stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
ตูอิฮาอะตากาลาอัว

| --- | --- |


พระราชอิสริยยศ: ตูอิฮาอะตากาลาอัวแห่งจักรวรรดิตูอีโตงา
ปกครอง: จักรวรรดิตูอีโตงา
เชื้อชาติ: ตองงา
จำนวนพระมหากษัตริย์: 16 พระองค์
ประมุขพระองค์แรก: พระเจ้าโมอูงาโมตูอา
ประมุขพระองค์สุดท้าย: พระเจ้ามูลีคีฮาอะเมอา
ช่วงระยะเวลา: ค.ศ. 1470 - ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18
สถาปนา: ค.ศ. 1470
ล่มสลาย: ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18
ราชวงศ์ก่อนหน้า: ตูอีโตงา
ราชวงศ์ถัดไป: ราชวงศ์ตูปู   ราชอาณาจักรตองงา
ด ค ก
ราชวงศ์ตูอิฮาอะตากาลาอัว (ตองงา: Tuʻi Haʻatakalaua) เป็นราชวงศ์ที่ปกครองจักรวรรดิตูอีโตงาร่วมกับราชวงศ์ตูอีโตงาและตูอิกาโนกูโปลู ราชวงศ์ตูอิฮาอะตากาลาอัวสถาปนาขึ้นโดยพระเจ้าเกาอูลูโฟนูอาตูอีโตงาพระองค์ที่ 24 โดยแต่งตั้งพระอนุชาของพระองค์คือเจ้าชายโมอูงาโมตูอาขึ้นเป็นตูอิฮาอะตากาลาอัวพระองค์แรก ราชวงศ์นี้ตั้งขึ้นเพื่อช่วยเหลือตูอีโตงาบริหารราชการแผ่นดินและปกป้องตูอีโตงาจากการถูกลอบปลงพระชนม์ซึ่งเกิดขึ้นมายาวนานหลายรัชกาล อย่างไรก็ตามในเวลาต่อมาราชวงศ์ตูอิฮาอะตากาลาอัวเริ่มมีบทบาททางการปกครอง โดยลดอำนาจตูอีโตงาลงและเนรเทศตูอีโตงาหลายพระองค์ไปอยู่ซามัวเพื่อสร้างฐานอำนาจของตน ในช่วงต้นของคริสต์ศตวรรษที่ 17 ราชวงศ์ตูอิฮาอะตากาลาอัวได้ตั้งตำแหน่งตูอิกาโนกูโปลูเพื่อช่วยเหลือในการบริหารราชการของจักรวรรดิ โดยพระเจ้าโมอูงาโอโตงา ตูอิฮาอะตากาลาอัวพระองค์ที่ 6 แต่งตั้ง เจ้าชายงาตา พระราชโอรสองค์แรกของพระองค์อันประสูติแด่พระชายาชาวซามัวขึ้นเป็นตูอิกาโนกูโปลูพระองค์แรก ซึ่งในระยะเวลาต่อมาราชวงศ์ตูอิกาโนกูโปลูจะมีอำนาจเหนือราชวงศ์ตูอิฮาอะตากาลาอัว
การสืบราชสมบัติในราชวงศ์ตูอิฮาอะตากาลาอัวจะไม่ได้สืบต่อจากพ่อสู่ลูกเหมือนกับตูอีโตงาและตูอิกาโนกูโปลู แต่สืบทอดผ่านการคัดสรรสมาชิกในราชวงศ์ที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดให้ขึ้นเป็นตูอิฮาอะตากาลาอัวพระองค์ต่อไป
ดูเพิ่ม

รายพระนามพระมหากษัตริย์ตองงา
จักรวรรดิตูอีโตงา
ตูอีโตงา
ตูอิกาโนกูโปลู
รายการอ้างอิง

1 2 3 4  "Tu'i Ha'atakalaua". Palace Office. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-05-13. สืบค้นเมื่อ 20 February 2014.
↑  "Tu'i  Kanokupolu". Palace Office. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-05-13. สืบค้นเมื่อ 20 February 2014.
นายันมาร์

บรรดา นาฬวาร์ (แปลว่า องค์สี่) ไศวสิทธานตะที่สำคัญที่สุดสี่องค์ ได้แก่ (ในภาพ จากซ้าย) สัมพันธัร, อัปปาร์, สุนทรัร สามองค์นี้เป็นนายันมาร์ ส่วนอีกองค์คือมาณิกกวาจกัร ซึ่งไม่ได้เป็นนายันนาร์
นายันมาร์ ทมิฬ: நாயன்மார், อักษรโรมัน: Nāyaṉmār, แปลตรงตัว 'ฝูงสุนัขของพระศิวะ') หรือ นายันนาร์ (รูปเอกพจน์; อักษรโรมัน: Nayanars) เป็นคณะสันตะในศาสนาฮินดูชาวทมิฬ 63 องค์ ซึ่งมีช่วงชีวิตอยู่ระหว่างศตวรรษที่ 6-8 และอุทิศตนแด่พระศิวะ นายันมาร์และอาฬวาร์ซึ่งเป็นสันตะที่อุทิศตนแด่พระวิษณุและมีช่วงชีวิตอยู่ไล่เลี่ยกันกับนายันมาร์ รวมกันมีอิทธิพลต่อขบวนการภักติในอินเดียใต้ในสมัยยุคกลางตอนต้น รายนามของนายันมาร์มีการรวบรวมครั้งแรกโดยสุนทรัร และมีการเพิ่มเติมในภายหลังโดยนัมพิยันทร
นาฬวาร์ (แปลว่า องค์สี่; Nalvar) หมายถึงสันตะลัทธิไศวะองค์สำคัญที่สุดสี่องค์ ซึ่งประกอบด้วยนายันนาร์สามองค์ คือ อัปปาร์, สุนทรัร และ สัมพันธัร ส่วนอีกองค์คือมาณิกกวาจกัร ซึ่งไม่ได้เป็นหนึ่งในนายันนาร์
นายันมาร์แต่ละองค์มีภูมิหลังหลากหลาย ซึ่งรวมถึงวรรณะต่าง ๆ ทั้ง จันนาร์, วันนิยาร์, เวฬฬาฬัส, อิฑะยาร์, กุรุมพาร์, เตวาร์, คนทำน้ำมัน, พรหมิณ, วันนาร์ จนถึง ทลิต
กองทัพแห่งความชอบธรรม

| กองทัพแห่งความชอบธรรม لشکر طیبہ |
| --- | --- |
มีส่วนร่วมในสงครามโซเวียต–อัฟกานิสถาน   กรณีพิพาทกัศมีร์   การก่อความไม่สงบในชัมมูและกัศมีร์  สงครามในอัฟกานิสถาน (พ.ศ. 2544–พ.ศ. 2564)
ธงของกองทัพแห่งความชอบธรรม
แนวคิด: อุดมการณ์รวมกลุ่มอิสลาม  แอฮ์ลีแฮดีษ  ลัทธิอิสลาม   มูลฐานนิยมอิสลาม  ลัทธิญิฮาด  Ghazwa-e-Hind   ต่อต้านลัทธิไซออนิสม์   ความรู้สึกต่อต้านฮินดู ต่อต้านโซเวียต
กลุ่ม:  The Resistance Front และ United Liberation Front (TRF และ ULF)  เครือข่ายญิฮาดเวอร์จิเนีย 
กองบัญชาการ: มุรีดเก แคว้นปัญจาบ ประเทศปากีสถาน
พื้นที่ปฏิบัติการ: ทั่วโลก โดยเฉพาะในอนุทวีปอินเดีย ปากีสถาน  อินเดีย  อัฟกานิสถาน  ออสเตรเลีย  สหรัฐ  บังกลาเทศ  เนปาล 
พันธมิตร: พันธมิตรที่ไม่ใช่รัฐ เครือข่ายฮักกานี  ตอลิบาน  Jaish-e-Mohammed  Hizbul Mujahideen  Al-Badr  Harkat-ul-Jihad al-Islami  อัลกออิดะฮ์  Muslim United Liberation Tigers of Assam  Harkat-ul-Mujahideen  Ansar Ghazwat-ul-Hind 
ปรปักษ์: รัฐศัตรู อินเดีย  สหรัฐ  อิสราเอล  พันธมิตรฝ่ายเหนือ[ต้องการแหล่งอ้างอิงดีกว่านี้] อดีต: โซเวียต (1987–1989)  สาธารณรัฐประชาธิปไตยอัฟกานิสถาน (จนถึง ค.ศ. 1992)  สาธารณรัฐอิสลามอัฟกานิสถาน (จนถึง ค.ศ. 2021) 
กองทัพแห่งความชอบธรรม (อักษรโรมัน: Lashkar-e-Taiba, ลัชกาเรตัยบา, LeT; อูรดู: لشکر طیبہ, [ˈləʃkər eː ˈt̪ɛːjba]) เป็นองค์กรทหารอิสลามที่ปฏิบัติการในอินเดียและปากีสถาน ก่อตั้งโดย Hafiz Saeed, Abdullah Azzam และมุญาฮิดีนบางส่วน ซึ่งได้รับเงินทุนจากอุซามะฮ์ บิน ลาดินในช่วงสงครามโซเวียต–อัฟกานิสถาน
ปฏิบัติการ

กลุ่มนี้เริ่มโจมตีชาวอินเดียในกัษมีระตั้งแต่ พ.ศ. 2536 โดยทางกลุ่มออกมาประกาศความรับผิดชอบในการโจมตีสนามบินเมืองศรีนครเมื่อ พ.ศ. 2544 และการโจมตีทหารอินเดียตามแนวชายแดน
ปฏิบัติการ > เหตุโจมตีนครมุมไบ

บทความหลัก: เหตุโจมตีในมุมไบ พ.ศ. 2551
นากรรโกวิล

| นากรรโกวิล |
| --- | --- |
นคร
นาคราชโกวิล
นากรรโกวิล
พิกัด: 8°10′30″N 77°25′50″E﻿ / ﻿8.17500°N 77.43056°E﻿ / 8.17500; 77.43056
ประเทศ: อินเดีย
รัฐ: ทมิฬนาฑู
อำเภอ: กันยากุมารี
ตั้งชื่อจาก: โบสถ์พราหมณ์ (โกยิล) แห่งนาค
การปกครอง
 • ประเภท: สภาเทศบาล
 • องค์กร: สภาเทศบาลนครนากรรโกวิล
พื้นที่
 • ทั้งหมด: 61.36 ตร.กม. (23.69 ตร.ไมล์)
ความสูง: 82 เมตร (269 ฟุต)
ประชากร
 • ทั้งหมด: 622,759 คน
 • ความหนาแน่น: 9,813 คน/ตร.กม. (25,420 คน/ตร.ไมล์)
เขตเวลา: UTC+5:30 (IST)
PIN: 629001,629002,629003,629004
รหัสโทรศัพท์: 91-4652 & 91-4651
ทะเบียนพาหนะ: TN-74
อัตราการรู้หนังสือ: 96.99%
นากรรโกวิล (ทมิฬ: நாகர்கோவில்; Nagercoil หรือ Nagarkovil; แปลว่า โกวิลแห่งนาค) เป็นนครและศูนย์กลางการปกครองของอำเภอกันยากุมารีในรัฐทมิฬนาฑู ใกล้กับปลายใต้สุดของคาบสมุทรอินเดีย ตั้งในภูมิศาสตร์ระหว่างเทือกเขาฆาฏตะวันตกกับทะเลอาหรับ นครนากรรโกวิลในปัจจุบันเติบโตขึ้นรอบ ๆ เมืองโบราณโกฏฏาร์ซึ่งมีประวัติศาสตร์ย้อนไปได้ถึงสมัยสังฆัม ปัจจุบันโกฏฏาร์เป็นส่วนหนึ่งของนครนากรรโกวิล ในปัจจุบัน นากรรโกวิลตลอดจนอำเภอกันยากุมารีได้รับการจัดอันดับต้น ๆ ในตัวชี้วัด HDI ของรัฐทมิฬนาฑู
นากรรโกวิลเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของอำเภอ และมีธุรกิจการท่องเที่ยว พลังงานลม บริการไอที การประมง การเพาะปลูกยาง กานพลู พืชดอก การผลิตแหจับปลา ผลิตภัณฑ์ยาง เป็นต้น นากรรโกวิลยังเป็นที่รู้จักจาก กานพลูนากรรโกวิล ('Nagercoil Cloves') ซึ่งเป็นกานพลูแห้งที่มีคุณภาพโดดเด่นในตลาดเครื่องเทศ โดดเด่นด้วยกลิ่นและคุณค่าทางการแพทย์ นากรรโกวิลยังเป็นที่ตั้งของโรงงานผลิตกระสวยอวกาศและดาวเทียมให้กับองค์การศึกษาอวกาศอินเดีย ซึ่งตั้งอยู่ที่ไอเอสอาร์โอโปรปุลชั่นคอมเพล็กซ์ในแถบเขามเหนทรคีรี
นะวาซ ชะรีฟ

| นะวาซ ชะรีฟ نواز شریف |
| --- | --- |


นายกรัฐมนตรีปากีสถาน
ดำรงตำแหน่ง 5 มิถุนายน พ.ศ. 2556 – 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2560
ประธานาธิบดี: อาซิฟ อาลี ซาร์ดารี มัมนูน ฮุสเซน
ก่อนหน้า: มีร์ ฮาซาร์ ข่าน โคโซ (รักษาการ)
ดำรงตำแหน่ง 17 กุมภาพันธ์ 2540 – 12 ตุลาคม 2542
ประธานาธิบดี: Rafiq Tarar Farooq Leghari Wasim Sajjad
ก่อนหน้า: Malik Meraj Khalid (รักษาการ)
ถัดไป: เปอร์เวซ มูชาร์ราฟ (Chief Executive)
ดำรงตำแหน่ง 26 พฤษภาคม 2536 – 18 กรกฎาคม 2536
ประธานาธิบดี: Ghulam Ishaq Khan
ก่อนหน้า: Balakh Sher Mazari (รักษาการ)
ถัดไป: Moeenuddin Ahmad Qureshi (รักษาการ)
ดำรงตำแหน่ง 6 พฤศจิกายน 2533 – 18 เมษายน 2536
ประธานาธิบดี: Ghulam Ishaq Khan
ก่อนหน้า: Ghulam Mustafa Jatoi (Acting)
ถัดไป: Balakh Sher Mazari (Acting)
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
ดำรงตำแหน่ง 17 กุมภาพันธ์ 2540 – 12 ตุลาคม 2542
ก่อนหน้า: Shahid Hamid (Acting)
ถัดไป: เปอร์เวซ มูชาร์ราฟ
หัวหน้าพรรคฝ่ายค้าน
ดำรงตำแหน่ง 19 ตุลาคม 2536 – 5 พฤศจิกายน 2539
ก่อนหน้า: เบนาซีร์ บุตโต
ถัดไป: เบนาซีร์ บุตโต
มุขมนตรีแห่งจังหวัดปัญจาบ
ดำรงตำแหน่ง 9 เมษายน พ.ศ. 2528 – 13 สิงหาคม พ.ศ. 2534
ผู้ว่าการ: Ghulam Jilani Khan Sajjad Hussain Qureshi Tikka Khan
ก่อนหน้า: Sadiq Hussain Qureshi
ถัดไป: Ghulam Haider Wyne
ประธานพรรคสันนิบาตมุสลิมปากีสถาน (เอ็น)
อยู่ในวาระ
เริ่มดำรงตำแหน่ง  27 กรกฎาคม พ.ศ. 2554
ดำรงตำแหน่ง 6 ตุลาคม พ.ศ. 2536 – 12 ตุลาคม พ.ศ. 2544
 
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด:  (1949-12-25) 25 ธันวาคม ค.ศ. 1949 (74 ปี) ละฮอร์, ปากีสถาน
ศาสนา: อิสลาม
พรรคการเมือง: พรรคสันนิบาตมุสลิมปากีสถาน (ก่อน 2528) พรรคสันนิบาติมุสลิมปากีสถาน (เอฟ) (2528–2531) พรรคสันนิบาตมุสลิมปากีสถาน (เอ็น) (2531–ปัจจุบัน)
การเข้าร่วม พรรคการเมืองอื่น: Islamic Democratic Alliance (1988–1990)
คู่สมรส: คุลซูม นาวาซ
บุตร: Maryam Nawaz Hassan Nawaz Hussain Nawaz
ศิษย์เก่า: Government College University University of the Punjab
เว็บไซต์: เว็บไซต์ทางการ

นะวาซ ชะรีฟ (อูรดู: نواز شریف; เกิด 25 ธันวาคม พ.ศ. 2492) เป็นนักการเมืองอนุรักษนิยมฝ่ายขวา นักอุตสาหกรรมโรงงานเหล็กกล้าและผู้มีอิทธิพลทางธุรกิจ อดีตนายกรัฐมนตรีปากีสถานสามสมัย โดยเชห์บาซน้องชายของเขา เป็นผู้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีปากีสถานคนปัจจุบัน
ปัจจุบัน เขาเป็นประธานพรรคสันนิบาตมุสลิมปากีสถาน (เอ็น) หนึ่งในพรรคการเมืองสำคัญและอนุรักษนิยมใหญ่ที่สุดในปากีสถาน เขายังเป็นนักอุตสาหกรรมที่มั่งคั่งที่สุดคนหนึ่งของประเทศ
ดิลดิลปากีสตาน

Error ซิงเกิลโดยVital Signs
ดิลดิลปากีสตาน (อูรดู: دل دل پاکستان) เป็นเพลงรักชาติปากีสถานของวง Vital Signs ขับร้องโดยจุนัยด์ จัมชีด ผลิตและกำกับโดยโชอัยบ์ มันศูร์ เนื้อร้องโดยโชอัยบ์ มันศูร์กับนิซาร์ นาซิก เพลงนี้เผยแพร่ใน ค.ศ. 1985 โดยวงป็อป Vital Signs และยังปรากฏในอัลบั้มเปิดตัวของวง Vital Signs 1 ใน ค.ศ. 1989 เพลงนี้ถือเป็นเพลงชาติที่สองของปากีสถาน
คำตอบรับ

"ดิลดิลปากีสตาน"ได้รับการยกย่องเป็นเพลงชาติปากีสถานอย่างไม่เป็นทางการ
ในโพลออนไลน์เกี่ยวกับเพลงยอดนิยมของบีบีซี เวิลด์ เซอร์วิสใน ค.ศ. 2003 "ดิลดิลปากีสตาน"อยู่ในอันดับ 3
อิทธิพล

มีการคาดเดาว่าเพลงนี้ได้รับอิทธิพลมาจากผลงานของโมฮัมมัด อิกบัล นักกวีที่มีชื่อเสียงแห่งบริติชราชและบิดาผู้ก่อตั้งประเทศปากีสถาน
แหล่งข้อมูลอื่น

Cherishing Independence from afar - Dawn (newspaper)
MP3 and Song Lyrics in Urdu
ตรรมัน จัณมุกรัตตินัม

ตรรมัน จัณมุกรัตตินัม (ทมิฬ: தர்மன் சண்முகரத்தினம்; เกิด 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1957) เป็นประธานาธิบดี นักการเมือง และนักเศรษฐศาสตร์ชาวสิงคโปร์ ก่อนหน้า เขาเคยดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐกิจและนโยบายสังคมแห่งชาติ ประธานองค์การเงินตราแห่งประเทศสิงคโปร์
ตรรมันได้ใช้ชีวิตเพื่อบริการสาธารณะ ในตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับนโยบายเศรษฐกิจและการศึกษา เคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2007 จนถึงปี ค.ศ. 2015 และเคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในปี ค.ศ. 2003 จนถึงปี ค.ศ. 2008
ตรรมันแจ้งเกิดในวงการการเมืองในการเลือกตั้งทั่วไป ปี 2001 และได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาซ้ำสี่สมัยในการเลือกตั้งปี 2006, 2011, 2015 และ 2020 เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2023 ตรรมันประกาศเจตจำนงลงเลือกตั้งประธานาธิบดี ปี 2023 และมีกำหนดลาออกจากทุกตำแหน่งในรัฐบาลและในฐานะสมาชิกพรรคกิจประชาชนในวันที่ 7 กรกฎาคม 2023 เนื่องจากตำแหน่งประธานาธิบดีในสิงคโปร์เป็นตำแหน่งอิสระจากพรรค ในวันที่ 2 กันยายน 2023 ตรรมันประกาศชัยชนะด้วยคะแนนเสียง 70.40% ถล่มทลายเป็นประธานาธิบดีคนที่เก้าของสิงคโปร์ เขาเป็นผู้สมัครคนแรกที่ชนะในการแข่งขันเลือกตั้งประธานาธิบดีสิงคโปร์ที่ไม่มีเชื้อสายจีน รวมถึงด้วยคะแนนเสียง 70.40% ถือว่าสูงที่สุดในประวัติศาสตร์การเลือกตั้งของสิงคโปร์
ชีวิตวัยเด็กและการศึกษา

ตรรมันเกิดที่สิงค์โปร์ในครอบครัวชาวทมิฬ ได้เข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนแอลโกล ไชนีส หลังจากนั้นได้ศึกษาต่อ
วิทยาศาสตร์บัณฑิตเอกเศษฐศาสตร์จาก ลอนดอนสคูลออฟอีโคโนมิค
มหาบัณฑิตสาขาวิชาปรัชญา เอกเศษฐศาสตร์ วิทยาลันวูฟสันที่มหาวิทยาลัยแคมบริดจ์
มหาบัณฑิตสาขารัฐประศาสนศาสตร์ โรงเรียนฮาวาร์ดเคเนดี้ มหาวิทยาลัยฮาวาร์ด
ตรรมันยังได้รับรางวัลลูเชียส เอ็น ลิทเทาเออร์ จากวามเป็นเลิศด้านวิชาการและการเป็นผู้นำ  สมัยยังเรียนในอังกฤษเมื่อปี ค.ศ. 1970 ตรรมันเป็นเด็กกิจกรรมเริ่มแรกตรรมันมีแนวคิดเป็นสังคมนิยมก่อนที่มุมมองจะเปลี่ยนไปตามวัยการทำงาน
แหล่งข้อมูลอื่น

Tharman Shanmugaratnam at cabinet.gov.sg
Tharman Shanmugaratnam เก็บถาวร 2011-12-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน at parliament.gov.sg
Taman Jurong Website เก็บถาวร 2018-04-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Tharman Shanmugaratnam
| ด ค กประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐสิงคโปร์ |
| --- | --- | --- |
|  ยูซฟ บิน อิซฮัก  เบนจามิน เชียส์  เทวัน นายัร  วี คิม วี  ออง เท็ง เชียง  เซลลัปปัน รามนาทัน  โทนี ตัน เค็ง ยัม  ฮาลีมะฮ์ ยากบ  ตรรมัน จัณมุกรัตตินัม  |  ยูซฟ บิน อิซฮัก  เบนจามิน เชียส์  เทวัน นายัร  วี คิม วี  ออง เท็ง เชียง  เซลลัปปัน รามนาทัน  โทนี ตัน เค็ง ยัม  ฮาลีมะฮ์ ยากบ  ตรรมัน จัณมุกรัตตินัม  |  |
ซาร์ดอร์ มีร์ซาเยฟ

| ข้อมูลส่วนตัว |
| --- | --- | --- | --- |
ชื่อเต็ม:  ซาร์ดอร์ มีร์ซาเยฟ
วันเกิด:   (1991-03-21) 21 มีนาคม ค.ศ. 1991 (33 ปี)
สถานที่เกิด:  เฟอร์กานา อุซเบกิสถาน
ส่วนสูง:  1.78 เมตร (5 ฟุต 10 นิ้ว)
ตำแหน่ง:  กองกลาง
สโมสรอาชีพ*
| ปี |  ทีม |  ลงเล่น |  (ประตู) |
| 2009–2013 |  Neftchi FK |  75 |  (6) |
| 2014 |  โลโคโมติฟทาชเคนต์ |  11 |  (0) |
| 2014 |  → Neftchi FK  (ยืม) |  9 |  (0) |
| 2015–2020 |  โลโคโมติฟทาชเคนต์ |  120 |  (27) |
| 2020–2023 |  เอสซีจี เมืองทอง ยูไนเต็ด |  80 |  (28) |
ทีมชาติ‡
| 2009 |  อุซเบกิสถาน รุ่นอายุไม่เกิน 20 ปี |  6 |  (1) |
| 2012 |  อุซเบกิสถาน รุ่นอายุไม่เกิน 21 ปี |  4 |  (1) |
| 2013 |  อุซเบกิสถาน รุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี |  4 |  (0) |
| 2015–2019 |  อุซเบกิสถาน |  15 |  (1) |
 *นัดที่ลงเล่นและประตูที่ยิงให้แก่สโมสรเฉพาะลีกในประเทศเท่านั้น  ข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2020 ‡ ข้อมูลการลงเล่นและประตูให้แก่ทีมชาติล่าสุด ณ วันที่ 24 มีนาคม 2018
ซาร์ดอร์ มีร์ซาเยฟ (อุซเบก: Сардор Мирзаев; เกิดวันที่ 21 มีนาคม ค.ศ. 1991 ที่เฟอร์กานา) เป็นนักฟุตบอลอาชีพชาวอุซเบกิสถานผู้เล่นในตำแหน่งกองกลาง ล่าสุดเขาเล่นให้กับเมืองทอง ยูไนเต็ด สโมสรในไทยลีก และทีมชาติอุซเบกิสถาน
สโมสร

มีร์ซาเยฟเคยเล่นให้กับสโมสรเนฟต์ชิเป็นระยะเวลา 4 ปี ก่อนที่จะย้ายไปโลโคโมติฟทาชเคนต์ ซึ่งเขาได้ถูกปล่อยยืมตัวให้กับสโมสรเก่าอย่างเนฟต์ชิ เมื่อเขากลับสู่โลโคโมติฟทาชเคนต์ เขาได้ประตูแรกในเอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก ในนัดที่บุกไปแพ้อัลฮิลาลที่ซาอุดีอาระเบีย 3–1 ต่อมาในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2020 มีร์ซาเยฟย้ายไปเอสซีจี เมืองทอง ยูไนเต็ด สโมสรในไทยลีก
ทีมชาติ

มีร์ซาเยฟเคยเป็นตัวแทนของอุซเบกิสถานในทีมชาติรุ่นอายุไม่เกิน 20, 21 และ 23 ปี เขาถูกเรียกติดทีมชาติรุ่นอายุไม่เกิน 20 ปี สำหรับการแข่งขันฟุตบอลโลกเยาวชน 2009 ที่ประเทศอียิปต์ ซึ่งในรายการนั้น อุซเบกิสถานจบอันดับที่สามของกลุ่ม รองจากกานาและอุรุกวัย และมีอันดับเหนือกว่าอังกฤษเพราะผลต่างประตูได้เสีย ต่อมาเขาถูกเรียกติดทีมชาติรุ่นอายุไม่เกิน 23 ปี สำหรับการแข่งขันฟุตบอลเอเชียเยาวชน 2013 ซึ่งในรายการนั้น อุซเบกิสถานจบเพียงอันดับที่ 3 ของกลุ่ม ไม่สามารถผ่านเข้าสู่รอบแพ้คัดออกได้
มีร์ซาเยฟลงเล่นให้กับทีมชาติชุดใหญ่ครั้งแรกในวันที่ 29 มีนาคม ค.ศ. 2015 ในนัดกระชับมิตรที่พบกับเกาหลีใต้
แหล่งข้อมูลอื่น

ข้อมูลของ ซาร์ดอร์ มีร์ซาเยฟ ที่ ซ็อกเกอร์เวย์
บารอนวาเออา

บารอนวาเออา
ซีอาโอซี ตูอีฮาลา อาลีปาเต วาเออา ตูโปอู หรือ บารอนวาเออา (ตองงา: Siaosi Tuʻihala ʻAlipate Vaea Tupou; อังกฤษ: Baron Vaea) เกิดวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2464 เคยเป็นนายกรัฐมนตรีของตองงาตั้งแต่วันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2534 จนถึง พ.ศ. 2543 นายกรัฐมนตรีท่านนี้เคยเข้าเฝ้าทูลละอองพระบาทสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในคราวเยือนราชอาณาจักรตองงา อย่างเป็นทางการ นอกจากนี้เขายังเป็นพระราชบิดาใน สมเด็จพระราชินีนานาซีเปาอู ตูกูอาโฮ สมเด็จพระราขินีแห่งราชอาณาจักรตองงา รัชกาลปัจจุบัน
| ก่อนหน้า |  | บารอนวาเออา |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เจ้าชายฟาตาเฟหิ ตูอิเปเลหะเก |  | นายกรัฐมนตรีตองงา  (พ.ศ. 2534 - พ.ศ. 2543) |  | เจ้าชายอูลูกาลาลา ลาวากา อาตา |
แรกนาขวัญ

| พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ |
| --- | --- |
พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญที่กรุงเทพมหานคร ประเทศสยาม พ.ศ. 2451
ชื่อทางการ:  พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ (ประเทศไทย)  ព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល Preăh Réach Pĭthi Chrát Preăh Neăngkoăl (กัมพูชา)  වප් මඟුල් Vap Magula (ศรีลังกา)  பொன்னேர் உழுதல் "Ponner Uzhuthal" (รัฐทมิฬนาฑู ประเทศอินเดีย - Ploughing with the golden plough. 
ชื่ออื่น: วันพืชมงคล  วันเกษตรกร
จัดขึ้นโดย: กัมพูชา,  ศรีลังกา และไทย
ประเภท: วันสำคัญประจำชาติในประเทศไทยและกัมพูชา  เทศกาลท้องถิ่นในศรีลังกา
ความสำคัญ: เป็นจุดเริ่มต้นของฤดูปลูกข้าว
การถือปฏิบัติ: การไถนา
วันที่: ตามกำหนดของโหรา (ไทย) แรม 4 ค่ำ เดือน 6 (กัมพูชา)
วันที่ในปี 2023: 17 พฤษภาคม
วันที่ในปี 2024: 10 พฤษภาคม
แรกนาขวัญ (อังกฤษ: Ploughing Ceremony; เขมร: ព្រះរាជពិធីបុណ្យច្រត់ព្រះនង្គ័ល เปรี๊ยะเรียจเพียะถีจร๊อดเปรี๊ยะเนียงก็วล; สิงหล: වප් මඟුල් Vap Magula;; พม่า: လယ်ထွန်မင်္ဂလာ, ออกเสียง: [lɛ̀tʰʊ̀ɰ̃ mɪ̀ɰ̃ɡəlà] Lehtun Mingala หรือ မင်္ဂလာလယ်တော် Mingala Ledaw) เป็นพิธีกรรมที่พบเห็นได้ในหลายประเทศทางแถบเอเชีย จัดขึ้นเพื่อเริ่มต้นฤดูการปลูกข้าวแบบดั้งเดิม
ในประเทศไทย การแรกนาขวัญซึ่งกระทำโดยราชสำนักนั้นประกอบด้วยพิธีสองอย่างตามลำดับ คือ พระราชพิธีพืชมงคล เป็นพิธีพุทธซึ่งตั้งขึ้นในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ เป็นพิธีพราหมณ์ซึ่งกระทำสืบเนื่องมาแต่สมัยสุโขทัย[ต้องการอ้างอิง] ปัจจุบัน เรียกวันแรกนาขวัญว่า วันพืชมงคล ซึ่งจัดไม่ตรงกันทุกปีสุดแต่สำนักพระราชวังจะกำหนด วันพืชมงคลยังเป็นวันเกษตรกรไทย เพื่อระลึกถึงความสำคัญของเกษตรกรรมในเศรษฐกิจไทย และเป็นวันหยุดราชการด้วย แต่ไม่เป็นวันหยุดธนาคาร
ประเทศไทย > พระราชพิธีพืชมงคล

เป็นพิธีทางพุทธศาสนา มีพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงกำหนดให้มีขึ้นเป็นครั้งแรก เป็นพิธีทำขวัญเมล็ดพืชพันธุ์ต่าง ๆ เช่น ข้าวเปลือกเจ้า ข้าวเหนียว ข้าวฟ่าง ข้าวโพด ถั่ว งา เป็นต้น ฯลฯ มีจุดมุ่งหมายที่จะให้เมล็ดพันธุ์เหล่านั้น ปราศจากโรคภัยและให้อุดมสมบูรณ์เจริญงอกงามดี
ประเทศไทย > พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ

เป็นพิธีทางศาสนาพราหมณ์ เป็นพิธีพราหมณ์มีมาแต่โบราณ เป็นพิธีเริ่มต้นการไถนาเพื่อหว่านเมล็ดข้าว มีจุดมุ่งหมายที่จะให้เป็นอาณัติสัญญาณว่า บัดนี้ฤดูกาลแห่งการทำนาและเพาะปลูกได้เริ่มขึ้นแล้ว พระราชพิธีทั้งสองนี้ ได้กระทำเต็มรูปแบบมาเรื่อย ๆ จนถึงปี พ.ศ. 2479 ได้เว้นไปชั่วระยะเวลาหนึ่ง ด้วยสถานการณ์โลกและบ้านเมืองอยู่ในภาวะที่ไม่สมควรจะจัดงานใด ๆ จึงว่างเว้นไป 10 ปี ต่อมาทางราชการพิจารณาเห็นว่าประเทศไทย เป็นประเทศกสิกรรม โดยเฉพาะทำนาควรจะได้ฟื้นฟู ประเพณีเก่าอันเป็นมงคลแก่การเพาะปลูก ดังนั้น ใน พ.ศ. 2490 จึงกำหนดให้มีพิธีพีชมงคลขึ้นอีก แต่มีแค่พระราชพิธีพืชมงคลเท่านั้น (พิธีเต็มรูปแบบว่างเว้นไปถึง 23 ปี) ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2503 จึงจัดให้มีราชพิธีจรดพระนาคัลแรกนาขวัญร่วมกับพิธีพืชมงคลนับแต่นั้นเป็นต้นมาจนถึงปัจจุบันนี้จึงจัดให้เป็นวันสำคัญของชาติ
ประเทศไทย > การประกอบพระราชพิธีพืชมงคล (วันที่หนึ่ง)

เป็นพระราชพิธีทางสงฆ์โดยจะประกอบพระราชพิธีในพระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม พระบรมมหาราชวัง โดย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ทุกรัชกาลเสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์พระที่นั่ง จากพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ไปยังวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เสด็จพระราชดำเนินขึ้นสู่พระอุโบสถ ทรงจุด ธูป เทียน ถวายนมัสการพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากรและพระพุทธรูปที่สำคัญ พระราชาคณะถวายศีลจบแล้ว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทุกรัชกาลทรงพระสุหร่าย ถวายดอกไม้บูชา พระคันธาราษฎร์ ทรงอธิษฐานเพื่อความสมบูรณ์แห่งพืชผลของประเทศไทย แล้วพระมหาราชครู ประธานคณะพราหมณ์ อ่านประกาศพระราชพิธีพืชมงคล พระสงฆ์ 11 รูป เจริญพระพุทธมนต์จบแล้ว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทุกรัชกาล ทรงหลั่งน้ำสังข์ พระราชทานใบมะตูม ทรงเจิม พระราชทานธำมรงค์ กับพระแสงปฏัก สำหรับตำแหน่งพระยาแรกนาแก่ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ แล้วทรงหลั่งน้ำสังข์ พระราชทานใบมะตูม ทรงเจิมแก่เทพีผู้ที่จะเข้าในการพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ขณะนั้นพระสงฆ์เจริญชัยมงคลคาถา พนักงานประโคมฆ้องชัย เครื่องดุริยางค์ หลังจากนั้นทรงประเคนจตุปัจจัยไทยธรรม พระสงฆ์ถวายอนุโมทนา ถวายอดิเรก ออกจากพระอุโบสถเสด็จพระราชดำเนินกลับ
ประเทศไทย > การทำนายไทย

พิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญของไทยจะให้พราหมณ์ผู้ประกอบพิธีทำการทำนายสถานการณ์ของบ้านเมืองในปีนั้นๆ จากสิ่งที่พระโคเลือกกิน ดังนั้นการที่พระโคเลือกกินสิ่งต่างๆ จึงมีความหมายตามคำทำนายดังนี้
ข้าว หรือ ข้าวโพด พยากรณ์ถึง ธัญญาหาร ผลาหาร จะบริบูรณ์ดี
ถั่ว หรือ งา พยากรณ์ถึง ผลาหาร ภักษาหาร จะอุดมสมบูรณ์ดี
น้ำ หรือ หญ้า พยากรณ์ถึง น้ำท่าจะบริบูรณ์พอสมควร ธัญญาหาร ผลาหาร ภักษาหาร มังสาหารจะอุดมสมบูรณ์
เหล้า พยากรณ์ถึง การคมนาคมจะสะดวกขึ้น การค้าขาย กับต่างประเทศดีขึ้น ทำให้เศรษฐกิจรุ่งเรือง
ประเทศไทย > กำหนดวันพืชมงคล

กำหนดวันพืชมงคลในรอบ 10 ปี โดยสำนักพระราชวัง
พ.ศ. 2559 ตรงกับ จันทร์ที่ 9 พฤษภาคม (ขึ้น 4 ค่ำเดือน 6)
พ.ศ. 2560 ตรงกับ ศุกร์ที่ 12 พฤษภาคม (แรม 2 ค่ำเดือน 6)
พ.ศ. 2561 ตรงกับ จันทร์ที่ 14 พฤษภาคม (แรม 15 ค่ำเดือน 6)
พ.ศ. 2562 ตรงกับ พฤหัสบดีที่ 9 พฤษภาคม (ขึ้น 6 ค่ำเดือน 6)
พ.ศ. 2563 ตรงกับ จันทร์ที่ 11 พฤษภาคม (แรม 5 ค่ำ เดือน 6)
พ.ศ. 2564 ตรงกับ จันทร์ที่ 10 พฤษภาคม (แรม 14 ค่ำ เดือน 6)
พ.ศ. 2565 ตรงกับ ศุกร์ที่ 13 พฤษภาคม (ขึ้น 13 ค่ำ เดือน 6)
พ.ศ. 2566 ตรงกับ พุธที่ 17 พฤษภาคม (แรม 13 ค่ำ เดือน 6)
พ.ศ. 2567 ตรงกับ ศุกร์ที่ 10 พฤษภาคม (ขึ้น 3 ค่ำ เดือน 6)
พ.ศ. 2568 ตรงกับ ศุกร์ที่ 9 พฤษภาคม (ขึ้น 13 ค่ำเดือน 6)
ประเทศกัมพูชา

ในประเทศกัมพูชา ประวัติความเป็นมามึการจัดพิธีเริ่มครั้งแรก โดยสมเด็จ นโรดม สีหนุ
ในปัจจุบันพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญเป็นพระราชพิธีอย่างหนึ่งในพระราชพิธีทวาทศมาส (พระราชพิธีบุญที่ทำขึ้นหนึ่งครั้งในหนึ่งเดือน ตามพระราชประเพณี) ตามธรรมดาแล้วพระราชพิธีนี้จะจัดขึ้นในเดือนห้า (พฤษภาคม) ซึ่งเป็นช่วงต้นฤดูกาลการเก็บเกี่ยวผลผลิตทางการเกษตร โดยทั่วไปจะจัดขึ้นบนลานพระเมรุ อยู่ทางทิศเหนือของพระบรมราชวังจตุมุขสิริมงคล หรือ พระท้องนาที่ใดที่หนึ่ง ในบางปีจะจัดขึ้นในจังหวัดเสียมราฐ
ประเทศกัมพูชา > การประกอบพิธี

พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญส่วนใหญ่จะจัดขึ้นในวันแรม 1 ค่ำ 2 ค่ำ และ 3 ค่ำ เดือน 5 โดยจะจัดให้มีพราหมณ์ 5 คน ประกอบพิธีบูชาเทวดา 5 องค์ ณ พระท้องนา ในบางครั้งพระราชาจะเสด็จไปจรดพระนังคัลด้วยพระองค์เอง แต่บางครั้งจะมอบหมายผู้แทนองค์เป็นผู้จรดพระนังคัล ในวันแรม 4 ค่ำ เดือน 5 จะมีการแห่คณะองคมนตรี ผู้จรดพระนังคัลซึ่งเป็นตัวแทนพระราชาจะเรียกว่า สะดัจเมียก (พระยาแรกนาขวัญ) และ ภริยาพระเมฮัว (เทพี) ตัวแทนพระอัครมเหสี ออกจากพระราชวังไปยังพระท้องนา โดยที่นั่นจะมีวัว ๓ ตัวยืนรอเป็นที่เรียบร้อยสำหรับประกอบพิธีจรดพระนังคัล ผู้ที่เข้าร่วมพิธีทั้งหญิงทั้งชายจะแต่งกายในแบบกัมพูชาดั้งเดิม
วัวตัวที่ 1 สำหรับประกอบพิธีจรดพระนังคัล เรียกว่า พระโค หรือ โคพฤษภราช (วัวตัวผู้ของพระราชา) ตามพระราชประเพณี พระเคา หรือ โคพฤษภราช นั้น มีการกำหนดลักษณะที่ชัดเจนกล่าวคือ ตัวสีดำ เขาโค้งงอไปข้างหน้า แล้วปลายแหลมชี้ไปข้างบนเล็กน้อย
วัวตัวที่ 2 ที่ใช้แห่ข้างหน้าและแห่ข้างหลังนั้น ยังไม่มีการกำหนดลักษณะที่ชัดเจน อย่างไรก็ดีตามครั้งก่อนๆ ที่เคยทำกันมา จะเห็นว่าส่วนใหญ่จะเป็นวัวสีแดง ส่วนพระนังคัลทั้งสามนั้นจะทาเป็นสีดำ มีเส้นสีแดงตัดในแนวนอนเป็นช่วงๆ ส่วนของพระนังคัลสำหรับตัวแทนของพระราชานั้น จะมีลักษณะพิเศษกว่าใครคือจะมีรูปทรงเป็นพญานาค ทาสีสอง ที่คอของพญานาคจะมีพู่ทำจากขนสัตว์ติดอยู่
จุดประสงค์อันสำคัญที่สุดของพระราชพิธีจรดพระนังคัลนั้น จัดขึ้นเพื่อเป็นการพยากรณ์ หรือ เสี่ยงทายผลผลิตเกษตรกรรมและเหตุที่จะเกิดขึ้นภายในหนึ่งปีเต็ม ตามการกระทำของพระโคในพระราชพิธีดังกล่าว พระราชาหรือพระแรกนาขวัญที่เป็นตัวแทนพระมหากษัตริย์ เป็นผู้ไถบนลานพระเมรุ ส่วนพระมเหสีหรือเทพีจะเป็นผู้หว่านเมล็ดตามข้างหลัง ลานพระเมรุจะถูกไถ ๓ รอบในพระราชพิธีดังกล่าว
ในบริเวณลานพระท้องนา หรือ ลานพระเมรุนั้น จะมีเต็นท์ดูสวยงามอยู่ และหน้าเต็นท์นั้นจะมีโต๊ะอยู่ 7 ตัว แล้วบนโต๊ะแต่ละตัวจะมีของวางของอยู่ คือ ข้าวสาร 1 โต๊ะ ถั่ว 1 โต๊ะ เม็ดข้าวโพด 1 โต๊ะ เม็ดงา 1 โต๊ะ หญ้าสด 1 โต๊ะ น้ำ 1 โต๊ะ และ เหล้า 1 โต๊ะ
ในพระราชพิธีนี้หลังจากที่ได้ไถตามขั้นตอนเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ต่อไปจะเป็นพิธีเสี่ยงทายด้วยวัวพฤษภราช  พิธีเสี่ยงทายด้วยโคพฤษภราชนี้ พราหมณ์ซึ่งเป็นพระราชครูที่ยืนข้างๆ พระนังคัลจะท่องคาถาเสี่ยงทายและให้โคบริโภคอาหาร 7 ชนิดที่ได้กล่าวไป เมื่อพระโคบริโภคสิ่งใดสิ่งหนึ่ง พราหมณ์จะพยากรณ์เหตุการณ์ หรือ ทำนายทายทักเกี่ยวกับเหตุการณ์ต่างๆที่จะเกิดขึ้นในหนึ่งปี เช่น โรคระบาด น้ำท่วม ผลผลิตดี และมีฝนตกหนักหรือน้อย เป็นต้น
ประเทศกัมพูชา > การทำนายกัมพูชา

ในการพยากรณ์ของกัมพูชานั้น หากพระโคเลือกเสวยข้าว ข้าวโพด (ពោត) ถั่ว (សណ្តែក) และงา (ល្ង) ซึ่งเป็นตัวแทนของการเก็บเกี่ยวและผลผลิต ยิ่งพระโคเสวยมากก็พยากรณ์ได้ว่าการเก็บเกี่ยวและผลผลิตจะยิ่งดีมาก หากพระโคเสวยหญ้า (ស្មៅ) พยากรณ์ถึงความเจ็บป่วย เกิดโรคระบาด หากเสวยน้ำ (ទឹក) พยากรณ์ถึงเหตุน้ำท่วม และหากเสวยเหล้า (ស្រា) พยากรณ์ว่ามีลางของสงครามหรืออาจเกิดอาชญากรความไม่สงบ
แหล่งข้อมูลอื่น > งานศึกษาที่เกี่ยวข้อง

ปราการ กลิ่นฟุ้ง. ความเปลี่ยนแปลงในพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญหลังการปฏิวัติ 2475. ใน E-Proceeding โครงการประชุมวิชาการระดับชาติ เวทีวิจัยมนุษยศาสตร์ไทย ครั้งที่ 15 “มนุษยศาสตร์สดับเสียง: ถกเถียงเพื่ออยู่ร่วม” ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. หน้า 362-82. มปท., 2566.
แหล่งข้อมูลอื่น > เว็บไซต์ต่างๆ

สนเทศน่ารู้ :: วันพืชมงคล - สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยรามคำแหง
ให้ชาวนาเป็นผู้แรกนา: ข้อเสนอปรับเปลี่ยนพิธีแรกนาขวัญในสมัยรัฐบาลคณะราษฎรยุคต้น - ปราการ กลิ่นฟุ้ง
จรดนังคัล, แรกนา เขมรปนลาว กลายเป็นไทย - สุจิตต์ วงษ์เทศ
พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ 13 - 14 พฤษภาคม 2561 เก็บถาวร 2021-04-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
The Royal Ploughing Ceremony
Tourism Cambodia Highlights: Ploughing Festival
Dr. S. Green (28 October 2009). "Singai Empire" (blogspot). Sri Lankan Tamil rulers. สืบค้นเมื่อ 11 February 2012. King Vairamuthu ... inaugurates the food production by ploughing the paddy field.
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง วันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2562
พระโคในพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ พ.ศ. 2562
ริ้วกระบวนอิสริยยศในพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ
ประชาชนเก็บเมล็ดพันธุ์ข้าวที่พระยาแรกนาหว่านไว้ เมื่อ พ.ศ. 2562
พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี พระมหากษัตริย์กัมพูชาเสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ณ ราชธานีพนมเปญ
พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญกัมพูชา
พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญกัมพูชาในพระราชอาณาจักรกัมพูชา (สมัยสังคมราษฎรนิยม) รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ ค.ศ. 1960