จิตวิทยาการเมือง
กรอบการประเมินบุคลิกภาพ > บุคลิกแบบเผด็จการ

บุคลิกภาพแบบเผด็จการ (authoritarian personality) เป็นทฤษฎีกลุ่มอาการที่พัฒนาโดยนักวิจัย ธีโอดอร์ ดับเบิลยู. อาดอร์โน (Theodor W. Adorno |Adorno) เอลส์ เฟรนเคิล-บรุนสวิก (Else Frenkel-Brunswik|Frenkel-Brunswick) แดเนียล เลวินสัน (Daniel Levinson) และ เนวิตต์ แซนฟอร์ด (Nevitt Sanford, 1950) ที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย คณะกรรมการชาวยิวอเมริกัน ให้เงินสนับสนุนการวิจัยและการตีพิมพ์เกี่ยวกับทฤษฎีนี้ เนื่องจากทฤษฎีนี้เกี่ยวข้องกับแนวคิดที่พัฒนาขึ้นจากเหตุการณ์ในสงครามโลกครั้งที่สอง ธีโอดอร์ ดับเบิลยู. อาดอร์โน (Theodor W. Adorno|Adorno, 1950) อธิบายประเภทบุคลิกภาพแบบเผด็จการจากมุมมองของจิตวิเคราะห์โดยชี้ให้เห็นว่าเป็นผลมาจากการเลี้ยงดูที่ควบคุมและเป็นแบบแผนอย่างมาก อาดอร์โน (1950) อธิบายว่าบุคคลที่มีบุคลิกภาพแบบเผด็จการนั้นถูกขัดขวางในแง่ของการพัฒนาความสามารถในการควบคุมแรงกระตุ้นของอิดทางเพศและความก้าวร้าว ส่งผลให้เกิดความกลัวในตัวพวกเขา และด้วยเหตุนี้จึงพัฒนากลไกการป้องกันตัวเพื่อหลีกเลี่ยงการเผชิญหน้ากับพวกเขา  บุคลิกภาพแบบเผด็จการคือบุคคลที่ถูกอธิบายว่าแกว่งไปมาระหว่างการพึ่งพาและการต่อต้านอำนาจ ทฤษฎีนี้ระบุว่ากลุ่มอาการนี้ครอบคลุมลักษณะเก้าประการ ได้แก่ การยึดถืออนุรักษนิยม การยอมจำนนต่ออำนาจ การรุกรานแบบเผด็จการ การต่อต้านการตีความ (การต่อต้านแนวโน้มส่วนตัวหรือจินตนาการ) ความเชื่อโชคลางและการคิดแบบเหมารวม อำนาจและความแข็งแกร่ง ความปรารถนาทำลายล้างและการมองโลกในแง่ร้าย ความหมกมุ่นทางเพศ และการสะท้อนภาพ บุคลิกภาพแบบเผด็จการถูกเสนอแนะว่าเป็น: การยึดถือชาติพันธุ์ของตนเป็นศูนย์กลาง การปกป้องอัตตา ความแข็งกระด้างทางจิตใจ การคล้อยตามและการทำตามแบบแผน การต่อต้านสิ่งที่ไม่ธรรมดา และการมีมุมมองทางการเมืองแบบอนุรักษนิยม หนังสือ บุคลิกภาพแบบเผด็จการ (The Authoritarian Personality, 1950) นำเสนอมาตราส่วนต่าง ๆ ตามบุคลิกภาพแบบเผด็จการที่แตกต่างกัน ได้แก่: F-scale (แบบทดสอบบุคลิกภาพ) (F-scale (personality test)|F-scale) ซึ่งวัดจากที่ใดและในระดับใดที่ทัศนคติแบบฟาสซิสต์พัฒนาขึ้น มาตราส่วนการต่อต้านกลุ่มเซมิติก มาตราส่วนการยึดถือชาติพันธุ์ของตนเป็นศูนย์กลาง และมาตราส่วนอนุรักษนิยมทางการเมืองและเศรษฐกิจ อย่างไรก็ตาม F-scale เป็นมาตราส่วนเดียวที่คาดว่าจะวัดแนวโน้มบุคลิกภาพแบบเผด็จการโดยนัย
บ็อบ อัลเทไมเยอร์ (Bob Altemeyer, 1996) ได้แยกแยะบุคลิกภาพแบบเผด็จการโดยใช้การวิเคราะห์ลักษณะนิสัย เขาพัฒนา มาตราส่วนอำนาจนิยมฝ่ายขวา (Right-wing Authoritarianism: RWA) โดยอิงจากลักษณะนิสัย: การยอมจำนนต่ออำนาจ การรุกรานแบบเผด็จการ และการยึดถืออนุรักษนิยม อัลเทไมเยอร์ (1996) แนะนำว่าผู้ที่มีคะแนนสูงใน F-scale มีความสามารถในการคิดเชิงวิพากษ์ต่ำ และดังนั้นจึงไม่ค่อยสามารถโต้แย้งอำนาจได้ ทฤษฎีของอัลเทไมเยอร์ยังรวมเอามุมมองทางจิตพลวัต โดยชี้ให้เห็นว่าบุคลิกภาพแบบเผด็จการได้รับการสอนจากพ่อแม่ให้เชื่อว่าโลกเป็นสถานที่อันตราย และด้วยเหตุนี้ แรงกระตุ้นของพวกเขาจึงนำไปสู่การตัดสินใจที่หุนหันพลันแล่น มีอารมณ์ และไม่มีเหตุผล ความเชื่อและพฤติกรรมของผู้มีอำนาจนิยมถูกเสนอแนะว่าถูกควบคุมโดยผู้มีอำนาจได้ง่าย แทนที่จะยึดตามคุณค่าภายใน อัลเทไมเยอร์ยังตั้งทฤษฎีว่าผู้นำที่มีบุคลิกภาพแบบเผด็จการมีแนวโน้มที่จะเกิด ข้อผิดพลาดในการระบุสาเหตุพื้นฐาน (fundamental attribution error) ได้ง่ายกว่า มีจุดอ่อนมากมายที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มอาการนี้และ F-scale ซึ่งอาจเกี่ยวข้องมากกว่าในช่วงเวลาที่ผลิตขึ้น ซึ่งไม่นานหลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง บุคลิกภาพแบบเผด็จการมักเกี่ยวข้องกับภาพลักษณ์ของลัทธิฟาสซิสต์ อย่างไรก็ตาม มีการเสนอแนะว่ามันอธิบายพฤติกรรมของบุคคลในอุดมการณ์ทางการเมืองทั้งหมด