จิมมี คาร์เตอร์

| จิมมี คาร์เตอร์ |
| --- | --- |
Jimmy Carter
ภาพถ่ายทางการ ค.ศ. 1978

ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา คนที่ 39
ดำรงตำแหน่ง 20 มกราคม ค.ศ. 1977 – 20 มกราคม ค.ศ. 1981
รองประธานาธิบดี: วอลเตอร์ มอนเดล
ก่อนหน้า: เจอรัลด์ ฟอร์ด
ถัดไป: โรนัลด์ เรแกน
ผู้ว่าการรัฐจอร์เจีย คนที่ 76
ดำรงตำแหน่ง 12 มกราคม ค.ศ. 1971 – 14 มกราคม ค.ศ. 1975
รอง: เลสเตอร์ แมดดอกซ์
ก่อนหน้า: เลสเตอร์ แมดดอกซ์
ถัดไป: จอร์จ บัสบี
สมาชิกวุฒิสภารัฐจอร์เจีย จาก เขต 14
ดำรงตำแหน่ง 14 มกราคม ค.ศ. 1963 – 9 มกราคม ค.ศ. 1967
ก่อนหน้า: ก่อตั้งเขต
ถัดไป: ฮัก คาร์เตอร์
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: เจมส์ เอิร์ล คาร์เตอร์ จูเนียร์ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1924(1924-10-01) เพลนส์ รัฐจอร์เจีย สหรัฐ
เสียชีวิต: 29 ธันวาคม ค.ศ. 2024(2024-12-29) (100 ปี) เพลนส์ รัฐจอร์เจีย สหรัฐ
พรรคการเมือง: เดโมแครต
คู่สมรส: โรซาลีนน์ สมิธ (สมรส 1946; เสียชีวิต 2023)
บุตร: แจ็ก เจมส์ ดอนเนล เอมี
บุพการี: เจมส์ เอิร์ล คาร์เตอร์ ซีเนียร์ (บิดา) ลิเลียน กอร์ดี คาร์เตอร์ (มารดา)
การศึกษา: โรงเรียนมัธยมปลายเพลนส์ โรงเรียนนายเรือสหรัฐ
ลายมือชื่อ: 
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้:  สหรัฐ
สังกัด:  กองทัพเรือสหรัฐ
ประจำการ: 1946–1953
ยศ:  เรือเอก
ผ่านศึก: สงครามโลกครั้งที่สอง

เจมส์ เอิร์ล คาร์เตอร์ จูเนียร์ (อังกฤษ: James Earl Carter Jr.; 1 ตุลาคม ค.ศ. 1924 – 29 ธันวาคม ค.ศ. 2024) เป็นอดีตนักการเมืองชาวอเมริกันผู้เป็นประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา คนที่ 39  ตั้งแต่ ค.ศ. 1977 ถึง 1981 สมาชิกของพรรคเดโมแครต เขาได้ดำรงตำแหน่งก่อนหน้านี้คือผู้ว่าการรัฐจอร์เจีย คนที่ 76 ตั้งแต่ ค.ศ. 1971 ถึง 1975 และสมาชิกวุฒิสภาสหรัฐจากรัฐจอร์เจียตั้งแต่ ค.ศ. 1963 ถึง 1967 นับตั้งแต่เขาได้ออกจากตำแหน่งประธานาธิบดี คาร์เตอร์ยังคงมีส่วนร่วมในโครงการทางการเมืองและสังคมในฐานะพลเมืองเอกชน ใน ค.ศ. 2002 เขาได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพจากผลงานของเขาในการร่วมมือก่อตั้งศูนย์คาร์เตอร์
เติบโตในเพลนส์ รัฐจอร์เจีย คาร์เตอร์ได้จบการศึกษาจากโรงเรียนนายทหารเรือสหรัฐในปี ค.ศ. 1946 ด้วยระดับวิทยาศาสตรบัณฑิต และเข้าร่วมกับกองทัพเรือสหรัฐ ซึ่งทำหน้าที่บนเรือดำน้ำ ภายหลังจากการเสียชีวิตของบิดาของเขาในปี ค.ศ. 1953 คาร์เตอร์ได้ละทิ้งอาชีพทหารเรือของเขาและกลับบ้านเกิดที่รัฐจอร์เจียเพื่อควบคุมธุรกิจปลูกถั่วลิสงที่กำลังเติบโตของครอบครัวของเขา คาร์เตอร์ได้รับมรดกค่อนข้างน้อย เนื่องจากหนี้สินที่พ่อของเขาก่อไว้ได้รับการปลดและมรดกได้ถูกแบ่งปันไปให้แก่น้องสามคน อย่างไรก็ตาม ด้วยความทะเยอทะยานของเขาเพื่อที่จะขยายและเติบโต ธุรกิจปลูกถั่วลิสงของคาร์เตอร์ก็ประสบความสำเร็จ ในช่วงเวลานั้น คาร์เตอร์ได้รับแรงบันดาลใจในการต่อต้านบรรยากาศทางการเมืองของการแบ่งแยกเชื้อชาติและสนับสนุนขบวนการสิทธิพลเมืองที่กำลังเติบโตมากขึ้น เขากลายเป็นนักเคลื่อนไหวภายในพรรคเดโมแครต ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1963 ถึง 1967 คาร์เตอร์ได้ดำรงตำแหน่งเป็นสมาชิกวุฒิสภาแห่งรัฐจอร์เจีย และในปี ค.ศ. 1970 เขาได้รับเลือกตั้งในการดำรงตำแหน่งเป็นผู้ว่าการรัฐจอร์เจีย ได้เอาชนะอดีตผู้ว่าการ คาร์ล แซนเดอรส์ ในการเลือกตั้งขั้นต้นของพรรคเดโมแครตบนเวทีการต่อต้านการแบ่งแยกเชื้อชาติที่ได้ให้การสนับสนุนในการยืนยันสิทธิสำหรับชนกลุ่มน้อย คาร์เตอร์ยังคงดำรงตำแหน่งเป็นผู้ว่าการรัฐจนถึงปี ค.ศ. 1975 แม้ว่าจะเป็นผู้สมัครม้ามืดที่ไม่ค่อยมีใครรู้จักนอกจากรัฐจอร์เจียในช่วงเริ่มต้นรณรงค์หาเสียง คาร์เตอร์ได้รับการเสนอชื่อในการเป็นตัวแทนการเลือกตั้งเข้าชิงตำแหน่งประธานาธิบดีในพรรคเดโมแครต ในการเลือกตั้งทั่วไป คาร์เตอร์ได้ดำเนินการในฐานะบุคคลภายนอกและเอาชนะได้อย่างหวุดหวิดต่อเจอรัลด์ ฟอร์ด จากพรรครีพับลิกัน ซึ่งดำรงตำแหน่งเป็นประธานาธิบดีอยู่ก่อนแล้ว
ในปี 1977 คาร์เตอร์ได้บันทึกแถลงการณ์สำหรับแผ่นจานทองคำของวอยเอจเจอร์ ซึ่งเป็นแผ่นบันทึกคู่ที่มีเสียงและภาพผนึกอยู่ที่ยานวอยเอจเจอร์ 1 และวอยเอจเจอร์ 2 ที่แสดงถึงความหลากหลายของชีวิตและวัฒนธรรมบนโลก
วันที่สองในการเข้ารับตำแหน่งของเขา คาร์เตอร์ได้อภัยโทษให้แก่ผู้หลีกเลี่ยงสงครามเวียดนามทั้งหมดโดยออกคำประกาศที่ 4483 ในช่วงวาระของการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของคาร์เตอร์ ได้มีการจัดตั้งหน่วยงานระดับคณะรัฐมนตรีใหม่มาสองกระทรวงคือ กระทรวงพลังงานและกระทรวงการศึกษา เขาได้จัดตั้งนโยบายพลังงานแห่งชาติ ซึ่งรวมถึงการอนุรักษ์ ควบคุมราคา และเทคโนโลยีใหม่ๆ ในด้านการต่างประเทศ คาร์เตอร์ได้ติดตามข้อตกลงแคมป์เดวิด สนธิสัญญาคลองปานามา การพูดคุยเกี่ยวกับการจำกัดอาวุธปืนเชิงยุทธศาสตร์ครั้งที่สอง (SALT II) และการส่งคืนเขตคลองปานามาให้กับปานามา ในด้านทางเศรษฐกิจ เขาต้องเผชิญกับภาวะเงินเฟ้อ การรวมตัวอย่างต่อเนื่องของอัตราเงินเฟ้อที่สูง การว่างงานสูงและเติบโตช้า การสิ้นสุดของการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของเขาได้ถูกกำหนดโดยวิกฤตการณ์ตัวประกันอิหร่าน ปี ค.ศ. 1979 – 1981 วิกฤตการณ์พลังงาน ปี ค.ศ. 1979 อุบัติเหตุนิวเคลียร์เกาะทรีไมล์และโซเวียตบุกครองอัฟกานิสถาน ในการตอบสนองของการบุกครอง คาร์เตอร์ได้ยกระดับสงครามเย็น เมื่อเขาได้ยุติการผ่อนคลายความตึงเครียด กำหนดมาตรการห้ามส่งออกข้าวธัญพืชไปให้กับโซเวียต ประกาศหลักการคาร์เตอร์ และเป็นผู้นำของการคว่ำบาตรโอลิมปิกฤดูร้อน ปี ค.ศ. 1980 ในกรุงมอสโก ในปี ค.ศ. 1980 คาร์เตอร์ได้เผชิญกับความท้าทายจากวุฒิสมาชิก เท็ด เคนเนดีในการเลือกตั้งคัดเลือกตัวแทน แต่เขาได้รับการเสนอชื่ออีกครั้งในการประชุมแห่งชาติของพรรคเดโมแครต ปี ค.ศ. 1980 คาร์เตอร์ได้พ่ายแพ้ในการเลือกตั้งทั่วไปให้กับโรนัลด์ เรแกน ผู้เสนอชื่อจากพรรครีพับลิกันในการเลือกตั้งอย่างถล่มทลาย การสำรวจความคิดเห็นของนักประวัติศาสตร์และนักรัฐศาสตร์มักจัดอันดับให้กับคาร์เตอร์ในฐานะที่เป็นประธานาธิบดีที่ค่าเฉลี่ยที่ต่ำกว่า เขามักจะได้รับการประเมินในเชิงบวกมากขึ้นสำหรับงานช่วงหลังดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของเขา.
ในปี ค.ศ. 1982 คาร์เตอร์ได้ก่อตั้งศูนย์คาร์เตอร์เพื่อส่งเสริมและขยายสิทธิมนุษยชน เขาได้เดินทางไปทั่วเพื่อทำการเจรจาอย่างสันติภาพ สังเกตการณ์ในการเลือกตั้ง และก้าวหน้าในการป้องกันและกำจัดเชื้อโรคในประเทศที่กำลังพัฒนา คาร์เตอร์ได้ถือว่าเป็นบุคคลสำคัญในฐานะผู้ใจบุญขององค์การที่อยู่อาศัยเพื่อมนุษยชาติสากล เขาได้เขียนหนังสือมากกว่า 30 เล่ม ตั้งแต่บันทึกความทรงจำทางการเมืองไปจนถึงบทกวี ในขณะที่ยังคงแสดงความคิดเห็นอย่างแข็งขันเกี่ยวกับสถานกาณ์ภายในของอเมริกาและทั่วโลกที่กำลังดำเนินอยู่ เช่น ความขัดแย้งระหว่างอิสราเอล-ปาเลสไตน์ ประธานาธิบดีสหรัฐที่ยังมีชีวิตอยู่ถึงห้าคน ซึ่งดำรงตำแหน่งเป็นคนแรกสุด คาร์เตอร์เป็นประธานาธิบดีที่มีอายุยืนยาวที่สุด เป็นประธานาธิบดีที่เกษียณอายุยาวนานที่สุด คนแรกที่มีชีวิตอยู่ได้ถึงสี่สิบปีภายหลังจากการเข้ารับตำแหน่งและเป็นคนแรกที่มีอายุถึง 100 ปี
เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2023 คาร์เตอร์เข้ารับการรักษาแบบประคองอาการในระยะสุดท้ายที่บ้านของเขาเองในรัฐจอร์เจีย