stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ตาลุงนักผจญภัยมือใหม่ ฝึกโหดจนไร้เทียมทานกับปาร์ตี้ในตำนานขั้นเทพ

| --- | --- |
ตาลุงนักผจญภัยมือใหม่ ฝึกโหดจนไร้เทียมทานกับปาร์ตี้ในตำนานขั้นเทพ
新米オッサン冒険者、最強パーティに死ぬほど鍛えられて無敵になる。 (Shinmai Ossan Bōkensha, Saikyō Pāti ni Shinu Hodo Kitaerarete Muteki ni Naru)
แนว: การผจญภัย, จินตนิมิต
นวนิยายชุด
เขียนโดย: Kiraku Kishima
สำนักพิมพ์: โชเซ็ตสึกะ นิ นาโร Kakuyomu  (1 มิถุนายน พ.ศ. 2561–ปัจจุบัน) 
วางจำหน่ายตั้งแต่: 1 มิถุนายน พ.ศ. 2561 – ปัจจุบัน
ไลต์โนเวล
เขียนโดย: Kiraku Kishima
วาดภาพโดย: Tea
สำนักพิมพ์: Hobby Japan
ในเครือ: HJ Novels
กลุ่มเป้าหมาย: ชาย
วางจำหน่ายตั้งแต่: 22 ธันวาคม พ.ศ. 2561 – ปัจจุบัน
จำนวนเล่ม: 13
มังงะ
เขียนโดย: Kiraku Kishima
วาดภาพโดย: Ken Ogino
สำนักพิมพ์: Hobby Japan
ในเครือ: HJ Comics
นิตยสาร: Comic Fire
กลุ่มเป้าหมาย: โชเน็ง
วางจำหน่ายตั้งแต่: 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 – ปัจจุบัน
จำนวนเล่ม: 9
อนิเมะโทรทัศน์
กำกับโดย: Shin Katagai
เขียนบทโดย: Kasumi Tsuchida
ดนตรีโดย: Tomotaka Ōsumi
สตูดิโอ: Yumeta Company
ถือสิทธิ์โดย: SA/SEA มิวส์ คอมมิวนิเคชัน
เครือข่าย: TV Tokyo, MBS, BS TV Tokyo
เครือข่ายภาษาไทย: มิวส์ ไทยแลนด์, บิลิบิลิ
ฉาย:  2 กรกฎาคม พ.ศ. 2567  –  24 กันยายน พ.ศ. 2567
ตอน: 12
 สถานีย่อยการ์ตูนญี่ปุ่น
ตาลุงนักผจญภัยมือใหม่ ฝึกโหดจนไร้เทียมทานกับปาร์ตี้ในตำนานขั้นเทพ (ญี่ปุ่น: 新米オッサン冒険者、最強パーティに死ぬほど鍛えられて無敵になる。; โรมาจิ: Shinmai Ossan Bōkensha, Saikyō Pāti ni Shinu Hodo Kitaerarete Muteki ni Naru; ทับศัพท์: The Rookie Middle-Aged Adventurer Was Trained to Death by the Most Powerful Party to Become Invincible) เป็นซีรีส์ไลต์โนเวล แฟนตาซีของญี่ปุ่น ที่เขียนโดย Kiraku Kishima และวาดภาพโดย Tea เริ่มเผยแพร่ทางออนไลน์บนเว็บไซต์ โชเซ็ตสึกะ นิ นาโร และได้ย้ายไปที่เว็บไซต์ Kakuyomu ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2561 ต่อมาถูกซื้อกิจการโดย Hobby Japanซึ่งได้ตีพิมพ์เล่ม 13 เล่มตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2561 ภายใต้สำนักพิมพ์HJ Novelsดัดแปลงเป็นมังงะเขียนโดย Ken Ogino ได้รับการตีพิมพ์ออนไลน์ผ่านทาง เว็บไซต์ Comic Fire ของสำนักพิมพ์Hobby Japan ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2562 และรวบรวมไว้ใน (ทังโกบง) 9 เล่ม อนิเมะโทรทัศน์ดัดแปลงโดยสตูดิโอYumeta Company ออกอากาศตั้งแต่เดือนกรกฎาคมถึงกันยายน พ.ศ. 2567
เรื่องย่อ

ริค กลาดิอาตอร์ ผู้เพิ่งเปลี่ยนสายงานจากคนงานในกิลด์เป็นนักผจญภัยฝึกหัดตอนอายุ 30 ปีกว่า ๆ ต่างจากนักผจญภัยคนอื่นที่เริ่มตั้งแต่ยังวัยรุ่นเพื่อพัฒนาพลังเวท อย่างไรก็ตามผลจากการฝึกกับปาร์ตี้ระดับตำนาน ทำให้ความสามารถเขาอยู่ระดับ S ที่เหนือกว่านักผจญภัยทั่วไป
สื่อ > ไลต์โนเวล

ตาลุงนักผจญภัยมือใหม่ ฝึกโหดจนไร้เทียมทานกับปาร์ตี้ในตำนานขั้นเทพ เขียนโดย Kiraku Kishima และวาดภาพโดย Tea เริ่มตีพิมพ์บนเว็บไซต์โชเซ็ตสึกะ นิ นาโรก่อนที่จะย้ายไปที่เว็บไซต์ Kakuyomu เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2561 ต่อมาถูกซื้อกิจการโดยHobby Japanซึ่งเริ่มตีพิมพ์เป็นไลต์โนเวล และภาพประกอบโดย Tea ภายใต้สำนักพิมพ์ HJ Novels เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2561 ณ เดือนมกราคม พ.ศ. 2567 มีการออกเล่มทั้งหมด 13 เล่ม
| # | วันที่ออกจำหน่าย | ISBN |
| --- | --- | --- |
| 1 |  22 ธันวาคม พ.ศ. 2561 | 978-4-79-861826-5 |
| 2 |  22 มิถุนายน พ.ศ. 2562 | 978-4-79-861950-7 |
| 3 |  25 ตุลาคม พ.ศ. 2562 | 978-4-79-862028-2 |
| 4 |  22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 | 978-4-79-862126-5 |
| 5 |  22 มิถุนายน พ.ศ. 2563 | 978-4-79-862236-1 |
| 6 |  22 ตุลาคม พ.ศ. 2563 | 978-4-79-862327-6 |
| 7 |  19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564 | 978-4-79-862421-1 |
| 8 |  19 มิถุนายน พ.ศ. 2564 | 978-4-79-862511-9 |
| 9 |  18 ธันวาคม พ.ศ. 2564 | 978-4-79-862696-3 |
| 10 |  17 มิถุนายน พ.ศ. 2565 | 978-4-79-862851-6 |
| 11 |  19 ธันวาคม พ.ศ. 2565 | 978-4-79-863028-1 |
| 12 |  19 มิถุนายน พ.ศ. 2566 | 978-4-79-863213-1 |
| 13 |  19 มกราคม พ.ศ. 2567 | 978-4-79-863390-9 |
สื่อ > มังงะ

มังงะที่ดัดแปลงวาดภาพประกอบโดย Ken Ogino เริ่มเผยแพร่บน เว็บไซต์มังงะ Comic Fire ของ Hobby Japan เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 รวมเล่ม (ทังโกบง)  ทั้งหมด 9 เล่ม ณ เดือน มีนาคม พ.ศ. 2567
| # | วันที่ออกจำหน่าย | ISBN |
| --- | --- | --- |
| 1 |  27 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 | 978-4-7986-2213-2 |
| 2 |  27 ตุลาคม พ.ศ. 2563 | 978-4-7986-2330-6 |
| 3 |  1 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 | 978-4-7986-2497-6 |
| 4 |  1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 | 978-4-7986-2645-1 |
| 5 |  30 เมษายน พ.ศ. 2565 | 978-4-7986-2807-3 |
| 6 |  1 กันยายน พ.ศ. 2565 | 978-4-7986-2925-4 |
| 7 |  1 เมษายน พ.ศ. 2566 | 978-4-7986-3070-0 |
| 8 |  29 กันยายน พ.ศ. 2566 | 978-4-7986-3260-5 |
| 9 |  1 มีนาคม พ.ศ. 2567 | 978-4-7986-3422-7 |
สื่อ > อนิเมะ

มีการประกาศสร้างเป็นอนิเมะเมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2566 ต่อมาได้มีการเปิดเผยว่าเป็นซีรีส์ทางโทรทัศน์ ผลิตโดยสตูดิโอยูเมตะคัมพะนี และกำกับโดยชิน คาตาไก บทภาพยนตร์เขียนโดยคาสุมิ สึชิดะ ออกแบบตัวละครโดยมาริ เองุจิ และแต่งเพลงประกอบโดยโทโมทากะ โอสุมิ ซีรีส์นี้ออกอากาศในวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2567 ทางช่องทีวีโตเกียวและเครือข่ายอื่น ๆ เพลงเปิดคือ Arano ni Sake yo Bōkensha-tachi (荒野に咲けよ冒険者たち) ร้องโดยอากิระ คูชิดะ, ขณะที่เพลงปิดคือ Sagashimono (さがしもの) ร้องโดยชิไอ ฟูจิคาวะ มิวส์ คอมมิวนิเคชันเป็นผู้ถือลิขสิทธิ์ซีรีส์นี้ในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
สื่อ > อนิเมะ > รายชื่อตอน

| ตอน | ชื่อ  | กำกับโดย  | สตอรี่บอร์ดโดย  | วันที่ฉายครั้งแรก  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | "เริ่มต้นช้าไป 12 ปี" ถอดเสียง: "Jūni-nen Okure no Sutāto" (ญี่ปุ่น: 12年遅れのスタート) | ทาคุชิ ชิกาทานิ | ชิน คาตาไก | 2 กรกฎาคม 2567 (2567-07-02) |
| 2 | "การสอบเลื่อนขั้นแรงก์ E หมายเลข 4242" ถอดเสียง: "4242-ban no E Ranku Shōkyū Shiken" (ญี่ปุ่น: 4242番のEランク昇級試験) | ฮิโรมิจิ มาตาโนะ | ไดสุเกะ นิชิมูระ | 9 กรกฎาคม 2567 (2567-07-09) |
| 3 | "เอลีทชั้นสูง VS ตาลุงแรงก์ F" ถอดเสียง: "Chō Ichiryū Elite tai F-Ranku no Ossan" (ญี่ปุ่น: 超一流エリート vs. Fランクのオッサン) | อาซาฮี อิวาบูจิ | ชิน คาตาไก | 16 กรกฎาคม 2567 (2567-07-16) |
| 4 | "ตาลุงกลายเป็นนักผจญภัย" ถอดเสียง: "Ossan, Bōkensha ni Naru" (ญี่ปุ่น: オッサン、冒険者になる) | ยูเมตะ Company | ไดสุเกะ นิชิมูระ | 23 กรกฎาคม 2567 (2567-07-23) |
| 5 | "ตาลุงรับการฝึกจนตายโดยปาร์ตี้สุดแกร่ง" ถอดเสียง: "Ossan, Saikyō Pāti ni Shinu Hodo Kitaerareru" (ญี่ปุ่น: オッサン、最強パーティに死ぬほど鍛えられる) | ชิเกรุ คิมิยะ | ชิเกรุ คิมิยะ | 30 กรกฎาคม 2567 (2567-07-30) |
| 6 | "การแข่งขันต่อสู้ทัวร์นาเมนต์ราชากำปั้น" ถอดเสียง: "Kobushiō Tōnamento Tōgi Taikai" (ญี่ปุ่น: 拳王トーナメント闘技大会) | โมเอะ คาโต้  | โมเอะ คาโต้  | 13 สิงหาคม 2567 (2567-08-13) |
| 7 | "ตาลุงผู้ผ่านรอบคัดเลือกเร็วที่สุดในประวัติศาสตร์" ถอดเสียง: "Ossan, Rekidai Saisoku no Yosen Toppa" (ญี่ปุ่น: オッサン、歴代最速の予選突破) | ทาคุชิ ชิกาทานิ | ไดสุเกะ นิชิมูระ | 20 สิงหาคม 2567 (2567-08-20) |
| 8 | "ตราชั่งในหัวใจ" ถอดเสียง: "Kokoro no Naka no Tenbin" (ญี่ปุ่น: 心のなかの天秤) | ฮิโรมิจิ มาตาโนะ | ชิเกรุ คิมิยะ | 27 สิงหาคม 2567 (2567-08-27) |
| 9 | "อัจฉริยะสมบูรณ์แบบที่เกิดมาพร้อมทุกสิ่ง" ถอดเสียง: "Subete O Motte Umareta Kanpeki na Tensai" (ญี่ปุ่น: 全てを持って生まれた完璧な天才) | Shigeru Kimiya | Daisuke Nishimura | 3 กันยายน 2567 (2567-09-03) |
| 10 | "นักสู้ที่แข็งแกร่งที่สุดในประวัติศาสตร์" ถอดเสียง: "Shijō Saikyō no Ken Tōshi" (ญี่ปุ่น: 史上最強の拳闘士) | TBD | TBA | 10 กันยายน 2567 (2567-09-10) |
| 11 | "การต่อสู้อย่างเท่าเทียม" ถอดเสียง: "Taitōna Naguriai" (ญี่ปุ่น: 対等な殴り合い) | TBD | TBA | 17 กันยายน 2567 (2567-09-17) |
| 12 | "ควอเตอร์ ทรัมป์อัป" ถอดเสียง: "Kuōtā・Samuzuappu" (ญี่ปุ่น: クオーター・サムズアップ) | TBD | TBA | 24 กันยายน 2567 (2567-09-24) |
ดูเพิ่ม

ชีวิตไม่ง่ายของนางร้าย LV99 -ฉันคือบอสลับค่ะ ไม่ใช่จอมมาร-ไลต์โนเวลอีกชุดหนึ่งโดยนักวาดภาพประกอบคนเดียวกัน
แหล่งข้อมูลอื่น

Web novel website at Kakuyomu (ในภาษาญี่ปุ่น)
Light novel official website (ในภาษาญี่ปุ่น)
Manga official website (ในภาษาญี่ปุ่น)
Anime official website (ในภาษาญี่ปุ่น)
ตาลุงนักผจญภัยมือใหม่ ฝึกโหดจนไร้เทียมทานกับปาร์ตี้ในตำนานขั้นเทพ (นิยาย) ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
โฮโมแฮบิลิส

| โฮโมแฮบิลิส ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: 2> 3–1.65Ma  PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N  ↓   |
| --- | --- |

Reconstruction of KNM-ER 1813 at the Naturmuseum Senckenberg, Germany

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
โดเมน:: ยูแคริโอต Eukaryota
อาณาจักร:: สัตว์ Animalia
ไฟลัม:: สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata
ชั้น:: สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม Mammalia
อันดับ:: อันดับวานร Primates
อันดับย่อย:: Haplorhini Haplorhini
อันดับฐาน:: Simiiformes Simiiformes
วงศ์:: ลิงใหญ่ Hominidae
วงศ์ย่อย:: โฮมินินี Homininae
สกุล:: โฮโม Homo Leakey et al., 1964
สปีชีส์:: †Homo habilis
ชื่อทวินาม
†Homo habilis Leakey et al., 1964

ชื่อพ้อง
 Australopithecus habilis  Wood and Collard, 1999  Homo microcranous  Ferguson, 1995  Homo gautengensis?  Curnoe, 2010  Homo rudolfensis?  Alexeev, 1986
โฮโมแฮบิลิส (อังกฤษ: Homo habilis) เป็นมนุษย์เผ่า Hominini มีชีวิตอยู่ในระหว่างช่วงอายุหิน Gelasian และ Calabrian คือครึ่งแรกของสมัยไพลสโตซีนประมาณ 2.3–1.65 ล้านปีก่อน
โดยอาจวิวัฒนาการมาจากบรรพบุรุษสาย australopithecine
ตัวอย่างซากดึกดำบรรพ์ที่เป็นแบบก็คือซากศพหมายเลข OH 7 ที่พบในปี 2503 (ค.ศ. 1960) ณ โบราณสถาน Olduvai Gorge ในประเทศแทนซาเนีย
ต่อมาในปี 2507 จึงได้จัดเป็นสปีชีส์ต่างหากคือ H. habilis (แปลว่า มือชำนาญหรือคล่องแคล่ว อังกฤษ: handy man)
เพราะซากดึกดำบรรพ์มักจะพบพร้อมกับเครื่องมือหินแบบ Oldowan และเชื่อว่า มนุษย์พวกนี้สามารถแปลงหินธรรมชาติให้เป็นเครื่องมือหินได้
เป็นมนุษย์สกุล Homo ที่รูปร่างสัณฐานคล้ายกับมนุษย์ปัจจุบันน้อยที่สุด (คือลักษณะบางอย่างคล้ายกับ australopithecine มากกว่า) โดยยกเว้นสปีชีส์ที่มีปัญหาจัดเข้าในสกุลมนุษย์เช่นกันคือ H. rudolfensis ตั้งแต่นั้นมา การจัดอยู่ในสกุลก็ได้สร้างข้อถกเถียงกันอย่างไม่มีที่ยุติ
ขนาดที่เล็กและลักษณะล้าหลังทำให้ผู้ชำนาญการ (รวมทั้ง ริชาร์ด ลีกคีเอง) เสนอว่าควรกัน H. habilis ออกจากสกุล Homo แล้วใส่ไว้ใน Australopithecus โดยจัดเป็น Australopithecus habilis
มีการพบส่วนหนึ่งของกระดูกขากรรไกร (หมายเลข LD 350-1) ในปี 2556 ซึ่งหาอายุได้ 2.8 ล้านปีก่อน และอ้างว่า เป็นซากดึกดำบรรพ์ในระหว่างสกุล Australopithecus และสปีชีส์ H. habilis
การจัดเข้าในสกุล Homo

ขนาดที่เล็กและลักษณะล้าหลังของมนุษย์กลุ่มนี้สร้างความขัดแย้งระหว่างนักวิชาการว่า ควรจะจัดเข้าในสกุล Homo หรือ Australopithecus ได้เหมาะสมกว่า
โดยนักวิชาการบางท่าน (รวมทั้ง ริชาร์ด ลีกคีเอง) เสนอว่าควรกัน H. habilis ออกจากสกุล Homo แล้วใส่ไว้ในกลุ่ม Australopithecus โดยเป็น Australopithecus habilis
นักบรรพมานุษยวิทยาชาวอังกฤษ-เคนยา หลุยส์ ลีกคี เป็นบุคคลแรกที่เสนอว่ามีมนุษย์จำพวกนี้ โดยภรรยาคือ แมรี ลีกคี เป็นผู้พบฟันสองซี่แรกของ H. habilis ในปี 2498
ซึ่งต่อมาระบุว่าเป็น ฟันน้ำนม ซึ่งพิจารณาว่าเป็นตัวระบุชนิดสัตว์ได้ยากโดยไม่เหมือนกับฟันแท้
ต่อมาในปี 2502 แมรีจึงได้ค้นพบกะโหลกศีรษะของเด็กชายที่มีสมองเล็ก ใบหน้าใหญ่ ฟันเขี้ยวเล็ก และฟันเคี้ยวขนาดใหญ่ ทำให้สปีชีส์นี้ได้ชื่อเล่นอีกอย่างว่า นายกะเทาะเปลือกถั่ว (อังกฤษ: The Nutcracker man)
H. habilis เตี้ยและมีแขนยาวอย่างไม่สมส่วนโดยเทียบกับมนุษย์ปัจจุบัน
แต่ก็ยังมีใบหน้าที่ยื่นออกน้อยกว่า australopithecine ที่เชื่อว่าเป็นบรรพบุรุษ
มีปริมาตรกะโหลกศีรษะที่น้อยกว่าครึ่งของมนุษย์ปัจจุบันเล็กน้อย
และแม้ว่าจะมีสัณฐานและกายที่คล้ายเอป แต่ซากของ H. habilis บ่อยครั้งอยู่ร่วมกับเครื่องมือหินแบบง่าย ๆ เช่นที่ โบราณสถาน Olduvai Gorge ประเทศแทนซาเนีย และโบราณสถาน Lake Turkana ประเทศเคนยา
H. habilis มักพิจารณาว่าเป็นบรรพบุรุษของ H. ergaster ที่ผอมงามกว่า (gracile) และฉลาดซับซ้อนมากกว่า ซึ่งเป็นบรรพบุรุษของสปีชีส์ที่เหมือนมนุษย์ยิ่งขึ้น คือ H. erectus
ข้อถกเถียงว่า ซากดึกดำบรรพ์ที่พบแล้วทั้งหมดได้จัดเข้ากับสปีชีส์นี้อย่างถูกต้องแล้วหรือไม่ ก็ยังดำเนินต่อไป โดยมีนักบรรพมานุษยวิทยาที่มองหน่วยอนุกรมวิธานนี้ว่า เป็นโมฆะ เพราะประกอบด้วยตัวอย่างซากดึกดำบรรพ์ของทั้งสกุล Australopithecus และ Homo
งานศึกษาปี 2550 ก็ดูจะยืนยันมุมมองว่า H. habilis และ H. erectus มีชีวิตอยู่ในช่วงเวลาเดียวกัน โดยเป็นสายพันธุ์ที่สืบต่อจากบรรพบุรุษเดียวกัน แทนที่ H. erectus จะสืบสายพันธุ์มาจาก H. habilis
แต่คำอธิบายที่เป็นไปได้อีกอย่างก็คือ ความสัมพันธ์ระหว่าง H. habilis กับ H. erectus เป็นแบบแยกสาย (cladogenetic) ไม่ใช่แบบสายตรง (anagenetic) คือ กลุ่มย่อยของ H. habilis เป็นบรรพบุรุษของ H. erectus และดังนั้น กลุ่มอื่น ๆ ก็ยังดำรงเป็น H. habilis จนกระทั่งสูญพันธุ์
ขนาดสมองเฉลี่ยของมนุษย์กลุ่มนี้อยู่ที่ 610 ซม3
โดยมีขนาดระหว่าง 550-687 ซม3
ส่วนงานสร้างใหม่เสมือนที่ตีพิมพ์ในปี 2558 ประมาณปริมาตรของภายในกะโหลกระหว่าง 729-824 มล ซึ่งใหญ่กว่าขนาดที่เคยรายงานมาทั้งหมด
ขนาดสมองของ H. habilis ที่ 640 ซม³ จะใหญ่กว่าของ australopithecine ประมาณ 50% โดยเฉลี่ย แต่ก็ยังเล็กกว่าสมองมนุษย์ปัจจุบันที่ 1,330 ซม³ พอสมควร
และตัวเตี้ยกว่ามนุษยปัจจุบัน โดยผู้ชายสูงเฉลี่ยที่ 1.3 เมตร
งานปี 2556 รายงานส่วนหนึ่งของกระดูกขากรรไกรที่มีอายุราว 2.8 ล้านปีก่อน พบในโบราณสถาน Ledi-Geraru ในบริเวณอะฟาร์ของเอธิโอเปีย
โดยพิจารณาว่า เป็นหลักฐานเก่าแก่ที่สุดของสกุล Homo ที่พบจนถึงปีนั้น และดูเหมือนจะเป็นซากดึกดำบรรพ์ในระหว่าง Australopithecus และ H. habilis
เป็นมนุษย์ที่มีชีวิตหลังจากการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศแบบฉับพลัน ที่สิ่งแวดล้อมแบบป่าและทางน้ำ ได้กลายเป็นทุ่งหญ้าสะวันนาอย่างรวดเร็ว
ซากดึกดำบรรพ์ > OH 62

ชุดซากดึกดำบรรพ์ชุดหนึ่ง คือ OH 62 หรือ "Olduvai Hominid specimen 62" ที่ขุดพบใน Olduvai Gorge ในปี 2529 มีทั้งร่างส่วนบนส่วนล่างที่สำคัญ โดยเฉพาะ กระดูกต้นแขนและกระดูกต้นขา
ซึ่งเป็นการค้นพบที่สร้างความขัดแย้งพอสมควรในช่วงนั้น
การเคลื่อนที่ของ OH 62 ประเมินอาศัยสัดส่วนของแขนขา ซึ่งสัมพันธ์กับการเคลื่อนที่ของไพรเมตที่ยังมีอยู่
โดยงานวิเคราะห์แรก ๆ มุ่งเปรียบเทียบกับ Australopithecus afarensis หมายเลข A.L. 288-1 (ที่รู้จักว่า ลูซี่)
และในค่าโดยมาก ไม่ว่าจะวัดหรือประเมิน แขนของ OH 62 จะเท่าหรือเกินของ A.L. 288-1 ในขณะที่ขา (หลัก ๆ ก็คือกระดูกต้นขา) ดูเหมือนจะเล็ก/สั้นกว่า
โดยเฉพาะก็คือ เมื่อประมาณความยาวของกระดูกต้นแขนว่าอยู่ที่ 264 มม. และของกระดูกต้นขาซึ่งสมบูรณ์น้อยกว่าว่า "ไม่มากกว่าของ A.L. 288-1 คือ 280 มม."
ดัชนีกระดูกต้นแขน-กระดูกต้นขาก็จะอยู่ที่ 95% ซึ่งเหมือนกับชิมแปนซีปัจจุบัน (โดยมีดัชนีเฉลี่ยที่ 1.00) มากกว่ามนุษย์ปัจจุบัน (ดัชนีเฉลี่ยที่ 0.72)
ในด้านนี้ กระดูกจึง "ดั้งเดิม (primitive)" กว่า A.L. 288-1 ซึ่งมีดัชนีที่ 0.85
ซากดึกดำบรรพ์ > KNM ER 1813

KNM ER 1813 เป็นกระดูกหุ้มสมองค่อนข้างสมบูรณ์ มีอายุ 1.9 ล้านปีก่อน ค้นพบที่ Koobi Fora ในเคนยาปี 2516
มีขนาดสมองที่ 510 ซม³ ซึ่งไม่น่าทึ่งเท่ากับตัวอย่าง H. habilis อื่น ๆ ที่พบ
ซากดึกดำบรรพ์ > OH 24

OH 24 (Twiggy) เป็นกระดูกหุ้มสมองที่พิกลพิการมาก มีอายุประมาณ 1.8 ล้านปีก่อน พบในปี 2511 ที่ Olduvai Gorge แทนซาเนีย
ปริมาตรสมองน้อยกว่า 600 ซม³ เล็กน้อย
อนึ่ง หน้ายื่นออกไปน้อยกว่าเมื่อเทียบกับสมาชิกของ australopithecine ที่เก่าแก่กว่า
ซากดึกดำบรรพ์ > OH 7

OH 7 มีอายุ 1.75 ล้านปีก่อน พบโดยแมรี่และหลุยส์ ลีกคีในปี 2503 ที่ Olduvai Gorge แทนซาเนีย
เป็นกระดูกขากรรไกรส่วนล่างพร้อมกับฟัน
เนื่องจากขนาดฟันเล็ก นักวิจัยประมาณว่า เด็กชายผู้นี้มีปริมาตรสมองที่ 363 ซม³
ขากรรไกรนี้พร้อมกับชิ้นส่วนกว่า 20 ชิ้นจากมือซ้ายที่พบด้วยกัน 
ต่อมาได้ใช้เป็นซากดึกดำบรรพ์ต้นแบบ
มือของ OH 7 บวกกับลักษณะต่าง ๆ ที่สัมพันธ์กับการจับที่แม่นยำ และกับการปรับตัวเนื่องกับการปีน
เข้ากันได้ดีกับสัดส่วนขาคล้ายมนุษย์ที่ค่อนข้างยาว และอัตราแขน-ขาที่คล้ายกับชิมแปนซีมากกว่า
ซากดึกดำบรรพ์ > KNM ER 1805

KNM ER 1805 เป็นตัวอย่างของ H. habilis ผู้หใญ่ประกอบด้วยชิ้นส่วนกระดูกหุ้มสมอง 3 ชิ้นมีอายุ 1.74 ล้านปีก่อน พบที่ Koobi Fora เคนยา
ข้อสมมุติอื่น ๆ ที่เคยมีกับตัวอย่างนี้ก็คือมันเป็นของ H. erectus 
อาศัยความยื่นของคางและรูปร่างกระดูกหุ้มสมองโดยทั่วไป
อาหาร

ตามการวิเคราะห์การสึกหรอของเนื้อฟันระดับไมโคร (microwear-texture analysis) Homo habilis (รวมมนุษย์สกุล Homo ต้น ๆ ทั้งหมด) ไม่น่าจะเจาะจงทานอาหารที่เหนียวหรือแข็งมาก
ความสึกหรอที่พบโดยเฉลี่ยอยู่ระหว่างสัตว์ที่กินอาหารเหนียวแข็งและที่กินใบพืชเป็นอาหาร
ค่าเหล่านี้มาจากการวิเคราะห์เปอร์เซ็นต์ของผิวฟันที่มีหลุมรูเล็ก ๆ (คือความถี่และความลึกจากความเสียหายต่อฟันเพราะทานอาหารบางอย่าง)
เป็นวิธีการที่ใช้บ่อย และดังนั้นจึงได้การยอมรับอย่างกว้างขวางว่า เป็นตัวบ่งชี้การทานอาหารบางชนิด
ค่าชี้ว่า Homo habilis เป็นมนุษย์ที่ทานอาหารทั่วไปเพิ่มขึ้น โดยทั่วไปเป็นอาหารของสัตว์กินทั้งพืชและสัตว์
การตีความ

H. habilis เชื่อว่าเป็นผู้ใช้เทคโนโลยีเครื่องมือหินแบบ Olduwan
เพื่อฆ่าและแล่หนังสัตว์
เป็นเครื่องมือที่ล้ำหน้ากว่าเครื่องมืออื่น ๆ ที่เคยใช้มาทั้งหมด ทำให้ได้เปรียบในการอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ก่อนหน้านี้ยากเกินสำหรับสัตว์อันดับวานร
H. habilis จะเป็นสายพันธุ์มนุษย์แรกที่สามารถใช้เครื่องมือหินหรือไม่ ยังเป็นเรื่องไม่ชัดเจนเพราะแม้แต่ Australopithecus garhi ซึ่งมีอายุประมาณ 2.6 ล้านปีก่อน ก็ยังพบพร้อมกับเครื่องมือหินด้วย
ขนาดข้อต่อของแขนขาของมนุษย์จำพวกนี้คล้ายกับ A. afarensis มากกว่ามนุษย์พวกอื่น ๆ
ซึ่งอาจแสดงนัยว่า บางที H. sapiens อาจไม่คล้ายกับมนุษย์พวกนี้จริง ๆ ตามที่เสนอ
สัดส่วนร่างกายของมนุษย์พวกนี้สมกับกะโหลกศีรษะและฟัน และแสดงความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับ H. erectus
ผู้ชำนาญการโดยมากสมมุติว่า ทั้งเชาว์ปัญญาและโครงสร้างทางสังคมของมนุษย์กลุ่มนี้ ซับซ้อนกว่าของ australopithecine หรือลิงชิมแปนซีโดยทั่วไป
H. habilis ใช้เครื่องมือโดยหลักเพื่อหากินซากสัตว์ เช่น ตัดเนื้อออกจากซากสัตว์ ไม่ใช่เพื่อป้องกันตัวหรือล่าสัตว์
อย่างไรก็ดี แม้ว่าจะใช้เครื่องมือ มนุษย์กลุ่มนี้ก็ยังไม่ชำนาญการล่าสัตว์เหมือนกับมนุษย์กลุ่มอื่น ๆ เพราะหลักฐานดึกดำบรรพ์จำนวนมากแสดงว่า มนุษย์กลุ่มนี้เป็นอาหารของสัตว์ล่าเหยื่อขนาดใหญ่ เช่น เสือเขี้ยวดาบสกุล Dinofelis ซึ่งมีขนาดพอ ๆ กับเสือจากัวร์ (ใหญ่ที่สุด 135 กก. ยาวจากจมูกถึงปลายหาง 2.7 เมตร)
มนุษย์กลุ่มนี้อยู่กับไพรเมตคล้ายมนุษย์อื่น ๆ รวมทั้ง Paranthropus boisei ที่บางกลุ่มอยู่ได้เป็นพัน ๆ ปี
แต่อาจเป็นเพราะนวัตกรรมทางเทคโนโลยีและการทานอาหารที่เฉพาะเจาะจงน้อยกว่า H. habilis จึงได้กลายเป็นบรรพบุรุษของมนุษย์สปีชีส์ต่าง ๆ จำนวนหนึ่ง เทียบกับ P. boisei และ robust australopithecine ที่หายไปจากบันทึกซากดึกดำบรรพ์
และยังอาจอยู่ร่วมกัน H. erectus ในแอฟริกาเป็นเวลากว่า 500,000 ปี
ดูเพิ่ม

รายการซากดึกดำบรรพ์สายพันธุ์มนุษย์ พร้อมรูป
แหล่งข้อมูลอื่น

Early Humans (Roy A. Gallant) /Copyright 2000 ISBN 0-7614-0960-2
The Making of Mankind, Richard E. Leakey, Elsevier-Dutton Publishing Company, Inc., Copyright 1981, ISBN 0-525-15055-2, LC Catalog Number 81-664544.
A New Species of Genus Homo from Olduvai Gorge (PDF), L.S.B. Leakey; P.V. Tobias; J.R. Napier, Current Anthropology, Vol.6, No.4, (Oct 1965)
Fifty Years After Homo habilis (PDF), Bernard Wood, Nature, Vol. 508, (3 April 2014)
Relative Limb Strength and Locomotion in Homo habilis (PDF), Christopher Ruff, American Journal of Physical Anthropology 138:90-100 (2009)
Archaeology Info เก็บถาวร 26 พฤษภาคม 2011 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
MNSU[ลิงก์เสีย]
Homo habilis - The Smithsonian Institution's Human Origins Program
BBC:Food for thought
Human Timeline (Interactive) - Smithsonian, National Museum of Natural History (August 2016).
แบบถอดกะโหลกศีรษะของ Homo habilis ขวาสุดเป็นของ Paranthropus boisei ณ พิพิทธภัณฑสถานอินเดีย
KNM ER 1813
ใบหน้าโดยประมาณของ Homo habilis
พันธุศาสตร์ของเม็นเดิล

Myosotis: Colour and distribution of colours are inherited independently.
พันธุศาสตร์ของเม็นเดิล หรือ พันธุศาสตร์เมนเดเลียน (อังกฤษ: Mendelian inheritance, Mendelian genetics, Mendelism) เป็นชุดของทฤษฎีว่าด้วยการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมจากรุ่นหนึ่งไปสู่รุ่นหนึ่งซึ่งเป็นพื้นฐานของวิชาพันธุศาสตร์ในปัจจุบัน มีที่มาจากการศึกษาของเกรกอร์ เม็นเดิล ซึ่งตีพิมพ์ใน ค.ศ. 1865 และ 1866 ซึ่งได้รับการค้นพบอีกครั้งใน ค.ศ. 1900 และเป็นที่ถกเถียงอย่างมากในช่วงแรก ต่อมาเมื่อถูกผนวกเข้ากับทฤษฎีทายกรรมโครโมโซม (chromosome theory of inheritance) ของทอมัส ฮันต์ มอร์กัน ใน ค.ศ. 1915 ก็ได้เป็นส่วนหนึ่งของแก่นของวิชาพันธุศาสตร์คลาสสิก
กฎของเม็นเดิล > กฎการแบ่งแยก ("กฎข้อแรก")

กฎการแยกตัวของยีน (Law of segregation of gene)  ยีนในสิ่งมีชีวิตจะอยู่เป็นคู่เมื่อมีการสร้างเซลล์สืบพันธุ์ ยีนเหล่านี้จะแยกออกจากกันอย่างอิสระไปสู่เซลล์สืบพันธุ์แต่ละเซลล์
กฎของเม็นเดิล > กฎการจัดเรียงอย่างอิสระ ("กฎข้อสอง")

กฎการเข้าชุดกันอย่างเป็นอิสระของยีน (Law of independent assortment) ในการสร้างเซลล์สืบพันธุ์นั้น ยีนบนโครโมโซมซึ่งอยู่ต่างคู่กัน มีความเป็นอิสระที่จะเข้ารวมตัวกันในเซลล์สืบพันธุ์
กาซุ เฮียกกิ ยาเงียว

กาซุ เฮียกกิ ยาเงียว (ญี่ปุ่น: 画図百鬼夜行; โรมาจิ: Gazu Hyakki Yagyō) เป็นหนังสือเล่มแรกของโทริยามะ เซกิเอ็งที่มีแนวเอะ-ฮง เผยแพร่ใน ค.ศ. 1776 รุ่นที่แปลและมีคำอธิบายภาษาอังกฤษเผยแพร่ใน ค.ศ. 2016 หนังสือต่อจากเล่มนี้ ได้แก่ คนจากุ กาซุ โซกุ เฮียกกิ, คนจากุ เฮียกกิ ชูอิ และ กาซุ เฮียกกิ สึเรซูเระ บูกูโระ
หนังสือนี้มีเนื้อเรื่องเกี่ยวกับหนังสือรวมเรื่องสัตว์ในตำนานประเภทเหนือธรรมชาติ ชุดสะสมของผี, วิญญาณ และสัตว์ประหลาดจากวรรณกรรม, คติชน และผลงานศิลปะอื่น ๆ ภาพวาดของ กาซุ เฮียกกิ ยาเงียว ได้รับอิทธิพลอย่างมากจากม้วนภาพ เฮียกไก ซูกัง ใน ค.ศ. 1737 โดยซาวากิ ซูชิ; นวัตกรรมของเซกิเอ็งคือการเตรียมภาพบนแม่พิมพ์ไม้เพื่อที่จะผลิตหนังสือเป็นจำนวนมาก ซึ่งมีเจตนาทำเป็นหนังสือล้อเลียนของหนังสือบางเล่ม เช่น วากัง ซันไซ ซูเอะ ที่มีอิทธิพลต่อภาพ โยไก ในประเทศญี่ปุ่นอย่างลึกซึ้ง หนังสือนี้มีการพิสูจน์ว่าโด่งดังมากพอที่จะตีพิมพ์ใหม่สามครั้งในสมัยเอโดะ หนังสือนี้แบ่งออกเป็น 3 ฉบับย่อย: หยิน, หยาง และ ลม ในฉบับ หยิน มีคำปรารภของนักกวี มากิ โทเอ ส่วนฉบับลมจบด้วยคำแถลงท้ายเล่มโดยเซกิเอ็ง
ฉบับแรก "หยิน" – 陰

โคดามะ (ญี่ปุ่น: 木魅; โรมาจิ: Kodama)
ความเห็นของเซกิเอ็ง: (กล่าวกันว่า คามิ จะปรากฏตัวในต้นไม้โบราณ (百年の樹には神ありてかたちをあらはすといふ。)
เท็งงุ (ญี่ปุ่น: 天狗; โรมาจิ: Tengu)
ยามาบิโกะ (ญี่ปุ่น: 幽谷響; โรมาจิ: Yamabiko)
ยามาวาโระ (ญี่ปุ่น: 山童; โรมาจิ: Yamawaro)
ยามาอูบะ (ญี่ปุ่น: 山姥; โรมาจิ: Yamauba)
อินูงามิ (ญี่ปุ่น: 犬神; โรมาจิ: Inugami)
เซกิเอ็งวาดมันร่วมกับสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่มีชื่อว่า ชิราจิโงะ (ญี่ปุ่น: 白児; โรมาจิ: Shirachigo)
เนโกมาตะ (ญี่ปุ่น: 猫股; โรมาจิ: Nekomata)
คัปปะ (ญี่ปุ่น: 河童; โรมาจิ: Kappa)
ความเห็นของเซกิเอ็ง: มันมีอีกชื่อว่า คาวาตาโร (ญี่ปุ่น: 川太郎ともいふ。)
คาวาอูโซะ (ญี่ปุ่น: 獺; โรมาจิ: Kawauso; นากแม่น้ำ)
อากานาเมะ (ญี่ปุ่น: 垢嘗; โรมาจิ: Akaname)
ทานูกิ (ญี่ปุ่น: 狸; โรมาจิ: Tanuki; จิ้งจอกแรคคูน)
คาไมตาจิ (ญี่ปุ่น: 窮奇; โรมาจิ: Kamaitachi)
อามิกิริ (ญี่ปุ่น: 網剪; โรมาจิ: Amikiri)
คิตสึเนบิ (ญี่ปุ่น: 狐火; โรมาจิ: Kitsunebi; จิ้งจอกไฟ)
ฉบับที่สอง "หยาง" – 陽

โจโรงูโมะJ (ญี่ปุ่น: ja:絡新婦; โรมาจิ: orōgumo)
เท็ง (ญี่ปุ่น: 鼬; โรมาจิ: Ten; มาร์เทิน)
โซเง็นบิ (ญี่ปุ่น: ja:叢原火; โรมาจิ: Sōgenbi)
ความเห็นของเซกิเอ็ง: สามารถพบได้ในบริเวณทิศตะวันตกของไซอิงที่อยู่นอกเมืองหลวง ใกล้วัดมิบูเดระ บ้างเรียกว่า โซเง็นบิแห่งซูซากุ
สึรูเบบิ (ญี่ปุ่น: ja:釣瓶火; โรมาจิ: Tsurubebi)
ฟูราริบิ (ญี่ปุ่น: ja:ふらり火; โรมาจิ: Furaribi)
อูบางาบิ (ญี่ปุ่น: ja:姥ヶ火; โรมาจิ: Ubagabi)
ความเห็นของเซกิเอ็ง: กล่าวกันว่าปรากฏตัวในจังหวัดคาวาจิ
คาชะ (ญี่ปุ่น: ja:火車; โรมาจิ: Kasha)
ยานาริ (ญี่ปุ่น: ja:鳴屋; โรมาจิ: Yanari)
อูบูเมะ (ญี่ปุ่น: ja:産女; โรมาจิ: Ubume)
อูมิ ซาโต (ญี่ปุ่น: ja:海座頭; โรมาจิ: Umi zatō)
โนเดราโบ (ญี่ปุ่น: ja:野寺坊; โรมาจิ: Noderabō)
ทากาอนนะ (ญี่ปุ่น: ja:高女; โรมาจิ: Takaonna)
เทโนเมะ (ญี่ปุ่น: ja:手の目; โรมาจิ: Tenome)
เท็สโซะ (ญี่ปุ่น: ja:鉄鼠; โรมาจิ: Tesso)
ความเห็นของเซกิเอ็ง: ไรโงกลายเป็นกาฬโรคของหนู และแพร่กระจายไปยังโลก
คูโรซูกะ (ญี่ปุ่น: ja:黒塚; โรมาจิ: Kurozuka)
โรกูโรกูบิ (ญี่ปุ่น: ja:ろくろ首; โรมาจิ: Rokurokubi)
ซากาบาชิระ (ญี่ปุ่น: ja:逆柱; โรมาจิ: Sakabashira)
มากูรางาเอชิ (ญี่ปุ่น: ja:枕返し; โรมาจิ: Makuragaeshi)
สาวหิมะ (ญี่ปุ่น: ja:雪女; โรมาจิ: Yuki-onna; ทับศัพท์: ยูกิ-อนนะ)
อิกิเรียว (ญี่ปุ่น: ja:生霊; โรมาจิ: Ikiryō)
ชีเรียว (ญี่ปุ่น: ja:死霊; โรมาจิ: Shiryō)
ยูเร (ญี่ปุ่น: 幽霊; โรมาจิ: Yūrei)
ฉบับที่สาม "ลม" – 風

มิโกชิ-นีวโด (ญี่ปุ่น: 見越, ja:見越し入道; โรมาจิ: Mikoshi, Mikoshi-nyūdō)
โชเกระ (ญี่ปุ่น: ja:しょうけら; โรมาจิ: Shōkera)
เฮียวซูเบะ (ญี่ปุ่น: ja:ひょうすべ; โรมาจิ: Hyōsube)
ไวระ (ญี่ปุ่น: ja:わいら; โรมาจิ: Waira)
โอโตโรชิ (ญี่ปุ่น: ja:おとろし; โรมาจิ: Otoroshi)
นูริโบโตเกะ (ญี่ปุ่น: ja:塗仏; โรมาจิ: Nuribotoke)
นูเระ-อนนะ (ญี่ปุ่น: ja:濡れ女; โรมาจิ: Nureonna)
นูราริเฮียง (ญี่ปุ่น: ぬらりひょん; โรมาจิ: Nurarihyon)
กาโงเซะ (ญี่ปุ่น: 元興寺; โรมาจิ: Gagoze)
โออูนิ (ญี่ปุ่น: ja:苧うに; โรมาจิ: Ouni)
อาโอโบซุ (ญี่ปุ่น: 青坊主; โรมาจิ: Aobōzu)
อากาชิตะ (ญี่ปุ่น: 赤舌; โรมาจิ: Akashita)
นุปเป็บโป (ญี่ปุ่น: ぬっぺっぽう, ぬっぺふほふ; โรมาจิ: Nuppeppō)
อูชิโอนิ ญี่ปุ่น: 牛鬼; โรมาจิ: Ushioni
อูวัง (ญี่ปุ่น: うわん; โรมาจิ: Uwan)
ดูเพิ่ม

กาซุ เฮียกกิ สึเรซูเระ บูกูโระ
คนจากุ กาซุ โซกุ เฮียกกิ
คนจากุ เฮียกกิ ชูอิ
บรรณานุกรม

Yoda, Hiroko (2017). Japandemonium Illustrated: The Yokai Encyclopedias of Toriyama Sekien (ภาษาอังกฤษ). New York: Dover Publications. ISBN 978-0-486-80035-6.
Toriyama, Sekien (July 2005). Toriyama Sekien Gazu Hyakki Yagyō Zen Gashū (ภาษาญี่ปุ่น). Tokyo: Kadokawa Shoten Publishing Co., Ltd. pp. 10–65. ISBN 978-4-04-405101-3.
"Hyakki Zufu Obake Iroha Sakuin". CSK Pavilion: Hyakki Yagyō. สืบค้นเมื่อ 2007-04-22.