stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อโกรแบคทีเรียม

| อโกรแบคทีเรียม |
| --- | --- |


การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Bacteria
ไฟลัม:: Proteobacteria
ชั้น:: Alpha Proteobacteria
อันดับ:: Rhizobiales
วงศ์:: Rhizobiaceae
สกุล:: Agrobacterium

ชนิดต้นแบบ
Agrobacterium tumefaciens (Smith and Townsend 1907) Conn 1942
ชนิด
 ‘Agrobacterium albertimagni’ Salmassi et al. 2002  Agrobacterium larrymoorei Bouzar and Jones 2001  Agrobacterium nepotum (Puławska et al. 2012) Mousavi et al. 2015  Agrobacterium pusense (Panday et al. 2011) Mousavi et al. 2015  Agrobacterium radiobacter (Beijerinck and van Delden 1902) Conn 1942  Agrobacterium rubi (Hildebrand 1940) Starr and Weiss 1943  Agrobacterium skierniewicense (Puławska et al. 2012) Mousavi et al. 2015  Agrobacterium tumefaciens (Smith and Townsend 1907) Conn 1942
ชื่อพ้อง
 Polymonas Lieske 1928
อโกรแบคทีเรียม (อังกฤษ: Agrobacterium) เป็นสกุลของแบคทีเรียแกรมลบที่ค้นพบโดย H. J. Conn ซึ่งใช้การถ่ายทอดยีนในแนวราบเป็นเหตุทำให้เกิดเนื้องอกในพืช Agrobacterium tumefaciens เป็นสายพันธุ์ที่ศึกษากันมากที่สุดในสกุลนี้ อโกรแบคทีเรียมเป็นที่รู้จักกันดีสำหรับความสามารถในการถ่ายโอนดีเอ็นเอ ระหว่างตัวมันเองและพืช และด้วยเหตุนี้จึงกลายเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับงานทางพันธุวิศวกรรม
อโกรแบคทีเรียมในสกุลนี้มีความแตกต่างกันมาก การศึกษาอนุกรมวิธานล่าสุดได้จัดประเภทใหม่ของ อโกรแบคทีเรียมไปสู่สกุลใหม่เช่น Ahrensia, Pseudorhodobacter, Ruegeria และ Stappia แต่ยังมีความเห็นขัดแย้งกันสำหรับชนิดพันธุ์ส่วนใหญ่ซึ่งได้รับการจัดประเภทเป็นชนิดในสกุล Rhizobium
การก่อโรคในพืช

อโกรแบคทีเรียม ชนิดพันธุ์ Agrobacterium tumefaciens ทำให้เกิดโรคคราวน์กอลล์ (Crown gall) ในพืช โรคนี้มีลักษณะโดยการเจริญเติบโตเหมือนเนื้องอกหรือถุงน้ำดีบนพืชที่ติดเชื้อ ซึ่งมักจะอยู่ที่รอยต่อระหว่างรากและหน่อ ปุ่มปมถูกกระตุ้นโดยการถ่ายโอนคอนจูเกตของส่วนของสายดีเอ็นเอ (T-DNA) จากพลาสมิดของแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดปุ่มปม (Ti) ในอีกชนิดพันธุ์ที่มีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดคือ Agrobacterium rhizogenes ก็ชักนำให้เกิดปุ่มปมในราก และมีพลาสมิดของ Ri (Root-inducing) ซึ่งเป็นพลาสมิดที่แตกต่างกัน ถึงแม้ว่าอนุกรมวิธานของ อโกรแบคทีเรียม จะอยู่ภายใต้การแก้ไข แต่ก็สามารถสรุปได้ว่าในสกุลมี 3 Biovars คือชนิดพันธุ์ Agrobacterium tumefaciens, Agrobacterium rhizogenes และ Agrobacterium vitis สำหรับสายพันธุ์ย่อยของ Agrobacterium tumefaciens และ Agrobacterium rhizogenes นั้นเป็นที่ทราบกันดีว่าสามารถเป็นที่อยู่ของ Ti หรือ Ri-plasmid ได้ในขณะที่สายพันธุ์โดยทั่วไปของ Agrobacterium vitis (จำกัดเฉพาะที่พบในเถาองุ่น) สามารถเป็นที่อยู่ของ Ti-plasmid เท่านั้น ขณะเดียวกันสายพันธุ์ที่ไม่ใช่อโกรแบคทีเรียม ที่ถูกแยกออกจากตัวอย่างแวดล้อมก็สามารถเป็นที่อยู่ของ Ri-plasmid ได้ ในขณะที่การศึกษาในห้องปฏิบัติการแสดงให้เห็นว่าสายพันธุ์ที่ไม่ใช่อโกรแบคทีเรียม ยังสามารถเป็นที่อยู่ของ Ti-plasmid ด้วย แต่อโกรแบคทีเรียมสายพันธุ์แวดล้อมบางสายพันธุ์ไม่มีทั้ง Ti และ Ri-plasmid ทำให้สายพันธุ์เหล่านี้มีความสามารถก่อโรคได้ต่ำ
พลาสมิด T-DNA นั้นถูกรวมเข้าแบบกึ่งสุ่มเข้าไปในจีโนมของเซลล์เจ้าบ้าน และยีนกำหนดสัณฐานวิทยาของปุ่มปมบน T-DNA นั้นแสดงออกมา ทำให้เกิดการสร้างปุ่มปม สำหรับ T-DNA ที่นำพายีนของเอนไซม์สำหรับการสังเคราะห์ทางชีวภาพในการผลิตกรดอะมิโนที่ผิดปกตินั้นโดยทั่วไปจะเป็น Octopine หรือ Nopaline ยังมียีนสำหรับการสังเคราะห์ทางชีวภาพของฮอร์โมนพืชคือ ออกซินและไซโตไคนิน และสำหรับการสังเคราะห์ทางชีวภาพของ Opine ซึ่งจัดหาแหล่งคาร์บอนและไนโตรเจนสำหรับแบคทีเรีย ซึ่งจุลินทรีย์ชนิดอื่น ๆ ส่วนใหญ่ไม่สามารถใช้ได้ ทำให้อโกรแบคทีเรียมเป็นชนิดที่ถูกคัดสรรให้ได้รับประโยชน์ดังกล่าว จากการปรับสมดุลฮอร์โมนในเซลล์พืชทำให้การแบ่งเซลล์เหล่านั้น ไม่สามารถควบคุมได้โดยพืชและก่อให้เกิดปุ่มปม อัตราส่วนของออกซินต่อไซโตไคนินที่ผลิตโดยยีนของปุ่มปมกำหนดลักษณะสัณฐานวิทยาของปุ่มปม (ลักษณะคล้ายรากที่ไม่เป็นระเบียบหรือยอดอ่อนที่ไม่เป็นระเบียบ)
การก่อโรคในพืช > กลไกการก่อโรคในพืช

Transformation คือ T-DNA เข้าสู่จีโนมพืช
Tumorigenis  คือ เซลล์พืชเกิดการเปลี่ยนโดยการแบ่งเซลล์ตลอดเวลาเป็นจำนวนมากก่อให้เกิดปุ่มปม
การก่อโรคในพืช > องค์ประกอบในจีโนมของอโกรแบคทีเรียม

โครโมโซม
พลาสมิด  ได้แก่
พลาสมิดที่เหนี่ยวนำให้เกิดเนื้องอก Tumor inducer plasmid (Ti plasmid), พลาสมิดที่เหนี่ยวนำให้เกิดราก Root inducer plasmid (Ri plasmid)
การก่อโรคในพืช > องค์ประกอบในจีโนมของอโกรแบคทีเรียม > พลาสมิด Ti

มีขนาด 200-800 กิโลเบส ประกอบด้วย
Transfer DNA (T-DNA) มีขนาด 10-30 กิโลเบส ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์แบคทีเรีย เป็นเพียง 10% ของพลาสมิด หลังจากเกิดการบุกรุกโดยแบคทีเรียบโมเลกุลของ T-DNA จะอยู่อย่างถาวรในเซลล์พืชและส่งผ่านไปสู่เซลล์ลูกเป็นส่วนหนึ่งของโครโมโซม T-DNA มียีนประมาณ 8 ยีน มียีนทีกำหนดการสร้างสารต่าง ๆ ที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของแบคทีเรียเอง โดยใช้เอนไซม์และสารตั้งต้นจากพืช ตัวอย่างเช่นยีนที่กำหนดการสร้างโอปีน Opaline synthase (nos) ซึ่งแบคทีเรียจะใช้เป็นอาหารดังนั้นการที่ A. tumefaciens ถ่ายยีนเข้าสู่พืชมีวัตถุประสงค์คือต้องการอาหารจากพืชเพื่อประโยชน์ของแบคทีเรียเอง นอกจากนี้ยังประกอบด้วยยีน tra รวมทั้งยีนที่กำหนดให้แบคทีเรียสามารถใช้สารบางชนิดเป็นแหล่งพลังงานได้ เช่น Arginine catabolism, Nopaline catabolism, Octopine catabolism นอกจากนี้ยังมียีนสร้างฮอร์โมนพวกออกซินและไซโตไคนินอีกด้วย ทำให้พืชที่ได้รับ T-DNA มีการเจริญเติบโตเร็วไม่จำกัดซึ่งแสดงออกในเซลล์พืชเมื่อบุกรุกเข้าไปในเซลล์ ทำให้เกิดเนื้องอกเป็นปุ่มปม ในพืชใบเลี้ยงคู่หลายชนิด และสามารถตรวจสอบพืชที่ได้รับยีนนี้โดยพิจารณาจากปุ่มปมที่เกิดขึ้นในเซลล์ที่ได้รับยีนนี้ จากนั้น T-DNA จะเข้าไปรวมกับโครโมโซมของพืช
Virulence genes หรือ Vir genes มีลักษณะเป็นกลุ่มยีนที่ทำงานร่วมกันโดยใช้โปรโมเตอร์ชนิดเดียวกัน เรียกว่า โอเปอรอน (Operon) โดย Vir genes มีหน้าที่ส่ง T-DNA เข้าสู่จีโนมพืช Vir genes ประกอบด้วย
VirA/VirG เป็นระบบที่ทำหน้าที่ควบคุม ได้แก่ โปรตีน VirA มีหน้าที่สังเคราะห์หมู่ฟอสเฟตแก่ VirA เอง และสังเคราะห์หมู่ฟอสเฟตให้แก่ VirG โดย VirA จะทำการกระตุ้นการทำงานของ VirG เมื่อ VirG ทำงานก็จะกระตุ้นการทำงานของ Vir อื่น ๆ ต่อไป
VirD1/VirD2 ทำหน้าที่ตัดบริเวณส่วน T-DNA บริเวณ Right border, Left border เพื่อให้ได้ T-DNA สายเดี่ยวจากสายคู่เพื่อที่จะได้เข้าสู่เซลล์พืชแบบ Single strand T-DNA
VirE2 ทำหน้าที่ห่อหุ้ม T-DNA สายเดี่ยวเพื่อป้องกันไม่ให้โดนทำลาย โดยสร้างส่วนห่อหุ้มเรียกว่า T-complex
Octopine catabolism ทำหน้าที่สร้างแหล่งพลังงานประเภทสารประกอบไนโตรเจนให้แก่อโกรแบคทีเรียม
Conjugation transfer gene
Ori เป็นบริเวณที่เริ่มการจำลองตัว
การก่อโรคในพืช > องค์ประกอบในจีโนมของอโกรแบคทีเรียม > พลาสมิด Ri

มีความสนใจในการพัฒนาพืชที่ถูกโคลนด้วยพาหะที่มีพื้นฐานมาจากพลาสมิด Ri ของ A. rhizogenes พลาสมิด Ri และ Ti เหมือนกันมากแต่ที่ต่างกันคือการถ่ายทอดพลาสมิด Ri ไปสู่พืชไม่ทำให้เกิดปุ่มปมแต่จะทำให้เกิดปุ่มปมแต่จะทำให้เกิดรากฝอยขึ้นแทน มีความเป็นไปได้ในการเลี้ยงรากที่ได้รับการถ่ายยีนให้มีปริมาณมากในอาหารเหลว เพื่อที่จะนำไปสกัดโปรตีนที่ผลิตจากยีนที่ต้องการในปริมาณสูงได้
การก่อโรคในพืช > กลไกการถ่าย T-DNA เข้าสู่พืช

Bacterial colonization แบคทีเรียอโกรแบคทีเรียม จะมาเกาะรวมกันบริเวณขอบเซลล์พืช ที่บริเวณพื้นผิวเซลล์พืชมีสารพอลิแซ็กคาไรด์ซึ่งมีส่วนสำคัญในการยึดเกาะของแบคทีเรีย
Induction of bacterial virulence system เมื่อพืชเกิดบาดแผลจะปล่อยสารออกมาจากบาดแผล เช่น กรด, สารฟีโนลิก, สารอะซิโตไซริงโกน โดยสารเหล่านี้จะไปกระตุ้น Periplasmic domain ที่เป็นตัวรับสัญญาณของ VirA  และส่วน TM2 ที่ทำหน้าที่ผลิตเอนไซม์ Kinase ใน VirA  โปรตีน VirA จะทำหน้าที่สังเคราะห์หมู่ฟอสเฟตแก่ VirA เอง และสังเคราะห์หมู่ฟอสเฟตให้แก่ VirG โดย VirA จะทำการกระตุ้นการทำงานของ VirG เมื่อ VirG ทำงานก็จะกระตุ้นการทำงานของ Vir อื่น ๆ ต่อไป
Generation of T-DNA transfer complex การสร้าง T-DNA ให้มีความซับซ้อนขึ้นเพื่อป้องกันการถูกทำลาย โดย VirD1/VirD2 ซึ่งเป็นเอนไซม์เอนโดนิวคลีเอสจะตัดพันธะฟอสโฟไดเอสเตอร์ที่ตำแหน่ง Right border (RB), Left border (LB) ที่ขนาบด้านขวาและซ้ายของ T-DNA ตามลำดับ เกิดเป็น T-DNA สายเดี่ยวจากสายคู่เพื่อที่จะได้เข้าสู่เซลล์พืชแบบ single strand T-DNA จากนั้น VirE2 ทำหน้าที่ห่อหุ้ม T-DNA สายเดี่ยว เพื่อป้องกันไม่ให้โดนทำลาย เป็นโครงสร้าง เรียกว่า T-complex ทั้ง VirD2 และ VirE2 จะทำงานร่วมกันโดยรับสัญญาณเพื่อนำ T-DNA เข้าไปสู่นิวเคลียสของเซลล์พืช
T-DNA transfer T-DNA ถูกย้ายสู่พืช
Integration of T-DNA into plant genome การขนย้าย T-complex จากอโกรแบคทีเรียมเข้าสู่จีโนมพืช  VirD2 และ VirE2 จะทำงานร่วมกันโดยรับสัญญาณเพื่อนำ T-DNA เข้าไปสู่นิวเคลียสของพืช โดยเกิดการแทรกแบบสุ่มชนิด Nonspecific recombination (Illegimate)
การก่อโรคในพืช > ข้อจำกัดของการโคลนด้วยพลาสมิด A. tumefaciens

ธรรมชาติของ A. tumefaciens และ A. rhizogenes จะบุกรุกเฉพาะพืชใบเลี้ยงคู่เท่านั้นส่วนพืชใบเลี้ยงเดี่ยวไม่ใช่เจ้าบ้าน และปัญหาอีกประการคือการพัฒนาเป็นพืชที่สมบูรณ์จากโปรโทพลาสต์ หรือจากเซลล์เพาะเลี้ยงทำได้ยากและจำกัดในพืชบางชนิด ความยากง่ายของการเจริญเป็นต้นขึ้นอยู่กับชนิดของพืช และที่พัฒนาได้ยากก็คือพืชใบเลี้ยงเดี่ยว
การติดเชื้อในมนุษย์

แม้ว่าโดยทั่วไปแล้วจะพบว่าเป็นการติดเชื้อในพืช อโกรแบกทีเรียมสามารถเป็นสาเหตุของการติดเชื้อฉวยโอกาสในมนุษย์ที่มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ แต่ไม่ได้แสดงให้เห็นว่าเป็นเชื้อก่อโรคในบุคคลที่มีสุขภาพดี หนึ่งในกรณีแรก ๆ ของโรคในมนุษย์ที่เกิดขึ้นโดยมีส่วนร่วมของ Agrobacterium radiobacter ถูกรายงานโดย J. R. Cain ในสกอตแลนด์ (พ.ศ. 2531) การศึกษาในภายหลังชี้ให้เห็นว่า อโกรแบคทีเรียม เชื่อมต่อและเปลี่ยนพันธุกรรมในของเซลล์มนุษย์หลายชนิดโดยการรวม T-DNA ของมันเข้ากับจีโนมของเซลล์มนุษย์ การศึกษาดำเนินการโดยใช้เนื้อเยื่อของมนุษย์ที่ได้รับการเพาะเลี้ยงและไม่ได้ข้อสรุปใด ๆ ว่าเกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางชีวภาพในธรรมชาติ
การใช้ในเทคโนโลยีชีวภาพ

ดูเพิ่ม: การถ่ายทอดยีนในแนวราบ
ความสามารถของ อโกรแบคทีเรียม ในการถ่ายโอนยีนไปยังพืชและเชื้อราถูกนำมาใช้ในเทคโนโลยีชีวภาพโดยเฉพาะอย่างยิ่งพันธุวิศวกรรม ในการปรับปรุงพืชโดยใช้พลาสมิด Ti หรือ Ri ที่ดัดแปลงแล้ว พลาสมิดจะทำการ 'ปลดอาวุธ' โดยการลบยีนที่ก่อให้เกิดปุ่มปมเนื้องอก ส่วนที่สำคัญเพียงอย่างเดียวของ T-DNA คือยีนบริเวณขอบขนาดเล็ก (25 คู่ฐาน) สองส่วน ซึ่งอย่างน้อยหนึ่งส่วนนั้นจำเป็นสำหรับการแปลงสภาพพืช ยีนที่จะถูกนำเข้าไปในพืชนั้นจะถูกโคลนเข้าไปในเวกเตอร์การแปลงของพืชที่มีบริเวณ T-DNA ของพลาสมิดที่ปลดอาวุธพร้อมกับเครื่องหมายที่สามารถเลือกได้ (เช่นการดื้อยาปฏิชีวนะ) เพื่อให้สามารถเลือกพืชที่ประสบความสำเร็จ พืชมีการปลูกบนวัสดุที่มีการใช้ยาปฏิชีวนะตามหลังการแปลงสภาพ และพืชที่ไม่มี T-DNA รวมอยู่ในจีโนมจะตาย วิธีอื่นคือการกรองแบบ Agroinfiltration
การเปลี่ยนแปลงด้วย อโกรแบคทีเรียม สามารถทำได้หลายวิธี โปรโตพลาสต์หรือชิ้นตัดของแผ่นใบสามารถเพาะฟักด้วย อโกรแบกทีเรียม และพืชที่สมบูรณ์ถูกสร้างขึ้นโดยใช้การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช หรือในการกรองเชื้อแบคทีเรีย อโกรแบคทีเรียม อาจถูกฉีดเข้าเนื้อเยื่อใบของพืชโดยตรง วิธีนี้จะเปลี่ยนเฉพาะเซลล์เมื่อสัมผัสกับแบคทีเรียทันที และส่งผลให้เกิดการแสดงออกชั่วคราวของพลาสมิดดีเอ็นเอ
อโกรอินฟิวเตรชัน (Agroinfiltration) หรือการแทรกซึมผ่านการกรอง ใช้ทั่วไปในการดัดแปลงพืชตระกูลยาสูบ (Nicotiana) ซึ่งระเบียบวิธีปกติที่ใช้ในการดัดแปลงสำหรับพืชในวงศ์ผักกาด (สกุล Arabidopsis) เป็นวิธีการจุ่มส่วนของดอกไม้ โดยช่อดอกจะจุ่มลงในสารแขวนลอยที่มีอโกรแบคทีเรียม และแบคทีเรียจะเปลี่ยนสายพันธุกรรมของเซลล์ที่ทำให้เกิดเซลล์สืบพันธุ์เพศหญิง เมล็ดนั้นจะสามารถคัดกรองสำหรับการต้านทานยาปฏิชีวนะ (หรือคัดกรองสำหรับเครื่องหมายอื่นที่สนใจ) และพืชที่ไม่ได้รวมดีเอ็นเอพลาสมิดจะตายเมื่อสัมผัสกับสภาวะที่เหมาะสมของยาปฏิชีวนะ
อโกรแบทีเรียม ไม่ได้แพร่เชื้อในพืชทุกชนิด แต่มีเทคนิคที่มีประสิทธิภาพหลายประการสำหรับการดัดแปลงพืชรวมถึงปืนยิงยีน (Gene gun)
อโกรแบคทีเรียม ได้รับการขึ้นทะเบียนว่าเป็นเวกเตอร์ที่ถ่ายโอนสารพันธุกรรมไปยังสิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรม (GMO) ของสหรัฐอเมริกา เช่น
ถั่วเหลือง
ฝ้าย
ข้าวโพด
ชูการ์บีท
อัลฟัลฟา
ข้าวสาลี
ผักกาดก้านขาว (น้ำมันคาโนลา)
หญ้า Creeping bentgrass (สำหรับอาหารสัตว์)
ข้าว (ข้าวทอง)
การดัดแปลงของเชื้อราโดยใช้อโกรแบคทีเรียมนั้น ใช้เพื่อการวิจัยเป็นหลัก และทำตามวิธีการที่คล้ายคลึงเช่นเดียวกับการดัดแปลงของพืช ระบบพลาสมิด Ti ได้รับการปรับเปลี่ยนเพื่อรวมองค์ประกอบของดีเอ็นเอสำหรับการดัดแปลงสายพันธุ์ของเชื้อราตามที่ต้องการ ซึ่งเกิดขึ้นหลังจากการบ่มร่วมของ อโกรแบคทีเรียม สายพันธุ์ที่มีพลาสมิดกับสายพันธุ์ของเชื้อราเหล่านี้
จีโนมิกส์

การหาลำดับจีโนมของ อโกรแบคทีเรียม หลายชนิด เป็นโอกาสให้ทำการศึกษาประวัติวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตเหล่านี้ และได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับยีนและระบบที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรค การควบคุมทางชีวภาพ และการอยู่ร่วมกันแบบสมชีพ (Symbiosis) การค้นพบที่สำคัญอย่างหนึ่งคือ ความเป็นไปได้ที่โครโมโซมกำลังพัฒนาจากพลาสมิดหลายชนิดในแบคทีเรียเหล่านี้ การค้นพบอีกอย่างหนึ่งก็คือ โครงสร้างของโครโมโซมที่หลากหลายในกลุ่มนี้ดูเหมือนจะสามารถรองรับการใช้ชีวิตแบบการอยู่ร่วมกัน และแบบที่ทำให้เกิดโรค การหาลำดับจีโนมของชนิดพันธุ์อโกรแบคทีเรียม ที่สำเร็จและเผยแพร่แล้วยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้มีข้อมูลเชิงลึกอย่างมีนัยสำคัญในกลไก และประวัติการวิวัฒนาการของจุลินทรีย์ที่เกี่ยวข้องกับพืชกลุ่มนี้
ประวัติ

มาร์ก ฟัน มงตากู (Marc Van Montagu) และ โยเซฟ สเคลล์ (Jozef Schell) จากมหาวิทยาลัยเคนต์ (ดัตช์: Universiteit Gent) ในเบลเยียม ค้นพบกลไกการถ่ายโอนยีนระหว่าง อโกรแบคทีเรียมและพืช ซึ่งส่งผลให้เกิดการพัฒนาวิธีการเปลี่ยนอโกรแบคทีเรียม ให้เป็นระบบการนำส่งที่มีประสิทธิภาพสำหรับกระบวนการพันธุวิศวกรรมในพืช ทีมนักวิจัยนำโดยดร. แมรี-เดลล์ ชิลตัน เป็นทีมแรกที่แสดงให้เห็นว่ายีนที่ก่อโรคสามารถนำออกได้ โดยไม่ส่งผลกระทบต่อความสามารถของอโกรแบคทีเรียม ในการแทรกดีเอ็นเอของตัวเองลงในจีโนมของพืช (พ.ศ. 2526)
ดูเพิ่ม

Agroinfiltration [en]
Marc Van Montagu [en]
Rhizobium rhizogenes [en] (ชื่อเดิม Agrobacterium rhizogenes)
แหล่งข้อมูลอื่น

Current taxonomy of Agrobacterium species, and new Rhizobium names
Agrobacteria is used as gene ferry - การดัดแปลงพันธุกรรมพืชโดย อโกรแบคทีเรียม
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q2700446  Wikispecies: Agrobacterium  EoL: 97617  EPPO: 1AGRBG  GBIF: 3220724  iNaturalist: 349872  IRMNG: 1045536  ITIS: 958440  LPSN: agrobacterium  NCBI: 357  NZOR: 5858ffe2-a38d-4703-b4e1-562d64752554  WoRMS: 415020 
การเจริญเติบโตที่ผิดปกติเป็นปุ่มปมจากเชื้อ Agrobacterium sp.
A: Agrobacterium tumefaciens

B: จีโนมของอโกรแบคทีเรียม 
 C: พลาสมิด Ti 
: a: T-DNA
, b: ยีน Vir
, c: Replication origin
, d: Opines catabolism genes 

D: เซลล์พืช

E: ไมโตรคอนเดรีย

F: คลอโรพลาสต์

G: นิวเคลียส
พืช (S. chacoense) ที่ถูกเปลี่ยนรูปโดยใช้อโกรแบคทีเรียม เซลล์ที่ถูกเปลี่ยนจะเริ่มก่อชั้นหนา (แคลลัส) ที่ด้านข้างของชิ้นใบ
ถนนศรีนครินทร์

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ศรีนครินทร์
|  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3344 |
| --- | --- |
ถนนศรีนครินทร์

ถนนศรีนครินทร์ในเขตบางกะปิ ก่อนการก่อสร้างรถไฟฟ้ามหานคร สายสีเหลือง
ข้อมูลของเส้นทาง
ความยาว: 20.181 กิโลเมตร (12.540 ไมล์)
มีขึ้นเมื่อ: พ.ศ. 2529 (ช่วงทางแยกศรีเทพา–ทางแยกการไฟฟ้า)–ปัจจุบัน
ทางแยกที่สำคัญ
ปลายทางทิศเหนือ: ถนนลาดพร้าว สามแยกบางกะปิ ใน เขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร
ปลายทางทิศใต้:  ถนนสุขุมวิท แยกการไฟฟ้า ใน อ.เมืองฯ จ.สมุทรปราการ
ตำแหน่งที่ตั้ง
ประเทศ: ไทย
 
ระบบทางหลวง
 ทางหลวงแผ่นดิน  รายการ 
ถนนศรีนครินทร์ (อักษรโรมัน: Thanon Srinagarindra) เป็นถนนที่ตั้งชื่อขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เนื่องในโอกาสทรงเจริญพระชนมายุครบ 7 รอบเมื่อปี พ.ศ. 2527 มีจุดเริ่มต้นจากถนนลาดพร้าวที่สามแยกบางกะปิ เขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร ไปบรรจบกับถนนสุขุมวิทที่สามแยกการไฟฟ้า อำเภอเมืองสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรปราการ ลักษณะถนนแบบ 6-10 ช่องจราจร ระยะทางทั้งหมด 20.181 กิโลเมตร โดยมีระยะทางอยู่ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร 12.5 กิโลเมตร ในพื้นที่จังหวัดสมุทรปราการ 7.681 กิโลเมตร ตลอดแนวถนนไปจนถึงทางแยกศรีเทพาเป็นเส้นทางส่วนใหญ่ของรถไฟฟ้ามหานคร สายสีเหลือง ช่วงลาดพร้าว-สำโรง ซึ่งตั้งอยู่บริเวณเกาะกลางถนน
ถนนศรีนครินทร์ช่วงตั้งแต่กิโลเมตรที่ 0 (ทางแยกบางกะปิ) จนถึงกิโลเมตรที่ 10 มีหน่วยงานที่รับผิดชอบเส้นทางคือ สำนักการจราจรและขนส่ง และสำนักการโยธา กรุงเทพมหานคร และช่วงตั้งแต่กิโลเมตรที่ 10 (ทางแยกศรีอุดม) ไปจนถึงกิโลเมตรที่ 20+181 (ทางแยกการไฟฟ้า) มีหน่วยงานที่รับผิดชอบเส้นทางคือ หมวดทางหลวงศรีนครินทร์ แขวงทางหลวงสมุทรปราการ กรมทางหลวง ช่วงที่สองนี้มีฐานะเป็น ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3344 สายอุดมสุข–สมุทรปราการ
รายชื่อทางแยก

| จังหวัด | กม> ที่ | ชื่อจุดตัด | ซ้าย | ขวา |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
 ถนนศรีนครินทร์ (แยกบางกะปิ - แยกอุดมสุข) ในเขตกรุงเทพมหานครควบคุม
| กรุงเทพมหานคร |  | สามแยกบางกะปิ |  ถ.ลาดพร้าว ไป บึงกุ่ม, บางชัน                 |  ถ.ลาดพร้าว ไป โชคชัย 4, ห้าแยกลาดพร้าว |  |
| กรุงเทพมหานคร |  | แยกลำสาลี |  ถ.รามคำแหง ไป แยกบ้านม้า                 |  ถ.รามคำแหง ไป ม.รามคำแหง แยกคลองตัน |  |
| กรุงเทพมหานคร |  | แยกกรุงเทพกรีฑา |  ถ.กรุงเทพกรีฑา ไป หมู่บ้านนักกีฬา                 |  ถ.หัวหมาก ไป สนามกีฬาหัวหมาก ม.รามคำแหง |  |
| กรุงเทพมหานคร |  | ต่างระดับศรีนครินทร์ |    ทล.7 ไป ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ, ชลบุรี  |  ทางพิเศษศรีรัช ไป ดินแดง ดาวคะนอง แจ้งวัฒนะ |  |
| กรุงเทพมหานคร |  | ต่างระดับศรีนครินทร์ |  ทล.3701 ไปบรรจบ  ทล.3902  |  ถ.พระราม 9 ไป ห้วยขวาง |  |
| กรุงเทพมหานคร |  | แยกพัฒนาการ |  ถ.พัฒนาการ บรรจบ ถนนอ่อนนุช ลาดกระบัง  |  ถ.พัฒนาการ ไป คลองตัน |  |
| กรุงเทพมหานคร |  | แยกสวนหลวง |  ถ.อ่อนนุช ไป ลาดกระบัง  |  ถ.อ่อนนุช บรรจบถนนสุขุมวิท พระโขนง |  |
| กรุงเทพมหานคร |  | แยกศรีอุดม |  ถ.เฉลิมพระเกียรติ ร.9 ไป สวนหลวง ร.9  |  ถ.อุดมสุข (สุขุมวิท 103) ไปบรรจบ ถ.สุขุมวิท (แยกอุดมสุข) |  |
 อุดมสุข - สมุทรปราการ (ในเขตควบคุมแขวงทางหลวงสมุทรปราการ)
| กรุงเทพมหานคร | 10.000 | − | เชื่อมต่อจาก: ถนนศรีนครินทร์ จาก แยกศรีอุดม | เชื่อมต่อจาก: ถนนศรีนครินทร์ จาก แยกศรีอุดม |  |
| กรุงเทพมหานคร | 11.193 | แยกศรีเอี่ยม |  ทางพิเศษบูรพาวิถี ไป ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ชลบุรี  |  ทางพิเศษบูรพาวิถี ไป บางนา, ดินแดง, แจ้งวัฒนะ |  |
| กรุงเทพมหานคร | 11.193 | แยกศรีเอี่ยม |  ถนนเทพรัตน (บางนา-ตราด) ไป ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ชลบุรี  |  ถนนเทพรัตน (บางนา-ตราด) ไป บางนา |  |
| กรุงเทพมหานคร |  | แยกศิครินทร์ | ทางเข้าโรงพยาบาลศิครินทร์                 | ถ.ลาซาล (สุขุมวิท 105) บรรจบ ถ.สุขุมวิท |  |
| สมุทรปราการ | 13.750 | แยกศรีแบริ่ง | ไม่มี  |  ถ.แบริ่ง (สุขุมวิท 107) บรรจบ ถ.สุขุมวิท |  |
| สมุทรปราการ |  | แยกศรีด่าน |  ถ.หนามแดง-บางพลี ไป บางพลี, บรรจบถนนกิ่งแก้ว  | ถ.ด่านสำโรง (สุขุมวิท 113) ไป วัดด่านสำโรง, สำโรง |  |
| สมุทรปราการ | 15.908 | แยกศรีเทพา |  ถ.เทพารักษ์ ไป บางพลี, บางบ่อ  |  ถ.เทพารักษ์ ไป สำโรง |  |
| สมุทรปราการ |  | ทางแยกต่างระดับบางเมือง |   ถนนกาญจนาภิเษก ไป  ถนนเทพารักษ์ ถนนเทพรัตน, บางนา  |   ถนนกาญจนาภิเษก ไป  ถนนพระรามที่ 2, บางขุนเทียน |  |
| สมุทรปราการ | 20.181 | สามแยกการไฟฟ้า |  ถ.สุขุมวิท ไป แพรกษา, บางปู                 |  ถ.สุขุมวิท ไป สำโรง, บางนา |  |
      สะพาน              กำลังก่อสร้างหรือโครงการในอนาคต
สถานที่สำคัญ

| --- | --- |
 ตลาดบางกะปิ  โรงแรมเดอะแกรนด์โฟร์วิงส์  โรงพยาบาลสมิติเวช ศรีนครินทร์  แม็กซ์แวลู พัฒนาการ  โมเดอร์นฟอร์ม ทาวเวอร์  ธัญญะ ช็อปปิ้งพาร์ค  ตลาดเอี่ยมสมบัติ  โรงแรมดุสิตปริ๊นเซส ศรีนครินทร์  ซีคอนสแควร์  ตลาดนัดรถไฟ ศรีนครินทร์  พาราไดซ์ พาร์ค และพาราไดซ์ เพลส  สำนักงานที่ดินกรุงเทพมหานคร สาขาพระโขนง  โรงแรมโนโวเทลบางนา  ศูนย์ซ่อมบำรุงรถไฟฟ้าสายสีเหลือง  บริษัท อีสเทิร์น บางกอกโมโนเรล จำกัด:  แขวงทางหลวง​สมุทร​ปราการ  โรงพยาบาลศิครินทร์  แม็คโคร ศรีนครินทร์  บิ๊กซี ศรีนครินทร์  โรงแรมเบย์ โฮเตล  โรงเรียนนานาชาติไทย-สิงคโปร์  แจสเออร์เบิน ศรีนครินทร์  โลตัส ศรีนครินทร์  โฮมโปร ศรีนครินทร์  ไทวัสดุ ศรีนครินทร์ และ โก โฮลเซลล์ ศรีนครินทร์  โรงพยาบาลเปาโล เมมโมเรียล สมุทรปราการ  ชุมสายโทรศัพท์สมุทรปราการ  การไฟฟ้านครหลวง เขตสมุทรปราการ
แหล่งข้อมูลอื่น

ระบบสารสนเทศโครงข่ายทางหลวง เก็บถาวร 2016-06-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ ถนนศรีนครินทร์
ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
13°40′50″N 100°37′42″E﻿ / ﻿13.680685°N 100.628388°E﻿ / 13.680685; 100.628388
มูลนิธินวราชดำริอนุรักษ์ฝ่ายเหนือ

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โปรดเกล้าฯ ให้ทายาทเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์สุดท้ายและเจ้านายฝ่ายเหนือเข้าทูลละอองธุลีพระบาท ณ คุ้มวงษ์ตะวัน อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2501
มูลนิธินวราชดำริอนุรักษ์ฝ่ายเหนือ เป็นมูลนิธิในประเทศไทย ที่ได้รับอนุญาตให้จดทะเบียนจัดตั้งเป็นมูลนิธิ ลำดับที่ ชม 4 ก่อตั้งขึ้นวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2535 เกิดจากพระราชดำรัสใน พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร  พระราชทาน  พลตรี เจ้าราชบุตร (วงศ์ตวัน ณ เชียงใหม่) กลุ่มเจ้านายฝ่ายเหนือ และทายาท ให้รวมกลุ่มกันรักษาความดีไว้ในฐานะทายาทผู้ครองนคร โดยมีพระราชดำริให้มีการอนุรักษ์ฟื้นฟูและเผยแพร่ขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมโบราณของฝ่ายเหนือ
ประวัติ

เมื่อครั้งพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จเยือนเชียงใหม่เป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2501 ทรงเล็งเห็นประวัติศาสตร์ที่ร้อยเรียงความสัมพันธ์ระหว่างสยามกับล้านนา จึงได้มีพระราชกระแสรับสั่ง ให้ พลตรี เจ้าราชบุตร (วงศ์ตวัน ณ เชียงใหม่) รวมกลุ่มเจ้านายฝ่ายเหนือและทายาททั้งหมดเข้าเฝ้าในเวลาพระกระยาหารกลางวัน ณ คุ้มวงศ์ตะวัน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ และทรงรับสั่งว่า
ถึงแม้บ้านเมืองจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรให้สามัคคีกัน ให้รวมกลุ่มกันรักษาความดีไว้ ในฐานะทายาทผู้ครองนคร
ในครั้งนั้น พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้มีพระราชดำริให้มีการอนุรักษ์ฟื้นฟูและเผยแพร่ขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมโบราณของฝ่ายเหนือ และเป็นจุดเริ่มต้นของการก่อตั้ง "มูลนิธินวราชดำริอนุรักษ์ฝ่ายเหนือ" ในเวลาต่อมา  โดยได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2535 มีทุนเริ่มแรกเป็นเงินสด จำนวน 900,000 บาท และมีสำนักงานตั้งอยู่ที่สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่ ชั้น 4 อาคารอำนวยการ ศาลากลางจังหวัดเชียงใหม่ โดยมีวัตถุประสงค์ของมูลนิธิ ดังนี้
เพื่อส่งเสริมอนุรักษ์วัฒนธรรม ประเพณีพื้นเมืองโบราณของฝ่ายเหนือ
เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการบูรณะซ่อมแซมโบราณสถาน และโบราณวัตถุของฝ่ายเหนือ
เพื่อส่งเสริมการศึกษา วิจัย และเผยแพร่ขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรมพื้นเมืองโบราณของฝ่ายเหนือ
คณะกรรมการมูลนิธิ

ในตอนแรกนั้นทางมูลนิธิจะให้เจ้านายฝ่ายเหนือชั้นผู้ใหญ่ดำรงตำแหน่งประธานกรรมการ แต่ทางเจ้านายฝ่ายเหนือต้องการให้มูลนิธิอยู่ในความดูแลของข้าราชการ จึงได้ให้นายชนะศักดิ์ ยุวบูรณ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ในสมัยนั้นดำรงตำแหน่งประธานกรรมการดำเนินงาน และหลังจากนั้นมูลนิธิฯ ก็มีผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ในแต่ละสมัยดำรงตำแหน่งประธานสืบต่อกันมา รายนามคณะกรรมการผู้ก่อตั้งมูลนิธินวราชดำริอนุรักษ์ฝ่ายเหนือมีสองพระองค์เท่านั้นที่อยู่ในครอบครัวประธานเจ้านายฝ่ายเหนือและในราชกิจจานุเบกษาใช้คำนำหน้าชื่อว่า "เจ้า"
เจ้าศรีรัตน์ ณ ลำปาง
คุณหญิงเจ้าระวีพันธุ์ สุจริตกุล (ณ เชียงใหม่)
บุคคลนอกเหนือจากนี้ที่ได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการดำเนินงานมูลนิธินวราชดำริอนุรักษ์ฝ่ายเหนือทั้งในอดีตและปัจจุบันจะไม่มีคำนำหน้าชื่อว่า "เจ้า" เพราะว่าไม่ใช่ครอบครัวของประธานเจ้านายฝ่ายเหนือ (สมาชิกครอบครัวทายาทบุตรหลานเหลนสืบต่อจากเจ้าผู้ครองนครพระองค์สุดท้ายของ จังหวัดลำปาง จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดลำพูน)
ในปัจจุบันคณะกรรมการมูลนิธินวราชดำริอนุรักษ์ฝ่ายเหนือส่วนมากจะไม่ใช่บุตรหลานเหลนในเจ้าผู้ครองนครพระองค์สุดท้าย (ครอบครัวประธานเจ้านายฝ่ายเหนือ) และไม่ใช่สายตรงจากเจ้าผู้ครองนครพระองค์สุดท้าย (บุตรหลานเหลนในเจ้าผู้ครองนครพระองค์สุดท้ายกับชายาพระองค์แรกของ จังหวัดลำปาง จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดลำพูน) ในส่วนของรองประธานมูลนิธิในปัจจุบันก็ไม่ใช่สายของประธานเจ้านายฝ่ายเหนือและไม่ใช่ผู้สืบสกุลลำดับแรกในสามราชตระกูล (ณ ลำปาง ณ เชียงใหม่ ณ ลำพูน) ของทั้งสามจังหวัดซึ่งครอบครัวของประธานเจ้านายฝ่ายเหนือในปัจจุบันคือ:
ประธานเจ้านายฝ่ายเหนือของจังหวัดเชียงใหม่คือ ครอบครัวทายาทสืบไปในพลตรีเจ้าราชบุตร (เจ้าวงศ์ตวัน ณ เชียงใหม่ ท.จ.ว.) เช่น คุณหญิงเจ้าพงศ์แก้ว ณ ลำพูน ท.จ. (ณ เชียงใหม่), คุณหญิงเจ้าระวีพันธุ์ สุจริตกุล (ณ เชียงใหม่), เจ้าศักดิ์ขจร ณ ลำพูน (ณ เชียงใหม่), พลตรีเจ้าราชบุตรวงศ์ตวัน ณ เชียงใหม่พระองค์เป็นโอรสในชายา (ภริยาเอกองค์แรกที่มียศเป็น ”ชายา” หรือ “แม่เจ้า”) ของพลตรีเจ้าแก้วนวรัฐเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่พระองค์สุดท้าย
ประธานเจ้านายฝ่ายเหนือของจังหวัดลำปางคือ ครอบครัวทายาทบุตรหลานเหลนสืบไปในพันเอกพระเพชรคีรีศรีราชสงคราม (เจ้าแก้วเมืองไท ณ ลำปาง ท.จ.) เช่น เจ้าญาณรังษี ณ ลำปาง, เจ้าศรีรัตน์ ณ ลำปาง (ไม่มีทายาท) พันเอกพระเพชรคีรีศรีราชสงคราม (เจ้าแก้วเมืองไท ณ ลำปาง ท.จ.) เป็นโอรสในพลตำรวจตรีเจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) ตามลำดับในเจ้าขันห้าของราชวงศ์ทิพย์จักราธิวงศ์พระองค์คือเจ้าผู้ครองนครลำปางพระองค์สุดท้าย และเป็นผู้ก่อตั้งกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 5 รวมถึงเป็นผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 5 พระองค์แรกในภาคเหนือ
ประธานเจ้านายฝ่ายเหนือของจังหวัดลำพูนคือ ครอบครัวทายาทสืบไปในเจ้าพงศ์ธาดา ณ ลำพูน (โอรสองค์โตในเจ้าหลวงจักรคำขจรศักดิ์ เจ้าผู้ครองนครลำพูนพระองค์สุดท้าย) กับหม่อมเจ้าจิตรจง ณ ลำพูน (จักรพันธุ์) เช่น พล.อ.ต.เจ้าวัฒนัน ณ ลำพูน, เจ้าวันทนีย์ ณ ลำพูน
คณะกรรมการมูลนิธิ > ชุดแรก

คณะกรรมการมูลนิธิฯ ชุดแรก ประกอบด้วย
ท่านผู้หญิง ฉัตรสุดา วงศ์ทองศรี องค์ประธานที่ปรึกษา
นายชนะศักดิ์ ยุวบูรณ์ ประธานกรรมการ
คุณหญิง เจ้าระวีพันธุ์ สุจริตกุล รองประธานกรรมการ
นายชวพงษ์ วัฒนสินธุ์ กรรมการ
นายสิทธิพร เกียรติศิริโรจน์ กรรมการ
นายธวัชวงศ์ ณ เชียงใหม่ กรรมการ
คุณ เจ้าดารารัตน์ ณ ลำพูน กรรมการ
เจ้าศรีรัตน์ ณ ลำปาง กรรมการ
นายสมพงษ์ ณ เชียงใหม่ กรรมการ
คุณหญิง เจ้าวิจันทรา บุนนาค กรรมการ
เจ้าวรจักร ณ เชียงตุง กรรมการ
นางโสภา เมืองกระจ่าง กรรมการ
นางแจ่มจิตต์ เลาหวัฒน์ กรรมการ
นายชุมพร แสงมณี กรรมการ
นางชวนชื่น ณ ลำปาง กรรมการและเหรัญญิก
นายบัญญัติ อินทรธนู กรรมการและเลขานุการ