stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์
ประเภทของการถ่ายทอดสด > รายการบันเทิง

กิจกรรมความบันเทิงที่สำคัญ เช่น พิธีมอบรางวัล และการประกวดความงาม มักจะออกอากาศสดในเวลาปกติตามตารางของสหรัฐฝั่งตะวันออก ในคริสต์ศตวรรษที่ 21 รายการโทรทัศน์ประเภทเรียลลิตีโชว์เริ่มปรากฏ (เช่นในสหรัฐอเมริกา อเมริกันไอดอล และ แดนซิงวิทเดอะสตาส์) ผู้ชมสามารถลงคะแนนสำหรับการแสดงที่พวกเขาชื่นชอบหรือโดดเด่นที่สุดในการแสดงสด แต่อเมริกันไอดอลในปี ค.ศ. 2020 เป็นการแข่งขันเรียลลิตี้โชว์เพียงรายการเดียวที่มีการถ่ายทอดสดในทุกภูมิภาคของสหรัฐ ในเวลาเดียวกัน
การกำหนดเวลาของรายการบันเทิงสดอาจมีความซับซ้อนในประเทศที่มีหลายเขตเวลา เช่น เม็กซิโก แคนาดา และสหรัฐ ที่จะออกอากาศสดในโซนเวลาตะวันออกสุด แต่อาจมีความล่าช้าในการออกอากาศในเวลาดั้งเดิมในท้องถิ่น ตลาดตะวันตก (แม้ว่าในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา แคนาดาและเม็กซิโก จะมีการถ่ายทอดสดเหตุการณ์สำคัญทั้งหมดพร้อมกันทั่วทุกภูมิภาค)
ในอดีต การถ่ายทอดสดกีฬาทั่วโลก และรายการข่าวต่างประเทศ มักจะออกอากาศสดในทุกโซนเวลาทั่วโลก หลายรายการเริ่มออกอากาศสดในทุกโซนเวลาทั่วโลกเพื่อหลีกเลี่ยงความต้องการที่จะหลีกเลี่ยง "สปอยเลอร์" ผ่านทางอินเทอร์เน็ตและโซเชียลมีเดียเมื่อเริ่มมีอาการในช่วงปลายยุค 2000 เป็นเวลาหลายทศวรรษที่ผ่านมา รางวัลออสการ์มีการถ่ายทอดสดอย่างต่อเนื่องในอะแลสกาและทั้งสองฝั่งของสหรัฐ (และตอนนี้รวมถึงฮาวายและอเมริกันซามัวในช่วงปลายปี 2010) และเริ่มมีการถ่ายทอดสดในรางวัลลูกโลกทองคำ ตั้งแต่ต้นปี ค.ศ. 2010 รวมถึงรางวัลไพรม์ไทม์เอมมีและรางวัลแกรมมี ซึ่งก็มีการออกอากาศสดในทุกภูมิภาคในสหรัฐเช่นกัน
รางวัลบางรายการ เช่น บิลบอร์ดมิวสิกอวอร์ด และ เอ็มทีวีวิดีโอมิวสิกอะวอดส์ ได้เปลี่ยนเป็นประจำทุกปีระหว่างการถ่ายทอดช้ากว่าเวลาจริง และถ่ายทอดสดทั่วประเทศตั้งแต่กลางปี ค.ศ. 2010 ซึ่งเป็นผลมาจากการลดลงของผู้ชมทั่วรายการทีวีในถ่ายทอดสดในช่วงเวลาเดียวกัน
ประเภทของการถ่ายทอดสด > กีฬาและกิจกรรมอื่น ๆ

ในปัจจุบัน การแข่งขันกีฬาที่สำคัญ เช่น ซูเปอร์โบวล์, ฟุตบอลโลก และ กีฬาโอลิมปิก มีการถ่ายทอดสดทั้งหมดในทุกประเทศทั่วโลก โดยดำเนินการโดยผู้แพร่ภาพกระจายเสียงระดับนานาชาติอย่างเป็นทางการของเกมดังกล่าว
ในประเทศที่มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข มักจะมีพระราชพิธี จึงทำให้มักจะมีการถ่ายทอดสดในพระราชพิธีส่วนมากอีกด้วย
การใช้งานระบบถ่ายทอดสด

รายการโทรทัศน์ที่ถ่ายทอดสดมักใช้อุปกรณ์ แม้ในการเขียนโปรแกรมสคริปต์เพื่อใช้ประโยชน์จากสิ่งเหล่านี้ ก็มักจะประสบความสำเร็จในแง่ของการดึงดูดผู้ชม
ธรรมชาติของการถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ที่ไม่มีการแก้ไข สามารถสร้างปัญหาให้กับผู้แพร่ภาพกระจายเสียงได้ เนื่องจากมีความเป็นไปได้ที่จะเกิดอุบัติเหตุ เช่น พิธีกรถูกขัดจังหวะหรือถูกคุกคามโดยผู้ชมบางคน และช่องมักจะออกอากาศรายการถ่ายทอดสดในความล่าช้าเล็กน้อย (โดยปกติจะเป็นวินาทีหลักเดียวเท่านั้น) เพื่อให้พวกเขามีความสามารถในการตรวจจับคำและรูปภาพในขณะที่ยังคงการออกอากาศเป็น "สด" ที่สุด
ดูเพิ่ม

การโทรศัพท์ภาพ
การบริบาลบรรเทา

ระวังสับสนกับ การรักษาประคับประคอง
การรักษาบรรเทา, การบริบาลประทัง (อังกฤษ: palliative treatment, palliative care) หรือนิยมเรียกว่าการรักษาแบบประคับประคอง คือการให้การดูแลรักษาแบบใด ๆ ทางการแพทย์ ที่เน้นไปที่การลดความรุนแรงของอาการของโรค มากกว่าจะหยุด ชะลอ หรือย้อนกระบวนการของโรค หรือรักษาให้หายจากโรค เป้าหมายของการรักษาแบบนี้คือเพื่อลดความทุกข์ทรมานและเพิ่มคุณภาพชีวิตให้แก่ผู้ป่วยที่มีโรครุนแรงหรือซับซ้อนมาก การรักษาบรรเทานี้ไม่จำเป็นต้องขึ้นอยู่กับพยากรณ์โรคของผู้ป่วยว่าดีหรือแย่เพียงใด และสามารถให้พร้อมกันกับการรักษาเพื่อให้หายและการรักษาอื่น ๆ ทั้งหลายได้
ในประเทศสหรัฐอเมริกามีการแบ่งแยกชัดเจนระหว่างการรักษาบรรเทากับการรักษาระยะสุดท้าย (hospice care) ซึ่งเป็นการให้การรักษาบรรเทากับผู้ป่วยระยะสุดท้าย การรักษาทั้งสองแบบในสหรัฐอเมริกามีหลักการบางอย่างร่วมกันแต่มีแหล่งเงินสนับสนุนคนละแหล่งกัน
บ
กราดิอุสรีเบิร์ธ

| กราดิอุสรีเบิร์ธ |
| --- | --- |

ผู้พัฒนา: เอ็มทู
ผู้จัดจำหน่าย: โคนามิ
กำกับ: มาซาโตะ มิซากิ
โปรแกรมเมอร์: ฮิโรชิ โยเนยามะ
แต่งเพลง: มานาบุ นามิกิ
ชุด: กราดิอุส
เครื่องเล่น: วีแวร์
วางจำหน่าย: ญี่ปุ่น: 2 กันยายน ค.ศ. 2008 อเมริกาเหนือ: 9 มีนาคม ค.ศ. 2009 ภูมิภาคแพล: 3 กรกฎาคม ค.ศ. 2009
แนว: เกมยิงขณะเลื่อน
รูปแบบ: ผู้เล่นเดี่ยว
กราดิอุสรีเบิร์ธ (อังกฤษ: Gradius ReBirth; คาตากานะ: グラディウス リバース) เป็นวิดีโอเกมแนวชูตเอ็มอัปสำหรับระบบวีแวร์ ที่พัฒนาโดยบริษัทเอ็มทูและเผยแพร่โดยโคนามิ ซึ่งเป็นภาคล่าสุดในซีรีส์กราดิอุส และวางจำหน่ายในญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 2 กันยายน ค.ศ. 2008 รวมถึงในทวีปอเมริกาเหนือเมื่อวันที่ 9 มีนาคม ค.ศ. 2009 ตลอดจนในภูมิภาคแพลเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม ค.ศ. 2009
รูปแบบการเล่น

กราดิอุสรีเบิร์ธเป็นเกมยิง 2 มิติแบบเลื่อนด้านข้างเหมือนกับเกมกราดิอุสก่อนหน้านี้ และได้รับการอธิบายว่าเป็น "การรีมิกซ์" เลเวลต่าง ๆ จากภาคอดีตมากกว่าภาคใหม่ทั้งหมด เกมดังกล่าวมีสองโหมด ได้แก่: เกมมาตรฐานพร้อมเครดิตไม่จำกัด และโหมดสกอร์อะแทกซึ่งผู้เล่นจะได้รับเครดิตเพียงครั้งเดียวเพื่อเอาชนะเกม ซึ่งสกอร์อะแทกยังรองรับกระดานผู้นำออนไลน์ อนึ่ง เกมนี้มียานให้เลือกห้ารูปแบบ และมีทั้งหมดห้าด่าน โดยแต่ละด่าน (ยกเว้นด่านแรก) มีบอสใหม่ของตัวเองในตอนท้าย
โครงเรื่อง

เกมนี้เกิดขึ้นในปีกราเดียน 6664 โดยเป็นสองปีก่อน "เหตุการณ์ฝันร้ายอันเงียบงัน" ดาวเคราะห์แอนติชธอน ซึ่งเป็นเขตอารักขาของจักรวรรดิกราเดียน ก็นิ่งเงียบอย่างน่าพิศวง รายงานนี้จัดทำโดย ดร.เวนอม ผู้อำนวยการทั่วไปของสำนักงานวิทยาศาสตร์อวกาศ ซึ่งระบุว่าคอมพิวเตอร์แม่ของแอนติชธอนที่ตอนนี้อยู่ภายใต้การควบคุมของพวกแบคทีเรียน
โดยตระหนักว่าภัยคุกคามจากพวกแบคทีเรียนอาจใกล้เข้ามา รัฐบาลกราเดียนจึงใช้กองกำลังกราเดียนเพื่อต่อสู้กับภัยคุกคามดังกล่าว ในหมู่พวกเขามีพันเอกพิเศษ เจมส์ เบอร์ตัน ผู้ซึ่งเอาชนะพวกแบคทีเรียนเมื่อไม่กี่ปีก่อน และจากการสนับสนุนโดยโปรแกรมปัญญาประดิษฐ์พร้อมติดอาวุธที่ชื่อเกาดีนั้น เจมส์ เบอร์ตัน ได้ออกเดินทางในเครื่องบินรบไฮเปอร์สเปซที่รู้จักกันในชื่อวิกไวเปอร์ ด้วยความหวังว่าเขาจะสามารถต่อสู้กับภัยคุกคามใหม่ของแบคทีเรียน แต่เจมส์ไม่รู้ว่ายังมีอะไรอีกมากรอเขาอยู่
การพัฒนา

กราดิอุสรีเบิร์ธใช้เกมเนเมซิสสำหรับระบบเอ็มเอสเอกซ์เป็นพื้นฐาน ส่วนมิเตอร์พลังงานและการแสดงข้อความได้รับการอัปเดตเช่นกัน นอกจากนี้ มีดนตรีประกอบโดยมานาบุ นามิกิ รวมถึงประกอบด้วยดนตรีที่รีมิกซ์จากเกมกราดิอุสภาคก่อน ๆ
การอัปเดตเกมได้รับการเผยแพร่ในวีชอปแชเนิลโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ซึ่งปรับปรุงภาพบางส่วนและเพิ่มกระดานจัดอันดับใหม่สำหรับการปรับระบบคะแนน นอกจากนี้ ยังมีแทร็กดนตรีใหม่และการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยในเลเวลของเกม
การตอบรับ

กราดิอุสรีเบิร์ธได้รับการวิจารณ์ "ระดับปานกลาง" ตามเว็บไซต์รวบรวมบทวิจารณ์อย่างเมทาคริติก ส่วนเว็บไซต์ไอจีเอ็นยกย่องการออกแบบย้อนยุคที่ชวนให้นึกถึงอดีต แต่พบว่าเกมทำได้ยากสำหรับผู้เล่นส่วนใหญ่ และการไม่มีโหมดหลายผู้เล่นที่น่าผิดหวัง
ดูเพิ่ม

คาสเซิลวาเนีย: ดิแอดเวนเจอร์รีเบิร์ธ
แหล่งข้อมูลอื่น

Konami product website (ในภาษาอังกฤษ)
Konami product website (ในภาษาญี่ปุ่น)
Gradius ReBirth WiiWare website (ในภาษาอังกฤษ)
Gradius ReBirth WiiWare website (ในภาษาญี่ปุ่น)
กราดิอุสรีเบิร์ธ ที่ MobyGames
การทูต

Ger van Elk, Symmetry of Diplomacy, 1975, Groninger Museum.
การทูต (อังกฤษ: Diplomacy) เป็นศิลปะและทักษะการเจรจา สนทนา สื่อสาร รวมถึงการติดต่อธุระต่าง ๆระหว่างบุคคลที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการให้เป็นตัวแทนการเจรจาขององค์กรหรือประเทศ
การทูต เป็นการแสดงถึงการเชื่อมสัมพันธไมตรีระหว่างกัน ให้มีความสัมพันธ์ทางด้านต่าง ๆ ที่ประเทศนั้น ๆ มีต่ออีกประเทศหนึ่ง โดยจะมีข้อตกลงที่เป็นลายลักษณ์อักษร เช่น การทูต เชื่อมความสัมพันธ์ระหว่าง ไทย-มาเลเซีย โดยมีท่านทูตไปประจำทั้ง 2 ประเทศ เป็นต้น หากเกิดความขัดแย้งระหว่างประเทศ เราสามารถเรียกทูตกลับประเทศไทย หรือเรียกว่า การลดความสัมพันธ์ระหว่างกัน
บุคคลที่มีส่วนเกี่ยวข้อง

บุคคลที่เดินทางไปต่างประเทศโดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อการแสดงมิตรไมตรีต่อต่างชาติ และเป็นบุคคลที่เป็นตัวแทนของรัฐนั้น ๆ เรียกว่า ทูต ซึ่ง มีการแบ่งแยกการเรียกอีกตามระดับ
บุคคลที่เดินทางไปต่างประเทศร่วมกับคณะทูต มีหน้าที่ในการอารักขาทูต ซึ่งต้องขออนุญาตจากทางการของรัฐนั้นๆก่อน คือ ทหารของทูต
พนักงานที่ทำงานในสถานทูต ซึ่งมีหน้าที่ในการลงบันทึกต่าง ๆ หรือติดต่อประสานงานหลาย ๆ ฝ่าย คือ พนักงานทูต
บุคคลที่เป็นตัวแทนของประเทศต่าง ๆ หรือ เรียกว่าทูตนั้น ไม่ว่าจะทำอะไรก็ตามก็จะถือว่าไม่มีความผิด ใดทั้งสิ้นในประเทศที่ไปดำเนินการอยู่ แต่จะถูกดำเนินคดีในรัฐซึ่งตนได้รับมอบหมาย
ดูเพิ่ม

เอกอัครราชทูต
การชันสูตรพลิกศพ

| การชันสูตรพลิกศพ |
| --- | --- |
การแทรกแซง
บทเรียนกายวิภาคของนายแพทย์ตึลป์, (1632) โดย แร็มบรันต์
ICD-9-CM: 89.8
MeSH: D001344
การชันสูตรพลิกศพ (อังกฤษ: Autopsy) คือการตรวจพิสูจน์เพื่อดูสภาพศพแต่เพียงภายนอก ค้นหาสาเหตุและพฤติการณ์ที่ตายว่าผู้ตายคือใคร ตายเมื่อใด ถ้าตายโดยคนทำร้าย สงสัยว่าใครเป็นผู้กระทำความผิดที่ทำให้เกิดการตายตามที่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 129 ความว่า "ให้ทำการสอบสวนรวมทั้งการชันสูตรพลิกศพในกรณีที่ความตายเป็นผลแห่งการกระทำผิดอาญาดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายนี้อันว่าด้วยการชันสูตรพลิกศพ ถ้าการชันสูตรพลิกศพยังไม่เสร็จ ห้ามมิให้ฟ้องผู้ต้องหายังศาล" ซึ่งตามกฎหมายมีความมุ่งหมายให้แพทย์และพนักงานสอบสวนดำเนินการตรวจสอบในสถานที่พบศพ ยกเว้นแต่ว่าการชันสูตรพลิกศพ เพื่อตรวจดูสภาพศพในสถานที่เกิดเหตุนั้น อาจเป็นเหตุทำให้การจราจรติดขัดมาก อาจกลายเป็นสถานที่อุดจาตาจากสภาพศพ หรืออาจก่อให้เกิดอันตรายต่อประชาชนทั่วไป แพทย์และพนักงานสอบสวนย่อมมีสิทธิ์ที่จะสามารถเคลื่อนย้ายศพ เพื่อนำไปทำการชันสูตรพลิกศพยังสถานที่อื่นที่เหมาะสมได้
ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 148 ความว่า "เมื่อปรากฏแน่ชัดหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่า บุคคลใดตายโดยผิดธรรมชาติ หรือตายในระหว่างอยู่ในความควบคุมของเจ้าพนักงานให้มีการชันสูตรพลิกศพ เว้นแต่ตายโดยการประหารชีวิตตามกฎหมาย" อาจเห็นได้ว่าสภาพการจราจรในปัจจุบันก่อให้เกิดอุบัติเหตุทางด้านจราจรเป็นจำนวนมาก เกือบทุกรายที่ประสบอุบัติเหตุจะเสียชีวิต จึงจำเป็นที่จะต้องเคลื่อนย้ายศพจากสถานที่เกิดเหตุเพื่อไปทำการชันสูตรพลิกศพและตรวจสอบสาเหตุการตายในสถานที่อื่นเช่น สถาบันนิติเวชวิทยา สำนักงานตำรวจแห่งชาติซึ่งก็มักจะเป็นสถานที่ที่ใช้ในการผ่าศพนั่นเอง
ประวัติ

การชันสูตรพลิกศพในประเทศไทยไม่ปรากฏหลักฐานทางประวัติศาสตร์มากนัก เท่าที่ปรากฏหลักฐานที่สามารถสืบค้นและตรวจสอบได้ในประเทศไทย สามารถเรียงลำดับตามเหตุการณ์ตามประวัติของการชันสูตรพลิกศพ โดยมีจุดเริ่มต้นเมื่อปี ร.ศ.116 หรือ พ.ศ. 2440 ประเทศไทยได้มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติปกครองท้องที่ ร.ศ.116 มาตรา 47 ข้อ 1 ซึ่งมีข้อความว่า "ถ้าผู้ถูกกระทำร้ายจะทำการชันสูตรบาดแผลของตน เพื่อเป็นหลักฐานในทางความก็ตามหรือพรรคพวกผู้ตาย จะขอให้ชันสูตรศพเพื่อเป็นหลักฐานในเหตุความตายนั้นก็ตาม ทั้งนี้เป็นหน้าที่ของกรมการอำเภอ ที่จะทำการชันสูตรตามวิธีที่บังคับไว้ในกฎหมาย ถ้าการชันสูตรนั้นจะมาทำยังที่ว่าการอำเภอไม่ได้ กรมการอำเภอ ก็ต้องไปชันสูตรให้ถึงที่" ต่อมาภายหลังปี พ.ศ. 2441 หลังจากพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวประกาศใช้ได้เพียง 1 ปี กรมพลตระเวนซึ่งต่อมาคือกรมตำรวจหรือสำนักงานตำรวจแห่งชาติในปัจจุบัน ซึ่งมีเจ้ากรมคนแรกคือ นายอีริก เจ ลอว์สัน ชาวอังกฤษ ได้มองเห็นความสำคัญของการมีสถานที่รักษาพยาบาลเจ้าหน้าที่ตำรวจที่เจ็บป่วย พร้อมกับช่วยชันสูตรบาดแผล และชันสูตรศพ เพื่อประกอบการพิจารณาคดีต่าง ๆ ในด้านของตำรวจ จึงได้จัดตั้งสถานพยาบาลของตำรวจขึ้นที่ ตำบลพลับพลาไชย มีชื่อเรียกว่า "โรงพยาบาลวัดโคก"หรือโรงพยาบาลกลาง ในปัจจุบัน มีนายแพทย์ชาวต่างประเทศหลายคนมาช่วยดำเนินการ
ต่อมาจึงมีนายแพทย์ชาวไทยที่สำเร็จวิชาแพทย์จากโรงพยาบาลศิริราชมาร่วมงานด้วย เช่น ร.ต.อ.ขุนแพทย์พลตระเวน หรือหลวงบริบาลเวชกิจ และ ร.ต.อ.ขุนเจนพยาบาล หรือ พ.ต.ท.หลวงเจนพยาบาล เป็นต้น ต่อมาประเทศไทยในปี พ.ศ. 2457 ได้มีประกาศใช้พระราชบัญญัติชันสูตรศพ พ.ศ. 2457 และในปี พ.ศ. 2479 ได้ประกาศใช้ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พ.ศ. 2478 เรื่องการชันสูตรพลิกศพ ให้อยู่ในมาตรา 148 ถึงมาตรา 156
ปี พ.ศ. 2496 กรมตำรวจได้จัดตั้ง "ฝ่ายนิติเวชวิทยา" ขึ้นเป็นแห่งแรกในโรงพยาบาลกรมตำรวจ เพื่อทำหน้าที่ในการชันสูตรพลิกศพผู้ตาย ต่อมาปี พ.ศ. 2503 ได้ประกาศใช้พระราชกฤษฎีกา แบ่งส่วนราชการกองแพทย์ กรมตำรวจ ออกเป็น 4 แผนก โรงพยาบาลตำรวจเป็นแผนกหนึ่งของกองแพทย์ แบ่งออกเป็น 13 แผนกวิชา ฝ่ายนิติเวชวิทยาได้เปลี่ยนฐานะเป็น "แผนกวิชานิติเวชวิทยา " และสร้างตึก "ตวงสิทธิ์อนุสรณ์" เป็นที่ทำงานของฝ่ายนิติเวชวิทยา โรงพยาบาลตำรวจในปี พ.ศ. 2506 พร้อมกับจัดตั้งกรมตำรวจสร้างอาคาร 3 ชั้น เป็นที่ทำงานใหม่ของฝ่ายนิติเวชวิทยา โดยไม่ขึ้นตรงกับหน่วยงานใดในปี พ.ศ. 2515
ปี พ.ศ. 2523 แผนกนิติเวชวิทยาปรับฐานะขึ้นเป็น "กองบังคับการ" เป็นหนึ่งในสี่ของกองบังคับการในสังกัดสำนักงานแพทย์ใหญ่ กรมตำรวจ ใช้ชื่อว่า "สถาบันนิติเวชวิทยา" ตามคำสั่งกรมตำรวจที่ 35/2523 เป็นองค์กรรับผิดชอบงานนิติเวชศาสตร์ของประเทศไทยนับแต่นั้นเป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน
การชันสูตรพลิกศพ

ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ได้แบ่งแย่งการชันสูตรพลิกศพออกจากการผ่าศพทางนิติเวชศาสตร์อย่างชัดเจน คือแพทย์ผู้ทำการผ่าตรวจพิสูจน์ศพ จะสามารถกระทำการผ่าศพได้ก็ต่อเมื่อเจ้าพนักงานผู้ชันสูตรศพ มีความเห็นสมควรให้ผ่าพิสูจน์ศพ รวมทั้งการส่งชิ้นเนื้อของศพให้นิติพยาธิแพทย์ เพื่อทำการตรวจพิสูจน์
ในกรณีที่แพทย์และพนักงานสอบสวนไปทำการชันสูตร ณ สถานที่พบศพ แพทย์และพนักงานสอบสวนต้องระมัดระวังที่จะไม่ทำและก่อให้เกิดความเสียหาย ต่อการตรวจหาพยานหลักฐานของเจ้าพนักงาน ผู้ทำหน้าที่ตรวจสถานที่เกิดเหตุด้วย แพทย์สามารถใช้การตรวจสถานที่เกิดเหตุเพื่อสำหรับเป็นข้อมูลที่ช่วยประกอบการผ่าศพ เพื่อที่จะสันนิษฐานพฤติการณ์ตายได้ใกล้เคียงขึ้นดังคำว่า "การผ่าศพทางนิติพยาธิวิทยาเริ่มตั้งแต่ที่เกิดเหตุ" แต่ถ้าเจ้าพนักงานสอบสวนทำการชันสูตรศพในเบื้องต้นและรู้สาเหตุการตายแล้ว รวมทั้งพอใจต่อผลของการพิสูจน์ศพในสถานที่เกิดเหตุ ให้ถือว่าการชันสูตรพลิกศพนั้น เสร็จสิ้นตามกฎหมาย
การชันสูตรพลิกศพ > การชันสูตรพลิกศพในไทย

การชันสูตรพลิกศพในประเทศไทย เป็นกระบวนการที่กำหนดขึ้นตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 148 ซึ่งบัญญัติไว้ว่า "เมื่อปรากฏแน่ชัดหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่า บุคคลใดตายโดยผิดธรรมชาติ หรือตายในระหว่างอยู่ในความควบคุมของเจ้าพนักงาน ให้มีการชันสูตรพลิกศพเว้นแต่ตายโดยประหารชีวิตตามกฎหมาย" ซึ่งการตายโดยผิดธรรมชาติคือ การตาย 5 ลักษณะ ดังต่อไปนี้
การฆ่าตัวตาย
การถูกผู้อื่นทำให้ตาย
การถูกสัตว์ทำร้ายตาย
การตายโดยอุบัติเหตุ
การตายโดยยังมิปรากฏเหตุ
ส่วนการตายในระหว่างอยู่ในความควบคุมของเจ้าพนักงาน ได้แก่การตายที่อยู่ในระหว่างควบคุมหรือขัง หรือกักขัง หรือจำคุก หรือคุมตัวของเจ้าพนักงานตามกฎหมาย หรือคำพิพากษา หรือตามคำสั่งของศาลแล้วแต่กรณี ไม่ว่าการตายนั้นจะเป็นการตายโดยผิดธรรมชาติ หรือไม่ก็ตาม ทั้งนี้ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของเจ้าพนักงานผู้ควบคุมว่า เกี่ยวข้องกับการตายหรือไม่เพียงใด
การชันสูตรพลิกศพ > วิธีการชันสูตรพลิกศพ

วิธีการชันสูตรพลิกศพในประเทศไทย มีด้วยกัน 2 วิธี คือ การชันสูตรพลิกศพโดยไม่ผ่าและการชันสูตรพลิกศพโดยการผ่าศพตรวจ สำหรับการการชันสูตรพลิกศพโดยไม่ผ่าคือ การตรวจสภาพภายนอกของศพ ดูเพศ อายุ เชื้อชาติ สิ่งของติดตัว ฯลฯ เพื่อพิจารณาว่าผู้ตายคือใคร ดูสภาพการเปลี่ยนแปลงของศพภายหลังตาย เพื่อประมาณเวลาตาย ดูลักษณะบาดแผลที่ปรากฏเพื่อสันนิษฐานสาเหตุของการตายการตรวจ ดังกล่าวจะต้องพลิกศพดูทั้งด้านหน้าและด้านหลังของศพ จึงใช้คำว่า "พลิกศพ"
การชันสูตรพลิกศพ > วิธีการชันสูตรพลิกศพ > การตรวจสอบด้วยการผ่าศพ

ส่วนการชันสูตรพลิกศพโดยการผ่าศพตรวจ เป็นการกระทำเมื่อมีเหตุจำเป็นเพื่อหาสาเหตุการตาย ในกรณีที่การพลิกศพไม่สามารถบ่งบอกสาเหตุการตายได้ชัดเจน ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความคดีอาญา มาตรา 151 บัญญัติว่า "ในเมื่อมีความจำเป็นเพื่อพบเหตุของการตาย เจ้าพนักงานผู้ชันสูตรพลิกศพมีอำนาจสั่งให้ผ่าศพเพื่อแยกธาตุส่วนใด หรือจะให้ส่งทั้งศพ หรือบางส่วนไปยังแพทย์ หรือพนักงานแยกธาตุของรัฐบาลก็ได้" การผ่าศพเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการพิสูจน์หาสาเหตุการตาย สามารถตอบปัญหา และข้อสงสัยจากการพลิกศพได้เช่น เมื่อพลิกศพพบบาดแผลเป็นรูลึกเข้าไปในร่างกาย รูลึกนี้อาจเกิดจากกระสุนปืน หรือตะปูขนาดใหญ่ก็ได้ การผ่าศพจะทำให้ทราบว่าบาดแผลนั้นเกิดจากอาวุธหรือวัตถุอะไร และยังทำให้ทราบต่อไปว่าอาวุธหรือวัตถุนั้น ถูกอวัยวะสำคัญอะไรจึงทำให้ตาย หรือในกรณีที่การพลิกศพไม่พบบาดแผลปรากฏภายนอกให้เห็น การผ่าศพจะบอกได้ว่า การตายเกิดจากตับแตก ม้ามแตก ฯลฯ อันเป็นผลให้เกิดการบาดเจ็บ หรือเกิดจากกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดไปหล่อเลี้ยง เส้นโลหิตในสมองแตก ฯลฯ อันเป็นโรคภัยไข้เจ็บธรรมดา เป็นต้น
การผ่าศพ นอกจากจะใช้วิธีผ่าศพตรวจดูด้วยตาเปล่า (อังกฤษ: Gross Examination) แล้ว ยังรวมถึงการตัดเอาก้อนเนื้อไปตรวจดูด้วยกล้องจุลทรรศน์ (อังกฤษ: Microscopic Examination) อีกด้วยอย่างไรก็ตาม การผ่าศพไม่สามารถกระทำได้ในกรณีผู้ตายเป็นอิสลามิกชน เนื่องจากหลักการของศาสนาอิสลามมีว่า "มนุษย์ทุกคนที่พระองค์อัลลอย์ทรงสร้างมานั้นเป็นสิทธิของพระองค์ มุสลิมจึงเป็นสิทธิของพระผู้เป็นเจ้า ต้องรักษาไว้ในสภาพเดิมทุกประการ หมายถึงศพอยู่ในสภาพใดก็ให้อยู่ในสภาพนั้น ห้ามมิให้ผู้ใดตัด หรือทำลายศพโดยเด็ดขาด" การยกเว้นผ่าศพชาวไทยอิสลามนั้น กระทรวงมหาดไทยได้ออกหนังสือที่ มท 387/2500 ลงวันที่ 31 มกราคม 2500 มีข้อความว่า "ขอให้งดเว้น การผ่าศพชาวไทยอิสลามที่ถูกฆาตกรรมแทงตาย ยิงตายหรือโดยอุบัติเหตุ หรือถึงแก่กรรมโดยมิได้ปรากฏเหตุ" และสำนักงานตำรวจแห่งชาติได้ออกระเบียบสำนักงานตำรวจแห่งชาติว่าด้วยอำนาจและหน้าที่ในการชันสูตรพลิกศพฉบับที่ 3 พ.ศ. 2527 ลงวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2527 ข้อ 319 มีข้อความว่า "การชันสูตรพลิกศพ ผู้ที่เป็นชาวไทยอิสลาม ถ้าจะต้องทำการดังกล่าวในวรรคก่อน ก็ขอให้พยายามหลีกเลี่ยงการผ่าศพ ทั้งนี้เพื่อมิให้เป็นการผิดต่อลัทธิศาสนาอิสลาม"
ในกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาของไทยยังแยกการชันสูตรพลิกศพกับการผ่าศพออกจากกันคือ ระบุว่าจะทำการผ่าศพต่อเมื่อเจ้าพนักงานผู้ชันสูตรเห็นควรส่งศพ หรือชิ้นส่วนของศพให้แพทย์ในโรงพยาบาลของรัฐทำการผ่าศพหรือแยกธาตุ ถ้าเจ้าพนักงานเห็นว่าการชันสูตรพอรู้สาเหตุการตายแล้ว ถือว่าการชันสูตรศพรายนั้นเสร็จสิ้นแล้วตามกฎหมาย ทั้ง ๆ ที่วิชานิติเวชศาสตร์ในปัจจุบัน ถือว่าการชันสูตรพลิกศพแต่เพียงอย่างเดียวมักไม่เพียงพอ นิติพยาธิแพทย์ควรพิจารณาเป็นราย ๆ ไปว่าจะมีเพียงบางรายเท่านั้นที่อาจไม่จำเป็นต้องผ่าศพ
การชันสูตรพลิกศพ > วิธีการชันสูตรพลิกศพ > การตรวจสอบด้วยการพลิกศพ

การชันสูตรพลิกศพคือการตรวจดูศพแต่เพียงภายนอก ซึ่งกฎหมายมีความมุ่งหมายให้ดำเนินการในสถานที่พบศพ ยกเว้นแต่ว่าการดูในสถานที่นั้นอาจจะทำให้การจราจรติดขัดมาก หรืออาจจะเป็นที่อุดจาด หรืออาจเป็นอันตรายต่อประชาชนทั่วไป ก็สามารถเคลื่อนย้ายไปทำยังสถานที่อื่นที่เหมาะสมได้ เห็นได้ว่าสภาพการจราจรในปัจจุบันทำให้อุบัติเหตุจราจรเกือบทุกรายต้องย้ายศพไปตรวจยังที่อื่นซึ่งก็มักจะเป็นสถานที่ผ่าศพนั่นเอง เมื่อแพทย์และพนักงานสอบสวนไปทำการชันสูตร ณ ที่พบศพ แพทย์และพนักงานสอบสวนต้องระมัดระวังที่จะไม่ทำให้เกิดความเสียหายต่อการตรวจหาพยานหลักฐานของเจ้าพนักงานผู้ทำหน้าที่ตรวจสถานที่เกิดเหตุด้วย
เหตุที่ต้องมีการชันสูตรพลิกศพ

เหตุสำคัญที่ต้องมีการชันสูตรพลิกศพ เพื่อค้นหาสาเหตุของผู้ตาย ได้แก่ผู้ตายตายโดยผิดธรรมชาติได้แก่ การฆ่าตัวตาย เช่น ผูกคอตาย, กระโดดตึกตาย, ยิงตัวตาย เป็นต้น หรือการที่ถูกผู้อื่นกระทำให้ตาย การตายโดยถูกสัตว์ทำร้ายตาย เช่น การตายโดยถูกเสือขบกัด, การตายโดยถูกช้างกระทืบตาย รวมทั้งการตายโดยอุบัติเหตุหรือตายโดยยังมิปรากฏเหตุ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 148 ทั้งนี้เหตุที่ต้องมีการชันสูตรพลิกศพผู้ตาย นอกเหนือจากการตายโดยผิดธรรมชาติแล้ว ผู้ตายที่ตายในระหว่างอยู่ในการควบคุมของเจ้าพนักงานเช่น ผู้ตายถูกควบคุมตัวในระหว่างการสืบสวนสอบสวน หรือกักขังโดยพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจในระหว่างสืบสวนหรือสอบสวน ทั้งนี้ยกเว้นการตายโดยประหารชีวิตตามกฎหมาย ไม่จำเป็นที่จะต้องมีการชันสูตรพลิกศพเพื่อค้นหาสาเหตุของการตาย
วัตถุประสงค์ของการชันสูตรพลิกศพ

วัตถุประสงค์ของการชันสูตรพลิกศพกรณีตายโดยผิดธรรมชาติ เมื่อแพทย์นิติเวชได้รับแจ้งเหตุกรณีฆ่าตัวตาย การชันสูตรพลิกศพจะต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าผู้ตายตายเพราะฆ่าตัวเอง ไม่ใช่ถูกผู้อื่นฆ่า และแม้เป็นการฆ่าตัวตายจริง ผลการชันสูตรพลิกศพอาจแสดงให้เห็นพฤติการณ์ของการตายว่า มีความเกี่ยวข้องกับผู้อื่นและสามารถนำผู้ที่เกี่ยวข้องไปลงโทษทางอาญาได้ เช่น ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 292 เอาผิดแก่ผู้ปฏิบัติทารุณแก่คนที่ต้องพึ่งอาศัยตนเพื่อให้บุคคลนั้นฆ่าตัวเอง หรือ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 293 เอาผิดแก่คนที่ช่วยหรือยุยงเด็ก หรือคนที่จิตใจไม่ปกติให้ฆ่าตัวเอง
กรณีถูกผู้อื่นทำให้ตาย หมายถึงกรณีที่การตายเกิดจากการกระทำของผู้อื่น ไม่ว่ากระทำโดยเจตนาฆ่า หรือไม่มีเจตนาฆ่า หรือโดยประมาท หรือแม้มิได้กระทำโดยประมาทก็เข้ากรณีนี้ เช่น ผู้ตายวิ่งตัดหน้ารถยนต์ในระยะกระชั้นชิด โดยผู้ขับขี่มิได้ประมาท การชันสูตรพลิกศพจะทำให้ทราบถึงสาเหตุการตายโดยแน่ชัดว่า เกี่ยวเนื่องกับการกระทำผิดอาญาอย่างไร หรือบางครั้งมีการขับรถชนแล้วหลบหนีแต่ถ้ามีการเก็บวัตถุพยานต่างๆ จากผู้ตาย หรือผู้บาดเจ็บ ซึ่งได้แก่ สีของรถคันที่ชนอาจติดที่บาดแผลผู้ตาย ,เลือดของผู้ตายอาจติดอยู่ที่บริเวณกันชนหรือดอกยางของรถคันที่ชน ทำให้ตำรวจสามารถใช้เป็นพยานหลักฐานในการเชื่อมโยงเหตุการณ์ในการนำผู้กระทำผิดมาลงโทษได้ ส่วนในกรณีถูกสัตว์ทำร้าย หมายถึงการตายที่เป็นผลโดยตรงจากการถูกสัตว์ทำร้าย เช่น ถูกงูกัด ถูกช้างเหยียบ การชันสูตรพลิกศพจะทำให้รู้ว่าการตายนั้นถูกสัตว์กระทำโดยตรง ไม่ใช่เป็นการบาดเจ็บจากการกระทำของมนุษย์
การตายโดยอุบัติเหตุ หมายถึงการตายที่เกิดจากเหตุอันเกิดขึ้นอย่างไม่คาดหมาย เช่น ตกน้ำตาย ฟ้าผ่าตาย การชันสูตรพลิกศพจะทำให้ทราบว่า การตายเกิดขึ้นจากปัจจัยเหล่านั้นจริงๆ ซึ่งมิได้เกิดจากการกระทำผิดทางอาญา และการตายโดยยังมิปรากฏเหตุ หมายถึงการตายที่ยังไม่ทราบว่าเกิดจากสิ่งใด การชันสูตรพลิกศพจะทำให้ทราบว่า ผู้ตาย ตายเพราะเหตุใด และเหตุที่ทำให้ตายเกี่ยวเนื่องกับการกระทำผิดอาญา หรือไม่
สถานที่ชันสูตรพลิกศพ

สถานที่ชันสูตรพลิกศพในประเทศไทย หากพิจารณาตามกฎหมายแล้ว กฎหมายมีเจตนารมณ์ให้ทำการชันสูตร ณ สถานที่ที่พบศพ โดยเป็นหน้าที่ของพนักงานสอบสวนท้องที่ที่พบศพ  ส่วนแพทย์ผู้ร่วมชันสูตรศพนั้นได้แก่ แพทย์ตามที่ ป.วิ อาญา มาตรา 150 กำหนดไว้  ได้แก่ นิติเวชแพทย์ , แพทย์ประจำโรงพยาบาลของรัฐ , นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด , หรือแพทย์อาสาสมัครที่ได้ขึ้นทะเบียนไว้กับกระทรวงสาธารณสุข  หลังจากได้มีการชันสูตรพลิกศพเบื้องต้นแล้ว หากยังหาสาเหตุการตายไม่ได้ หรือไม่ชัดแจ้ง จะส่งศพให้แพทย์ทำการผ่าศพตรวจโดยละเอียดได้ (ตาม ป.วิ อาญา ม.151) ณ สถาบันนิติเวชวิทยา สำนักงานตำรวจแห่งชาติ หรือโรงพยาบาลที่มีผู้เชี่ยวชาญด้านนิติเวชเช่น โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ เป็นต้น สำหรับต่างจังหวัดอาจส่งศพไปชันสูตรที่สถาบันนิติเวชวิทยา สำนักงานตำรวจแห่งชาติ , สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ กระทรวงยุติธรรม ,โรงพยาบาลของคณะแพทยศาสตร์ในแต่ละภูมิภาค หรือโรงพยาบาลศูนย์ขนาดใหญ่ของกระทรวงสาธารณสุขที่มีแพทย์นิติเวชประจำอยู่เป็นต้น การนำศพไปชันสูตร ณ โรงพยาบาล มักเป็นการดำเนินการโดยอนุโลม เช่น แพทย์ไม่สะดวกในการเดินทางไปชันสูตรในพื้นที่ที่เกิดเหตุ หรือเป็นการเคลื่อนย้ายศพมาชันสูตรเพิ่มเติม เช่น เอกซเรย์ศพเพื่อหาวัตถุแปลกปลอมภายใน ในกรณีเสียชีวิตจากท้องที่อื่นแล้วนำศพมาทิ้งไว้ จะต้องประสานความร่วมมือกับพนักงานสอบสวนท้องที่ที่เกิดเหตุด้วย แต่พนักงานสอบสวนท้องที่ที่พบศพยังคงถือเป็นเจ้าหน้าที่หลักผู้รับผิดชอบในการชันสูตรศพนั้น
พื้นที่การชันสูตรพลิกศพ

ในการชันสูตรพลิกศพในกรุงเทพมหานคร ตามระเบียบของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ มอบหมายให้แพทย์ประจำสถาบันนิติเวชวิทยา โรงพยาบาลตำรวจ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ เป็นผู้รับผิดชอบ ต่อมานิติเวชแพทย์ผู้ทำการตรวจและชันสูตรพลิกศพ ได้มีการประชุมและแบ่งเขตพื้นที่รับผิดชอบในการชันสูตรพลิกศพ เพื่อเป็นประโยชน์ด้านการศึกษาแก่หน่วยงานการศึกษาของรัฐ สำหรับพื้นที่ บก.น. 1 บางส่วน ให้แพทย์นิติเวชโรงพยาบาลรามาธิบดี โรงพยาบาลวชิรพยาบาลและ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ร่วมกันผู้รับผิดชอบ  พื้นที่ บก.น. 5 บางส่วน ให้แพทย์นิติเวชโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์เป็นผู้รับผิดชอบ และพื้นที่ บก.น. 7, 8, และ 9 แพทย์นิติเวชโรงพยาบาลศิริราช เป็นผู้รับผิดชอบ สำหรับพื้นที่ที่เหลือ สถาบันนิติเวชวิทยา โรงพยาบาลตำรวจ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ เป็นผู้รับผิดชอบ ทั้งนี้ หากพนักงานสอบสวนในแต่ละพื้นที่มีความจำเป็นต้องให้นิติเวชแพทย์ประจำสถาบันนิติเวชวิทยาเป็นผู้ร่วมชันสูตร ก็สามารถดำเนินการได้ และในกรณีที่มีพนักงานอัยการและพนักงานฝ่ายปกครองร่วมในการชันสูตรพลิกศพด้วยนั้น ตารางการปฏิบัติงานของอัยการในกรุงเทพมหานครอยู่ที่อัยการสูงสุด ส่วนตารางการปฏิบัติงานของพนักงานฝ่ายปกครอง อยู่ที่กระทรวงมหาดไทย
สำหรับพื้นที่ในต่างจังหวัด พื้นที่การชันสูตรพลิกศพจะถูกแบ่งเขตโดยการขึ้นทะเบียนเป็นตารางการปฏิบัติงานที่ผู้ว่าราชการจังหวัดในแต่ละจังหวัดกำหนด และในกรณีที่มีพนักงานอัยการและพนักงานฝ่ายปกครองร่วมในการชันสูตรพลิกศพด้วยนั้น ตารางการปฏิบัติงานของอัยการและพนักงานฝ่ายปกครอง ก็ขึ้นอยู่กับเขตจังหวัดในความดูแลของผู้ว่าราชการจังหวัด
ดูเพิ่ม

นิติเวชศาสตร์
การผ่าศพทางนิติเวชศาสตร์
การตรวจสถานที่เกิดเหตุ
ภาพแสดงการชันสูตรพลิกศพโดยการผ่าศพตรวจ
การทดลองเชิงโมเลกุลเดี่ยว

ภาพโมเลกุลโพลิเมอร์ที่วัดด้วยเทคนิค AFM
การทดลองเชิงโมเลกุลเดี่ยว (อังกฤษ: Single Molecule Experiment หรือ SME) เป็นการติดตามผลที่เกิดจากแต่ละโมเลกุล ไม่ไดัวัดผลทั้งกลุ่มก้อน
การทดลองโดยทั่วไปที่รู้จักกันเป็นการวัดค่าหรือการสังเกตผลอันเกิดจากโมเลกุลต่าง ๆ ที่อยู่ในระบบ สิ่งที่วัดได้นั้นมักจะเป็นผลมาจากโมเลกุลจำนวนมากและอาจกล่าวว่าค่าที่วัดได้ก็จะเป็นค่าโดยเฉลี่ยจากพฤติกรรมของโมเกลกุลเหล่านี้ในช่วงเวลาหนึ่ง การวัดค่าด้วยวิธีดั้งเดิมนี้จึงอาจเรียกได้ว่าเป็น การวัดโดยรวมทั้งกลุ่มก้อน (Bulk measurement) ซึ่งถ้าทุกโมเลกุลมีพฤติกรรมคล้ายคลึงกันแล้ว ค่าที่วัดได้ก็สามารถเป็นตัวแทนที่ดีของทั้งระบบและของโมเลกุลเองด้วย
อย่างไรก็ตามค่าที่วัดได้จากกลุ่มก้อน ก็ไม่จำเป็นจะเป็นตัวแทนที่ดีของโมเลกุลเสมอไป โดยเฉพาะในกรณีที่แต่ละโมเลกุลมีพฤติกรรมแตกต่างกันมาก ดังนั้นเพื่อการทำความเข้าใจปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในแต่ละโมเลกุล จึงมีการทดลองอีกประเภทหนึ่งซึ่งเป็นการติดตามผลที่เกิดจากแต่ละโมเลกุลเดี่ยว เรียกว่าการทดลองเชิงโมเลกุลเดี่ยว ซึ่งช่วยทำให้เราสามารถเปรียบเทียบสิ่งที่วัดได้จากการวัดโดยรวมทั้งกลุ่มก้อน ว่าเป็นตัวแทนที่ดีของแต่ละโมเลกุลหรือไม่ ถ้าไม่ใช่ตัวแทนที่ดีแล้ว แต่ละโมเลกุลมีพฤติกรรมแตกต่างกันออกไปอย่างไร ซึ่งมักจะทำให้สามารถค้นพบคุณสมบัติพิเศษของโมเลกุลที่ไม่อาจวัดได้ด้วยวิธีปกติ เนื่องจากสัญญาณรบกวนจากสิ่งแวดล้อมหรือสัญญาณของโมเลกุลอื่น ๆ มาบดบัง
สำหรับเทคนิคในการวัดนั้นอาจจำแนกออกเป็นเทคนิคที่เคลื่อนไหวโมเลกุลโดยตรงและเทคนิควัดการเรืองแสง