stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ไทโคราช
ประเพณีและความเชื่อของไทเบิ้ง > ประเพณีงานศพ > การเผาศพ

เมื่อสวดศพวันสุดท้ายแล้วจะหามศพไปทำพิธีที่วัดถ้าเป็นพ่อ แม่ หรือญาติผู้ใหญ่หลังจากการหามศพลงจากบ้านแล้วจะคว่ำโอ่งน้ำ 1 ใบ ขบวนศพที่หามไปนั้นจะนำหน้าศพด้วยหม้อไฟ (หม้อตาลใส่ฝ้ายจุดไฟ) และมีถาดใส่มะพร้าวปอกเปลือกแล้ว 1 ลูก กระทงใบฝรั่ง หรือ กระทงใบตองใส่ข้าวดำข้าวแดง และสตางค์กระทงละ 1 บาท แต่ละกระทงจะปักธงสามเหลี่ยม ขณะที่หามศพไปก็จะโรยข้าวตอกไปตลอดทาง เป็นการนำไปสู่สวรรค์ และตลอดทางที่หามศพไปจะไม่มีการหยุดพักระหว่างกลางทาง การกำหนดวันเผาศพของชาวไทยเบิ้ง จะห้ามเผาศพวันพระ และวันคู่ จะเผาศพเฉพาะวันคี่ ห้ามเผาวันศุกร์ วันเสาร์ และวันอังคาร การแต่งกายของผู้ไปร่วมงานศพจะแต่งกายสีใดก็ได้จะไม่ถือว่าผิดธรรมเนียมประเพณีแต่อย่างใด ประเพณีการแต่งกายสีดำ หรือสีขาว - ดำ ไปงานศพในเวลาต่อมานั้นได้รับแบบอย่างจากคนภาคกลาง การทำบุญอุทิศส่วนกุศลแก่ผู้ตาย  หลังจากเผาศพ 3 วันจะทำพิธีกลบธาตุ หรือกลับธาตุ โดยจะนิมนต์พระสงฆ์ ไปที่เชิงตะกอน สวดบังสุกุลตายพรมน้ำมนต์ที่กระดูก แล้วเขี่ยกระดูกเป็นรูปคนหันศีรษะไปทางตะวันออก แล้วพระสงฆ์สวดบังสุกุลเป็นเพื่อเป็นการแสดงการเกิด แล้วจึงเก็บกระดูกใส่โกศไว้บนหิ้งบูชา หรือเก็บไว้ที่วัด เมื่อถึงวันตรุษสงกรานต์ แต่ละปีจะนำโกศไปวัดให้พระสงฆ์สวดบังสุกุล หรือนิมนต์พระสงฆ์ไปทำบุญที่บ้าน เพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ล่วงลับ นับเป็นการทำบุญใหญ่ประจำปี
ประเพณีและความเชื่อของไทเบิ้ง > การต่ออายุ

เมื่อมีผู้ป่วยหนักมักจะทำพิธีต่ออายุโดยนิมนต์พระสงฆ์มาทำพิธีที่บ้านมีการทำ บุญเลี้ยงพระ สวดต่อชะตาชักบังสุกุลเป็น เป็นการสร้างเสริมกำลังใจผู้ป่วย ยืดอายุผู้ป่วยไปอีกระยะหนึ่ง
ความเชื่อของชาวเบิ้ง

มีความเชื่อทั้ง 2 ประเภท แต่ในสมัยก่อนมีความเชื่อต่างจากในปัจจุบัน ทุกหมู่บ้านจะมีความเชื่อในเรื่องต่าง ๆ คล้าย ๆ กัน ความเชื่อสำคัญมีดังนี้ ความเชื่อเรื่องผี ชาวไทยเบิ้งที่มีอายุมากกว่า 50 ปี ยังมีความเชื่อเรื่องผีอยู่ ดังนี้
ผีบ้านผีเรือนหรือผีปู่ย่าตายาย ชาวไทยเบิ้งไม่นิยมตั้งศาลบูชาผีบ้านผีเรือนผีปู่ย่าตายาย หรือศาลเจ้าที่ แต่เชื่อว่ามีผีประจำอยู่ในบ้านเรือน
ผีปอบ ชาวไทยเบิ้ง มีความเชื่อว่าปอบมีจริง ชาวบ้านบางคนเคยเห็น และผีปอบเคยสิงคนในหมู่บ้าน คนที่ถูกผีเข้าบางคนยังมีชีวิตอยู่ในปัจจุบัน คนที่ถูกสิงจะมีอาการแปลก ๆ เช่น กินของคาว บางคนเดินแก้ผ้าไม่อายใคร
ผีนางไม้ ส่วนใหญ่เชื่อเรื่องผีนางตะเคียนมากที่สุด และต่างเชื่อกันว่าตามต้นไม้ใหญ่จะมีผีประจำอยู่ใครไปทำอะไรไม่ดีจะถูกลงโทษ
ผีกระสือ ชาวไทยเบิ้ง เล่าว่าเคยเห็นผีกระสือเข้ามาในหมู่บ้านจะมาตอนค่ำ ๆ หรือตอนกลางคืน มองเห็นเป็นดวงไฟแวบ ๆ ลอยมาวนเวียนใต้ถุนบ้าน บางทีก็ดูดกินตับไตไส้พุงของสัตว์ที่เลี้ยงไว้ในใต้ถุนบ้านจนตายก็มี
ผีพราย หรือผีเงือก ผีพรายหรือผีน้ำหรือผีเงือกจะเหมือน ๆ กัน เชื่อว่าผีเงือกอยู่ประจำวังน้ำ เวลาใครไปหาปลา ลงเล่นน้ำหรือถ่ายปฏิกูลลงน้ำ อาจจะถูกผีเงือกหลอกได้
ผีปะกำ หรือผีประกำ ชาวบ้านสมัยโบราณเชื่อว่าผีชนิดนี้เพราะมีอาชีพเกี่ยวกับการคล้องช้าง เชื่อว่าก่อนจะออกไปคล้องช้างจะต้องทำพิธีเซ่นสรวงบูชาผีปะกำก่อนจึงจะเกิดผลดีต่อการไปคล้องช้าง
ผีโรง หรือผีโลง ผีโรงเป็นผีของบรรพบุรุษ ของแต่ละบ้านนั้นเองผีพวกนี้จะไม่ทำร้ายใคร แต่ต้องกราบไหว้บูชา
ผีตายโหง มีความเชื่อว่าคนที่ตายไม่ดี จะเป็นผีตายโหง ผีเหล่านี้จะมาหลอกหลอนคนอื่นไม่ค่อยยอมไปผุดไปเกิดง่าย ๆ
ผีตะมอย ชาวบ้านบางหมู่บ้านเชื่อเรื่องผีตะมอย ชาวบ้านบอกไม่แน่ชัดว่าผีตะมอยมีรูปร่างอย่างไร แต่เป็นผีขี้ขโมย ชอบมาขโมย มาลักกินข้าวของชาวบ้าน
เพลงโคราช

เพลงโคราช เป็นศิลปะวัฒนธรรมพื้นบ้านของจังหวัดนครราชสีมาหรือโคราช ซึ่งได้สืบทอดกันมาเป็นเวลายาวนาน โดยเพลงโคราชนั้นมีเอกลักษณ์การร้องรำเป็นภาษาโคราช ซึ่งมีความไพเราะ ทำให้เกิดความเพลิดเพลินและสนุกสนาน
เพลงโคราช > ประวัติเพลงโคราช

ประวัติของเพลงโคราชนั้นมีการเล่าขานกันมาว่า มีนายพรานคนหนึ่งชื่อ เพชรน้อย ออกไปล่าสัตว์ ในเขตหนองบุนนาก บ้านหนองบุนนาก อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา คืนหนึ่งแกไปพบลูกสาวพญานาค ขึ้นมาจากหนองน้ำ มานั่งร้องเพลงคนเดียว พรานเพชรน้อยได้ยินเสียง จึงแอบเข้าไปฟังใกล้ ๆ แกประทับใจในความไพเราะ และเนื้อหาของเพลง จึงจำเนื้อและทำนองมาร้องให้คนอื่นฟัง ลักษณะเพลงที่ร้องเป็นเพลงก้อม หรือเพลงคู่สอง
อีกตำนานหนึ่งเล่าว่า ชาวโคราชได้เพลงโคราชมาจากอินเดีย โดยพระยาเข็มเพชรเป็นผู้นำมาพร้อมๆ กับลิเก และลำตัด โดยให้ลิเกอยู่กรุงเทพฯ ลำตัดอยู่ภาคกลาง และเพลงโคราชอยู่ที่นครราชสีมา เพลงโคราชระยะแรก ๆ เป็นแบบเพลงก้อม คนที่เรียนรู้เพลงโคราช จากพระยาเข็มเพชร ชื่อตาจัน บ้านสก อยู่ "ซุมบ้านสก" ติดกับ สถานีรถไฟชุมทางถนนจิระ
ตำนานทั้งสองถึงเม้จะต่างกันในด้านกำเนิดแต่ตรงกันอย่างหนึ่งที่กล่าวว่าเพลงโคราชระยะแรกเล่นแบบเพลงก้อม
ก้อม เป็นภาษาโคราชและภาษาอีสาน แปลว่า สั้น เพลงก้อมหมายถึง เพลงสั้น ๆ ว่าโต้ตอบกล่าวลอย ๆ ทั้งที่มีความหมายลึกซึ้ง หรือไม่มีความหมายเลยก็ได้
เพลงโคราชจะเริ่มเล่นตั้งแต่เมื่อใด ไม่ปรากฏหลักฐานที่แน่ชัด หลักฐานจากคำบอกเล่าต่อ ๆ กันมา มีเพียงว่า สมัยท้าวสุรนารี (คุณย่าโม) ยังมีชีวิตอยู่ (พ.ศ. 2313 ถึง 2395) ท่านชอบเพลงโคราชมาก เรื่องราวของเพลงโคราชได้ปรากฏหลัดฐานชัดเจน คือในปี พ.ศ. 2456 ที่สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระราชชนนีพันปีหลวง เสด็จมานครราชสีมาทรงเปิดถนนจอมสุรางค์ยาตร์ และเสด็จไปพิมาย ในโอกาสรับเสด็จครั้งนั้น หมอเพลงชายรุ่นเก่าชื่อเสียงโด่งดังมากชื่อนายหรี่ บ้านสวนข่า ได้มีโอกาสเล่นเพลงโคราชถวาย เพลงที่เล่นใช้เพลงหลัก เช่น กลอนเพลงที่ว่า
“ข้าพเจ้านายหรี่อยู่บุรีโคราชเป็นนักเลงเพลงหัด บ่าวพระยากำแหงฯ เจ้าคุณเทศา ท่านตั้งให้เป็นขุนนาง .....ตำแหน่ง”
ความอีกตอนเอ่ยถึงการรับเสด็จว่า
“ได้สดับว่าจะรับเสด็จเพื่อเฉลิมพระเดชพระจอมแผ่นดิน โห่สามลา ฮาสามหลั่นเสียงสนั่น....ธานินทร์”
เพลงโคราชมีโอกาสเล่นถวายหน้าพระที่นั่งในงานชุมนุมลูกเสือครั้งที่ 1 ในนามการแสดงมหรสพของมณฑลนครราชสีมา เกี่ยวกับกำเนิดของเพลงโคราช มีทั้งที่เป็นคำเล่าและตำนานหลักฐานจากคำบอกเล่าของหมอเพลงอีกจำนวนหนึ่งเล่าต่อ ๆ กันมาว่า ในสมัยรัตนโกสินทร์มีสงครามระหว่างไทยกับเขมร เมื่อไทยชนะสงครามเขมรครั้งไร ชาวบ้านจะมีการเฉลิมฉลองชัยชนะ ด้วยการขับร้องและร่ายรำกันในหมู่สกที่เขาเรียกว่า "ซุมบ้านสก" ใกล้ ๆ กับชุมทางรถไฟ ถนนจิระและเริ่มเล่นเพลงโคราชกันที่หมู่บ้านนี้ ท่าทางการรำรุกรำถอย และการป้องหู มีผู้สันนิษฐานว่าประยุกต์มาจากการเล่นเจรียง ที่เป็นเพลงพื้นบ้านของชาวสุรินทร์ผสมผสาน กับเพลงทรงเครื่องของภาคกลาง
ทะลุวัง

ทะลุวัง เป็นชื่อกลุ่มนักกิจกรรมที่เคลื่อนไหวในเรื่องการปฏิรูปสถาบันพระมหากษัตริย์ไทยและการปฏิบัติต่อนักโทษการเมือง โดยมีกิจกรรมที่โดดเด่น ได้แก่ การทำโพลในเรื่องขบวนเสด็จฯ และการอดอาหารและน้ำเพื่อเรียกร้องสิทธิการประกันตัวของนักโทษการเมือง
ปัจจุบัน เนติพร เสน่ห์สังคม แกนนำกลุ่มทะลุวังได้เสียชีวิตแล้ว ที่โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ
การดำเนินกิจกรรม > การทำโพล

กลุ่มทะลุวังมีการทำกิจกรรมครั้งแรกเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2564 ด้วยการทำโพลตั้งคำถามว่าเห็นด้วยหรือไม่กับการยกเลิกประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ต่อมาในช่วงต้นปี 2565 ได้มีการเคลื่อนไหวในรูปแบบการทำโพลสำรวจเกี่ยวกับประเด็นต่าง ๆ ต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ไทย โดยใช้แผ่นกระดาษเขียนข้อความคำถาม และแบ่งเป็นช่องคำตอบให้ผู้ตอบแบบสำรวจใช้สติ๊กเกอร์สีแปะฝั่งที่ตนเองเห็นด้วย และทำการเดินสำรวจไปตามสถานที่สำคัญต่าง ๆ อาทิ ในวันที่ 8 กุมพาพันธ์ 2565 ณ ห้างสรรพสินค้าสยามพารากอน ด้วยคำถามว่า คุณคิดว่าขบวนเสด็จสร้างความเดือดร้อนหรือไม่ ในวันที่ 13 มีนาคม 2565 ณ อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ด้วยคำถามว่า คุณยินดีที่จะยกบ้านของคุณให้กับราชวงศ์หรือไม่ โดยทำให้เกิดการทำกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์ในรูปแบบเดียวกันแพร่กระจายไปตามการชุมนุมต่าง ๆ ของกลุ่มแนวร่วม โดยโพลดังกล่าวส่งผลให้เจ้าหน้าที่ตำรวจได้ดำเนินคดีตามกฎหมายอาญามาตรา 112 กับสมาชิกกลุ่มและอดีตสมาชิกกลุ่มที่จัดกิจกรรมโพลสำรวจดังกล่าว โดยบางส่วนไม่ได้รับการประกันตัว ต่อมาผู้ที่มีความเกี่ยวข้องกับกลุ่มทะลุวัง 2 คน สุพิชฌาย์ ชัยล้อม (เมนู) และเบญจมาภรณ์ นิวาส (พลอย) ได้ลี้ภัยทางการเมืองไปยังแวนคูเวอร์ ประเทศแคนาดา
การดำเนินกิจกรรม > การอดอาหารและน้ำ

ในวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2566 สมาชิกกลุ่มทะลุวังสองคน ทานตะวัน ตัวตุลานนท์ (ตะวัน) และอรวรรณ ภู่พงษ์ (แบม) ยื่นขอถอนประกันตัวเอง ภายหลังจากวันที่ 9 มกราคมที่ศาลอาญาได้มีคำสั่งเพิกถอนประกัน ณัฐนิช ดวงมุสิทธิ์ (ใบปอ) สมาชิกกลุ่มทะลุวังอีกคน และโสภณ สุรฤทธิ์ธำรง (เก็ท) โดยทั้งสี่คนเป็นจำเลยคดีความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทย พร้อมกันนั้น ทั้งสองประกาศข้อเรียกร้องให้ "ปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม ... ยุติการดำเนินคดีความกับประชาชนผู้ใช้สิทธิ ... แสดงออกทางการเมือง" และ "พรรคการเมืองทุกพรรคต้องเสนอ ... ยกเลิกมาตรา 112 และ 116" และประกาศอดน้ำและอดอาหารในเรือนจำ เมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2566 มีรายงานว่าเจ้าหน้าที่ในโรงพยาบาลราชทัณฑ์ได้ติดต่อทนายความของทั้งสองเกี่ยวกับอาการที่ย่ำแย่ลง โดยทั้งสองปฏิเสธการรักษา การให้น้ำเกลือ และการให้อาหารทางหลอดเลือด ต่อมาวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 จากรายงานของทนายความ แบมมีอาการอ่อนเพลียไม่มีแรง ส่วนตะวันมีอาการเลือดออกตามไรฟัน นอนไม่หลับ ปวดท้อง เจ็บหน้าอก และตาพร่ามัว ปฏิกิริยาจากสาธารณะ พบการติดป้ายข้อความสนับสนุนข้อเรียกร้องดังกล่าวในบริเวณมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และกลุ่มทะลุฟ้าได้จัดกิจกรรมชุมนุมทางการเมือง ‘ยืน หยุด ขัง' เป็นเวลา 112 ชั่วโมงหน้าหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 ศาลอนุญาตปล่อยตัวชั่วคราวตะวันและแบมด้วยเหตุผลว่าสุขภาพของทั้งสองเข้าขั้นวิกฤต แต่ตะวันและแบมยังคงประกาศอดอาหารต่อจนกว่าศาลจะปล่อยตัวชั่วคราวผู้ต้องขังคดีการเมืองทั้งหมดอีกแปดคน และในขณะเดียวกันทั้งสองยอมจิบน้ำตามคำแนะนำของแพทย์ ต่อมาเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ศาลฎีกามีคำสั่งอนุญาตปล่อยตัวสมบัติ ทองย้อย ชั่วคราวในคดีมาตรา 112 และเมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ในคดีดูหมิ่น พล.อ.ประยุทธ์ ในวันเดียวกัน คงเพชร ได้รับการประกันตัวในคดีที่ถูกกล่าวหาว่าครอบครองวัตถุระเบิด ในวันที่ 10 กุมภาพันธ์ ศาลฎีกาให้ประกันตัวสิทธิโชค เศรษฐเศวต ในคดีมาตรา 112 ในวันที่ 16 กุมภาพันธ์ ศาลอาญามีคำสั่งอนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราว 4 ผู้ต้องหาคดีการเมืองจากกลุ่มทะลุแแก๊ส เมื่อวันที่ 2 มีนาคม ศาลไม่ให้ประกันทัตพงศ์ เขียวขาว ในคดีครอบครองวัตถุระเบิดหลังจากได้ประกันตัวแล้วเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ตะวันและแบมจึงประกาศยกระดับประท้วงด้วยการอดอาหารและไม่รับน้ำและยาอีกครั้ง ในวันที่ 3 มีนาคม ทั้งสองอาการทรุดลงและมีอาการไตวายต้องนำส่งโรงพยาบาล ในวันที่ 11 มีนาคม ตะวันและแบมประกาศเลิกการอดอาหารหลังจากกลับเข้ารักษาตัวที่โรงพยาบาลธรรมศาสตร์และไม่ได้รับการตอบรับจากศาล ทั้งสองพ้นขีดอันตรายต่อชีวิตแล้ว
การดำเนินกิจกรรม > การประท้วงที่ทำการพรรค

เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2566 กลุ่มทะลุวังได้ประท้วง ณ ที่ทำการพรรคเพื่อไทยและเข้าประชิดรถยนต์ของนายพิพัฒน์และนายศักดิ์สยาม เมื่อไม่พบตัวจึงได้ใช้มือทุบรถ จุดพลุควัน และตะโกนด่าทอเรียกร้องให้ขอโทษประชาชน
กรณีอื้อฉาว

ในเดือนกันยายน 2565 มีการเปิดเผยจากอดีตแนวร่วมของกลุ่มทะลุวัง อ้างว่าขอแยกทางเพราะไม่เห็นด้วยกับแนวทางของกลุ่มที่มองข้ามเสียงของเหยื่อที่ได้รับความรุนแรงทางเพศ การเอาเปรียบ แสวงหาผลประโยชน์ และกดดัน ตลอดจนจุดยืนที่โอนเอนไปตามกระแสสังคม
เมื่อวันที่ 9 สิงหาคม 2566 พลอย อดีตผู้ชุมนุมกลุ่มทะลุวัง ได้เขียนข้อความในทวิตเตอร์ว่า บุ้ง (เนติพร เสน่ห์สังคม) แกนนำทะลุวัง มีพฤติกรรมครอบงำเด็กที่มาร่วมกิจกรรมการชุมนม โดยมักจะชอบดูแลเด็กที่มีปัญหากับที่บ้านหรือมีปัญหาในชีวิต อาสาเป็นผู้ปกครอง และค่อย ๆ ใช้ประโยชน์จากเด็กคนนั้น เพื่อนำไปเรียกรับทุนสนับสนุนจากองค์กรต่างประเทศที่ขับเคลื่อนประชาธิปไตย แต่เงินทุนกลับส่งไม่ถึงเด็กที่มาร่วมกิจกรรมการชุมนม
ดูเพิ่ม

การประท้วงในประเทศไทย พ.ศ. 2563–2564
ความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทย
การทำโพลของกลุ่มทะลุวัง บริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ
นิวส์วีก

| --- | --- |

ปกเมื่อวันที่ 5 กันยายน ค.ศ. 1983
บรรณาธิการอำนวยการ: เจนนิเฟอร์ คันนิงแฮม
หมวดหมู่: นิตยสารข่าว
นิตยสารราย: สัปดาห์
สำนักพิมพ์: เดฟ ปรากาด กรรมการผู้จัดการและประธานบริหาร
ยอดพิมพ์รวม (2015): 100,000
ฉบับแรก: 17 กุมภาพันธ์ 1933; 92 ปีก่อน (1933-02-17)
บริษัท: นิวส์วีก มีเดีย กรุ๊ป (Newsweek Media Group)
ประเทศ: สหรัฐ
เมือง: นครนิวยอร์ก รัฐนิวยอร์ก สหรัฐ
ภาษา: อังกฤษ
เว็บไซต์: www.newsweek.com
ISSN: 0028-9604 (print) 2572-5343 (web)
OCLC: 818916146
นิวส์วีก (อังกฤษ: Newsweek) เป็นนิตยสารข่าวรายสัปดาห์ของสหรัฐ ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1933  นิตยสารตีพิมพ์ทั้ง ภาษาอังกฤษ และภาษาต่างประเทศอีก 12 ภาษา
ในปัจจุบัน นิตยสารนิวส์วีกจัดการโดยบริษัทนิวส์วีก มีเดีย กรุ๊ป มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่มหานครนิวยอร์ก
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
Graham Holdings Company
History and Demographics of Newsweek, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 22 มิถุนายน 2006
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  เช็กเกีย
ปานวาด เหมมณี

| ปานวาด เหมมณี |
| --- | --- |

สารนิเทศภูมิหลัง
ชื่อเกิด: ปานวาด เหมมณี
ชื่ออื่น: เป้ย
เกิด: 28 ธันวาคม พ.ศ. 2522 (45 ปี) อำเภอเบตง จังหวัดยะลา ประเทศไทย
คู่สมรส: นิธิ บุญยรัตกลิน (2555–2567;เลิกรา)
บุตร: 2 คน
อาชีพ: นักแสดง นางแบบ
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2544–ปัจจุบัน
ผลงานเด่น: เพลิงพายุ (2548)  รอยอดีตแห่งรัก (2549) ละอองดาว (2550)  หอแต๋วแตก (2550) สงครามนางฟ้า (2551)  สูตรเสน่หา (2552)  มหาลัยสยองขวัญ (2552)  ดอกรักริมทาง (2553)  วานวาสนา (2564) คุณชาย (2565)  สงครามสมรส (2567)
ปานวาด เหมมณี (เกิด 28 ธันวาคม พ.ศ. 2522) ชื่อเล่น เป้ย เป็นนักแสดงและนางแบบชาวไทย บทบาทส่วนใหญ่ที่ได้รับมักเป็นนางร้าย และมีชื่อเสียงเรื่องความเซ็กซี่ เจ้าของฉายา นางร้ายนมไม่ต่อเนื่อง และ สตรอว์เบอร์รีเรียกพี่
ประวัติ

ปานวาดเกิดเมื่อวันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2522 ที่ อำเภอเบตง จังหวัดยะลา เป็นบุตรของวุฒิเวช เหมมณี กับ สุวรรณา มงคลประจักษ์ บิดามารดาแยกทางกันตั้งแต่ก่อนปานวาดเกิด
ปานวาดศึกษาระดับอนุบาลศึกษาและประถมศึกษาที่โรงเรียนถนอมศรีศึกษา ระดับมัธยมศึกษาที่โรงเรียนเบตง (วีระราษฎร์ประสาน) และระดับปริญญาตรีที่คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา (ขณะนั้นเป็นสถาบันราชภัฏสงขลา) ระหว่างศึกษาชั้นปีที่ 2 ที่มหาวิทยาลัย รุ่นพี่ส่งรูปและประวัติของปานวาดไปสมัครเข้าประกวดดัชชี่บอยแอนด์เกิร์ล ประจำปี ค.ศ. 2001 (พ.ศ. 2544) กรรมการเห็นแล้วคัดเลือกให้ปานวาดเข้ามาประกวดที่กรุงเทพฯ ปานวาดได้รับรางวัลรองชนะเลิศอันดับที่ 2 จึงเป็นจุดเริ่มเต้นการทำงานในวงการบันเทิง ปานวาดได้ย้ายขึ้นมาอาศัยที่กรุงเทพฯ เพื่อทำงาน และโอนหน่วยกิตมาศึกษายังมหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม
ด้านชีวิตส่วนตัว ปานวาดเคยคบหากับ บุษย์ ปิยะวุฒิ, อาณัตพล ศิริชุมแสง ทองภูมิ สิริพิพัฒน์และวุฒิสิทธิ์ สืบสุวรรณ
ต่อมาปานวาดได้สมรสตามพิธีศาสนาอิสลามกับเรือเอก นิธิ บุญยรัตกลิน บุตรชายของพลเอก สนธิ บุญยรัตกลิน หลังทั้งคู่คบหากันได้ 8 เดือน เมื่อวันที่วันเสาร์ที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2555 ที่โรงแรมสวิสโซเทล ปาร์คนายเลิศ ก่อนจะมีพิธีเลี้ยงฉลองมงคลสมรสวันที่ 2 มิถุนายน ปีเดียวกันนั้น ที่โรงแรมพลาซ่าแอทธินี ในการนี้ ปานวาดได้เปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลาม และได้รับชื่อทางศาสนาว่า "นูร์อัยนา" มีความหมายว่า รัศมีแห่งดวงตา
ปัจจุบันมีบุตร - ธิดา 2 คน บุตรชายคนที่ 1 ชื่อ อัษศดิณย์ บุญยรัตกลิน หรือ โปรด บุตรสาวคนที่ 2 ชื่อ ปาลิน บุณยรัตกลิน หรือ ปราน
จุดยืนทางการเมือง

ปานวาดสนับสนุนการประท้วงในประเทศไทย พ.ศ. 2563–2564 และต่อต้านการใช้ความรุนแรงในเหตุการณ์การสลายการชุมนุมที่แยกปทุมวัน พ.ศ. 2563
ผลงาน > ละครโทรทัศน์

| ปี | เรื่อง | รับบท | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2545 | สุริยัน จันทรา | มารตี | ช่อง 3 |
| 2545 | ใครกำหนด | คุณแป๋ว | ช่อง 7 |
| 2546 | เมืองดาหลา | สาย (รับเชิญ) | ช่อง 7 |
| 2546 | โซ่เสน่หา | เตือนตา | ช่อง 7 |
| 2547 | เพลงผ้าฟ้าล้อมดาว | ทิพย์สิรี | ช่อง 7 |
| 2548 | สืบ-สาว-ราว-รัก | ลูกไก่ | ช่อง 7 |
| 2548 | เพลิงพายุ | พิมพ์ผกา | ช่อง 7 |
| 2548 | คุณหนูดอกฟ้ากับแมวข้างบ้าน | รัศมีประภา | ช่อง 7 |
| 2548 | ยุทธการเข้าบัว | อัน | ช่อง 5  |
| 2548 | คุณชายทรานซิสเตอร์ | เพื่อนของร้อยพุด | ช่อง 3  |
| 2549 | รอยอดีตแห่งรัก | อัญชลี | ช่อง 5 |
| 2550 | เงื่อนริษยา | คาร่า | ช่อง 7  |
| 2550 | ดอกฟ้ายาใจ | วิกกี้ | ช่อง 7  |
| 2550 | ละอองดาว | ผดาชไม (ฮันนี่) | ช่อง 5 |
| 2551 | เสี่ยงลวง เสี่ยงรัก | ระย้าทิพย์ | ช่อง 7 |
| 2551 | สงครามนางฟ้า | เชอร์รี่ | ช่อง 5 |
| 2551 | เงาอโศก | วิยะดา | ช่อง 5 |
| 2551 | ความลับของ Superstar | ปานวาด (เป้ย) (รับเชิญ) | ช่อง 5 |
| 2552 | สูตรเสน่หา | ดารารัตน์ อัศนี (หมิง / กุ๊กกู๋ปลาเค็ม) | ช่อง 3 |
| 2552 | DADDY DUO คุณพ่อจอมเฟี้ยว  | เคธี่ | ช่อง 9 |
| 2553 | โรงแรมผี | เฉิดโฉม (รับเชิญ) | ช่อง5 |
| 2553 | ดอกรักริมทาง | จิตรี | ช่อง5 |
| 2553 | ตราบาปสีขาว | คำเอื้อย / อรทิพย์ | ช่อง5 |
| 2554 | วิวาห์ฮาเฮ | แอนนี่ | ช่อง 7 |
| 2554 | เมียไม่ใช่เมีย | สายสวาท | ช่อง 5 |
| 2555 | น้ำขึ้นให้รีบรัก | เบบี๋ | ช่อง 5 |
| 2555 | นางสิงห์สะบัดช่อ | หมวยใหญ่ | ช่อง 5 |
| 2555 | ราชินีลูกทุ่ง | ชามาดา | ช่อง 8 |
| 2564 | วานวาสนา | คุณเอื้อง | ช่องวัน 31 |
| 2565 | คุณชาย | จันทร์ วิเศษทรงคุณ (อาจันทร์) (ซ้อรอง) แทน ภัทรธิดา พัชรวีระพงษ์ | ช่องวัน 31 |
| 2567 | สงครามสมรส | ศลิษา | ช่องวัน 31 |
| 2567 | แม่หยัว | จิตรวดี (ท้าวอินทรสุเรนทร์) | ช่องวัน 31 |
ผลงาน > ละครซีรีส์

| พ> ศ. | เรื่อง | รับบท | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2566 | Club Friday The Series Moments & Memories รักนี้...ไม่มีลืม ตอน รักแรกครั้งสุดท้าย | ชยานุช | ช่องวัน 31 |
| 2568 | Club Friday The Series Theory of Love ตอน ความรักคือการให้ | โรซี่ | ช่องวัน 31 , Viu |
| 2568 |  |  | ช่องวัน 31 , Viu |
ผลงาน > ละครซิตคอม

บางรักซอย 9 รับเชิญ ตอน ก็คนมันเหงา รับบทเป็น มะลิวัลย์ (2549) ช่อง 9
ระเบิดเถิดเทิง รับเชิญ ตอน นางเงือก รับบทเป็น มัสยา (2549) ช่อง 5
เป็นต่อ รับเชิญ รับบทเป็น กุ้ง (2549) ช่อง 3
บ้านนี้มีรัก รับเชิญ ตอน พระเอกสุดฮอต กับ วงการมายา (2552) ช่อง 9
ผลงาน > มิวสิกวิดีโอ

เพลง ผู้หญิงกลางคืน - กอล์ฟ - กฤติน อินคะมนตรี (2548)
เพลง คนใจง่าย ไอซ์ ศรัณยู (2549)
เพลง หลอกฝัน เคลิ้ม (2552)
เพลง ชุดดำ เคลิ้ม (2552)
เพลง หมดอารมณ์ (รับเชิญ) พริกไทย (2552)
ผลงาน > โฆษณาโทรทัศน์

ยำยำจัมโบ้
แคตตาล็อก Friday
ผลงาน > ภาพยนตร์

Bangkok Dangerous (ปี 2550) รับบท อ้อม
หอแต๋วแตก (ปี 2550) รับบท น้ำนิ่ง
มหาลัยสยองขวัญ (ปี 2552) รับบท หมวย
สามย่าน (ปี 2553) รับบท ตุ๊กกี้
สาระแนเห็นผี (ปี 2553) รับบท ดาวเรือง
รางวัล

ดัชชี่เกิร์ล ปี 2001 ได้รับตำแหน่งรองชนะเลิศอันดับสอง
ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิง 1 ใน 5 รางวัลร้ายได้ใจ จากละครเรื่อง สงครามนางฟ้า จากงาน สยามดาราปาร์ตี้ 2008
ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิง 1 ใน 5 รางวัลดาราสมทบหญิงยอดเยี่ยม จากละครเรื่อง สงครามนางฟ้า จากงาน ท็อปอวอร์ด 2008
สยามดาราสตาร์อวอร์ด 2010 ได้รับรางวัลสตาร์เซ็กซี่
ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิง 1 ใน 5 รางวัลนางร้าย Hot แห่งปี จากละครเรื่อง ดอกรักริมทาง จากงาน ทีวีอินไซด์ ฮอท อวอร์ด 2010
ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิง 1 ใน 5 รางวัลเซ็กซี่หญิง HOT แห่งปี จากงาน ทีวีอินไซด์ ฮอท อวอร์ด 2010
นักแสดงสมทบหญิง จากละครเรื่อง คุณชาย นาคราชอวอร์ดครั้งที่ 6 ประจำปี 2566
แหล่งข้อมูลอื่น

แฟชั่นปกจาก GM Plus ฉบับประจำวันที่ 1-15 มีนาคม 2549 กับนางร้ายที่ใครๆ ก็ตกหลุมรัก เป้ย ปานวาด เหมมณี
คลับของคนรักเป้ยเก็บถาวร 2015-10-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
อินสตาแกรมเป้ย ปานวาด
เฟซบุ๊คแฟนเพจ
ทวิตเตอร์ เป้ย ปานวาด
ศาสนาพุทธและวิทยาศาสตร์

มีการเสนอเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ว่า  ศาสนาพุทธนั้นเข้ากับวิทยาศาสตร์ได้  ทำให้ศาสนาพุทธได้กลายเป็นประเด็นหนึ่งในการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างศาสนาและวิทยาศาสตร์
มีการอ้างว่า  คำสอนทั้งทางปรัชญาทั้งทางจิตวิทยาในศาสนาพุทธ  มีส่วนที่เหมือนกันกับแนวคิดทางวิทยาศาสตร์และทางปรัชญา
ยกตัวอย่างเช่น  ศาสนาพุทธสนับสนุนให้ทำการตรวจสอบธรรมชาติอย่างเป็นกลาง ๆ 
แนวคิดที่นิยมบางอย่าง  เชื่อมคำสอนศาสนาพุทธกับทฤษฎีวิวัฒนาการ  ทฤษฎีกลศาสตร์ควอนตัม และทฤษฎีจักรวาลวิทยา  แต่ว่า  นักวิทยาศาตร์โดยมาก  เห็นความแตกต่างระหว่างคำสอนทางศาสนาและเกี่ยวกับอภิปรัชญาของศาสนาพุทธ  กับระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์
ในปี ค.ศ. 1993 มีการตีพิมพ์แบบจำลองที่แปลงมาจากทฤษฎีพัฒนาการทางประชาน (theory of cognitive development) ของฌ็อง ปียาแฌ ที่เสนอว่า  ศาสนาพุทธเป็นวิธีการทางความคิดแบบที่สี่
นอกเหนือไปจากไสยศาสตร์  (magic) วิทยาศาสตร์  และศาสนา
มีการกล่าวถึงศาสนาพุทธว่ามีเหตุผลและไม่ใช่ความเชื่อแบบหักล้างไม่ได้  (dogma) และมีหลักฐานที่แสดงว่า  เป็นมาอย่างนี้แล้วมาตั้งแต่ต้น 
แม้จะมีผู้ที่เสนอว่า  ลักษณะเช่นนี้มีการให้ความสำคัญมากในปัจจุบัน  และเป็นการตีความใหม่โดยบางส่วน
แต่ว่า  ไม่ใช่ว่า  ทุกนิกายในศาสนาพุทธ  จะหลีกเลี่ยงการมีความเชื่อที่หักล้างไม่ได้  หรือสามารถวางตัวเป็นกลางเกี่ยวกับเรื่องเหนือธรรมชาติ  หรือว่าเปิดใจที่จะยอมรับการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ (ที่อาจจะขัดกับหลักศาสนา)
รูปแบบของศาสนาพุทธมีหลายอย่าง  รวมทั้งแบบมีความเชื่ออย่างมั่นคงในลัทธิของตน (fundamentalism) 
แบบเน้นการบูชา
แบบอ้อนวอนผีบ้าน
และแบบที่มีความเชื่อทางไสยศาสตร์ต่าง ๆ
อย่างไรก็ดี  มีการอ้างถึงความเหมือนกันระหว่างการตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์และแนวคิดวิถีพุทธ
ในปี ค.ศ. 2005  องค์ทะไลลามะที่สิบสี่  เทนซิน เกียตโซ  ได้กล่าวปาฐกถาในงานประชุมของสมาคมประสาทวิทยาศาสตร์ (Society for Neuroscience) ในเมืองวอชิงตัน ดี.ซี.
ที่กำหนด  "การตั้งความสงสัยเกี่ยวกับเรื่องสัมบูรณ์ (คือความเชื่อว่าสิ่งนี้ต้องเป็นอย่างนี้เท่านั้น)" และการพึ่งอาศัยความเป็นเหตุผล (causality) และประสบการณ์นิยม  (empiricism) ว่าเป็นหลักที่เหมือนกันในพุทธศาสนาและวิทยาศาสตร์.
พุทธศาสนาและระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์

โดยมีความสอดคล้องกับระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์มากกว่าศาสนาที่สืบ ๆ กันมาและที่อาศัยความเชื่ออื่น ๆ กาลามสูตรยืนยันให้ทำการประเมินหลักฐานอย่างถูกต้อง  ไม่ให้อาศัยเพียงแค่ความเชื่อ  เรื่องที่เล่าต่อ ๆ กันมา  หรือการคาดคิดเพียงเท่านั้น  คือ
กาลามชนทั้งหลาย ก็สมควรที่ท่านทั้งหลายจะสงสัย สมควรที่จะลังเลใจ.  ท่านทั้งหลายเกิดความสงสัยลังเลใจในฐานะที่ควรสงสัยอย่างแท้จริง.  มาเถิด กาลามชนทั้งหลาย ท่านทั้งหลายอย่าได้ยึดถือ  (คืออย่าปลงใจเชื่อ) โดยฟังตามกันมา (มา อนุสฺสเวน), อย่าได้ยึดถือโดยการถือสืบ ๆ กันมา (มา ปรมฺปราย), อย่าได้ยึดถือโดยการเล่าลือว่า ข้อนี้เป็นอย่างนี้ ๆ (มา อิติกิราย), อย่าได้ยึดถือโดยอ้างตำรา (มา ปิฏกสมฺปทาเนน), อย่าได้ยึดถือโดยเหตุแห่งการตรึก (มา ตกฺกเหตุ), อย่าได้ยึดถือโดยอนุมาน (มา นยเหตุ), อย่าได้ยึดถือโดยการตรึกตามเหตุ  (มา อาการปริวิตกฺเกน), อย่าได้ยึดถือโดยชอบใจว่า สมกับทิฏฐิของตน ทนต่อการพิสูจน์ (มา ทิฏฺฐินิชฺฌานกฺขนฺติยา), อย่าได้ยึดถือโดยเชื่อว่า อยู่ในรูปแบบสมควรจะเชื่อได้ (มา ภพฺพรูปตาย), อย่าได้ยึดถือโดยความนับถือว่า สมณะผู้นี้เป็นครูของเรา (มา สมโณ โน ครูติ)
แนวทางทั่วไปของพระสูตรนั้นเหมือนกับคำขวัญของราชสมาคมแห่งลอนดอนว่า  "อย่าไปถือเอาเพียงคำของใครว่าเป็นจริง" (Take no-one's word for it)
ศาสนาพุทธและจิตวิทยา

ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 มีผลงานทดลองหลายงานที่เสนอว่า  กรรมฐานในพุทธศาสนา  สามารถให้ความเข้าใจเกี่ยวกับสภาวะทางจิตได้อย่างกว้างขวาง
และความสนใจในการใช้กรรมฐานเป็นวิธีให้ความรู้เกี่ยวกับสภาวะทางจิตก็ได้เริ่มประทุขึ้นใหม่เร็ว ๆ นี้  เพราะเหตุแห่งเทคโนโลยีที่สามารถใช้สร้างภาพสมองเช่น fMRI และ SPECT
งานวิจัยเช่นนี้ได้รับคำสนับสนุนจากองค์ทะไลลามะที่สิบสี่  ผู้ได้แสดงความสนใจในการสำรวจหาความเชื่อมโยงกันระหว่างพุทธศาสนาและวิทยาศาสตร์  และทรงเสด็จไปยังงานประชุมของสถาบันจิตและชีวิต (Mind and Life Institute) เสมอ ๆ
ในปี ค.ศ. 1974 อาจารย์กรรมฐานของนิกายกาจูร์ปะแห่งพุทธวัชรยานได้พยากรณ์ว่า  "พุทธศาสนาจะมาถึงประเทศตะวันตกโดยเป็นจิตวิทยา"
ซึ่งเป็นทัศนคติที่ไม่ค่อยมีคนเห็นด้วยในช่วงนั้น
แต่จริง ๆ แล้วแนวคิดต่าง ๆ ของศาสนาพุทธได้เผยแพร่ไปในประเทศตะวันตก  มากที่สุดในทางวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวกับจิตวิทยา
ทฤษฎีวิทยาศาสตร์ปัจจุบัน  เช่นที่คิดขึ้นโดยคาร์ล รอเจอร์ส  มีอะไรหลายอย่างที่คล้ายกับแนวคิดพุทธ
น.พ. วิลเลียม เจมส์  ผู้นับถือกันว่าเป็นบิดาของสาขาจิตวิทยาในประเทศสหรัฐอเมริกา  มักจะใช้แนวคิดจากศาสนาพุทธ  เมื่อกำหนดแนวคิดเกี่ยวกับการรับรู้  เช่น  คำว่า "stream of consciousness" (กระแสจิต) ซึ่งมาจากคำบาลีว่า  "วิญฺญาณโสต"
ในหนังสือ Varieties of Religious Experience (ความต่าง ๆ กันของประสบการณ์ทางศาสนา) เจมส์ได้โปรโมตการใช้กรรมฐานในจิตวิทยา
มีคนกล่าวว่า  เขาได้ประกาศต่อหน้าเล็กเช่อร์ที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดว่า  "นี่จะเป็นจิตวิทยาที่ทุกคนจะต้องศึกษาอีก 25 ปีต่อจากนี้"
คำกล่าวของนักวิทยาศาตร์สำคัญ

นีลส์ บอร์  นักฟิสิกส์ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี ค.ศ. 1922 ได้กล่าวไว้ว่า
โดยขนานกับบทเรียนที่ได้เกี่ยวกับทฤษฎีอะตอม
[เราจะต้องหันไปสนใจ]ปัญหาทางญาณวิทยาประเภทที่นักปราชญ์เช่นพระพุทธเจ้าและเล่าจื๊อได้เผชิญมาแล้ว
เมื่อเราพยายามจะทำความกลมกลืนระหว่างความเป็นผู้ชมและผู้แสดง  ในละครชีวิตอันยิ่งใหญ่
เบอร์ทรันด์ รัสเซลล์  นักปราชญ์ผู้ได้รางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมในปี ค.ศ. 1950 ได้พรรณนาศาสนาพุทธว่าเป็นปรัชญาเชิงวิทยาศาสตร์และ speculative philosophy โดยกล่าวว่า
ศาสนาพุทธเป็นการผสมกันของทั้งปรัชญาเชิงวิทยาศาสตร์และ speculative philosophy
ูซึ่งสนับสนุนระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์  และทำการตามนั้นจนถึงที่สุด  ที่อาจเรียกได้ว่าเป็นเหตุผลนิยม
ในศาสนาเราอาจที่จะพบคำตอบต่อคำถามที่น่าสนใจเช่น
"อะไรคือจิตและสสาร  ในระหว่างทั้งสองนั้นอะไรสำคัญกว่า  โลกนี้ดำเนินไปมีจุดประสงค์อะไรหรือไม่  มนุษย์เกี่ยวข้องกับธรรมชาติอย่างไร  มีแบบการใช้ชีวิตที่ประเสริฐหรือไม่"
เป็นศาสตร์ที่รับช่วงต่อในที่ที่วิทยาศาสตร์พาไปไม่ได้เพราะว่าความจำกัดทางเครื่องมือของวิทยาศาสตร์
สิ่งที่พุทธศาสนาพิชิตก็คือเรื่องของจิต
ส่วนนักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกันผู้เป็นบิดาของระเบิดปรมาณู  ดร. เจ. โรเบิร์ต ออพเพนไฮเมอร์ใช้อุปมาเกี่ยวกับศาสนาพุทธเมื่ออธิบายหลักความไม่แน่นอน คือ
ยกตัวอย่างเช่น  ถ้าเราถามว่า  ตำแหน่งของอิเล็กตรอนอยู่ที่เดียวกันหรือไม่  เราต้องตอบว่า  ไม่ใช่
ถ้าเราถามว่า  ตำแหน่งของอิเล็กตรอนเปลี่ยนไปตามกาลเวลาหรือไม่ เราต้องตอบว่า  ไม่ใช่
ถ้าเราถามว่า  อิเล็กตรอนกำลังอยู่เฉย ๆ หรือไม่ เราก็ต้องตอบว่า ไม่ใช่
ถ้าเราถามว่า  อิเล็กตรอนกำลังเคลื่อนไปอยู่หรือไม่  เราก็ต้องตอบว่า  ไม่ใช่
พระพุทธเจ้าทรงให้คำตอบเช่นนี้เมื่อมีการถามถึงสภาพของอัตตาหลังจากตายแล้ว
แต่คำตอบเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องคุ้นเคยต่อนักวิทยาศาสตร์ยุคคริสต์ศตวรรษที่ 17 และ 18
ดูเพิ่ม

พุทธศาสนากับทฤษฎีวิวัฒนาการ