การเลือกสมาชิกวุฒิสภาไทย พ.ศ. 2567
ก่อนการเลือก

ในช่วงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2567 คณะก้าวหน้า ร่วมกับโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (iLaw - ไอลอว์) ได้ดำเนินการส่งผู้สมัคร สว. เข้าประกอบในทุกพื้นที่ เพื่อขับเคลื่อนวาระการแก้ไขรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 และลดอำนาจองค์กรอิสระ โดยมีการคัดเลือกผู้สมัครรับเลือกประมาณ 100 คนทั่วประเทศ โดยเมื่อวันที่ 27 มีนาคม ที่อนุสรณ์สถาน 14 ตุลา มีการเปิดตัวผู้ที่สนใจลงสมัคร 29 คน
หลังจากนั้น ทั้งคณะก้าวหน้าและไอลอว์ยังดำเนินการรณรงค์เพิ่มเติม โดยไอลอว์ร่วมกับเครือข่ายรณรงค์รัฐธรรมนูญ ได้เปิดเว็บไซต์ https://senate67.com/ ขึ้นตั้งแต่วันที่ 24 มีนาคม เพื่อให้ผู้ที่สนใจลงสมัคร สว. มาแนะนำตนเอง และตรวจสอบคุณสมบัติ ส่วนคณะก้าวหน้าได้ออกไปรณรงค์ให้ประชาชนลงสมัคร สว. ตามพื้นที่ต่าง ๆ ตั้งแต่ช่วงหลังวันสงกรานต์ และเริ่มต้นแคมเปญนี้อย่างเต็มรูปแบบเมื่อวันที่ 22 เมษายน พรรณิการ์ วานิช โฆษกคณะก้าวหน้า ปฏิเสธว่า แคมเปญนี้ของคณะก้าวหน้าไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อผลิต "สว. สีส้ม" แต่อย่างใด
อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ได้ออกมาเตือนเมื่อวันที่ 26 เมษายน ว่า การรณรงค์ของคณะก้าวหน้าและไอลอว์ข้างต้นเข้าข่ายเป็นความผิดตามกฎหมาย โดยได้รวบรวมข้อเท็จจริง ข้อมูล และพยานหลักฐานทั้งหมดแล้ว และหากเห็นว่าเป็นการกระทำผิดกฎหมาย จะดำเนินการในทันที จึงขอให้ยกเลิกและยุติการกระทำดังกล่าว แต่ไอลอว์ออกมาปฏิเสธทันทีว่าเป็นการข่มขู่ประชาชนด้วยข้อมูลเท็จ เนื่องจากได้ตรวจสอบแล้ว ไม่พบข้อห้ามดังกล่าวในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561 อย่างไรก็ตามในวันเดียวกัน กกต. ได้ออกระเบียบว่าด้วยการแนะนำตัว โดยมีผลบังคับใช้ในวันถัดมาคือ 27 เมษายน ส่งผลให้เว็บไซต์ https://senate67.com/ ต้องยกเลิกการเปิดเผยข้อมูลผู้สมัครในวันเดียวกันทันที
24 พฤษภาคม พ.ศ. 2567 ศาลปกครองกลางมีคำพิพากษาเพิกถอนระเบียบ กกต. ว่าด้วยการแนะนำตัวในการเลือกสมาชิกวุฒิสภาจำนวน 3 ข้อ ดังนี้
ข้อ 7 ระบุว่า การใช้เอกสารแนะนำตัวผู้สมัคร ให้ใช้เอกสารขนาดไม่เกิน A4 สามารถระบุข้อความเกี่ยวกับข้อมูลส่วนตัว ใส่รูปถ่ายของผู้สมัคร ประวัติการศึกษา ประวัติการศึกษา หรือประสบการณ์ในการทำงานในกลุ่มเท่านั้น ไม่เกิน 2 หน้า การแจกเอกสารตามวรรคหนึ่ง จะกระทำในสถานที่เลือกไม่ได้
ข้อ 8 ระบุว่า ผู้สมัครสามารถแนะนำตัวโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ด้วยตนเอง โดยให้ใช้ข้อความตามเอกสารแนะนำตัวตาม ข้อ 7 และเผยแพร่แก่ผู้สมัครอื่นในการเลือกเท่านั้น
ข้อ 11 (2) ระบุว่า นับแต่วันที่พระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกสมาชิกวุฒิสภา มีผลบังใช้ไปจนถึงวันที่ กกต.ประกาศผลการเลือก ห้ามผู้สมัครหรือผู้ช่วยเหลือผู้สมัคร แนะนำตัวในกรณี ผู้ประกอบอาชีพทางวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ สื่อมวลชน หรือโฆษณา เช่น นักแสดง นักร้อง นักดนตรี พิธีกร เป็นต้น ใช้ความสามารถ หรือวิชาชีพดังกล่าว เพื่อเอื้อประโยชน์ในการแนะนำตัว
เนื่องจากเห็นว่า ระเบียบดังกล่าวขัดต่อรัฐธรรมนูญ ทำให้ขาดการมีส่วนร่วมประชาชนตามสิทธิที่รัฐธรรมนูญบัญญัติไว้
หลังจากปิดการรับสมัคร ได้มีการรายงานถึงผู้สมัครที่ขาดคุณสมบัติการลงสมัครสมาชิกวุฒิสภา โดยจังหวัดบุรีรัมย์มีการตัดสิทธิ์ผู้สมัครเนื่องจากสังกัดพรรคการเมือง ซึ่งขัดกับเงื่อนไขการรับสมัคร จำนวนทั้งสิ้น 51 คน โดยมีสมาชิกจากพรรคภูมิใจไทยมากที่สุด คือ 11 คน รองลงมาคือพรรคพลังเพื่อไทย จำนวน 7 คน และพรรครวมใจไทย จำนวน 6 คน และในจังหวัดพิจิตรพบผู้สมัครลักษณะต้องห้ามจำนวน 25 ราย ซึ่งส่วนใหญ่มีลักษณะต้องห้ามคือ เป็นสมาชิกพรรคการเมือง และ เป็นหรือเคยเป็นสมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่นเว้นแต่ได้พ้นมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี นับถึงวันสมัครรับเลือกตั้ง
ซึ่งผลจากการที่ผู้สมัครที่ถูกตรวจสอบและขาดคุณสมบัติ จะต้องถูกดำเนินการที่มีบทลงโทษผู้กระทำผิดหรือกรณีรู้อยู่แล้วว่าไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง ส.ว. คือ
ผู้ใดฝ่าฝืนรู้อยู่แล้วว่าตนไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกไม่ว่าเพราะเหตุผลใดได้สมัครรับเลือกต้องระวางโทษจำคุก 1-20 ปี ปรับ 20,000 -200,000 บาท ให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้น มีกำหนด 20 ปี และมีความผิดในข้อหาที่ว่าผู้ใดรับรองหรือเป็นพยาน ซึ่งลงชื่อรับรองเอกสารหรือหลักฐานที่ใช้ประกอบการสมัครเป็นเท็จ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้นมีกำหนด 5 ปี
2 มิถุนายน พ.ศ. 2567 มีอดีตผู้สมัครสมาชิกวุฒิสภาที่ถูกตัดสิทธิ์จากมาตรา 14 ชี้แจงต่อ กกต.จังหวัดนครศรีธรรมราช ว่ามีการชักชวนให้ลงสมัครสมาชิกวุฒิสภาจากผู้นำท้องถิ่นบุคคลหนึ่ง โดยมีค่าจ้างเป็นค่าสมัคร 2,500 บาท และจะช่วยจ่ายเงินเพิ่ม หากว่ามีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม โดยยอมรับว่าตนไม่รู้กฎหมายจริง ๆ