stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
พระจันทร์เสี้ยวอันอุดมสมบูรณ์
ประวัติ

เขตนี้มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์มนุษย์ที่น่าทึ่งใจที่สุดที่หนึ่ง
นอกจากจะมีโบราณสถานที่มีซากกระดูกและซากหลักฐานทางวัฒนธรรมทั้งของมนุษย์พันธุ์ก่อนปัจจุบัน ของมนุษย์พันธุ์ปัจจุบันในยุคต้น ๆ (เช่นที่ถ้ำ Kebara ในปาเลสไตน์) ของมนุษย์ที่ทำกินเป็นนักล่า-เก็บพืชผลในสมัยไพลสโตซีนเบื้องปลาย และของมนุษย์นักล่า-เก็บพืชผลที่กึ่งอยู่เป็นที่ (คนกลุ่ม Natufian) ในสมัย Epipalaeolithic แล้ว เขตนี้ยังรู้จักกันดีที่สุดในฐานะเป็นแหล่งกำเนิดเกษตรกรรม
คือ เขตตะวันตกใกล้ ๆ จอร์แดนและเขตแม่น้ำยูเฟรทีสตอนบน เป็นแหล่งกำเนิดของชุมชนเกษตรกรยุคหินใหม่ที่เก่าแก่ที่สุด (ที่เรียกว่า Pre-Pottery Neolithic A ตัวย่อ PPNA) ราว 9,543 ปีก่อนพุทธศักราช (รวมทั้งโบราณสถาน Jericho)
เขตนี้ พร้อมกับเมโสโปเตเมีย (ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออกของเขต ระหว่างแม่น้ำไทกริสและแม่น้ำยูเฟรทีส) ก็ยังเป็นแหล่งกำเนิดสังคมแบบซับซ้อน (complex society) ต้น ๆ ในยุคสัมฤทธิ์ต่อมา
และก็ยังมีหลักฐานที่เก่าแก่ที่สุดเกี่ยวกับภาษาเขียน และการเกิดสังคมทีแบ่งชนชั้นโดยเป็นรัฐ
ทำให้เขตนี้มีชื่อว่า แหล่งกำเนิดอารยธรม (The Cradle of Civilization)
ทั้งแม่น้ำไทกริสและแม่น้ำยูเฟรทีสมีต้นน้ำอยู่ที่เทือกเขาทอรัส ซึ่งปัจจุบันอยู่ในประเทศตุรกี
เกษตรกรในเมโสโปเตเมียด้านใต้ต้องทำการป้องกันน้ำท่วมไร่นาทุก ๆ ปี
โดยยกเว้นด้านเหนือที่จะมีฝนตกเพียงแค่พอที่จะทำเกษตรได้เท่านั้น
และเพื่อจะป้องกันน้ำท่วม ชนเหล่านี้จึงต้องสร้างคันกั้นน้ำ
เริ่มตั้งแต่ยุคสัมฤทธิ์ ชนในเขตนี้ได้เพิ่มความอุดมสมบูรณ์ทางธรรมชาติโดยสร้างระบบชลประทาน ซึ่งก็ยังจำเป็นต่อเกษตรกรรมตราบเท่าทุกวันนี้
แต่ในสองพันปีที่ผ่านมา ก็จะมีวงจรความเสื่อมความเจริญเมื่อสิ่งก่อสร้างที่ทำเกิดการละเลย แล้วจึงสร้างใหม่ต่อมาโดยรัฐที่มายึดครองพื้นที่ต่อ ๆ มา
ปัญหาที่ยังเป็นไปตราบเท่าทุกวันนี้อีกอย่างหนึ่งก็คือ ดินเค็ม ซึ่งเป็นการเพิ่มระดับความเข้มข้นของเกลือและแร่ธาตุอื่น ๆ ในดินที่มีประวัติชลประทานเป็นเวลายาวนาน
ประวัติ > การแพร่กระจายของวัฒนธรรมเกษตร

มีการปลูกธัญพืชในซีเรียเริ่มตั้งแต่ 9,000 ปีก่อน
มีการพบลูกมะเดื่อที่ไม่มีเมล็ดในลุ่มแม่น้ำในจอร์แดน ซึ่งแสดงนัยว่า ต้นมะเดื่อได้เริ่มปลูกตั้งแต่ 11,300 ปีก่อน
งานวิเคราะห์ปี 2006 และ 2008
เปรียบเทียบการวัดกะโหลกและใบหน้า 24 อย่างแสดงว่า ประชากรเขตนี้ในยุคก่อนหินใหม่ ยุคหินใหม่ และยุคสัมฤทธิ์ มีความหลายหลาก
โดยเฉพาะหลักฐานที่แสดงอิทธิพลจากแอฟริกาใต้สะฮาราในเขตนี้ โดยเฉพาะต่อคนกลุ่ม Natufian สมัย Epipalaeolithic ในอิสราเอล
แต่ว่าไม่สามารถกล่าวอย่างเดียวกันต่อชาวบาสก์และคนในกานาเรียส เพราะว่างานเหล่านี้แสดงว่า คนโบราณเหล่านี้ "สัมพันธ์กับคนยุโรปปัจจุบันอย่างชัดเจน"
นอกจากนั้นแล้ว ยังไม่มีหลักฐานที่แสดงอิทธิพลของคน Cro-Magnon ในเขตนี้ ซึ่งต่างจากความคิดที่มีมาก่อน ๆ
งานศึกษาเหล่านี้ยังแสดงนัยถึงการแพร่กระจายของคนหลายหลากกลุ่มนี้ไปจากเขตนี้ โดยมีผู้ย้ายถิ่นยุคต้น ๆ ออกไปจากเขตตะวันออกใกล้
ทางทิศตะวันตกไปทางยุโรปและแอฟริกาเหนือ ทางทิศเหนือไปยังเขตไครเมีย และทางทิศตะวันออกไปยังมองโกเลีย
โดยเอาข้อปฏิบัติทางเกษตรกรรมไปด้วย และต่อมาได้จับคู่อยู่ร่วมกับชนนักล่า-เก็บพืชผลที่ออกไปพบ ในขณะที่สามารถธำรงความเป็นเกษตรกรต่อไป
ซึ่งสนับสนุนงานศึกษาทางพันธุกรรม
ทางโบราณคดี
ที่ทำมาก่อน ๆ ซึ่งล้วนแต่มีข้อสรุปเดียวกัน
ดังนั้น คนที่มีอยู่ในที่ต่าง ๆ ในปัจจุบันได้สืบทอดวิถีชีวิตเกษตรกรจากบุคคลที่อพยพออกจากเขตนี้ในยุคต้น ๆ
ซึ่งต่างจากสมมติฐานที่ว่า การแพร่กระจายของวิธีทางเกษตรกรรมจากเขตนี้ เป็นไปโดยการแชร์ความรู้
และบัดนี้จึงมีหลักฐานที่เหนือกว่าว่า เกิดจากการอพยพของชนจากเขตนี้ โดยมีลูกหลานกับคนพื้นที่อื่น ๆ ที่ออกไปประสบ
แต่งานศึกษาก็แสดงด้วยว่า คนยุโรปปัจจุบันไม่ใช่ทั้งหมดมีกรรมพันธุ์ที่ใกล้ชิดกับคนที่อยู่ในเขตนี้ในยุคหินใหม่และยุคสัมฤทธิ์
กลุ่มชนที่ใกล้ชิดที่สุดคือคนยุโรปใต้
และคนยุโรปทั้งหมดในปัจจุบันมีสายเลือดใกล้ชิดกัน
ดูเพิ่ม

หนังสือ ปืน เชื้อโรค และเหล็กกล้า
เมโสโปเตเมีย
เกษตรกรรม
แหล่งข้อมูลอื่น

Ancient Fertile Crescent Almost Gone, Satellite Images Show - from National Geographic News, May 18, 2001.
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  VIAF 
ประจำชาติ:  เยอรมนี 
36°00′00″N 40°00′00″E﻿ / ﻿36.0000°N 40.0000°E﻿ / 36.0000; 40.0000
รอยเปื้อนที่สอง

เรื่องสั้นโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์  ที่มีเชอร์ล็อก โฮมส์เป็นตัวละครสำคัญ
| --- | --- |
โฮมส์หาที่ซ่อนใต้พื้น ภาพวาดโดยซิดนีย์ พาเก็ตในนิตยสารสแตรนด์ปี ค.ศ. 1904
ผู้ประพันธ์: อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์
ชื่อเรื่องต้นฉบับ: The Adventure of the Second Stain
ผู้แปล: อ. สายสุวรรณ
ประเทศ: สหราชอาณาจักร สหรัฐอเมริกา
ภาษา: อังกฤษ
ชุด: เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุดคืนชีพ
ประเภท: เรื่องสั้นนวนิยายนักสืบ
วันที่พิมพ์: ธันวาคม ค.ศ. 1904
เรื่องก่อนหน้า: ชู้รักของเลดี 
เรื่องถัดไป: จอมบงการใจทมิฬ 
ข้อความ: รอยเปื้อนที่สอง ที่ วิกิซอร์ซ
"รอยเปื้อนที่สอง" (อังกฤษ: The Adventure of the Second Stain) เป็นเรื่องสั้นเรื่องหนึ่งใน 56 เรื่องที่เกี่ยวกับเชอร์ล็อก โฮมส์ เขียนโดยอาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์ ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสารสแตรนด์ในสหราชอาณาจักรในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1904 และตีพิมพ์ในนิตยสารคอลเลียร์ในสหรัฐอเมริกาเมื่อวันที่ 28 มกราคม ค.ศ. 1905 เป็นเรื่องสั้นลำดับสุดท้ายจากทั้งหมด 13 เรื่องที่รวบรวมตีพิมพ์ในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด คืนชีพ ในปี ค.ศ. 1905 ดอยล์จัดอันดับให้ "รอยเปื้อนที่สอง" เป็นอันดับที่ 8 ในรายการเรื่องสั้นของโฮมส์ 12 เรื่องที่ชื่นชอบ
ประวัติการตีพิมพ์

"รอยเปื้อนที่สอง" ตีพิมพ์ครั้งแรกในสหราชอาณาจักรในนิตยสารสแตรนด์ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1904 และตีพิมพ์ในสหรัฐอเมริกาในนิตยสารคอลเลียร์เมื่อวันที่ 28 มกราคม ค.ศ. 1905  ในนิตยสารสแตรนด์มีภาพวาดประกอบเนื้อเรื่อง 8 ภาพวาดโดยซิดนีย์ พาเก็ต ในนิตยสารคอลเลียร์มีภาพวาดประกอบ 6 ภาพวาดโดยเฟรดเดอริก ดอร์ สตีล เรื่องสั้นถูกรวมในหนังสือรวมเรื่องสั้น เรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด คืนชีพ ซึ่งตีพิมพ์ในสหรัฐอเมริกาในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1905 และในสหราชอาณาจักรในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1905
ในนิตยสารคอลเลียร์นำเสนอเรื่องสั้นเรื่องนี้ในฐานะ "เรื่องราวสุดท้ายของเชอร์ล็อก โฮมส์ที่เขียนโดย เอ. โคนัน ดอยล์" ซึ่งเป็นความที่ผิด เพราะภายหลังเรื่องราวยังดำเนินต่อไปซึ่งรวมอยู่ในหนังสือรวมเรื่องสั้นชุด ลาโรง และ บันทึกคดี
อ้างอิงและบรรณานุกรม

↑  Temple, Emily (22 May 2018). "The 12 Best Sherlock Holmes Stories, According to Arthur Conan Doyle". Literary Hub. สืบค้นเมื่อ 6 January 2019.
↑  Smith (2014), p. 148.
1 2  Cawthorne (2011), p. 135.
↑  Cawthorne (2011), p. 110.
↑  "Collier's. v.34 no.15-26 1905". Collier's, the National Weekly: 93. สืบค้นเมื่อ 19 November 2020.
Cawthorne, Nigel (2011). A Brief History of Sherlock Holmes. Running Press. ISBN 978-0762444083.
Dickerson, Ian (2019). Sherlock Holmes and His Adventures on American Radio. BearManor Media. ISBN 978-1629335087.
Smith, Daniel (2014) [2009]. The Sherlock Holmes Companion: An Elementary Guide (Updated ed.). Aurum Press. ISBN 978-1-78131-404-3.
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อความเต็มของ รอยเปื้อนที่สอง ที่วิกิซอร์ซ
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ รอยเปื้อนที่สอง
เชอร์ล็อก โฮมส์ ชุดคืนชีพ รวมถึงเรื่อง รอยเปื้อนที่สอง ที่ Standard Ebooks
The Adventure of the Second Stain หนังสือเสียงสาธารณสมบัติที่ LibriVox
| ด ค กเรื่องสั้นเชอร์ล็อก โฮมส์ ชุด คืนชีพ โดย อาร์เธอร์ โคนัน ดอยล์ |
| --- | --- |
 "บ้านร้าง"  "ช่างก่อสร้างเจ้าเล่ห์"  "รหัสตุ๊กตาเต้นรำ"  "นักจักรยานผู้เดียวดาย"  "โรงเรียนสำนักอธิการ"  "ปีเตอร์ดำ"  "นายหน้าขู่กิน"  "อาฆาตนโปเลียน"  "สามนิสิต"  "แว่นตากรอบทอง"  "นักรักบี้หาย"  "ชู้รักของเลดี"  "รอยเปื้อนที่สอง" 
 แรงพยาบาท  จัตวาลักษณ์   การผจญภัย  จดหมายเหตุ  หมาผลาญตระกูล  คืนชีพ  หุบเขาแห่งภัย  ลาโรง  บันทึกคดี
เหล้านมม้า

| --- | --- |
เหล้านมม้าในขวดและแก้วน้ำ
ประเภท: ผลิตภัณฑ์จากน้ำนม
แหล่งกำเนิด: คาซัคสถาน
ส่วนผสมหลัก: น้ำนมม้า
 ตำราอาหาร: เหล้านมม้า   สื่อ: เหล้านมม้า
เหล้านมม้า หรือเรียกชื่อตามกลุ่มภาษาเตอร์กิกว่า เคอเมิซ (คาซัค: қымыз / qymyz) หรือในภาษามองโกลว่า ไอรัก (มองโกเลีย: айраг, ᠠᠶᠢᠷᠠᠭ, [ˈai̯rəɡ]) เป็นนมเปรี้ยวที่ได้จากการนำนมม้าไปหมัก มีที่มาจากกลุ่มชนเตอร์กิกและมองโกเลีย ปัจจุบันเป็นเครื่องดื่มที่สำคัญของผู้คนในเอเชียกลาง ได้แก่ผู้คนในคาซัคสถาน คัลมืยคียา คีร์กีซสถาน มองโกเลีย และซินเจียง เป็นต้น
พระเจ้าโจวอี้

พระเจ้าโจวอี้ (จีน: 周懿王; พินอิน: Zhōu Yì Wáng) เป็นกษัตริย์องค์ที่เจ็ดของจีนในราชวงศ์โจว ครองราชย์ในช่วงระหว่าง 899–892 ปีก่อนคริสตกาล หรือ 899–873 ปีก่อนคริสตกาล โดยประมาณตามประวัติศาสตร์โบราณของจีนเคมบริดจ์
สงครามกองโจรในรัฐบอลติก

สงครามกองโจรในรัฐบอลติกหรือขบวนการต่อต้านของภราดรชาวป่า เป็นการต่อสู้รบแบบติดอาวุธปะทะกับอำนาจปกครองโซเวียตที่ทอดข้ามจากปี ค.ศ. 1940 ถึงกลางปี ค.ศ. 1950 ภายหลังจากการยึดครองดินแดนบอลติกโดยโซเวียต ในปี ค.ศ. 1944 การก่อความไม่สงบได้เริ่มขึ้น ตามที่ได้มีการประมาณบางส่วน พลพรรค 10,000 นายในเอสโตเนีย  พลพรรค 10,000 นายในลัตเวีย และพลพรรค 30,000 นายในลิทัวเนีย และผู้สนับสนุนอีกหลายคนได้เข้าร่วมด้วย สงครามครั้งนี้ยังคงดำเนินต่อไปซึ่งเป็นการต่อสู้แบบเป็นระบบจนถึงปี ค.ศ. 1956 เมื่อกองทัพโซเวียตมีอำนาจสูงสุดทำให้ประชาชนพื้นเมืองใช้การต่อต้านในรูปแบบอื่น ในขณะที่ได้ประเมินที่เกี่ยวข้องกับขอบเขตของขบวนการพลพรรคที่แตกต่างกันไป แต่ดูเหมือนจะมีความเป็นเอกฉันท์ท่ามกลางหมู่นักวิจัยว่าตามมาตรฐานสากล ขบวนการกองโจรบอลติกนั้นกว้างขวาง ตามส่วนนั้น, ขบวนการพลพรรคในรัฐบอลติกหลังสงครามมีขนาดใกล้เคียงกับขบวนการเวียดกงในเวียดนามใต้
ของหวาน

| --- | --- |
ของหวานหลากชนิด
รูปแบบอื่น: หลากหลาย (บิสกิต, เค้ก, ทาร์ต, คุกกี้, เจลาติน, ไอศกรีม, แป้งพาย, พาย, พุดดิง, คัสตาร์ด และอื่น ๆ)
 ตำราอาหาร: ของหวาน   สื่อ: ของหวาน
ของหวาน เป็นอาหารที่ทานหลังมื้ออาหารหลัก ขณะที่พจนานุกรมเคมบริดจ์นิยามว่าเป็น อาหารรสหวานที่ทานหลังมื้ออาหารหลัก คำว่า "ของหวาน" ครอบคลุมถึงอาหารที่มีส่วนประกอบหลักเป็นน้ำตาลและคาร์โบไฮเดรต (confections) เช่น บิสกิต เค้ก คุกกี้ ไอศกรีม ไปจนถึงเครื่องดื่ม เช่น ไวน์ของหวานและลิเคียวร์ ของหวานในแต่ละประเทศมีความแตกต่างกัน เช่น ในสหรัฐจะประกอบด้วยแป้งพาย พุดดิง เค้ก ไอศกรีม ในขณะที่อังกฤษจะประกอบด้วยผลไม้ ถั่วเปลือกแข็งและไวน์ของหวาน ส่วนในฝรั่งเศสจะประกอบด้วยเนยแข็ง ผลไม้และไวน์
คำว่า dessert ในภาษาอังกฤษมีรากศัพท์มาจากคำในภาษาฝรั่งเศส desservir ที่แปลว่า เก็บโต๊ะ ไมเคิล ครอนเดิลกล่าวในหนังสือ  A History of Dessert  ว่าที่มาของคำนี้มาจากการที่ของหวานจะถูกเสิร์ฟหลังอาหารก่อนหน้าถูกเก็บออกไป การทำของหวานมีมาตั้งแต่สมัยเมโสโปเตเมียและอินเดียโบราณ ต่อมามีการปลูกอ้อยและการแปรรูปน้ำตาล ทำให้ของหวานเป็นที่แพร่หลายมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ชาวยุโรปเริ่มทำของหวานทานเป็นครั้งแรกในช่วงยุคกลาง เมื่อมีการปฏิวัติอุตสาหกรรมในศตวรรษที่ 18 ของหวานก็เป็นที่นิยมมากขึ้นจากการค้นพบวิธีผลิตน้ำตาลจำนวนมากที่ง่ายขึ้น และวิทยาการในการถนอมอาหาร
น้ำลาย

น้ำลายของเด็กทารก
น้ำลาย คือสารที่ดีมากที่สุดที่คล้ายน้ำและมักจะเป็นฟอง ถูกผลิตขึ้นในปากของมนุษย์และสัตว์อื่นๆ เป็นส่วนใหญ่ น้ำลายถูกผลิตขึ้นจากต่อมน้ำลาย น้ำลายของมนุษย์ประกอบด้วยน้ำ 98% ส่วนที่เหลือเป็นอิเล็กโทรไลต์ เมือก สารยับยั้งแบคทีเรีย และเอนไซม์ชนิดต่างๆ  เอนไซม์ในน้ำลายสามารถย่อยแป้งที่อยู่ในอาหารในระดับโมเลกุล ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนการย่อยอาหาร น้ำลายช่วยชะล้างอาหารที่ติดอยู่ตามซอกฟันและปกป้องไม่ให้เกิดการเน่าเสียจากแบคทีเรีย นอกจากนี้ น้ำลายยังช่วยหล่อลื่นและปกป้องฟัน ลิ้น และเนื้อเยื่ออ่อนบางภายในช่องปาก
สัตว์หลายชนิดมีพัฒนาการการใช้น้ำลายเฉพาะทางมากไปกว่าการย่อยอาหาร นกนางแอ่นใช้น้ำลายที่เหนียวคล้ายยางในการสร้างรัง ซึ่งรังนกนางแอ่นนี้ใช้ทำเครื่องดื่มรังนก  งูพิษเช่นงูเห่าปล่อยน้ำลายที่มีพิษออกมาทางเขี้ยวเพื่อใช้ในการล่าสัตว์หรือการป้องกันตัว และแมลงบางชนิดเช่นแมงมุมหรือหนอนผีเสื้อ สร้างใยของมันขึ้นมาจากต่อมน้ำลาย
หน้าที่ > การย่อยอาหาร

หน้าที่ที่เกี่ยวกับการย่อยอาหารของน้ำลาย คือการทำให้อาหารเปียกและช่วยสร้างก้อนอาหารทำให้กลืนได้อย่างง่ายดาย น้ำลายประกอบด้วยเอนไซม์อะไมเลส (Amylase) ที่สามารถย่อยแป้งให้กลายเป็นน้ำตาลมอลโทส (Maltose) และเดกซ์ทริน (Dextrin) ดังนั้นการย่อยอาหารจึงเริ่มต้นเกิดขึ้นตั้งแต่ในปากก่อนที่อาหารจะตกลงถึงกระเพาะอาหาร
หน้าที่ > สารฆ่าเชื้อ

ความเชื่ออย่างหนึ่งเกี่ยวกับน้ำลายว่า น้ำลายมีสารฆ่าเชื้ออยู่ตามธรรมชาติ ซึ่งทำให้ผู้คนที่เชื่อนำไปสู่ "การเลียแผลตัวเอง" คณะนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยฟลอริดาในเมืองเกนส์วิลล์ได้ค้นพบว่า มีโปรตีนชนิดหนึ่งเรียกว่า Nerve Growth Factor (NGF) ในน้ำลายของหนูทดลอง บาดแผลที่ใช้ NGF รักษาสามารถฟื้นตัวได้เร็วกว่าแผลที่ไม่ได้ใช้เป็นสองเท่า นั่นหมายความว่าน้ำลายสามารถช่วยรักษาแผลได้ในสัตว์บางชนิด อย่างไรก็ตามไม่มีการตรวจพบ NGF ในน้ำลายของมนุษย์ แต่มีสารยับยั้งแบคทีเรียอย่างอื่นเช่น อิมมูโนกลอบูลินเอ (Immunoglobulin A: IgA) แลกโตเฟอร์ริน (Lactoferrin) และแลกโตเพอรอกซิเดส (Lactoperoxidase)  สิ่งนี้แสดงว่าการเลียแผลของมนุษย์ไม่สามารถฆ่าเชื้อโรคได้ แต่การเลียนั้นอาจช่วยขจัดสิ่งสกปรกหรือช่วยกำจัดเซลล์ที่ติดเชื้อได้โดยตรงจากการเลียปัดออกไป ดังนั้นการเลียจึงอาจเป็นวิธีหนึ่งของการทำความสะอาดของมนุษย์หรือสัตว์ ซึ่งอาจเป็นประโยชน์ถ้าไม่มีน้ำบริสุทธิ์ให้ใช้
ปากของสัตว์ (รวมทั้งมนุษย์) เป็นที่อยู่อาศัยของแบคทีเรียหลายชนิด ซึ่งบางชนิดเป็นจุลชีพก่อโรค (Pathogen) การกัดของสัตว์จึงต้องรักษาด้วยยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันความเสี่ยงของภาวะเลือดเป็นพิษ (Septicemia)
เมื่อเร็วๆ นี้ นักวิจัยกลุ่มหนึ่งได้พบว่าน้ำลายของสัตว์ปีกสามารถใช้เป็นตัวชี้วัดโรคไข้หวัดนกได้ดีกว่ามูลของมัน
การกระตุ้นและการผลิตน้ำลายต่อวัน

การผลิตน้ำลายสามารถถูกกระตุ้นได้ทั้งจากระบบประสาทซิมพาเทติก (Sympathetic Nervous System) และระบบประสาทพาราซิมพาเทติก (Parasympathetic Nervous System)  น้ำลายที่ถูกกระตุ้นโดยประสาทซิมพาเทติกจะข้นเหนียวมากกว่าจากประสาทพาราซิมพาเทติก
ปัจจุบันนี้ก็ยังมีความเห็นที่ไม่ตรงกันในเรื่องปริมาณของการผลิตน้ำลายต่อวันของบุคคลผู้มีสุขภาพดี ทุกวันนี้เราเชื่อกันว่าคนหนึ่งคนจะมีการผลิตน้ำลายโดยเฉลี่ยประมาณ 0.75 ลิตรต่อวัน ซึ่งน้อยกว่าครึ่งหนึ่งของการผลิตน้ำลายในสภาวะปกติในอัตรา 1–1.5 ลิตรต่อวัน นั่นคือ 20 มิลลิลิตรต่อชั่วโมงในเวลาปกติและ 250 มิลลิลิตรในสภาวะถูกกระตุ้น ในขณะหลับการผลิตน้ำลายแทบจะลดลงเหลือศูนย์
ส่วนประกอบ

ในน้ำลายประกอบด้วย
น้ำ 99.5
%
อิเล็กโทรไลต์
โซเดียม 2–21 มิลลิโมลต่อลิตร (น้อยกว่าพลาสมาของเลือด)
โพแทสเซียม 10–36 มิลลิโมลต่อลิตร (มากกว่าพลาสมาของเลือด)
แคลเซียม 1.2–2.8 มิลลิโมลต่อลิตร
แมกนีเซียม 0.08–0.5 มิลลิโมลต่อลิตร
สารประกอบคลอไรด์ 5–40 มิลลิโมลต่อลิตร (น้อยกว่าพลาสมาของเลือด)
สารประกอบไบคาร์บอเนต 25 มิลลิโมลต่อลิตร (มากกว่าพลาสมาของเลือด)
สารประกอบฟอสเฟต 1.4–39 มิลลิโมลต่อลิตร
เมือก (Mucus) ส่วนหลักประกอบด้วย
มิวโคพอลิแซ็กคาไรด์ (Mucopolysaccharides)
ไกลโคโปรตีน (Glycoprotein)
สารยับยั้งแบคทีเรีย เช่น
สารประกอบไทโอไซยาเนต (Thiocyanate)
อิมมูโนกลอบูลินเอ (Immunoglobulin A: IgA)
ไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์ (Hydrogen peroxide)
เอนไซม์ มีสามชนิดเป็นหลัก
แอลฟา-แอมีเลส (α-amylase) ทำงานที่ค่า pH เท่ากับ 7.4
ไลโซไซม์ (Lysozyme) ช่วยทำให้แบคทีเรียสลายตัว
ลิเพสในปาก (Lingual lipase) ทำงานที่ค่า pH ประมาณ 4.0 ซึ่งเอนไซม์ชนิดนี้จะยังไม่ทำงานจนกว่าอาหารจะถูกส่งไปยังกระเพาะอาหารแล้ว
เซลล์ ทั้งเซลล์ของมนุษย์ 8 ล้านเซลล์ และเซลล์แบคทีเรีย 500 ล้านเซลล์ต่อมิลลิลิตร ซึ่งผลผลิตของแบคทีเรียจะถูกปล่อยปนกับน้ำลาย อันเป็นสาเหตุของอาการปากเหม็น (Halitosis)
Opiorphin สสารชนิดใหม่ที่เพิ่งค้นพบ ใช้สำหรับบรรเทาอาการปวด
ภคัต สิงห์
แหล่งข้อมูลอื่น

Bhagat Singh biography, and letters written by Bhagat Singh
His Violence Wasn't Just About Killing, Outlook
The indomitable courage and sacrifice of Bhagat Singh and his comrades will continue to inspire people, The Tribune
Tracing the Martyr's Footsteps in Lahore, The Quint
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  FAST  ISNI  VIAF  เวิลด์แคต 
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  กาตาลุญญา  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ  เนเธอร์แลนด์ 
วิชาการ:  CiNii 
ประชาชน:  Trove 2 
อื่น ๆ:  IdRef
ยุทธการที่โอกินาวะ

| ด ค กการทัพหมู่เกาะวอลคาโนและหมู่เกาะรีวกีว |
| --- | --- |
อิโวะจิมะ – โอะกินะวะ – เท็ง-โง
ยุทธการโอกินาวะ หรือชื่อรหัส ปฏิบัติการภูเขาน้ำแข็ง (อังกฤษ: Operation Iceberg) เป็นการสู้รบบนหมู่เกาะรีวกีวของโอกินาวะและเป็นสงครามสะเทินน้ำสะเทินบกขนาดใหญ่ที่สุดในสงครามมหาสมุทรแปซิฟิก การรบกินเวลาถึง 82 วันจากต้นเดือนเมษายนถึงกลางเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1945 หลังดำเนินการต่อสู้แบบกบกระโดดไปทีละเกาะ (campaign of island hopping) อันยาวนาน สัมพันธมิตรก็ได้เข้ามาใกล้ประเทศญี่ปุ่น สัมพันธมิตรวางแผนที่จะใช้โอกินาวะซึ่งเป็นเกาะขนาดใหญ่ที่ห่างจากแผ่นดินใหญ่ของญี่ปุ่น 550 กิโลเมตรเป็นฐานบินสำหรับปฏิบัติการตามแผนการบุกแผ่นดินใหญ่ญี่ปุ่น (ชื่อรหัสปฏิบัติการดาวน์ฟอล) 4 กองพลของกองทัพที่ 10 สหรัฐคือ กองพลที่ 7, 27, 77 และ 96 และนาวิกโยธิน 2 กองพล คือ กองพลที่ 1 และ 6 ต่อสู้บนเกาะขณะที่นาวิกโยธินกองพลที่ 2 เป็นกองหนุนลอยลำแต่ไม่ได้ยกพลขึ้นฝั่ง การบุกได้รับการสนันสนุนจากกองทัพเรือ กำลังรบสะเทินน้ำสะเทินบก และกองทัพอากาศยุทธวิธี
ยุทธการนี้ในภาษาอังกฤษอาจเรียกว่า "Typhoon of Steel (ไต้ฝุ่นเหล็ก)" และในภาษาญี่ปุ่นเรียกว่า tetsu no ame (เท็ตสึ โนะ อาเมะ) ("ฝนเหล็ก") หรือ tetsu no bōfū (เท็ตสึ โนะ โบฟู) ("ลมเหล็กกรรโชก") เป็นชื่อเล่นที่มาจากความโหดร้ายในการรบ, กระสุนปืนที่ปลิวว่อนไปทั่วสนามรบ, ความรุนแรงของการโจมตีแบบคามิกาเซะจากฝ่ายญี่ปุ่น และจำนวนเรือและยานพาหนะของฝ่ายสัมพันธมิตรที่จู่โจมสู่เกาะ เป็นการรบที่มีจำนวนคนตายหรือได้รับบาดเจ็บสูงที่สุดสมรภูมิหนึ่งในสงครามมหาสมุทรแปซิฟิกของสงครามโลกครั้งที่สอง ญี่ปุ่นสูญเสียทหารมากกว่า 100,000 นายและฝ่ายสัมพันธมิตรมีทหารเจ็บหรือตายมากกว่า 50,000 นาย ในเวลาเดียวกันนั้นมีประชาชนเสียชีวิต บาดเจ็บ ฆ่าตัวตายเพราะกลัวว่าจะโดนข่มขืน จากข่าวออกข่าวลวง ในสงครามจิตวิทยาของทหารญี่ปุ่น มากกว่า 100,000 คน (12,000 ตายในการรบ) ประมาณกันว่าหนึ่งในสี่ของประชากรเสียชีวิตเนื่องจากการบุกรุกครั้งนี้  การทิ้งระเบิดนิวเคลียร์ที่ฮิโรชิมะและนางาซากิและสหภาพโซเวียตเข้าร่วมในสงครามทำให้ญี่ปุ่นยอมจำนนหนึ่งสัปดาห์หลังสิ้นสุดการสู้รบที่โอกินาวะ
คำสั่งยุทธการ > กองกำลังภาคพื้นดิน

กองกำลังภาคพื้นดินสหรัฐประกอบด้วย กองทัพที่ 10 บังคับบัญชาโดยพลโทไซมอน โบลิเวอร์ บักเนอร์ จูเนียร์ (Simon Bolivar Buckner, Jr.) มี 2 กองทัพน้อยภายใต้บังคับบัญชา คือ กองทัพน้อยสะเทินน้ำสะเทินบกที่ 3 ภายใต้การบังคับบัญชาของพลตรีรอย ไกเกอร์ (Roy Geiger) ประกอบด้วย กองพลนาวิกโยธินที่ 1 และกองพลนาวิกโยธินที่ 6 และกองทัพน้อยที่ 24 ภายใต้การบังคับบัญชาของพลตรี จอห์น อาร์. ฮอดจ์ (John R. Hodge) ประกอบด้วย กองพลทหาราบที่ 7 และกองพลทหาราบที่ 96 กองพลนาวิกโยธินที่ 2 เป็นกองกำลังลอยลำสำรอง กองทัพที่ 10 ยังกำกับดูแลกองพลที่ 27 ซึ่งทำหน้าที่เป็นกองกำลังรักษาการณ์ และกองพลทหารราบที่ 77 รวมทั้งสิ้น กองทัพที่ 10 มีกำลังพลเป็นทหาร 102,000 นายและนาวิกโยธิน 81,000 นาย
กองกำลังภาคพื้นดินของญี่ปุ่นในการทัพนี้ (กองกำลังป้องกันหลัก) ประกอบด้วย ทหารที่ยังแข็งแรง 67,000 นาย (ข้อมูบางแหล่งเป็น 77,000 นาย) จากกองทัพภาคที่ 32 และกองทหารของกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น (IJN) 9,000 นายจากฐานทัพเรือโอโรกุ (Oroku) (มีเพียงสองสามร้อยนายเท่านั้นที่ได้รับการฝึกและมีอุปกรณ์สำหรับการต่อสู้บนพื้นดิน) มีกองหนุนเป็นชาวรีวกีวที่เกณฑ์มาจำนวน 39,000 คน (ประกอบด้วย กองหนุนส่วนหลังที่เกณฑ์มาอย่างเร่งด่วนจำนวน 24,000 คน ซึ่งเรียกว่า Boeitai (โบเอไต) และกรรมกรอีก 15,000 คน) นอกจากนี้ยังมีองค์กรเด็กชายมัธยมต้นชั้นปีสุดท้าย "หน่วยอาสาสมัครเหล็กและเลือด (Iron and Blood Volunteer Units)" จำนวน 1,500 คน ปฏิบัติการอยู่ที่แนวหน้า ในขณะเดียวกัน มีการจัดตั้งนักเรียนฮิเมยูริ (Himeyuri Students) 600 คนเป็นหน่วยพยาบาล
กองทัพที่ 32 ประกอบไปด้วยกองพลที่ 9 กองพลที่ 24 และกองพลที่ 62 และกองพลน้อยผสมอิสระที่ 44  กองพลที่ 9 ได้เคลื่อนพลไปยังเกาะไต้หวันก่อนการโจมตี ซึ่งเป็นผลของการเปลี่ยนแผนการป้องกันของญี่ปุ่น กองกำลังการป้องกันส่วนแรกทำหน้าที่ป้องการด้านใต้ นำโดยพลโทมิตสึรุ อูชิจิมะ (Mitsuru Ushijima) ผู้บัญชาการ พลโทอิซามุ โช (Isamu Chō) เสนาธิการ และพันเอกฮิโรมิจิ ยาฮาระ (Hiromichi Yahara) เสนาธิการปฏิบัติการ ยาฮาระเป็นที่ปรึกษายุทธวิธีรับ ขณะที่โชเป็นที่ปรึกษายุทธวิธีรุก  กองกำลังตอนเหนือมีพันเอกทาเกฮิโดะ อูโดะ (Takehido Udo) เป็นผู้บังคับบัญชา กองทหารกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่นนำโดยพลเรือตรีมิโนรุ โอตะ (Minoru Ota) ญี่ปุ่นคาดว่าสหรัฐจะยกพลขึ้นบก 6–10 กองพลและปะทะกับกองทหารรักษาการณ์ของญี่ปุ่นจำนวนสองกองพลครึ่ง เสนาธิการคำนวณว่าด้วยจำนวนและอาวุธที่ดีกว่าของสหรัฐในแต่ละกองพลจะทำให้สหรัฐมีอำนาจการยิงเหนือญี่ปุ่นห้าหรือหกเท่า และเพิ่มเติมด้วยอำนาจการยิงจากเรือจำนวนมากและอากาศยาน
คำสั่งยุทธการ > กองกำลังภาคพื้นทะเล > กองทัพเรือสหรัฐ

กองกำลังส่วนมากเป็นเครื่องบินขับไล่โจมตีแบบอากาศสู่อากาศ และส่วนที่เหลือเป็นเครื่องบินดำทิ้งระเบิดและอากาศยานโจมตีภาคพื้นดินจากเรือบรรทุกอากาศยานของกองทัพเรือสหรัฐ ญี่ปุ่นได้ใช้กลยุทธ์ คามิกาเซะ ตั้งแต่ยุทธนาวีอ่าวเลย์เต แต่ในยุทธการโอกินาวะ เป็นครั้งแรกที่ยุทธวิธีนี้กลายเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญในการป้องกัน  ระหว่างที่สหรัฐยกพลขึ้นบกเมื่อวัน 1 เมษายน ถึง 25 พฤษภาคม มีการพยายามโจมตีแบบ คามิกาเซะ ครั้งใหญ่ๆ ถึง 7 ครั้ง ซึ่งใช้เครื่องบินมากกว่า 1,500 เครื่อง กองทัพเรือสหรัฐประสบกับความสูญเสียด้วยวิธีนี้มากกว่าการสู้รบอื่นในสงคราม
คำสั่งยุทธการ > กองกำลังภาคพื้นทะเล > เครือจักรภพอังกฤษ

แม้ว่ากองกำลังฝ่ายสัมพันธมิตรทางภาคพื้นจะประกอบด้วยหน่วยของสหรัฐอเมริกาทั้งหมด แต่กองกำลังทางทะเลยังประกอบด้วยกองทัพเรือแปซิฟิกของอังกฤษ (BPF; รู้จักกันในกองทัพเรือสหรัฐฯ ในฐานะหน่วยเฉพาะกิจ 57) ซึ่งมีกองกำลังราว ¼ ของกำลังทางอากาศในทะเลของกองทัพพันธมิตร (เครื่องบิน 450 เครื่อง) กองเรือประกอบไปด้วยเรือหลายลำ รวมถึง เรือรบ 50 ลำซึ่ง 17 ลำเป็นเรือบรรทุกอากาศยาน ซึ่งแต่ละลำได้หุ้มเกราะที่ดาดฟ้าเรือทำให้บรรทุกเครื่องบินได้น้อยลง ทั้งนี้เพื่อป้องกันการโจมตีคามิกาเซะ แม้ว่าเรือบรรทุกอากาศยานทั้งหมดจะถูกจัดหาโดยสหราชอาณาจักร แต่กลุ่มเรือนั้นเป็นกองเรือผสมของกองเรือเครือจักรภพอังกฤษ แคนาดา นิวซีแลนด์ และออสเตรเลีย ภารกิจของกองเรือคือต่อต้านสนามบินญี่ปุ่นในหมู่เกาะซากิชิมะ (Sakishima Islands) และยึดครองท้องฟ้าเพื่อป้องกันการโจมตี"คามิกาเซะ"ของญี่ปุ่น
แหล่งข้อมูลอื่น

Huber, Thomas M. (May 1990). "Japan's Battle of Okinawa, April–June 1945". Leavenworth Papers. United States Army Command and General Staff College. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-02-14. สืบค้นเมื่อ November 20, 2006. เก็บถาวร 2010-12-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
US military on the Battle of Okinawa เก็บถาวร 2009-09-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
New Zealand account with reference to Operation Iceberg
Cornerstone of Peace เก็บถาวร 2012-06-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Okinawa Prefectural Peace Memorial Museum เก็บถาวร 2019-12-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
A photographic record of aircraft carrier HMS Indomitable, 1944-45, including Operation Iceberg, the attack on the Sakashimas
WWII: Battle of Okinawa เก็บถาวร 2010-05-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน - slideshow by Life magazine
Operation Iceberg Operational Documents เก็บถาวร 2009-08-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Combined Arms Research Library, Fort Leavenworth, KS
Oral history interview with Mike Busha, a member of the 6th Marine Division during the Battle of Okinawa เก็บถาวร 2012-12-14 ที่ archive.today from the Veterans History Project at Central Connecticut State University
Oral history interview with Albert D'Amico, a Navy Veteran who was aboard LST 278 during the landing at Okinawa เก็บถาวร 2012-12-12 ที่ archive.today from the Veterans History Project at Central Connecticut State University
Rare National Archives footage of the Okinawa battle, described by E.B. Sledge, from the National Museum of the Marine Corps
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  อิสราเอล  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
ผู้บังคับบัญชากองทัพที่ 32 ของญี่ปุ่น ถ่ายเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1945
ไทระ โนะ ทาดาโมริ

| ไทระ โนะ ทาดาโมริ |
| --- | --- |
平 忠盛
ภาพวาดของไทระ โนะ ทาดาโมริ วาดโดยคิกูจิ โยไซ
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ค.ศ. 1096
เสียชีวิต: 10 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1159
เชื้อชาติ: ญี่ปุ่น
คู่สมรส: กิอง โนะ เนียวโงะ
บุตร: ไทระ โนะ คิโยโมริ ไทระ โนะ สึเนโมริ ไทระ โนะ โนริโมริ ไทระ โนะ ทาดาโนริ
บุพการี: ไทระ โนะ มาซาโมริ (บิดา)

ไทระ โนะ ทาดาโมริ (ญี่ปุ่น: 平 忠盛; โรมาจิ: Taira no Tadamori; ค.ศ. 1096 – กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1159) เป็นผู้นำตระกูลไทระ เป็นบุตรชายของไทระ โนะ มาซาโมริ และเป็นบิดาของไทระ โนะ คิโยโมริ ทาดาโมริยังมีตำแหน่งเป็นผู้ครองแคว้นแห่งแคว้นฮาริมะ, แคว้นอิเซะ, แคว้นบิเซ็ง และแคว้นทาจิมะ
ทาดาโมริรวมอำนาจของตระกูลไทระไว้ที่ราชสำนัก กล่าวกันว่าทาดาโมริเป็นซามูไรคนแรกที่รับใช้จักรพรรดิโดยตรงที่ราชสำนัก
ทาดาโมริเข้าร่วมการรบในฐานะข้าราชสำนักในหลายศึก เริ่มตั้งแต่ ค.ศ. 1129 ในการปราบปรามโจรสลัดบนชายฝั่งซันโยโดและนังไคโด และยังออกศึกเพื่อตระกูลไทระในการรบกับพระนักรบแห่งเมืองนาระและเขาฮิเอ
ทาดาโมริยังเป็นผู้ริเริ่มให้สร้างวัดเร็งโงโออิง วัดสำคัญและมีชื่อเสียงในเกียวโต ซึ่งมีซันจูซังเก็ง-โด อาคารไม้ที่ยาวที่สุดในโลก ทาดาโมริได้รับตำแหน่งเป็นผู้ครองแคว้นทาจิมะเพื่อเป็นบำเหน็จจากโครงการสร้างครั้งนี้ ทาดาโมริเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1159 หลังจากกบฏปีโฮเง็งเมื่อปี ค.ศ. 1156 ไปไม่นาน
ครอลครัว

บิดา: ไทระ โนะ มาซาโนริ
ภรรยา: กิอง โนะ เนียวโงะ (?-ค.ศ.1147)
บุตรชาย:
ไทระ โนะ คิโยโมริ
ไทระ โนะ สึเนโมริ
ไทระ โนะ โนริโมริ
ไทระ โนะ ทาดาโนริ