stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เลขประจำตัวประชาชนไทย
ตัวเลขหลักที่ 1 > ประเภทที่ 1

คือคนที่เกิดและมีสัญชาติไทยและได้แจ้งเกิดภายในกำหนดเวลา หมายความว่า เด็กคนใดก็ตามที่เกิดตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2527 เป็นต้นไป อันเป็นวันเริ่มแรกที่กรมการปกครอง ประกาศให้ประชาชนทุกคนต้องมีเลขประจำตัว 13 หลัก เมื่อพ่อแม่ผู้ปกครองไปแจ้งเกิดที่อำเภอหรือสำนักทะเบียนในเขตที่อยู่ภายใน 15 วัน นับแต่เกิดมาตามที่กฎหมายกำหนด เด็กคนนั้นก็ถือเป็นบุคคลประเภท 1 และจะมีเลขประจำตัวขึ้นต้นด้วยเลข 1
เช่น เด็กชายตู่ โนนสวรรค์ เกิดเมื่อวันที่ 2 มกราคม 2527 และพ่อชื่อ นายเต่า โนนสวรรค์ ได้ไปแจ้งเกิดที่เขตดุสิตภายในวันที่ 17 มกราคม 2527 เด็กชายตู่ ก็จะมีหมายเลขประจำตัวขึ้นต้นด้วยเลข 1 และก็ต่อด้วยเลขหลักอื่นๆ อีก 12 ตัว เป็น 1 1001 01245 29 9 เป็นต้น ซึ่งเลขนี้จะเป็นเลขประจำตัว ปรากฏในทะเบียนบ้าน และจะปรากฏบนบัตรประจำตัวประชาชน เมื่อเด็กชายตู่ไปทำบัตรประชาชนตอนอายุ 15 ปี
ปัจจุบัน พระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2554 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา วันที่ 10 พฤษภาคม 2554 กำหนดให้เด็กอายุครบ 7 ปี ต้องยื่นคำขอมีบัตรประชาชนครั้งแรก ภายใน 60 วัน จากเดิมคือต้องเป็นผู้มีอายุครบ 15 ปี ทั้งนี้ คำนำหน้าชื่อบนบัตรของเด็กอายุ 7-14 ปี ยังคงเป็น ด.ช. (มาจากเด็กชาย) หรือ ด.ญ. (มาจากเด็กหญิง) ตามเดิม แต่เมื่ออายุครบ 15 ปีบริบูรณ์แล้ว คำนำหน้าชื่อก็จะเปลี่ยนแปลง เช่น ด.ช. จะเป็น นาย หรือ ด.ญ. เป็น น.ส. (มาจากนางสาว) แต่หากหญิงที่ได้จดทะเบียนสมรสแล้วจะประสงค์จะเปลี่ยนคำนำหน้าชื่อและจะใช้นามสกุลตามสามี ก็จะมีคำนำหน้าชื่อจากเดิมเป็น น.ส. ก็จะเปลี่ยนเป็น นาง แทน อย่างไรก็ตาม เลขประจำตัวประชาชนก็จะเป็นเลขประจำตัวเดิมตลอดชีวิต
ตัวเลขหลักที่ 1 > ประเภทที่ 2

คือคนที่เกิดและมีสัญชาติไทยได้แจ้งเกิดเกินกำหนดเวลา หมายความว่า เด็กคนใดก็ตามที่เกิดตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2527 เป็นต้นไป แล้วผู้ปกครองลืมหรือติดธุระไม่สามารถไปแจ้งเกิดที่อำเภอหรือเขตภายใน 15 วันตามกำหนด เมื่อไปแจ้งภายหลังเด็กคนนั้นก็จะกลายเป็นบุคคลประเภท 2 มีตัวเลขตัวแรกในทะเบียนบ้านขึ้นต้นด้วยเลข 2 เช่น ในกรณีเด็กชายตู่ หากพ่อไปแจ้งเกิดให้ ในวันที่ 18 มกราคม 2527 หรือเกินกว่านั้น ตู่ก็จะมีเลขประจำตัวเป็น 2 1001 01245 29 9 ในทะเบียนบ้าน และเมื่อไปทำบัตรประชาชนในภายหน้า
ตัวเลขหลักที่ 1 > ประเภทที่ 3

คือคนไทยและคนต่างด้าวที่มีใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวและมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในสมัยเริ่มแรก (คือตั้งแต่ก่อนวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2527) หมายความว่า บุคคลใดก็ตามไม่ว่าจะเป็นคนไทยหรือคนต่างด้าวที่มีใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว และมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน ณ ที่ใดที่หนึ่งในประเทศไทยมาตั้งแต่ก่อนวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2527 คนนั้นถือว่าเป็นบุคคลประเภท 3 และก็จะมีเลขประจำตัวขึ้นต้นด้วยเลข 3
เช่น ละออ บันทายมาศ เกิดเมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2501 และมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านแล้ว ละออ ก็จะมีเลขประจำตัวในทะเบียนบ้าน และบัตรประชาชนเป็น 3 1001 01245 29 9
ตัวเลขหลักที่ 1 > ประเภทที่ 4

คือคนไทยและคนต่างด้าวที่มีใบสำคัญคนต่างด้าว แต่แจ้งย้ายเข้าโดยยังไม่มีเลขประจำตัวประชาชนในสมัยเริ่มแรก (คือตั้งแต่ก่อนวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2527) หมายความว่า คนไทยหรือคนต่างด้าวที่มีใบสำคัญคนต่างด้าว ที่อาจจะเป็นบุคคลประเภท 3 คือมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านเดิมอยู่แล้ว แต่ยังไม่ทันได้เลขประจำตัวก็ขอย้ายบ้านไปเขตหรืออำเภออื่นก่อนช่วง 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2527 ก็จะเป็นบุคคลประเภท 4 ทันที
ตัวอย่าง เช่น
นที เสรีภาพ มีชื่ออยู่ในสำนักทะเบียนเขตคลองสาน มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2501 ต่อมาในเดือนกุมภาพันธ์ 2527 นทีขอย้ายบ้านไปเขตดุสิต โดยที่นทียังไม่ทันได้เลขประจำตัวจากเขตคลองสาน
พอแจ้งย้ายเข้าเขตดุสิต นทีก็จะกลายเป็นบุคคลประเภท 4 มีเลขประจำตัวขึ้นต้นด้วย 4 กลายเป็น 4 1001
01245 29 9 ทันที แต่ถ้านทีย้ายจากเขตคลองสานเดิม ไปเขตดุสิต หลังวันที่ 31 พฤษภาคม 2527
นทีก็ยังเป็นบุคคลประเภท 3 อยู่ เพราะถือว่าจะได้เลขประจำตัวจากเขตคลองสานแล้ว
จะย้ายอย่างไรก็ไม่เปลี่ยนแปลง
การกำหนดให้บุคคลเริ่มมีเลขประจำตัว 13 หลักในทะเบียนบ้านหรือบัตรประชาชน โดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 1
มกราคม 2527 เป็นต้นไป จนถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2527 อันเป็นวันสุดท้าย ของการดำเนินการให้ประชาชน
ที่ไม่มีเลขประจำตัวในบัตรหรือทะเบียนบ้าน ได้มีเลขประจำตัวจนครบแล้วนั้น ก็เพราะก่อนหน้านี้ประเทศไทยยังไม่เคยมีการกำหนดเลขประจำตัวดังกล่าวมาก่อนเลย ดังนั้น ช่วงที่ว่าจึงเป็นระยะเวลาจัดระบบให้เข้าที่เข้าทาง เพราะหลังจากวันที่ 31 พฤษภาคม 2527 แล้ว
ทุกคนจะต้องมีเลขประจำตัวเพื่อสำแดงตนว่า เป็นบุคคลประเภทใด โดยดูตามเงื่อนไขในแต่ละกรณี ซึ่งมีอีก 4 ประเภท คือ ประเภทที่ 5-8
ตัวเลขหลักที่ 1 > ประเภทที่ 5

คือคนไทยที่ได้รับอนุมัติให้เพิ่มชื่อเข้าไปในทะเบียนบ้านในกรณีตกสำรวจหรือกรณีอื่น ๆ เช่น คนที่ถือ 2 สัญชาติ หรือ คนที่อยู่นอกพื้นที่ที่สำรวจ
ในกรณีตกสำรวจจะอธิบายได้ว่า
กรณีที่ 1
พรชัย มั่งมีทรัพย์ เป็นคนเกิดที่จังหวัดลำปางวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2494 แต่ได้อพยพเพื่ออาศัยอยู่ในจังหวัดเชียงรายตามบิดา-มารดาของตน แต่มี ลุง หรือ อา และ บรรพบุรุษยังอยู่ในพื้นที่บ้านเกิดอยู่เพราะเนื่องจากบรรพบุรุษเป็นต้นตระกูลมั่งมีทรัพย์ ปรากฏในเขตพื้นที่จังหวัดลำปางอยู่ซึ่งเป็นจังหวัดต้นทาง ซึ่งทางจังหวัดลำปางได้สำรวจบุคคลภายในบ้านเป็นอันเสร็จสิ้นแล้ว หลังจากนั้นปรากฏพรชัยว่ามีภรรยาชื่อ จันทร เป็นบุคคลในพื้นที่จังหวัดเชียงรายซึ่งอยู่ในทะเบียนบ้านอยู่แล้วเดิม(บุคคลประเภทที่ 3) ต่อมาวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515 มีบุตรชื่อ พสุธา มั่งมีทรัพย์ แล้วพรชัยได้ตัดสินใจว่าเขาจะไม่อยู่จังหวัดลำปางซึ่งเป็นบ้านเกิดของเขาอีกต่อไป เมื่อพรชัยได้แจ้งกับสำนักงานทะเบียนกลางของจังหวัดเชียงรายว่าพรชัยเป็นบุคคลต่างพื้นที่และทางจังหวัดลำปางได้สำรวจไปเรียบร้อยแล้ว (หรือเจ้าหน้าที่จังหวัดเชียงรายซึ่งเป็นจังหวัดปลายทางตรวจสอบแล้วว่าเป็นบุคคลนอกพื้นที่) และพรชัยจะประสงค์จะขอเลขบัตรประจำตัวประชาชนในจังหวัดเชียงราย จึงสรุปได้ว่า พรชัย จะมีเลขบัตรประจำตัวประชาชนขึ้นต้นด้วยเลข 5 (5 5788 07788 66 0) และพสุธาก็จะมีเลขบัตรประจำตัวประชาชนขึ้นต้นด้วยเลข 5 ตามบิดาไปด้วย (5 5788 07788 67 8)
กรณีที่ 2
ฟ้าใส แจ่มฤดี มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตอำเภอแม่สายอยู่แล้ว ในขณะนั้นพบว่ามีการสำรวจบุคคลภายในบ้าน แต่เกิดข้อผิดพลาดทางเทคนิคทำให้ฟ้าใสหลุดจากทะเบียนบ้าน เมื่อฟ้าใสได้แจ้งกับทางอำเภอ ทางอำเภอได้ตรวจสอบแล้วว่ามีการตกสำรวจจริง หรือแม้จะเป็นกรณีใดก็ตาม เจ้าหน้าที่ได้เพิ่มชื่อเข้าให้ในทะเบียนบ้าน แต่สุดท้ายฟ้าใสได้ถูกแปรสภาพเป็นคนประเภทที่ 5 และเลขบัตรประจำตัวประชาชนจะขึ้นต้นด้วยเลข 5 โดยทันที คือ 5 5709 99955 77 8
ซึ่งการตกสำรวจนี้อาจจะพบในหลายกรณีคือ จะมีการอยู่นอกพื้นที่ (อาจจะอยู่นอกเขต ตำบล/แขวง หรือ อยู่นอกอำเภอ/เขต หรือ นอกเขตจังหวัดก็ได้) หรือความผิดพลาดในเจ้าหน้าที่ที่สำรวจแล้วปรากฏว่าไม่มีรายชื่ออยู่ในทะเบียน แต่หากบุคคลที่ตกสำรวจอยู่ในเขตอำเภอ หรือจังหวัดอื่นแล้ว จะได้เลขบัตรประจำตัวประชาชนที่เป็นอำเภอหรือจังหวัดใหม่โดยทันที
ตัวเลขหลักที่ 1 > ประเภทที่ 6

คือผู้ที่เข้าเมืองโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย และผู้ที่เข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายแต่อยู่ในลักษณะชั่วคราว กล่าวคือ คนที่มาอาศัยอยู่ในประเทศไทยแต่ยังไม่ได้สัญชาติไทยเพราะทางการยังไม่รับรองทางกฎหมาย เช่น ชนกลุ่มน้อยตามชายแดนหรือชาวเขา กลุ่มนี้ถือว่าเป็นผู้เข้าเมืองโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ส่วนบุคคลที่เข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายแต่อยู่ชั่วคราว เช่น นักท่องเที่ยวหรือชาวต่างชาติที่เดินทางเข้าประเทศไทย แม้บางคนจะถือพาสปอร์ตประเทศของตน แต่อาจจะมีสามีหรือภรรยาคนไทยจึงไปขอทำทะเบียนประวัติเพื่อให้มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านสามีหรือภรรยา คนทั้งสองแบบที่ว่านี้ถือว่าเป็นบุคคลประเภท 6 ซึ่งจะมีเลขบัตรประจำตัวขึ้นต้นด้วยเลข 6 หรือไม่ก็ทั้งสามีภรรยาอาศัยอยู่บ้านของนายจ้างซึ่งไม่ได้รับสัญชาติแต่ได้มีหนังสือเดินทางของประเทศของตนเองเข้ามา ซึ่งอธิบายได้ด้วยดังนี้
กรณีที่ 1 บุคคลที่เข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายแต่อยู่ชั่วคราว
สตีเว่น จอห์นสัน เป็นคนชาวอังกฤษที่มีสัญชาติอังกฤษแล้วมีพาสปอร์ตจากประเทศอังกฤษมาอาศัยอยู่ในประเทศไทย แล้วมีภรรยาชาวไทยชื่อว่า เบญญาภา ซึ่งเบญญาภาเป็นบุคคลที่มีสัญชาติไทยมาโดยกำเนิด อาศัยอยู่ในจังหวัดเชียงใหม่ เมื่อเบญญาภาผู้เป็นภรรยาได้ขอขึ้นทะเบียนประวัติให้อยู่ในชื่อทะเบียนบ้านให้สามีที่ชื่อสตีเว่น ก็จะมีเลขบัตรประจำตัวประชาชนที่ขึ้นด้วยเลข 6 (6 5099 88888 999)
กรณีที่ 2 กลุ่มชาวเขาหรือผู้ที่เข้ามาในเมืองโดยที่ไม่ชอบในกฎหมาย และกรณีถือพาสปอร์ตชั่วคราว
คำ ลุงปะ เป็นบุคคลต่างด้าวที่มาอาศัยในประเทศไทยซึ่งเป็นชาวเขาในเขตจังหวัดเชียงราย และมีภรรยาชื่อ ก้อย ลุงปะ ซึ่งเป็นบุคคลต่างด้าวด้วยกัน สองสามีภรรยาคู่นี้จะมีเลขบัตรประจำตัวประชาชนที่ขึ้นต้นด้วยเลข 6 ด้วยคำจะมีเลขบัตรประชาชนคือ 6 5715 55555 56 7 ส่วนก้อยจะมีเลขบัตรประจำตัวเป็น  6 5715 55555 57 6 แต่ถ้าคำและก้อยมีพาสปอร์ตชั่วคราวก็จะได้ว่าสองสามีภรรยาคู่นี้จะได้เลขรหัสพาสปอร์ตเป็นเลขประจำตัวแทน
ตัวเลขหลักที่ 1 > ประเภทที่ 7

คือบุตรของบุคคลประเภทที่ 6 ซึ่งเกิดในประเทศไทย คนกลุ่มนี้ในทะเบียนประวัติจะมีเลขประจำตัวขึ้นต้นด้วยเลข 7
ซึ่งอธิบายยกตัวอย่างสมมติได้ด้วยดังนี้ (โดยยกตัวอย่างจากบุคคลประเภทที่ 6)
กรณีที่ 1 บุคคลที่เข้าเมืองโดยชอบด้วยกฎหมายแต่อยู่ชั่วคราว
สตีเว่น จอห์นสัน เป็นคนชาวอังกฤษที่มีสัญชาติอังกฤษแล้วมีพาสปอร์ตจากประเทศอังกฤษมาอาศัยอยู่ในประเทศไทย แล้วมีภรรยาชาวไทยชื่อว่า เบญญาภา ซึ่งเบญญาภาเป็นบุคคลที่มีสัญชาติไทยมาโดยกำเนิด อาศัยอยู่ในจังหวัดเชียงใหม่ เมื่อเบญญาภาผู้เป็นภรรยาได้ขอขึ้นทะเบียนประวัติให้อยู่ในชื่อทะเบียนบ้านให้สามีที่ชื่อสตีเว่น ก็จะมีเลขบัตรประจำตัวประชาชนที่ขึ้นด้วยเลข 6 (6 5099 88888 999) ปรากฏว่าสตีเว่นมีบุตรสาวชื่อ พัชรธิดา จอห์นสัน โดยพัชรธิดา ก็จะเลขประจำตัวประชาชนที่ขึ้นต้นด้วยเลข 7 (7 5099 77777 88 9)
กรณีที่ 2 กลุ่มชาวเขาหรือผู้ที่เข้ามาในเมืองโดยที่ไม่ชอบในกฎหมาย หรือชาวต่างชาติใช้พาสปอร์ตชั่วคราวทั้งคู่
คำ ลุงปะ เป็นบุคคลต่างด้าวที่มาอาศัยในประเทศไทยซึ่งเป็นชาวเขาในเขตจังหวัดเชียงราย และมีภรรยาชื่อ ก้อย ลุงปะ ซึ่งเป็นบุคคลต่างด้าวด้วยกัน สองสามีภรรยาคู่นี้จะมีเลขบัตรประจำตัวประชาชนที่ขึ้นต้นด้วยเลข 6 ด้วยคำจะมีเลขบัตรประชาชนคือ 6 5715 55555 56 7 ส่วนก้อยจะมีเลขบัตรประจำตัวเป็น  6 5715 55555 57 6
ทั้งสองคนมีบุตร-ธิดา จำนวน 2 คน คือ ประภพ ลุงปะ และ กานดา ลุงปะ โดยบุตรของทั้งสองคนนี้จะไม่ขึ้นต้นด้วยเลขบัตรประจำตัวประชาชนที่ขึ้นต้นด้วยเลข 6 แต่จะมีการขึ้นตรวจเลขบัตรประจำตัวประชาชนที่ขึ้นด้วยเลข 7 แทน โดยประภพ จะมีเลขประจำตัวเป็น 7 5715 44444 33 8 และกานดาจะมีเลขบัตรประจำตัวเป็น 7 5715 44444 34 5
อย่างไรก็ตาม ถ้าบิดาและมารดาของประภพและกานดาถือพาสปอร์ตชั่วคราว ก็ถือได้ว่าเป็นกรณีพิเศษ ทั้งนี้ก็ปรากฏได้แล้วว่าถึงบิดามารดาจะใช้พาสปอร์ตทั้งคู่ บุตรของบุคคลประเภทที่ 6 ก็จะมีเลขที่ขึ้นด้วยเลข 7 ตามเดิม
ตัวเลขหลักที่ 1 > ประเภทที่ 8

คือคนต่างด้าวที่เข้าเมืองโดยถูกต้องตามกฎหมาย คือผู้ที่ได้รับใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวหรือคนที่ได้รับการแปลงสัญชาติเป็นสัญชาติไทย และคนที่ได้รับการให้สัญชาติไทยตั้งแต่หลังวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2527 เป็นต้นไปจนปัจจุบัน แต่ทว่าในกรณีที่เป็นเด็กที่เกิดมาแล้วไม่มีสถานะทางทะเบียนก็จะขึ้นต้นด้วยเลข 0 อยู่ เมื่อสำนักทะเบียนพิจารณาอนุมัติตามพระราชกฤษฎีกากำหนดบุคคลเป็นสัญชาติไทยตามกฎหมายแล้ว ก็จะได้รับเป็นเลขประจำตัวประชาชนที่ขึ้นต้นด้วยเลข 8
คนทั้งแปดประเภทนี้จะมีเพียงประเภทที่ 3, 4 และ 5 เท่านั้นที่จะมีบัตรประจำตัวประชาชนได้เลย ส่วนประเภทที่ 1 และ 2 จะมีบัตรประจำตัวประชาชนได้ก็ต่อเมื่อมีอายุถึงเกณฑ์ทำบัตรประจำตัวประชาชน คืออายุ 7 ปี แต่สำหรับบุคคลประเภทที่ 6, 7 และ 8 ที่ยังไม่ได้รับสัญชาติไทย จะมีเพียงทะเบียนประวัติเล่มสีเหลืองเท่านั้น จะไม่มีการออกบัตรประจำตัวประชาชนให้ บุคคลประเภทที่ 8 ที่ได้รับสัญชาติไทยจะมีบัตรประจำตัวประชาชนได้หรือถิ่นที่อยู่ถาวร
ตัวเลขหลักที่ 1 > ประเภทที่ 9

หมายถึงบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนราษฎร ไม่มีสัญชาติและยังไม่ได้รับการให้สัญชาติไทย ซึ่งโดยทั่วไปจะเลขบัตรประจำตัวประชาชนที่ขึ้นต้นด้วยเลข 0 [โปรดขยายความ] แล้วได้รับการผ่อนผันให้อาศัยอยู่ในประเทศไทยได้ชั่วคราว
กรณีนักเรียนต่างด้าวแล้วได้รับการศึกษาในประเทศไทยที่มีการขึ้นตัวอักษร G นำหน้าเลขบัตรประจำตัวประชาชน
หากเป็นบุคคลต่างด้าวที่ได้รับการศึกษาในประเทศไทยนั้นจะขึ้นต้นด้วยตัวอักษร G ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ ในขณะนั้นบุคคลต่างด้าวที่ขึ้นต้นด้วยตัวอักษร G ประสงค์จะต้องการเลขบัตรประจำตัวประชาชนที่ขึ้นด้วยเลข 0 และได้แจ้งทางสำนักทะเบียนกลางของที่ว่าการอำเภอหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแล้วว่าได้มีการศึกษาอยู่ในประเทศไทยจริงและจะอาศัยอยู่ในประเทศไทย หรือทางสำนักงานทะเบียนกลางของเทศบาลหรืออำเภอสำรวจพบนักเรียนที่มีตัวอักษร G อยู่ในโรงเรียนเพื่อแก้ไขให้บุคคลเหล่านั้นมีเลขประจำตัวขึ้นต้นด้วยเลข 0 เมื่อสำนักทะเบียนกลางได้อนุมัติว่าบุคคลนี้จะอาศัยในประเทศไทยแล้ว บุคคลต่างด้าวที่มีเลขบัตรประจำตัวที่ขึ้นต้นอักษร G แล้วจะสามารถมีเลขบัตรประจำตัวประชาชนที่ขึ้นต้นด้วยเลข 0 ได้ทันที
ตัวเลขหลักที่ 6 ถึงหลักที่ 10

แสดงตัวเลขหลักที่ 6-10
หมายถึงกลุ่มของบุคคลแต่ละประเภทตามหลักแรก ซึ่งทางสำนักทะเบียนในแต่ละแห่งก็จะจัดกลุ่มเรียงไปตามลำดับหรือหากเป็นเด็กเกิดใหม่ในปัจจุบันเลขดังกล่าวก็จะหมายถึงเล่มที่ของสูติบัตร (ใบแจ้งเกิดที่อำเภอหรือเขตออกให้) ซึ่งก็คือเลขประจำตัวในทะเบียนบ้านของเด็กที่แต่ละอำเภอหรือเขตออกให้ และจะปรากฏในบัตรประชาชนเมื่อถึงอายุต้องทำบัตรนั่นเองแต่ถ้ายังไม่ถึงเกณฑ์เลขนี้ก็จะปรากฏอยู่แค่ในทะเบียนบ้านของเด็กเท่านั้น
ตัวเลขหลักที่ 11 ถึงหลักที่ 12

แสดงตัวเลขหลักที่ 11-12
หมายถึงลำดับที่ของบุคคล
ตัวเลขหลักที่ 13

ตัวเลขหลักที่ 13 เป็นตัวเลขตรวจสอบความถูกต้องของเลขทั้ง 12 หลักแรก
การคำนวณเลขหลักที่ 13 ของเลขประจำตัวประชาชน ใช้หลักการคำนวณเลขคณิตมอดุลาร์ จากเลข 12 หลักแรก
ให้เลขหลักแรกทางซ้ายคือ N1 หลักต่อไปคือ N2 ไปเรื่อย ๆ
N13 คือหลักที่ต้องการคำนวณ
แสดงตัวเลขหลักที่ 13
จากสมการแสดงให้เห็นว่า x ได้จากการ 13×เลขหลักที่ 1 โดยตัวตั้งจะลดลงมาถึงเลข 2 และตัวคูณคือเลขประชาชนตั้งแต่หลักแรกถึงหลักที่ 12 ตามลำดับ จากนั้นนำผลคูณแต่ละหลักรวมกันแล้วนำไปหารด้วย 11 โดยผลลัพธ์จะได้ค่ามอดูลัส นั่นหมายถึงเศษของผลหารที่ได้จากการนำผลรวมจากการคูณแต่ละหลักหารด้วย 11 เช่น 200 หารด้วย 11 จะเหลือเศษคือ 2 นั่นคือผลของมอดูลัส
x จะมีค่าเป็นจำนวนเต็มตั้งแต่ 0 ถึง 10 จากนั้นก็ทำตามเงื่อนไขโดย
ถ้าค่า x น้อยกว่าหรือเท่ากับ 1 ให้ 1−x จะได้ผลของเลขหลักที่ 13 เช่น 1−1 = 0
ถ้าค่า x มากกว่า 1 ให้ 11−x จะได้ผลของเลขหลักที่ 13 เช่น 11−2 = 9
ตัวเลขหลักที่ 6 ถึงหลักที่ 13

แสดงตัวเลขหลักที่ 6-13
เป็นการจัดหมวดหมู่และเรียงลำดับบุคคลในแต่ละประเภทของสำนักทะเบียนในแต่ละท้องที่
ระบบตัวเลขแต่ละหลักนี้ทำให้สามารถรองรับจำนวนประชากรได้อีกมากในระดับ 18 ปี
ดูเพิ่ม

บัตรประจำตัวประชาชนไทย
ISO 3166-2:TH
แหล่งข้อมูลอื่น

ความหมายของเลขบัตร
อรชุน

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ อรชุน (แก้ความกำกวม)
| อรชุน |
| --- | --- |
รูปปั้นอรชุนในถนนสายหนึ่งที่เกาะบาหลี อินโดนีเซีย
ข้อมูลตัวละครในเรื่อง
คู่สมรส: พระนางเทราปตี   นางจิตรางคทา   นางนาคอุลูปี   เจ้าหญิงสุภัทรา
บุตร: ศรุตเสน (เกิดจากพระนางเทราปตี)   อภิมันยุ (เกิดจากเจ้าหญิงสุภัทรา)   อิราวัต (เกิดจากนางนาคอุลูปี)   พภรุวาหนะ (เกิดจากนางจิตรางคทา)
ญาติ: กรรณะ(พี่ชาย)   ยุธิษฐิระ(พี่ชาย)   ภีมะ(พี่ชาย)   นกุล(น้องชาย)   สหเทพ(น้องชาย)
อรชุน (เทวนาครี : अर्जुन) เป็นหนึ่งในตัวละครเอกในมหากาพย์มหาภารตะ ชื่อนี้หมายถึง สว่าง ส่องแสง ขาว หรือ เงิน อรชุนเป็นนักยิงธนูที่มีฝีมือสูงส่ง ไม่มีใครเทียบได้ เป็นพี่น้องคนที่สามในบรรดาปาณฑพทั้งห้า เป็นลูกของนางกุนตี ภรรยาคนแรกของปาณฑุ และเป็นคนเดียวในพี่น้องปาณฑพที่ได้รับพรและอาวุธวิเศษจากเทพเจ้ามากที่สุดด้วย
ชื่อต่าง ๆ ของอรชุน

ชื่อ อรชุน แปลว่า ผู้สวมเครื่องทรงและอาภรณ์สีขาว 
นอกจากนี้ยังมีชื่ออื่น ๆ อีก ได้แก่
ผาลคุน (फाल्गुन) ผาลฺคุน แปลว่า ผู้เกิดในดวงที่ตรงกับดาว อุตตระผลคุนี
ชิษณุ (जिष्णु ชิษฺณุ) แปลว่า ผู้ได้รับชัยชนะ
กิรีฏิน (किरीटिन् กิรีฏินฺ) แปลว่า ผู้สวมมงกุฎกิรีฏิ ที่ได้รับมาจากพระอินทร์
เศวตวาหนะ (श्वेतवाहन เศฺวตวาหน) แปลว่า ผู้ทรงรถม้าสีขาว ที่ได้รับมาจากพระอินทร์
พีภัตสุ (बीभत्सु พีภตฺสุ) แปลว่า ผู้ต่อสู้อย่างเป็นธรรม
วิชัย (विजय วิชย) แปลว่า ผู้ได้รับชัยชนะอันยิ่งใหญ่
ปารถะ (पार्थ ปารฺถ) แปลว่า บุตรของนางปฤถา (ชื่อเก่าของพระนางกุนตี)
สัพยสาจิน (सव्यसाचिन् สวฺยสาจินฺ สวฺยสาจิ) แปลว่า ผู้มากด้วยรัศมี
ธนัญชัย (धनञ्जय ธนญฺชย) แปลว่า ผู้นำความรุ่งเรือง
คุฑาเกศ (गुडाकेश คุฑาเกศ) แปลว่า ผู้สามารถควบคุมการนอนหลับของตนได้
กปิธวัช (कपिध्वज กปิธฺวช) แปลว่า ผู้มีธงรูปลิง (หนุมาน)
ปรันตปะ (परन्तप ปรนฺตป) แปลว่า ผู้มุ่งมั่นในการสังหารศัตรู
คาณฑีวะธร (गाण्डीवधर คาณฺฑีวธร) หรือ คาณฑีวะธารี (गाण्डीवधारी คาณฺฑีวธารี) แปลว่า ผู้ถือคันธนูคาณฑีวะ ที่ได้รับมาจากพระอัคนี
มัธยปาณฑพ (मध्यपाण्डव มธฺยปาณฺฑว) แปลว่า ปาณฑพคนกลาง
ของวิเศษของอรชุน

คันธนูคาณฑีวะ ได้รับมาจากพระอัคนี
มงกุฎกิรีฏิ ราชรถสีขาว (เศวตวาหนะ) ศรอินทรศาสตร์ วัชระ และสังข์เทวทัตต์ ได้รับมาจากพระอินทร์
ศรปาศุปัต ได้รับมาจากพระศิวะ
ศรพรหมาสตร์ ศรพรหมเศียร ศรอาคเนยาสตร์ ศรวรุณาสตร์ ศรวายวยาสตร์ ศรตวัษตาร์ ศรอัญชลิกะ ฯลฯ ได้รับถ่ายทอดมาจากโทรณาจารย์
การเกิด

อรชุนเป็นลูกของพระอินทร์ที่ประทานมาให้นางกุนตีเพราะท้าวปาณฑุต้องคำสาป จึงไม่สามารถมีลูกได้ มีพี่ 2 คนคือ ยุธิษฐิระกับภีมะ และมีน้องอีก 2 คน คือ นกุลกับสหเทพ อรชุนเป็นคนรูปงามมีฝีมือในการรบและพรสวรค์ในการยิงธนูมากที่สุด
ชีวิตวัยเด็กและการเรียน

หลังจากท้าวปาณฑุตาย ก็ย้ายเข้ามาอยู่ในกรุงหัสตินาปุระ กลุ่มพี่น้องปาณฑพถูกกลั้นแกล้งหลายต่อหลายอย่างจากทุรโยธน์ และกลุ่มพี่น้องเการพ เพราะไม่ต้องการให้ยุธิษฐิระพี่คนโตของฝ่ายปาณฑพขึ้นครองราชย์ต่อจากท้าวธฤตราษฎร์ อรชุน และพี่น้องเข้าศึกษาในราชสำนักกับกฤปาจารย์ หลังจากนั้นก็ไปศึกษาต่อกับโทรณาจารย์ อรชุนใฝ่เรียนมากโดยเฉพาะวิชาธนู เขาแอบมาฝึกกับโทรณาจารย์และอัศวัตถามาในช่วงเวลาพักกลางวัน และยังมาฝึกยิงธนูในเวลากลางคืน จนสามารถยิงธนูในความมืดได้
การแต่งงานกับพระนางเทราปที

หลังจากพวกปาณฑพหนีออกจากลักษาคฤหะ ก็ออกบวชเป็นฤๅษี วันหนึ่งฤๅษีวยาสมาบอกว่า พระนางเทราปที ลูกสาวของท้าวทรุปัทกำลังกระทำพิธีสยุมพรเลือกคู่ จึงอยากให้พี่น้องปาณฑพไปร่วมงานนั้นด้วย เมื่อถึงในงานได้พบพวกของทุรโยธน์ แต่เนื่องจากเหล่าปาณฑพบวชเป็นฤๅษี จึงไม่มีใครจำได้ วิธีการเลือกคู่ของพระนางเทราปทีนั้นก็คือให้เจ้าชายแต่ละเมืองยกธนูทองของพระศิวะ ซึ่งหนักเท่าภูเขาพันลูก ที่วางอยู่กลางสนามประลองขึ้น แล้วยิงให้ถูกตาของปลาปลอมที่ติดอยู่บนยอดเสา แต่ให้เล็งโดยใช้เงาจากในน้ำเท่านั้น ซึ่งอรชุนเท่านั้นที่ทำได้ และก็เป็นจริงดั่งว่าเพราะไม่มีเจ้าชายจากแคว้นใดเลยที่ยกได้ จนเมื่อมาถึงกรรณะ กรรณะสามารถยกธนูนั้นขึ้นได้อย่างง่าย ๆ แต่พระนางเทราปทีไม่ต้องการสยุมพรกับกรรณะเพราะว่ากรรณะเป็นวรรณะศูทรซึ่งนับเป็นวรรณะต่ำกว่า เมื่อเจ้าชายที่เหลือไม่สามารถยกได้ ก็เป็นโอกาสของพวกฤๅษี อรชุนที่ปลอมตัวมาจึงเข้าไปยก ปรากฏว่า อรชุนสามารถยกและยิงได้ถูกเป้าอีกด้วย เป็นเหตุให้พวกทุรโยธน์ไม่ยอมจึงเกิดการต่อสู้เพื่อแย่งพระนางเทราปทีขึ้น กรรณะอยากรู้ถึงฝีมือพราหมณ์ผู้นั้นจึงได้ดวลธนูกับอรชุน ส่วนที่เหลือเข้าไปสู้กับภีมะ แต่ก็ไม่มีใครต้านทานภีมะได้จนถึงท้าวศัลยะ ผู้เป็นพระมาตุลา เจ้าแห่งมวยปล้ำ เขาได้สู้กับภีมะอย่างสูสี จนทุรโยธน์เริ่มสงสัยว่าพราหมณ์เหล่านี้อาจจะเป็นปาณฑพที่รอดตายปลอมตัวมา สุดท้ายท้าวทรุปัทได้สั่งให้หยุดการต่อสู้กัน พวกปาณฑพจึงพาพระนางเทราปทีกลับที่พัก 
เมื่อถึงที่พักพระนางกุนตีที่เป็นมารดานึกว่าพวกเขาไปหาอาหารกันมา จึงบอกว่าวันนี้ได้อะไรมาให้แบ่งกันให้ครบ ๆ จะได้ไม่ต้องมาแย่งกัน แต่พอมารู้อีกทีก็ต้องตกใจเพราะพวกเขาได้ตัวพระนางเทราปทีมา แต่พวกยุธิษฐิระก็ตกลงว่าจะให้นางเทราปทีอยู่กับพวกปาณฑพทั้ง 5 คน ๆ ละปี โดยปีแรกจะอยู่กับยุธิษฐิระก่อนปีถัดมาถึงอยู่กับภีมะและก็ไล่ไปเรี่อย ๆ จนถึงสหเทพแล้วก็วนกลับมาที่ยุธิษฐิระใหม่ หากระหว่างที่นางเทราปทีอยู่กับสามีคนใดแล้วมีอีกคนเข้าไปยุ่งก็จะต้องเนรเทศตัวเองออกแล้วไปอยู่ป่าเป็นเวลา 12 ปี เมื่อภีษมะรู้ว่าพวกปาณฑพยังมีชีวิตอยู่จึงได้ไปพาให้กลับมาอยู่ที่กรุงหัสตินาปุระอย่างเดิม และเพื่อยุติปัญหาก็ได้ให้พวกปาณฑพไปสร้างเมืองอีกเมืองนึงอยู่ที่นอกอาณาเขตของกรุงหัสตินาปุระ ในดินแดนตอนเหนือที่ชื่อว่า ขาณฑวะปรัสถ์
การเผาป่าขาณฑวะปรัสถ์และการสร้างกรุงอินทรปรัสถ์

พระอัคนี เกิดอาการประชวรขึ้น จึงไปพบพระพรหม พระพรหมจึงบอกว่า ในป่าขาณฑวะปรัสถ์มีพืชและสมุนไพรมาก ให้พระอัคนีเผาป่าเพื่อกินสมุนไพร แต่ในป่านั้นมีพญานาคชื่อ ตักษกะ ซึ่งเป็นสหายกับพระอินทร์ และ มายาสูร ผู้ช่วยของพระวิศวกรรม อาศัยอยู่ เมื่อพระอัคนีเผาป่าพระอินทร์จะส่งฝนลงมาดับไฟ พระอัคนีขอร้องให้พระกฤษณะและอรชุนช่วยตนในการเผาป่า โดยพระอัคนีได้มอบคันธนูคาณฑีวะ ให้อรชุน มอบจักรสุทรรศน์ และคทาเกาโมทกี ให้พระกฤษณะ อรชุนและพระกฤษณะรบกับพระอินทร์และกองทัพเทวดา รบกับตักษกะและกองทัพนาค รบกับมายาสูรและกองทัพอสูร แต่ทั้งสามกองทัพต่างพ่ายแพ้ พระอัคนีเผาป่าขาณฑวะปรัสถ์จนราบ ตักษกะนาคราชต้องหนีออกจากป่าไป ส่วนมายาสูรยอมแพ้มาขอพึ่งพาพระกฤษณะ เพราะกลัวจะถูกพระอัคนีเผา ส่วนพระอินทร์นั้นก็ยกย่องในฝีมือของอรชุน ผู้เป็นบุตร และได้บัญชาให้พระวิศวกรรมสร้างเมืองให้พวกปาณฑพชื่อว่า อินทรปรัสถ์ ส่วนมายาสูรได้สร้างพระราชวังให้พวกปาณฑพชื่อว่า มายาสภา
การเนรเทศตนเอง 12 ปี

ก่อนจะเริ่มพิธีราชสูยะ ท้าวธฤตราษฎร์ได้ส่งวัวแสนตัวให้เป็นบรรณาการ ศกุนิได้วางแผนให้ตักษกะนาคราชมาขโมยวัวแสนตัวไป เพื่อแก้แค้นอรชุน เหล่าทหารที่ต้อนวัวมา ได้มาบอกอรชุนว่าวัวถูกขโมยไป อรชุนจึงไปหยิบอาวุธในตำหนักของยุธิษฐิระแต่ระหว่างนั้นพระนางเทราปตีกำลังเล่นสกาอยู่กับยุธิษฐิระ เมื่ออรชุนไปชิงวัวคืนมาได้อรชุนก็ต้องเนรเทศตัวเองตามที่สัญญาไว้ ทั้งๆ ที่อรชุนไม่จำเป็นต้องเนรเทศตัวเองก็ตาม การเนรเทศตัวเองครั้งนี้อรชุนได้ออกผนวชเป็นฤๅษี และเข้าสู่ติรฐายาตรา(การจาริกแสวงบุญ) โดยการนำของเทวฤๅษีนารัทมุนี
การเนรเทศตนเอง 12 ปี > การแต่งงานกับนางจิตรางคทา

อรชุนออกจาริกบุญโดยเริ่มจาก อินทรปรัสถ์ ไปยังกลิงคะ ไปยังอาศรมฤๅษีอคัสตยะ อาศรมฤๅษีวศิษฐ์ อาศรมฤๅษีภฤคุ จนกระทั่งเดินทางมาถึงเมืองมณีปุระ ท้าวจิตรวาหนะ เชิญฤๅษีอรชุนเข้ามาพำนักในพระราชวัง และให้บุตรี คือ นางจิตรางคทา คอยปรนนิบัติดูแล นางเกิดตกหลุมรักอรชุน พระราชาก็ทรงยอมให้แต่ง แต่อรชุนอยู่ที่นั่นได้ไม่นานก็ต้องออกจาริกต่อ นางจิตรางคทาตั้งครรภ์ และให้กำเนิดบุตร ชื่อ พภรุวาหนะ
การเนรเทศตนเอง 12 ปี > การแต่งงานกับนางนาคอุลูปี

หลังออกจากมณีปุระ อรชุนเดินทางต่อไปจนถึงแม่น้ำคงคา อรชุนลงไปสรงน้ำ และถูกนางนาคอุลูปี รัดขาและลากลงไปในแม่น้ำคงคา นางได้สมสู่กับอรชุน จนตั้งครรภ์และให้กำเนิดบุตรชื่อ อิราวัต
การเนรเทศตนเอง 12 ปี > การแต่งงานกับเจ้าหญิงสุภัทรา

หลังออกจากเมืองบาดาล อรชุนเดินทางต่อไปที่แคว้นเกรละ และเดินทางต่อไปจนถึงทวารกา พระกฤษณะต้องการให้อรชุนแต่งงานกับสุภัทรา จึงเชิญอรชุนเข้าไปในพระราชวัง สุภัทราตกหลุมรักอรชุนทันทีที่แรกเห็น กฤษณะบอกให้อรชุนลักพาตัวสุภัทราเพื่อแต่งงาน อรชุนอยู่กับสุภัทราที่ทวารกา เมื่อหมดการเนรเทศก็เดินทางกลับอินทรปรัสถ์ สุภัทราตั้งครรภ์ และให้กำเนิดบุตรชื่อ อภิมันยุ
พิธีราชสูยะ

ยุธิษฐิระ ได้ให้อรชุนนำสาน์สไปยังอาณาจักรต่างๆทางตอนเหนือ ได้แก่ สวรรณปรัสถ์ ปราณปรัสถ์ เทวปรัสถ์ ปราคชโยติษะ ตรีครรตะ พาหลีกะ วิศวคัสวะ ไกเกยะ กัมโพช คันธาระ ฤษิกะ กิมปุรุษะ กิราตะ กินนร คนธรรพ์ ยักษะ จนไปถึงหิมาลัย ประสบความสำเร็จ
การเนรเทศ 13 ปี

หลังจากยุธิษฐิระแพ้พนันสกา เหล่าพี่น้องปาณฑพได้ออกเดินป่า เป็นเวลา 13 ปี
การเนรเทศ 13 ปี > การบำเพ็ญตบะเพื่อขอศรปาศุปัต

อรชุนในระหว่างที่เดินป่าได้ปลีกตัวไปบำเพ็ญตบะเพื่อขอศรปาศุปัตจากพระศิวะ จนกระทั่งพระศิวะพอพระทัย ก็เสด็จลงมาแปลงร่างเป็นพรานป่า ในขณะที่อรชุนกำลังบำเพ็ญตบะ มีหมูป่าพุ่งมาจะทำร้ายอรชุน อรชุนได้ยิงธนูใส่ปากของหมูป่า แต่เมื่อไปดูปรากฏว่ามีธนูอยู่สองดอก และมีพรานป่าแสดงตัวว่าเป็นผู้ยิง อรชุนไม่ยอมจึงสู้กับพรานป่า แต่ไม่อาจสู้ได้ อรชุนจึงยอมแพ้ พรานป่าคืนร่างเป็นพระศิวะ และมอบศรปาศุปัตให้อรชุน และยังมีบัญชาให้เทพโลกบาลทั้งสี่ คือ ท้าวกุเวร พระวรุณ พระยม และพระอินทร์มามอบศาตราวุธและของวิเศษให้แก่อรชุน หลังจากนั้นพระอินทร์ได้พาอรชุนผู้เป็นบุตรไปท่องสวรรค์
การเนรเทศ 13 ปี > การท่องสวรรค์ของอรชุน

อรชุนมาถึงเมืองอมรวดี บนสวรรค์ พระอินทร์ได้ต้อนรับอรชุนด้วยนางอัปสรทั้งสี่ คือ นางรัมภา นางเมนกา นางติโลตมา นางอุรวศี พระอินทร์ได้มอบของวิเศษให้อรชุนมากมาย และให้อรชุนเที่ยวชมได้ทั้งสวรรค์ ระหว่างอยู่ในสวรรค์อรชุนได้เรียนวิชาดีดพิณ ตีกลอง และการเต้นรำ จากคนธรรพ์จิตรเสน
การเนรเทศ 13 ปี > การปราบพวกนิวัตกวัจและพวกกาลเกยะ

พระอินทร์ได้ขอร้องให้อรชุนปราบอสูรสองเผ่า คือ พวกนิวัตกวัจ และ พวกกาลเกยะ ซึ่งมีอิทธิฤทธิ์มาก อรชุนได้ลงไปยังเมืองใต้บาดาลของพวกนิวัตกวัจและใช้ศรโมหิณีและศรมาธวะทำลายเมืองของพวกเขา และขึ้นไปยังเมืองหิรัญปุระ บนอากาศ ของพวกกาลเกยะ และใช้ศรรุทระทำลายเมืองหิรัญปุระจนราบคาบ
การเนรเทศ 13 ปี > อรชุนต้องคำสาปนางอุรวศี

วันหนึ่งระหว่างที่อรชุน อยู่ในตำหนักบนสวรรค์ นางอุรวศีได้เข้ามายังห้องของอรชุน และต้องการเสพสมกับอรชุน แต่อรชุนปฏิเสธเพราะนางอุรวศี เคยแต่งงานกับท้าวปุรูรพ ปฐมกษัตริย์แห่งจันทรวงศ์ ซึ่งเป็นบรรพบุรุษของตน นางอุรวศีจึงสาปให้อรชุนกลายเป็นขันที ไปตลอดชีวิต แต่พระอินทร์ได้ขอให้นางผ่อนผันคำสาป นางจึงลดให้เหลือแค่ปีหนึ่ง อรชุนจึงต้องกลายเป็นขันทีหนึ่งปี นั่นคือในปีสุดท้ายของการเนรเทศ
การลี้ภัยในราชสำนักท้าววิราฎ

อรชุน ในร่างขันที ใช้ชื่อว่า พฤหันนลา ปลอมตัวเป็นครูสอนดนตรีและการเต้นรำ ให้กับนางอุตตรา บุตรีของท้าววิราฎ
การลี้ภัยในราชสำนักท้าววิราฎ > การขับรถม้าให้เจ้าชายอุตตระ

ทุรโยธน์สืบทราบว่า พวกปาณฑพอาศัยอยู่กับท้าววิราฏ จึงยกทัพมาตีแคว้นมัตสยะ เจ้าชายอุตตระ อาสาออกไปต้านทัพแต่เพียงผู้เดียวโดยมีพฤหันนลา เป็นสารถีให้ เมื่อเจ้าชายอุตตระมาถึงสมรภูมิ ได้เห็นกองทัพที่ยิ่งใหญ่ของหัสตินาปุระก็เกิดความเกรงกลัว และสั่งให้พฤหันนลาขับรถม้าหนี พฤหันนลาพาเจ้าชายมายังป่าที่พวกตนซ่อนอาวุธศักดิ์สิทธิ์ไว้ และแสดงตัวว่าเป็นอรชุน อุตตระไม่เชื่อ จึงให้พฤหันนลาบอกชื่ออื่นๆของอรชุนมาอีกสิบชื่อ เมื่อกล่าวชื่อจนครบอุตตระก็เชื่อ และขอร้องให้อรชุนรบกับกองทัพหัสตินาปุระ อรชุนรบกับ ภีษมะ โทรณาจารย์ กฤปาจารย์ ทุรโยธน์ ทุหศาสัน กรรณะ อัศวัตถามา ศกุนิ และวิกรรณะ อรชุนแผลงศรปราโมหนะ ทำให้ทุกคนสลบไป อรชุนจึงให้อุตตระไปขโมยผ้าคลุมไหล่ของทุรโยธน์ ทุหศาสัน กรรณะ อัศวัตถามา และศกุนิ มาให้กับตนเพื่อเป็นการแก้แค้นการเปลื้องอาภรณ์พระนางเทราปทีในราชสภา เมื่อ 13 ปีก่อน
การลี้ภัยในราชสำนักท้าววิราฎ > อภิมันยุแต่งงานกับนางอุตตรา

หลังจากปาณฑพเปิดเผยตัว และเตรียมรวบรวมกองทัพอยู่ที่แคว้นมัตสยะ อภิมันยุได้เดินทางมาหาอรชุน และได้พบกับนางอุตตรา ก็เกิดตกหลุมรัก อรชุนจึงยอมให้อภิมันยุแต่งงานกับอุตตรา
สงครามทุ่งกุรุเกษตร > ภควัตคีตา

ก่อนการรบอรชุนเกิดความลังเลใจไม่อยากจะรบ พระกฤษณะได้แสดงรูปเป็นพระวิศวรูป และเทศนาเรื่องภควัตคีตา อรชุนจึงยอมรับที่จะเข้าร่วมรบในสงคราม
สงครามทุ่งกุรุเกษตร > บทบาทในสงครามทุ่งกุรุเกษตร

ในวันที่ 2 - 8 อรชุนรบกับภีษมะมาโดยตลอด ฝีมือต่างสูสีไม่อาจเอาชนะกันได้
ในวันที่ 9 พระกฤษณะจะขว้างจักรสุทรรศน์ใส่ภีษมะ แต่อรชุนห้ามไว้
ในวันที่ 10 อรชุนสังหารภีษมะ ด้วยความช่วยเหลือของศิขัณทิน
ในวันที่ 12 อรชุนสังหารท้าวภาคทัตต์
ในวันที่ 13 อรชุนสังหารสุศรรมา
ในวันที่ 14 อรชุนสังหารสุทักษิณ ท้าวศรุตายุธ ท้าววินทะ ท้าวอนุวินทะ และท้าวชัยทรัถ
ในวันที่ 17 อรชุนสังหารกรรณะ วฤษเสน ศัตรุญชัย และทวิปัต
ในคืนวันที่ 18 อรชุนแผลงศรพรหมาสตร์สู้กับศรพรหมเศียรของอัศวัตถามา