stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
วองก้า
ผลตอบรับ > รางวัล

| รางวัล | วันที่จัดพิธี | สาขา | ผู้ได้รับการเสนอชื่อ | ผล | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Astra Film and Creative Awards | 26 กุมภาพันธ์ 2024 | Best Publicity Campaign | วองก้า | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| BAFTA Film Awards | 18 กุมภาพันธ์ 2024 | Outstanding British Film | พอล คิง, เดวิด เฮย์แมน, ไซมอน ฟาร์นาบี และอเล็กซานดรา เดอร์บีเชียร์ | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| Critics' Choice Movie Awards | 14 มกราคม 2024 | Best Young Actor/Actress | คาลาห์ เลน | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| Critics' Choice Movie Awards | 14 มกราคม 2024 | Best Costume Design | ลินดี เฮมมิง | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| Golden Globe Awards | 7 มกราคม 2024 | Best Actor – Motion Picture Musical or Comedy | ทิโมธี ชาลาเมต์ | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| Hollywood Music in Media Awards | 15 พฤศจิกายน 2023 | Original Song — Sci-Fi/Fantasy Film | นีล แฮนนอน, ไซมอน ฟาร์นาบี และพอล คิง ("A World of Your Own") | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| Hollywood Music in Media Awards | 15 พฤศจิกายน 2023 | Original Song — Sci-Fi/Fantasy Film | นีล แฮนนอน, ไซมอน ฟาร์นาบี และพอล คิง ("You've Never Had Chocolate Like This") | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| Hollywood Music in Media Awards | 15 พฤศจิกายน 2023 | Best Song – Onscreen Performance (Film) | ทิโมธี ชาลาเมต์ ("A World of Your Own") | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| Hollywood Music in Media Awards | 15 พฤศจิกายน 2023 | Music Themed Film, Biopic, or Musical | วองก้า | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| Nickelodeon Kids' Choice Awards | 13 กรกฎาคม 2024 | Favorite Movie | วองก้า | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| Nickelodeon Kids' Choice Awards | 13 กรกฎาคม 2024 | Favorite Movie Actor | ทิโมธี ชาลาเมต์ | ชนะ |  |
| Nickelodeon Kids' Choice Awards | 13 กรกฎาคม 2024 | Favorite Villain | คีแกน-ไมเคิล คีย์ | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| People's Choice Awards | 18 กุมภาพันธ์ 2024 | The Comedy Movie of the Year | วองก้า | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| People's Choice Awards | 18 กุมภาพันธ์ 2024 | The Male Movie Star of the Year | ทิโมธี ชาลาเมต์ | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| People's Choice Awards | 18 กุมภาพันธ์ 2024 | The Comedy Movie Star of the Year | ทิโมธี ชาลาเมต์ | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
| Visual Effects Society Awards | 21 กุมภาพันธ์ 2024 | Outstanding Animated Character in a Photoreal Feature | เดล นิวตัน, คูนาล เอเยอร์, วาเลนติน่า เออร์โคลานี และกาบอร์ โฟเนอร์ (สำหรับอุมปา ลูมปา) | เสนอชื่อเข้าชิง |  |
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ
Wonka ที่ออลมูวี
วองก้า ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
กระแต อาร์สยาม

| กระแต อาร์สยาม |
| --- | --- |

เกิด: นิภาพร แปงอ้วน 25 สิงหาคม พ.ศ. 2530 (37 ปี) จังหวัดลำปาง ประเทศไทย
ชื่ออื่น: กระแต โฟร์ทีน
อาชีพ:  นักร้อง  นักแสดง  นักมวยไทย  ยูทูบเบอร์  พิธีกร 
ปีปฏิบัติงาน: พ.ศ. 2550–ปัจจุบัน
ตัวแทน: Be On Cloud (2567–ปัจจุบัน)
อาชีพทางดนตรี
แนวเพลง:  ไทยป็อป  ลูกทุ่ง  แดนซ์ 
เครื่องดนตรี: เสียงร้อง
ช่วงปี: พ.ศ. 2546–ปัจจุบัน
ค่ายเพลง: อาร์สยาม (2546–2566)
 นักดนตรี
อาชีพนักมวย
ชื่ออื่น: น้ำหวานน้อย ศักดิ์บุญมา น้ำหวานน้อย ศ.อาร์สยาม
สถิติ
รุ่น: 45 กก.
เทรนเนอร์: {{{trainer}}}
 
สถิติขึ้นชก
ชกทั้งหมด: 48
แพ้: 2
 
 
ลายมือชื่อ

แตร บุญยะเลี้ยง นามเดิม นิภาพร บุญยะเลี้ยง หรือ นิภาพร แปงอ้วน (เกิด 25 สิงหาคม พ.ศ. 2530) ชื่อเล่น กระแต หรือที่รู้จักในชื่อ กระแต โฟร์ทีน เป็นนักร้อง นักแสดง และพิธีกรชาวไทย อีกทั้งยังเป็นพี่สาวแท้ ๆ ของกระต่าย อาร์สยาม
ประวัติ

แตรเป็นชาวอำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง เป็นบุตรคนที่สองจากทั้งหมดสี่คนของผิน แปงอ้วน กับปรานอม รอดเลี้ยง มีพี่น้องคือ เกศรินภรณ์ แปงอ้วน, กระต่าย อาร์สยาม (ชื่อเดิม คุณหญิง แปงอ้วน หรือ อาทิตยา บุญยะเลี้ยง) และกฤษ บุญยะเลี้ยง (ชื่อเดิม เรืองเดช แปงอ้วน) ตามลำดับ
แตรมีความสนิทสนมกับฐิฆพรณ์ผู้เป็นน้องสาวมากและทั้งสองสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม
ปลายเดือนกันยายน พ.ศ. 2566 แตรระบุว่าตนเองนับถือศาสนาฮินดู
ประวัติ > นักกีฬามวยไทย

แตรเข้าร่วมการแข่งขันมวยไทยเนื่องด้วยใจรัก เธอมีค่าตัวในการชกมวยครั้งแรก 600 บาท โดยใช้ชื่อ "น้ำหวานน้อย ศักดิ์บุญมา" และ "น้ำหวานน้อย ศ.อาร์สยาม" ในการแข่งขันมวยไทย ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2545 เธอชนะคะแนน ฟ้าสั่ง ส.พรานไพร ที่จัดขึ้นในจังหวัดฉะเชิงเทรา ต่อมาในรายการชิงแชมป์มวยไทยหญิงนานาชาติรุ่นฟลายเวท ซึ่งจัดขึ้นในวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2546 เธอได้พบกับฮิซะเอะ วะตะนะเบะ โดยกระแตเป็นฝ่ายแพ้คะแนน ส่วนการแข่งขันที่จัดขึ้นที่เดอะมอลล์งามวงศ์วาน ในวันที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2547 เธอได้พบกับอายูมิ อินแกรมยิม ซึ่งการแข่งขันในครั้งดังกล่าว แตรเป็นฝ่ายชนะคะแนน ต่อมาแตรได้เดินทางไปแข่งขันที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น กระแตได้พบกับคู่ชกที่มีชื่อว่า โอชิมา ชิมากิ ซึ่งการแข่งขันในครั้งนี้ กระแตเป็นฝ่ายชนะคะแนน ประมาณสองเดือนต่อมา ในวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2547 ได้มีการแข่งขันที่สนามหลวง แตรได้พบกับคู่ชกชาวญี่ปุ่นอีกรายที่มีชื่อว่า มาอิโกะ ฮาซูยามา ซึ่งกระแตเป็นฝ่ายชนะด้วยคะแนนเช่นกัน
ประวัติ > ผลงานเพลงสังกัด ธนา โปรโมชั่น & เดอะเกรท โปรโมชั่น

แตรมีผลงานด้านการร้องเพลง โดยมีผลงานชุดแรกที่ร่วมกับเพื่อนของเธอซึ่งประกอบด้วยสมาชิก 4 คน ได้แก่ ใหม่ เสาวภา , เฟรนด์ พิมพ์ทอง , แต วนาทิพย์ และ น้องตุ๊ก ดวงดาว ออกผลงานเพลงในอัลบั้ม "รวมฮิต ดาวรุ่ง ลูกทุ่งวัยใส" โดยที่แตร(แต วนาทิพย์) ร้องไว้ 3 เพลง ต่อมาทุกคนได้เข้าเป็นศิลปินในสังกัดค่ายอาร์สยาม ในนาม "ลูกทุ่ง 4 ทีน" (อ่านว่าลูกทุ่งโฟร์ทีน) โดยใช้ผลงานเพลงเดิมทั้งอัลบั้ม แต่ได้มีการตัดเพลง "ช่วยหนูหน่อย" ของน้องตุ๊ก ดวงดาวออกไป และเพิ่มเพลง "ยิ้มแล้วรวย" ซึ่งเป็นเพลงที่ร่วมกันร้องทั้ง 4 คนเข้ามาแทน ซึ่งในสังกัดใหม่ได้เปลี่ยนชื่อสมาชิกให้สั้นลง ได้แก่  แต (ต่อมาคือ กระแต อาร์สยาม) , เฟรนด์ , ใหม่ (ต่อมาคือ ใหม่ เสาวภา อาร์สยาม) และ น้องตุ๊ก (ต่อมาคือ ซาช่า อาร์สยาม)
ประวัติ > ศิลปินในสังกัดอาร์สยาม

แตรมีผลงานร่วมกับเพื่อนของเธอซึ่งใช้ชื่อกลุ่มว่า "ลูกทุ่งโฟร์ทีน" โดยค่ายอาร์สยาม ซึ่งอยู่ในเครือของบริษัท อาร์เอส โปรโมชั่น จำกัด (มหาชน) ด้วยอัลบั้มที่มีชื่อว่า "ยิ้มแล้วรวย" ซึ่งเพลงที่ทำให้ผู้คนรู้จักเธอคือ "ไม่ได้ตั้งใจดำ" สองปีต่อมาเธอได้ออกอัลบั้มเดี่ยวชุดแรกโดยใช้ชื่อว่า "เปิดใจสาวแต" ส่งผลให้เธอได้รับรางวัลนักร้องหน้าใหม่ยอดนิยมหลายรายการ จากนั้น เมื่อเธอมีอัลบั้มชุดที่สองซึ่งมีชื่อว่า "ของขวัญจากสาวแต" ซึ่งมีพัฒนาการทางการร้องเพลงและเต้นมากขึ้น ส่งผลให้เธอได้รับเลือกเป็นศิลปินทูตกีฬา ประเภทมวยสากล จากกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา และผลงานเดี่ยวชุดต่อมาคือ "สาวกาดแลง" ซึ่งเพลงโปรโมทแรกของอัลบั้มชุดนี้ซึ่งมีชื่อว่า "จ้างมันเต๊อะ" ได้รับความนิยมอย่างสูง จนกลายเป็นเพลงที่อยู่ในอันดับต้นของรายการวิทยุทั่วประเทศ และในอีก 3 ปีต่อมากระแตก็ออกอัลบั้มเดี่ยวชุดที่ 4 ชื่อว่า "รักนะฉึกฉึก" พร้อมเพลงเปิดตัวซึ่งมีชื่อเดียวกับอัลบั้ม
ประวัติ > ศิลปินอิสระ

ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2546 แตรได้เซ็นสัญญากับอาร์สยาม ในสังกัดอาร์เอส และออกอัลบั้มเดี่ยวทั้งหมด 4 อัลบั้ม ก่อนที่จะหมดสัญญาลง เมื่อปี พ.ศ. 2566 ต่อมาได้หมดสัญญากับค่ายอาร์สยามในปี พ.ศ. 2566 และหลังจากนั้นจึงผันตัวเป็นนักแสดงและศิลปินอิสระ โดยในปี พ.ศ. 2567 เธอได้ร่วมร้องรับเชิญในเพลง "ดังกี่โมง" ของโจอี้ บอย และได้ขึ้นเวทีคอนเสิร์ต บรูโน มาส์ ที่ราชมังคลากีฬาสถาน ในวันที่ 31 มีนาคม ปีเดียวกัน
เกียรติประวัติ > มวยไทย

พ.ศ. 2545 แชมป์ประเทศไทย รุ่น 45 กิโลกรัม
เกียรติประวัติ > ร้องเพลง

พ.ศ. 2539 ถ้วยพระราชทานสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จากการประกวดรายการลูกทุ่งเยาวชน
รางวัลรองชนะเลิศ ถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร จากรายการลูกทุ่งไทย ช่อง 11
รางวัลนักร้องหน้าใหม่ยอดนิยม ประเภทเพลงลูกทุ่ง จากสตาร์เอนเตอร์เทนเมนท์อะวอร์ด 2007 ของสมาคมนักข่าวบันเทิง
พ.ศ. 2550 รางวัลศิลปินลูกทุ่งหญิงหน้าใหม่ฝ่ายหญิงยอดนิยม ในงานประกาศผลรางวัลมหานครอะวอร์ด ครั้งที่ 4 ของคลื่นลูกทุ่งมหานคร เอฟเอ็ม.95 เมกะเฮิร์ซ
พ.ศ. 2558 รางวัลชมเชยการขับร้องเพลงดีเด่นภาษาไทย ประเภทผู้ขับร้องเพลงไทยลูกทุ่งหญิง เนื่องในวันภาษาไทยแห่งชาติ
พ.ศ. 2559 ดาราอินไซด์อวอร์ด รางวัลนาคราช ครั้งที่ 1 สาขาศิลปินยอดกตัญญูดีเด่นแห่งปี[ต้องการอ้างอิง]
จุดยืนทางการเมือง

แตรสนับสนุนการประท้วงในประเทศไทย พ.ศ. 2563–2564 และต่อต้านการใช้ความรุนแรงในเหตุการณ์การสลายการชุมนุมที่แยกปทุมวัน พ.ศ. 2563
ผลงานเพลง  กระแต โฟร์ทีน > ผลงานอัลบั้ม รวมฮิต ดาวรุ่ง ลูกทุ่งวัยใส : ธนา โปรโมชั่น & เดอะเกรท โปรโมชั่น

พ.ศ. 2546 เพลง ไม่ได้ตั้งใจดำ
พ.ศ. 2546 เพลง อดีตรักบ้านนา
พ.ศ. 2546 เพลง หนูสวยไหม
‡ภายหลังเพลงอัลบั้มนี้ถูกบรรจุในอัลบั้ม ลูกทุ่งโฟร์ทีน ยิ้มแล้วรวย สังกัด อาร์สยาม
ผลงานเพลง  กระแต โฟร์ทีน > ผลงานอัลบั้ม ลูกทุ่งโฟร์ทีน ยิ้มแล้วรวย : กระแต อาร์สยาม

พ.ศ. 2546 เพลง ไม่ได้ตั้งใจดำ
พ.ศ. 2546 เพลง ยิ้มแล้วรวย
พ.ศ. 2546 เพลง อดีตรักบ้านนา
พ.ศ. 2546 เพลง หนูสวยไหม
ผลงานเพลง  กระแต โฟร์ทีน > ผลงานอัลบั้ม :กระแต อาร์สยาม

อัลบั้ม พ.ศ. 2550 เพลง เปิดใจสาวแต
อัลบั้ม พ.ศ. 2550 เพลง ของขวัญจากสาวแต
อัลบั้ม พ.ศ. 2551 เพลง สาวกาดแลง
อัลบั้ม พ.ศ. 2554 เพลง รักนะฉึก ฉึก
ผลงานเพลง  กระแต โฟร์ทีน > ผลงานซิงเกิล :กระแต อาร์สยาม

พ.ศ. 2556 เพลง ตื๊ด
พ.ศ. 2558 เพลง ยิ่งถูกทิ้งยิ่งต้องสวย
พ.ศ. 2559 เพลง สะบัด
พ.ศ. 2560 เพลง รอพี่ที่บ้านนอก
พ.ศ. 2561 เพลง หนานะ
พ.ศ. 2561 เพลง ลื่น
พ.ศ. 2562 เพลง สาวดอยคอยปี้
ผลงานเพลง  กระแต โฟร์ทีน > ผลงานซิงเกิลออนไลน์

พ.ศ. 2564 เพลง วิสิศมาหรา
พ.ศ. 2565 เพลง ดูดพิษ
พ.ศ. 2565 เพลง MAKE IT RAIN (Money)
พ.ศ. 2566 เพลง Awake
พ.ศ. 2566 เพลง Burning For You
ผลงานเพลง  กระแต โฟร์ทีน > ผลงานซิงเกิ้ลศิลปินอื่น

พ.ศ. 2550 เพลง อย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจใคร ร่วมกับ ปีเตอร์ โฟดิฟาย
พ.ศ. 2551 เพลง ชงยาหม่อง ร่วมกับ กระต่าย อาร์สยาม
พ.ศ. 2552 เพลง รักหรือไม่รัก ร่วมกับ Dr.Fuu
พ.ศ. 2557 เพลง ชู้ทางไลน์ ร่วมกับ Timethai
พ.ศ. 2558 เพลง เมรี ศิลปิน  กระต่าย อาร์สยาม
พ.ศ. 2559 เพลง เหวี่ยง(นวดให้นุ่ม) ร่วมกับ หวาย
พ.ศ. 2564  เพลง ถ้าอ้ายมาเฮ็ด ร่วมกับ บุ๋น นมณัฐ & เปรม วรุศ
พ.ศ. 2565 เพลง ดกก้น ร่วมกับ pok Mindset
พ.ศ. 2565 เพลง We Do What We Want ร่วมกับ DABOYWAY
พ.ศ. 2566 เพลง อะไร...ว้า(Ft.KRATAE RSIAM & M-PEE) ร่วมกับ F.HERO
พ.ศ. 2567 เพลง ดังกี่โมง ร่วมกับ โจอี้ บอย
ผลงานเพลง  กระแต โฟร์ทีน > ผลงานโปรเจกต์พิเศษ กลุ่มศิลปินสโมสรชิมิ : กระแต อาร์สยาม

พ.ศ. 2554 อัลบั้ม สโมสรชิมิ 2
เพลง คึกคัก น่ารักอ่ะ
เพลง ดีใจที่ได้เป็นเพื่อนเธอ
(ร่วมกับ โบว์,หนูเล็ก,ออม บลูเบอร์รี่,ใบเตย,กระแต,กระต่าย,ลูกตาล,อลิซ ชญาดา อาร์สยาม)
พ.ศ. 2555 อัลบั้ม สโมสรชิมิ 3
เพลง ไปน่ารักไกลๆหน่อย
เพลง ผู้ชายห้ามเข้า
(ร่วมกับ ใบเตย,กระแต,ลูกตาล,อลิซ ชญาดา,อุ้ม กศิญา,เพียว เพียว อาร์สยาม)(รับเชิญ ออม,หนูเล็ก,โบว์ บลูเบอร์รี่ อาร์สยาม)
พ.ศ.2556 อัลบั้ม สโมสรชิมิ 4
เพลง เห็นแฟนฉันไหม
เพลง โยน
(ร่วมกับ ใบเตย,กระแต,ลูกตาล,อลิซ ชญาดา,อุ้ม กศิญา,เพียว เพียว,หนูเล็ก,ออม บลูเบอร์รี่ อาร์สยาม)
พ.ศ 2558 อัลบั้ม สโมสรชิมิ สโมสร สโมสรโสด
เพลง โสดอยู่รู้ยัง
(ร่วมกับ ลูกตาล,อลิซ ชญาดา,อุ้ม กศิญา,เพียว เพียว,หนูเล็ก,ออม บลูเบอร์รี่ อาร์สยาม)
ผลงานเพลง  กระแต โฟร์ทีน > เพลงประกอบละคร

พ.ศ. 2549 เพลง ยินดีรับใช้ เพลงประกอบละคร รวมพลคนแจ๋ว (ช่อง 9 โมเดิร์นไนน์ทีวี)
พ.ศ. 2555 เพลง อย่ามาแกล้งชม (ร้องร่วมกับ กุ้ง สุธิราช) เพลงประกอบละคร ราชินีลูกทุ่ง (ช่อง 8)
พ.ศ. 2561 เพลง ได้อะไรจากการได้รักเธอ ประกอบละคร ลิขิตแค้นแสนรัก (ช่อง 8)
พ.ศ. 2561 เพลง เชื่อในรักใช่ไหม ประกอบละคร แผนรัก ลวงใจ (ช่อง 8)
พ.ศ. 2563 เพลง จะฆ่าเธออย่างไร ประกอบละคร นาคิน แค้นรักนางอสรพิษ (ช่อง JKN)
ผลงานอื่น ๆ > ละครโทรทัศน์

| ปี | เรื่อง | บทบาท | ออกอากาศ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2555 | ราชินีลูกทุ่ง | กบ นางเอก | ช่อง 8 |
| 2558 | ลิเกหมัดสั่ง | ขนุน นางเอก | ช่อง 8 |
| 2565 | มัจฉาอันดา  | ทิพย์มณี นางร้าย | ช่อง 8 |
| 2567 | "Let's Kick This Love! ปากดี ขอเตะสักทีนะที่รัก" |  |  |
| 256... | ละครใหม่ (ยังไม่ทราบชื่อเรื่อง) | รอเปิดกล้อง เรื่องเดียวกับ สุธิราช วงศ์เทวัญ | ช่องวัน 31 |
ผลงานอื่น ๆ > ภาพยนตร์

พ.ศ. 2556 รวมพลคนลูกทุ่งเงินล้าน รับบท กระแต
พ.ศ. 2561 หอแต๋วแตกแหกต่อไม่รอแล้วนะ รับบท เพลินจิต
ผลงานอื่น ๆ > พิธีกร

ออนไลน์
พ.ศ. 2563 : #ตามติดแตร ทางช่อง YouTube:KT Kratae
พ.ศ. 2564 : KTทำดีอวดผี ทางช่อง YouTube:KT Kratae
ผลงานอื่น ๆ > คอนเสิร์ต อาร์สยาม

พ.ศ. 2551 คอนเสิร์ต ฟ้าสีคราม
พ.ศ. 2554 คอนเสิร์ต ลูกทุ่งเฟสติวัล 10ปี อาร์สยาม
พ.ศ. 2555 คอนเสิร์ต ลูกทุ่งเฟสติวัล ครั้งที่ 2
พ.ศ. 2557 คอนเสิร์ต ลูกทุ่งเฟสติวัล ครั้งที่ 4
พ.ศ. 2567 RS Meeting Concert 2024: Dance Marathon 2 ยกกำลังเต้น (ศิลปินรับเชิญ)
ดูเพิ่ม

ซาซ่า ศ.อารีย์
ผลงานเพลงพิเศษ

รักพ่อ..ไม่มีวันพอเพียง (2559) จัดทำขึ้นเพื่อขอรวมพลังถ่ายทอดบทเพลงนี้ แทนความรู้สึก สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้ ของ "พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช"
แหล่งข้อมูลอื่น

กระแต อาร์สยาม ที่อินสตาแกรม
กระแต อาร์สยาม ที่เฟซบุ๊ก
ล็อกฮีด มาร์ติน เอฟ-35 ไลท์นิง 2

| F-35 LIGHTING II |
| --- | --- |

ข้อมูลทั่วไป
บทบาท: เครื่องบินขับไล่พหุภารกิจ
บริษัทผู้ผลิต: ล็อกฮีด มาร์ติน นอร์ทธรอป กรัมแมน บีเออี ซิสเต็มส์
สถานะ: อยู่ในการผลิตและทดลองโดยสหรัฐและอังกฤษ
ผู้ใช้งานหลัก: กองทัพอากาศสหรัฐ เหล่านาวิกโยธินสหรัฐ กองทัพเรือสหรัฐ กองทัพอากาศสหราชอาณาจักร
จำนวนที่ผลิต: 13 ลำ เป็นเครื่องบินทดสอบ; 15 ลำ เป็นเครื่องบินที่สั่งสร้างก่อนการผลิต
ประวัติ
สร้างเมื่อ: พ.ศ. 2546-ปัจจุบัน
เริ่มใช้งาน: พ.ศ. 2555 (ของนาวิกโยธิน) พ.ศ. 2559 (ตามที่กำหนดไว้)
เที่ยวบินแรก: 15 ธันวาคม พ.ศ. 2549
พัฒนาจาก: LOCKHEED MARTIN X-35
เอฟ-35 ไลท์นิ่ง 2 (อังกฤษ: F-35 Lightning II) "เครื่องบินขับไล่ยุคที่5 จากโครงการ Joint strike fighter ของสหรัฐ หรือ JSF ที่ไม่ได้มีดีแค่ Steath  ที่หลายๆประเทศต่างต้องการมีไว้ประจำการในกองทัพของตัวเอง
การออกแบบ

F-35 ดูเหมือนว่าจะมีขนาดเล็กกว่า F-22 RAPTOR ที่มีสองเครื่องยนต์ การออกแบบท่อไอเสียนั้นได้รับแรงบันดาลใจมาจาก  MODEL-200  ซึ่งเป็นอากาศยานขึ้น-ลงในแนวดิ่งในปีพ.ศ. 2515 เพื่อทำให้การพัฒนา F-35B รุ่นพิเศษที่เป็นอากาศยานขึ้น-ลงในแนวดิ่งที่ใช้งานบนเรือยกพลขึ้นบก ทาง LOCKHEED MARTIN จึงตึกต่อไปทางกับสำนักงานออกแบบยาโกเลฟ โดยการซื้อการออกแบบมาจากการพัฒนาของยาโกเลฟ ยัค-141
การพัฒนาที่เหนือกว่าเครื่องบินขับไล่ยุคปัจจุบันได้แก่
เทคโนโลยีการล่องหน
ระบบอิเลคทรอนิกผสานและเซ็นเซอร์ซึ่งใช้ข้อมูลร่วมกัน ทั้งจากนอกและในเครื่องบิน เพื่อเพิ่มความระมัดระวังตัวให้กับนักบินและเพิ่มการระบุเป้าหมาย การยิงอาวุธ และส่งข้อมูลให้กับศูนย์บัญชาการได้รวดเร็วขึ้น
เครือข่ายข้อมูลความเร็วสูง IEEE 1394 บิต และช่องทางไฟเบอร์
เครื่องบินขับไล่รุ่นใหม่ๆ ไม่สามารถติดตั้งถังเชื้อเพลิงขนาดใหญ่ไปได้ทุกครั้ง แต่สำหรับ F-35มันจำเป็นต้องใช้เชื้อเพลิงอย่างมาก
ไม่เหมือนกับ F-22 และ F/A-18 ตรงที่ F-35 นั้นไม่มีปีกเสริมส่วนหน้า แต่มันใช้ส่วนปีกเสริมที่เหมือนกับ SR-71 BLACKBIRD
การออกแบบ > ห้องนักบิน

F-35  มีจุดเด่นที่จอแสดงผลที่กว้างมากโดยมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 28x8 นิ้ว ระบบจดจำเสียงของห้องนักบินมีไว้เพื่อเพิ่มความสามารถในการใช้งานเครื่องบินของนักบินได้มากกว่าเครื่องบินแบบทั่วไป F-35 จะเป็นเครื่องบินปีกนิ่งลำแรกของสหรัฐที่ใช้ระบบนี้ แม้ว่าระบบที่ใกล้เคียงกันจะมีอยู่ในAV-8Bและเอฟ-16 วิสต้า ในการพัฒนาระบบจะทำโดยบริษัทอดาเซล ซิสเทมส์ นักบินจะบินโดยใช้คันบังคับทางขวามือและซ้ายมีจะเป็นคันเร่ง
หมวดติดจอแสดงผลจะถูกใช้กับ F-35 ทุกรุ่น หมวกที่มีกล้องมองตามนั้นได้ถูกนำไปใช้กับ F-15 / F-16 และF/A-18 เรียบร้อยแล้ว ในขณะที่เครื่องบินขับไล่บางลำมีหมวกติดจอแสดงผลพร้อมกับหน้าจอฮัด สิ่งนี้จะเป็นครั้งแรกในหลายทศวรรษที่เครื่องบินขับไล่แนวหน้าจะไม่มีหน้าจอฮัด
เก้าอี้ดีดตัวของมาร์ติน-เบเกอร์รุ่น US-16E ถูกนำมาใช้กับ F-35 ทุกรุ่น ที่นั่ง US-16  อีนั้นมีความสมดุลในด้านการทำงาน รวมทั้งความปลอดภัยที่คำนึงถึงขีดจำกัดของสภาพแวดล้อม น้ำหนักของนักบิน และขนาดตัวของนักบิน มันใช้ระบบคันดีดคู่ซึ่งจะอยู่ที่ส่วนท้าย
การออกแบบ > เซ็นเซอร์

F-35 มีเซ็นเซอร์ที่] เป็นเซ็นเซอร์หลักคือเรดาร์ AN/APG-81ซึ่งออกแบบโดย NORTHROP GRUMMAN  มันจะทำงานร่วมกับระบบจับเป้าElectro-Optical Targeting System, EOTS ที่ติดตั้งอยู่ใต้ส่วนจมูกของเครื่องบินซึ่งออกแบบโดยล็อกฮีด มาร์ติน สิ่งนี้ทำให้มันมีความสามารถเหมือนกับล็อกฮีด มาร์ติน สไนเปอร์ เอ็กซ์อาร์โดยไม่เป็นการเผยตัวของเครื่องบิน รุ่นอื่นๆ ของ EOTS ยังถูกใช้โดยเจเนรัล อะตอมมิกส์ อเวนเจอร์
เซ็นเซอร์เพิ่มเติมอีกหกอย่างถูกติดตั้งทั่วเครื่องบินเพื่อเป็นระบบช่วย AN/AAQ-37 ของ NORTHROP GRUMMAN ซึ่งทำหน้าที่คล้ายระบบเตือนขีปนาวุธ มันจะรายงานตำแหน่ง ตรวจจับ และติดตามขีปนาวุธหรืออากาศยานรอบๆ F-35 และเข้ามาแทนที่กล้องมองกลางคืนแบบเดิม ทิ่งเหล่านี้จะทำงานพร้อมๆ กัน ในทุกทิศทาง และทุกเวลา ระบบสงครามอิเลคทรอนิกAN/AAQ-239 ของ F-35 ถูกออกแบบโดยเบและนอร์ทธรอป กรัมแมน การสื่อสาร การนำร่อง และการะระบุถูกออกแบบโดยนอร์ทธรอป กรัมแมน F-35 จะเป็นเครื่องบินขับไล่แบบแรกที่มีการผสมผสานของเซ็นเซอร์ซึ่งมีทั้งคลื่นความถี่วิทยุและอินฟราเรดติดตามสำหรับการตรวจจับเป้าหมายอย่างต่อเนื่องและการระบุในทุกทิศทาง ซึ่งจะแบ่งข้อมูลกันโดยไม่เผยตัวตนขณะล่องหน
การออกแบบ > เครื่องยนต์

เครื่องยนต์หลักของเอฟ-35 คือแพรทท์ แอนด์ วิทนีย์ เอฟ135 ส่วนเครื่องยนต์เจเนรัล อิเลคทริก/โรลส์-รอยซ์ เอฟ136 นั้นกำลังอยู่ภายใต้การพัฒนาเพื่อใช้เป็นเครื่องยนต์ทางเลือก สำหรับเครื่องบินที่เป็นแบบขึ้น-ลงในแนวดิ่งนั้นจะใช่ระบบยกของโรลส์-รอยซ์ ระบบดังกล่าวคล้ายคลีงกับยัค-141 ของรัสเซียและวีเจ 101ดี/อีของเยอรมนี ดังนั้นการออกแบบเครื่องบินขึ้น-ลงในแนวดิ่งรุ่นต่อๆ มา อย่างแฮร์ริเออร์ จัมพ์ เจ็ท ใช้ใบพัดของเครื่องยนต์โรลส์-รอยซ์ เพกาซัส เพราะพบว่ามันไม่ง่ายนักที่จะออกแบบใบพัดอันเดียวที่ใหญ่พอจะผลักผ่านลมความเร็วต่ำเพื่อยกตัวขึ้นและใขณะเดียวกันต้องใหญ่พอที่จะทำความเร็วเหนือเสียง[ต้องการอ้างอิง]
ลิฟท์ซิสเทมประกอบด้วยใบพัดยก ชาฟท์ขับเคลื่อน แท่นหมุนสองแท่น และ 3บีเอสเอ็ม (3 Bearing Swivel Module, 3BSM). 3บีเอสเอ็มเป็นท่อไอเสียแบบขยับได้ซึ่งทำให้ท่อไอเสียของเครื่องยนต์หลักสามารถสะท้อนลงไปที่หางของเครื่องบิน ใบพัดยกที่อยู่ใกล้กับส่วนหน้าของเครื่องบินทำให้เกิดแรงขับที่สมดุล ใบพัดยกจะทำงานโดยเครื่องยนต์แรงดันต่ำผ่านทางชาฟท์ขับเคลื่อนและกระปุกเกียร์ การควบคุมการหมุนในตอนที่บินช้าๆ นั้นจะต้องสลับอากาศแรงดันสูงจากเครื่องยนต์แรงดันต่ำผ่านทางปีกที่มีท่อไอเสียแบบขยับติดตั้ง ซึ่งเรียกว่าแท่นหมุน (Roll Posts)
ใบพัดยกของเอฟ-35บีต้องพบกับผลกระทบจาก flow multiplier เช่นเดียวกับแฮร์ริเออร์ เหมือนกับเครื่องยนต์ยกคือโครงสร้างที่เพิ่มเข้าไปนี้เป็นการเพิ่มน้ำหนักขณะทำการบินตามแนวนอน แต่สร้างความสามารถในการยกตัวมากขึ้น ท่อไอเสียเย็นของใบพัดยังลดความร้อน ลมความเร็วสูงที่พุ่งลงด้านล่างขณะขึ้นในแนวดิ่ง (ซึ่งสามารถสร้างความเสียหายให้กับลานวิ่งและดาดฟ้าเรือ) แม้ว่าจะซับซ้อนและเสี่ยง ระบบยกก็ทำงานได้ในระดับที่ผ่านการทดสอบ
ปัจจุบันเครื่องยนต์เอฟ136 นั้นใช้ทุนมากในส่วนอื่นของโครงการ การลดจำนวนของอากาศยานที่จะผลิต และเพิ่มมูลค่าของพวกมัน อย่างไรก็ตามทีมสร้างเอฟ136 อ้างว่าเครื่องยนต์ของพวกเขามีค่าแตกต่างของอุณหภูมิมากกว่า ซึ่งพิสูจน์ว่าเป็นปัญหากับการใช้ในแนวดิ่งในสภาพที่ร้อนและสูง
การออกแบบ > อาวุธ

เอฟ-35 มีปืนกลอากาศจีเอยู-22/เอสี่ลำกล้องขนาด 25 ม.ม. ในเอฟ-35เอปืนใหญ่อากาศจะติดตั้งอยู่ภายในพร้อมกระสุน 180 นัด ในเอฟ-35บีและซีจะมีกระสุนในกระเปาะภายในเพิ่มอีก 220 นัด แท่นปืนสำหรับบีและซีนั้นจะเป็นแบบเก็บเพื่ออำพราง แท่นนี้จะสามารถถูกใช้สำหรับอุปกรณ์ที่แตกต่างออกไปในอนาคต
ภายในจะมีขีปนาวุธอากาศสู่อากาศสองลูกและอาวุธอากาศสู่อากาศหรืออากาศสู่พื้นสองชิ้น (ระเบิดขนาด 2,000 ปอนด์ สองลูกในแบบเอและซี ระเบิดขนาด 1,000 ปอนด์สองลูกในแบบบี)สามารถนำมาใช้ได้เช่นกัน นั่นอาจเป็นเอไอเอ็ม-120 แอมแรม เอไอเอ็ม-132 แอสแรม เจแดม ระเบิดเส้นผ่าศูนย์กลางขนาดเล็กโดยใช้มากสุดได้อย่างละ 4 ในแต่ละช่องเก็บอาวุธ ขีปนาวุธบริมสโตนและชุดระเบิดพวง ขีปนาวุธอากาศสู่อากาศเอ็มบีดีเอ เมเทโอร์กำลังถูกนำมาใช้เพื่อเติมเต็มช่องเก็บอาวุธ สหราชอาณาจักรได้วางแผนเอาไว้ว่าจะใส่เอไอเอ็ม-132 แอมแรมเข้าไปสี่ลูก แต่ก็เปลี่ยนเป็นติดตั้งทั้งด้านในและด้านนอกอย่างละสองแทน ยังมีการกล่าวอีกด้วยว่าช่องเก็บอาวุธจะถูกดัดแปลงเพื่อให้รับแอมแรมได้ 6 ลูก
เมื่อเรดาร์สามารถตรวจจับสิ่งใดก็ตามที่ยื่นออกจากเครื่องบิน ขีปนาวุธ ระเบิด และถังเชื้อเพลิงมากมายซึ่งติดบนปีกหรือปลายปีกจึงลดความสามารถในการอำพรางลง สองตำแหน่งที่ปลายปีกสามารถติดตั้งเอไอเอ็ม-9เอ็กซ์ได้เท่านั้น จุดอื่นๆ สามารถติดตั้งเอไอเอ็ม-120 แอมแรม สตอร์ม ชาโดว์ เอจีเอ็ม-158 แจสม์ ระเบิดนำวิถี ถังเชื้อเพลิงขนาด 480 และ 600 แกลลอน ช่องเก็บอาวุธภายในสามารถเก็บเอไอเอ็ม-120 แปดลูกและเอไอเอ็ม-9 สองลูก ด้วยความสามารถในการบรรทุกเอฟ-35 สามารถขนอาวุธได้มากกว่าเครื่องบินขับไล่แบบอื่นๆ รวมทั้งเอฟ-22 แร็พเตอร์ เลเซอร์ของแข็งกำลังถูกพัฒนาเพื่อเป็นอาวุธทางเลือกสำหรับเอฟ-35 ในปีพ.ศ. 2545
การออกแบบ > ระบบศูนย์เล็งติดหมวก

เอฟ-35 ใช้การต่อสู้แบบใหม่ทั้งหมด แทนที่จะใช้การขับเคลื่อน ปีกเสริม หรือซูเปอร์ครูซเพื่อไล่ตามเป้าหมาย เอฟ-35 กลับใช้การผสมของคลื่นความถี่วิทยุกับอินฟราเรดเพื่อติดตามอากาศยานทุกลำที่อยู่ใกล้ๆ อย่างต่อเนื่อง หมวกติดจอแสดงผลของนักบินจะแสดง เลือกเป้าหมาย และยิงอาวุธเพื่อทำลายเป้าหมาย เพราะสิ่งนี้เองเอฟ-35 จึงไม่ต้องมีจอฮัดที่เครื่องบินขับไล่รุ่นก่อนหน้ามี เพราะมันไม่จำเป็นที่จะต้องหันเครื่องบินไปทางเป้าหมายอีกต่อไป
การออกแบบ > ความกังวลเกี่ยวกับการทำงาน

การทำงานของเอฟ-35 ถูกแสดงให้เห็นจากรายงานของการจำลองซึ่งเครื่องบินซุคฮอยของรัสเซียจำนวนมากเอาชนะเอฟ-35 จำนวนหนึ่งได้ด้วยการไม่เติมเชื้อเพลิงทางอากาศ จากผลที่ได้รัฐมนตรีกระทรวงกลาโหมของออสเตรเลียโจเอล ฟิทซ์กิบบอนได้ร้องขอผลรายงานอย่างเป็นทางการจากคอมพิวเตอร์จำลองการบิน มันกล่าวว่ารายงานจากการจำลองการบินนั้นไม่แม่นยำ และไม่สามารถเทียบได้กับการทำงานของเอฟ-35 ต่อเครื่องบินลำอื่น
คำวิจารณ์ต่อเอฟ-35 ได้ถูกทำลายโดยเพนตากอนและบริษัทผู้ผลิต กองทัพอากาศสหรัฐได้จัดให้มีการประเมินการทำงานในอากาศของเอฟ-35 เมื่อต้องต่อสู้กับเครื่องบินขับไล่รุ่นที่ 4 ที่มีอยู่ในปัจจุบัน และได้พบว่าเอฟ-35 มีประสิทธิภาพมากกว่าอย่างน้อย 4 เท่า นายพลชาร์ลส อาร์ เดวิส นายทหารที่ดูแลโครงการเอฟ-35 ได้กล่าวว่าเอฟมีอัตราการสังหารที่เหนือกว่าข้าศึกทั้งในปัจจุบันและอนาคต รวมทั้งซุคฮอย รัสเซีย อินเดีย จีน และประเทศอื่นๆ มากมายล้วนใช้ซุคฮอย ซู-27/30
การออกแบบ > ความรับผิดชอบด้านการผลิต

ล็อกฮีด มาร์ติน แอโรนอติกส์เป็นผู้ทำสัญญารายใหญ่และสร้างการทำงานของเครื่องบินจนเสร็จ ทั้งระบบทำงานทั้งหมด ระบบภารกิจ ลำตัวส่วนหน้า ปีก และระบบควบคุมการบิน นอร์ทธรอป กรัมแมนสร้างเรดาร์เออีเอสเอ (Active Electronically Scanned Array, AESA) ระบบดีเอเอส (Infrared Distributed Aperture System, DAS) การสื่อสาร การนำร่อง การระบุ ลำตัวส่วนกลาง ช่องเก็บอาวุธ และอุปกรณ์ยึดจับ เบ ซิสเทมส์สร้างลำตัวส่วนหลัง หาง ระบบช่วยเหลือลูกเรือ ระบบสงครามอิเลคทรอนิก ระบบเชื้อเพลิง และซอฟต์แวร์ควบคุมการบิน ทางเอลีเนียจะสร้างขั้นตอนสุดท้ายให้กับอิตาลี และเครื่องบินของยุโรปทั้งหมดยกเว้นตุรกีกับสหราชอาณาจักร
ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2552 ได้มีการฟ้องโดยอดีตลูกจ้างซอฟต์แวร์เอฟ-35 ต่อล็อกฮีด มาร์ตินในเรื่องความปลอดภัยและคุณภาพของซอฟต์แวร์ที่ถูกปิดบัง โดยกล่าวว่าซอฟต์แวร์นั้นไม่ปลอดภัยเพราะมันไม่ได้มาตรฐาน
การออกแบบ > เครื่องบินรบกวนสัญญาณรุ่นใหม่

นาวิกโยธินสหรัฐกำลังพิจารณาที่จะแทนที่อีเอ-6บี โพรว์เลอร์ด้วยเอฟ-35 ซึ่งมีกระเปาะรบกวนสัญญาณอำพรางติดอยู่ด้วย
ในวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2551 กองทัพเรือสหรัฐได้บอกความต้องการต่อนอร์ทธรอป กรัมแมนและกล่าวว่าการออกแบบจะต้องเป็นแบบเปิเ กองทัพเรือได้เลือกบริษัทไว้ 4 บริษัทเพื่อทำการออกแบบเครื่องบินรบกวนสัญญาณรุ่นใหม่
ประวัติการใช้งาน > การทดสอบ

ในวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2549 เอฟ-35เอลำแรกได้ปรากฏตัวที่ฟอร์ธเวิร์ธรัฐเท็กซัส เครื่องบินได้รับการทดสอบบนพื้นดินที่ฐานทดสอบทางอากาศของกองทัพเรือในปีพ.ศ. 2549 ในวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2549 ได้มีการทดสอบเครื่องยนต์เอฟ135 พร้อมการสันดาป โดยการทดสอบเสร็จสิ้นในวันที่ 18 ธันวาคมเมื่อมีการใช้สันดาปท้ายเต็มที่ เอฟ-35 ทำงานสมบูรณ์เป็นครั้งแรกเมื่อมันใช้เครื่องยนต์ของตนเองอย่างเต็มกำลัง ในวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2549 เอฟ-35เอก็ทำการบินครั้งแรกสมบูรณ์
ประวัติการใช้งาน > สื่อบันเทิง

F-35 ปรากฏตัวในภาพยนตร์เรื่องแรก และเรื่องเดียวในขณะนี้ คือภาพยนตร์เรื่อง Live Free or Die Hard หรือ Die Hard 4.0 ในช่วงท้ายของเรื่อง ที่พระเอกต้องขับรถขนสารพิษ และถูกไล่ล่าโดยเครื่องบินรุ่นนี้ ยังมีอีกเรื่อง กรีน แลนเทิร์น Green Lantern
แหล่งข้อมูลอื่น

Official JSF web site เก็บถาวร 2007-10-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Official Team JSF industry web site เก็บถาวร 2012-09-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
JSF UK Team เก็บถาวร 2001-05-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
F-35 - Royal Air Force
US Navy Research, Development & Acquisition, F-35 page เก็บถาวร 2008-06-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
F-35 - Global Security
F-35 profile and F-35 weapons carriage on Aerospaceweb.org
F-35 Lightning II News on f-35jsf.net เก็บถาวร 2006-12-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
F-35B Roll out pictures
F-35 Article - Armed Forces
Global Enterprise
การทดสอบแบบจำลองของเอฟ-35 ในอุโมงค์ลมที่ศูนย์พัฒนาวิศวกรรมอาร์โนลด์ในสหรัฐ
F-35A ที่ถูกจัดแสดงในงานเปิดตัว.เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2549
ระบบจับเป้าอิเลคโทร-ออพติคอลใต้ส่วนจมูกของเอฟ-35
ช่องเก็บอาวุธของเอฟ-35
ประเทศผู้ใช้งานล็อกฮีด มาร์ติน เอฟ-35 ไลท์นิง 2
เอฟ-35A ไลท์นิง 2 Mockup on display at Royal Australian Air Force Centenary of Military Aviation 2014