stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ทฤษฎีการผลักกันของคู่อิเล็กตรอนวงเวเลนซ์
ระบบ AXE > ตารางแสดงรูปร่างโมเลกุลตามสูตรโครงสร้างของลิวอิส

| จำนวนกลุ่มอิเล็กตรอนรอบอะตอมกลาง | ไม่มีอิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยว | มีอิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยว 1 คู่ | มีอิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยว 2 คู่ | มีอิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยว 3 คู่ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2 |    เส้นตรง |   |   |   |
| 3 |    สามเหลี่ยมแบนราบ |    มุมงอ |   |   |
| 4 |    ทรงสี่หน้า |    พีระมิดฐานสามเหลี่ยม |    มุมงอ |   |
| 5 |    พีระมิดคู่ฐานสามเหลี่ยม |    ไม้กระดานหก |    ตัวที |    เส้นตรง |
| 6 |    ทรงแปดหน้า |    พีระมิดฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัส |    สี่เหลี่ยมแบนราบ |   |
| 7 |    พีระมิดคู่ฐานห้าเหลี่ยม |    พีระมิดฐานห้าเหลี่ยม |   |   |
ระบบ AXE > ตารางแสดงรูปร่างโมเลกุลเชิงเรขาคณิต

| ประเภทของโมเลกุล | รูปร่างโมเลกุล | การจัดเรียงกลุ่มอิเล็กตรอนรอบอะตอมกลาง† | รูปร่างทางเรขาคณิต‡ | ตัวอย่าง | มุมระหว่างพันธะ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| AX1En | โมเลกุลอะตอมคู่ |  |  | HF, O2 | - |
| AX2E0 | เส้นตรง |  |  | BeCl2, HgCl2, CO2 | 180 องศา |
| AX3E0 | สามเหลี่ยมระนาบ |  |  | BF3, CO32−, NO3−, SO3 | 120 องศา |
| AX2E1 | มุมงอ |  |  | NO2−, SO2, O3 | น้อยกว่า 120 องศา |
| AX4E0 | ทรงสี่หน้า |  |  | CH4, PO43−, SO42−, ClO4− | 109.5 องศา |
| AX3E1 | พีระมิดฐานสามเหลี่ยม |  |  | NH3, PCl3 | น้อยกว่า 109.5 องศา |
| AX2E2 | มุมงอ |  |  | H2O, OF2 | น้อยกว่า 109.5 องศา |
| AX5E0 | พีระมิดคู่ฐานสามเหลี่ยม |  |  | PCl5 | ในแนวระนาบฐานพีระมิดทำมุมกัน 120 องศา ส่วนส่วนสูงของพีระมิดทำมุม 90 องศากับระนาบ |
| AX4E1 | ไม้กระดานหก |  |  | SF4 | ในแนวระนาบฐานพีระมิดทำมุมกันน้อยกว่า 120 องศา ส่วนส่วนสูงของพีระมิดทำมุมน้อยกว่า 90 องศากับระนาบ |
| AX3E2 | ตัวที |  |  | ClF3, BrF3 | น้อยกว่า 90 องศา |
| AX2E3 | เส้นตรง |  |  | XeF2, I3− | 180 องศา |
| AX6E0 | ทรงแปดหน้า |  |  | SF6 | 90 องศา |
| AX5E1 | พีระมิดฐานสี่เหลี่ยม |  |  | ClF5, BrF5 | น้อยกว่า 90 องศา |
| AX4E2 | สี่เหลี่ยมจัตุรัส |  |  | XeF4 | 90 องศา |
| AX7E0 | พีระมิดคู่ฐานห้าเหลี่ยม |  |  | IF7 | ในแนวระนาบฐานพีระมิดทำมุมกัน 72 องศา ส่วนส่วนสูงของพีระมิดทำมุม 90 องศากับระนาบ |
| AX6E1 | พีระมิดฐานห้าเหลี่ยม |  |  | XeF6 | ในแนวระนาบฐานพีระมิดทำมุมกัน 72 องศา ส่วนส่วนสูงของพีระมิดทำมุมน้อยกว่า 90 องศากับระนาบ |
เมื่ออะตอมที่ล้อมรอบอะตอมกลาง (X) ไม่ได้เหมือนกันทั้งหมด รูปร่างของโมเลกุลก็ยังคงใกล้เคียงกับความเป็นจริงอยู่ แต่ว่ามุมระหว่างพันธะนั้นจะเกิดการผิดเพื้ยนไปบ้าง อย่างเช่นพันธะคู่ที่เกิดขึ้นในโมเลกุลของแอลคีนเช่น C2H4 จะเป็น AX3E0 แต่ทว่ามุมระหว่างพันธะรอบอะตอม C นั้นก็ไม่ได้เท่ากับ 120 ° เลย หรืออีกตัวอย่างหนึ่งคือ SOCl2 มีโครงสร้างเป็น AX3E1 แต่ว่าอะตอมที่มาล้อมรอบนั้นไม่เหมือนกัน จึงส่งผลให้มุมพันธะนั้นไม่เท่ากันตามไปด้วย เนื่องจากอะตอมแต่ละชนิดจะมีความสามารถในการดึงดูดอิเล็กตรอนที่แตกต่างกัน
ข้อยกเว้น

สารประกอบเหล่านี้ไม่สามารถอธิบายโครงสร้างได้ด้วยทฤษฎี VSEPR
ข้อยกเว้น > สารประกอบของธาตุแทรนซิชัน

สารประกอบของธาตุเหล่านี้ไม่สามารถอธิบายโครงสร้างทางเคมีด้วยทฤษฎีนี้ได้เนื่องจากเกิดแรงกระทำจากอิเล็กตรอนใน d-ออร์บิทัลของอะตอมกลาง โครงสร้างของสารประกอบเหล่านี้รวมทั้งโลหะไฮไดรด์และโลหะแอลคิล เช่น เฮกซะเมทิลทังสเตน สามารถทำนายได้ถูกต้องด้วยการใช้ทฤษฎีพันธะวาเลนซ์ ซึ่งอ้างถึงการไฮบริไดเซชัน และแบบจำลอง 3-center-4-electron bond  หรืออีกวิธีหนึ่งคือการใช้ทฤษฎีสนามผลึกเพื่อทำนายโครงสร้างของโมเลกุลของสารประกอบเหล่านี้
ข้อยกเว้น > สารประกอบแฮไลด์ของโลหะแอลคาไลเอิร์ท

สารประกอบแฮไลด์ของโลหะแอลคาไลเอิร์ทที่เป็นธาตุหนัก (ได้แก่ แคลเซียม สตรอนเชียม แบเรียม และเรเดียม) นั้นไม่ได้มีโครงสร้างเป็นรูปเส้นตรงตามที่ทฤษฎีนี้ได้อธิบายไว้ แต่กลับมีรูปร่างเป็นมุมงอ ดังนี้
| สารประกอบ | สูตรทางเคมี | มุมระหว่างพันธะ |
| --- | --- | --- |
| แคลเซียมฟลูออไรด์ | CaF2 | 145° |
| สตรอนเชียมฟลูออไรด์ | SrF2 | 120° |
| แบเรียมฟลูออไรด์ | BaF2 | 108° |
| สตรอนเชียมคลอไรด์ | SrCl2 | 130° |
| แบเรียมคลอไรด์ | BaCl2 | 115° |
| แบเรียมโบรไมด์ | BaBr2 | 115° |
| แบเรียมไอโอไดด์ | BaI2 | 105° |
กิลเลสพายเสนอว่าน่าจะเกิดจากแรงกระทำระหว่างอิเล็กตรอนภายในอะตอม ก่อให้เกิดการโพลาไรเซชันจนทำให้รูปร่างของออร์บิทัลของอิเล็กตรอนชั้นในไม่ได้สมมาตรเป็นทรงกลม ซึ่งส่งผลต่อโครงสร้างโมเลกุล
ข้อยกเว้น > โมเลกุล AX2E2 บางชนิด

ตัวอย่างหนึ่งได้แก่ลิเทียมออกไซด์ (Li2O) ในสภาวะโมเลกุลซึ่งมีโครงสร้างโมเลกุลเป็นรูปเส้นตรงแทนที่จะเป็นมุมงอ ซึ่งมีการลงความเห็นกันว่าอาจเกิดจากการที่โดยปกตินั้น สารประกอบนี้เป็นพันธะไอออนิกที่รุนแรงมาก จึงส่งผลต่อโครงสร้างของโมเลกุลให้เป็นเส้นตรง
อีกตัวอย่างหนึ่งคือ O(SiH3)2 ซึ่งมีมุม Si-O-Si angle เท่ากับ 144.1° ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับมุมในพันธะอื่นๆ เช่น Cl2O (110.9°), (CH3)2O (111.7°) และ N(CH3)3 (110.9°) ซึ่งกิลเลสพายได้ให้เหตุผลว่าเกิดจากการอยู่ประจำที่ของอิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยวและความสามารถในการผลักกับอิเล็กตรอนคู่อื่นๆ จะมีค่ามากที่สุดเมื่ออะตอมที่เข้ามาล้อมรอบนั้นมีค่าอิเล็กโตรเนกาติวิตีใกล้เคียงหรือสูงกว่าอะตอมกลาง เมื่ออะตอบกลางมีค่าอิเล็กโตรเนกาติวิตีสูง อย่างเช่นออกซิเจนใน O(SiH3)2 อิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยวจะไม่สามารถอยู่ประจำที่ได้ดีนักจึงส่งผลให้เกิดแรงผลักที่อ่อน อีกทั้งกลุ่มอะตอมที่มาล้อมรอบก็ยังมีการผลักกันที่แรง (-SiH3 เป็นลิแกนด์ที่ใหญ่มากเมื่อเทียบกับตัวอย่างอื่นๆ ด้านบน) จึงทำให้มุมของพันธะ Si-O-Si นั้นมีขนาดใหญ่ผิดปกติจากที่ทำนายได้
ข้อยกเว้น > โมเลกุล AX6E1 บางชนิด

โมเลกุลที่มีลักษณะเป็น AX6E1 บางชนิดเช่นไอออนลบของ Te(IV)และ Bi(III) ได้แก่ TeCl62−, TeBr62−, BiCl63−, BiBr63− และ BiI63−, มีรูปร่างเป็นรูปทรงแปดหน้าปรกติและอิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยวนั้นก็ไม่ได้มีผลต่อโครงสร้างของโมเลกุลเลย เหตุผลหนึ่งที่อาจจะนำไปอธิบายได้คือ ความหนาแน่นของอะตอมที่เข้ามาล้อมรอบนั้นไม่สามารถมีช่องให้อิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยวส่งแรงกระทำได้เลย เหตุผลอีกประการที่น่าจะเป็นไปได้คือเกิดจากปรากฏการณ์คู่อิเล็กตรอนเฉื่อย (en:inert pair effect)
ทอม แคลนซีส์ เรนโบว์ซิกส์ ซีจ

| ทอม แคลนซีส์ เรนโบว์ซิกส์ ซีจ |
| --- | --- |

ผู้พัฒนา: ยูบิซอฟต์มอนทรีออล
ผู้จัดจำหน่าย: ยูบิซอฟต์
กำกับ: Xavier Marquis
อำนวยการผลิต: Sébastien Labbé
ออกแบบ: Daniel Drapeau
โปรแกรมเมอร์: Jalal Eddine El Mansouri
ศิลปิน: Po Yuen Kenny Lam
เขียนบท: Li Kuo
แต่งเพลง: Paul Haslinger Ben Frost
ชุด: ทอม แคลนซีส์ เรนโบว์ซิกส์
เอนจิน: AnvilNext 2.0
เครื่องเล่น: Microsoft Windows PlayStation 4 PlayStation 5 Xbox One Xbox Series X
วางจำหน่าย: Microsoft Windows, PlayStation 4, Xbox Oneทั่วโลก: December 1, 2015PlayStation 5, Xbox Series Xทั่วโลก: Q4 2020
แนว: ยิงปืนแบบใช้กลยุทธ์
รูปแบบ: ผู้เล่นเดี่ยว, ผู้เล่นหลายคน
ทอม แคลนซีส์ เรนโบว์ซิกส์ ซีจ (อังกฤษ: Tom Clancy's Rainbow Six Siege) เป็นวิดีโอเกมยิงปืนแบบใช้กลยุทธ์ออนไลน์ พัฒนาโดยยูบิซอฟต์มอนทรีออลและเผยแพร่โดยยูบิซอฟต์ เผยแพร่ทั่วโลกสำหรับไมโครซอฟท์ วินโดวส์, เพลย์สเตชัน 4, และเอกซ์บอกซ์วันเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ.2558 และยังวางแผนว่าจะเผยแพร่สำหรับเพลย์สเตชัน 5 และเอกซ์บอกซ์ซีรีส์เอกซ์ในปี พ.ศ. 2563 ตัวเกมให้ความสำคัญกับการทำลายสิ่งแวดล้อมและการร่วมมือกันระหว่างผู้เล่นเป็นอย่างมาก แต่ละผู้เล่นจะควบคุมหนึ่งผู้โจมตี (attacker) หรือผู้ตั้งรับ (defender) ในโหมดการเล่นที่แตกต่างกันเช่น ช่วยตัวประกัน ปลดชนวนระเบิด และควบคุมวัตถุประสงค์ในห้อง นอกจากนั้นเกมนี้ยังมีภารกิจออฟไลน์สั้น ๆ ที่เรียกว่าสถานะการณ์ (situations) ให้ผู้เล่นสามารถเล่นแบบผู้เล่นเดี่ยวได้ ภารกิจพวกนี้จะมีการเล่าเรื่องแบบกระชับและให้ความสำคัญกับทหารใหม่ผ่านการฝึกฝนสำหรับการต่อกรกับ "White Masks" กลุ่มผู้ก่อการร้ายที่คุกคามความสงบสุขของโลกในอนาคต
ซีจ (siege, การล้อมโจมตี) เป็นส่วนหนึ่งของชุดวิดีโอเกมเรนโบว์ซิกส์ และเป็นภาคต่อของทอม แคลนซีส์ เรนโบว์ซิกส์ เพทรีออต วิดีโอเกมยิงปืนแบบใช้กลยุทธ์ที่ให้ความสนใจกับการเล่าเรื่อง หลังจากที่เพทรีออตถูกยกเลิกจากปัญหาทางเทคนิค ยูบิซอฟต์จึงตัดสินใจการเริ่มแฟรนไชส์ขึ่นใหม่ ทีมผู้สร้างจึงประเมินส่วนสำคัญของแฟรนไชส์เรนโบว์ซิกส์และเชื่อว่าการให้ผู้เล่นควบคุมหน่วยต่อต้านการก่อการร้ายที่ทำการอยู่ทั่วทุกมุมโลกจะเหมาะกับเกมที่สุด ในการสร้างสถานะการณ์การล้อมโจมตีที่เหมือนจริง ทีมผู้สร้างจึงปรึกษาหน่วยต่อต้านการก่อการร้ายจริง ๆ และดูที่ตัวอย่างการล้อมโจมตีในชีวิตจริงเช่นการล้อมโจมตีสถานเอกอัครราชทูตของอิหร่าน โดยใช้ความสามารถของ AnvilNext 2.0 เกมจึงสามารถใช้เทคโนโลยี RealBlast ของยูบิซอฟต์ในการสร้างสิ่งแวดล้อมที่ทำลายได้
การประกาศที่ Electronic Entertainment Expo 2014 เกมนี้ได้รับสี่การเสนอชื่อจาก Game Critics Awards ซึ่งรวมถึง Best of Show และได้รับการวิจารณ์เชิงบวกซึ่งผู้วิจารณ์มักชมเชยหมวดผู้เล่นหลายคนที่ตึงเครียดและการให้ความสนใจกับกลยุทธ์ อย่างไรก็ตามเกมนี้ก็ได้รับวิจารณ์จากระบบการพัฒนาและขาดเนื้อหา การขายในช่วงแรกไม่ดีมาก แต่ผู้เล่นเกมเพิ่มชึ้นอย่างมากเนื่องจากยูบิซอฟต์ได้ใช้ต้นแบบ "games as a service (เกมเป็นบริการ)" สำหรับเกมและเผยแพร่เนื้อหาที่สามารถดาวน์โหลดได้ฟรีอีกหลายเนื้อหา หลายปีหลังจากการเผยแพร่ของเกม นักวิจารณ์หลายคนนับซีจว่าเป็นหนึ่งในเกมผู้เล่นหลายคนที่ดีที่สุดในตลาดปัจจุบันเนื่องจากการพัฒนาหลังจากการเผยแพร่เกม นอกจากนั้นบริษัทยังร่วมมือกับอีเอสแอลในการทำให้ซีจเป็นเกมอีสปอร์ต ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 เกมนี้ได้มีผู้เล่นรวมมากกว่า 45 ล้านคนในทุกแพลตฟอร์ม
ลิงค์เพิ่มเติม

เว็บไซต์ทางการ
ทวีปออสเตรเลีย

ระวังสับสนกับ ประเทศออสเตรเลีย, ออสตราเลเซีย, หรือ โอเชียเนีย
| --- | --- |

พื้นที่: 8,600,000 ตารางกิโลเมตร (3,300,000 ตารางไมล์) (ที่ 7)
ประชากร: 39,357,469 คน (ที่ 6)
ความหนาแน่น: 4.2/km2 (11/sq mi)
จีดีพี (อำนาจซื้อ): 1.5 ล้านล้าน
เดมะนิม: ชาวออสเตรเลีย/ชาวปาปัว
ประเทศ:  2   ออสเตรเลีย    ปาปัวนิวกินี  
ดินแดน:  ภายนอก (2)   หมู่เกาะแอชมอร์และคาร์เทียร์ (ออสเตรเลีย)    หมู่เกาะคอรัลซี (ออสเตรเลีย)     ภายใน (2)   หมู่เกาะอารู (อินโดนีเซีย)    นิวกินีตะวันตก (อินโดนีเซีย)   
ภาษา: อังกฤษ, อินโดนีเซีย, ตอกปีซิน, ฮีรีโมตู, กลุ่มภาษาปาปัวและตระกูลภาษาออสโตรนีเซียนพื้นเมือง 269 ภาษา และกลุ่มภาษาชนพืนเมืองออสเตรเลียประมาณ 70 ภาษา
เขตเวลา: UTC+8, UTC+9:30, UTC+10
โดเมนระดับบนสุด: .au, .id และ .pg
เมืองใหญ่:  เมืองใหญ่สุด 10 แห่งในออสเตรเลีย-นิวกินี   ซิดนีย์   เมลเบิร์น   บริสเบน   เพิร์ท   แอดิเลด   โกลด์โคสต์   นิวคาสเซิล–เมตลันด์   แตนเบอร์รา–ควีนบียัน   จายาปูรา   พอร์ตมอร์สบี  
ทวีปออสเตรเลีย บางครั้งเรียกในบริบททางเทคนิคด้วยชื่อ ซาฮูล (อังกฤษ: Sahul, /səˈhuːl/) ออสเตรเลีย-นิวกินี, ออสตราลิเนีย (Australinea) หรือ เมกานีเซีย (Meganesia) เพื่อแยกจากประเทศออสเตรเลีย ตั้งอยู่ในซีกโลกใต้และตะวันออก ประกอบด้วยออสเตรเลียแผ่นดินใหญ่ รัฐแทสมาเนีย เกาะนิวกินี (ปาปัวนิวกินีและนิวกินีตะวันตก) หมู่เกาะอารู หมู่เกาะแอชมอร์และคาร์เทียร์ หมู่เกาะคอรัลซีส่วนใหญ่ และเกาะใกล้เคียงอื่น ๆ ออสเตรเลียที่ตั้งบนพื้นที่ทางภูมิศาสตร์โอเชียเนีย เป็นทวีปที่เล็กที่สุดในบรรดา 7 ทวีป
ตัวทวีปประกอบด้วยไหล่ทวีปที่ปกคลุมไปด้วยทะเลน้ำตื้น ซึ่งแบ่งแผ่นดินออกเป็นหลายทวีป ได้แก่ ทะเลอาราฟูรากับช่องแคบทอร์เรสระหว่างออสเตรเลียแผ่นดินใหญ่กับนิวกินี และช่องแคบแบสส์ระหว่างออสเตรเลียแผ่นดินใหญ่กับแทสมาเนีย เมื่อระดับน้ำทะเลอยู่ในระดับต่ำกว่าในช่วงยุคน้ำแข็งสมัยไพลสโตซีน รวมถึงยุคน้ำแข็งสูงสุดสุดท้ายประมาณ 18,000 ปีก่อน ค.ศ. แผ่นดินนี้เชื่อมเข้าพื้นที่แห้งกลายเป็นดินแดนซาฮูล ชื่อ "ซาฮูล" มาจาก Sahul Shelf ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของไหล่ทวีปออสเตรเลีย จากนั้นในช่วง 18,000 ถึง 10,000 ปีก่อน ระดับน้ำทะเลเพิ่มขึ้นจนท่วมพื้นที่ราบลุ่มและแยกทวีปไปเป็นแผ่นดินใหญ่ที่อยู่ในระดับต่ำและแห้งแล้งถึงกึ่งแห้งแล้ง กับเกาะภูเขานิวกินีกับแทสมาเนีย
ด้วยขนาดพื้นที่ทั้งหมด 8.56 ล้าน ตารางกิโลเมตร (3,310,000 ตารางไมล์) ทำให้ออสเตรเลียเป็นทวีปที่เล็ก ข้างล่าง ราบเรียบ และแห้งแล้งเป็นอันดับ 2 ของโลก (เป็นรองเพียงแอนตาร์กติกา) เนื่องจากประเทศออสเตรเลียส่วนใหญ่ตั้งอยู่บนพื้นที่ผืนเดียว และประกอบด้วยทวีปส่วนใหญ่ ทำให้มีการเรียกอย่างไม่เป็นทางการในบางครั้งว่าเป็นทวีปเกาะที่ล้อมรอบด้วยมหาสมุทร
ปาปัวนิวกินี ประเทศในทวีป เป็นหนึ่งในประเทศที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมและภาษามากที่สุดในโลก และยังเป็นหนึ่งในประเทศที่มีพื้นที่ชนบทมากที่สุด เนื่องจากประชากรร้อยละ 18 อาศัยอยู่ในเมือง ส่วนปาปัวตะวันตก ภูมิภาคในประเทศอินโดนีเซีย เป็นที่อยู่ของชนเผ่าที่ไม่ได้รับการติดต่อประมาณ 44 กลุ่ม ออสเตรเลียที่กินพื้นที่ทวีปมากที่สุด มีความเป็นเมืองอย่างมาก และมีเศรษฐกิจขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 14 กับดัชนีการพัฒนามนุษย์สูงเป็นอันดับ 2 ของโลก ออสเตรเลียยังมีประชากรผู้อพยพมากเป็นอันดับ 9 ของโลก
ที่ตั้งในทวีปออสเตรเลียและโอเชียเนีย

| จุดที่สุดในทวีปออสเตรเลียและโอเชียเนีย | สถานที่ | รัฐ/ประเทศ |
| --- | --- | --- |
| จุดเหนือสุด: | เกาะไซปัน | นอร์เทิร์นมาเรียนา/สหรัฐอเมริกา |
| จุดใต้สุด: | เกาะมักควอรี | แทสเมเนีย/ ออสเตรเลีย |
| จุดตะวันออกสุด: | เกาะซาลัสอีโกเมซ | ชิลี |
| จุดตะวันตกสุด: | แหลมสตีฟ | เวสเทิร์นออสเตรเลีย/ออสเตรเลีย |
| ภูเขาที่สูงที่สุด: | ปุนจักจายา | เกาะนิวกินีตะวันตก |
| เกาะที่ใหญ่ที่สุด: | เกาะนิวกินี | ปาปัวนิวกินี |
| แอ่งที่ราบใหญ่ที่สุด: | แอ่งเมอร์รีย์-ดาร์ลิง | ออสเตรเลีย |
| ผิวน้ำต่ำที่สุด: | ทะเลสาบแอร์ | ออสเตรเลีย |
ดูเพิ่ม

แผ่นออสเตรเลีย
บรรณานุกรม

Davison, Graeme; Hirst, John; Macintyre, Stuart (1998). The Oxford Companion to Australian History. Melbourne: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-553597-6.
Lewis, Martin W.; Wigen, Kären E. (1997). The Myth of Continents: a Critique of Metageography. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-20743-1.
Ebach, Malte C., บ.ก. (2021). Handbook of Australasian Biogeography (1st ed.). CRC Press. ISBN 9780367658168.
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Australia (continent)
26°S 141°E﻿ / ﻿26°S 141°E﻿ / -26; 141
ทฤษฎีบทสี่สี

แผนที่ที่ระบายด้วยสี 4 สี
ทฤษฎีบทสี่สี (อังกฤษ: Four color theorem) กล่าวว่า แผนที่ทางภูมิศาสตร์สามารถระบายด้วยสี 4 สี ซึ่งไม่มีพื้นที่ที่อยู่ติดกันมีสีเดียวกันได้เสมอ เราเรียกพื้นที่ว่าติดกันก็ต่อเมื่อมันมีส่วนของขอบร่วมกัน ไม่ใช่แค่จุดร่วมกัน และพื้นที่แต่ละชิ้นจะต้องติดเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ไม่ใช่แยกเป็นหลายๆ ส่วน อย่างมิชิแกน หรืออาเซอร์ไบจาน
เป็นที่ประจักษ์ว่าสี 3 สีนั้นไม่เพียงพอ ซึ่งพิสูจน์ได้ไม่ยาก นอกจากนั้น เราสามารถพิสูจน์ได้ว่าสี 5 สีนั้นเพียงพอในการระบายแผนที่
ทฤษฎีบทสี่สี เป็นทฤษฎีบทแรกที่ถูกพิสูจน์ด้วยคอมพิวเตอร์ แต่การพิสูจน์นี้ไม่เป็นที่ยอมรับจากนักคณิตศาสตร์ส่วนใหญ่ เพราะว่ามันไม่สามารถตรวจสอบด้วยคนได้ และบางคนถึงกับกังวลในความถูกต้องของตัวแปลภาษา (คอมไพเลอร์) และฮาร์ดแวร์ที่ใช้ทำงานโปรแกรมสำหรับการพิสูจน์
การขาดความสง่างามทางคณิตศาสตร์ก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่ง ดังคำกล่าวอันหนึ่งว่า "บทพิสูจน์ทางคณิตศาสตร์ที่ดีเป็นดั่งบทกวี — แต่นี่มันคือสมุดจดเบอร์โทรศัพท์ชัดๆ!"
ไม่เกี่ยวกับการทำแผนที่

ทฤษฎีบทสี่สีนี้ไม่ได้ถูกค้นพบ หรือมีต้นกำเนิด เกี่ยวข้องใดๆกับการเขียนแผนที่จริงๆ ตามคำกล่าวอ้างของเคนเนธ เมย์ นักประวัติศาสตร์คณิตศาสตร์ ซึ่งได้ศึกษาตัวอย่างของสมุดแผนที่ในห้องสมุดรัฐสภาสหรัฐฯ เขาสรุปว่า ไม่มีข้อบ่งชี้เลยว่าจะมีความพยายามที่จะลดจำนวนสีที่ใช้ แผนที่ส่วนใหญ่ใช้มากกว่าสี่สี และเมื่อใดก็ตามที่ใช้เพียงสี่สี จำนวนสีที่ต้องการจริงๆกลับน้อยกว่านั้น
หนังสือเรียนวิชาการเขียนแผนที่ และประวัติศาสตร์การเขียนแผนที่ ไม่ได้กล่าวถึงทฤษฎีบทสี่สีเลย ถึงแม้ว่าการระบายสีแผนที่จะเป็นหัวข้อหนึ่งที่ให้ความสนใจกัน นักเขียนแผนที่บอกว่า โดยทั่วไปพวกเขาจะสนถึงการระบายสีให้เกิดความสมดุล ไม่ให้มีสีใดกลืนสีอื่นไปหมดมากกว่า เรื่องจำนวนสีไม่ได้อยู่ในความสนใจของพวกเขาเท่าใดนัก
รูปอย่างเป็นทางการในทฤษฎีกราฟ

ในการทำทฤษฎีบทสี่สีให้อยู่ในรูปเป็นทางการโดยใช้ทฤษฎีกราฟ เราจะกล่าวว่าจุดยอด (vertices) ในกราฟเชิงระนาบสามารถระบายด้วยสีโดยใช้อย่างมากเพียง 4 สีได้เสมอ โดยไม่มีจุดยอดที่ประชิดกันมีสีเดียวกัน หรือกล่าวสั้นๆ ว่า "กราฟเชิงระนาบทุกกราฟเป็น กราฟ 4 สี (four-colorable) " ทุกพื้นที่ของแผนที่จะถูกแทนด้วยจุดยอดของกราฟ และจุดยอดสองจุดจะเชื่อมกันด้วยเส้นเชื่อม (edge) ก็ต่อเมื่อทั้งสองพื้นที่มีส่วนของขอบร่วมกัน
บทพิสูจน์แย้งที่ผิด

ดังเช่นปัญหาคณิตศาสตร์ที่มีชื่อเสียงข้ออื่นๆ ทฤษฎีบทสี่สีได้ก่อให้เกิดบทพิสูจน์และบทพิสูจน์แย้งที่ผิดๆ ขึ้นมากมาย ตลอดประวัติศาสตร์อันยาวนานของมัน บทพิสูจน์บางอัน เช่น งานของเคมป์และเททที่ได้กล่าวถึงไปแล้ว ยืนหยัดต้านทานการตรวจสอบอยู่ในวงการได้นานนับสิบปี ก่อนที่จะมีผู้ค้นพบข้อผิดพลาด แต่งานอื่นๆ อีกหลายชิ้น ซึ่งมักมาจากมือสมัครเล่นและพวกสติไม่เต็ม อาจจะไม่เคยถูกนำมาแสดงต่อสาธารณะเลย
| --- | --- |
 แผนที่นี้ดูเผินๆ อาจต้องการห้าสีเป็นอย่างน้อย...:  ...แต่ที่จริงแล้ว มันสามารถระบายได้ด้วยสี่สี
ความพยายามเบื้องต้นที่สุดในการหา "ตัวอย่างค้าน" มักจะเริ่มด้วยการสร้างพื้นที่ที่ติดกับพื้นที่อื่นหลายๆ อัน ซึ่งช่วยบังคับให้บริเวณโดยรอบ ใช้สีจำกัดได้เพียงสามสีเท่านั้น (ถ้าทฤษฎีเป็นจริง) อย่างไรก็ตาม หลายคนอาจสนใจอยู่กับพื้นที่อันใหญ่มากเกินไป จนลืมสังเกตไปว่า ที่จริงแล้วแผนที่สามารถระบายได้ด้วยสีเพียงสามสี
ความผิดพลาดลักษณะนี้ ยังสามารถนำมาพูดในลักษณะที่กว้างขึ้นได้ นั่นคือ หากมีพื้นที่บางส่วนถูกกำหนดสีที่แน่นอนเอาไว้ก่อนแล้ว อาจเป็นไปได้ว่าพื้นที่ส่วนที่เหลือจะไม่สามารถระบายด้วยสี่สีได้ (ทั้งที่ในความจริงแล้ว หากเรายอมให้บางสีที่กำหนดไปแล้วเปลี่ยนแปลงได้ เราก็อาจจะยังสามารถระบายพื้นที่ที่เหลือด้วยสี่สีได้อยู่) ดังนั้นการทดสอบโดยการค่อยๆ ระบายสี จึงมักจะเกิดความผิดพลาดลักษณะนี้ และได้ผลลัพธ์เป็นตัวอย่างค้านแบบผิดๆ
เป็นไปได้ว่าต้นเหตุของความเข้าใจผิดอันนี้ มาจากความจริงที่ว่า การบังคับสีนั้นไม่ได้มีลักษณะถ่ายทอด นั่นคือพื้นที่หนึ่งๆ ถูกบังคับให้มีสีแตกต่างจากพื้นที่ที่ติดกับมันเท่านั้น แต่มันไม่ได้เกี่ยวข้องอะไรกับพื้นที่อันถัดไป (อันที่ติดกับอันที่ติดกับมัน) เลย และถ้าหากคุณสมบัตินี้เป็นจริงขึ้นมา กราฟเชิงระนาบก็คงต้องใช้สีสำหรับระบายจำนวนมหาศาลทีเดียว
บทพิสูจน์แย้งอื่นๆ ก็มักจะทำผิดข้อกำหนดบางอย่างของทฤษฎีบทโดยไม่ได้ตั้งใจ เช่น นำพื้นที่หนึ่งเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของอีกพื้นที่หนึ่ง, สร้างพื้นที่ที่แตกกระจายเป็นหลายส่วนไม่ติดกัน (เช่น มิชิแกน) หรือบังคับไม่ให้พื้นที่ที่มีจุดร่วมกันมีสีเดียวกัน (ที่จริงแล้วข้อกำหนดบังคับเฉพาะพื้นที่ที่มีขอบร่วมกัน)
นัยทั่วไป

พิจารณาปัญหาการระบายสีลงบนพื้นผิวใดๆนอกเหนือไปจากระนาบ การระบายสีลงบนพื้นผิวทรงกลมมีลักษณะเดียวกับบนระนาบ สำหรับพื้นผิวแบบปิด(แบบพลิกได้หรือพลิกไม่ได้ก็ได้(orientable or non-orientable)) ที่มีจีนัสเป็นบวก จำนวนสีสูงสุด p ที่ต้องการขึ้นอยู่กับค่าเฉพาะออยเลอร์ χ ของพื้นผิวนั้นๆ ตามสมการ
ข้อยกเว้นเดียวของสมการนี้คือ ขวดไคลน์(Klein bottle) ซึ่งมีค่าเฉพาะออยเลอร์เป็น 0 แต่ต้องการ 6 สี นี่เป็นที่รู้จักกันตอนแรกในฐานะข้อความคาดการณ์เฮวูด และถูกพิสูจน์เป็นทฤษฎีบทการระบายสีแผนที่ โดยเกอร์ฮาร์ด ริงเกล(Gerhard Ringel) และยังส์ (J. T. W. Youngs) ในปีพ.ศ. 2511
ตัวอย่างเช่น ทอรัสมีค่าเฉพาะออยเลอร์ χ = 0 และต้องการ p = 7 สี ในทอรัส แผนที่ทุกๆแบบต้องการสี 7 สีเพื่อระบายมัน
ตัวอย่างค้านจากการใช้งานจริง

ในความเป็นจริง บางประเทศอาจไม่ได้มีพื้นที่ติดเป็นแผ่นเดียวกัน (เช่น รัฐอะแลสกา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสหรัฐอเมริกา) หากเราบังคับให้พื้นที่ที่เป็นประเทศเดียวกันต้องมีสีเดียวกัน สีจำนวนสี่สีอาจไม่เพียงพอ เนื่องจากเมื่อเขียนแผนที่เป็นกราฟแล้วมันอาจไม่เป็นกราฟเชิงระนาบ ดังนั้นจึงไม่สามารถใช้ทฤษฎีบทสี่สีได้ ตัวอย่างเช่น พิจารณาแผนที่ต่อไปนี้
พื้นที่ A สองอันเป็นของประเทศเดียวกัน ดังนั้นจึงต้องใช้สีเดียวกัน เมื่อเป็นดังนี้ทำให้แผนที่นี้ต้องการห้าสี เนื่องจากพื้นที่ A ทั้งคู่อยู่ติดกับพื้นที่สี่ผืนที่เหลือ และทั้งสี่ผืนต่างก็ติดกับพื้นที่อื่นๆทั้งหมด ถ้า A มีสามผืนแยกจากกัน เราก็จะจำเป็นต้องใช้หกสี และในการสร้างลักษณะนี้ เราสามารถสร้างแผนที่ที่ต้องการสีเท่าใดก็ได้
ดูเพิ่ม

ทฤษฎีบทห้าสี
ทฤษฎีกราฟ
ทอพอโลยี

โดยให้ด้านที่มีลูกศรเดี่ยวอยู่ติดกัน และด้านที่มีลูกศรคู่อยู่ติดกัน เราจะได้ทอรัส ซึ่งมีพื้นที่ทั้งหมด 7 ส่วน และแต่ละส่วนต่างก็สัมผัสกันและกัน ดังนั้น ใช้ 7 สี ก็เพียงพอ
รูปนี้แสดงให้เห็นทอรัสที่ถูกแบ่งเป็น 7 ส่วนและแต่ละส่วนต่างก็สัมผัสซึ่งกันและกัน
ทอม

ทอม (อังกฤษ: Tom) อาจหมายถึง
บุคคล

ทอม ครูซ - นักแสดงชาวอเมริกัน
ทอม ฮอลแลนด์ - นักแสดงชาวอังกฤษ
ทอม เฟลตัน - นักแสดงและนักดนตรีชาวอังกฤษ
ทอม เคนนี - นักพากย์ชาวอเมริกัน
ทอม แคลนซี - นักเขียนนิยายสงครามและการเมืองชาวอเมริกัน
ทอม ฮิดเดิลสตัน - นักแสดงชาวอังกฤษ
ทอม ดันดี - นักร้องชาวไทย
ทอม เวลลิง - นักแสดงชาวอเมริกัน
ทอม เวสต์แมน - ผู้ชนะในรายการเกมส์โชว์ เซอร์ไวเวอร์พาเลา
ทอม แฮงส์ - นักแสดงชาวอเมริกัน
ทอม โจนส์ - นักร้องชาวเวลส์
ทอม บลายธ์ - นักแสดงชาวอังกฤษ
ทอม เวทส์ - นักร้องนักแต่งเพลงและนักแสดงชาวอเมริกัน
ทอม เคาลิทซ์ - สามีของ ไฮดี คลุม
ตัวละคร

ทอม แคท - ตัวการ์ตูนจากเรื่อง ทอมกับเจอร์รี่
ทอม มาร์โวโล่ ริดเดิ้ล - ตัวละครในหนังสือวรรณกรรมเยาวชนชุด แฮร์รี่ พอตเตอร์ ของ เจ. เค. โรว์ลิ่ง
ทอม อัลเฟรด วิลล์ เซบาสเตียน แคมป์เบลล์ - ตัวละครในการ์ตูนล่าขุมทรัพย์สุดขอบฟ้า
ทอม บอมบาดิล - ตัวละครในปกรณัมชุดมิดเดิลเอิร์ธ ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน
ความหมายอื่น

ทอมบอย - ผู้หญิงที่มีพฤติกรรมเป็นชาย นิยมเรียกว่าทอม
กลองทอม (Tom-tom drum) - ส่วนหนึ่งของกลองชุด
ทอมมี่ บราวน์

| ทอมมี่ บราวน์ |
| --- | --- |
เกิด: 24 มีนาคม พ.ศ. 2526
ทอมมี่ บราวน์ (อังกฤษ: Tommy Browne) เป็นนักมวยสากลชาวออสเตรเลีย เกิดเมื่อ 24 มีนาคม พ.ศ. 2526 สถิติการชก 29 ครั้ง ชนะ 23 (น็อค 8) เสมอ 1 แพ้ 5
เกียรติประวัติ

แชมป์ออสเตรเลียรุ่นเฟเธอร์เวท (2545 - 2546)
แชมป์โลกเยาวชนรุ่นเฟเธอร์เวท WBC
ชิง 5 ธันวาคม 2546 ชนะคะแนน แจ๊ค วีราโน ที่ ออสเตรเลีย
ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 19 มีนาคม 2547 ชนะน็อค โกศล ส.วรพิน ยก 6 ที่ ออสเตรเลีย
ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 29 ตุลาคม 2548 ชนะคะแนน โรดอลโฟ โลเปซ ที่ ออสเตรเลีย
สละแชมป์
แชมป์ IBF แพนแปซิฟิกรุ่นซูเปอร์เฟเธอร์เวท
ชิง 20 พฤษภาคม 2548 ชนะคะแนน เบบี้ โลโรนา จูเนียร์ ที่ ออสเตรเลีย
ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 28 เมษายน 2549 ชนะคะแนน รูเบน ซันติญาโนซา ที่ ออสเตรเลีย
เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
ชิงแชมป์โลกรุ่นเฟเธอร์เวท WBC เมื่อ 30มกราคม 2548 แพ้คะแนน ชิ อินจิน ที่ เกาหลีใต้
ชิงแชมป์โลกรุ่นเฟเธอร์เวท WBA เมื่อ 7 สิงหาคม 2548 แพ้น็อค คริส จอห์น ยก 10 ที่ ออสเตรเลีย
ทอมัส เกรย์

| ทอมัส เกรย์ |
| --- | --- |

เกิด: 26 ธันวาคม ค.ศ. 1716 อังกฤษ
เสียชีวิต: 30 กรกฎาคม ค.ศ. 1771 อังกฤษ
อาชีพ: นักเขียน, กวี
แนว: กวีนิพนธ์
ทอมัส เกรย์ (อังกฤษ: Thomas Gray)  กวีชาวอังกฤษ เกิดเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม ค.ศ. 1716 ในครอบครัวชนชั้นกลาง เขามีพี่น้องทั้งหมด 12 คน แต่เป็นเพียงคนเดียวที่รอดชีวิตมาได้  ในปี 1727 โทมัสได้เข้าเป็นนักเรียนที่โรงเรียนอีตัน ซึ่งเป็นที่ที่เขามีเพื่อนมากมายที่เป็นหนอนหนังสือเช่นเดียวกับเขา และหนึ่งในนั้นคือ ริชาร์ด เวสต์ (เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1742 ความตายของเขาทำให้ทอมัส เกรย์ รู้สึกเศร้าสลดอย่างยิ่ง และโทมัสได้สะท้อนความรู้สึกนี้ไว้ในบทกวีของเขาหลายบท) และฮอเรส วัลโพล บุตรชายของนายกรัฐมนตรีซึ่งต่อมาเป็นนักประพันธ์ที่ยิ่งใหญ่
ทอมัส เกรย์ เข้าเรียนระดับมหาวิทยาลัยที่เคมบริดจ์ ระหว่าง ค.ศ. 1734 – 1738 และออกจากมหาวิทยาลัยโดยศึกษาไม่จบการศึกษา เขาท่องเที่ยวไปทั่วยุโรปร่วมกับวัลโพลในช่วงปี ค.ศ. 1739 ถึง 1741  ในช่วงที่ท่องเที่ยวกันนั้น เขาสองคนได้ทะเลาะกัน แต่ได้กลับคืนดีกันได้ในปี 1745  และวัลโพลได้กลายเป็นแรงบันดาลใจที่สำคัญในบทกวีของเกรย์ในปีต่อๆ มา  ในปี 1742 เกรย์ได้กลับเข้าศึกษาต่อที่เคมบริดจ์อีกครั้ง และได้รับปริญญาทางกฎหมายในปีต่อมา แม้ว่าความจริงแล้ว เกรย์มีความสนใจในวรรณคดีกรีกมากกว่ากฎหมาย  ในชีวิตของเกรย์นั้น นอกเหนือจากการเดินทางไปพักที่ลอนดอนหรือเดินทางเพื่อไปเขียนภาพในชนบท  ส่วนมากแล้ว เขาจะอยู่ที่เคมบริดจ์ตลอดเวลา  เพราะที่นั่นคือที่ที่เขาได้สร้างสรรค์งานประพันธ์และได้ศึกษาหาความรู้อย่างมากมาย
งานกวีของเกรย์ ส่วนใหญ่ที่เขาประพันธ์ขึ้นในปีที่หลังจากเขากลับจากเคมบริดจ์นั้น ได้พิสูจน์ว่าการเคร่งครัดในวิธีการประพันธ์แบบโบราณไม่สามารถแสดงออกถึงความรู้สึกส่วนลึกได้ (เกรย์เป็นนักประพันธ์ที่มีชื่อเสียงมากในอังกฤษ งานของเขาแสดงอารมณ์ความรู้สึกได้กว้างขวางไม่มีข้อจำกัด)
บทกวีที่มีชื่อเสียงที่มากสุดของเกรย์ คือ “Elegy Written in a Country Churchyard” (ปี ค.ศ. 1751)  เกรย์ประสบความสำเร็จอย่างยิ่งในการแสดงออกถึงความยิ่งใหญ่ในความเป็นกวีเอกของตน  ความคิดเห็นของเขาต่อความเศร้าสะเทือนใจในวิถีชีวิตและวิธีการประพันธ์มีความสมบูรณ์แบบเป็นที่สุดสำหรับความเป็นจริงของมนุษย์
เกรย์ปฏิเสธไม่รับรางวัลกวียอดเยี่ยมในปี ค.ศ. 1757  เขาเสียชีวิตในวันที่ 30 กรกฎาคม ค.ศ. 1771
ทอมัส เพน

| โทมัส เพน (Thomas Paine) |
| --- | --- |
ภาพเหมือนโดยโลรองต์ ดาบอส (ป. ค.ศ. 1792)
เกิด: โทมัส เพน (Thomas Pain) 9 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1737(1737-02-09) (ตามปฏิทินใหม่) Thetford ประเทศอังกฤษ
เสียชีวิต: มิถุนายน 8, 1809(1809-06-08) (72 ปี) นครนิวยอร์ก รัฐนิวยอร์ก สหรัฐ
คู่สมรส: แมรี แลมเบิร์ต (สมรส 1759) เอลิซาเบธ โอล์ไลฟ์ (สมรส 1771; แยก 1774)

ยุค: ยุคเรืองปัญญา
สำนัก: เสรีนิยม (ลัทธิหัวรุนแรง) สาธารณรัฐนิยม มนุษยนิยมแบบฆราวาส
ความสนใจหลัก: การเมือง จริยธรรม ศาสนา
 ได้รับอิทธิพลจาก ฌากอแบ็ง เดวิด ฮูม เอ็ดเวิร์ด กิบบอน วอลแตร์ ฌ็อง-ฌัก รูโซ จอห์น ล็อก สมาคมศาสนาเพื่อน มงแต็สกีเยอ เบนจามิน แฟรงกลิน 
 เป็นอิทธิพลต่อ ทอมัส เจฟเฟอร์สัน วิลเลียม ก็อดวิน แมรี วอลล์สโตนคราฟต์ พีเอร์ วิกตูเนียน แวร์กเนียด อับราฮัม ลินคอล์น โทมัส เอดิสัน คาร์ล มาคส์ ซีคมุนท์ ฟร็อยท์ ชาลส์ ดาร์วิน ฟรีดริช นีทเชอ มาร์ก ทเวน เจเตียรา ภูเล มอนเคียว ดี. คอนเวย์ เบอร์ทรันด์ รัสเซลล์ จอร์จ คาร์ลิน คริสโตเฟอร์ ฮิตเชนส์ โรเบิร์ต จี. อิงเกอร์ซอลล์ 
 
ลายมือชื่อ

โทมัส เพน (อังกฤษ: Thomas Paine; ชื่อเกิด โทมัส เพน (อังกฤษ: Thomas Pain); 9 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1737 [ตามปฎิทินเก่า 29 มกราคม ค.ศ. 1736]  – 8 มิถุนายน ค.ศ. 1809) เป็นนักเคลื่อนไหวทางการเมือง นักปรัชญา นักทฤษฎีทางการเมือง และนักปฏิวัติชาวอเมริกันเกิดที่ประเทศอังกฤษ เขาประพันธ์สามัญสำนึก (ค.ศ. 1776) วิกฤตการณ์อเมริกา (ค.ศ. 1776–1783) ซึ่งเป็นจุลสารสองแผ่นที่ทรงอิทธิพลที่สุด ในช่วงเริ่มต้นของเหตุการณ์การปฏิวัติอเมริกาและช่วยจุดประกายให้ผู้รักชาติ ใน พ.ศ. 1776 เพื่อประกาศอิสรภาพจากบริเตนใหญ่ ความคิดของเขาสะท้อนถึงความคิดสิทธิมนุษยชนข้ามชาติในยุคเรืองปัญญา