มณฑลกวางตุ้ง

บทความนี้เกี่ยวกับมณฑลของประเทศจีน สำหรับความหมายอื่น ดูที่ กวางตุ้ง
| มณฑลกวางตุ้ง 广东省 |
| --- | --- |
มณฑล
การถอดเสียงภาษาจีน
 • ภาษาจีน: กว่างตงเฉิ่ง (广东省 Guǎngdōng Shěng)
 • อักษรย่อ: GD / เยฺว่ (粤 พินอิน: Yuè; ยฺหวิดเพ็ง: Jyut6)
สถานที่ต่าง ๆ ในมณฑลกวางตุ้ง
แผนที่แสดงที่ตั้งของมณฑลกวางตุ้ง
พิกัด: 23°24′N 113°30′E﻿ / ﻿23.4°N 113.5°E﻿ / 23.4; 113.5
ตั้งชื่อจาก: ย่อมาจาก "กว่างหนานตงลู่ (Guǎngnándōng Lù)" โดยคำว่า "ลู่ (lù)" หมายถึง มณฑลหรือรัฐในสมัยราชวงศ์ซ่ง  กว่าง (广) = กว้างขวาง ตง (东) = ตะวันออก  ความหมายตามตัวอักษร "[ดินแดน]กว้างขวางทางตะวันออก" (โดยกว่างซีอยู่ทางตะวันตก)
เมืองหลวง (และเมืองใหญ่สุด): กว่างโจว
เขตการปกครอง: 21 จังหวัด, 121 อำเภอ, 1642 ตำบล
การปกครอง
 • เลขาธิการพรรค: หลี่ ซี (李希)
 • ผู้ว่าราชการ: หม่า ซิ่งรุ่ย (马兴瑞)
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 179,800 ตร.กม. (69,400 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: ที่ 15 ของประเทศ
ความสูงจุดสูงสุด: 1,902 เมตร (6,240 ฟุต)
ประชากร (ค.ศ. 2018)
 • ทั้งหมด: 113,460,000 คน
 • อันดับ: ที่ 1 ของประเทศ
 • อันดับความหนาแน่น: ที่ 7 ของประเทศ
ประชากรศาสตร์
 • องค์ประกอบชาติพันธุ์: ฮั่น – 99% จ้วง – 0.7% เย้า – 0.2%
 • ภาษาและภาษาถิ่น: ภาษากวางตุ้งมาตรฐาน, ภาษาจีนกวางตุ้ง, ภาษาแคะ, ภาษาหมิ่นใต้ (ภาษาแต้จิ๋วและ Leizhou Min), Tuhua, ภาษาจีนกลาง, ภาษาจ้วง
รหัส ISO 3166: CN-GD
GDP  (ค.ศ. 2019): 10.767 ล้านล้านเหรินหมินปี้ (ที่ 1 ของประเทศ)
 • ต่อหัว: 85,738 เหรินหมินปี้ (ที่ 8 ของประเทศ)
HDI  (ค.ศ. 2018):  0.791  สูง · ที่ 4 ของประเทศ
เว็บไซต์: www.gd.gov.cn
มณฑลกวางตุ้ง หรือ กว่างตง  (จีนตัวย่อ: 广东省; จีนตัวเต็ม: 廣東省) เป็นมณฑลหนึ่งทางภาคใต้ของประเทศจีน ตั้งอยู่ทางเหนือของทะเลจีนใต้ เมืองหลวงของมณฑลคือ กว่างโจว ประชากรในมณฑลมีจำนวน 113.46 ล้านคน (ข้อมูลปี ค.ศ. 2018) มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 179,800 ตารางกิโลเมตร นับเป็นมณฑลที่มีประชากรมากที่สุด และมีพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 15 ของประเทศ ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศของมณฑลกวางตุ้งในปี ค.ศ. 2018 มีมูลค่า 1.47 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (9.73 ล้านล้านหยวนจีน) ทำให้เศรษฐกิจของมณฑลมีขนาดใหญ่กว่ามณฑลอื่น ๆ ในประเทศ และเป็นหน่วยการปกครองที่มีเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับที่ 4 ของโลก มณฑลกวางตุ้งเป็นที่ตั้งของเขตอภิมหานครหนึ่งของจีน คือ เขตเศรษฐกิจดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำเพิร์ล ซึ่งเป็นศูนย์กลางด้านเทคโนโลยีขั้นสูง อุตสาหกรรมการผลิต และการค้าระหว่างประเทศ เมืองสำคัญที่ตั้งอยู่ในเขตเศรษฐกิจนี้ ได้แก่ กว่างโจว ซึ่งเป็นเมืองหลวงของมณฑล และเชินเจิ้น ซึ่งเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษแห่งแรกของประเทศ
มณฑลกวางตุ้งกลายเป็นมณฑลที่มีประชากรมากที่สุดในประเทศจีน แซงหน้ามณฑลเหอหนานและมณฑลชานตงไปเมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 2005 โดยมีผู้อยู่อาศัยถาวรตามทะเบียนบ้านจำนวน 79.1 ล้านคน และผู้อพยพที่อาศัยอยู่ในมณฑลเป็นเวลาอย่างน้อยหกเดือนจำนวน 31 ล้านคน ประชากรทั้งหมดมีจำนวน 104,303,132 คน ตามข้อมูลในสำมะโนปี ค.ศ. 2010 คิดเป็นร้อยละ 7.79 ของประชากรในจีนแผ่นดินใหญ่ ทำให้มณฑลกวางตุ้งเป็นเขตการปกครองระดับแรกที่มีประชากรมากที่สุดในประเทศที่อยู่นอกเอเชียใต้ เนื่องจากมีเพียงรัฐดังต่อไปนี้ของประเทศอินเดียเท่านั้นที่มีจำนวนประชากรมากกว่ามณฑลกวางตุ้ง ซึ่งได้แก่ รัฐพิหาร รัฐมหาราษฏระ และรัฐอุตตรประเทศ มณฑลกวางตุ้งที่ปกครองโดยสาธารณรัฐประชาชนจีนในปัจจุบันนั้นครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของมณฑลกวางตุ้งในสมัยก่อน แต่อย่างไรก็ตาม หมู่เกาะปราตัสที่อยู่ในทะเลจีนใต้ ปัจจุบันอยู่ในความควบคุมของสาธารณรัฐจีน (หรือไต้หวัน) ซึ่งก่อนหน้านี้เป็นส่วนหนึ่งของมณฑลกวางตุ้งก่อนเกิดสงครามกลางเมืองจีน
มณฑลกวางตุ้งมีเศรษฐกิจที่มีความหลากหลายสูง โดยตั้งแต่ปี ค.ศ. 1989 มณฑลกวางตุ้งครองอันดับสูงสุดในการจัดอันดับจีดีพีรวมในบรรดาเขตการปกครองระดับมณฑลทั้งหมดของประเทศ โดยมีมณฑลเจียงซูและมณฑลชานตงอยู่อันดับสองและสามตามลำดับ ในปี ค.ศ. 2018 จีดีพีของมณฑลขึ้นสูงถึง 1.47 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (9.73 ล้านล้านหยวนจีน) มากกว่าประเทศสเปนที่มีจีดีพี 1.43 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นประเทศที่มีจีดีพีมากเป็นอันดับที่ 13 ของโลก มณฑลนี้มีส่วนสนับสนุนประมาณร้อยละ 12 ของผลผลิตทางเศรษฐกิจทั้งหมดของจีนแผ่นดินใหญ่ และเป็นที่ตั้งของโรงงานผลิตและสำนักงานของบริษัททั้งของจีนและต่างประเทศ มณฑลกวางตุ้งได้รับประโยชน์จากการที่ตั้งอยู่ใกล้กับเมืองที่เป็นศูนย์กลางทางการเงินอย่างฮ่องกง ซึ่งมีพรมแดนติดกันทางทิศใต้ และยังเป็นเจ้าภาพจัดงานนำเข้าและส่งออกที่ใหญ่ที่สุดในจีน ซึ่งคืองานแคนตันแฟร์ (Canton Fair) จัดขึ้นในเมืองกว่างโจว เมืองหลวงของมณฑล
หลังจากการรวมกันของภูมิภาคหลิ่งหนานในราชวงศ์ฉิน ผู้คนจากที่ราบภาคกลางได้อพยพเข้ามาและสร้างวัฒนธรรมท้องถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ วัฒนธรรมทั้งทางด้านภาษา ดนตรี อาหาร การแสดงงิ้ว และพิธีชงชา ได้แพร่กระจายไปทั่วประเทศ รวมทั้งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และประเทศอื่น ๆ เขตบริหารพิเศษทั้งสองแห่งอันได้แก่ฮ่องกงและมาเก๊า ก็ตกอยู่ภายใต้อิทธิพลทางวัฒนธรรมของกวางตุ้งเช่นกัน และยังมีอิทธิพลอย่างลึกซึ้งต่อชาวจีนที่อยู่ในสิงคโปร์และมาเลเซีย