stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
จังหวัดแพร่
ภูมิศาสตร์

จังหวัดแพร่เป็นจังหวัดภาคเหนือของประเทศไทย ตั้งอยู่ระหว่างเส้นรุ้งเหนือที่ 17.70 ถึง 18.84 องศา กับเส้นแวงที่ 99.58 ถึง 100.32 องศา อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 155 เมตร อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานคร ตามทางหลวงหมายเลข 11 และ 101 ประมาณ 555 กิโลเมตร และทางรถไฟ 550 กิโลเมตร (ถึงสถานีรถไฟเด่นชัย) มีเนื้อที่ประมาณ 6,538.59 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 4,086,625 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 1.27 ของพื้นที่ประเทศ จัดเป็นพื้นที่จังหวัดขนาดกลาง มีความกว้างประมาณ 59 กิโลเมตร (วัดจากตะวันออกสุดของอำเภอเมืองตะวันตกสุดของอำเภอลอง) มีความยาวประมาณ 118 กิโลเมตร (วัดจากเหนือสุดของอำเภอสอง ใต้สุดของอำเภอวังชิ้น) ปัจจุบัน ที่ตั้งของจังหวัดแพร่นับเป็นศูนย์กลางการคมนาคมขนส่งทางรถยนต์ ที่สำคัญแห่งหนึ่งของภาคเหนือที่ติดต่อไปยังจังหวัดน่าน จังหวัดพะเยา จังหวัดเชียงราย จังหวัดลำปาง จังหวัดลำพูน จังหวัดเชียงใหม่ จึงเรียกได้ว่าจังหวัดแพร่เป็น ประตูสู่ล้านนา
ภูมิศาสตร์ > อาณาเขต

ทิศเหนือ ติดกับจังหวัดพะเยาและจังหวัดน่าน
ทิศตะวันออก ติดกับจังหวัดน่าน
ทิศตะวันตก ติดกับจังหวัดลำปาง
ทิศใต้ ติดกับจังหวัดอุตรดิตถ์และจังหวัดสุโขทัย
ภูมิศาสตร์ > ภูมิประเทศ

จังหวัดแพร่เป็นจังหวัดที่มีภูเขาล้อมรอบทั้งสี่ทิศ มีภูเขาที่สูงที่สุดอยู่ที่ ดอยช้างผาด่านจากระดับน้ำทะเลปานกลาง โดยทั่วไปพื้นที่ราบจะมีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 120-200 เมตร สำหรับตัวเมืองแพร่มีความสูง 161 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง แม่น้ำยมเป็นลำน้ำที่สำคัญที่สุดของจังหวัดแพร่ต้นกำเนิดจากเทือกเขาผีปันน้ำ อำเภอปง จังหวัดพะเยา
ภูมิศาสตร์ > ภูมิอากาศ

ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่ปลายเดือนกุมภาพันธ์-กลางเดือนพฤษภาคม จะมีอากาศร้อน อบอ้าวอุณหภูมิสูงสุดที่เคยวัดได้ 43.6 องศาเซลเซียสเมื่อปี พ.ศ. 2526 อุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดในเดือนเมษายน 37.3 องศาเซลเซียส
ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม-กลางเดือนตุลาคม มีน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีประมาณ 1,000-1,500 มิลมิเมตร
ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่ปลายเดือนตุลาคม-ปลายเดือนกุมภาพันธ์ จะมีอากาศหนาวอาจถึงหนาวจัดในบางปี อุณหภูมิต่ำสุดที่เคยวัดได้ 4.6 องศาเซลเซียสเมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2517 อุณหภูมิเฉลี่ยต่ำสุดในเดือนมกราคม 14.4 องศาเซลเซียส
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด

สัญลักษณ์ตราประจำจังหวัด : รูปพระธาตุช่อแฮ ประดิษฐานบนหลังม้า
ดอกไม้ประจำจังหวัด:  ดอกยมหิน (Chukrasia tabularis)
ต้นไม้ประจำจังหวัด: ต้นยมหิน (Chukrasia tabularis)
คำขวัญประจำจังหวัด: หม้อห้อมไม้สัก ถิ่นรักพระลอ ช่อแฮศรีเมือง ลือเลื่องแพะเมืองผี คนแพร่นี้ใจงาม
วิสัยทัศน์จังหวัดแพร่: เมืองแพร่น่าอยู่ ประตูสู่ล้านนา เศรษฐกิจก้าวหน้า ประชาเป็นสุข
การเมืองการปกครอง > หน่วยการปกครอง > การปกครองส่วนภูมิภาค

การปกครองแบ่งออกเป็น 8 อำเภอ 78 ตำบล 645 หมู่บ้าน
| ที่ | ชื่ออำเภอ | ตัวเมือง | อักษรโรมัน | จำนวนตำบล | จำนวนประชากร | ระยะทางจากตัวจังหวัด |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | เมืองแพร่ | ᨾᩮᩬᩥᨦᨻᩯᩖ᩵ | Mueang Phrae | 20 | 121,504 | - |
| 2. | ร้องกวาง | ᩁᩬ᩶ᨦᨣ᩠ᩅᩣ᩠ᨦ | Rong Kwang | 11 | 50,901 | 30 |
| 3. | ลอง | ᩃᩬᨦ | Long | 9 | 56,340 | 42 |
| 4. | สูงเม่น | ᩈᩪᨦᩉᩮ᩠ᨾ᩶ᩁ | Sung Men | 12 | 77,917 | 14 |
| 5. | เด่นชัย | ᨯᩮ᩠᩵ᨶᨩᩱ᩠ᨿ | Den Chai | 5 | 36,729 | 25 |
| 6. | สอง | ᩈᩕᩬᨦ | Song | 8 | 51,871 | 50 |
| 7. | วังชิ้น | ᩅᩢ᩠ᨦᨩᩥ᩠᩶ᨶ | Wang Chin | 7 | 46,932 | 80 |
| 8. | หนองม่วงไข่ | ᩉ᩠ᨶᩬᨦᨾ᩠ᩅ᩵ᨦᨡᩱ᩵ | Nong Muang Khai | 6 | 18,562 | 24 |
การเมืองการปกครอง > หน่วยการปกครอง > การปกครองส่วนท้องถิ่น

| 0 | 1 | 2 | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
|  อำเภอเมืองแพร่ เทศบาลเมืองแพร่  เทศบาลตำบลช่อแฮ  เทศบาลตำบลทุ่งโฮ้ง  เทศบาลตำบลแม่หล่าย  เทศบาลตำบลป่าแมต  เทศบาลตำบลแม่คำมี  เทศบาลตำบลบ้านถิ่น  เทศบาลตำบลสวนเขื่อน  เทศบาลตำบลวังหงส์  เทศบาลตำบลนาจักร  เทศบาลตำบลทุ่งกวาว |  อำเภอสอง เทศบาลตำบลสอง  เทศบาลตำบลห้วยหม้าย อำเภอลอง เทศบาลตำบลบ้านปิน  เทศบาลตำบลห้วยอ้อ  เทศบาลตำบลแม่ปาน  เทศบาลตำบลแม่ลานนา  เทศบาลตำบลเวียงต้า |  อำเภอสูงเม่น เทศบาลตำบลสูงเม่น อำเภอเด่นชัย เทศบาลตำบลเด่นชัย  เทศบาลตำบลแม่จั๊วะ  เทศบาลตำบลปงป่าหวาย อำเภอร้องกวาง เทศบาลตำบลร้องกวาง  เทศบาลตำบลบ้านเวียง |  อำเภอหนองม่วงไข่ เทศบาลตำบลหนองม่วงไข่ อำเภอวังชิ้น เทศบาลตำบลวังชิ้น |
สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ

วัดพระบาทมิ่งเมืองวรวิหาร
วัดหลวง
วัดศรีชุม
วัดหัวข่วง
วัดพระนอน
วัดศรีบุญเรือง
วัดพงษ์สุนันท์
วัดจอมสวรรค์
วัดสระบ่อแก้ว
คุ้มเจ้าหลวง
คุ้มวงศ์บุรี
บ้านประทับใจ
วัดพระธาตุช่อแฮ
วัดพระธาตุจอมแจ้ง
วัดพระธาตุดอยเล็ง
วัดพระธาตุสุโทนมงคลคีรีสามัคคีธรรม
วัดพระหลวงธาตุเนิ้ง
อุทยานวรรณคดีลิลิตพระลอ
วัดสะแล่ง
พระธาตุอินแขวน เก็บถาวร 2018-03-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
วัดนาหลวง
ถ้ำเอราวัณ
น้ำตกแม่เกิ๋ง
น้ำตกห้วยโรง
อุทยานหินปะการัง
ม่อนหินพิศวง
ถ้ำผานางคอย
แพะเมืองผี
แก่งเสือเต้น
อุทยานแห่งชาติดอยผากลอง
อุทยานแห่งชาติแม่ยม
อุทยานแห่งชาติเวียงโกศัย
อ่างแม่สอง
น้ำตกซาววา
คุ้มเจ้าหลวง
คุ้มวงศ์บุรี
บ้านประทับใจ
คุ้มวิชัยราชา
คุ้มเจ้าหนานไชยวงศ์
คุ้มขัติยะวรา
คุ้มวงศ์พระถาง
กำแพงเมืองแพร่
โครงสร้างพื้นฐาน > การขนส่ง

จังหวัดแพร่อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 555 กิโลเมตร นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางสู่จังหวัดแพร่ได้หลายวิธี ทั้งทางรถยนต์ส่วนตัว รถประจำทาง รถไฟ และเครื่องบิน
โครงสร้างพื้นฐาน > การขนส่ง > ทางราง

จังหวัดแพร่มีทางรถไฟตัดผ่านที่อำเภอเด่นชัย อยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 24 กิโลเมตร การรถไฟแห่งประเทศไทยให้บริการเดินรถระหว่างอำเภอเด่นชัยและจังหวัดต่างๆ ทั้งเที่ยวขึ้นและเที่ยวล่องทุกวัน
โครงสร้างพื้นฐาน > การขนส่ง > ทางอากาศ

สายการบินในประเทศ ได้แก่ นกแอร์ (ไปดอนเมือง) ทำการบินทุกวัน วันละ 1 เที่ยวบิน
โครงสร้างพื้นฐาน > การศึกษา

โรงเรียนอนุบาลแพร่
โรงเรียนเมธังกราวาส
โรงเรียนร้องกวางจันทิมาคม
โรงเรียนเด่นชัยวิทยา
โรงเรียนจรูญลองรัตนาคารหรืออนุบาลจรูลอง
โรงเรียนเทพพิทักษ์
โรงเรียนเทพนารี
โรงเรียนมารดาอุปถัมภ์
โรงเรียนอนุพงศ์พัชรินทร์
โรงเรียนเจริญราษฎร์
โรงเรียนเจริญศิลป์
โรงเรียนพัฒนาประชาอุปถัมภ์
โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 25
โรงเรียนเทศบาลวัดเหมืองแดง
โรงเรียนเทศบาลวัดชัยมงคล
โรงเรียนเทศบาลวัดหัวข่วง
โรงเรียนเทศบาลวัดสววรคนิเวศ
โรงเรียนชุมชนบ้านบวกโป่ง
โรงเรียนพัทกมลพิทยา
โรงเรียนระเบียบพิทยา
โรงเรียนพิริยาลัยจังหวัดแพร่
โรงเรียนนารีรัตน์จังหวัดแพร่
โรงเรียนสาธิตเทศบาลบ้านเชตวัน
โรงเรียนเมืองแพร่
โรงเรียนท่าข้ามวิทยาคม
โรงเรียนห้วยม้าวิทยาคม
โรงเรียนร้องกวางอนุสรณ์
โรงเรียนสูงเม่นชนูปถัมภ์
โรงเรียนลองวิทยา
โรงเรียนวังชิ้นวิทยา
โรงเรียนม่วงไข่พิทยาคม เก็บถาวร 2013-03-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
โรงเรียนสองพิทยาคม
โรงเรียนวิไลเกียรติอุปถัมภ์
โรงเรียนสรอยเสรีวิทยา
โรงเรียนห้วยม้าวิทยาคม
โรงเรียนเวียงเทพวิทยา
โรงเรียนถิ่นโอภาสวิทยา
โรงเรียนกีฬาองค์การบริหารส่วนจังหวัดแพร่
วิทยาลัยอาชีวะศึกษาแพร่
วิทยาลัยเทคนิคแพร่
วิทยาลัยสารพัดช่างแพร่
วิทยาลัยการอาชีพสอง
วิทยาลัยการอาชีพลอง เก็บถาวร 2012-07-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีแพร่ เก็บถาวร 2012-01-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
โรงเรียนพณิชยการลานนาและเทคโนโลยีแพร่
วิทยาลัยอาชีวศึกษาพณิชยการแพร่
มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ
มหาวิทยาลัยรามคำแหง สาขาวิทยบริการเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดแพร่ เก็บถาวร 2014-09-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
มหาวิทยาลัยราชภัฎอุตรดิตถ์ วิทยาเขตแพร่ เก็บถาวร 2008-03-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่ เก็บถาวร 2012-03-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
วิทยาลัยพยาบาลจังหวัดแพร่
วิทยาลัยชุมชนแพร่
โครงการจัดตั้งมหาวิทยาลัยแพร่
โรงเรียนพุทธโกศัยวิทยา
โรงเรียนร้องเข็มวิทยา
โรงเรียนวังฟ่อนวิทยา
โรงเรียนศรีคิรินทร์วิทยา
โรงเรียนร้องแหย่งวิทยา
โรงเรียนเชตวันวิทยา
โรงเรียนสัมฤทธิบุญวิทยา
บุคคลที่มีชื่อเสียง > ศาสนา

พระมหาเมธังกร (พรหม พรหมเทโว) อดีตเจ้าคณะจังหวัดแพร่ ผู้ก่อตั้งโรงเรียนบาลีแห่งแรกในภาคเหนือ
ครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร พระนักปฏิบัติ  นักพัฒนา พระมหาเถระชื่อดังแห่งล้านนา
พระอุบาลีคุณูปมาจารย์ (ฟู อตฺตสิโว) อดีตเจ้าคณะตรวจการภาค 4 และภาค 5
พระมหาโพธิวงศาจารย์ (สุจี กตสาโร) อดีตที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 6
พระครูวิจิตรนวการโกศล (ครูบาสมจิต) พระนักปฏิบัตินักพัฒนา
บุคคลที่มีชื่อเสียง > ศิลปิน

ศรีวิไจย โข้ กวีผู้มีชื่อเสียงของล้านนา
โชติ แพร่พันธุ์ หรือ ยาขอบ นักเขียนชื่อดังของไทย
แม่ประนอม ทาแปง  ศิลปินแห่งชาติประจำปี พ.ศ. 2553 สาขาทัศนศิลป์-ประณีตศิลป์ ด้านการทอผ้าพื้นเมือง
นายโกมล พานิชพันธ์ ปราชญ์ท้องถิ่น ผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์โกมลผ้าโบราณ และพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นอีก 3 แห่ง
บุคคลที่มีชื่อเสียง > วิชาการ

รศ.ดร.อนุสรณ์ ธรรมใจ นักเศรษฐศาสตร์ อดีตคณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต
ศาสตราจารย์ ดร. ประเสริฐ ณ นคร  อดีตนายกราชบัณฑิตยสถาน,อดีตปลัดทบวงมหาวิทยาลัย, และนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติประจำปี พ.ศ. 2531
บุคคลที่มีชื่อเสียง > ข้าราชการ

รัตน์ พนมขวัญ ผู้ก่อตั้งและเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนป่าไม้แพร่คนแรก เมื่อปี2500 หลังจากที่ถูกยุบไปเรียนรวมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จนสามารถเปิดสอนและขอตำแหน่งให้กับนักศึกษาป่าไม้ที่จบ สามารถบรรจุเป็นข้าราชการได้ทันทีต่อเนื่องมาถึง 34 รุ่น ผลิตบุคลากรกว่า 3,400 นาย
ศาสตราจารย์นิคม จันทรวิทุร อดีตอธิบดีกรมแรงงาน
ดร.สุวัตร สิทธิหล่อ ที่ปรึกษาพิเศษสำนักนายกรัฐมนตรี อดีตปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
มโนพัศ  หัวเมืองแก้ว อดีตอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช
ธานินทร์  สุภาแสน อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่, อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดลำปาง
ศาสตราจารย์ ดร.วิภาต บุญศรี วังซ้าย  อดีตอธิการบดีสถาบันเทคโนโลยีการเกษตร (มหาวิทยาลัยแม่โจ้) และอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดแพร่
คุณหญิงบัวเขียว รังคสิริ อดีตผู้อำนายการโรงเรียนนารีรัตน์ และอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดแพร่ 2 สมัย
อภิชาติ  โตดิลกเวชช์ อดีตอธิบดีกรมพัฒนาชุมชน, สมาชิกวุฒิสภา
พล.ต.ท.พูลทรัพย์ ประเสริฐศักดิ์ อดีตผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 5, อดีตผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 3
พล.ต.อ.ดำรงค์ศักดิ์ กิตติประภัสร์ อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
พล.ต.ท.ประจวบ วงศ์สุข อดีตผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 5, ผู้ช่วย ผบ.ตร.
บุคคลที่มีชื่อเสียง > การเมือง

เจ้าวงศ์ แสนศิริพันธุ์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรคนแรกของจังหวัดแพร่ และอดีตหัวหน้าขบวนการเสรีไทยจังหวัดแพร่
ทอง กันทาธรรม อดีตรัฐมนตรีสั่งการกระทรวงมหาดไทย และอดีตรัฐมนตรีสั่งการกระทรวงเกษตราธิการ และกระทรวงคมนาคม
ดุสิต รังคสิริ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม และอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคชาติไทย จังหวัดแพร่ 7 สมัย บุตร คุณหญิงบัวเขียว รังคสิริ
ณรงค์ วงศ์วรรณ  อดีตรองนายกรัฐมนตรี อดีตรัฐมนตรีหลายกระทรวง และอดีตหัวหน้าพรรคสามัคคีธรรม
ชูวิทย์ จิตรสกุล อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรครวมไทย และพรรคเอกภาพ จังหวัดแพร่ 2 สมัย
อนุสรณ์ วงศ์วรรณ อดีดสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดลำพูน และอดีตรัฐมนตรีหลายกระทรวง
ดร.โอฬาร ไชยประวัติ อดีตรองนายกรัฐมนตรี
วรวัจน์ เอื้ออภิญญกุล  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
มานิต นพอมรบดี  อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข ค
ศิริวรรณ ปราศจากศัตรู  รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ภาคเหนือ
มณเฑียร บุญตัน นายกสมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย และสมาชิกวุฒิสภาจากการสรรหา พ.ศ. 2550
นิยม วิวรรธนดิฐกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแพร่ เขต 2  และอดีตสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดแพร่
ปานหทัย เสรีรักษ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแพร่ เขต 1
บุคคลที่มีชื่อเสียง > บันเทิง

ถนอม สามโทน หรือ วิทยา เจตะภัย
วราพรรณ หงุ่ยตระกูล หรือ แจง ดารา/นักแสดงและเจ้าของธุรกิจบันเทิง, นักแสดงประกอบหญิงยอดเยี่ยมรางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี
พิชยดนย์ พึ่งพันธ์ หรือ ซัน ดารา/นักแสดง
รัญญา ศิยานนท์ หรือ บุ๋ม ดารา/นักแสดง
อดิศร อรรถกฤษณ์ หรือ เต๋า ดราก้อนไฟว์
คณิน บัดติยา หรือ คูณ ดารา/นักแสดงเรื่อง ม.3 ปี 4 เรารักนาย
กัลยทรรศน์ ชูวงษ์ อิช์ค AF6
ณัฐชา เสนาบุตร  โอปอล์ AF9
พิจักขณา วงศารัตนศิลป์ หรือ น้ำตาล ดารา/นักแสดงช่อง 3
ณัฐพล กาวิน หรือ แบร์รี่ พิธีกรรายการทีวี/นักแสดงอิสระ/นักพากย์เสียง/ดีเจ
จิรนันท์ ไตรทิพยากร หรือ ลูกตาล ดารา/นักแสดงอิสระ
จุฑามาศ เทพวงศ์ (รูริ TBR48) ศิลปิน
จ.อ.ศักราช ฤกษ์ธำรงค์ ดารา/นักแสดง
กษิดิศ สำเนียง หรือ จีน กษิดิศ (Futon)
ณัฐกานต์ ถิ่นทิพย์ หรือ ปุ้ย ผู้สื่อข่าว Voice TV
จ.ส.ท.พงศธร พอจิต นักร้องประจำกองดุริยางค์ทหารบก ผู้ขับร้องเพลง คืนความสุขให้ประเทศไทย ของ คสช.
บุคคลที่มีชื่อเสียง > กีฬา

สิงห์หนุ่ม ชูวัฒนะ นักมวยสากล
อารีรัตน์ ตาขัน นักตะกร้อทีมชาติ
ศนุกรานต์ ถิ่นจอม นักฟุตบอล
เพชรเมืองแพร่ พุ่มพันธุ์ม่วง นักมวยไทย
เมืองพี่น้อง

กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
น่าน ประเทศไทย
ลำปาง ประเทศไทย
พะเยา ประเทศไทย
เชียงใหม่ ประเทศไทย
เชียงราย ประเทศไทย
โดยกรุงเทพมหานครได้สถาปนาความสัมพันธ์เป็นเมืองพี่น้องกับจังหวัดแพร่ ภายหลังจากทำการบูรณปฏิสังขรณ์เสาชิงช้า โดยได้รับความร่วมมือจากจังหวัดแพร่ในการอนุญาตให้พลีต้นสักทองจำนวน 6 ต้น เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 ที่อำเภอเด่นชัย มาทำเป็นเสาชิงช้าต้นใหม่
ดูเพิ่ม

รายพระนามเจ้าผู้ครองนครแพร่
รายชื่อวัดในจังหวัดแพร่
รายชื่อโรงเรียนในจังหวัดแพร่
รายชื่อห้างสรรพสินค้าในจังหวัดแพร่
วากาบอนด์

| --- | --- |
วากาบอนด์
バガボンド
ชื่อภาษาอังกฤษ: Vagaboand
แนว: ประวัติศาสตร์
มังงะ
เขียนโดย: ทาเคฮิโกะ อิโนอุเอะ
สำนักพิมพ์:  โคดันฉะ
วากาบอนด์ (ญี่ปุ่น: バガボンド; โรมาจิ: Bagabondo; ทับศัพท์: ทับศัพท์จาก Vagabond) การ์ตูนญี่ปุ่นที่เป็นผลงานการเขียนเรื่องหนึ่งของ ทาเคฮิโกะ อิโนอุเอะ โดยนำเค้าโครงเรื่องมาจาก "มิยาโมโตะ มุซาชิ" นวนิยายผลงานการประพันธ์ของ เอจิ โยชิคาวะ เริ่มลงตีพิมพ์ในนิตยสารมอร์นิ่งรายสัปดาห์ ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1998 เรื่องราวเกี่ยวกับประวัติชีวิตของซามูไรผู้เลื่องชื่อระดับตำนานของญี่ปุ่น มิยาโมโตะ มุซาชิ ซาซากิ โคจิโร่ ซึ่งถูกเขียนขึ้นด้วยลายเส้นอันสวยงามสลับกับพู่กันญี่ปุ่น
ในประเทศไทย วากาบอนด์ ได้ลิขสิทธิ์และจัดพิมพ์โดย เนชั่น เอ็ดดูเทนเมนท์
คำว่า วากาบอนด์ (vagabond) มีความหมายว่า "บุคคลร่อนเร่" ในภาษาอังกฤษ จริงๆมีที่มาจากรากศัพท์ภาษาสันสกฤตว่า "ภควันต์"
ตัวละคร > มิยาโมโตะ มุซาชิ

ตัวเอกของเรื่อง เดิมชื่อ ชินเม็ง เทเคโซ เป็นบุตรชายของ ชินเม็ง มุนิไซ ยอดนักดาบมีชื่อ เกิดที่เมืองมิยาโมโตะในแคว้นซาคุ ต้องการจะเป็นนักดาบอันดับ 1 ในปฐพี จึงออกเดินทางฝึกวิชาด้วยการท้าประลองกับยอดฝีมือทั่วแผ่นดินเพื่อเอาชนะไปทีละคนๆ หากไม่มีใครที่สามารถเอาชนะตนได้ก็แสดงว่าเป็น หนึ่งในปฐพี แล้ว แต่ระหว่างนั้นก็ค่อยๆ เรียนรู้ความหมายของคำว่า หนึ่งในปฐพี ว่าแท้จริงแล้วคืออะไร รวมถึงได้ฝึกฝนด้านจิตใจไปด้วยจนเรียนรู้ปรัชญาของชีวิตจนเป็นเลิศควบคู่ไปกับเพลงดาบด้วย
ตัวละคร > ซาซากิ โคจิโร

ตัวเอกอีกคนหนึ่งของเรื่องหูหนวกแต่กำเนิดแต่สามารถเข้าใจสิ่งต่างๆ ได้ผ่านการอ่านหนังสือ 'กำพร้าตั้งแต่ยังเล็กเพราะครอบครัวถูกสังหารหมด รอดชีวิตเพราะบิดาส่งตัวมาให้กับ คาเนมากิ จิไซ ผู้เป็นครูดาบช่วยเลี้ยงดูโดยมีเพียงดาบเล่มยาวซึ่งถือเป็นมรดกเพียงชิ้นเดียวติดตัวมาด้วย ภายหลังได้ อิโต้ อิตโตไซ นักดาบชื่อดังที่เคยเป็นศิษย์ของ คาเนมากิ จิไซ ช่วยฝึกฝนให้ด้วยวิธีการปล่อยให้ต่อสู้เอาชีวิตรอดจากการต่อสู้จริงด้วยตัวเอง ก่อนที่จะเดินทางฝึกฝีมือเพียงลำพัง
ตัวละคร > ฮอนอิเด็ง มาตาฮาชิ

เกิดที่เมืองมิยาโมโตะ เป็นเพื่อนกับ มุซาชิ และ โอซึอุมา ตั้งแต่เด็ก เป็นคนไม่เอาไหนซึ่งถึงแม้จะเป็นเพื่อนสนิทกันแต่ลึกๆ แล้วมีความอิจฉามุซาชิอยู่ เพราะเป็นคนเก่ง แข็งแรง ทำอะไรด้วยความมั่นใจ จึงพยายามจะเอาอย่างและเอาชนะให้ได้ จริงๆ แล้วเป็นคนดีแต่ก็มักจะแพ้ใจตัวเองเสียทุกที เคยอ้างชื่อของ ซาซากิ โคจิโร่ ไปใช้หากินในสถานการณ์ที่คล้ายกับ ตกบันไดพลอยโจน ทั้งที่จริงๆ แล้วไม่ต้องทำอย่างนั้นก็ได้ ซึ่งก็เป็นเพราะไอ้ความแพ้ใจตัวเองนี้ที่ทำให้ตามมุซาชิไม่ทันเสียที ต่อมา มาตาฮาชิในวัย64ปีได้เอาชนะความขี้ขลาดของตัวเองลงได้และได้เล่านิทานเรื่องนึงให้กับคนรุ่นต่อต่อไปให้ฟัง และเรื่องที่เป็นความสนใจมากที่สุดคือเรื่องมิยาโมโต้ มุซาชิ และ ซาซากิ โคจิโร่
ตัวละคร > โอซึอุ

เป็นเด็กกำพร้าที่บ้าน ฮอนอิเด็ง เก็บมาเลี้ยงตั้งแต่เล็กโดยที่มีเพียงขลุ่ยเลาเดียวติดตัวมา เป็นเพื่อนกับ มุซาชิ และ มาตาฮาชิ มาตั้งแต่เด็ก รวมถึงเป็นคู่หมั่นของมาตาฮาชิที่ผู้ใหญ่หมั่นหมายให้ตั้งแต่เล็ก เคยคิดว่าตนเองชอบมาตาฮาชิ แต่ต่อมารู้ตัวว่าแท้จริงแล้วชอบมุซาชิอยู่โดยที่ไม่รู้ตัวมาก่อน (สาเหตุที่คิดว่าชอบมาตาฮาชินั้นก็เพราะมาตาฮาชิยอมเป็นเพื่อนกับมุซาชิ ทั้งที่ไม่มีใครยอมคบกับมุซาชิในวัยเด็กเลย)
ตัวละคร > ทาคุอัน

พระแห่งวัดชิปโปที่ไม่เหมือนกับนักบวชทั่วไป ทั้งด้านการดำเนินชีวิตและวิธีการสอนสั่ง ชอบออกเดินทางไปตามที่ต่างๆ เป็นคนแรกที่เริ่มชี้ทางสว่างให้กับมุซาชิ จนเริ่มต้นชีวิตใหม่ด้วยการเปลี่ยนชื่อจาก ชินเม็ง ทาเคโซ เป็น มิยาโมโตะ มุซาชิ เพื่อไม่ให้ลืมตัวตนที่แท้จริงซึ่งมาจาก หมู่บ้านมิยาโมโตะ แล้วออกเดินทางเพื่อฝึกฝนตัวเองเพื่อเป็นหนึ่งในปฐพี
ตัวละคร > ซึจิคาเสะ โคเฮ

หนึ่งใน กลุ่มโจรซึจิคาเสะ ผู้เป็นน้องชายของ ซึจิคาเสะ เท็นมะ หัวหน้ากลุ่มโจร จนถูกขนานนามว่า "เทพเจ้าแห่งความตาย" เป็นผู้มีความเคลื่อนไหวคล่องแคล่วคล้ายกับพวกนินจา เคยต่อสู้กับมุซาชิเพราะโกรธแค้นที่สังหารพี่ชายตน แต่กลับโกรธแค้นเพราะพี่ชายถูกมุซาชิตัดหน้าสังหารเสียก่อน เนื่องจากต้องการที่จะเป็นคนสังหารพี่ชายด้วยมือตัวเองเพราะความแค้นส่วนตัวในอดีต ที่ได้บีบกล่องดวงใจ ทำให้ไม่สามารถมีอะไรกับผู้หญิงได้
ตัวละคร > ซึจิคาเสะ เท็นมะ

ซึจิคาเสะผู้พี่ผู้เป็นหัวหน้า กลุ่มโจรซึจิคาเสะ พา ซึจิคาเสะ โคเฮ น้องชายและลูกสมุนออกปล้นสะดมจนเป็นที่หวาดกลัวของชาวบ้าน เป็นคนฆ่าแม่แท้ๆ ของตนเองตาย และยังมีความหลังครั้งอดีต และเป็นความลับระหว่างตนกับโคเฮผู้เป็นน้องชายแท้ๆ บางอย่างอยู่ จนทำให้โคเฮโกรธแค้นและเกลียดชังเท็นมะแบบฝังใจ ขนาดที่ตั้งใจว่าเป็นคนฆ่าพี่ชายด้วยมือตัวเอง ต่อมาพบกับมุซาชิและมาตาฮาชิจนต่อสู้กัน สุดท้ายเป็นฝ่ายพ่ายแพ้และถูกมุซาชิซึ่งเด็กว่าหลายปีฆ่าตาย
ตัวละคร > โยชิโอกะ เซจูโร่

โยชิโอกะผู้พี่ผู้สืบทอดตำแหน่งเจ้าสำนักโยชิโอกะ สำนักดาบชื่อก้องแห่งเกียวโต ด้วยรูปร่างหน้าตาที่บอบบางคล้ายผู้หญิง ประกอบกับนิสัยที่เป็นคนเจ้าสำราญ เอาแต่ดื่มสุราเคล้านารีไปวันๆ ทำให้ดูเหมือนคนไม่เอาไหน ไม่เหมาะสมจะเป็นผู้สืบทอดตำแหน่งเจ้าสำนัก แต่แท้จริงแล้วเป็นมีผู้มีฝีมือดาบสูงส่งขนาดที่ว่ากันว่าถือเป็นอันดับ 1 ของเกียวโตเลยทีเดียว และมักจะคอยแอบช่วยเหลือ เด็นชิจิโร่ ผู้เป็นน้องชายอย่างลับๆ อยู่เสมอ เคยสอนเชิงมุซาชิจนฝากรอยแผลเป็นไว้กลางหน้าผากของมุซาชิ ตั้งแต่ครั้งแรกที่พบกัน ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างในฝีมือดาบของทั้งคู่ในช่วงแรก และในช่วงสุดท้ายของชีวิตภายในค่ำคืนของวันขึ้นปีใหม่ เซจูโร่ได้พยายามลอบสังหารมุซาชิ เพื่อปกป้องเด็นชิจิโร่จากการประลองของทั้งสองที่กำลังจะเกิดขึ้น แต่ก็ต้องพบกับความพ่ายแพ้และถูกมุซาชิสังหารในที่สุด
ตัวละคร > โยชิโอกะ เด็นชิจิโร่

โยชิโอกะผู้น้อง มีรูปร่างสูงใหญ่น่าเกรงขาม เปี่ยมไปด้วยพละกำลัง ไม่พอใจ เซจูโร่ พี่ชายที่มักจะทำตัวไม่สมกับเป็นเจ้าสำนัก และมักแสดงออกเหมือนตนมีฝีมือไม่ด้อยกว่าพี่ชายเสมอ ทั้งที่ลึกๆ แล้วยอมรับในฝีมือและความอัจฉริยะของพี่ชายอยู่ก็ตาม ยามปกติจะทำตัวเหมือนเป็นเจ้าสำนักคอยปกครองสำนักด้วยตนเองอยู่เสมอ ต่อมาภายหลังได้ประลองกับ มิยาโมโตะ มุซาชิ และได้พ่ายแพ้ไปในที่สุด
ตัวละคร > กิอน โทจิ

คนสนิทและเป็นผู้ติดตาม โยชิโอกะ เซจูโร่ ไปทุกๆ แห่ง เป็นเสมือนแกะดำของสำนักโยชิโอกะที่เชื่อมั่นในฝีมือของตัวเอง และไม่ให้ความยอมรับนับถือใครในสำนักเลยแม้แต่ โยชิโอกะ เด็นชิจิโร่ ที่เป็นผู้สืบทอดลำดับที่ 2 และเป็นเสมือนหนึ่งเจ้าสำนักด้วย จะมีก็เพียงแต่เซจูโร่ผู้เป็นนายเพียงคนเดียวที่ยอมรับว่าเหนือกว่า ทำให้แม้แต่ศิษย์ร่วมสำนักไม่ค่อยชอบเท่าใดนัก และภายหลังจากที่ 'มิยาโมโตะ มุซาชิ' ได้เข้าบุกรุกสำนักโยชิโอกะ ก็ได้ติดตามไล่ล่า 'มิยาโมโตะ มุซาชิ' แต่ด้วยสุราและขาดการฝึกซ้อมฝีมือดาบ ทำให้ฝีมือถดถอยลงไปมาก ต่อมาเมื่อเจอ 'มิยาโมโตะ มุซาชิ' อีกครั้ง ก็ได้เข้าไปมุ่งทำร้าย และถูกสังหารในที่สุด
ตัวละคร > อุเอดะ เรียวเฮ

ศิษย์เอกแห่งสำนักโยชิโอกะ เสมือนเป็นพ่อบ้านของบ้านโยชิโอกะที่คอยดูแลความเรียบร้อยต่างๆ ภายในสำนัก และยังเป็นผู้ที่คอยติดตามเด็นชิจิโร่อยู่เสมอ เป็นผู้ที่มีความซื่อสัตย์ต่อสำนักและว่ากันว่าเป็นผู้มีฝีมือสูงที่สุดในบรรดาศิษย์สำนักโยชิโอกะ ภายหลังจากพี่น้องโยชิโอกะ ได้ถูก 'มิยาโมโตะ มุซาชิ' สังหารก็ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นเจ้าสำนัก และรวบรวมศิษย์ร่วมสำนักโยชิโอกะกว่า 70 ชีวิตเข้าสังหารมุซาชิ แต่ก็ถูกมุซาชิสังหารเกือบทั้งหมด และตัวเองก็พ่ายแพ้ในการต่อสู้ในครั้งนั้นด้วย
ตัวละคร > โจทาโร่(ยางิว โจโนะสุเกะ)

เด็กที่ชื่นชมในตัวมุซาชิ และคอยติดตามมุซาชิในฐานะศิษย์โดยหวังว่าจะพัฒนาให้เป็นคนเก่งและแข็งแกร่งขึ้นไปด้วย แต่มูซาชิกลับทิ้งเขาไป หลังจากที่โจทาโร่นั้น ได้ไปอาศัยอยู่ในปราสาท ยางิวก็ไม่ได้เจอกับมุซาชิอีกเลยแต่โจทาโร่นั้นยังเคารพและนับถือในตัวมุซาชิอยู่ หลังจากนั้น โจทาโร่ได้เป็นชื่อตัวเองเป็น ยางิว โจโนะสุเกะ และได้เป็นซามูไรที่แข็งแกร่งอย่างที่เคยสัญญาไว้กับอาจารย์ตัวเองไว้ได้ถึงแม้ อาจารย์ของโจทาโร่อย่างมุซาชิจะไม่ได้เห็นตอนที่ โจทาโร่ หรือ โจโนะสุเกะนั้นได้ประสบความสำเร็จแล้ว
ตัวละคร > โฮโซอิน อินเอย์

โฮโซอินรุ่นแรกที่รู้จักกันในนาม หอกแห่งโฮโซอิน พระผู้บรรลุในวิชาหอกและการฝึกฝนจิตใจ ปัจจุบันออกจากวงการแล้ว วันๆ เอาแต่ปลูกผักและปฏิบัติธรรม แต่เดิมมุซาชิตั้งใจจะไปหาเพื่อประลองด้วยหมายจะพิชิตอินเอย์ให้ได้ แต่เมื่อพบกับพลังจิตที่แผ่ออกมาถึงกับทำให้มุซาชิก้าวขาไม่ออก และกลายมาเป็นอาจารย์ สอนวิชาให้กับมุซาชิด้วยหวังว่าจะช่วยสอนให้ อินชุน ศิษฐ์เอกผู้สืบทอดวิชาให้รู้จักกับ "ความกลัว" ซึ่งเป็นสิ่งเดียวที่อินชุนยังขาดอยู่ โดยกล่าวกับมุซาชิว่า "สำหรับผู้ที่แข่งแกร่งทุกคน ในการต่อสู้ทุกครั้งย่อมต้องมีความกลัว แต่ต่างกันที่คนๆ นั้นจะสามารถต่อสู้กับ "ความกลัว" นั้น โดยไม่สนใจมันได้หรือไม่"
ตัวละคร > โฮโซอิน อินชุน

โฮโซอินรุ่นที่ 2 ผู้ที่ถูกวางตัวให้เป็นผู้สืบทอดโฮโซอินต่อจาก อินเอย์ เป็นผู้มีความเป็นเลิศด้านการต่อสู้โดยเฉพาะ"หอก" แต่ก็ยังไม่สามารถสมบูรณ์ได้เนื่องจากยังมีสิ่งหนึ่งที่ยังขาดไป นั่นคือ "ความกลัว" ทำให้อินเอย์ผู้เป็นอาจารย์เกรงว่าวันใดที่ต้องพบกับ "ความกลัว" อินชุนจะไม่สามารถเผชิญหน้ากับมันได้ อินชุนเคยปะทะกับมุซาชิถึง 2 ครั้ง และเป็นผู้หยิบยื่นความพ่ายแพ้ให้กับมุซาชิเป็นครั้งแรก ซึ่งในครั้งนั้นทำให้มุซาชิบาดเจ็บอาการสาหัสทั้งทางกายและจิตใจ เพราะนอกจากเป็นครั้งแรกที่แพ้แล้ว ยังทำให้มุซาชิรู้จักคำว่า "กลัว" อย่างลึกซึ้งขนาดทำให้มุซาชิต้องวิ่งหนีเอาชีวิตรอดอย่างไม่รู้ตัว ก่อนที่จะมาพ่ายให้กับมุซาชิในการประลองครั้งที่ 2
ตัวละคร > ยางิว เซคิชูไซ

ผู้มีความล้ำลึกในด้านเพลงดาบ จนถูกขนานนามว่าเป็น เจ้าแห่งดาบ จนว่ากันว่าเป็น หนึ่งในปฐพี และยังมีจิตใจที่ลึกล้ำแผ่พลังออกมา จนทำให้คู่ต่อสู้พ่ายแพ้ไปด้วยตัวเองทั้งที่ยังไม่ได้สู้กัน ครั้งที่มุซาชิลอบเข้าไปในบ้านยางิวหมายจะสังหารเพื่อได้ชื่อเป็นหนึ่งในปฐพีแทน แต่กลับต้องแพ้ทั้งที่เป็นเพียงแค่คนแก่ซึ่งกำลังหลับอยู่ เพราะพลังจิตที่แผ่ออกมาอย่างรุนแรงจนมุซาชิไม่สามารถทำอะไรได้ นอกจากนี้ยังเป็นจุดเริ่มต้นให้มุซาชิกลับมาทบทวนความหมายของคำว่า หนึ่งในปฐพี อีกครั้งว่าคืออะไรกันแน่ และพูดคุยกับมุซาชิด้วยจิตว่า "ถ้ายังมัวว่ายอยู่ในทะเล ก็จะไม่รู้ว่าทะเลกว้างแค่ไหน" ซึ่งหมายถึงว่าหากยังหมกมุ่นอยู่กับสิ่งใดสิ่งหนึ่งจนเกินไป ก็จะไม่เห็นสิ่งอื่นที่จะทำให้เรา สามารถเข้าใจความหมายของสิ่งที่เรากำลังค้นหาได้อย่างแท้จริง เพราะแท้จริงแล้ว หนึ่งในปฐพี ก็เป็นเพียงแค่ คำๆ หนึ่ง เท่านั้น
ตัวละคร > เฮียวโกะโนะสึเกะ

หลานชายหัวแก้วหัวแหวนของ ยางิว เซคิชูไซ ผู้มีความละม้ายคล้ายกับมุซาชิในด้านสัญชาตญาณการต่อสู้ และมีฝีไม้ลายมือด้านเชิงดาบไม่น้อยหน้าผู้เป็นปู่ เป็นคนมีความสุขุมลุ่มลึก เคยพบกับมุซาชิระหว่างเดินทาง 2 ครั้ง ในช่วงที่มุซาชิเดินทางไปท้าประลองกับ "ยางิยู เซคิชูไซ" โดยที่ทั้งคู่ต่างก็ไม่รู้ว่าอีกฝ่ายเป็นใคร
ตัวละคร > ชิชิโดะ ไบเค็ง

ผู้ใช้ "เคียวโซ่" จนเป็นที่ล่ำลือกันในหมู่ผู้ฝึกวิชา หรือพยายามจะสร้างชื่อในวงการซามูไร แต่เดิมเป็นเพียงอันธพาลและโจรกระจอกที่คอยลักขโมย ปล้น ฆ่า และ รีดไถ ภายหลังถูก ซึจิคาเสะ โคเฮ สังหารพร้อมกับลูกน้อง แล้วใช้ชื่อของ "ชิชิโดะ ไบเค็ง" นับแต่นั้นมา มีเพียงชาวบ้านในพื้นที่ไม่กี่คนที่รู้ว่าไบเค็ง(ตัวจริง)ตายไปแล้ว ซึ่งก็สังเกตเห็นว่านับตั้งแต่ที่ชิชิโดะ ไบเค็ง(ตัวจริง)ตายไป กลับมีบรรดาผู้มีฝีมือเดินทางมาเพื่อประลองหรือขอดูวิชา "เคียวโซ่" กันเป็นจำนวนมาก ผิดกับตอนที่ชิชิโดะ ไบเค็ง(ตัวจริง)ยังมีชีวิตอยู่ ที่มีแต่พวกซามูไรร่อนเร่ หรืออันธพาลทั่วไปเดินทางมาหา จึงคิดว่านักดาบมีฝีมือเหล่านี้(ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือมุซาชิด้วย)คงจะเดินทางมาต่อสู้กับ "วิญญาณของชิชิโดะ ไบเค็ง" เป็นแน่
ตัวละคร > คาเนมากิ จิไซ

อดีตครูดาบที่มีชื่อเสียงในระดับหนึ่ง แต่นับจากที่พ่ายแพ้ให้กับ อิโต้ อิตโตไซ ศิษย์ที่ตนสอนมากับมือ ชีวิตก็เริ่มตกต่ำลงจนหลีกหนีจากวงการกลายมาเป็นเพียงแค่ตาแก่คนหนึ่งที่มาอาศัยอยู่ในหมู่บ้านชนบทริมทะเล แถมยังถูกชาวบ้านและเด็กๆ มองว่าเป็นคนบ้า ก่อนที่จะเก็บโคจิโร่มาเลี้ยง หลังจากที่ซาซากิผู้พ่อซึ่งเป็นหนึ่งในอดีตศิษย์ของตนถูกสังหารและครอบครัวต้องล่มสลาย
ตัวละคร > อิโต้ อิตโตไซ

นักดาบมีชื่อผู้เคยเป็นศิษย์ของ คาเนมากิ จิไซ แต่ด้วยนิสัยที่มีความมั่นใจในฝีมือและคิดว่าเรียนรู้มาจากอาจารย์หมดสิ้นทุกอย่างแล้ว จึงพิสูจน์ด้วยการท้าประลองกับผู้เป็นครูก่อนจะเอาชนะมาได้อย่างไม่ยาก ภายหลังเดินทางฝึกฝนวิชาไปเรื่อย ระหว่างทางก็จะมีผู้คนไม่น้อยที่มาฝากขอตัวเป็นศิษย์หรือขอประลองขอคำชี้แนะเสมอ ต่อมาได้รับโคจิโร่เป็นศิษย์แต่สอนด้วยวิธีของตนซึ่งเป็นวิธีเดียวกับที่ตนเองใช้ฝึกมาตลอด ก็คือให้ต่อสู้จริงโดยเอาชีวิตเข้าแลกที่หากรอดชีวิตมาได้ครั้งหนึ่งเท่ากับได้เรียนรู้มากกว่าการฝึกฝนทั่วไปหลายสิบปี
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์วากาบอนด์ ของนิตยสารมอร์นิ่งรายสัปดาห์ เก็บถาวร 2012-01-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ญี่ปุ่น)
Takehiko Inoue on the Web
Vagabond Fansite (Spanish) เก็บถาวร 2008-01-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
สโมสรวอลเลย์บอลหญิงนครราชสีมา ในฤดูกาล 2023–24

| สโมสรวอลเลย์บอลหญิงนครราชสีมา ในฤดูกาล 2023–24 |
| --- | --- |

ลีก: ไทยแลนด์ลีก
ระยะเวลา: 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2566 – 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2567
ฤดูกาล
← 2022-232024-25 →
การแข่งขันวอลเลย์บอลของสโมสรวอลเลย์บอลหญิงนครราชสีมา หรือ นครราชสีมา ฮุ่ยหวาง คิวมินซี วีซี ตามชื่อผู้สนับสนุน ประจำปี พ.ศ. 2566–พ.ศ. 2567