ฟุตบอลทีมชาติโบลิเวีย
ประวัติ

ทีมฟุตบอลของโบลิเวียลงแข่งขันทางการครั้งแรกใน ค.ศ. 1926 หนึ่งปีภายหลังการก่อตั้งสหพันธ์ฟุตบอลโบลิเวีย และได้เข้าเป็นสมาชิกของสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติในปีนั้น การแข่งขันรายการแรกของพวกเขาคือโกปาอาเมริกาที่ประเทศชิลี พวกเขาลงแข่งกับชิลีในนัดแรกวันที่ 12 ตุลาคม ค.ศ. 1926 และแม้จะทำประตูขึ้นนำไปก่อนแต่การแข่งขันจบลงด้วยความพ่ายแพ้ด้วยผลประตู 1–7 และพวกเขาแพ้ในการแข่งขันสามนัดถัดมาต่ออาร์เจนตินา (0–5), ปารากวัย (1–6) และอุรุกวัย (0–6)
โบลิเวียเป็นหนึ่งในประเทศที่ได้รับเชิญให้เข้าร่วมการแข่งขันฟุตบอลโลกสมัยแรกใน ค.ศ. 1930 ที่อุรุกวัยเป็นเจ้าภาพ โดยอยู่ในกลุ่มที่สองซึ่งพวกเขาแพ้ต่อยูโกสลาเวียและบราซิล ณ สนามเอสตาดีโอ เซนเตนารีโอ ด้วยผลประตู 0–4 ทั้งสองนัด โดยการแข่งขันกับยูโกสลาเวียถือเป็นการแข่งขันกับทีมชาติจากนอกทวีปอเมริกาใต้เพียงครั้งเดียวของพวกเขามาจนถึง ค.ศ. 1972 โบลิเวียลงแข่งขันฟุตบอลโลก 1950 โดยได้สิทธิ์จากการที่อาร์เจนตินาถอนตัวจากรายการ การแข่งขันเพียงนัดเดียวของพวกเขาจบลงด้วยความปราชัยต่ออุรุกวัยขาดลอย 0–8 ณ เบลูโอรีซองชี ความสำเร็จสูงสุดในประวัติศาสตร์ของทีมชาติโบลิเวียเกิดขึ้นในรายการโกปาอเมริกา 1963 ซึ่งพวกเขาเป็นเจ้าภาพ และชนะเลิศโดยไม่แพ้ทีมใด เป็นอันดับหนึ่งจากจำนวนเจ็ดทีม และเสมอไปเพียงหนึ่งนัดจากการเสมอเอกวาดอร์ด้วยผลประตู 4–4 ในนัดแรก โดยโบลิเวียได้เปรียบประเทศอื่น ๆ ในการแข่งขันจากการที่พวกเขาคุ้นเคยกับสภาพภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสูง แต่พวกเขาจบอันดับสุดท้ายในการแข่งขันครั้งถัดมาที่อุรุกวัย ค.ศ. 1967 โดยจบอันดับสุดท้ายในบรรดาหกทีม ด้วยผลงานเสมอหนึ่งและแพ้สี่นัด โดยผลการแข่งขันรายการนี้ถือว่าเหนือความคาดหมาย เนื่องจากพวกเขาเป็นทีมแชมป์เก่า
ในทศวรรษต่อมา โบลิเวียเริ่มเน้นการพัฒนาระบบเยาวชน โดยการสร้างศูนย์ฝึกชื่อดังในเมือง ซานตา ครูซ เด ลา เซียร์รา ในปี 1978 ซึ่งเป็นโรงเรียนฟุตบอลที่พัฒนาผู้เล่นอย่าง มาร์โก เอตเชเวอร์รี, เอร์วิน ซันเชซ และลุยส์ กริสตัลโด ภายใต้การคุมทีมของซาบิเอร์ อัซการ์โกร์ตา ผู้ฝึกสอนชาวสเปน โบลิเวียเป็นทีมแรกที่เอาชนะบราซิลในรอบคัดเลือกฟุตบอลโลก 1994 ณ เมืองลาปาซด้วยผลประตู 2–0 และผ่านเข้าสู่รอบสุดท้ายโดยจบอันดับสองเป็นรองเพียงบราซิล และมีผลงานโดดเด่นจากการเอาชนะเวเนซุเอลาทั้งสองนัดด้วยผลประตู 7–0 และ 7–1 พวกเขาพบกับทีมแชมป์เก่าอย่างเยอรมนีในนัดแรกของรอบแบ่งกลุ่ม ณ สนามโซลเจอร์ฟีลด์ซึ่งจบลงด้วยความพ่ายแพ่ 0–1 จากประตูปัญหาของเยือร์เกิน คลีนส์มันที่ดูเหมือนจะล้ำหน้า ตามด้วยการเสมอเกาหลีใต้ด้วยผล 0–0 และปิดท้ายด้วยความพ่ายแพ้ต่อสเปน 1–3 โดยผู้ทำประตูของโบลิเวียได้แก่ เอร์วิน ซันเชซ ถือเป็นประตูแรกของโบลิเวียในการแข่งขันรอบสุดท้าย
ต่อมา โบลิเวียลงแข่งขันโกปาอเมริกา 1995 ที่อุรุกวัยด้วยการคุมทีมของอันโตนีโอ โลเปซ พวกเขาเข้าสู่รอบก่อนรองชนะเลิศได้เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่คว้าแชมป์ได้ใน ค.ศ. 1963 ด้วยผลงานชนะ, เสมอ และแพ้อย่างละหนึ่งนัดในรอบแบ่งกลุ่ม ก่อนจะแพ้ทีมเจ้าภาพในรอบต่อมา แม้จะทำผลงานในภาพรวมได้น่าพึงพอใจ ทว่าโลเปซก็ถูกปลดก่อนการแข่งขันใน ค.ศ. 1997 และถูกแทนที่โดยดูชัน ดราชกอวิชจากมอนเตเนโกร โดยในปีนี้ถือเป็นครั้งที่สองที่โบลิเวียเป็นเจ้าภาพซึ่งพวกเขาเข้าชิงชนะเลิศได้อีกครั้ง เช่นเดียวกับการเป็นเจ้าภาพในครั้งแรก แต่ในครั้งนี้จบลงด้วยการแพ้ต่อบราซิล 1–3 ได้เพียงรองแชมป์ โบลิเวียมีส่วนร่วมในการแข่งขันฟีฟ่าคอนเฟเดอเรชันส์คัพเพียงครั้งเดียวใน ค.ศ. 1999 โดยจบอันดับสามของกลุ่มจากการเสมออียิปต์และซาอุดีอาระเบีย และแพ้เจ้าภาพอย่างเม็กซิโกในนัดสุดท้ายด้วยผลประตู 0–1 ต่อมา ในโกปาอาเมริกา 2015 ที่ชิลีด้วยการคุมทีมของเมาริซิโอ โซเรีย พวกเขาผ่านรอบแบ่งกลุ่มด้วยการมีสี่คะแนน โดยเสมอเม็กซิโก 0–0, ชนะเอกวาดอร์ 3–2 และแม้จะแพ้เจ้าภาพในนัดสุดท้ายขาดลอย 0–5 พวกเขายังจบอันดับสองของกลุ่มเอ ก่อนจะยุติเส้นทางในรอบก่อนรองชนะเลิศโดยแพ้เปรู 1–3 ผู้ทำประตูของโบลิเวียได้แก่ มาร์เซโล มาร์ตินส์ โมเรโน
ในการแข่งขันโกปาอาเมริกาเซนเตนาริโอ 2016 ที่สหรัฐอเมริกา โบลิเวียทำผลงานย่ำแย่ด้วยการแพ้รวดสามนัด นำไปสู่การประกาศเจตนารมณ์ในการปฏิวัติโครงสร้างด้านฟุตบอลในประเทศใหม่ทั้งหมด โดย เฟอร์นานโด กอสตา ซาร์เมียนโต ประธานสหพันธ์คนใหม่ใน ค.ศ. 2021 เขาตั้งเป้าที่จะสร้างระบบฟุตบอลโบลิเวียขึ้นมาใหม่ให้มีความเป็นมืออาชีพมากขึ้น ในวันที่ 28 มีนาคม ค.ศ. 2023 โบลิเวียสามารถบุกไปเอาชนะทีมชาติที่เคยลงแข่งขันฟุตบอลโลกได้เป็นครั้งแรกในศตวรรษที่ 21 โดยเอาชนะซาอุดีอาระเบียด้วยผลประตู 2–1 ณ เมืองญิดดะฮ์