จูกัดเหลียง

รัฐบุรุษและนักยุทธศาสตร์การทหารชาวจีน (ค.ศ. 181–234)
| จูกัดเหลียง (จูเก่อ เลี่ยง) |
| --- | --- |
諸葛亮
ภาพวาดจูกัดเหลียง

อัครมหาเสนาบดี (丞相 เฉิงเซี่ยง) แห่งจ๊กก๊ก
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 229 (229) – กันยายนหรือตุลาคม ค.ศ. 234 (234)
ดำรงตำแหน่ง พฤษภาคม ค.ศ. 221 (221) – ค.ศ. 228 (228)
กษัตริย์: เล่าปี่ / เล่าเสี้ยน
ขุนพลขวา (右將軍 โย่วเจียงจฺวิน)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 228 (228) – ค.ศ. 229 (229)
กษัตริย์: เล่าเสี้ยน
เจ้ามณฑลเอ๊กจิ๋ว (益州牧 อี้โจวมู่)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 223 (223) – กันยายนหรือตุลาคม ค.ศ. 234 (234)
กษัตริย์: เล่าเสี้ยน
ถัดไป: เจียวอ้วน (ในฐานะข้าหลวงมณฑล)
นายพันเอกผู้บัญชาการมณฑลราชธานี (司隸校尉 ซือลี่เซี่ยวเว่ย์)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 221 (221) – ค.ศ. 234 (234)
กษัตริย์: เล่าปี่ / เล่าเสี้ยน
ก่อนหน้า: เตียวหุย
ผู้ว่าการสำนักราชเลขาธิการ (錄尚書事 ลู่ช่างชูชื่อ)
ดำรงตำแหน่ง ค.ศ. 221 (221) – กันยายนหรือตุลาคม ค.ศ. 234 (234)
กษัตริย์: เล่าปี่ / เล่าเสี้ยน
ถัดไป: เจียวอ้วน
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: ค.ศ. 181 อำเภออี๋หนาน มณฑลชานตง
เสียชีวิต: กันยายนหรือตุลาคม ค.ศ. 234 (53 ปี) ทุ่งราบอู่จ้าง มณฑลฉ่านซี
ที่ไว้ศพ: เขาเตงกุนสัน (ติ้งจฺวิ้นชาน) มณฑลส่านซี
คู่สมรส: อุ๋ยซี
บุตร: จูเก่อ เฉียว (บุตรบุญธรรม) จูกัดเจี๋ยม จูเก่อ หฺวาย จูเก๋อ กั่ว
บุพการี: จูเก่อ กุย (บิดา)
ความสัมพันธ์: จูกัดกิ๋น (จูเก๋อ จิ่น) (พี่ชาย) จูกัดกิ๋น (จูเก่อ จฺวิน) (น้องชาย) พี่สาวสองคน จูกัดเอี๋ยน (ลูกพี่ลูกน้อง) จูเก่อ เสฺวียน (ญาติผู้มีศักดิ์เป็นอา)
อาชีพ: รัฐบุรุษ ผู้นำการทหาร นักวิชาการ นักประดิษฐ์
ชื่อรอง: ขงเบ้ง/ข่งหมิง (孔明)
สมัญญานาม: จงอู่โหว (忠武侯)
บรรดาศักดิ์: อู่เซียงโหว (武鄉侯)
ฉายา: "มังกรหลับ" / "ฮกหลง" (臥龍 วั่วหลง / 伏龍 ฝูหลง)

จูกัดเหลียง (ค.ศ. 181–234) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า จูเก่อ เลี่ยง (จีนตัวย่อ: 诸葛亮; จีนตัวเต็ม: 諸葛亮; พินอิน: Zhūgě Liàng; การออกเสียงในภาษาจีนกลางของสาธารณรัฐประชาชนจีน: [ʈʂú.kɤ̀ ljâŋ] ( ฟังเสียง)) ชื่อรอง ขงเบ้ง หรือในภาษาจีนกลางว่า ข่งหมิง (จีน: 孔明; พินอิน: Kǒngmíng) เป็นรัฐบุรุษ นักยุทธศาสตร์การทหาร และวิศวรกรชาวจีนผู้มีชีวิตในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (ป. ค.ศ. 184–220) ถึงต้นยุคสามก๊ก (ค.ศ. 220–280) ของจีน ในยุคสามก๊กจูกัดเหลียงดำรงตำแหน่งอัครมหาเสนาบดีแห่งรัฐจ๊กก๊ก (ค.ศ. 221–263) ตั้งแต่รัฐเริ่มก่อตั้งในปี ค.ศ. 221 ภายหลังมีฐานะเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในปี ค.ศ. 223 จนกระทั่งเสียชีวิตในเดือนกันยายนหรือตุลาคม ค.ศ. 234
จูกัดเหลียงได้รับการยอมรับว่าเป็นนักยุทธศาสตร์ที่ประสบความสำเร็จที่สุดในยุคสามก๊ก และได้รับการเทียบชั้นกับซุนจื่อ (孫子) ผู้รจนา พิชัยสงครามซุนจื่อ จูกัดเหลียงมีชื่อเสียงว่าเป็นบัณฑิตปราดเปรื่องและคงแก่เรียนมาแต่ครั้งที่ยังใช้ชีวิตปลีกวิเวก โดยได้รับสมญาว่า "ฮกหลง" (臥龍 วั่วหลง) หรือ "ฝูหลง" (伏龍) ซึ่งมีความหมายว่า "มังกรหลับ"  เขายังมักได้รับพรรณานาว่าสวมครุยแบบนักพรตเต๋า มือถือพัดทำจากขนนกกระเรียน
จูกัดเหลียงเป็นนักปราชญ์ลัทธิขงจื๊อที่ยึดถือหลักปรัชญา"นิตินิยม" เขามักจะเอาตัวเองไปเปรียบเทียบกับนักปราชญ์ชื่อ ขวันต๋ง (กว่าน จ้ง) อัครมหาเสนาบดีแห่งรัฐฉี ซึ่งได้พัฒนาด้านเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมของรัฐฉู่จนกลายเป็นมหาอำนาจระดับภูมิภาค และให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับผลงานของเซิน ปู๋ไห่และหาน เฟย ซึ่งได้ปฏิเสธที่จะผ่อนผันให้แก่ชนชั้นสูงในท้องถิ่นและให้ความเข้มงวดกวดขัน แต่ใช้กฎหมายที่มีความยุติธรรมและโปร่งใส เพื่อรำลึกถึงการปกครองของเขา ชาวบ้านจึงได้สร้างและปกปักษ์รักษาศาลเจ้าของเขาเอาไว้จนถึงทุกวันนี้ ชื่อนามของเขามีความหมายที่เหมือนกับคำว่า ภูมิปัญญา และกลยุทธ์ในวัฒนธรรมจีน ภาพวาดของจูกัดเหลียงในอู๋ชฺวังผู่ (無雙譜, ตารางรายชื่อของวีรบุรุษผู้ไร้เทียมทาน) ซึ่งถูกวาดโดยจิน กู่เหลียง