stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์
ธุรกิจของบริษัท > ธุรกิจโรงภาพยนตร์ > เมเจอร์ ซีนีมา

เมเจอร์ ซีนีมา (อังกฤษ: Major Cinema) หรือเดิมคือโรงภาพยนตร์อีจีวี เป็นเครือธุรกิจโรงภาพยนตร์แห่งหนึ่งของประเทศไทย  ดำเนินการโดยบริษัท อีจีวี เอ็นเตอร์เทนเม้นท์ จำกัด (มหาชน) ซึ่งเริ่มจากการลงทุนจากต่างชาติและคนไทย โดยนายวิชัย พูลวรลักษณ์ และพี่น้องในตระกูลพูลวรลักษณ์ ร่วมกับ กลุ่มโกลเด้นฮาร์เวสต์จากฮ่องกง และ วิลเลจโรดโชว์จากออสเตรเลีย ซึ่งใช้ชื่อทางการค้าในครั้งแรกว่า Entertain Golden Village International (EGV) เปิดทำการสาขาแรกที่ศูนย์การค้าฟิวเจอร์พาร์ค บางแค (ซีคอนบางแค ในปัจจุบัน) เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2537 โดยใช้ชื่อว่า Grand EGV (ปัจจุบันใช้ชื่อว่า เมเจอร์ บางแค) และเป็นสาขาเรือธงของแบรนด์อีจีวีอีกด้วย
อีจีวี เป็นโรงภาพยนตร์แห่งแรกในประเทศไทยที่เป็นระบบมัลติเพล็กซ์ ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงระบบโรงภาพยนตร์ในประเทศไทยจากระบบโรงเดี่ยว หรือ Stand Alone มาเป็นโรงขนาดเล็กมีหลายโรงและเสริมด้วยระบบเสียงที่เป็นดิจิตอล ตั้งอยู่ภายในห้างสรรพสินค้า มีระบบการขายตั๋ว จองตั๋วและเลือกที่นั่งด้วยคอมพิวเตอร์ โดยอีจีวีเป็นธุรกิจโรงภาพยนตร์แห่งแรกที่ริเริ่มการขายบัตรชมภาพยนตร์ผ่านเครื่องรับจ่ายเงินอัตโนมัติ หรือเอทีเอ็ม จากนั้นในกลางปี พ.ศ. 2540 อีจีวีก็ได้เปิดสาขาในต่างจังหวัดเป็นครั้งแรกที่เป็นโรงภาพยนตร์มัลติเพล็กซ์ จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2547 เมเจอร์ซีนีเพล็กซ์กลายเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ของบริษัท อีจีวี เอ็นเตอร์เทนเม้นท์ จำกัด (มหาชน) และดำเนินการถอนทุน เพื่อถอนตัวออกจากตลาดหลักทรัพย์อย่างเป็นทางการในปลายปีเดียวกัน
ในเวลาต่อมา เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ ได้กำหนดแบรนด์ทดแทน อีจีวี เดิมคือ เมเจอร์ ซีนีมา โดยได้นำมาใช้รีแบรนด์สาขาอีจีวี ที่เหลือทั้งหมด 20 สาขา ยกเว้นสาขาซีคอนบางแคที่ยังใช้แบรนด์แกรนด์อีจีวีจนถึง พ.ศ. 2567 ก่อนเปลี่ยนเป็นโรงภาพยนตร์ "บางแค ซีนีเพล็กซ์" และได้เปลี่ยนชื่อใหม่อีกครั้งเป็น "เมเจอร์ บางแค" นอกจากนี้ยังใช้ชื่อ "เมเจอร์ ซีนีมา" เพื่อรีแบรนด์โรงภาพยนตร์เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ สาขาที่มีโรงภาพยนตร์ต่ำกว่า 6 โรง และสาขาในห้างสรรพสินค้าไฮเปอร์มาร์เก็ตทุกสาขา รวมถึงสาขาเปิดใหม่ที่มีการจำหน่ายน้ำอัดลมแบรนด์โคคา-โคลา (ปกติเมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ จำหน่ายน้ำอัดลมแบรนด์เป๊ปซี่) รวมถึงยังมีการปรับโรงภาพยนตร์เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์สาขาที่ปรับมาจากอีจีวีเดิม 2 สาขา (เซ็นทรัล ปิ่นเกล้า และฟิวเจอร์พาร์ค รังสิต) ให้มาใช้ชื่อทำนองเดียวกันกับ เมเจอร์ บางแค ในชื่อ "เมเจอร์ เซ็นทรัล ปิ่นเกล้า" และ "เมเจอร์ ฟิวเจอร์พาร์ค รังสิต" อีกด้วย
ธุรกิจของบริษัท > ธุรกิจโรงภาพยนตร์ > เอ็มบาสซี ดิโพลแมทสกรีน

เอ็มบาสซี ดิโพลแมทสกรีน (อังกฤษ: Embassy Diplomat Screens) หรือชื่อเดิมในระหว่างการพัฒนาโครงการคือโรงภาพยนตร์เอ็มบาสซี ซีนีเพล็กซ์ ตั้งอยู่ในศูนย์การค้าเซ็นทรัล เอ็มบาสซี เป็นโรงภาพยนตร์ระดับบนแห่งหนึ่งในประเทศไทยที่เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ สนับสนุนให้นักลงทุนต่างชาติเข้าร่วมดำเนินการภายใต้ชื่อ บริษัท เอ็กเซ็คคิวทีฟ ซิเนม่า คอร์ปเรชัน จำกัด โดยนายวิชา พูลวรลักษณ์ ร่วมกับกลุ่มของผู้บริหารโรงภาพยนตร์ที่ลงทุนในอุตสาหกรรมภาพยนตร์จากแคนาดา ที่เป็นผู้นำพาระบบไอแมกซ์เข้าสู่ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และประเทศไทย ตัวโรงภาพยนตร์ได้รับการออกแบบโดยกลุ่มร็อคเวลล์กรุ๊ปในแนวความคิดและแรงบันดาลใจจากการขดตัวของฟิล์ม 35 มม. อันเป็นที่มาของโลกเซลลูลอยด์ที่ใช้ในการสร้างภาพยนตร์ ระบบการฉายเป็นระบบดิจิทัลความละเอียด 8 ล้านเมกะพิกเซล (4K) และใช้ระบบการฉายภาพสามมิติ เรียลดี เอ็กซ์แอล (RealD XL) เป็นแห่งแรกในประเทศไทย ก่อนเมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์นำมาปรับใช้ที่สาขาเอ็มควอเทียร์ในภายหลัง
ตัวโรงภาพยนตร์แบ่งออกเป็นจำนวน 5 โรงภาพยนตร์ โดยรองรับการฉายในระบบเรียลดี เอ็กซ์แอลทุกโรงภาพยนตร์ โดยมีโรงภาพยนตร์ที่ 1 3 และ 5 เป็นโรงภาพยนตร์ที่ตกแต่งบรรยากาศภายในบ้าน และโรงภาพยนตร์ที่ 2 และ 4 ตกแต่งภายใต้บรรยากาศแบบโรงภาพยนตร์ระดับเฟิร์สท์คลาสทั่วไป ให้บรรยากาศคล้ายกับโรงภาพยนตร์อัลตราสกรีน ในพารากอน ซีนีเพล็กซ์
ธุรกิจของบริษัท > ธุรกิจโรงภาพยนตร์ > วัน อัลทราสกรีนส์

วัน อัลทราสกรีนส์ (อังกฤษ: One Ultra Screens) ตั้งอยู่ในอาคารพาเหรด แอท วัน แบงค็อก เป็นโรงภาพยนตร์ระดับบนแห่งหนึ่งในประเทศไทยที่เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์บริหารภายใต้ บริษัท ซีนีม่า วัน จำกัด โดยนายวิชา พูลวรลักษณ์ เข้าร่วมลงทุนเช่นเดียวกันกับโรงภาพยนตร์เอ็มบาสซี ดิโพลแมทสกรีน ตกแต่งภายใต้บรรยากาศแบบโรงภาพยนตร์ระดับ 6 ดาวภายใต้คอนเซปท์ เอ็กซ์คลูซีฟ ซีนีมา คลับ เป็นแห่งแรกของประเทศไทย ตัวโรงภาพยนตร์ออกแบบโดย สตูดิโอกรอนดา โดย ดิเอโก กรอนดา สตูดิโอที่เคยมีผลงานการออกแบบโรงภาพยนตร์พารากอน ซีนีเพล็กซ์ และเอ็มบาสซี ดิโพลแมท สกรีนส์ ร่วมกับกลุ่มร็อคเวลกรุ๊ป ให้บรรยากาศแบบ Immersive ด้วยเสา Immersive LED จำนวน 8 ต้นความสูงเต็มเพดาน และโถงต้อนรับที่ออกแบบอย่างโอ่โถง หรูหรา แต่ให้ความรู้สึกอบอุ่นและตื่นเต้นอยู่ตลอดเวลา
ตัวโรงภาพยนตร์แบ่งออกเป็นจำนวน 6 โรงภาพยนตร์ โดยทุกโรงภาพยนตร์ใช้เครื่องฉายระบบเลเซอร์อาร์จีบีรุ่นสูงสุดของคริสทีย์ ให้ความละเอียดสูงสุดถึง 8 ล้านเมกะพิกเซล (4K) โดยมีโรงภาพยนตร์การบินไทย สมูท แอส ซิลก์ พรีเมียร์ ซีเนมา เป็นโรงภาพยนตร์ตกแต่งในรูปแบบโรงภาพยนตร์เฟิร์สท์คลาส ภายใต้บรรยากาศยุค 70 พร้อมภาพการประกอบการของบริษัทเดินอากาศไทย เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองครบรอบ 65 ปีในการก่อตั้งการบินไทย และโรงภาพยนตร์เอสโตเฟียร์ บาย เอส โคล่า เป็นโรงภาพยนตร์ขนาดใหญ่ที่สุดในสาขา นอกนั้นเป็นโรงภาพยนตร์ระบบเลเซอร์ดิจิทัลที่ตกแต่งแบบให้บรรยากาศคล้ายกับโรงภาพยนตร์ไอคอน ซีเนคอนิค
ธุรกิจของบริษัท > ธุรกิจผลิตภาพยนตร์

เอ็ม สตูดิโอ (อังกฤษ: M STUDIO) เป็นบริษัทผู้ผลิตและจัดจำหน่ายภาพยนตร์ภายใต้การถือหุ้น 100% โดยเมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ บริษัทดังกล่าวเน้นร่วมผลิตภาพยนตร์กับเอกชนรายอื่น ๆ ที่สนใจผลิตภาพยนตร์ร่วมกัน อาทิ บีอีซีเวิลด์ ที่ร่วมผลิตภาพยนตร์บัวผันฟันยับ, ธี่หยด และ ธี่หยด 2 ภายใต้การร่วมค้าเอ็ม สตูดิโอ และบีอีซีเวิลด์ หรือเวิร์คพอยท์ เอ็นเทอร์เทนเมนท์ ที่ร่วมผลิตภาพยนตร์อาตมาฟ้าผ่า ภายใต้การร่วมค้าภาพยนตร์อาตมาฟ้าผ่า เป็นต้น นอกจากเอ็ม สตูดิโอแล้ว เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ ยังถือหุ้นในบริษัทผลิตภาพยนตร์อื่นอีก อาทิ ไท เมเจอร์, ทรานฟอร์เมชันฟิล์ม, และซีเจ เมเจอร์ เอ็นเตอร์เทนเม้นท์ เป็นต้น
นอกจากการผลิตภาพยนตร์แล้ว เอ็ม สตูดิโอ ยังเป็นตัวแทนจัดจำหน่ายภาพยนตร์ไทยและภาพยนตร์ต่างประเทศ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ร่วมถึงยังรับหน้าที่จัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์การฉายภาพยนตร์ จัดฉายภาพยนตร์ และวางแผนการทำตลาดภาพยนตร์ให้กับเอกชนรายอื่น ๆ อีกด้วย
ธุรกิจของบริษัท > ธุรกิจโบว์ลิ่ง คาราโอเกะ และไอซ์สเก็ต

บลูโอ
ซับซีโร่
ธุรกิจของบริษัท > ธุรกิจอื่น ๆ

วี ฟิตเนส โซไซตี้
โรงแรมวี โฮเทล ราชเทวี เอ็ม แกลเลอรี บาย โซฟิเทล
รางวัล

| ปี | รางวัล | สาขา | ผล |
| --- | --- | --- | --- |
| 2566 | Thailand Zocial Awards 2023 | Best Brand Performance on Social Media กลุ่มธุรกิจสถานบันเทิงและสวนสนุก | ชนะ |
สาขาที่ปิดกิจการ

| ชื่อสาขา | วันที่เปิดบริการ | วันที่ปิดบริการ | จังหวัดที่ตั้ง | สถานะในปัจจุบัน |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| แกรนด์ อีจีวี สยามดิสคัฟเวอรี | 6 สิงหาคม พ.ศ. 2542 | 3 มกราคม พ.ศ. 2553 | กรุงเทพมหานคร | ปิดกิจการ ย้ายไปยังพารากอน ซีนีเพล็กซ์ สยามพารากอน ส่วนที่ตั้งเดิมปรับปรุงเป็นพิพิธภัณฑ์หุ่นขี้ผึ้งมาดามทุซโซต์ กรุงเทพฯ |
| เซ็นทรัลเวิลด์ | พ.ศ. 2543 | พ.ศ. 2550 | กรุงเทพมหานคร | ปิดกิจการ ย้ายไปยังพารากอน ซีนีเพล็กซ์ สยามพารากอน |
| อีจีวี เมโทรโพลิส บิ๊กซีราชดำริ | พฤศจิกายน พ.ศ. 2546 | พ.ศ. 2553 | กรุงเทพมหานคร | ปิดกิจการ ย้ายไปยังพารากอน ซีนีเพล็กซ์ สยามพารากอน |
| บิ๊กซี นวนคร | 1 สิงหาคม พ.ศ. 2551 | พ.ศ. 2557 | ปทุมธานี | ปิดกิจการ ย้ายไปยังเมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ สาขาโลตัส นวนคร |
| เดอะมอลล์ รามคำแหง | รอข้อมูลเพิ่มเติม | 1 กันยายน พ.ศ. 2560 | กรุงเทพมหานคร | ปิดกิจการ ย้ายไปยังเมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ สาขาโลตัส บางกะปิ และ อีสต์วิลล์ ซีนีเพล็กซ์ เซ็นทรัล อีสต์วิลล์ เนื่องจากที่ตั้งเดิมเวนคืนสร้างรถไฟฟ้าสายสีส้ม |
| อีจีวี ซีนีม่า อิมพีเรียลเวิลด์ ลาดพร้าว | กันยายน พ.ศ. 2540 | 5 กันยายน พ.ศ. 2561 | กรุงเทพมหานคร | ปิดกิจการ ย้ายไปยังเมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ สาขาโลตัส บางกะปิ และ อีสต์วิลล์ ซีนีเพล็กซ์ เซ็นทรัล อีสต์วิลล์ |
| ยิ่งเจริญปาร์ค อุบลราชธานี | 6 สิงหาคม พ.ศ. 2548 | 1 ตุลาคม พ.ศ. 2561 | อุบลราชธานี | ปิดกิจการ ย้ายไปยังเมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ สาขาเซ็นทรัล อุบล |
| กาดสวนแก้ว เชียงใหม่ | 12 ธันวาคม พ.ศ. 2562 | 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2565 | เชียงใหม่ | ปิดกิจการพร้อมกับศูนย์การค้า ย้ายไปยังเมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ สาขาเซ็นทรัล เชียงใหม่ แอร์พอร์ต เนื่องจากได้รับผลกระทบจากสถานการณ์โควิด-19 |
| ริเวอร์พลาซา นนทบุรี | รอข้อมูลเพิ่มเติม | 1 มกราคม พ.ศ. 2566 | นนทบุรี | ปิดกิจการ ย้ายไปยังเมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ สาขาบิ๊กซี ติวานนท์ |
| พาราไดซ์ ซีนีเพล็กซ์ พาราไดซ์ พาร์ค | ธันวาคม พ.ศ. 2545 | 1 มกราคม พ.ศ. 2566 | กรุงเทพมหานคร | ปิดกิจการ ย้ายไปยังซีคอน ซีนีเพล็กซ์ ซีคอนสแควร์ |
| อีจีวี ซีนีม่า โลตัส โก เฟรซ สุโขทัย | 31 สิงหาคม พ.ศ. 2560 | 31 ธันวาคม พ.ศ. 2566 | สุโขทัย | ปิดกิจการ ย้ายไปยังเมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ สาขาบิ๊กซี สุโขทัย |
ดูเพิ่ม

เมเจอร์ดีเวลลอปเม้นท์ ธุรกิจหนึ่งของบุคคลในตระกูลพูลวรลักษณ์
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ เก็บถาวร 2012-04-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เว็บไซต์นักลงทุนสัมพันธ์ เมเจอร์ซีนีเพล็กซ์
เฟซบุ๊ก
ทวิตเตอร์
| ด ค กศูนย์การค้าและห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ หรือมีสาขาทั่วประเทศไทย |
| --- | --- | --- |
| ศูนย์การค้า |  กลุ่มเซ็นทรัล  เซ็นทรัลพัฒนา เซ็นทรัล เอ็มบาสซี  สยามฟิวเจอร์ ดีเวลอปเมนท์ เมกาซิตี้ บางนา  กลุ่มเดอะมอลล์  สยามพิวรรธน์  เอ็มบีเคเซ็นเตอร์  ซีคอนสแควร์  ซีคอนบางแค  ฟิวเจอร์พาร์ค รังสิต  พาราไดซ์ พาร์ค  ฟอร์จูนทาวน์  เครือดุสิตธานี  กลุ่มเอราวัณ  กลุ่มไทยเจริญคอร์ปอเรชั่น พันธุ์ทิพย์พลาซ่า  เกทเวย์ เอกมัย  เกทเวย์ แอท บางซื่อ  เอเชียทีค เดอะ ริเวอร์ฟรอนท์ เดสติเนชั่น  เวิ้งนครเกษม  สามย่านมิตรทาวน์  วัน แบงค็อก  เดอะคริสตัล  กลุ่มสยามรีเทล ดีเวลล็อปเม้นท์ แฟชั่นไอส์แลนด์/เดอะพรอมานาด  เทอร์มินอล 21 อโศก  โคราช  พัทยา  พระราม 3  ไลฟ์เซ็นเตอร์  กลุ่มทวีกิจ  ไอคอนสยาม ไอซีเอส  ซีพีเอฟซี ทรู ดิจิทัล พาร์ค ไลฟ์  ไลฟ์ เอ็กซ์เพรส  เซียร์ รังสิต  บลูพอร์ต  เดอะ มาร์เก็ต แบงค็อก  เมก้า พลาซ่า  ยูเนี่ยน มอลล์  |  |
| ห้างสรรพสินค้า |  เซ็นทรัล โรบินสัน  เดอะมอลล์  สยามทาคาชิมาย่า  |  |
| โรงภาพยนตร์ |  เอสเอฟ ซีเนม่า  เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์  |  |
| ไฮเปอร์/ซูเปอร์มาร์เก็ต |  ซีพี แอ็กซ์ตร้า แม็คโคร  โลตัส  ซีพี เฟรช  บิ๊กซี  ท็อปส์ โก!  โก! โฮลเซลล์  แม็กซ์แวลู  กูร์เมต์ มาร์เก็ต  ฟู้ดแลนด์  วิลล่า มาร์เก็ท  ยูเอฟเอ็ม ฟูจิ ซูเปอร์  ดอง ดอง ดองกิ  อิเซตันมิตซูโคชิโฮลดิ้ง มิตซูโคชิ  |  |
| ในอดีต |  ไดมารู ไทยไดมารู  นิวเวิลด์  แพรงตอง  คาร์ฟูร์  โอชอง  สยามจัสโก้  เมอร์รีคิงส์  เยาฮัน  โซโก้  เซน  อิเซตันมิตซูโคชิโฮลดิ้ง อิเซตัน  โตคิว  เทสโก้  ฟู้ดไลอัน  กาดสวนแก้ว  พรอมเมนาดา  |  |
 รายชื่อห้างสรรพสินค้า  รายชื่อศูนย์การค้า 
เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ สาขารัชโยธิน ที่ตั้งของสำนักงานใหญ่
ควอเทียร์ ซีเนอาร์ต
จังหวัดมหาสารคาม

| จังหวัดมหาสารคาม |
| --- | --- |
จังหวัด
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมัน: Changwat Maha Sarakham
จากซ้ายไปขวา บนลงล่าง:  วัดโพธาราม  แม่น้ำชี  ถนนระหว่างโกสุมพิสัยและกุดรัง  วัดใต้โกสุม  มหาวิทยาลัยมหาสารคาม  ฝายมหาสารคาม (เขื่อนยาง) 
   ธง ตรา
คำขวัญ: พุทธมณฑลอีสาน ถิ่นฐานอารยธรรม ผ้าไหมล้ำเลอค่า ตักสิลานคร
แผนที่ประเทศไทย จังหวัดมหาสารคามเน้นสีแดงแผนที่ประเทศไทย จังหวัดมหาสารคามเน้นสีแดง
ประเทศ:  ไทย
การปกครอง
 • ผู้ว่าราชการ : วิบูรณ์ แววบัณฑิต   (ตั้งแต่ พ.ศ. 2566) 
 • นายก อบจ. : พลพัฒน์ จรัสเสถียร   (ตั้งแต่ พ.ศ. 2568) 
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 5,291.683 ตร.กม. (2,043.130 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: อันดับที่ 40
ประชากร (พ.ศ. 2566)
 • ทั้งหมด: 937,915 คน
 • อันดับ: อันดับที่ 23
 • ความหนาแน่น: 177.24 คน/ตร.กม. (459.0 คน/ตร.ไมล์)
 • อันดับความหนาแน่น: อันดับที่ 16
รหัส ISO 3166: TH-44 
ชื่อไทยอื่น ๆ: สารคาม ตักสิลานคร
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
 • ต้นไม้: พฤกษ์ (มะรุมป่า)
 • ดอกไม้: ลั่นทมขาว (จำปาขาว)
 • สัตว์น้ำ: ปูทูลกระหม่อม
ศาลากลางจังหวัด
 • ที่ตั้ง: ภายในศูนย์ราชการจังหวัดมหาสารคาม หมู่ที่ 11 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 291 ตำบลแวงน่าง อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม 44000
 • โทรศัพท์: 0 4377 7356
 • โทรสาร: 0 4377 7460
เว็บไซต์: www.mahasarakham.go.th
 
 ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
มหาสารคาม (เดิมชื่อ มหาสาลคาม) เป็นจังหวัดหนึ่งทางตอนกลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย มีอาณาเขตติดกับจังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดบุรีรัมย์ และจังหวัดขอนแก่น
เมืองศูนย์กลางของจังหวัด คือ เทศบาลเมืองมหาสารคาม ซึ่งเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม หนึ่งในมหาวิทยาลัยที่ใหญ่ที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ประวัติศาสตร์

จังหวัดมหาสารคามนอกจากจะมีฉายาเป็น "ดินแดนแห่งสะดืออีสาน" หรืออยู่จุดกึ่งกลางของภาคอีสานแล้ว (จุดกึ่งกลางของภาคอีสาน ตั้งอยู่ที่ บึงกุย หมู่ 13 ตำบลหัวขวาง อำเภอโกสุมพิสัย)นอกจากนี้ยังมีฉายาอีกว่า "ตักสิลานคร" หรือแปลตามตัวคือนครแห่งการศึกษา หรือเมืองแห่งการศึกษาของภาคอีสาน มีสถาบันการศึกษาที่มีคุณภาพและระดับสูงสุดอยู่หลายแห่งและมีมากที่สุดแห่งหนึ่งของภาคอีสาน อีกทั้งยังมีมากเป็นอันดับต้นๆของประเทศไทย
ประวัติศาสตร์ > สร้างเมืองร้อยเอ็ด (สมัยกรุงธนบุรี)

ต่อมาในปี พ.ศ. 2318 ต่อมาไม่นาน พระเจ้ากรุงธนบุรีทรงโปรดเกล้า ส่งพระยาพรหม พระยากรมท่า ขึ้นมาที่ตั้งสำนัก (ทุ่งสนามโนนกระเบา) อีกครั้ง เพื่อให้มาว่ากล่าวประนีประนอมให้อาว์ (เจ้าทนต์) หลาน (เจ้าเซียงและเจ้าสูน) คืนดีต่อกันและกัน จนเป็นผลสำเร็จ อีกทั้ง พระยาพรหม พระยากรมท่าเล็งเห็นว่าเจ้าสุทนต์มณี เป็นผู้มีความสามารถ มีผู้จงรักภักดีและมีไพร่พลในสังกัดเป็นจำนวนมาก และคาดว่าน่าจะเป็นกำลังสำคัญต่อกรุงธนบุรีได้ในอนาคต จึงมีใบบอกโปรดเกล้าตั้ง บ้านกุ่มฮ้างซึ่งเคยเป็นที่ตั้งเมืองโบราณและรกร้างไป อย่าง “เมืองสาเกตุนครร้อยเอ็ดผักตู” ขึ้นเป็นเมืองใหม่ ให้นามว่า เมือง “ร้อยเอ็ด” ส่วนชาวท้องถิ่นมักเรียกว่า “ฮ้อยเอ็ด” ตามแบบภาษาไท-ลาว โดยแยกเอาดินแดนทิศเหนือจากเมืองสุวรรณภูมิทั้งหมด แล้วยกฐานะเป็นเมืองประเทศราช ขึ้นต่อกรุงเทพฯ และโปรดเกล้าให้เจ้าสุทนต์มณีเป็นเจ้าเมือง มีพระยศว่า “พระขัติยะวงศา” อันหมายถึง ผู้ที่สืบเชื้อสายมาแต่พระมหากษัตริย์ (เจ้าแก้วมงคลพระบิดาสืบมาแต่กษัตริย์ล้านช้าง) ซึ่งเมืองร้อยเอ็ด ณ.ขณะนี้จึงมีฐานะขึ้นตรงต่อกรุงธนบุรี เช่นเดียวกับเมืองท่งศรีภูมิหรือเมืองสุวรรณภูมิราชบุรินทร์ประเทศราช เมืองแม่มาแต่เดิม นับแต่บัดนั้น ต่อมาเจ้าทนต์ได้มีการสร้างวัดวาอาราม ปกครองและปรับปรุงบ้านเมืองให้ประชาชนอยู่เย็นเป็นสุข โดยเจ้าสุทนต์มณีได้มีการตรากฎหมายขึ้นมาใหม่ ใช้ในการปกครองเมืองร้อยเอ็ดโดยเฉพาะ เรียกว่า “หลักคำเมืองร้อยเอ็ด” อันดัดแปลงและได้รับอิทธิพลมาจาก อาณาจักร์หลักคำเมืองสุวรรณภูมิ (กฎหมายเมืองท่ง) และ คัมภีร์โบราณธรรมศาสตร์หลวง (กฎหมายล้านช้างโบราณ)
ประวัติศาสตร์ > สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น

เจ้าทนต์ หลังจากปกครองเมืองร้อยเอ็ดเกือบ 10 ปี จึงแก่ชราภาพ ไม่อาจปฏิบัติหน้าที่เป็นเจ้าเมืองอีกต่อไปได้ จึงลาออกจากราชการ ในปีพ.ศ. 2326 รัชการที่ 1 จึงโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าทนต์ เป็นที่ “พระนิคมจางวาง” และโปรดเกล้าฯ ให้ท้าวสีลัง บุตรชายของเจ้าทนต์ เป็นที่ “พระขัติยวงศาพิสุธาธิบดี” เจ้าเมืองร้อยเอ็ด คนที่ 2 แต่งตั้งให้ท้าวภูเป็นเจ้าอุปราช และเจ้าอ่อนเป็นราชวงศ์ ต่อมาท้าวสีลัง มีความชอบจากการช่วยราชการสงคราม จึงโปรดเกล้า ให้เลื่อนพระยศเป็นที่ “พระยาขัติยะวงศาพิสุทธาธิบดี” พระยาชั้นพานทอง
ต่อมาทางฝั่งเมืองสุวรรณภูมิ ในปี พ.ศ. 2330 หลังจากเจ้าสูนได้เป็นเจ้าเมืองสุวรรณภูมิ คนที่ 5 เจ้าสูนจึงส่งท้าวเพ บุตรชายของเจ้าเซียง และแบ่งไพร่พล ให้ จำนวน 600 คน ไปตั้งเมืองบริเวณที่เคยเป็นที่ตั้งถิ่นฐานโบราณ อย่าง เมืองหนองหานน้อยและชุมชนเก่า(ชุมชนเก่าบ้านเชียง) แยกออกไปตั้งเมืองใหม่ ให้ชื่อเมืองว่า “เมืองหนองหาน” (อำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี) โดยขึ้นตรงต่อกรุงเทพฯ เพื่อป้องกันไม่ให้หลานของตนคิดที่จะแย่งชิงตำแหน่งเจ้าเมือง ต่อมา ในปี พ.ศ. 2335 เจ้าสูนถูกทิดโคตรลอบฟันจนถึงแก่พิราลัย ตำแหน่งเจ้าเมืองจึงว่าง
ต่อมาเจ้าอ่อนผู้เป็นบุตรของเจ้าทนต์ได้รับโปรดเกล้าจารึกพระสุพรรณบัฏเป็นเจ้าประเทศราชครองเมืองสุวรรณภูมิราชบุรียประเทศราช แทนที่เจ้าสูนเจ้าเมืองเดิมที่พึ่งถูกทิตโคตรลอบสังหารจนถึงแก่พิราลัยจึงส่งผลให้ขั้วการเมืองสุวรรณภูมิถูกเปลี่ยนจากฝ่ายเจ้าเซียงเปลี่ยนเป็นฝ่ายเจ้าสุทนต์มณี อันเป็นผลให้ ลูกหลานเจ้าเซียง เจ้าเมืองท่งศรีภูมิ ท่านที่ 4 ไม่พอใจ และรู้สึกไม่ปลอดภัยต่อครอบครัวของตน (เกรงว่าทางฝ่ายเจ้าสุทนต์จะกลับมาแก้แค้น) จึงต่างพร้อมใจพากันไม่สมัครทำราชการขึ้นต่อท้าวอ่อน ในสมัยนี้จึงมีการแยกกันไปสร้างเมืองที่สำคัญขึ้นใหม่หลายแห่ง เช่น เมืองชลบทวิบูลย์ (อำเภอชนบท จังหวัดขอนแก่น) ในปีพ.ศ. 2335 เมืองขอนแก่น (จังหวัดขอนแก่น) ในปีพ.ศ. 2340 เมืองพุทไธสง (อำเภอพุทไธสง จังหวัดบุรีรัมย์) ในปีพ.ศ. 2342 เป็นต้น
ต่อมาหลังจากเสร็จศึกปราบกบฎเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ ในปี พ.ศ. 2371 ต่อมาในปี พ.ศ. 2372 รัชการที่ 3 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้า ให้ท้าวภู บุตรชายของเจ้าทนต์และยังเป็นน้องชายของท้าวสีลังและท้าวอ่อนไปเป็นเจ้าเมืองสุวรรณภูมิ สืบต่อมา เนื่องด้วยความดีความชอบจากการช่วยราชการสงครามครั้งไปช่วยรบในคราวศึกปราบเจ้าอนุวงศ์
ประวัติศาสตร์ > ศึกปราบฮ่อที่เมืองหนองคาย และการยกฐานะเจ้าเมืองมหาสารคามในช่วงกรุงรัตนโกสินทร์ตอนปลาย

ต่อมา พ.ศ. 2418 พวกฮ่อได้ยกทัพมาตีหัวเมืองขึ้นและประเทศราชของไทย ยึดเมืองหลวงพระบางและเมืองพวนได้จึงรุกต่อมาจะยึดบริเวณที่เคยเป็นเมืองเวียงจันทน์ (เดิม) แต่ร้างไป ซึ่งเป็นเขตแดนของเมืองหนองคายในขณะนั้นและจะยึดเมืองหนองคายอย่างต่อเนื่อง  รัชการที่ 5 ทรงโปรดเกล้าให้ พระยามหาอำมาตย์ (ชื่น) ขึ้นไปปราบโจรฮ่อที่เมืองหนองคาย พระยามหาอำมาเขา (ชื่น) ได้สั่งให้พระเจริญราชเดช (กวด) เป็นแม่ทัพหน้า และให้ราชบุตรเสือ เมืองร้อยเอ็ดเป็นนายกองผู้ช่วยพระเจริญราชเดช (กวด) เกณฑ์กำลังเมืองร้อยเอ็ด เมืองมหาสารคาม ยกไปสมทบกับทัพเมืองอุบลราชธานีและเมืองกาฬสินธุ์ ทัพไทยได้ยกไปตีจนฮ่อแตกพ่าย ซึ่งระหว่างการทำศึก ราชบุตร (เสือ) ถูกฮ่อยิงโดนมือขวาจนเลือดไหล ไพร่พลจึงช่วยกันพยุงพากลับเมือง ส่วนทางฝั่งพระเจริญราชเดช (กวด) ได้ถูกฮ่อยิงที่แขนซ้ายและต้นขาซ้าย อาการสาหัส ไพร่พลจึงพากันช่วยพยุงจะพากลับ แต่พระเจริญราชเดช (กวด) ไม่ยอมกลับ อ้างว่า “กลับไปก็อายเขา เมื่อถึงที่ตายก็ขอให้ตายในที่รบ” จึงสั่งให้ไพร่พลพาขึ้นหลังม้าและออกไปรบต่อ
ต่อมากองทัพไทยได้ชัยชนะ ตีพวกฮ่อจนแตกหนีไป ทัพไทยจับพวกฮ่อเป็นเชลยได้จำนวนมากพร้อมอาวุธมากมาย หลังจากเสร็จศึกปราบฮ่อเรียบร้อยแล้ว. พระยามหาอำมาตย์(ชื่น) ข้าหลวงใหญ่ภาคอีสานกลับไปจัดราชการอยู่ที่เมืองร้อยเอ็ดต่อ ส่วนพระเจริญราชเดช (กวด) ซึ่งถูกยิงจนอาการสาหัส มีอาการป่วยได้กลับมาพักรักษาตัวที่เมืองมหาสารคาม
ด้วยคุณงามความดีของท่าน รัชการที่ 5 จึงโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมเลื่อนฐานะยกย่องท้าวกวดให้สูงขึ้นกว่าเดิม เปรียบเสมือนดั่งเจ้าประเทศราช พระราชทานนามบรรดาศักดิ์ ให้แก่ พระเจริญราชเดช (มหาชัยกวด) เป็นที่ พระเจริญราชเดชวรเชษฐมหาขัติยพงศ์สุรชาติ ประเทศราชธำรงค์รักษ์ ศักดิ์กิติยศเกรียงไกร ศรีพิชัยเทพวราฤทธิ์พิษณุพงศ์ปรีชา สิงหบุตรสุวัฒนา นคราภิบาล ถือได้ว่าท่านได้รับพระราชทินนามที่สมศักดิ์ศรีของเจ้าเมืองที่ได้กระทำคุณงามความดีให้แก่แผ่นดินไทย และต่อมา เป็นผลมาจากความบอบช้ำสาหัสจากสงคราม ท่านจึงได้ถึงแก่พิราลัยลง ในปีพ.ศ. 2421 สิริมายุรวม 43 ปี พระเจริญูราชเดช หรือท้าวมหาชัย (กวด) มีอีกพระนามว่า "อาชญาพ่อหลวงมหาชัย" อันเนื่องมาจากท่านเป็นที่เคารพนับถือของลูกหลานชาวมหาสารคาม จากคุณงามความดีที่ท่านได้ทำไว้แก่ชาติบ้านเมือง ปกป้องบ้านเมืองด้วยชีวิต อย่างกล้าหาญและไม่กลัวตาย
ประวัติศาสตร์ > หลังศึกปราบฮ่อ

ต่อมา เจ้าอุปราชฮึง เล็งเห็นว่า ท้าวสุพรรณ บุตรพระเจริญราชเดชสมควรที่จะขึ้นเป็นเจ้าเมืองต่อไป จึงร่วมกันปรึกษากับกรมการเมือง จึงเป็นที่แน่ชัดว่าควรให้ท้าวสุพรรณลงไปกรุงเทพฯ เพื่อขอพระราชทานเป็นเจ้าเมือง แต่ปรากฏว่าระหว่างการเดินทางลงกรุงเทพท้าวสุพรรณได้ถึงแก่กรรมเสียก่อนในระหว่างทาง ตำแหน่งเจ้าเมืองมหาสารคามจึงได้ว่างเว้นไปถึง 2 ปี โดยมีผู้รักษาการคือเจ้าอุปราช(ฮึง)
พ.ศ. 2422 ขุนหลวงสุวรรณพันธนากร (คำภา) และขุนสุนทรภักดี ผู้ที่หลอกตัวเองว่าเป็นข้าหลวงเชิญท้องตราราชสีห์เที่ยวอ้างไปทั่ว โดยอ้างว่าตนขึ้นมาช่วยชำระคดีแก่ราษฎร เจ้าอุปราช (ฮึง) ไม่เชื่อจึงจับตัวทั้งคู่ ส่งตัวลงไปยังกรุงเทพฯ ในปีเดียวกัน ผลปรากฏว่าเป็นพวกหลอกลวงต้มตุ๋นจริง จากความดีความชอบ รัชการที่ 5 จึงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ตั้งให้เจ้าอุปราช (ฮึง) ขึ้นเป็นเจ้าเมืองมหาสารคาม เป็นที่ “พระเจริญราชเดช” (ฮึง)  และในปีเดียวกันได้ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งเมืองพยัคฆภูมิพิสัย ขึ้นเป็นเมืองชั้นตรีขึ้นกับเมืองชั้นเอกอย่างเมืองสุวรรณภูมิ แรกเริ่มตั้งเมืองเลยเขตแดนมายังเขตเมืองมหาสารคาม ภายหลังถูกเจ้าเมืองมหาสารคามท้วงติง จึงถอยกลับไปตั้งเมืองในเขตแดนเมืองสุวรรณภูมิแทน เนื่องด้วยสาเหตุดังกล่าว เพื่อความได้เปรียบในการรับรองเขตแดน
ปี พ.ศ. 2425 เจ้าเมืองมหาสารคาม มีใบบอกขอโปรดเกล้า ยกบ้านนาเลาขึ้นเป็นเมือง “วาปีปทุม” แต่ไม่ได้ไปตั้งเมืองที่บ้านนาเลา ตามที่ร้องขอไว้ แต่กลับไปตั้งที่บ้านหนองแสงแทน (แย่งเขตแดนของเมืองสุวรรณภูมิ) และต่อมาโปรดเกล้า ให้ยกบ้านวังทาหอขวาง (บึงกุย) ขึ้นเป็นเมือง “โกสุมพิสัย”
ต่อมาในปี พ.ศ. 2432 เจ้าอุปราชเมืองสุวรรณภูมิ (รักษาการ) มีใบบอกกล่าวโทษต่อ เมืองมหาสารคาม เมืองศรีสะเกษ เมืองสุรินทร์ ว่าแย่งเอาเขตของตนไปตั้งเป็นเมือง กล่าวคือ เมืองมหาสารคาม ขอเอาบ้านนาเลาตั้งเป็นเมืองวาปีปทุมขึ้นเมืองมหาสารคาม (ซึ่งไม่ได้ตั้งตามที่ขอไว้ แต่ไปตั้งเมืองล้ำเข้าไปในเขตเมืองสุวรรณภูมิจริง) เมืองศรีสะเกษ ขอเอาบ้านโนนหินกองตั้งเป็นเมืองราษีไศลขึ้นเมืองศรีสะเกษ และเมืองสุรินทร์ ขอเอาบ้านทัพค่ายตั้งเป็นเมืองชุมพลบุรีขึ้นเมืองสุรินทร์ จึงได้โปรดเกล้า ให้ข้าหลวงนครจำปาศักดิ์ ข้าหลวงอุบลราชธานี ให้ทำการไต่สวนว่ากล่าวในเรื่องนี้ ผลการสอบสวนปรากฏว่าได้คำสัตย์จริงดังที่เจ้าเมืองสุวรรณภูมิได้กล่าวโทษไว้ แต่เมืองเหล่านี้ได้ตั้งมานานหลายปีแล้ว อีกทั้งยังมีชุมชนตั้งเป็นหลักเป็นแหล่งอย่างเข้มแข็ง จึงรื้อถอนได้ยาก จึงทรงโปรดเกล้า ให้เมืองวาปีปทุม เมืองราษีไศล เมืองชุมพลบุรี เป็นเมืองขึ้นของเมืองมหาสารคาม เมืองศรีสะเกษ เมืองสุรินทร์ ตามลำดับตามเดิม โดยมิให้โยกย้ายหรือรื้อถอนแต่ประการใด
ประวัติศาสตร์ > การเปลี่ยนแปลงการปกครองหลัง การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475

ในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ได้มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เป็น ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข โดยคณะราษฎร์ ซึ่งนำโดย พระยาพหลพลพยุหเสนา พระยาทรงสุรเดช และพระยาฤทธิอาคเณ
ในวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475 รัชการที่ 7 ทรงพระราชทานรัฐธรรมนูญแก่ชาวสยาม ในปีเดียวกัน จังหวัดมหาสารคามได้จัดตั้ง “สาขาสมาคมคณะราษฎร์” ประจำจังหวัดมหาสารคาม ขึ้นเป็นครั้งแรก
ในปี พ.ศ. 2476 เดือนกันยายน  จังหวัดมหาสารคาม มีการจัดให้มีการเลือกตั้งผู้แทนตำบล เป็นครั้งแรก และ ในปีเดียวกัน เดือน พฤศจิกายน จังหวัดมหาสารคาม มีการจัดให้มีการเลือกตั้งผู้แทนราษฎร เป็นครั้งแรก โดยให้ผู้แทนตำบลทั่วทั้งจังหวัดเป็นผู้ลงคะแนนเลือกตั้ง และต่อมา ได้เปลี่ยน ”ผู้ว่าราชการจังหวัด” เป็น “ข้าหลวงประจำจังหวัด” ภายหลังได้เปลี่ยนกลับมาใช้คำว่า” ผู้ว่าราชการจังหวัด” อีกครั้ง
ในปีพ.ศ. 2490 แยกอำเภอกาฬสินธุ์(หลุบ) และบางอำเภอ ออกจากจังหวัดมหาสารคาม และยกฐานะอำเภอกาฬสินธุ์ขึ้นเป็นจังหวัดกาฬสินธุ์มาตั้งแต่บัดนั้น
ต่อมาใน พ.ศ. 2496 ศาลากลางจังหวัดมหาสารคาม สร้างเสร็จสิ้น และใช้งานเรื่อยมาจนจวบปัจจุบัน โดยจังหวัดมหาสารคาม ในปีเดียวกันนี้ มีเขตการปกครอง ทั้งหมด 10 แห่ง โดย แบ่งเป็น อำเภอ 9 แห่ง และกิ่งอำเภอ 1 แห่ง ได้แก่ 1.อำเภอเมืองมหาสารคาม 2.อำเภอบรบือ 3.อำเภอกันทรวิชัย 4.อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย 5.อำเภอนาดูน  6.อำเภอวาปีปทุม 7.อำเภอนาเชือก 8.อำเภอเชียงยืน 9.อำเภอโกสุมพิสัย 10.กิ่งอำเภอแกดำ (ต่อมาได้ยกฐานะเป็นอำเภอแกดำ)
เมืองมหาสารคามได้สร้างวัดดอนเมือง ซึ่งภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น วัดข้าวฮ้าว (วัดธัญญาวาส) และได้ย้ายกองบัญชาการไปอยู่ริมหนองกระทุ่มด้านเหนือของวัดโพธิ์ศรีปัจจุบัน ในปี พ.ศ. 2456 หม่อมเจ้านพมาศ นวรัตน์ เป็นปลัดมณฑลประจำจังหวัด โดยความเห็นชอบของพระมหาอำมาตยาธิบดี (เส็ง วิริยะศิริ) ได้ย้ายศาลากลางไปอยู่ที่ตั้งศาลากลางหลังเดิม (ที่ว่าการอำเภอเมืองมหาสารคามปัจจุบัน) และในปี พ.ศ. 2542 ได้ย้ายศาลากลางไปอยู่ ณ ที่ตั้งปัจจุบัน มีผู้ดำรงตำแหน่งเจ้าเมือง หรือผู้ว่าราชการจังหวัด รวม 46 คน
ความเปลี่ยนแปลง

สรุปความเปลี่ยนแปลงเด่นๆของเมืองมหาสารคาม ระหว่างปี พ.ศ. 2408-2500
นับจากวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2408 ถึงปี พ.ศ. 2500 เมืองมหาสารคามมีความเปลี่ยนแปลงที่สำคัญหลายประการคือ
พ.ศ. 2408  ขึ้นกับเมืองร้อยเอ็ด
พ.ศ. 2412  ขึ้นตรงต่อกรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2419 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม เลื่อนฐานะพระเจริญราชเดช (กวด) เจ้าเมืองมหาสารคาม ให้มีพระราชทินนามว่า พระเจริญราชเดช วีรเชษฐ์มหาขัติยพงศ์ รวิวงศ์สุรชาติ ประเทศราชธำรงรักษ์ ศักดิ์กิติยศเกรียงไกร ศรีพิชัยเทพวรฤทธิ์ พิศอนุพงศ์ปรีชา สิงหบุตรสุวัฒนา นคราภิบาล ชาญพิชัยสงคราม
พ.ศ. 2422 พระเจริญราชเดช (ฮึง) เป็นเจ้าเมืองมหาสารคาม คนที่ 2
พ.ศ. 2425 ตั้งบ้านนาเลาขึ้นเป็นเมืองวาปีปทุม และตั้งบริเวณบึงกุย เป็นเมืองโกสุมพิสัย ขึ้นกับเมืองมหาสารคาม
พ.ศ. 2443 ส่วนกลางให้ยุบตำแหน่งเจ้าเมืองเป็นผู้ว่าราชการเมือง(ลดทอนอำนาจของเจ้านายท้องถิ่น) ในปีเดียวกันนั้นได้มีการแบ่งเมืองมหาสารคามออกเป็น 2 อำเภอ คือ อำเภออุทัยสารคาม และอำเภอประจิมสารคาม
พ.ศ. 2446 พระพิทักษ์นรากร(อุ่น) ได้เป็นผู้ว่าราชการเมือง ต่อมาภายหลัง ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าเมืองมหาสารคามคนที่ 4 มีทินนามว่า "พระเจริญราชเดช(อุ่น)"
พ.ศ. 2455 ยุบตำแหน่งผู้ว่าราชการเมือง เป็นผู้ว่าราชการจังหวัด โดยมี หม่อมเจ้านพมาศ นวรัตน์ เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคามคนแรก
พ.ศ. 2459 มีการเปลี่ยนเเปลงรูปเเบบการปกครองเปลี่ยนจากการใช้คำว่า เมือง เปลี่ยน เป็น จังหวัด อย่างเป็นทางการ ทั่วประเทศ เมืองมหาสารคาม จึงถูกเปลี่ยนเป็น จังหวัดมหาสารคาม มาตั้งเเต่บัดนั้น
พ.ศ. 2475 เปลี่ยนระบอบการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เป็นระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข และในปีเดียวกันนั้น ให้ยุบจังหวัดอุทัยกาฬสินธุ์ให้ลงเป็นอำเภอหลุบขึ้นกับจังหวัดมหาสารคาม และโอนทุกอำเภอที่เคยขึ้นกับจังหวัดอุทัยกาฬสินธ์ให้โอนมาเป็นอำเภอขึ้นตรงต่อจังหวัดมหาสารคาม
พ.ศ. 2477 มีการขุดคลองสมถวิล เพื่อสร้างเป็นแหล่งน้ำที่สำคัญ ของชาวชุมชนเมืองมหาสารคาม
พ.ศ. 2478 จังหวัดมหาสารคามมีการจัดตั้งองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคามขึ้น
พ.ศ. 2490 แยกอำเภอกาฬสินธุ์(หลุบ) และบางอำเภอ ออกจากจังหวัดมหาสารคาม และยกฐานะอำเภอกาฬสินธุ์ขึ้นเป็นจังหวัดกาฬสินธุ์มาตั้งแต่บัดนั้น
พ.ศ. 2498 จังหวัดมหาสารคามมีการจัดตั้งเทศบาลเมืองมหาสารคาม
พ.ศ. 2500 มีการสร้างหอนาฬิกาขึ้นเพื่อเป็นแลนด์มาร์กใจกลางตัวเมืองของจังหวัด
ภูมิศาสตร์ > ที่ตั้งและอาณาเขต

จังหวัดมหาสารคามตั้งอยู่บริเวณตอนกลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีพื้นที่ประมาณ 5,300 ตารางกิโลเมตร (3,307,300 ไร่) ระยะทางห่างจากกรุงเทพมหานคร 475 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับจังหวัดขอนแก่น และจังหวัดกาฬสินธุ์
ทิศใต้ ติดต่อกับจังหวัดสุรินทร์ และจังหวัดบุรีรัมย์
ทิศตะวันออก ติดต่อกับจังหวัดกาฬสินธุ์ และจังหวัดร้อยเอ็ด
ทิศตะวันตก ติดต่อกับจังหวัดขอนแก่น และจังหวัดบุรีรัมย์
จังหวัดมหาสารคามมีฉายาเป็น "ดินแดนแห่งสะดืออีสาน" เนื่องจากตั้งอยู่ที่จุดกึ่งกลางของภาคอีสาน ซึ่งตั้งอยู่ที่บ้านบึงกุย หมู่ 13 ตำบลหัวขวาง อำเภอโกสุมพิสัย)