stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
กรานาโด เอสพาดา

| กรานาโด เอสพาดา |
| --- | --- |

ผู้พัฒนา: IMC Games Co.,Ltd.
ผู้จัดจำหน่าย: KOR: HanbitSoft NA: T3Fun SEA: IMC Games
เอนจิน: PathEngine  Tree Rendering - SpeedTree Animation - EmotionFX
เครื่องเล่น: ไมโครซอฟท์ วินโดวส์
วางจำหน่าย: KOR: 14 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2006 NA: 10 กรกฎาคม ค.ศ. 2007 EU: 17 ธันวาคม ค.ศ. 2013 SEA: 24 ตุลาคม ค.ศ. 2017
แนว: แฟนตาซี MMORPG
รูปแบบ: หลายผู้เล่น
กรานาโด เอสพาดา (อังกฤษ: Granado Espada) พัฒนาโดย IMC Games Co.,Ltd ถูกนำมาเปิดให้บริการในประเทศไทยโดย บริษัท เอเซียซอฟท์ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) (9 ตุลาคม พ.ศ. 2549 - 31 มีนาคม 2565) และ บริษัท อิเล็กทรอนิกส์ เอ็กซ์ตรีม (20 กันยายน พ.ศ. 2565) ภายในเกมจะอิงศิลปะยุคบาโรก ที่เน้นความหรูหรา ตัวเกมได้รับรางวัล Best Graphics and Game of the Year ในปี ค.ศ. 2006 จากประเทศเกาหลี
เกมเปิดช่วงทดสอบ เวอร์ชัน 1.8.11 ในวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2549 เวลา 17:00 น. โดยเปิดเพียง 1 เซิร์ฟเวอร์ คือ Andromeda หลังจากนั้น วันที่ 16 ตุลาคม ในปีเดียวกัน ได้เปิดเซิร์ฟเวอร์เพิ่มอีกชื่อว่า Ara เพื่อรับผู้เล่นหน้าใหม่และแก้ปัญหาระบบมิชชันและการเก็บเลเวล จนถึง วันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2549 เวลา 24:00 น. ได้ทำการปิดช่วงทดสอบเพื่อปรับปรุงรอทำการเปิดอย่างเป็นทางการอีกครั้ง
การเข้าเล่นเกมในตอนแรกทางบริษัทคาดว่าจะเก็บค่าบริการรายเดือนโดยค่าใช้จ่ายจะเหมือนกับ Ragnarok คือ 30 วันราคา 349 บาท แต่ได้มาเปลี่ยนเป็นเล่นฟรีในช่วงก่อนเปิดอย่างเป็นทางการโดยทำการขายไอเทมพิเศษภายในเกมแทน
ในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 เอเซียซอฟท์ได้มีการประกาศยุติการให้บริการเกมซึ่งเป็นการสิ้นสุดการให้บริการอย่างเป็นทางการในประเทศไทยโดยมีกำหนดการในวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2565 เวลา 23:59 น.
ในวันที่ 18 เมษายน พ.ศ. 2565 อิเล็กทรอนิกส์ เอ็กซ์ตรีม ได้การเปิดแฟนเพจเกมบนเฟซบุ๊กพร้อมกับเปิดเว็บไซต์เกมอย่างเป็นทางการ และในวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2565 อิเล็กทรอนิกส์ เอ็กซ์ตรีม ได้เข้าลงนามเซ็นสัญญาร่วมกับ IMC games และ Hanbitsoft เจ้าของลิขสิทธิ์และผู้พัฒนาเกม Granado Espada ณ กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ ในการเปิดให้บริการเกม Granado Espada ในประเทศไทยอย่างเป็นทางการ เกมเปิดช่วงทดสอบ วันที่ 20 - 26 กันยายน พ.ศ. 2565 มีกำหนดเปิดเกมอย่างเป็นทางการวันที่ 4 ตุลาคม ในปีเดียวกัน
รูปแบบเกม > ระบบมัลติเพิล คาแรคเตอร์ คอนโทรล - Multiple Character Control (MCC)

ระบบังคับตัวละครหลายตัว เรียกว่า Multiple Character Control หรือ MCC ทำให้การต้องไปหาผู้เล่นอื่นที่เล่นเป็นตัวละคร Support ไม่จำเป็นอีกต่อไปในหนึ่งทีมสามารถมีได้ทั้งโจมตีระยะใกล้, โจมตีระยะไกลและฝ่ายสนับสนุนในทีมเดียว หรือจะเลือกให้เป็นตัวละครแบบโจมตีทั้ง 3 ตัวละครเลยก็ได้ ทำให้รูปแบบการเล่นของผู้เล่นแต่ละคนแตกต่างกันไปมากมาย
ในการเล่นแบบทีมนี้ยังสามารถเลือกโหมดการต่อสู้ได้อีก 4 แบบ
แผนต่อสู้ : (Ctrl+คลิกซ้าย) เครื่อนที่ไปยังเป้าหมายที่กำหนด พร้อมโจมตีศัตรูระหว่างทาง
เก็บไอเท็ม : (Ctrl+Shift+คลิกซ้าย) เก็บไอเท็มในบริเวณที่คลิก
แผนตั้งรับ : (Ctrl+H) ตั้งรับและต่อสู้อยู่บริเวณนั้นโดยไม่เคลื่อนที่ไปไหน
แผนป้องกันตัว : (Ctrl+E) ต่อสู้กับศัตรูบริเวณรอบ ๆ
สามารถออกคำสั่งกับตัวละครได้ 2 แบบ
เลือกทั้งหมด : คำสั่งที่ใช้จะมีผลกับทุกตัวละครในทีม
เลือกเฉพาะตัว : คำสั่งที่ใช้จะมีผลเฉพาะตัวละครที่เลือก
รูปแบบเกม > ระบบท้าประลองและ PVP แบบทีม

ระบบ PVP ภายในเกม เมื่อผู้เล่นท้าผู้เล่นคนอื่นทั้ง 2 ฝ่ายจะเข้าสู้ห้องประลอง และสามารถต่อสู้กันได้ทันที เมื่อจบการประลองจะมีการเก็บข้อมูลแพ้ชนะของผู้เล่นทั้ง 2 ฝ่ายด้วย
ระบบ PVP แบบทีม สามารถประลองแบบทีมได้ที่เมืองหลักทั้ง 3 เมืองที่ เจ้าหน้าที่จัดการ PVP โดยการ PVP แบบทีมจะไม่มีการเก็บข้อมูล แพ้ชนะ
ตัวละคร > ตัวละครหลัก

ในช่วงเริ่มต้นเกม หลังจากที่สร้างตระกูล(ใส่นามสกุล)เรียบร้อยแล้ว ผู้เล่นสามารถสร้างตัวละครได้จาก 5 ตัวละครหลัก ซึ่งตัวละครหลักนั้นโดยรวมแล้วมีอยู่ทั้งหมด 5 สายซึ่งสามารถสร้างได้ตั้งแต่ต้น สามารถเลือกเพศของตัวละครได้ด้วย
ไฟท์เตอร์ - มีความโดดเด่นเรื่องพลังป้องกันสามารถใช้อาวุธได้หลากหลาย
มัสเก็ตเทียร์ - มีความสามารถในการโจมตีระยะไกลด้วยอาวุธปืนต่างๆ
สเกาท์ - มีความสามารถในการฟื้นฟูและเพิ่มความสามารถให้กับทีม
วิซาร์ด - มีความโดดเด่นเรื่องการใช้สกิลเวทมนตร์ในการสนับสนุนทีมและลดความสามารถของศัตรู
วอร์ล็อก - มีความสามารถในการใช้เวทมนตร์ธาตุไฟ น้ำแข็ง และสายฟ้าในการโจมตีศัตรู
ตัวละคร > ตัวละครในเกม

ภายในเกมมีระบบเควสที่สามารถนำตัวละครพิเศษ (NPC) มาใช้ได้เมื่อสามารถทำเควสของตัวละครนั้นผ่านตามกำหนด โดยจะได้รับมาในรูปแบบการ์ด ผู้เล่นสามารถนำการ์ดไปสร้างเป็นตัวละครได้ที่ Barracks NPC แต่ละตัวจะมีเลเวลต่างกันไป และความสามารถก็ต่างกันไปด้วย
ตัวละคร > ระบบแลกเปลี่ยน การ์ดตัวละคร

การ์ด NPC ที่มีความสามารถพิเศษมากกว่า NPC ธรรมดาสามารถซื้อได้โดยเลือกคลิกที่ เมนู > ไอเทมมอลล์ ก็ได้โดย NPC พิเศษนี้จะมีความสามารถมากกว่า NPC ปกติและขายในช่วงเวลาจำกัด และสามารถหาได้จากการเปิด Lyndon Box ในช่วงเวลากิจกรรม
การ์ด NPC ทุกใบใน Server Thai สามารถแลกเปลี่ยนหรือตั้งขายได้ ยกเว้นการ์ดตัวละครที่ได้จากกิจกรรม ซึ่งจะมีคำว่า "กิจกรรม" หรือ "Event" ต่อท้ายที่การ์ดตัวละครนั้นๆ และการ์ดที่มีคำว่า "Collect" หรือ "Collection" เมื่อสร้างตัวละครนั้นมาใช้แล้วจะไม่สามารถพับกลับมาเป็นการ์ดได้อีก
ตัวละคร > ระบบ Barracks

ตัวละครที่ถูกสร้างทุกตัวจะอยู่ในแฟมิลี่เดียวกัน โดยจะมีนามสกุลต่อท้ายชื่อตัวละครที่ตั้งไว้ตอนสร้างตัวละคร และจะใช้นามสกุลนั้นในการติดต่อสื่อสารภายในเกม
ในหนึ่งบาร์แรคสามารถสร้างตัวละครได้ 9 ตัว ในเวอร์ชัน 33.81.46 ซึ่งเป็นเวอร์ชันล่าสุดสามารถสร้างได้ทั้งหมด 234 ตัวละคร ใน 26 บาร์แรค
ตัวละคร > แฟคชั่น

ตระกูลของผู้เล่นสามารถเข้าร่วมแฟคชั่นได้ เมื่อแฟคชั่นเลเวลถึง 50 ผู้นำแฟคชั่นสามารถทำเควสร่วมกับสมาชิกภายในแฟคชั่นทำเควสแฟคชั่น LV. 51 เก็บถาวร 2010-11-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน และ LV. 52 เก็บถาวร 2010-10-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน เมื่อจบเควส LV. 52 ผู้นำแฟคชั่นสามารถเลือกได้ว่าจะอยู่ฝ่ายใด จากสองฝ่ายคือ สภาอิสระและจักรวรรดิ
ทุกวันเสาร์เวลา 19.00 น. ถึง 21.00 น. จะเป็นเวลาสงครามโคโลนี่วอร์ ผู้นำแฟคชั่นสามารถประกาศสงครามกับแฟคชั่นอื่น ๆ ได้และในช่วงเวลานี้แต่ละแฟคชั่นยังสามารถทำการโจมตีเสาโคโลนี่ในแมพต่าง ๆ ได้เมื่อสมาชิกในแฟคชั่นสามารถทำลายเสาโคโลนี่ลงได้ แฟคชั่นนั้นจะได้รับบัพพิเศษ ยิ่งสามารถครองเสาโคโลนี่ได้มากเท่าไหร่บัพพิเศษจะยิ่งเพิ่มความสามารถมากยิ่งขึ้น
ในแพทช์ 8.5 มีระบบใหม่เพิ่มขึ้นมาคือการอัพเกรดเลเวลแฟคชั่น วอร์ฝ่าย และการเลือกเข้าสมาคมชั่นสูง ได้แก่ สมาคมสภา (GLEICHSTELLUNG) สมาคมจักรวรรดิ (LEALTAD) และฝ่ายทหารรับจ้าง (PEGADILLA)
ตัวละคร > สแตนซ์และสกิล

http://ge.playpark.com/detail.aspx?webID=106&TID=13&contID=556%5Bลิงก์เสีย%5D
ผลิตภัณฑ์

ในประเทศไทยมี GE Treasure Box ที่ผลิตออกมาหลังจากเปิดตัวเกมได้ไม่นาน ปกติขายอยู่ที่กล่องละ 890 บาท จนถึงปัจจุบันก็ยังมีขายอยู่พร้อมโปรโมชั่นแถมไอเท็มต่าง ๆ
ภายในกล่อง
1. กล่องเหล็กสกรีนลาย GE สีเงิน
2. CD Cilent Version 2.9.1
3. Postcard ที่มีแต่เฉพาะใน GE Treasure Box Special Edition
4. GE Item Card สำหรับนำ Serial no. ไปกรอกเพื่อเข้าร่วมโปรโมชั่น
5. สมุดภาพที่บรรจุภาพ Gallery ของเกม GE
6. โปสเตอร์ GE พร้อมลายเซ็น Mr. Kim Hak Kyu 1 แผ่น
7. แผนที่ในเกมทำจากผ้าใบ 1 ผืน
8. แผ่นรองเม้าส์หนัง สกรีนลาย GE 1 แผ่น
โปรโมชั่นกล่อง GE treasure Box ได้ออกมาเพื่อต้อนรับแพทใหม่ “Kingdom of Errac” มีจัดจำหน่ายในช่องระยะเวลาวันที่ 21 สิงหาคม 2552 – วันที่ 30 พฤศจิกายน 2552
ถายใต้ชื่อ Treasure Box "Wonderful Package"
มีการเปลี่ยนแปลงไอเทมถายในกล่องเป็นดังต่อไปนี้
2. DVD 9 ประกอบด้วย Client Game ทั้งหมด 5 เกมดังนี้
Ragnarok online version 13.1
   Cabal  version 5.0
   Granada Espada version 3.2.4
   Yulgang  Manual patch version 6.34
   Maple Story Manual patch version 0.68
3. Postcard “Kingdom of Errac” GE 3.2.4
4. Item Card สำหรับนำ Serial no. ไปกรอกขอรับ Item code จากเกม GE, CB, RO เกมใดเกมหนึ่ง
Item Card สามารถนำ Serial No. ไปแลก RNPC ซึ่งเลิกจัดจำหน่ายทาง Item Mall ไปนานแล้ว
สามารถเลือกได้เพียง 1 รายการ จากรายการต่อไปนี้
1. จอมเวทอิมิเลีย
2. ช่างตีดาบนักต่อสู้อิดจ์
3. นักสู้โซโฮ
4. โจรสลัด อเดลินา
5. พ่อครัวนักต่อสู้แพนฟิโล
ดูเพิ่ม

ไอราวัณ
แหล่งข้อมูลอื่น

Granado Espada Online เก็บถาวร 2022-04-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน อเมริกาเหนือ
(ในภาษาเกาหลี) Granado Espada เกาหลี
(ในภาษาญี่ปุ่น) Granado Espada ญี่ปุ่น
(ในภาษาจีน) Granado Espada เก็บถาวร 2022-03-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ไต้หวัน
(ในภาษาจีน) Granado Espada 2 จีนแผ่นดินใหญ่
(ในภาษาไทย) Granado Espada ไทย
(ในภาษาอินโดนีเซีย) Granado Espada อินโดนีเซีย
การควบคุมแบบทีม (วอร์ลอค, NPC อเดลิน่า, NPC แคทเทอรีน)
NPC Item Shop
GE Treasure Box
ภายใน GE Treasure Box
กลีเซอ 581 ซี

| 0 | 1 | 2 |
| --- | --- | --- |
| ดาวเคราะห์นอกระบบ | ดาวเคราะห์นอกระบบ | รายชื่อ |
 ภาพในจินตนาการของกลีเซอ 581 ซี
ดาวฤกษ์แม่
| ดาวฤกษ์ | ดาวฤกษ์ | Gliese 581 |
| กลุ่มดาว | กลุ่มดาว | Libra |
| ไรต์แอสเซนชัน | (α) | 15h 19m 26s |
| เดคลิเนชัน | (δ) | −07° 43′ 20″ |
| ความส่องสว่างปรากฏ | (mV) | 10.55 |
| ระยะห่าง | ระยะห่าง | 20.3 ± 0.3 ly (6.2 ± 0.1 pc) |
| ชนิดสเปกตรัม | ชนิดสเปกตรัม | M3V |
| มวล | (m) | 0.31 M☉ |
| รัศมี | (r) | 0.29 R☉ |
| อุณหภูมิ | (T) | 3480 ± 48 K |
| ความเป็นโลหะ | [Fe/H] | -0.33 ± 0.12 |
| อายุ |  | 7 – 11 พันล้านปี |
องค์ประกอบวงโคจร ต้นยุคอ้างอิง JD 2451409.762
| กึ่งแกนเอก | (a) | 0.072993 ± 0.000022 AU |
| ความเยื้องศูนย์กลาง | (e) | 0 |
| คาบการโคจร | (P) | 12.9191 ± 0.0058 d (0.03537 y) |
| มุมกวาดเฉลี่ย | (M) | 33 ± 19° |
| ครึ่งแอมพลิจูด | (K) | 3.30 ± 0.19 m/s |
ลักษณะทางกายภาพ
| มวลอย่างต่ำ | (m sin i) | 5.6 ± 0.3 M⊕ |
ข้อมูลการค้นพบ
| ค้นพบเมื่อ | ค้นพบเมื่อ | April 4, 2007 April 24, 2007 (announced) |
| ค้นพบโดย | ค้นพบโดย | Stéphane Udry et al. |
| วิธีตรวจจับ | วิธีตรวจจับ | Radial velocity |
| สถานที่ที่ค้นพบ | สถานที่ที่ค้นพบ |  La Silla Observatory |
| สถานะการค้นพบ | สถานะการค้นพบ | Published |
อ้างอิงกับฐานข้อมูลอื่น
| สารานุกรมดาวเคราะห์นอกระบบ | สารานุกรมดาวเคราะห์นอกระบบ | ข้อมูล |
| ซิมแบด | ซิมแบด | ข้อมูล  |
กลีเซอ 581 ซี (อังกฤษ: Gliese 581 c) หรือ Gl 581 c เป็นดาวเคราะห์นอกระบบโคจรรอบดาวแคระแดง กลีเซอ 581 ในกลุ่มดาวคันชั่ง อยู่ห่างจากโลกประมาณ 20.5 ปีแสง ชื่อกลีเซอ 581 เป็นชื่อดาวฤกษ์ในบัญชีดาวของ วิลเฮล์ม กลีเซอ นักดาราศาสตร์ชาวเยอรมัน
กายภาพ

นักดาราศาสตร์คะเนกันว่ามันมีมวลสารมากกว่าโลกประมาณห้าเท่า เท่าที่สำรวจ กลีเซอ 581 ซี มีรัศมีใหญ่กว่าโลกน่าจะประมาณ 50% น่าจะมีแรงโน้มถ่วงบนพื้นดาวเคราะห์มากกว่าบนโลกประมาณ 2.2 เท่า ตอนแรก ดาวเคราะห์ดวงนี้ถูกสันนิษฐานว่าอยู่ในเขตอาศัยได้ แต่ ณ ตอนนี้ได้คิดว่าดาวเคราะห์ดวงนี้น่าจะคล้ายคลึงกับดาวศุกร์มากกว่า
วงโคจร

กลีเซอ 581 ซี มีคาบการโคจร (หรือ "ปี" หนึ่งของดาวเคราะห์) ประมาณสิบสามวันของโลก วงโคจรของมันใกล้ดาวฤกษ์ที่ศูนย์กลางมากกว่าระยะห่างระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ประมาณ 14 เท่า หรือคิดเป็นระยะทางประมาณ 11 ล้านกิโลเมตร ขณะที่โลกอยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ 150 ล้านกิโลเมตร
การค้นพบ

ดาวเคราะห์ดวงนี้ถูกค้นพบโดยทีมของ สตีเฟน ยูดรี (Stéphane Udry) ของที่ศูนย์สังเกตการณ์เจนีวา ในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งได้ประกาศการค้นพบในวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2550 โดยใช้อุปกรณ์ตรวจวัดความเร็วเชิงรัศมีของดาวฤกษ์ความแม่นยำสูง (HARPS) ของหอดูดาวท้องฟ้าซีกใต้แห่งยุโรป ซึ่งติดตั้งบนกล้องโทรทรรศน์อีเอสโอขนาด 3.6 เมตร ในหอดูดาวลาซิลลา ประเทศชิลี
กลุ่มภาพบนแผ่นหินแห่งเทือกเขาอัลไตในมองโกเลีย

| กลุ่มภาพบนแผ่นหินแห่งเทือกเขาอัลไตในมองโกเลีย * |
| --- | --- |
  แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก
ประเทศ: มองโกเลีย
ประเภท: มรดกทางวัฒนธรรม
เกณฑ์พิจารณา: (iii)
ประวัติการขึ้นทะเบียน
ขึ้นทะเบียน: 2554 (คณะกรรมการสมัยที่ 35)
* ชื่อตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก ** ภูมิภาคที่จัดแบ่งโดยยูเนสโก
กลุ่มภาพบนแผ่นหินแห่งเทือกเขาอัลไตในมองโกเลีย (อังกฤษ: Petroglyphic Complexes of the Mongolian Altai) เป็นภาพแกะสลักหินและที่ฝังศพจำนวนมากที่พบในแหล่งโบราณคดี 3 แห่งในบริเวณนี้ อธิบายถึงพัฒนาการทางวัฒนธรรมของมองโกเลียที่มีมากว่า 12,000 ปี ภาพสลักที่มีอายุเก่าแก่ที่สุด (11,000-6,000 ปีก่อนคริสตกาล) แสดงว่าพื้นที่บริเวณนี้เคยมีบางส่วนเป็นป่าละเมาะและหุบเขาที่อยู่อาศัยของนักล่าสัตว์ด้วยการล่าขนาดใหญ่ ต่อมาเปลี่ยนเป็นภาพแกะสลักการต้อนฝูงสัตว์เป็นลักษณะเด่น ภาพสลักในยุคใหม่สุดแสดงถึงการเปลี่ยนวิถีชีวิตเป็นชนขี่ม้าเร่ร่อนอย่างอิสระในช่วง 1,000 ปีก่อนคริสตกาล ในช่วงสมัยสิเถียนและสมัยอิทธิพลเติร์กตอนปลาย (คริสต์ศตวรรษที่ 7-8 หรือ พุทธศตวรรษที่ 12-13) ภาพแกะสลักเหล่านี้มีส่วนทำให้เกิดความเข้าใจต่อสภาพสังคมสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในเอเชียเหนือที่มีคุณค่ายิ่ง
มรดกโลก

กลุ่มภาพบนแผ่นหินแห่งเทือกเขาอัลไตในมองโกเลียได้รับลงทะเบียนเป็นมรดกโลกในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 35 เมื่อปี พ.ศ.2554 (ค.ศ. 2011) ที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศสด้วยข้อกำหนดและหลักเกณฑ์ในการพิจารณา ดังต่อไปนี้
(iii) - เป็นสิ่งที่ยืนยันถึงหลักฐานของวัฒนธรรมหรืออารยธรรมที่ปรากฏให้เห็นอยู่ในปัจจุบันหรือว่าที่สาบสูญไปแล้ว
| ด ค กแหล่งมรดกโลกในประเทศมองโกเลีย |
| --- | --- | --- |
| ทางวัฒนธรรม |  ภูมิทัศน์วัฒนธรรมหุบเขาออร์ค็อง  กลุ่มภาพบนแผ่นหินแห่งเทือกเขาอัลไตในมองโกเลีย  ภูเขาใหญ่บูร์คันคัลดุนและภูมิทัศน์ศักดิ์สิทธิ์โดยรอบ  โบราณสถานหินกวางและแหล่งยุคสำริดที่เกี่ยวข้อง  |  |
| ทางธรรมชาติ |  แอ่งน้ำอุฟส์นูร์  ภูมิทัศน์ดาวเรีย  |  |
หมายเหตุ: ใช้ชื่อตามที่ได้เสนอขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
กลุ่มปูชนียสถานของชาวโหยสฬะ

| แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก |
| --- | --- |

ที่ตั้ง: รัฐกรณาฏกะ ประเทศอินเดีย
เกณฑ์พิจารณา: วัฒนธรรม: i, ii, iv
อ้างอิง: 1670
ขึ้นทะเบียน: 2023 (สมัยที่ 45th)
กลุ่มปูชนียสภานของชาวโหยสฬะ (อังกฤษ: Sacred Ensembles of the Hoysalas) ประกอบด้วยโบสถ์พราหมณ์สามแห่งที่สร้างขึ้นในรูปแบบสถาปัตยกรรมโหยสฬะในอินเดียใต้ และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโก ปูชนียสถานเหล่านี้สร้างขึ้นระหว่างศตวรรษที่ 12-13 ในสมัยจักรวรรดิโหยสฬะ รูปแบบทางสถาปัตยกรรมของทั้งสามแห่งพัฒนาขึ้นในสมัยโหยสฬะตอนต้นซึ่งกำลังขึ้นเรืองอำนาจในแถบอินเดียใต้ รูปแบบของโหยสฬะในยุคนี้เริ่มมีความโดดเด่นแตกต่างจากรูปแบบร่วมสมัยของจักรวรรดิและวัฒนธรรมอื่น ๆ
ด้วยสถาปัตยกรรมที่โดดเด่น งานประติมากรรมสมจริง และงานแกะสลักหิน ยูเนสโกขึ้นทะเบียนทั้งสามสถานที่ให้เป็นแหล่งมรดกโลกในปี 2023
รายชื่อ

| ที่   | ชื่อในปัจจุบัน   | ศาสนา   | เทพเจ้า   | สร้างเสร็จ (ค> ศ.)   | ภาพ   |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1   | จันนเกศวเทวาลัย  | ฮินดู   | พระวิษณุ  | 1117   |   |
| 2   | โหยสเฬสวรเทวาลัย  | ฮินดู   | พระศิวะ  | 1160   |   |
| 3   | เกศวเทวาลัย  | ฮินดู   | พระวิษณุ  | 1258   |  |
กลุ่มภาษาฟรีเชีย

| ฟรีเชีย |
| --- | --- |
Frysk, Friisk, Fräisk
ป้ายสองภาษา (เยอรมันและฟรีเชียเหนือตามลำดับ) ในเมืองฮูซุม ประเทศเยอรมนี
ประเทศที่มีการพูด: เนเธอร์แลนด์และเยอรมนี
ภูมิภาค: ฟรีเชียตะวันตก: ฟรีสลันด์, แว็สเตอร์กวาร์ตีร์; ฟรีเชียเหนือ: นอร์ทฟรีสลันท์, เฮ็ลโกลันท์, ดือเนอ; ฟรีเชียซาเทอร์ลันท์: ซาเทอร์ลันท์
ชาติพันธุ์: ชาวฟรีเชีย
จำนวนผู้พูด: ประมาณ 480,000 คน  (2001 – สำมะโน)
ตระกูลภาษา: อินโด-ยูโรเปียน  เจอร์แมนิกเจอร์แมนิกตะวันตกเจอร์แมนิกทะเลเหนือแองโกล-ฟรีเชียนฟรีเชีย
รูปแบบก่อนหน้า: ฟรีเชียเก่า ฟรีเชียกลางฟรีเชีย 
ภาษาถิ่น: ฟรีเชียตะวันตก ฟรีเชียเหนือ ฟรีเชียตะวันออก (รวมฟรีเชียซาเทอร์ลันท์)                 
ระบบการเขียน: อักษรละติน
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ: เนเธอร์แลนด์   เยอรมนี
ผู้วางระเบียบ: ฟรีเชียตะวันตก: สถาบันภาษาฟรีเชียในเลวาร์เดิน ฟรีเชียเหนือ: สถาบันภาษาฟรีเชียเหนือในเบรทชเต็ท (ไม่เป็นทางการ) ฟรีเชียซาเทอร์ลันท์: Seelter Buund ในซาเทอร์ลันท์ (ไม่เป็นทางการ)
รหัสภาษา
ISO 639-3: มีหลากหลาย: fry – ภาษาฟรีเชียตะวันตก frr – ภาษาฟรีเชียเหนือ stq – ภาษาฟรีเชียซาเทอร์ลันท์
Linguasphere: 52-ACA
การกระจายของภาษากลุ่มฟรีเชียในยุโรปปัจจุบัน:   ฟรีเชียตะวันตก   ฟรีเชียเหนือ   ฟรีเชียซาเทอร์ลันท์
กลุ่มภาษาฟรีเชีย (อังกฤษ: Frisian languages) เป็นกลุ่มภาษาย่อยกลุ่มหนึ่งในกลุ่มภาษาเจอร์แมนิก แบ่งได้เป็นภาษาฟรีเชียตะวันตก ภาษาฟรีเชียเหนือ และภาษาฟรีเชียซาเทอร์ลันท์ โดยมีชาวฟรีเชียราว 500,000 คนพูดภาษาในกลุ่มนี้ พวกเขาอาศัยอยู่แถบชายฝั่งด้านใต้ของทะเลเหนือในเนเธอร์แลนด์และเยอรมนี
กลุ่มภาษาฟรีเชียเป็นกลุ่มภาษาที่ยังไม่สูญที่ใกล้ชิดกับกลุ่มภาษาแองกลิกมากที่สุด กลุ่มทั้งสองประกอบกันเป็นกลุ่มภาษาแองโกล-ฟรีเชียน อย่างไรก็ตาม ภาษากลุ่มฟรีเชียไม่สามารถเข้าใจกันได้กับภาษาอังกฤษสมัยใหม่ แม้แต่ภาษาต่าง ๆ ในกลุ่มฟรีเชียด้วยกันก็ไม่สามารถเข้าใจกันและกันได้เช่นกัน ทั้งนี้เนื่องมาจากปรากฏการณ์ทางภาษาและอิทธิพลจากภาษาอื่นที่แตกต่างกันออกไป
กลุ่มภาษาบัฮนัร

กลุ่มภาษาบัฮนัร (อังกฤษ: Bahnaric Languages) เป็นภาษาในกลุ่มมอญ-เขมร ตระกูลออสโตรเอเชียติก แบ่งเป็น 5 กลุ่มย่อย คือ
กลุ่มย่อยเหนือ ได้แก่ ภาษาเซดัง ภาษาฮเร ภาษาฮะลัง ภาษาเจ็ฮ ภาษาระเงา
กลุ่มย่อยใต้ ได้แก่ ภาษาเกอฮอ ภาษาจเรา ภาษามนอง ภาษาซเตียง
กลุ่มย่อยตะวันตก ได้แก่ ภาษาละเว็น ภาษาญะเฮิญ ภาษาเจ็ง ภาษาโอย ภาษาบราว
กลุ่มย่อยกลาง ได้แก่ ภาษาบัฮนัร ภาษาตำปวน ภาษาอะลัก
กลุ่มย่อยตะวันออก ได้แก่ ภาษากัว ภาษาตะกัว
กลุ่ม 14

กลุ่ม 14 (อังกฤษ: G-14) เป็นองค์กรของสโมสรฟุตบอลในทวีปยุโรปก่อตั้งในปี พ.ศ. 2543 (ค.ศ. 2000) โดยสโมสรฟุตบอลชั้นนำในยุโรป 14 สโมสร และในเดือน สิงหาคม 2545 (ค.ศ. 2002) ได้เชิญอีก 4 สโมสรเข้าร่วมเป็น 18 สโมสรในปัจจุบันจาก 7 ประเทศทั่วยุโรป อย่างไรก็ตามชื่อองค์กรยังคงใช้ชื่อเดิมถึงแม้ว่าจะมี 18 ทีม
กลุ่ม 14 ก่อตั้งเพื่อต่อรองกับทางยูฟ่าและฟีฟ่า ปัจจุบันสลายตัวแล้ว
สมาชิก

ลิเวอร์พูล
แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด
ออแล็งปิกเดอมาร์แซย์
ปารีแซ็ง-แฌร์แม็ง (เปแอ็สเฌ)
ไบเอิร์นมิวนิก
โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์
เอ.ซี. มิลาน
อินแตร์นาซีโอนาเลมีลาโน
ยูเวนตุส
อาเอฟเซ อายักซ์
เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน
โปร์ตู
บาร์เซโลนา
เรอัลมาดริด
บาเลนเซีย
ไบเออร์เลเวอร์คูเซิน
อาร์เซนอล
ออแล็งปิกลียอแน (ลียง)
ดูเพิ่ม

สมาคมสโมสรฟุตบอลยุโรป
แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ เก็บถาวร 2006-06-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
| ด ค กอดีตสมาชิก กลุ่ม 14 (2000–2008) |
| --- | --- |
สมาชิกผู้ร่วมก่อตั้ง:   อายักซ์   บาร์เซโลนา   ไบเอิร์นมิวนิก   โบรุสซีอาดอร์ทมุนท์   อินเตอร์มิลาน   ยูเวนตุส   ลิเวอร์พูล   แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด   มาร์แซย์   เอซี มิลาน   ปารีแซ็ง-แฌร์แม็ง   โปร์ตู   เปเอสเฟ ไอนด์โฮเฟิน   เรอัลมาดริด 
เข้าร่วมใน ค.ศ. 2002:   อาร์เซนอล   ไบเออร์ เลเวอร์คูเซิน   ลียง   บาเลนเซีย
กรุป (คณิตศาสตร์)

การหมุนหน้าของลูกบาศก์ของรูบิกประกอบกันเป็นกรุป เรียกว่า กรุปลูกบาศก์ของรูบิก
กรุป (อังกฤษ: group) ในพีชคณิตนามธรรม คือ เซตกับการดำเนินการทวิภาคซึ่งสอดคล้องกับสมบัติดังต่อไปนี้: การดำเนินการต้องเป็นการดำเนินการเปลี่ยนหมู่ มีสมาชิกเอกลักษณ์ของการดำเนินการ และทุกสมาชิกมีตัวผกผัน
โครงสร้างจำนวนมากในคณิตศาสตร์คือกรุปที่มีสมบัติเพิ่มเติม ตัวอย่างของกรุปที่ง่ายที่สุดคือเซตของจำนวนเต็มภายใต้การบวกปรกติซึ่งเป็นกรุปแบบหนึ่ง สาขาของคณิตที่ศึกษาเกี่ยวกับกรุปโดยเฉพาะเรียกว่า ทฤษฎีกรุป แต่กรุปยังปรากฏในสาขาอื่น ๆ ทั้งในคณิตศาสตร์สาขาอื่น ๆ และศาสตร์อื่น ๆ นอกเหนือจากคณิตศาสตร์
กรุปเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการศึกษาสมมาตรของวัตถุในรูปแบบต่าง ๆ หลักการที่ว่า "สมมาตรของวัตถุใด ๆ ก่อให้เกิดกรุป" เป็นหลักพื้นฐานของคณิตศาสตร์มากมาย ตัวอย่างโดยตรงคือกรุปสมมาตรของวัตถุ ซึ่งเป็นเครื่องมือหนึ่งในการอธิบายสมมาตรของวัตถุเชิงเรขาคณิต กรุปสมมาตรมีสมาชิกประกอบไปด้วยการแปลง (การหมุน การพลิกรูป การสะท้อน ฯลฯ) ที่คงรูปทรงของวัตถุนั้น ลีกรุปเป็นกรุปสมมาตรชนิดหนึ่งที่ปรากฏในแบบจำลองมาตรฐานของฟิสิกส์อนุภาค กรุปปวงกาเรเป็นลีกรุปที่มีสมาชิกเป็นสมมาตรของกาลอวกาศในสัมพัทธภาพพิเศษ ในขณะที่กรุปจุดสามารถอธิบายสมมาตรของโมเลกุลเคมีได้
กรุปมีจุดกำเนิดเริ่มแรกจากการศึกษาสมการเชิงพหุนาม ในช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1830 เอวาริสต์ กาลัวเป็นคนแรกที่ใช้คำว่า กรุป (Groupe ในภาษาฝรั่งเศส) เรียกกรุปสมมาตรของรากของพหุนาม ซึ่งปัจจุบันเราเรียกกรุปเหล่านั้นว่า กรุปกาลัว ตั้งแต่นั้นมามีการศึกษากรุปจากสาขาอื่น ๆ ในคณิตศาสตร์ เช่น ทฤษฎีจำนวน และ เรขาคณิต ก่อนที่แนวความคิดเกี่ยวกับกรุปทั่ว ๆ ไปจะได้รับการนิยามในช่วงปีคริสต์ศักราชที่ 1870 ในช่วงเวลาเดียวกันกับที่คณิตศาสตร์พัฒนาไปในทิศทางที่เป็นนามธรรมขึ้นเรื่อย ๆ ทฤษฎีกรุปจึงเป็นสาขาสำคัญของพีชคณิตนามธรรม
ในปัจจุบัน ทฤษฎีกรุปสมัยใหม่ศึกษากรุปในตัวมันเอง ซึ่งนำไปสู่แนวคิดมากมาย เช่น สับกรุป กรุปผลหาร และ กรุปเชิงเดี่ยว นอกจากนี้นักคณิตศาสตร์ยังศึกษากรุปในมุมมองที่เป็นรูปธรรมมากขึ้น และสามารถระบุได้อย่างเจาะจง การศึกษานี้นำไปสู่ทฤษฎีตัวแทนและทฤษฎีกรุปเชิงการคำนวณ
นิยามพื้นฐาน

กรุป  (G,\ast ) ประกอบด้วย เซตไม่ว่าง  G กับ การดำเนินการทวิภาค  \ast \colon G\to G ซึ่งสอดคล้องกับสัจพจน์ทุกข้อต่อไปนี้
การเปลี่ยนหมู่: สำหรับทุก  a,b และ  c ใน  G จะได้ว่า  (a\ast b)\ast c=a\ast (b\ast c)
การมีสมาชิกเอกลักษณ์: มีสมาชิก  e ใน  G ที่ทำให้สำหรับทุก  a ใน  G จะได้ว่า  e\ast a=a\ast e=a เรียก  e ว่าเป็นสมาชิกเอกลักษณ์ (identity) ของ  (G,\ast )
สมาชิกผกผัน: สำหรับทุก  a ใน  G, จะมีสมาชิก  b ใน  G ที่ทำให้  a\ast b=b\ast a=e เมื่อ  e คือสมาชิกเอกลักษณ์ และเรียก  b ดังกล่าวว่าเป็นสมาชิกผกผันของ  a สามารถพิสูจน์ได้ว่า สมาชิกผกผันในกรุปจะมีได้เพียงตัวเดียว และนิยมเขียนสมาชิกผกผันของ  a ด้วย  a^{-1}
บางครั้งผู้เขียนอาจกำหนดสัจพจน์ที่กรุปต้องสอดคล้องเพิ่มเติม เพื่อเน้นย้ำความเป็นการดำเนินการทวิภาคของ  \ast
สมบัติปิด: สำหรับทุก  a,b ใน  G จะได้ว่า  a\ast b\in G ด้วย
เมื่อเป็นที่เข้าใจ อาจละการเขียนตัวดำเนินการ และเรียกกรุป  (G,\ast ) แทนด้วย  G แทน
ความคิดพื้นฐานในทฤษฎีกรุป > ฟังก์ชันสาทิสสัณฐานระหว่างกรุป

ฟังก์ชันสาทิสสัณฐานระหว่างกรุป หรือ โฮโมมอร์ฟิซึมระหว่างกรุป (group homomorphism) คือฟังก์ชันที่รักษาโครงสร้างการเป็นกรุป ฟังก์ชัน  f\colon (G,\ast )\to (H,\cdot ) ระหว่างกรุป  (G,\ast ) และ  (H,\cdot ) จะเป็นฟังก์ชันสาทิสสัณฐานระหว่างกรุป ก็ต่อเมื่อ
f(a\ast b)=f(a)\cdot f(b)สำหรับทุก  a,b\in G
สมบัติที่ได้จากนิยามข้างต้นคือ
f รักษาเอกลักษณ์ของกรุป:  f(e_{G})=e_{H} เมื่อ  e_{G},e_{H} เป็นสมาชิกเอกลักษณ์ของกรุป  G และกรุป  H ตามลำดับ
f รักษาการหาผกผัน:  f(a^{-1})=(f(a))^{-1} ทุกสมาชิก  a\in G
สมบัติข้างต้นเน้นย้ำว่าฟังก์ชันสาทิสสัณฐานรักษาโครงสร้างของกรุป  G
ความคิดพื้นฐานในทฤษฎีกรุป > อันดับของกรุปและอันดับของสมาชิก

อันดับ (order) ของกรุป  G (นิยมเขียนแทนด้วย  \left\vert G\right\vert ,  \operatorname {ord} (G)หรือ  o(G)) จะหมายถึงจำนวนสมาชิกของกรุป  G ในกรณีที่  G เป็นเซตจำกัด และจะเรียก  G ว่าเป็นกรุปจำกัด (Finite group) ในขณะที่  G เป็นเซตอนันต์ จะเรียกว่ากรุปนั้นเป็นกรุปอนันต์ นิยมเขียนด้วย  \left\vert G\right\vert =\infty
อันดับของสมาชิก  a ในกรุป G คือจำนวนเต็ม n ที่น้อยที่สุดที่ทำให้ an = e โดยที่ an คือ a คูณตัวมันเอง n ครั้ง (หรือองค์ประกอบที่เหมาะสมอื่น ๆ ขึ้นอยู่กับตัวดำเนินการของกรุป) ถ้าไม่มีจำนวนนับ n ดังกล่าว จะเรียกว่า a มีอันดับเป็นอนันต์
ความคิดพื้นฐานในทฤษฎีกรุป > อาบีเลียนกรุป

กรุป G จะเป็น อาบีเลียนกรุป หรือ กรุปสลับที่ ถ้าการดำเนินการของกรุปมีสมบัติสลับที่ได้ นั่นคือสำหรับทุก ๆ a,b ใน G จะได้ว่า a * b = b * a
คำว่า อาบีเลียน (Abelian) ตั้งขึ้นตามชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่ นีลส์ อะเบล นักคณิตศาสตร์ชาวนอร์เวย์
ความคิดพื้นฐานในทฤษฎีกรุป > กรุปวัฏจักร

กรุปวัฏจักร คือกรุปซึ่งสมาชิกของมันอาจถูกก่อกำเนิดโดยการประกอบที่ต่อเนื่องกันของการดำเนินการซึ่งนิยามโดยกรุปจะถูกใช้กับสมาชิกเดี่ยวของ
กรุปนั้น สมาชิกเดี่ยวนี้เรียกว่า ตัวก่อกำเนิดหรือสมาชิกปฐมฐานของกรุปนั้น
กรุปวัฏจักรการคูณซึ่ง G เป็นกรุป และ a เป็นตัวก่อกำเนิด
G=\{a^{n}\mid n\in \mathbb {Z} \}
กรุปวัฏจักรการบวก ตัวก่อกำเนิดเป็น a
G'=\{n*a\mid n\in \mathbb {Z} \}
ถ้าการประกอบที่ต่อเนื่องกันของการดำเนินการซึ่งนิยามโดยกรุปถูกใช้กับสมาชิกไม่ปฐมฐานของกรุป กรุปย่อยวัฏจักรจะถูกก่อกำเนิด อันดับของกรุปย่อยวัฏจักรแบ่งอันดับของกรุปนั้น ดังนั้นถ้าอันดับของกรุปเป็นจำนวนเฉพาะ สมาชิกทุกตัวยกเว้นสมาชิกเอกลักษณ์จะเป็นสามชิกปฐมฐานของกรุป
ควรระลึกไว้ด้วยว่า กรุปประกอบด้วยกรุปย่อยวัฏจักรซึ่งถูกก่อกำเนิดโดยสมาชิกแต่ละตัวในกรุป อย่างไรก็ตามกรุปซึ่งประกอบขึ้นจากกรุปย่อยวัฏจักรนั้น ตัวมันเองไม่จำเป็นที่จะต้องเป็นกรุปวัฏจักรเสมอไป ตัวอย่างเช่น กรุปไคลน์ไม่เป็นกรุปวัฏจักรแม้ว่าจะประกอบขึ้นมาจากกรุปวัฏจักรที่มีอันดับเป็น 2 ที่เหมือนกันสองกรุปก็ตามที
สัญกรณ์สำหรับกรุป

กรุปสามารถใช้สัญกรณ์ต่าง ๆ กันขึ้นอยู่กับบริบทและการดำเนินการ
กรุปการบวก ใช้ + เพื่อแสดงถึงการบวก และเครื่องหมายลบ - แสดงถึงสมาชิกผกผัน เช่น a + (-a) = 0 ใน Z
กรุปการคูณ ใช้ *,. หรือสัญลักษณ์ทั่วไป  \circ  เพื่อแสดงถึงการคูณ และตัวยก -1 เพื่อแสดงสมาชิกผกผัน เช่น a*a-1 = 1 เป็นเรื่องธรรมดาที่จะไม่เขียน * และเขียนเป็น aa-1 แทน
กรุปแบบฟังก์ชัน ใช้ • เพื่อแสดงการประกอบฟังก์ชัน และตัวยก -1 เพื่อแสดงสมาชิกผกผัน เช่น g • g-1 = e เป็นเรื่องทั่วไปที่จะไม่เขียน • และเขียนเป็นgg-1 แทน
การละเลยตัวดำเนินการเป็นเรื่องทั่วไปที่ยอมรับได้ และทิ้งให้ผู้อ่านรู้บริบทและการดำเนินการเอาเอง
เมื่อจะนิยามกรุป มีสัญกรณ์มาตรฐานที่ใช้วงเล็บในการนิยามกรุปและการดำเนินการของมัน ตัวอย่างเช่น (H, +) แสดงว่าเซต H เป็น
กรุปภายใต้การบวก
สมาชิกเอกลักษณ์ e หรือบางครั้งก็เรียกว่า สมาชิกกลาง และบางครั้งก็ถูกแสดงโดยใช้สัญลักษณ์อื่น ๆ ขึ้นอยู่กับกรุปนั้น ๆ :
ในกรุปการคูณ สมาชิกเอกลักษณ์คือ 1
ในกรุปเมทริกซ์หาตัวผกผันได้ สมาชิกเอกลักษณ์มักแทนด้วย I
ในกรุปการบวก สมาชิกเอกลักษณ์อาจเขียนเป็น 0
ในกรุปแบบฟังก์ชัน สมาชิกเอกลักษณ์มักใช้เป็น f0
ตัวอย่างของกรุป > อาบีเลียนกรุป : จำนวนเต็มภายใต้การบวก

กรุปที่คุ้นเคยกันก็คือกรุปของจำนวนเต็มภายใต้การบวก ให้ Z เป็นเซตของจำนวนเต็ม {..., −4, −3, −2, −1, 0, 1, 2, 3, 4, ...} และให้สัญลักษณ์ + แสดงการดำเนินการบวก แล้ว (Z,+) เป็นกรุป
พิสูจน์ :
สมบัติการปิด ถ้า a และ b เป็นจำนวนเต็ม แล้ว a+b ก็เป็นจำนวนเต็ม
สมบัติการเปลี่ยนหมู่ ถ้า a b และ c เป็นจำนวนเต็มแล้ว (a + b) + c = a + (b + c)
สมาชิกเอกลักษณ์ 0 เป็นจำนวนเต็ม สำหรับจำนวนเต็ม a ใด ๆ 0 + a = a + 0 = a
สมาชิกผกผัน ถ้า a เป็นจำนวนเต็มแล้ว -a สอดคล้องกับกฎการผกผัน a + (−a) = (−a) + a = 0
กรุปนี้เป็นอาบีเลียนกรุปด้วยเพราะ a + b = b + a
ดูเพิ่ม

Artin, Michael (2018). Algebra ([2018 reissue] 2nd ed.). [New York, New York]. ISBN 978-0-13-468960-9. OCLC 964502073.
Cameron, Peter J. (2008). Introduction to algebra (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-156622-6. OCLC 213466141.
Herstein, I. N. (1996). Abstract algebra (3rd ed.). Upper Saddle River, N.J.: Prentice-Hall. ISBN 0-13-374562-7. OCLC 32779082.