เอชเอ็มเอชเอส บริแทนนิก
ซากเรือ

class=notpageimage|
ตำแหน่งที่ตั้งของซากเรือนอกชายฝั่งกรีซ
ซากเรือเอชเอ็มเอชเอส บริแทนนิกตั้งอยู่ที่พิกัด  37°42′05″N 24°17′02″E﻿ / ﻿37.70139°N 24.28389°E﻿ / 37.70139; 24.28389 ในระดับความลึกประมาณ 400 ฟุต (122 เมตร) ถูกค้นพบในวันที่ 3 ธันวาคม ค.ศ. 1975 โดยฌัก กุสโต ซึ่งเป็นผู้สำรวจ ระหว่างการถ่ายทำการสำรวจ กุสโตได้ทำการสัมภาษณ์ผ่านกล้องกับผู้ที่รอดชีวิตจากเรือหลายคนรวมถึงชีลา แมกเบธ มิตเชลล์ ในปี 1976 กุสโตได้เข้าไปสำรวจซากเรือพร้อมกับนักดำน้ำของเขาเป็นครั้งแรก เขาแสดงความเห็นว่าเรือน่าจะถูกจมด้วยตอร์ปิโดเพียงลูกเดียว โดยอาศัยความเสียหายของแผ่นเหล็กของเรือเป็นหลักฐาน
ซากเรือนอนตะแคงทางกราบขวา ซ่อนบริเวณที่ถูกระเบิดจากทุ่นระเบิดไว้ มีรูโหว่ขนาดใหญ่ใต้ดาดฟ้าหน้าเรือ หัวเรือเสียรูปอย่างรุนแรงและยึดติดกับตัวเรือด้วยส่วนที่เหลืออยู่เพียงบางส่วนของดาดฟ้า C ห้องพักลูกเรือบริเวณหัวเรือยังคงสภาพดี โดยมีรายละเอียดปลีกย่อยต่าง ๆ ที่ยังคงมองเห็นได้อย่างชัดเจน ส่วนห้องเก็บสินค้านั้นพบว่าว่างเปล่า
เครื่องจักรหน้าเรือและเครนยกสินค้าสองตัวที่ตั้งอยู่บนดาดฟ้าหน้าเรือยังคงสภาพดี เสากระโดงหน้างอและนอนอยู่บนพื้นทะเลใกล้กับซากเรือ พร้อมกับรังกาที่ยังติดอยู่ ระฆังที่เคยเชื่อว่าสูญหายไปนั้นได้ถูกค้นพบในระหว่างการดำน้ำสำรวจในปี ค.ศ. 2019 โดยระฆังหลุดออกจากเสากระโดงและปัจจุบันจมอยู่ใต้พื้นทะเลตรงตำแหน่งใต้รังกาพอดี ปล่องไฟที่ 1 พบห่างจากดาดฟ้าเรือบดเพียงไม่กี่เมตร ส่วนปล่องไฟที่ 2 3 และ 4 อยู่ในบริเวณเศษซากเรือ (ซึ่งอยู่ด้านท้ายเรือ) มีเศษถ่านหินกระจัดกระจายอยู่ข้างซากเรือ
กลางปี ค.ศ. 1995 ในการสำรวจที่ถูกบันทึกเป็นภาพโดยรายการ NOVA ดร.โรเบิร์ต บัลลาร์ด ผู้โด่งดังจากการค้นพบซากเรือไททานิกในปี 1985 และเรือประจัญบานบิสมาร์คของเยอรมันในปี 1989 ได้เดินทางไปยังซากเรือบริแทนนิกโดยใช้โซนาร์สแกนด้านข้างที่ทันสมัย ภาพถ่ายถูกเก็บรวบรวมมาจากยานพาหนะควบคุมระยะไกล แต่ยังไม่มีการเข้าไปสำรวจภายในซากเรือ บัลลาร์ดพบว่าปล่องไฟของเรือทั้งหมดอยู่ในสภาพที่ดีอย่างน่าประหลาดใจ และความพยายามในการค้นหาสมอทุ่นระเบิดล้มเหลว
ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1996 ซากเรือถูกซื้อโดยไซมอน มิลส์ ผู้ซึ่งได้เขียนหนังสือเกี่ยวกับเรือลำนี้อยู่ 2 เล่ม คือ บริแทนนิก – ไททันลำสุดท้าย และ ตัวประกันสู่โชคชะตา
ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1997 ทีมนักดำน้ำนานาชาติ นำโดยเควิน เกอร์ ได้ใช้เทคนิคการดำน้ำลึกด้วยแก๊สผสมแบบเปิดวงจร (open-circuit trimix diving) เพื่อลงไปสำรวจและบันทึกภาพซากเรือในรูปแบบวิดีโอดิจิทัล ดีวี (DV digital video format) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีใหม่ในขณะนั้น
ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1998 ทีมนักดำน้ำอีกกลุ่มหนึ่งได้ทำการสำรวจซากเรืออีกครั้ง โดยใช้ยานพาหนะขับเคลื่อนใต้น้ำ ทีมนักดำน้ำได้ดำลงไปสำรวจซากเรือเป็นจำนวนมาก และได้ภาพถ่ายจำนวนมากที่มากกว่าครั้งไหน ๆ มาก่อน รวมถึงวิดีโอของเครื่องสั่งจักร 4 ตัว พังงา และเครื่องควบคุมหางเสือระยะไกลบนห้องกัปตัน
ในปี ค.ศ. 1999 นักดำน้ำจาก GUE ซึ่งเชี่ยวชาญในการดำน้ำในถ้ำและสำรวจมหาสมุทร ได้นำทีมดำน้ำครั้งแรกในการสำรวจบริเวณที่ลึกเข้าไปในซากเรือบริแทนนิกอย่างละเอียด วิดีโอจากการสำรวจครั้งนี้ได้ถูกเผยแพร่ไปยังช่องรายการชื่อดังระดับโลกอย่างเนชั่นแนลจีโอกราฟิก บีบีซี ฮิสทรี และดิสคัฟเวอรี
ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2003 คณะสำรวจนำโดยคาร์ล สเปนเซอร์ ได้ดำน้ำลงไปสำรวจซากเรือ นี่เป็นการสำรวจครั้งแรกที่นักดำน้ำทุกคนใช้เครื่องช่วยหายใจแบบวงจรปิด (Closed Circuit Rebreather หรือ CCR) นักดำน้ำเลห์ บิชอป นำภาพถ่ายชุดแรกจากภายในซากเรือกลับมา และริช สตีเวนสัน คู่ดำน้ำของเขาได้ค้นพบว่าประตูกั้นน้ำหลายบานเปิดอยู่ มีการตั้งข้อสันนิษฐานว่าเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเนื่องจากทุ่นใต้น้ำระเบิดตรงกับช่วงเปลี่ยนเวรยาม หรืออาจเป็นไปได้ว่าแรงระเบิดทำให้บานประตูเสียหาย บิล สมิธ ผู้เชี่ยวชาญด้านโซนาร์ ตรวจพบสมอทุ่นระเบิดใต้น้ำจำนวนหนึ่งรอบซากเรือ ซึ่งสอดคล้องกับบันทึกของเรือดำน้ำ SM U-73 ของเยอรมันที่ระบุว่าบริแทนนิกอับปางลงเพราะทุ่นระเบิดเพียงลูกเดียว และความเสียหายรุนแรงขึ้นเนื่องจากช่องหน้าต่างและประตูกั้นน้ำเปิดอยู่ การสำรวจของสเปนเซอร์ได้รับการเผยแพร่ไปทั่วโลกเป็นเวลาหลายปีโดยช่องเนชั่นแนลจีโอกราฟิก และช่อง 5 ของสหราชอาณาจักร
ในปี ค.ศ. 2006 มีการจัดส่งคณะสำรวจใต้น้ำ โดยได้รับการสนับสนุนด้านการเงินและการบันทึกภาพจากช่องฮิสทรี ซึ่งได้รวบรวมนักดำน้ำที่มีทักษะ 14 คน เพื่อร่วมกันค้นหาสาเหตุที่ทำให้บริแทนนิกจมลงอย่างรวดเร็ว หลังจากเตรียมการเรียบร้อยแล้ว ทีมดำน้ำก็ได้ดำลงไปสำรวจซากเรือในวันที่ 17 กันยายน เวลาอันน้อยนิดที่เหลืออยู่ต้องถูกตัดสั้นลงเมื่อตะกอนดินลอยขึ้นมา ทำให้ทัศนวิสัยเป็นศูนย์ นักดำน้ำทั้งสองคนรอดชีวิตมาได้อย่างหวุดหวิด การดำน้ำครั้งสุดท้ายนั้นมีแผนจะสำรวจห้องหม้อไอน้ำของบริแทนนิก แต่แล้วก็พบว่าการถ่ายภาพภายในซากเรือลึกเข้าไปขนาดนั้น จะเป็นการฝ่าฝืนใบอนุญาตที่ได้รับจากกรมโบราณคดีใต้น้ำ ซึ่งเป็นหน่วยงานหนึ่งภายใต้กระทรวงวัฒนธรรมกรีก
เนื่องจากอุปสรรคด้านภาษาทำให้หน่วยงานปฏิเสธคำร้องขอฉุกเฉินในครั้งนั้น ส่งผลให้คณะสำรวจไม่สามารถระบุสาเหตุของการจมอย่างรวดเร็วได้ แต่ได้บันทึกภาพวิดีโอเป็นเวลานานหลายชั่วโมงและรวบรวมข้อมูลสำคัญไว้ กรมโบราณคดีใต้น้ำได้ตระหนักถึงความสำคัญของภารกิจนี้ในภายหลัง และได้เชิญชวนให้กลับมาสำรวจซากเรืออีกครั้งภายใต้เงื่อนไขที่ผ่อนปรนกว่าเดิม
วันที่ 24 พฤษภาคม ค.ศ. 2009 คาร์ล สเปนเซอร์ ซึ่งกลับมาดำน้ำถ่ายทำซากเรือบริแทนนิกเป็นครั้งที่สาม ได้เสียชีวิตในประเทศกรีซ เนื่องจากอุปกรณ์เกิดปัญหาขณะถ่ายทำซากเรือให้กับเนชั่นแนลจีโอกราฟิก
ในปี ค.ศ. 2012 ในการสำรวจที่จัดโดยอเล็กซานเดอร์ โซทีริอู และพอล ลิจเนน นักดำน้ำที่ใช้เครื่องช่วยหายใจแบบรีบรีเทอร์ได้ดำน้ำลงไปติดตั้งและเก็บอุปกรณ์วิทยาศาสตร์ที่ใช้เพื่อศึกษาสภาพแวดล้อม เพื่อเปรียบเทียบอัตราการกัดกร่อนของเหล็กของบริแทนนิกเมื่อเทียบกับเรือไททานิก
วันที่ 29 กันยายน ค.ศ. 2019 ทิม ซาวิลล์ นักดำน้ำเทคนิคชาวอังกฤษ เสียชีวิตระหว่างการดำน้ำที่ระดับความลึก 393 ฟุต (120 เมตร) บนซากเรือบริแทนนิก