stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จังหวัดนครราชสีมา
ประวัติศาสตร์ > สมัยกรุงธนบุรี

หลังกรุงศรีอยุธยาล่มสลายในพ.ศ. 2310 เจ้าเมืองพิมายจึงยกให้กรมหมื่นเทพพิพิธขึ้นเป็น"เจ้าพิมาย" เกิดชุมนุมเจ้าพิมายขึ้น เจ้าพิมายกรมหมื่นเทพพิพิธทรงแต่งตั้งเจ้าเมืองพิมายเดิมเป็นเจ้าพระยาศรีสุริยวงษ์ เจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ (พระพิมาย) ยกทัพเข้าลอบสังหารพระยานครราชสีมา (หลวงแพ่ง) ชุมนุมเจ้าพิมายมีเขตอำนาจตั้งแต่สระบุรีขึ้นไปจรดเขตแดนของอาณาจักรล้านช้าง เป็นหนึ่งในชุมนุมต่างๆที่เกิดขึ้นหลังการเสียกรุงศรีอยุธยาโดยมีกรมหมื่นเทพพิพิธหรือเจ้าพิมายป็นผู้นำ ในพ.ศ. 2311 หลังจากที่สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงตีค่ายโพธิ์สามต้นแตกแล้ว มองย่าปลัดทัพฝ่ายพม่าหลบหนีมาเข้าพวกกับชุมนุมพิมาย สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีจึงยกทัพติดตามขึ้นมาตีชุมนุมเจ้าพิมาย เจ้าพิมายให้เจ้าพระยาศรีสุริยวงษ์ (พระพิมาย) ตั้งรับอยู่ที่ด่านจอหอ (ตำบลจอหอ อำเภอเมือง) และให้พระยาวรวงษาธิราชบุตรชายของเจ้าพระศรีสุริยวงษ์ตั้งทัพอยู่ที่ด่านขุนทด ทัพหลวงของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงยกทัพเข้ายึดค่ายของเจ้าพระยาศรีสุริยวงษ์ (เจ้าพิมาย) ที่จอหอได้สำเร็จ เจ้าพระยาศรีสุริยวงษ์ (พระพิมาย) ถูกจับกุมและประหารชีวิต พระราชวรินทร์ (ทองด้วง) ต่อมาคือพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก และพระมหามนตรี (บุญมา) ต่อมาคือกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท เข้ายึดค่ายของพระยาวรวงษาธิราชที่ด่านขุนทดได้สำเร็จ เมื่อทัพทั้งสองพ่ายแพ้แก่ธนบุรีเจ้าพิมายจึงหลบหนีจากเมืองพิมายไปยังลาวล้านช้างแต่ขุนชนะจับเจ้าพิมายมาถวายแด่พระเจ้ากรุงธนบุรี พระเจ้ากรุงธนบุรีฯทรงสำเร็จโทษเจ้าพิมายและแต่งตั้งให้ขุนชนะเป็นพระยากำแหงสงครามครองเมืองนครราชสีมา ชุมนุมเจ้าพิมายจึงสิ้นสุดลงและนครราชสีมาจึงเข้ามาอยู่ภายใต้การปกครองของธนบุรี
ในสมัยธนบุรีปรากฏมีนามเจ้าเมืองนครราชสีมาได้แก่ พระยากำแหงสงคราม (ขุนชนะ) และ"เจ้าพระยานครราชสีมา" (ปิ่น) เมื่อสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกทรงยกทัพไปอาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ปีพ.ศ. 2321 นั้น เจ้าพระยานครราชสีมา (ปิ่น) ได้เป็นทัพหน้า ในพ.ศ. 2323 สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงให้พระยากำแหงสงคราม (ขุนชนะ) ย้ายไปรับราชการที่ธนบุรีและแต่งตั้งให้หลวงนายฤทธิ์ (ทองอิน) เป็นพระยาสุริยอภัย (ทองอิน) เป็นเจ้าเมืองนครราชสีมา (ต่อมาคือเจ้าฟ้ากรมพระอนุรักษ์เทเวศร์) และพระอภัยสุริยา (บุญเมือง) เป็นปลัดเมืองนครราชสีมา (ต่อมาคือเจ้าฟ้ากรมหลวงธิเบศรบดินทร์) ในช่วงปลายรัชสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรีฯเมื่อเกิดการกบฏพระยาสรรค์ขึ้น พระยาสุริยอภัยเจ้าเมืองนครราชสีมาได้นำกำลังทหารของนครราชสีมาเข้าควบคุมสถานการณ์ที่กรุงธนบุรีไว้ก่อนที่เจ้าพระยาจักรีและเจ้าพระยาสุรสีห์จะยกทัพกลับมาจากกัมพูชาและเกิดการเปลี่ยนแผ่นดิน
ประวัติศาสตร์ > ยุคหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง

ในช่วงหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พระองค์เจ้าบวรเดช ได้รวบรวมกองกำลังทหารจากมณฑลนครราชสีมาเป็นหลัก ร่วมกับ พันเอกพระยาศรีสิทธิ์สงคราม เพื่อทำการต่อสู้กับคณะผู้เปลี่ยนแปลงการปกครอง คณะผู้ก่อการได้ยกกองกำลังเข้ามาล้อมกรุงเทพฯ แต่เมื่อการต่อสู้ยืดเยื้อในที่สุดก็ต้องถอยทัพและประสบความพ่ายแพ้เนื่องจากมีกำลังที่น้อยกว่า เหตุการณ์ครั้งนี้ทำให้ พันโทหลวงพิบูลสงครามผู้บัญชาการกองกำลังผสมฝ่ายรัฐบาล มีอำนาจในการควบคุมกำลังทหารมากขึ้นส่งผลให้ได้อำนาจทางการเมืองและจัดตั้งรัฐบาลทหารได้ในเวลาต่อมา
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง กองทหารในสังกัด มณฑลทหารบกที่ 3 นครราชสีมา ได้ทำการร่วมรบในกรณีพิพาทอินโดจีน กองทัพไทยสามารถยึดดินแดนกลับคืนมาบางส่วน เป็นการชั่วคราว หลังสงครามยุติสหรัฐอเมริกาได้ให้ความช่วยเหลือสร้างถนนมิตรภาพ จาก สระบุรี ถึง นครราชสีมา ซึ่งเป็นทางหลวงที่ได้มาตรฐานดีที่สุดของประเทศในขณะนั้น
ในช่วงสงครามเวียดนาม สหรัฐอเมริกาได้ขอใช้นครราชสีมาเป็นฐานบัญชาการการรบ มีการสร้างฐานบินโคราช และต่อมาไทยได้เปลี่ยนให้เป็น กองบิน 1 ซึ่งเป็นฐานกำลังรบทางอากาศหลักของกองทัพอากาศไทยในปัจจุบัน โดยมีมีเครื่องบิน F-16 ประจำการอยู่สองฝูงบิน
ในปี พ.ศ. 2523 มีความพยายามรัฐประหารโดยกลุ่มทหารของ พลเอกสัณห์ จิตรปฏิมา แต่ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์นายกรัฐมนตรี ได้กราบบังคมทูลเชิญเสด็จพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและพระราชวงศ์ทรงแปรพระราชฐานไปประทับที่นครราชสีมา กองกำลังทหารจากกองทัพภาคที่ 2 นำโดยพลตรี อาทิตย์ กำลังเอกได้เป็นกองกำลังหลักในการปราบกบฏลงได้ในที่สุด หลังจากนั้น อดีตผู้บัญชาการกองทัพภาคที่ 2 หลายท่านได้ก้าวเข้าสู่ตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกในเวลาต่อมา
เนื่องจากความสำคัญทางยุทธศาสตร์ ปัจจุบัน นครราชสีมา จึงได้กลายเป็นเมืองศูนย์กลางการปกครองที่สำคัญรองจากกรุงเทพมหานคร เป็นประตูสู่อิสาน เป็นศูนย์กลางการคมนาคมของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมทั้งเป็นที่ตั้งของกองฐานกำลังรบหลักของกองทัพบก และกองทัพอากาศในปัจจุบัน
ในปี พ.ศ. 2553 ได้เกิดอุทกภัยครั้งใหญ่ในจังหวัดนครราชสีมา เนื่องจากฝนช่วงปลายฤดูตกหนักในบริเวณต้นแม่น้ำมูล นับเป็นอุทกภัยครั้งร้ายแรงที่สุดในรอบ 50 ปี
ภูมิศาสตร์ > ภูมิประเทศ

จังหวัดนครราชสีมาเป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้รับสมณญานามว่าเป็น “ประตูสู่ภาคอีสาน” เพราะเป็นจังหวัดแรกในภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่วิ่งมาจากภาคกลางในถนนมิตรภาพ อยู่บนที่ราบสูงโคราช ห่างจากกรุงเทพ 259 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งหมด 20,493.964 ตารางกิโลเมตร (12,808,728 ไร่) เป็นพื้นที่ป่าไม้ 2,297,735 ไร่ โดยส่วนใหญ่เป็นพื้นที่อุทยานแห่งชาติคืออุทยานแห่งชาติเขาใหญ่และอุทยานแห่งชาติทับลานร้อยละ 61.4 และเป็นแหล่งน้ำ 280,313  ไร่  ทิศเหนือติดต่อกับจังหวัดชัยภูมิ และขอนแก่น ทิศใต้ติดต่อกับจังหวัดปราจีนบุรี นครนายก และสระแก้ว ทิศตะวันออกติดต่อกับจังหวัดบุรีรัมย์ และทิศตะวันตกติดต่อกับจังหวัดสระบุรี ชัยภูมิ และลพบุรี
พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบ สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางระหว่าง 150-300 เมตร มีเทือกเขาสันกำแพง และเทือกเขาพนมดงรัก เป็นแนวยาวทางด้านทิศใต้และทิศตะวันตก ส่วนบริเวณตอนล่างค่อนไปทางเหนือและตะวันออกเป็นที่ราบลุ่ม โดยมีลำตะคองและลำน้ำสาขาอื่น ๆ ไหลหล่อเลี้ยงบริเวณด้านเหนือของเมือง และ เป็นสาขาหนึ่งของแม่น้ำสำคัญคือแม่น้ำมูลซึ่งเป็นแม่น้ำสายหลักของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ภูมิศาสตร์ > ภูมิอากาศ

สภาพภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมาจัดอยู่ในประเภททุ่งหญ้าเขตร้อน มีลมมรสุมหลักพัดผ่านคือ ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ทำให้อากาศหนาวเย็นและแห้งแล้ง กับลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ทำให้มีอากาศชุ่มชื้นและมีฝนตกชุก โดยทั่วไปสามารถแบ่งฤดูกาลออกได้เป็น 3 ฤดู คือ ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงเดือนตุลาคม มีฝนตกชุก ตั้งแต่เดือนเมษายนจนถึงเดือนตุลาคม โดยมีปริมาณน้ำฝนสูงสุดในเดือนตุลาคม ฤดูหนาว สภาพอากาศจะเริ่มเปลี่ยนจากฤดูฝนไปสู่ฤดูหนาวตั้งแต่กลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ ระยะนี้ได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งเป็นลมหนาวและแห้งพัดจากประเทศจีน และฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนกุมภาพันธ์ ถึงกลางเดือนพฤษภาคม
เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดนครราชสีมาเป็นพื้นที่ราบสูง มีป่าและทิวเขาสูงกั้นเขตแดนเป็นแนวยาว อากาศจึงค่อนข้างร้อนอบอ้าวในฤดูร้อน และในฤดูหนาวก็ค่อนข้างหนาวเย็นโดยอุณหภูมิเฉลี่ยตลอดทั้งปีประมาณ  27.4 องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย 22.7 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย 33 อาศาเซลเซียส มีค่าความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ยตลอดทั้งปี 71 % ความชื้นสัมพัทธ์สูงสุดเฉลี่ย 89% ความชื้นสัมพัทธ์ต่ำสุดเฉลี่ย 49 %
| ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของจังหวัดนครราชสีมา (พ> ศ. 2504-2533).ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 30.6 (87.1) | 33.5 (92.3) | 35.8 (96.4) | 36.5 (97.7) | 34.9 (94.8) | 34.1 (93.4) | 33.6 (92.5) | 33.1 (91.6) | 32.1 (89.8) | 30.9 (87.6) | 29.7 (85.5) | 29.3 (84.7) | 32.84 (91.12) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 16.8 (62.2) | 20.0 (68) | 22.2 (72) | 24.0 (75.2) | 24.5 (76.1) | 24.3 (75.7) | 23.9 (75) | 23.7 (74.7) | 23.6 (74.5) | 22.6 (72.7) | 20.2 (68.4) | 17.1 (62.8) | 21.91 (71.44) |
| หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) | 5.9 (0.232) | 17.8 (0.701) | 37.1 (1.461) | 63.5 (2.5) | 140.5 (5.531) | 108.3 (4.264) | 113.7 (4.476) | 146.2 (5.756) | 221.6 (8.724) | 143.4 (5.646) | 27.3 (1.075) | 2.8 (0.11) | 1,028.1 (40.476) |
| วันที่มีหยาดน้ำฟ้าโดยเฉลี่ย (≥ 0.1 mm) | 0.9 | 2.2 | 5.1 | 7.7 | 13.8 | 13.3 | 13.5 | 16.4 | 18.1 | 12.2 | 4.0 | 0.7 | 107.9 |
| จำนวนชั่วโมงที่มีแดด | 284.2 | 245.1 | 253.8 | 248.1 | 237.5 | 208.6 | 194.6 | 187.3 | 169.0 | 233.4 | 257.3 | 282.0 | 2,800.9 |
แหล่งที่มา 1: WMO
แหล่งที่มา 2: CMA
ภูมิศาสตร์ > อาณาเขตติดต่อ

ทิศเหนือ จรดจังหวัดชัยภูมิ จังหวัดขอนแก่นและจังหวัดบุรีรัมย์
ทิศตะวันออก จรดจังหวัดบุรีรัมย์
ทิศใต้ จรดจังหวัดนครนายก จังหวัดปราจีนบุรีและจังหวัดสระแก้ว,
ทิศตะวันตก จรดจังหวัดลพบุรี จังหวัดสระบุรีและจังหวัดนครนายก
เขตการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

ดูเพิ่ม: รายชื่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดนครราชสีมา
มีจำนวนทั้งสิ้น 334 แห่ง แบ่งออกเป็น องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง เทศบาลนคร 1 แห่ง เทศบาลเมือง 4 แห่ง เทศบาลตำบล 85 แห่ง และ องค์การบริหารส่วนตำบล 243 แห่ง โดยเทศบาลสามารถจำแนกได้ตามพื้นที่ดังนี้
| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
|  อำเภอเมืองนครราชสีมา เทศบาลนครนครราชสีมา  เทศบาลตำบลโคกกรวด  เทศบาลตำบลโคกสูง  เทศบาลตำบลจอหอ  เทศบาลตำบลปรุใหญ่  เทศบาลตำบลโพธิ์กลาง  เทศบาลตำบลหนองไข่น้ำ  เทศบาลตำบลหนองไผ่ล้อม  เทศบาลตำบลหัวทะเล  เทศบาลตำบลเมืองใหม่โคกกรวด  เทศบาลตำบลบ้านใหม่  เทศบาลตำบลสุรนารี  เทศบาลตำบลบ้านโพธิ์  เทศบาลตำบลไชยมงคล  เทศบาลตำบลพุดซา  เทศบาลตำบลตลาด อำเภอปากช่อง เทศบาลเมืองปากช่อง  เทศบาลตำบลกลางดง  เทศบาลตำบลหมูสี  เทศบาลตำบลวังไทร  เทศบาลตำบลสีมามงคล อำเภอสีคิ้ว เทศบาลเมืองสีคิ้ว  เทศบาลตำบลคลองไผ่  เทศบาลตำบลลาดบัวขาว  เทศบาลตำบลหนองน้ำใส อำเภอบัวใหญ่ เทศบาลเมืองบัวใหญ่  เทศบาลตำบลหนองบัวสะอาด อำเภอปักธงชัย เทศบาลเมืองเมืองปัก  เทศบาลตำบลปักธงชัย  เทศบาลตำบลตะขบ  เทศบาลตำบลนกออก  เทศบาลตำบลบ่อปลาทอง  เทศบาลตำบลลำนางแก้ว อำเภอด่านขุนทด เทศบาลตำบลด่านขุนทด  เทศบาลตำบลหนองกราด  เทศบาลตำบลหนองบัวตะเกียด |  อำเภอพิมาย เทศบาลตำบลพิมาย  เทศบาลตำบลรังกาใหญ่ อำเภอโนนสูง เทศบาลตำบลโนนสูง  เทศบาลตำบลดอนหวาย  เทศบาลตำบลตลาดแค  เทศบาลตำบลด่านคล้า  เทศบาลตำบลมะค่า  เทศบาลตำบลใหม่ อำเภอโชคชัย เทศบาลตำบลโชคชัย  เทศบาลตำบลด่านเกวียน  เทศบาลตำบลท่าเยี่ยม อำเภอครบุรี เทศบาลตำบลครบุรีใต้  เทศบาลตำบลจระเข้หิน  เทศบาลตำบลแชะ  เทศบาลตำบลไทรโยง-ไชยวาล  เทศบาลตำบลอรพิมพ์ อำเภอเทพารักษ์ ไม่มีเทศบาล อำเภอสูงเนิน เทศบาลตำบลกุดจิก  เทศบาลตำบลสูงเนิน อำเภอขามทะเลสอ เทศบาลตำบลขามทะเลสอ  เทศบาลตำบลพันดุง อำเภอขามสะแกแสง เทศบาลตำบลขามสะแกแสง  เทศบาลตำบลหนองหัวฟาน  เทศบาลตำบลโนนเมือง อำเภอคง เทศบาลตำบลเมืองคง  เทศบาลตำบลเทพาลัย อำเภอโนนไทย เทศบาลตำบลโนนไทย  เทศบาลตำบลโคกสวาย   เทศบาลตำบลบัลลังก์ อำเภอห้วยแถลง เทศบาลตำบลห้วยแถลง  เทศบาลตำบลหินดาด  เทศบาลตำบลกงรถ |  อำเภอเสิงสาง เทศบาลตำบลเสิงสาง  เทศบาลตำบลโนนสมบูรณ์ อำเภอบ้านเหลื่อม เทศบาลตำบลบ้านเหลื่อม อำเภอจักราช เทศบาลตำบลจักราช อำเภอเฉลิมพระเกียรติ เทศบาลตำบลท่าช้าง อำเภอชุมพวง เทศบาลตำบลชุมพวง อำเภอโนนแดง เทศบาลตำบลโนนแดง  เทศบาลตำบลวังหิน อำเภอบัวลาย เทศบาลตำบลหนองบัวลาย อำเภอประทาย เทศบาลตำบลประทาย อำเภอพระทองคำ เทศบาลตำบลพระทองคำ  เทศบาลตำบลสระพระ อำเภอเมืองยาง เทศบาลตำบลเมืองยาง อำเภอลำทะเมนชัย เทศบาลตำบลหนองบัววง  เทศบาลตำบลขุย  เทศบาลตำบลช่องแมว  เทศบาลตำบลบ้านยาง  เทศบาลตำบลไพล อำเภอวังน้ำเขียว เทศบาลตำบลศาลเจ้าพ่อ อำเภอสีดา เทศบาลตำบลสีดา อำเภอหนองบุญมาก เทศบาลตำบลหนองหัวแรต  เทศบาลตำบลแหลมทอง อำเภอแก้งสนามนาง เทศบาลตำบลบึงสำโรง   |
รายชื่อผู้ว่าราชการจังหวัดนครราชสีมา

| รายชื่อ | วาระการดำรงตำแหน่ง |
| --- | --- |
1. พระยากำแหงสงคราม (กาจ สิงห์เสนี): รศ.115 – 120 (พ.ศ. 2439 – 2444)
2. พระรังสรรค์สารกิจ (เลื่อน ศรีเพ็ญ): รศ.120 – 123 (พ.ศ. 2444 – 2447)
3. พระยาสุริยเดช (จาบ สุวรรณทัต): รศ.123 – 124 (พ.ศ. 2447 – 2448)
4. พระยาวรวิไชยวุฒิกร (เลื่อม สนธิรัตน): รศ.124 – 125 (พ.ศ. 2448 – 2449)
5. พระบรมราชบรรหาร (สวัสดิ์ วิเศษศิริ): รศ.125 – 129 (พ.ศ. 2449 – 2453)
6. พระไชยนฤนาท (ทองดี): รศ.129 – 131 (พ.ศ. 2453 – 2455)
7. พระเทพราชธานี (โหมด ชลายนคุปต์): พ.ศ. 2455 – 2456
8. พระยศสุนทร (ศิริ เทพหัสดิน ณ อยุธยา): พ.ศ. 2456 – 2458
9. พระยาสุริยราชวราภัย (จร รัตนปิณฑะ): พ.ศ. 2458 – 2460
10. พันตรี พระยาบรมราชบรรหาร (เย็น ภะระมรทัต): พ.ศ. 2460 – 2465
11. พระยานครราชเสนี (สหัส สิงหเสนี): พ.ศ. 2465 – 2471
12. พระยาพิริยะพิชัย (เทียบ สุวรรณนิน): พ.ศ. 2471 – 2474
13. พระยานายกนรชน (เจริญ ปริยานนท์): พ.ศ. 2474 – 2476
14. พระยากำธรพายัพทิศ (ดิส อินทโสฬส): 2 พ.ย. 2476 – 1 มี.ค. 2479
15. พันเอก หลวงอาจศรศิลป (ประพันธ์ ธนพุทธิ): พ.ศ. 2479 – 2484
16. นายสุรินทร์ ชิโนทัย: พ.ศ. 2484 – 2484
17. พระสาครบุรานุรักษ์ (ปริก สุวรรณานนท์): 19 ธ.ค. 2484 – 30 ก.ย. 2486
18. ขุนทะยานราญรอน (วัชระ วัชรบูล): 1 ต.ค. 2486 – 21 ธ.ค. 2487
19. หลวงวิวิธสุรการ (ถวิล เจียรมานพ): 22 ธ.ค. 2487 – 31 ก.ค. 2488
20. นายอุดม บุญประกอบ: 1 ส.ค. 2488 – 31 ก.ค. 2489
21. นายถนอม วิบูลมงคล: 7 ส.ค. 2489 – 5 ธ.ค. 2490
22. ขุนบริบาลบรรพตเขตต์ (สังเวียน บริบาลบรรพตเขตต์): 6 ธ.ค. 2490 – 21 มี.ค. 2492
23. ขุนวรคุตต์คณารักษ์ (บุญฤทธิ์ วรคุตานนท์): 22 มี.ค. 2492 – 20 มี.ค. 2495
24. นายยุทธ จรัณยานนท์: 21 มี.ค. 2495 – 11 ต.ค. 2497
25. นายสุวรรณ รื่นยศ: 12 ต.ค. 2497 – 22 พ.ค. 2500
26. พันตำรวจเอก เลื่อน กฤษณามระ: 23 พ.ค. 2500 – 6 มี.ค. 2501
27. นายเจริญ ภมรบุตร: 6 มี.ค. 2501 – 4 มี.ค. 2507
28. นายสวัสดิ์วงศ์ ปฏิทัศน์: 4 มี.ค. 2507 – 2 ต.ค. 2511
29. นายสมชาย กลิ่นแก้ว: 2 ต.ค. 2511 – 15 เม.ย. 2513
30. ร้อยตำรวจโท ระดม มหาศรานนท์: 13 เม.ย. 2513 – 30 ก.ย. 2516
31. นายประมูล ศรัทธาทิพย์: 1 ต.ค. 2516 – 5 ธ.ค. 2516
32. นายวิชิต ศุขะวิริยะ: 6 ธ.ค. 2516 – 31 ธ.ค. 2518
33. นายจำรูญ ปิยัมปุตระ: 1 ม.ค. 2519 – 30 ก.ย. 2520
34. นายเลิศ หงษ์ภักดี: 1 ต.ค. 2520 – 31 มี.ค. 2524
35. นายสมบูรณ์ ไทยวัชรามาศ: 1 เม.ย. 2524 – 30 ก.ย. 2531
36. นายไสว พราหมณี: 1 ต.ค. 2531 – 30 ก.ย. 2533
37. นายดำรง รัตนพานิช: 1 ต.ค. 2533 – 30 ก.ย. 2537
38. นายสุพร สุภสร: 1 ต.ค. 2537 – 30 ก.ย. 2539
39. นายประวิทย์ สีห์โสภณ: 1 ต.ค. 2539 – 19 ต.ค. 2540
40. นายโยธิน เมธชนัน: 20 ต.ค. 2540 – 22 เม.ย. 2544
41. นายสุนทร ริ้วเหลือง: 23 เม.ย. 2544 – 30 ก.ย. 2547
42. นายพงศ์โพยม วาศภูติ: 1 ต.ค. 2547 – 30 ก.ย. 2548
43. นายสมบูรณ์ งามลักษณ์: 1 ต.ค. 2548 – 30 ก.ย. 2550
44. นายสุธี มากบุญ: 1 ต.ค. 2550 – 27 พ.ย. 2551
45. นายประจักษ์ สุวรรณภักดี: 28 พ.ย. 2551 – 30 ก.ย. 2553
46. นายระพี ผ่องบุพกิจ: 1 ต.ค. 2553 – 23 พ.ย. 2554
47. นายชวน ศิรินันท์พร: 24 พ.ย. 2554 – 30 ก.ย. 2555
48. นายวินัย บัวประดิษฐ์: 8 ต.ค. 2555 – 1 มิ.ย. 2557
49. นายธงชัย ลืออดุลย์: 2 มิ.ย. 2557 – 30 ก.ย. 2558
50. นายวิเชียร จันทรโณทัย: 1 ต.ค. 2558 – 25 พ.ค. 2564
51. นายกอบชัย บุญอรณะ: 25 พ.ค. 2564 – 30 ก.ย. 2564
50. นายวิเชียร จันทรโณทัย (ครั้งที่ 2): 1 ต.ค. 2564 – 30 ก.ย. 2565
52. นายสยาม ศิริมงคล: 1 ต.ค. 2565 – 18 มี.ค. 2567
53. นายชัยวัฒน์ ชื่นโกสุม: 19 มี.ค. 2567 – ปัจจุบัน
เศรษฐกิจ

| ปี (พ> ศ.) | ผลิตภัณฑ์ มวลรวม จังหวัด (ล้านบาท) | อัตรา การเติบโต  (เปอร์เซ็นต์) | ผลิตภัณฑ์ มวลรวม จังหวัดต่อคน (บาท) |
| --- | --- | --- | --- |
| 2538 | 83,283 | — | 30,070 |
| 2539 | 92,906 | +11.55 | 36,548 |
| 2540 | 96,484 | +3.85 | 37,721 |
| 2541 | 91,530 | -5.13 | 35,511 |
| 2542 | 85,317 | -6.79 | 32,847 |
| 2543 | 87,571 | +2.64 | 33,552 |
| 2544 | 90,664 | +3.53 | 34,599 |
| 2545 | 99,028 | +9.23 | 37,200 |
| 2546 | 111,034 | +12.12 | 41,321 |
| 2547 | 118,277 | +6.52 | 43,629 |
| 2548 | 121,141 | +2.42 | 44,295 |
| 2549 | 134,007 | +10.62 | 48,648 |
| 2550 | 147,020 | +9.71 | 53,012 |
| 2551 | 152,069 | +3.43 | 54,503 |
| 2552 | 159,557 | +4.92 | 56,877 |
| 2553 | 187,963 | +17.80 | 66,670 |
| 2554 | 202,014 | +7.48 | 71,405 |
| 2555 | 239,199 | +18.41 | 95,193 |
| 2556 | 242,476 | +1.37 | 96,690 |
| 2557 | 245,248 | +1.14 | 97,963 |
| 2558 | 264,964 | +8.04 | 106,000 |
| 2559 | 263,578 | -0.52 | 105,618 |
| 2560 | 274,898 | +4.29 | 110,301 |
| 2561 | 295,551 | +7.51 | 117,517 |
| 2562 | 303,996 | +2.86 | 121,068 |
| 2563 | 294,604 | -3.09 | 117,521 |
| 2564 | 315,583 | +7.12 | 126,119 |
อ้างอิง:ผลิตภัณฑ์มวลรวมรายจังหวัด (จีพีพี) และจีพีพีต่อหัวรายจังหวัด สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
โครงสร้างเศรษฐกิจที่สำคัญของจังหวัดนครราชสีมามีโครงสร้างที่สำคัญ ได้แก่ ภาคอุตสาหกรรม ภาคการเกษตร และการค้าส่งค้าปลีก ซึ่งมีอัตราสัดส่วนโครงสร้างร้อยละ  22.46, 19.82 และ 14.91 ตามลำดับ ในภาคการเกษตร จังหวัดมีพื้นที่เกษตรกรรมทั้งสิ้น 8,931,032 ไร่ แบ่งเป็น ปลูกข้าว จำนวน 4,329,724 ไร่ พืชไร่จำพวกข้าวโพด มันสำปะหลัง ปอ ฝ้าย และข้าวฟ่าง จำนวน 3,793,602 ไร่ และปลูกพืชสวน 632,170 ไร่ มีครัวเรือนเกษตรกรรวมทั้งสิ้น 326,587 ครัวเรือน โดยมีพืชเศรษฐกิจ 3 อันดับแรก คือ ข้าว มันสำปะหลัง และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ นอกจากนี้ยังมีการเลี้ยงสัตว์ เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืด การเลี้ยงไหมโดยเฉพาะที่อำเภอปักธงชัยเป็นแหล่งผ้าไหมที่ขึ้นชื่อ อาชีพการทำป่าไม้ และการประมงน้ำจืดตามลุ่มน้ำ
ในภาคอุตสาหกรรม ปี พ.ศ. 2560 จังหวัดนครราชสีมามีโรงงานทั้งสิ้น 7,513 โรงงาน มีมูลค่าการลงทุน ประมาณ 188,074 ล้านบาท มีจำนวนคนงานรวม 129,531 คน ซึ่งโรงงานอุตสาหกรรมส่วนใหญ่เป็นอุตสาหกรรมการเกษตรมีสัดส่วนเฉลี่ยร้อยละ 18.84 อุตสาหกรรมขนส่งเฉลี่ยร้อยละ 12.27 อุตสาหกรรมอโลหะเฉลี่ยร้อยละ 11.38 และอุตสาหกรรมอาหารเฉลี่ยร้อยละ 10.02 สำหรับอุตสาหกรรมเหมืองแร่ มีแร่ที่สำคัญคือ หินบะซอลต์ หินปูน และ เกลือหิน โดยเฉพาะเกลือหิน พบมากในตอนเหนือและตอนกลางของจังหวัด
ในปี พ.ศ. 2564 (year 2021) จังหวัดนครราชสีมามีผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด (Gross Provincial Product - GPP) เท่ากับ 315,583 ล้านบาท ( 9.3 Billion US$) อยู่ในลำดับที่ 1 ของภาตตะวันออกเฉียงเหนือ ลำดับที่ 12 ของประเทศ และ ผลิตภัณฑ์จังหวัดต่อคน (GPP per capita) เท่ากับ 126,119 บาท ( 3,699 US$) อยู่ในลำดับที่ 1 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ลำดับที่ 32 ของประเทศ
ภาคการเงินการธนาคาร จังหวัดนครราชสีมามีจำนวนสำนักงานของธนาคารทั้งสิ้น 152 สำนักงาน(มีนาคม พ.ศ. 2562)  เงินรับฝากรวมทุกประเภท (มีนาคม พ.ศ. 2562) ทั้งสิ้น 153,649 ล้านบาท และเงินให้สินเชื่อรวมทุกประเภท (มีนาคม 2562) ทั้งสิ้น 169,203 ล้านบาท
เศรษฐกิจ > นิคมอุตสาหกรรม

นิคมอุตสาหกรรมนวนคร 2 นครรราชสีมา
เขตอุตสาหกรรมสุรนารี
นิคมอุตสาหกรรมสูงเนิน (โครงการ)
ประชากรศาสตร์

| ปี | ประชากร | ±% |
| --- | --- | --- |
|  2550  | 2,552,894 | —     |
|  2551  | 2,565,117 | +0.5% |
|  2552  | 2,571,292 | +0.2% |
|  2553  | 2,582,089 | +0.4% |
|  2554  | 2,585,325 | +0.1% |
|  2555  | 2,601,167 | +0.6% |
|  2556  | 2,610,164 | +0.3% |
|  2557  | 2,620,517 | +0.4% |
|  2558  | 2,628,818 | +0.3% |
|  2559  | 2,631,435 | +0.1% |
|  2560  | 2,639,226 | +0.3% |
|  2561  | 2,646,401 | +0.3% |
|  2562  | 2,648,927 | +0.1% |
|  2563  | 2,633,203 | −0.6% |
|  2564  | 2,634,145 | +0.0% |
อ้างอิง:กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย
ประชากรศาสตร์ > ประชากรศาสตร์

ปัจจุบันจังหวัดนครราชสีมามีประชากรมากเป็นอันดับหนึ่งของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และมากเป็นอันดับสองของประเทศรองจากกรุงเทพมหานคร ประกอบด้วยประชากรหลากหลายเชื้อชาติหรือหลายชาติพันธุ์ แต่กลุ่มชาติพันธุ์ในจังหวัดนครราชสีมาที่มีจำนวนมากมีอยู่สองกลุ่มใหญ่คือ ไทย (หรือเรียกอีกอย่างว่า ไทโคราช) และอีกกลุ่มคือชาวลาว และ ชาวอีสาน(ตอนบนและด้านตะวันออกเฉียงเหนือของเขตจังหวัด) และมีชนกลุ่มน้อยอีกได้แก่ มอญ กุย (หรือส่วย) ชาวบน จีน ไทยวน ญวน และแขก
ประชากรศาสตร์ > ประชากรศาสตร์ > ไทโคราช

กลุ่มชาติพันธุ์ไทยที่อยู่ในนครราชสีมาเรียกอีกอย่างว่า ไทโคราช เป็นคนกลุ่มใหญ่ที่สุดในจังหวัดนครราชสีมา คนกลุ่มนี้ใช้ภาษาคล้ายคนไทยภาคกลาง เพียงแต่เสียงวรรณยุกต์เพี้ยนไปบ้าง และมีคำศัพท์สำนวนบางอย่างที่มีลักษณะเป็นของตนเอง เดิมถิ่นนี้ชาวพื้นเมืองเป็นละว้า ชาวไทยภาคกลางได้อพยพเข้ามาอยู่อาศัย สมัยกรุงศรีอยุธยา พระเจ้าอู่ทองให้ขุนหลวงพะงั่วยกกองทัพมารวบรวมดินแดนแถบนี้เข้ากับกรุงศรีอยุธยา พระเจ้าอู่ทองโปรดฯให้กองทหารอยุธยาตั้งด่านอยู่ประจำ และส่งช่างชาวอยุธยามาก่อสร้างบ้านเรือนและวัดวาอารามเป็นอันมาก ชาวไทยอยุธยาได้อพยพเข้ามาอยู่อาศัยเพิ่มขึ้นในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช และได้อพยพมาอยู่นครราชสีมาอีกระลอกหนึ่งคือ คราวเสียกรุงครั้งที่ 2 โดยมีชาวไทยชายฝั่งทะเลภาคตะวันออกได้อพยพเข้ามาเพิ่มด้วย ชาวไทยกลุ่มนี้และชาวไทยพื้นเมืองเดิม (เข้าใจว่าเป็นชาวสยามลุ่มน้ำมูล) สืบเชื้อสายเป็นชาวไทยโคราชและรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีสืบทอดกันมา
กลุ่มไทโคราชเป็นกลุ่มที่แสดงเอกลักษณ์ของเมืองนครราชสีมา เพราะสำเนียงแตกต่างจากกลุ่มอื่น เป็นกลุ่มที่พูดภาษาไทยโคราชซึ่งคล้ายคลึงภาษาไทยกลางแต่สำเนียงเพี้ยน เหน่อ ห้วนสั้น กร่อนเสียง มีคำไทยลาว (อีสาน) ปะปนบ้างเล็กน้อย ชาวไทยโคราชแต่งกายแบบไทยภาคกลาง รับประทานข้าวเจ้า อาหารทั่วไปคล้ายคลึงภาคกลาง ขนบธรรมเนียม ประเพณี และวัฒนธรรมคล้ายไทยภาคกลาง ปัจจุบัน กลุ่มไทยโคราชอาศัยอยู่หนาแน่นในอำเภอต่อไปนี้ เช่น อำเภอเมืองนครราชสีมา อำเภอโนนสูง อำเภอโนนไทย อำเภอด่านขุนทด อำเภอพระทองคำ อำเภอเทพารักษ์ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ อำเภอขามทะเลสอ อำเภอขามสะแกแสง อำเภอโชคชัย อำเภอหนองบุญมาก อำเภอครบุรี อำเภอเสิงสาง อำเภอวังน้ำเขียว อำเภอสีคิ้ว อำเภอปากช่อง อำเภอสูงเนิน และ อำเภอพิมาย และยังพบชาวไทยโคราชในบางส่วนของจังหวัดสระบุรี จังหวัดลพบุรี จังหวัดชัยภูมิ (อำเภอบำเหน็จณรงค์ อำเภอเทพสถิต และ อำเภอซับใหญ่)และจังหวัดบุรีรัมย์ (อำเภอเมืองบุรีรัมย์ นางรอง และหนองกี่)
ประชากรศาสตร์ > ประชากรศาสตร์ > ชาวไทอีสาน

ชาวไทอีสานเป็นกลุ่มหนึ่งที่มีจำนวนประชากรมากรองจากกลุ่มไทโคราช อาศัยอยู่มากในอำเภอต่อไปนี้ของจังหวัดนครราชสีมา เช่น อำเภอบัวใหญ่ อำเภอบัวลาย อำเภอสีดา อำเภอแก้งสนามนาง อำเภอประทาย อำเภอโนนแดง อำเภอบ้านเหลื่อม อำเภอเมืองยาง อำเภอลำทะเมนชัย อำเภอปักธงชัย อำเภอสูงเนิน อำเภอคง อำเภอห้วยแถลง อำเภอชุมพวง อำเภอจักราชและบางส่วนของ อำเภอพิมาย อำเภอครบุรี อำเภอเสิงสาง อำเภอวังน้ำเขียว และ อำเภอสีคิ้ว เป็นต้น ชาวไทยอีสานพูดภาษาอีสานท้องถิ่นคล้ายกับจังหวัดอื่นๆในภาคอีสาน และมีขนบธรรมเนียมประเพณีเหมือนชาวอีสานทั่วไป
ประชากรศาสตร์ > ประชากรศาสตร์ > ชาวไทยเชื้อสายลาว

อพยพเข้ามาอยู่สมัยสงครามปราบปรามเมืองเวียงจันทน์ในสมัยกรุงธนบุรี และสมัยปราบเจ้าอนุวงศ์ในรัชกาลที่3 มีการกวาดต้อนครอบครัวลาวเข้ามาอยู่ในหัวเมืองชั้นในหลายครั้ง และมีการอพยพเข้ามาโดยสมัครใจเพิ่มขึ้นในระยะหลัง คนกลุ่มที่นี้มักเรียกกันว่า "ลาวเวียง" มีการใช้ภาษาลาวสำเนียงเวียงจันทน์ซึ่งต่างกับภาษาอีสานสำเนียงท้องถิ่นอย่างสิ้นเชิง กระจายอาศัยกันอยู่ทั่วไปในจังหวัดนครราชสีมา โดยส่วนมากมักพบที่อำเภอสูงเนินและอำเภอปักธงชัย ปัจจุบันสืบหาแทบไม่ได้แล้วเนื่อจากการเทครัวมีมานับ200ปีและมีการแต่งงานกับคนพื้นเมือง มีจำนวนน้อยที่สืบหาได้ว่ามีเชื้อสาวลาวเวียงจันทน์ตามคำบอกเล่าของคนเฒ่าคนแก่ เช่น การเก็บรักษาผ้าซิ่นแต่เดิมไว้ และข้าวของเครื่องใช้ต่างๆ เนื่องจากชาวลาวเวียงจันทน์อพยพมาจากเมืองที่มีวัฒนธรรมสูง มักจะมีของมีค่าติดตัวมาด้วย เช่น ผ้าซิ่น ข้าวของเครื่องใช้ รวมถึงวัฒนธรรมและวิถีชีวิตแบบชาวเวียงจันทน์ที่ยังสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน ชาวลาวเวียงจันทน์อพยพมากที่สุดในสมัยรัชกาลที่3 เนื่องจากมีการทำสงครามกับเวียงจันทน์หลายครั้ง และเป็นครั้งใหญ่ที่ทำลายนครเวียงจันทน์อย่างราบคราบ จึงทำให้ชาวลาวเวียงจันทน์ถูกเกณฑ์เป็นเชลยจำนวนมาก โดยหัวเมืองใหญ่อย่างนครราชสีมารับชาวเชลยไว้เป็นจำนวนหนึ่ง ส่วนที่เหลือกระจายไปตามหัวเมืองต่างๆในภาคกลาง
ประชากรศาสตร์ > ประชากรศาสตร์ > มอญ

จากการสำรวจสำมะโนประชากรของจังหวัดนครราชสีมา เมื่อ พ.ศ. 2446 ในสมัยรัชกาลที่ 5 พบว่า มีชาวมอญอยู่จำนวน 2,249 คน จากจำนวนประชากรของนครราชสีมา 402,668 คน  ชาวมอญอพยพเข้ามาอยู่บริเวณเมืองนครราชสีมา ตั้งแต่ พ.ศ. 2318 ในสมัยกรุงธนบุรี สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี พระราชทานครัวมอญที่อพยพเข้ามาสวามิภักดิ์ มีเจ้าพระยามหาโยธา (พญาเจ่ง) ต้นสกุล "คชเสนี" เป็นหัวหน้า แบ่งให้พระยานครราชสีมานำขึ้นมาอยู่ที่เมืองนครราชสีมา ตั้งครัวมอญที่ลำพระเพลิง เขตอำเภอปักธงชัยที่บ้านพลับพลา อำเภอโชคชัย พระยาศรีราชรามัญผู้เป็นหัวหน้าพาญาติพี่น้องมาอยู่ในเมืองเป็นสายกองส่วยทอง ตั้งบ้านเรือนเรียกว่าบ้านมอญ เมื่อเกิดกบฏเจ้าอนุวงศ์ เมื่อ พ.ศ. 2336 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวได้โปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยามหาโยธา (ทอเรียะ คชเสนี) คุมกองมอญมาสมทบมาร่วมรบกับกำลังฝ่ายไทย เมื่อเสร็จศึกแล้วพวกมอญเห็นเมืองปักธงชัยอุดมสมบูรณ์จึงมาตั้งถิ่นฐาน ปัจจุบันชาวมอญในนครราชสีมายังรักษาวัฒนธรรมประเพณีมอญไว้ เช่น ภาษา การไหว้ผี การเล่นสะบ้าในเขตบ้านท่าโพธิ บ้านสำราญเพลิง ตำบลนกออก อำเภอปักธงชัย ประกอบอาชีพทำนา ทำสวน ทำเครื่องปั้นดินเผา ภาษามอญจะใช้พูดในชาวไทยมอญที่อายุเกิน 60 ปีขึ้นไป คนรุ่นหลังจากนี้จะพูดภาษาไทยโคราชทั้งสิ้น
ประชากรศาสตร์ > ประชากรศาสตร์ > ส่วย

ส่วย หรือ ข่า เป็นชนพื้นเมืองของหัวเมืองเขมรป่าดงและเมืองนครราชสีมา พูดภาษาตระกูลมอญ-เขมร ได้อยู่ในพื้นที่นี้ก่อนที่คนไทยจะเข้ามามีอิทธิพลเหนือดินแดนบริเวณลุ่มแม่น้ำมูลตอนบน เมื่อ พ.ศ. 2362 เจ้าเมืองนครราชสีมา (ทองอินทร์) ตีข่าได้ แล้วนำมายังเมืองนครราชสีมา
ภาษาส่วย เป็นภาษาของชาวส่วยที่อพยพมาจากจังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษ และจังหวัดบุรีรัมย์ ที่มาตั้งหลักแหล่งอยู่ที่ ตำบลห้วยแถลง อำเภอห้วยแถลง ปัจจุบันมีเฉพาะผู้ที่อายุเกิน 40 ปีขึ้นไป ที่ยังคงใช้ภาษาส่วยในกลุ่มของตนเอง นอกจากนั้นจะใช้ภาษาไทยโคราชเป็นพื้น
ประชากรศาสตร์ > ประชากรศาสตร์ > ญัฮกุร

ญัฮกุร หรือ เนียะกุล เป็นชนกลุ่มน้อยที่อาศัยอยู่ตามไหล่เขาหรือเนินเขาเตี้ย ๆ บริเวณด้านในของที่ราบสูงโคราช ชาวบนอาจสืบเชื้อสายมาจากคนในสมัยทวารวดี อยู่ในบางหมู่บ้านของอำเภอปักธงชัย อำเภอครบุรี และอำเภอหนองบุญมาก
ภาษาชาวบน เป็นภาษาตระกูลมอญ-เขมร ปัจจุบันชาวบนพูดภาษาชาวบนเฉพาะผู้ที่อายุเกิน 60 ปีขึ้นไป นอกจากนั้นใช้ภาษาไทยโคราช