ประเทศโปรตุเกส

| สาธารณรัฐโปรตุเกส República Portuguesa (โปรตุเกส) |
| --- | --- |
   ธงชาติ    ตราแผ่นดิน  
คำขวัญ:  Esta é a ditosa Pátria minha amada ("นี่คือบ้านเกิดแสนสุขอันเป็นที่รักของฉัน")
เพลงชาติ:  อาปูร์ตูเกซา 
แสดงลูกโลกแสดงสหภาพยุโรปที่ตั้งของ ประเทศโปรตุเกส  (เขียวเข้ม)– ในยุโรป  (เขียว & เทาเข้ม) – ในสหภาพยุโรป  (เขียว)
เมืองหลวง และเมืองใหญ่สุด: ลิสบอน 38°46′N 9°9′W﻿ / ﻿38.767°N 9.150°W﻿ / 38.767; -9.150
ภาษาราชการ: โปรตุเกส
: มีรังดา
กลุ่มชาติพันธุ์  (ค.ศ. 2021): 88.5% โปรตุเกส 11.5% อื่น ๆ
ศาสนา  (ค.ศ. 2011): 84.3% คริสต์ —81.0% โรมันคาทอลิก —3.3% คริสต์นิกายอื่น ๆ 6.8% ไม่มี 0.6% อื่น ๆ 8.3% ไม่ระบุ
เดมะนิม: ชาวโปรตุเกส
การปกครอง: รัฐเดี่ยว สาธารณรัฐระบอบกึ่งประธานาธิบดี

• ประธานาธิบดี : มาร์แซลู รึเบลู ดึ โซซา
• นายกรัฐมนตรี : ลูวิช มงตึเนกรู
 
สภานิติบัญญัติ: สมัชชาสาธารณรัฐ
การก่อตั้ง

• เทศมณฑลแรก : ค.ศ. 868
• เทศมณฑลที่สอง : ค.ศ. 1095
• อธิปไตย : 24 มิถุนายน ค.ศ. 1128
• ราชอาณาจักร : 25 กรกฎาคม ค.ศ. 1139
• สนธิสัญญาซาโมรา : 5 ตุลาคม ค.ศ. 1143
• การฟื้นฟู : 1 ธันวาคม ค.ศ. 1640
• รัฐธรรมนูญฉบับแรก : 23 กันย่ายน ค.ศ. 1822
• สาธารณรัฐ : 5 ตุลาคม ค.ศ. 1910
• การทำให้เป็นประชาธิปไตย : 25 เมษายน ค.ศ. 1974
• รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน : 25 เมษายน ค.ศ. 1976
• ภาคยานุวัติ EEC : 1 มกราคม ค.ศ. 1986
 
พื้นที่
• รวม: 92,212 ตารางกิโลเมตร (35,603 ตารางไมล์) (อันดับที่ 109)
• แหล่งน้ำ (%): 1.2 (ใน ค.ศ. 2015)
ประชากร
• สำมะโนประชากร ค.ศ. 2021:  10,344,802
• ความหนาแน่น: 112.2 ต่อตารางกิโลเมตร (290.6 ต่อตารางไมล์)
จีดีพี (อำนาจซื้อ) : ค.ศ. 2022 (ประมาณ)
• รวม:  419.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 52)
• ต่อหัว:  40,805 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 45)
จีดีพี (ราคาตลาด) : ค.ศ. 2022 (ประมาณ)
• รวม:  251.9 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 51)
• ต่อหัว:  24,495 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับที่ 45)
จีนี (ค.ศ. 2020):  33.0 ปานกลาง
เอชดีไอ (ค.ศ. 2019):  0.864 สูงมาก · อันดับที่ 38
สกุลเงิน: ยูโร (€) (EUR)
เขตเวลา: UTC  (WET)  UTC−1 (แอตแลนติก/อะโซร์ส)
• ฤดูร้อน (เวลาออมแสง): UTC+1 (WEST)  UTC (แอตแลนติก/อะโซร์ส)
: หมายเหตุ: โปรตุเกสแผ่นดินใหญ่และมาเดราใช้เวลา WET/WEST โดยที่อะโซร์สช้ากว่า 1 ชั่วโมง
รูปแบบวันที่: วว/ดด/ปปปป
ขับรถด้าน: ขวามือ
รหัสโทรศัพท์: +351
รหัส ISO 3166: PT
โดเมนบนสุด: .pt
 ^ ภาษามีรังดาที่มีผู้ใช้งานในภูมิภาค Terra de Miranda ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1999 (Lei n.° 7/99 de 29 de Janeiro), ในการให้สิทธิ์ในการใช้งานอย่างเป็นทางการ ภาษามือโปรตุเกสก็ได้รับการยอมรับเช่นกัน ^  ตามประเทศที่ถือสัญชาติ ^ รัฐธรรมนูญของโปรตุเกสที่นำมาใช้ในปี 1976 มีการแก้ไขย่อย ๆ หลายครั้ง ใน ค.ศ. 1982 และ 2005 
ปราสาทแห่งกีมารานช์ (Castle of Guimarães) ที่ถูกสร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 10 ถือเป็นสัญลักษณ์ประจำชาติของประเทศโปรตุเกส เรียกได้อีกชื่อหนึ่งว่า "ต้นกำเนิดของโปรตุเกส" ศึกแห่งเซามาเมเด (São Mamede) เกิดขึ้นใกล้ ๆ กับที่นี่ใน พ.ศ. 1671
โปรตุเกส (โปรตุเกส: Portugal [puɾtuˈɣaɫ] ปุรตุกาล) หรือชื่อทางการคือ สาธารณรัฐโปรตุเกส (โปรตุเกส: República Portuguesa) เป็นรัฐเอกราชซึ่งมีแผ่นดินใหญ่ตั้งอยู่บนคาบสมุทรไอบีเรียทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของทวีปยุโรป มีพรมแดนติดกับประเทศสเปนทางทิศเหนือและทิศตะวันออกซึ่งถือเป็นพรมแดนที่ต่อเนื่องกันที่ยาวที่สุดในสหภาพยุโรป และติดกับมหาสมุทรแอตแลนติกทางทิศตะวันตกและทิศใต้ อาณาเขตของโปรตุเกสยังรวมถึงหมู่เกาะอะโซร์ส และมาเดราบริเวณมหาสมุทรแอตแลนติกซึ่งมีสถานะเป็นเขตพื้นที่ปกครองตนเอง โปรตุเกสมีสภาพเป็นรัฐเดี่ยวซึ่งปกครองด้วยระบบกึ่งประธานาธิบดี มีประชากรประมาณ 11 ล้านคน ภาษาโปรตุเกสเป็นภาษาราชการ ในขณะที่ภาษามีรังดาได้รับการรับรองโดยรัฐให้เป็นภาษาถิ่น โปรตุเกสมีเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดคือลิสบอน และยังเป็นหนึ่งในศูนย์กลางทางด้านการท่องเที่ยวร่วมกับโปร์ตูและอัลการ์วึ
โปรตุเกสเป็นหนึ่งในประเทศที่เก่าแก่ที่สุดในทวีปยุโรป อาณาเขตทั้งหมดเริ่มมีมนุษย์เข้ามาตั้งรกรากตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ในเวลาต่อมาได้กลายเป็นที่อยู่อาศัยของชาวเคลต์, ฟินิเชีย และพ่อค้าชาวกรีกโบราณ ก่อนจะถูกปกครองโดยชาวโรมัน ตามด้วยการรุกรานของชาววิซิกอทซึ่งเป็นกลุ่มชนเจอร์แมนิก และหลังจากคาบสมุทรไอบีเรียถูกรุกรานโดยชาวมัวร์ พื้นที่ส่วนใหญ่ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของอัลอันดะลุสก ซึ่งปกครองโดยอาหรับและชาวมุสลิมในแอฟริกาเหนือ โปรตุเกสในฐานะประเทศได้ก่อตั้งขึ้นในสมัยเรกองกิสตา เคาน์ตีแห่งโปรตุเกสซึ่งหมายถึงสองมณฑลในยุคกลางที่ต่อเนื่องกันในภูมิภาครอบ ๆ บรากาและโปร์ตูได้ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 868 และมีชื่อเสียงจากเหตุการณ์สมรภูมิเซามาเมเดใน ค.ศ. 1128 ราชอาณาจักรโปรตุเกสได้รับการประกาศอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1139 และปลดแอกจากราชอาณาจักรเลออนใน ค.ศ. 1143
ในศตวรรษที่ 15 และ 16 จักรวรรดิโปรตุเกส ได้กลายเป็นมหาอำนาจและเป็นศูนย์กลางทางการค้า การเมือง และการทหารของโลก ในช่วงเวลาดังกล่าวซึ่งเป็นยุคแห่งการสำรวจ นักสำรวจชาวโปรตุเกสได้บุกเบิกการสำรวจทางทะเลด้วยการค้นพบบราซิลสมัยอาณานิคม ใน ค.ศ. 1500 โปรตุเกสยังได้ผูกขาดการค้าเครื่องเทศในช่วงเวลานี้ และส่งผลต่อวัฒนธรรมบางส่วนของชาวเอเชียมาจนถึงปัจจุบัน สนธิสัญญาตอร์เดซิยัสแบ่งเขตอิทธิพลในดินแดนที่ค้นพบใหม่นอกยุโรประหว่างจักรวรรดิโปรตุเกสกับราชบัลลังก์กัสติยา และยังขยายอิทธิพลทางการทหารและวัฒนธรรมไปสู่ทวีปเอเชีย อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์ต่าง ๆ ในศตวรรษที่ 18 อาทิ แผ่นดินไหวในลิสบอน ค.ศ. 1755 การยึดครองของประเทศในช่วงสงครามนโปเลียน และเอกราชของบราซิล ส่งผลให้ความยิ่งใหญ่ของโปรตุเกสเสื่อมถอยลง ซึ่งตามมาด้วยสงครามเสรีนิยม ระหว่างฝ่ายเสรีนิยมกับผู้นิยมระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ในการสืบราชสันตติวงศ์ซึ่งกินเวลาตั้งแต่ ค.ศ. 1828 ถึง 1834 การปฏิวัติใน ค.ศ. 1910 ได้โค่นล้มระบอบราชาธิปไตยที่ยาวนานมาหลายศตวรรษ ก่อนที่สาธารณรัฐที่ 1 ซึ่งเป็นประชาธิปไตยจะก่อตั้งขึ้นในช่วงเวลาสั้น ๆ และถูกแทนที่ด้วย อึชตาดูโนวู หรือสาธารณรัฐที่ 2 ซึ่งเป็นระบอบเผด็จการ กระนั้น ระบอบประชาธิปไตยก็ได้รับการฟื้นฟูอีกครั้งภายหลังการปฏิวัติคาร์เนชัน ใน ค.ศ. 1974 และเป็นจุดสิ้นสุดของสงครามอาณานิคมโปรตุเกส ซึ่งตามมาด้วยการได้รับเอกราชของดินแดนโพ้นทะเลเกือบทั้งหมด
โปรตุเกสได้ทิ้งอิทธิพลทางวัฒนธรรม สถาปัตยกรรม และภาษาไปทั่วโลก โดยมีผู้พูดภาษาโปรตุเกสประมาณ 250 ล้านคน โปรตุเกสเป็นประเทศพัฒนาแล้ว พร้อมด้วยระบบเศรฐกิจที่มั่นคงและคุณภาพชีวิตที่ดีของประชากร รายได้หลักมาจากการบริการและการท่องเที่ยว ถือเป็นหนึ่งในประเทศที่มีปริมาณทองคำสำรองในธนาคารกลางมากที่สุดของโลก และยังเต็มไปด้วยทรัพยากรที่สำคัญรวมถึงมีปริมาณลิเทียมมากเป็นอันดับ 8 ของโลก ซึ่งคิดเป็นปริมาณการส่งออกสูงถึง 49% ของจีดีพีรวมใน ค.ศ. 2022 โปรตุเกสยังได้รับการจัดอันดับสูงในด้านดัชนีสันติภาพโลก ประชาธิปไตย เสรีภาพสื่อ ดัชนีรัฐบอบบาง และทักษะทางภาษาอังกฤษ โปรตุเกสเป็นสมาชิกของสหประชาชาติ สหภาพยุโรป พื้นที่เชงเกน สภายุโรป และเป็นสมาชิกผู้ร่วมก่อตั้งของเนโท ยูโรโซน องค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ และประชาคมผู้ใช้ภาษาโปรตุเกสโลก