stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน: ฝ่าวิกฤติเรือรบมรณะ
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ (ในภาษาญี่ปุ่น)
Official NTV website เก็บถาวร 2014-04-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ในภาษาญี่ปุ่น)
ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน: ฝ่าวิกฤติเรือรบมรณะ  ที่เครือข่ายข่าวอนิเมะ
| ด ค กยอดนักสืบจิ๋วโคนัน โดย โกโช อาโอยามะ |
| --- | --- | --- |
| ตัวละครหลัก |  คุโด้ ชินอิจิ / เอโดงาวะ โคนัน  โมริ รัน  โมริ โคโกโร่  คิซากิ เอริ  ซึซึกิ โซโนโกะ  ฮัตโตริ เฮย์จิ  โทยามา คาสึฮะ  มิยาโนะ ชิโฮะ / ไฮบาระ ไอ  โยชิดะ อายูมิ  ซึบุรายะ มิซึฮิโกะ  โคจิมะ เก็นตะ  ฮอนโด เอย์สึเกะ  มิซึนาชิ เรย์นะ / ฮอนโด ฮิเดมิ  จอมโจรคิด / คุโรบะ ไคโตะ  ฮาคุบะ ซางูรุ  |  |
| ภาพยนตร์ |  คดีปริศนาระเบิดระฟ้า  คดีฆาตกรรมไพ่ปริศนา  ปริศนาพ่อมดคนสุดท้ายแห่งศตวรรษ  คดีฆาตกรรมนัยน์ตามรณะ  คดีปริศนาเส้นตายสู่สวรรค์  ปริศนาบนถนนสายมรณะ  คดีฆาตกรรมแห่งเมืองปริศนา  มนตราแห่งรัตติกาลสีเงิน  ยุทธการเหนือห้วงทะเลลึก  บทเพลงมรณะแด่เหล่านักสืบ  ปริศนามหาขุมทรัพย์โจรสลัด  บทบรรเลงแห่งความตาย  ปริศนานักล่าทรชนทมิฬ  ปริศนามรณะเหนือน่านฟ้า  15 นาทีเฉียดวิกฤติมรณะ  ปริศนาระทึก-ศึกลูกหนังมรณะ  ฝ่าวิกฤติเรือรบมรณะ  ลูแปงที่ 3 ปะทะ ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน เดอะมูฟวี่  ปริศนากระสุนมรณะ  ปริศนาทานตะวันมรณะ  ปริศนารัตติกาลทมิฬ  ปริศนาเพลงกลอนซ่อนรัก  ปฏิบัติการสายลับเดอะซีโร่  ศึกชิงอัญมณีสีคราม  กระสุนสีเพลิง  เจ้าสาวฮาโลวีน  มฤตยูใต้น้ำทมิฬ  ปริศนาปราการ 5 แฉก  |  |
| โอวีเอ |  โคนันปะทะคิดปะทะไยบะ - ศึกแตกหักชิงดาบล้ำค่า  สิบหก ผู้ต้องสงสัย!?  โคนัน และ เฮย์จิ และเด็กที่หายตัวไป  โคนัน กับคิด และคริสตัลมาเธอร์  เป้าหมายคือโคโกโร่! บันทึกลึกลับของขบวนการนักสืบเยาวชน  ไล่ล่าหาอัญมณี! โคนันกับเฮย์จิปะทะคิด  คำใบ้มรณะจากอากาสะ ฮิโรชิ  การไขคดีของซึซึกิ โซโนโกะ  เมื่อ 10 ปีผ่านไป  โคนัน ปะทะ จอมโจรคิด เกาะแห่งกับดัก  ข้อมูลลับจากลอนดอน  ปาฏิหาริย์ไม้เบสบอลในตำนาน  |  |
| แมจิก ไฟล์ |  Shinichi Kudo — The Case of the Mysterious Wall and the Black Labrador  Shinichi and Ran — The Memories from Mahjong pieces and Tanabata  Osaka Okonomiyaki Odyssey  The Niigata-Tokyo Souvenir Capriccio  Fantasista Flower  |  |
| ตอนพิเศษโทรทัศน์ |  Time Travel of the Silver Sky  Black History  ลูแปงที่ 3 ปะทะ ยอดนักสืบจิ๋วโคนัน  เป้าหมายคือ โมริ โคโกโร่!  คดีปริศนากับโคนันที่หายไป  เอพิโสด วัน: กำเนิดยอดนักสืบจิ๋ว  |  |
| ภาคคนแสดง |  จดหมายท้าทายถึงคุโด้ ชินอิจิ บทนำก่อนอำลา  เผชิญหน้าองค์กรชุดดำ  ชินอิจิปะทะปริศนาวิหคมรณะ  ชินอิจิกับปริศนาเกียวโตชินเซ็นกุมิ  13 ห้องแห่งความตาย  |  |
| หนังสือฉบับนิยาย |  ตำนานขุมทรัพย์โคชู  ซิมโฟนีสังหาร  สาสน์ท้าแด่คุโด้ ชินอิจิ - บทนำแห่งการลาจาก  การกลับมาของคุโด้ ชินอิจิ - ประทะองค์กรชุดดำ  พลิกคดีแม่มดแห่งเอจินบาระ  สาสน์ท้าแด่คุโด้ ชินอิจิ - ปริศนาวิหคมรณะ  สาส์นท้าแด่คุโด้ ชินอิจิ - คดีฆาตกรรมห้องพิพากษา  |  |
| รายชื่อและอื่น ๆ |  รายชื่อตอน มังงะ  อนิเมะ  สปิน-ออฟ วันสบาย ๆ ของซีโร่  ห้าพยัคฆ์นักเรียนตํารวจ  ฮันซาวะ ตัวร้ายสุดโหด  APTX4869  เพลงประกอบภาพยนตร์การ์ตูน  เกม  |  |
ยังมอเดิร์น

ยังโมเดิร์น (อังกฤษ: Young Modern) เป็นผลงานอัลบั้มชุดที่ 5 และชุดสุดท้ายของวงอัลเทอร์เนทีฟร็อกออสเตรเลีย ซิลเวอร์แชร์ ออกจำหน่ายวันที่ 30 มีนาคม ค.ศ. 2007 ติดชาร์ตออสเตรเลียอัลบั้มที่อันดับ 1 เมื่อวันที่ 15 เมษายน ค.ศ. 2007 ซึ่งเป็นอัลบั้มที่ติดอันดับ 1 อัลบั้มที่ 5 ติดต่อกันของวง ทำให้เป็นวงแรกที่ทำสถิตินี้ได้เช่นนี้ อัลบั้มเปิดตัวที่อันดับ 8 บนชาร์ตนิวซีแลนด์อัลบั้ม
ยังโมเดิร์น ได้รับ 4 รางวัลอาเรียมิวสิกอวอร์ดส ในปี ค.ศ. 2007 รวมถึงสาขาเพลงแห่งปี สำหรับเพลง "Straight Lines" และรางวัลอัลบั้มแห่งปี
ยกน้ำหนักชิงแชมป์โลก 2023

| --- | --- |
เมืองเจ้าภาพ: ริยาด ประเทศซาอุดีอาระเบีย
วันที่: 4–17 กันยายน
สนามกีฬาหลัก: ศูนย์โอลิมปิกเจ้าชายไฟซาล บิน ฟาฮัด (กรีนฮอลล์)
← 20222024 →
การแข่งขันยกน้ำหนักชิงแชมป์โลก 2023 (อังกฤษ: 2023 World Weightlifting Championships) เป็นการแข่งขันกีฬายกน้ำหนักที่จัดขึ้นในเมืองริยาด ประเทศซาอุดีอาระเบีย ตั้งแต่วันที่ 4 ถึง 17 กันยายน พ.ศ. 2566
การแข่งขันนี้ถือเป็นรายการบังคับเพื่อให้คัดเลือกสำหรับโอลิมปิกฤดูร้อน 2024 ที่ปารีส ประเทศฝรั่งเศส ก่อนหน้านี้คาดการณ์ว่าการแข่งขันจะจัดขึ้นโดยใช้สองแพลตฟอร์มแทนที่จะเป็นแพลตฟอร์มเดียว
ตารางเหรียญรางวัล

จัดอันดับตามเหรียญ จำนวนเหรีญมากที่สุด (ผลรวม)
| ลำดับที่ | ประเทศ | ทอง | เงิน | ทองแดง | รวม |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  จีน | 7 | 4 | 2 | 13 |
| 2 |  ไทย | 2 | 0 | 1 | 3 |
| 3 |  จีนไทเป | 2 | 0 | 0 | 2 |
| 3 |  อียิปต์ | 2 | 0 | 0 | 2 |
| 5 |  โคลอมเบีย | 1 | 3 | 0 | 4 |
| 6 |  เกาหลีใต้ | 1 | 2 | 2 | 5 |
| 7 |  อุซเบกิสถาน | 1 | 1 | 1 | 3 |
| 8 |  อิตาลี | 1 | 1 | 0 | 2 |
| 8 |  เวียดนาม | 1 | 1 | 0 | 2 |
| 10 |  จอร์เจีย | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 10 |  อิหร่าน | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 12 |  อินโดนีเซีย | 0 | 2 | 0 | 2 |
| 13 |  สหรัฐ | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 13 |  เอกวาดอร์ | 0 | 1 | 2 | 3 |
| 15 |  อาร์มีเนีย | 0 | 1 | 1 | 2 |
| 16 |  มาดากัสการ์ | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 16 |  ยูเครน | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 16 |  ไนจีเรีย | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 19 |  ตุรกี | 0 | 0 | 2 | 2 |
| 20 |  บาห์เรน | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 20 |  ออสเตรเลีย | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 20 |  อาเซอร์ไบจาน | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 20 |  อิรัก | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 20 |  เม็กซิโก | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 20 |  เวเนซุเอลา | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 999 !– | นักกีฬาเป็นกลางอิสระ  | 0 | 0 | 1 | 1 |
| รวม (25 ประเทศ) | รวม (25 ประเทศ) | 20 | 20 | 20 | 60 |
จัดอันดับตามเหรียญรางวัลทั้งหมด: จำนวนมากที่สุด (ผลรวม) และ น้อยสุด (Snatch and Clean & Jerk)
| ลำดับที่ | ประเทศ | ทอง | เงิน | ทองแดง | รวม |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  จีน | 20 | 10 | 3 | 33 |
| 2 |  ไทย | 5 | 1 | 3 | 9 |
| 3 |  อียิปต์ | 5 | 1 | 1 | 7 |
| 4 |  จีนไทเป | 5 | 1 | 0 | 6 |
| 5 |  เกาหลีใต้ | 4 | 7 | 7 | 18 |
| 6 |  อุซเบกิสถาน | 4 | 2 | 1 | 7 |
| 7 |  เวียดนาม | 3 | 3 | 0 | 6 |
| 8 |  จอร์เจีย | 3 | 0 | 1 | 4 |
| 9 |  โคลอมเบีย | 2 | 9 | 3 | 14 |
| 10 |  อิหร่าน | 2 | 0 | 1 | 3 |
| 11 |  สหรัฐ | 1 | 3 | 4 | 8 |
| 11 |  อาร์มีเนีย | 1 | 3 | 4 | 8 |
| 13 |  อิตาลี | 1 | 3 | 0 | 4 |
| 13 |  อินโดนีเซีย | 1 | 3 | 0 | 4 |
| 15 |  อิรัก | 1 | 0 | 1 | 2 |
| 999 !– | นักกีฬาเป็นกลางอิสระ  | 1 | 0 | 1 | 2 |
| 16 |  นอร์เวย์ | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 17 |  มาดากัสการ์ | 0 | 3 | 0 | 3 |
| 18 |  เอกวาดอร์ | 0 | 2 | 7 | 9 |
| 19 |  ยูเครน | 0 | 2 | 2 | 4 |
| 20 |  ไนจีเรีย | 0 | 2 | 1 | 3 |
| 21 |  บัลแกเรีย | 0 | 2 | 0 | 2 |
| 22 |  บาห์เรน | 0 | 1 | 1 | 2 |
| 23 |  กาตาร์ | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 23 |  มอลโดวา | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 25 |  ตุรกี | 0 | 0 | 5 | 5 |
| 26 |  อาเซอร์ไบจาน | 0 | 0 | 3 | 3 |
| 26 |  เวเนซุเอลา | 0 | 0 | 3 | 3 |
| 28 |  ออสเตรเลีย | 0 | 0 | 2 | 2 |
| 28 |  เม็กซิโก | 0 | 0 | 2 | 2 |
| 30 |  มาเลเซีย | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 30 |  ลัตเวีย | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 30 |  เติร์กเมนิสถาน | 0 | 0 | 1 | 1 |
| 30 |  โรมาเนีย | 0 | 0 | 1 | 1 |
| รวม (33 ประเทศ) | รวม (33 ประเทศ) | 60 | 60 | 60 | 180 |
แหล่งข้อมูลอื่น

Results book
| ด ค กยกน้ำหนักชิงแชมป์โลก |
| --- | --- |
 1891  1898  1899  1903  1904  1905 (I, II, III)  1906  1907  1908  1909  1910 (I,II)  1911 (I, II, III, IV)  1913  1920  1923  1937  1938  1946  1947  1949  1950  1951  1953  1954  1955  1958  1957  1959  1961  1962  1963  1964  1965  1966  1968  1970  1971  1972  1973  1974  1975  1976  1977  1978  1979  1980  1981  1982  1983  1984  1985  1986  1987  1988  1989  1990  1991  1992  1993  1994  1995  1996  1997  1998  1999  2001  2002  2003  2005  2006  2007  2009  2010  2011  2013  2014  2015  2017  2018  2019  2021  2022  2023  2024  2025 
ผู้ที่ได้รับเหรียญรางวัล (ชาย, หญิง)
ยังบลัด

| ยังบลัด |
| --- | --- |
แฮร์ริสันที่งาน 2019 ไอฮาร์ตเรดิโอมิวสิกอะวอดส์
ข้อมูลพื้นฐาน
ชื่อเกิด: ดอมินิก ริชาร์ด แฮร์ริสัน
เกิด:  (1997-08-05) 5 สิงหาคม ค.ศ. 1997 (27 ปี) ดอนแคสเตอร์, เซาต์ยอร์กเชียร์, อังกฤษ
แนวเพลง:  ออลเทอร์นาทิฟร็อก  ฮิปฮอป  ป็อปพังก์ 
อาชีพ:  นักร้อง  นักแต่งเพลง  นักแสดง 
เครื่องดนตรี:  ร้อง  กีตาร์  เปียโน 
ช่วงปี: 2017–ปัจจุบัน
ค่ายเพลง:  Locomotion  Interscope  Geffen  Polydor 

เว็บไซต์: yungbludofficial.com
นักดนตรี
ดอมินิก ริชาร์ด แฮร์ริสัน (อังกฤษ: Dominic Richard Harrison) เกิด 5 สิงหาคม ค.ศ. 1997 หรือรู้จักในนาม ยังบลัด (YUNGBLUD) เป็นนักร้อง นักดนตรี นักแต่งเพลง และนักแสดงชาวอังกฤษ เขาออกอีพีชุดแรกเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม 2018 ที่ชื่อว่า Yungblud ไม่นานนักออกอัลบั้มชุด 21st Century Liability ต่อมาวันที่ 18 ตุลาคม 2019 ออกอีพีอีกชุดชื่อว่า The Underrated Youth แล้วออกอัลบั้มชุดที่สองชื่อว่า Weird! เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2020 ซึ่งติดอันดับ 1 บนชาร์ตอัลบั้มแห่งสหราชอาณาจักร และติดอันดับ 75 ของชาร์ตบิลบอร์ด 200 ในสหรัฐ ผลงานอัลบั้มที่ใช้ชื่อตัวเองเป็นชื่ออัลบั้มออกจำหน่ายเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2022 ก็สามารถขึ้นอันดับ 1 ชาร์ตอัลบั้มแห่งสหราชอาณาจักรเช่นกัน รวมถึงติดอันดับ 45 ชาร์ตบิลบอร์ด 200 และอันดับ 7 ชาร์ตท็อปร็อกอัลบัมส์
มิสแกรนด์ศรีลังกา

| --- | --- |
ก่อตั้ง: 2013
ประเภท: การประกวดความงาม
สํานักงานใหญ่: โคลัมโบ
ที่ตั้ง:  ศรีลังกา
สมาชิก  : มิสแกรนด์อินเตอร์เนชันแนล
ภาษาทางการ : อังกฤษ
องค์กรแม่: มิสแกรนด์อินเตอร์เนชันแนล
ลำดับเวลาของผู้ได้รับใบอนุญาตมิสแกรนด์ศรีลังกา
มิสแกรนด์ศรีลังกา (อังกฤษ: Miss Grand Sri Lanka) จัดขึ้นภายใต้องค์กรมิสแกรนด์ศรีลังกา เป็นการประกวดนางงามระดับประเทศของประเทศศรีลังกา เพื่อคัดเลือกตัวแทนเข้าร่วมการประกวดในหลายๆเวที ซึ่งหนึ่งในนั้นคือมิสแกรนด์อินเตอร์เนชันแนล เริ่มจัดประกวดเพื่อคัดเลือกผู้ดำรงตำแหน่งเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 2016
ฉบับ

| ปี | ครั้งที่ | วันที่ | สถานที่ | ผู้เข้าแข่งขัน | ผลการแข่งขัน> มิสแกรนด์ศรีลังกา | ผลการแข่งขัน> รองอันดับ 1 | ผลการแข่งขัน> รองอันดับ 2 | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2016 | 1 | 25 กันยายน | Taj Samudra Hotel, โคลัมโบ | 10 | Harshani Ruman ( โคลัมโบ) | Nilusha Madhuwanthi ( โคลัมโบ) | Chalani Shehani ( โคลัมโบ) |  |
| 2018 | 2 | 16 กันยายน | Waters Edge, Colombo | 14 | Pawani Vithanage ( โคลัมโบ) | Harini Silva ( โคลัมโบ) | Tasla Senadeera ( โคลัมโบ) |  |
การแข่งขันระดับนานาชาติ

ต่อไปนี้เป็นรายชื่อตัวแทนชาวศรีลังกาของมิสแกรนด์อินเตอร์เนชั่นแนล.
สัญลักษณ์สี
: ชนะเลิศ
: รองชนะเลิศหรืออันดับ 5/9
: เข้ารอบสุดท้าย
: เข้ารอบรองชนะเลิศ
: รางวัลพิเศษหรือเข้ารอบสุดท้ายรางวัลพิเศษ
| ปี | ตัวแทน | บ้านเกิด | ตำแหน่งระดับประเทศ | ผลงานการแข่งขัน> ตำแหน่ง | ผลงานการแข่งขัน> รางวัลพิเศษ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  2023 | ซายูริ ภากยาวี |  โคลัมโบ | ได้รับการแต่งตั้ง | ถอนตัว |  |  |
|  2022 | นิฮารี เปเรรา |  โคลัมโบ | มิสทีนศรีลังกา 2021 | ไม่ผ่านเข้ารอบ |  |  |
|  2021 | แอนนา-มารี ออนดาชี |  โทรอนโต | ได้รับการแต่งตั้ง | ไม่ผ่านเข้ารอบ |  |  |
|  2020 | ประธิภา ลียนอรัชชี |  โคลัมโบ | ได้รับการแต่งตั้ง | ไม่ผ่านเข้ารอบ |  2 รางวัลพิเศษ  เอ็มจีไอ เพอร์ฟูม แบรนด์แอมบาสเดอร์  10 คนสุดท้าย – ราชินีกับมงกุฏทองคำ  |  |
|  2018 | ปะวานี วิทะเนค |  โคลัมโบ | มิสแกรนด์ศรีลังกา 2018 | เข้ารอบ 20 คนสุดท้าย |  1 รางวัลพิเศษ  20 คนสุดท้าย – ชุดประจำชาติยอดเยี่ยม  |  |
|  2017 | วิสนา เฟร์นันโด |  โคลัมโบ | ท็อปโมเดลออฟเดอะเวิลด์ศรีลังกา 2016 | ไม่ผ่านเข้ารอบ |  1 รางวัลพิเศษ  25 คนสุดท้าย – ชุดประจำชาติยอดเยี่ยม  |  |
|  2016 | ฮาร์ชานี รูมาน |  โคลัมโบ | มิสแกรนด์ศรีลังกา 2016 | ไม่ผ่านเข้ารอบ |  |  |
|  2015 | ออร์เนลลา กูเนเซเกียร์ |  โคลัมโบ | ได้รับการแต่งตั้ง | เข้ารอบ 10 คนสุดท้าย |  2 รางวัลพิเศษ  มิสป๊อปปูลาร์โหวต  20 คนสุดท้าย – ชุดประจำชาติยอดเยี่ยม  |  |
|  2014 | ไอเรชา อาซานกี |  โคลัมโบ | มิสเวิลด์ศรีลังกา 2013 | เข้ารอบ 20 คนสุดท้าย |  |  |
|  2013 | ดาเนียลล์ เคอร์โคเวน |  โคลัมโบ | มิสเวิลด์ศรีลังกา 2006 | เข้ารอบ 10 คนสุดท้าย |  1 รางวัลพิเศษ  20 คนสุดท้าย – ชุดว่ายน้ำยอดเยี่ยม  |  |
ทำเนียบ

มิสแกรนด์ศรีลังกา 2022
นิฮารี เปเรรา
( โคลัมโบ)
มิสแกรนด์ศรีลังกา 2021
แอนนา-มารี ออนดาชี
( โทรอนโต)
มิสแกรนด์ศรีลังกา 2015
ออร์เนลลา กูเนเซเกียร์
( โคลัมโบ)
มิสแกรนด์ศรีลังกา 2014
ไอเรชา อาซานกี
( โคลัมโบ)
การประกวดรอบระดับประเทศ

รายการต่อไปนี้คือผู้เข้ารอบสุดท้ายของการประกวด มิสแกรนด์ศรีลังกา รวมถึงผลการประกวด
| ปีNo>  | 2016 | 2018 |
| --- | --- | --- |
| 01 | Fiona Fernando (Top 5) | Sanduni Kirthisinghe |
| 02 | Shashini Rathnasiri (Top 5) | Sandunika Bandara |
| 03 | Shalindi Widusha | Chathuni Senanayake |
| 04 | Vereena Ranatunga | Melissa Nanayakkara |
| 05 | Chalani Shehani (2nd) | Sachini Suraweera |
| 06 | Chamodi Perera | Chalani Nisansala |
| 07 | Nilusha Maduwanthi (1st) | Southamini Shanthakumar |
| 08 | Sabeetha | Ofelya Kariyawasam |
| 09 | Harshani Ruman (W) | Pawani Vithanage (W) |
| 10 | Shenali Wickremasinghe | Harini Silva (1st) |
| 11 | — | Tasla Senadeera (2nd) |
| 12 | — | Kathy Ferdinanz |
| 13 | — | Menushi Bandara |
| 14 | — | Rajini Thilakarathne |
| รวม | 10 | 14 |
แหล่งข้อมูลอื่น

| ด ค กมิสแกรนด์อินเตอร์เนชันแนล |
| --- | --- |
 2013  2014  2015  2016  2017  2018  2019 
 2020  2021  2022  2023  2024  2025 
 บริษัท  องค์กร  ผู้ครองตำแหน่ง  รองชนะเลิศและผู้เข้ารอบสุดท้าย  รางวัลพิเศษ  พิธีกรและศิลปินรับเชิญ  ประเทศ  ฉบับ
ภูมิสถาปัตยกรรม

เรือนส้มในพระราชวังแวร์ซายน์
ภูมิสถาปัตยกรรม (อังกฤษ: landscape architecture) อ่านออกเสียงว่า "พู-มิ-สะ-ถา-ปัด-ตะ-ยะ-กัม" เป็นศิลปะและวิทยาศาสตร์ว่าด้วยการออกแบบวางแผน การอนุรักษ์และจัดการพื้นที่ใช้สอยภายนอกอาคาร รวมทั้งพื้นที่บางส่วนภายในหรือบนดาดฟ้าอาคารเพื่อความผาสุก สวัสดิภาพและความปลอดภัยของประชาชน
ลักษณะโดยรวม

งานของภูมิสถาปนิกอาจครอบคลุมตั้งแต่การสรรค์สร้างสวนสาธารณะและถนนอุทยานไปจนถึงการวางผังบริเวณกลุ่มอาคารสำนักงาน จากการออกแบบที่พักอาศัยไปจนถึงการออกแบบโครงสร้างพื้นฐานของเมืองและการจัดการพื้นที่ธรรมชาติขนาดใหญ่ หรือการฟื้นฟูภูมิทัศน์ที่เสียหาย เช่น เหมืองแร่เก่า บริเวณฝังกลบขยะ ภูมิสถาปัตยกรรมทับซ้อนกับการจัดสวน ก็จริง แต่จะเป็นงานวิชาชีพที่มีปัจจัยพิจารณาในการออกแบบและมีขอบเขตกว้างขวางกว่า
ภูมิสถาปนิกทำงานในพื้นที่ภายนอกอาคารเกือบทุกชนิดและพื้นบางส่วนภายในหรือบนดาดฟ้าอาคาร ทั้งใหญ่และเล็ก ในเมืองและชนบท ทั้งด้วยวัสดุ “แข็ง” (hardscape) / “นุ่ม”  (softscape) ภูมิสถาปนิกทำงานครอบคลุม:
รูปทรง ขนาดส่วนและการวางผังโครงการใหม่
งานที่พักอาศัยส่วนบุคคล ตามกฎหมายประเทศไทยสามารถออกแบบที่อยู่อาศัยได้ไม่เกิน 3 ชั้น
งานสาธารณะ
การออกแบบผังบริเวณโรงเรียน มหาวิทยาลัยและโรงแรม
สวนสาธารณะ สนามกอล์ฟ สวนสนุกและสนามเล่นกีฬาต่างๆ
บริเวณโครงการเคหะ นิคมอุตสาหกรรมและโครงการเชิงการค้า
ทางหลวง โครงสร้างทางการขนส่ง สะพานและทางผ่าน
ลานเมืองและลานชุมชนและระบบทางเดินเท้า
โครงการฟื้นฟูชุมชนเมืองขนาดเล็กและใหญ่
ป่า แหล่งท่องเที่ยว ภูมิทัศน์ประวัติศาสตร์ และการประเมินทางภูมิทัศน์หรือการศึกษาด้านการอนุรักษ์
ภูมิทัศน์วัฒนธรรม (Cultural Landscape)
อ่างเก็บน้ำ เขื่อน สถานีไฟฟ้า บ่อขุดวัสดุทางอุตสาหกรรมหรือโครงการทางอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ รวมทั้งบริเวณบริการนักท่องเที่ยวในอุทยานแห่งชาติ
การประเมินสภาพแวดล้อม การให้คำปรึกษางานวางแผนภูมิทัศน์และการทำข้อเสนอในการจัดการผืนแผ่นดิน
โครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งและเกาะ
คุณค่าที่สำคัญที่สุดของภูมิสถาปัตยกรรมมักเกิดขึ้นในช่วงแรกของการวางผังแม่บทโครงการ ช่วงที่อยู่ในระหว่างการระดมความคิดในการกลั่นกรองสิ่งที่ดีที่สุดเกี่ยวกับการสร้างสรรค์การใช้สอยพื้นที่ ภูมิสถาปนิกสามารถให้แนวคิดรวมและจัดเตรียมผังหลักเบื้องต้นที่แสดงให้เห็นรายละเอียดได้ชัดเจนและง่ายที่จะเข้าใจในขั้นต่อๆ มา ภูมิสถาปนิกสามารถจัดทำแบบก่อสร้างประกอบสัญญาจ้าง จัดทำการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม ให้คำปรึกษา เป็นพยานผู้ชำนาญการในด้านการใช้ที่ดินเชิงนิเวศ นอกจากนี้ภูมิสถาปนิกยังสามารถจัดเตรียมเอกสารใบสมัครเพื่อการจัดหาแหล่งเงินลงทุนสำหรับโครงการด้วย
ความชำนาญเฉพาะในงานภูมิสถาปัตยกรรม

นักออกแบบภูมิสถาปัตยกรรมและวิศวกรสำรวจ เกี่ยวข้องกับการจัดการทรัพยากรทางกายภาพที่มีอยู่ และที่มีความสัมพันธ์กับองค์ประกอบทางกายภาพที่มนุษย์สร้างสรรค์ขึ้น เป็นผู้วางแผนผัง กำหนดจัดวาง คาดการณ์การใช้งานอย่างเป็นเหตุ-ผล เป็นผู้ที่รู้ซึ้งถึงความสัมพัน์ระหว่างการจัดวางองค์ประกอบทางธรรมชาติและกิจกรรมให้เกิดประโยชน์ มีความเหมาะสม ทั้งรู้ทรงของพื้นที่ ที่ว่าง ตลอดจนรักษาไว้ซึ่งสิ่งแวดล้อมที่ดี ซึ่งรวมไปถึงงานภูมิทัศน์อ่อน (งานพืชพรรณ เช่น การออกแบบปลูกต้นไม้ และการสรรค์สร้างพื้นที่สีเขียวกลางแจ้งทุกประเภท บุคคลเหล่านี้ทำงานภาครัฐทั้งในส่วนกลางและส่วนท้องถิ่น บางคนอาจทำงานภาคเอกชนหรือทำงานอิสระ รับเป็นที่ปรึกษาส่วนราชการ อุตสาหกรรม พาณิชกรรมและเอกชนรายบุคคล
ผู้จัดการภูมิทัศน์  ใช้ความรู้ด้านวัสดุพืชพรรณและสิ่งแวดล้อมธรรมชาติในการให้คำแนะนำในการดูแลรักษาระยะยาวและในการพัฒนาภูมิทัศน์ บุคคลเหล่านี้ทำงานเกี่ยวกับพืชสวน การจัดการสถานที่ ป่า การอนุรักษ์ธรรมชาติและเกษตรกรรม 
นักวิทยาศาสตร์ภูมิทัศน์  มีทักษะพิเศษเช่น ปฐพีวิทยา อุทกวิทยา ภูมิสัณฐาน หรือพฤกษศาสตร์ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการแก้ปัญหาในงานภูมิทัศน์ งานของบุคคลเหล่านี้อาจไล่ตั้งแต่การสำรวจบริเวณไปจนถึงการประเมินสิ่งแวดล้อมของบริเวณขนาดใหญ่เพื่อการวางแผนหรือการจัดการ และอาจทำรายงานผลกระทบในโครงการพัฒนาหรือในความสำคัญเฉพาะของพรรณไม้หรือสัตว์บางชนิดในพื้นที่
นักวางแผนภูมิทัศน์ เกี่ยวข้องและดูแลในด้านตำแหน่งที่ตั้ง วิวทิวทัศน์ นิเวศวิทยาและการใช้ที่ดินในเชิงนันทนาการของเมือง ชนบท และพื้นที่ชายฝั่ง งานที่บุคคลกลุ่มนี้ทำรวมถึงการเขียนรายงานด้านนโยบายและยุทธวิธี และลงท้ายด้วยการส่งผังรวมสำหรับการพัฒนาโครงการใหม่ การประเมินและและประมาณค่าพร้อมทั้งการจัดทำแผนการจัดการเพื่อนำไปใช้ในการทำแผนนโยบาย บางคนอาจมีสร้างสมความชำนาญเฉพาะเพิ่มเติม เช่น งานภูมิทัศน์โบราณคดี หรือกฎหมายที่เกี่ยวของกับภูมิทัศน์
ประวัติ

มนุษยชาติทั่วโลกต่างก็ได้สร้างสวนมานานนับสหัสวรรษ สวนญี่ปุ่น และสวนสวรรค์เปอร์เซีย สวนสวรรค์เหล่านี้นับเป็นตัวอย่างของสวนประเพณีโบราณ สวนลอยบาบิโลนสร้างโดยพระเจ้าเนบูชาดเนสซาที่ 2 ประมาณ 600 ปีก่อนคริสตกาล ในยุโรป เรนาซองส์ได้นำมาซึ่งยุคแห่งการออกแบบที่ยิ่งใหญ่ รวมทั้งสวนเพื่อความปีติต่างๆ เช่น วิลลา เดอเอสเต ที่ ทิโวลิ สวนเรนาซองส์ที่สร้างระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 16 และ 17 (พ.ศ. 2043-2243) ได้บรรลุถึงขีดสูงสุดแห่งความยิ่งใหญ่ ซึ่งเป็นผลงานของ อังเดร เลอ โนตร์ ณ วัว เลอ วิกกอง และ แวร์ซาย
ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 (ระหว่าง พ.ศ. 2244-2343) อังกฤษเริ่มเน้นสไตล์ใหม่ของ “สวนภูมิทัศน์” บุคคล เช่น วิลเลียม เคนท์ ฮัมฟรีย์ เรพตัน รวมทั้งโจเซฟ แพกซ์ตัน และผู้มีชื่อเสียงมากที่สุดอีกคนหนึ่งคือ ลานเซลอต บราวน์ “ผู้สามารถ”  ได้แปรเปลี่ยนอุทยานคฤหาสที่ยิ่งใหญ่ของอังกฤษให้กลายเป็นธรรมชาติที่เรียบและสะอาดงดงาม อุทยานเหล่านี้ยังคงเหลือให้ชมในปัจจุบันหลายแห่ง คำว่าภูมิสถาปัตยกรรมในภาษาอังกฤษคือ “Landscape Architecture” ได้ถุกเรียกเป็นครั้งแรกโดยชาวสก็อตชื่อ กิลเบิร์ต เหลียง ( Gilbert Leung ) มีสัน ในหนังสือชื่อเรื่อง ภูมิสถาปัตยกรรมแห่งจิตรกรรมอันยิ่งใหญ่แห่งอิตาลี (ลอนดอน พ.ศ. 2371) เป็นเรื่องเกี่ยวกับประเภทของสถาปัตยกรรมที่ปรากฏในภาพเขียนภูมิทัศน์ คำว่า “ภูมิสถาปัตยกรรม” ได้รับการตอบรับนำมาใช้ต่อมาโดย เจซี ลูดอน และเอ.เจ. ดาวนิง สำหรับประเทศไทยเริ่มใช้คำว่า "ภูมิสถาปัตยกรรม" ประมาณ พ.ศ. 2498 เมื่อเริ่มมีการเปิดสอนวิชานี้ในชั้นปีที่ 3 ของหลักสูตรสถาปัตยกรรมศาสตร์บัณฺฑิตในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยซึ่งเปิดสอนเป็นครั้งแรกโดยอาจารย์จันทรลดา บุณยมานพ ซึ่งจบปริญญาโทด้านภูมิสถาปัตยกรรมจากมหาวิทยาลัยคอร์เนลล์ สหรัฐอเมริกา
ล่วงสู่คริสต์ศตวรรษที่ 19 (พ.ศ. 2344-2443) การวางแผนชุมชนเมืองเริ่มมีบทบาทสำคัญโดยเป็นการผสมผสานระหว่างการวางแผนสมัยใหม่รวมกับสวนภูมิทัศน์ประเพณี ซึ่งทำให้ภูมิสถาปัตยกรรมกลายเป็นจุดรวมสำคัญที่มีลักษณะเฉพาะของตัวเองขึ้น ในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษ เฟรเดอริก ลอว์ ออล์มสเตด ได้ออกแบบสวนสาธารณะหลายแห่งออกมาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นกลายเป็นผลที่มีอิทธิพลอย่างสำคัญต่อการปฏิบัติวิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรมในยุคปัจจุบัน สวนสาธารณะดังกล่าวบางแห่งได้แก่ เซ็นทรัลปาร์ก ในนครนิวยอร์ก พรอสเป็กปาร์ก ใน บรุกลีน และในนครบอสตัน ที่ได้ชื่อเรียกกันว่า ระบบสวนสาธารณะ “สร้อยหยกเขียว”
ภูมิสถาปัตยกรรมได้พัฒนาตัวเองมาเป็นสาขาวิชาชีพการออกแบบเฉพาะ ได้สนองตอบต่อขบวนการออกแบบและสถาปัตยกรรมตลอดช่วงเวลาในคริสต์ศตวรรษที่ 20 (พ.ศ. 2444-2543)  ปัจจุบัน การค้นคิดสิ่งใหม่ๆ มีผลให้การแก้ปัญหาทางภูมิสถาปัตยกรรมในทางที่ก้าวหน้าขึ้นสำหรับในงานภูมิทัศน์ถนน สวนสาธารณะและอุทยาน ผลงานของ มาร์ธา ชวาท์ส ในสหรัฐฯ และในยุโรป เช่น ชูเบิร์กปลิน ในรอตเตอร์ดาม เป็นตัวอย่างที่น่าสนใจ
ประวัติ > ประวัติความเป็นมาของภูมิสถาปัตยกรรมในประเทศไทย

ประวัติความเป็นมาของภูมิสถาปัตยกรรมของประเทศไทยไม่เป็นที่ชัดเจนนัก อาจเป็นด้วยหลักฐานทั้งทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีถูกทำลายในในสงครามไทย-พม่าที่กรุงศรีอยุธยาโดยเฉพาะเมื่อ พ.ศ. 2310  ในศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงสมัยสุโขทัยกล่าวไว้เพียงการปลูกต้นไม้เชิงเกษตรกรรมไว้เบื้องเหนือเบื้องใต้ มีกล่าวถึงตระพังหรือสวนน้ำไว้บ้างแต่ไม่พรรณนารูปแบบและความสวยงาม
บาทหลวงชาวฝรั่งเศสบันทึกเรื่องราวเกี่ยวกับสวนในสมัยพระนารายณ์มหาราชไว้พอควร ว่ามีชาวต่างประเทศนำพรรณไม้แปลกๆ มาถวาย และทรงลงมือทำสวนด้วยพระองค์เองในพระราชวังลพบุรี ไม่กล่าวถึงรูปแบบและความสวยงามที่มีนัยสำคัญไว้เช่นกัน
สมัยต้นรัตนโกสินทร์มีการนำรูปแบบสวนจีนมาสร้างในพระบรมมหาราชวังและวัดสำคัญ เรียกว่า เขามอ มีการสร้างสวนซ้ายสวนขวา เริ่มมีการสร้างสวนเพื่อความปีติในสมัยรัชกาลที่ 5 เริ่มมีสวนและมีรูปแบบของสวนปรากฏชัดเจนขึ้น มีการนำรูปแบบสวนยุโรปซึ่งกำลังผ่านความรุ่งเรืองของยุคเรอเนสซองซ์ โดยมีนายช่างฝรั่งที่เข้ามารับราชการ เช่น นายเฮนรี อาลบาสเตอร์ หรือพระเศวตศิลา ต้นตระกูลเศวตศิลารวมทั้งคนอื่นๆ มาเป็นผู้ออกแบบและก่อสร้างสวนหลายแห่ง อุทยานสราญรมย์เป็นตัวอย่างสวนที่ยังหลงเหลือและได้รับการบูรณะให้สวยงามในปัจจุบัน
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวอาจเป็นผู้ให้กำเนิดการผังเมืองและภูมิสถาปัตยกรรมเป็นพระองค์แรกก็ว่าได้ พระราชหัตถ์เลขาถึงเจ้าพระยาวรพงศ์ระหว่าง พ.ศ. 2444-2452 เป็นข้อพิสูจน์ได้เป็นอย่างดีว่าพระองค์ทรงเชี่ยวชาญในงานทั้งสองสาขานี้อย่างไร ทรงรู้จักต้นไม้ พร้อมทั้งชื่อและอุปนิสัยพรรณไม้ต่างๆ ที่ใช้ปลูกทั้งในสวนและในเมืองนับได้เกือบร้อยชนิด
งานสวนและสถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลยุโรปในรัชกาลที่ 4-5 ได้ต่อเนื่องมาถึงสมัยรัชกาลที่ 6 และ 7 เช่น วังฤดูร้อนต่างๆ เป็นต้นว่า พระราชวังบ้านปืน และพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน เพชรบุรี พระราชวังสนามจันทร์ นครปฐมและวังไกลกังวล เป็นต้น รูปแบบของสวนไม่เป็นที่เด่นชัดว่ามีรูปแบบอย่างไร กล่าวกันว่าเป็นงานประกอบที่ทำโดยสถาปนิกชาวยุโรปผู้ออกแบบและก่อสร้างอาคาร ซึ่งอาจมีรูปแบบที่สวยงามแต่ได้ถูกแปรเปลี่ยนไปโดยกาลเวลา
สวนและงานภูมิสถาปัตยกรรมได้หยุดนิ่งมาตั้งแต่ยุคเศรษฐกิจโลกตกต่ำในปลายรัชกาลที่ 7 และเริ่มขยับตัวขึ้นใหม่ในสมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ที่เริ่มพัฒนาประเทศและสมัยเริ่มสงครามเวียดนาม การใช้ประเทศไทยเป็นฐานทัพแห่งหนึ่งของสหรัฐฯ ทำให้มีความต้องการบ้านเช่าที่มีสวน ต่างประเทศที่เข้ามาลงทุนสร้างโรงแรม เช่น โรงแรมสยามอินเตอร์คอนติเน็นตัล (ปัจจุบันถูกรื้อกลายเป็นศูนย์การค้าสยามพารากอน) และโครงการเงินกู้ได้เผยโฉมของภูมิสถาปัตยกรรมให้ปรากฏ ช่างจัดสวนไทยจึงได้เคยเห็นและรู้จักวิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรมที่เป็นสากลเป็นครั้งแรก ในขณะเดียวกัน เทศบาลนครกรุงเทพ ก็ได้เริ่มรณรงค์จัดสวนตามมุมต่างๆ ของถนน เรียกว่า “สวนหย่อม” โดยเลียนแบบ “สวนญี่ปุ่น” ซึ่งเป็นที่นิยมมากในสมัยนั้น
การเร่งรัดพัฒนาประเทศ โดยเฉพาะด้านการท่องเที่ยวและความเสื่อมโทรมของสภาพแวดล้อมที่จะต้องเร่งแก้ไขทำให้ภูมิสถาปัตยกรรมได้รับการยอมรับมากขึ้นในประเทศไทย
วิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรม

ภูมิสถาปนิกถือว่าเป็นนักวิชาชีพในลักษณะเดียวกันกับแพทย์และนักกฎหมายเนื่องจากบุคคลเหล่านี้ จะต้องได้รับการศึกษาเป็นการพิเศษเฉพาะและจะต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเช่นเดียวกับผู้ประกอบวิชาชีพอื่น
ในสหรัฐฯ และที่อื่นๆ การเข้าสู่สายวิชาชีพจะต้องผ่านการศึกษาเล่าเรียนขั้นสูง ผ่านการฝึกหัดงานและผ่านการสอบรับใบอนุญาต ทั้งนี้เพื่อเป็นการปกป้องประโยชน์แห่งสาธารณชนจากความเสียหายที่อาจได้รับจากผู้ไม่มีความรู้ความสามารถและไม่มีจรรยาบรรณ
ผู้ปฏิบัติวิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรมจะรวมตัวกันตั้งสมาคมวิชาชีพขึ้นเพื่อร่วมกันจรรโลงสาขาวิชาชีพแห่งตนให้เข้มแข็ง ในสหรัฐฯ คือสมาคมภูมิสถาปนิกอเมริกัน (American Society of Landscape Architects - ASLA) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2442 นับเป็นสมาคมวิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรมแห่งแรกของโลก
ประเทศไทยได้ก่อตั้ง “สมาคมภูมิสถาปนิกประเทศไทย” Thai Association of Landscape Architects-TALA เมื่อ พ.ศ. 2530 หลังสหรัฐฯ 88 ปี การควบคุมวิชาชีพกระทำโดยใช้กฎหมายบังคับให้ผู้ปฏิบัติวิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรมต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ
อาจกล่าวได้วิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ในประเทศไทยที่มีการออกแบบเฉพาะโดยภูมิสถาปนิกโดยตรง และมีการแยกสัญญาจากงานสถาปัตยกรรมเริ่มเมื่อประมาณ พ.ศ. 2515 โดยข้อกำหนดของธนาคารโลกในโครงการเงินกู้เพื่อพัฒนาวิทยาเขตใหม่ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ที่บ่งให้ใช้ภูมิสถาปนิก
ปัจจุบัน ประเทศไทยมีสำนักงานภูมิสถาปนิกมากกว่า 30 แห่ง วิชาชีพภูมิสถาปัตยกรรมของประเทศไทยอยู่ภายใต้การควบคุมของสภาสถาปนิกตาม พระราชบัญญัติสถาปนิก พ.ศ. 2543 ซึ่งใช้แทนพระราชบัญญัติควบคุมวิชาชีพสถาปัตยกรรม พ.ศ. 2508