stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จิตรกรรมบารอกแบบเฟลมิช
ภาพชีวิตประจำวัน > ภาพยุทธการ

หัวเรื่องอีกหัวเรื่องหนึ่งที่วิวัฒนาการมาจากงานของจิตรกรในกลุ่มประเทศแผ่นดินต่ำคือภาพภูมิทัศน์ของเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ทั้งที่เกิดขึ้นจริงและที่เขียนจากจินตนาการ รวมทั้งภาพการโจมตีย่อย ๆ และการปล้น เซบาสเตียน วแรงค์ซ (Sebastiaen Vrancx) และลูกศิษย์เปียเตอร์ สเนเยอร์ (Pieter Snayers) เป็นผู้มีชื่อเสียงในหัวเรื่องชนิดนี้ และลูกศิษย์ของสเนเยอร์อาดัม-ฟรันส์ ฟาน เดอร์ มูเล็น (Adam-Frans van der Meulen) ก็เขียนหัวเรื่องนี้ต่อมาในแอนต์เวิร์ป, บรัสเซลส์ และปารีส จนปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17
ภาพชีวิตประจำวัน > กลุ่มบัมโบชเชียนติและคลาสสิกอิตาลี

ตามการที่ปฏิบัติกันมาจิตรกรหลายคนจากทางตอนเหนือของยุโรปเดินทางไปศึกษาในอิตาลีระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 17  จิตรกรเฟลมิชเช่นยาน มีล (Jan Miel) และมิเคิล สวีร์ตส์ (Michael Sweerts) ไปตั้งหลักแหล่งในกรุงโรมและเขียนภาพแบบจิตรกรเนเธอร์แลนด์เปียเตอร์ ฟาน เลร์ (Pieter van Laer) 
กลุ่มนักเขียนจากทางเหนือที่ไปตั้งหลักแหล่งในกรุงโรมเรียกกันว่า "กลุ่มบัมบอชชันตี" (Bamboccianti) มีความเชี่ยวชาญในการเขียนที่บรรยากาศแบบบ้าน ๆ ของชีวิตประจำวันในโรมและในชนบท ภาพเขียนเหล่านี้ได้รับแรงบันดาลใจจากสีในบริเวณโรมันคัมปานยา (Roman Campagna) และการศึกษาประติมากรรมกรีกโรมัน โดยทั่วไปแล้วภาพชีวิตประจำวันไม่เป็นที่นิยมกันในอิตาลีโดยเฉพาะโดยสถาบันที่เป็นทางการเช่นสถาบันจิตรกรเซนต์ลูค (Academy of St. Luke) ดังนั้นจิตรกรหลายคนจึงไปเป็นสมาชิกของสมาคมเบนทวูเกลส์ (Bentvueghels) ที่คล้าย ๆ กับสมาคมอาชีพ (ที่มีชื่อเสียงว่าเป็นสมาคมที่สมาชิกใช้ชีวิตอย่าง "ชีวิตแบบโบฮีเมีย") ที่เป็นที่พบปะของช่างเขียนเนเธอร์แลนด์และเฟลมิชที่มีความสนใจและธรรมเนียมที่คล้ายคลึงกัน
ภูมิทัศน์และทะเลทัศน์ > ภูมิทัศน์สมัยต้น

กิลเลส ฟาน โคนิงซลู (Gillis van Coninxloo) เป็นผู้เริ่มการภูมิทัศน์แอนต์เวิร์ปในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16 ที่เป็นธรรมชาติมากขึ้นกว่าภาพเขียนภูมิทัศน์อย่างที่เคยเขียนกันมาโดยจิตรกรเช่นโยฮาคิม พาทิเนอร์ (Joachim Patiner) กิลเลสมีอิทธิพลเป็นอันมากต่อการเขียนภูมิทัศน์ทางเหนือเมื่อไปพำนักอยู่ที่อัมสเตอร์ดัมอยู่ระยะหนึ่งในฐานะหนึ่งในผู้ก่อตั้งตระกูลการเขียนแบบแฟรงเค็นทาล (Frankenthal School) การเขียนภูมิทัศน์ของป่าและภูเขานิยมเขียนโดยอับราฮัม โกเวร์ตส์ (Abraham Govaerts), อเล็กซานเดอร์ เคียริงค์ซ (Alexander Keirincx), กิจเบรชท เลเต็นส์ (Gijsbrecht Leytens), โทไบอัส เวร์เฮคต์ (Tobias Verhaecht) และยูส เด โมมเพอร์ (Joos de Momper)  พอล บริล (Paul Bril) ผู้ตั้งหลักแหล่งอยู่ที่โรมมีความเชี่ยวชาญในการเป็นจิตรกรภูมิทัศน์เขียนภาพตกแต่งคฤหาสน์โรมันและเขียนจิตรกรรมขนานเล็กที่เรียกว่าจิตรกรรมตู้
ภูมิทัศน์และทะเลทัศน์ > รูเบนส์และจิตรกรสมัยต่อมา

ยาน วิลเด็นส์  (Jan Wildens) และลูคัส ฟาน อูเดน (Lucas van Uden) เขียนภูมิทัศน์ธรรมชาติที่ได้รับแรงบันดาลใจจากรูเบนส์และมักจะทำงานร่วมกับช่างเขียนรูปคนหรือช่างผู้เชี่ยวชาญการเขียนรูปสัตว์เพื่อเขียนฉากหลัง รูเบนส์หันไปเขียนจิตรกรรมภูมิทัศน์ในคริสต์ทศวรรษ 1630 โดยเน้นการเขียนในบริเวณรอบ ๆ บ้านของตนเอง
ภูมิทัศน์และทะเลทัศน์ > การเขียนภาพทะเล

หัวเรื่องการเขียนที่เป็นที่นิยมอีกหัวเรื่องหนึ่งคือการวาดภาพภูมิทัศน์ทะเลเช่นจิตรกรโบนาเวนทูรา ปีเตอร์ส (Bonaventura Peeters) เขียนภาพเรือล่มและบรรยากาศของเรือในทะเล และจินตนาการของเมืองท่าในต่างประเทศ  เฮนดริค ฟาน มินเดอร์ฮูท (Hendrik van Minderhout) จากร็อตเตอร์ดัมที่ตั้งถิ่นฐานในแอนต์เวิร์ปเขียนภาพหัวข้อหลังพร้อมกับวิวัฒนาการการเขียนภาพทะเลใน
การเขียนภาพสถาปัตยกรรม

การเขียนภาพภาพในสิ่งก่อสร้างซึ่งมักจะเป็นสิ่งก่อสร้างทางศาสนาริเริ่มขึ้นในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16 ในงานของฮันส์ วเรเดมัน เด วรีส (Hans Vredeman de Vries) ภาพหลายภาพที่เขียนเป็นสถานที่จริง เปียเตอร์ นีฟส์ที่ 1 (Pieter Neeffs I), เป็นต้นเขียนภาพภายในมหาวิหารแอนต์เวิร์ป ส่วนเฮนดริค ฟาน สตีนวิจค์ที่ 2 (Hendrik van Steenwijk II) เขียนแบบวเรเดมันคือเขียนภาพจินตนาการของภายในสิ่งก่อสร้าง การเขียนแบบนี้ทำกันต่อมาจนปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17 โดยอันโทน เกอริง (Anton Ghering) และวิลเล็ม ชูเบิร์ต ฟอน เอหเร็นเบิร์ก (Willem Schubart von Ehrenberg) แต่การเขียนเฟลมิชไม่ใช่ระดับเดียวกับงานที่มีทัศนมิติของจิตรกรเนเธอร์แลนด์เช่นเปียเตอร์ ยานสซ เซนเรดัม (Pieter Jansz Saenredam) หรือเอมานูเอล เด วิทท์ (Emanuel de Witte)
การเขียนภาพห้องแสดงภาพและงานสะสม

การเขียนภาพห้องแสดงภาพเริ่มปรากฏในแอนต์เวิร์ปราว ค.ศ. 1610 และวิวัฒนาการเช่นเดียวกับภาพในสิ่งก่อสร้างจากงานเขียนของฮันส์ วเรเดมัน เด วรีส ผู้เขียนแบบที่ว่านี้คือฟรันส์ แฟรงเค็น (ผู้ลูก) ซึ่งเป็นผู้แนะนำการเขียนภาพที่เรียกว่า "ผนังสมบัติ" (Preziosenwand) ในภาพอาจจะแสดงงานพิมพ์, งานจิตรกรรม, งานประติมากรรม, งานวาดเส้น และงานสะสมอื่นจากธรรมชาติเช่นหอยและดอกไม้ที่อยู่ด้านหน้าของภาพกับ "ห้องสารภัณฑ์" (Cabinet of curiosities) ภาพเขียนที่คล้ายคลึงกันที่แสดงความมั่งคั่งในการเป็นเจ้าของศิลปะคือภาพชุดสัมผัสห้าอย่างโดยยาน บรูเกล (ผู้พ่อ) และรูเบนส์ (พิพิธภัณฑ์ปราโด, Madrid) วิลเล็ม ฟาน เฮ็คต์ สร้างภาพเขียนอีกแบบหนึ่งที่แสดงภาพเขียนจริงที่ตั้งแสดงในห้องแสดงภาพในจินตนาการขณะที่ผู้รักศิลปะยืนชมอยู่ ต่อมาในคริสต์ศตวรรษเดียวกันดาวิด เทนิเยร์ส (ผู้ลูก) ในฐานะจิตรกรประจำสำนักของอาร์คดยุคเลโอโปลด์ วิลเฮลมแห่งออสเตรียบันทึกงานสะสมจิตรกรรมอิตาลีของอาร์คดยุคที่บรัสเซลส์เป็นภาพห้องแสดงภาพและเป็นแคตตาลอก–"Theatrum Pictorium"  ห้องภาพของฟลานเดอส์เป็นการแสดงทฤษฎีทัศนศิลป์อย่างหนึ่ง ภาพเขียนชนิดนี้ยังเขียนกันต่อมาในแอนต์เวิร์ปโดยเจอราร์ด ทอมัส (Gerard Thomas) และบัลทาซาร์ ฟาน เด็น บอสเช (Balthasar van den Bossche) และเป็นที่มาของการวิวัฒนาการในการเขียนจิตรกรรมภูมิทัศน์เวดูตา (veduta) ในอิตาลีและในงานเขียนภาพห้องแสดงภาพของจิโอวานนิ เพาโล พันนินิ (Giovanni Paolo Pannini)
ภาพนิ่งและจิตรกรรมภาพสัตว์ > ภาพนิ่งของดอกไม้

ยาน บรูเกล (ผู้ลูก)เป็นจิตรกรคนสำคัญที่มีบทบาทในการเขียนภาพนิ่งของดอกไม้ที่เริ่มเขียนกันราว ค.ศ. 1600 ภาพเขียนเหล่านี้เป็นภาพที่เน้นรายละเอียดของสิ่งที่วาดและการจัดภาพ แต่ก็ยังเป็นภาพที่เขียนจากจินตนาการของจิตรกรที่ผสมผสานดอกไม้ที่บานต่างฤดูกาลเข้าในภาพเดียวกัน ภาพนิ่งของดอกไม้เป็นภาพเขียนที่นิยมกันในหมู่ผู้อุปถัมภ์ชั้นเจ้านายทั่วยุโรป และมักจะเป็นภาพที่แฝงความหมายของสัญลักษณ์วานิตาส (Vanitas) การจัดรูปของบรูเกลมีอิทธิพลต่อจิตรกรเนเธอร์แลนด์ที่เขียนภาพดอกไม้ต่อมา ลูกของบรูเกล ยาน บรูเกล (ผู้ลูก) และอัมโบเชียส บรูเกล ก็เป็นจิตรกรภาพดอกไม้เช่นกัน นอกจากนั้นก็ยังมีโอเซียส บีรต (Osias Beert) ที่เขียนราวต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 งานเขียนของบีรตมีลักษณะการเขียนบางอย่างของจิตรกรทางเหนือเช่นอัมโบรเชียส บอสเชิร์ต (ผู้พ่อ)
ภาพนิ่งและจิตรกรรมภาพสัตว์ > ภาพนิ่งของมาลัย

จิตรกรรมที่มีลักษณะคล้ายจิตรกรรมภาพดอกไม้คือการวาดมาลัยดอกไม้ที่คิดขึ้นโดยยาน บรูเกลร่วมกับคาร์ดินัลเฟเดริโค โบร์โรเมโอ (Federico Borromeo) ในมิลาน งานเขียนรุ่นแรกที่เป็นงานเขียนร่วมระหว่างบรูเกลและรูเบนส์ในมิวนิก (พิพิธภัณฑ์เดิม, มิวนิก) เป็นภาพพระแม่มารีและพระบุตรล้อมรอบด้วยมาลัยดอกไม้ ซึ่งเป็นภาพที่ตรงต่อการตีความหมายของปรัชญาของการปฏิวัติซ้อนทางคริสต์ศาสนาว่าดดอกไม้เป็นสัญลักษณ์ของความอ่อนโยนของพระแม่มารีและพระบุตร–ซึ่งเป็นภาพที่ถูกทำลายไปมากระหว่างการทำลายรูปเคารพในปี ค.ศ.1566 ลูกศิษย์ของบรูเกลนักบวชเยซูอิดดาเนียล เซเกอร์ส (Daniel Seghers) ก็เขียนภาพประเภทนี้หลายภาพสำหรับลูกค้านานาชาติ
ภาพนิ่งและจิตรกรรมภาพสัตว์ > ภาพนิ่งของอาหารเช้าและงานเลี้ยง

"Little breakfast" เป็นภาพนิ่งชนิดหนึ่งที่มีความนิยมกันทั้งทางเหนือและทางใต้ของเนเธอร์แลนด์ที่เป็นภาพที่แสดงภาชนะและอาหารต่าง ๆ เช่นเนยแข็งและขนมปัง โอเซียส บีรต, คลารา ปีเตอร์ส (Clara Peeters), คอร์นิลิส มาฮู (Cornelis Mahu) และยาคอป ฟาน เอส (Jacob van Es) (ราว ค.ศ. 1596–1666) เป็นจิตรกรที่เขียนภาพชนิดนี้ งานที่หรูกว่าวิวัฒนาการในสาธารณรัฐเนเธอร์แลนด์และถูกนำมาแอนต์เวิร์ปโดยยาน ดาวิดสซ เดอ ฮีม (Jan Davidsz de Heem) ที่เป็นภาพที่มีขนาดใหญ่ ซับซ้อนและรวมอาหารที่มีราคาและหายากกว่าภาพที่เคยเขียนกันมา นอกจากนั้นก็อาจจะมีผลไม้ที่ปอกแล้ว ภาพเขียนประเภทนี้ก็เช่นเดียวกับภาพดอกไม้ที่เกี่ยวข้องกับการแฝงความหมายของสัญลักษณ์วานิตาส (Vanitas)
ภาพนิ่งและจิตรกรรมภาพสัตว์ > ภาพนิ่งของสัตว์

ฟรันส์ สไนเดอร์เขียนภาพนิ่งขนาดใหญ่ที่เน้นสัตว์ที่เป็นอาหารที่ตายแล้ว (game animals) การจัดรูปของสไนเดอร์และจิตรกรประเภทเดียวกันอาเดรียน ฟาน อูเทรคช (Adriaen van Utrecht) หันไปใช้การเขียนภาพในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ของเปียเตอร์ เอิร์ตเซน (Pieter Aertsen) และโยฮาคิม บึคเคเลร์ (Joachim Beuckelaer) แต่เพิ่มความใหญ่โตมโหฬารของการเขียนแบบบารอกเข้าไปในงานเขียน จิตรกรรุ่นต่อมายาน ฟิต (Jan Fyt) และเปียเตอร์ โบล (Pieter Boel) ก็เพิ่มสัตว์ที่มีชีวิตเข้าไปในภาพกับสัตว์ที่เป็นอาหารที่ตายแล้ว ภาพชนิดหลังใกล้เคียงกับการเขียนฉากการล่าสัตว์ที่เป็นที่นิยมกันในจิตรกรรมเฟลมิชในคริสต์ศตวรรษที่ 17
จิตรกรรมการล่าสัตว์

รูเบนส์เป็นผู้นำในการเขียนภาพการล่าสัตว์ขนาดใหญ่ของจิตรกรรมเฟลมิช ที่เป็นภาพการล่าสัตว์ขนาดใหญ่ที่เท่าเทียมกับภาพยุทธการ ที่รูเบนส์ได้มีโอกาสศึกษาในงานคลาสสิกและในภาพ "ยุทธการอันเกียริ" โดยเลโอนาร์โด ดา วินชี ซึ่งเป็นภาพที่แสดงการล่าสัตว์ทั่วไปเช่นภาพ "การล่าหมาป่าและหมาจิ้งจอก" (พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโปลิตัน) และการล่าสัตว์ที่แปลกและไม่มีในยุโรปเช่นภาพ "การล่าสิงโต" (พิพิธภัณฑ์เดิม, มิวนิก) ฟรันส์ สไนเดอร์ และพอล เด ฟอส  (Paul de Vos) เป็นจิตรกรอีกสองคนที่เขียนภาพขนาดใหญ่ที่ต่างจากการเขียนของรูเบนส์ตรงที่เน้นแต่การเขียนแต่สัตว์โดยไม่มีมนุษย์เกี่ยวข้อง
จิตรกรรมตู้

จิตรกรรมตู้เป็นจิตรกรรมขนาดเล็กที่มักจะเป็นภาพประวัติศาสตร์หรือเรื่องราวเกี่ยวกับคริสต์ศาสนาที่นิยมเขียนกันมากในทางใต้ของเนเธอร์แลนด์ตลอดคริสต์ศตวรรษที่ 17 ภาพหลายภาพเขียนโดยจิตรกรไม่ทราบนามแต่จิตรกรเช่นยาน บรูเกล (ผู้พ่อ), เฮนดริค ฟาน บาเล็น (Hendrik van Balen), ฟรันส์ แฟรงเค็น (ผู้ลูก) และเฮนดริค เด เคลิร์ค (Hendrik de Clerck) ต่างก็เป็นจิตรกรตู้ผู้มีความสำเร็จระหว่างครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 17 จิตรกรเหล่านี้และผู้ที่ตามมาของอาดัม เอลสไฮเมอร์ เช่นดาวิด เทนิเยร์ส (ผู้พ่อ) (David Teniers the Elder) ยังคงมีลักษณะการบางอย่างที่เป็นของลักษณะการเขียนแบบแมนเนอริสต์ แต่รูเบนส์มีอิทธิพลต่อนักเขียนรุ่นต่อมาที่รวมลักษณะการเขียนของบารอกเข้าไปในการเขียนจิตรกรรมขนาดเล็ก จิตรกรในกลุ่มนี้ก็ได้แก่ฟรันส์ วูเตอร์ส (Frans Wouters), ยาน ทอมัส ฟาน เลเพอเร็น (Jan Thomas van Ieperen), ซิมง เด ฟอส, เปียเตอร์ ฟาน ลินท์ (Pieter van Lint), และวิลเล็ม ฟาน เฮิร์พ (Willem van Herp) จิตรกรรมตู้เป็นจิตรกรรมที่นิยมกันอย่างแพร่หลายในยุโรปและผ่านทางสเปนไปยังลาตินอเมริกา
บรรณานุกรม

Belkin, Kristin Lohse (1998). Rubens. London: Phaidon Press. ISBN 0-7148-3412-2
Martin, J. R. (1977). Baroque. New York: Harper & Row. ISBN 0-06-435332-X
Slive, S. (1995). Dutch painting 1600-1800. Yale University Press Pelican history of art. New Haven, Conn: Yale University Press. ISBN 0-300-06418-7
Sutton, P. C., & Wieseman, M. E. (1993). The Age of Rubens. Boston: Museum of Fine Arts in association with Ghent. ISBN 0-8109-1935-4
Vlieghe, H. (1998). Flemish art and architecture, 1585-1700. Yale University Press Pelican history of art. New Haven: Yale University Press. ISBN 0-300-07038-1
ดูเพิ่ม

ศิลปะดัตช์
จิตรกรรมเฟลมิช
จิตรกรรมบารอก
การทำลายรูปสัญลักษณ์ของกลุ่มคาลวินิสต์เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม ค.ศ. 1566 โดยฟรันส์ โฮเก็นเบิร์ก ในปี ค.ศ. 1566 ภาพเขียนและศิลปะถูกทำลายไปเป็นอันมากแต่ต่อมาก็ได้ภาพเขียนจากสมัยแมนเนอริสต์และบารอกมาแทนที่
ปีเตอร์ พอล รูเบนส์ และฟรันส์ สไนเดอร์, "โพรมีเทียส" โดยรูเบนส์และฟรันส์ สไนเดอร์ ค.ศ. 1611-ค.ศ. 1612 ภาพนี้เป็นตัวอย่างของงานบารอกแบบเฟลมิชที่ทำร่วมกันระหว่างผู้ที่มีความเชี่ยวชาญต่างกัน สไนเดอร์มีความสามารถในการเขียนภาพสัตว์เขียนเหยี่ยวขณะที่รูเบนส์เขียนภาพโพรมีเทียส
"ผนังสมบัติ" (Preziosenwand) โดยฟรันส์ แฟรงเค็น (ผู้ลูก), ค.ศ. 1636 ภาพเขียนลักษณะนี้เป็นลักษณะเอกลักษณ์ของฟลานเดอส์ที่วิวัฒนาการในคริสต์ศตวรรษที่ 17
"ภาพเหมือนของพระเจ้าชาลส์ที่ 1 แห่งอังกฤษ" โดย แอนโทนี แวน ไดค์ ค.ศ. 1635 พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์
"คนดื่มเบียร์" โดยอาเดรียน เบราเวอร์ ราวค.ศ. 1630–1640 เบราเวอร์มักจะเขียนภาพชีวิตประจำวันของคนที่ตกอับ
"กษัตริย์เสวยน้ำจันฑ์"  โดย จาค็อป จอร์แดงส์ผู้มีชื่อเสียงในการเขียนภาพขนาดใหญ่ที่แฝงคำสอนทางจริยธรรมในภาพชีวิตประจำวัน
"มวยปล้ำ" โดยมิเคิล สวีร์ตส์ ค.ศ. 1649  ลักษณะการเขียนของสวีร์ตส์มีอิทธิพลมาจากการใช้เวลาในโรมและเป็นภาพเขียนที่รวมหัวเรื่องชนบทกับการวางรูปแบบแบบคลาสสิกและการใช้สีแบบอิตาลี
"ภูมิทัศน์ของทิวทัศน์ Het Steen" โดย  ปีเตอร์ พอล รูเบนส์ ค.ศ. 1636
"อัครบาทหลวงเลโอโปลด์ในห้องแสดงภาพในบรัสเซลส์" ดาวิด เทนิเยร์ส (ผู้ลูก) บันทึกงานจิตรกรรมที่สะสมโดยอัครบาทหลวงขณะที่เป็นช่างเขียนประจำราชสำนักอยู่ที่บรัสเซลส์
"ภาพนิ่งของดอกไม้" โดยยาน บรูเกล (ผู้พ่อ) ค.ศ. 1606/7
"ภาพนิ่งของหอยนางรม" โดย โอเซียส บีรต ราวค.ศ. 1610 เป็นภาพที่มักจะเขียนกันเมื่อต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17
"งานเลี้ยง" โดย ฟรันส์ สไนเดอร์  ราว ค.ศ. 1620
"ล่าเสือและสิงห์โต" โดย ปีเตอร์ พอล รูเบนส์ ราว ค.ศ. 1617–1618
ซันเด

ระวังสับสนกับ วันอาทิตย์
| --- | --- |
ไอศกรีมซันเดสตรอว์เบอร์รีบนถ้วยต้นตำรับ
ประเภท: ไอศกรีม
มื้อ: ของหวาน
แหล่งกำเนิด: สหรัฐอเมริกา
ส่วนผสมหลัก: ไอศกรีม, ซอสหรือไซรัป, ของหวานสำหรับโรย
ซันเด (อังกฤษ: Sundae) เป็นไอศกรีมจำนวนตั้งแต่หนึ่งลูกหรือมากกว่า ราดด้วยน้ำเชื่อมและมีเครื่องโรยหน้าวางอยู่ข้างบน เช่น สปริงเคิลส์, วิปครีม, ถั่วลิสง, เชอร์รีมารัสชิโน หรืออาจจะเป็นผลไม้ เช่น กล้วย หรือ สับปะรด
หลักฐานที่มาของซันเดตามพจนานุกรมภาษาอังกฤษ ฉบับออกซฟอร์ด ยังไม่แน่ชัด อย่างไรก็ดี ในภาษาอังกฤษใช้คำสะกดว่า "sundae" ซึ่งคล้ายกับคำว่า "sunday" ที่แปลว่าวันอาทิตย์
ประวัติ

ประวัติของซันเดมาจากหลากหลายแหล่งที่มา โดยที่ได้ถูกกล่าวถึงบ่อยคือ ในสมัยก่อนนั้น ซันเดเป็นรูปแบบของไอศกรีมที่ผสมโซดา ตามหลักฐานจากห้องสมุดอีแวนสตัน ในรัฐอิลลินอย สหรัฐอเมริกา ระบุว่าการดื่มโซดาในวันอาทิตย์นั้นผิดกฎหมายในรัฐอิลลินอย
บางหลักฐานก็กล่าวว่าเป็นการคิดค้นสิ่งใหม่ในการตั้งชื่อและสื่อถึงการตระหนักต่อกฎหมาย
ไอศกรีมซันเดเคยเป็นขนมน้ำพุโซดาที่ขายในวันหยุดช่วงต้นยุคศตวรรษที่ 20 และได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว โดย ดิไอศกรีมเทรดเจอร์นัล ได้ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1909 ระบุว่ามีซันเดหลายประเภท ทั้งซันเดธรรมดา หรือที่เรียกว่า "เฟรนช์ซันเด" รวมไปถึงซันเดที่มีรูปแบบแปลกใหม่เช่น โรบินฮูดซันเด, โกโก้คาราเมลซันเด, แบล็กฮอว์คซันเด, แองเจิลเค้กซันเด, เชอร์รีดิปซันเด, ซินนามอนพีกซันเด, โอเปราซันเด, เฟลอร์ดีออเรนจ์ซันเด, นิกเกอร์บ็อกเกอร์ซันเด, ทอลลีโฮซันเด, บิสมาร์ค และ จอร์จ วอชิงตันซันเด เป็นต้น
ต้นกำเนิด

มีหลายเมืองในสหรัฐอเมริกาที่ต่างอ้างกันว่าเป็นต้นกำเนิดของไอศกรีมซันเด ได้แก่ ทูริเวอส์ รัฐวิสคอนซิน, เพลนฟีลด์ รัฐอิลลินอย, อีแวนสตัน รัฐอิลลินอย, นครนิวยอร์ก, นิวออร์ลีนส์, อิทาคา, คลีฟแลนด์ และ บัฟฟาโล
ต้นกำเนิด > ทูริเวอส์ ในปี ค.ศ. 1881

เมืองทูริเวอส์ได้อ้างว่าเป็นต้นกำเนิดของการคิดค้นไอศกรีมซันเด โดยจอร์จ ฮัลเลาเออร์ ได้สั่งไอศกรีมกับ เอ็ดเวิร์ด ซี. เบอเนอส์ เจ้าของร้านเบอเนอส์โซดาเฟาเทน ให้ราดซอสช็อกโกแลตลงบนไอศกรีม ในปี พ.ศ. 2424 (ค.ศ. 1881) ต่อมาเบอเนอส์ได้ขายไอศกรีมรูปแบบนี้ในทุกวันอาทิตย์ หลังจากนั้นก็ได้ขายในทุก ๆ วัน โดยตามเนื้อเรื่องนี้รูปแบบได้เปลี่ยนไปเมื่อพนักงานขายแก้วได้สั่งให้ใส่จานที่มีรูปร่างคล้ายเรือแคนู หลังจากนั้นเบอเนอส์ได้เสียชีวิตลงในปี ค.ศ. 1939 โดย "ชิคาโกทรีบูน" ได้พาดหัวข่าวว่า "ชายผู้ผลิตไอศกรีมซันเดคนแรกได้เสียชีวิตลงแล้ว" โดยนักเรียนมัธยมปลายจากโรงเรียนอิทาคาได้อ้างว่าเมื่อตอนนั้นเบอเนอส์เพิ่งจะมีอายุได้เพียง 16 หรือ 17 ปี ในปี ค.ศ. 1881 ทำให้ไม่น่าจะเป็นไปได้ที่เขาจะเปิดร้านขายไอศกรีมในปีนั้น อีกทั้งยังคาดว่าเบอเนอส์ได้เสียชีวิตลงในปี ค.ศ. 1899 ไม่ใช่ ค.ศ. 1881
ต้นกำเนิด > อีแวนสตัน ในปี ค.ศ. 1890

อีแวนสตันเป็นเมืองแรกที่สามารถผ่านกฎหมายที่บังคับห้ามขายโซดาในวันอาทิตย์ได้ ในปี พ.ศ. 2433 (ค.ศ. 1890) บ่งบอกถึงการบังคับกฎหมายที่ทำให้ห้ามขายโซดาในวันอาทิตย์ได้ โดยสามารถทำการขายของหวานต่อได้ในวันจันทร์ ซึ่งตัวแทนในท้องถิ่นได้ให้เปลี่ยนชื่อไอศกรีมชนิดนี้ให้สะกดเป็น "Sundae"
ต้นกำเนิด > อิทาคา ในปี ค.ศ. 1892

หลังจากเมืองอิทาคาได้อ้างว่าเป็นต้นกำเนิดของไอศกรีมซันเด นักวิจัยที่ศูนย์ประวัติศาสตร์ในเมืองทอมป์กินส์เคาตี ได้ระบุไว้ว่า "ในวันอาทิตย์ที่ 3 เมษายน ค.ศ. 1892 ในเมืองอิทาคา จอห์น เอ็ม. สกอตต์ และ เชสเตอร์ แพลตต์ ได้คิดค้นไอศกรีมซันเดครั้งแรกขึ้น" แพลตราดซอสเชอร์รีบนไอศกรีม อีกทั้งยังประดับด้วยผลเชอร์รีบนไอศกรีม โดยมีชื่อว่า "เชอร์รีซันเด" อีกทั้งยังมีการพบหลักฐานที่เป็นเอกสารซึ่งลงโฆษณาหนังสือพิมพ์แพลตต์แอนด์โคลต์เป็น "เชอร์รีซันเด" บน "วารสารอิทาคาเดลี" เมื่อวันที่ 5 เมษายน ค.ศ. 1892 ต่อมาในเดือนพฤษภาคม ปีเดียวกัน แพลตต์แอนด์โคลต์ ได้นำเสนอเมนู "สตรอว์เบอร์รีซันเดย์" และ "ช็อกโกแลตซันเดย์" ด้วย
ไอศกรีมซันเดของแพลตต์แอนด์โคลต์ได้ขายดีมากในปี ค.ศ. 1894 เชสเตอร์ แพลตต์ ได้พยายามจดทะเบียนชื่อไอศกรีม "ซันเดย์"
ต้นกำเนิด > เพลนฟีลด์

เมืองเพลนฟีลด์ได้อ้างว่าเป็นเมืองแรกที่คิดค้นไอศกรีมซันเด โดยผู้คนในท้องถิ่นเชื่อว่า นายซอนน์ทัก เภสัชกรในเพลนฟีลด์ ได้คิดค้นเมนูนี้ขึ้นหลังจากลูกค้าต้องสิ่งแปลใหม่ โดยเขาได้ตั้งชื่อว่า "ซอนน์ทัก" (Sonntag) ซึ่งมีความหมายว่าวันอาทิตย์ในภาษาเยอรมัน และหลังจากนั้นก็ได้เปลี่ยนคำสะกดมาเป็น "ซันเด" (Sundae) ชาร์เลส ซอนน์ทัก ได้เป็นเภสัชกรตั้งแต่เขาเรียนจบจากโรงเรียนเภสัชกรในปี ค.ศ. 1890 เขาทำงานประมาณ 1 ปี และจ้างผู้ช่วยมา 2 คน คือ ดร.เดวิด ดับเบิลยู. จัมป์ และ เอฟ. อาร์. โทเบียส ซึ่งเขาเปิดร้านขายยาของเขาประมาณปี ค.ศ. 1893 ถึง ค.ศ. 1895 และได้ขายไอศกรีมโซดาด้วย
รูปแบบ > ซันเดแบบดั้งเดิม

ซันเดแบบดั้งเดิมประกอบไปด้วยไอศกรีมวานิลลา ราดด้วยซอสหรือไซรัป, วิปครีม และเชอร์รีมารัสคีโน ซึ่งซันเดแบบดั้งเดิมจะตั้งชื่อตามไซรัป เช่น เชอร์รีซันเด, ช็อกโกแลตซันเด, สตรอว์เบอร์รีซันเด, ราสเบอร์รีซันเด เป็นต้น โดยซันเดแบบนี้จะเสิร์ฟในแก้วรูปทรงคล้ายแจกัน ทำให้แก้วแบบนี้ถูกเรียกว่า แก้วซันเด
ช็อกโกแลตซันเด
แผ่นป้ายจารึกถึงต้นกำเนิดของไอศกรีมซันเดในรัฐวิสคอนซิน
วารสารอิทาคาเดลี เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม ค.ศ. 1892
ซันเดแบบดั้งเดิม ประกอบด้วยไอศกรีมวานิลลา, วิปครีม และเชอร์รีมารัสคีโน
ซัมเมอร์สแลม (1990)

ซัมเมอร์สแลม (1990) (อังกฤษ: SummerSlam (1990)) เป็นรายการเพย์-เพอร์-วิว มวยปล้ำอาชีพของเวิลด์ไวด์เรสต์ลิงเฟดดิเรชั่น ที่จัดหลังศึกใหญ่ เรสเซิลเมเนีย ครั้งที่ 6 จัดเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม ค.ศ. 1990 ณ สนาม The Spectrum ในเมืองฟิลาเดลเฟีย, รัฐเพนซิลเวเนีย ,สหรัฐอเมริกา
ผลการปล้ำ/แมทช์การปล้ำ

| # | แมทช์การปล้ำ | กำหนดการปล้ำ | เวลา |
| --- | --- | --- | --- |
| ก่อนรายการ | Shane Douglas ชนะ Buddy Rose | แมทช์การปล้ำเดี่ยว | ไม่ปรากฎ |
| 1 | Power and Glory (Paul Roma และHercules) (พร้อมด้วย Slick) ชนะ The Rockers (Shawn Michaels และMarty Jannetty) | แมทช์การปล้ำแทกทีม | 06:00 |
| 2 | The Texas Tornado ชนะ Mr. Perfect (c) (พร้อมด้วย Bobby Heenan) | แมทช์การปล้ำเดี่ยว เพื่อชิงแชมป์WWF Intercontinental Championship | 05:15 |
| 3 | Sensational Queen Sherri ชนะ Sapphire โดยการริบ | แมทช์การปล้ำเดี่ยว | 00:00 |
| 4 | The Warlord (พร้อมด้วย Slick) ชนะ Tito Santana | แมทช์การปล้ำเดี่ยว | 05:28 |
| 5 | The Hart Foundation (Bret Hart และJim Neidhart) ชนะ Demolition (Smash และCrush) (c) | แมทช์การปล้ำ 2 ใน 3 ยก เพื่อชิงแชมป์WWF Tag Team Championship | 14:24 |
| 6 | Jake Roberts ชนะ Bad News Brown โดยการทำฟาล์ว | แมทช์การปล้ำเดี่ยว โดยมีBig Boss Man เป็นกรรมการพิเศษ | 04:44 |
| 7 | Nikolai Volkoff และJim Duggan ชนะ The Orient Express (Tanaka และSato) (พร้อมด้วย Mr. Fuji) | แมทช์การปล้ำแทกทีม | 03:22 |
| 8 | Randy Savage (พร้อมด้วย Sensational Queen Sherri) ชนะ Dusty Rhodes | แมทช์การปล้ำเดี่ยว | 02:15 |
| 9 | Hulk Hogan (พร้อมด้วย The Big Boss Man) ชนะ Earthquake (พร้อมด้วย Jimmy Hart และDino Bravo) โดยการเคาท์เอาน์ | แมทช์การปล้ำเดี่ยว | 13:16 |
| 10 | The Ultimate Warrior (c) ชนะ Rick Rude (พร้อมด้วย Bobby Heenan) | แมทช์การปล้ำในกรงเหล็ก เพื่อชิงแชมป์WWF Championship | 10:05 |
(c) – หมายถึง เป็นแชมป์อยู่ก่อนเริ่มปล้ำ
ดูเพิ่ม

ซัมเมอร์สแลม
รายชื่อรายการเพย์-เพอร์-วิวของดับเบิลยูดับเบิลยูอี
แหล่งข้อมูลอื่น

hoffco-inc.com – SummerSlam '90 review เก็บถาวร 2012-02-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Official 1990 SummerSlam site เก็บถาวร 2010-12-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
แม่แบบ:1990 WWFPPV
| ด ค กรายการเพย์-เพอร์-วิวและดับเบิลยูดับเบิลยูอี เน็ตเวิร์คของดับเบิลยูดับเบิลยูอี |
| --- | --- |
ซัมเมอร์สแลม:  1988  1989  1990  1991  1992  1993  1994  1995  1996  1997  1998  1999  2000  2001  2002  2003  2004  2005  2006  2007  2008  2009  2010  2011  2012  2013  2014  2015  2016  2017  2018 
ในปัจจุบัน:  รอยัลรัมเบิล (1988–ปัจจุบัน)  อิลิมิเนชั่น แชมเบอร์ (2010–2015, 2017–ปัจจุบัน)  เรสเซิลเมเนีย (1985–ปัจจุบัน)  แบ็กแลช (1999–2009, 2016–ปัจจุบัน)  ไนท์ออฟแชมเปียนส์ (2008–2015, 2023–ปัจจุบัน)  มันนีอินเดอะแบงก์ (2010–ปัจจุบัน)  ซัมเมอร์สแลม (1988–ปัจจุบัน)  เพย์แบ็ก (2013–2017, 2023–ปัจจุบัน)  ฟาสต์เลน (2015–2019, 2021, 2023–ปัจจุบัน)  คราวน์ จูเอ็ล (2018–ปัจจุบัน)  เซอร์ไวเวอร์ ซีรีส์ (1987–ปัจจุบัน) 
ในอดีต:  เดอะเรสต์ลิงคลาสสิก (1985)  ดิสทิวส์เดย์อินเท็กซัส (1991)  วันไนท์โอนลี (1997)  แคปิทอลคาร์เนจ (1998)  เมย์เฮมอินแมนเชสเตอร์ (1998)  อินยัวร์เฮ้าส์ (1995–1999)  โนเมอร์ซี (1999)  โอเวอร์ดิเอดจ์ (1998–1999)  ฟุลลี่โลดเดด (1998–2000)  อินเวชั่น (2001)  คิงออฟเดอะริง (1993–2002)  รีเบลเลียน (1999–2002)  อินเซอร์เรกซ์ชั่น (2000–2003)  แบดบลัด (1997, 2003–2004)  ดีเซมเบอร์ทูดิสเมมเบอร์ (2006)  นิวเยียร์สเรโวลูชั่น (2005–2007)  วันไนท์สแตนด์ (2005–2008)  อันฟอร์กิฟเว่น (1998–2008)  ไซเบอร์ซันเดย์ (2004–2008)  อาร์มาเกดดอน (1999–2000, 2002–2008)  จัดจ์เมนท์เดย์ (1998, 2000–2009)  เดอะเกรทอเมริกันแบช (2004–2009)  เบรกกิ้งพอยท์ (2009)  ไฟเทอร์โฟร์เวย์ (2010)  แบรกกิ้ง ไรท์ส (2009–2010)  แคปิเทล พูนิชเมนท์ (2011)  เวนเจินส์ (2001–2007, 2011)  โอเวอร์เดอะลิมิต (2010–2012)  โนเวย์เอาท์ (1998, 2000–2009, 2012)  เอ็นเอ๊กซ์ที แอร์ไรวัล (2014)  คิงออฟเดอะริง (1985–1989, 1991, 1993-2002, 2006, 2008, 2010, 2015, 2021)  เดอะบีสอินเดอะอีท (2015)  ไลฟ์ฟรอมเมดิสันสแควร์การ์เดน (2015)  ครุยเซอร์เวทคลาสสิก (2016)  โรดบล็อก (2016)  เกรตบอลส์ออฟไฟร์ (2017)  แบทเทิลกราวด์ (2013–2017)  โนเมอร์ซี (1999–2008, 2016–2017)  แคลชออฟแชมเปียนส์ (2016–2017)  ยูไนเต็ด คิงดอม แชมเปียนชิป ทัวร์นาเมนต์ (2017)  เมยังคลาสสิก (2017–2018)  เกรเทสต์ รอยัลรัมเบิล (2018)  อีโวลูชัน (2018)  ซูเปอร์โชว์-ดาวน์ (2018–2020)  ทีแอลซี: เทเบิลส์แลดเดอส์ & แชส์ (2009–2020)  เอ็นเอ๊กซ์ที เทคโอเวอร์ (2014–2021)  เฮลอินเอเซล (2009–2022)  เอ็กซ์ตรีมรูลส์ (2009–2022)
ซัมเมอร์สแลม (1991)

ซัมเมอร์สแลม (1991) (อังกฤษ: SummerSlam (1991)) เป็นรายการเพย์-เพอร์-วิว มวยปล้ำอาชีพของเวิลด์ไวด์เรสต์ลิงเฟดดิเรชั่น ที่จัดหลังศึกใหญ่ เรสเซิลเมเนีย ครั้งที่ 7 จัดเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม ค.ศ. 1991 ณ สนาม เมดิสันสแควร์การ์เดน ในเมืองนครนิวยอร์ก, รัฐนิวยอร์ก ,สหรัฐอเมริกา
ผลการปล้ำ/แมทช์การปล้ำ

| # | แมทช์การปล้ำ | กำหนดการปล้ำ | เวลา |
| --- | --- | --- | --- |
| ก่อนรายการ | Koko B. Ware ชนะ Kato | แมทช์การปล้ำเดี่ยว | 06:03 |
| 1 | The British Bulldog, The Dragon, และThe Texas Tornado ชนะ The Warlord และPower and Glory (Paul Roma และHercules) (พร้อมด้วย Slick) | แมทช์การปล้ำแทกทีม | 10:43 |
| 2 | Bret Hart ชนะ Mr. Perfect (c) (พร้อมด้วย The Coach) | แมทช์การปล้ำเดี่ยว เพื่อชิงแชมป์WWF Intercontinental Championship | 18:04 |
| 3 | The Natural Disasters (Earthquake และTyphoon) (พร้อมด้วย Jimmy Hart) ชนะ The Bushwhackers (Butch และLuke) (พร้อมด้วย André the Giant) | แมทช์การปล้ำแทกทีม | 06:27 |
| 4 | Virgil ชนะ Ted DiBiase (c) (พร้อมด้วย Sensational Sherri) | แมทช์การปล้ำเดี่ยว เพื่อชิงแชมป์Million Dollar Championship | 13:11 |
| 5 | The Big Boss Man ชนะ The Mountie (พร้อมด้วย Jimmy Hart) | แมทช์การปล้ำ โดยใครแพ้ติดคุก 24 ชั่วโมง | 09:38 |
| 6 | The Legion of Doom (Hawk และAnimal) ชนะ The Nasty Boys (Brian Knobs และJerry Sags) (c) | แมทช์การปล้ำสตีทไฟต์ เพื่อชิงแชมป์WWF Tag Team Championship | 07:45 |
| 7 | Irwin R. Schyster ชนะ Greg Valentine | แมทช์การปล้ำเดี่ยว | 07:07 |
| 8 | Hulk Hogan และThe Ultimate Warrior ชนะ Sgt. Slaughter, Colonel Mustafa, และGeneral Adnan | แมทช์การปล้ำ 2 รุม 3 โดยมี Sid Justice เป็นกรรมการพิเศษ | 12:40 |
(c) – หมายถึง เป็นแชมป์อยู่ก่อนเริ่มปล้ำ
ดูเพิ่ม

ซัมเมอร์สแลม
รายชื่อรายการเพย์-เพอร์-วิวของดับเบิลยูดับเบิลยูอี