stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
หวง เจ้าสือ

| หวง เจ้าสือ |
| --- | --- |
เกิด: 9 กันยายน พ.ศ. 2506 (61 ปี) หวงเจ้าสือ ฮ่องกง
อาชีพ: นักแสดง
ปีที่แสดง: พ.ศ. 2522-2536
ผลงานเด่น: "องค์หญิงหัวจึง" เรื่อง "มังกรหยก 1983" (พ.ศ. 2526)
สังกัด: ทีวีบี (พ.ศ. 2522-2528)   เอทีวี (พ.ศ. 2528-2530)
ฐานข้อมูล
IMDb
หวงเจ้าสือ (จีน :黃造時; พินอิน :Wong Cho Si; กวางตุ้ง: Huang Zao shi; อังกฤษ: Marylinn Wong) มีชื่อภาษาอังกฤษว่า "มารีลีน หวง" เป็นอดีตนักแสดงหญิงชาวฮ่องกงที่เคยเป็นที่รู้จักทั่วเอเชียในระยะเวลาสั้น ๆ ในช่วงต้นยุค 80s บทบาทที่เป็นที่จดจำมากที่สุดของเธอคือการรับบท “องค์หญิงหัวจึง” ในละครกำลังภายในจากวรรณกรรมสุดคลาสสิกของกิมย้งเรื่อง มังกรหยกภาค 1 (เวอร์ชันองเหม่ยหลิง-หวงเย่อหัว)
เธอก้าวเข้าสู่วงการบันเทิง โดยการเป็นนักเรียนการแสดงรุ่นที่ 8 ของสถานีโทรทัศน์ทีวีบี ตั้งแต่อายุ 17 ปี หลังจากนั้นก็เริ่มเข้าสู่วงการบันเทิงและมีผลงานทั้งในจอแก้วและจอเงิน จนได้มีโอกาสร่วมแสดงในเรื่อง "อุ้ยเสี่ยวป้อ" tales of a eunuch (1983) เวอร์ชันของชอว์บราเดอร์ เมื่อปีพ.ศ. 2526
จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2528 เธอได้ลาออกจากสถานีโทรทัศน์ทีวีบี ไปเป็นนักแสดงให้กับ สถานีโทรทัศน์เอทีวี แต่กลับไม่ค่อยเป็นที่นิยม
หลังจากนั้น ทั้งชื่อเสียงและผลงานของเธอต่างก็ค่อย ๆ เลือนหายไป จนแทบจะไม่เห็นผลงานการแสดงของเธออีกเลย จนหมดยุค 80s เธอได้ออกจากธุรกิจการแสดงและย้ายไปอยู่ไน ลอนดอน ประเทศ อังกฤษ ในปี พ.ศ. 2541
ประวัติ

หวงเจ้าสือ เกิดเมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2506 ที่ฮ่องกงในครอบครัวนักแสดงละครวิทยุเก่า เมื่ออายุ 17 ปี เธอเรียนจบการศึกษาระดับชั้นมัธยมปลายและได้ไปสมัครเรียนทางด้านการแสดงของค่ายสถานีโทรทัศน์ทีวีบีในรุ่นที่ 8 โดยนักแสดงที่เรียนในรุ่นเดียวกันมี ทัง เจิ้นเยี่ย เฉินหมิ่นเอ๋อ โจวซิ่วหลัน เหลียงเจียหัว เป็นต้น หลังจากเรียนจบการแสดงแล้วเธอก็เริ่มอาชีพนักแสดง โดยเริ่มแสดงกับบทบาทเล็ก ๆ ในผลงานละครชิ้นแรกคือเรื่อง "เดชเซียวฮื่อยี้" (绝代双骄 The Twins 1979) ในปี พ.ศ. 2522 ซึ่งนำแสดงโดย หวังเหยินเซิง สือซิว หวง ซิ่งซิ่ว หมีเซียะ และ เฉิน อวี้เหลียน
ผลงานของเขา ได้แก่ "430 Shuttle Machine", "Legend of Condor Heroes", "Wulin Family", "จักรพรรดิแห่งแรกของฉิน", "ตำนานแม่มดดำขาว" และ "วีรบุรุษแห่งเวลา"
ผลงาน > ละครโทรทัศน์ค่าย（สถานีโทรทัศน์ทีวีบี）

幻海奇情
(ปีพ.ศ. 2522)
เดชเซียวฮื่อยี้ (绝代双骄 The Twins 1979)
(ปีพ.ศ. 2524)
ไอซีเอซี(ICAC) องค์กรปราบโกง 廉政先鋒
นี่แหละ..ฮ่องกง香港八一
(ปีพ.ศ. 2525)
นักร้องนักรัก Sweet Love Encore 愛情安歌
(ปีพ.ศ. 2526)
มังกรหยก 1983 (射鵰英雄傳 1983)
พยากรณ์ประกาศิต ภาค1  賴布衣 (電視劇)
พยากรณ์ประกาศิต ภาค 2 賴布衣妙算玄機 ร่วมแสดงกับ เหมียวเฉียวเหว่ย จวง จิ้งเอ๋อ
เรือลำเดียวกัน四海一家 เป็นมินิซีรีส์ ความยาว 5 ตอน
(ปีพ.ศ. 2527)
แกรี่แองเจิล Gary's Angel 黃金約會(1984)
เทพอาจารย์จอมอิทธิฤทธิ์ The Fearless Duo 天師執位
สวนทางรัก It Takes All Kinds 超越愛情綫
มนต์รักม่านมายา Love Me - Love Me Not หนังปี 1984 นำแสดงโดย ทัง เจิ้นเยี่ย และ เฉิน อี้ว์เหลียน
จอมเพชฌฆาตหมัดสิงโต (寶芝林 :The Return Of Wong Fei Hung) เวอร์ชัน หลิวเต๋อหัว
ขวัญใจโปลิศ ภาค1 新紮師兄
(ปีพ.ศ. 2528)
ศึกล้างตระกูล 武林世家 The Fallen Family เลสลี่ จาง และ จางม่านอวี้
ตะวันฉาย光怪陸離 Under the Sun
ผลงาน > ละครโทรทัศน์ค่าย สถานีโทรทัศน์เอทีวี）

(ปีพ.ศ. 2529)
จิ๋นซีฮ่องเต้ (อังกฤษ: The Rise of the Great Wall -  秦始皇 (香港電視劇)
นางพญาผมขาว The Romance of the White Hair Maiden 白髮魔女傳 (1986年電視劇)
时势英雄1986
(ปีพ.ศ. 2530)
女捕快 1987
佳人有難
ผลงาน > ละครโทรทัศน์ไต้หวันค่าย（RTHK）

(ปีพ.ศ. 2530)
小說家族
ผลงาน > ภาพยนตร์

(ปีพ.ศ. 2524)
摩登保鑣 1981
鬼馬智多星
追女仔]]
阿燦當差
(ปีพ.ศ. 2525)
野狼幫
彩雲曲
(ปีพ.ศ. 2526)
อุ้ยเสี่ยวป้อ Tales of a Eunuch 鹿鼎記 (1983年電影)
小生作反
(ปีพ.ศ. 2527)
初哥 1984
(ปีพ.ศ. 2531)
五郎八卦棍 1988
(ปีพ.ศ. 2535)
羔羊大律師 1992
艷鬼情未了
笑傲俠義黃大仙
(ปีพ.ศ. 2536)
色慾追魂 1993
ผลงาน > รายการโทรทัศน์（無綫電視）

1980年－1982年：跳飛機
แหล่งข้อมูล

หวง เจ้าสือ ที่ฮ่องกงมูวีเดตาเบส
โยไคกาคุเอ็น Y ~N โตะโนะโซงุ~

| --- | --- |
โยไคกาคุเอ็น Y ~N โตะโนะโซงุ~
妖怪学園Y 〜Nとの遭遇〜 (Yōkai Gakuen Y - N to no sōgū)
แนว: โยไค, แฟนตาซี, ตลก, แอ็คชัน, ต่อสู้, ไซไฟ
อนิเมะโทรทัศน์
สตูดิโอ: OLM Team Inoue
เครือข่าย: TXN (ทีวีโตเกียว, TV Osaka)
ฉาย:  27 ธันวาคม ค.ศ. 2019  –  2 เมษายน ค.ศ. 2021
ตอน: 63
โยไคกาคุเอ็น Y ~N โตะโนะโซงุ~ (ญี่ปุ่น: 妖怪学園Y 〜Nとの遭遇〜; โรมาจิ: Yōkai Gakuen Y - N to no sōgū - โรงเรียนโยไค Y ~การเผชิญหน้ากับ N~) เป็นการ์ตูนอนิเมะ ที่มีพื้นฐานจากวิดีโอเกมโยไควอทช์ ที่ผลิตโดยเลเวลไฟฟ์
ประวัติ

โยไคกาคุเอ็น Y ~N โตะโนะโซงุ~ เป็นอนิเมะลำดับที่ 4 ที่ฉายต่อจากโยไควอทช์! โดยเป็นภาคต่อของภาพยนตร์ที่ 6 "โยไคกาคุเอ็น Y เนโกะ วะ HERO นินะเรรุกะ" ในรูปแบบฉบับอนิเมะทางโทรทัศน์ และเป็นผลงานในแบรนด์ใหม่ที่ชื่อว่า โยไควอทช์ Jam (妖怪ウォッチJam)
ในรูปแบบเนื้อหาของตอนมีลักษณะเช่นเดียวกันกับโยไควอทช์ ชาโดว์ไซด์ ในภาคนี้จะมีเนื้อหาเป็นตอนยาว และมีเนื้อหาที่จบในตอน และมีเนื้อเรื่องบางช่วงที่จะมีเนื้อหาต่อเนื้องกันหลายๆตอน ซึ่งแตกต่างจากภาคแรกและโยไควอทช์!ที่มีเนื้อหาเป็นแก๊กอนิเมะ โดยเป็นเนื้อหาในช่วงก่อนเหตุการณ์และหลังจากเนื้อเรื่องของภาพยนตร์ "โยไคกาคุเอ็น Y เนโกะ วะ HERO นินะเรรุกะ"
ตัวละคร

บทความหลัก: รายชื่อตัวละครในโยไควอทช์ (ผลงานนอก) § ตัวละครที่ปรากฏในโยไควอทช์ Jam โยไคกาคุเอ็น Y
เพลงประกอบ

"กิงกิระ กิงกะ" (ญี่ปุ่น: ギンギラ銀河; โรมาจิ: Gingira Ginga) (ตอนที่ 1 - 28)
"ไดอูจู รันเดบู" (ญี่ปุ่น: 大宇宙ランデブー; โรมาจิ: Dai Uchu Rendezvous) (ตอนทั 29 - 51)
"อิชิริเอะ โรแมนซ์" (ญี่ปุ่น: いにしえロマンティック; โรมาจิ: Inishie Roamnce) (ตอนที่ 53 - 63)
"Y กาคุเอ็น เนะ อิโคะ ไวไวเฮ็น" (ญี่ปุ่น: Y学園へ行こう ワイワイ編; โรมาจิ: Y-Gakuen ne Ikou Waiwai Hen)
"Y กาคุเอ็น เนะ อิโคะ ชิชโซเฮ็น" (ญี่ปุ่น: Y学園へ行こう 疾走編; โรมาจิ: Y-Gakuen ne Ikou Shissō Hen)
"Y กาคุเอ็น เนะ อิโคะ เซย์ชุนร็อคเฮ็น" (ญี่ปุ่น: Y学園へ行こう 青春ロック編; โรมาจิ: Y-Gakuen ne Ikou Seishun Rock Hen)
"Y กาคุเอ็น เนะ อิโคะ 8bit เฮ็น" (ญี่ปุ่น: Y学園へ行こう 8bit編; โรมาจิ: Y-Gakuen ne Ikou 8bit Hen)
"Y กาคุเอ็น เนะ อิโคะ กาคุเอ็นโดราบะตะเฮ็น" (ญี่ปุ่น: Y学園へ行こう 学園ドタバタ編; โรมาจิ: Y-Gakuen ne Ikou Gakuen Dorabata Hen)
"อุมาเระคาวัตเตโมะ" (ญี่ปุ่น: 生まれ変わっても; โรมาจิ: Umare Kawattemo)
"รีเทิร์น ทู ชิคิว" (ญี่ปุ่น: リターントゥ地球; โรมาจิ: Return to Chikyuu)
"ชินเรียคุ มาโชโจ เอลเซเมเคีย" (ญี่ปุ่น: 侵略魔少女エルゼメキア; โรมาจิ: Shinryaku Mashōjo Elzemekia)
"คิระโบชิ เคียววะโคคุ โคคกะ" (ญี่ปุ่น: キラボシ共和国国歌; โรมาจิ: Kiraboshi Kyōwakoku Kokka)
"อูจิชินปิบุกิ" (ญี่ปุ่น: 宇宙神秘ブギ; โรมาจิ: Uchū Shinpi Bugi)
"YSP"
รายชื่อตอน > ซีซั่น 1

| ตอนที่ | ชื่อตอน |  ออกอากาศ |
| --- | --- | --- |

| 1 | "สุดช็อก!! คนรักคนนั้นก็คือXX"   (衝撃!! 初恋の人は○○だった)  | 27 ธันวาคม 2019 |
| 2 | "ความโศกเศร้าของเคียวไดซาลารี่แมนมิยาซาวะซัง"   (巨大サラリーマン宮沢さんの憂鬱)  | 10 มกราคม 2020 |
| 3 |  (バック・トゥ・ザ・モーニング 〜それを踏んではいけない〜)  | 17 มกราคม 2020 |
| 4 |  (ゲスノート、名前を書かれたらゲスになる)  | 24 มกราคม 2020 |
| 5 |  (大行列！茶李井のチョコレート工場)  | 31 มกราคม 2020 |
| 6 |  (カメラを止めたら呪われる)  | 7 กุมภาพันธ์ 2020 |
| 7 |  (HANAKO〜モラシタ・ラ・ダメリアの女王〜)  | 14 กุมภาพันธ์ 2020 |
| 8 |  (Nとの遭遇 君はUFOを見たか？)  | 21 กุมภาพันธ์ 2020 |
| 9 |  (プリズンブレイク！ アカテントラズ収容所)  | 28 กุมภาพันธ์ 2020 |
| 10 |  (走れ！ Yタイムズ報道部)  | 6 มีนาคม 2020 |
| 11 |  (巨大ロボこそ青春だ！)  | 13 มีนาคม 2020 |
| 12 |  (24時間の逃亡 メカは地球を救う)  | 20 มีนาคม 2020 |
| 13 |  (ロード・オブ・ザ・ピンク 焼却炉マウンテンを攻略せよ)  | 27 มีนาคม 2020 |
| 14 |  (ゲーマー必見！アサシン来るーど!!)  | 3 เมษายน 2020 |
| 15 |  (衝撃のファイナルアンサー！クイズ対決ジンペイVS霧隠)  | 10 เมษายน 2020 |
| 16 |  (フトッチョはイケメンを好きになってはダメですか？)  | 17 เมษายน 2020 |
| 17 |  (初恋は心がここにない感じ)  | 24 เมษายน 2020 |
| 18 |  (俺、コンビニでバイトはじめました)  | 8 พฤษภาคม 2020 |
| 19 |  (世紀の対決！YSP vs ESP)  | 15 พฤษภาคม 2020 |
| 20 |  (禁断の恋は、禁断だから燃えるのだ)  | 22 พฤษภาคม 2020 |
| 21 |  (生まれ変わっても、君と一緒にいたいです)  | 29 พฤษภาคม 2020 |
| 22 |  (君にもなれるYチューバー！)  | 5 มิถุนายน 2020 |
| 23 |  (愛と青春とオレ達の仁義なき戦い)  | 12 มิถุนายน 2020 |
| 24 |  (マジかよ！蛇だけにヘビーメタルって!?)  | 19 มิถุนายน 2020 |
| 25 |  (ハッカーになろう！風紀委員長 来星ナユの真実)  | 26 มิถุนายน 2020 |
| 26 |  (美少女転校生 七雲クウカの事情)  | 3 กรกฎาคม 2020 |
| 27 |  (僕もヒーローになりたい)  | 10 กรกฎาคม 2020 |
| 28 |  (湖畔の恐怖 うぉーキングデッド)  | 17 กรกฎาคม 2020 |
| 29 |  (月下の恋はオーバードライブ)  | 24 กรกฎาคม 2020 |
| 30 |  (九尾の帰宅 戦慄のミステリーハウス)  | 31 กรกฎาคม 2020 |
| 31 |  (コマ君の母ちゃんがやってきた！)  | 7 สิงหาคม 2020 |
| 32 |  (銀色の宇宙人ムゲン増殖事件)  | 14 สิงหาคม 2020 |
| 33 |  (ワイワイとY研を再建しよう)  | 21 สิงหาคม 2020 |
| 34 |  (侵略魔少女、降臨)  | 28 สิงหาคม 2020 |
| 35 |  (霧隠ラント 壮絶なるラストバトル)  | 4 กันยายน 2020 |
| 36 |  (その時 最凶のネコが誕生する)  | 11 กันยายน 2020 |
| 37 |  (取り戻せ！ 俺たちのアツい日々！)  | 18 กันยายน 2020 |
| 38 |  (超絶最強ヒーロー アースウォーカー！)  | 25 กันยายน 2020 |
| 39 |  (私、独立しちゃいます！その名はキラボシ共和国)  | 2 ตุลาคม 2020 |
| 40 |  (ミッションインポッシブル！風紀タワーを攻略せよ！)  | 9 ตุลาคม 2020 |
| 41 |  (大決戦！ Yは地球を救う)  | 16 ตุลาคม 2020 |
| 42 |  (脳天直下サバイバル！ 漂流学園Y!!)  | 23 ตุลาคม 2020 |
| 43 |  (侵略されたY学園)  | 30 ตุลาคม 2020 |
| 44 |  (ヒーローの資格 出るか新ヒーロー!?)  | 6 พฤศจิกายน 2020 |
| 45 |  (超決戦! キラボシキャッスル攻略作戦!)  | 13 พฤศจิกายน 2020 |
| 46 |  (アナンと氷の女王 悲しく稀有な宇宙の物語)  | 20 พฤศจิกายน 2020 |
| 47 |  (悲しき戦姫 エルゼメキアの最期)  | 27 พฤศจิกายน 2020 |
| 48 |  (嵐の前の静かな日常)  | 4 ธันวาคม 2020 |
| 49 |  (おひさしぶりです、ぬらり師匠)  | 11 ธันวาคม 2020 |
| 50 |  (エンマダイ理事長の一大決断！最後の校歌斉唱！)  | 25 ธันวาคม 2020 |
| 51 |  (死闘マゼラボルト！ 地球は宇宙の塵となる)  | 8 มกราคม 2021 |
| 52 |  (僕は宇宙一のヒーローになる)  | 15 มกราคม 2021 |
รายชื่อตอน > ซีซั่น 2

| ตอนที่ | ชื่อตอน |  ออกอากาศ |
| --- | --- | --- |

| 53 |  (人気者にはやっぱりニセモノが出てくるよね？)  | 22 มกราคม 2021 |
| 54 |  (我ら高等部は中等部の総退学を要求する)  | 29 มกราคม 2021 |
| 55 |  (Y学園高等部って、どれだけ豪華なの一つ!)  | 5 กุมภาพันธ์ 2021 |
| 56 |  (怖い生徒会長は定番だから慣れてるよ)  | 12 กุมภาพันธ์ 2021 |
| 57 |  (それはそれ 特訓したら新フォーム)  | 19 กุมภาพันธ์ 2021 |
| 58 |  (壮絶なるハイ&ロー対決 関ケ原の合戦)  | 26 กุมภาพันธ์ 2021 |
| 59 |  (ウソだろおい 地底人の陰謀とか)  | 5 มีนาคม 2021 |
| 60 |  (来たぜ！超文明アトランティス)  | 12 มีนาคม 2021 |
| 61 |  (壮絶 アトランティスの大決戦！)  | 19 มีนาคม 2021 |
| 62 |  (ジョビアッチ この手よ君に届け)  | 26 มีนาคม 2021 |
| 63 |  (Y学園は永遠に不滅です)  | 2 เมษายน 2021 |
ข้อมูลลิงก์

妖怪ウォッチJam「妖怪学園Y ～Nとの遭遇～」 テレビ東京アニメ公式
妖怪ウォッチ おもちゃウェブ
โยไควอทช์ ชาโดว์ไซด์

| --- | --- |
โยไควอทช์ ชาโดว์ไซด์
妖怪ウォッチ シャドウサイド (Yōkai Wotchi Shadōsaido)
แนว: โยไค, แอคชัน, แฟนตาซี, สยองขวัญ
อนิเมะโทรทัศน์
สตูดิโอ: OLM TEAM INOUE
เครือข่าย:  ทีวีโตเกียว
ตอน: 49
โยไควอทช์ ชาโดว์ไซด์ (ญี่ปุ่น: 妖怪ウォッチ シャドウサイド; โรมาจิ: Yōkai Wotchi Shadō Saido) เป็นการ์ตูนอนิเมะของญี่ปุ่น ที่มีพื้นฐานจากวิดีโอเกมโยไควอทช์
ประวัติ

โยไควอทช์ ชาโดว์ไซด์ เป็นอนิเมะที่ฉายต่อจากโยไควอทช์ (อนิเมะชุดแรก)โดยได้ประกาศเมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 เป็นภาคต่อของภาพยนตร์ "โยไควอทช์ ชาโดว์ไซด์: โอนิโอ โนะ ฟุคัทสึ" ในรูปแบบฉบับอนิเมะทางโทรทัศน์
เนื้อหาในเรื่อง

ในโยไควอทช์ ชาโดว์ไซด์จะมีเนื้อหาเป็นตอนยาว และมีเนื้อหาที่จบในตอน และมีเนื้อเรื่องบางช่วงที่จะมีเนื้อหาต่อเนื้องกันหลายๆตอน ซึ่งแตกต่างจากภาคแรกที่มีเนื้อหาเป็นแก๊กอนิเมะ โดยหลังจากเนื้อเรื่องของภาพยนตร์ "โยไควอทช์ ชาโดว์ไซด์ โอนิโอ โนะ ฟุคัทสึ" นัตสึเมะ โทมะ และอากิโนริได้ก่อตั้งสำนักงานนักสืบโยไค โดยที่จะสืบสวนเรื่องราวที่ผิดปกติที่เกิดขึ้นในเมืองที่มีโยไคเกี่ยวข้องในเหตุการณ์
ตัวละคร

บทความหลัก: รายชื่อตัวละครในโยไควอทช์ § ตัวละครที่ปรากฏในโยไควอทช์ ชาโดว์ไซด์
เพลงประกอบ > เพลงโอเพนนิง

เพลงทั้งหมดถูกขับร้องโดย HardBirds
"Toki wo Matou" (ญี่ปุ่น: 時を待とう; โรมาจิ: โทคิ โวะ มาโตะ) (ตอนที่ 1 - 26)
"Susume Shōnen! Hyūihyū" (ญี่ปุ่น: 進め少年!ヒューイヒュー; โรมาจิ: ซึซึเมะ โชเน็น! ฮิวอ์ฮิว) (ตอนที่ 27 - 49)
เพลงประกอบ > เพลงเอนดิง

เพลงทั้งหมดถูกขับร้องโดย คิงครีมโซดา.
"Funky Bugibuba" (ญี่ปุ่น: ファンキー・ブギブバー; โรมาจิ: ฟังกี้ บุกิบุบา) (ตอนที่ 1 - 26)
"Oyasumi Sanka" (ญี่ปุ่น: お休み賛歌; โรมาจิ: โอยาสึมิ ซันกะ) (ตอนที่ 27 - 49)
Bostrichiformia

| Bostrichiformia |
| --- | --- |

Anthrenus verbasci ซึ่งเป็นด้วงกินซากสัตว์

การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ 
ขาดข้อมูล (กรุณาคัดลอกจากหน้านี้ในวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ มาที่หน้านี้): ขาดแม่แบบอนุกรมวิธาน: Bostrichiformia
สปีชีส์:: แม่แบบ:Taxonomy/BostrichiformiaBostrichiformia
ชื่อทวินาม
แม่แบบ:Taxonomy/BostrichiformiaBostrichiformia ฟอร์บส์, ค.ศ. 1926

อภิตระกูล
 Bostrichoidea  Derodontoidea
Bostrichiformia เป็นอนุอันดับของแมลงปีกแข็งใน Polyphaga
กลุ่มนี้ประกอบด้วยสองวงศ์สูง ได้แก่ Derodontoidea และ Bostrichoidea ซึ่งรวมถึงวงศ์ Dermestidae, Ptinidae, Bostrichidae และอื่น ๆ
นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร

| นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร |
| --- | --- |

สถานะการอนุรักษ์
 อาจจะสูญพันธุ์ไปแล้ว  (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
โดเมน:: Eukaryota
อาณาจักร:: Animalia
ไฟลัม:: Chordata
ชั้น:: Aves
อันดับ:: Passeriformes
วงศ์:: Hirundinidae
สกุล:: Pseudochelidon
สกุลย่อย:: Eurochelidon
สปีชีส์:: P.  sirintarae
ชื่อทวินาม
Pseudochelidon sirintarae Thonglongya, 1968 ตัวอย่างต้นแบบแรกจากบึงบอระเพ็ด อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ ประเทศไทย


แผนที่แสดงการกระจายพันธุ์ของนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร (บึงบอระเพ็ด)
ชื่อพ้อง
 Eurochelidon sirintarae (Thonglongya, 1968)
นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร หรือ นกตาพอง (อังกฤษ: White-eyed River-Martin; ชื่อวิทยาศาสตร์: Pseudochelidon sirintarae) เป็นนกเกาะคอนหนึ่งในสองชนิดของสกุลนกนางแอ่นแม่น้ำในวงศ์นกนางแอ่น มีลักษณะแตกต่างจากนกนางแอ่นแม่น้ำแอฟริกา ซึ่งเป็นนกนางแอ่นแม่น้ำอีกชนิดหนึ่งอย่างเพียงพอที่จะแยกออกเป็นสกุล Eurochelidon นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรค้นพบครั้งแรกใน พ.ศ. 2511 และพบได้บริเวณบึงบอระเพ็ดในช่วงฤดูหนาวเพียงแห่งเดียวบนโลก คาดกันว่านกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรอาจสูญพันธุ์ไปแล้ว เนื่องจากไม่มีการพบเห็นอีกเลยตั้งแต่ พ.ศ. 2523 แม้จะดำเนินการสำรวจเป้าหมายแล้วในประเทศไทยและประเทศกัมพูชา นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรอาจยังหลงเหลืออยู่ในประเทศจีนหรือในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่ภาพจิตรกรรมจีนที่ในตอนแรกสันนิษฐานว่าเป็นนกสายพันธุ์เดียวกัน ภายหลังจึงมีการพิสูจน์ใหม่แล้วว่าเป็นนกแอ่นทุ่ง (pratincole)
นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรโตเต็มวัยเป็นนกนางแอ่นขนาดกลาง มีสีดำออกเขียวเหลือบ ตะโพกขาว และหางมีขนคู่กลางมีแกนยื่นออกมาเป็นเส้นเรียวแผ่ตรงปลาย วงรอบตาสีขาวหนา ปากสีเหลืองสดออกเขียว ทั้งสองเพศมีลักษณะคล้ายกัน แต่นกวัยอ่อนไม่มีขนหางคู่กลางที่มีแกนยื่นออกมา สีขนออกสีน้ำตาลมากกว่านกโตเต็มวัย ไม่ค่อยมีใครทราบเกี่ยวกับพฤติกรรมหรือแหล่งเพาะพันธุ์ของนกนางแอ่นแม่น้ำชนิดนี้ เช่นเดียวกับนกนางแอ่นชนิดอื่นที่บินจับแมลงกินกลางอากาศ และด้วยปากที่กว้างชี้ให้เห็นว่ามันอาจกินแมลงที่ตัวใหญ่กว่านกนางแอ่นชนิดอื่น มันเกาะคอนในพงอ้อในฤดูหนาว และอาจทํารังในสันทรายแม่น้ําประมาณเดือนเมษายนหรือพฤษภาคมก่อนฝนตกในฤดูร้อน มันอาจถูกมองข้ามก่อนจะมีการพบเจอ เพราะมันมักจะให้อาหารในตอนเช้าหรือตอนค่ำมากกว่าตอนกลางวัน
อนุกรมวิธาน

นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรเป็นสมาชิกหนึ่งในสองของนกนางแอ่นแม่น้ำในวงศ์ย่อย Pseudochelidoninae อีกชนิดหนึ่งคือนกนางแอ่นแม่น้ำแอฟริกา (Pseudochelidon eurystomina) ที่พบในลุ่มน้ำคองโกในทวีปแอฟริกา ทั้งสองชนิดมีคุณลักษณะพิเศษที่แยกนกทั้งสองชนิดออกจากนกนางแอ่นชนิดอื่น ประกอบไปด้วย เท้าและขาที่แข็งแรง และปากอวบ 
จากลักษณะที่ต่างจากนกนางแอ่นชนิดอื่นและแยกไกลกันทางภูมิศาสตร์ของนกนางแอ่นทั้งสองชนิดแสดงว่านกเหล่านี้เป็นประชากรส่วนที่เหลือของกลุ่มสปีชีส์ที่แยกออกจากเชื้อสายหลักของนกนางแอ่นก่อนที่จะมีการวิวัฒนาการ
ชื่อสกุล Pseudochelidon (Hartlaub, 1861) มาจากภาษากรีกโบราณ คำหน้า ψευδο/pseudo แปลว่า "ปลอม" และคำหลัง χελιδον/chelidôn แปลว่า "นกนางแอ่น" และชื่อสปีชีส์ได้รับพระราชทานพระนามของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีมาตั้งชื่อนกชนิดนี้
ชนิดของ Pseudochelidon ทั้งเอเชียและแอฟริกาแตกต่างกันในขนาดของปากและตาแสดงว่ามีระบบนิเวศวิทยาการกินอาหารที่แตกต่างกัน นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรอาจกินอาหารที่มีขนาดใหญ่กว่า สปีชีส์ในประเทศไทยนั้นปากพอง ปากอ้าแข็ง (เนื้อด้านในของปาก) ไม่เหมือนนกนางแอ่นแม่น้ำแอฟริกาที่นุ่ม มีเนื้อมาก และปากอ้าได้กว้างน้อยกว่า
ในปี พ.ศ. 2515 มีการเสนอว่านกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรมีลักษณะต่างจากนกนางแอ่นแม่น้ำแอฟริกาอย่างเพียงพอที่จะแยกออกเป็นสกุล Eurochelidon แต่ก็ไม่ได้รับความนิยมนักจากผู้แต่งคนอื่น ๆ ในภายหลัง อย่างไรก็ตามองค์การชีวปักษานานาชาติ (BirdLife International) ได้ใช้เป็นชื่อสกุล Eurochelidon ในปัจจุบัน
การค้นพบ

ในปี พ.ศ. 2510 นักวิทยาศาสตร์จากสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ประยุกต์ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ปัจจุบันคือสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย) ได้ทำการดักจับนกนางแอ่นจากบึงบอระเพ็ด จังหวัดนครสวรรค์ เพื่อทำการศึกษาเรื่องการอพยพย้ายถิ่นของสัตว์ต่าง ๆ ในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ และในระหว่างเดือนมกราคมและกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2511 กิตติ ทองลงยา ได้ค้นพบนกตัวหนึ่งที่มีรูปร่างลักษณะแตกต่างจากนกนางแอ่นชนิดอื่นที่จับได้ นกตัวนี้มีขนาดใหญ่กว่านกนางแอ่นทั่วไปมาก ขนเป็นสีดำคล้ำ ตาขาวและใหญ่ ปากและสะโพกสีขาว หางกลมมน ขนหางคู่กลางมีแกนยื่นออกมาอย่างชัดเจน
จากการตรวจสอบขั้นต้นยังไม่สามารถที่จะจำแนกนกชนิดนี้เข้ากับนกสกุลใด ๆ ของประเทศไทยได้ กิตติจึงได้เก็บตัวอย่างของตัวเบียน คือ เห็บ เหา และไร ของนกส่งไปให้สถาบันสมิธโซเนียนและพิพิธภัณฑ์บริติชช่วยตรวจและวิเคราะห์หาชนิดของนกดังกล่าว ผลก็คือมันมีเหาชนิดเดียวกับนกนางแอ่นแม่น้ำสกุล  Pseudochelidon  ซึ่งพบในแถบลุ่มน้ำคองโกของแอฟริกา และจากนั้นได้ทำการเปรียบเทียบลักษณะอวัยวะต่าง ๆ ภายในของนกตัวนี้กับตัวอย่างนกนางแอ่นแม่น้ำแอฟริกา (Pseudochelidoninal eurystominal) จึงลงความเห็นได้ว่านกตัวนี้จะต้องเป็นนกในสกุล Pseudochelidon อย่างแน่นอน แต่เนื่องจากว่านกในสกุลนี้เคยมีเพียงชนิดเดียวคือนกนางแอ่นแม่น้ำแอฟริกา ดังนั้นนกที่ค้นพบที่บึงบอระเพ็ดนี้ นักปักษีวิทยาทั่วโลกจึงยอมรับว่าเป็นนกสกุล Pseudochelidon ชนิดใหม่ของโลก
นักปักษีวิทยาของเมืองไทยต่างมีความเห็นว่าสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิรินธรเทพรัตนราชสุดา กิติวัฒนาดุลโสภาคย์ (พระยศขณะนั้น) ทรงเป็นผู้ที่สนพระทัยในเรื่องธรรมชาติวิทยาของเมืองไทยเป็นอย่างยิ่ง จึงขอพระราชทานนามมาตั้งชื่อนกชนิดนี้ว่า “นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร” และมีชื่อในภาษาอังกฤษว่า White-eyed River Martin (Pseudochelidon sirintarae)
ลักษณะ

นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรเป็นนกนางแอ่นขนาดกลาง  นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรเป็นนกนางแอ่นขนาดกลาง มีสีดำออกเขียวเหลือบ ตะโพกขาว หางมีขนคู่กลางมีแกนยื่นออกมาเป็นเส้นเรียวแผ่ตรงปลาย วงรอบตาสีขาวหนา ปากสีเหลืองสดออกเขียว ทั้งสองเพศมีลักษณะคล้ายกัน แต่นกวัยอ่อนไม่ขนหางคู่กลางมีแกนยื่นออกมา สีขนออกสีน้ำตาลมากกว่านกโตเต็มวัย
นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรมีความยาวจากปากจดหางประมาณ  12 -13  ซม. ความยาวเฉพาะหาง มากกว่า  9 ซม. ลำตัวสีดำสนิท มีเหลือบสีน้ำเงิน-เขียวเข้มบางส่วน บริเวณตะโพกสีขาวแยกบริเวณหลังสีดำเหลือบสีน้ำเงิน-เขียวเข้มและตอนบนของหางสีเดียวกันออกจากกัน หัวสีเข้มกว่าหลัง บริเวณคางมีกระจุกขนสีดำคล้ายกำมะหยี่ไปถึงหลังส่วนบน  ปีกสีดำ  หางสีดำเหลือบเขียว ขนหางมนกลมแต่ขนคู่กลางมีแกนยื่นออกมาเป็นเส้นเรียวยาวประมาณ 10 ซม.ปลายแผ่เล็กน้อย มองเห็นได้ชัดเจน
ชาวบ้านในบริเวณที่ค้นพบเรียกนกชนิดนี้ว่า “นกตาพอง” เนื่องจากลักษณะของตาที่มีวงขาวล้อมรอบ ขอบตาขาวเด่นชัด นัยน์ตาและม่านตาสีขาวอมชมพูเรื่อ ๆ  ปากกว้างสีเหลืองสดแกมเขียว มีแต้มสีดำรูปโค้งที่ปากบน ขาและเท้าใหญ่แข็งแรงมีสีชมพู ไม่ส่งเสียงร้องในฤดูหนาว และเสียงร้องในช่วงผสมพันธุ์ยังไม่ทราบ
ทั้งสองเพศมีลักษณะคล้ายกัน นกวัยอ่อนมีหัวสีน้ำตาล คอแกมขาว ลำตัวออกสีน้ำตาลมากกว่านกโตเต็มวัย ไม่มีขนเส้นเรียวเล็กที่ปลายหาง นกวัยอ่อนจะผลัดขนในเดือนมกราคมถึงเดือนกุมภาพันธ์
อุปนิสัย

แหล่งผสมพันธุ์วางไข่ของนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรนั้นยังไม่มีการค้นพบ จึงไม่ทราบในชีววิทยาการขยายพันธุ์ของนกเลย แต่คาดกันว่ามันน่าจะคล้ายกับนกนางแอ่นแม่น้ำแอฟริกาโดยทำรังตามโพรงบริเวณตลิ่งทรายริมแม่น้ำ วางไข่ชุดละ 2-3 ฟอง อาจเป็นในเดือนเมษายน-พฤษภาคมก่อนฝนจากมรสุมจะทำให้ระดับน้ำเพิ่มขึ้น แต่ความแตกต่างทางกายวิภาคของรูปร่างเท้าและขาทำให้รู้ว่ามันไม่สามารถขุดโพรงได้ ในฤดูหนาวพบว่ามันเกาะนอนอยู่ในฝูงนกนางแอ่นชนิดอื่น ๆ ที่เกาะอยู่ตามใบอ้อและใบสนุ่น บางครั้งก็พบอยู่ในกลุ่มนกกระจาบและนกจาบปีกอ่อน
นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรกินแมลงเป็นอาหารเหมือนกับนกนางแอ่นชนิดอื่นรวมถึงพวกด้วงด้วย มันจับเหยื่อโดยการโฉบจับในอากาศ จากขนาดและโครงสร้างปากที่พิเศษของนก มันอาจกินแมลงที่ตัวใหญ่กว่านกนางแอ่นชนิดอื่น นกชนิดนี้มีลักษณะการบินที่ บินเรื่อย ลอยตัว ไม่รวดเร็วเท่านกนางแอ่นชนิดอื่น และก็เหมือนกับนกนางแอ่นแม่น้ำแอฟริกาที่ไม่ค่อยมีพฤติกรรมเกาะคอน จากรูปทรงเท้าที่ผิดไปจากนกนางแอ่นชนิดอื่นและการที่พบโคลนที่เท้าในตัวอย่างหนึ่งของนกชนิดนี้แสดงว่านกชนิดนี้อาจจะอยู่บนพื้นมากกว่าเกาะคอน
พาเมลา ซี. รัสมูสเซน (Pamela C. Rasmussen) เสนอว่าด้วยดวงตาที่ใหญ่ผิดปกติ นกชนิดนี้อาจหากินเวลากลางคืนหรืออย่างน้อยก็ช่วงพลบค่ำหรือรุ่งเช้า ด้วยปัจจัยนี้จึงทำให้มันดูลึกลับและอธิบายได้บางส่วนว่าทำไมนกที่เหลือถึงไม่พบเห็นมาเป็นเวลานานแล้ว แม้ว่าข้อเท็จจริงที่คาดว่าตัวอย่างแรกจับมาได้ขณะเกาะคอนในเวลากลางคืนในพงอ้ออาจจะขัดแย้ง แต่อาจเป็นไปได้ว่ามันไม่ได้ถูกจับขณะเกาะคอน  หรือพฤติกรรมของมันอาจจะสามารถหากินได้ทั้งเวลากลางวันและเวลากลางคืนขึ้นอยู่กับฤดูกาลหรือสภาวะแวดล้อม
พฤติกรรม

พฤติกรรมเป็นที่ทราบน้อยมากรวมถึงแหล่งผสมพันธุ์วางไข่ คาดว่าเหมือนนกนางแอ่นชนิดอื่นที่บินจับแมลงกินกลางอากาศ และเกาะคอนนอนตามพืชน้ำในฤดูหนาว
แหล่งที่อยู่อาศัยและการกระจายพันธุ์

นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรพบในบริเวณบึงบอระเพ็ด เฉพาะในประเทศไทยเท่านั้นในช่วงเดือนพฤศจิกายนจนถึงเดือนมีนาคม คาดว่าถิ่นอาศัยในช่วงฤดูหนาวจะเป็นบริเวณใกล้เคียงกับแหล่งน้ำจืดที่เปิดโล่งเพื่อสำหรับหาอาหาร และมีอ้อและพืชน้ำสำหรับจับคอนนอนในเวลากลางคืน นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรอาจเป็นนกอพยพ แต่พื้นที่แหล่งผสมพันธุ์วางไข่ยังไม่เป็นที่ทราบ อาจเป็นหุบเขาที่มีแม่น้ำไหลผ่านอย่างภาคเหนือของประเทศไทยหรือทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน อย่างไรก็ตามมีการอ้างว่าลักษณะของนกชนิดนี้ในม้วนภาพเขียนจีนนั้นคล้ายกับนกแอ่นทุ่งใหญ่ (Glareola maldivarum) มีการเสนอว่าเป็นไปได้ที่ประเทศกัมพูชาและพม่าเป็นถิ่นอาศัยของนกชนิดนี้ และยังมีข้อสงสัยว่ามันจะเป็นนกอพยพเสียทั้งหมดหรือไม่
ถ้าถิ่นอาศัยของนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรเหมือนกับนกนางแอ่นแม่น้ำแอฟริกา ถิ่นอาศัยจะเป็นป่าในหุบเขาที่มีแม่น้ำขนาดใหญ่ไหลผ่าน มีตลิ่งทรายและเกาะสำหรับทำรัง และมีป่าไม้มากพอที่นกจะสามารถจับแมลงกินได้
สถานภาพในปัจจุบัน

นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรเป็นนกเฉพาะถิ่น (endermic) ที่พบได้เพียงแห่งเดียวในโลกคือที่บึงบอระเพ็ด จังหวัดนครสวรรค์ จากรายงานการพบเห็นในปี พ.ศ. 2515, 2520 และ 2523 และก็ไม่มีการพบเห็นอีกเลยจนปัจจุบัน แม้จะมีรายงานว่าพบนกในปี พ.ศ. 2529 แต่ก็ไม่ได้รับการยืนยัน สหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ (IUCN) และ สำนักงานนโยบายและแผนสิ่งแวดล้อม (2540) จัดนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรเป็นสัตว์ป่าที่ใกล้จะสูญพันธุ์อย่างยิ่ง มีการประมาณจำนวนของนกชนิดนี้ว่าลดลงหรือจะลดลงถึง 80% ภายในสามรุ่น IUCN จะไม่พิจารณาว่านกชนิดสูญพันธุ์จนกว่าได้ดำเนินการสำรวจเป้าหมายครอบคลุมแล้ว แต่นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรอาจจะสูญพันธุ์ไปแล้วจากประเทศไทยหรือจากโลก
นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรจัดอยู่ในบัญชีที่ 1 ของอนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าใกล้สูญพันธุ์ (CITES) นอกจากนี้นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรยังจัดเป็นสัตว์ป่าสงวนตามพระราชบัญญัติคุ้มครองและสงวนสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 อีกด้วย
สถานภาพในปัจจุบัน > สาเหตุของการใกล้สูญพันธุ์

ประชากรในธรรมชาติของนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรเชื่อว่ามีอยู่น้อยมาก เพราะเป็นนกชนิดโบราณที่หลงเหลืออยู่ในปัจจุบัน แม้นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรจะได้รับความคุ้มครองทางกฎหมาย แต่ก็ยังถูกจับไปพร้อม ๆ กับนกนางแอ่นชนิดอื่นในฤดูหนาวของแต่ละปีเพื่อขายเป็นอาหารหรือเป็นนกปล่อยทำบุญในพุทธศาสนา และหลังจากการค้นพบ มีการดักจับนกได้ถึงเกือบ 120 ตัวเพื่อขายให้กับผู้อำนวยการสถานีประมงนครสวรรค์ และแน่นอนว่าไม่สามารถรักษาชีวิตของนกเหล่านั้นไว้ได้ และด้วยเพราะมีจำนวนประชากรเป็นเพียงกลุ่มเล็ก ๆ ทำให้ไม่สามารถพบเห็นได้ง่ายนัก แต่อาจมีรายงานที่ไม่ยืนยันว่าพบเห็นนกในประเทศกัมพูชาในปี พ.ศ. 2547
มีการลดจำนวนลงอย่างมากของประชากรนกนางแอ่นในบึงบอระเพ็ดจากหนึ่งแสนตัวในราวปี พ.ศ. 2513 เหลือเพียง 8,000 ตัวที่นับได้ในฤดูหนาวของปี พ.ศ. 2523-2524 แม้ว่าจะยังไม่แน่ใจ แต่เหตุการณ์นี้คือการแสดงถึงการลดลงหรือเปลี่ยนถิ่นเนื่องมาจากการถูกรบกวน สาเหตุอื่นที่ทำให้นกชนิดนี้ลดจำนวนลงประกอบด้วย จากการรบกวนบริเวณตลิ่งทรายแม่น้ำ การสร้างเขื่อนในพื้นที่ต้นน้ำ การแก้ไขอุทกภัย การประมง การตัดไม้ทำลายป่า และการเปลี่ยนแปลงถิ่นอาศัยเพื่อการเกษตร อย่างน้อยนกนางแอ่นก็ยังชอบจับคอนตามพืชน้ำในบึงบอระเพ็ดมากกว่าตามไร่อ้อย แต่ก็ไม่ค้นพบนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรในฝูงนกจับคอนเหล่านั้น
บึงบอระเพ็ดได้รับการประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์เพื่อพยายามจะปกป้องนกชนิดนี้ แต่จากการสำรวจค้นหานกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรที่เหลือรอดซึ่งประกอบด้วยการสำรวจที่บึงบอระเพ็ดหลายครั้ง การค้นหานกชนิดนี้ การสำรวจแม่น้ำยม แม่น้ำน่าน และแม่น้ำวังในภาคเหนือของประเทศไทยปี พ.ศ. 2512  และการสำรวจของแม่น้ำในภาคเหนือของประเทศลาวในปี พ.ศ. 2539 กลับประสบความล้มเหลว
การเผยแพร่ในสื่ออื่น

มีการจัดพิมพ์แสตมป์รูปนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรจำนวน 3,000,000 ดวงร่วมกับนกชนิดอื่นอีก 3 ชนิดคือนกแซวสวรรค์ขาว-แดง นกพญาปากกว้างหางยาว และนกติตสุลต่านในชุดนกไทย ออกจำหน่ายเมื่อวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2518 แสตมป์มีราคา 75 สตางค์ และในปี พ.ศ. 2517 มีการผลิตเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกการอนุรักษ์ธรรมชาติและสัตว์ป่าเป็นเหรียญทองคำมีราคาหน้าเหรียญ 5,000 บาทซึ่งด้านหนึ่งเป็นรูปนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธรอยู่ในท่าบิน
แหล่งข้อมูลอื่น

นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร เก็บถาวร 2007-09-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เก็บถาวร 2006-11-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
BirdLife Species Factsheet. เก็บถาวร 2009-01-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Oriental Bird Club photograph of White-eyed River Martin in hand เก็บถาวร 2007-02-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
Review of the Tobias (2000) article
| ด ค กสัตว์ป่าสงวนของไทย |
| --- | --- |
ปัจจุบัน:  กระซู่  กวางผา  กูปรี  เก้งหม้อ  ควายป่า  พะยูน  แมวลายหินอ่อน  แรด  ละองละมั่ง  เลียงผา  วาฬบรูด้า  วาฬโอมูระ  สมเสร็จ  สมัน  นกกระเรียน  นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร  นกแต้วแร้วท้องดำ  เต่ามะเฟือง  ปลาฉลามวาฬ  นกชนหิน  วาฬสีน้ำเงิน 
อดีต:  เนื้อทราย 
ตัวอย่างของนกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร ในพิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยาแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย