เหมา เจ๋อตง
ผู้นำจีน > ก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า

บทความหลัก: การก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า
ในเดือนมกราคม ค.ศ.1958 เหมาริเริ่มการก้าวกระโดดไกลไปข้างหน้า เพื่อเปลี่ยนประเทศจีนจากประเทศเกษตรกรรมให้เป็นอุตสาหกรรม กลุ่มเกษตรกรขนาดค่อนข้างเล็กที่ก่อตั้งขึ้นมานั้นได้รวมเข้าเป็นคอมมูนประชาชนที่ใหญ่กว่ามาก และชาวนาจำนวนมากถูกสั่งให้ทำงานในโครงการโครงสร้างพื้นฐานและในการผลิตเหล็กและเหล็กกล้า ห้ามผลิตอาหารส่วนบุคคลบางประเภท และปศุสัตว์และอุปกรณ์การเกษตรถูกนำเข้ามาอยู่ภายใต้ความเป็นเจ้าของร่วมกัน
ผลกระทบจากการเปลี่ยนแรงงานไปทำการผลิตเหล็กกล้าและโครงการโครงสร้างพื้นฐาน รวมทั้งภัยพิบัติทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นเป็นวัฏจักร ทำให้การผลิตเมล็ดพืชลดลงประมาณร้อยละ 15 ใน ค.ศ. 1959 ตามมาด้วยการลดลงอีกร้อยละ 10 ใน ค.ศ. 1960 และไม่มีการฟื้นตัวใน ค.ศ. 1961
เพื่อให้ได้รับความโปรดปรานจากผู้บังคับบัญชาและหลีกเลี่ยงการถูกกวาดล้าง บุคลากรในพรรคแต่ละระดับจึงพูดเกินจริงเกี่ยวกับปริมาณเมล็ดพืชที่ผลิตได้ภายใต้การนำของพวกเขา จากการรายงานความสำเร็จอันเป็นเท็จ คณะทำงานของพรรคจึงสั่งให้เรียกเก็บผลผลิตสมมติจำนวนมาก ผลที่ตามมาคือในบางพื้นที่เกิดภัยแล้ง และในบางพื้นที่เกิดน้ำท่วม เกษตรกรเหลืออาหารเพียงน้อยนิดและผู้คนนับล้านต้องอดอาหารตายในทุพภิกขภัยครั้งใหญ่ในจีน ผู้คนในเขตเมืองได้รับแสตมป์อาหารทุกเดือน แต่ผู้คนในเขตชนบทกลับต้องปลูกพืชผลของตนเองและมอบบางส่วนคืนแก่รัฐบาล จำนวนผู้เสียชีวิตในพื้นที่ชนบทของจีนแซงหน้าผู้เสียชีวิตในเขตเมือง ทุพภิกขภัยเป็นสาเหตุโดยตรงที่ทำให้ชาวนาจีนเสียชีวิตประมาณ 30 ล้านคนระหว่าง ค.ศ. 1959 ถึง 1962 เด็กจำนวนมากเกิดภาวะขาดสารอาหาร
ในช่วงปลายฤดูใบไม้ร่วง ค.ศ. 1958 เหมาประณามแนวปฏิบัติที่ใช้ในช่วงก้าวกระโดดไกล เช่น การบังคับให้ชาวนาทำงานโดยขาดอาหารหรือการพักผ่อนเพียงพอซึ่งส่งผลให้เกิดโรคระบาดและอดอาหาร เขายังยอมรับอีกว่าการรณรงค์ต่อต้านฝ่ายขวาเป็นสาเหตุหลักของ "การผลิตโดยไม่คำนึงถึงการดำรงชีพ" เขาปฏิเสธที่จะละทิ้งการก้าวกระโดดไกล แต่เขาเรียกร้องให้มีการเผชิญหน้ากับเรื่องนี้ หลังการปะทะกันในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1959 ที่การประชุมหลูชานกับเผิง เต๋อหวย เหมาก็ได้เริ่มต้นการรณรงค์ต่อต้านฝ่ายขวาใหม่ควบคู่ไปกับนโยบายหัวรุนแรงที่เขาละทิ้งไปก่อนหน้านี้ กระทั่งในฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 1960 เหมาจึงแสดงความกังวลเกี่ยวกับการเสียชีวิตที่ผิดปกติและการละเมิดอื่น ๆ อีกครั้ง แต่เขาก็ไม่ได้ดำเนินการใดๆ เพื่อหยุดการกระทำดังกล่าว เบิร์นสไตน์สรุปว่าประธาน "จงใจเพิกเฉยต่อบทเรียนจากช่วงปฏิวัติครั้งแรกเพื่อบรรลุเป้าหมายทางอุดมการณ์และการพัฒนาที่รุนแรง"
เหมาลงจากตำแหน่งประธานาธิบดีจีนในวันที่ 27 เมษายน ค.ศ. 1959 โดยยังคงดำรงตำแหน่งระดับสูงอื่น ๆ เช่น ประธานพรรคคอมมิวนิสต์และคณะกรรมการการทหารส่วนกลาง ตำแหน่งประธานาธิบดีถูกโอนไปยังหลิว เช่าฉี ท้ายที่สุดเหมาก็ยกเลิกนโยบายนี้ใน ค.ศ. 1962 หลิว เช่าฉีและเติ้ง เสี่ยวผิงช่วยฟื้นฟูเศรษฐกิจด้วยการยกเลิกคอมมูนประชาชน นำการควบคุมแบบเอกชนมาใช้กับที่ดินขนาดเล็กของชาวนา และนำเข้าธัญพืชจากแคนาดาและออสเตรเลียเพื่อบรรเทาผลกระทบที่เลวร้ายที่สุดของทุพภิกขภัย
ในการประชุมหลูชานในเดือนกรกฎาคม/สิงหาคม ค.ศ. 1959 รัฐมนตรีหลายคนแสดงความกังวลว่าการก้าวกระโดดไกลไม่ได้พิสูจน์ให้เห็นว่าประสบความสำเร็จตามที่วางแผนไว้ คนที่ตรงไปตรงมามากที่สุดคือเผิง เต๋อหวย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม หลังจากที่เผิงวิจารณ์การก้าวกระโดดไกล เหมาก็ขับไล่เผิงและผู้สนับสนุนของเขาออกไป โดยระงับการวิพากษ์วิจารณ์นโยบายก้าวกระโดดไกล จึงเริ่มมีการรณรงค์จนทำให้สมาชิกพรรคและชาวนาสามัญถูกส่งไปยังค่ายแรงงานในเรือนจำ หลายปีต่อมา พรรคคอมมิวนิสต์จีนได้สรุปว่ามีผู้คนมากถึงหกล้านคนที่ได้รับการลงโทษอย่างผิด ๆ ในการรณรงค์นี้