อะมิกดะลา
การควบคุมความทรงจำ

อะมิกดะลาช่วยควบคุมการสร้างเสถียรภาพแก่ความทรงจำ  (memory consolidation)  คือ  โดยปกติ  เมื่อมีเหตุการณ์ให้เกิดการเรียนรู้  ความทรงจำระยะยาวจะไม่เกิดขึ้นโดยทันที  
แต่ข้อมูลความจำนั้นจะย้ายไปอย่างช้า ๆ เข้าไปในระบบความทรงจำระยะยาว  (ซึ่งอาจจะใช้เวลาทั้งชีวิต)  ซึ่งอาจจะเกิดขึ้นโดยกระบวนการ  long-term potentiation
ผลงานวิจัยเร็ว ๆ นี้บอกเป็นนัยว่า  แม้ว่า  อะมิกดะลาจะไม่ใช่เป็นเขตบันทึกความทรงจำระยะยาว  และไม่ใช่เป็นเขตที่ขาดไม่ได้ในการเรียนรู้  บทบาทของอะมิกดะลาอย่างหนึ่งก็คือ  ควบคุมการสร้างเสถียรภาพแก่ความทรงจำในเขตสมองอื่น ๆ 
อีกอย่างหนึ่ง  การปรับสภาวะให้เกิดความกลัว  ซึ่งเป็นความทรงจำชนิดหนึ่งที่เสื่อมเสียไปเมื่อมีความเสียหายในอะมิกดะลา  ก็มีการสื่อเป็นบางส่วนผ่านกระบวนการ long-term potentiation ด้วย
ในช่วงเวลาที่มีการสร้างเสถียรภาพของความจำ  ระดับความมั่นคงของความจำสามารถแปรไปได้  คือ  ความตื่นตัวทางอารมณ์ความรู้สึกที่ติดตามเหตุการณ์ที่เรียนรู้มีอิทธิพลต่อเสถียรภาพของความทรงจำเกี่ยวกับเหตุการณ์นั้น ๆ
นั่นคือ  ความตื่นตัวทางอารมณ์ความรู้สึกที่มีกำลังหลังเหตุการณ์ที่เรียนรู้เพิ่มเสถียรภาพของความทรงจำเกี่ยวกับเหตุการณ์นั้น ๆ สำหรับบุคคลนั้น ๆ
และงานทดลองก็ได้แสดงว่า  การให้ฮอร์โมนความเครียดกับหนูทันทีที่เรียนรู้อะไรบางอย่าง  เพิ่มความสามารถในการจำสิ่งที่เรียนนั้นได้เมื่อทดสอบภายหลังอีกสองวัน
อะมิกดะลาโดยเฉพาะส่วน  basolateral nuclei เป็นตัวสื่อการที่ความตื่นตัวทางอารมณ์ความรู้สึกมีผลกระทบต่อระดับความจำของเหตุการณ์นั้น ๆ ดังที่ปรากฏในห้องทดลองหลายแห่งรวมทั้งของนายเจมส์ แม็คกัฟ
ห้องทดลองเหล่านี้ฝึกสัตว์ให้เรียนรู้งานหลายอย่าง  แล้วพบว่า  ยาที่ฉีดเข้าที่อะมิกดะลาหลังจากบทเรียนมีผลต่อการทรงจำบทเรียนนั้นได้  
บทเรียนที่ฝึกรวมทั้งการหลีกเลี่ยงอันตราย   ซึ่งหนูจะเรียนความสัมพันธ์ระหว่างการถูกไฟดูดที่เท้ากับพื้นที่ส่วนหนึ่งในกล่องทดลอง  และรวมทั้งงานซับซ้อนอื่น ๆ เช่นทางเขาวงกต  หรืออ่างน้ำที่มีตัวช่วย  ที่หนูต้องเรียนรู้การว่ายน้ำไปที่แท่นเพื่อหนีออกจากน้ำ
ถ้ามียาฉีดเข้าไปเพื่อกระตุ้นอะมิกดะลา  สัตว์ทดลองจะมีความจำดีกว่าเกี่ยวกับบทเรียนนั้น และถ้ายาที่ฉีดเข้าไปมีฤทธิ์ระงับการทำงานของอะมิกดะลา  สัตว์ทดลองจะมีความจำที่เสื่อมเสียไปเกี่ยวกับบทเรียนนั้น
พระภิกษุผู้เจริญกรุณากรรมฐาน  (การฝึกสมาธิโดยใช้ความกรุณา)  ปรากฏว่ามีการปรับระดับการทำงานของอะมิกดะลา  รวมทั้งส่วน  temporoparietal junction  และ  insular cortex  ในขณะที่กำลังอยู่ในสมาธินั้น และเมื่อตรวจสภาวะของสมองโดย  fMRI  ก็ได้พบว่า  การทำงานของ  insular cortex  ในผู้ฝึกสมาธิที่มีความชำนาญ  มีระดับที่สูงกว่าของผู้ที่เริ่มฝึกใหม่  
ระดับการทำงานที่เพิ่มขึ้นในอะมิกดะลาภายหลังการเจริญสมาธิโดยกรุณากรรมฐาน  อาจจะส่งผลให้เกิดความสัมพันธ์ทางสังคมที่ดีขึ้น
ระดับการทำงานของอะมิกดะลาในเวลาที่เข้ารหัสข้อมูลความจำ  มีสหสัมพันธ์  (correlation)  กับการทรงจำข้อมูลนั้น ๆ  แต่ว่า  ระดับสหสัมพันธ์นี้  ขึ้นอยู่กับความตื่นตัวทางอารมณ์ความรู้สึกของข้อมูลนั้น ๆ
ข้อมูลที่มีระดับความตื่นตัวทางอารมณ์ความรู้สึกที่สูงกว่า  เพิ่มระดับการทำงานในอะมิกดะลา  และระดับการทำงานนั้น  มีสหสัมพันธ์กับการทรงจำข้อมูลนั้น   นิวรอนของอะมิกดะลาแสดงรูปแบบต่าง ๆ ของ  neural oscillation  ในช่วงที่มีความตื่นตัวทางอารมณ์ความรู้สึกดังเช่น  Theta rhythm
การทำงานของนิวรอนที่เป็นไปพร้อม ๆ กัน  (synchronized)  อย่างนี้  อาจจะส่งเสริมให้เกิดสภาพพลาสติกในไซแนปส์  (synaptic plasticity  ซึ่งมีบทบาทในการทรงจำไว้ได้)  โดยเข้าไปเพิ่มการทำงานร่วมกันระหว่างเขตสมองในคอร์เทกซ์ใหม่  (neocortex)  ที่ทำหน้าที่บันทึกความจำ  กับโครงสร้างต่าง ๆ ในสมองกลีบข้างที่มีหน้าที่เกี่ยวกับความทรงจำเชิงประกาศ  (declarative memory)
งานวิจัยที่ใช้  Rorschach test blot 03  พบว่า  จำนวนคำตอบที่ไม่ซ้ำกันต่อรูปภาพแบบสุ่มนี้  มีความสัมพันธ์กับอะมิกดะลาที่มีขนาดใหญ่กว่า
นักวิจัยของเรื่องนี้ตั้งข้อสังเกตไว้ว่า  "เนื่องจากว่า  มีรายงานก่อน ๆ ที่แสดงว่า  หมู่นักศิลป์ให้คำตอบที่ไม่ซ้ำกันโดยที่คำตอบมีจำนวนสูงกว่าในประชากรที่ไม่ใช่นักศิลป์  สหสัมพันธ์  (correlation)  เช่นนี้บอกเป็นนัยว่า  ขนาดของอะมิกดะลาอาจจะมีความสัมพันธ์กับระดับความคิดสร้างสรรค์"