stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ปล่อยให้ทำไป
ประวัติความเป็นมา

แนวคิดเลสเซแฟร์เริ่มเป็นที่รู้จักในช่วงกลางศตวรรษที่ 18 ในฝรั่งเศส โดยกลุ่มนักคิดที่เรียกว่า "ฟิซิโอแครต" (Physiocrats) ซึ่งต่อต้านระบบเศรษฐกิจแบบควบคุมที่มีอยู่ในขณะนั้น
ฟิซิโอแครตเสนอให้มีการเก็บภาษีที่ดินเพียงประเภทเดียว แทนระบบภาษีที่ซับซ้อนในฝรั่งเศสช่วงศตวรรษที่ 17 พวกเขาเชื่อว่าที่ดินเป็นแหล่งความมั่งคั่งที่แท้จริงเพียงอย่างเดียว และการเก็บภาษีจากที่ดินจะไม่ส่งผลกระทบต่อการผลิตเหมือนภาษีประเภทอื่น
แนวคิดนี้ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางหลังจากอดัม สมิธ (Adam Smith) นักเศรษฐศาสตร์ชาวสกอตแลนด์ เขียนหนังสือ "ความมั่งคั่งของประชาชาติ" (The Wealth of Nations) ในปี ค.ศ. 1776 สมิธเสนอแนวคิดเรื่อง "มือที่มองไม่เห็น" (invisible hand) ซึ่งอธิบายว่าการแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตัวของแต่ละคนจะนำไปสู่ประโยชน์ของสังคมโดยรวม
หลักการพื้นฐาน

ปัจเจกบุคคลเป็นหน่วยพื้นฐานของสังคม: แนวคิดนี้ให้ความสำคัญกับสิทธิและเสรีภาพของแต่ละบุคคล
เสรีภาพตามธรรมชาติ: เชื่อว่ามนุษย์ทุกคนมีสิทธิและเสรีภาพโดยกำเนิด
ระบบธรรมชาติควบคุมตัวเอง: เชื่อว่าเศรษฐกิจและสังคมสามารถปรับสมดุลได้เองโดยธรรมชาติ
การแข่งขันเสรี: ตลาดควรมีการแข่งขันอย่างเสรี โดยไม่มีการควบคุมจากภายนอก
การนำไปใช้และข้อวิจารณ์

แม้ว่าแนวคิดเลสเซแฟร์จะไม่เคยถูกนำไปใช้อย่างเต็มรูปแบบในประเทศใด แต่มีอิทธิพลอย่างมากต่อนโยบายเศรษฐกิจในหลายประเทศ โดยเฉพาะในช่วงศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20
อย่างไรก็ตาม แนวคิดนี้ก็ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์อย่างมาก โดยเฉพาะในประเด็นต่อไปนี้:
อาจนำไปสู่ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ
ขาดการคุ้มครองแรงงานและผู้บริโภค
อาจเกิดการผูกขาดทางธุรกิจ
ไม่สามารถแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจมหภาคได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ในปัจจุบัน แม้ว่าแนวคิดเลสเซแฟร์แบบสุดโต่งจะไม่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง แต่หลักการบางอย่าง เช่น การสนับสนุนการค้าเสรีและการลดการแทรกแซงของรัฐบาล ยังคงมีอิทธิพลต่อนโยบายเศรษฐกิจในหลายประเทศ
น้ำหนัก

เครื่องชั่งสปริงเป็นเครื่องมือชนิดหนึ่งที่ใช้วัดขนาดของน้ำหนัก
ในทางวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ น้ำหนัก หมายถึงหน่วยวัดน้ำหนักบนวัตถุอันเนื่องมาจากความโน้มถ่วง 
ขนาดของน้ำหนักในปริมาณสเกลาร์ มักเขียนแทนด้วย W แบบตัวเอน คือผลคูณของมวลของวัตถุ m กับขนาดของความเร่งเนื่องจากความโน้มถ่วง g 
นั่นคือ W = mg ถ้าหากพิจารณาน้ำหนักว่าเป็นเวกเตอร์ จะเขียนแทนด้วย W แบบตัวหนา หน่วยวัดของน้ำหนักใช้อย่างเดียวกันกับหน่วยวัดของแรง ซึ่งหน่วยเอสไอก็คือนิวตัน ยกตัวอย่าง วัตถุหนึ่งมีมวลเท่ากับ 1 กิโลกรัม มีน้ำหนักประมาณ 9.8 นิวตันบนพื้นผิวโลก มีน้ำหนักประมาณหนึ่งในหกเท่าบนพื้นผิวดวงจันทร์ และมีน้ำหนักที่เกือบจะเป็นศูนย์ในห้วงอวกาศที่ไกลออกไปจากเทห์ฟ้าอันจะส่งผลให้เกิดความโน้มถ่วง
ในทางนิติศาสตร์และการพาณิชย์ น้ำหนัก มีความหมายเดียวกันกับมวล 
ดังเช่นที่ปรากฏบนฉลากบรรจุภัณฑ์และข้อมูลโภชนาการ การใช้ในชีวิตประจำวันทั่วไป มักจะถือว่าน้ำหนักก็หมายถึงมวล  และใช้หน่วยวัดของมวลเป็นหน่วยวัดของน้ำหนัก ด้วยเหตุว่า ความเร่งเนื่องจากความโน้มถ่วงบนพื้นผิวโลกแทบจะเป็นค่าคงตัว หมายความว่า อัตราส่วนระหว่างน้ำหนักของวัตถุนิ่งบนพื้นผิวโลกต่อมวลของวัตถุนั้น แทบจะเป็นอิสระจากตำแหน่งที่วัตถุนั้นตั้งอยู่บนพื้นผิวโลก ดังนั้นน้ำหนักของวัตถุบนพื้นผิวโลกจึงเป็นตัวแทนของมวลได้โดยอนุโลม
ความเร่งเนื่องจากความโน้มถ่วงของดาวเคราะห์ และดวงจันทร์

ความเร่งเนื่องจากความโน้มถ่วงของดาวเคราะห์ และดวงจันทร์ โดยคิดเทียบกับความเร่งเนื่องจากความโน้มถ่วงของโลก
| เทห์ฟ้า | จำนวนเท่า เมื่อเทียบกับโลก | ความโน้มถ่วงพื้นผิว (m/s²) |
| --- | --- | --- |
| ดวงอาทิตย์ | 27.90 | 274.1 |
| ดาวพุธ | 0.3770 | 3.703 |
| ดาวศุกร์ | 0.9032 | 8.872 |
| โลก | 1 (ตามนิยาม) | 9.8226  |
| ดวงจันทร์ | 0.1655 | 1.625 |
| ดาวอังคาร | 0.3895 | 3.728 |
| ดาวพฤหัสบดี | 2.640 | 25.93 |
| ดาวเสาร์ | 1.139 | 11.19 |
| ดาวยูเรนัส | 0.917 | 9.01 |
| ดาวเนปจูน | 1.148 | 11.28 |
นกกางเขน

| นกกางเขน |
| --- | --- |

ตัวผู้ (♂) ที่ดอยอ่างกา เสียงร้องไฟล์:Magpie robin.ogg

ตัวเมีย (♀) ที่ดอยอ่างกา
สถานะการอนุรักษ์
 ความเสี่ยงต่ำ  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Passeriformes
วงศ์:: Muscicapidae
สกุล::  Copsychus 
สปีชีส์:: C.  saularis
ชื่อทวินาม
Copsychus saularis (Linnaeus, 1758)

นกกางเขน หรือ นกกางเขนบ้าน (อังกฤษ: Oriental magpie robin, ชื่อวิทยาศาสตร์: Copsychus saularis) เป็นนกชนิดหนึ่งที่กินแมลง มีขนาดไม่ใหญ่นัก ยาวประมาณ 18-20 เซนติเมตร ส่วนบนลำตัวสีดำเงา ส่วนล่างตั้งแต่หน้าอกลงไปจะเป็นสีขาวหม่น ใต้หางและข้างหางมีสีขาว ปีกมีลายพาดสีขาวทั้งปีก ตัวผู้สีจะชัดกว่าตัวเมีย ส่วนที่เป็นสีดำในตัวผู้ ในตัวเมียจะเป็นสีเทาแก่ ปากและขาสีดำ
มักจะพบเป็นตัวเดียวหรือเป็นกลุ่มเล็ก ๆ
หากินแมลงตามพุ่มไม้ บางครั้งก็โฉบจับแมลงกลางอากาศ หางของมันมักกระดกขึ้นลง ร้องเสียงสูงบ้าง ต่ำบ้าง ฟังไพเราะ ทำรังตามโพรงไม้ที่ไม่สูงนัก 
มันจะวางไข่ครั้งละ 4-5 ฟองและตัวเมียเท่านั้นจะกกไข่ และจะฟักไข่นานประมาณ 8-14 วัน
อายุ 15 วัน แล้วจะเริ่มหัดบิน ในประเทศไทยพบทั่วไปในทุกภาคแม้ในเมืองใหญ่ ๆ เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535
นกกางเขนเป็นนกเกาะคอน (อันดับ Passeriformes) ที่เคยจัดเป็นวงศ์นกเดินดง (Turdidae) แต่ปัจจุบันจัดอยู่ในวงศ์นกจับแมลงและนกเขน (Muscicapidae)
เป็นนกสีดำขาวที่เด่น มองเห็นได้ง่าย มีหางยาวที่จะกระดกขึ้นลงเมื่อหาอาหารที่พื้นหรือจับบนต้นไม้
เป็นนกที่มีอยู่กระจายไปทั่วเอเชียใต้และบางส่วนของเอเชียอาคเนย์ เป็นนกที่สามัญทั้งตามสวนในเมืองและในป่า
เป็นนกที่รู้จักกันดีเพราะร้องเสียงเพราะ และเคยเป็นนกเลี้ยงที่นิยม
นกกางเขนเป็นนกประจำชาติของประเทศบังกลาเทศ ซึ่งเรียกนกว่า "Doyel"
ชื่ออังกฤษของนกคือ Oriental Magpie Robin อาจจะเป็นเพราะนกดูคล้ายนกสาลิกาปากดำ (Common Magpie)
ลักษณะ

นกสปีชีส์นี้ยาวประมาณ 19 ซ.ม. รวมหาง มีรูปร่างคล้ายกับ European robin (Erithacus rubecula) แต่หางจะยาวกว่า
ตัวผู้มีส่วนบนเป็นสีดำตรงส่วนของหัวและคอ  ที่ต่างหากจากแถบขาวตรงไหล่และปีก 
ส่วนข้างล่างและด้านข้างของหางยาวเป็นสีขาว
ตัวเมียมีสีดำออกเทาด้านบนและสีขาวออกเทาด้านล่าง
ส่วนลูกนกจะมีมีสีน้ำตาลเป็นเกล็ดด้านบนและที่หัว (ดูภาพด้านล่าง)
นกกางเขนเป็นนกประจำชาติของประเทศบังกลาเทศ
สปีชีส์ย่อยต้นแบบ (nominate subspecies) พบในเอเชียใต้ ตัวเมียของพันธุ์ย่อยนี้มีสีอ่อนที่สุด
ส่วนตัวเมียของหมู่เกาะอันดามันมีชื่อสปีชีส์ย่อยเป็น andamanensis มีสีเข้มกว่า มีปากที่แข็งแรงกว่า และมีหางที่สั้นกว่า
ส่วนสปีชีส์ย่อยในประเทศศรีลังกาที่มีชื่อว่า ceylonensis 
(ซึ่งก่อนหน้านี้รวมนกในอินเดียที่อยู่ทางใต้เขตแม่น้ำกาเวรี)
และสปีชีส์ย่อยต้นแบบที่อยู่ทางใต้ของอินเดียประกอบด้วยตัวผู้ตัวเมียที่มีสีเกือบเหมือนกัน
ส่วนนกในเขตประเทศภูฏานและประเทศบังกลาเทศมีขนหางที่ดำมากกว่า และก่อนหน้านี้มีชื่อต่างหากว่า erimelas 
ส่วนนกในประเทศพม่าและทางใต้ของไทย มีชื่อสปีชีส์ย่อยว่า musicus (เป็นคุณศัพท์ภาษาละตินแปลว่า "เกี่ยวกับดนตรี") ซึ่งต่างที่ขนคือ ขนหางคู่ที่ 3 เป็นสีดำโดยมาก และคู่ที่ 4 เป็นสีดำล้วนหรือเกือบล้วน ส่วนใต้ปีกก็เป็นสีดำล้วนหรือเกือบล้วน
มีชื่อสปีชีส์ย่อยอื่น ๆ ตามเขตภูมิภาครวมทั้ง prosthopellus (ฮ่องกง), nesiotes, zacnecus, nesiarchus, masculus, pagiensis, javensis, problematicus, amoenus, adamsi, pluto, deuteronymus และ mindanensis 
แต่ว่า พันธุ์ย่อย ๆ หลายอย่างเหล่านี้ไม่มีความแตกต่างที่ชัดเจน และยังไม่มีมติที่ลงตัวกัน 
มีบางสปีชีส์ย่อยเช่น mindanensis ที่นักวิชาการบางพวกปัจจุบันจัดเป็นสปีชีส์ต่างหากเช่น Philippine magpie-robin 
ขนของตัวเมียต่างไปตามเขตภูมิภาคมากกว่าของตัวผู้
นกมักจะเห็นในที่ใกล้ ๆ พื้น กระโดดไปมาตามกิ่งไม้ หรือหาอาหารตามใบไม้แห้งโดยมีหางกระดกขึ้นลง
ตัวผู้จะร้องเสียงดังไพเราะจากกิ่งไม้สูงในฤดูผสมพันธุ์
แถบที่อยู่

นกกางเขนเป็นนกอยู่ประจำในเขตร้อนของทวีปเอเชีย ตั้งแต่ประเทศบังกลาเทศ, ทางใต้ของประเทศจีน, ประเทศอินเดีย, ทางตะวันออกของประเทศอินโดนีเซีย, ประเทศมาเลเซีย, ทางตะวันออกของประเทศปากีสถาน, ประเทศสิงคโปร์, ประเทศศรีลังกา, ประเทศไทย และเป็นนกนำเข้าในประเทศออสเตรเลีย
นกกางเขนมักจะพบในป่าโปร่ง ป่าชายเลน พื้นที่เกษตรกรรม สวนผลไม้ สวนสาธารณะในเมือง เมืองใหญ่ มักจะอยู่ใกล้ที่อยู่ของมนุษย์ เป็นนกที่พบได้ทั่วประเทศไทย
พฤติกรรม

นกกางเขนผสมพันธุ์กันในระหว่างเดือนมีนาคมจนถึงเดือนกรกฎาคมในอินเดีย และในระหว่างเดือนมกราคมจนถึงเดือนมิถุนายนในเอเชียอาคเนย์
ตัวผู้ร้องเสียงไพเราะจากที่สูงในช่วงจีบตัวเมีย
ลีลาแสดงตัวของตัวผู้รวมทั้งทำขนให้ฟูขึ้น ยกปาก คลี่หาง และเดินวางมาด 
นกทำรังในโพรงไม้ หรือที่เวิ้งกำแพงหรืออาคาร และบางครั้งจะเข้าไปอยู่ในกล่องที่ทำไว้ให้นกอยู่
นกจะเอาหญ้าและฟางมาปูรัง
ตัวเมียจะทำการสร้างรังมากกว่า และจะทำก่อนการวางไข่ประมาณอาทิตย์หนึ่ง
นกจะวางไข่ 4-5 ฟองภายใน 24 ชม. ไข่มีรูปร่างกลมรี มีสีเขียวอ่อน ๆ มีจุดสีน้ำตาล ดูเข้ากับสีของหญ้าและฟางที่ปูในรัง
ตัวเมียเท่านั้นจะกกไข่เป็นเวลา 8-14 วัน 
รังนกจะมีกลิ่นแบบเฉพาะตัว
ตัวเมียเลี้ยงลูกมากกว่าตัวผู้
ส่วนตัวผู้จะค่อนข้างดุในฤดูผสมพันธุ์ จะป้องกันอาณาเขตของตน 
และจะมีปฏิกิริยาต่อเสียงนกอื่นในอาณาเขต หรือแม้แต่เงาในกระจกของตนเอง 
ตัวผู้จะทำการป้องกันอาณาเขตมากกว่าตัวเมีย
งานศึกษาต่าง ๆ พบว่า เสียงร้องของนกจะต่างไปตามถิ่น แม้แต่นกที่อยู่ใกล้ ๆ กัน  
นกอาจจะเลียนแบบเสียงร้องของนกสปีชีส์อื่น ๆ 
ซึ่งอาจจะแสดงว่า นกที่โตแล้วจะย้ายกระจายไปที่อื่น ไม่กลับมาที่กำเนิด (philopatric) 
ตัวเมียอาจจะส่งเสียงร้องระยะสั้น ๆ เมื่อเจอตัวผู้
นอกจากเพลงที่ร้องแล้ว นกยังส่งเสียงร้องประเภทหลัก ๆ รวมทั้งการประกาศอาณาเขต (territorial call) การออกและการกลับรัง (emergence and roosting call) การแสดงภัย (threat call) การยอมแพ้ (submissive call) การขออาหาร (begging call) และการร้องทุกข์ (distress call)  ส่วนเสียงร้องประเภทอื่น ๆ ที่ใช้เป็นบางครั้งคือ  เสียงร้องหนี (escape call) และเสียงร้องฉุน (anger call) 
นอกจากนั้นแล้ว ยังมีเสียงร้องให้รุมตี (mobbing call) อีกด้วย 
อาหารโดยมากเป็นแมลงและสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังอื่น ๆ
แต่บางครั้งก็จะกินน้ำหวานดอกไม้ ตุ๊กแก (และจิ้งจก)
ปลิง
ตะขาบ 
และแม้แต่ปลาด้วย
นกจะออกมาหากินบ่อยครั้งในยามสายัณห์ 
บางครั้งจะเล่นน้ำฝนที่รวมอยู่ที่ใบไม้
นกกางเขนเป็นนกขยันทำมาหากิน เมื่ออิ่มก็จะบินขึ้นไปเกาะที่โล่ง ๆ สูง ๆ เช่นสายไฟ เสาอากาศ แล้วร้องเสียงไพเราะ และเมื่อหิวก็จะลงมาหากินใหม่ มักจะได้ยินเสียงทั้งในเวลาอรุณและในยามสายัณห์
สถานะการอนุรักษ์

โดยทั่วไปนกกางเขนนี้มีสถานะความเสี่ยงต่ำต่อการสูญพันธุ์ (little concern) แต่ในบางภูมิภาคประชากรเริ่มลดจำนวนลง และบางแห่งลดอย่างรวดเร็วจนกระทั่งมีนักวิชาการท้องถิ่นสนับสนุนมาตรการเพื่อช่วยให้นกสามารถอยู่รอดได้ โดยอ้างว่า
นกกางเขนกำลังหมดไปรวดเร็วอย่างไม่น่าเชื่อ เป็นนกที่รู้จักกันดีเพราะเพลงที่มีเสน่ห์และขนที่สวยงาม เป็นนกที่ช่วยรักษาความสมดุลในระบบนิเวศและมีประโยชน์ต่อเกษตรกรรมเพราะโดยทั่วไปกินแมลงที่ทำอันตรายและหนอนก่อโรค ควรทำทุกอย่างเพื่อสนับสนุนให้มีสำนึกเกี่ยวกับ C. saularis และเพื่อรักษามรดกธรรมชาตินี้
การจับไปเป็นสัตว์เลี้ยงและการเปลี่ยนแปลงทางนิเวศน์ก็มีส่วนทำให้ลดจำนวนลง ดังนั้นจึงเป็นนกที่มีกฎหมายป้องกันในบางพื้นที่
ในประเทศสิงคโปร์และฮ่องกง นกชนิดนี้ค่อนข้างจะสามัญในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1920 แต่เริ่มลดจำนวนลงในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 เชื่อกันว่าเพราะเหตุการแข่งขันจากนกเอี้ยงสาริกาที่นำมาจากถิ่นอื่น ปัจจุบันยังจัดอยู่ในประเภท "สิ่งมีชีวิตที่ใกล้การสูญพันธุ์" (endangered) ในประเทศสิงคโปร์
ในประเทศไทย เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 จึงห้ามล่า พยายามล่า ห้ามค้า ห้ามนำเข้าหรือส่งออก ห้ามครอบครอง ห้ามเพาะพันธุ์ ห้ามเก็บหรือทำอันตรายรัง การห้ามการครอบครองและการค้ามีผลไปถึงไข่และซาก
นกกางเขนมีนกล่าเหยื่อที่เป็นศัตรูน้อย
แต่ว่ามีการรายงานถึงเชื้อโรคและปรสิตหลายอย่าง
มีการพบปรสิตโรคมาลาเรียนกจากสปีชีส์นี้
มีการพบไข้หวัดนกประเภท H4N3 และ H5N1 ในหลายกรณี
มีการพบหนอนตัวกลม (nematode) ในตา
ในวัฒนธรรมต่าง ๆ

ในอดีต คนอินเดียได้เลี้ยงนกกางเขนเพราะมีเสียงเพราะและเพื่อการตีนก 
และปัจจุบันก็ยังเป็นนกที่ถูกจับมาเลี้ยงในบางส่วนของเอเชียอาคเนย์
นกกางเขนเป็นนกประจำชาติของประเทศบังกลาเทศซึ่งมีนกอยู่ทั่วไปอย่างสามัญโดยเรียกว่า Doyel หรือ Doel (เบงกอล: দোয়েল)
มีการใช้เป็นสัญลักษณ์ต่าง ๆ เป็นจำนวนมากในประเทศ รวมทั้งบนธนบัตร มีจุดสำคัญในมหานครธากาที่เรียกว่า Doyel Chatwar แปลว่า จตุรัสนกกางเขน
นกกางเขนเป็นสัญลักษณ์ของสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (Bird Conservation Society of Thailand) ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2529 และในวัฒนธรรมปักษ์ใต้ของไทย โดยเฉพาะเพลงร่วมสมัย มักจะมีการอ้างอิงถึงนกกางเขนบ่อย ๆ โดยเรียกว่า "นกบินหลา" ด้วยเป็นนกที่รักและหวงถิ่นฐาน เหมือนคนใต้รักถิ่นที่อยู่
เชิงอรรถและอ้างอิง > แหล่งข้อมูลอื่น

รูปที่สวยงามของนก "นกกางเขนบ้าน / Oriental Magpie Robin (Copsychus saularis)". นกป่าสัปดาห์ละตัว. plains-wanderer blog. 2013-01-13. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-05-06. สืบค้นเมื่อ 2015-05-06.
ภาพยนตร์ รูป และเสียงร้อง ของนกกางเขน on the Internet Bird Collection
Mehrotra, P. N (1982). "Morphophysiology of the cloacal protuberance in the male Copsychus saularis (L.) (Aves, Passeriformes)". Science and Culture. 48: 244–246.
ซ้ายตัวผู้ ขวาตัวเมีย ถ่ายที่รัฐมหาราษฏระ ประเทศอินเดีย
ตัวเมียของสปีชีส์ย่อยที่เป็นต้นแบบ
ไข่นกกางเขน
ลูกนกในประเทศศรีลังกา สีน้ำตาลเป็นลายเกล็ดที่ด้านบนและหัว ต่างจากนกที่โตเต็มที่แล้ว
รูปปั้นนกที่จตุรัสนกกางเขน (Doyel Chatwar) มหานครธากา ประเทศบังกลาเทศ
รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม

| รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม |
| --- | --- |
ผู้ชนะล่าสุด ชาติชาย ชินศรี   สัปเหร่อ (2566)
รางวัลสำหรับ: นักแสดงนำชายยอดเยี่ยมแห่งปี
ประเทศ:  ไทย
จัดโดย: สมาพันธ์สมาคมภาพยนตร์แห่งชาติ
รางวัลแรก: 25 มกราคม พ.ศ. 2535 (32 ปี)
'มา'รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม เป็นรางวัลที่จัดเป็นประจำทุกปีโดย สมาพันธ์สมาคมภาพยนตร์แห่งชาติ (สสภช) เพื่อเป็นเกียรติแก่นักแสดงชายในบทนำจากภาพยนตร์ที่ทำผลงานได้โดดเด่นและดีเยี่ยม เป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทย
รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ ครั้งที่ 1 จัดขึ้นครั้งแรกใน พ.ศ. 2535 โดย สุรศักดิ์ วงษ์ไทย ได้รับรางวัลจากการแสดงภาพยนตร์ กะโหลกบางตายช้า กะโหลกหนาตายก่อน (2534) โดยตั้งแต่งานครั้งแรกมีตัวละครเพียงตัวเดียวที่ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงมากกว่าหนึ่งครั้ง ได้แก่ ซีอุย จาก นายซีอุย แซ่อึ้ง และ ซีอุย
นักแสดง 28 คนที่ได้รับรางวัลนี้ตั้งแต่มีการจัดงานขึ้นมา โดย สรพงศ์ ชาตรี ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงทั้งสาขานักแสดงนำชายและสมทบชายมากที่สุดจำนวน 8 ครั้ง (ชนะ 1 ครั้ง) และ ซันนี่ สุวรรณเมธานนท์ กับ อนันดา เอเวอร์ริ่งแฮม เป็นผู้ที่ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงในสาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยมมากที่สุดจำนวน 7 ครั้ง และ เรย์ แมคโดนัลด์ กับ อนันดา เอเวอร์ริ่งแฮม  ได้รับรางวัลมากที่สุดในสาขานี้จำนวน 2 ครั้ง โดยในงาน รางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ ครั้งที่ 32 ผู้ชนะคนล่าสุดในสาขานี้คือ ชาติชาย ชินศรี จากบท เซียง ในภาพยนตร์ สัปเหร่อ
ผู้ได้รับรางวัลและผู้เข้าชิงมากกว่าหนึ่งครั้ง > ผู้เข้าชิงมากกว่าหนึ่งครั้ง

| --- | --- |
 7 ครั้ง ซันนี่ สุวรรณเมธานนท์  อนันดา เอเวอร์ริ่งแฮม    4 ครั้ง ฉัตรชัย เปล่งพานิช  ชาคริต แย้มนาม  อารักษ์ อมรศุภศิริ  อำพล ลำพูน 3 ครั้ง กฤษดา สุโกศล แคลปป์  จิรายุ ละอองมณี  เรย์ แมคโดนัลด์  สรพงศ์ ชาตรี  สมชาย เข็มกลัด  สันติสุข พรหมศิริ  ณเดชน์ คูกิมิยะ:  2 ครั้ง ชูศักดิ์ เอี่ยมสุข  เดวิด อัศวนนท์  ธเนศ วรากุลนุเคราะห์  นพชัย ชัยนาม  ศุกลวัฒน์ คณารศ  ปิติศักดิ์ เยาวนานนท์  พนม ยีรัมย์  เพ็ชรทาย วงษ์คำเหลา  ภาณุ สุวรรณโณ  ศรัณยู วงษ์กระจ่าง  สัญญา คุณากร  สุรศักดิ์ วงษ์ไทย
ผู้ได้รับรางวัลและผู้เข้าชิงมากกว่าหนึ่งครั้ง > ผู้ชนะมากกว่าหนึ่งครั้ง

| จำนวนครั้งที่ชนะ | นักแสดง |
| --- | --- |
2: เรย์ แมคโดนัลด์
2: อนันดา เอเวอริ่งแฮม
สถิติอายุ

| สถิติ | นักแสดง | ภาพยนตร์ | อายุ (ในปีนั้น) |
| --- | --- | --- | --- |
| ผู้ชนะอายุมากที่สุด | นพดล ดวงพร | 15 ค่ำ เดือน 11 | 61 |
| ผู้เข้าชิงอายุมากที่สุด | ธเนศ วรากุลนุเคราะห์ | โปรเม อัจฉริยะ/ต้?ง/สร้าง | 62 |
| ผู้ชนะอายุน้อยที่สุด | จิรายุ ละอองมณี | ตุ๊กแกรักแป้งมาก | 19 |
| ผู้เข้าชิงอายุน้อยที่สุด | ชาลี ไตรรัตน์ | เด็กหอ | 13 |
| ผู้เข้าชิงอายุน้อยที่สุด | ชวิน ลิขิตเจริญพงษ์ | บ้านฉัน..ตลกไว้ก่อน (พ่อสอนไว้) | 13 |
ดูเพิ่ม

รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม
รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม
รางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม
รางวัลสตาร์พิกส์ไทยฟิล์มอะวอดส์ สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม
รางวัลคมชัดลึก อวอร์ด สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยมประเภทภาพยนตร์
| ด ค กรางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ |
| --- | --- |
รางวัล:  ภาพยนตร์  ผู้กำกับภาพยนตร์  นักแสดงนำชาย  นักแสดงนำหญิง  นักแสดงสมทบชาย  นักแสดงสมทบหญิง  บทภาพยนตร์ 
สถิติ:  ภาพยนตร์ที่ชนะห้าสาขาใหญ่  นักแสดงที่ชนะสี่สาขาทางการแสดง  ที่สุดในแต่ละสาขา 
งานประกาศรางวัล:  2534  2535  2536  2537  2538  2539  2540  2541  2542  2543  2544  2545  2546  2547  2548  2549  2550  2551  2552  2553  2554  2555  2556  2557  2558  2559  2560  2561  2562 โควิด-19  2563  2564  2565  2566 
| ด ค กรางวัลภาพยนตร์แห่งชาติ สุพรรณหงส์ สาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยม |
| --- | --- |
2534–2540:  สุรศักดิ์ วงษ์ไทย (2534)  พลรัตน์ รอดรักษา (2535)  จักรกฤษณ์ อำมรัตน์ (2536)  สหรัถ สังคปรีชา (2537)  สมชาย เข็มกลัด (2538)  ฌานิศ ใหญ่เสมอ (2539)  เรย์ แมคโดนัลด์ (2540) 
2541–2551:  เรย์ แมคโดนัลด์ (2541)  อำพล ลำพูน (2542)  ปวริศร์ มงคลพิสิฐ (2544)  นพดล ดวงพร (2545)  อัสนี สุวรรณ (2546)  ปิติศักดิ์ เยาวนานนท์ (2547)  ฉัตรชัย เปล่งพานิช (2548)  กฤษดา สุโกศล แคลปป์ (2549)  อครา อมาตยกุล (2550)  อนันดา เอเวอร์ริ่งแฮม (2551) 
2552–2562:  ปรเมศร์ น้อยอ่ำ (2552)  อนันดา เอเวอร์ริ่งแฮม (2553)  นพชัย ชัยนาม (2554)  เดวิด อัศวนนท์ (2555)  ณเดชน์ คูกิมิยะ (2556)  จิรายุ ละอองมณี (2557)  ซันนี่ สุวรรณเมธานนท์ (2558)  ฉันทวิชช์ ธนะเสวี (2559)  ชานน สันตินธรกุล (2560)  ศุกลวัฒน์ คณารศ (2561)  (2562) โควิด-19 
2563–2573:  ศดานนท์ ดุรงคเวโรจน์ (2563)  อิชณน์กร พึ่งเกียรติรัศมี (2564)  ณัฐรัตน์ นพรัตยาภรณ์ (2565)  ชาติชาย ชินศรี (2566) 
สมชาย เข็มกลัด ชนะจากภาพยนตร์ โลกทั้งใบให้นายคนเดียว (2538)
เรย์ แมคโดนัลด์ ชนะจากภาพยนตร์ ฝัน บ้า คาราโอเกะ (2540) และรัก-ออกแบบไม่ได้ (2541)
อำพล ลำพูน ชนะจากภาพยนตร์ อั้งยี่ ลูกผู้ชายพันธุ์มังกร (2542)
ฉัตรชัย เปล่งพานิช ชนะจากภาพยนตร์ จอมขมังเวทย์ (2548)
กฤษดา สุโกศล แคลปป์ ชนะจากภาพยนตร์ 13 เกมสยอง (2549)
อัครา อมาตยกุล ชนะจากภาพยนตร์ ไชยา (2550)
อนันดา เอเวอริ่งแฮม ชนะจากภาพยนตร์ แฮปปี้เบิร์ธเดย์ (2551) และ ชั่วฟ้าดินสลาย (2553)
นพชัย ชัยนาม ชนะจากภาพยนตร์ ฝนตกขึ้นฟ้า (2554)
เดวิด อัศวนนท์ ชนะจากภาพยนตร์ เคาท์ดาวน์ (2555)
ณเดชน์ คูกิมิยะ ชนะจากภาพยนตร์ คู่กรรม (2556)
จิรายุ ละอองมณี ได้รับรางวัลจากการแสดงภาพยนตร์ ตุ๊กแกรักแป้งมาก (2557)
ซันนี่ ซี สุวรรณเมธานนท์ ได้รับรางวัลจากการแสดงภาพยนตร์ ฟรีแลนซ์..ห้ามป่วย ห้ามพัก ห้ามรักหมอ (2558)
ฉันทวิชช์ ธนะเสวี ชนะจากภาพยนตร์ แฟนเดย์..แฟนกันแค่วันเดียว (2559)
ชานน สันตินธรกุล ชนะจากภาพยนตร์ ฉลาดเกมส์โกง (2560)
ศุกลวัฒน์ คณารศ ชนะจากภาพยนตร์ มะลิลา (2561)
หิมพานต์ (กัณฑ์)

บทความนี้เกี่ยวกับกัณฑ์เทศน์มหาชาติ สำหรับความหมายอื่น ดูที่ หิมพานต์ (แก้ความกำกวม)
หิมพานต์ เป็นชื่อกัณฑ์ที่ 2 แห่งเทศน์มหาชาติ จาก 13 กัณฑ์คือ ทศพร หิมพานต์ ทานกัณฑ์ วนประเวศน์ ชูชก จุลพน มหาพน กุมาร มัทรี สักกบรรพ มหาราช ฉกษัตริย์ นครกัณฑ์
กัณฑ์หิมพานต์มีเนื้อหาเริ่มแต่พระเวสสันดรประสูติ อภิเสกสมรสกับนางมัทรี มีพระโอรสธิดาสองพระองค์คือชาลีกับกัณหา ตอนหลังถูกชาวเมืองขับไล่ให้ไปอยู่ป่าด้วยข้อหาพระราชทานช้างเผือกคู่บ้าคู่เมืองให้แก่ชาว กลิงครัฐ พระนางมัทรีจึงขอติดตามไปด้วย พร้อมทั้งพรรณาธรรมชาติในป่าหิมพานต์ให้พระเวสสันดรทรงทราบโดยละเอียด
กัณฑ์หิมพานต์มีความยาวของเนื้อหา จำนวน 134 คาถา จากทั้งหมด 1,000 คาถา
ไมน็อกซิดิล

| --- | --- |


ข้อมูลทางคลินิก
ชื่อทางการค้า: Rogaine, Loniten
AHFS/Drugs.com: โมโนกราฟ
ระดับความเสี่ยงต่อทารกในครรภ์:  C 
ช่องทางการรับยา: ปาก / ผิวหนัง
รหัส ATC: C02DC01 (WHO) D11AX01
กฏหมาย
สถานะตามกฏหมาย:  P (UK)  for topical use, otherwise POM. Cannot be prescribed on the NHS. 
ข้อมูลเภสัชจลนศาสตร์
การเปลี่ยนแปลงยา: Primarily hepatic
ครึ่งชีวิตทางชีวภาพ: 4.2 ชั่วโมง
การขับออก: ไต
ตัวบ่งชี้
 ชื่อตามระบบ IUPAC 6-piperidin-1-ylpyrimidine-2, 4-diamine 3-oxide 
เลขทะเบียน CAS: 38304-91-5 Y
PubChem CID: 4201
IUPHAR/BPS: 4254
DrugBank: DB00350 N
ChemSpider: 10438564 Y
UNII: 5965120SH1
KEGG: D00418 N
ChEBI: CHEBI:6942 N
ChEMBL: CHEMBL802 N
ECHA InfoCard: 100.048.959 
ข้อมูลทางกายภาพและเคมี
สูตร: C9H15N5O
มวลต่อโมล: 209.251 g/mol g·mol−1
 InChI InChI=1S/C9H15N5O/c10-7-6-8 (12-9 (11) 14 (7) 15) 13-4-2-1-3-5-13/h6H, 1-5, 10H2, (H2, 11, 12) N Key:ZFMITUMMTDLWHR-UHFFFAOYSA-N N 
  7Y (what is this?)  (verify)
 สารานุกรมเภสัชกรรม
ไมน็อกซิดิล (อังกฤษ: Minoxidil) เป็นยาขยายหลอดเลือดหรือลดความดันโลหิตสูง โดยการรับประทาน ในปัจจุบันใช้สำหรับกระตุ้นการงอกใหม่ของเส้นผม
ประวัติ

เดิมไมน็อกซิดิล เป็นยาชนิดรับประทานเพื่อรักษาผู้มีภาวะความดันโลหิตสูงผิดปกติ ในทางการแพทย์พบว่ามีผลข้างเคียงทำให้ผู้ใช้ยามีผมหรือขนงอกขึ้น จึงได้มีการดัดแปลงเป็นชนิดใช้ภายนอก สำหรับรักษาอาการผมร่วงอย่างแพร่หลาย โดยความเข้มข้นของยาจะอยู่ในช่วง 2 - 5%
การออกฤทธิ์

กลไกการออกฤทธิ์ของยา ในทางการแพทย์พบว่าตัวยาจะออกฤทธิ์ด้วยการเปิดช่องโปตัสเซียม ซึ่งเชื่อกันว่าจะเป็นการกระตุ้นให้เกิดงอกใหม่ของเส้นผม หรือ ผมร่วงอาจเกิดจากภาวะความดันโลหิตสูงกว่าปกติตัวยาทำให้ความดันลดลงส่งผลให้อาการผมร่วงลดลงไปด้วย
ผลข้างเคียง

ในทางการแพทย์แต่เดิมใช้รักษาเกี่ยวกับภาวะความดันโลหิตสูงอยู่แล้วหากนำมาใช้เพื่อรักษาอาการผมร่วงอาจมีผลทำให้ความดันลดลง หรือหากใช้ยาเพื่อรักษาอาการความดันโลหิตสูงก็อาจมีผลทำให้ผมงอกได้เช่นกัน ส่วนผลข้างเคียงอื่น ๆ เช่น หากใช้ภายนอกอาจมีอาการคัน พุพอง หรือมีขนหรือเส้นผมขึ้นในบริเวณใบหน้า
โขน

| โขน ละครรำสวมหน้ากากในไทย * |
| --- | --- |
  มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมโดยยูเนสโก
การแสดงโขนที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2552
ประเทศ:  ไทย
ภูมิภาค **: เอเชียและแปซิฟิก
สาขา: ธรรมเนียมและการแสดงออกทางมุขปาฐะ, ศิลปะการแสดง, แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรม และงานเทศกาล, งานช่างฝีมือดั้งเดิม
เกณฑ์พิจารณา: R.1, R.2, R.3, R.4, R.5
อ้างอิง: 01385
ประวัติการขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียน: 2561 (คณะกรรมการสมัยที่ 13)
รายการ: ตัวแทนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของมนุษยชาติ
* ชื่อตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมและการสงวนรักษาที่ดี ** ภูมิภาคที่จัดแบ่งโดยยูเนสโก
โขน เป็นศิลปะการแสดงชั้นสูงของไทยที่มีความสง่างาม อลังการและอ่อนช้อย การแสดงประเภทหนึ่งที่ใช้ท่ารำตามแบบละครใน แตกต่างเพียงท่ารำที่มีการเพิ่มตัวแสดง เปลี่ยนทำนองเพลงที่ใช้ในการดำเนินเรื่องไม่เหมือนกับละคร แสดงเป็นเรื่องราวโดยลำดับก่อนหลังเหมือนละครทุกประการ ซึ่งไม่เรียกการแสดงเหล่านี้ว่าละครแต่เรียกว่าโขนแทน มีประวัติยาวนานตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา จากหลักฐานจดหมายเหตุลาลูแบร์ เอกอัครราชทูตฝรั่งเศสในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ได้มีการกล่าวถึงการแสดงโขนว่า เป็นการเต้นออกท่าทาง ประกอบกับเสียงซอและเครื่องดนตรีประเภทต่าง ๆ ผู้แสดงจะสวมหน้ากากปิดบังใบหน้าตนเองและถืออาวุธ
โขนเป็นจุดศูนย์รวมของศาสตร์และศิลป์หลากหลายแขนงเช่น วรรณกรรม วรรณศิลป์ นาฏศิลป์ คีตศิลป์ หัตถศิลป์ โดยนำเอาวิธีเล่นและการแต่งตัวบางชนิดมาจากการเล่นชักนาคดึกดำบรรพ์ มีท่าทางการต่อสู้ที่โลดโผน ท่ารำ ท่าเต้นเช่น ท่าปฐมในการไหว้ครูของกระบี่กระบอง รวมทั้งการนำศิลปะการพากย์ การเจรจา หน้าพาทย์และเพลงดนตรีเข้ามาประกอบการแสดง ในการแสดงโขน ลักษณะสำคัญอยู่ที่ผู้แสดงต้องสวมหัวโขน ซึ่งเป็นเครื่องสวมครอบหุ้มตั้งแต่ศีรษะถึงคอ เจาะรูสองรูบริเวณดวงตาให้สามารถมองเห็น แสดงอารมณ์ผ่านทางการร่ายรำ สร้างตามลักษณะของตัวละครนั้น ๆ เช่น ตัวยักษ์ ตัวลิง ตัวเทวดา ฯลฯ ตกแต่งด้วยสี ลงรักปิดทอง ประดับกระจก บ้างก็เรียกว่าหน้าโขน
ในสมัยโบราณ ตัวพระและตัวเทวดาต่างสวมหัวโขนในการแสดง ต่อมาภายหลังมีการเปลี่ยนแปลงไม่ต้องสวมหัวโขน คงใช้ใบหน้าจริงเช่นเดียวกับละคร แต่งกายแบบเดียวกับละครใน เครื่องแต่งกายของตัวพระและตัวยักษ์ในสมัยโบราณมักมีสองสีคือ สีหนึ่งเป็นสีเสื้อ อีกสีหนึ่งเป็นสีแขนโดยสมมุติแทนเกราะ เป็นลายหนุนประเภทลายพุ่ม หรือลายกระจังตาอ้อย ส่วนเครื่องแต่งกายตัวลิงจะเป็นลายวงทักษิณาวรรต โดยสมมุติเป็นขนของลิงหรือหมี ดำเนินเรื่องด้วยการกล่าวคำนำเล่าเรื่องเป็นทำนองเรียกว่าพากย์อย่างหนึ่ง กับเจรจาเป็นทำนองอย่างหนึ่ง ใช้กาพย์ยานีและกาพย์ฉบัง โดยมีผู้ให้เสียงแทนเรียกว่าผู้พากย์และเจรจา มีต้นเสียงและลูกคู่ร้องบทให้ ใช้วงปี่พาทย์เครื่องห้าประกอบการแสดง เรื่องรามเกียรติ์ปัจจุบันสำนักการสังคีต  ทำหน้าที่ ดำเนินการด้านนาฏดุริยางคศิลป์ในงานพระราชพิธี รัฐพิธี และพิธีการต่างๆ ตามจารีตประเพณี และรวมองค์ความรู้ด้านนาฏดุริยางคศิลป์  โดยการ ศึกษา ค้นคว้า วิจัย และอนุรักษ์  ส่งเสริม สนับสนุน ให้บริการ และฝึกอบรมแก่หน่วยงานอื่นทั้งภาครัฐ และเอกชนที่ดำเนินงานศิลปวัฒนธรรม  ด้านนาฏดุริยางคศิลป์ และดำเนินการเกี่ยวกับกิจการ โรงละครแห่งชาติ  สังกัดกรมศิลปากร  กระทรวงวัฒนธรรม และ สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์มีหน้าที่หลักในการสืบทอดการฝึกหัดโขน และกรมศิลปากร มีหน้าที่ในการจัดการแสดง
ศัพทมูลวิทยา

คำ โขน เป็นคำยืมในภาษาไทยมาจากคำภาษาทมิฬว่า Kon (ทมิฬ: கோன், อักษรโรมัน: kōṉ) แปลว่า เทพเจ้า เจ้านาย ผู้เป็นเจ้า หรือผู้ปกครอง คำ Kon ในภาษาทมิฬมีรากมาจากคำในตระกูลภาษาเตอร์กิก-มองโกลว่า Kan, Khan และ Khasan ส่วนความหมายคำ โขน ในภาษาไทยตาม พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๕ หมายถึง การเล่นอย่างหนึ่งคล้ายละครรำ มักเล่นเรื่องรามเกียรติ์ โดยผู้แสดงสวมหัวจำลองต่าง ๆ ที่เรียกว่า หัวโขน
ประเภทของโขน

โขนเป็นการแสดงที่ได้รับความนิยมมาโดยตลอด ตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบัน มักนิยมแสดงเป็นมหกรรมบูชาเจ้านายชั้นสูงเช่น แสดงในงานถวายพระเพลิงพระบรมศพหรือพระศพ แสดงเป็นมหรสพสมโภชเช่น ในงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษก และแสดงเป็นมหรสพเพื่อความบันเทิงในโอกาสทั่ว ๆ ไป นิยมแสดงเพียง 3 ประเภทคือ โขนกลางแปลง โขนหน้าจอและโขนฉาก สำหรับโขนนั่งราวหรือโขนโรงนอกไม่นิยมจัดแสดง เนื่องจากเป็นการแสดงโขนที่มีแต่บทพากย์และบทเจรจาเท่านั้น ไม่มีบทร้อง ใช้ราวไม้กระบอกแทนเตียงสำหรับนั่ง และโขนโรงในซึ่งเป็นศิลปะที่โขนหน้าจอนำไปแสดง แต่เดิมไม่มีองค์ประกอบจำนวนมาก ต่อมาภายหลังเมื่อมีความต้องการในการแสดงมากขึ้น โขนจึงมีวิวัฒนาการพัฒนาเป็นลำดับ แบ่งเป็น 5 ประเภทคือ