stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (จวน อุฏฺฐายี)
สิ้นพระชนม์

สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (จวน อุฏฺฐายี) สมเด็จพระสังฆราช สิ้นพระชนม์โดยอุบัติเหตุทางรถยนต์ในท้องที่อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2514 เวลา 10:05 น. สิริพระชันษา 74 ปี 336 วัน คณะปฏิวัติประกาศให้สถานที่ราชการลดธงลงครึ่งเสา 3 วัน และข้าราชการไว้ทุกข์ 15 วัน เพื่อแสดงความอาลัย และได้รับพระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุวัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2515
เส้นทางรถที่เกี่ยวข้องในเหตุสิ้นพระชนม์ของสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (จวน อุฏฺฐายี)
อนุสาวรีย์สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (จวน อุฏฺฐายี) ณ วัดมกุฎกษัตริยาราม
ลม

ต้นไม้ที่กำลังถูกลมพัด
ลม เป็นการไหลเวียนของแก๊สขนาดใหญ่ ลมประกอบด้วยการเคลื่อนที่ของอากาศขนาดใหญ่ ส่วนในอวกาศ ลมสุริยะเป็นการเคลื่อนที่ของแก๊สหรืออนุภาคมีประจุจากดวงอาทิตย์ผ่านอวกาศ ขณะที่ลมดาวเคราะห์เป็นการปล่อยแก๊ส (outgassing) ของธาตุเคมีเบาจากชั้นบรรยากาศของดาวเคราะห์สู่อวกาศ โดยทั่วไป การจำแนกประเภทของลมใช้ขนาดเชิงพื้นที่, ความเร็ว, ประเภทของแรงที่เป็นสาเหตุ, ภูมิภาคที่เกิด และผลกระทบ ลมที่แรงที่สุดเท่าที่สังเกตพบบนดาวเคราะห์ในระบบสุริยะเกิดขึ้นบนดาวเนปจูนและดาวเสาร์
ในทางอุตุนิยมวิทยา ลมมักถูกเรียกชื่อตามพลัง และทิศทางซึ่งลมพัดมาจาก ลมความร็วสูงที่พัดมาสั้น ๆ เรียก ลมกระโชก (gust) ลมแรงที่มีระยะการเกิดปานกลาง (ประมาณหนึ่งนาที) เรียก ลมพายุฝน (squall) ส่วนลมที่มีระยะการเกิดนานนั้นมีหลายชื่อตามความแรงเฉลี่ย เช่น ลม (breeze), เกล, พายุ, เฮอร์ริเคนและไต้ฝุ่น ลมเกิดขึ้นได้หลายขนาด ตั้งแต่พายุฝนฟ้าคะนองที่ไหลเวียนนานหลายสิบนาที ไปถึงลมท้องถิ่นที่เกิดจากการให้ความร้อนจากผิวดิน และเกิดนานไม่กี่ชั่วโมง ไปจนถึงลมทั่วโลกที่เกิดจากความแตกต่างในการดูดซับพลังงานจากดวงอาทิตย์ระหว่างเขตภูมิอากาศบนโลก สองสาเหตุหลักของวงรอบอากาศขนาดใหญ่เกิดจากการให้ความร้อนที่ต่างกันระหว่างเส้นศูนย์สูตรกับขั้วโลก และการหมุนของดาวเคราะห์ (ปรากฏการณ์คอริออลิส) ในเขตร้อน วงรอบความร้อนต่ำเหนือภูมิประเทศและที่ราบสูงสามารถก่อให้เกิดวงรอบมรสุมได้  ในพื้นที่ชายฝั่ง วัฏจักรลมบก/ลมทะเลสามารถกำหนดลมท้องถิ่นได้ ในพื้นที่ซึ่งมีภูมิประเทศขึ้น ๆ ลง ๆ ลมภูเขาและหุบเขาสามารถมีอิทธิพลเหนือลมท้องถิ่นได้
ในอารยธรรมมนุษย์ ลมจุดประกายเทพปกรณัม ส่งอิทธิพลต่อเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ ขยายพิสัยการขนส่งและการสงคราม และเป็นแหล่งพลังงานแก่งานเชิงกล ไฟฟ้าและสันทนาการ ลมเป็นพลังงานแก่การเดินทางโดยแล่นเรือข้ามมหาสมุทรของโลก บอลลูนลมร้อนใช้ลมเพื่อเดินทางระยะสั้น ๆ และการบินที่มีเครื่องยนต์ขับเคลื่อนใช้ลมเพื่อเพิ่มแรงยกและลดการบริโภคเชื้อเพลิง พื้นที่ลมเฉือนเกิดขึ้นจากปรากฏการณ์สภาพบรรยากาศหลายปรากฏการณ์ ซึ่งสามารถนำไปสู่สถานการณ์อันตรายแก่อากาศยานได้ เมื่อลมพัดแรง ต้นไม้และสิ่งปลูกสร้างที่มนุษย์สร้างขึ้นจะได้รับความเสียหายหรือถูกทำลายได้
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด

| เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด |
| --- | --- |
ไอยูซีเอ็นประเภท 1ก (สงวนธรรมชาติเข้มข้น)
th
ที่ตั้ง: จังหวัดพัทลุง จังหวัดตรัง จังหวัดสตูล และจังหวัดสงขลา
พิกัด: 7°22′30″N 99°55′0″E﻿ / ﻿7.37500°N 99.91667°E﻿ / 7.37500; 99.91667
พื้นที่: 1,266.96 ตารางกิโลเมตร (791,850 ไร่)
จัดตั้ง: 4 กันยายน พ.ศ. 2518
หน่วยราชการ: กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าที่ตั้งอยู่ในเขตจังหวัดพัทลุง จังหวัดตรัง จังหวัดสตูล และจังหวัดสงขลา
ประวัติ

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด เริ่มต้นจากการเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าเทือกเขาบรรทัด จังหวัดตรัง สำนักงานตั้งอยู่ที่บ้านกะช่อง หมู่ที่ 1 ตำบลช่อง อำเภอเมือง จังหวัดตรัง ต่อมาประกาศจัดตั้งเป็น เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด ตามพระราชกฤษฎีกาพิเศษ หน้าที่ 1 ลงวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2518 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 92 ตอนที่ 181 ลงวันที่ 4 กันยายน 2518 ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของ 4 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดพัทลุง จังหวัดตรัง จังหวัดสตูล และจังหวัดสงขลา พื้นที่รับผิดชอบประมาณ 805,000 ไร่ แต่ในปี พ.ศ. 2520 ได้ประกาศเพิกถอนพื้นที่บางส่วนในท้องที่จังหวัดสตูลออกให้นิคมสร้างตนเองภาคใต้จังหวัดสตูล เพื่อจัดให้ราษฎรทำกิน ปี พ.ศ. 2524 ได้เกิดอุทกภัยภาคใต้อย่างร้ายแรง ทำให้ที่ตั้งสำนักงานเขตฯ ได้รับความเสียหาย ประกอบกับหน่วยงานต่างๆ ในสังกัดกรมป่าไม้ในสมัยนั้น ได้จัดตั้งขึ้นซ้ำซ้อนในพื้นที่เดียวกัน ทำให้เกิดการเข้าใจผิดประชาชนผู้มาติดต่อราชการ ไม่สามารถแยกแยะหน่วยงานแต่ละเขตรับผิดชอบแต่ละหน่วยงานได้ จึงได้ย้ายที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัดไปอยู่ที่หน่วยพิทักษ์ป่าบ้านนาวง หมู่ที่ 1 ตำบลบ้านนา อำเภอเมือง (ปัจจุบันเป็นอำเภอศรีนครินทร์) จังหวัดพัทลุง เพราะเป็นสถานที่เหมาะสม คล่องตัวในการปฏิบัติงานและติดต่อประสานงานกับหน่วยราชการอื่นๆ ได้สะดวก และ ในปี พ.ศ. 2528 ได้ประกาศเพิกถอนพื้นที่บางส่วนออกเพื่อสร้างและขยายถนนเพชรเกษม ทางหลวงหมายเลข 4 (พัทลุง-ตรัง) เหลือพื้นที่ประมาณ 791,871.81 ไร่ ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ 102 ตอนที่ 98 ลงวันที่ 1 สิงหาคม 2528 และปี พ.ศ. 2530 ก็ได้ประกาศเพิกถอนพื้นที่บางส่วนของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัดออกอีก เพื่อมอบพื้นที่ให้กองทัพภาคที่ 4 จัดตั้งกรมอาสาสมัครทหารพรานที่ 4154 เป็นสถานที่ฝึกการรบเป็นพิเศษของกองทัพขึ้น ปัจจุบันคงเหลือพื้นที่รับผิดชอบอยู่ประมาณ 791,847 ไร่ หรือ 1266.96 ตารางกิโลเมตร ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ 104 ตอนที่ 278 ลงวันที่ 31 ธันวาคม 2530
ประกาศในราชกิจจานุเบกษา:4/9/2518[104/278]
ข้อมูลทั่วไป > ลักษณะของชุมชนในพื้นที่

สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าพัทลุง โรงเรียนบ้านนาวง สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าเขาช่อง หน่วยจัดการต้นน้ำคลองบางแก้ว สำนักงานสวนพฤกษศาตร์ สถานีเพาะชำกล้าไม้ จังหวัดตรัง ศูนย์ศึกษาและพัฒนาวนศาสตร์ชุมชนที่ 9 สถานีวิจัยและพัฒนาการปลูกหวายเทือกเขาบรรทัด ชื่อหน่วยงาน เขาบรรทัด พื้นที่รับผิดชอบ 791976 ไร่ หรือ 1,267.16 ตารางกิโลเมตร พื้นที่ที่รับผิดชอบอยู่ในแผนที่สภาพภูมิประเทศ มาตราส่วน 1:50,000 หมายเลขระวาง 4923 I , 4923 II , 4924 II , 5023 III , 5023 V จำนวนหน่วยพิทักษ์ป่า 1. สำนกงานเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 1 ตำบลบ้านนา อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง 2. หน่วยพิทักษ์ป่าหรือหน่วยย่อย หน่วยพิทักษ์ป่าเขาช่อง ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 7 ตำบลช่อง อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง พิกัด 876348 หน่วยพิทักษ์ป่าน้ำตกสายรุ้ง ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 8 ตำบลนาชุมเห็ด อำเภอย่านตาขาว จังหวัดตรัง พิกัด 897224 หน่วยพิทักษ์ป่าไพรสวรรค์ ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 4 ตำบลโพรงจระเข้ อำเภอย่านตาขาว จังหวัดตรัง พิกัด 905192 หน่วยพิทักษ์ป่าโตนเต๊ะ ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 2 ตำบลปะเหลียน อำเภอปะเหลียน จังหวัดตรัง พิกัด975066 หน่วยพิทักษ์ป่าวังสายทอง ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 10 ตำบลน้ำผุด อำเภอละงู จังหวัดสตูล พิกัด 6-01-355 E 7-84-386 N หน่วยพิทักษ์ป่าเหนือคลอง ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 8 ตำบลควนกาหลง อำเภอควนกาหลง จังหวัดสตูล พิกัด 6-12-876- E 7-73-210 N129747 หน่วยพิทักษ์ป่าท่ามะปราง ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 8 ตำบลท่าชะมวง อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา พิกัด 217905 หน่วยพิทักษ์ป่าทุ่งนารี ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 7 ตำบลทุ่งนารี อำเภอป่าบอน จังหวัดพัทลุง พิกัด 187910 หน่วยพิทักษ์ป่าตะโหมด ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 11 ตำบลตะโหมด อำเภอตะโหมด จังหวัด พัทลุง พิกัด 141014 หน่วยพิทักษ์ป่าบ้านพูด ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 8 ตำบลคลองเฉลิม อำเภอกงหรา จังหวัด พัทลุง พิกัด 6-06-427E 8-13-483N หน่วยพิทักษ์ป่าบ้านโตน ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที 6 ตำบลลำสินธุ์ อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง พิกัด 991274 หน่วยพิทักษ์ป่าย่อยบ้านตระ ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 2 ตำบลปะเหลียน อำเภอปะเหลียน จังหวัดตรัง พิกัด 6-03-425E 7-99-761N หน่วยพิทักษ์ป่าคีรีวง ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 7 ตำบลทุ่งหว้า อำเภอทุ่งหว้า จังหวัดสตูล พิกัด 885855 หน่วยพิทักษ์ป่าย่อยหินจอก ตั้งอยู่ในพื้นที่ หมู่ที่ 5 ตำบลลิพัง อำเภอปะเหลียน จังหวัดตรัง พิกัด 918948 หน่วยพิทักษ์ป่าภูผาเพชร เพิ่มหลัง กย.2545
การคมนาคม

มีความสะดวกมากเพราะที่ตั้งสำนักงานเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด อยู่ติดกับถนนเพชรเกษม (ทางหลวงหมายเลข 4 ) จังหวัดพัทลุง-จังหวัดตรัง ที่บ้านนาวง ตำบลบ้านนา อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง ประมาณ 27 กิโลเมตร ห่างจากตัวเมืองจังหวัดพัทลุง ห่างจากตัวเมืองจังหวัดตรัง ประมาณ 31 กิโลเมตรสามารถเดินทางได้โดย 1. เส้นทางรถยนต์มีรถประจำทางวิ่งผ่านตลอดวัน 2. เส้นทางรถไฟสายพัทลุงต่อรถยนต์โดยสารประจำทาง พัทลุง-ตรัง ระยะทางประมาณ 27 กิโลเมตร 3. เส้นทางอากาศโดยเครื่องบิน ลงที่สนามบินตรัง แล้วต่อรถโดยสารประจำทางจากตรังไปตามถนนเพชรเกษม ตรัง-พัทลุง ถึงสำนักงานเขตฯ ระยะทางประมาณ 40กิโลเมตร ถ้าลงที่สนามบินหาดใหญ่แล้วต่อรถโดยสารประจำทางไปตามถนนเพชรเกษมสายหาดใหญ่-ตรัง ถึงสำนักงานเขตฯระยะทางประมาณ 130 กิโลเมตร สถานที่โทรศัพท์ที่สามารถติดต่อกับหน่วยงานได้ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด หมู่ที่ 1 ตำบลบ้านนา อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง 93000 โทรศัพท์สาธารณะ 074-614456
การคมนาคม > ที่ตั้ง

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด ตั้งอยู่ระหว่างเส้นรุ้งที่ 7องศา 10 ลิปดา ถึง 7 องศา 35 ลิปดาเหนือ และเส้นแวงที่ 99 o.45/ ถึง 100 o 05 / ตะวันออก สำนักงานตั้งอยู่ที่บ้านนาวง หมู่ที่ 1 ตำบลบ้านนา กิ่งอำเภอครีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง ตั้งอยู่ชิดทางหลวงหมายเลข 4 (ด้านซ้ายมือถนนเพชรเกษม) ช่วงพัทลุง-ตรัง ห่างจากตัวจังหวัดพัทลุงประมาณ 27 กิโลเมตร และจังหวัดตรัง ประมาณ 35 กิโลเมตร ห่างจากกรุงเทพมหานคร ประมาณ 962 กิโลเมตร มี 12 อำเภอ 4 จังหวัด ดังนี้
1. จังหวัดพัทลุง เนื้อที่ประมาณ 265,625 ไร่ หรือประมาณ 425 ตารางกิโลเมตร (25 หมู่บ้าน 8 ตำบล 4 อำเภอ)
อำเภอศรีนครินทร์  (หมู่ที่ 1,2,4,5,7 ตำบลบ้านนา), (หมู่ที่ 5,6 ตำบลนำสินธุ์)
อำเภอกงหรา (หมู่ที่ 1,5,8,9,11) , (ตำบลคลองเฉลิม หมู่ที่ 1,2,4,7), (หมู่ที่ 5,7 ตำบลคลองทรายขาว) และ(หมู่ที่ 5,7 ตำบลกงหรา)
อำเภอป่าบอน (หมู่ที่ 7 ตำบลทุ่งนารี), (หมู่ที่ 1,6 ตำบลหนองธง)
2. จังหวัดตรัง เนื้อที่ประมาณ 259,375 ไร่ หรือประมาณ 415 ตารางกิโลเมตร (18 หมู่บ้าน 5 ตำบล 3 อำเภอ)
อำเภอนาโยง (หมู่ที่ 2,3,4,5,7 ตำบลช่อง)
อำเภอย่านตาขาว (หมู่ที่ 2,4,8 ตำบลนาชุมเห็ด), (หมู่ที่ 1,4,6 ตำบลโพรงจระเข้)
อำเภอปะเหลียน (หมู่ที่ 2,4,5,10,11 ตำบลปะเหลียน), (หมู่ที่ 5,6 ตำบลลิพัง)
3. จังหวัดสตูล เนื้อที่ประมาณ 210,000 ไร่หรือประมาณ 336 ตารางกิโลเมตร (8 หมู่บ้าน 6 ตำบล 4 อำเภอ)
อำเภอทุ่งหว้า (หมู่ที่ 7,9 ตำบลทุ่งหว้า), (หมู่ที่ 3 ตำบลป่าแก่บ่อหิน)
อำเภอละงู (หมู่ที่ 4,10 ตำบลน้ำผุด)
อำเภอมะนัง (หมู่ที่ 5,6 ตำบลปาล์มพัฒนา)
อำเภอควนกาหลง (หมู่ที่ 8 ตำบลควนกาหลง), (หมู่ที่ 5,6 ตำบลควนกาหลง), (หมู่ที่ 5 ตำบลทุ่งนุ้ย อำเภอควนกาหลง เป็นที่ที่จะดำเนินการผนวกเพิ่มเติม)
4.จังหวัดสงขลาเนื้อที่ประมาณ 56,976 ไร่ หรือประมาณ 91 ตารางกิโลเมตร (5หมู่บ้าน 2 ตำบล 1 อำเภอ)
อำเภอรัตภูมิ (หมู่ที่ 8,9 ตำบลท่าชะมวง) , (หมู่ที่ 5,6,9 ตำบลเขาพระ)
ข้อมูลด้านกายภาพ > พื้นที่

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด มีพื้นที่ประมาณ 791847 ไร่
ข้อมูลด้านกายภาพ > ภูมิประเทศ

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด ตั้งอยู่ในเทือกเขาบรรทัดซึ่งเป็นเทือกเขาที่วางตัวในแนวเหนือ-ใต้ และแบ่งระหว่างภาคใต้ฝั่งตะวันออกและภาคใต้ฝั่งตะวันตก แบ่งเป็นจังหวัดพัทลุง และจังหวัดตรังเป็นภูเขาสูงสลับซับซ้อน มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ระหว่าง 100 ? 1,350 เมตรและความสูงชันอยู่ระหว่าง 25o-30o ภูเขาบริเวณเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด นอกจากจะเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าจำนวนมาก และยังเป็นแหล่งต้นน้ำทะเลสาบสงขลา ซึ่งอยู่ทางด้านทางทิศตะวันออกของเทือกเขานี้ ได้แก่ คลองนาท่อม คลองหัวมร คลองท่ามะเดื่อ คลองป่าบอน คลองพรุพ้อ และคลองรัตภูมิ ซึ่งคลองเหล่านี้จะเป็นที่รวมของลำน้ำเล็กอีกจำนวนหลายสายที่ไหลลงสู่ทะเลสาบสงขลา ทางด้านตะวันตก นั้นก็เช่นเดียวกันยังมี ลำน้ำอีกหลายสาย ที่ต้นน้ำเกิดจากภูเขาในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด และไหลลงสู่ทะเลอันดามัน ได้แก่ แม่น้ำตรัง แม่น้ำปะเหลียน คลองลิพังและคลองละงู
ข้อมูลด้านกายภาพ > ภูมิอากาศ

มี 2 ฤดู คือฤดูฝนและฤดูร้อน ช่วงที่อุณหภูมิต่ำสุดคือ เดือนพฤศจิกายน-มกราคม และช่วงที่อุณหภูมิ สูงสุด คือ เดือนมีนาคม-เมษายน
ข้อมูลด้านชีวภาพ > ทรัพยากรป่าไม้

เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด มีสภาพป่าที่แตกต่างกัน 2 ลักษณะ คือ ป่าดิบชื้นและป่าเขาหินปูน ซึ่งเป็นป่าที่ไม่ผลัดใบ -ป่าดงดิบชื้น เป็นป่าที่ขึ้นปกคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า พบตั้งแต่บริเวณลำห้วยขึ้นไปจนถึงยอดเขา มีพรรณไม้ขนาดต่างๆ ขึ้นอยู่อย่างหนาแน่น เรือนยอดปกคลุมมากกว่า 80% บริเวณพื้นที่ป่าปกคลุมด้วยอินทรีย์วัตถุ ซึ่งเป็นซากของใบไม้กิ่งไม้เป็นจำนวนมาก -ป่าเขาหินปูน เป็นป่าที่ขึ้นอยู่เฉพาะตามภูเขาที่เป็นเขาหินปูนเท่านั้น ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด พบว่าป่าเขาหินปูนบริเวณหน่วยพิทักษ์ป่าโตนเต๊ะ และบริเวณถ้ำเจ็ดคตใกล้หน่วยพิทักษ์ป่าคีรีวง สภาพป่าเป็นป่าแคระแกร็น ไม้ที่ขึ้นอยู่มีขนาดเล็ก เนื่องจากมีซับหน้าดินน้อยมากชนิดพรรณไม้บริเวณที่ขึ้นถึงนั้นเป็นเนินเขาเตี้ยๆ ไม่สูงชัน มีชั้นหน้าดินค่อนข้างหนาและติดอยู่กับป่าดิบชื้น
ข้อมูลด้านชีวภาพ > ทรัพยากรสัตว์ป่า

กลุ่มสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม เช่น ค้างคาวขอบหูขาว ค้างคาวขอบหูดำ ค้างคาวหัวดำ ค้างคาวหน้ายาว ค้างคาวหางโผล่ กระรอกหางม้า กระรอกดิน กระเต็น พญากระรอกบินหูแดง หนูขนเสียน หนูหวาย หนูฟาน และหนูฟันขาว กลุ่มนก จำนวน 283 ชนิดมีนกจำนวนหลายวงศ์ ที่มีจำนวนชนิดสูงมากเกิน 10 ชนิด วงศ์กินแมลงมีจำนวน 26 ชนิด วงศ์นกปรอด 17 ชนิด วงศ์นกหัวขวานมี 18 ชนิด วงศ์นกจับแมลง 14ชนิด วงศ์นกกินปลามี 12 ชนิดและวงศ์นกคัดคู 11 ชนิด กลุ่มสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก มีวงศ์กบต่างๆ จำนวน 16 ชนิด วงศ์อึ่งต่างๆ จำนวน 7 ชนิด กลุ่มสัตว์เลื้อยคลาน กลุ่มเต่า กลุ่มตะพาบน้ำ มีจำนวน 3วงศ์ 9 ชนิด กลุ่มตั๊กแก กิ้งก่าและจิ้งเหลน มี 4 วงศ์ 35 ชนิด กลุ่มงูมี 6 วงศ์ 28 ชนิด กลุ่มปลาน้ำจืด รวมทั้งสิ้น 29 ชนิด วงศ์ที่มีจำนวนชนิดที่สูงที่สุด คือ วงศ์ปลารากกล้วย มีจำนวน 6 ชนิด รองลงไปคือ วงศ์ปลาแขยง และวงศ์ปลาช่อน
ข้อมูลด้านชีวภาพ > สถานที่ติดต่อ

บ้านนาวง  หมู่ที่ 1 ตำบลบ้านนา อำเภอศรีนครินทร์  จังหวัดพัทลุง
มิติ

มิติ ความหมายโดยทั่วไปหมายถึง สิ่งที่บอกคุณสมบัติของวัตถุ ได้แก่ ความกว้าง ความยาว และ ความสูง ส่วนในทางคณิตศาสตร์ มิติ หมายถึงจำนวนตัวเลขที่ต้องการเพื่อระบุตำแหน่งและคุณสมบัติของวัตถุใด ๆ ในปริภูมิ ในศาสตร์ต่าง ๆ อาจนิยามความหมายของคำว่า มิติ แทนจำนวนพารามิเตอร์ที่เกี่ยวข้อง เช่น ต้นทุน และ ราคา ในทางเศรษฐศาสตร์
ตัวอย่างในทางภูมิศาสตร์เช่น จุดบนพื้นผิวโลก สามารถกำหนดได้โดยตัวเลขค่าละติจูดและลองจิจูด ทำให้แผนที่ดังกล่าวมีสองมิติ (ถึงแม้ว่าโลกจะมีรูปร่างเกือบทรงกลมซึ่งมีสามมิติก็ตาม) ในการกำหนดตำแหน่งเครื่องบินหรืออากาศยานอื่น นอกจากละติจูดและลองจิจูดแล้ว ยังมีอีกตัวแปรหนึ่งคือค่า ความสูงจากพื้นดิน ทำให้พิกัดของเครื่องบิน เป็นสามมิติ
เวลา สามารถใช้เป็นมิติที่สามหรือที่สี่ (เพิ่มจากพื้นที่สองหรือสามมิติเดิม) ในการกำหนดตำแหน่งได้
มิติในทางคณิตศาสตร์และฟิสิกส์

หมายเหตุ
Ma ทางคณิตศาสตร์
Ph ทางฟิสิกส์
ศูนย์มิติ:
Ma จุด
Ma ปริภูมิช่องว่างศูนย์มิติ ในทางคณิตศาสตร์, ทอพอโลยี
Ma จำนวนเต็ม
หนึ่งมิติ:
Ma เส้น
Ma กราฟ
Ma จำนวนจริง
สองมิติ:
Ma จำนวนเชิงซ้อน
Ma ระบบพิกัดคาร์ทีเซียน (ระบบพิกัดสี่เหลี่ยมผืนผ้า)
Ma ยูนิฟอร์ม ไทลิ่ง ในคณิตศาสตร์, เรขาคณิตยูคลิด
Ma พื้นผิว ในทางคณิตศาสตร์, ทอพอโลยี
สามมิติ:
Ma ทรงตันเพลโต (ทรงนูนหลายหน้าปรกติ), เรขาคณิต
Ph สเตอริโอสโคปี (ภาพ 3 มิติ)
Ph มุมของออยเลอร์ (ทรงตันในอุดมคติ)
Ma ช่องว่าง 3 มิติ ในคณิตศาสตร์นามธรรม, ทอพอโลยี
Ma ปม ในทางคณิตศาสตร์
สี่มิติ:
Ph, Ma ปริภูมิ-เวลา (ทฤษฎีสัมพัทธภาพ)
Ph, Ma เทสเซอแรคต์ (ช่องว่าง 4 มิติ; มิติที่ 4 ของอวกาศ)
Ma พอลิโครอน (พอลิโทป 4 มิติ) คณิตศาสตร์, ทอพอโลยี
Ma ควอเทอร์เนียน (จำนวนเชิงซ้อน ในคณิตศาสตร์ทฤษฎีจำนวน)
Ma ช่องว่าง 4 มิติ ในคณิตศาสตร์นามธรรม, ทอพอโลยี
มิติที่สูงขึ้นไปในทางคณิตศาสตร์:
Ma ออคโตเนียน (จำนวนจริงและพีชคณิต)
Ma เวกเตอร์
Ma ช่องว่าง (ช่องว่างในทางคณิตศาสตร์นามธรรม)
Ma ช่องว่างคาลาไบ-หยู
มิติที่สูงขึ้นไปในทางฟิสิกส์:
Ph ทฤษฎีคาลูซ่า-ไคลน์ (แรงพื้นฐานของแรงโน้มถ่วง, แรงแม่เหล็กไฟฟ้า)
Ph ทฤษฎีสตริง (ฟิสิกส์ทฤษฎีและคณิตศาสตร์ฟิสิกส์)
Ph ทฤษฎีเอ็ม (ฟิสิกส์ทฤษฎี)
มิติที่ไม่มีที่สิ้นสุด (มิติที่เป็นอนันต์) :
Ph ช่องว่างของฮิลแบร์ท
Ma ช่องว่างฟังก์ชัน
มิติจินตภาพ (imaginary dimension):
มิติจินตภาพเป็นมิติทางจินตนาการ ที่คนมักนำไปอ้างอิง ทำเป็นนิยายแนววิทยาศาสตร์มากมาย หรือที่เรารู้จักกันดีในชื่อ มัลติเวิร์ส
มิติจินตภาพเป็นมิติตั้งแต่มิติที่ 5 ขึ้นไปถึงมิติที่ 8 เป็นอย่างน้อย ขึ้นอยู่กับการตีความของแต่ละนักคิด แยกย่อยไปอีก ทำให้เกิดแนวคิดมีโลกต่างมิติ และกฎแห่งกรรมด้วย  (ถ้าจะสรุปง่ายๆ มิติจินตภาพคือการเอามิติที่ 4 มาทำเป็นมิติที่ 0,1,2,3,และ4 ทำให้เกิดมิติซ้อนมิติขึ้นมา)
Ph Ma มิติที่ 5 คือการสมมุติว่าถ้าเวลาในมิติที่ 4 คือ จุด เหมือนมิติที่ 0 และให้มิติที่ 4 ลากเส้นแบบมิติที่ 1 มิติที่ 4 ก็จะอยู่ในรูปแบบเวลาที่เป็นแบบเส้นตรงที่เดินไปข้างหน้าหรือถอยไปข้างหลัง (ทำให้สามารถไปในอดีตและอนาคตได้)
Ph Ma มิติที่ 6 คือสมมุติให้มิติที่ 4 ลากเส้นแบบมิติที่ 2 (กว้างยาว) ก็สามารถทำให้เกิดเส้นแยกสองเส้นเหมือนตัว Y ขึ้นมาได้ เกิดมิติพื้นผิวของมิติที่ 4 ทำให้เวลาเกิดการแยกเส้นเวลาของทุกความเป็นไปได้ (เกิดมัลติเวิร์สขึ้นในมิติที่ 6 นี่เอง ซึ่งนิยายหลายเรื่องจะใช้การตัดสินใจทุกทางเลือกทุกกระทำของแต่ล่ะเหตุการณ์ของแต่ล่ะคนจึงทำให้เกิดทางแยกของเส้นเวลามากมาย)
Ph Ma มิติที่ 7 คือการสมมุติให้มิติที่ 4 มีความกว้างยาวลึกแบบมิติที่ 3 ทำให้เกิดมิติพื้นที่ช่องว่างของมิติที่ 4  ทำให้เกิดพื้นที่ช่องว่างทับซ้อนในมิติเวลา (เกิดโลกต่างมิติขึ้น)
Ph Ma มิติที่ 8 คือการสมมุติให้มิติที่ 4 มีกาลเวลาแบบมิติที่ 4 ทำให้การกระทำในมิติเวลาหนึ่งสามารถให้ผลในอีกมิติเวลาหนึ่งได้ ทุกการกระทำที่เกิดขึ้นจะไม่สูญหายแต่จะไปให้ผลในอีกช่วงเวลาหนึ่ง ซึ่งทุกการกระทำจะให้ผลในช่วงเวลาข้างหน้าอย่างเดียว นั่นเพราะเวลาพื้นฐานจะเดินทางไปข้างหน้าเท่านั้น  (แนวคิดแบบกฎแห่งกรรม การกระทำในช่วงเวลาหนึ่ง ไปมีผลในอีกช่วงเวลาหนึ่ง)
อื่น ๆ

Ma สเปซ ฟิลลิ่ง เคริฟ (ทอพอโลยี)
องศาเสรี
มิติ (ดาต้า แวร์เฮ้าส์) และ ตารางมิติ
ไฮเปอร์สเปซ (กาล-อวกาศของมินคาวสกี, ช่องว่างของยูคลิด, ไฮเปอร์สเฟียร์, ไฮเปอร์เซอร์เฟส, เทสเซอแรคต์, ปริภูมิทอพอโลยีไฮเปอร์สเปซ)
กวนหิน

ข้าราชการของรัฐจ๊กก๊กในคริสต์ศตวรรษที่ 3
| กวนหิน (กวาน ซิง) |
| --- | --- |
關興
ภาพวาดสมัยราชวงศ์ชิงแสดงภาพกวนหินถือศีรษะของพัวเจี้ยง
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ไม่ทราบ
เสียชีวิต: ไม่ทราบ
บุตร: กวาน ถ่ง กวาน อี๋
บุพการี: กวนอู (บิดา)
ความสัมพันธ์: กวนเป๋ง (พี่ชาย) กวานชื่อ
อาชีพ: ขุนนาง
ชื่อรอง: อานกั๋ว (安國)
บรรดาศักดิ์: หั้นสือแต่งเฮา (漢壽亭侯 ฮั่นโช่วถิงโหว)

กวนหิน (ราว คริสต์ศตวรรษที่ 3) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า กวาน ซิง (จีนตัวย่อ: 关兴; จีนตัวเต็ม: 關興; พินอิน: Guān Xīng; เวด-ไจลส์: Kuan Hsing) ชื่อรอง อานกั๋ว (จีนตัวย่อ: 安国; จีนตัวเต็ม: 安國; พินอิน: Ānguó; เวด-ไจลส์: An-kuo) เป็นขุนนางของจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน
ประวัติ

กวนหินเป็นบุตรชายคนที่สองของกวนอูและเป็นน้องชายของกวนเป๋ง
ข้อมูลเกี่ยวกับกวนหินมีเพียงเล็กน้อยในบันทึกทางประวัติศาสตร์ บทชีวประวัติกวนอูในสามก๊กจี่ระบุถึงกวนเป๋งเพียงไม่กี่ประโยค กวนหินในวัยเยาว์เป็นผู้มีความรู้ จูกัดเหลียงเห็นว่ากวนหินมีความสามารถเป็นพิเศษ เมื่อกวนหินเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ (อายุราว 19 ปี) ได้รับราชการเป็นขุนนางของจ๊กก๊กและเสียชีวิตในอีกไม่กี่ปีหลังจากนั้น กวนหินได้รับบรรดาศักดิ์หั้นสือแต่งเฮา (漢壽亭侯; ฮั่นโซ่วถิงโหว) ซึ่งสืบทอดมาจากกวนอูผู้บิดา สาเหตุการเสียชีวิตของกวนหินไม่มีการบันทึกไว้ กวนหินมีบุตรชายที่ปรากฏชื่อสองคนคือ กวาน ถ่ง (關統) และกวาน อี๋ (關彝)
กวนหินปรากฏเป็นตัวละครในนิยายอิงประวัติศาสตร์ที่ประพันธ์ในศตวรรษที่ 14 เรื่องสามก๊ก ซึ่งกวนหินมีบทบาทสำคัญในเรื่องหลังการเสียชีวิตของกวนอูผู้บิดา
ดูเพิ่ม

รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
| ด ค กบุคคลสำคัญในยุคสิ้นราชวงศ์ฮั่น (ค> ศ. 189-220) |
| --- | --- |
จักรพรรดิ:  จักรพรรดิฮั่นหลิง (พระเจ้าเลนเต้)  จักรพรรดิฮั่นเซ่า (หองจูเปียน)  จักรพรรดิฮั่นเซี่ยน (พระเจ้าเหี้ยนเต้/หองจูเหียบ) 
พระมเหสีและพระสนม:  พระนางตังไทฮอ  พระนางโฮเฮา  พระสนมอองบีหยิน  พระสนมถัง  พระนางฮกเฮา  พระสนมตังกุยฮุย  พระนางโจเฮา 
ผู้สำเร็จราชการ:  โฮจิ๋น  ตั๋งโต๊ะ  อ้องอุ้น  ลิฉุย  กุยกี  โจโฉ  โจผี 
ขุนศึก:  กองซุนก๋ง  กองซุนของ  กองซุนจ้าน  กองซุนตู้  กิมสวน  โกกัน  ขงมอ  ขงหยง  เค้าก๋อง  เงียมแปะฮอ  จางหอง  ฉกหยง  ชื่อเซี่ย  ซุนกวน  ซุนเกี๋ยน  ซุนเซ็ก  เต๊งหงวน  เตียวก๊ก  เตียวสิ้ว  เตียวหอม  เตียวฬ่อ  เตียวเอี๋ยง  เตียวเอี๋ยน  โตเกี๋ยม  เปาสิ้น  เปียนจาง  ม้าเฉียว  ม้าเท้ง  ลิโป้  เล่ากี๋  เล่าจ๋อง  เล่าเจี้ยง  เล่าเตา  เล่าปี่  เล่าเปียว  เล่าเอี๋ยน  หลิวสฺวิน  เล่าหงี  เล่าอิ้ว  หันซุย  อ้วนซง  อ้วนถำ  อ้วนสุด  อ้วนเสี้ยว  อ้วนอุ๋ย  อ้วนฮี  อองของ  อองลอง  เอียวฉิว  ฮันเหียน  ฮันฮก 
ขุนนางฝ่ายพลเรือน:  กองซุนอวด  กันหยง  กากุ๋ย  กาเซี่ยง  กัวเต๋า  กุยแก  เก๊งเหลียง  เก๊งอวด  เกียวก๊กโล  โกกัน  เขาเฉียว  เขาฮิว  งอสิด  จงฮิว  จิวยี่  จูกัดกิ๋น  จูกัดเหลียง (ขงเบ้ง)  จูฮี  โจโก๋  ชีสิว  ชีซี  ซัวหยง  ซินเป๋ง  ซินผี  ซุนเขียน  ซุนฮก  ซุนฮิว  ซุยตำ  ตังสิน  ตันก๋ง  เต๊งไก๋  เตียนห้อง  เตียวกั๋ง  เตียวเจียว  เตียวเมา  เตียวสง  เตียวอุ๋น  เตียวเหียน  เทียหยก  บังทอง  บิต๊ก  บิฮอง  มอกาย  ม้าเลี้ยง  ลกซุน  ลิยู  ลิห้อม  ลู่คัง  เล่าจ๋อง  เล่าต้าย  เล่าฮก  โลซก  โลติด  สิมโพย  สุมาหลัง  สุมาหอง  สุมาจุ้น  สุมาอี้  หวดเจ้ง  อ๋องก้าย  อ้วนอิ๋น  อ้วนอุ๋ย  อองสิ้ว  อองซัน  อุยของ  เอียวสิ้ว  ฮองกี๋  ฮัวหิม  แฮหัวอัน 
ขุนนางฝ่ายทหาร:  กวนเป๋ง  กวนอู  กิเหลง  กำเหลง  กุยห้วย  เกียงขิม  โกซุ่น  โกลำ  เคาทู  ชัวมอ  งอเก๋ง  งออี้  งอหลัน  งักจิ้น  งันเหลียง  งิวขิ้ม  งิวฮู  งุยซก  เงียมหงัน  เงียมอี๋  จงป้า  จิวท่าย  จิวซุน  จิวอิ๋น  เจียวขิม  จูล่ง  จูตี  จูหวน  จูเหลง  จูเหียน  โจจิ๋น  โจเจียง  โจซุน  โจป้า  โจเมา  โจเสง  โจหยิน  โจหอง  โจฮิว  ชีเซ่ง  ซงเหียน  ซิหลง  ซีเอ๋ง  ซุนเกียว  ซุนเจ้ง  ซุนเซียง  ซุนเปิน  ซุนฟู่  โซหุย  ตังสิด  ตันเซ็ก  ตันบู  เตงฮอง  เตียนอุย  เตียวคับ  เตียวเจ  เตียวเลี้ยว  เตียวหยิม  เตียวหุย  เตียวอุ๋น  เตียวโอย  เทียเภา  ไทสูจู้  บังเต๊ก  บุนทิว  บุนเพ่ง  เบ้งตัด  เปาจิด  เปาสูหยิน  พัวเจี้ยง  ม้าต๋ง  ม้าเทียด  ม้าฮิว  ลิซก  ลิเงียม  ลิเตียน  ลิกอง  ลิบอง  ลิบ้อง  ลิต้าย  ลิอุยหอง  ลีถอง  เล่งโฉ  เล่งทอง  เล่ากี๋  เล่าชุน  เล่าผวน  เล่าเพ็ก  เล่าฮอง  เลียงหิน  เลียวฮัว  วัวเหลง  หมันทอง  หวนเตียว  หลันเป้ง  หองจอ  หันเซียม  อองเป๋ง  อ่องหอง  อิกิ๋ม  อิเขง  อินเล้  อุยก๋วน  อุยกาย  อุยเอี๋ยน  เอียวฮอง  ฮองตง  ฮองฮูสง  ฮันต๋ง  ฮันโฮ  ฮัวหยง  เฮาเฉีย  เฮาเสง  แฮหัวตุ้น  แฮหัวเอี๋ยน 
สตรีสำคัญ:  กำฮูหยิน  งอฮูหยิน  จาง ชุนหัว  ชัวฮูหยิน  ซัวเอี๋ยม  ซินเหียนเอ๋ง  ซุนฮูหยิน  ไต้เกี้ยว  บิฮูหยิน  เปียนสี  ปู้ฮูหยิน  ลิหลิงฉี  เสียวเกี้ยว  หวังอี้  อุ๋ยซี  เอียนสี 
บุคคลสำคัญอื่น ๆ:  กวนลอ  เกียดเป๋ง  เกียนสิด  จางจ้งจิ่ง  เจียวก้าน  โจงั่ง  โจจู๋  โจฉอง  โจหิม  โจสิด  ชิวลี่จฺวี  ซุนของ  เตียนติ๋ว  ปื่งเหยฺวียน  เป๊กตุ้น  ยีเอ๋ง  สิบขันที  สุมาเต๊กโช  หลิวเป้า  อิเกียด  อุยสิง่าน  ฮัวโต๋ 
รูปกวนหินจากเกม Romance of the Three Kingdoms XI
อก

บทความนี้ส่วนใหญ่กล่าวเกี่ยวกับกายวิภาคศาสตร์ของสัตว์ สำหรับการวิภาคศาสตร์ของมนุษย์ดู ทรวงอก
แผนภาพของแมลงดูดเลือด แสดงส่วนหัว อก และท้อง
อก (อังกฤษ: thorax) เป็นส่วนหนึ่งของร่างกายของสัตว์ที่อยู่ระหว่างศีรษะและท้อง
ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม อกเป็นบริเวณของร่างกายที่เกิดจากกระดูกอก (sternum) , กระดูกสันหลังส่วนอก (thoracic vertebra) , และกระดูกซี่โครง (rib) นับตั้งแต่คอไปจนถึงกะบังลม แต่ไม่รวมถึงรยางค์บน (upper limb) อวัยวะที่สำคัญที่อยู่ภายในช่องอกเช่น หัวใจ, ปอด รวมถึงหลอดเลือดจำนวนมากมาย อวัยวะภายในช่องอกจะถูกปกป้องด้วยกระดูกซี่โครงและกระดูกอก
ไตรโลไบต์แบ่งร่างกายออกเป็น 3 ส่วนหลักๆ ได้แก่ หัว (cephalon) ซึ่งมีตา, ส่วนปาก และอวัยวะรับความรู้สึก เช่น หนวด (antennae) , ส่วนอกซึ่งแบ่งเป็นปล้องๆ (ในบางชนิด การเป็นปล้องช่วยให้สามารถม้วนตัวได้) , ส่วนหาง หรือ pygidium
สำหรับในแมลงและไตรโลไบต์ (trilobite) ซึ่งเป็นสัตว์ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว อกเป็นส่วนหนึ่งของบริเวณหลักๆ 3 ส่วน (tagmata) ของร่างกายซึ่งแบ่งออกได้เป็นปล้องย่อยๆ อีกหลายปล้อง บริเวณนี้จะเป็นบริเวณที่มีปีกและขายึดเกาะหรือเป็นบริเวณแผ่นข้อต่อหลายแผ่นในไตรโลไบต์ ในแมลงส่วนใหญ่ อกจะแบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ prothorax, mesothorax, และ metathorax ในแมลงที่มีอยู่ในปัจจุบัน ส่วน prothorax จะไม่มีปีกแต่จะมีขาในตัวเต็มวัย ส่วนปีกจะมีอยู่บ้างในส่วนของ mesothorax และโดยทั่วไปจะอยู่ที่ metathorax แต่ปีกอาจจะลดรูป หรือเปลี่ยนแปลงไปทำหน้าที่เฉพาะ (เช่นในแมลงวัน ปีกในปล้อง metathorax จะลดรูปเป็นอวัยวะช่วยในการทรงตัวเล็กๆ ชื่อว่า halteres) แมลงในอันดับย่อย Apocrita ในอันดับแตนจะมีท้องปล้องแรกรวมกับ metathorax เป็นโครงสร้างที่เรียกว่า propodeum ดังนั้นแมลงในอันดับย่อยนี้ อกจะประกอบไปด้วย 4 ปล้อง เรียกส่วนอกใหม่ว่า mesosoma
ส่วนอกของแมลงสามารถแบ่งย่อยออกเป็นส่วนต่างๆ หลากหลาย ที่สำคัญได้แก่ส่วนหลัง (notum) , ส่วนข้าง (pleuron มีอยู่ข้างละ 1 อัน) , และส่วนท้อง (sternum) ในแมลงบางชนิดส่วนต่างๆ เหล่านี้จะประกอบด้วยแผ่นโครงกระดูกภายนอกอิสระ 1 อันหรือหลายอันโดยมีเยื่อแผ่นระหว่างกันเรียกว่า sclerites
อารมณ์

ตัวอย่างอารมณ์พื้นฐาน
ในทางจิตวิทยา ปรัชญา และสาขาย่อยอื่น ๆ อารมณ์ หมายถึงประสบการณ์ในความรู้สำนึกและอัตวิสัยที่ถูกกำหนดลักษณะเฉพาะโดยการแสดงออกทางจิตสรีรวิทยา ปฏิกิริยาทางชีววิทยา และสภาพจิตใจ อารมณ์มักจะเกี่ยวข้องและถูกจัดว่ามีอิทธิพลซึ่งกันและกันกับพื้นอารมณ์ พื้นอารมณ์แต่กำเนิด บุคลิกภาพ นิสัย และแรงจูงใจ เช่นเดียวกับที่ได้รับอิทธิพลจากฮอร์โมนและสารสื่อประสาท อาทิ โดพามีน นอราดรีนาลีน เซโรโทนิน ออกซิโทซิน และคอร์ซิทอล อารมณ์มักเป็นพลังขับดันเบื้องหลังพฤติกรรมไม่ว่าเชิงบวกหรือเชิงลบ  สรีรวิทยาของอารมณ์มีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับภาวะกระตุ้นของระบบประสาท ด้วยสถานะและความแรงของการกระตุ้นที่หลากหลายซึ่งเกี่ยวเนื่องกับอารมณ์เฉพาะอย่างโดยชัดเจน ถึงแม้ว่าการแสดงออกด้วยอารมณ์อาจดูเหมือนว่าเป็นการกระทำโดยไม่ต้องใช้ความคิด แต่มุมมองที่สำคัญของอารมณ์ก็คือการรับรู้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตีความหมายของสิ่งที่เกิด ตัวอย่างเช่น เมื่อเกิดการข่มขู่คุกคาม ประสบการณ์แห่งความกลัวจะบังเกิดโดยปกติ การรับรู้ถึงภัยอันตรายและภาวะกระตุ้นของระบบประสาทที่ตามมา (เช่นชีพจรเต้นเร็ว หายใจเร็ว เหงื่อออก กล้ามเนื้อหดเกร็ง) คือองค์ประกอบโดยรวมที่นำไปสู่การตีความหมายและการระบุว่าภาวะกระตุ้นเป็นสถานะอารมณ์ อารมณ์ก็มีความเชื่อมโยงกับแนวโน้มของพฤติกรรม การวิจัยเกี่ยวกับอารมณ์เพิ่มขึ้นอย่างมากภายในสองทศวรรษที่ผ่านมาในหลายสาขาที่ศึกษาอย่างเช่นจิตวิทยา ประสาทวิทยา แพทยศาสตร์ สังคมวิทยา และแม้แต่วิทยาการคอมพิวเตอร์ ทฤษฎีจำนวนมากที่พยายามอธิบายแหล่งกำเนิด ประสาทชีววิทยา ประสบการณ์ และการทำงานของอารมณ์ ได้แต่เพียงประคับประคองการวิจัยที่เข้มข้นมากยิ่งขึ้นเกี่ยวกับเรื่องนี้ อารมณ์ในลักษณะต่าง ๆ คือความรู้สึกที่โดยทั่วไปมีองค์ประกอบทั้งสรีรวิทยาและการรับรู้ซึ่งมีอิทธิพลต่อพฤติกรรม