stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จอห์น เลนนอน
1970-80: งานเดี่ยว > 8 ธันวาคม 1980: การเสียชีวิต

บทความหลัก: การเสียชีวิตของจอห์น เลนนอน
เวลา 22:50 น. วันที่ 8 ธันวาคม 1980 ขณะเลนนอนและโอโนะกลับเข้าห้องพักเดอะดาโคตา ในรัฐนิวยอร์ก มาร์ก เดวิด แชปแมนยิงเลนนอนเข้าที่หลัง 4 ครั้งที่ทางเข้าอาคาร เลนนอนถูกนำตัวส่งห้องฉุกเฉิน โรงพยาบาลรูสเวลต์ และประกาศว่าเลนนอนเสียชีวิตขณะพามาโรงพยาบาลในเวลา 23:00 น. เย็นวันนั้น เลนนอนเพิ่งได้แจกลายเซ็นบนปกอัลบั้มดับเบิลแฟนตาซีให้กับแชปแมน
โอโนะให้สัมภาษณ์ในวันถัดมาว่า "จะไม่มีงานศพจอห์น" และปิดท้ายว่า "จอห์นรักและสวดมนต์แด่ชาติพันธุ์มนุษย์ โปรดช่วยกันสวดมนต์ภาวนาถึงสิ่งเดียวกันเพื่อเขาเถิด" ศพของเขาถูกฌาปนกิจที่สุสานเฟิร์นคลิฟฟ์เซเมเทรี ในฮาตส์เดล รัฐนิวยอร์ก โอโนะโปรยอัฐิของเขาที่เซนทรัลพาร์กในนิวยอร์ก ที่ที่ต่อมากลายเป็นอนุสรณ์สตรอเบอรีฟิลส์ แชปแมนสารภาพผิดต่อคดีฆาตกรรมระดับสองและได้รับตัดสินจำคุก 20 ปีถึงตลอดชีวิต นับถึงปี 2016 เขายังคงอยู่ในคุก และถูกปฏิเสธการปล่อยตัวถึงแปดครั้ง
ชีวิตส่วนตัว > ซินเธีย เลนนอน

เลนนอนและซินเธีย เพาเอลล์ (1939–2015) พบกันในปี 1957 เป็นนักเรียนที่วิทยาลัยศิลปะลิเวอร์พูล แม้ว่าซินเธียจะเกรงกลัวทัศนคติและรูปกายของเลนนอน แต่เธอได้ยินว่าเขาหลงใหลนักแสดงหญิงชาวฝรั่งเศส บรีฌิต บาร์โด เธอจึงย้อมผมบลอนด์ เลนนอนชวนเธอเที่ยว แต่เมื่อเธอบอกว่าเธอหมั้นแล้ว เขาตะโกนดัง ๆ ว่า "ผมไม่ได้ขอคุณแต่งงานนะ" เธอจึงไปงานแสดงของวงเดอะควอร์รีเมนกับเขาและเดินทางไปเยี่ยมเขาที่ฮัมบวร์คพร้อมกับคนรักของแม็กคาร์ตนีย์ในเวลานั้น เลนนอนซึ่งมีนิสัยขี้หึง จึงเกิดความหึงวงและมักทำให้เพาเอลล์เกรงกลัวความเกรี้ยวโกรธและความรุนแรงถึงเนื้อถึงตัวของเขา ต่อมาเลนนอนกล่าวว่า เขายังไม่เคยสงสัยในทัศนคติที่ก้าวร้าวต่อผู้หญิงในตัวเขาจนกระทั่งเขาพบกับโอโนะ เขากล่าวว่าเพลง "เกตทิงเบตเทอร์" ของเดอะบีเทิลส์ เล่าเรื่องราวของเขาเอง "ผมเคยโหดร้ายกับผู้หญิง และถึงเนื้อถึงตัวกับผู้หญิงไม่ว่าจะเป็นคนใด ผมชอบตบตี ผมไม่อาจแสดงตัวตนของผมได้และผมก็ตบตี ผมสู้กับผู้ชายและผมตบตีผู้หญิง จึงเป็นเหตุที่ผมมักจะพูดถึงเรื่องสันติภาพตลอดเวลา"
เมื่อระลึกถึงการกระทำในเดือนกรกฎาคม 1962 ว่าซินเธียตั้งครรภ์ เลนนอนกล่าวว่า "มีสิ่งเดียวที่ทำได้ ซิน เราต้องแต่งงานกัน" ทั้งคู่จดทะเบียนสมรสกันในวันที่ 23 สิงหาคมที่สำนักทะเบียนเมาต์เพลเซินต์ในลิเวอร์พูล การสมรสเริ่มขึ้นช่วงบีเทิลเมเนียเริ่มแพร่หลายในสหราชอาณาจักร เขาแสดงในเย็นวันแต่งงาน และแสดงเช่นนี้เรื่อยไปเกือบทุกวัน เอปสไตน์ ซึ่งเกรงกลัวว่าการที่บีเทิลคนหนึ่งแต่งงานจะทำให้แฟนคลับจะถูกเมิน จึงขอให้เลนนอนเก็บเรื่องสมรสไว้เป็นความลับ จูเลียนถือกำเนิดในวันที่ 8 เมษายน 1963 เลนนอนกำลังทัวร์คอนเสิร์ตและได้พบลูกชายหลังจากนั้นสามวัน
ซินเธียแจงว่าสาเหตุที่เตียงหักคือแอลเอสดี ผลก็คือ เธอรู้สึกว่าเขาเริ่มสนใจเธอน้อยลง เมื่อวงเดินทางไปงานสัมมนาการสมาธิอดิศัยของมาฮาริชิ โยกิ ที่แบงเกอร์ ประเทศเวลส์ ทางรถไฟ ในปี 1967 ตำรวจคนหนึ่งจำหน้าเธอไม่ได้ และไม่อนุญาตให้เธอโดยสารรถไฟ ต่อมาเธอจำได้ว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นดั่งสัญลักษณ์แทนจุดจบของการสมรส หลังมาถึงบ้านที่เคนวูด และพบเลนนอนอยู่กับโอโนะ ซินเธียออกจากบ้านไปอยู่กับเพื่อน ภายหลัง อเล็กซิส มาร์ดัส อ้างว่านอนกับเธอคืนนั้น และสองสามสัปดาห์ถัดมา เขาบอกเธอว่าเลนนอนกำลังหาทางหย่าร้างและพาจูเลียนไปอยู่ด้วย โดยอ้างว่าเพราะเธอมีชู้ หลังเจรจาต่อรอง เลนนอนยินยอม และยอมให้เธอหย่ากับเขาในข้อหาเดียวกัน คดีนี้ถูกตัดสินในศาลในเดือนพฤศจิกายน 1968 โดยเลนนอนจ่ายให้เธอ 100,000 ปอนด์ (240,000 ดอลลาร์สหรัฐในขณะนั้น) เป็นค่าใช้จ่ายรายปีเล็กน้อย และให้เธอเป็นผู้ปกครองจูเลียนต่อไป
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
บ้านเลขที่ 251 ถนนเมนเลิฟ ที่อยู่ของเลนนอนตลอดวัยเด็ก
สตรอเบอรีฟิลส์ในเซนทรัลพาร์ก และเดอะดาโคตาอยู่เบื้องหลัง
เพชรมงกุฎ

เรื่องสั้นโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์  ที่มีเชอร์ล็อก โฮมส์เป็นตัวละครสำคัญ
ระวังสับสนกับ มงกุฎเพชรมรกต
| --- | --- |
ภาพวาดโดยอัลเฟรด กิลเบิร์ตในนิตยสารสแตรนด์ปี ค.ศ. 1921
ผู้ประพันธ์: อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์
ชื่อเรื่องต้นฉบับ: The Adventure of the Mazarin Stone
ผู้แปล: อ. สายสุวรรณ
ประเทศ: สหราชอาณาจักร สหรัฐอเมริกา
ภาษา: อังกฤษ
ชุด: เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุดบันทึกคดี
ประเภท: เรื่องสั้นนวนิยายนักสืบ
วันที่พิมพ์: ตุลาคม ค.ศ. 1921
เรื่องก่อนหน้า: เชอร์ล็อก โฮล์มส์ ลาโรง 
เรื่องถัดไป: สะพานมรณะ 
ข้อความ: เพชรมงกุฎ ที่ วิกิซอร์ซ
"เพชรมงกุฎ" (อังกฤษ: The Adventure of the Mazarin Stone) เป็นเรื่องสั้นเรื่องหนึ่งใน 56 เรื่องที่เกี่ยวกับเชอร์ล็อก โฮมส์ เขียนโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์ ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสารสแตรนด์ในสหราชอาณาจักรในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1921 และตีพิมพ์ในนิตยสารเฮิตส์อินเตอร์เนชันแนลในสหรัฐอเมริกาในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1921 เป็นเรื่องสั้นที่รวบรวมตีพิมพ์ในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด บันทึกคดี ในปี ค.ศ. 1927
ประวัติการตีพิมพ์

"เพชรมงกุฎ" ตีพิมพ์ครั้งแรกในสหราชอาณาจักรในนิตยสารสแตรนด์ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1921 และตีพิมพ์ครั้งแรกในสหรัฐอเมริกาในนิตยสารเฮิตส์อินเตอร์เนชันแนลในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1921 ในนิตยสารสแตรนด์มีภาพวาดประกอบเนื้อเรื่อง 3 ภาพวาดโดยอัลเฟรด กิลเบิร์ต ในนิตยสารเฮิตส์อินเตอร์เนชันแนลมีภาพวาดประกอบเนื้อเรื่อง 4 ภาพวาดโดยเฟรดเดอริก ดอร์ สตีล เรื่องสั้นถูกรวมในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด บันทึกคดี ซึ่งตีพิมพ์ในสหรัฐอเมริกาและสหราชอาณาจักรในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1927
อ้างอิงและบรรณานุกรม

1 2  Smith 2014, p. 183
↑  Lancour, Harold; Daily, Jay E (1980). "Stanford University Libraries to System Analysis: Stories, Appendix 1".  ใน Kent, Allen; Lancour, Harold; Daily, Jay E (บ.ก.). Encyclopedia of Library and Information Science. Vol. 29. CRC Press. p. 155. ISBN 9780824720292. สืบค้นเมื่อ 16 October 2018.
1 2  Cawthorne 2011, p. 155
↑  Cawthorne 2011, p. 151
Cawthorne, Nigel (2011). A Brief History of Sherlock Holmes. Running Press. ISBN 978-0762444083.
Dickerson, Ian (2019). Sherlock Holmes and His Adventures on American Radio. BearManor Media. ISBN 978-1629335087.
Smith, Daniel (2014) [2009]. The Sherlock Holmes Companion: An Elementary Guide (Updated ed.). Aurum Press. ISBN 978-1-78131-404-3.
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อความเต็มของ เพชรมงกุฎ ที่วิกิซอร์ซ
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เพชรมงกุฎ
เชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด บันทึกคดีรวมถึงเรื่อง เพชรมงกุฎ ที่ Standard Ebooks
The Adventure of the Mazarin Stone หนังสือเสียงสาธารณสมบัติที่ LibriVox
| ด ค กเรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด บันทึกคดี โดย อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์ |
| --- | --- |
 "เพชรมงกุฎ"  "สะพานมรณะ"  "คนลิง"  "ผีดิบอาละวาด"  "พินัยกรรมประหลาด"  "พรานพิศวาส"  "ความจริงในนิยาย"  "ทหารขี้ทูด"  "ขนคอสิงห์"  "หึงสาอาฆาต"  "หญิงคลุมหน้า"  "สุสานร้าง" 
 แรงพยาบาท  จัตวาลักษณ์   การผจญภัย  จดหมายเหตุ  หมาผลาญตระกูล  คืนชีพ  หุบเขาแห่งภัย  ลาโรง  บันทึกคดี
นกเค้าแมวหูสั้น

| นกเค้าแมวหูสั้น |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Strigiformes
วงศ์:: Strigidae
วงศ์ย่อย:: Asioninae
สกุล:: Asio
สปีชีส์:: A.  flammeus
ชื่อทวินาม
Asio flammeus (Pontoppidan, 1763)


แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์
ชื่อพ้อง
 Asio accipitrinus
Asio flammeus flammeus
นกเค้าแมวหูสั้น (อังกฤษ: Short-eared owl) เป็นนกเค้าแมวชนิดหนึ่งในสกุล Asio กระจายพันธุ์เกือบทั่วโลกยกเว้นทวีปแอนตาร์กติกาและประเทศออสเตรเลีย มักพบในพื้นที่เปิดโล่งในชนบทและทุ่งหญ้า ชื่อ  flammeus มาจากภาษาละตินที่แปลว่า "เปลวไฟ หรือสีของไฟ"
ลักษณะ

นกเค้าแมวหูสั้นเป็นนกเค้าแมวขนาดกลาง ยาว 34–43 ซm (13–17 in) และหนัก 206–475 g (7.3–16.8 oz) ปีกกว้าง 85–110 ซm (33–43 in) วงหน้าสีน้ำตาลค่อนข้างกลม เว้าบริเวณหัวคิ้ว กระจุกขนคล้ายหูสั้นๆ บางครั้งสังเกตยาก ตาเหลือง ขนรอบตาดำ คิ้วขาว ขนลำตัวน้ำตาลออกแดงมีลายดำกระจาย ขณะบินคล้ายนกแสกแต่ปีกยาว สีน้ำตาลคล้ำกว่ามีลายแถบดำ ใต้ปีกขาวมีแถบดำชัดเจน ตัวเมียใหญ่กว่าตัวผู้เล็กน้อย
ชนิดย่อย

ปัจจุบัน มีสิบชนิดย่อยที่ได้รับการยอมรับ:
Asio flammeus bogotensis  (Chapman, 1915)
Asio flammeus domingensis  (Statius Müller, 1776)
Asio flammeus flammeus  (Pontoppidan, 1763)
Asio flammeus galapagoensis  (Gould, 1837) - หมู่เกาะกาลาปาโกส
Asio flammeus pallidicaudus  (Friedmann, 1949)
Asio flammeus ponapensis  (Mayr, 1933)
Asio flammeus portoricensis  (Ridgway, 1882)
Asio flammeus sandwichensis  (A. Bloxam, 1827) - รัฐฮาวาย
Asio flammeus sanfordi  (Bangs, 1919)
Asio flammeus suinda  (Vieillot, 1817)
แหล่งข้อมูลอื่น

Short-eared Owl - Asio flammeus - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
"Short-eared owl media". Internet Bird Collection.
Riverhead, NY News Review article about the appearance of short-eared owls at EPCAL
Ageing and sexing (PDF; 3.7 MB) by Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze
BirdLife species factsheet for Asio flammeus
"Asio flammeus". Avibase.
นกเค้าแมวหูสั้น photo gallery at VIREO (Drexel University)
Audio recordings of Short-eared owl on Xeno-canto.
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q25769  Wikispecies: Asio flammeus  ABA: sheaow  ADW: Asio_flammeus  Avibase: 8F123A11E5DADFDD  BioLib: 8772  BirdLife: 22689531  BOLD: 9482  BTO: SHEOW  eBird: sheowl  EPPO: ASIOFL  Fauna Europaea: 97052  Fossilworks: 161530  GBIF: 2497295  IBC: short-eared-owl-asio-flammeus  iNaturalist: 20315  IRMNG: 10771514  ITIS: 177935  IUCN: 22689531  NBN: NHMSYS0000530180  NCBI: 56267  Species+: 7943  WoRMS: 212685  Xeno-canto: Asio-flammeus 
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  อิสราเอล  สหรัฐ
อัลมาส์

| --- | --- |
กลุ่ม: คริปติด, คติชน
กลุ่มย่อย: วงศ์ลิงใหญ่
สัตว์คล้ายคลึง: สกังก์เอป, เหย่เหริน, โยวี่, Mande Barung, โอรังเป็นเด็ก, บิ๊กฟุต, เยติ, Barmanou
เทพปกรณัม: พื้นบ้านตุรกี
ประเทศ: อาร์มีเนีย, อาเซอร์ไบจาน, จอร์เจีย, มองโกเลีย, รัสเซีย, ทาจิกิสถาน
ภูมิภาค: มองโกเลีย, เอเชียกลาง, คอเคซัส
ถิ่นที่อยู่: ภูเขา
อัลมาส์ หรือ อัลมาตี (อังกฤษ: Almas; Almasty, Almasti; บัลแกเรีย: Алмас; เชเชน; Алмазы, ตุรกี: Albıs; มองโกล: Алмас; ภาษามองโกลแปลว่า "คนป่า") สิ่งมีชีวิตลึกลับขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง ที่เชื่อว่ามีรูปร่างคล้ายมนุษย์ในยุคก่อนประวัติศาสตร์ พบตามเทือกเขาและป่าในภูมิภาคเอเชียกลาง รวมถึงไซบีเรีย มีลักษณะคล้าย เยติ ในเทือกเขาหิมาลัย และ บิ๊กฟุต ในทวีปอเมริกาเหนือ
ลักษณะ

อัลมาส์ ถูกระบุว่ามีท่าทีการเดินคล้ายมนุษย์ในยุคปัจจุบันมากกว่าสัตว์ชนิดอื่นที่คล้ายคลึงกัน เช่น ซาสควาทช์ หรือ บิ๊กฟุต  ร่างกายถูกคลุมด้วยหนังหนาสีน้ำตาล ขนสีน้ำตาลแดง ใบหน้าไม่มีขนปกคลุม  ผิวมีสีเข้ม  สันหน้าผากโหนก, เฉียงหน้าผากจมูกแบนและใหญ่โหนกกราม
เท้ามีขนาดใหญ่และมือยาว  มีขนปกคลุมทั่วร่างยกเว้นมือและเท้า มีกลิ่นตัวเหม็น รวมถึงมีผู้พบเห็นว่าเหมือนกับสวมใส่สิ่งดูเหมือนหนังสัตว์เหมือนเสื้อคลุมเพื่อป้องกันความหนาวเย็นด้วย
ถูกค้นพบ

อัลมาส์ นั้นปรากฏอยู่ในภูมิปัญญาของชาวมองโกลมานานแล้ว โดยปรากฏเป็นชื่อและภาพในหนังสือของธิเบตที่รวบรวมพรรณพืชและพรรณสัตว์ท้องถิ่นตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 แต่ทว่าอัลมาส์เป็นรู้จักของชาวโลกครั้งแรกในปี ค.ศ. 1427 โดยคำว่า "อัลมาส์" เป็นภาษามองโกลซึ่งแปลว่า "คนป่า" ในขณะที่ชื่อ อัลมาสตี เป็นภาษารัสเซีย เป็นชื่อของเทพเจ้าแห่งป่าที่ใช้ในภูมิภาคเอเชียตะวันตก เช่น จอร์เจีย, อาร์มีเนีย รายงานล่าสุดของการพบเห็นอัลมาส์อยู่ที่ตอนใต้ของมองโกเลียและรัสเซียแถบเทือกเขาอัลไต รวมถึงไซบีเรีย และเทือกเขาเทียนซานในชายแดนตอนเหนือของจีน ซึ่งในแถบเทือกเขาเทียนซานในแถบคาซักสถาน ชาวพื้นเมืองที่นี่เรียกสัตว์ประหลาดขนาดใหญ่ที่เหมือนกับอัลมาส์ว่า คียิกอดัม (Kiyik Adam) เชื่อว่ามีความสูงถึง 9 ฟุต มีขนดกปกคลุมลำตัวสีดำหรือสีเทาเข้ม มีรอยเท้าที่ยาวถึง 15 นิ้ว และมีเขี้ยวแหลมคมไว้สำหรับฉีกทึ้งเหยื่อสำหรับเป็นอาหาร
อัลมาส์เมื่อแรกถูกบันทึกถึง ไม่ใช่บันทึกในลักษณะของสัตว์ประหลาดคล้ายมนุษย์ หากแต่บันทึกถึงความที่คล้ายคลึงกับสัตว์ในอันดับไพรเมทชั้นเดียวกับมนุษย์ เช่น อุรังอุตัง, กอริลลา หรือชิมแปนซี ซึ่งอัลมาสมีลักษณะคล้ายมนุษย์นีแอนเดอร์ทัลที่เคยอาศัยอยู่ในภูมิภาคนี้เมื่อกว่า 350,000 ปีก่อน
อัลมาส์ยืนตรงด้วยสองขาหลัง มีความสูงประมาณ 5 ฟุต และตัวเต็มวัยอาจสูงถึง 6–6.5 ฟุต หรือ 9 ฟุต และมีขนาดเท้าที่ใหญ่ถึง 5 ฟุต จากรอยเท้าบนหิมะ
การรายงาน

อัลมาส์ ถูกรายงานอย่างเป็นทางการเมื่อปี ค.ศ. 1964 โดย ศาสตราจารย์ด้านมนุษยวิทยาชาวรัสเซีย ศาสตราจารย์ บอริส พอร์ชเนฟ  โดย ศ.พอร์ชเนฟ บันทึกว่า กะโหลกศีรษะของอัลมาสเป็นทรงกรวยและมีโครงสร้างของฟันคล้ายมนุษย์  และ ศ.พอร์ชเนฟยังได้รายงานต่อว่า อัลมาส์อาศัยอยู่เป็นครอบครัว มีกลิ่นตัวเหม็น กินอาหารจำพวก ผลไม้, ผัก และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก
อัลมาส์ เป็นสัตว์ที่เร่ร่อนไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง โดยเดินทางกว่าครึ่งของมองโกเลีย พวกมันถูกพบเห็นโดยชาวบ้านและชนพื้นเมือง รายงานการพบเห็นเมื่อ 50 ปีก่อน ถูกพบที่เทือกเขาคอเคซัสใกล้รัสเซียและทะเลดำ โดยพบหลักฐานการมีอยู่ของครอบครัวอัลมาส์ และยังมีอีกหนึ่งรายงานในเทือกเขาพาเมียร์ของเอเชียกลาง
ได้มีนักวิชาการผู้ทำการค้นหาอัลมาส์อย่างจริงจัง คือ นักสัตว์ประหลาดวิทยาชาวรัสเซีย ดร.มารีน-เจน ค็อฟแมน  และ ซิลเวียน พัลลิกซ์ ชาวฝรั่งเศส ในปี ค.ศ. 1992 ซึ่งข้อมูลที่ได้จากการสำรวจก็คล้ายคลึงกับของ ศ.พอร์ชเนฟ คือ อัลมาส์เป็นสัตว์ขนาดใหญ่ น้ำหนักกว่า 500 ปอนด์ มีขนดก หากินในเวลากลางคืน และสามารถเดินทางได้เร็ว 40 ไมล์ต่อชั่วโมง โดย ดร.ค็อฟแมนสามารถเก็บตัวอย่างขน, รอยเท้า และมูลของอัลมาส์ได้ด้วย
ดูเพิ่ม

บิ๊กฟุต
เยติ
เหย่เหริน
ฮิบะกง
โยวี่
บรรณานุกรม

Shackley, Myra (1983). Still Living?: Yeti, Sasquatch and the Neanderthal Enigma. Thames and Hudson. ISBN 0-500-01298-9.
วัสดุฟิสไซล์

วัสดุฟิสไซล์ (อังกฤษ: fissile material) ในวิศวกรรมนิวเคลียร์, หมายถึงวัสดุที่สามารถรักษาปฏิกิริยาลูกโซ่นิวเคลียร์ฟิชชันให้ยั่งยืน. โดยคำนิยาม วัสดุฟิสไซล์สามารถรักษาปฏิกิริยาลูกโซ่ให้ยั่งยืนด้วยนิวตรอนที่มีพลังงานใดๆ. พลังงานนิวตรอนที่เป็นส่วนสำคัญหลักอาจแบ่งออกเป็นหลายชนิดเช่น นิวตรอนช้า(เช่นระบบร้อน) หรือ นิวตรอนเร็ว. วัสดุฟิสไซล์สามารถใช้เป็นเชื้อเพลิงใน
เครื่องปฏิกรณ์นิวตรอนความร้อน (อังกฤษ: thermal-neutron reactor)
เครื่องปฏิกรณ์นิวตรอนเร็ว (อังกฤษ: fast-neutron reactor)
ระเบิดนิวเคลียร์
"ฟิสไซล์"เปรียบเทียบกับ"ฟิชชันได้"

ตาม "กฏของฟิสไซล์", สำหรับองค์ประกอบเคมีหนักที่มี 90 ≤ Z ≤ 100, ไอโซโทปของมันที่มี 2 × Z − N = 43 ± 2, ด้วยข้อยกเว้นบางอย่าง, เป็นฟิสไซล์ (เมื่อ N = จำนวนของนิวตรอน และ Z = จำนวนของโปรตอน).
"ฟิสไซล์"ต่างจาก"ฟิชชั่นได้". นิวไคลด์ที่สามารถเกิดฟิชชั่นได้(แม้ว่าจะมีความเป็นไปได้ต่ำ)หลังการจับนิวตรอนพลังงานสูงจะถูกเรียกว่า "ฟิชชั่นได้". นิวไคลด์ที่ฟิชชั่นได้ที่สามารถถูกเหนี่ยวนำให้เกิดฟิชชั่นด้วยนิวตรอนความร้อนพลังงานต่ำที่มีความเป็นไปได้สูงจะถูกเรียกว่า "ฟิสไซล์". แม้ว่าสองคำนี้แต่เดิมมีความหมายเหมือนกัน, วัสดุที่ฟิชชั่นได้จะรวมถึงพวก(เช่นยูเรเนียม-238)ที่สามารถถูกฟิชชั่นด้วยนิวตรอนพลังงานสูงเท่านั้น. ผลก็คือ, วัสดุฟิสไซล์(เช่นยูเรเนียม-235)เป็นชุดย่อยของวัสดุที่ฟิสชั่นได้.
ยูเรเนียม-235 จะ fission ด้วยนิวตรอนความร้อนพลังงานต่ำเนื่องจากพลังงานยึดเหนี่ยวในนิวเคลียส (อังกฤษ: nuclear binding energy) ที่เป็นผลมาจากการดูดซับของนิวตรอนมีค่ามากกว่าพลังงานวิกฤตที่จำเป็นสำหรับการฟิชชัน; ดังนั้นยูเรเนียม-235 จึงเป็นวัสดุฟิสไซล์. ตรงกันข้าม, พลังงานผูกพันที่ปล่อยออกมาจากยูเรเนียม-238 ในการดูดซับนิวตรอนความร้อนมีค่าน้อยกว่าพลังงานวิกฤต, ดังนั้นนิวตรอนจะต้องมีพลังงานเพิ่มเติมสำหรับทำให้เกิดฟิชชันได้. ดังนั้นยูเรเนียม-238 จึงเป็นวัสดุ fissionable แต่ไม่เป็นวัสดุฟิสไซล์.
ความหมายอีกทางหนึ่งได้ให้คำจำกัดความของนิวไคลด์ฟิสไซล์ไว้ว่าเป็นพวกนิวไคลด์ที่สามารถถูกทำให้เกิดนิวเคลียร์ฟิชชั่นได้ (เช่น  เป็น fissionable) และยังผลิตนิวตรอนจากฟิชชันดังกล่าวที่สามารถรักษาปฏิกิริยาลูกโซ่นิวเคลียร์ให้ยั่งยืนในการตั้งค่าที่ถูกต้องอีกด้วย. ภายใต้คำนิยามนี้, นิวไคลด์ที่ fissionable เท่านั้นจะเป็นพวกนิวไคลด์ที่สามารถถูกสร้างขึ้นมาเพื่อทำนิวเคลียร์ฟิชชั่นแต่ผลิตนิวตรอนไม่เพียงพอ, ในด้านพลังงานหรือจำนวน, เพื่อรักษาปฏิกิริยาลูกโซ่นิวเคลียร์ให้ยั่งยืน. เมื่อเป็นเช่นนี้, ในขณะที่ไอโซโทปฟิสไซล์ทุกตัวเป็น fissionable, ไอโซโทป fissionable ทุกตัวก็ไม่ใช่ fissile. ในบริบทการควบคุมอาวุธ, เฉพาะอย่างยิ่งในข้อเสนอสำหรับ สนธิสัญญาตัดทิ้งวัสดุฟิสไซล์ (อังกฤษ: Fissile Material Cutoff Treaty), คำว่า "ฟิสไซล์" มักจะใช้เพื่ออธิบายวัสดุที่สามารถนำมาใช้ในฟิชชันเบื้องต้นของอาวุธนิวเคลียร์. วัสดุเหล่านี้ใช้รักษาให้ยั่งยืนของปฏิกิริยาลูกโซ่นิวเคลียร์แบบฟิชชันเร็วสำหรับระเบิด.
ภายใต้คำจำกัดความทั้งหมดข้างต้น, ยูเรเนียม-238 เป็น fissionable, แต่เพราะมันไม่สามารถรักษาความยั่งยืนของปฏิกิริยาลูกโซ่นิวตรอน, มันจึงไม่ได้เป็น fissile. นิวตรอนที่ผลิตโดยฟิชชันของ ยูเรเนียม-238 มีพลังงานจลน์ต่ำกว่านิวตรอนเดิม (พวกมันประพฤติตัวแบบใน การกระจัดกระจายไม่ยืดหยุ่น (อังกฤษ: inelastic scattering), มักจะต่ำกว่า 1 MeV (เช่น  ความเร็วประมาณ 14,000 กิโลเมตร/วินาที), เกณฑ์ของฟิชชันที่จะทำให้เกิดฟิชชันตามมาของยูเรเนียม-238, ดังนั้นฟิชชันของยูเรเนียม-238 จะไม่รักษาให้ยั่งยืนของปฏิกิริยาลูกโซ่นิวเคลียร์.
ฟิชชันเร็วของยูเรเนียม-238 ในขั้นตอนที่สองของอาวุธนิวเคลียร์มีส่วนช่วยอย่างมากใน ผลผลิตอาวุธนิวเคลียร์และในผลร้ายที่ตามมาของนิวเคลียร์. ฟิชชันเร็วของยูเรเนียม-238 ยังทำให้มีส่วนร่วมอย่างมีนัยสำคัญในการส่งออกพลังงานของเครื่องปฏิกรณ์นิวตรอนเร็วอีกด้วย.
นิวไคลด์(ที่เป็น)ฟิสไซล์

โดยทั่วไป, ไอโซโทป actinide ส่วนใหญ่ที่มี หมายเลขนิวตรอน เป็นเลขคี่จะเป็นฟิสไซล์. เชื้อเพลิงนิวเคลียร์ส่วนใหญ่จะมี หมายเลขมวลอะตอม เป็นเลขคี่ (A = Z + N  = จำนวนรวมของ นิวคลีออน), และ หมายเลขอะตอม เป็นเลขคู่ Z. นี่ก็หมายถึงจำนวนนิวตรอนเป็นจำนวนคี่. ไอโซโทปที่มีจำนวนนิวตรอนเป็นจำนวนคี่จะได้รับพลังงานเพิ่มเป็นพิเศษอีก 1-2 MeV จากการดูดซับหนึ่งนิวตรอนที่เกิน, จากผลกระทบการจับคู่ซึ่งชอบพอจำนวนคู่ของทั้งนิวตรอนและโปรตอน. พลังงานนี้ก็เพียงพอที่จะจ่ายพลังงานที่จำเป็นพิเศษสำหรับฟิชชันโดยนิวตรอนที่ช้ากว่า, ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญสำหรับการทำไอโซโทปที่ fissionable ให้เป็น fissile ได้ด้วย.
มากกว่าปกติ, นิวไคลด์ที่มีจำนวนโปรตอนเป็นเลขคู่และจำนวนนิวตรอนเป็นเลขคู่, และอยู่ใกล้กับเส้นโค้งที่รู้จักกันดีในฟิสิกส์นิวเคลียร์ของเลขอะตอมเทียบกับจำนวนมวลอะตอมจะมีเสถียรภาพมากกว่าตัวอื่นๆ; ด้วยเหตุนี้, พวกมันมีโอกาสน้อยที่จะทำการฟิชชั่น. พวกมันมีแนวโน้มที่จะ "เพิกเฉย" นิวตรอนและปล่อยให้มันไปในทางของมัน, หรือถ้าไม่, พวกมันจะดูดซับนิวตรอนแต่โดยไม่ได้รับพลังงานที่เพียงพอจากกระบวนการที่จะเปลี่ยนรูปนิวเคลียสพอสำหรับมันในการฟิชชั่น. ไอโซโทปที่เป็น "เลขคู่-เลขคู่" เหล่านี้ยังมีโอกาสน้อยที่จะทำการ ฟิชชันที่เกิดขึ้นเอง (อังกฤษ: spontaneous fission) และพวกมันยังมีครึ่งชีวิตบางส่วน (อังกฤษ: partial half-lives) ค่อนข้างยาวมากสำหรับการสลายตัวของอัลฟาหรือเบต้า. ตัวอย่างของไอโซโทปเหล่านี้คือยูเรเนียม-238 และ ทอเรียม-232. ในทางตรงกันข้าม, นิวเคลียสที่มีจำนวนโปรตอนเป็นเลขคี่และจำนวนนิวตรอนเป็นเลขคี่ (Zคี่, Nคี่) มักจะอายุสั้น (ยกเว้นที่น่าสังเกตคือ เนปทูเนียม-236 ที่มีครึ่งชีวิต 154,000 ปี) เพราะพวกมัน'สลายตัวโดยการปล่อยอนุภาคเบต้า'ได้อย่างง่ายดายกลายเป็น isobars ที่มีจำนวนโปรตอนเป็นเลขคู่และจำนวนนิวตรอนเป็นเลขคู่ (Zคู่, Nคู่), กลายเป็นเสถียรมากขึ้น. พื้นฐานทางกายภาพสำหรับปรากฏการณ์นี้ยังมาจาก'ผลการจับคู่'ในพลังงานผูกพันนิวเคลียร์, แต่คราวนี้จากการจับคู่ทั้งโปรตอน-โปรตอนและนิวตรอน-นิวตรอน. ครึ่งชีวิตที่ค่อนข้างสั้นของไอโซโทปหนักแบบคี่-คี่เช่นนั้นหมายความว่าพวกมันจะมีปริมาณไม่พร้อมให้ใช้ได้ในและพวกมันมีกัมมันตภาพรังสีสูง
เชื้อเพลิงนิวเคลียร์

เพื่อที่จะเป็นเชื้อเพลิงที่มีประโยชน์สำหรับการเกิดปฏิกิริยาลูกโซ่นิวเคลียร์, วัสดุจะต้อง:
อยู่ในพื้นที่ของเส้นโค้งพลังงานผูกพัน ในที่ซึ่งการเกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ฟิชชันมีความเป็นไปได้ (เช่น  เหนือเรเดียม)
มีความน่าจะเป็นของฟิชชันในการจับนิวตรอนที่สูง
ปลดปล่อยสองนิวตรอนหรือมากกว่าโดยเฉลี่ยต่อการจับนิวตรอน (ซึ่งหมายความว่าจำนวนเฉลี่ยที่สูงขึ้นของพวกมันในแต่ละฟิชชั่น, เพื่อชดเชย nonfissions และการดูดซึมในตัวถ่วงปฏิกิริยา (อังกฤษ: moderator)
มีครึ่งชีวิตที่ยาวพอสมควร
มีปริมาณที่เหมาะสม
| นิวตรอนความร้อน> σF | นิวตรอนความร้อน> σγ | นิวตรอนความร้อน> % |  | Epithermal neutrons> σF | Epithermal neutrons> σγ | Epithermal neutrons> % |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 531 | 46 | 8.0% | 233U | 760 | 140 | 16% |
| 585 | 99 | 14.5% | 235U | 275 | 140 | 34% |
| 750 | 271 | 26.5% | 239Pu | 300 | 200 | 40% |
| 1010 | 361 | 26.3% | 241Pu | 570 | 160 | 22% |
นิวไคลด์ฟิสไซล์ในเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ ได้แก่:
ยูเรเนียม-235 ซึ่งเกิดขึ้นใน ยูเรเนียมธรรมชาติ และ ยูเรเนียมสมรรถนะสูง
พลูโทเนียม-239 เพาะพันธุ์จาก ยูเรเนียม-238 โดย การจับนิวตรอน
พลูโทเนียม-241 เพาะพันธุ์จาก พลูโตเนียม-240 โดยการจับนิวตรอน. พลูโตเนียม-240 มาจาก พลูโตเนียม-239 โดยกระบวนการเดียวกัน
ยูเรเนียม-233 เพาะพันธุ์จาก ทอเรียม-232 โดยการจับนิวตรอน
นิวไคลด์ฟิสไซล์ไม่ได้มีโอกาส 100% ของการทำฟิชชันในการดูดซึมของนิวตรอน. โอกาสจะขึ้นอยู่กับนิวไคลด์เช่นเดียวกับพลังงานนิวตรอน. สำหรับนิวตรอนพลังงานระดับต่ำและระดับกลาง, ภาคตัดขวางของการจับนิวตรอนสำหรับการฟิชชัน (σF), ภาคตัดขวางของการจับนิวตรอนด้วยการปล่อยรังสีแกมมา(σγ), และร้อยละของ non-fissions อยู่ในตารางด้านขวา.
กฎหมายควบคุม

สำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศได้จัดประเภทวัสดุฟิสไซล์ตามระดับความปลอดภัยในการขนส่ง:
ฟิสไซล์ ระดับ I:  ไม่มีการควบคุม
ฟิสไซล์ ระดับ II:  จำกัดปริมาณของวัสดุในการขนส่ง
ฟิสไซล์ ระดับ III: ต้องมีข้อกำหนดพิเศษในการขนส่ง
ดูเพิ่ม

Fertile material
Fission product
Special nuclear material
เรื่องเล่าการทรงสร้างในปฐมกาล

ตำนานการทรงสร้างของศาสนายูดาห์และศาสนาคริสต์
การทรงสร้าง โดยเจมส์ ทิซโซ (ค.ศ. 1836–1902)
เรื่องเล่าการทรงสร้างในปฐมกาล (อังกฤษ: Genesis creation narrative) เป็นเรื่องปรัมปราการทรงสร้างของทั้งศาสนายูดาห์และศาสนาคริสต์ เรื่องเล่าประกอบด้วย 2 เรื่องย่อย เทียบได้กับสองบทแรกของหนังสือปฐมกาล เรื่องย่อยแรกคือเรื่องเอโลฮิม (คำในภาษาฮีบรูที่มีความหมายว่าพระเป็นเจ้า) สร้างสวรรค์และโลกใน 6 วัน แล้วทรงหยุดพักและอวยพรในวันที่ 7 (คือวันสะบาโต) ในเรื่องย่อยที่สอง พระเจ้า (ซึ่งตอนนี้เรียกด้วยพระนามว่าพระยาห์เวห์) สร้างอาดัมมนุษย์ผู้ชายคนแรกจากผงคลี พระองค์ให้อาดัมอยู่ในสวนเอเดนและให้เป็นผู้ปกครองสัตว์ทั้งปวง พระองค์สร้างเอวามนุษย์ผู้หญิงคนแรกจากกระดูกซี่โครงของอาดัมให้เป็นคู่ของอาดัม
ผู้เขียนของเรื่องเล่าการทรงสร้างในภาษาฮีบรูยืมแนวเรื่องมาจากประมวลเรื่องปรัมปราเมโสโปเตเมีย แต่ปรับให้เข้ากับความเชื่อเอกเทวนิยมของพวกตน ร่างหลักฉบับแรกของเบญจบรรณ (ชุดหนังสือห้าเล่มที่เริ่มด้วยหนังสือปฐมกาลและจบด้วยหนังสือเฉลยธรรมบัญญัติ) เชื่อว่าแต่งขึ้นในช่วงปลายศตวรรษที่ 7 หรือ 6 ก่อนคริสตกาล (Jahwist source)  และภายหลังได้ขยายความเพิ่มเติมโดยนักเขียนคนอื่น ๆ (Priestly source) กลายเป็นงานเขียนที่คล้ายคลึงกับหนังสือปฐมกาลที่เป็นที่รู้จักในปัจจุบัน เรื่องเล่าที่รวมเข้าด้วยกันเป็นบทวิจารณ์เทววิทยาของเมโสโปเตเมีย โดยหนังสือปฐมกาลเห็นพ้องกับความเชื่อเอกเทวนิยมและปฏิเสธความเชื่อพหุเทวนิยม
งานเขียนทางวิชาการมักเรียกหนังสือปฐมกาลว่าเป็นเรื่องปรัมปรา ขณะที่ผู้เขียนปฐมกาล 1-11 ลดความเป็นเรื่องปรัมปราในเรื่องเล่าลงโดยการลบเรื่องปรัมปราของชาวบาบิโลนและองค์ประกอบต่าง ๆ ที่ไม่สอดคล้องกับความเชื่อของตน แต่ยังคงความเป็นเรีื่องปรัมปราในแง่ของการเป็นเรื่องราวต้นกำเนิด
แหล่งข้อมูลอื่น > Biblical texts

Chapter 1 เก็บถาวร 2010-06-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Chapter 2 เก็บถาวร 2024-01-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (Hebrew–English text, translated according to the JPS 1917 Edition)
Chapter 1 Chapter 2 Chapter 3 (Hebrew–English text, with Rashi's commentary. The translation is the authoritative Judaica Press version, edited by Rabbi A. J. Rosenberg.)
Chapter 1 เก็บถาวร 6 สิงหาคม 2011 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Chapter 2 เก็บถาวร 4 สิงหาคม 2011 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (New American Bible)
Chapter 1 Chapter 2 (King James Version)
Chapter 1 Chapter 2 (Revised Standard Version)
Chapter 1 Chapter 2 (New Living Translation)
Chapter 1 Chapter 2 (New American Standard Bible)
Chapter 1 Chapter 2 (New International Version (UK))
แหล่งข้อมูลอื่น > Mesopotamian texts

"Enuma Elish", at Encyclopedia of the Orient Summary of Enuma Elish with links to full text.
ETCSL – Text and translation of the Eridu Genesis (alternate site) (The Electronic Text Corpus of Sumerian Literature, Oxford)
"Epic of Gilgamesh" (summary) เก็บถาวร 30 ธันวาคม 2005 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
British Museum: Cuneiform tablet from Sippar with the story of Atra-Hasis
แหล่งข้อมูลอื่น > Related links

Human Timeline (Interactive) – Smithsonian, National Museum of Natural History (August 2016).
| ด ค กอาดัมกับเอวา |
| --- | --- |
ต้นกำเนิด:  เรื่องเล่าการสร้างในปฐมกาลในหนังสือปฐมกาล  อาดัม  เอวา 
บุตร:  คาอินและอาเบล คาอิน  อาเบล  Aclima Luluwa  เสท  Awan  Azura  Jumella 
เทววิทยาที่เกี่ยวข้อง:  การตกในบาป  บาปกำเนิด  สวนเอเดน  ต้นไม้แห่งการรู้ถึงความดีและความชั่ว  งูในคัมภีร์ไบเบิล  ผลไม้ต้องห้าม แอปเปิล  ใบมะเดื่อ  มะเดื่อในคัมภีร์ไบเบิล  เอลของอาดัม  ภาษาอาดัม  ลิลิธ 
วัฒนธรรมอื่น ๆ:  อาดัมในทัศนะของศาสนาอิสลาม
สำเนียง

บทความนี้เกี่ยวกับสำหรับวิธีการออกเสียงพูด สำหรับสำนวนและลักษณะการใช้คำทางภาษา ดูที่ ภาษาย่อย
ในทางภาษาศาสตร์สังคม สำเนียง (อังกฤษ: accent) คือวีธีการออกเสียงที่มีลักษณะเฉพาะของแต่ละบุคคล ท้องที่ หรือชาติหนึ่ง ๆ สำเนียงอาจผูกพันกับถิ่นที่อยู่ของผู้พูด (สำเนียงภูมิภาคหรือภูมิศาสตร์) สถานะทางเศรษฐกิจสังคม ชาติพันธุ์ วรรณะหรือชนชั้นทางสังคม (สำเนียงทางสังคม) หรืออิทธิพลจากภาษาแม่ของพวกเขา (สำเนียงต่างประเทศ)
โดยปกติสำเนียงจะมีความแตกต่างกันในด้านคุณลักษณะของเสียง การออกเสียง และการบ่งความต่างของเสียงสระและพยัญชนะ การเน้นน้ำหนักพยางค์ (stress) และสัทสัมพันธ์ (prosody) แม้ว่าบ่อยครั้งไวยากรณ์ ความหมาย วงศัพท์ และลักษณะทางภาษาอื่น ๆ จะแปรควบคู่กันไปกับสำเนียง แต่คำว่า "สำเนียง" ก็อาจหมายถึงความแตกต่างด้านการออกเสียงโดยเฉพาะ ในขณะที่คำว่า "ภาษาย่อย" หรือ "ภาษาถิ่น" นั้นครอบคลุมความแตกต่างทางภาษาศาสตร์ในวงกว้างกว่า และบ่อยครั้งที่ "สำเนียง" กลายเป็นหน่วยย่อยของ "ภาษาย่อย" หรือ "ภาษาถิ่น"