stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เอวันเจลิสตา ตอร์รีเชลลี

| เอวันเจลิสตา ตอร์รีเชลลี |
| --- | --- |
ตอร์รีเชลลี ในภาพวาดที่ด้านหน้าของ Lezioni d'Evangelista Torricelli
เกิด: 15 ตุลาคม พ.ศ. 2151 (1608) ฟาเอนซา อิตาลี
เสียชีวิต: 25 ตุลาคม พ.ศ. 2190 (1647) ฟลอเรนซ์ อิตาลี
สัญชาติ: ประเทศอิตาลี
การศึกษา: วิทยาลัยคอลเลจิโอ เดลลา ซาปิเอนซา, ศิษย์ของกาลิเลโอ
อาชีพ: นักฟิสิกส์, นักคณิตศาสตร์
องค์การ: มหาวิทยาลัยปิซ่า (สืบทอดจาก กาลิเลโอ)
มีชื่อเสียงจาก: นำชื่อไปตั้งชื่อ หน่วยของความดัน ทอร์ และดาวเคราะห์น้อย
เอวันเจลิสตา ตอร์รีเชลลี (อิตาลี: Evangelista Torricelli; 15 ตุลาคม พ.ศ. 2151 - 25 ตุลาคม พ.ศ. 2190) เป็นนักฟิสิกส์ และนักคณิตศาสตร์ชาวอิตาลี ผู้ประดิษฐ์คิดค้นบารอมิเตอร์ และภายหลังชื่อของเขาได้รับการนำไปตั้งเป็นหน่วยของความดันในระบบหน่วยเอสไอ บางตำรายกย่องให้เขาเป็นบิดาแห่งอุทกพลศาสตร์
ประวัติ

ตอร์รีเชลลีเกิดเมื่อ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2151 ในฟาเอนซา รัฐสันตะปาปา (Faenza Papal States) 
กำพร้าพ่อตั้งแต่เด็ก และได้รับการศึกษาในการอุปถัมภ์ของลุง ซึ่งเป็นพระในนิกายคามัลโดเลเซ (Camaldolese) และลุงได้ชักนำเขาเข้าศึกษาวิชาคณิตศาสตร์และปรัชญาที่วิทยาลัยเยสุอิต (Jesuit College) ตั้งแต่หนุ่ม เมื่อ พ.ศ. 2167 (1624)
จนเมื่อ พ.ศ. 2170 (1627) วิทยาลัยส่งตอร์รีเชลลีไปศึกษาวิทยาศาสตร์ที่โรม ในการดูแลของเบเนเดตโต กัสเตลลี (Benedetto Castelli) ศาสตราจารย์วิชาคณิตศาสตร์ และพระในนิกายเบเนดิกต์ที่วิทยาลัยคอลเลจิโอ เดลลา ซาปิเอนซา (it:collegio della sapienza) ในปิซา
เมื่อ พ.ศ. 2175 (1632) ไม่นานหลังจากที่กาลิเลโอตีพิมพ์บทความลักษณะบทละครพูดชื่อ การโต้วาทีเรื่องสองระบบโลกที่สำคัญ (Dialogue concerning the Two Chief World Systems) ตอร์รีเชลลีได้อ่านแล้วเขียนยกย่องว่า : 
" ความสำราญ ... ของผู้ซึ่ง ได้ฝึกฝนเรขาคณิตทั้งหมดอย่างขมีขมันที่สุด ... และได้ศึกษา ปโตเลมี 
และได้เห็นเกือบทุกสิ่งของ ทือโก ปราเออ โยฮันเนิส เค็พเพลอร์ และ คริสเตียน ลองโกมองเตนัส 
ในท้ายสุด ถูกตรึงด้วยความสอดคล้องมากมาย จนเกิดยึดมั่นตาม โคเปอร์นิคัส 
แล้วจนต้องปวารณาตนเป็นศิษย์กาลิเลียน "
แต่จากบทความนี้ สำนักวาติกันตัดสินโทษกักบริเวณกาลิเลโอ ข้อหามีความคิดขัดแย้งกับความเชื่อในไบเบิลเมื่อเดือนมิถุนายน (1633) 
และครั้งนี้เป็นโอกาสที่ตอร์รีเชลลีประกาศตนถือข้างแนวคิดของโคเปอร์นิคัสตามกาลิเลโอ
จากจดหมายเหตุจำนวนมาก มีเพียงเล็กน้อยที่เราได้รับรู้ถึงกิจกรรมของตอร์รีเชลลี ระหว่าง พ.ศ. 2175 (1632) ถึง พ.ศ. 2184 (1641)
เมื่อคัสเตลลีส่งบทความของตอร์รีเชลลีเกี่ยวกับวิถีโค้งของโปรเจกไทล์ ชื่อว่า แมคานิกส์  แก่กาลิเลโอ ซึ่งขณะนั้นเป็นนักโทษในคฤหาสน์ของตัวเองที่ arcetri 
แม้ว่ากาลิเลโอสนใจและเชิญเขา แต่ตอร์รีเชลลีไม่ได้ตัดสินใจทันที และเขาได้ไปหากาลิเลโอก่อนที่เขาจะตายเพียง 3 เดือน (บางตำรากล่าวถึงว่า เขาไปพบกาลิเลโอก่อนหน้านั้นและได้ติดตามศึกษาอยู่กับกาลิเลโอนานกว่านั้น) 
แต่ระหว่างอยู่ที่นั้น เขาได้จดบันทึกปาฐกถาสุดท้ายจากการพูดเล่าของกาลิเลโอเป็นเวลา 5 วัน และเป็นศิษย์คนสุดท้าย (หรือคนหนึ่งในกลุ่มสุดท้าย) ที่ได้ดูแลรับใช้ก่อนตาย
หลังจากกาลิเลโอตาย เมื่อ 8 มกราคม 2184 (1642) แกรนด์ดยุก เฟอรินันโดที่สองแห่งเมดิซี (it:Ferdinando II de' Medici) ขอให้เขารับช่วงต่อกาลิเลโอในตำแหน่ง ราชบัณฑิตย์ทางคณิตศาสตร์และ ศาสตราจารย์ทางคณิตศาสตร์ภายใต้อุปถัมภ์ของดยุก (grand-ducal mathematician and professor of mathematics) ใน มหาวิทยาลัยปิซ่า (University of Pisa)
ในบทบาทนี้ เขาได้พิสูจน์ตัวเองโดย แก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่แห่งยุคหลายข้อ เช่น การค้นพบ 
พื้นที่ของไซคลอยด์ (cycloid) และ จุดศูนย์ถ่วง
เขายังได้ออกแบบและสร้างกล้องโทรทรรศน์และกล้องจุลทรรศน์อย่างง่ายจำนวนหนึ่งอีกด้วย โดยกล้องจุลทรรศน์อย่างง่ายทำจากเลนส์ขนาดใหญ่หลายอัน มีชื่อของเขาสลักอยู่ ปัจจุบันยังได้รับการเก็บรักษาที่ฟลอเรนซ์
เมื่อ พ.ศ. 2187 (1644) เขาได้เขียนบทความที่ปรากฏข้อความซึ่งมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันว่า : 
" พวกเราจมอยู่ที่ก้นมหาสมุทรแห่งอากาศ "
เมื่อ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2190 ขณะอยู่ที่ฟลอเรนซ์ ตอร์รีเชลลีติดเชื้อ ไทฟอยด์ และตายหลังจากนั้นไม่นาน 
พิธีศพจัดขึ้นที่ ซาน โลเรนโซ (it:San lorenzo)
ผลงาน

การประดิษฐ์คิดค้นของตอร์รีเชลลีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือ เครื่องวัดความดันอากาศ หรือ บารอมิเตอร์ (barometer) 
ซึ่งเกิดขึ้นจากการแก้ปัญหาการทดลองที่สำคัญ 
การสร้างน้ำพุกลางบ่อที่ขุดลึกประมาณ 16-18 เมตร ของแกรนด์ดยุกแห่งทัสโคนี พยายามสูบน้ำในท่อให้สูง 12 เมตรหรือมากกว่า โดยขณะลูกสูบยกน้ำขึ้น จะเกิดสุญญากาศทำให้เกิดแรงยกของเหลวขึ้นที่ปลายท่อขาออก แต่ค้นพบว่า ไม่ว่าทำอย่างไรก็ขึ้นไปได้เพียงขีดจำกัดที่ 9-10 เมตร ไม่สามารถสูบให้สูงกว่านี้
เมื่อ พ.ศ. 2186 (1643) ตอร์รีเชลลี ทดลองเพิ่มเติมโดยใช้ ปรอท ซึ่งหนักเป็น 13-14 เท่า ของน้ำ 
และพบว่า ได้ผลทำนองเดียวกัน โดยขีดจำกัดต่ำกว่า
เขาสร้างท่อที่มีความยาวประมาณ 1 เมตร บรรจุด้วยปรอท ปลายข้างหนึ่งตัน แล้วติดตั้งในแนวตั้ง ให้ปลายอีกข้างจมอยู่ในอ่าง 
ปรอทในท่อถูกยกขึ้นไปกับท่อได้สูงเพียงประมาณ 76 เซนติเมตร หรือ 760 มิลลิเมตร แม้ว่าท่อจะถูกยกให้สูงกว่านี้ ภายในเหนือปรอทเป็นสุญญากาศ (Torricellian vacuum) 
วิธีนี้เป็นที่มาของหน่วยเทียบความดันของอากาศ โดยความดันอากาศที่ระดับน้ำทะเลเท่ากับ 760 มิลลิเมตรของปรอท และที่ระดับความสูงกว่าระดับน้ำทะเล ความดันอากาศจะน้อยกว่า 760 มิลลิเมตรของปรอท
เมื่อ พ.ศ. 2184 เขาประกาศการค้นพบนี้ว่า :  
" บรรยากาศ เป็นตัวการทำให้เกิดแรงกดของอากาศเปลี่ยนไปในเวลาต่างกัน "
และสิ่งนี้คือ เครื่องวัดความดันอากาศ เครื่องแรก เป็นการค้นพบที่สร้างชื่อเสียงตลอดกาลแก่เขา 
หลายศตวรรษต่อมา ชื่อหน่วยในการวัดความดัน จึงถูกตั้งตามชื่อนามสกุลของเขาว่า ทอร์ (torr) ซึ่งก็คือ หน่วย มิลลิเมตรปรอท นั่นเอง 
โดยเทียบ 1 มิลลิเมตรปรอท หรือ 1 ทอร์ เท่ากับประมาณ 133.322 ปาสคาล ในหน่วยอนุพันธ์ของหน่วยเอสไอ
เขายังทดลองต่อมา พบอีกว่า แรงดันหรือความดันอากาศ ในแต่ะวัน จะแตกต่างเปลี่ยนแปลงไปเล็กน้อย 
นอกจากนี้ปัจจุบัน เข้าใจกันดีว่า ความสูงของของเหลวในท่อ แปรผกผันกับ ความดันอากาศ (ซึ่งเปลี่ยนแปลงไปในแต่ละระดับความสูง) อีกด้วย
กฎของตอร์รีเชลลี (Torricelli's Law) 
ว่าด้วย ความเร็ว ของ ของไหล ที่ไหลออกจากท่อเปิด 
และภายหลังได้รับการขยายความเข้าใจ กลายเป็น หลักการของแบร์นูลลี (Bernoulli's principle)
สมการของตอร์รีเชลลี (Torricelli's equation) 
ว่าด้วย ความเร็วสุดท้าย ของ การเคลื่อนที่ด้วยความเร่งคงที่ และเวลาต่อเนื่อง
ผลงานอื่น

เอกสารต้นฉบับของเขายังคงถูกรักษาไว้ที่ฟลอเรนซ์ อิตาลี ซึ่งตามหลักฐานที่ค้นพบได้แก่
Trattato del moto (ฟลอเรนซ์, ก่อน พ.ศ. 2184 (1641))
Opera geometrica (ฟลอเรนซ์, พ.ศ. 2187 (1644))
Lezioni accademiche (ฟลอเรนซ์, ฉบับพิมพ์ พ.ศ. 2258 (1715))
Esperienza dell'argento vivo (ฟลอเรนซ์, ฉบับพิมพ์ใหม่ พ.ศ. 2440 (1897))
เกียรติประวัติ

ศตวรรษต่อมา เพื่อเป็นเกียรติแก่เขา ชื่อของเขาได้ถูกนำไปตั้งเป็นชื่อของ
หน่วยของความดัน ทอร์ (torr) ซึ่งมักเรียกว่า มิลลิเมตรปรอท (หน่วยที่ไม่ใช่หน่วยเอสไอ)
ดาวเคราะห์น้อย 7347 ตอร์รีเชลลี
มีรูปปั้นเหมือน ตั้งแสดงที่ พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งปิซ่า (it:Museo di Storia Naturale di Firenze)
อ้างอิง และเชิงอรรถ

Weil, André, Prehistory of the Zeta-Function, in Number Theory, Trace Formulas and Discrete Groups, Aubert, Bombieri and Goldfeld, eds., Academic Press, 1989
de Gandt, l'oeuvre de Torricelli, Les Belles Lettres, 1987
↑  พิศาล สร้อยธุหร่ำ. เหตุการณ์ในอดีต บันทึก 366 วัน. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์, 2545
↑  "with the delight ... of one who, having already practised all of geometry most diligently [...] and having studied Ptolemy and seen almost everything of Tycho [Brahe], Kepler and Longomontanus, finally, forced by the many congruences, came to adhere to Copernicus, and was a Galileian in profession and sect"
1 2  ประทีป ชูหมื่นไวย์. การค้นพบโดยบังเอิญในวงการวิทยาศาสตร์. กรุงเทพฯ: อักษรวัฒนา, ตุลาคม 2549
↑  "We live submerged at the bottom of an ocean of air."
ดูเพิ่ม

กาลิเลโอ
แบร์นูลลี
พลศาสตร์
บารอมิเตอร์
สมการของตอร์รีเชลลี (Torricelli's equation)
กฎของตอร์รีเชลลี (Torricelli's Law)
ไซคลอยด์
จุดสมมูลของศูนย์ถ่วงของตอร์รีเชลลี (Fermat point )
กราฟรูปแตรของกาเบรียล (Gabriel's horn)
แหล่งข้อมูลอื่น

บทความจาก สถาบัน MacTutor เก็บถาวร 2007-09-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
บทความจาก มหาวิทยาลัยฟลอเรนซ์ เก็บถาวร 2007-09-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
จุดสมมูลของจุดศูนย์ถ่วง
รูปปั้นอนุสรณ์ของตอร์รีเชลลีในพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งปิซ่า
พื้นที่ของไซคลอยด์
โลเรนโซ อักกวาโรเน

| โลเรนโซ อักกวาโรเน |
| --- | --- |


สมาชิกสภาต่ำ
ดำรงตำแหน่ง 14 เมษายน ค.ศ. 1994 – 27 เมษายน ค.ศ. 2006
สมาชิกวุฒิสภา
ดำรงตำแหน่ง 2 กรกฎาคม ค.ศ. 1987 – 14 เมษายน ค.ศ. 1994
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1931(1931-02-25) เวนติมิเกลีย, ประเทศอิตาลี
เสียชีวิต: 24 มีนาคม ค.ศ. 2020(2020-03-24) (89 ปี) เจนัว, ประเทศอิตาลี
สาเหตุการเสียชีวิต: โควิด-19
เชื้อชาติ: อิตาลี
พรรคการเมือง: DC (ถึง ค.ศ. 1994) PPI (ค.ศ. 1994-2002) The Daisy (ค.ศ. 2002-2003) UDEUR (ค.ศ. 2003-2006)
ศิษย์เก่า: มหาวิทยาลัยเจนัว
อาชีพ: ทนาย, นักวิชาการ, นักการเมือง

โลเรนโซ อักกวาโรเน (อิตาลี: Lorenzo Acquarone; 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1931 – 24 มีนาคม ค.ศ. 2020) เป็นนักการเมืองและทนายความจากประเทศอิตาลี
เกิดที่เมืองเวนติมิเกลีย จบการศึกษาสาขานิติศาสตร์ และเป็นทนายความและอาจารย์มหาวิทยาลัย อักกวาโรเนเป็นสมาชิกพรรคประชาชนอิตาลี เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1994 ซึ่งก่อนหน้านี้เป็นสมาชิกวุฒิสภา ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1987
อักกวาโรเนเสียชีวิตด้วยวัย 89 ปี เมื่อวันที่ 24 มีนาคม ค.ศ. 2020 เนื่องจากเป็นโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ระหว่างที่มีการระบาดทั่วของไวรัสโคโรนาในประเทศอิตาลี
แคว้นโมลีเซ

| แคว้นโมลีเซ Regione Molise (อิตาลี) |
| --- | --- |
แคว้น
   ธง ตราอาร์ม
แผนที่ประเทศอิตาลีแสดงที่ตั้งของแคว้นโมลีเซ
ประเทศ: อิตาลี
เมืองหลัก: คัมโปบัสโซ
การปกครอง
 • ประธานแคว้น: ปาโอโล ดี ลาอูรา ฟรัตตูรา
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 4,438 ตร.กม. (1,714 ตร.ไมล์)
ประชากร (1 มกราคม 2558)
 • ทั้งหมด: 313,348 คน
 • ความหนาแน่น: 71 คน/ตร.กม. (180 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+1 (เวลายุโรปกลาง)
 • ฤดูร้อน  (เวลาออมแสง): UTC+2 (เวลาออมแสงยุโรปกลาง)
จีดีพี (ตัวเงิน): 6.5 พันล้านยูโร (2551)
จีดีพี (อำนาจซื้อ): 20,100 ยูโร (2551)
เว็บไซต์: www.regione.molise.it
โมลีเซ (อิตาลี: Molise) เป็นแคว้นหนึ่งในยี่สิบแคว้นของประเทศอิตาลี ตั้งอยู่ในภาคใต้ของประเทศ มีพื้นที่เล็กที่สุดเป็นอันดับสองของรองจากแคว้นปกครองตนเองวัลเลดาออสตา แคว้นโมลีเซก่อตั้งในปี ค.ศ. 1963 ก่อนหน้านี้เคยเป็นส่วนของภูมิภาคที่มีชื่อว่าภูมิภาคอาบรุซซีและโมลีเซ (รวมกับแคว้นอาบรุซโซ) ซึ่งในปัจจุบันได้แยกออกจากกันแล้ว แคว้นนี้ครอบคลุมพื้นที่ 4,438 ตารางกิโลเมตร และมีประชากรประมาณ 320,000 คน
ประวัติศาสตร์

โมลีเซเป็นแคว้นที่มีผู้ตั้งถิ่นฐานมานานประมาณ 1 พันปีแล้ว ชาวแซมไนต์และชาวเฟรนตานีครองพื้นที่นี้มาจนกระทั่งยุคโรมันโบราณ หลังการล่มสลายของจักรวรรดิโรมันตะวันตกในปี ค.ศ. 476 โมลีเซถูกชาวออสโตรกอทเข้าครอบครองในปี ค.ศ. 535 ต่อมาในปี ค.ศ. 572 ก็ถูกชาวลอมบาร์ดครอบครองและปกครองโดยขุนนางแห่งเบเนเวนโต และในปี ค.ศ. 860 ชาวซาราเซ็นก็ได้โจมตีและทำลายเมืองอีแซร์เนีย เตเลเซ อาลีเฟ เซปีโน โบยาโน และเวนาโฟร
ในคริสต์ศตวรรษที่ 10 ภูมิภาคนี้แบ่งออกเป็น 9 เมือง ประกอบด้วยเวนาโฟร ลารีโน ตรีเวนโต โบยาโน อีแซร์เนีย คัมโปมารีโน แตร์โมลี ซานโกร และปีเยตรับบอนดันเต ต่อมาในปี ค.ศ. 1095 เมืองโบยาโนมีอำนาจมากที่สุดในภูมิภาค มีผู้ปกครองสูงสุดคืออูว์โกที่ 1 แห่งมูว์ลูซ ซึ่งน่าจะเป็นที่มาของชื่อแคว้นโมลีเซ
เมืองต่าง ๆ พัฒนามากขึ้นตั้งแต่ก่อนสิ้นสุดคริสต์ศวรรษที่ 13 โดยที่ขณะนั้นยังเป็นส่วนหนึ่งของแผ่นดินราชอาณาจักรเนเปิลส์ ต่อมาในคริสตวรรษที่ 16 ก็ได้รวมเข้ากับจังหวัดคาปีตานาตา (แคว้นปุลยา) และต่อมาในปี ค.ศ. 1806 ก็ได้เปลี่ยนเป็นจังหวัดปกครองตนเองของภูมิภาคอาบรุซซี
ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 เกิดเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก และได้ฟื้นตัวขึ้นมา หลังจากการรวมเป็นปึกแผ่นของราชอาณาจักรอิตาลีใหม่ ๆ (ค.ศ. 1861) ก็เริ่มเกิดเขตอุตสาหกรรมขึ้นในพื้นที่
ต่อมาเกิดความพินาศย่อยยับทั้งประเทศในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ฝ่ายสัมพันธมิตรที่สามารถยึดเมืองแตร์โมลีในเดือนกันยายน ค.ศ. 1943 กองกำลังภาคพื้นดินที่มีขนาดใหญ่ตั้งฐานที่เมืองคัมโปบัสโซ ซึ่งถูกเรียกว่า"เมืองแห่งใบเมเปิล" (Maple Leaf City) หลังจากการเข้ามาประจำการของกองทหารแคนาดา
แคว้นโมลีเซเป็นแคว้นก่อตั้งใหม่สุดในแคว้นทั้งหมดของอิตาลี ตั้งแต่การก่อตั้งในปี ค.ศ. 1963 เมื่อภูมิภาคอาบรุซซีและโมลีเซแยกตัวออกเป็นสองแคว้น ก็กลับมาพัฒนาได้ด้วยตนเอง
ภูมิศาสตร์

แคว้นโมลีเซมีอาณาเขตติดต่อกับแคว้นอาบรุซโซทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ติดกับแคว้นลาซีโอด้านทิศตะวันตก ติดกับแคว้นคัมปาเนียทางทิศใต้ ติดกับแคว้นปุลยาทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ และติดกับทะเลเอเดรียติกทางด้านตะวันออกเฉียงเหนือ มีพื้นที่ 4,438 ตารางกิโลเมตร แคว้นโมลีเซมีพื้นที่เล็กที่สุดในภาคใต้ของอิตาลี และเป็นแคว้นที่มีอายุน้อยที่สุดในแคว้นทั้งหมดของประเทศอิตาลี
บริเวณแผ่นดินภายในของแคว้นมีลักษณะเป็นภูเขาถึงแม้ว่าจะมีพื้นที่ติดชายฝั่งยาว 35 กิโลเมตร พื้นที่ประมาณร้อยละ 55 ของทั้งแคว้นเป็นภูเขาและที่เหลืออีกร้อยละ 45 ของแคว้นเป็นที่สูง (ที่สูงในแผ่นดินใหญ่และที่สูงริมทะเล) และการที่ไม่มีพื้นที่ที่เป็นที่ราบต่ำและมีแต่พื้นที่ภูเขากลายเป็นอุปสรรคในการเจริญเติบโตของสังคมและเศรษฐกิจภายในแคว้น แคว้นโมลีเซมีสภาพอากาศจากอิทธิพลโดยตรงตามสภาพภูมิประเทศ คือมีอากาศแบบชายทะเลบริเวณพื้นที่ชายฝั่งที่แคบ ๆ ส่วนพื้นที่ภายในแคว้นที่เป็นที่สูงและภูเขาก็มีอากาศแบบภูเขา
เมืองส่วนใหญ่ที่อยู่ในแผ่นดินส่วนในของแคว้นแทบจะไม่มีผู้คนวัยทำงานเลย เนื่องจากผู้คนเดินทางไปหาอาชีพและงานทำในเขตที่มีการเติบโตใหญ่กว่า ซึ่งที่นั่นก็คือเมืองลารีโน อยู่ในจังหวัดคัมโปบัสโซ ผู้คนส่วนใหญ่ที่มีฐานะจะอยู่ที่เมืองนี้ และเมืองนี้จะมีลักษณะพิเศษคือเป็นเมืองในสมัยยุคกลาง ที่บ้านเรือนตั้งถิ่นฐานรอบ ๆ โบสถ์ซึ่งเป็นศูนย์กลางของเมืองลารีโน
การแบ่งเขตการปกครอง

แคว้นโมลีเซแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 2 จังหวัด คือ จังหวัดคัมโปบัสโซและจังหวัดอีแซร์เนีย และแต่ละจังหวัดแบ่งออกเป็นเทศบาลหรือที่เรียกว่า "โคมูนี" (Comuni) หรือเทศบาล มีทั้งหมด 136 เทศบาล โดยจังหวัดคัมโปบัสโซมีเทศบาล 84 เทศบาล และจังหวัดอีแซร์เนียมีเทศบาล 52 เทศบาล
| จังหวัด | เมืองหลัก | พื้นที่ (ตร> กม.) | ประชากร (คน) | ความหนาแน่น (คน/ตร> กม.) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| จังหวัดคัมโปบัสโซ | คัมโปบัสโซ | 2,909 | 231,900 | 79.7 |
| จังหวัดอีแซร์เนีย | อีแซร์เนีย | 1,529 | 88,895 | 58.14 |
ประชากร

| 1861 | 1871 | 1881 | 1901 | 1911 | 1921 | 1931 | 1936 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 355,000 | 374,000 | 382,000 | 395,000 | 396,000 | 383,000 | 377,000 | 388,000 |
| 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2008 (ประมาณ) |  |
| 407,000 | 358,000 | 320,000 | 328,000 | 331,000 | 321,000 | 321,000 |  |
ข้อมูล: Istituto Nazionale di Statistica (ISTAT) 2001
รูปภาพ

เมืองคาปราคอตตา
เมืองอูรูรี
เมืองคัมโปบัสโซ
เมืองอีแซร์เนีย
เมืองโบยาโน
เมืองมีรันดา
โบสถ์เดลคริสโต ในเมืองเวนาโฟร
เมืองคัสเตลซานวินเชนโซ
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซด์อย่างเป็นทางการของแคว้นโมลีเซ (อิตาลี)
ข้อมูลทั่วไปของแคว้น เก็บถาวร 2008-12-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (อิตาลี)
แผนที่แคว้นโมลีเซ[ลิงก์เสีย]
แม่น้ำวอลตูร์โน
โอซูร์ดาโตนัมมูราโต

โอซูร์ดาโตนัมมูราโต (นาโปลี: 'O surdato 'nnammurato; อิตาลี: Il soldato innamorato; แปลว่า "The Soldier in Love") บางครั้งเรียกสั้นๆ ว่า โอซูร์ดาโต (นาโปลี: 'O surdato)  เป็นเพลงที่แต่งโดยเอนริโก แคนนิโอ (1874 - 1949) แต่งคำร้องภาษานาโปลีโดยอานีเอลโล กาลีฟาโน (1870 - 1919) ชาวเนเปิลส์ เมื่อ ค.ศ. 1915 เนื้อร้องบรรยายถึงความโศกเศร้าของทหารอิตาลีที่ต้องจากคนรัก ไปอยู่ท่ามกลางสนามรบ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
เพลงนี้เป็นเพลงภาษานาโปลีเพลงหนึ่งที่มีชื่อเสียงที่สุด และได้ถูกนำมาร้องใหม่หลายครั้ง ฉบับหนึ่งที่มีชื่อเสียง คือฉบับที่ขับร้องโดยอันนา มัญญานี (1908 – 1973) นักแสดงชาวอิตาลีในภาพยนตร์โทรทัศน์ปี ค.ศ. 1970 เรื่อง La sciantosa เนื้อหาเกี่ยวกับนักร้องหญิงสูงวัยที่เข้าไปในค่ายทหารเพื่อขับร้องเพลงให้กำลังใจทหารบาดเจ็บจากการสู้รบ และร้องเพลงโอซูร์ดาโตนี้ด้วยความรู้สึกสะเทือนใจ , ฉบับที่ขับร้องโดยมัสซีโม รานีเอรี , อันเดรอา โบเชลลี, ลูชาโน ปาวารอตตี และเดอะคอรร์ส
เพลงนี้ยังถูกนำไปใช้เป็นเพลงเชียร์กีฬาแบบไม่เป็นทางการของสโมสรฟุตบอลนาโปลี และถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์ในชื่อเดียวกับชื่อเพลง คือ 'O surdato 'nnammurato ในปี ค.ศ. 1983
โดเมนีโก ซาวีโอ

| โดเมนีโก ซาวีโอ |
| --- | --- |

เกิด: 2 เมษายน ค.ศ. 1842 แคว้นปีเยมอนเต ราชอาณาจักรซาร์ดิเนีย
เสียชีวิต: 9 มีนาคม ค.ศ. 1857 แคว้นปีเยมอนเต ราชอาณาจักรซาร์ดิเนีย
นิกาย: โรมันคาทอลิก
เป็นบุญราศี: 5 มี.ค. ค.ศ. 1950  ณ กรุงโรม โดยสมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 12
เป็นนักบุญ: 12 มิถุนายน ค.ศ. 1954  โดย สมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 12
วันฉลอง: 6 พฤษภาคม
องค์อุปถัมภ์: เยาวชน เด็กในคายกคณะ และผู้ถูกใส่ความ
โดเมนีโก ซาวีโอ (อิตาลี: Domenico Savio; 2 เมษายน ค.ศ. 1842 - 9 มีนาคม ค.ศ. 1857) หรือ นักบุญดอมินิก ซาวีโอ เป็นเยาวชนชาวอิตาลี ศิษย์นักบุญโจวันนี บอสโก ถึงแก่มรณกรรมตั้งแต่อายุเพียง 14 ปี ต่อมาได้รับการประกาศเป็นนักบุญโดยสมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 12 นับเป็นนักบุญที่อายุน้อยที่สุดที่ไม่ใช่มรณสักขีในคริสตจักรโรมันคาทอลิก
ชีวประวัติ

โดมินิก ซาวีโอ เกิดเมื่อวันที่ 2 เมษายน ค.ศ. 1842 ที่เขตเทศบาลเมืองรีวาเปรสโซกีเอรี แคว้นปีเยมอนเต ราชอาณาจักรซาร์ดิเนีย โดเมนีโกมีความศรัทธาในศาสนามาตั้งแต่เด็ก สามารถจำบทภาวนาต่าง ๆ ได้ตั้งแต่อายุเพียง 4 ขวบ เขาได้รับศีลมหาสนิทครั้งแรกเมื่ออายุ 7 ขวบ และเลือกคติพจน์ประจำตัวว่า "La morte ma non peccati" (ยอมตายดีกว่าทำบาป) โดเมนีโกเป็นเด็กเรียบร้อย ขยัน ตั้งใจเรียน มีคุณธรรม  เขาได้พบกับบาทหลวงโจวันนี บอสโก ครั้งแรกเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม ค.ศ. 1854 และได้ย้ายตามท่านไปเรียนที่ศูนย์เยาวชนวัลดอกโก (Valdocco) ที่ตูริน โดเมนีโกตั้งใจจะบวชเป็นบาทหลวงเมื่อโตขึ้น คุณพ่อบอสโกได้เอาใจใส่อบรมโดเมนีโกอย่างดี เพื่อให้เขามั่นคงและเติบโตในหนทางแห่งความดี
โดเมนีโกมีปัญหาด้านสุขภาพอย่างรุนแรง จึงต้องออกจากศูนย์กลับไปพักรักษาตัวที่บ้าน อาการยังคงทรุดลงเรื่อย ๆ จนถึงแก่มรณกรรมด้วยโรคเยื่อหุ้มปอดอักเสบในตอนเย็นของวันที่ 9 มีนาคม ค.ศ. 1857 หลังจากคุณพ่อบอสโกทราบข่าวไม่นาน ท่านจึงเขียนชีวประวัติของเขาในชื่อว่า "Vita del giovanetto Savio Domenico" (ชีวิตของโดเมนีโก ซาวีโอ) เพื่อเผยแพร่เกียรติคุณความดีงามของเขา ซึ่งเป็นเอกสารสำคัญชิ้นหนึ่งที่ทำให้เขาได้รับประกาศเป็นนักบุญในเวลาต่อมา
เกียรติยศหลังมรณกรรม

ความประพฤติที่เปี่ยมด้วยความดีงาม ทำให้ในปี ค.ศ. 1933 สมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 11 ประกาศให้โดเมนีโกเป็นผู้น่าเคารพ ต่อมาได้รับการประกาศเป็นบุญราศีในปี ค.ศ. 1950 และเป็นนักบุญในปี ค.ศ. 1954 โดยสมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 12
ไกวตา

ไกวตา
ไกวตา (อิตาลี: Guaita) เป็นหนึ่งในสามหอคอยบนสามยอดเขาในกรุงซานมารีโน เมืองหลวงของประเทศซานมารีโน อีกสองหอคือเดลาฟรัตตาและมอนตาเล
ปราการไกวตามีอายุเก่าแก่ที่สุดและมีชื่อเสียงมากที่สุดในบรรดาหอคอยที่ตั้งอยู่บนเขาตีตาโน สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 11 และถูกใช้เป็นเรือนจำอยู่ในข่วงสั้น ๆ ปัจจุบันได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกนับตั้งแต่ปี 2008
โรงพยาบาลซันเตอูเจนีโอ

ทางเข้าหลัก
หนึ่งในสี่มุมหอคอยของทั้งห้าที่วางแผนไว้ในโครงการเดิม
โรงพยาบาลซันเตอูเจนีโอ (อิตาลี: Ospedale Sant'Eugenio; อังกฤษ: Sant'Eugenio Hospital) เป็นโรงพยาบาลที่ตั้งอยู่ในโรม ประเทศอิตาลี โดยเป็นหนึ่งในโรงพยาบาลที่ใหญ่ที่สุดในภาคกลางของอิตาลี การก่อสร้างโรงพยาบาลเริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1933 ในช่วงสมัยฟาสซิสต์ โครงการดั้งเดิม ซึ่งดูแลโดยกัสปาเร เลนซี, ลุยจี เลนซี และดาโกแบร์โต ออร์เตนซี ได้รับแรงบันดาลใจจากกัสเตลเดลมอนเต แต่วางแผนที่จะพัฒนาอาคารเครื่องมือเครื่องไม้แทนหอคอยปลูกสร้างห้าเหลี่ยมและแปดเหลี่ยมที่มุมของอาคารแนวนักเหตุผลนิยม โดยความตั้งใจที่จะครอบครองสถาบันสุพันธุศาสตร์, การมีส่วนร่วมของนักวิชาการบางคนที่เกี่ยวข้องในโครงการ และผู้ลงนามในระกาศแบ่งแยกเชื้อชาติ
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ โรงพยาบาลซันเตอูเจนีโอ (โรม)
41°49′19″N 12°28′18″E﻿ / ﻿41.8220°N 12.4717°E﻿ / 41.8220; 12.4717
โอโซเลมิโอ

โอ โซเล มิโอ (นาโปลี: 'O Sole Mio; อิตาลี: Il sole mio แปลว่า "my sun") เป็นเพลงภาษานาโปลีที่แต่งขึ้นในปี ค.ศ. 1898 โดยเอดูอาโด ดิ คาปัว (1865 - 1917) คำร้องโดยจิโอวานนี คาเปอร์โร (1859 - 1920) จากเมืองเนเปิลส์ ประเทศอิตาลี เนื้อร้องบรรยายถึงความงดงามของพระอาทิตย์ในบ่ายวันหนึ่ง โดยเปรียบเทียบความงดงามของใบหน้าหญิงสาวคนรัก ว่าเปรียบเสมือนพระอาทิตย์อีกดวงหนึ่ง
เพลงนี้เป็นเพลงที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลก มีนักร้องจำนวนมากนำมาร้อง ทั้งนักร้องโอเปร่า เช่น เอนริโก คารูโซ เบเนียมิโก กิกลี มาริโอ แลนซา ลูชาโน ปาวารอตตี และทรีเทเนอร์ส หรือนักร้องป็อป/ร็อก เช่น ไบรอัน แอดัมส์ เอลวิส เพรสลีย์ มีเฟิร์สต
คำร้องเพลงนี้ถูกแปลเป็นภาษาอังกฤษมาแล้วหลายครั้ง ในชื่อ "Down From His Glory" (1921), "There's No Tomorrow" (1949) ขับร้องโดยโทนี มาร์ติน และ "It's Now or Never" (1960) ฉบับที่แต่งคำร้องเป็นพิเศษสำหรับขับร้องโดยเอลวิส เพรสลีย์ ซึ่งติดอันดับหนึ่งของนิตยสารบิลบอร์ด และชาร์ตในอังกฤษ และนอร์เวย์
ลูชาโน ปาวารอตตี ซึ่งขับร้องเพลงนี้ในปี ค.ศ. 1980 ได้รับรางวัลแกรมมีสาขาการขับร้องเดี่ยวดนตรีคลาสสิก  และได้นำมาขับร้องอีกครั้งร่วมกับปลาซิโด โดมิงโก และโคเซ การ์เรรัส ในนาม "Three Tenors" อำนวยเพลงโดยสุบิน เมห์ธา ในปี ค.ศ. 1990 และ 1994 การแสดงในครั้งนั้นได้รับการจดจำ โดยเฉพาะภาพแสดงการหยอกเย้า ล้อเลียนกันระหว่างปาวารอตติ กับโดมิงโกและการ์เรรัส
แม่พระและพระกุมาร

แม่พระและพระกุมาร (อังกฤษ: Madonna and Child; อิตาลี: Madonna col Bambino) เป็นรูปเคารพที่สำคัญที่สุดรูปหนึ่งในศาสนาคริสต์ เป็นรูปของพระนางมารีย์พรหมจารี (ซึ่งชาวคาทอลิกเรียกว่าแม่พระ) และพระกุมารเยซู (พระเยซูเมื่อทรงพระเยาว์)
“แม่พระและพระกุมาร” โดย ฟิลลิปโป ลิปปี (Filippo Lippi)
ที่มาและประวัติ

มาดอนน่า ในภาษาอิตาลีสมัยกลางหมายถึงสตรีผู้สูงศักดิ์หรือมีความสำคัญ และเป็นคำที่ใช้เรียกแทนรูปเคารพของพระนางมารีย์พรหมจารี คำว่า “Madonna” แปลว่าพระแม่เจ้าของข้าพระองค์ (My Lady) ซึ่งเป็นการเน้นความใกล้ชิดของผู้เคร่งครัดซึ่งเปรียบได้กับภาษาฝรั่งเศสว่า “Madonna” ซึ่งแปลว่า “Our Lady” ชื่อที่ใช้นี้เป็นการแสดงถึงความนิยมของ “ลัทธิบูชาพระแม่มารีย์” และการแพร่หลายของภาพวาดของพระแม่ที่สร้างเพื่อสนองความต้องการของ “ลัทธิบูชาพระแม่มารีย์” ในยุคกลาง คำว่า “Madonna”  กลายมาเป็นที่ยอมรับกันในหลายภาษาในทวีปยุโรป
หลังจากที่มีความขัดแย้งกันในความเหมาะสมของตำแหน่งของพระแม่มารีย์ในนามของ “พระมารดาพระเจ้า” (กรีก: Theotokos) ทางสภาสังคายนาเอเฟซัสครั้งที่หนึ่ง (First Council of Ephesus) ก็ยอมรับตำแหน่งของพระแม่มารีย์ว่าเป็นพระมารดาพระเจ้า  รูปเคารพรูปแรกของพระแม่มารีย์และพระกุมารเยซูวาดเมื่อ ค.ศ. 431 เป็นภาพเขียนบนผนังทึ่เก็บศพแบบรังผึ้งพริสซิลลา (Catacomb of Priscilla) ซึ่งเป็นที่เก็บศพใต้ดินสำหรับชาวยิวและคริสต์ศาสนิกชนที่กรุงโรม ซึ่งเป็นรูปพระเยซูทรงดูดนมจากถันของพระแม่มารีย์ขณะเดียวกันก็ทรงมองมาทางผู้ดูรูป
ต่อมาก็มีการสร้างรูปเคารพของพระแม่มารีย์และพระกุมารกันมากทางจักรวรรดิโรมันตะวันออกถึงแม้ว่าจะได้รับความกดดันจากลัทธิทำลายรูปเคารพซึ่งไม่ยอมรับการสร้างหรือการบูชาสัญลักษณ์ทางวัตถุ และรูปที่สร้างก็ถือว่าเป็น “รูปเคารพ” (Idol) รูปที่สร้างในสมัยนี้ยังเป็นรูปลักษณะที่คล้ายคลึง และซ้ำๆ กัน
เมื่อสมเด็จพระสันตะปาปาอกาเปตุสที่ 1 เสด็จไปเยี่ยมกรุงเยรูซาเลมเมื่อปี ค.ศ. 536 ก็ถูกกล่าวหาว่าไม่ทรงเห็นด้วยกับการบูชารูป “แม่พระและพระกุมาร” และการแสดงรูปของพระแม่มารีย์ภายในวัด ภาพเขียนที่นิยมกันทางตะวันออกจะเป็นภาพแสดงให้เห็นพระแม่มารีย์นั่งบัลลังก์และบางทีก็สวมมงกุฏไบเซนไทน์ประดับมุกโดยมีพระเยซูทรงนั่งบนพระเพลา
รูป “แม่พระและพระกุมาร” ทางตะวันตกตอนต้นสมัยกลางก็ทำแบบศิลปะไบแซนไทน์อย่างใกล้เคียง จนมาถึงคริสต์ศตวรรษที่ 12 และ 13เมื่อลัทธิบูชาพระแม่มารีย์เป็นเผยแพร่กันในทวีปยุโรป การสร้างรูป “แม่พระและพระกุมาร” ก็เริ่มมีแบบที่ต่างจากเดิมหลายแบบตามความต้องการของแต่ละลัทธิบูชา รูปสมัยแรกจะเป็นพระแม่มารีย์นั่งบัลลังก์และพระเยซูจะทรงแสดงกิริยาอย่างผู้ใหญ่เช่นยกพระหัตถ์ขึ้นเพื่อประทานพร  ในสมัยกอทิกและสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา องค์ประกอบของรูปจะเป็นพระแม่มารีย์นั่งมีพระเยซูบนตักหรือในอ้อมแขน ต่อมาในสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 15 ภาพเขียนแบบอิตาลีก็จะมีแม่พระและพระกุมารและนักบุญยอห์นผู้ให้บัพติศมานั่งมอง
รูปปั้นปลายสมัยกอธิคของแม่พระและพระกุมารอาจจะเป็นรูปพระแม่มารีย์ยืนโดยมีพระเยซูอยู่ในอ้อมแขน รูปเคารพที่ใช้แสดงทั่วไปจะแตกต่างจากที่ใช้เป็นการส่วนตัว แบบหลังจะเล็กกว่าและออกแบบเพื่อให้เหมาะสมกับความเคร่งครัดของผู้บูชาภายในห้องสวดมนต์เล็ก ๆ เช่นภาพพระแม่มารีย์ทรงเลี้ยงพระเยซูด้วยนม (Madonna Litta) ซึ่งแบบนี้ส่วนใหญ่จะใช้เป็นการบูชาเป็นส่วนตัว
ข้อมูลเพิ่มเติม

มารีย์ (มารดาพระเยซู)
การประสูติของพระเยซู (ศิลปะ)
ศิลปะไบแซนไทน์
ศิลปะกอทิก
ซากรากอนแวร์ซาซีโอเน
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ภาพเขียนแม่พระและพระกุมาร
 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ รูปปั้นแม่พระและพระกุมาร
 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ พระแม่มารีย์องค์ดำ
Metropolitan Museum: The cult of the Virgin Mary in the Middle Ages (ลัทธิบูชาพระแม่มารีย์ในสมัยกลาง)