stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ราชวงศ์ห่งบ่าง
ประวัติ > กษัตริย์หุ่งองค์แรก (2,879 ปีก่อนคริสต์ศักราช)

ในช่วงไม่กี่พันปีปลายยุคหิน ประชากรที่อาศัยอยู่ได้ขยายตัวและแพร่กระจายไปยังทุกส่วนของเวียดนาม คนโบราณส่วนใหญ่อาศัยอยู่ใกล้กับแม่น้ำแดง แม่น้ำก๋า และแม่น้ำหมา ชนเผ่าเวียดนามร่วมรวมตัวกันอย่างมั่นคงในช่วงเวลานี้ ดินแดนของพวกเขารวมเขตแดนของประเทศจีนในปัจจุบันถึงฝั่งแม่น้ำโห่งในดินแดนภาคเหนือของเวียดนาม ศตวรรษของการพัฒนาอารยธรรมและเศรษฐกิจขึ้นอยู่กับการเพาะปลูกข้าวในเขตชลประทาน เป็นปัจจัยที่ได้สนับสนุนให้นำไปสู่การพัฒนาชนเผ่าและการตั้งถิ่นฐานของชุมชน
เกิดเหตุการณ์ทางการเมืองที่สำคัญขึ้นเมื่อ หลก ตุก ขึ้นสู่อำนาจ เขารวบรวมชนเผ่าอื่น ๆ และประสบความสำเร็จในการจัดกลุ่มรัฐทั้งหมดที่เข้าเป็นส่วนหนึ่งภายใต้อำนาจของเขา ภายในอาณาเขตของเขาเป็นประเทศเอกภาพในประมาณ 2,879 ปีก่อนคริสต์ศักราช หลก ตุก ได้สถาปนาตั้งตนเป็นกษัตริย์นามว่า กิญ เซือง เวือง (เวียดนาม: Kinh Dương Vương) และตั้งชื่ออาณาจักรใหม่ว่า ซิกกวี๋ หลก ตุ๊กได้ใช้ระบบการปกครองแบบราชาธิปไตยที่เก่าแก่ที่สุดในประวัติศาสตร์เวียดนาม เขาถือว่าเป็นบรรพบุรุษของ กษัตริย์หุ่ง ในฐานะบิดาผู้ก่อตั้งชาติเวียดนาม และได้รับการยกย่องเป็นหนึ่งในวีรบุรุษของชาติ ด้วยการสอนผู้คนในอาณาจักรของเขาให้รู้จักเพาะปลูกข้าว
ประวัติ > ราชวงศ์ห่งบ่างตอนต้น (ตั้งแต่ 2,879–1,913 ปีก่อนคริสต์ศักราช)

หลก ตุก ได้ส่งผ่านอำนาจการปกครองไปให้กับบุตรชายขึ้นเป็นกษัตริย์หุ่ง หลังกิญ เซือง เวือง สิ้นพระชนม์ ได้มีผู้สืบทอดคือ หลัก ล็อง เกวิน (Lạc Long Quân) ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ของกษัตริย์หุ่งที่สองขึ้นใน 2,793 ปีก่อนคริสต์ศักราช
ราชวงศ์ของกษัตริย์หุ่งสมัยที่สามได้เริ่มต้นขึ้นใน 2,524 ปีก่อนคริสต์ศักราช อาณาจักรเปลี่ยนชื่อเป็น วันลาง และเมืองหลวงได้รับการจัดตั้งขึ้นที่เมืองฟ็องเจิว (ปัจจุบันคือฟู้เถาะ) ที่บริเวณจุดเชื่อมต่อของแม่น้ำสามสายที่ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำแดง โดยเริ่มจากเชิงภูเขา
หลักฐานที่ชาวเวียดนามรู้วิธีการคำนวณปฏิทินจันทรคติ โดยการแกะสลักลงบนหิน ย้อนกลับไปประมาณ 2,200-2,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช โดยได้มีการค้นพบเส้นคู่ขนานถูกแกะสลักบนเครื่องมือหินเป็นเครื่องมือที่ใช้ในการนับที่เกี่ยวข้องกับปฏิทินจันทรคติ
กระบวนการทอไหมได้เป็นที่รู้จักโดยชาวเวียดนามตั้งแต่ 2,000 ปีก่อนคริสต์ศักราช
ประวัติ > ราชวงศ์ห่งบ่างตอนกลาง (ตั้งแต่ 1,912–1,055 ปีก่อนคริสต์ศักราช)

ในช่วง 1500 ปีก่อนคริสต์ศักราช ประชากรที่ตั้งถื่นฐานอาศัยบริเวณชายฝั่งทะเลได้พัฒนาสังคมเข้าสู่ระบบเกษตรกรรมที่มีความซับซ้อน
ประวัติ > ราชวงศ์ห่งบ่างตอนปลาย (ตั้งแต่ 1,054–258 ปีก่อนคริสต์ศักราช)

การชลประทานของนาข้าวผ่านระบบที่ซับซ้อนของคลองและเขื่อนโดยเริ่มตั้งแต่ศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสต์ศักราช
กษัตริย์หุ่งผู้ปกครองดินแดนในขณะนั้นได้แตกออกเป็นราชวงศ์ทั้ง 18 ราชวงศ์ ได้เกิดสงครามกลางเมืองแย่งชิงอำนาจกันระยะหนึ่ง จนกระทั่งกษัตริย์หุ่งทั้งหมดได้ร่วมมือกัน นำกองทัพเข้ายึดครองบริเวณเหงะอานและห่าติ๋ญในปัจจุบัน ชาวจามดั้งเดิมซึ่งเป็นชนชาติที่เป็นคู่แข่งของชาวเวียดนามได้ตั้งถิ่นฐานและครอบครองบริเวณจังหวัดกว๋างบิ่ญในปัจจุบัน ซึ่งต่อมาได้กลายมาเป็นอาณาจักรจามปาที่นับถือศาสนาฮินดู กษัตริย์หุ่งของชาวเวียดนามเห็นว่าเป็นภัยต่ออาณาจักรของตน นำไปสู่การต่อต้านและปะทะกันระหว่างทั้งสองฝ่ายเป็นอย่างที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ การรบส่วนใหญ่กองทัพของกษัตริย์หุ่งได้เป็นฝ่ายมีชัยต่อฝ่ายชาวจามดั้งเดิม ทำให้ชาวเวียดนามได้ดินแดนเพิ่มมากขึ้น
ยุคห่งบ่างได้สิ้นสุดลงในช่วงกลางของศตวรรษที่สามก่อนคริสต์ศักราช โดยหลังการถือกำเนิดของผู้นำทางทหารคนใหม่คือ ถุก ฟ้าน (Thục Phán) ซึ่งได้นำกองทัพยึดครองวันลาง กษัตริย์หุ่งองค์สุดท้ายถูกขับออกจากราชบัลลังก์
ประวัติ > ช่วงสุดท้าย (258 ปีก่อนคริสต์ศักราช)

ถุก ฟ้าน (อาน เซือง เวือง) ผู้ปกครองของอาณาจักรที่อยู่ใกล้กัน เผ่าเอิวเหวียตได้โค่นล้มกษัตริย์หุ่งองค์สุดท้ายลงใน 258 ก่อนคริสต์ศักราช หลังจากยึดครองวันลาง ถุก ฟ้านได้รวมเผ่าหลักเหวียตเข้ากับเผ่าเอิวเหวียต และก่อตั้งอาณาจักรใหม่ที่ชื่อว่าเอิวหลัก ถุก ฟ้านสร้างเมืองหลวงและป้อมปราการของเขาขึ้น หรือเป็นที่รู้จักกันในป้อมปราการโก๋ลวา ที่บริเวณเขตดงอาน เมืองฮานอย
รัฐบาล > การปกครอง

กษัตริย์หุ่งองค์แรกได้สถาปนารัฐเวียดนามเป็นครั้งแรกขึ้นเพื่อตอบสนองความต้องการของความร่วมมือในการสร้างระบบจัดการน้ำ เนื่องจากแม่น้ำแดงจะเกิดปัญหาน้ำท่วมเสมอ จึงต้องมีผู้นำที่มีอำนาจเด็ดขาดในลักษณะที่มีอำนาจเป็นรวมศูนย์เพื่อวางแผนจัดการระบบน้ำ และเพื่อจุดประสงค์ในการต่อสู้กับศัตรูต่างชนเผ่า การสร้างรัฐเวียดนามครั้งแรกนี้เป็นรูปแบบแรกเริ่มของรัฐเอกราช มีการแบ่งลำดับชนชั้นทางสังคมโดยกษัตริย์หุ่งอยู่บนสุดและอันดับรองลงมาเป็นราชสำนักประกอบด้วยที่ปรึกษาหรือขุนนาง หลักเหิ่ว (lạc hầu) อาณาจักรประกอบไปด้วยเขตปกครอง 15 เขต หรือที่เรียกว่า โบะ (bộ) (ที่แปลว่าเขตหรือแคว้น)  แต่ละ โบะ จะถูกปกครองโดยตำแหน่งที่เรียกว่า หลักเตื๊อง (lạc tướng) ตำแหน่งหลักเตื๊องส่วนมากเป็นของสมาชิกราชวงศ์ของกษัตริย์หุ่ง ประกอบด้วยชุมชนเกษตรและหมู่บ้านอยู่บนพื้นฐานของระบบการปกครองฉันแม่กับลูกหรือ "มาตาธิปไตย" (Matriarchy system) ด้วยความสัมพันธ์ของตระกูลและปกครองโดย โบะจิ๊ญ (bộ chính) ที่มักจะเป็นหัวหน้าเผ่าผู้ชายที่อาวุโส
เทคโนโลยี > เครื่องมือสำริด

ข้อมูลเพิ่มเติม: วัฒนธรรมดงเซิน
ประมาณ 1,200 ปีก่อนคริสต์ศักราช การพัฒนาการปลูกข้าวและหล่อโลหะผสมทองแดง ในบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำหมาและแม่น้ำแดง นำไปสู่การพัฒนาวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์หรือวัฒนธรรมดงเซินขึ้น หลักฐานที่เป็นตัวแทนของวัฒนธรรมที่รู้จักกันคือ อาวุธ เครื่องมือ และกลองที่ทำจากสำริดของดงเซิน แสดงถึงอิทธิพลของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่บ่งบอกถึงแหล่งกำเนิดของเทคโนโลยีการหล่อด้วยทองแดง มีการค้นพบเหมืองแร่ทองแดงโบราณจำนวนมากในภาคเหนือของเวียดนาม
ช่วงเวลา

ประวัติความเป็นมาของช่วงยุคห่งบ่างแบ่งตามการพิจารณาตามราชวงศ์ที่ปกครองของกษัตริย์หุ่งแต่ละองค์ การแบ่งช่วงเวลาของเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ยังคงอยู่ในการวิจัยค้นคว้าที่ยังไม่เป็นสรุป วันที่ทางประวัติศาสตร์ดั้งเดิมในยุคนี้ตามตำนานคำบอกเล่าไม่ได้รับการสนับสนุนจากวันที่แน่นอนใด ๆ ที่น่าเชื่อถือสำหรับช่วงประมาณสองพันปี
ข้อมูล

Bayard, D. T. 1977. Phu Wiang pottery and the prehistory of Northeastern Thailand. MQRSEA 3:57–102.
Dror, Olga (2007). Cult, Culture, and Authority: Princess Liẽu Hạnh in Vietnamese.
Heekeren, H. R. van. 1972. The Stone Age of Indonesia. The Hague: Nijhoff.
Hoang Xuan Chinh and Bui Van Tien 1980. The Dongson Culture and Cultural Centers in the Metal Age in Vietnam
Kelley, Liam C. (2016), "Inventing Traditions in Fifteenth-century Vietnam",  ใน Mair, Victor H.; Kelley, Liam C. (บ.ก.), Imperial China and its southern neighbours, Institute of Southeast Asian Studies, pp. 161–193, ISBN 978-9-81462-055-0
Lamb, David. Vietnam, Now: A Reporter Returns. PublicAffairs, 2008.
Lévy, P. 1943. Recherches préhistoriques dans la région de Mlu Prei. PEFEO 30.
Mourer, R. 1977. Laang Spean and the prehistory of Cambodia. MQRSEA 3:29–56.
Ngô Văn Thạo (2005). Sổ tay báo cáo viên năm 2005. Hà Nội: Ban tư tưởng – văn hóa trung ương, Trung tâm thông tin công tác tư tưởng, 2005. 495 p. : col. ill.; 21 cm.
Peacock, B. A. V. 1959. A short description of Malayan prehistoric pottery. AP 3 (2): 121–156.
Pelley, Patricia M. Postcolonial Vietnam: New Histories of the National Past 2002.
Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, volume 1.
Sieveking, G. de G. 1954. Excavations at Gua Cha, Kelantan, 1954 (Part 1). FMJ I and II:75–138.
Solheim II, W. G.
1959. Further notes on the Kalanay pottery complex in the Philippines. AP 3 (2): 157–166.
1964. The Archaeology of Central Philippines: A Study Chiefly of the Iron Age and its Relationships. Manila: Monograph of the National Institute of Science and Technology No. 10.
1968. The Batungan Cave sites, Masbate, Philippines, in Anthropology at the Eight Pacific Science Congress: 21–62, ed. W. G. Solheim II. Honolulu: Asian and Pacific Archaeology Series No. 2, Social Science Research Institute, University of Hawaii.
1970a. Prehistoric archaeology in eastern Mainland Southeast Asia and the Philippines. AP 13:47–58.
1970b. Northern Thailand, Southeast Asia, and world prehistory. AP 13:145–162.
Tăng Dực Đào (1994). On the struggle for democracy in Vietnam.
Tucker, Spencer C. Oxford Encyclopedia of the Vietnam War (hardback edition).
Vuong Quan Hoang and Tran Tri Dung. The Cultural Dimensions of the Vietnamese Private Entrepreneurship, The IUP J. Entrepreneurship Development, Vol. VI, No. 3&4, 2009.
Zinoman, Peter (2001). The Colonial Bastille: A History of Imprisonment in Vietnam, 1862–1940. University of California Press. ISBN 9780520224124.
Kiernan, Ben (2019). Việt Nam: a history from earliest time to the present. Oxford University Press. ISBN 9780190053796.
แหล่งข้อมูลอื่น

"Đồ đồng cổ Đông Sơn" [Đông Sơn ancient bronze tools] (ภาษาเวียดนาม). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-04-30. สืบค้นเมื่อ 2008-07-05.
"Ánh sáng mới trên một quá khứ lãng quên" [New Light on a Forgotten Past] (ภาษาเวียดนาม). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-09-13.
Vương, Liêm (27 March 2011). "Rediscovering the people's ethnic origins and ancestral lands during the Hùng kings' time". www.newvietart.com (ภาษาเวียดนาม). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 1 April 2011.
21°16′54″N 105°26′31″E﻿ / ﻿21.28167°N 105.44194°E﻿ / 21.28167; 105.44194
ภาพสลักของหลัก ล็อง เกวิน บริเวณถนนเทศกาลดอกไม้เหงียนเว้ ปี ค.ศ. 2009
ศาลเจ้าของหลัก ล็อง เกวิน ที่ฟู้เถาะ
แผนที่อาณาจักรเวียดนามโบราณ   (ดินแดนสีเหลือง) คือ อาณาจักรวันลาง (Văn Lang) ปกครองโดยราชวงศ์ห่งบ่าง 
  (ดินแดนสีเขียว) คือ อาณาจักรนามเกือง (Nam Cương) ปกครองโดยอาน เซือง เวือง ซึ่งได้รวมอาณาจักรวันลางเข้าเป็นส่วนหนึ่ง ต่อมาได้กลายมาเป็นอาณาจักรเอิวหลัก (Âu Lạc)
ภาพสลักบนกลองสำริด วัฒนธรรมดงเซิน
ชเวจีน

ชเวจีน (พม่า: ရွှေကျင်) หรือที่เรียกร่วมกับคำนำหน้าชื่อว่า นายชเวจีน หรือ ไนง์ชเวจีน (နိုင်ရွှေကျင်; 1 มีนาคม พ.ศ. 2456 – 7 มีนาคม พ.ศ. 2546) เป็นผู้นำของแนวร่วมมอญและพรรครัฐมอญใหม่ในเวลาต่อมา เกิดเมื่อ พ.ศ. 2456 ที่เมืองสะเทิม บิดาชื่ออูไนง์ชเวปอง มารดาชื่อมีไจง์ จบการศึกษาทางด้านศิลปศาสตร์เมื่อ พ.ศ. 2474 และเข้าทำงานเป็นเจ้าหน้าที่เลขานุการของรัฐบาลพม่าจนเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2
ในช่วงสงคราม ชเวจีนเข้ารับราชการเป็นทหารเรือในกองทัพเรืออังกฤษ แต่ลาออกเมื่อ พ.ศ. 2485 หลังจากนั้นเขาเข้าร่วมงานกับน้องชายทำงานใต้ดินต่อต้านญี่ปุ่น จนกระทั่งน้องชายถูกจับและถูกฆ่าตาย หลังจากได้รับเอกราช ชเวจีนไม่พอใจที่ชาวมอญไม่มีสิทธิ์ในสภา เขาพยายามติดต่อกับอู้นุ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นเพื่อขอตั้งรัฐมอญเป็นส่วนหนึ่งในสหภาพพม่า ผลการเจรจาปรากฏว่าตกลงกันไม่ได้ ทางรัฐบาลจึงส่งทหารปราบปรามฝ่ายมอญ ชเวจีนจึงตั้งแนวร่วมมอญเพื่อเรียกร้องเอกราชตั้งแต่ พ.ศ. 2491
ช่วงระหว่าง พ.ศ. 2492–2497 ชเวจีนถูกรัฐบาลพม่าจับคุมขังและกักบริเวณ เมื่อพ้นโทษ เขาจึงเข้าป่าไปสมทบกับแนวร่วมมอญเพื่อต่อสู้กับพม่าในเขตตะนาวศรี และได้ตั้งพรรคมอญใหม่ใน พ.ศ. 2502 หลังจากที่แนวร่วมมอญยอมวางอาวุธ ชเวจีนเป็นผู้นำพรรครัฐมอญใหม่สู้กับพม่าจนมีการลงนามหยุดยิงเมื่อ พ.ศ. 2538 รวมเวลาการต่อสู้เพื่อเอกราชมอญตั้งแต่ พ.ศ. 2491–2538 เป็นเวลา 49 ปี
จังหวัดท่าขี้เหล็ก

| จังหวัดท่าขี้เหล็ก |
| --- | --- |
จังหวัด
เทือกเขาแดนลาว
จังหวัดท่าขี้เหล็กที่ตั้งในประเทศพม่า
พิกัด: 20°41′00″N 100°2′30″E﻿ / ﻿20.68333°N 100.04167°E﻿ / 20.68333; 100.04167
ประเทศ: พม่า
รัฐ: รัฐฉาน
ความสูง: 400 เมตร (1,300 ฟุต)
เขตเวลา: UTC+6:30 (MST)
จังหวัดท่าขี้เหล็ก (พม่า: တာချီလိတ်ခရိုင်) เป็นจังหวัดหนึ่งในรัฐฉาน ประเทศพม่า เป็น 1 ใน 4 จังหวัดของภาคตะวันออกของรัฐชาน จังหวัดท่าขี้เหล็กประกอบด้วย 1 เมือง 295 หมู่บ้าน มีเมืองหลักคือ ท่าขี้เหล็ก
จังหวัดท่าขี้เหล็กติดกับอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ท่าขี้เหล็กและแม่สายมีด่านตรวจคนเข้าเมืองและด่านผ่านแดนที่ปลายทั้งสองด้านของสะพานที่เชื่อมเมืองชายแดนทั้งสอง
อำเภอ

จังหวัดท่าขี้เหล็กประกอบด้วย 3 อำเภอ ได้แก่
อำเภอท่าขี้เหล็ก
อำเภอเมืองพยาก (เดิมเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดเมืองพยาก)
อำเภอเมืองยอง (เดิมเป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดเมืองพยาก)
อำเภอในจังหวัดท่าขี้เหล็ก
จังหวัดกาลีมันตันใต้

| จังหวัดกาลีมันตันใต้ Kalimantan Selatan (อินโดนีเซีย) |
| --- | --- |
จังหวัด
ซ้ายบน ซ้ายไปขวา : Pulau Kembang, Floating market in Banjarmasin, Loksado Hill, Martapura River, Proclamation Monument, Tanjung Dewa, Mount Halau-Halau
   ธง ตรา
คำขวัญ: Haram Manyarah Waja Sampai Kaputing (Banjarese)    (Never Surrender, Strong As Steel Until The End)
ที่ตั้งจังหวัดกาลีมันตันใต้ในประเทศอินโดนีเซีย
พิกัด: 2°30′S 115°30′E﻿ / ﻿2.500°S 115.500°E﻿ / -2.500; 115.500
ประเทศ:  อินโดนีเซีย
ก่อตั้ง: 14 สิงหาคม 1950
เมืองหลัก: บันจาร์บารู
การปกครอง
 • องค์กร: South Kalimantan Regional Government
 • ผู้ว่าการ: ซะฮ์บีริน นูร์
 • รองผู้ว่าการ: มูฮีดิน
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 38,744.23 ตร.กม. (14,959.23 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: 19th
ความสูงจุดสูงสุด: 1,901 เมตร (6,237 ฟุต)
ประชากร (2014)
 • ทั้งหมด: 3,913,908 คน
 • อันดับ: 17th
 • ความหนาแน่น: 100 คน/ตร.กม. (260 คน/ตร.ไมล์)
Demographics
 • กลุ่มชาติพันธุ์: ชาวบันจาร์ (76%), ชาวชวา (13%)
 • ภาษา: อินโดนีเซีย (ทางการ), บันจาร์
เขตเวลา: UTC+8 (Indonesia Central Time)
Postcodes: 70xxx, 71xxx, 72xxx
Area codes: (62)5xx
รหัส ISO 3166: ID-KS
Vehicle sign: DA
HDI:  0.677 (Medium) 
HDI rank: 21st (2014)
Largest city by area: Banjarbaru - 371.00 ตารางกิโลเมตร (143.24 ตารางไมล์)
Largest city by population: Banjarmasin  - (625,481 - 2010)
Largest regency by area: Kotabaru Regency - 9,482.73 ตารางกิโลเมตร (3,661.30 ตารางไมล์)
Largest regency by population: Banjar Regency - (506,839 - 2010)
เว็บไซต์: kalselprov.go.id
กาลีมันตันใต้ หรือ กาลีมันตันเซอลาตัน (อินโดนีเซีย: Kalimantan Selatan; มลายู: کاليمانتانسلاتن; บันจาร์: Kalimantan Salatan) เป็นจังหวัดของประเทศอินโดนีเซีย ตั้งอยู่ในกาลีมันตัน ดินแดนของประเทศอินโดนีเซียบนเกาะบอร์เนียว เมืองหลักของจังหวัดคือบันจาร์บารู ประชากรของจังหวัดกาลีมันตันใต้มีมากกว่า 3.625 ล้านคน จากการสำรวจสำมะโนประชากรปี ค.ศ. 2010 และข้อมูลทางการล่าสุดในเดือนมกราคม 2014 มีประชากร 3,913,908 คน
จังหวัดกาลีมันตันใต้เป็นหนึ่งในห้าจังหวัดของอินโดนีเซียในกาลีมันตัน อยู่ติดกับช่องแคบมากัซซาร์ทางทิศตะวันออก ติดกับจังหวัดกาลีมันตันกลางทางทิศตะวันตกและเหนือ ติดกับทะเลชวาทางทิศใต้ และติดกับจังหวัดกาลีมันตันตะวันออกทางทิศเหนือ
หน่วยการบริหาร

พื้นที่จังหวัดกาลีมันตันใต้แบ่งออกเป็น 11 อำเภอหรือกาบูปาเต็น 2 นครหรือโกตา และ 153 ตำบลหรือเกอจามาตัน
อำเภอโกตาบารู (Kabupaten Kotabaru)
อำเภอตานะฮ์บุมบู (Kabupaten Tanah Bumbu)
อำเภอตานะฮ์เลาต์ (Kabupaten Tanah Laut)
อำเภอตาบาลง (Kabupaten Tabalong)
อำเภอตาปิน (Kabupaten Tapin)
อำเภอบันจาร์ (Kabupaten Banjar)
อำเภอบารีโตกูวาลา (Kabupaten Barito Kuala)
อำเภอบาลางัน (Kabupaten Balangan)
อำเภอฮูลูซูไงกลาง (Kabupaten Hulu Sungai Tengah)
อำเภอฮูลูซูไงใต้ (Kabupaten Hulu Sungai Selatan)
อำเภอฮูลูซูไงเหนือ (Kabupaten Hulu Sungai Utara)
บันจาร์บารู (Banjarbaru; เมืองหลัก)
บันจาร์มาซิน (Banjarmasin)
ชเวโอ้น

ชเวโอ้น (พม่า: ရွှေအုံး) เป็นนักการเมืองชาวไทใหญ่ เกิดเมื่อ 14 มีนาคม พ.ศ. 2465  เป็นผู้ร่วมก่อตั้งพรรคประชาธิปไตยสหภาพ ซึ่งเข้าร่วมในการเลือกตั้ง พ.ศ. 2553  เขาเคยเข้าร่วมในการประชุมเวียงปางหลวงด้วย
ในช่วงปีสุดท้ายของชีวิตเขาตรวจพบว่าตนเองเป็นมะเร็งตับ เขาจึงได้เขียนอัตชีวประวัติของตนเองหนังสือดังกล่าวในชื่อเรื่องการเดินทางของสหภาพ ได้ตีพิมพ์ออกมาในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2554เขาเสียชีวิตเมื่อ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2553 ที่ย่างกุ้ง
ซอ-ชเวแคะ

| มังรายกะยอฉะวา ชเวแคะ> เจ้าเมืองสารวดี |
| --- | --- |
ดำรงพระยศ: ประมาณพฤศจิกายน ค.ศ. 1446–1460
รัชสมัย: นรปติที่ 1
ก่อนหน้า: อะนอระทาซอ(ประเทศราชหงสาวดี)
ถัดไป: ตะโดเมงสอ

ศาสนา: พุทธเถรวาท
มังรายกะยอฉะวา ชเวแคะ (พม่า: မင်းရဲကျော်စွာ စောရွှေခက်, ออกเสียง: [mɪ́ɰ̃.jɛ́ t͡ɕɔ̀.zwà sɔ́ ʃwè kʰɛʔ]) เป็นเจ้าเมืองแปร (เมืองประเทศราชสำคัญของอาณาจักรอังวะ) ระหว่าง ค.ศ. 1417–1422 และระหว่าง ค.ศ. 1442–1446 พระองค์นับเป็นเจ้าเมืองหรืออุปราชแห่งเมืองแปรเพียงพระองค์เดียวที่ดำรงพระยศมากกว่า 1 สมัย
จังหวัดกาลีมันตันตะวันตก

| จังหวัดกาลีมันตันตะวันตก Provinsi Kalimantan Barat (อินโดนีเซีย) |
| --- | --- |
จังหวัด
จากบน ซ้ายไปขวา : อุทยานแห่งชาติกูนุงปาลุง, หาดเตมาจุก, ทะเลสาบเตราไตในซิงกาวัง, วัดตัวเปกกงเกตาปัง, หาดปารัตนาตัล, เกาะซิมปัง, หาดปูเลาดาตก
   ธง ตรา
สมญา: Provinsi Seribu Sungai Province of Thousand Rivers
คำขวัญ: Akçaya (Sanskrit) (Immortal)
ที่ตั้งจังหวัดกาลีมันตันตะวันตกในประเทศอินโดนีเซีย
พิกัด: 0°0′N 110°30′E﻿ / ﻿0.000°N 110.500°E﻿ / 0.000; 110.500
ประเทศ:  อินโดนีเซีย
เมืองหลัก:  ปนตียานัก
ก่อตั้ง: 1 มกราคม 1957
การปกครอง
 • องค์กร: West Kalimantan Regional Government
 • ผู้ว่าการ: ฮาริซซน อัซโรย (รักษาการ)
 • รองผู้ว่าการ: ตำแหน่งว่าง
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 147,307 ตร.กม. (56,876 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่: 3
ความสูงจุดสูงสุด: 2,278 เมตร (7,474 ฟุต)
ประชากร (2014)
 • ทั้งหมด: 4,546,439 คน
 • อันดับ: 15th
 • ความหนาแน่น: 31 คน/ตร.กม. (80 คน/ตร.ไมล์)
ประชากรศาสตร์
 • กลุ่มชาติพันธุ์: ชาวไดยัก (32.75%), ชาวมลายู (29.75%), ชาวอินโดนีเซียเชื้อสายจีน (29.21%), ชาวชวา (5.25%), ชาวบูกิซ (0.3%) อื่น ๆ (9.85%)
 • ศาสนา: อิสลาม (51.22%), โรมันคาทอลิก (23.94%), โปรเตสแตนต์ (12.38%), พุทธ (12.21%), ขงจื้อ (1.68%), ฮินดู (0.06%)
 • ภาษา: อินโดนีเซีย (ทางการ), มลายู (ปนตียานัก, ซัมบัซ), ไดยัก (อีบัน, เกินดายัน, จังกัง และบูการ์ซาดง เป็นต้น), จีน (แคะ, แต้จิ๋ว)
เขตเวลา: UTC+7 (Indonesia Western Time)
รหัสไปรษณีย์: 70xxx, 71xxx, 72xxx
รหัสพื้นที่: (62)5xx
รหัส ISO 3166: ID-KB
Vehicle sign: KB
HDI:  0.648 (medium)
HDI rank: 28th(2014)
เมืองพื้นที่ใหญ่ที่สุด: ซิงกาวัง - 504.00 ตารางกิโลเมตร (194.60 ตารางไมล์)
เมืองประชากรมากที่สุด: ปนตียานัก - (554,764 - 2010)
อำเภอพื้นที่ใหญ่ที่สุด: อำเภอเกอตาปัง - 31,240.74 ตารางกิโลเมตร (12,062.12 ตารางไมล์)
อำเภอประชากรมากที่สุด: อำเภอกูบูรายา - (500,970 - 2010)
เว็บไซต์: kalbarprov.go.id
กาลีมันตันตะวันตก หรือ กาลีมันตันบารัต (อินโดนีเซีย: Kalimantan Barat; มลายู: كليمنتان بارت; จีน: 西加里曼丹; แคะ: Sî-Kâ-lí-màn-tân; แต้จิ๋ว: Sai-Gia-li-man-dang) เป็นจังหวัดของประเทศอินโดนีเซีย เป็นหนึ่งในห้าจังหวัดในกาลีมันตัน ดินแดนของประเทศอินโดนีเซียบนเกาะบอร์เนียว เมืองหลวงจังหวัดคือ ปนตียานัก จังหวัดมีเนื้อที่ 147,307 ตารางกิโลเมตร จากข้อมูลสำรวจสำมะโนประชากรปี ค.ศ. 2010 มีประชากร 4,395,983 คน กลุ่มชาติพันธุ์ ได้แก่ ดายัก, มลายู, จีน, ชวา, บูกิส และมาดูรา จากข้อมูลประชากรอย่างเป็นทางการล่าสุดในเดือนมกราคม 2014 มีประชากร 4,546,439 คน ชายแดนของจังหวัดกาลีมันตันตะวันตกโดยทั่วไปติดกับเทือกเขาที่รายล้อมไปด้วยลุ่มน้ำของแม่น้ำกาปูวัซที่ไหลผ่านส่วนใหญ่ของจังหวัด จังหวัดยังมีพื้นที่ติดกับจังหวัดกาลีมันตันกลางทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ติดกับจังหวัดกาลีมันตันตะวันออกทางทิศตะวันออก และติดกับรัฐซาราวักของประเทศมาเลเซียทางทิศเหนือ
จังหวัดกาลีมันตันตะวันตกได้รับการขนานนามว่า "จังหวัดแม่น้ำร้อยสาย" ที่เกิดจากภูมิศาสตร์ของจังหวัดที่มีแม่น้ำน้อยใหญ่นับร้อยที่สามารถใช้ในการเดินเรือได้ มีแม่น้ำหลายสายยังคงแม่น้ำสายหลักในการขนส่งไปยังพื้นที่ห่างไกล เนื่องจากถนนยังไม่สามารถไปถึงได้
แม้จังหวัดกาลีมันตันตะวันตกจะมีพื้นที่ส่วนน้อยติดกับบริเวณทะเล แต่จังหวัดกาลีมันตันตะวันตกยังมีเกาะใหญ่น้อยหลายเกาะ (โดยมากไม่มีผู้อยู่อาศัย)  อยู่กระจัดกระจายบริเวณช่องแคบการีมาตา และทะเลนาตูนาที่มีเขตติดต่อกับหมู่เกาะรีเยา
หน่วยการบริหาร

พื้นที่จังหวัดกาลีมันตันตะวันตกแบ่งออกเป็น 12 อำเภอหรือกาบูปาเต็น 2 นครหรือโกตา และ 174 ตำบลหรือเกอจามาตัน
อำเภอกาปูวัซฮูลู (Kabupaten Kapuas Hulu)
อำเภอกายงเหนือ (Kabupaten Kayong Utara)
อำเภอกูบูรายา (Kabupaten Kubu Raya)
อำเภอเกอตาปัง (Kabupaten Ketapang)
อำเภอซังเกา (Kabupaten Sanggau)
อำเภอซัมบัซ (Kabupaten Sambas)
อำเภอซินตัง (Kabupaten Sintang)
อำเภอเซอกาเดา (Kabupaten Sekadau)
อำเภอเบิงกายัง (Kabupaten Bengkayang)
อำเภอเมอลาวี (Kabupaten Melawi)
อำเภอเมิมปาวะฮ์ (Kabupaten Mempawah)
อำเภอลันดัก (Kabupaten Landak)
ซิงกาวัง (Singkawang)
ปนตียานัก (Pontianak; เมืองหลัก)
จังหวัดเชียงตุง

บทความนี้เกี่ยวกับจังหวัด สำหรับอำเภอ ดูที่ อำเภอเชียงตุง สำหรับเมือง ดูที่ เชียงตุง สำหรับรัฐในอดีต ดูที่ รัฐเชียงตุง
| จังหวัดเชียงตุง ကျိုင်းတုံခရိုင် |
| --- | --- |
จังหวัด
ที่ตั้งของจังหวัดเชียงตุง (สีแดง) ในรัฐฉาน
จังหวัดเชียงตุงที่ตั้งในประเทศพม่า
พิกัด: 21°35′00″N 99°35′00″E﻿ / ﻿21.58333°N 99.58333°E﻿ / 21.58333; 99.58333
ประเทศ:  พม่า
รัฐ:  รัฐฉาน
ภูมิภาค: ฉานตะวันออก
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 10,688 ตร.กม. (4,127 ตร.ไมล์)
ความสูง: 807 เมตร (2,648 ฟุต)
ประชากร (2014)
 • ทั้งหมด: 366,861 คน
 • ความหนาแน่น: 34.325 คน/ตร.กม. (88.90 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+6:30 (MST)
จังหวัดเชียงตุง (พม่า: ကျိုင်းတုံခရိုင်) เป็นจังหวัดหนึ่งของรัฐฉานในประเทศพม่า แบ่งการปกครองออกเป็น 5 อำเภอ
เขตการปกครอง

จังหวัดเชียงตุง แบ่งการปกครองออกเป็น 5 อำเภอ (မြို့နယ်) ได้แก่
อำเภอเชียงตุง (ကျိုင်းတုံမြို့နယ်; Kengtung Township) — เป็นที่ตั้งของเมืองเชียงตุง ซึ่งเป็นศูนย์กลางการบริหาร เศรษฐกิจ และเป็นอำเภอที่มีประชากรมากที่สุดของจังหวัด
อำเภอเมืองขาก (မိုင်းခတ်မြို့နယ်; Mong Khet Township)
อำเภอเมืองยาง (พม่า: မိုင်းယန်းမြို့နယ်/Mong Yang Township) — พื้นที่ส่วนหนึ่งของอำเภอเมืองยาง คือในเขตพื้นที่ของเมืองป๊อก (မိုင်းပေါက်မြို့/Mong Pawk) อยู่ภายใต้การควบคุมอย่างเบ็ดเสร็จของกองทัพรวมแห่งรัฐว้า (UWSM) และถูกกำหนดให้เป็นเขตปกครองพิเศษที่ 2
อำเภอเมืองเป็ง (မိုင်းပြင်းမြို့နယ်; Mong Ping Township) — มีการจัดแบ่งพื้นที่บางส่วนเพื่อจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอต่งตา
อำเภอเมืองลา (မိုင်းလားမြို့နယ်; Mong La Township) — อยู่ภายใต้การควบคุมอย่างเบ็ดเสร็จของกองทัพสัมพันธมิตรชาติประชาธิปไตย (NDAA) ถูกกำหนดให้เป็นเขตปกครองพิเศษที่ 4 และกำลังได้รับการพิจารณาจัดตั้งเป็นจังหวัด
การแบ่งเขตอำเภอของจังหวัดเชียงตุง รัฐฉาน ประเทศเมียนมาร์
ชาวบรูไนเชื้อสายมลายู

| --- | --- |
เจ้าสาวชาวบรูไนเชื้อสายมลายูในพิธีก่อนแต่งงาน มาลัมเบอเบอดัก ประเพณีนี้เป็นเอกลักษณ์ในอำเภอบรูไน-มัวรา
ประชากรทั้งหมด
ป. 330,000 คน (ประมาณ ค.ศ. 1999)
ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ
 บรูไน   มาเลเซีย รัฐซาราวัก (ลาวัซกับลิมบัง) รัฐซาบะฮ์ (ซีปีตัง, บิวฟอร์ด, กัวลาเปอญู, ปาปาร์, โกตากีนาบาลู) ลาบวน
ภาษา
ภาษามลายูบรูไน, มาเลเซีย และอังกฤษ
ศาสนา
ส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลามนิกายซุนนี สำนักชาฟิอี
กลุ่มชาติพันธุ์ที่เกี่ยวข้อง
เกอดายัน, ลุนบาวัง/ลุนดาเยฮ์, กลุ่มมลายูอื่น ๆ 
ชาวบรูไนเชื้อสายมลายู (มลายู: Orang Melayu Brunei, اورڠ ملايو بروني‎) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์มลายูท้องถิ่นที่อาศัยอยู่ในประเทศบรูไน, ดินแดนสหพันธ์ลาบวน ชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ของรัฐซาบะฮ์ และรัฐซาราวักตอนบน
ศัพทมูลวิทยา

จากสถิติทางการ คำว่า"ชาวบรูไนเชื้อสายมลายู"เพิ่งถูกใช้อย่างเป็นทางการหลังการจัดหมวดหมู่ชาติพันธุ์สัมมะโนบรูไนประจำปี 1921 ซึ่งมีความแตกต่างจากสำมะโนปี 1906 กับ 1911 ที่พวกเขาบันทึกว่าเป็น "บารูนายส์" (Barunays; ชาวบรูไน) โดยอาจจะบ่งบอกถึงการเปลี่ยนแปลงในการรับรู้ตนเองของชาวบรูไนเกี่ยวกับอัตลักษณ์มลายูของตน
บันทึกแรกสุดที่ชาวตะวันตกพูดถึงบรูไนมาจากเอกสารที่บันทึกใน ค.ศ. 1550 โดยชาวอิตาลีนามว่า Ludovico di Varthema ที่กล่าวว่า "ชาวบรูไนมีสีผิวขาวกว่าผู้คนที่เขาพบบนหมู่เกาะโมลุกกะ"
ฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของเกาะบอร์เนียว เป็นพื้นที่ที่มีชาวบรูไนเชื้อสายมลายูในประเทศบรูไนกับมาเลเซียตะวันออกจำนวนมาก
ชีปอน

| ชีปอน> กษัตริย์แห่งเมาะตะมะ |
| --- | --- |
ครองราชย์: ป. เมษายน ค.ศ. 1330 (7 วัน)
ก่อนหน้า: พระเจ้ารามมะไตย
ต่อไป: พระยาอายกำกอง

ประสูติ: 26 พฤษภาคม ค.ศ. 1295   วันพฤหัสบดี ขึ้น 12 ค่ำ เดือน Nayon 657 ME Atawgana   อาณาจักรเมาะตะมะ
สวรรคต: ป. เมษายน ค.ศ. 1330 (34 พรรษา)   ป. เดือนKason 692 ME เมาะตะมะ   อาณาจักรเมาะตะมะ
ศาสนา: พุทธเถรวาท
ชีปอน (พม่า: ဇိတ်ပွန်, ออกเสียง: [zeɪ̯ʔ pʊ̀ɰ̃] เซะปูน; 1295 – 1330) เป็นพระเจ้าเมาะตะมะรัชกาลที่ 5 ครองสิริราชสมบัติได้เพียง 7 วันใน ค.ศ. 1330 พระองค์มีชาติกำเนิดเป็นสามัญชน ได้ก้าวขึ้นสู่อำนาจโดยเริ่มจากการเป็นข้าหลวงและได้เป็นผู้บัญชาการทหารที่มีอำนาจและอิทธิพลในรัชสมัยพระเจ้ารามมะไตย (စောဇိတ် ซอเซะ) กษัตริย์รัชกาลที่ 4
กระทั่งได้ก่อการยึดอำนาจและลวงพระเจ้ารามมะไตยมาปลงพระชนม์ที่เรือนของตนเอง พร้อมกับตั้งตนเป็นกษัตริย์ แต่เป็นอยู่ได้เพียง 7 วันก็ถูกเจตสงครามยึดอำนาจและจับประหารชีวิตเมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 1330 โดยเหล่าทหารภายใต้การนำของพระนางจันทะมังคะละ (စန္ဒာမင်းလှ ซานดามี่นละ) พระราชธิดาของพระเจ้ารามประเดิด กษัตริย์รัชกาลที่ 2 และเป็นพระมเหสีของพระเจ้ารามมะไตย โดยมีพระยาอายกำกอง (စောအဲကံ ซอแอกาน) พระราชโอรสพระองค์ใหญ่ของพระเจ้าแสนเมือง (စောအို ซอโอ) กษัตริย์รัชกาลที่ 3 ขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อมา
ซอมอง

| พลเอกอาวุโสซอมอง |
| --- | --- |


ประธานสภาฟื้นฟูกฎหมายและระเบียบแห่งรัฐของพม่า
ดำรงตำแหน่ง 18 กันยายน พ.ศ. 2531 – 23 เมษายน พ.ศ. 2535
ก่อนหน้า: เนวี่น
ถัดไป: ต้านชเว
นายกรัฐมนตรีพม่า คนที่ 7
ดำรงตำแหน่ง 21 กันยายน พ.ศ. 2531 – 23 เมษายน พ.ศ. 2535
ก่อนหน้า: ทู่นทิน
ถัดไป: ต้านชเว
ผู้บัญชาการทหารสูงสุดพม่า
ดำรงตำแหน่ง 18 กันยายน พ.ศ. 2531 – 23 เมษายน พ.ศ. 2535
รอง: ต้านชเว
ก่อนหน้า: จอทีน
ถัดไป: ต้านชเว
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด: 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1928(1928-05-12) มัณฑะเลย์ พม่าตอนบน บริติชอินเดีย
เสียชีวิต: 24 กรกฎาคม ค.ศ. 1997(1997-07-24) (69 ปี) ย่างกุ้ง, พม่า
ศาสนา: พุทธ
พรรคการเมือง: สภาฟื้นฟูกฎหมายและระเบียบแห่งรัฐ (สลอร์ก)
คู่สมรส: ดอว์ ไอริ
รางวัล: อะลีนกาจอซวา
ยศที่ได้รับการแต่งตั้ง
รับใช้:  พม่า
สังกัด:  กองทัพบกพม่า
ประจำการ: พ.ศ. 2489–2535
ยศ:  พลเอกอาวุโส

พลเอกอาวุโส ซอมอง (พม่า: စောမောင်; 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2471 – 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2540) อดีตประธานสภาฟื้นฟูกฎหมายและระเบียบแห่งรัฐ (สลอร์ก) เป็นผู้นำเผด็จการของรัฐบาลทหารของพม่า หลังการรัฐประหารล้มอำนาจพลเอก เนวี่น เมื่อ พ.ศ. 2531
พลเอกอาวุโส ซอมอง ลาออกจากตำแหน่งประธานสภาฟื้นฟูกฎหมายและระเบียบแห่งรัฐเมื่อ พ.ศ. 2535 หลังการรัฐประหารซึ่งนำโดยพลเอกอาวุโส ต้านชเว โดยให้เหตุผลว่ามีปัญหาด้านสุขภาพ
พลเอกอาวุโส ซอมอง ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2540 รวมอายุได้ 68 ปี
ซะลี่น

| ซะลี่น |
| --- | --- |
เมือง
ซะลี่นที่ตั้งเมืองซะลี่นในประเทศพม่า
พิกัด:  20°34′33″N 94°39′08″E﻿ / ﻿20.575742°N 94.652198°E﻿ / 20.575742; 94.652198
ประเทศ:  พม่า
เขต:  ภาคมะกเว
จังหวัด: มี่นบู้
อำเภอ: ซะลี่น
เขตเวลา: UTC+ 6.30 (MST)
ซะลี่น (พม่า: စလင်း) เป็นเมืองในจังหวัดมี่นบู้ ภาคมะกเว ประเทศพม่า ตั้งอยู่ริมฝั่งตะวันตกของแม่น้ำอิรวดี ห่างจากเมืองมะกเวไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 50 ไมล์ (80 กิโลเมตร) เมืองสร้างขึ้นใน ค.ศ. 1119