stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
อนุทิน

อนุทิน หรือ ไดอารี (อังกฤษ: diary) เป็นการบันทึก แรกเริ่มบันทึกในรูปแบบของสมุด ซึ่งแยกข้อมูลเป็นวัน รายงานสิ่งที่เกิดขึ้นในแต่ละวัน ในแต่ละช่วงเวลา อนุทินบางครั้งยังมีจุดประสงค์ ลักษณะ ความศิวิไลซ์ของมนุษย์ รวมถึงการบันทึกของรัฐบาล  การบันทึกทางธุรกิจ การบันทึกทางทหาร โรงเรียนหรือผู้ปกครองบางคนสอนเด็กให้เขียนอนุทิน เพื่อแสดงความรู้สึกและความคิดออกมา
ขณะที่อนุทินแสดงข้อมูลเกี่ยวกับบันทึกชีวิตประจำวัน ประวัติของตัวเอง หรือประวัติชีวิต ผู้เขียนบันทึกแสดงรายละเอียด ข้อมูลส่วนตัว โดยส่วนมากตั้งใจบันทึกเป็นเรื่องส่วนตัว หรือในกลุ่มเพื่อน หรือญาติด้วยกัน แต่ในปัจจุบันอนุทินบางคนก็มีการเผยแพร่ออกไป อย่างของ อันเนอ ฟรังค์, อลัน คลาร์ก, โทนี เบ็นน์ หรือ ไซมอน เกรย์ ที่มีการตีพิมพ์ออกมาเพื่อเป็นการแก้ต่างตัวเอง หรือเพื่อผลประโยชน์ อนุทินที่มีชื่อเสียงของไทย เช่น ไดอารีของสมเด็จเจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ
ความหมายอื่นของอนุทิน ยังหมายถึงสิ่งพิมพ์ของอนุทินที่เขียนขึ้น หรืออาจหมายถึงในรูปแบบทางอิเล็กทรอนิกส์ อย่าง บล็อก เป็นต้น
อดอปมี!

| อดอปมี! |
| --- | --- |

ผู้พัฒนา: Uplift Games
ผู้จัดจำหน่าย: DreamCraft
กำกับ: Bethink
โปรแกรมเมอร์: NewFissy
เอนจิน: โรบล็อกซ์สตูดิโอ
เครื่องเล่น: ไมโครซอฟท์ วินโดวส์, แมคโอเอส, เอกซ์บอกซ์วัน, ไอโอเอส, แอนดรอยด์
วางจำหน่าย: 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2560
แนว: MMORPG, Digital pet
รูปแบบ: หลายผู้เล่น
อดอปมี! (อังกฤษ: Adopt Me!) เป็นเกมเล่นตามบทบาทออนไลน์ที่พัฒนาโดย Uplift Games บนแพลตฟอร์มเกมออนไลน์และแพลตฟอร์มการพัฒนาเกมของโรบล็อกซ์ จุดสนใจเดิมของตัวเกมก็คือการสวมบทบาทสมมติที่ผู้เล่นเป็นพ่อแม่รับเลี้ยงลูกหรือเด็กที่รับเลี้ยงเป็นลูกบุญธรรม หลังจากตัวเกมได้พัฒนาต่อไป จุดสนใจเดิมของตัวเกมก็เปลี่ยนไปเป็นการรับเลี้ยงเด็กและดูแลสัตว์เลี้ยงที่เสมือนจริงหลากหลายชนิด ซึ่งสามารถแลกเปลี่ยนกับผู้เล่นคนอื่น ๆ ได้ อดอปมี!มีจำนวนการเล่นเกือบ 3 หมื่นล้านครั้ง Uplift Games ซึ่งเป็นสตูดิโออิสระที่อยู่เบื้องหลังของเกม มีลูกจ้างประมาณ 40 คนและมีรายได้ 60 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี ส่วนใหญ่จะมาจากไมโครทรานส์แอคชั่น ตัวเกมมีผู้เล่นพร้อมกันโดยเฉลี่ย 500,000 คน ทำให้เป็นหนึ่งในเกมที่ได้รับความนิยมและประสบความสำเร็จมากที่สุดในเกมหนึ่งของโรบล็อกซ์ วันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2565 ที่ผ่านมา ตัวเกมมีการกดถูกใจมากกว่า 5 ล้านครั้งและการเข้าเยี่ยมชมมากกว่า 28 พันล้านครั้ง รวมถึงเป็นรายการโปรดอีก 24 ล้านครั้ง
ดูเพิ่ม

รายชื่อเกมในโรบล็อกซ์
แหล่งข้อมูลอื่น

ตัวเกมบนหน้าเว็บไซต์โรบล็อกซ์
เว็บไซต์ทางการอดอปมี!
องค์การพิทักษ์สยาม

องค์การพิทักษ์สยาม (ชื่อย่อ: อพส.; อังกฤษ: Protect Siam Organization, Pitak Siam group) เป็นกลุ่มเคลื่อนไหวของการเมืองภาคประชาชนที่รวมตัวกัน มีจุดมุ่งหมายเพื่อขับไล่รัฐบาลยิ่งลักษณ์ ในปี พ.ศ. 2555 และ ปฏิวัติประเทศไทยให้เป็นระบอบเผด็จการทหารภายใต้ราชาธิปไตย
องค์การพิทักษ์สยามเปิดตัวขึ้นในวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2555 ที่ท้องสนามหลวง โดยมี พลเอก บุญเลิศ แก้วประสิทธิ์ (เสธ.อ้าย) ประธานศิษย์เก่าโรงเรียนเตรียมทหาร (ตท.) เป็นประธาน มีจุดมุ่งหมายเพื่อที่จะขับไล่รัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตรให้พ้นจากตำแหน่ง โดยมีเหตุผลหลัก คือ รัฐบาลปล่อยปละละเลยให้มีการจาบจ้วงล่วงละเมิดสถาบันพระมหากษัตริย์ รวมไปถึงการบริหารงานที่ผิดพลาดของรัฐบาล เป็นต้น
สมาชิกและแนวร่วมส่วนใหญ่ก็เป็นบุคคลเดิมที่เคยเข้าร่วมการชุมนุมขับไล่พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร ในปี พ.ศ. 2549 และการชุมนุมของพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย พ.ศ. 2551 จากภาคีเครือข่ายเดิมที่เคยเคลื่อนไหวในลักษณะเช่นนี้มาก่อนแล้ว เช่น พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย (พธม.), กลุ่มสันติอโศก และเครือข่ายพลเมืองอาสาปกป้องแผ่นดิน (กลุ่มเสื้อหลากสี) ได้แก่ พลเรือเอก ชัย สุวรรณภาพ อดีตรองผู้บัญชาการทหารสูงสุด เป็นรองประธาน, นายสมพจน์ ปิยะอุย นักธุรกิจ เป็นรองประธาน, พลเอก ณัฐชัย เพิ่มทรัพย์ อดีตประธานเสนาธิการประจำตัวผู้บัญชาการทหารสูงสุด เป็นรองประธาน และพลอากาศโท วัชระ ฤทธาคนี เป็นโฆษก
มีแนวร่วมคนสำคัญ เช่น นายแพทย์ตุลย์ สิทธิสมวงศ์, นาวาอากาศตรี ประสงค์ สุ่นศิริ, พลเอก ปฐมพงษ์ เกษรศุกร์, พลเรือเอก พะจุณณ์ ตามประทีป, ศาสตราจารย์ ดร.ปราโมทย์ นาครทรรพ, นายไพศาล พืชมงคล, สมณะโพธิรักษ์ นายไทกร พลสุวรรณ, นายอธิวัฒน์ บุญชาติ, นายสุนทร รักษ์รงค์ เป็นต้น
พลเอก บุญเลิศ ได้กล่าวถึงเป้าหมายขององค์การพิทักษ์สยามว่า ต้องการ "แช่แข็งประเทศเป็นเวลา 5 ปี" หมายถึง การที่จะให้นักการเมืองหรือภาคการเมืองต่าง ๆ หยุดเคลื่อนไหวเป็นระยะเวลาประมาณ 5 ปี เพื่อที่จะปฏิรูปเปลี่ยนแปลงประเทศ
องค์การพิทักษ์สยาม เป็นองค์การที่สนับสนุนแนวทางการปกครองแบบระบอบเผด็จการทหาร และ ต่อต้านประชาธิปไตย
ประวัติการชุมนุม

องค์การพิทักษ์สยาม ได้ชุมนุมเคลื่อนไหวครั้งใหญ่ครั้งแรก เมื่อวันอาทิตย์ที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2555 ที่สนามม้านางเลิ้ง โดยเป็นการชุมนุมในรูปแบบตั้งอยู่กับที่ ไม่มีการเคลื่อนไหวไปไหน มีการปราศรัยสลับกับการแสดงดนตรี จนกระทั่งได้เวลาเลิกประมาณ 20.00 น. มีผู้เข้าร่วมประมาณ 30,000 คน
จากความสำเร็จในการชุมนุมครั้งนี้ พล.อ. บุญเลิศ ได้ขยายผลไปสู่การชุมนุมใหญ่ครั้งที่สอง โดยให้เป็นไปในลักษณะเป็นการชุมนุมใหญ่แบบไม่ยืดเยื้อ วันเดียวจบ โดยตั้งเป้าผู้ชุมนุมไว้ที่ 1 ล้านคน จากนั้นจะนำผู้ชุมนุมไปสู่หน้าทำเนียบรัฐบาล แล้วเรียกร้องให้รัฐบาลลาออก ถ้าหากผู้ชุมนุมได้จำนวนไม่เป็นไปตามเป้า ก็จะยุติการชุมนุม และทางตัว พล.อ. บุญเลิศ ก็จะไม่กลับมารับหน้าที่นี้อีก
ซึ่งการชุมนุมใหญ่ครั้งที่สอง เกิดขึ้นในวันเสาร์ที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2555 ที่ลานพระบรมรูปทรงม้า เริ่มต้นในเวลา 09.00 น. ซึ่งทางรัฐบาล โดย น.ส. ยิ่งลักษณ์ นายกรัฐมนตรีได้ประกาศพระราชบัญญัติความมั่นคง (พ.ร.บ. ความมั่นคง) ขึ้นในวันที่ 23 พฤศจิกายน เพียงหนึ่งวันก่อนการชุมนุม โดยกำหนดพื้นที่เป็นบริเวณรอบ ๆ ที่ชุมนุม รวมถึงทำเนียบรัฐบาล มีการปิดการจราจรของถนนรวม 5 เส้นทาง รวมถึงการตรวจตราอย่างเข้มงวดตามเส้นทางหลักจากต่างจังหวัดภูมิภาคต่าง ๆ ที่มุ่งหน้าเข้าสู่กรุงเทพมหานครด้วย  โดยใช้กำลังของเจ้าหน้าที่ตำรวจเป็นกำลังหลัก
ในวันที่ 24 พฤศจิกายน ก่อนถึงเวลา 09.00 น. ซึ่งเป็นเวลานัดหมาย กลุ่มผู้ชุมนุมบางส่วนก็ได้เดินทางมาถึงถนนราชดำเนิน ช่วงบริเวณสะพานมัฆวานรังสรรค์แล้ว แต่มิอาจไปต่อได้ เนื่องจากติดที่ขวางกั้นซึ่งเป็นแท่งปูนแบร์ริเออร์ และรั้วลวดหนาม โดยเจ้าหน้าที่ตำรวจ และในเวลาประมาณ 08.45 น. ก็เกิดการปะทะกันระหว่างเจ้าหน้าที่ตำรวจกับผู้ชุมนุม เมื่อผู้ชุมนุมบางส่วนได้พยายามฝ่าที่กั้นเข้าไปด้วยรถบรรทุก 6 ล้อ เจ้าหน้าที่ตำรวจใช้แก๊สน้ำตาในการปราบปราม ทำให้มีผู้ได้รับบาดเจ็บ ในส่วนของทางกลุ่มผู้ชุมนุมที่ลานพระบรมรูปฯ ก็ได้ทราบถึงเหตุการณ์ที่สะพานมัฆวานฯแล้ว แต่ก็ยังไม่อาจเข้าไปให้การช่วยเหลือได้แต่อย่างใด
จนกระทั่งถึงเวลาประมาณ 14.00 น. นายอธิวัฒน์ บุญชาติ ประกาศเตรียมความพร้อมบนเวทีได้มีการปะทะกันอีกรอบที่แยกสวนมิสกวัน เมื่อทางกลุ่มผู้ชุมนุม ที่นำโดย สมณะจากกลุ่มสันติอโศก ได้ปะทะกับทางเจ้าหน้าที่ตำรวจ โดยมีการใช้แก๊สน้ำตา เพื่อที่จะเข้าไปช่วยเหลือกลุ่มผู้ชุมที่สะพานมัฆวานฯ ให้เข้ามายังพื้นที่บริเวณลานพระบรมรูปฯได้ ซึ่งทาง พล.อ. บุญเลิศ ได้ขึ้นเวทีประกาศขอสู้ตาย
จนกระทั่งเวลาประมาณ 15.00 น. เหตุการณ์ก็ยังไม่มีความเปลี่ยนแปลง ซ้ำยังเลวร้ายขึ้น เมื่อฝนตกลงมาห่าใหญ่ เป็นเวลาใกล้มืดซึ่งจะไม่มีแสงสว่าง บนเวทีมีการประกาศว่ารัฐบาลจะตัดน้ำ ตัดไฟบริเวณที่ชุมนุม ในที่สุด ในเวลา 17.20 น. พล.อ. บุญเลิศ แก้วประสิทธิ์ ประธานองค์การพิทักษ์สยาม ได้ขึ้นเวทีประกาศยุติการชุมนุม โดยให้เหตุผลถึงความปลอดภัยของผู้ชุมนุมเป็นหลัก และจะไม่ขอมาเป็นผู้นำการชุมนุมอีก โดยกล่าวว่า "ไอ้เสธ. อ้ายได้ตายไปแล้ว"
ทั้งนี้มีการเปิดเผยว่า เหตุที่ไม่ประสบความสำเร็จในการชุมนุม เกิดจากเหตุที่กลุ่มการเมืองเดิมที่เคยเคลื่อนไหวต่อต้าน พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร และพรรคพวก มาก่อน อย่างกลุ่มพันธมิตรฯ ก็มิได้ให้การสนับสนุนในเรื่องจำนวนคนอย่างมากพอ รวมถึงเกิดความขัดแย้งกันเองในกลุ่มด้วย ทำให้จำนวนผู้ชุมนุมไม่ถึงเป้าหมายอย่างที่ตั้งไว้
ต่อมา องค์การพิทักษ์สยามได้มี พล.ร.อ. ชัย สุวรรณภาพ เป็นประธาน
กองทัพประชาชนโค่นระบอบทักษิณ

ในกลางปี พ.ศ. 2556 องค์การพิทักษ์สยาม ได้มีการแตกตัวออกมาเป็น กองทัพประชาชนโค่นระบอบทักษิณ (ชื่อย่อ: กปท.) มีจุดประสงค์คือ ให้รัฐบาลเพิกถอนร่างพระราชบัญญัตินิรโทษกรรมฯ และโค่น "ระบอบทักษิณ" โดยมีคณะนายทหารและนายตำรวจ รวมถึงข้าราชการพลเรือนนอกราชการและกลุ่มนักเคลื่อนไหวทางการเมืองร่วมด้วยหลายคน โดยมีแกนนำทั้งหมด 7 คน คือ 1. พลเอก ปรีชา เอี่ยมสุพรรณ 2. พลเรือเอก ชัย สุวรรณภาพ 3. พลเอก ชูเกียรติ ตันสุวัฒน์ 4. พลอากาศโท วัชระ ฤทธาคนี 5. นายพิเชฐ พัฒนโชติ 6. นายไทกร พลสุวรรณ  7. พลเรือเอก บรรณวิทย์ เก่งเรียน โดยเรียกตัวเองว่า "คณะเสนาธิการร่วมโค่นระบอบทักษิณ"
โดยมีการชุมนุมขึ้นที่หน้าสวนลุมพินีบริเวณลานพระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 6 ใกล้แยกศาลาแดง ในวันอาทิตย์ที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2556  ร่วมด้วยกองทัพธรรมของคณะสันติอโศก ต่อมาก็ได้ย้ายเข้าไปในสวนลุมพินีไม่ห่างจากประตูทางเข้าทางฝั่งนี้ เพื่อความปลอดภัย
ต่อมาในวันจันทร์ที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2556 เวลา 15.00 น. ก็ได้ยกระดับการชุมนุมเคลื่อนย้ายผู้ชุมนุมบางส่วนและแกนนำปิดล้อมทำเนียบรัฐบาล ทางรัฐบาลได้ประกาศพระราชบัญญัติความมั่นคงฯ ครอบคลุมพื้นที่เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย, เขตพระนคร และเขตดุสิต ตั้งแต่วันที่ 9-18 ตุลาคม  แต่ทางผู้ชุมนุมและแกนนำก็ยังไม่ยุติการชุมนุม จนเมื่อถึงวันที่ 10 ตุลาคม ปีเดียวกัน ทางเจ้าหน้าที่ตำรวจได้เสริมกำลังเข้ามาล้อมรอบที่ชุมนุมจนมีปริมาณมากกว่าผู้ชุมนุม โดยปิดมิให้มีการเข้าและปิดไม่ให้แม้แต่การส่งอาหารและน้ำ รวมถึงห้องน้ำเข้าไปได้สู่ที่ชุมนุม และได้เข้าเจรจากับแกนนำขอให้ยุติการชุมนุมไปก่อน จนกระทั่ง หลี่ เค่อเฉียง นายกรัฐมนตรีจีนที่จะเยือนประเทศไทยระหว่างวันที่ 11-13 ตุลาคม จะเสร็จสิ้นภารกิจ โดยให้สัญญาว่าจะไม่มีการดำเนินคดีกับผู้ชุมนุม และจะยินยอมให้กลับมาชุมนุม ณ หน้าทำเนียบรัฐบาลได้อีกครั้ง ทางแกนนำจึงมีมติที่จะถอนที่ชุมนุมกลับไปยังสวนลุมพินี แต่ทว่าก็มีผู้ชุมนุมบางส่วนที่ไม่ยินยอมและเดินทางไปชุมนุมต่อ ณ แยกอุรุพงษ์ ซึ่งเป็นพื้นที่เขตราชเทวี นอกพื้นที่การประกาศ พ.ร.บ.ความมั่นคง โดยกลุ่มนี้ได้ใช้ชื่อว่า เครือข่ายนักศึกษาประชาชนปฏิรูปประเทศไทย (คปท.) โดยแกนนำเป็นคณะนักศึกษามหาวิทยาลัยรามคำแหงแห่งองค์การนักศึกษารามคำแหง และนายนิติธร ล้ำเหลือ ทนายความแห่งสภาทนายความ พร้อมได้ปฏิเสธว่าไม่ได้มีพรรคการเมืองใดหนุนหลังรวมทั้งไม่ได้มีความขัดแย้งกับ กปท.ด้วย และในคืนวันเดียวกันเวลาประมาณ 02.00 น. ก็มีผู้โยนระเบิดเพลงลงมาจากทางด่วนอุรุพงษ์ 4 ลูก มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 2 คน
วิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2556–2557

ในช่วงวิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2556–2557 กปท.ก็ได้เข้าร่วมชุมนุมร่วมกับกปปส. (คณะกรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข) พร้อมกับแนวร่วมกลุ่มอื่น ๆ  โดยมีสถานที่ชุมนุมปักหลักอยู่ที่เชิงสะพานผ่านฟ้าลีลาศ หน้าแยกผ่านฟ้าลีลาศ  และในวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2557 ที่กลุ่มแนวร่วมทั้งหมดจัดชุมนุมแบบปิดการจราจรตามทางแยกสำคัญ ๆ ต่าง ๆ ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร กปท.ก็ได้ชุมนุมคู่ขนานโดยทำการปิดสะพานพระราม 8 ด้วย
ในวันที่ 18 กุมภาพันธ์ ปีเดียวกัน ได้มีการปะทะกับเจ้าหน้าที่ตำรวจที่เข้ามาขอคืนพื้นที่การชุมนุม ที่สะพานผ่านฟ้าลีลาศ ผลจากการปะทะกันส่งผลให้มีผู้ชุมนุมเสียชีวิต 3 ราย เจ้าหน้าที่ตำรวจเสียชีวิต 1 ราย และบาดเจ็บทั้งหมด 64 ราย
ต่อมาในวันที่ 14 พฤษภาคม ปีเดียวกัน จากการชุมนุม ศาลอาญาอนุมัติหมายจับแกนนำ กปปส. รวม 43 คน ผู้ต้องหาคดีกบฏ และความผิดอื่น รวม 8 ข้อหา เพื่อติดตามตัวมาดำเนินกระบวนการตามกฎหมาย   โดยมีรายชื่อแกนนำ กปท. เป็นผู้ต้องหารวมอยู่ด้วย
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์องค์การฯ เก็บถาวร 2013-05-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
เฟซบุ๊กขององค์การฯ
เฟซบุ๊กกองทัพประชาชนฯ
สมัยไพลสโตซีน

| การแบ่งยุคควอเทอร์นารี> ยุค | การแบ่งยุคควอเทอร์นารี> สมัย | การแบ่งยุคควอเทอร์นารี> ช่วงอายุหิน | การแบ่งยุคควอเทอร์นารี> ล้านปีก่อน |
| --- | --- | --- | --- |
| ควอเทอร์นารี | โฮโลซีน | โฮโลซีน | 0.0117–0 |
| ควอเทอร์นารี | ไพลสโตซีน | Tarantian | 0.126–0.0117 |
| ควอเทอร์นารี | ไพลสโตซีน | Ionian | 0.781–0.126 |
| ควอเทอร์นารี | ไพลสโตซีน | Calabrian | 1.80–0.781 |
| ควอเทอร์นารี | ไพลสโตซีน | Gelasian | 2.588–1.80 |
| นีโอจีน | ไพลโอซีน | Piacenzian | เก่ากว่า |
ในยุโรปและอเมริกาเหนือ สมัยโฮโลซีนแบ่งออกเป็นยุค Preboreal, Boreal, Atlantic, Subboreal และ Subatlantic ตาม Blytt–Sernander system แต่ก็มีการแบ่งย่อยในเขตอื่น ๆ ที่ต่าง ๆ กันในสมัยไพลสโตซีนตอนต้นและตอนปลาย โดยแบ่งออกเป็นช่วงยุคน้ำแข็งและช่วงคั่นยุคน้ำแข็ง ยุคน้ำแข็งสุดท้ายยุติไปพร้อมกับช่วงอายุหิน Younger Dryas
สมัยไพลสโตซีน
(อังกฤษ: Pleistocene เครื่องหมาย PS)
เป็นธรณีกาลระหว่าง 2,588,000-11,700 ปีก่อนที่มียุคน้ำแข็งเกิดขึ้นซ้ำ ๆ กัน
ชาลส์ ไลเอลล์ บัญญัติคำนี้ขึ้นในปี ค.ศ. 1839 เพื่ออธิบายชั้นหินที่พบในเกาะซิซิลีที่มีพรรณสัตว์ไฟลัมมอลลัสกากว่า 70% ที่ยังมีชีวิตอยู่ในปัจจุบัน
ซึ่งแตกต่างจากสมัยไพลโอซีน ที่ไลเอลล์ดั้งเดิมคิดว่าเป็นชั้นหินใหม่ที่สุด
โดยบัญญัติคำว่า Pleistocene (แปลว่า ใหม่ที่สุด) จากภาษากรีก πλεῖστος, pleīstos ซึ่งแปลว่า "ที่สุด" และ καινός, kainós (cænus) ซึ่งแปลว่า "ใหม่"
เทียบกับสมัยไพลโอซีน (Pleiocene) ซึ่งเป็นสมัยที่มาก่อนโดยติด ๆ กัน ซึ่งแปลว่า "ใหม่กว่า" โดยมาจากคำว่า πλείων, pleíōn ซึ่งแปลว่า "กว่า" และ kainós (ใหม่)
และเทียบกับสมัยโฮโลซีน (แปลว่า "ใหม่สิ้นเชิง" จากคำว่า ὅλος, hólos แปลว่า "สิ้นเชิง" และคำว่า kainós) ซึ่งอยู่ถัดมา โดยเป็นสมัยที่รวมปัจจุบัน
สมัยไพลสโตซีนเป็นสมัยแรก (epoch) ของควอเทอร์นารีหรือสมัยที่ 6 ของมหายุคซีโนโซอิก
ส่วนจุดยุติของสมัยไพลสโตซีนก็คือจุดยุติของช่วงธารน้ำแข็งสุดท้าย
และเป็นจุดยุติของยุคหินเก่าตามโบราณคดีอีกด้วย
ในช่วงกาลเวลาที่กำหนดโดยองค์กรมาตรฐานสากลคือ International Classification for Standards สมัยไพลสโตซีนแบ่งออกเป็น 4 ช่วงอายุหิน (stage หรือ age) คือ Gelasian, Calabrian, Ionian และ Tarantian
ชั้นหินเหล่านี้มีกำหนดที่ชัดเจนในยุโรปใต้
แต่ว่า นอกเหนือไปจากการแบ่งตามมาตรฐานสากลเช่นนี้ ภูมิภาคต่าง ๆ จะมีการแบ่งย่อยเฉพาะตน ๆ
ก่อนการกำหนดขององค์กรสากล International Union of Geological Sciences (สหภาพธรณีวิทยาสากล ตัวย่อ IUGS) ในปี พ.ศ. 2552 ช่วงต่อระหว่างสมัยไพลสโตซีนและสมัยไพลโอซีนก่อนหน้านั้นกำหนดที่ 1.806 ล้านปีก่อน เทียบกับที่กำหนดปัจจุบันเป็น 2.588 ล้านปีก่อน ดังนั้นวรรณกรรมที่พิมพ์ก่อนปีนั้นอาจจะใช้นิยามที่ไม่เหมือนกับในปัจจุบัน
ระยะช่วง

สมัยไพลสโตซีนได้นิยามว่าเป็นระยะช่วง 2.588 ล้านปี (±.005) จนถึง 11,700 ปีก่อนสมัยปัจจุบัน และบางครั้งที่สุดกำหนดเป็น 10,000 ปีโดยการหาอายุจากคาร์บอนกัมมันตรังสี (carbon-14)
ซึ่งรวมช่วงเวลาเกิดธารน้ำแข็งซ้ำ ๆ กันล่าสุดรวมทั้งระยะเวลาที่เรียกว่า Younger Dryas
ซึ่งไปสุดที่ 11,654 ปีก่อนปัจจุบัน
ในปี 2552 สหภาพธรณีวิทยาสากล (IUGS) ยอมรับการเปลี่ยนแปลงช่วงธรณีกาลของสมัยไพลสโตซีน โดยเปลี่ยนระยะเริ่มต้นจาก 1.806 ล้านปีไปที่ 2.588 ล้านปีก่อนสมัยปัจจุบัน และยอมรับช่วงอายุหิน Gelasian ว่าเป็นช่วงเริ่มต้นของสมัยไพลสโตซีน กำหนดโดย GSSP (Global Boundary Stratotype Section and Point) ที่ Monte San Nicola ในเกาะซิซิลี
แต่ IUGS ยังไม่ได้กำหนดช่วงต่อระหว่างสมัยไพลสโตซีน/สมัยโฮโลซีน คือช่วงที่สุดของสมัยไพลสโตซีน ตัวกำหนดคือ type section และ GSSP ที่เสนอ ก็คือ แกนน้ำแข็งของ North Greenland Ice Core Project ที่มีพิกัดโลกอยู่ที่ 75° 06' N 42° 18' W.
ส่วนตัวกำหนดชั้นหินด้านล่างของ สมัยไพลสโตซีนกำหนดโดยลำดับชั้นสนามแม่เหล็กบรรพกาลเป็นฐานของ chronozone Matuyama (C2r), isotopic stage 103
สูงจากจุดนี้จะเห็นซากดึกดำบรรพ์ที่ได้เปลี่ยนเป็นแคลเซียมแล้วของสาหร่ายพันธุ์ Discoaster pentaradiatus และ Discoaster surculus ที่ได้สูญพันธุ์ไปหมดแล้ว
สมัยไพลสโตซีนรวมการเกิดขึ้นของยุคน้ำแข็งที่เกิดซ้ำ ๆ เร็ว ๆ นี้
และจริง ๆ แล้ว คำว่า Plio-Pleistocene ได้ใช้หมายถึงยุคน้ำแข็งยุคสุดท้าย
แต่ว่าการเปลี่ยนนิยามของคำว่า ควอเทอร์นารี โดยย้ายจุดเริ่มต้นย้อนกลับไปในธรณีกาลที่ 2.58 ล้านปีก่อน มีผลเป็นการรวมยุคน้ำแข็งต่าง ๆ ที่เพิ่งผ่านมาเข้าในสมัยไพลสโตซีนด้วย
ภูมิศาสตร์และภูมิอากาศบรรพกาล

ทวีปต่าง ๆ ในปัจจุบันอยู่ใกล้ตำแหน่งนี้ตั้งแต่สมัยไพลสโตซีนแล้ว คือ แผ่นธรณีภาคที่เป็นฐานของทวีปต่าง ๆ ไม่น่าจะเคลื่อนเกินกว่า 100 กม. ตั้งแต่จุดเริ่มต้นของสมัยปัจจุบัน
ตามข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ ภูมิอากาศโดยทั่วไปของสมัยไพลสโตซีนอาจกล่าวได้ว่าเป็นเอลนีโญแบบต่อเนื่อง โดยมีลมค้าในมหาสมุทรแปซิฟิกตอนใต้ที่อ่อนกำลังลงหรือกำลังพัดไปทางทิศตะวันออก มีอากาศร้อนที่กำลังลอยขึ้นใกล้กับประเทศเปรู มีน้ำทะเลอุ่นที่กำลังกระจายไปจากมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตกและจากมหาสมุทรอินเดียไปทางทิศตะวันออก และมีลักษณะของเอลนีโญแบบอื่น ๆ อีก
ภูมิศาสตร์และภูมิอากาศบรรพกาล > ธารน้ำแข็ง

ภูมิอากาศสมัยไพลสโตซีนเปลี่ยนไปตามวงจรธารน้ำแข็งที่ขยายใหญ่ลงมาจนถึงละติจูด 40 ในบางที่
มีการประเมินว่า ในขณะที่ขยายใหญ่ที่สุด พื้นที่โลกประมาณ 30% จะปกคลุมด้วยน้ำแข็ง
นอกจากนั้นแล้ว ยังมีชั้นดินเยือกแข็งคงตัว (permafrost) ที่ขยายลงมาทางทิศใต้เริ่มจากที่สุดของธารน้ำแข็งเป็นระยะทางร้อย ๆ กม. ในทวีปอเมริกาเหนือและในยูเรเชีย.
อุณหภูมิเฉลี่ยที่เขตติดธารน้ำแข็งก็คือ -6 °C
และที่ติดกับชั้นดินเยือกแข็งคงตัวก็คือ 0 °C
ในยุคที่ธารน้ำแข็งขยายตัว จะมีน้ำเป็นปริมาณมากแข็งจับอยู่กับธารน้ำแข็งของทวีปซึ่งหนาประมาณ 1,500-3,000 เมตร มีผลเป็นการลดระดับน้ำทะเลเป็นอย่างน้อย 100 เมตรทั่วโลก แต่ในระยะช่วงคั่นยุคน้ำแข็งเช่นในปัจจุบัน ฝั่งที่ติดชายทะเลช่วงยุคน้ำแข็งก็จะจมอยู่ใต้น้ำ
ธารน้ำแข็งมีผลทั่วโลก
ทวีปแอนตาร์กติกามีน้ำแข็งปกคลุมทั่วสมัยไพลสโตซีนและสมัยไพลโอซีนที่มาก่อน
เทือกเขาแอนดีสทางใต้ก็มีน้ำแข็งปกคลุ่มทั่วเชื่อมกับปาตาโกเนีย
มีธารน้ำแข็งในประเทศนิวซีแลนด์และรัฐแทสเมเนีย
นอกจากนั้นแล้ว ธารน้ำแข็งที่กำลังละลายอยู่ในปัจจุบันที่ยอดเขาเคนยา ยอดเขาคิลิมันจาโร และทิวเขารูเวนโซรี ในแอฟริกาตะวันออกและกลาง ทั้งสามก็ใหญ่กว่านี้
และธารน้ำแข็งก็มีอยู่ด้วยในภูเขาประเทศเอธิโอเปีย และทางทิศตะวันตกของเทือกเขาแอตลาส
ส่วนทางซีกโลกเหนือ ธารน้ำแข็งหลายแห่งจับเป็นก้อนเดียวกัน
อเมริกาเหนือทิศตะวันตกเฉียงเหนือ (North American northwest) ปกคลุมไปด้วยพืดน้ำแข็ง Cordilleran
ส่วนทิศตะวันออกปกคลุมไปด้วยพืดน้ำแข็ง Laurentide
พืดน้ำแข็ง Fenno-Scandian ปกคลุมยุโรปเหนือรวมทั้งสหราชอาณาจักร
เทือกเขาแอลป์ปกคลุมด้วยพืดน้ำแข็ง Alpine
มีโดมน้ำแข็งทั่วไซบีเรียและไหล่ทวีปอาร์กติก
ทะเลติดกับทวีปอาร์กติกก็ล้วนแต่ปกคลุมไปด้วยน้ำแข็ง
ทางทิศใต้พืดน้ำแข็งต่าง ๆ เกิดทะเลสาบขนาดใหญ่มากมายเพราะว่าทางออกของทะเลจับเป็นน้ำแข็ง และอากาศที่เย็นกว่าทำให้เกิดการระเหยช้า
เมื่อพืดน้ำแข็ง Laurentide หดตัวลง อเมริกาเหนือตอนกลางทางเหนือกลายเป็นทะเลสาบ Agassiz ทั้งหมด
มีแอ่งน้ำเป็นร้อย ๆ ที่ในปัจจุบันแห้งหมดหรือเกือบจะเแห้งแล้ว ที่ล้นไปด้วยน้ำในอเมริกาเหนือทางทิศตะวันตก
เช่นมีทะเลสาบที่มี่ชื่อว่า Bonneville ที่ทะเลสาบเกรตซอลต์ในปัจจุบันเป็นส่วน
ส่วนในยูเรเชีย ก็มีทะเลสาบใหญ่ ๆ ที่เป็นผลจากการละลายของน้ำแข็ง
แม่น้ำก็ใหญ่กว่า มีน้ำไหลเชี่ยวกว่า และไหลเป็นแบบแม่น้ำประสานสาย (Braided river)
ทะเลสาบในแอฟริกาก็เต็มกว่า เพราะว่าน้ำระเหยน้อยกว่า
แต่โดยเปรียบเทียบกัน ทะเลทรายก็ใหญ่กว่าและแห้งกว่าด้วย
มีฝนตกน้อยกว่าเพราะมีะการระเหยของน้ำทะเลและน้ำอื่น ๆ น้อยกว่า
ในสมัยไพลสโตซีน ประมาณว่าพืดน้ำแข็ง East Antarctic ละลายอย่างน้อยก็ 500 เมตร เทียบกับการละลายเริ่มตั้งแต่ช่วงยุคน้ำแข็งใหญ่สุดครั้งสุดท้าย (Last Glacial Maximum) ที่ละลายเพียงแค่ 50 เมตรเริ่มน่าจะตั้งแต่ 14,000 ปีก่อน
ภูมิศาสตร์และภูมิอากาศบรรพกาล > เหตุการณ์สำคัญ

มียุคน้ำแข็งใหญ่ ๆ 11 ยุค และยังมียุคน้ำแข็งน้อย ๆ อีกมากมายในสมัยไพลสโตซีน
ยุคน้ำแข็งใหญ่ภาษาอังกฤษเรียกว่า glacial ส่วนช่วงคั่นยุคน้ำแข็งเรียกว่า interglacial
แต่ว่าในช่วงยุคน้ำแข็ง ธารน้ำแข็งก็มีทั้งการขยายและการหดตัวแบบย่อย ๆ
การขยายตัวแบบย่อย ๆ เรียกว่า stadial (ยุคน้ำแข็งน้อย)
ส่วนช่วงระหว่างการขยายตัวแบบย่อย ๆ เรียกว่า interstadial (ช่วงคั่นยุคน้ำแข็งน้อย)
เหตุการณ์เหล่านี้จะต่าง ๆ กันขึ้นอยู่กับละติจูด ภูมิประเทศ และภูมิอากาศ
แต่ยุคน้ำแข็งใหญ่ในที่ต่าง ๆ ก็ยังมีความสัมพันธ์กันโดยทั่วไป
ดังนั้น ถ้าประวัติยุคน้ำแข็งของที่ที่หนึ่งยังไม่ได้กำหนด ผู้ตรวจสอบอาจจะนำชื่อยุคน้ำแข็งของอีกที่หนึ่งมาใช้
แต่โดยทั่วแล้ว เป็นเรื่องไม่ถูกต้องที่จะนำชื่อยุคน้ำแข็งของอีกที่หนึ่งมาใช้ในอีกที่หนึ่ง
ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 20 มีเพียงไม่กี่เขตเท่านั้นที่มีการศึกษาดังนั้นจึงมีชื่อยุคน้ำแข็งที่ใช้เพียงไม่กี่ชื่อ
แต่ทุกวันนี้ นักธรณีวิทยาของประเทศต่าง ๆ เริ่มเพิ่มความสนใจในการศึกษาเกี่ยวกับวิทยาธารน้ำแข็งสมัยไพลสโตซีน
ผลที่ได้ก็คือ เริ่มมีชื่อต่าง ๆ เพิ่มขึ้น และจะมีเพิ่มขึ้นอีกต่อไป
นอกจากนั้นแล้ว หลักฐานบนดินบางครั้งก็ถูกครอบงำโดยเหตุการณ์ใหญ่ ๆ แม้ว่าจะมีหลักฐานอื่น ๆ ที่ได้จากการศึกษาวงจรของความเปลี่ยนแปลงทางภูมิอากาศ
ชื่อธารน้ำแข็งในตารางต่อไปนี้เป็นชื่อที่ใช้ตามประวัติ แต่เป็นการกำหนดแบบง่าย ๆ ซึ่งวงจรต่าง ๆ ตามภูมิอากาศและภูมิประเทศที่จริง ๆ สลับซับซ้อนยิ่งกว่านี้ และเป็นชื่อที่ไม่ใช้โดยทั่วไปแล้ว
โดยเปลี่ยนมาใช้การเรียกโดยตัวเลข เพราะความสัมพันธ์ต่าง ๆ ที่พบบ่อยครั้งไม่ค่อยแม่นยำหรือไม่ถูกต้อง และก็ได้มีการยอมรับยุคน้ำแข็งใหญ่อื่น ๆ ยิ่งไปกว่า 4 ยุคที่จะกล่าวดังต่อไปนี้
| เขต      | ยุค 1      | ยุค 2      | ยุค 3      | ยุค 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เทือกเขาแอลป์  | Günz (Beestonian stage)      | Mindel (Anglian Stage)      | Riss (Wolstonian Stage)      | Würm (Last Glacial Maximum) |
| ยุโรปเหนือ  | Eburonian      | Elsterian      | Saalian      | Weichselian (Last Glacial Maximum) |
| บริติชไอลส์  | Beestonian      | Anglian      | Wolstonian      | Devensian |
| ภาคตะวันตกตอนกลางของสหรัฐอเมริกา  | Nebraskan (Pre-Illinoian)      | Kansan      | Illinoian      | Wisconsinan |
| เขต      | 1      | 2      | 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| เทือกเขาแอลป์  | Günz-Mindel (Cromerian Stage)      | Mindel-Riss (Hoxnian Stage)      | Riss-Würm (Eemian Stage) |
| ยุโรปเหนือ  | Waalian      | Holsteinian      | Eemian |
| บริติชไอลส์  | Cromerian      | Hoxnian      | Ipswichian (Eemian) |
| ภาคตะวันตกตอนกลางของสหรัฐอเมริกา  | Aftonian (Pre-Illinoian)      | Yarmouthian      | Sangamonian |
คล้ายกับการใช้คำว่า glacial และ interglacial ก็มีการใช้คำว่า pluvial (ช่วงฝนชุก) และ interpluvial (ช่วงฝนน้อย) ด้วย (โดยมาจาก  pluvia แปลว่า ฝน)
ช่วงฝนชุกก็คือช่วงที่อากาศอบอุ่นกว่าและมีฝนชุกกว่า
ก่อนหน้านี้ ช่วงฝนชุกเชื่อว่าเป็นเหมือนกับวงจรยุคน้ำแข็งในเขตที่ไม่มีน้ำแข็ง และในบางกรณีก็เป็นอย่างนั้นจริง ๆ
เพราะว่า ช่วงฝนตกก็เป็นวงจรด้วย
และช่วงฝนชุกและช่วงฝนน้อยก็มีอยู่อย่างทั่วไป
แต่จริง ๆ แล้ว ช่วงฝนชุกไม่มีความสัมพันธ์กับยุคน้ำแข็ง
นอกจากนั้นแล้ว ช่วงฝนชุกในที่ต่าง ๆ ก็ไม่ได้สอดคล้องกันแบบทั่วทั้งโลก ไม่เหมือนกับยุคน้ำแข็ง
ดังนั้น การสอดคล้องเข้ากันในบางที่ความจริงก็เป็นเรื่องบังเอิญเท่านั้น
มีเพียงชื่อฝนชุกในที่ไม่กี่เขตเท่านั้นที่มีการกำหนดประกอบพร้อมกับชั้นหิน
ภูมิศาสตร์และภูมิอากาศบรรพกาล > วงจร

ผลของปัจจัยต่าง ๆ ต่อเหตุการณ์ที่พื้นผิวโลกมีลักษณะเป็นวงจรรวมทั้งภูมิอากาศ กระแสน้ำมหาสมุทร กระแสลม และอุณหภูมิ เป็นต้น
ความเป็นวงจรหรือเป็นรูปคลื่นเหล่านี้ มีเหตุจากการเคลื่อนไหวเป็นวงจรแบบต่าง ๆ ของโลก ซึ่งในที่สุดก็จะดึงให้ปัจจัยต่าง ๆ มีความเป็นไปที่สอดคล้องกับตนเอง
และการเกิดธารน้ำแข็งแบบเป็นวงจรของสมัยไพลสโตซีนก็ได้รับอิทธิพลเช่นเดียวกัน
ภูมิศาสตร์และภูมิอากาศบรรพกาล > วงจร > วงจรมิแลนโกวิช

ธารน้ำแข็งในสมัยไพลสโตซีนเกิดเป็นวงจรของยุคน้ำแข็ง (glacial) สลับช่วงคั่นยุคน้ำแข็ง (interglacial) และยุคน้ำแข็งน้อย (stadial) สลับช่วงคั่นยุคน้ำแข็งน้อย (interstadial)
ปัจจัยการทำงานของวงจรภูมิอากาศเชื่อว่าเป็นแบบวงจรมิแลนโกวิช (Milankovitch cycles)
ซึ่งเป็นความแตกต่างของการแผ่รังสีดวงทิตย์มาสู่เขตต่าง ๆ ของโลก ที่มีความผันเปลี่ยนอย่างเป็นวงจรเพราะเหตุของวงจรการเคลื่อนย้ายของโลก
แต่ว่า วงจรมิแลนโกวิชไม่ใช่เป็นปัจจัยเดียวที่ทำให้เกิดความแตกต่างในภูมิอากาศ เพราะไม่สามารถอธิบายแนวโน้มระยะยาวของการเย็นลงของภูมิอากาศในช่วง Plio-Pleistocene หรือความต่าง ๆ ของแกนน้ำแข็งกรีนแลนด์ (Greenland Ice Cores) ในช่วงเป็นพัน ๆ ปีได้
วงจรมิแลนโกวิชสามารถใช้อธิบายเหตุการณ์เกิดธารน้ำแข็งเป็นคาบ ๆ ที่ 100,000 40,000 และ 20,000 ปีได้ดี
ซึ่งเข้ากับข้อมูลการเปลี่ยนแปลงทางภูมิอากาศที่พบในแกนน้ำแข็ง (ในไอโซโทปของออกซิเจน)
ช่วงคั่นน้ำแข็งที่กำลังเป็นไปในปัจจุบัน (ที่รู้จักกันว่าสมัยโฮโลซีน หรือ Postglacial หรือ Present Interglacial) เทียบกับช่วงคั่นน้ำแข็งครั้งก่อน ซึ่งเริ่มขึ้นเมื่อ 130,000 ปีก่อน (ที่รู้จักกันว่า ช่วงคั่นน้ำแข็ง Eemian) บอกเป็นนัยว่า ยุคน้ำแข็งครั้งต่อไปอาจจะเริ่มอีกประมาณ 3,000 ปี
ภูมิศาสตร์และภูมิอากาศบรรพกาล > วงจร > วงจรอัตราของไอโซโทปออกซิเจน

ในการวิเคราะห์อัตราไอโซโทปของออกซิเจน ความต่าง ๆ ของอัตรามวล 18O ต่อ 16O (ซึ่งเป็นไอโซไทปของออกซิเจน) ที่พบในแคลไซต์ในแกนตัวอย่าง (core sample) ที่ได้ในทะเล วัดโดยใช้สเปกโทรมิเตอร์วัดมวล สามารถใช้วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงทางอุณหภูมิของน้ำทะเลและโดยปริยาย การเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศโลก
โดยน้ำทะเลที่เย็นจะมีผลเป็นอัตรา 18O ที่สูงกว่า
ส่วนเทคนิคที่เพิ่งมี ใช้ตัวอย่างแกนน้ำแข็ง
แม้ว่าจะมี 18O ที่น้อยกว่าน้ำทะเล แต่หิมะที่ตกลงบนธารน้ำแข็งในแต่ละปีก็ยังมีอัตรา 18O ต่อ 16O ที่ก็ยังขึ้นอยู่กับอุณหภูมิเฉลี่ยของแต่ละปี

ตามหลักฐานที่ว่านี้ โลกมีระยะการเปลี่ยนแปลง 102 ระยะ (Marine isotope stage) เริ่มตั้งแต่ 2.588 ล้านปีก่อนซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของช่วง Gelasian ของสมัยไพลสโตซีนต้น
โดยระยะแรก ๆ มักจะตื้น (คือมีการเปลี่ยนแปลงน้อย) และบ่อยครั้ง
แต่ว่าระยะหลัง ๆ มักจะมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรงและห่างกันมากกว่า
โดยธรรมเนียมแล้ว ระยะต่าง ๆ จะมีการกำหนดโดยตัวเลขถอยหลังจากสมัยโฮโลซีน เริ่มตั้งแต่ MIS1
ยุคน้ำแข็งจะมีตัวเลขคู่
ส่วนช่วงคั่นยุคน้ำแข็งจะมีตัวเลขคี่
ยุคน้ำแข็งเริ่มที่ MIS2-4 ในช่วง 85,000 - 11,000 ปีก่อน และยุคน้ำแข็งที่หนาวที่สุดก็คือช่วง 2, 6, 12, และ 16
ส่วนช่วงคั่นยุคน้ำแข็งที่อุ่นที่สุดก็คือ 1, 5, 9 และ 11