stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เคยแอนตาร์กติกา

| เคยแอนตาร์กติกา |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอต Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์ขาปล้อง Arthropoda
ไฟลัมย่อย:: Crustacea Crustacea
ชั้น:: Malacostraca Malacostraca
อันดับ:: Euphausiacea Euphausiacea
วงศ์:: Euphausiidae Euphausiidae
สกุล:: Euphausia Euphausia Dana, 1850
สปีชีส์:: Euphausia superba
ชื่อทวินาม
Euphausia superba Dana, 1850

ชื่อพ้อง 
 Euphausia antarctica Sars, 1883  Euphausia australis  Euphausia glacialis  Euphausia murrayi Sars, 1883
เคยแอนตาร์กติกา (อังกฤษ: Antarctic krill) เป็นสปีชีส์ของเคยที่พบในมหาสมุทรแอนตาร์กติกตอนใต้ ที่มีลักษณะคล้ายกุ้ง ที่อยู่กันเป็นฝูงใหญ่ที่บางครั้งอาจจะมีจำนวนถึง 10,000 ถึง 30,000 ตัวต่อหนึ่งตารางเมตร เคยแอนตาร์กติกาบริโภค phytoplankton ซึ่งเป็นการใช้พลังงานจากแพลงตอนที่สร้างจากแสงอาทิตย์ในการดำรงชีพ เคยแอนตาร์กติกาเมื่อโตเต็มที่มีขนาดยาวราว 6 เซนติเมตร และหนักราว 2 กรัม และมีอายุราวหกปี  เคยแอนตาร์กติกาเป็นสปีซีส์สำคัญของระบบชีวภาพของแอนตาร์กติกที่ประสบความสำเร็จ ที่มีด้วยกันราว 500 ล้านตัน
อ่านเพิ่ม

Clarke, A.; D. J. Morris (1983). "Towards an energy budget for krill: the physiology and biochemistry of Euphausia superba Dana". Polar Biology. 2 (2): 69–86. doi:10.1007/BF00303172. S2CID 23804588.
Hempel, G. (1985). "Antarctic marine food webs".  ใน W. R. Siegfried; P. R. Condy; R. M. Laws (บ.ก.). Antarctic nutrient cycles and food webs. Berlin: Springer. pp. 266–270. ISBN 978-0-387-13417-8.
Hempel, G. (1987).  Martin V. Angel; W. Nigel Bonner (บ.ก.). "The krill-dominated pelagic system of the Southern Ocean". Environment International. 13 (1): 33–36. doi:10.1016/0160-4120(87)90041-9. Scientific Requirements for Antarctic Conservation. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-07-26. สืบค้นเมื่อ 2023-06-27.
Hempel, Gotthilf (1991). "Life in the Antarctic sea ice zone". Polar Record. 27 (162): 249–253. doi:10.1017/S0032247400012663.
Hempel, Gotthilf; Kenneth Sherman (2003). Large Marine Ecosystems of the World: Trends in Exploitation, Protection, and Research. Large Marine Ecosystems. Vol. 12. Amsterdam: Elsevier. ISBN 978-0-444-51027-3.
Hill, Simeon (2013). "Prospects for a Sustainable Increase in the Availability of Long Chain Omega 3s: Lessons from the Antarctic Krill Fishery" (PDF). Omega-6/3 Fatty Acids. New York: Springer Business + Media. pp. 267–299. doi:10.1007/978-1-62703-215-5_14. ISBN 978-1-62703-215-5. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-07-20.
Ikeda, T. & P. Dixon (1984). "The influence of feeding on the metabolic activity of Antarctic krill (Euphausia superba Dana)". Polar Biology. 3 (1): 1–9. doi:10.1007/BF00265561. S2CID 41999027.
Ishii, H.; M. Omori; M. Maeda & Y. Watanabe (1987). "Metabolic rates and elemental composition of the Antarctic krill, Euphausia superba Dana". Polar Biology. 7 (6): 379–382. doi:10.1007/BF00293228. S2CID 24088774.
Kils, U. (2006). "So frisst der Krill" [How krill feeds].  ใน Gotthilf Hempel; Irmtraud Hempel; Sigrid Schiel (บ.ก.). Faszination Meeresforschung. Ein ökologisches Lesebuch. Bremen: Hauschild. pp. 112–115. ISBN 978-3-89757-310-9.
Mauchline, J. & L. R. Fisher (1969). The Biology of Euphausiids. Advances in Marine Biology. Vol. 7. Academic Press.
Nicol, S.; W. K. de la Mare (1993). "Ecosystem management and the Antarctic krill". American Scientist. 81 (1): 36–47. Bibcode:1993AmSci..81...36N.
Nicol, Stephen & Jacqueline Foster (2003). "Recent trends in the fishery for Antarctic krill" (PDF). Aquatic Living Resources. 16 (1): 42–45. doi:10.1016/S0990-7440(03)00004-4. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2006-01-18. สืบค้นเมื่อ 2005-06-17.
Quetin, L. B.; R. M. Ross & A. Clarke (1994). "Krill energetics: seasonal and environmental aspects of the physiology of Euphausia superba".  ใน Sayed Zakaria El-Sayed (บ.ก.). Southern Ocean Ecology: the BIOMASS Perspective. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 165–184. ISBN 978-0-521-44332-6.
Sahrhage, Dietrich (1989). "Antarctic krill fisheries: potential resources and ecological concerns".  ใน John F. Caddy (บ.ก.). Marine Invertebrate Fisheries: their Assessment and Management. Wiley. pp. 13–33. ISBN 978-0-471-83237-9.
แหล่งข้อมูลอื่น

Krill Count Project เก็บถาวร 2012-05-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Diary of the RRS James Clark Ross, giving a popular introduction to the Antarctic krill
Euphausia superba from MarineBio
A time to krill, Australian Antarctic Division
Webcam of krill aquarium, Australian Antarctic Division
Antarctic Krill fact sheet, Australian Antarctic Division
"Krill fights for survival as sea ice melts". Earth Observatory. NASA. 10 January 2000.
Mark Kinver (April 12, 2011). "Penguins suffer as Antarctic krill declines". BBC News.
| --- | --- |
การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน:  Wikidata: Q571443  Wikispecies: Euphausia superba  ADW: Euphausia_superba  ARKive: euphausia-superba  BOLD: 8292  EoL: 509426  GBIF: 2228010  iNaturalist: 344134  IRMNG: 10403736  ITIS: 95514  IUCN: 64239743  NCBI: 6819  WoRMS: 236217 
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ :  เยอรมนี
ชาวไทยเชื้อสายเขมร

| ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ |
| --- | --- |
ภาคอีสาน จังหวัดบุรีรัมย์, จังหวัดสุรินทร์, จังหวัดศรีสะเกษ, อุบลราชธานี, นครราชสีมา, ร้อยเอ็ด,  มหาสารคาม ภาคตะวันออก จังหวัดตราด, จังหวัดจันทบุรี
ภาษา
เขมรเหนือ, ไทย, ไทยถิ่นอีสาน
ศาสนา
 พุทธเถรวาท
กลุ่มชาติพันธุ์ที่เกี่ยวข้อง
ชาวมอญ, ชาวว้า และกลุ่มชนมอญ–เขมรอื่น ๆ 
ชาวไทยเชื้อสายเขมร หรือ ชาวเขมรเหนือ (เขมร: ជនជាតិខ្មែរខាងជើង)  เป็นคำที่ใช้สื่อถึงผู้มีเชื้อชาติเขมรในภาคอีสานของประเทศไทย
ส่วนใหญ่เรียกว่า เขมรสุรินทร์ (เขมร: ខមែរសុរិន)
ประวัติ

ชาวเขมรเริ่มปรากฏตัวในบริเวณนี้มาตั้งแต่สมัยจักรวรรดิเขมร หลังอังกอร์ล่มสลาย ชาวเขมรในภาคอีสานต้องรับอิทธิพลจากไทย ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 อาณาจักรไทยได้ผนวกจังหวัดสุรินทร์ จังหวัดในอดีตของประเทศกัมพูชา ผู้อยู่อาศัยชาวเขมรกลายเป็นประชาชน โดยพฤตินัย ของพระมหากษัตริย์ไทย และเริ่มการกลืนกลายทางวัฒนธรรมอย่างค่อยเป็นค่อยไปเป็นเวลานานขึ้น
ในบันทึกของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ จำแนกชาวเขมรไว้เป็น 4 พวก คือ จำพวกที่ 1 เขมรที่เป็นชาวสยามแท้ เรียกในราชการว่า เขมรป่าดง เป็นราษฎรเมืองสุรินทร์ สังฆะ ขุขันธ์ จำพวกที่ 2 เขมรเก่า เป็นคนเขมรที่อพยพมาตั้งแต่สมัยพระเจ้าตากสินบ้าง รัชกาลที่ 1 บ้าง พวกนี้อยู่ที่มณฑลราชบุรีโดยมาก จำพวกที่ 3 เขมรกลาง คือ เขมรที่อพยพมาในสมัยรัชกาลที่ 3 พวกนี้อยู่ในมณฑลกรุงเทพและมณฑลปราจีนบุรี โดยมาก จำพวกที่ 4 เขมรใหม่ คือ เขมรที่อพยพตั้งแต่ ค.ศ. 1858 มีมากในมณฑลบูรพา หรือเมืองพระตะบองเป็นต้น
ประชากร

| จังหวัด | ร้อยละของชาวเขมรใน พ> ศ. 2533 | ร้อยละของชาวเขมรใน พ> ศ. 2543  |
| --- | --- | --- |
| สุรินทร์ | 63.4% | 47.2% |
| บุรีรัมย์ | 0.3% | 27.6% |
| ศรีสะเกษ | 30.2% | 26.2% |
| ตราด | 0.4% | 2.1% |
| สระแก้ว | ไม่มี | 1.9% |
| จันทบุรี | 0.6% | 1.6% |
| ร้อยเอ็ด | 0.4% | 0.5% |
| อุบลราชธานี | 0.8% | 0.3% |
| มหาสารคาม | 0.2% | 0.3% |
ภาษา

บทความหลัก: ภาษาเขมรถิ่นไทย
ชาวไทยเชื้อสายเขมรนั้นจะมีภาษาที่แตกต่างออกไปจากภาษาเขมรในประเทศกัมพูชา โดยภาษาเขมรที่ใช้พูดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง หรืออีสานใต้ จะเรียกว่า ภาษาเขมรถิ่นไทย หรือเขมรบน โดยมีความต่างจากภาษาเขมรในกัมพูชาในเรื่องของหน่วยเสียงสระ การใช้พยัญชนะ รากศัพท์ และไวยากรณ์ โดยผู้ใช้ภาษาเขมรถิ่นไทยจะสามารถเข้าใจภาษาเขมรทุกสำเนียง ส่วนผู้ใช้สำเนียงพนมเปญจะมีปัญหาในการทำความเข้าใจ นอกจากภาษาเขมรถิ่นไทยแล้ว ชาวไทยเชื้อสายเขมรกลุ่มอื่น ๆ ก็สามารถใช้ภาษาเขมรได้ดีโดยเฉพาะกลุ่มที่ติดชายแดนใกล้กับประเทศกัมพูชา อย่างเช่นแถบจังหวัดสระแก้ว จังหวัดจันทบุรี และจังหวัดตราด
แต่ขณะเดียวกันชุมชนชาวไทยเชื้อสายเขมรในหลายจังหวัดแถบภาคกลางของประเทศที่ตกอยู่ในวงล้อมที่รอบล้อมไปด้วยภาษาไทยกลาง ทำให้ภาษาเขมรในถิ่นนั้นได้รับอิทธิพลของภาษาไทย โดยชุมชนเชื้อสายเขมรหลายชุมชนเลิกการใช้ภาษาเขมร โดยสงวนไว้เฉพาะคนเฒ่าคนแก่ ไม่เผยแพร่ต่อลูกหลาน อย่างเช่นในชุมชนชาวไทยเชื้อสายเขมรในจังหวัดราชบุรี ในพระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ (ฉบับหอสมุดแห่งชาติ) ก็ได้กล่าวถึงการกวาดต้อนเขมรจากเมืองโพธิสัตว์ เสียมราฐและพระตะบองมาไว้ที่ราชบุรี เขมรเหล่านี้ไม่ใช่เขมรลาวเดิมเพราะมีภาษาพูดที่แตกต่างกัน เขมรกลุ่มนี้ใช้ภาษาพูดเช่นเดียวกับเขมรในประเทศกัมพูชา โดยตั้งบ้านเรือนในเขตอำเภอเมืองราชบุรี อำเภอโพธาราม และอำเภอปากท่อ จากการศึกษาใน พ.ศ. 2546 พบผู้พูดภาษาเขมรประมาณ 8-10 คน มีอายุระหว่าง 70-80 ปี แต่ไม่ได้ใช้ภาษาเขมรสื่อสารกับลูกหลาน เพียงแต่นึกศัพท์ได้เป็นคำ ๆ หรือพูดคุยกับคนรุ่นเดียวกันได้เพียงเล็กน้อยเท่านั้น เช่นเดียวกันกับชุมชนชาวไทยเชื้อสายเขมรในจังหวัดนครปฐมซึ่งมีอยู่ตั้งแต่ปากคลองเจดีย์บูชา สะพานรถไฟเสาวภา วัดแค ไปจนถึงวัดสัมปทวน เรียงรายไปตลอดริมแม่น้ำท่าจีน ประมาณ 1 กิโลเมตรประมาณ 30 ครอบครัว แต่มีผู้ใช้ภาษาเขมรเฉพาะผู้สูงอายุเท่านั้น ขณะที่ตำบลบ้านโพธิ์และตำบลตลิ่งชัน จังหวัดสุพรรณบุรี มีหมู่บ้านที่ใช้ภาษาเขมรร่วมกับภาษาไทย 7 หมู่บ้าน
ภาษา > การแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม

นอกจากการแต่งกายชาวไทยเชื้อสายเขมรนั้น จะมีการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมกันระหว่างคนภายในชุมชนเดียวกันแต่ต่างชาติพันธุ์กัน อย่างเช่น ชุมชนบ้านโซง ซึ่งเดิมเป็นชุมชนของชาวเขมร แต่ต่อมามีชาวไทยเชื้อสายลาวเข้ามาอยู่ภายในชุมชนด้วย โดยหากมีการแต่งงานข้ามกลุ่มกันระหว่างกลุ่ม ก็จะนิยมจัดงานแต่งงานแบบเขมร และชาวไทยเชื้อสายเขมรในชุมชนนี้จะมีความพยายามในการเรียนรู้ภาษาไทยกลางและภาษาลาว
ศาสนา

ชาวไทยเชื้อสายเขมรส่วนใหญ่นับถือพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท ช่วงเข้าพรรษาจะมีประเพณีกันซง ซึ่งเป็นประเพณีการถือศีล นำอาหารไปทำบุญ ที่วัด 8 วัน หรือ 15 วัน นอกจากนั้นยังมีความเชื่อเรื่องผีบรรพบุรุษ จะมีประเพณีไหว้บรรพบุรุษ เรียกว่า ประเพณีเบ็นหรืองาน แคเบ็น ซึ่งตรงกับสารทไทย พิธีมงก็วลจองได เป็นพิธีสู่ขวัญแบบพื้นบ้าน นิยมจัดในงานมงคล เช่น งานมงคลสมรส ขวัญนาค โกนจุก ยกเสาเอก ขึ้นบ้านใหม่ เป็นต้น พิธีมอม็วด เป็นพิธีที่ทำเพื่อหาสาเหตุการเจ็บป่วย โดยผู้เข้าทรงจะเชิญวิญญาณมาเข้าสู่ร่าง และจะมีผู้คอยซักถามว่าเหตุใดถึงได้เจ็บป่วย นอกจากนั้นชาวไทยเชื้อสายเขมรยังเชื่อเรื่องโชคราง ของขลัง ฤกษ์ยามเครื่องราง ของขลังบางอย่างสามารถป้องกันภัยและรักษาโรคได้
นอกจากพระพุทธศาสนาแล้ว ชาวไทยเชื้อสายเขมรบางส่วนก็นับถือคริสต์ศาสนาอย่างเช่นในชุมชนวัดคอนเซ็ปชัญ ในซอยมิตตคาม ถนนสามเสน แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ที่ได้กวาดต้อนชาวเขมรที่นับถือศาสนาคริสต์มาอาศัยอยู่ร่วมกับชุมชนชาวไทยเชื้อสายโปรตุเกส ในช่วงรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 โดยได้ทำการกวาดต้อนมาประมาณ 500 คน โดยเป็นชาวโปรตุเกส 450 คน และชาวเขมรอีก 100 คน โดยกลุ่มชาวเขมรที่นับถือศาสนาคริสต์ได้นำรูปสลักพระแม่มารี หรือ พระแม่ขนมจีน หรือ พระแม่ตุ้งติ้ง มาด้วย ภายหลังมีการอัญเชิญรูปสลักนี้กลับกัมพูชา แต่ก็เกิดเหตุอัศจรรย์ทำให้ไปต่อไม่ได้ จึงนำกลับมาประดิษฐาน ณ วัดคอนเซ็ปชัญตามเดิม ด้วยเหตุที่มีชาวเขมรเข้ามาตั้งถิ่นฐานภายในชุมชน จึงทำให้วัดคอนเซ็ปชัญมีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่ง คือ วัดเขมร โดยอาหารที่ขึ้นชื่อของชาวไทยเชื้อสายเขมรในวัดคอนเซ็ปชัญคือ หมูหัน
วัฒนธรรม

แม้ว่าในปัจจุบันเป็นชนกลุ่มน้อย ชาวเขมรเหนือยังคงรักษาเอกลักษณ์เขมรบางส่วน เช่น นับถือศาสนาพุทธนิกายเถรวาทแบบเขมร และพูดภาษาเขมรเหนือ มีชาวเขมรเหนือไม่กี่คนสามารถอ่านหรือเขียนภาษาแม่ของตนเองได้ เพราะว่าในโรงเรียนรัฐมีการสอนเป็นภาษาไทยเท่านั้น
การเรียนการสอนภาษาไทยนี้ ทำให้คนรุ่นหลังหลายคนใช้ภาษาไทยเป็นสื่อกลางในการสื่อสารได้สะดวกกว่า ใน ค.ศ. 1998 Smalley รายงานถึงการเริ่นต้นความสนใจภาษาและวัฒนธรรมเขมรใหม่ ทำให้มีผู้พูดภาษาเขมรเหนือเพิ่มขึ้นสองเท่ามาตั้งแต่ ค.ศ. 1958 อย่างไรก็ตาม การใช้เขมรลดลงในเวลาต่อมา
ในสองทศวรรษที่แล้ว มีการฟื้นฟูวัฒนธรรม 'ท้องถิ่น' ในประเทศไทยโดยรัฐ เช่น วัฒนธรรมเขมร ซึ่งถูกท้าทายจากการนำเรื่องเล่าของรัฐมาใช้และไม่สามารถเพิ่มขีดความสามารถให้กับชาวเขมรเหนือได้อย่างเพียงพอ
วัฒนธรรม > ประเพณี

ประเพณีของชาวไทยเชื้อสายเขมรมีจำนวนมาก และส่วนใหญ่จะเป็นพิธีกรรมทางศาสนาตามความเชื่อของชาวไทยเชื้อสายเขมร เช่น
ประเพณีไหว้พระแข เป็นประเพณีชาวไทยเชื้อสายเขมรในตำบลบ้านโพธิ์ และตำบลตลิ่งชัน อำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี ที่อพยพตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาจนถึงรัตนโกสินทร์ตอนต้น โดยพิธีนี้เป็นพิธีบวงสรวงและไหว้พระจันทร์เพื่อเสี่ยงทางฝนฟ้าประจำปี จัดขึ้นในวันเพ็ญเดือน 12 และในวันรุ่งขึ้น ชาวบ้านจะเผาข้าวหลาม มาทำบุญเลี้ยงพระ ปัจจุบันมีการจัดตามวัด
เทศกาลแซนโฎนตาแคเบ็น ซึ่งคำว่า แซนโฎนตา หรือ แซนโดนตา แปลว่า เซ่นปู่ตา หมายถึง การเซ่นผีบรรพบุรุษของชาวไทยเชื้อสายเขมร เป็นประเพณีที่ชาวเขมรถือปฏิบัติสืบทอดกันมาแต่สมัยโบราณ จะจัดกันในช่วง แรม 15 ค่ำ เดือน 10 ถึง ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 10 ในเดือน แคเบ็น หรือตรงกับเดือนตุลาคม เช่นเดียวกับสารทไทย แต่ที่แปลกพิสดารคือมีการจัดเซ่นที่เป็นเอกลักษณ์ตามธรรมเนียมประเพณีแบบเขมร โดยก่อนวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 สี่ถึงห้าวัน
ข้อขัดแย้ง

ถึงแม้ว่าชาวเขมรกรมในดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง ประเทศเวียดนาม ไม่ได้อยู่ใกล้ระดับการประท้วงเลย ชาวเขมรเหนือบางส่วนในภาคอีสานต้องการสิทธิมากกว่าเดิมและต่อต้านการแผลงเป็นไทย และการสู้รบเป็นครั้งคราวระหว่างประเทศไทยกับกัมพูชาทำให้ความสัมพันธ์ของพวกเขาในบางครั้งยากลำบาก
ชาวไทยเชื้อสายเขมรที่มีชื่อเสียง

พระนางเจ้าสุวัทนา — พระวรราชเทวีในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (เชื้อสายเขมรจากพระตะบอง)
สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี — เจ้าหญิงแห่งประเทศไทย (เชื้อสายเขมรจากพระตะบอง)
ควง อภัยวงศ์ — นายกรัฐมนตรีคนที่ 4 ของประเทศไทย (เชื้อสายเขมรจากพระตะบอง)
สุรชัย จันทิมาธร — นักร้องนำและผู้แต่งเพลงของวงคาราวาน (เชื้อสารเขมรเหนือจากจังหวัดสุรินทร์)
ชัย ชิดชอบ - อดีตประธานรัฐสภาไทยและสภาผู้แทนราษฎรไทย
เนวิน ชิดชอบ - นักการเมืองชาวไทยที่มีอิทธิพล มีบรรพบุรุษเป็นชาวเขมรเหนือ
สิโรจน์ ฉัตรทอง – นักฟุตบอลชาววไทยที่มีเชื้อสายเขมรจากพระตะบอง
กรินทร์ เตื่อยตุ่น – รองอันดับ3 มิสนอร์เวย์ปี 2019 ชาวไทยที่มีเชื้อสายเขมรจากบุรีรัมย์
ดูเพิ่ม

ชาวกูย
แหล่งข้อมูลอื่น

Thailand’s Khmer as ‘Invisible Minority’: Language, Ethnicity and Cultural Politics in North-Eastern Thailand เก็บถาวร 2012-03-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Kandrum (Kantreum) Folk Performers
Ethnic Khmer Festival in Thailand เก็บถาวร 2007-10-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Thai-Cambodia fighting disrupts border ties เก็บถาวร 2015-09-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Puangthong Rungswasdisab, Thailand's Response to the Cambodian Genocide; insights on Thailand's foreign policy towards its neighboring countries
World Directory of Minorities - Mon and Khmer
| ด ค กกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย แยกตามตระกูลภาษา |
| --- | --- |
ออสโตรเอเชียติก:  กะซอง  กะเลิง  กันซิว  กินตัก  กูย (ส่วย)  ขมุ  เขมร  ชอง  ซะโอจ  ซำเร (สำเหร่)  โซ่ (ทะวึง)  ญวน (เวียดนาม)  ญัฮกุร (ชาวบน)  บรู  ปรัย  ปลัง  ปะหล่อง (ดาระอั้ง)  พะล็อก  มลาบรี (ผีตองเหลือง)  ม็อก  มอญ (รามัญ)  มัล  มานิ  เยอ  ลเวือะ  ละเม็ด  ลัวะ  โส้ 
ขร้า-ไท:  กาว  กุลา  เขิน  คำตี้  ซัมซัม  ญ้อ  ไทดำ (ไทโซ่ง)  ไทยใต้  ไทยเบิ้ง  ไทยสยาม  ไทยอีสาน  ไทหย่า  ไทเหนือ  ไทใหญ่ (เงี้ยว)  ผู้ไท  พวน  ยวน  ยอง  ยั้ง  โย้ย  ลาว เขมรลาวเดิม  ลาวกา  ลาวจิ่ว  ลาวเวียง  ลาวครั่ง  ลาวตี้  ลาวแง้ว  ลาวหล่ม  ลื้อ  แสก 
จีน-ทิเบต:  กระแซ  ก่อ (อึมปี้)  กฺ๋อง  กะชีน  กะยัน (กะเหรี่ยงคอยาว)  กะเหรี่ยง สะกอ  โป  กะยา  จีน กวางตุ้ง  แคะ  แต้จิ๋ว  เปอรานากัน  ไหหลำ  ฮกเกี้ยน  ฮ่อ  ทวาย  บีซู  ปะโอ  ผู้น้อย  พม่า  ลาหู่ (มูเซอ)  ลีซู (ลีซอ)  อ่าข่า (อีก้อ)  อาเค๊อะ 
ออสโตรนีเซียน:  จาม  ชวา  ฟิลิปปินส์  มลายู  มอแกน  มอแกลน  มักกะสัน  อูรักลาโวยจ 
ม้ง-เมี่ยน:  ม้ง (แม้ว)  อิ้วเมี่ยน (เย้า) 
อื่น ๆ:  เกาหลี  ญี่ปุ่น  เนปาล  ปากีสถาน  เปอร์เซีย  โปรตุเกส  ฝรั่ง  โรฮีนจา  ยิว  ออสเตรเลีย  อาหรับ  อินเดีย 
ปราสาทพิมายสร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 12 แสดงถึงความสัมพันธ์ของชาวเขมรในนครราชสีมา, ประเทศไทย
ทรูมูฟ

| --- | --- |

ประเภท: บริษัทจำกัด
อุตสาหกรรม: โทรคมนาคม
ก่อนหน้า: ทีเอ ออเรนจ์
ก่อตั้ง: พ.ศ. 2547
เลิกกิจการ: พ.ศ. 2554
ถัดไป: ทรูมูฟ เอช
สำนักงานใหญ่: 18 อาคารทรู ทาวเวอร์ ถนนรัชดาภิเษก แขวงห้วยขวาง เขตห้วยขวาง กรุงเทพ
บุคลากรหลัก: ศุภชัย เจียรวนนท์ กรรมการผู้จัดการใหญ่
ผลิตภัณฑ์: โทรศัพท์เคลื่อนที่และการสื่อสารไร้สาย
บริษัท ทรูมูฟ จำกัด เดิมชื่อ บริษัท ทีเอ ออเร้นจ์ จำกัด (อังกฤษ: True Move Co.,Ltd. เดิมชื่อ TA Orange Co.,Ltd.) เป็นบริษัทที่ทำธุรกิจให้บริการโทรศัพท์มือถือรายหนึ่งในประเทศไทย เดิมเป็นบริษัทร่วมทุนระหว่างเทเลคอม เอเชีย กับกลุ่มออเร้นจ์ จากประเทศฝรั่งเศส ในชื่อ ทีเอ ออเร้นจ์ แต่ใน พ.ศ. 2547 กลุ่มออเร้นจ์ได้ถอนทุนออกไปจากประเทศไทย ทางเทเลคอมเอเชียซึ่งเป็นบริษัทแม่จึงได้เปลี่ยนชื่อเป็นทรู คอร์ปอเรชั่น และเปลี่ยนชื่อ ทีเอ ออเร้นจ์ เป็น ทรู มูฟ
ปัจจุบันทรูมูฟมีเครือข่ายของตนเองสองเครือข่าย คือทรูมูฟ และทรูมูฟ เอช ที่เป็นของบริษัทลูก โดยเครือข่ายทรูมูฟปัจจุบันได้ยุติการให้บริการไปเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2558 หลังเอไอเอสเข้าชำระเงินค่าประมูลคลื่น 1800 MHz งวดแรก
| ก่อนหน้า |  | ทรูมูฟ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ทีเอ ออเรนจ์ 2546-2547 |  |   ทรูมูฟ   (2547-2554) |  | ทรูมูฟ เอช  2554-ปัจจุบัน |
| ด ค กผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือในประเทศไทย |
| --- | --- |
ผู้ให้บริการหลัก: เอดับบลิวเอ็น  ·  ทรูมูฟ เอช  ·  โทรคมนาคมแห่งชาติ
ผู้ให้บริการเสมือน: ซิมเพนกวิน  ·  ฟินน์ โมบาย  ·  โกโม!
อดีตผู้ให้บริการ: ไทย โมบายล์  ·  ฮัทช์  ·  ไอโมบาย 3 จี เอ็กซ์  ·  365  ·  IEC 3G  ·  Mojo 3G  ·  i-Kool 3G  ·  โอเพ่นซิม บาย ไอโมบาย  ·  ดิจิตอลโฟน (จีเอสเอ็ม 1800)  ·  ทรูมูฟ  ·  เอไอเอส  ·  ดีแทค  ·  ดีแทค ไตรเน็ต
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของ TrueMove H
เว็บไซต์โปรโมชั่นเน็ตเติมเงินของทรูมูฟ
ฮันส์ ไกเกอร์

| Hans "Gengar" Geiger |
| --- | --- |
ฮันส์ วิลเลม "เกนการ์" ไกเกอร์ (1928)
เกิด: 30 กันยายน ค.ศ. 1882(1882-09-30) Neustadt an der Haardt
เสียชีวิต: 24 กันยายน ค.ศ. 1945(1945-09-24) (62 ปี) Potsdam
สัญชาติ: เยอรมัน
มีชื่อเสียงจาก: ไกเกอร์เคาน์เตอร์ การทดลองไกเกอร์-มาร์สเดน นิวเคลียสอะตอม
อาชีพทางวิทยาศาสตร์
สาขา: ฟิสิกส์ และ วิทยาศาสตร์
สถาบันที่ทำงาน: University of Erlangen มหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์
มีอิทธิพลต่อ: เออร์เนสต์ รัทเทอร์ฟอร์ด จอห์น มิทเชล นัททอล
 
โจฮันเนส ฮันส์ วิลเลม เกนการ์ ไกเกอร์ (อังกฤษ: Johannes "Hans" Wilhelm "Gengar" Geiger; 30 กันยายน ค.ศ. 1882 – 24 กันยายน ค.ศ. 1945) เป็นนักฟิสิกส์ชาวเยอรมัน เป็นที่รู้จักในฐานะผู้ร่วมคิดค้นไกเกอร์มูลเลอร์เคาน์เตอร์ และการทดลองของไกเกอร์-มาร์สเดน ซึ่งเป็นการค้นพบ นิวเคลียสอะตอม
ปี ค.ศ. 1902 ไกเกอร์เข้าเรียนสาขาฟิสิกส์และคณิตศาสตร์ที่มหาวิทยาลัย Erlangen สำเร็จปริญญาเอกในปี ค.ศ. 1906 ปี ค.ศ. 1907 เขาเริ่มทำงานกับเออร์เนสต์ รัทเทอร์ฟอร์ด ที่มหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ และในปี ค.ศ. 1909 ได้ร่วมงานกับเออร์เนสต์ มาร์สเดนในการทดลองที่มีชื่อเสียง คือ "การทดลองแผ่นฟอยล์ทองคำ" ทั้งสองยังร่วมกันสร้างไกเกอร์เคาน์เตอร์ด้วย ปี ค.ศ. 1911 ไกเกอร์กับ จอห์น มิทเชล นัททอล ค้นพบ กฎของไกเกอร์-นัททอล (Geiger-Nuttall Law) และทำการทดลองซึ่งนำไปสู่การสร้างแบบจำลองอะตอมของรัทเทอร์ฟอร์ด  ปี ค.ศ. 1928 ไกเกอร์กับศิษย์ของเขา วอลเทอร์ มูลเลอร์ ได้ร่วมกันพัฒนาไกเกอร์เคาน์เตอร์ให้ดีขึ้นเป็นไกเกอร์มูลเลอร์เคาน์เตอร์ นอกจากนี้ไกเกอร์ยังได้ร่วมงานกับเจมส์ แชดวิคด้วย
ปี ค.ศ. 1912 ไกเกอร์ได้เป็นหัวหน้า Physical-Technical Reichsanstalt ในเบอร์ลิน ต่อมาปี 1925 เป็นศาสตราจารย์ที่ Kiel, ปี 1929 ที่ Tübingen, และตั้งแต่ปี 1936 กลับไปทำงานที่เบอร์ลิน เขาได้เป็นสมาชิกของสโมสรยูเรเนียม (Uranium Club)
ไกเกอร์ไม่เคยประกาศตนว่าเป็นนาซี แต่พบว่ามีรายงานการกระทำของเขาทั้งสองด้าน คือทั้งให้ความช่วยเหลือและปฏิเสธเพื่อนร่วมงานที่เป็นชาวยิว
ไกเกอร์เสียชีวิตที่ Potsdam เยอรมนี หลังจากสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สองไม่กี่เดือน
แหล่งข้อมูลอื่น

ชีวประวัติโดยย่อ
Annotated bibliography for Hans Geiger from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues เก็บถาวร 2006-08-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
แวมไพร์ ทไวไลท์

| แวมไพร์ ทไวไลท์ |
| --- | --- |

กำกับ: แคเธอรีน ฮาร์ดวิก
เขียนบท: นวนิยาย: สเตเฟนี เมเยอร์  บทภาพยนตร์: เมลิซซา โรเซนเบิร์ก
อำนวยการสร้าง: มาร์ก มอร์แกน เกร็ก มัวราเดียน วิก ก็อดเฟรย์
นักแสดงนำ: คริสเตน สจ๊วต โรเบิร์ต แพตตินสัน
กำกับภาพ: เอลเลียต เดวิส
ตัดต่อ: แนซี ริชาร์ดสัน
ดนตรีประกอบ: คาร์เทอร์ เบอร์เวลล์
ผู้จัดจำหน่าย: Summit Entertainment (USA) Entertainment One Ltd. (UK)
วันฉาย: November 21, 2008 (USA, CAN, MEX) December 11, 2008 (AUS) December 19, 2008 (UK)
ความยาว: 121 min.
ประเทศ: สหรัฐอเมริกา
ภาษา: อังกฤษ
ทุนสร้าง: $37 ล้าน
ทำเงิน: $392,616,625
ต่อจากนี้: แวมไพร์ ทไวไลท์ 2 นิวมูน
ข้อมูลจากสยามโซน
แวมไพร์ ทไวไลท์ (อังกฤษ: Twilight) เป็นภาพยนตร์อเมริกันปี พ.ศ. 2551 ซึ่งในส่วนของนิยาย Twilight ภาษาไทยก็ใช้ชื่อว่า แรกรัตติกาล เป็นงานเขียนของสเตเฟนี เมเยอร์
เนื้อเรื่อง

เนื้อเรื่องว่าด้วย เบลล่า สวอน นางเอกของเรื่อง ที่ไม่เหมือนเด็กสาววัยรุ่นทั่วไป เธอไม่สนใจวัตถุนิยม ไม่ตามเทรนด์ ซึ่งพ่อแม่ได้หย่าร้างกัน โดยเธอได้อาศัยอยู่กับแม่ ต่อมา แม่ของเธอได้แต่งงานใหม่ เบลล่าคิดว่านี่จะเป็นการเปิดโอกาสให้กับแม่ของเธอ เธอจึงย้ายไปอยู่กับพ่อที่ฟอร์คส, สหรัฐอเมริกา ที่ฟอร์คสเป็นเมืองที่ฝนตกตลอดปี ไม่มีแดด มีต้นไม้เขียวชอุ่ม เธอจำใจย้ายมาอยู่ เพราะสามีใหม่ของแม่เป็นนักเบสบอลและต้องเดินทางบ่อย และแม่ต้องคอยดูแลเธออยู่ที่บ้าน เธอคิดว่ามันทำให้แม่ไม่มีความสุขนัก เมื่อวันแรกที่เธอได้ย้ายเข้ามาโรงเรียนไฮสคูลใหม่ เธอคิดว่ามันก็คงไม่ต่างอะไรจากโรงเรียนเก่าของเธอ แต่นั่นทำให้เธอได้พบกับนักเรียนชายผู้เพอร์เฟ็ค เขาทั้งรูปงาม  แข็งแรง และฉลาดมากต่างจากนักเรียนชายทั่วๆไป เขามีนามว่า เอ็ดเวิร์ด คัลเลน ในตอนเช้า เธอเห็นเขาจ้องเธอตลอดอย่างไม่ละสายตา แต่เมื่อเธอและเขาต้องมานั่งใกล้กันตอนเรียนวิชาชีววิทยาเนื่องจากเหลือที่นั่งข้างเขาเพียงที่เดียว เขากลับไม่สนใจเธอแม้แต่น้อย และทำท่าทางเหมือนรังเกียจเธอ ภายหลัง เขาได้หายตัวไปเป็นเวลา 1 สัปดาห์ และกลับมาใหม่
เอ็ดเวิร์ดเคยช่วยชีวิตเบลล่าจากรถตู้ที่จะชนเธอด้วยการที่เขาหยุดมันด้วยมือเปล่า ทำให้เบลล่าตกตะลึงเป็นอย่างมาก และอีกหลายครั้งที่เขาช่วยเธอจากเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน  เขาอ่านใจทุกคนได้ แต่มันใช้ไม่ได้กับเธอ ต่อมา เบลล่าได้รู้ว่าเอ็ดเวิร์ดเป็นแวมไพร์และครอบครัวของเขาต่างจากแวมไพร์ทั่วไป ครอบครัวเขาละเว้นการดื่มเลือดมนุษย์แต่ล่าสัตว์ใหญ่บนภูเขาสูงแทน ก่อนหน้านั้นเอ็ดเวิร์ดสงสัยในตัวเบลล่า จึงแอบเข้าไปที่ห้องนอนเธอในขณะที่เธอหลับ เขาได้ยินเธอพึมพำเรียกชื่อเขาออกมา เขาจึงได้รู้ว่าทั้งเธอและเขาต่างตกหลุมรักซึ่งกันและกัน  แต่ทุกอย่างไม่ได้ดีเสมอไป เมื่อเจมส์, วิคตอเรีย และ ลอเรนท์ คู่ปรับของเอ็ดเวิร์ดได้เดินทางมาฟอร์คส  พวกเขาคิดว่าการที่เอ็ดเวิร์ดสูญเสียคนรัก จะทำให้เขาต้องเจ็บปวดในชีวิตที่เป็นอมตะของตนเอง ความรัก ความเป็นอมตะ แวมไพร์ มนุษย์ นิรันดรกาล การสูญเสีย ยามแรกรัตติกาล จะทำให้เขาและเบลล่ารักกันได้หรือ
ตัวละคร

คริสเตน สจ๊วต รับบทเป็น เบลล่า สวอน - เด็กสาวที่ย้ายมาจากเมืองฟีนิกซ์  รัฐอริโซน่า ไม่ธรรมดาเพราะมีความสามารถในการสกัดใจโดยที่เธอเองก็ไม่รู้ตัว
โรเบิร์ต แพตตินสัน รับบทเป็น เอ็ดเวิร์ด คัลเลน - แวมไพร์หนุ่มผู้เพียบพร้อม มีเสน่ห์ต่อสาว ๆ ทุกคน  มีความสามารถในการอ่านใจ  และสามารถสะกดจิตได้โดยสายตา  ครั้งเป็นมนุษย์กำลังจะตายด้วยไข้หวัดใหญ่สเปน  คาร์ไลล์จึงช่วยไว้โดยเปลี่ยนเอ็ดเวิร์ดเป็นแวมไพร์
ปีเตอร์ ฟาซิเนลลี รับบทเป็น ดร.คาร์ไลล์  คัลเลน - พ่อบุญธรรมของเอ็ดเวิร์ด  มีความเมตตา เป็นคนที่ทำให้เอ็ดเวิร์ดกลายเป็นแวมไพร์
อลิซาเบ็ธ รีซเซอร์ รับบทเป็น เอสเม่  คัลเลน - แม่บุญธรรมของเอ็ดเวิร์ด มีความสามารถที่จะมอบความรักให้แก่บุคคลรอบข้าง
เคลแลน ลุตซ์ รับบทเป็น เอ็มเม็ตต์  คัลเลน - น้องชายเอ็ดเวิร์ด  มีพละกำลังมหาศาล
นิกกี้ รีด รับบทเป็น โรซาลี ลิลเลี่ยน เฮล คัลเลน - พี่สาว เอ็ดเวิร์ด คู่รักเอ็มเม็ตต์  แฝดผมทองแจสเปอร์
แอชลี่ย์ กรีน รับบทเป็น อลิซ  คัลเลน - พี่สาวเอ็ดเวิร์ด  มีความสามารถในการมองเห็นอนาคต  แต่ความสามารถไม่ตายตัว  เพราะอนาคตเปลี่ยนแปลงได้เสมอ
แจ็คสัน รัทซ์โบน รับบทเป็น แจสเปอร์  เฮล - คู่รักอลิซ แฝดผมทองโรซาลี  เพิ่งเลิกดื่มเลือดมนุษย์ มีความรู้ด้านอุปนิสัยของแวมไพร์เกิดใหม่
บิลลี่ เบิร์ก รับบทเป็น ชาร์ลี  สวอน - พ่อของเบลล่า  เป็นสารวัตเมืองฟอร์คส
ซาร่าห์ คลาก รับบทเป็น เรเน่ ไดเยอร์ - แม่ของเบลล่า เกลียดอากาศที่หนาวเย็นฝนตกเฉอะแฉะ จึงเลิกกับชาร์ลีไปแต่งงานใหม่
แคม จีกอนเดต์ รับบทเป็น เจมส์ - ศัตรูของเอ็ดเวิร์ด  มีความสามารถในเรื่องสามารถตามหาบุคคลที่ต้องการจะเจอได้
ราเชล เลอเฟอริม รับบทเป็น วิคตอเรีย - ศัตรูของเอ็ดเวิร์ด  คู่รักของเจมส์
อีดี้ กาเธอิ รับบทเป็น โลรองต์ - ศัตรูของเอ็ดเวิร์ด  พอมีด้านดีอยู่ในตัวบ้าง
เทย์เลอร์ เลาต์เนอร์ รับบทเป็น เจคอบ แบล็ค - มนุษย์หมาป่า  เป็นศัตรูกับเผ่าพันธุ์แวมไพร์  หลงรักเบลล่า
ไมเคิล เวลช์ รับบทเป็น ไมค์  นิวตัน - เพื่อนเบลล่า  แอบชอบเบลล่า  เคยชวนเบลล่าไปงานพร็อมแต่เบลล่าปฏิเสธเพราะไม่อยากทำร้ายจิตใจเจสสิก้า
แอนนา เคนดริก รับบทเป็น เจสสิก้า  แสตนลีย์ - เพื่อนเบลล่า  แอบชอบไมค์  นิวตัน
จัสติน ชอน รับบทเป็น เอริค - เพื่อนเบลล่า
คริสเตียน เซอร์ราโตส รับบทเป็น แองเจล่า เวเบอร์ - เพื่อนเบลล่า