stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
รอเยาะ
ความสำคัญทางวัฒนธรรม

ในมาเลเซียและสิงคโปร์ คำว่าโรจักใช้สื่อถึงการผสม เช่นสังคมพหุวัฒนธรรมในมาเลเซียและสิงคโปร์ ในอินโดนีเซีย ในหมุ่ชาวชวา รูจักเป็นส่วนหนึ่งของการฉลองก่อนเด็กเกิด ที่เรียกตูยุห์ บูลานัน (ตรงตัว “เจ็ดเดือน”) รูจักผลไม้จะทำขึ้นพิเศษให้หญิงตั้งครรภ์และแขกที่มาในงาน โดยเชื่อว่ารสหวาน เผ็ดและเปรี้ยวของรูจักดีสำหรับหญิงตั้งครรภ์ รูจักในงานนี้จะคล้ายรูจักแบบมาตรฐานในอินโดนีเซีย เพียงแต่จะหั่นหยาบมากกว่าจะเฉือนเป็นชิ้นบางๆ และส้มโอกับเกรปฟรุตสีชมพูถือเป็นเครื่องปรุงสำคัญ เชื่อกันว่าถ้ารูจักรสหวานนำจะได้ล๔กสาว ถ้ารสเผ็ดนำจะได้ลูกชาย
การทำรูจักเป็นสิ่งพิเศษสำหรับชาวบาตักมันไดลิงในตาปานูลี ประเทศอินโดนีเซีย โดยทั้งหมู่บ้านจะมาร่วมกันทำและกินด้วยกัน
โรจักในมาเลเซียและสิงคโปร์ > โรจักแบบมามักหรือแบบอินเดีย

หรือปาเซิมบูร์ ส่วนผสมหลักเป็นแป้งทอดกรอบ เต้าหู้ มันฝรั่งต้ม กุ้งทอด ไข่ต้ม ถั่วงอก ปลาดุก และแตงกวาผสมกับซอสถั่วลิสงรสเผ็ดและข้น ชาวทมิฬมุสลิมหรือมามักนิยมดัดแปลงรถจักรยานยนต์เพื่อใช้ขายโรจัก ปาเซิมบูร์ในสิงคโปร์ใส่มันฝรั่ง ไข่ เต้าหู้ และกุ้งทอด กินกับซอสพริกรสหวานและเผ็ด ในปีนัง เรียกอาหารชนิดนี้ว่าปาเซิมบอร์ ส่วนในกัวลาลัมเปอร์และสิงคโปร์เรียกโรจัก
โรจักในมาเลเซียและสิงคโปร์ > โรจักผลไม้

ส่วนผสมพื้นฐานได้แก่เต้าหู้ทอด ฟริตเตอร์แบบจีน มะม่วงดิบ และแอปเปิลเขียว น้ำราดทำจากน้ำ กะปิ น้ำตาล พริก และน้ำมะนาว บางที่จะใส่กะปิกุ้ง มะขามหรือถั่วดำบดด้วย ส่วนผสมหั่นเป็นชิ้นพอคำ คลุกกับน้ำราดในชาม โรยด้วยถั่วลิสงและขิง
โรจักในมาเลเซียและสิงคโปร์ > โรจักปีนัง

เป็นโรจักอีกแบบหนึ่ง พบในปีนัง ประเทศมาเลเซีย คล้ายกับโรจักผลไม้ แต่ใส่ชมพู่ ฝรั่ง หมึกทอด และน้ำผึ้ง แทนที่จะใช้มะม่วงดิบและแอปเปิลเขียว ไม่ใส่ถั่วงอกและเต้าหู้ทอด น้ำราดข้นเหนียว
รูจักในอินโดนีเซีย > รูจักผลไม้ในอินโดนีเซีย

รูจักผลไม้ประกอบด้วยผลไม้เมืองร้อนหั่นเป็นชิ้น เช่น ชมพู่ สับปะรด มะม่วงดิบ มันแกว แตงกวา มะกอกฝรั่ง และมันเทศดิบ ในมาลังจะใส่แอปเปิลเขียว ส้มโอ และตะลิงปลิง ซอสรสหวานและเผ็ดทำจากน้ำ น้ำตาลมะพร้าว มะขาม ถั่วลิสงบด กะปิ เกลือ พริก หั่นผลไม้ให้เป็นชิ้นพอคำ ใส่ลงในจาน แล้วราดซอสลงไป ผงซัมบังฆารัมจะวางข้างๆ สำหรับผู้ชอบรสเค็ม
รูจักในอินโดนีเซีย > รูจัก ตุมบุก

เป็นรูจักผลไม้อีกแบบของอินโดนีเซีย ส่วนผสมคล้ายรูจักผลไม้ เพียงแต่นำส่วนผสมมาตำในครกไม้ ใส่ซอสลงไปผสมให้เข้ากัน
รูจักในอินโดนีเซีย > รูจัก เซอรุต

เป็นรูจักผลไม้อีกแบบของอินโดนีเซีย แต่ไม่หั่นผลไม้เป็นชิ้นพอคำ ใช้การขูดแทน
รูจักในอินโดนีเซีย > รูจัก อูโกรเอะห์

เป็นรูจักแบบาเจะห์ ใส่มะพร้าวอ่อน มะละกอดิบ พริก น้ำตาล น้ำแข็ง เกลือ และมะนาว นิยมกินขณะเย็น
รูจักในอินโดนีเซีย > รูจัก เปองันติน

เป็นอาหารอินโดนีเซียในยุคอาณานิคม ประกอบด้วยไข่ต้มหั่น มันฝรั่ง เต้าหู้ทอด สับปะรด แครอท ถั่วงอก ผักดอง พริก ผักกาดดอง กะหล่ำปลี แตงกวา ข้าวเกรียบ ถั่วลิสงอบ ซอสถั่วลิสงที่ผสมน้ำส้มสายชูเล็กน้อย มีลักษณะคล้ายกาโด-กาโดในชวากลาง
รูจักในอินโดนีเซีย > รูจัก กูอะห์ ปินดัง

เป็นอาหารว่างแบบบาหลี โดยนำผลไม้ไปคลุกกับซอสที่ทำจากกะปิกุ้ง เกลือ พริก และน้ำปลา
รูจักในอินโดนีเซีย > รูจัก จิงอูร์

เป็นโรจักแบบสุราบายา ใส่ปากวัวหรือควาย มะม่วงดิบ สับปะรด แตงกวา ผักบุ้ง ลนตง เต้าหู้ เทมเป้ และมันแกว ราดด้วยซอสทำจากกะปิ และถั่วลิสงบด โรยกระเทียมเจียวและกรูปุก
รูจักในอินโดนีเซีย > รูจัก เปอติส

เป็นรูจักอีกแบบหนึ่งของสุราบายา ใส่ผักบุ้ง มะม่วงดิบ แตงกวา มันแกว เต้าหู้ ถั่วเหลืองงอก มะกอกฝรั่ง ราดด้วยซอสทำจากกะปิ หอมเจียว เกลือ น้ำตาลมะพร้าว กล้วยดิบ และถั่วลิสงดิบ
รูจักในอินโดนีเซีย > รูจักโตเลต

ลักษณะคล้ายรูจักผลไม้ มาจากสุราบายา เครื่องปรุงประกอบด้วยเต้าหู้ทอด กระเทียมเจียว และเอ็นวัว ซอสประกอบด้วยน้ำตาลมะพร้าว พริก และซีอิ๊วหวาน
รูจักในอินโดนีเซีย > รูจัก ยูฮี

ในภาษาอินโดนีเซีย ยูฮีหมายถึงปลาดุก รูจักประเภทนี้ใส่เต้าหู้ทอด มันฝรั่ง ปลาดุกเค็มทอด แตงกวา เส้นหมี่ ผักกาดหอม กะหล่ำปลี ซอสถั่วลิสง น้ำส้มสายชู พริก และกระเทียมเจียว อาหารนี้กำเนิดจากกลุ่มชาวจีนในจาการ์ตา และปัจจุบันจัดเป็นอาหารเบอตาวีชนิดหนึ่ง
รูจักในอินโดนีเซีย > รูจักเซี่ยงไฮ้

เป็นอาหารของชาวจีนในอินโดนีเซีย ใส่อาหารทะเล เช่น หมึกต้ม ปลิงทะเล ใส่ผักบุ้ง ราดด้วยซอสข้นสีแดง ใส่น้ำสับปะรด และถั่วลิสงบด กินกับซอสพริกและมันแกว
รูจักในอินโดนีเซีย > รูจัก โซโต

เป็นอาหารที่พบในชวาตะวันออก เป็นส่วนผสมระหว่างโซโตเนื้อ และรูจัก จินฆูร์ เกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2518
โรจักแบบอินเดียในสิงคโปร์
โรจักผลไม้ในสิงคโปร์
โรจักปีนังในมาเลเซีย
รูจักผลไม้ในชวาตะวันตก
ซอสรูจักรสหวานทำจากน้ำตาลมะพร้าว มะขาม ถั่วลอสงและพริก
ราชวงศ์เหงียน

ราชวงศ์เหงียน (เวียดนาม: Nhà Nguyễn, หญ่า-งฺเหวียน; จื๋อโนม: 茹阮) เป็นราชวงศ์สุดท้ายของเวียดนามที่ปกครองเวียดนามมา 143 ปี เริ่มจากในปี ค.ศ. 1802 เมื่อจักรพรรดิซา ล็อง ทรงปราบดาภิเษกหลังจากปราบปรามกบฏเต็ยเซินแล้ว และสิ้นสุดในปี ค.ศ. 1945 เมื่อจักรพรรดิบ๋าว ดั่ยทรงสละราชสมบัติ และมอบอำนาจให้กับสาธารณรัฐประชาธิปไตยเวียดนาม ในระหว่างรัชกาลของจักรพรรดิซา ล็อง เวียดนามมีชื่อว่า เวียดนาม (越南) อยู่อย่างปัจจุบัน แต่ในรัชสมัยของจักรพรรดิมิญ หมั่ง พระองค์ได้เปลี่ยนชื่อเป็น ดั่ยนาม (大南, แปลว่า "ชาติยิ่งใหญ่ทางตอนใต้") การปกครองของราชวงศ์เหงียนถูกจำกัดโดยอิทธิพลที่เพิ่มขึ้นของนักล่าอาณานิคมฝรั่งเศส ประเทศได้ถูกแบ่งเป็น 3 ส่วน คือ โคชินไชนาเป็นรัฐอาณานิคมโดยตรงขณะที่อันนามและตังเกี๋ยกลายเป็นรัฐอารักขาซึ่งมีอิสระเพียงในนาม
ประวัติศาสตร์ > พื้นหลัง

ตระกูลเหงียน เป็นหนึ่งในสองตระกูลใหญ่ซึ่งปกครองเวียดนามในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 17 ดำรงตำแหน่งเป็น เวือง (Vương, 王) หรือ จั๊วเหงียน (Chúa Nguyễn, 主阮) หรือ เจ้าญวนใต้ตระกูลเหงียน ปกครองเวียดนามภาคกลาง (อีกตระกูลหนึ่งคือ จั๊วจิ่ญ ปกครองเวียนามภาคเหนือ) จากเมืองฟู้ซวน (Phú Xuân, 富春) หรือเมืองเว้ในปัจจุบัน โดยขึ้นกับพระจักรพรรดิหรือฮว่างเด๊ (Hoàng Đế) ราชวงศ์เลที่เมืองฮานอยแต่เพียงในนามเท่านั้น จั๊วเหงียนได้แผ่ขยายดินแดนและอำนาจไปยังเวียดนามภาคใต้ ซึ่งแต่เดิมนั้นเป็นดินแดนของอาณาจักรจามปา และอาณาจักรเขมร
จนกระทั่งเกิดกบฏเตยเซิน (Tây Sơn, 西山) ขึ้นในค.ศ. 1774 นำโดยสามพี่น้องตระกูลเหงียน (ตระกูลเหงียนวัน ซึ่งเป็นคนละตระกูลกับตระกูลเหงียนฟุกที่ดำรงตำแหน่งจั๊วเหงียน) ซึ่งไม่พอใจระบอบการปกครองของจั๊วเหงียน ทัพของกบฏเตยเซินยกทัพเข้ายึดนครฟู้ซวนได้ ทำให้สมาชิกตระกูลเหงียนต้องอพยพหลบหนีไปยังเมืองซาดิ่ญ (Gia Định, 嘉定) หรือเมืองไซ่ง่อนในปัจจุบัน แต่ทว่าทัพของกบฎเตยเซินยกทัพติดตามไปจนถึงเมืองซาดิ่ญ สามารถยึดเมืองซาดิ่ญได้และสังหารสมาชิกตระกูลเหงียนที่เป็นผู้ชายไปจนเกือบหมดสิ้น
ประวัติศาสตร์ > กำเนิดราชวงศ์

หลังจากการสังหารหมู่ตระกูลเหงียนที่เมืองซาดิ่ญ เหงียนฟุกอั๊ญ (Nguyễn Phúc Ánh, 阮福暎) หรือที่ปรากฏในพงศาวดารของไทยว่า องเชียงสือ กลายเป็นสมาชิกตระกูลเหงียนที่อาวุโสที่สุดที่ยังคงเหลือรอดชีวิตอยู่ องเชียงสือสามารถเข้ายึดนครไซ่ง่อนคืนจากกบฎเตยเซินได้ในปีค.ศ. 1778 ปกครองเมืองไซ่ง่อนอยู่เป็นเวลาประมาณสามปี จึงถูกทัพเตยเซินขับออกจากเมืองไซ่ง่อนอีกครั้งในปีค.ศ. 1781 เหงียนฟุกอั๊ญจึงเดินทางมายังกรุงรัตนโกสินทร์ ขอพึ่งพระบรมโพธิสมภารพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ในขณะที่พำนักอยู่ที่กรุงรัตนโกสินทร์นั้น เหงียนฟุกอั๊ญขอความช่วยเหลือจากบาทหลวงปิโญ เดอ เบเอน (Pigneau de Béhaine) เหงียนฟุกอั๊ญเห็นว่าวิทยาการทางการทหารของชาวตะวันตกมีความจำเป็นในการกอบกู้ดินแดนเวียดนามคืนจากกบฎเตยเซิน ในค.ศ. 1785 บาทหลวงปิโญ เดอ เบเอนพร้อมกับเหงียนฟุกกั๊ญ (Nguyễn Phúc Cảnh, 阮福景) บุตรชายของเหงียนฟุกอั๊ญ เดินทางทางเรือไปยังเมืองปอนดิเชอรี (Pondicherry) เพื่อขอความช่วยเหลือจากทางการอาณานิคมฝรั่งเศส บาทหลวงปิโญ เดอ เบเอน และเหงียนฟุกกั๊ญออกเดินทางต่อไปยังนครแวร์ซายในค.ศ. 1787 ราชสำนักฝรั่งเศสร่วมลงนามกับบาทหลวงปิโญ เดอ เบเอนในฐานะตัวแทนของเหงียนฟุกอั๊ญ ตกลงที่จะส่งกองทัพเรือและทหารเข้าช่วยเหงียนฟุกอั๊ญ เรียกว่า สนธิสัญญาแวร์ซาย (Treaty of Versailles)
หลังจากที่พำนักอยู่ในกรุงรัตนโกสินทร์เป็นเวลาเจ็ดปี องเชียงสือเหงียนฟุกอั๊ญลักลอบเดินทางออกจากสยามเพื่อยกทัพเข้ายึดเมืองไซง่อนในค.ศ. 1788 เหงียนฟุกอั๊ญ ยกทัพเข้ายึดเมืองไซ่ง่อนได้สำเร็จและเข้าปกครองเมืองไซ่ง่อนอีกครั้ง กองทัพตะวันตกของบาทหลวงเดอเบเอนมาถึงยังไซ่ง่อนในปีค.ศ. 1789 เพื่อช่วยร่วมรบกับองเชียงสือในการกอบกู้บ้านเมืองจากกบฎเตยเซิน ในค.ศ. 1800 เหงียนฟุกกั๊ญผู้เป็นบุตรชายสามารถเข้ายึดเมืองกวีเญินอันเป็นราชธานีของราชวงศ์เตยเซินได้ และในปีต่อมาค.ศ. 1801 เหงียนฟุกอั๊ญเข้ายึดเมืองฟู้ซวนได้สำเร็จและปราบดาภิเษกตนเองขึ้นเป็นพระจักรพรรดิซาล็อง (Gia Long, 嘉隆) เป็นปฐมจักรพรรดิแห่งราชวงศ์เหงียน ค.ศ. 1802 พระจักรพรรดิซาล็องทรงยกทัพขึ้นทางเหนือเข้ายึดเมืองทังล็องหรือฮานอยได้ ทรงสามารถรวบรวมดินแดนเวียดนามไว้ได้ในพระอาณาเขตตั้งแต่เหนือจรดใต้
ประวัติศาสตร์ > การล่มสลายของราชวงศ์

ญี่ปุ่นได้ยอมแพ้ในวันที่ 15 สิงหาคม และได้เกิดการลุกฮือโดยกลุ่มเวียดมินห์ หลังจากได้รับการร้องขอให้สละราชสมบัติ จักรพรรดิบ๋าว ดั่ย ได้ทรงสละราชสมบัติในวันที่ 30 สิงหาคม และได้มอบอำนาจให้กับเวียดมินห์ ทรงได้รับตำแหน่ง "ที่ปรึกษาสูงสุด" ให้กับรัฐบาลชุดใหม่ หลังจากนั้นทรงหนีออกไปจากเวียดนามไม่นานเพราะทรงไม่เห็นด้วยกับนโยบายของเวียดมินห์และได้ทรงลี้ภัยไปยังฮ่องกง ตามมาด้วยการกลับมาของฝรั่งเศสในเดือนตุลาคม สงครามอินโดจีนครั้งที่หนึ่ง (ค.ศ. 1946 – ค.ศ. 1954) จึงเป็นการปะทะกันระหว่างฝรั่งเศสและเวียดมินห์
ประวัติศาสตร์ > การสืบทอดราชวงศ์และตำแหน่งพระประมุขของราชวงศ์

ในปี ค.ศ. 1948 ฝรั่งเศสได้เชิญชวนจักรพรรดิบ๋าว ดั่ย ให้ทรงกลับมาในฐานะของ "ประมุขรัฐ" (Quốc Trưởng, โกว๊กเจื๋อง) ของรัฐเวียดนาม (Quốc Gia Việt Nam, โกว๊กซาเหวียตนาม) ที่ตั้งขึ้นโดยฝรั่งเศสในบริเวณพื้นที่ควบคุมของฝรั่งเศส ขณะที่สงครามเลือดกับกลุ่มเวียดมินห์ภายใต้การนำของโฮจิมินห์ยังดำเนินต่อไป จักรพรรดิบ๋าว ดั่ย ใช้เวลาส่วนใหญ่ของพระองค์ในช่วงความขัดแย้งทรงเกษมสำราญกับการมีดำรงพระชนม์ชีพในพระตำหนักหรูหราที่ด่าหลัต (ในเขตสูงของเวียดนาม) หรือในปารีส จนกระทั่งฝรั่งเศสได้พ่ายแพ้ต่อเวียดมินห์ที่ เดียนเบียนฟู ในปี ค.ศ. 1954
ฝรั่งเศสได้เจรจาต่อรองกับสหรัฐอเมริกา เพื่อแบ่งเวียดนาม โดยได้มีการแบ่งเวียดนามเหนือให้กับกลุ่มเวียดมินห์ และเวียดนามใต้ ให้กับรัฐบาลใหม่ นายกรัฐมนตรีของรัฐเวียดนาม โง ดิ่ญ เสี่ยม ได้โค่นล้มจักรพรรดิบ๋าว ดั่ย ในการลงประชามติในปี 1955 ซึ่งผู้มีสิทธิลงเลือกตั้งส่วนใหญ่กลับเพิ่มขึ้นมาอย่างโจ่งแจ้ง ไม่เพียงแต่มีผู้ลงมติให้เวียดนามใต้กลายเป็นสาธารณรัฐ ซึ่งมีอยู่ถึงร้อยละ 98 เท่านั้น แต่จำนวนผู้ลงมติให้เป็นสาธารณรัฐกลับมามากกว่าผู้มีสิทธิลงมติ เสี่ยมจึงได้เป็นประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐเวียดนาม (Việt Nam Cộng Hòa, เหวียตนามก่งฮหว่า) ซึ่งทำให้จักรพรรดิบ๋าวดั่ยทรงสิ้นสุดเรื่องราวทางการเมืองอีกครั้งและเป็นการถาวร
จักรพรรดิบ๋าว ดั่ย ทรงลี้ภัยไปยังฝรั่งเศสและเสด็สวรรคตในปี ค.ศ. 1997 และได้ฝังพระบรมศพที่สุสานปาซี มกุฎราชกุมารบ๋าว ล็อง จึงได้สืบทอดตำแหน่งพระประมุขแห่งราชวงศ์เหงียนหลังการเสด็จสวรรคตของพระบิดาในวันที่ 31 กรกฎาคม ค.ศ. 1997 จนกระทั่งสิ้นพระชนม์ในวันที่ 28 กรกฎาคม ค.ศ. 2007 หลังจากนั้นเจ้าชายบ๋าว ทั้ง ได้ทรงสืบทอดตำแหน่งพระประมุขราชวงศ์เหงียนจนถึงปัจจุบัน
ฐานันดรศักดิ์ราชวงศ์เหงียน

ฮว่างเด๋ (Hoàng đế, 皇帝) พระจักรพรรดิพระเจ้าแผ่นดินเวียดนาม มาจากคำว่า "ฮ่องเต้" ซึ่งได้รับอิทธิพลจากจักรวรรดิจีน ตรงกับคำภาษาเวียดนามพื้นเมืองแท้ว่า วัว (Vua) ใช้คำเรียกแทนพระองค์ว่า "เบะหะ" (Bệ hạ, 陛下) ยกตัวอย่างเช่น พระจักรพรรดิมิญหมั่ง ออกพระนามว่า "วัวมิญหมั่ง" (Vua Minh Mạng)
ฮว่างเหิ่ว (Hoàng hậu, 皇后) พระจักรพรรดินีในพระจักรพรรดิแห่งเวียดนาม ตรงกับคำว่า "ฮองเฮา" ในภาษาจีน ในค.ศ. 1806 พระจักรพรรดิซาล็องทรงสถาปนานางต๊งฟุกถิลานพระชายาให้ขึ้นเป็นฮว่างเห่า นับจากนั้นในรัชกาลต่อมาไม่มีการสถาปนาฮว่างเห่าขึ้นอีก ในสมัยราชวงศ์เหงียนไม่มีการแต่งตั้งพระจักรพรรดินีขึ้นเคียงคู่กับฮว่างเด๊มีเพียงพระสนมนางใน หากว่าเจ้าชายพระองค์ใดได้ขึ้นครองราชสมบัติ ก็จะสถาปนาพระราชมารดาขึ้นเป็นฮว่างไท้เห่า เมื่อฮว่างไท้เห่าสิ้นพระชนม์แล้ว จึงได้รับการสถานปนาเป็นฮว่างเห่าในที่สุด อย่างไรก็ตามในรัชกาลสุดท้ายพระจักรพรรดิบ่าวดั๋ยทรงสถาปนาพระชายาขึ้นเป็นนามเฟืองฮว่างเห่า (Nam Phương hoàng hậu, 南芳皇后) ในค.ศ. 1934 ในสมัยราชวงศ์เหงียนมีฮว่างเห่าที่ได้รับการสถาปนาขึ้นดำรงตำแหน่งในขณะที่ยังมีพระชนม์ชีพอยู่เพียงสองพระองค์เท่านั้น ดังกล่าวข้างต้น
ฮว่างไถเหิ่ว (Hoàng thái hậu, 皇太后) พระพันปีหลวง พระราชชนนีในพระจักรพรรดิ
ไท้ฮว่างไท้เห่า (Thái hoàng thái hậu, 太皇太后) พระอัยยิกาธิราชในพระจักรพรรดิ หรือพระพันปีหลวงฮว่างไท้เห่าในรัชกาลก่อน เมื่อเริ่มต้นรัชกาลใหม่ได้รับการสถานปนาเลื่อนขึ้นเป็นไท้ฮว่างไท้เห่า
ฮว่างตี่อ (Hoàng tử, 皇子) เจ้าชายพระราชโอรสในพระจักรพรรดิ เมื่อเจ้าชายฮว่างตื๋อเจริญพระชนมายุได้สิบห้าพรรษา จะได้รับการสถาปนาเป็น กง (Công, 公) และเมื่อเจ้าชายเจริญพระชันษาจนพระชนมายุมากแล้ว จึงได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งต่างๆเช่น เวือง (Vương, 王) กวั่นเวือง (Quận vương, 郡王) กวั่นกง (Quận công, 郡公) หรือ โกว๊กกง (Quốc công, 國公) ในที่สุด
ฮว่างไถตื่อ (Hoàng thái tử, 皇太子) เจ้าชายรัชทายาท ในค.ศ. 1815 พระจักรพรรดิซาล็องทรงสถานปนาเจ้าชายเหงียนฟุกด๋ามพระโอรสขึ้นเป็นฮว่างไท้ตื๋อ นับจากนั้นตลอดสมัยราชวงศ์เหงียนไม่มีการแต่งตั้งเจ้าชายรัชทายาทขึ้นมาอีก
กงจั๊ว (Công chúa, 公主) พระราชธิดาในพระจักรพรรดิ
พงศาวลี

| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

|  |  |  |  |  |  | 1  ซา ล็อง  1802–1819 | 1  ซา ล็อง  1802–1819 |   |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |   |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | 2  มิญ หมั่ง  1820–1840 | 2  มิญ หมั่ง  1820–1840 |   |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |   |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | 3  เถี่ยว จิ  1841–1847 | 3  เถี่ยว จิ  1841–1847 |   |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |   |  |  |  |  |  |  |  |
|  |   |  |  |   |  |  |   |  |  |   |  |   |  |
| 4  ตึ ดึ๊ก  1847–1883 | 4  ตึ ดึ๊ก  1847–1883 |   | ถวั่ย ท้าย เวือง (อ๋องถวั่ย ท้าย) | ถวั่ย ท้าย เวือง (อ๋องถวั่ย ท้าย) |   |  |  |  | เกียน ท้าย เวือง (อ๋องเกียน ท้าย) | เกียน ท้าย เวือง (อ๋องเกียน ท้าย) |   | 6  เหียป ฮหว่า  1883 | 6  เหียป ฮหว่า  1883 |
|  |  |  |   |  |  |  |  |  |   |  |  |  |  |
|  |  |  |   |  |  |  |   |   |   |   |   |   |  |
|  |  |  | 5  สุก ดึ๊ก  1883 | 5  สุก ดึ๊ก  1883 |   | 9  ด่ง คั้ญ  1885–1889 | 9  ด่ง คั้ญ  1885–1889 |   | 8  ห่าม งี  1884–1885 | 8  ห่าม งี  1884–1885 |   | 7  เกี๊ยน ฟุก  1883–1884 | 7  เกี๊ยน ฟุก  1883–1884 |
|  |  |  |   |  |  |   |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | 10  ถั่ญ ท้าย  1889–1907 | 10  ถั่ญ ท้าย  1889–1907 |   | 12  ขาย ดิ่ญ  1916–1925 | 12  ขาย ดิ่ญ  1916–1925 |   |  |  |  |  |  |
|  |  |  |   |  |  |   |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | 11  ซวี เติน  1907–1916 | 11  ซวี เติน  1907–1916 |   | 13  บ๋าว ดั่ย  1926–1945 | 13  บ๋าว ดั่ย  1926–1945 |   |  |  |  |  |  |




แผ่นป้ายหินจารึกอนุสรณ์ของพระจักรพรรดิเลไท่โต๋
หนังสืออิงประวัติศาสตร์พงศาวดารเวียดนาม "ซา ล็อง เติ่ว โกว๊ก" ("Gia Long tẩu quốc") แสดงชีวประวัติของเหงียนฟุกอั๊ญ
ฉลองพระองค์จักรพรรดิและจักรพรรดินีสมัยราชวงศ์เหงียน
คณะทูตบรรณาการเวียดนามที่กรุงปารีส ฝรั่งเศส ค.ศ. 1863
ธงราชวงศ์เหงียน (ค.ศ. 1885 – ค.ศ. 1890)
ธงชาติของจักรวรรดิเวียดนาม ซึ่งอยู่ในฐานะรัฐหุ่นเชิดของญี่ปุ่น 17 เมษายน ค.ศ. 1945 – 30 สิงหาคม ค.ศ. 1945
จักรพรรดิบ๋าว ดั่ย เสด็จพระราชดำเนินไปยังสุสานบรรพบุรุษของราชวงศ์ที่เมือง Thanh-Hóa เมื่อวันที่ 17 เดือน 10 (4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1932)
เหรียญทองในสมัยของจักรพรรดิตึ ดึ๊ก
เหรียญมังกรบิน ฟีล็อง ในสมัยของจักรพรรดิมิญ หมั่ง ปี ค.ศ. 1833
มงกุฎแห่งจักรพรรดิราชวงศ์เหงียน
เก้งเจื่องเซิน

| เก้งเจื่องเซิน> สถานะการอนุรักษ์ |
| --- | --- |
 ไม่มีข้อมูล  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Mammalia
อันดับ:: Artiodactyla
อันดับย่อย:: Ruminantia
วงศ์:: Cervidae
วงศ์ย่อย:: Muntiacinae
สกุล:: Muntiacus
สปีชีส์:: M.  truongsonensis
ชื่อทวินาม
Muntiacus truongsonensis (Giao et al., 1997)

เก้งเจื่องเซิน หรือ เก้งอันนัม (อังกฤษ: Truong Son muntjac, Annamite muntjac; เวียดนาม: Mang Trường Sơn) เป็นเก้งชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Muntiacus truongsonensis
เป็นเก้งชนิดหนึ่งที่มีข้อมูลทางวิชาการน้อยมาก เหมือนเก้งอินโดจีน (M. rooseveltorum) โดยถูกพบครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2540 ในเวียดนาม เป็นหัวกะโหลกที่นำมาวางขายเท่านั้น ทำให้สันนิษฐานว่ามีรูปร่างคล้ายกับเก้งธรรมดา (M. muntjac) แต่มีขนาดเล็กกว่า ใบหน้าและขาทั้ง 4 ข้างมีสีดำคลายเก้งหม้อ (M. feae) เชื่อว่าอาศัยอยู่ตามป่าดิบเขาของเทือกเขาอันนัมซึ่งเป็นพรมแดนธรรมชาติระหว่างเวียดนามกับลาว และสถานะของเก้งชนิดนี้ในปัจจุบันกำลังแย่ลงทุกขณะเพราะการบุกรุกทำลายป่าและล่าสัตว์อย่างรุนแรงใน  2 ประเทศนี้
แหล่งข้อมูลอื่น

Muntiacus truongsonensis, a new species of muntjac (Artiodactyla: Muntiacidae) from Central Vietnam, and implications for conservation
อีบูเปอร์ตีวีกู

เพลงรัฐซาราวัก ประเทศมาเลเซีย
| --- | --- |
ตราอาร์มรัฐซาราวัก
เพลงชาติของ รัฐซาราวัก
เนื้อร้อง: ดาโตะ ฮาจี วัน อซมัน อิซมาอิล ฮัซซัน
ทำนอง: ดาโตะ ฮาจี วัน อซมัน
รับไปใช้: ค.ศ. 1988

ตัวอย่างเสียง
"อีบูเปอร์ตีวีกู" (เสียงดนตรี)ไฟล์ ช่วยเหลือ
 
"อีบูเปอร์ตีวีกู" (เสียงร้อง)
อีบูเปอร์ตีวีกูแบบใหม่
"อีบูเปอร์ตีวีกู" (มลายู: Ibu Pertiwiku; แปลว่า มาตุภูมิของข้า) เป็นเพลงประจำรัฐซาราวัก ประเทศมาเลเซีย นำมาใช้ใน ค.ศ. 1988 พร้อมกับธงรัฐใหม่ในวันครบรอบ 25 ปีการเป็นเอกราชของรัฐซาราวักในประเทศมาเลเซีย ดนตรีถูกประพันธ์โดยดาโตะ ฮาจี วัน อซมัน ส่วนเนื้อร้องประพันธ์โดยอิซมาอิล ฮัซซัน
เนื้อร้อง

| เนื้อร้องภาษามาเลเซีย | คำแปลภาษาอังกฤษ | แปลภาษาไทย |
| --- | --- | --- |
|  Sarawak tanah airku, Negeriku, tanah airku, Sarawak, Engkaulah tanah pusakaku, Tanah tumpah darahku, Ibu pertiwiku. Rakyat hidup mesra dan bahagia, Damai muhibah sentiasa. Bersatu, Berusaha, Berbakti, Untuk Sarawak kucintai. Sarawak dalam Malaysia Aman makmur Rahmat Tuhan Maha Esa. Kekallah Sarawak bertuah, Teras perjuangan rakyat, Berjaya Berdaulat! |  Sarawak, my homeland My state, my homeland, Sarawak You are the Land of my native soil The Land where my blood flows My Motherland. Citizens live happily and in harmony Peaceful, always cooperative (with each other) United, Striving, Service For my beloved Sarawak. Sarawak, a part of Malaysia Blessed by God with peace and prosperity Forever may Sarawak be blessed Through the people's effort Be successful and free |  รัฐซาราวัก ปิตุภูมิของข่้า รัฐซาราวัก รัฐของข้า ปิตุภูมิของข้า ท่านคือดินแดนแห่งดินพื้นเมืองของข้า ดินแดนด้วยเลือดของข้าไหลหลั่ง มาตุภูมิของข้า ประชาชนอยู่ด้วยกันอย่างมีความปิติและสามัคคี ความสงบสุขให้ความร่วมมือเสมอกัน ปึกแผ่น มุ่งมั่น รับใช้ เพื่อชาวซาราวักอันเป็นที่รักของข้า รัฐซาราวักเป็นส่วนหนึ่งของมาเลเซีย จงสรรเสริญต่อพระเจ้าด้วยสันติสุขและความเจริญรุ่งเรือง รัฐซาราวักจงเป็นสุขตลอดไป ด้วยแรงกายของประชาชน ประสบความสำเร็จและเป็นอิสระ |
ดูเพิ่ม

อีบูเปอร์ตีวี
ซาราวักบาฮากียา
แฟร์แลนด์ซาราวัก
แหล่งข้อมูลอื่น

Sarawak state anthem "Ibu Pertiwiku" on YouTube
| ด ค กเพลงรัฐประเทศมาเลเซีย |
| --- | --- |
 ดินแดนสหพันธ์  รัฐยะโฮร์  รัฐเกอดะฮ์  รัฐกลันตัน  รัฐมะละกา  รัฐเนอเกอรีเซิมบีลัน  รัฐปะหัง  รัฐปีนัง  รัฐเปรัก  รัฐปะลิส  รัฐซาบะฮ์  รัฐซาราวัก  รัฐสลังงอร์  รัฐตรังกานู 
| --- | --- |
ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน :  มิวสิกเบรนซ์ ผลงาน
อีโลอีโล (เมือง)

| อีโลอีโล |
| --- | --- |
นครหนาแน่น
สถานที่สำคัญในอีโลอีโล
สมญา:  La Muy Leal y Noble Ciudad (นครที่จงรักภักดีและสง่างามที่สุด)   The Queen's City of the South/Queen City of the South (นครราชินีแห่งแดนใต้)   นครแห่งความรักของเอเชีย   นครแห่งความรัก   หัวใจของฟิลิปปินส์   นครแห่งพิพิธภัณฑ์   นครแห่งคฤหาสน์
ที่ตั้งในจังหวัดอีโลอีโล
ประเทศ: ฟิลิปปินส์
เขต: คันลูรังคาบีซายาอัน
จังหวัด: อีโลอีโล (ในเชิงภูมิศาสตร์เท่านั้น)
District: Lone District of Iloilo City
ก่อตั้ง: ค.ศ. 1581 (ในชื่อ La Villa Rica de Arévalo)
นคร: 5 ตุลาคม ค.ศ. 1889 (พระราชกฤษฎีกาหลวง)
รวมตัว: 16 กรกฎาคม ค.ศ. 1937
บารังไกย์: 180
City geographical districts:  รายการ Arevalo City Proper Jaro La Paz Lapuz Mandurriao Molo 
การปกครอง
 • ประเภท: Sangguniang Panlungsod
 • นายกเทศมนตรี: Jose S. Espinosa III
 • รองนายกเทศมนตรี: Jeffrey Ganzon
 • Congressman: Geronimo "Jerry" P. Treñas
 • สิทธิ์เลือกตั้ง: 261,481 คน (ค.ศ. 2016)
พื้นที่
 • นคร: 78.34 ตร.กม. (30.25 ตร.ไมล์)
 • รวมปริมณฑล: 1,105.53 ตร.กม. (426.85 ตร.ไมล์)
ความสูง: 2 เมตร (7 ฟุต)
ประชากร (ค.ศ. 2015)
 • นคร: 447,992 คน
 • ความหนาแน่น: 5,700 คน/ตร.กม. (15,000 คน/ตร.ไมล์)
 • รวมปริมณฑล: 946,146 คน
 • ความหนาแน่นรวมปริมณฑล: 860 คน/ตร.กม. (2,200 คน/ตร.ไมล์)
เดมะนิม: Ilonggo (ชาย) Ilongga (หญิง)
เขตเวลา: UTC+8 (PST)
รหัสไปรษณีย์: 5000
PSGC: 063022000
ไอดีดี : รหัสโทรศัพท์ : +63 (0)33
ภูมิอากาศ: เขตร้อน
ระดับรายได้: นครระดับที่ 1
Patron saint: Nuestra Señora de la Candelaria (Candelaria) (Roman Catholic Patron of Western Visayas and Romblon)
เว็บไซต์: www.iloilocity.gov.ph
อีโลอีโล (ฮีลีไกโนน: Iloilo; กินาไรอา: Iloilo; ฟิลิปปินส์: Iloilo; สเปน: Iloílo) เป็นนครหนาแน่นทางตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะปาไนย์ในประเทศฟิลิปปินส์ และเป็นเมืองหลักประจำจังหวัดอีโลอีโลในเชิงภูมิศาสตร์ แต่ปกครองตนเองอย่างเป็นอิสระ นอกจากนี้ยังเป็นศูนย์กลางของเขตมหานครอีโลอีโล-กีมารัสและภูมิภาคคันลูรังคาบีซายาอัน จากการสำมะโนในปี ค.ศ. 2015 พบว่ามีประชากร 447,992 คน มีอัตราการเติบโต 1.02% ส่วนในระดับมหานครมีประชากร 946,146 คน
อีโลอีโลมีอาณาเขตติดต่อกับเมืองโอโตนทางทิศตะวันตก ติดกับเมืองปาบีอาทางทิศเหนือ และติดกับเมืองเลกาเนสทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ส่วนทางทิศตะวันออกและใต้ เป็นช่องแคบอีโลอีโล ซึ่งเป็นที่ตั้งของเกาะจังหวัดกีมารัส ตัวนครเกิดจากการรวมตัวของเมืองต่าง ๆ ที่อยู่ใกล้เคียงกัน ได้แก่ อะเรบาโล, ซิตีโพรเพอร์, ฮาโร (เคยเป็นนครอิสระมาก่อน), ลาปาซ, มันดูร์รีเอา และโมโล ซึ่งเมืองเหล่านี้ก็กลายเป็นเขตของนครในเวลาต่อมา ส่วนเขตลาปุซนั้น แยกตัวจากเขตลาปาซในปี ค.ศ. 2008
การก่อตั้งนครเริ่มต้นจากการก่อตั้งเมืองอะเรบาโลใน ค.ศ. 1581 เมื่อจอมพลชาวสเปน Gonzalo Ronquillo de Peñalosa ย้ายศูนย์กลางอาณานิคมจากเมืองโอกโตง มายังที่นี่
อีโลอีโลได้รับฉายา "La Muy Leal y Noble Ciudad" (นครที่จงรักภักดีและสง่างามที่สุด) เนื่องจากตัวนครได้รับการอุปถัมภ์จากสมเด็จพระราชินีมาเรีย คริสตินา ในช่วงของการปฏิวัติภายในประเทศ ทำให้นครยังได้รับฉายา นครราชินีแห่งแดนใต้ โดยในยุคอาณานิคม นครแห่งนี้มีความสำคัญเป็นรองเพียงมะนิลาเท่านั้น
นอกจากนี้ตัวนครยังอยู่เกือบกึ่งกลางของประเทศ ทำให้ได้รับฉายา "หัวใจของฟิลิปปินส์"  และมีคฤหาสน์ยุคอาณานิคมหลายแห่ง ทำให้ได้รับฉายา "นครแห่งพิพิธภัณฑ์" และ "นครแห่งคฤหาสน์"
ภูมิอากาศ

อีโลอีโลมีภูมิอากาศแบบเขตร้อน และมี 2 ฤดู ได้แก่ ฤดูฝน (มิถุนายน-พฤศจิกายน) และฤดูแล้ง (ธันวาคม-พฤษภาคม)
| ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> เดือน | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> ม.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> ก.พ. | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> มี.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> เม.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> พ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> มิ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> ก.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> ส.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> ก.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> ต.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> พ.ย. | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> ธ.ค. | ข้อมูลภูมิอากาศของอีโลอีโล — NOAA Station Id: PH98637> ทั้งปี |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุดที่เคยบันทึก °C (°F) | 33.2 (91.8) | 35.4 (95.7) | 35.3 (95.5) | 37.0 (98.6) | 36.8 (98.2) | 35.7 (96.3) | 35.2 (95.4) | 34.8 (94.6) | 36.0 (96.8) | 34.7 (94.5) | 34.8 (94.6) | 33.8 (92.8) | 37.0 (98.6) |
| อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) | 29.7 (85.5) | 30.2 (86.4) | 31.7 (89.1) | 33.1 (91.6) | 33.1 (91.6) | 31.6 (88.9) | 30.7 (87.3) | 30.4 (86.7) | 30.8 (87.4) | 31.1 (88) | 30.9 (87.6) | 30.2 (86.4) | 31.1 (88) |
| อุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน °C (°F) | 26.1 (79) | 26.5 (79.7) | 27.6 (81.7) | 28.9 (84) | 29.1 (84.4) | 28.1 (82.6) | 27.6 (81.7) | 27.5 (81.5) | 27.6 (81.7) | 27.7 (81.9) | 27.5 (81.5) | 26.8 (80.2) | 27.6 (81.7) |
| อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย  °C (°F) | 22.7 (72.9) | 22.7 (72.9) | 23.5 (74.3) | 24.6 (76.3) | 25.1 (77.2) | 24.7 (76.5) | 24.4 (75.9) | 24.5 (76.1) | 24.4 (75.9) | 24.2 (75.6) | 24.0 (75.2) | 23.4 (74.1) | 24.0 (75.2) |
| อุณหภูมิต่ำสุดที่เคยบันทึก °C (°F) | 18.5 (65.3) | 18.0 (64.4) | 19.3 (66.7) | 21.2 (70.2) | 21.7 (71.1) | 21.4 (70.5) | 19.8 (67.6) | 20.1 (68.2) | 20.1 (68.2) | 20.8 (69.4) | 20.3 (68.5) | 18.3 (64.9) | 18.0 (64.4) |
| ปริมาณฝน มม (นิ้ว) | 39.9 (1.571) | 19.1 (0.752) | 27.1 (1.067) | 47.7 (1.878) | 117.9 (4.642) | 255.2 (10.047) | 313.2 (12.331) | 363.7 (14.319) | 266.8 (10.504) | 264.1 (10.398) | 174.8 (6.882) | 64.2 (2.528) | 1,953.7 (76.917) |
| ความชื้นร้อยละ | 82 | 80 | 75 | 73 | 77 | 82 | 85 | 85 | 85 | 84 | 84 | 83 | 81 |
| วันที่มีฝนตกโดยเฉลี่ย (≥ 0.1 mm) | 11 | 7 | 7 | 6 | 14 | 18 | 21 | 20 | 19 | 18 | 15 | 14 | 170 |
แหล่งที่มา 1: Climate Charts
แหล่งที่มา 2: Deutscher Wetterdienst (records and rainy days)
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
เว็บไซต์การท่องเที่ยว เก็บถาวร 2018-01-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน