยู่ในรูปประธานถูกกระทำ เครื่องหมายของการกประธานแสดงการกระทำของอกรรมกิริยา และกรรมของสกรรมกิริยา การกแสดงความเป็นเจ้าของจะแสดงส่วนเติมเต็มของอกรรมกิริยาและการกระทำของสกรรมกิริยา ส่วนการกกรรมรองจะเหมือนคำบุพบทในภาษาอังกฤษ เช่นแสดงตำแหน่งและทิศทาง
ต่อไปนี้เป็นตารางแสดงเครื่องหมายการก Mga (มานา) แสดงรูปพหูพจน์
|   | ประธาน | ความเป็นเจ้าของ | กรรมรอง |
| --- | --- | --- | --- |
| เอกพจน์ ทั่วไป | ang | ng [naŋ] | sa |
| พหูพจน์ ทั่วไป | ang mga | ng mga | sa mga |
| บุคคล เอกพจน์ | si | ni | kay |
| บุคคล พหูพจน์ | sina | nina | kina |
ตัวอย่าง
Dumatíng ang lalaki = ผู้ชายมาถึง
Nakita ni Juan si Maria = จอห์นเห็นมาเรีย
Pupuntá sina Elena at Roberto sa bahay ni Miguél = อีเลนาและโรเบอร์โตจะไปบ้านของมิเกล
Nasaán ang mga libró? = หนังสือเหล่านั้นอยู่ที่ไหน
Na kay Tatay ang susí = พ่อมีกุญแจ
คำสรรพนาม

คำสรรพนามมีการกเช่นเดียวกับคำนาม
|   | ประธาน | ความเป็นเจ้าของ | กรรมรอง |
| --- | --- | --- | --- |
| บุรุษที่ 1 เอกพจน์ | akó | ko | akin |
| บุรุษที่ 1 ทวิพจน์ | kitá/katá | nitá/nata | kanitá/kanatá (ata) |
| บุรุษที่ 2 เอกพจน์ | ikáw (ka) | mo | iyó |
| บุรุษที่ 3 เอกพจน์ | siyá | niyá | kaniyá |
| บุรุษที่ 1 พหูพจน์ รวมผู้ฟัง | táyo | nátin | átin |
| บุรุษที่ 1 พหูพจน์ ไม่รวมผู้ฟัง | kamí | námin | ámin |
| บุรุษที่ 2 พหูพจน์ | kayó | ninyó | inyó |
| บุรุษที่ 3 พหูพจน์ | silá | nilá | kanilá |
ตัวอย่าง
Sumulat akó = ฉันเขียน
Sinulatan akó = (เขา) เขียนฉัน
Ibibigay ko sa kaniyá = ฉันจะให้มันแด่เธอ
คำสรรพนามแสดงความเป็นเจ้าของตามหลังคำที่ขยาย คำสรรพนามแสดงกรรมรองอาจใช้แทนที่คำสรรพนามแสดงความเป็นเจ้าของได้ แต่จะมาก่อนคำที่ขยาย เช่น
Ang bahay ko = Ang aking bahay = บ้านของฉัน
คำสรรพนามทวิพจน์มีใช้น้อย มีการใช้คำ kitá แทนที่ ko ikáw เช่น
Mahál kitá = ฉันรักคุณ
Kabigan kitá = คุณเป็นเพื่อนของฉัน
Bibigyán kitá ng pera = ฉันจะให้เงินแก่คุณ
Nakita kitá sa tindahan kahapon = ฉันเห็นคุณที่ร้านค้าเมื่อวานนี้
คำสรรพนามรวมผู้ฟัง  táyo ใช้อ้างถึงบุรุษที่ 1 และ 2 และอาจรวมถึงบุรุษที่ 3 ด้วย ส่วนคำสรรพนามไม่รวมผู้ฟัง ใช้อ้างถึง บุรุษที่ 1 และ 3 ไม่รวมบุรุษที่ 2 เช่น
Walâ táyong bigas = เรา (คุณและฉัน) ไม่มีข้าว
Walâ kaming bigas = เรา (คนอื่นและฉัน ไม่ใช่คุณ) ไม่มีข้าว
บุรุษที่ 2 เอกพจน์มีสองรูปคือ ikáw  กับ ka โดย ka ไม่ใช้ขึ้นต้นประโยค รูปพหูพจน์ kayo ใช้เป็นรูปเอกพจน์ได้เมื่อต้องการแสดงความยกย่อง คำนามโดยทั่วไปไม่ระบุเพศ เช่น siyá หมายถึงผู้ชายหรือผู้หญิงก็ได้
คำสรรพนาม > คำสรรพนามชี้เฉพาะ

|   | ประธาน | เจ้าของ | กรรมรอง | สถานที่ | ดำรงอยู่ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ใกล้ผู้พูดที่สุด (นั่น, นี่) | iré | niré | díne | nandine | ére |
| ใกล้ผู้พูด, บอกตำแหน่ง (นี่, ที่นี่) | itó | nitó | díto/ríto | nandíto/nárito | héto |
| ตำแหน่งที่ใกล้ (ที่นั่น) | iyán | niyán | diyán/riyán | nandiyán/náriyan | ayán |
| ไกล (ที่โน่น) | iyón | niyón | doón/roón | nandoón/nároon | ayón |
ตัวอย่าง
Anó itó? = นี่คืออะไร
Sino ang lalaking iyon? = ใครคือผู้ชายคนนั้น
Galing kay Pedro ang liham na itó = จดหมายนี้มาจากเปโดร
Nandito akó = ฉันอยู่ที่นี่
Heto isang regalo para sa iyó = นี่คือของขวัญสำหรับคุณ
คำกริยา

รูปของคำกริยาในภาษาตากาล็อกค่อนข้างซับซ้อนและมีการผันคำด้วยปัจจัย
คำกริยา > แผนผังการรวมคำ

ต่อไปนี้คือแผนผังของการรวมปัจจัยที่ใช้ผันคำกริยา มีทั้งเติมข้างหน้า ต่อท้าย เติมกลางคำ และเติมทั้งข้างหน้าข้างหลัง CV หมายถึงการซ้ำพยางค์ต้นของรากศัพท์ มักเป็นพยัญชนะและสระตัวแรกของคำ N หมายถึงพยัญชนะนาสิก เช่น ng n m ขึ้นกับพยัญชนะที่ตามมา
-um- เป็นคำที่เติมลงกลางคำระหว่างพยัญชนะและสระตัวแรกเช่น sumulat มาจากรากศัพท์ sulat เติม -um- ระหว่าง s กับ u คำนี้อาจผันเป็น susulat และ sumusulat
สำหรับคำกริยาในรูปบ่งชี้กรรมหน่วยเติม –in- มักเป็น –ni- ถ้ารากศัพท์ขึ้นต้นด้วย /l/, /r/ ,/w/ หรือ /y/ เช่น linalapitan หรือ nilalapitan และ inilagay หรือ ilinagay
|   | นามกริยา | การไตร่ตรอง | กำลังกระทำ | สัมบูรณ์ | Imperative |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| เน้นการกระทำ 1 | -um- | CV- | CumV- | -um- | 0 |
| เน้นการกระทำ 2 | mag- | magCV- | nagCV- | nag- | pag- |
| เน้นการกระทำ 3 | ma- | maCV- | naCV- | na- |  |
| เน้นการกระทำ 4 | mang- | mangCV- | nangCV- | nang- | pang- |
| เน้นกรรม 1 | -in | CV- ... -in | CinV- | -in- | -a |
| เน้นกรรม 2 | i- | iCV- | iCinV- | i-in- | -an |
| เน้นกรรม 3 | -an | CV- ... -an | CinV- ... -an | -in- ... -an | -i |
| เน้นสถานที่ | -an | CV- ... -an | CinV- ... -an | -in- ... -an |  |
| เน้นการใช้ประโยชน์ | i- | iCV- | iCinV- | i-in- |  |
| เน้นเครื่องมือ | ipaN- | ipaNCV- | ipinaNCV- | ipinaN- |  |
| เน้นเหตุผล | ika- | ikaCV- | ikinaCV- | ikina- |  |
คำกริยา > จุดเน้น

ลักษณะที่น่าสนใจอีกอย่างหนึ่งของคำกริยาในภาษาตากาล็อกและภาษาอื่นๆในฟิลิปปินส์คือระบบจุดเน้นของคำกริยา ซึ่งเป็นกฎของความสัมพันธ์ระหว่างคำนาม (ที่มีเครื่องหมายประธาน) ในจุดเน้นต่างๆซึ่งจะมีการผันที่คำกริยา จุดเน้นมีหกแบบคือการกระทำ กรรม ตำแหน่ง การใช้ประโยชน์ เครื่องมือ และเหตุผล โดยทั่วไปนอกจากจุดเน้นและการกระทำแล้ว คำกริยาเหล่านั้นมักเป็นสกรรมกริยา
คำกริยา > จุดเน้น > การเน้นการกระทำ

ปัจจัยที่สำคัญคือ mag-, maN- และ ma- ความแตกต่างระหว่าง –um- และ mag- สร้างความสับสนให้ผู้เรียนมาก โดยทั่วไป mag- ใช้กับการกระทำที่เกิดขึ้นจากอิทธิพลภายนอกและ –um- ใช้กับการกระทำที่เกิดขึ้นจากอิทธิพลภายใน ตัวอย่างเช่น bumilí แปลว่าซื้อ ขณะที่ magbilí แปลว่าขาย อย่างไรก็ตาม mag-ahit แปลว่าโกนผมของตนเองส่วน umahit แปลว่าโกนหัวของคนอื่น ma- ใช้กับคำกริยาไม่กี่ตัว เช่น matulog (นอนหลับ) ตัวอย่างประโยคได้แก่
Bumilí ng saging ang lalaki sa tindahan para sa unggóy = ผู้ชายซื้อกล้วยจากร้านค้าสำหรับลิง
คำกริยา > จุดเน้น > การเน้นกรรม

ปัจจัยที่สำคัญมีสามตัวคือ
-in ใช้กับกรรมซึ่งเคลื่อนที่เข้าหาการกระทำ เช่น kainin (กินบางอย่าง) bilhín (ซื้อบางอย่าง) กรรมที่เปลี่ยนไปโดยถาวร เช่น basagin (ทำบางอย่างให้แตกหัก) และสิ่งที่คิดได้ เช่น isipin (คิดถึง) alalahanin (จำได้)
i- ใช้กับกรรมที่เปลี่ยนแปลงเป็นขั้นตอน เช่นถูกทำให้เคลื่อนออกจากการกระทำ itaním (ปลูก)
-an ใช้กับกรรมที่มีการเปล่ยนแปลงบนพื้นผิว เช่น hugasan (ล้างด้วยน้ำไหลผ่าน)
ปัจจัยยังใช้ได้กับนามหรือคุณศัพท์ เช่น baligtaran (จาก baligtád เปลี่ยนกลับ) เป็นเปลียนแปลงได้ คำกริยาที่มีปัจจัยใช้เป็นคำนามโดยการเปลี่ยนตำแหน่งเน้นเสียงหนักภายในคำ เช่น panoorin เป็น panoorín (สิ่งที่ถูกมอง)
คำกริยา > จุดเน้น > การเน้นตำแหน่ง

ใช้อ้างถึงตำแหน่งและทิศทางของการกระทำ เช่น
Binilhán ng lalaki ng saging ang tindahan = ผู้ชายซื้อกล้วยที่ร้านค้า
คำกริยา > จุดเน้น > การเน้นการใช้ประโยชน์

ใช้อ้างถึงบุคคลหรือสิ่งของที่การกระทำนั้นกระทำต่อ เช่น
Ibinilí ng lalaki ng saging ang unggóy =  ผู้ชายซื้อกล้วยสำหรับลิง
คำกริยา > จุดเน้น > การเน้นเครื่องมือ

ใช้อ้างถึงสิ่งที่ประกอบการกระทำ เช่น
Ipinambilí ng lalaki ng saging ang pera ng asawa niyá = ผู้ชายซื้อกล้วยด้วยเงินของ
คำกริยา > จุดเน้น > การเน้นเหตุผล

ใช้อ้างถึงสาเหตุของการกระทำ เช่น
Ikinabilí ng lalaki ng saging ang pagdatíng ng unggóy = ผู้ชายซื้อกล้วยเพราะการมาถึงของลิง
คำกริยา > จุดมุ่งหมาย

คำกริยาในภาษาตากาล็อกมีจุดมุ่งหมายมากกว่ากาล มีสี่อย่างคือ นามกริยา (รวมคำสั่ง) สัมบูรณ์ กำลังกระทำ และการไตร่ตรอง (มักเป็นอนาคต) ตัวอย่างนามกริยา เช่น Gustó kong matulug = ฉันต้องการนอน Matulug ka na! = ไปนอนเดี๋ยวนี้ ตัวอย่างกริยาสัมบูรณ์ เช่น Sinulatan ka ni Maria (มาเรียเขียนถึงคุณ) ตัวอย่างกริยากำลังกระทำ เช่น Sumasayáw siyá ngayón  (เขากำลังเต้นรำอยู่ในขณะนี้) ตัวอย่างกริยาความไตร่ตรอง เช่น Hahanapin ba natin ang susí ko? (เราจะมองหากุญแจของเราไหม?)
คำกริยา > รูปแบบกริยา

กริยาในภาษาตากาล็อกมีปัจจัยที่บอกรูปแบบของกริยา เช่นการชี้เฉพาะ ความเป็นเหตุเป็นผล ศักยภาพ สังคม และการกระจายตัว ตัวอย่างเช่น
รูปแบบการชี้เฉพาะ Kumain ako = ฉันกิน
รูปแบบสาเหตุ Nagpadalá siya ng liham sa kaniyáng ina = เขาส่งจดหมายไปให้แม่ของเขา
รูปแบบการกระจายตัว Namili kamí sa palengke = เขาไปซื้อของที่ตลาด
รูปแบบสังคม Nakikain akó sa mga kaibigan ko = ฉันกินกับเพื่อนของฉัน
รูปแบบศักยภาพ Hindî siyá nakakapagsalitâ ng Tagalog = เขาพูดภาษาตากาล็อกไม่ได้
คำขยาย

ในภาษาตากาล็อกคำขยายใช้ขยายได้ทั้งนามและกริยา คำคุณศัพท์ขยายนามโดยใช้ตัวเชื่อม na แต่ถ้าตามหลังคำที่ลงท้ายด้วยเสียงสระ na จะกลายเป็น ng คำคุณศัพท์จะมาก่อนหรือตามหลังคำที่ขยายก็ได้ คำกริยาวิเศษณ์ ถ้าตามหลังกริยา แสดงด้วย nang หรือนำหน้ากริยาด้วยตัวเชื่อม na หรือ  ng ตัวอย่างเช่น การใช้คำ mabilís (เร็ว) เป็นดังนี้
Mabilís ang kabayo = Ang mabilís  na kabayo = Ang kabayong mabilís = ม้าเร็ว
Tumatakbó ang kabayo nang mabilís = Mabilís na tumakbo ang kabayo = ม้าวิ่งเร็ว
คำคุณศัพท์เป็นได้ทั้งรากศัพท์ธรรมดา และรากศัพท์ที่เติมปัจจัยได้ คำอุปสรรค ma- ใช้เติมหน้าคำคุณศัพท์ได้ ปัจจัยบางตัวเช่น –pinaká ใช้บอกการเปรียบเทียบขั้นสุด
การเรียงคำ

การเรียงคำในภาษาตากาล็อกเป็นแบบ กริยา-ประธาน-กรรม การเรียงลำดับอาจสลับกันโดยใช้เครื่องหมาย ay หรือ –y หลังสระตัวอย่างเช่น
Ang ulán ay malakás = Ang ulán, malakás = Malakás ang ulán
การแสดงการมีอยู่ ใช้คำ may หรือ mayroón เช่น
May pera ako = Mayroón akóng pera = ฉันมีเงิน
การปฏิเสธ

มีสามคำคือ Hindî ใช้ปฏิเสธการกระทำและการเปรียบเทียบ walâ เป็นคำตรงข้ามของ may หรือ mayroón และ huwág ใช้แสดงอารมณ์และใช้กับอนาคตได้ ตัวอย่างเช่น
Hindî mayaman ang babae = ผู้หญิงคนนั้นไม่รวย
Walâ pera akóng = ฉันไม่มีเงิน
Huwág kang umiyák = อย่าร้องไห้
คำแสดงคำถาม

คำเหล่านี้จะวางไว้หน้ากริยาในประโยค ได้แก่ alín (สิ่งไหน) anó (อะไร) saán (ที่ไหน, เน้นกริยา) nasaán (ที่ไหน, เน้นกรรม) sino (ใคร) ใช้เป็นทั้งรูปประธานและกรรม bakit (ทำไม) gaano (อย่างไร) ilán (มากเท่าใด) kalian (เมื่อไร) kanino (ของใคร) kumusta (เป็นอย่างไร) magkano (ราคาเท่าใด) nino (ใคร, รูปความเป็นเจ้าของ) paano (อย่างไร, เน้นการกระทำ)
เขาเอเวอเรสต์

| เขาเอเวอเรสต์ |
| --- | --- |
  सगरमाथा (สครมาถา)  ཇོ་མོ་གླང་མ (Chomolungma)  珠穆朗玛峰 (จูมู่หลั่งหม่าเฟง) 
เอเวอเรสต์มองจากกาลาปัตถาร์ ประเทศเนปาล
จุดสูงสุด
ความสูง เหนือระดับน้ำทะเล:  8,848.86 m (29,031.7 ft)  อันดับ 1
ความสูง ส่วนยื่นจากฐาน:  8,848.86 m (29,031.7 ft)  อันดับ 1 (อ่านเพิ่ม)
ระยะถึงภูเขา ถัดไปที่สูงกว่า: ไม่ปรากฏ
รายชื่อ: ยอดเขาทั้งเจ็ด ยอดเขาแปดพันเมตร จุดสูงสุดของประเทศ สูงพิเศษ
พิกัด: 27°59′17″N 86°55′31″E﻿ / ﻿27.98806°N 86.92528°E﻿ / 27.98806; 86.92528 
ข้อมูลทางภูมิศาสตร์
เอเวอเรสต์อำเภอโสลูขุมพู รัฐโกศี ประเทศเนปาล; เทศมณฑลทิงกรี ซีกาเจ เขตปกครองตนเองทิเบตแสดงแผนที่รัฐหมายเลข 1เอเวอเรสต์เอเวอเรสต์ (ประเทศเนปาล)แสดงแผนที่ประเทศเนปาลเอเวอเรสต์เอเวอเรสต์ (ประเทศทิเบต)แสดงแผนที่ประเทศทิเบตเอเวอเรสต์เอเวอเรสต์ (ประเทศจีน)แสดงแผนที่ประเทศจีนเอเวอเรสต์เอเวอเรสต์ (ทวีปเอเชีย)แสดงแผนที่ทวีปเอเชีย 
ประเทศ: เนปาล และ จีน
เทือกเขา: มหาลังคูร์หิมัล หิมาลัย
การพิชิต
พิชิตครั้งแรก: 29 พฤษภาคม 1953 เอ็ดมันด์ ฮิลลารี และเทนจิง นอร์กาย
เส้นทางปกติ: สันตะวันออกเฉียงใต้ (เนปาล)
เอเวอเรสต์ (อังกฤษ: Everest; เนปาล: सगरमाथा, สครมาถา; ทิเบต: ཇོ་མོ་གླང་མ; จีน: 珠穆朗玛 จูมู่หลั่งหม่า) เป็นภูเขาที่สูงที่สุดในโลกที่อยู่เหนือระดับน้ำทะเล ตั้งอยู่ในหุบเขาย่อยมหาลังกูร์หิมัลในเทือกเขาหิมาลัย จุดสูงสุดของเขาเอเวอเรสต์อยู่บนพรมแดนจีน-เนปาล ปัจจุบันเอเวอเรสต์เป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญหนึ่งของเนปาลและทิเบต มีผู้คนหลั่งไหลเข้ามาปีนเขาจำนวนมาก และ ข้อมูลเมื่อ 2019 มีมากกว่า 300 คนเสียชีวิตบนเขาเอเวอเรสต์ และร่างผู้เสียชีวิตจำนวนมากถูกทิ้งไว้บนเขา
ดูเพิ่ม

อุทยานแห่งชาติสครมาถา
เทือกเขาหิมาลัย
เขาโอโฆสเดลซาลาโด
เรนะ คูโบตะ

| เรนะ คูโบตะ |
| --- | --- |
เกิด:  (1991-06-29) 29 มิถุนายน ค.ศ. 1991 (33 ปี)  จังหวัดโอซากะ ประเทศญี่ปุ่น
ชื่ออื่น: เรนะ
สถิติ
รุ่น: เวลเตอร์เวท มิดเดิลเวท
น้ำหนัก: 50 กก. (110 lb)
ส่วนสูง: 1.60 m (5 ft 3 in)
เทรนเนอร์: {{{trainer}}}
 
สถิติขึ้นชก
ชกทั้งหมด: 26
ชนะ: 20
ชนะน็อก: 5
แพ้: 5
เสมอ: 1
 
เรนะ คูโบตะ (ญี่ปุ่น: 久保田 玲奈; อังกฤษ: Rena Kubota) หรือเป็นที่รู้จักกันดีในชื่อของ เรนะ (レーナ) เป็นนักมวยคิกบ็อกซิงชาวญี่ปุ่น ซึ่งเธอแข่งขันในกีฬาชู้ตบ็อกซิ่งเป็นหลัก ซึ่งเธอได้ประสบความสำเร็จ โดยชนะรายการชู้ตบ็อกซิ่งเกิลส์ทัวร์นาเมนท์ เกิลส์เอส-คัพ 2009 และ 2010 เธอมีชื่อเสียงในฐานะผู้มีชัยชนะเหนือต่อฮิซาเอะ วาตานาเบะ และเมอิ ยามากูจิ
ประวัติ > ชีวิตช่วงต้น

คูโบตะ เกิดในเมืองโอซากะ จังหวัดโอซากะ ประเทศญี่ปุ่น ในวันที่ 29 มิถุยายน ค.ศ. 1991 เธอเริ่มการฝึกฝนที่โออิกาวะโดโจ ตั้งแต่เธออยู่ในการศึกษาระดับเกรดหก
ความสำเร็จ > รายการ

ชนะรายการ เกิลส์เอส-คัพ 2009
ชนะรายการ เกิลส์เอส-คัพ 2010
ความสำเร็จ > รางวัล

ค.ศ. 2009 สเปเชียลอะวอร์ด (จีเวลส์; 20 ธันวาคม ค.ศ. 2009)
แหล่งข้อมูลอื่น

เรนะ คูโบตะ ที่เอกซ์ (ทวิตเตอร์)
Team Oikawa profile เก็บถาวร 2010-07-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ญี่ปุ่น)
Shoot boxing profile เก็บถาวร 2010-09-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ญี่ปุ่น)
Official blog (old) (ญี่ปุ่น)
Official blog (ญี่ปุ่น)
K-1 profile เก็บถาวร 2009-03-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ญี่ปุ่น)
เขาคิลิมันจาโร

| เขาคิลิมันจาโร |
| --- | --- |
ยอดคีโบบนเขาคิลิมันจาโร
จุดสูงสุด
ความสูง เหนือระดับน้ำทะเล: 5,895 เมตร (19,341 ฟุต) 
ความสูง ส่วนยื่นจากฐาน: 5,885 เมตร (19,308 ฟุต)  อันดับ 4
พิกัด: 03°04′33″S 37°21′12″E﻿ / ﻿3.07583°S 37.35333°E﻿ / -3.07583; 37.35333 
ข้อมูลทางภูมิศาสตร์
เขาคิลิมันจาโรเขาคิลิมันจาโรในประเทศแทนซาเนียแสดงแผนที่แทนซาเนียเขาคิลิมันจาโรเขาคิลิมันจาโร (แอฟริกา)แสดงแผนที่แอฟริกา 
ที่ตั้ง: แคว้นคิลิมันจาโร ทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศแทนซาเนีย
เทือกเขา: หุบเขาริฟต์ตะวันออก
แผนที่ภูมิประเทศ: แผนที่โดยเวียโลคอฟสกี
ข้อมูลทางธรณีวิทยา
อายุหิน: 3 ล้านปี
ประเภทภูเขา: กรวยภูเขาไฟสลับชั้น
การปะทุครั้งล่าสุด: ระหว่าง 150,000 และ 200,000 ปี
การพิชิต
พิชิตครั้งแรก: 6 ตุลาคม ค.ศ. 1889 โดยฮันส์ ไมเออร์ และลูทวิช พวร์ทเช็ลเลอร์
เส้นทางง่ายสุด: เดินทางไกลด้วยเท้า
เขาคิลิมันจาโร (อังกฤษ: Mount Kilimanjaro) ชื่อภูเขามาจากภาษาสวาฮีลี หมายความว่า "ภูเขาที่ทอแสงแวววาว" เขาคิลิมันจาโรตั้งอยู่ในเขตประเทศแทนซาเนียใกล้พรมแดนประเทศเคนยา ลักษณะเป็นภูเขาไฟยอดเดี่ยวที่สูงที่สุดในโลก และเป็นเขาที่สูงที่สุดในทวีปแอฟริกาอีกด้วย มีความสูงกว่า 5,895 เมตร ตรงบริเวณยอดเขามียอดเขาด้วยกัน 5 ยอด เรียงตามลำดับความสูง คือ
ยอดคีโบ เป็นยอดที่สูงที่สุดในแอฟริกา มีความสูง 5,895 เมตร มีโพรงลึกเป็นรูปกรวยลึกถึง 113 เมตร (370 ฟุต) แนวลึกด้านตรง 122 เมตร (400 ฟุต) มีร่องรอยของการคุกกรุ่น ไม่หมดเชื้อยังคงมีควันปรากฏอยู่และมีกลิ่นกำมะถัน
ยอดมาเวนซี มีความสูง 5,353 เมตร อยู่ติดกับยอดคีโบ รูปกรวยของยอดมาเวนซี ได้ถูกตบแต่งให้เป็นขั้นเป็นหลืบชั้น สำหรับให้นักไต่เขาได้ฝึกความชำนาญ
ยอดชีรา มีความสูง 3,778 เมตร
ยอดกากา มีความสูง 458 เมตร
ยอดชี มีความสูง 78 เมตร
บริเวณฐานเขามีความยาวกว่า 100 กิโลเมตร และกว้างถึง 75 กิโลเมตร เป็นภูเขาไฟที่ดับแล้ว บริเวณยอดเขามีธารน้ำแข็งขนาดใหญ่ยาวกว่า 4,500 เมตร เป็นธารน้ำแข็งที่ใหญ่ที่สุดในทวีปแอฟริกา  และเป็นเพียงภูเขาไม่กี่ลูกในแอฟริกาที่มีธารน้ำแข็ง โดยเฉพาะภูเขาที่ใกล้กับเส้นศูนย์สูตรจะหาได้น้อยมากที่จะมีธารน้ำแข็งแบบเดียวกันนี้
เขาคิลิมันจาโรได้กำเนิดขึ้นเมื่อหลายล้านปีที่แล้ว โดยมีการคาดการณ์ว่าเคยเกิดระเบิดใหญ่ถึง 3 ครั้ง จึงทำให้มียอดเขา 3 ลูกดังที่กล่าวข้างต้น ถูกค้นพบครั้งแรกโดยโยฮันเนิส เรพมัน และโยฮัน ลูทวิช ครัพฟ์ หมอสอนศาสนาชาวเยอรมัน ในปี ค.ศ. 1848
คนไทยที่สามารถพิชิตเขาคิลิมันจาโรสำเร็จเป็นคนแรกคือ วิทิตนันท์ โรจนพานิช ส่วนหญิงไทยที่สามารถพิชิตเขาคิลิมันจาโรสำเร็จเป็นคนแรกคือ นภัสพร ชำนาญสิทธิ์ ซึ่งสามารถพิชิตได้เมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2560
เขตพืชพรรณ

บริเวณที่ลาดเขาช่วงล่างเป็นที่อยู่ของสัตว์ป่าหลากหลายชนิดเช่น ช้าง แรด ควาย และแอนทิโลป  ที่ระดับความสูงประมาณ 2,000 เมตรขึ้นไป เป็นป่าเขตอบอุ่น ที่ระดับความสูง 3,500 เมตรขึ้นไปจะพบพรรณพืชแบบทุ่งมัวร์มีมอสส์ขึ้นอยู่เป็นส่วนใหญ่ ถัดขึ้นไปเป็นพรรณพืชแบบป่าสน บนยอดเขาเป็นที่ว่างเปล่าเต็มไปด้วยหิมะ
ส่วนบริเวณที่ราบรอบตีนเขาเป็นที่อยู่อาศัยของเผ่ามาซายที่ทำอาชีพเลี้ยงวัว ควาย แพะ แกะ เพราะบริเวณรอบตีนเขามีทุ่งหญ้าที่อุดมสมบูรณ์ และมีการทำกสิกรรมเขตร้อน ปลูกกล้วย กาแฟ
เขาคิลิมันจาโรมองบนท้องฟ้า
เขาคิลิมันจาโร มองจากอุทยานแห่งชาติอัมโบเซลลี
ยอดเขาวินสันแมสซิฟ

| ยอดเขาวินสันแมสซิฟ |
| --- | --- |
ยอดเขาวินสันแมสซิฟทางตะวันออกเฉียงเหนือที่ที่ราบสูงวินสัน
จุดสูงสุด
ความสูง เหนือระดับน้ำทะเล: 4,892 เมตร (16,050 ฟุต) 
ความสูง ส่วนยื่นจากฐาน: 4,892 เมตร (16,050 ฟุต)  อันดับ 8
รายชื่อ: Seven summits Ultra
พิกัด: 78°31′32″S 85°37′2″W﻿ / ﻿78.52556°S 85.61722°W﻿ / -78.52556; -85.61722 
ข้อมูลทางภูมิศาสตร์
ยอดเขาวินสันแมสซิฟแอนตาร์กติกา 
เทือกเขา: เทือกเขาเซนติเนล
การพิชิต
พิชิตครั้งแรก: ค.ศ.1966 โดยนิโคลัส คลินช์ และสมาชิก
เส้นทางง่ายสุด: ปีนหิมะ/น้ำแข็ง
ยอดเขาวินสันแมสซิฟ (Vinson Massif)  ตั้งอยู่ในทวีปแอนตาร์กติกาห่างจากจุดขั้วโลกใต้ประมาณ 1,200 กิโลเมตร เป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในทวีปแอนตาร์กติกา ด้วยความสูงกว่า 4,892 เมตร
คนไทยที่สามารถพิชิตยอดเขาวินสันแมสซิฟสำเร็จเป็นคนแรกคือ วิทิตนันท์ โรจนพานิช ส่วนหญิงไทยที่สามารถพิชิตยอดเขาวินสันแมสซิฟสำเร็จเป็นคนแรกคือ นภัสพร ชำนาญสิทธิ์ ซึ่งสามารถพิชิตยอดเขาได้เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2561
วินสันแมสซิฟ ภาพถ่ายจากดาวเทียม
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Vinson Massif
The Vinson Massif. Explorers Dream
| ด ค กยอดเขาสูงสุดในแต่ละทวีป |
| --- | --- |
 เอเชีย: เอเวอเรสต์  อเมริกาใต้: อากองกากัว  อเมริกาเหนือ: เดนาลี  แอฟริกา: คิลิมันจาโร  ยุโรป: เอลบรุส / มงบล็อง แอนตาร์กติกา: วินสันแมสซิฟ  โอเชียเนีย: ปุนจักจายา / คอสซีอัสโก 
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  VIAF 
ประจำชาติ:  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ 
อื่น ๆ:  IdRef
ป้ายหยุดรถไฟถ้ำกระแซ

ป้ายหยุดรถไฟถ้ำกระแซ (อังกฤษ: Thamkrasae Railway Station) เดิมใช้ชื่อ"สะพานถ้ำกระแซ" อยู่ในเส้นทางรถไฟสายใต้ (ช่วงสถานีรถไฟชุมทางหนองปลาดุก - สถานีรถไฟน้ำตก) หรือทางรถไฟสายตะวันตก ป้ายหยุดรถไฟตั้งอยู่บริเวณสะพานถ้ำกระแซ ซึ่งเป็นสะพานไม้เลียบหน้าผาที่มีความยาวกว่า 450 เมตร เปิดใช้งานเพื่อเป็นสถานที่ท่องเที่ยว โดยปัจจุบันที่นี่เป็นจุดหนึ่ง ที่เป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญในเส้นทางสายนี้ (ทางรถไฟสายมรณะ)
ประวัติ

ป้ายหยุดรถไฟถ้ำกระแซ เป็นป้ายหยุดรถไฟสร้างขึ้นมาหลังการเปิดเดินรถไฟช่วงที่ 2( สถานีรถไฟกาญจนบุรี - สถานีรถไฟวังโพ) ของการฟื้นฟูเส้นทางรถไฟสายน้ำตก(หนองปลาดุก-น้ำตก) ระหว่าง ระยะทาง 61 กิโลเมตร โดยเปิดใช้งานครั้งแรกเมื่อ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 สำหรับการเปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยว พร้อมกับป้ายหยุดรถวิทยาลัยเกษตร ป้ายหยุดรถบ้านโป่งเสี้ยว และป้ายหยุดรถเกาะมหามงคล
จากป้ายสถานีรถไฟ เดิมป้ายหยุดรถไฟนี้ใช้ชื่อว่า"สะพานถ้ำกระแซ" โดยปัจจุบันเหลือแค่"ถ้ำกระแซ" จากหลักฐานของป้ายป้ายหยุดรถไฟถ้ำกระแซ(เดิม) ฝั่งกาญจนบุรี ทีภาษาอังกฤษเขียนว่า "Thamkrasae Bridge" ที่แปลว่าสะพานถ้ำกระแซ