stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เวิลด์ไวด์เว็บคอนซอร์เทียม

| --- | --- |
โลโก้ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1997
ชื่อย่อ: W3C
คําขวัญ: Leading the Web to Its Full Potential
ก่อตั้ง: 1 ตุลาคม 1994; 30 ปีก่อน (1994-10-01)
ประเภท: องค์กรกำหนดมาตรฐาน
วัตถุประสงค์: พัฒนามาตรการและแนวทางปฏิบัติที่รับประกันการเติบโตของเว็บในระยะยาว
สํานักงานใหญ่: เคมบริดจ์ รัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐ
ที่ตั้ง:  สำนักงาน 4 แห่ง  สำนักงานหลัก: MIT/CSAIL สหรัฐ   ERCIM ฝรั่งเศส   มหาวิทยาลัยเคโอ/SFC ญี่ปุ่น   มหาวิทยาลัยเป่ย์หาง จีน   
พิกัด: 42°21′43″N 71°05′26″W﻿ / ﻿42.36194°N 71.09056°W﻿ / 42.36194; -71.09056
ภูมิภาคที่รับผิดชอบ : ทั่วโลก
สมาชิก  : สมาชิกองค์กร 460 องค์กร
ผู้อำนวยการ: ทิม เบอร์เนิร์ส-ลี
บุคลากรหลัก: 1080306111126
พนักงาน  : 600
เว็บไซต์: www.w3.org
เวิลด์ไวด์เว็บคอนซอร์เทียม หรือ ดับเบิลยูทรีซี (อังกฤษ: World Wide Web Consortium: W3C) คือองค์กรระหว่างประเทศที่นำโดยทิม เบอร์เนิร์ส-ลี ทำหน้าที่จัดระบบมาตรฐานที่ใช้งานบนเวิลด์ไวด์เว็บ (WWW หรือ WPC) โดยมีจุดมุ่งหมาย ที่จะเป็นแกนนำทางด้านพัฒนาโพรโทคอล และวิธีการใช้งานสำหรับเวิลด์ไวด์เว็บทั้งหมด นอกจากนี้ทาง WPC มีการบริการทางการศึกษา การพัฒนาซอฟต์แวร์ และเปิดให้ใช้ฟอรัมในการปรึกษาเกี่ยวกับเรื่องเว็บ  ตามข้อมูลเมื่อ 5 มีนาคม ค.ศ.  2023 (2023 -03-05) W3C มีสมาชิกองค์กร 462 องค์กร
แหล่งข้อมูลอื่น

About the World Wide Web Consortium
W3C Technical Reports and Publications
W3C Process Document
W3C History
How to read W3C specs
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
นานาชาติ:  ISNI  VIAF 
ประจำชาติ:  สเปน  เยอรมนี  สหรัฐ  ญี่ปุ่น  เช็กเกีย 
อื่น ๆ:  SNAC  IdRef
เจ้าหญิงแห่งเวลส์

| เจ้าหญิงแห่งเวลส์ |
| --- | --- |
ตราอาร์มประจำพระองค์เจ้าหญิงแห่งเวลส์
แคเธอริน เจ้าหญิงแห่งเวลส์พระองค์ปัจจุบัน
สถาปนา: 10 ตุลาคม 1361
องค์แรก: โจนแห่งเคนต์
องค์ปัจจุบัน: แคเธอริน
คู่สมรส: เจ้าชายวิลเลียม เจ้าชายแห่งเวลส์
เจ้าหญิงแห่งเวลส์ (อังกฤษ: Princess of Wales, เวลส์: Tywysoges Cymru) เป็นพระอิสริยยศกิตติมศักดิ์ (courtesy title) สำหรับพระชายาของเจ้าชายแห่งเวลส์ อันเป็นพระอิสริยยศของรัชทายาทแห่งราชบัลลังก์สหราชอาณาจักร นับตั้งแต่เจ้าชายแห่งเวลส์ชาวอังกฤษพระองค์แรกเมื่อปี ค.ศ. 1302 ด้วยหลักศีลธรรมและข้อเท็จจริงที่ว่า เจ้าชายแห่งเวลส์บางพระองค์ไม่ได้เสกสมรสก่อนการเสวยราชสมบัติ จึงทำให้แท้จริงแล้วมีเจ้าหญิงแห่งเวลส์เพียงแค่ 11 พระองค์
เจ้าหญิงแห่งเวลส์มิใช่เจ้าหญิงตามสิทธิของตนเอง

ในทางตรงข้ามกับความเชื่อทั่วไป พระอิสริยยศเจ้าหญิงแห่งเวลส์มิใช่เจ้าหญิงตามราชสิทธิของเจ้าหญิงองค์นั้น ในขณะที่เจ้าหญิงบางพระองค์ในอดีต เช่น เจ้าหญิงแคทเธอรีนแห่งอารากอน และ เจ้าหญิงอเล็กซานดราแห่งเดนมาร์ก ยังคงทรงใช้ชื่อเรียกว่า เจ้าหญิงแคทเธอรีน และ เจ้าหญิงอเล็กซานดรา เมื่อทรงอภิเษกสมรสและได้ดำรงพระอิสริยยศเจ้าหญิงแห่งเวลส์ เป็นเพราะว่าทั้งสองพระองค์ประสูติเป็นเจ้าหญิงมาแต่เดิม (แห่งสเปนและเดนมาร์ก ตามลำดับ) แม้ว่าประชาชนเรียกขานไดอานา เจ้าหญิงแห่งเวลส์ เป็นเจ้าหญิงไดอานา ภายหลังจากการอภิเษกสมรสกับเจ้าฟ้าชายชาร์ลส์ เจ้าชายแห่งเวลส์ แต่นั่นถือว่าเป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้อง ดังที่ไดอานาเองเคยกล่าวไว้ เพราะว่าไม่ได้เป็นเจ้าหญิงตามสิทธิของตนเองดังเช่นเดียวกับ คามิลลา ดัชเชสแห่งคอนวอลล์ จะไม่ใช่ เจ้าหญิงคามิลลา
เมื่อมีการเลือกเฟ้นพระอิสริยยศสำหรับอนาคตสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ความเป็นไปได้ในการแต่งตั้งพระองค์เป็นเจ้าหญิงแห่งเวลส์ตามพระราชสิทธิของพระองค์เองได้ถูกหยิบยกเป็นประเด็นขึ้นมา แต่ต่อมาได้ถูกคัดค้าน เพราะว่าเจ้าหญิงแห่งเวลส์เป็นพระอิสริยยศกิตติมศักดิ์ (courtesy titile) ซึงถือครองโดยพระชายาในเจ้าชายแห่งเวลส์ ถ้านำพระอิสริยยศมาใช้กับเจ้าหญิงเอลิซาเบธ จะทำให้ลดพระราชสิทธิในฐานะเจ้าหญิงแห่งสหราชอาณาจักร หากไม่มีพระราชหัตถเลขาแต่งตั้งหรือการออกพระราชบัญญัติให้เป็นในทางตรงกันข้าม
พระอิสริยยศอื่นของเจ้าหญิงแห่งเวลส์

เจ้าหญิงแห่งเวลส์ ซึ่งมาจากการอภิเษกสมรสกับเจ้าชายแห่งเวลส์ ยังทรงดำรงพระอิสริยยศรองอื่นทั้งหมดของเจ้าชายแห่งเวลส์อีกด้วย ดังต่อไปนี้
ดัชเชสแห่งคอร์นวอลล์
ดัชเชสแห่งโรธเซย์ (ซึ่งเป็นพระอิสริยยศที่รู้จักในสก็อตแลนด์)
เคาน์เตสแห่งเชสเตอร์
เคาน์เตสแห่งคาร์ริค
บารอนเนสแห่งเรนฟรูว์
เลดี้แห่งไอเอิลส์
เจ้าหญิงและจอมทัพหญิงแห่งสก็อตแลนด์
ในบรรดาพระอิสริยยศทั้งหมด เจ้าหญิงแห่งเวลส์เป็นพระอิสริยยศที่ใช้อย่างเป็นทางการ โดยจะมีลำดับขั้นที่สูงกว่าบรรดาศักดิ์ขุนนางต่าง ๆ อย่างไรก็ตาม ดังที่ได้กล่าวไว้ในตัวอย่างของคามิลลา เจ้าหญิงแห่งเวลส์องค์ปัจจุบัน พระอิสริยยศรองอันใดอันหนึ่งสามารถนำมาใช้ได้อย่างง่ายดายและถูกต้องตามกฎหมาย ดังตัวอย่างเช่น เมื่อไดอานา เจ้าหญิงแห่งเวลส์ได้เปิดแผนกใหม่ของสวนสัตว์เชสเตอร์เมื่อปี พ.ศ. 2527 ทรงได้รับการเรียกขานว่า "สมเด็จเจ้าฟ้าหญิงแห่งเวลส์ เคาน์เตสแห่งเชสเตอร์" (HRH The Princess of Wales, Countess of Chester)
ในบางกรณี รัชทายาทในราชบัลลังก์ยังไม่ได้ทรงรับการสถาปนาให้เป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ ดังนั้นพระชายาจะดำรงพระอิสริยยศเป็นดัชเชสแห่งคอร์นวอลล์จนกว่าจะมีการประกาศสถาปนา เจ้าหญิงแมรีแห่งเท็คทรงดำรงพระอิสริยยศเป็น ดัชเชสแห่งยอร์ค หลังจากการอภิเษกสมรสเมื่อปี พ.ศ. 2436 กับ เจ้าชายจอร์จ (ขณะนั้นทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นดยุคแห่งยอร์ค และต่อมาคือ สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 5) และทรงเป็น ดัชเชสแห่งคอร์นวอลล์และยอร์ค ตั้งแต่เดือนมกราคม พ.ศ. 2444 (ในการเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย และการเสวยราชสมบัติของสมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7) จนถึงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2444 (เมื่อเจ้าชายจอร์จทรงได้รับการสถาปนาให้เป็น เจ้าชายแห่งเวลส์)
เจ้าหญิงแห่งเวลส์ทรงเป็นที่รู้จักว่า ดัชเชสแห่งโรธเซย์ ในประเทศสก็อตแลนด์ เช่นเดียวกับที่เจ้าชายแห่งเวลส์ทรงเป็นที่รู้จักในฐานะดยุคแห่งโรธเซย์ ตำแหน่งดยุคนี้เป็นพระอิสริยยศที่มีความเกี่ยวข้องทางประวัติศาสตร์กับรัชทายาทของราชบัลลังก์สก็อตแลนด์
เจ้าหญิงแห่งเวลส์ชาวเวลส์

ในบรรดาเจ้าหญิงช่วงสมัยก่อนการยึดครองของชาวนอร์มัน ดังเช่น เจ้าหญิงเกวนเลียนแห่งเวลส์ บางครั้งทรงได้รับการเรียกขานว่าเป็น เจ้าหญิงแห่งเวลส์ แต่มิได้ทรงดำรงพระอิสริยยศนี้ นอกจากนี้ยังคนอื่นอีกมากมายซึ่งอาจอ้างสิทธิ๋ในการดำรงพระอิสริยยศ อันเนื่องมาจากการอภิเษกสมรสกับเจ้าชายชาวพื้นเมือง ซึ่งทรงดำรงหรือปรารถนาพระอิสริยยศ "เจ้าชายแห่งเวลส์" ดังต่อไปนี้
โจแอน เลดี้แห่งเวลส์
เอเลียนอร์ เดอ มองต์ฟอร์ต
เอลิซาเบธ เฟอร์เรอส์
มาร์กาเรต แฮนเมอร์
เชิงอรรถ

↑  สิทธิของคามิลลาในพระอิสริยยศ "เจ้าหญิงแห่งเวลส์" ได้เป็นที่ถกเถียงกันก่อนการอภิเษกสมรสกับเจ้าชายแห่งเวลส์ ประธานวุฒิสภาซึ่งได้ทบทวนประเด็นดังกล่าวเห็นว่าคามิลลา พระชายาจะดำรงพระอิสริยยศเจ้าหญิงได้"โดยอัติโนมัติ" หากไม่มีกฎหมายหรือพระบรมราชโองการโดยคำแนะนำขององคมนตรีออกมาให้เป็นอย่างอื่น ไม่มีพระราชบัญญัติหรือพระบรมราชโองการตามคำแนะนำขององคมนตรีใดออกมาเพื่อคัดการการดำรงพระอิสริยยศของคามิลลา อย่างไรก็ดี เธอเลือกที่จะไม่ใช้พระอิสริยยศนี้ และใช้หนึ่งในพระอิสริยยศอื่นของเจ้าหญิงแห่งเวลส์แทน ดังเช่นเดียวกันเมื่อเป็นพระมเหสีของพระมหากษัตริย์ก็จะเป็นสมเด็จพระราชินีโดยอัติโนมัติ แต่เธอตั้งใจที่จะใช้พระอิสริยยศอื่นแทนคือ เจ้าหญิงพระราชชายา (Princess Consort)
↑  "House of Commons – Royal Marriage". parliament.uk. สืบค้นเมื่อ 7 February 2015.
ดูเพิ่ม

เจ้าชายแห่งเวลส์
สมเด็จพระราชินี
สมเด็จพระราชินีนาถ
สมเด็จพระราชินีแห่งสหราชอาณาจักรและเครือจักรภพ
| ด ค กเจ้าหญิงแห่งเวลส์ |
| --- | --- |
 โจนแห่งเคนต์ (1904–1919)  แอนน์ เนวิลล์ (2013–2014)  เจ้าหญิงแคเธอรีนแห่งอารากอน (2204–2205)  เจ้าหญิงคาโรลีเนอแห่งบรันเดินบวร์ค-อันส์บัค (2257–2270)  เอากุสทาแห่งซัคเซิน-โกทา-อัลเทินบวร์ค (2279-2294)  เจ้าหญิงคาโรลีเนอแห่งเบราน์ชไวค์ (2338–2363)  เจ้าหญิงอะเล็กซันดราแห่งเดนมาร์ก (2406–2444)  เจ้าหญิงวิกตอเรีย แมรีแห่งเท็ก (2444–2453)  เลดีไดอานา สเปนเซอร์ (2524–2539)  คามิลลา แชนด์*  (2548–2565)   แคเธอริน มิดเดิลตัน (2565–ปัจจุบัน) 
* ใช้พระอิสริยยศ ดัชเชสแห่งคอร์นวอลล์
| ด ค กบรรดาศักดิ์ในพระราชวงศ์อังกฤษ |
| --- | --- |
 พระมหากษัตริย์ พระราชสวามีและพระอัครมเหสี  เจ้าชาย  เจ้าหญิง  บรรดาศักดิ์ขุนนางในราชวงศ์  เจ้าชายและเจ้าหญิงแห่งเวลส์  ดยุกและดัชเชสแห่งคอร์นวอลล์  ดยุกแห่งรอธซี  พระราชกุมารี  ดยุกและดัชเชสแห่งยอร์ก  ดยุกและดัชเชสแห่งกลอสเตอร์  ดยุกและดัชเชสแห่งเคนต์  ดยุกแห่งเคมบริดจ์  ดยุกและดัชเชสแห่งเอดินบะระ  ดยุกแห่งซัสเซกซ์ 
พ้นสมัยพระราชทาน:  สมเด็จพระราชชนนี  ดยุกแห่งออลบานี  ดยุกแห่งแคลเรนซ์  ดยุกและดัชเชสแห่งคัมบาร์ลันด์  ดยุกแห่งคอนน็อตและสแตรธเอิร์น  ดยุกแห่งวินด์เซอร์  ดยุกแห่งยอร์กและออลบานี  ดยุกแห่งคัมบาร์ลันด์และสแตรธเอิร์น  ดยุกแห่งคัมบาร์ลันด์และเทวิอ็อตเดล  ดยุกแห่งแคลเรนซ์และเซนต์แอนดรูวส์  ดยุกแห่งแคลเรนซ์และเอวอนเดล  ดยุกแห่งกลอสเตอร์และเอดินบะระ  ดยุกแห่งเคนต์และสแตรธเอิร์น 
 กษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักร  ราชวงศ์อังกฤษ  ขุนนางอังกฤษ 
อเล็กซานดราแห่งเดนมาร์ก ดำรงพระอิสริยยศเป็น เจ้าหญิงแห่งเวลส์ ยาวนานที่สุด
ราชินีแมรี เป็น เจ้าหญิงแห่งเวลส์ พระองค์สุดท้ายที่มีพระชาติกำเนิดเป็นเจ้าหญิง
ภาวะขยายความรู้สึกจากกาย

ภาวะขยายความรู้สึกจากกาย   (อังกฤษ: Somatosensory amplification, ตัวย่อ  SA)  เป็นแนวโน้มที่จะรับรู้ความรู้สึกปกติจากกาย  (somatic) และจากอวัยวะภายใน  (visceral)  ว่ารุนแรง  ก่อกวน  หรือมีอันตราย
เป็นอาการสามัญในโรคคิดว่าตนป่วย  (hypochondriasis  ICD-10 F45.2), เป็นอาการที่พบบ่อย ๆ ในโรคไฟโบรไมอัลเจีย โรคซึมเศร้า โรควิตกกังวลบางประเภท  กลุ่มอาการแอสเปอร์เจอร์  และ  alexithymia 
วิธีสามัญในการวัดภาวะนี้ทางคลินิกเรียกว่า  Somatosensory Amplification Scale  (แปลว่า  ระดับการขยายความรู้สึกทางกาย, ตัวย่อ  SSAS)
ยังไม่ชัดเจนว่า  บุคคลที่มีภาวะนี้มีความไวต่อความรู้สึกทางกายภาพจริง ๆ 
งานวิจัยงานหนึ่งพบผลตรงกันข้ามคือพบระดับ  SA  ที่ต่ำกว่า  ของคนไข้คิดว่าตนป่วยผู้แจ้งว่ามีการสำนึกรู้ถึงการเต้นของหัวใจของตนอยู่ตลอดเวลา 
งานวิจัยขั้นเบื้องต้นโดยใช้วิธี  encephalography[disambiguation needed ]  ดูเหมือนจะชี้ว่า SA  เกิดขึ้นจากระบบการแปลผลที่ใช้เวลานาน  (คือไม่ใช่เป็นการแปลผลระดับต้น ๆ)  มากกว่าที่จะเป็นความแตกต่างกันทางกายภาพที่มีผลต่อความไวความรู้สึก
ยังไม่รู้ว่า  SA  เป็นเหตุของโรคที่กล่าวถึง  หรือเกิดขึ้นเพราะโรคเหล่านั้น  รู้เพียงแต่ว่า  เป็น  comorbidity
งานวิจัยขนาดเล็กชิ้นหนึ่งพบว่า  ในคนไข้ภาวะซึมเศร้า  SA  อาจเป็นส่วนของอาการซึมเศร้านั้น  (คือ  การบำบัดภาวะซึมเศร้าลดระดับ  SA)
ดูเพิ่ม

ซูเปอร์เทสเตอร์ (ผู้ที่มีความสามารถรับรู้รสดีกว่าคนอื่น)
Tetrachromacy (ภาวะที่ทำให้สามารถแยกแยะสีได้เพิ่มขึ้น)
เชิงอรรถและอ้างอิง

↑  alexithymia เป็น personality construct มีอาการไม่สามารถเห็นได้  (subclinical)  ที่คนไข้ไม่สามารถระบุหรือพรรณนาถึงอารมณ์ความรู้สึกในตน
1 2  Sayar, Kemal; Barsky, Arthur J.; Gulec, Huseyin (2005). "Does Somatosensory Amplification Decrease with Antidepressant Treatment?". Psychosomatics. 46 (4): 340–4. doi:10.1176/appi.psy.46.4.340. PMID 16000677.
↑  Nakao, Mutsuhiro; Barsky, Arthur J.; Kumano, Hiroaki; Kuboki, Tomifusa (2002). "Relationship Between Somatosensory Amplification and Alexithymia in a Japanese Psychosomatic Clinic". Psychosomatics. 43 (1): 55–60. doi:10.1176/appi.psy.43.1.55. PMID 11927759. INIST:13566951.
1 2  Mailloux, Jennifer; Brener, Jasper (2002). "Somatosensory amplification and its relationship to heartbeat detection ability". Psychosomatic Medicine. 64 (2): 353–7. PMID 11914453.
↑  Muramatsu, Kumiko; Miyaoka, Hitoshi; Muramatsu, Yoshiyuki; Fuse, Katsuya; Yoshimine, Fumitoshi; Kamijima, Kunitoshi; Gejyo, Fumitake; Sakurai, Koji (2002). "The amplification of somatic symptoms in upper respiratory tract infections". General Hospital Psychiatry. 24 (3): 172–5. doi:10.1016/S0163-8343(02)00177-9. PMID 12062142.
↑  Nakao, Mutsuhiro; Barsky, Arthur J.; Nishikitani, Mariko; Yano, Eiji; Murata, Katsuyuki (2007). "Somatosensory amplification and its relationship to somatosensory, auditory, and visual evoked and event-related potentials (P300)". Neuroscience Letters. 415 (2): 185–9. doi:10.1016/j.neulet.2007.01.021. PMID 17267120.
↑  ในการแพทย์  comorbidity หมายถึงความมีอยู่ของความผิดปกติหรือโรคอื่น  (หนึ่งหรือมากกว่านั้น)  ที่เพิ่มขึ้นจากความผิดปกติหรือโรคหลัก  หรือหมายถึงผลที่เกิดขึ้นเนื่องจากความผิดปกติหรือโรคอื่นเหล่านั้น
โอ้เอ๋ว

| --- | --- |

ชื่ออื่น: โอเอี้ยว (ชื่อในฮกเกี้ยนภูเก็ต,ไต้หวัน,จีน)   บุนทาวบี้  (ชื่อภาษาฮกเกี้ยนในปีนัง)   กาซัง (ชื่อเรียกภาษาฮกเกี้ยนในสิงคโปร์)
มื้อ: ขนม
แหล่งกำเนิด:  ประเทศจีน
ภูมิภาค: ฮกเกี้ยน
ผู้สร้างสรรค์: ไม่ปรากฏ
อุณหภูมิเสิร์ฟ: เย็น
ส่วนผสมหลัก: น้ำแข็ง ,  เมล็ดโอ้เอ๋ว
 [[b:Special:Search/ตำราอาหาร: โอ้เอ๋ว 薁蕘|ตำราอาหาร: โอ้เอ๋ว 薁蕘]]   สื่อ: โอ้เอ๋ว薁蕘
โอ้เอ๋ว หรือ  โอ๊ะเอ๋ว (จีน: 薁蕘) เป็นอาหารท้องถิ่นของจังหวัดภูเก็ต และจังหวัดอื่นๆใกล้เคียง เช่น จังหวัดตรัง และจังหวัดพังงา ได้จากวุ้นของเมล็ดโอ้เอ๋ว หรือเมล็ดอ้ายอวี้ (จีน: 愛玉子) ซึ่งเป็นพืชจำพวกมะเดื่อชนิดหนึ่งที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Ficus pumila var. awkeotsang ซึ่งเป็นสายพันธุ์หนึ่งหรือชนิดย่อยประเภทหนึ่งของต้นตีนตุ๊กแกเกาะผนัง หรือ มะเดื่อเถา (F. pumila) ลักษณะคล้ายเมล็ดแมงลัก ที่แช่น้ำแล้วใช้เมือกโอ้เอ้วมาผสมกับเมือกของกล้วยน้ำว้าใส่เจี่ยกอ (จีน: 石膏) เพื่อให้โอ้เอ๋ว เกาะตัวเป็นก้อน นำมาใส่น้ำเชื่อมและน้ำแข็งไส กินแก้ร้อนใน และลดการกระหายน้ำ
ชาวภูเก็ตจะรับประทานโอ้เอ๋ว สามแบบ คือ โอ้เอ๋วใส่ถั่วแดงและเฉาก๊วย (ขาว ดำ แดง) โอ้เอ๋วใส่ถั่วแดง (ขาว แดง) และ โอ้เอ๋วใส่เฉาก๊วย (ขาว ดำ) บางคนนิยมใส่กล้วยและน้ำหวานด้วย แหล่งขายโอ้เอ๋วในจังหวัดภูเก็ตที่สำคัญคือ โรงหนังสยามเก่า และซอยหล่อโรงหรือตลาดฉำฉา ส่วนชาวตรังจะรับประทานโอ้เอ๋วกับมะนาว และน้ำผึ้ง เช่นเดียวกันกับชาวไต้หวัน
ประวัติ

โอ้เอ๋ว มีที่มาจากทางปีนัง ประเทศมาเลเซีย คนขายโอ้เอ๋วเจ้าแรกในภูเก็ตชื่อ แปะเอ๊ง เป็นคนจีน ขายอยู่ในตรอกสุ่นอุทิศ หรือตรอกแปะหล่าวหนั่ว(จีน: 流瀾伯巷,แปะหล่าวหนั่ว) ปัจจุบันแปะเอ๊งเสียชีวิตแล้ว แต่ก็มีคนสืบทอด ต่อมาขายอยู่ที่เดิม
ในบางที่มีคนกล่าวว่า  ของหวานชนิดนี้ ที่ปีนังเรียกว่า บุนทาวบี้แต่มาขายที่ภูเก็ตไม่มีคนเรียกชื่อนี้ วันหนึ่งมีคนลิ้นไก่สั้นพูดไม่ชัดมากินโอ้เอ๋ว แปะเอ๊งถามว่า “โฮเหลี่ยวโบ๋” (好料無？) หมายความว่า 
"ดีไหม รสชาติดีไหม "คนลิ้นไก่สั้นตอบว่า “โอ๊เอี่ยว” คือ โฮเหลี่ยว ซึ่งหมายถึง ดี โอ๊เอี่ยวที่คนลิ้นไก่สั้นพูดก็เพี้ยนมาเป็น
“โอ้เอ๋ว” และเป็นชื่อเรียกของหวานชนิดนี้ที่ภูเก็ตตลอดมา
อันที่จริง  โอ้เอ๋ว  เพี้ยนมาจากภาษาจีนฮกเกี้ยน โอ้-เกี้ยว (จีน: 薁蕘;ò-giô) เป็นชื่อของหวานที่ทำจากเมือกผลไม้ชนิดหนึ่งเรียกว่า  อ้ายอวี้ (จีน: 愛玉) ในมณฑลฮกเกี้ยนและไต้หวัน เป็นที่นิยมในรับประทานในช่วงฤดูร้อน และเผยแพร่เข้าสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้โดยชาวจีนอพยพที่มาทำงานในสมัย เป็นผู้นำพาเผยแพร่
ส่วนผสมโอ้เอ๋ว

โอ้เอ๋ว มีลักษณะเป็นวุ้นใส ไม่มีสี ทำมาจากกล้วยน้ำว้าสุก เมล็ดสมุนไพรจีน เรียกว่า อ้ายยวี่ มีฤทธิ์เย็น แก้ร้อนในได้และน้ำด่าง นำกล้วยมาต้มแล้วบดให้เนื้อละเอียด นำเมล็ดสมุนไพรมาต้มกับน้ำด่าง ตั้งทิ้งไว้สักพัก แล้วผสมกับกล้วยน้ำว้าบดตั้งไฟให้เดือดทิ้งไว้แล้วกรองเอากากออก น้ำที่ได้จะค่อย ๆ แข็งเป็นวุ้น
โอ้เอ๋ว คนโบราณกินโอ้เอ๋วเปล่า ๆ แก้ร้อนใน แต่ปัจจุบันกินกับน้ำแข็งใส ใส่ถั่วแดงต้ม หรือวุ้นดำราดน้ำเชื่อม หรือน้ำแดงและน้ำนมแมว ให้มีกลิ่นหอมหวาน เวลาสั่งเลือกได้ตามชอบ ถ้าสั่งขาวแดง แปลว่า โอวเอ๋วกับถั่วแดง, ขาวดำ แปลว่า โอ้เอ๋วกับวุ้นดำ ถ้าขาวแดงดำ ก็ใส่ทั้งหมดทุกอย่าง
เฟอร์ริติน

| ferritin, light polypeptide> ตัวบ่งชี้ |
| --- | --- |
สัญลักษณ์: FTL
Entrez: 2512
HUGO: 3999
OMIM: 134790
RefSeq: NM_000146
UniProt: P02792
ข้อมูลเพิ่มเติม
โลคัส: Chr. 19 q13.3-13.4{{{LocusSupplementaryData}}}
| ferritin, heavy polypeptide 1> ตัวบ่งชี้ |
| --- | --- |
สัญลักษณ์: FTH1
สัญลักษณ์อื่น ๆ: FTHL6
Entrez: 2495
HUGO: 3976
OMIM: 134770
RefSeq: NM_002032
UniProt: P02794
ข้อมูลเพิ่มเติม
โลคัส: Chr. 11 q13{{{LocusSupplementaryData}}}
| ferritin mitochondrial |
| --- | --- |
โครงสร้างทางผลิกศาสตร์ของ mitochondrial ferritin
ตัวบ่งชี้
สัญลักษณ์: FTMT
Entrez: 94033
HUGO: 17345
OMIM: 608847
RefSeq: NM_177478
UniProt: Q8N4E7
ข้อมูลเพิ่มเติม
โลคัส: Chr. 5 q23.1{{{LocusSupplementaryData}}}
เฟอร์ริติน (อังกฤษ: Ferritin) เป็นโปรตีนในเซลล์ทั่วไปที่สะสมธาตุเหล็กและปล่อยมันอย่างเป็นระบบ
โปรตีนนี้มีในสิ่งมีชีวิตเกือบทั้งหมด รวมทั้งสาหร่าย แบคทีเรีย พืชชั้นสูง และสัตว์
ในมนุษย์ มันมีหน้าที่เป็นสารบัฟเฟอร์เพื่อไม่ให้ขาดเหล็กหรือมีเหล็กเกิน
และพบในเนื้อเยื่อโดยมากในรูปแบบของโปรตีนในไซโตซอล (ในไซโทพลาซึมของเซลล์) แต่ก็มีส่วนหนึ่งที่อยู่ในเลือดโดยทำหน้าที่เป็นตัวขนส่งธาตุเหล็ก
ระดับเฟอร์ริตินในเลือดยังเป็นตัวชี้ทางชีวภาพ (biomarker) ของปริมาณธาตุเหล็กที่สะสมในร่างกาย และดังนั้น จึงสามารถตรวจสอบเพื่อวินิจฉัยภาวะเลือดจางเหตุขาดธาตุเหล็ก (iron-deficiency anemia)
เฟอร์ริตินเป็นคอมเพล็กซ์โปรตีนรูปทรงกลมที่มีหน่วยย่อย 24 หน่วยและเป็น "โปรตีนเก็บธาตุเหล็กในเซลล์" หลักทั้งในโพรแคริโอตและยูแคริโอต โดยเก็บเหล็กในรูปแบบที่ละลายน้ำได้และไม่มีพิษ
ส่วนเฟอร์ริตินที่ไม่รวมเข้ากับธาตุเหล็กก็จะเรียกว่า apoferritin
ยีน

ยีนเฟอร์ริตินในสปีชีส์ต่าง ๆ คล้ายกันมาก
เช่น ยีนในสัตว์มีกระดูกสันหลังล้วนแต่มี intron สามหน่วยและ exon สี่หน่วย
ในมนุษย์ intron จะอยู่ระหว่าง residue ของกรดอะมิโนที่ตำแหน่ง 14 และ 15, 34 และ 35, 82 และ 83
นอกจากนั้นแล้ว ยังมี untranslated bases ประมาณ 200 จุดที่ exon สองด้านรวมกันทั้งหมด
ส่วน tyrosine residue ที่ตำแหน่ง 27 เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับกระบวนการ biomineralization
โครงสร้างโปรตีน

เฟอร์ริตินเป็นโปรตีนกลวงรูปกลมมีมวลอะตอมที่ 450 kDa โดยมีหน่วยย่อย 24 หน่วยและอยู่ในเซลล์ทุกชนิด
โดยทั่วไปแล้วจะมีขนาดผ่าศูนย์กลางภายในภายนอกที่ 8 และ 12 นาโนเมตร ตามลำดับ
ในสัตว์มีกระดูกสันหลัง หน่วยย่อยจะเป็นแบบเบา (light, L, Ferritin light chain) และแบบหนัก (heavy, H, FTH1) โดยมีมวลโมเลกุลที่ 19 kDa และ 21 kDa ตามลำดับ
ลำดับยีนของหน่วยย่อยทั้งสองมีกำเนิดโครงสร้างเดียวกัน (homologous) ประมาณ 50%
ส่วนสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกมีเฟอร์ริตินเพิ่มอีกแบบที่เรียกว่าแบบ "M"
ส่วนเฟอร์ริตินรูปแบบเดียวที่พืชและแบคทีเรียมีคล้ายกับแบบ H
มีเฟอร์ริตินอีกสองอย่างที่พบในหอยฝาเดียว Lymnaea โดยเฟอร์รินตินที่อยู่ในตัว (somatic) และในไข่ (yolk) จะต่างกัน (ดูรายละเอียดต่อไป)
มีรูปแบบอื่นอีกที่คล้ายกับที่พบในตัวของ Lymnaea ที่เกี่ยวกับการสร้างเปลือกของหอยนางรม
ในปรสิตสกุล Schistosoma มีรูปแบบสองอย่างที่ต่างกันระหว่างตัวเมียและตัวผู้
รูปแบบทั้งหมดที่กล่าวถึงแล้วมีลำดับหลักคล้ายกับรูปแบบ H ของสัตว์มีกระดูกสันหลัง
ส่วนในแบคทีเรีย E. coli เฟอร์ริตินที่พบคล้ายกับแบบ H ของมนุษย์ที่ 20%
ในเปลือกของเฟอร์ริติน ไอออนเหล็กจะอยู่ในรูปแบบผลึก (crystallite)
ซึ่งจะคล้าย ๆ กับแร่ ferrihydrite
คอมเพล็กซ์เฟอร์ริตินแต่ละหน่วยจะสามารถสะสมธาตุเหล็ก (Fe3+) ได้ประมาณ 4,500 ไอออน
คอมเพล็กซ์เฟอร์ริตินบางส่วนในสัตว์มีกระดูกสันหลังเป็น hetero-oligomer ของผลิตภัณฑ์ยีนสองอย่างที่สัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิดโดยมีคุณสมบัติทางสรีรภาพต่างกันเล็กน้อย
อัตราโปรตีนสองอย่างนี้ที่มีโครงสร้างกำเนิดเดียวกัน (homologous) ในคอมเพล็กซ์จะขึ้นอยู่กับระดับการแสดงออกของยีนสองตัวที่ว่า
งานวิจัยปี 2544 แสดงว่าเฟอร์ริตินของไมโทคอนเดรีย (mitochondrial ferritin) เป็นสารตั้งต้นของโปรตีน (protein precursor) อย่างหนึ่ง และจัดเป็นโปรตีนที่จับกับโลหะภายในไมโทคอนเดรีย
หลังจากที่โปรตีนผ่านกระบวนการของไมโทคอนเดรียไปแล้ว ก็จะสามารถสร้างเป็นเปลือกเฟอร์ริตินที่ใช้การได้
โดยมีโครงสร้างขนาด 1.70 อังสตรอม วัดโดยการเลี้ยวเบนรังสีเอกซ์ (X-ray diffraction) โดยมี residue 182 แห่ง
และ 67% ของโครงสร้างจะเป็นรูปวนก้นหอย (helical)
กราฟ Ramachandran plot
แสดงว่า โครงสร้างของเฟอร์ริตินไมโทคอนเดรียเป็นรูปวนก้นหอยแบบ alpha โดยมี beta sheet น้อย
และไม่เหมือนกับเฟอร์ริตินของมนุษย์ประเภทอื่น ๆ ยีนของมันปรากฏกว่าไม่มีส่วน intron
หน้าที่ > การเก็บสะสมเหล็ก

เฟอร์ริตินมีหน้าที่เก็บธาตุเหล็กในรูปแบบที่ไม่เป็นพิษ และขนส่งมันไปยังที่ที่ต้องการ
หน้าที่และโครงสร้างของเฟอร์ริตินจะแสดงออกต่าง ๆ กันในเซลล์ต่าง ๆ
ซึ่งโดยหลักคุมโดยปริมาณและเสถียรภาพของเอ็มอาร์เอ็นเอ (Messenger RNA, mRNA)
และความเข้มข้นของ mRNA ยังแปรไปตามวิธีการที่เก็บและประสิทธิภาพในการถอดรหัสมัน
การมีธาตุเหล็กเองเป็นตัวจุดชนวนหลักอย่างหนึ่งให้ผลิตเฟอร์ริติน
โดยมีข้อยกเว้นบ้าง (เช่น เฟอร์ริตินในไข่ของหอยฝาเดียว Lymnaea ซึ่งไม่ตอบสนองต่อการมีธาตุเหล็ก)
ส่วนเหล็กที่เป็นอิสระ คือไม่ยึดกับเฟอร์ริติน จะเป็นพิษต่อเซลล์เนื่องจากเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาให้เกิดอนุมูลอิสระจากสารกลุ่ม reactive oxygen species ที่เกิดจากปฏิกิริยา Fenton Reaction
ดังนั้น สัตว์มีกระดูกสันหลังจึงได้วิวัฒนาการกลไกป้องกันที่ซับซ้อนเพื่อจับเหล็กในเนื้อเยื่อต่าง ๆ
ภายในเซลล์ เหล็กจะเก็บเป็นคอมเพล็กซ์โปรตีนโดยเป็น ferritin หรือ hemosiderin
ส่วน Apoferritin จะเป็นเฟอร์ริตินที่เข้ายึดเหล็กที่เป็นอิสระ
เมื่อเซลล์ใน reticuloendothelial (RE) system ซึ่งเป็นส่วนของระบบภูมิต้านทานสะสมเหล็กมากขึ้น โปรตีนที่สะสมจะรวมตัวกันเป็น hemosiderin
เซลล์ใน RE สามารถดึงเอาเหล็กทั้งที่อยู่ในรูปแบบเฟอร์ริตินและ hemosiderin ได้ แต่ว่า จาก hemosiderin จะยากกว่า
เมื่อคงตัว ระดับเหล็กในเลือดจะสัมพันธ์กับเหล็กที่สะสมในร่างกาย
ดังนั้น การวัดเฟอร์ริตินในเลือดโดย FR5Rl เป็นการทดสอบทางห้องปฏิบัติการที่สะดวกที่สุดเพื่อประเมินปริมาณเหล็กที่สะสมในร่างกาย
เพราะว่าเหล็กเป็นธาตุที่สำคัญในกระบวนการ mineralization จึงมีเฟอร์ริตินในเปลือกของสิ่งมีชีวิตเช่นมอลลัสกา เพื่อควบคุมความเข้มข้นและการกระจายของเหล็ก และดังนั้น จึงมีอิทธิพลต่อสัณฐานและสีของเปลือกด้วย
มันยังมีบทบาทในของเหลว (haemolymph) ในตัวของมอลลัสกาชั้นพอลิพลาโคฟอรา ซึ่งทำหน้าที่ขนส่งเหล็กไปยัง radula (ส่วนที่คล้ายลิ้นใช้กินอาหาร) เพื่อกระบวนการ mineralization
ไลโซโซมเป็นตัวปล่อยเหล็กจากเฟอร์ริตินโดยหลักผ่านกระบวนการสลายเฟอร์ริติน
หน้าที่ > การทำงานของ ferroxidase

เฟอร์ริตินของสัตว์มีกระดูกสันหลังมีหน่วยย่อย 2-3 หน่วยซึ่งตั้งชื่อตามมวลโมเลกุล คือ L "light" (เบา), H "heavy" (หนัก), และ M "middle" (ปานกลาง)
แต่แบบ M พบในกบบูลฟร็อกเท่านั้น
ส่วนในแบคทีเรียและอาร์เคีย เฟอร์ริตินจะมีหน่วยย่อยหน่วยเดียว
หน่วยย่อย H และ M ของเฟอร์ริตินในยูแคริโอต และหน่วยย่อยทั้งหมดของแบคทีเรียและอาร์เคีย (ซึ่งล้วนเป็นแบบ H) จะมี ferroxidase เป็นเอนไซม์เปลี่ยนเหล็กจากรูปแบบ Fe2+ (ferrous, di-iron) เป็น Fe3+ (ferric)
ซึ่งจำกัดปฏิกิริยาที่เกิดระหว่าง Fe2+ กับไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์ ที่เรียกว่า Fenton reaction ซึ่งผลิตอนุมูลอิสระของไฮดรอกซิลที่มีอันตรายมาก
การทำงานของ ferroxidase จะเกิดที่จุดยึด di-iron ที่ตรงกลางของหน่วยย่อย H แต่ละหน่วย
หลังจากกระบวนการออกซิเดชันของ Fe (II) ผลิตภัณฑ์ที่เป็น Fe (III) จะอยู่ในสภาพไม่ค่อยเสถียร (metastable) ตรงกลางของ ferroxidase จนกระทั่ง Fe (II) เข้าไปแทนที่มัน
ซึ่งดูจะเป็นกลไกสามัญของเฟอร์ริตินในอาณาจักรสิ่งมีชีวิตทั้งสาม
เฟอร์ริตินแบบ L ไม่มีการทำงานของ ferroxidase แต่อาจมีหน้าที่ส่งอิเล็กตรอนผ่านกรงโปรตีน (protein cage)
หน้าที่ > ปฏิกิริยาของภูมิคุ้มกัน

ระดับเฟอร์ริตินจะสูงขึ้นอย่างมากเมื่อมีการอักเสบหรือมะเร็ง
ชีวพิษภายในตัว (Endotoxin) เป็นตัวเพิ่มการผลิตเฟอร์ริติน
แต่ก็มีสิ่งชีวิต เช่น แบคทีเรียสกุล Pseudomonas ที่แม้จะมีชีวพิษภายในตัว ก็จะลดระดับเฟอร์ริตินอย่างสำคัญภายใน 48 ชม. แรกที่เกิดการอักเสบ
ฉะนั้น โดยมากแล้ว เหล็กที่สะสมภายในร่างกายจะกันไม่ให้แก่สิ่งที่ก่อโรค ซึ่งช่วยขัดขวางเมแทบอลิซึมของมัน
หน้าที่ > การตอบสนองต่อความเครียด

ระดับเฟอร์ริตินพบว่าจะเพิ่มขึ้นตอบสนองต่อความเครียด เช่นเมื่อขาดออกซิเจน
ซึ่งแสดงว่ามันเป็นโปรตีนที่ตอบสนองต่อภาวะอักเสบในระยะเฉียบพลัน (acute-phase protein)
หน้าที่ > ไมโทคอนเดรีย

เฟอร์ริตินในไมโทคอนเดรียมีบทบาทหลายอย่าง
คือมีส่วนร่วมในการทำงานของ ferroxidase, ของการยึดไอออนธาตุเหล็ก (iron), ของ oxidoreductase, ของการยึดเหล็กแบบ ferric, ของการยึดไอออนโลหะ (metal ion binding) และของการยึดโลหะทรานซิชัน
ในกระบวนการชีวภาพ มันยังมีส่วนร่วมในกระบวนการออกซิเดชัน-รีดักชัน ในการขนส่งไอออนเหล็กข้ามเยื่อหุ้มเซลล์ และภาวะธำรงดุลของไอออนเหล็กภายในเซลล์
หน้าที่ > ในไข่

ในหอยทากบางชนิด โปรตีนส่วนมากในไข่จะเป็นเฟอร์ริติน
แต่จะเป็นเฟอร์ริตินที่ต่าง คือมีลำดับยีนต่างจากเฟอร์ริตินในตัว
และผลิตในต่อมทางเดินอาหารส่วนกลาง (midgut glands) หลั่งออกใน hemolymph แล้วจึงส่งไปที่ไข่
หน้าที่ > การประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรม

เฟอร์ริตินยังใช้ในวัสดุศาสตร์เป็นสารตั้งต้นเพื่อทำอนุภาคนาโนเพื่อก่อท่อนาโนคาร์บอนโดยกระบวนการ chemical vapor deposition
การกระจายในเนื้อเยื่อ

ในสัตว์มีกระดูกสันหลัง เฟอร์ริตินมักจะพบภายในเซลล์ แต่ว่าก็จะพบแม้ว่าปริมาณน้อยกว่าในเลือดด้วย
การใช้เพื่อวินิจฉัย

ระดับเฟอร์ริตินในเลือดสามารถวัดได้ในห้องปฏิบัติการโดยเป็นส่วนของการตรวจสอบเหล็กเพื่อวินิจฉัยว่าเป็นภาวะเลือดจางเหตุขาดธาตุเหล็กหรือไม่
ระดับเฟอร์ริตินในเลือดปกติจะมีสหสัมพันธ์โดยตรงกับปริมาณเหล็กที่ร่างกายสะสม
แต่ว่า ระดับก็อาจจะสูงกว่าปกติในกรณีที่มีภาวะเลือดจางเหตุโรคเรื้อรัง (anemia of chronic disease) ที่เฟอร์ริตินสูงขึ้นโดยเป็นส่วนของ acute phase protein ที่เกิดจากการอักเสบ และไม่ใช่เป็นตัวชี้ว่ามีเหล็กเกิน
การใช้เพื่อวินิจฉัย > พิสัยปกติ

ห้องปฏิบัติการแต่ละแห่ง ๆ จะกำหนดพิสัยปกติของระดับเฟอร์ริติน
และอาจอยู่ระหว่าง 30-300 ng/mL (=μg/L) สำหรับผู้ชาย และ 18-115 ng/mL (=μg/L) สำหรับผู้หญิง
| --- | --- |
ชาย: 18-270 ng/mL
หญิง: 18-160 ng/mL
เด็ก (6 เดือน - 15 ปี): 7-140 ng/mL
ทารก (1-5 เดือน): 50-200 ng/mL
เด็กเกิดใหม่: 25-200 ng/mL
การใช้เพื่อวินิจฉัย > ระดับเฟอร์ริตินต่ำ

ถ้าระดับเฟอร์ริตินต่ำ จะมีโอกาสเสี่ยงขาดธาตุเหล็ก ซึ่งนำไปสู่ภาวะเลือดจาง
สำหรับภาวะเลือดจาง ระดับเฟอร์ริตินต่ำเป็นการทดสอบทางแล็บที่จำเพาะที่สุดต่อภาวะเลือดจางเหตุขาดธาตุเหล็ก (คือ ถ้าค่าต่ำพอ การมีเฟอร์ริตินต่ำแสดงว่าภาวะเลือดจางที่มี มีโอกาสเกิดจากการขาดธาตุเหล็กมากที่สุด)
แต่ว่า นี่ไม่ใช่เป็นการทดสอบที่ไว (คือการมีระดับปกติในเลือดไม่ได้แสดงว่าไม่ขาดธาตุเหล็ก) เนื่องจากระดับสามารถสูงขึ้นเนื่องจากการติดเชื้อหรือการอักเสบเรื้อรัง
และภาวะเหล่านี้อาจเปลี่ยนระดับเฟอร์ริตินที่ควรจะต่ำให้สูงจนถึงปกติ
ดังนั้น การมีระดับเฟอร์ริตินต่ำให้ข้อมูลมากกว่าเมื่อมีระดับปกติ
แต่ระดับเฟอร์ริตินต่ำก็อาจแสดงว่ามีโรคไทรอยด์ ขาดวิตามินซี หรือเป็นโรค celiac disease ได้ด้วย
การทานอาหารมังสะวิรัติอาจทำให้มีระดับเฟอร์ริตินในเลือดต่ำเนื่องจากขาดธาตุเหล็ก โดยพบใน 19% ของคนทานเจในงานศึกษาในประเทศไทยปี 2542
ระดับเฟอร์ริตินต่ำก็พบในคนไข้กลุ่มอาการขาไม่เป็นสุข (restless legs syndrome) บางคน ซึ่งอาจจะไม่เกี่ยวกับภาวะเลือดจาง แต่เนื่องจากมีธาตุเหล็กน้อยแต่ยังไม่ถึงภาวะเลือดจาง
การมีเฟอร์ริตินต่ำโดยไม่ได้มีโรคจริง ๆ (false positive) เป็นเรื่องไม่สามัญ
แต่อาจเกิดจาก hook effect ของเครื่องวัดในบางกรณี