ปฏิบัติการโพนีเอกซ์เพรส
ปฏิบัติการ

ดูเพิ่ม: ปฏิบัติการฮาร์ดโนส และ ปฏิบัติการสตาร์
ฝูงบินเฮลิคอปเตอร์ที่ 20 "โพนีเอกซ์เพรส" เป็นหน่วยรบที่โดดเด่นและพิเศษที่สุดแห่งหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ภารกิจลับสุดยอดหลักของฝูงบินโพนีเอกซ์เพรสคือการต่อต้านการก่อความไม่สงบ พวกเขาบินเฮลิคอปเตอร์ที่ไม่ติดอาวุธจากประเทศไทยไปยังสนามบินที่เป็นมิตรต่าง ๆ ในลาว ซึ่งพวกเขาสามารถเติมน้ำมันและรอการเริ่มภารกิจได้ พวกเขาจะบินส่งทหารในพื้นที่ที่ยังไม่ได้ถูกเตรียมการในลาวและเวียดนามเหนือเพื่อรวบรวมข้อมูลข่าวกรองเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวของทหารและขบวนรถบรรทุก เป็นต้น ข้อมูลนี้จะถูกส่งต่อไปยังหน่วยงานทหารที่เกี่ยวข้องเพื่อเลือกเป้าหมายสำหรับภารกิจโจมตีทางอากาศ
เครื่องบินของหน่วยเป็นรุ่นพื้นฐานของเฮลิคอปเตอร์ ซิคอร์สกี้ ซีเอช-3ซี โดยไม่จำเป็นต้องมีการเสริมเกราะเนื่องจากภารกิจนี้เป็นภารกิจลับและอัตราส่วนกำลังต่อน้ำหนักถือว่าสำคัญกว่า แม้ในตอนนั้นด้วยเครื่องยนต์ที่ติดตั้งไว้แล้ว กำลังของเครื่องยนต์ในบางครั้งก็ยังไม่เพียงพอ ในช่วงต้นปี พ.ศ. 2511 เครื่องยนต์ได้รับการอัปเกรดจากรุ่น 1,300 แรงม้าเป็นรุ่น 1,500 แรงม้า ซึ่งถือเป็นการปรับปรุงครั้งใหญ่ในสภาพแวดล้อมที่มีอุณหภูมิ/ความชื้นสูง ด้วยการอัพเกรดเครื่องยนต์ เกราะจึงถูกติดตั้งที่ประตูครอบเครื่องยนต์ ประตูเกียร์ และรอบกระปุกเกียร์หางใบพัด ชื่อเรียกถูกเรียกเปลี่ยนจากรุ่น ซีเอช-3ซี เป็น ซีเอช-3อี
เนื่องจากภารกิจของพวกเขาถูกจัดประเภทไว้เป็นชั้นความลับ เครื่องบิน ซีเอช-3 ของฝูงบินเฮลิคอปเตอร์ที่ 20 จึงไม่มีตราหรือเครื่องหมายของสหรัฐใด ๆ เลย พวกมันติดตั้งที่แขวนแบบมีช่องสำหรับใส่เครื่องหมายของกองทัพอากาศสหรัฐเมื่อบิน "ภายในประเทศ" นักบินไม่มีเครื่องหมายบนชุดบิน เฮลิคอปเตอร์ถูกทาสีตามลายพรางมาตรฐาน ยกเว้นหนึ่งลำ คือ ซีเอช-3ซี หมายเลข 63-09676 ถูกทาสีดำด้านเพื่อทดลองความเป็นไปได้ในการใช้สีดำในการปฏิบัติภารกิจ ต่อมาเครื่องนี้รับฉายาว่า "แบล็ค มารายห์" (เป็น เอช-3 สีดำลำเดียวที่ประจำการในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์กองทัพอากาศสหรัฐ ที่ฐานทัพอากาศไรท์-แพตเตอร์สัน เดย์ตัน โอไฮโอ)
พื้นที่สำหรับการแทรกซึม/การเคลื่อนย้ายจะถูกเลือกและศึกษาวิจัย ก่อนการบิน จะมีการ "ลาดตระเวน" พื้นที่ทางอากาศ โดยมักจะใช้เครื่องบิน CAS Beech Baron หรือ Pilatus Porter ของแอร์อเมริกา เนื่องจากเครื่องบินของแอร์อเมริกานั้นบินอยู่เหนือพื้นที่ตลอดเวลา จึงแทบไม่มีใครสังเกตเห็น ยุทธวิธีการปฏิบัติภารกิจโดยปกติจะใช้เฮลิคอปเตอร์สองลำ ลำหนึ่งเป็น "ลำบินสูง" และจะโคจรในระยะห่างที่ไม่เด่นชัดเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจของศัตรูและทำหน้าที่เป็นเครื่องบินกู้ภัยหากจำเป็น ขณะที่ "เครื่องบินต่ำ" จะบินมาที่พื้นที่ที่เลือกในระดับต่ำเพื่อขนกำลังพลออกไป โดยปกติจะทำในเวลาพลบค่ำเพื่อให้กำลังพลภาคพื้นดินมีโอกาสแยกย้ายหลบหนีหากเผชิญหน้ากับกองกำลังของศัตรู หากพบเห็นการยิงจากภาคพื้นดินของศัตรูระหว่างการ "แทรกซึม" ภารกิจจะถูกยกเลิก ช่วยให้ทหารไม่ตกอยู่ในความเสี่ยงที่สามารถหลีกเลี่ยงได้
ดังที่ได้กล่าวไว้ก่อนหน้านี้ เฮลิคอปเตอร์ในหน่วยจะไม่ได้รับการติดตั้งเกราะ ลูกเรือจะต้องสวม "เสื้อเกราะกันกระสุน" และใส่เสื้อเกราะกันกระสุนอีกชั้นไว้ใต้ที่นั่งนักบินเพื่อป้องกันตัว อาวุธเดียวที่พวกเขามีคืออาวุธส่วนบุคคลของลูกเรือ ปืนไรเฟิล เอ็ม 16 และปืนลูกโม่ขนาด .38 ส่วนการแทรกซึมของภารกิจนี้ต้องการความลับ ไม่ใช่การยิงต่อสู้ อย่างไรก็ตาม การ "แทรกซึมออก" อาจเป็นอีกเรื่องหนึ่ง บางครั้งกองกำลังภาคพื้นดินจะเผชิญหน้ากับกองกำลังของศัตรูและจำเป็นต้องอพยพในขณะที่อยู่ภายใต้การยิงของศัตรู "ม้าโพนี" จะอาศัยพึ่งพา "ที่กำบังด้านบน" ซึ่งโดยปกติแล้วทำหน้าที่โดยเครื่องบินโจมตี เอ-1 สกายไรเดอร์ สัญญาณเรียกขานขึ้นอยู่กับว่าพวกเขาประจำการอยู่ที่ใด และอาจเป็น "แซนดี้" "โฮโบ" หรือ "ไฟร์ฟลาย" เพื่อให้การสนับสนุนทางอากาศในระยะใกล้ด้วยปืนและระเบิดหากจำเป็น ในยุคแรกๆ ที่อุดรธานี ม้าโพนีบางครั้งจะมาพร้อมกับเครื่องบิน เอ-26 อินเวเดอร์ เครื่องยนต์คู่ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่มีสัญญาณเรียกขานว่า "นิมรอด"
ภารกิจอื่นของ โพนีเอกซ์เพรส คือการสนับสนุนไซต์นำทาง TACAN ในลาว ไซต์เหล่านี้มีความสำคัญในการนำทางเครื่องบินขับไล่และเครื่องบินทิ้งระเบิดในภารกิจโจมตีในเวียดนามเหนือ เฮลิคอปเตอร์จะจัดส่งบุคลากรและสิ่งของที่จำเป็น เช่น เครื่องกำเนิดไฟฟ้าและน้ำมันดีเซล ไปยังไซต์ที่ตั้งอยู่ห่างไกล ไซต์ที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งคือที่ ลิมาไซต์ 85 บนยอดเขาหินปูนสูง 5,800 ฟุต ห่างจากชายแดนลาว/เวียดนามเหนือไปทางใต้ 19 กิโลเมตร และห่างจากทางตะวันตกเฉียงใต้ของฮานอย 125 ไมล์ ลิมาไซต์ 85 ยังได้รับอุปกรณ์ลับสุดยอดที่ใช้ในการกำกับภารกิจโจมตีรอบ ๆ ฮานอยอีกด้วย
ในช่วงฤดูใบไม้ผลิของปี พ.ศ. 2511 นักบินและ ซีเอช-3 บางส่วนของฝูงบินเฮลิคอปเตอร์ที่ 20 ได้รับการโอนย้ายไปยังฐานบินนครพนม (NKP) เพื่อจัดตั้งฝูงบินเฮลิคอปเตอร์ที่ 21
ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2511 เครื่องบิน ยูเอช-1เอฟ จำนวน 4 ลำ และนักบิน 10 คนจากฝูงบินเฮลิคอปเตอร์ที่ 20 หน่วยบิน อี หรือ กรีนเฮอร์เนต เดินทางมาจากญาจาง เครื่องบินใหม่ของหน่วยโพนีเอ็กเพรสคือฮิวอี้เข้าร่วมบินในภารกิจเกือบทั้งหมดเหมือนกับเครื่องบิน เอช-3 มีภารกิจของ เอช-3 หลายครั้งในภาคเหนือของลาวที่เครื่องบิน ยูเอช-1 ฮิวอี้ ไม่ได้เข้าร่วมได้เนื่องจาก มีระยะทางไกลมากและพิสัยการบินจำกัด ในบางครั้ง เครื่องบินฮิวอี้จะบรรทุกถังน้ำมันขนาด 55 แกลลอนไว้ในห้องโดยสาร หากเครื่องบินฮิวอี้ต้องการน้ำมันเพิ่ม หัวหน้าลูกเรือจะรัดสายรัดนิรภัย ก้าวขึ้นไปบนแท่นรองของเฮลิคอปเตอร์ และถือสายเติมน้ำมันในขณะที่ลูกเรืออีกคนเติมน้ำมันลงในถังน้ำมันของเครื่องบินฮิวอี้ซึ่งทำได้เมื่อบินในระดับความสูงที่ถูกกำหนด
ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2511 ฝูงบินเฮลิคอปเตอร์ที่ 20 ได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็น ฝูงบินปฏิบัติการพิเศษที่ 20 (20th Special Operations Squadron: 20th SOS) โพนีเอกซ์เพรสยังคงทำภารกิจต่าง ๆ อีกมากมายเพื่อสนับสนุนผู้อำนวยการฝ่ายปฏิบัติการกิจกรรมพิเศษ (Director of Operations for Special Activitie: DOSA) ตลอดปี พ.ศ. 2511 และต่อเนื่องถึงปี พ.ศ. 2512 โดยใช้เวลาบินร้อยละ 75 ของเวลาในการรบ และใช้เวลาบินภารกิจหลักสนับสนุนผู้อำนวยการฝ่ายปฏิบัติการกิจกรรมพิเศษมากกว่าร้อยละ 75 นอกจากนี้โพนีเอกซ์เพรสยังมีภารกิจสำคัญประจำสองภารกิจ ได้แก่ ภารกิจสนับสนุน TACAN และภารกิจ DOSA ซึ่งถูกทัพอากาศที่ 7/13 แบ่งออกเพื่อสนับสนุนสงครามลับในลาว โพนีเอกซ์เพรสไม่มีเฮลิคอปเตอร์และนักบินเพียงพอที่จะทำภารกิจให้สำเร็จอย่างเหมาะสม ภารกิจใหญ่บางภารกิจจำเป็นต้องใช้เฮลิคอปเตอร์ ซีเอช-3อี มากถึง 20 ลำ ขณะที่มี ซีเอช-3 เพียง 9 ลำและ ยูเอช-1 เพียง 4 ลำที่ถูกมอบหมายมา ในหลาย ๆ ครั้ง โพนีเอกซ์เพรสได้ขอความช่วยเหลือจากฝูงบินปฏิบัติการพิเศษที่ 21 ที่นครพนมสำหรับภารกิจใหญ่ต่าง ๆ หลายครั้งที่พวกเขาได้รับความช่วยเหลือจากเฮลิคอปเตอร์ของแอร์อเมริกา
ตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2511 กองบัญชาการระดับสูงเริ่มพูดคุยถึงการควบรวมฝูงบินปฏิบัติการพิเศษที่ 20 และ 21 เข้าด้วยกัน ซึ่งจะทำให้ทั้งสองกองบัญชาการสามารถทำงานร่วมกันได้อย่างใกล้ชิดมากขึ้น และใช้อากาศยานของฝูงบินปฏิบัติการพิเศษที่ 21 มากขึ้นสำหรับภารกิจการรบ โพนีเอกซ์เพรสจะยังคงตั้งอยู่ที่อุดรในฐานะสถานที่ปฏิบัติการส่วนหน้า (Forward Operating Location: FOL) โดยมีกำลังพล เครื่องบิน และภารกิจที่แทบจะเหมือนกัน ไม่มีใครรู้เลยว่าจะเกิดปัญหาตามมา เห็นได้ชัดว่าความเย่อหยิ่งและความอิจฉาริษยาเล็ก ๆ น้อย ๆ ของผู้บังคับการฝูงบินที่นครพนมซึ่งยืนยันว่าจะต้องโอนทรัพย์สินทั้งหมดให้กับฐานบินนครพนม ได้สร้างผลกระทบร้ายแรงต่อผู้ที่เกี่ยวข้องทุกคน ลูกเรือของโพนีเอกซ์เพรสยังคงสามารถบรรลุภารกิจได้อย่างดีเยี่ยม แม้จะต้องเผชิญกับความยากลำบาก
เมื่อวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2512 เครื่องบิน ซีเอช-3อี ของฝูงบินปฏิบัติการพิเศษที่ 20 และบุคลากรที่ฐานบินอุดรธานีถูกย้ายไปยังฝูงบินปฏิบัติการพิเศษที่ 21 ณ ฐานบินนครพนม สถานทีปฏิบัติการส่วนหน้าที่อุดรธานีสูญเสียเฮลิคอปเตอร์ไป 3 ลำให้กับฐานบินนครพนม และนักบินจำนวนมากซึ่งคิดเป็น 1 ใน 3 ของขีดความสามารถ แต่สถานที่ปฏิบัติการส่วนหน้ายังคงบินภารกิจ DOSA ในร้อยละ 63 และ TACAN ร้อยละ 60% และร้อยละ 53.8 ของภารกิจโดยรวมของฝูงบินปฏิบัติการพิเศษที่ 21 ที่เพิ่งจัดตั้งขึ้นใหม่ทั้งหมดซึ่งมีสำนักงานใหญ่ที่ฐานบินนครพนม โดยที่สถานที่ปฏิบัติการส่วนหน้า (FOL) ตั้งอยู่ที่ฐานบินอุดรธานี ประเทศไทย
เมื่ออากาศยาน ซีเอช-3อี ของฝูงบินปฏิบัติการพิเศษที่ 20 ถูกโอนไปยังฝูงบินปฏิบัติการพิเศษที่ 21 โดยไม่มีพิธีการหรือการเฉลิมฉลองใด ๆ ทำให้ "โพนีเอกซ์เพรส" ของฝูงบินปฏิบัติการพิเศษที่ 20 ไม่มีอยู่อีกต่อไป