stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
การลวงประสาทเหมือนเวลาหยุด
องค์ประกอบที่มีอิทธิพล > ลักษณะของตัวกระตุ้น

ลักษณะต่าง ๆ ของสิ่งเร้ามีอิทธิพลที่สำคัญต่อปรากฏการณ์นี้
โดยเฉพาะก็คือ  ความถี่และรูปแบบของสิ่งเร้า
ถ้ามีความถี่ทางกาลเวลา  (temporal frequency)  ของสิ่งเร้าสูง  คือปรากฏต่อ ๆ กัน  ก็จะทำให้การประเมินเวลาเกินเพิ่ม  ทำการลวงประสาทให้มีกำลังเพิ่มขึ้น
ถ้าเป็นสิ่งเร้าตัวเดียวที่ซ้ำ ๆ กัน  ระยะเวลาที่ประมาณเกินก็จะสั้นลงกว่าสิ่งเร้าใหม่ ๆ 
เนื่องจากกระบวนการระงับกระแสประสาท (neural suppression) ภายในคอร์เทกซ์
คือ  งานวิจัยที่ใช้เทคนิคต่าง ๆ ในการสร้างภาพของสมองแสดงว่า  การยิงสัญญาณซ้ำ ๆ กันของนิวรอนในคอร์เทกซ์มีผลให้สมองระงับการยิงสัญญาณของนิวรอนเหล่านั้น  
นี้เป็นการปรับตัวของระบบประสาท  (neural adaptation)  แบบหนึ่ง
องค์ประกอบที่มีอิทธิพล > ประสาทสัมผัสต่าง ๆ

การลวงประสาทเหมือนเวลาหยุดไม่ใช่เกิดขึ้นทางตาอย่างเดียว  แต่ยังเกิดทางหูและทางสัมผัสอีกด้วย
สำหรับทางหู  การลวงประสาทและการประเมินเวลาเกินเกิดขึ้นเมื่อทำการสังเกตการณ์ทางหู
ตัวอย่างสามัญอย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นบ่อย ๆ ก็คือการใช้โทรศัพท์
เมื่อกำลังฟังเสียงที่บอกว่าโทรศัพท์เบอร์ที่กำลังโทรถึงกำลังดังอยู่
แล้วเปลี่ยนการฟังจากหูหนึ่งไปสู่อีกหูหนึ่ง
ช่วงระยะห่างระหว่างโทรศัพท์ดังดูเหมือนจะยาวขึ้น
ส่วนทางสัมผัส  การลวงประสาทจะเกิดเมื่อปล่อยวัตถุหนึ่งไปจับอีกวัตถุหนึ่ง
คือหลังจากเอื้อมไปจับวัตถุที่สอง  ผู้รับการทดลองประมาณเวลาที่ได้จับวัตถุที่สองเกินความเป็นจริง  
ในอีกการทดลองหนึ่งที่ใช้วิธีคล้าย ๆ กัน  นักวิจัยสามารถปรับผู้รับการทดลองให้เห็นแสงก่อนที่จะเปิดสวิทช์ไฟ (เพราะเกิดการลวงประสาทสัมผัส)
การทดลองเหล่านี้บอกเป็นนัยว่า  เหมือนกับที่มีการประเมินระยะเวลาของเข็มวินาทีที่เห็นทางตาเกิน
ก็สามารถที่จะประเมินระยะเวลาของสิ่งเร้าทางหูและทางสัมผัสเกินได้เช่นกัน
หลักฐานนี้ชี้ให้นักวิจัยเริ่มศึกษาถึงกลไกการรักษาเวลาหรือว่ากระบวนการรักษาเวลาทั่ว ๆ ไป  
ที่ต้องใช้ในการรับรู้ระยะเวลาของสิ่งเร้าและเป็นสิ่งที่สามัญทั่วไปในระบบประสาทสัมผัสต่าง ๆ
ดูเพิ่ม

การอำพรางแบบวาบ
อัตราเฟรม
Saccadic masking
แหล่งข้อมูลอื่น (เป็นภาษาอังกฤษ)

Michael Stevens provides a brief overview of the stopped clock illusion
Laci Green provides a brief overview of temporal perception
Dan Lewis of 'Now I Know' describes saccadic masking and other visual illusions
ลำดับเหตุการณ์ของข้อมูลที่ตาเห็น  และการเห็นของนักเรียน  ที่แสดงว่า  การลวงประสาทเหมือนเวลาหยุดอาจเกิดขึ้นได้อย่างไร  ลำดับคือ  (1) ตาเห็นหนังสือ  (นักเรียนก็เห็นหนังสือ)  (2) ตาเห็นหนังสือ (นักเรียนก็เห็นหนังสือ)  (3) ตาพร่าเพราะ saccade (นักเรียนรู้สึกว่า  เห็นเข็มนาฬิกาที่ 1 วินาที  เป็นภาพที่สมองแทนที่ให้ด้วยข้อมูลที่ได้ในภายหลัง) (4) ตาเห็นนาฬิกาที่ 1 วินาที (นักเรียนก็เห็นเข็มนาฬิกาที่ 1 วินาที  เป็นช่วงที่  2)  (5) ตาเห็นนาฬิกาที่ 2 วินาที (นักเรียนเห็นนาฬิกาที่ 2 วินาที)  ให้สังเกตว่า  สิ่งที่นักเรียนเห็นในช่วงที่ 3 ไม่ใช่ข้อมูลจากตาในช่วงเวลานั้นจริง ๆ เป็นข้อมูลที่สมองเติมให้ใช้ข้อมูลที่เกิดในภายหลัง  เป็นกระบวนการที่ทำให้รู้สึกว่า  การเห็นไม่มีการขาดช่วง
ดาวอีตากระดูกงูเรือ

| --- | --- |
 โฮมุนครุสเนบิวลา ที่อยู่รอบ ๆ ดาวอีตากระดูกงูเรือ ถ่ายโดย WFPC2 ที่ความยาวคลื่นสีแดงและใกล้อัลตราไวโอเลต Credit: Jon Morse (University of Colorado) & NASA Hubble Space Telescope
ข้อมูลสังเกตการณ์  ต้นยุคอ้างอิง J2000      วิษุวัต J2000
กลุ่มดาว: กลุ่มดาวกระดูกงูเรือ

ไรต์แอสเซนชัน: 10h 45m 03.591s
เดคลิเนชัน: −59° 41′ 04.26″
ความส่องสว่างปรากฏ (V): −1.0 to ~7.6 4.8 (2011) 4.6 (2013) 4.3 (2018)
คุณสมบัติ
ชนิดสเปกตรัม: variable (LBV) + O (WR?)
ดัชนีสี U-B: −0.45
ดัชนีสี B-V: +0.61
ชนิดดาวแปรแสง: แอลบีวี & ระบบดาวคู่
มาตรดาราศาสตร์
ความเร็วแนวเล็ง (Rv): −125.0 km/s
การเคลื่อนที่เฉพาะ (μ):  RA: −17.6 mas/yr   Dec.: 1.0 mas/yr 
ระยะทาง: 7,500 ly  (2,300 pc)
ความส่องสว่างสัมบูรณ์ (MV): −8.6 (2012)
วงโคจร
ดาวหลัก: η Car A
ดาวสมาชิก: η Car B
คาบการโคจร (P): 2,022.7±1.3 days (5.54 ปี)
ค่ากึ่งแกนเอก (a): 15.4 AU
ความเยื้องศูนย์กลาง (e): 0.9
ความเอียง (i): 130–145°
ต้นยุคอ้างอิงจุดใกล้ที่สุด (T): 2009.03
รายละเอียด
η Car A
มวล: ~100 M☉
รัศมี: ~240 (60 – 881) R☉
กำลังส่องสว่าง: 4.6 million (2.96 million – 4.1 million) L☉
อุณหภูมิ: 9,400–35,200 K
η Car B
มวล: 30–80 M☉
รัศมี: 14.3–23.6 R☉
กำลังส่องสว่าง: <1 million L☉
อุณหภูมิ: 37,200 K
ชื่ออื่น
 Foramen, Tseen She, 231 G Carinae, HR 4210, HD 93308, CD−59°2620, IRAS 10431-5925, GC 14799, AAVSO 1041–59 
ฐานข้อมูลอ้างอิงอื่น
SIMBAD: data
อีตากระดูกงูเรือ (η Carinae ย่อมาจาก η Car) ในอดีตรู้จักกันในชื่อ Eta Argus เป็นระบบดาวฤกษ์ที่มีดาวฤกษ์อย่างน้อย 2 ดวงที่มีความส่องสว่างรวมกันมากกว่า 5 ล้านเท่าของดวงอาทิตย์ ซึ่งอยู่ห่างจาก 7,500 ปีแสง (2,300 พาร์เซก) ) ซึ่งอยู่ในกลุ่มดาวกระดูกงูเรือ ก่อนหน้านี้เป็นดาวฤกษ์ความสว่างปรากฏ 4 มันสว่างขึ้นในปี พ.ศ. 2380 และสว่างกว่าดาวไรเจล ถือเป็นจุดเริ่มต้นของสิ่งที่เรียกว่า "การปะทุครั้งใหญ่" มันกลายเป็นดาวที่สว่างที่สุดเป็นอันดับสองในท้องฟ้าระหว่างวันที่ 11 ถึง 14 มีนาคม พ.ศ. 2386 ก่อนที่จะจางหายไปต่ำกว่าระดับการมองเห็นด้วยตาเปล่าหลังปี พ.ศ. 2399 ในการปะทุที่มีขนาดเล็กกว่า มันถึงขนาด 6 ในปี พ.ศ. 2435 ก่อนที่จะจางหายไปอีกครั้ง สว่างขึ้นอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่ประมาณปี พ.ศ. 2483 และจะสว่างกว่าขนาด 4.5 ภายในปี พ.ศ. 2557
ที่มุมเอียง −59° 41′ 04.26″, เอตา คาริเนเป็นเส้นรอบวงจากตำแหน่งบนโลกทางตอนใต้ของละติจูด 30°S (สำหรับการอ้างอิง ละติจูดของโจฮันเนสเบิร์กคือ 26°12′S) และไม่สามารถมองเห็นได้ทางตอนเหนือของละติจูด 30° N ซึ่งอยู่ทางใต้ของกรุงไคโร ซึ่งอยู่ที่ละติจูด 30°2′N
ดาวฤกษ์หลักสองดวงในระบบ อีตากระดูกงูเรือ มีวงโคจรประหลาดด้วยคาบ 5.54 ปี ดาวดวงแรกเป็นดาวฤกษ์ที่มีความสว่างผิดปกติ ซึ่งคล้ายกับดาวแปรแสงสีน้ำเงินที่มีความสว่างสูง (LBV) ในตอนแรกมันมีมวลระหว่าง 150–250 M☉ แต่มันสูญเสียมวลไปแล้วอย่างน้อย 30 M☉ และคาดว่าจะระเบิดเป็นซูเปอร์โนวาในอนาคตอันใกล้ทางดาราศาสตร์ นี่เป็นดาวดวงเดียวที่ทราบว่าปล่อยแสงเลเซอร์อัลตราไวโอเลต ดาวฤกษ์ดวงที่สองนั้นร้อนและยังมีความสว่างสูง อาจเป็นสเปกตรัม O ซึ่งมีมวลประมาณ 30–80 เท่าของดวงอาทิตย์ ระบบถูกบดบังอย่างหนักโดยเนบิวลาโฮมุนครุส ซึ่งประกอบด้วยสสารที่ถูกผลักออกจากปฐมภูมิระหว่างการปะทุครั้งใหญ่ มันเป็นสมาชิกของกระจุกดาวเปิด Trumpler 16 ภายในเนบิวลากระดูกงูเรือที่ใหญ่กว่ามาก
แม้ว่าจะไม่เกี่ยวข้องกับดาวฤกษ์และเนบิวลา แต่ฝนดาวตกเอตาคารินิดส์ที่อ่อนแอก็มีการแผ่รังสีใกล้กับดาวเอต้า กระดูกงูเรือมาก
ประวัติศาสตร์เชิงสังเกตการณ์

Eta Carinae ได้รับการบันทึกครั้งแรกว่าเป็นดาวฤกษ์ที่มีความสว่างปรากฏ 4 ในช่วงศตวรรษที่ 16 หรือ 17 และมันกลายเป็นดาวที่สว่างที่สุดเป็นอันดับสองบนท้องฟ้าในช่วงกลางศตวรรษที่ 19 ก่อนที่จะจางหายไปจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 20 มันค่อยๆ สว่างขึ้นจนมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าอีกครั้ง และในปี 2014 ก็กลายเป็นดาวฤกษ์ที่มีความส่องสว่างปรากฏอยู่ที่ 4 อีกครั้ง
ราชวงศ์ที่สิบเจ็ดแห่งอียิปต์

โลงพระหีบศพแบบริชชิของฟาโรห์เซคเอมเร-เฮรุฮ์อิร์มาอัต อินโยเตฟที่ 7(ซ้ายสุด)และโลงพระหีบศพของฟาโรห์เซคเอมเร-เวบมาอัต อินโยเตฟที่ 5(กลาง) และหีบคาโนปิคของฟาโรห์เซคเอมเร-เวบมาอัต อินโยเตฟที่ 5(ขวาสุด)
ราชวงศ์ที่สิบเจ็ดแห่งอียิปต์โบราณ เป็นราชวงศ์ในยุคช่วงต่อที่สองแห่งอียิปต์ ราชวงศ์ที่สิบเจ็ดปกครองราว 1580 - 1550 ปีก่อนคริสต์ศักราช
ซึ่งราชวงศ์นี้ปกครองร่วมสมัยกับราชวงศ์ที่สิบห้าแห่งอียิปต์ซึ่งเป็นราชวงศ์ของชาวฮิกซอสจุดศูนย์กลางราชวงศ์นี้อยู่ที่ธีบส์
ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2555 ในบริเวณวิหารเทพ อามุน-ราในวิหารคาร์นัค นักโบราณคดีชาวฝรั่งเศสกำลังตรวจสอบประตูหินปูนของวิหารและ ได้พบอักษรอียิปต์โบราณที่มีจารึกพระนามฟาโรห์ ว่า"เซนัคท์เอนเร" ซึ่งบ่งบอกถึงหลักฐานของฟาโรห์พระองค์นี้ว่ามีอยู่จริง
ปลายราชวงศ์ที่ 17 มีพระมหากษัตริย์สองพระองค์พระนามฟาโรห์เซเคนเอนเร ทาโอกับฟาโรห์คาโมส พยายามทำสงครามต่อต้านชาวฮิกซอสแต่ไม่สำเร็จ พระราชโอรสของ ฟาโรห์เซเคนเอนเร ทาโอและพระอนุชาของ ฟาโรห์คาโมส พระนามว่าฟาโรห์อาโมสที่ 1ทรงสามารถต่อต้านทำสงครามกับชาวฮิกซอสได้สำเร็จ ทำให้อียิปต์ก้าวเข้าสู่ราชวงศ์ที่สิบแปดแห่งอียิปต์ แห่งราชอาณาจักรใหม่แห่งอียิปต์
รายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์ที่ ๑๗

ฟาโรห์แห่งราชวงศ์ที่ 17 ปกครองมาประมาณ 30 ปี ฟาโรห์แห่งราชวงศ์ที่ 17 มีดังนี้
| พระนาม | พระบรมรูป | พระนามตอนครองบัลลังก์ | รัชกาล | สุสาน | พระมเหสี | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ราโฮเทป |  | เซคเอมเร-วาฮ์คาอู | ประมาณ 1585 ปีก่อนคริสต์ศักราช |  |  |  |
| โซเบคเอมซาฟที่ 1 |  | เซคเอมเร-วาดจ์คาอู | 7 ปี |  | นับเอมฮัต |  |

| โซเบคเอมซาฟที่ 2 |  | เซคเอมเร-เชดทาวี | อาจประมาณ 1573 ปีก่อนคริสต์ศักราช |  | นับคาเอส | สุสานของพระองค์ถูกปล้นในรัชสมัยของฟาโรห์ราเมสเสสที่ 11 |
| อินโยเทฟที่ 5 |  | เซคเอมเร-เวบมาอัต | อาจประมาณ 2 ปี | ดราอาบู เอล-นากา? |  |  |
| อินโยเทฟที่ 6 |  | นับเคเปอร์เร | ประมาณ 1571 ถึงกลางปี 1560 ปีก่อนคริสต์ศักราช | ดราอาบู เอล-นากา | โซเบคเอมซาฟ |  |
| อินโยเทฟที่ 7 |  | เซคเอมเร-เฮรูฮ์อิร์มาอัต | ประมาณปลายปี 1560 ปีก่อนคริสต์ศักราช |  | ฮาอังค์เอส |  |
| อาโมส |  | เซนัคเอนเร | ประมาณ 1 ปี |  | เตติเชริ | - |
| ทาโอ |  | เซเคนเอนเร | 4 ปี |  | อาโมส-อินฮาปิ  ซิทดเจฮูติ อาโฮเทปที่ 1 | ทรงสวรรคตในสงครามขับไล่ชาวฮิกซอส |
| คาโมส |  | วัดจ์เคเปอร์เร | 5 ปี |  | อาโฮเทปที่ 2? | ทรงสวรรคตในสงครามขับไล่ชาวฮิกซอส |
ระเบียงภาพ

พระบรมรูปสลักของโซเบคเอมซาฟที่ 1ที่วิหารมอนตู (เมดอามุด)
พระบรมรูปสลักของโซเบคเอมซาฟที่ 2 ทำจากหินบะซอลต์สีเขียวเข้ม
โลงพระหีบศพแบบริชชิของฟาโรห์เซคเอมเร-เฮรุฮ์อิร์มาอัต อินโยเตฟที่ 7(ซ้ายสุด)และโลงพระหีบศพของฟาโรห์เซคเอมเร-เวบมาอัต อินโยเตฟที่ 5(กลาง) และหีบคาโนปิคของฟาโรห์เซคเอมเร-เวบมาอัต อินโยเตฟที่ 5(ขวาสุด)
พระรูปสลักของ ราชินีเตติเชริ พระมเหสีในฟาโรห์เซนัคท์เอนเร อาโมส และพระชนนีของฟาโรห์เซเคนเอนเร ทาโอ ซึ่งสลักนี้อาจทำขึ้นในยุคปัจจุบัน,พิพิธภัณฑ์บริติช
พระธำมรงค์(แหวน)ทองของ ราชินีอาโฮเทปที่ 1พระมเหสีในฟาโรห์เซเคนเอนเร ทาโอ และพระราชชนนีของฟาโรห์อาโมสที่ 1 และฟาโรห์คาโมส,พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์
ศัสตราวุธ และเครื่องประดับของราชินีอาโฮเทปที่ 2
| ก่อนหน้า |  | ราชวงศ์ที่สิบเจ็ดแห่งอียิปต์ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ราชวงศ์ที่สิบหกแห่งอียิปต์ |  | ราชวงศ์แห่งอียิปต์(ธีบส์)   (ประมาณ 1585 – 1550 ปีก่อนคริสต์ศักราช) |  | ราชวงศ์ที่สิบแปดแห่งอียิปต์ |
นิยายวีรคติอัศวิน

อิเวนต่อสู้กับกาเวนเพื่อชิงความรักของลอดีนกลับคืนมา ภาพประกอบสมัยกลางจากนิยายวีรคติอัศวินเรื่อง อิเวนหรืออัศวินแห่งสิงโต ของเครเตียง เดอ ทรัว
นิยายวีรคติอัศวิน (อังกฤษ: chivalric romance) เป็นประเภทของเรื่องเล่าร้อยกรองหรือร้อยแก้วที่ได้รับความนิยมในหมู่ชนชั้นสูงของยุโรปสมัยกลางตอนกลางและสมัยใหม่ตอนต้น มีเนื้อหาเกี่ยวกับการผจญภัยที่เต็มไปด้วยความมหัศจรรย์ บางครั้งก็แฝงปรากฏการณ์เหลือเชื่อ ตามปกติตัวเอกของเรื่องจะเป็นอัศวินพเนจรผู้เปี่ยมไปด้วยคุณสมบัติของวีรบุรุษและออกเดินทางเพื่อปฏิบัติภารกิจบางอย่าง นิยายประเภทนี้พัฒนาต่อยอดมาจากมหากาพย์โบราณเมื่อเวลาผ่านไป โดยเฉพาะอย่างยิ่ง "การเน้นเรื่องความรักและจรรยามารยาทในราชสำนักทำให้นิยายเหล่านี้แตกต่างจากเพลงขับวีรกรรมและมหากาพย์ประเภทอื่น ๆ ซึ่งเน้นวีรกรรมการรบของชายชาตรีมากกว่า"
วรรณกรรมประชานิยมยังดึงเอาแก่นเรื่องต่าง ๆ ในนิยายวีรคติอัศวินมาใช้ แต่มีเจตนาแฝงนัย เสียดสี หรือล้อเลียนเจือปน นิยายวีรคติอัศวินมักนำตำนาน เทพนิยาย และประวัติศาสตร์มาดัดแปลงให้เข้ากับรสนิยมของผู้อ่านและผู้ฟัง แต่เมื่อถึงประมาณ ค.ศ. 1600 นิยายประเภทนี้ก็เสื่อมความนิยมลง มิเกล เด เซร์บันเตส ได้ล้อเลียนนิยายเหล่านี้ผ่านนวนิยายเรื่อง ดอนกิโฆเต้ แห่งลามันช่า ขุนนางต่ำศักดิ์นักฝัน อันโด่งดังของเขา อย่างไรก็ตาม ภาพลักษณ์ของ "สมัยกลาง" ในสมัยใหม่กลับได้รับอิทธิพลจากนิยายวีรคติอัศวินมากกว่าวรรณกรรมประเภทอื่นใดจากสมัยเดียวกัน คำว่า "สมัยกลาง" จึงมักชวนให้นึกถึงภาพอัศวิน ดรุณีตกทุกข์ มังกร และกลไกการเล่าเรื่องแนววีรคติอื่น ๆ
นิยายวีรคติอัศวินในสมัยแรกแต่งเป็นร้อยกรองภาษาฝรั่งเศสเก่า ภาษานอร์ม็องอังกฤษ ภาษาอุตซิตา และภาษาอาร์เปอตัง ภายหลังจึงเริ่มแต่งเป็นภาษาสเปน ภาษาโปรตุเกส ภาษาอังกฤษ ภาษาอิตาลี (กวีนิพนธ์ซิซิลี) และภาษาเยอรมัน ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 13 มีการแต่งเป็นร้อยแก้วมากขึ้นเรื่อย ๆ นิยายวีรคติอัศวินในสมัยหลัง (โดยเฉพาะอย่างยิ่งนิยายที่มีต้นกำเนิดจากฝรั่งเศส) มีแนวโน้มอย่างเด่นชัดที่จะเน้นแก่นเรื่องแนวรักเทิดทูน เช่น ความเชื่อมั่นศรัทธาแม้ในยามยากลำบาก เป็นต้น
รูหนอน
ภาพรวม

นักวิจัยไม่มีพยานหลักฐานการสังเกตการณ์สำหรับรูหนอน แต่สมการของทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปมีการวิธีการแก้ปัญหาที่ถูกต้องสำหรับการบรรจุรูหนอนเอาไว้  ชนิดแรกของการแก้ปัญหารูหนอนที่ได้ค้นพบคือ รูหนอนแบบชวาร์สชิลด์ (Schwarzschild wormhole), ซึ่งจะมีอยู่ในเมตริกแบบชวาร์สชิลด์ (Schwarzschild metric) ที่อธิบายถึงหลุมดำนิรันดร์ (eternal black hole), แต่ก็พบว่ามันจะยุบตัวเร็วเกินไปสำหรับสิ่งที่จะข้ามจากปลายด้านหนึ่งไปยังอีกด้านหนึ่ง  รูหนอนที่สามารถข้ามไปมาได้ในทั้งสองทิศทางเป็นที่รู้จักกันว่าเป็นรูหนอนแบบทะลุได้ (traversable wormhole)
ในการวิเคราะห์แรง ๆ หนึ่งนี้จะต้องพิจารณาสถานการณ์ ... เมื่อมีฟลักซ์สุทธิของเส้นแรง, ผ่านอะไรบางอย่างที่นักทอพอโลยี (topologist) เรียกว่า "ด้ามหูจับ" (a handle) ของปริภูมิที่ถูกเชื่อมต่ออยู่แบบพหุคูณ และอาจเป็นสิ่งที่นักฟิสิกส์อาจจะขอใช้คำจำกัดความแทนคำมากกว่าคำว่า "รูหนอน"
ภาพรวม > คำนิยาม

ความคิดพื้นฐานของรูหนอนภายในเอกภพก็คือว่า มันเป็นพื้นที่ที่มีขนาดกะทัดรัดของกาลอวกาศที่มีขอบเขตกระจิ๊ดริดทางด้านวิชาทอพอโลยี, แต่สิ่งที่มีอยู่ภายในไม่ได้เป็นเพียงแค่การเชื่อมต่ออย่างง่าย  แนวความคิดอย่างเป็นทางการนี้จะนำไปสู่คำจำกัดความดังต่อไปนี้, เช่น การนิยามคำเรียกชื่อจากนักคณิตศาสตร์ที่ชื่อ แมตต์ วิสเซอร์ (Matt Visser) ว่าคือ "รูหนอน ลอเรนท์เซียน" (Lorentzian Wormhole)
หากปริภูมิ-เวลาแบบมินคอฟสกีประกอบด้วยขอบเขต Ω ที่มีขนาดกะทัดรัด, และถ้าทอพอโลยีของ Ω คือ รูปแบบ Ω ~ R × Σ, เมื่อ Σ เป็นสามแมนิโฟลด์ของทอพอโลยีที่ไม่เป็นศูนย์ (nontrivial topology) , ซึ่งมีขอบเขตที่มีทอพอโลยีในรูปแบบ ∂Σ ~ S  2 ,  และถ้า, นอกจากนี้, พื้นผิวหลายมิติ (hypersurface)   Σ คือ ปริภูมิเสมือน (spacelike) ทั้งหมด, ดังนั้น ขอบเขต Ω จะประกอบไปด้วยรูหนอนแบบกึ่งถาวรที่อยู่ภายในเอกภพของเรา (quasipermanent intrauniverse wormhole)
ดูเพิ่ม

หลุมดำ
เร็วกว่าแสง
ดาวฤกษ์ประหลาด
ท่อคราสนิคอฟ
ภาวะเอกฐานของวงแหวน
วงแหวนโรมัน
หลุมขาว
เอกภพ
แหล่งข้อมูลอื่น

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ รูหนอน
What exactly is a 'wormhole'? answered by Richard F. Holman, William A. Hiscock and Matt Visser.
Why wormholes? by Matt Visser.
Wormholes in General Relativity by Soshichi Uchii.
White holes and Wormholes เก็บถาวร 2011-09-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน provides a very good description of Schwarzschild wormholes with graphics and animations, by Andrew J. S. Hamilton.
Questions and Answers about Wormholes a comprehensive wormhole FAQ by Enrico Rodrigo.
Large Hadron Collider – Theory on how the collider could create a small wormhole, possibly allowing time travel into the past.
animation that simulates traversing a wormhole
renderings and animations of a Morris-Thorne wormhole เก็บถาวร 2011-07-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
N.A.S.A's current theory on wormhole creation เก็บถาวร 2013-09-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน  |
| --- | --- |
ประจำชาติ:  ฝรั่งเศส  BnF data  เยอรมนี  อิสราเอล  สหรัฐ 
อื่น ๆ:  IdRef 
วิกิพจนานุกรม
ศูนย์มีเครื่องหมาย

ศูนย์มีเครื่องหมาย หมายถึงจำนวน 0 (ศูนย์) ที่ถูกกำกับด้วยเครื่องหมายบวกหรือลบ ได้แก่ −0 (ลบศูนย์) และ +0 (บวกศูนย์) ในเลขคณิตธรรมดาทั่วไป −0 = +0 = 0 อย่างไรก็ตาม การแทนจำนวนบางระบบในคอมพิวเตอร์อนุญาตให้มีศูนย์สองชนิดนี้ได้ ซึ่งเกิดขึ้นใน เครื่องหมายและขนาด กับ ส่วนเติมเต็มหนึ่ง ของการแทนจำนวนมีเครื่องหมายสำหรับจำนวนเต็ม และในการแทนจำนวนจุดลอยตัวส่วนใหญ่ จำนวน 0 มักจะถูกเข้ารหัสเป็น +0 แต่ก็สามารถแทนด้วย −0 อย่างใดอย่างหนึ่งก็ได้
มาตรฐาน IEEE 754 สำหรับเลขคณิตของจำนวนจุดลอยตัว (ปัจจุบันมีใช้ในคอมพิวเตอร์และภาษาโปรแกรมส่วนใหญ่ที่รองรับจำนวนจุดลอยตัว) จำเป็นต้องมีทั้ง +0 และ −0 ศูนย์ทั้งสองชนิดสามารถพิจารณาว่าเป็นรูปแบบผันแปรอันหนึ่งของเส้นจำนวนจริงขยาย ตัวอย่างเช่น 1/−0 = −∞ และ 1/+0 = +∞ ซึ่งการหารด้วยศูนย์จะเป็นอนิยามเฉพาะ ±0/±0 กับ ±∞/±∞
ศูนย์ที่มีเครื่องหมายลบสะท้อนให้เห็นถึงมโนทัศน์ของคณิตวิเคราะห์เกี่ยวกับการมีค่าเข้าใกล้ 0 จากด้านที่มีค่าต่ำกว่าเป็นลิมิตด้านเดียว ซึ่งอาจเขียนได้เป็น x → 0−, x → 0− หรือ x → ↑0 สัญกรณ์ "−0" ก็ยังใช้สำหรับเขียนแทนจำนวนลบขนาดเล็กที่ถูกปัดเศษให้เป็นศูนย์อย่างไม่เป็นทางการ มโนทัศน์ของลบศูนย์ก็มีการประยุกต์ใช้เชิงทฤษฎีบางอย่างในกลศาสตร์เชิงสถิติและสาขาอื่น ๆ
การรวมศูนย์มีเครื่องหมายลงใน IEEE 754 เอ่ยอ้างว่ามันช่วยให้บรรลุความแม่นยำเชิงจำนวนในปัญหาวิกฤตบางประการ  โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อคำนวณด้วยฟังก์ชันมูลฐานเกี่ยวกับจำนวนเชิงซ้อน  แต่ในทางกลับกัน มโนทัศน์ของศูนย์มีเครื่องหมายขัดกับสมมติฐานทั่วไปที่สร้างขึ้นในขอบเขตต่าง ๆ ของคณิตศาสตร์ว่า ลบศูนย์ก็คือสิ่งเดียวกับศูนย์ การแทนจำนวนที่อนุญาตให้มีลบศูนย์อาจเป็นต้นตอแห่งความผิดพลาดของโปรแกรม เนื่องจากนักพัฒนาซอฟต์แวร์อาจไม่ได้ตระหนักหรือลืมไปว่า ขณะที่การแทนศูนย์ทั้งสองชนิดมีพฤติกรรมเท่ากันภายใต้การเปรียบเทียบจำนวน พวกมันมีรูปแบบบิตที่ต่างกัน และส่งผลให้เกิดผลลัพธ์จากการดำเนินการบางชนิดต่างกันด้วย
การแทนในคอมพิวเตอร์

การเข้ารหัสส่วนเติมเต็มสอง (two's complement) ที่ใช้กันอย่างกว้างขวางไม่อนุญาตให้มีค่าลบศูนย์ การแทนจำนวนมีเครื่องหมายแบบ 1+7 บิตสำหรับจำนวนเต็ม ลบศูนย์แทนด้วยค่า 1000 0000 และการแทนส่วนเติมเต็มหนึ่ง (one's complement) แบบ 8 บิต ลบศูนย์แทนด้วยค่า 1111 1111 การเข้ารหัสทั้งสามชนิดนั้น บวกศูนย์แทนด้วยค่า 0000 0000
ในจำนวนจุดลอยตัวฐานสองของ IEEE 754 ค่าศูนย์ทั้งสองแทนโดยกำหนดให้บิตเลขชี้กำลังและเลขนัยสำคัญเป็นศูนย์ทั้งหมด สำหรับลบศูนย์ก็กำหนดให้บิตเครื่องหมายเป็นหนึ่ง เราอาจได้ลบศูนย์เป็นผลลัพธ์จากการคำนวณเฉพาะอย่าง ตัวอย่างเช่นผลจากภาวะน้อยเกินเก็บเชิงเลขคณิต (arithmetic underflow) ของจำนวนลบ หรือ −1.0*0.0 หรือเพียงแค่ −0.0
ในการเข้ารหัสจำนวนจุดลอยตัวฐานสิบของ IEEE 754 ลบศูนย์แทนโดยกำหนดให้เลขชี้กำลังเป็นค่าใดก็ได้ที่ใช้ได้ในพิสัยของการเข้ารหัส เลขนัยสำคัญกำหนดให้เป็นศูนย์ และบิตเครื่องหมายเป็นหนึ่ง
สมบัติและการจัดการ

มาตรฐาน IEEE 754 เกี่ยวกับจำนวนจุดลอยตัวได้ระบุพฤติกรรมของบวกศูนย์และลบศูนย์ไว้ภายใต้การดำเนินการหลายอย่าง ผลลัพธ์ที่ได้อาจขึ้นอยู่กับการตั้งค่าภาวะการปัดเศษแบบ IEEE
สมบัติและการจัดการ > เลขคณิต

การคูณและการหารปฏิบัติตามกฎการผสานเครื่องหมายอันเป็นปกติดังนี้
{\frac {-0}{\left|x\right|}}=-0\,\! (สำหรับค่า x ที่ไม่ใช่ศูนย์)
(-0)\cdot (-0)=+0\,\!
\left|x\right|\cdot (-0)=-0\,\!
การบวกและการลบถูกจัดการโดยเฉพาะถ้าค่าต่าง ๆ อาจถูกตัดออกได้ ดังนี้
x+(\pm 0)=x\,\!
(-0)+(-0)=(-0)-(+0)=-0\,\!
(+0)+(+0)=(+0)-(-0)=+0\,\!
x-x=x+(-x)=+0\,\! (สำหรับจำนวนจำกัด x ใด ๆ; หรือเท่ากับ −0 กรณีปัดเศษเข้าสู่จำนวนลบ)
เนื่องจากมีค่าลบศูนย์อยู่ในระบบการแทนจำนวน ประโยค z = −(x − y) และ z = (−x) − (−y) จึงไม่สามารถลดทอนให้เป็น z = y − x ได้ เมื่อ x, y, z เป็นจำนวนจุดลอยตัว
กฎพิเศษอื่น ๆ มีดังนี้
{\sqrt {-0}}=-0\,\!
{\frac {-0}{-\infty }}=+0\,\!  (ปฏิบัติตามกฎเครื่องหมายสำหรับการหาร)
{\frac {\left|x\right|}{-0}}=-\infty \,\!  (สำหรับค่า x ที่ไม่ใช่ศูนย์; ปฏิบัติตามกฎเครื่องหมายสำหรับการหาร)
{\pm 0}\times {\pm \infty }={\mbox{NaN}}\,\! (ค่าไม่ใช่จำนวน (อังกฤษ: NaN (Not a Number)) หรือขัดจังหวะให้แก่รูปแบบยังไม่กำหนด)
{\frac {\pm 0}{\pm 0}}={\mbox{NaN}}\,\!
การหารค่าที่ไม่เป็นศูนย์ด้วยค่าศูนย์ ทำให้ตัวบ่งชี้ (flag) ของการหารด้วยศูนย์ถูกกำหนดเป็นหนึ่ง และการดำเนินการที่ให้ผลลัพธ์เป็นไม่ใช่จำนวน ก็ทำให้ตัวบ่งชี้ของการดำเนินการที่ใช้ไม่ได้ ถูกกำหนดเป็นหนึ่งเช่นกัน การจัดการความผิดปรกติจะถูกเรียกใช้ถ้ามีสำหรับตัวบ่งชี้ที่เกี่ยวข้อง
สมบัติและการจัดการ > การเปรียบเทียบ

ลบศูนย์และบวกศูนย์เมื่อดำเนินการเปรียบเทียบแบบธรรมดาควรจะมีค่าเท่ากันตามมาตรฐาน IEEE 754 ตัวอย่างเช่นตัวดำเนินการ == ของภาษาซีและภาษาจาวา ในภาษาเช่นว่านั้น จำเป็นต้องเขียนโปรแกรมด้วยกลวิธีพิเศษเพื่อแยกแยะสองค่านี้ออกจากกัน ซึ่งมีหลายแนวทางอาทิ
การเล่นชนิดข้อมูล (type punning) โดยเปลี่ยนให้เป็นชนิดจำนวนเต็ม แล้วเปรียบเทียบรูปแบบบิต
การใช้ฟังก์ชัน copysign() ของ IEEE 754 เพื่อคัดลอกเครื่องหมายของศูนย์ไปยังจำนวนอื่นที่ไม่ใช่ศูนย์
การคำนวณส่วนกลับของศูนย์เพื่อให้ได้ 1/+0 = +∞ หรือ 1/−0 = −∞ อย่างใดอย่างหนึ่ง
การแปลงชนิดข้อมูล (type casting) เป็นชนิดจำนวนเต็มจะไม่ได้ผลเสมอไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งบนระบบส่วนเติมเต็มสอง
การใช้งานทางวิทยาศาสตร์

−0 สามารถใช้แทนอุณหภูมิต่ำกว่าศูนย์ในอุตุนิยมวิทยา โดยเฉพาะในสเกลเซลเซียส −0 มักเป็นสิ่งสำคัญด้วยเหตุผลทางสถิติ เมื่อมีค่าไม่ต่ำพอที่จะปัดเศษให้เป็น −1 เช่นอุณหภูมิที่ −0.2 องศาเซลเซียส และค่านี้ไม่สามารถรายงานผลให้เป็น 0 องศาเซลเซียส เนื่องจากค่า 0 องศาจะไม่ถือว่าต่ำกว่าศูนย์ สำหรับการเก็บสถิติวันที่มีอุณหภูมิต่ำกว่าศูนย์องศา ซึ่งเป็นข้อมูลสถิติพื้นฐานของการเปรียบเทียบความหนาวเย็นในฤดูหนาว ดังนั้นจึงไม่สามารถละเลยไปได้
ในเรื่องของกลศาสตร์เชิงสถิติ ระบบเฉพาะที่อยู่ในสถานะของการผกผันประชากร (population inversion) อาจถูกพิจารณาว่ามีอุณหภูมิสัมบูรณ์ (absolute temperature) เท่ากับ −0 ซึ่งเป็นค่าสูงสุดเท่าที่เป็นไปได้
แหล่งข้อมูลอื่น

Michael Ingrassia. "Fortran 95 SIGN Change". Sun Developer Network. สืบค้นเมื่อ October 15. {{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= (help); ไม่รู้จักพารามิเตอร์ |accessyear= ถูกละเว้น แนะนำ (|access-date=) (help) — the changes in the Fortran SIGN function in Fortran 95 to accommodate negative zero
"JScript data types". MSDN JScript. สืบค้นเมื่อ October 16. {{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= (help); ไม่รู้จักพารามิเตอร์ |accessyear= ถูกละเว้น แนะนำ (|access-date=) (help) — JScript's floating point type has negative zero by definition
"A look at the floating-point support of the Java virtual machine". Javaworld. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-02-17. สืบค้นเมื่อ October 16. {{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= (help); ไม่รู้จักพารามิเตอร์ |accessyear= ถูกละเว้น แนะนำ (|access-date=) (help) — representation of negative zero in the Java virtual machine
Bruce Dawson. "Comparing floating point numbers". {{cite journal}}: Cite journal ต้องการ |journal= (help) — how to handle negative zero when comparing floating-point numbers
John Walker. "Minus Zero". UNIVAC Memories. สืบค้นเมื่อ October 17. {{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= (help); ไม่รู้จักพารามิเตอร์ |accessyear= ถูกละเว้น แนะนำ (|access-date=) (help) — One's complement numbers on the UNIVAC® 1100 family computers.
ลบศูนย์ในการแทนจำนวนจุดลอยตัว IEEE 754 แบบ 32 บิต
มนุษย์หญ้า
หนังสืออ่านเพิ่มเติม

Loren Coleman (2007) [2001]. Mysterious America: The Ultimate Guide to the Nation's Weirdest Wonders, Strangest Spots, and Creepiest Creatures. Paraview Pocket Books. pp. 200–04. ISBN 978-1-4165-2736-7.
Joedy Cook (2010). Traces of the Grassman: The Search for the Ohio Bigfoot. PublishAmerica. ISBN 978-1448978533.
—— (2011). Legend of the Grassman. Create Space (self-published). ISBN 978-1466388796.
Don Keating (2001). The Sasquatch Triangle Revisited. self-published in Newcomerstown, OH.
Christopher Murphy; Joedy Cook; George Clappison (2003). Bigfoot Encounters in Ohio: Quest for the Grassman. Hancock House. ISBN 978-0888396075.
ประชาธิปไตยเสรีนิยม

รัฐสภาของประเทศฟินแลนด์ (Eduskunta) - มีประเทศและอาณาเขตหลายแห่งที่เรียกได้ว่า มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้งทั่วไปเป็นแห่งแรก รัฐ Grand Duchy of Finland (ก่อนจะเป็นประเทศฟินแลนด์) ได้มีตั้งแต่ปี พ.ศ. 2449
ประชาธิปไตยเสรีนิยม หรือ ประชาธิปไตยแบบเสรีนิยม (อังกฤษ: Liberal democracy) 
หรือบ้างเรียก ประชาธิปไตยแบบตะวันตก
เป็นทั้งคตินิยมทางการเมืองและระบอบการปกครองรูปแบบหนึ่ง 
ที่การปกครองแบบประชาธิปไตยแบบมีผู้แทนจะดำเนินการใต้หลักเสรีนิยม คือ การพิทักษ์สิทธิของปัจเจกบุคคล ซึ่งโดยทั่วไปจะระบุไว้ในกฎหมาย
ระบอบมีลักษณะเฉพาะ คือ
มีการเลือกตั้งอย่างเสรีและเป็นธรรม และมีการแข่งขันระหว่างพรรคการเมืองหลายพรรคที่แยกจากกันอย่างชัดเจน
มีการแยกใช้อำนาจ
ใช้หลักนิติธรรมในชีวิตประจำวันโดยเป็นส่วนของสังคมเปิด
เศรษฐกิจแบบตลาดโดยมีทรัพย์สินส่วนบุคคล
คุ้มครองสิทธิมนุษยชน สิทธิพลเมือง เสรีภาพพลเมือง และเสรีภาพทางการเมืองอย่างเท่าเทียมกันสำหรับทุกคน
การนิยามระบบดังกล่าวในทางปฏิบัติ บ่อยครั้งจะกำหนดในรัฐธรรมนูญ ซึ่งอาจประมวลเป็นลายลักษณ์อักษร หรือยังไม่ประมวลขึ้น (เช่น สหราชอาณาจักร) ก็ได้ เพื่อวางเค้าโครงอำนาจของรัฐบาลและประดิษฐานสัญญาประชาคม หลังมีความแพร่หลายมากขึ้นตลอดครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 20 ประชาธิปไตยเสรีนิยมก็ได้กลายเป็นระบบการเมืองที่ใช้กันมากที่สุดในโลก
รัฐประชาธิปไตยเสรีนิยมมีหลายรูปแบบ อาจเป็นราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ หรือสาธารณรัฐ และอาจเป็นระบบรัฐสภา ระบบประธานาธิบดี หรือระบบกึ่งประธานาธิบดีก็ได้
ระบอบนี้ปกติจะมีสิทธิออกเสียงลงคะแนนทั่วไป คือให้สิทธิออกเสียงเลือกตั้งแก่ประชากรที่ถึงวัยทุกคนโดยไม่คำนึงถึงชาติพันธุ์ เพศ การถือครองทรัพย์สิน เชื้อชาติ อายุ (สูงสุด) เพศสภาพ รายได้ สถานภาพทางสังคมหรือศาสนา แต่ในอดีตประเทศที่ถูกจัดให้เป็นประชาธิปไตยเสรีนิยมก็เคยมีการจำกัดสิทธิออกเสียงเลือกตั้งด้วยเช่นกัน แม้ในปัจจุบัน บางประเทศที่จัดให้เป็นประชาธิปไตยเสรีนิยมก็ไม่ได้มีสิทธิออกเสียงลงคะแนนทั่วไปอย่างแท้จริง เช่น สหราชอาณาจักรและสหรัฐส่วนใหญ่ตัดสิทธิ์ออกเสียงเลือกตั้งแก่ผู้ต้องโทษจำคุกเป็นเวลานาน ข้อมูลของ Coppedge และ Reinicke พบว่าประเทศร้อยละ 85 ในโลกมีสิทธิออกเสียงลงคะแนนทั่วไป หลายประเทศกำหนดให้ต้องมีเอกสารพิสูจน์รูปพรรณก่อนได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิ ในการเลือกตั้ง ผู้มีสิทธิ์ตัดสินใจที่แท้จริงคือผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งที่ออกไปใช้สิทธิ์ ไม่ใช่พลเมืองทุกคน
รัฐธรรมนูญประชาธิปไตยแบบเสรีนิยมจะนิยามความเป็นประชาธิปไตยของรัฐ
จุดประสงค์ของรัฐธรรมนูญบ่อยครั้งมองว่า เพื่อจำกัดอำนาจของรัฐบาล
ระบอบนี้ เน้นการแยกใช้อำนาจ ความเป็นอิสระของตุลาการ และระบบดุลอำนาจระหว่างฝ่ายต่าง ๆ ของรัฐ
และมักจะเน้นความสำคัญว่า รัฐต้องทำตามหลักนิติธรรม
อำนาจของรัฐบาลจะเป็นเรื่องชอบธรรมก็ต่อเมื่อเป็นไปตามกฎหมายที่เขียน ผ่านการยอมรับ แล้วเปิดเผยเป็นสาธารณะ และเมื่อบริหารตามกฎระเบียบที่วางไว้
ประเทศหลายประเทศใช้ระบบสหพันธรัฐ ซึ่งแยกใช้อำนาจแบบแนวตั้งด้วย เพื่อป้องกันการใช้อำนาจผิด ๆ และเพิ่มส่วนร่วมของประชาชนโดยแบ่งอำนาจระหว่างเทศบาลเมือง สภาจังหวัด และรัฐบาลประเทศ
เช่น ในเยอรมนี รัฐบาลกลางมีหน้าที่ออกกฎหมาย แต่รัฐบาลรัฐ (Länder) เป็นผู้บริหารอำนาจหลายอย่าง[ต้องการอ้างอิง]