stanford-oval/wikipedia huggingface dataset:
เจ้าชายปีเตอร์แห่งเซอร์เบีย

เจ้าชายปีเตอร์แห่งยูโกสลาเวีย (ปีเตอร์ คาราจอร์เจวิช; เซอร์เบีย: Петар Карађорђевић; 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2523) ประสูติที่เมืองชิคาโก รัฐอิลลินอย สหรัฐ พระองค์เป็นพระโอรสพระองค์แรกในอาเล็กซานดาร์ คาราจอร์เจวิช กับเจ้าหญิงมารีอา ดา กลอเรีย ดัสเชสแห่งเซกอร์เบ อดีตพระวรชายา เจ้าชายปีเตอร์เป็นพระราชนัดดาในสมเด็จพระราชาธิบดีปีเตอร์ที่ 2 แห่งยูโกสลาเวีย พระบิดาอุปถัมภ์พระองค์คือเจ้าชายอเล็กซานเดอร์แห่งยูโกสลาเวีย พระโอรสในเจ้าชายพอลแห่งยูโกสลาเวียผู้สำเร็จราชการ
เจ้าชายปีเตอร์ทรงพำนักในชิคาโก จนกระทั่ง พ.ศ. 2524 เมื่อต้องทรงย้ายตามพระบิดาและพระมารดาไปยังรัฐเวอร์จิเนีย ใน พ.ศ. 2526 ทรงเข้าศึกษาที่ไทซัน คอร์เนอร์ และใน พ.ศ. 2527 ทรงเข้าศึกษาในโรงเรียน ใน พ.ศ. 2531 เมื่อมีพระชนมายุได้ 8 พรรษา ทรงเข้าศึกษาในโรงเรียนเตรียมความพร้อม ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2541 ทรงเข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนเดอะคิงส์ที่เคนเตอร์บิวรี ประเทศอังกฤษ ทรงได้รับการศึกษาในศิลปะ ภาษาสเปน และภาษาฝรั่งเศส ใน พ.ศ. 2542 ทรงเข้าศึกษาศิลปะในกรุงลอนดอน ที่วิทยาลัยศิลปะแคมเบิลเวล ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2543 ทรงจบแผนการภาควิชาศิลปะภาคพื้นทวีปยุโรปในบาร์เซโลนาและเซบิยา เจ้าชายปีเตอร์ทรงใช้เวลา 1 ปีที่โรงเรียนดีไซน์โรดไอแลนด์ ปัจจุบันพระองค์ทรงทำงานด้านการออกแบบกราฟิกและเทคโนโลยี คอมพิวเตอร์ เจ้าชายปีเตอร์ทรงสามารถตรัสภาษาอังกฤษ ภาษาสเปน และภาษาฝรั่งเศส ปัจจุบันกำลังศึกษาภาษาเซอร์เบีย
เจ้าชายปีเตอร์ได้เดินทางมาที่เซอร์เบียใน พ.ศ. 2534 และในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2543 ในวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2544 พระราชวงศ์ได้รับสิทธิ์ในพระราชวังหลวงเบลี ดีวอร์ที่กรุงเบลเกรด พระองค์ได้เดินทางในยุโรป สหรัฐ ตะวันออกกลาง เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อเมริกากลาง และอเมริกาใต้
จากซ้าย:เจ้าชายปีเตอร์แห่งยูโกสลาเวีย, อาเล็กซานดาร์ มกุฎราชกุมารแห่งยูโกสลาเวีย,บาทหลวงออร์ทอด็อกซ์,เจ้าชายอเล็กซานเดอร์แห่งยูโกสลาเวียและเจ้าชายฟิลิป เจ้าชายรัชทายาทแห่งยูโกสลาเวีย
ปัจจุบันเจ้าชายปีเตอร์ทรงอยู่ในลำดับการสืบราชบัลลังก์อังกฤษ ทางพระมารดาพระองค์ทรงเป็นเชื้อสายรุ่นที่ 10 ในมาเรีย เลสไชน์สกาแห่งโปแลนด์ สมเด็จพระราชินีแห่งฝรั่งเศสและทรงเป็นเชื้อพระวงศ์สายตรงในราชวงศ์บูร์บง พระองค์สืบเชื้อสายมาจากราชวงศ์เนมานจิคแห่งบอลข่านในยุคกลาง เจ้าชายปีเตอร์เป็นพระราชนัดดาในสมเด็จพระราชินีอเล็กซันดราแห่งยูโกสลาเวียผู้เป็นพระราชธิดาในสมเด็จพระราชาธิบดีอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งกรีซกับเจ้าหญิงแอสปาเชีย มานอส พระวรราชชายาแห่งกรีซ สายบิดาสืบเชื้อสายจากพระเจ้าจอร์จที่ 1 แห่งกรีซทางราชวงศ์โคเมนอสและทางมารดาจากโอลกา คอนสแตนตินอฟนาแห่งรัสเซีย สมเด็จพระราชินีแห่งกรีซทางราชวงศ์โรมานอฟ
พระองค์มีพระอนุชาอยู่ 2 พระองค์คือ
เจ้าชายฟิลิปแห่งยูโกสลาเวีย ทรงเป็นฝาแฝดกับเจ้าชายอเล็กซานเดอร์
เจ้าชายอเล็กซานเดอร์แห่งเซอร์เบีย ทรงเป็นฝาแฝดกับเจ้าฟ้าชายฟิลิป
ในวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2565 เจ้าชายปีเตอร์ได้สละตำแหน่งเจ้าชายรัชทายาทแห่งยูโกสลาเวียต่อพระองค์และทายาทของพระองค์ ทำให้เจ้าชายฟิลิปพระอนุชา ดำรงตำแหน่งเจ้าชายรัชทายาทแห่งยูโกสลาเวีย
การก่อตั้งพรีเมียร์ลีก

การก่อตั้งพรีเมียร์ลีก เกิดขึ้นในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 ข้อเสนอสำหรับการก่อตั้งลีกใหม่ได้จัดทำขึ้นเมื่อจบฤดูกาล 1990–91 โดยได้รับการสนับสนุนจาก 18 สโมสรในดิวิชัน 1 รวมถึงสมาคมฟุตบอล (เอฟเอ) ผ่าน "Blueprint for the Future of Football" พรีเมียร์ลีกเกิดขึ้นจริงตามลำดับ ได้แก่  การลงนามในข้อตกลงสมาชิกผู้ก่อตั้งเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1991 ภายหลังทั้ง 18 สโมสรได้จัดการแจ้งการลาออกจากฟุตบอลลีกร่วมกันและเดินหน้าครั้งสุดท้ายในการยื่นหนังสือลาออกจากเอฟเอ ซึ่งทำหน้าที่บริหารจัดการฟุตบอลลีก
พรีเมียร์ลีกถูกสร้างขึ้น "เพื่อป้องกันไม่ให้สโมสรชั้นนำสูญเสียรายได้ให้กับลีกล่าง" แต่ยังมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มรายได้ของสโมสรเมื่อมีการต่ออายุสัญญาถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ ไอทีวีได้รับสิทธิ์ถ่ายทอดสดการแข่งขันฟุตบอลลีก โดยจ่ายเงิน 44 ล้านปอนด์ตลอดระยะเวลา 4 ปี (1988–1992) ข้อตกลงดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากการถอนการเสนอราคาร่วมกันของบีบีซี และบริติชแซทเทลไลท์บรอดแคสติง (บีเอสบี) ต่อมา สถานีโทรทัศน์ทั้ง 2 แห่งได้รับสิทธิ์ในการถ่ายทอดสดฟุตบอลเอฟเอคัพ
พรีเมียร์ลีกตั้งขึ้นโดยมีคณะกรรมการ 2 คน ซึ่งแตกต่างจากฟุตบอลลีกคือ ริก แพร์รี ซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้เป็นประธานเจ้าหน้าที่บริหาร และเซอร์ จอห์น ควินตัน ซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้เป็นประธานของลีกในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1991 การตัดสินใจจะกระทำโดยสมาชิกสโมสรทั้งหมด ผ่านการโหวต 1 สโมสรต่อ 1 เสียง เสียงข้างมากเป็นเอกฉันท์ต้องการ 2 ใน 3
บิ๊ก 5

ก้าวแรกที่สำคัญในการก่อตั้งพรีเมียร์ลีกเกิดขึ้นในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1990 เมื่อ เกร็ก ไดค์ กรรมการผู้จัดการของลอนดอนวีคเอนด์เทเลวิชัน ได้พบกับตัวแทนของสโมสรระดับ "บิ๊ก 5" ของดิวิชัน 1 ได้แก่ เดวิด ดีน ของอาร์เซนอล, ฟิลิป คาร์เตอร์ ของเอฟเวอร์ตัน, โนเอล ไวท์ ของลิเวอร์พูล, มาร์ติน เอ็ดเวิดส์ ของแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด และเออร์วิง สกอลาร์ ของทอตนัมฮอตสเปอร์ การประชุมครั้งนั้นเป็นการปูทางไปสู่การแยกตัวออกจากฟุตบอลลีก
สื่อพูดถึงซูเปอร์ลีกของสโมสรชั้นนำในอังกฤษบ่อยครั้งตั้งแต่ช่วงกลางคริสต์ทศวรรษที่ 1980 เป็นต้นมา ความแตกต่างขั้นพื้นฐานระหว่างฟุตบอลลีกแบบเก่ากับฟุตบอลลีกแบบใหม่ (ซึ่งกลายมาเป็นพรีเมียร์ลีก) คือเงินในลีกใหม่จะถูกแบ่งให้กับสโมสรเฉพาะในลีกนั้น ในขณะที่ในฟุตบอลลีกจะแบ่งให้กับทุกสโมสรใน 3 ลีก แผนดังกล่าวออกแบบให้พรีเมียร์ลีกมี 18 สโมสรในฤดูกาล 1992-93 แม้ว่าเพิ่งประกาศเพิ่มสโมสรในดิวิชั่น 1 จาก 20 เป็น 22 สโมสรในฤดูกาล 1991-92 อย่างไรก็ตาม 14 จาก 22 สโมสรที่จะแข่งขันในดิวิชัน 1 ของฤดูกาลนั้นตกลงที่จะก่อตั้งลีกของตนเองหากสมาคมฟุตบอลไม่อนุมัติให้ก่อตั้งลีก
สโมสรทั้ง 5 ตัดสินใจว่าเป็นความคิดที่ดีและตัดสินใจดำเนินการต่อไป อย่างไรก็ตาม ลีกจะไม่มีความน่าเชื่อถือหากไม่ได้รับการสนับสนุนจากสมาคมฟุตบอล ดังนั้น เดวิด ดีน ของอาร์เซนอล จึงจัดการเจรจาเพื่อดูว่าเอฟเอจะยอมรับแนวคิดนี้หรือไม่
ดูเพิ่ม

"An indictment of Premier League politics from 1992". When Saturday Comes (65). July 1992. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2 June 2015. สืบค้นเมื่อ 20 July 2014.
Ronay, Barney (January 2004). "Vision excess". When Saturday Comes (203). สืบค้นเมื่อ 20 July 2014.
Powell, Steven (7 September 2007). "Premier League greed ignores traditional fans and is killing the people's game". The Guardian. London. สืบค้นเมื่อ 20 July 2014.
Rodrigues, Jason (2 February 2012). "Premier League football at 20: 1992, the start of a whole new ball game". theguardian.com. สืบค้นเมื่อ 20 July 2014.
สังคมนิยมแบบใบหน้ามนุษย์

สังคมนิยมแบบใบหน้ามนุษย์ (เช็ก: socialismus s lidskou tváří, สโลวัก: socializmus s ľudskou tvárou) เป็นสโลแกนที่อ้างถึงนโยบายประชาธิปไตยสังคมนิยมและปฏิรูปของอเล็กซานเดอร์ ดุปเชค และเพื่อนร่วมงานของเขา ซึ่งตกลงกันในคณะผู้บริหารสูงสุดพรรคคอมมิวนิสต์เชโกสโลวาเกียในเดือนเมษายน พ.ศ. 2511 หลังจากที่เขาขึ้นเป็นเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2511
ผู้เขียนสโลแกนคนแรกคือ Radovan Richta สังคมนิยมแบบใบหน้ามนุษย์เป็นกระบวนการของการทำให้เป็นประชาธิปไตยในระดับปานกลาง การปรับปรุงเศรษฐกิจให้ทันสมัย ​​และการเปิดเสรีทางการเมือง ที่พยายามสร้างสังคมสังคมนิยมที่ก้าวหน้าและทันสมัยโดยให้ความสำคัญกับประเพณีประชาธิปไตยเชโกสโลวาเกีย ในขณะที่ยังคงปล่อยให้พรรคคอมมิวนิสต์ปกครองต่อไป
สังคมนิยมแบบใบหน้ามนุษย์มีความสำคัญอย่างยิ่งในการริเริ่มปรากสปริง ซึ่งเป็นช่วงเวลาแห่งการทำให้เป็นประชาธิปไตยในระดับชาติและการกระจายอำนาจทางเศรษฐกิจ อย่างไรก็ตาม นโยบายถูกกลับลำหลังจากที่เชโกสโลวาเกียถูกบุกครองโดยฝ่ายกติกาสัญญาวอร์ซอเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2511
แหล่งข้อมูลอื่น

English translation (full text) of the Action programme. Akční program KSČ เก็บถาวร 2023-10-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ในภาษาเช็ก) (full text).
หมอนรองเข่าฉีก

| หมอนรองเข่าฉีก (Tear of meniscus) |
| --- | --- |

หัวกระดูกแข้งขวาที่มองจากด้านบน แสดงหมอนรองเข่าและจุดที่ยึดกับเอ็น
สาขาวิชา: ออร์โทพีดิกส์
หมอนรองเข่าฉีก (อังกฤษ: tear of a meniscus) คือการฉีกขาดของแถบกระดูกอ่อนเส้นใย (fibrocartilage) หนึ่งแถบหรือยิ่งกว่าในเข่าที่เรียกว่า กระดูกอ่อนเมนิสคัส (meniscus)
เมื่อแพทย์และผู้ป่วยพูดถึง "กระดูกอ่อนฉีกขาด" ในหัวเข่า นี่อาจหมายถึงการบาดเจ็บที่กระดูกอ่อนเมนิสคัสด้านบนของกระดูกแข้งข้างใดข้างหนึ่ง
กระดูกอ่อนอาจฉีกขาดได้เมื่อทำกิจกรรมที่แม้ดูจะไม่อันตราย เช่น การเดินหรือการนั่งยอง ๆ
แต่ก็อาจขาดได้เพราะแรงกระแทกรุนแรงในกีฬาหรือการออกกำลังกายรูปแบบอื่น ๆ
การกระทำที่ก่อการบาดเจ็บมักเป็นการบิดหัวเข่าในขณะที่ขากำลังงอ
ในผู้สูงอายุ เมนิสคัสอาจเสียหายจากการสึกหรอที่เป็นไปแล้วเป็นเวลานาน
การบาดเจ็บที่เฉียบพลันมาก (มักพบในผู้ป่วยที่อายุน้อยกว่าและกระฉับกระเฉงกว่า) สามารถทำให้กระดูกฉีกแบบเคลื่อนที่ ซึ่งอาจก่ออาการทางกลต่าง ๆ เช่น รู้สึกคลิ๊กหรือมีเสียงคลิ๊ก ข้อติดหรือข้อล็อกเมื่อเคลื่อนไหวข้อต่อ
ข้อต่อจะเจ็บปวดเมื่อใช้งาน แต่เมื่อไม่รับน้ำหนักก็จะหายเจ็บ
การฉีกขาดของเมนิสคัสด้านใน (medial meniscus)
อาจเกิดโดยเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มอาการบาดเจ็บสามอย่าง พร้อมกับการฉีกขาดของเอ็นไขว้หน้า (anterior cruciate ligament) และเอ็นข้างเข่าด้านใน (medial collateral ligament)
อาการ

อาการสามัญของหมอนรองกระดูกเข่าฉีกก็คือ อาการปวดเข่าโดยเฉพาะตามแนวข้อต่อ และอาการบวม
อาการจะแย่ลงเมื่อต้องรับน้ำหนักมากขึ้น (เช่น เมื่อวิ่ง)
อาการที่พบได้บ่อยอีกอย่างหนึ่งก็คือข้อต่อล็อก เมื่อผู้ป่วยไม่สามารถเหยียดขาให้ตรงได้อย่างเต็มที่
อาจมาพร้อมกับความรู้สึกเหมือนเข่าคลิ๊ก/เข่าติด
บางครั้ง เมนิสคัสฉีกอาจก่อความรู้สึกว่าเข่าได้ทรุดลง
ผู้ที่มีหมอนรองกระดูกเข่าฉีกบางครั้งอาจจำกิจกรรมที่ก่อการบาดเจ็บได้
ซึ่งมักเกี่ยวข้องกับการหมุนเข่าในขณะที่งออยู่เล็กน้อย
การเคลื่อนไหวเช่นเดียวกันยังทำให้เจ็บมากขึ้นหลังจากการบาดเจ็บด้วย
ตัวอย่างเช่น การลงจากรถ
สาเหตุ

มีหมอนรองเข่า (เมนิสคัส) 2 ชิ้นในหัวเข่า
ซึ่งอยู่ระหว่างกระดูกต้นขากับกระดูกแข้ง
ปลายกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้งมีกระดูกอ่อนโปร่งแสง (hyaline cartilage) บาง ๆ หุ้มอยู่แล้ว
เมนิสคัสทำมาจากกระดูกอ่อนเส้นใย (fibrocartilage) ที่แข็งแรงโดยมีรูปทรงเข้ากันกับผิวกระดูกที่รองรับ
ชิ้นหนึ่งตั้งอยู่บนแผ่นกระดูกหน้าแข้งด้านใน (tibial plateau) นี่คือ เมนิสคัสด้านใน (medial meniscus)
อีกชิ้นหนึ่งตั้งอยู่บนแผ่นกระดูกหน้าแข้งด้านข้าง นี่คือ เมนิสคัสด้านข้าง (lateral meniscus)
เมนิสคัสได้สารอาหารจากหลอดเลือดขนาดเล็ก แต่ก็มีพื้นที่ขนาดใหญ่ตรงกลางที่ไม่มีเลือดมาเลี้ยง (avascular)
ซึ่งเป็นปัญหาเมื่อเกิดบาดเจ็บ เพราะบริเวณที่ไม่มีหลอดเลือดมักไม่หาย
คือ หากไม่มีสารอาหารจำเป็นจากหลอดเลือด ก็ไม่สามารถหายได้[ต้องการอ้างอิง]
สาเหตุสามัญที่สุดสองอย่างของหมอนรองเข่าฉีกก็คือ การบาดเจ็บจากการกระแทก (traumatic injury) ซึ่งมักพบในนักกีฬา และกระบวนการเสื่อมสภาพ (degenerative process) ซึ่งพบบ่อยที่สุดในผู้ป่วยทุกวัย
หมอนรองเข่าฉีกเกิดกับคนทุกวัย
การฉีกขาดเหตุบาดเจ็บพบบ่อยที่สุดในคนกระฉับกระเฉงอายุ 10–45 ปี
มักเกิดแบบเป็นแนวรัศมีหรือแนวตั้งในกระดูกอ่อน โดยมีแนวโน้มที่จะเกิดชิ้นส่วนที่เคลื่อนได้ซึ่งอาจติดในเข่า จึงต้องรักษาด้วยการผ่าตัด[ต้องการอ้างอิง]
เมนิสคัสอาจจะฉีกเนื่องจากการหมุนเข่าเข้าหรือออกเมื่องอเข่าอยู่โดยเท้าก็งออยู่ด้วย
การฉีกขาดของเมนิสคัสมักจะเกิดขึ้นพร้อมกับการบาดเจ็บของเอ็นไขว้หน้า (ACL) และ medial collateral ligament
ปัญหาสามอย่างที่เกิดพร้อมกันนี้เรียกว่า unhappy triad ซึ่งพบในกีฬาเช่น อเมริกันฟุตบอล เมื่อนักกีฬาถูกกระแทกที่ด้านนอกของเข่า
บุคคลที่หมอนรองเข่าฉีกมักมีเข่าเจ็บและบวมเป็นอาการหลัก
อีกอย่างก็คือ ข้อต่อล็อก คือไม่สามารถเหยียดข้อให้ตรงได้
เพราะมีชิ้นส่วนหนึ่งของกระดูกฉีกที่ขัดขวางการทำงานปกติของข้อเข่า[ต้องการอ้างอิง]
การฉีกขาดเหตุเสื่อมสภาพสามัญที่สุดในคนอายุ 40 ปีขึ้นไป แต่ก็พบได้ทุกวัย โดยเฉพาะคนที่เป็นโรคอ้วน
หมอนรองเข่าฉีกเพราะเสื่อมเชื่อว่า เป็นส่วนของความชรา 
เมื่อเส้นใยคอลลาเจนในหมอนรองเข่าเริ่มแตกตัว จึงรองรับโครงสร้างได้น้อยลง
การฉีกขาดเหตุเสื่อมสภาพมักเป็นไปในแนวนอน โดยหมอนรองเข่าแยกออกเป็นส่วนบนและส่วนล่าง
แต่ก็ไม่เคลื่อนออกจากที่ ดังนั้นจึงไม่ค่อยก่ออาการทางกล เช่น ข้อติดหรือข้อล็อก[ต้องการอ้างอิง]
สาเหตุ > ปัจจัยเสี่ยง

หมอนรองเข่าทำด้วยกระดูกอ่อน เป็นวัสดุที่ยืดหยุ่นและหนืด (viscoelastic) ทำให้เสี่ยงการบาดเจ็บเนื่องกับการรับน้ำหนักที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว
อนึ่ง การรับน้ำหนักซ้ำ ๆ ก็ทำให้บาดเจ็บได้
งานศึกษาจนถึงปี 2013 แสดงว่า ผู้มีอายุเกิน 60 ปี, ผู้ชาย, งานที่ต้องย่อตัวและคุกเข่าบ่อย ๆ และการขึ้นบันไดเกิน 30 ขั้นต่อวัน เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อหมอนรองเข่าฉีกเหตุเสื่อม
นักกีฬาที่เปลี่ยนการรับน้ำหนักอย่างรวดเร็ว (เช่น ฟุตบอล รักบี้) ก็เสี่ยงต่อหมอนรองเข่าฉีกด้วย
งานศึกษายังแสดงว่า การผ่าตัดซ่อมแซมการบาดเจ็บของเอ็นไขว้หน้า (ACL) ยิ่งช้าเท่าไร หมอรองเข่าก็มีโอกาสฉีกมากขึ้นเท่านั้น
คืองานศึกษาปี 2007 แสดงว่า หมอนรองเข่าจะฉีกในอัตรา 50–70% ขึ้นอยู่กับว่าการผ่าตัดซ่อมแซม ACL เกิดช้าเท่าไรหลังการบาดเจ็บ
หมอนรองเข่าที่บาดเจ็บแบบ ramp lesions (การฉีกขาดของเมนิสคัสด้านในที่ posterior horn ณ จุดเชื่อมต่อระหว่างเมนิสคัสกับแคปซูล [menisco-capsular junction]) 
เกิดขึ้นในประมาณ 25% ของผู้ที่ ACL บาดเจ็บ
หมอนรองเข่าด้านข้างฉีกที่รากประมาณ 7% ของผู้ที่ ACL บาดเจ็บ
การป้องกัน

หมอนรองเข่าฉีกพบบ่อยในกีฬาหลายประเภท
หมอนรองเข่ารับน้ำหนักของร่างกาย 30–55% ในท่ายืน
กีฬาที่มักพบปัญหานี้รวมทั้ง อเมริกันฟุตบอล ฟุตบอล ฮอกกี้น้ำแข็ง และเทนนิส
ไม่ว่าจะทำกิจกรรมใดก็ตาม สิ่งสำคัญคือต้องใช้มาตรการป้องกันที่ถูกต้องเพื่อป้องกันหมอนรองเข่าฉีก
มีวิธีหลัก 3 วิธีเพื่อป้องกันหมอนรองเข่าฉีก ซึ่งจะช่วยป้องกันและลดความเสี่ยงของหมอนรองกระดูกฉีกได้อย่างมีนัยสำคัญ
การป้องกัน > รองเท้า

วิธีแรกคือการสวมรองเท้าที่เหมาะสมกับชนิดกีฬาและพื้นผิวที่ใช้ทำกิจกรรม
หากกีฬาที่เล่นคือฟุตบอล รองเท้าสตั๊ดเป็นอุปกรณ์สำคัญในการลดความเสี่ยงหมอนรองเข่าฉีก
เพราะการก้าวที่เสียสมดุลเพียงก้าวเดียวอาจทำให้หมอนรองเข่าฉีกได้
จึงแนะนำว่า รองเท้าควรมีพื้นรองเท้าสังเคราะห์แบบหล่อขึ้นรูป, มีปุ่มสตั๊ดไม่น้อยกว่า 14 ปุ่มต่อข้าง, ปลายปุ่มสตั๊ดมีเส้นผ่านศูนย์กลางไม่ต่ำกว่าครึ่งนิ้ว และปุ่มสตั๊ดไม่ยาวเกิน ⅜ นิ้ว
การป้องกัน > การยืดกล้ามเนื้อ

วิธีป้องกันหมอนรองเข่าฉีกที่สองคือการเพิ่มความแข็งแรงและการยืดกล้ามเนื้อขาหลัก ๆ
กล้ามเนื้อรวมทั้งกล้ามเนื้อต้นขาด้านหลัง (hamstrings) กล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า (quadriceps) และกล้ามเนื้อน่อง (calf muscles)
วิธียอดนิยมที่เพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต้นขาด้านหลังคือการงอขาโดยรับน้ำหนัก (leg curl)
อนึ่ง การยืดกล้ามเนื้อต้นขาด้านหลังให้ดีก็สำคัญด้วย ทำโดยก้มแตะปลายเท้าขณะยืน
การเหยียดขาขึ้นในท่านั่ง (seated leg extension) ช่วยเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า และการยืดกล้ามเนื้อก็จะช่วยคลายกล้ามเนื้อ
การเขย่งปลายเท้าช่วยเพิ่มความแข็งแรงและช่วยยืดน่อง
กล้ามเนื้อที่มีมวลและแข็งแรงเพียงพอ อาจช่วยรักษาเข่าให้มีสุขภาพดี
การย่อเข่าให้ต้นขาขนานกับพื้น (parallel squat) จะเพิ่มความเสถียรของเข่าหากทำอย่างถูกต้อง
ช่วยพัฒนากล้ามเนื้อส่วนล่างของร่างกายซึ่งเสริมความแข็งแรงให้กับสะโพก เข่า และข้อเท้า
โดยแนะนำให้นักกีฬาย่อเข่าไม่ลึกเกินเส้นขนานกับพื้นเพราะจะเสี่ยงเกิดการบาดเจ็บมากขึ้น
การป้องกัน > เทคนิค

วิธีสำคัญสุดท้ายในการป้องกันหมอนรองเข่าฉีกก็คือเทคนิคที่เหมาะสมกับท่าเคลื่อนไหวที่ต้องทำ
สำหรับกีฬาที่ต้องเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วและทรงพลัง ต้องเรียนรู้วิธีการหลบหลีก การเลี้ยว การลงถึงพื้นเมื่อกระโดด และการหยุดอย่างถูกต้อง
เมื่อต้องเคลื่อนไหวเช่นนี้ เป็นเรื่องสำคัญที่ได้ฝึกมาแล้วเป็นอย่างดี
การรักษา

ปัจจุบัน การรักษาอาจทำให้ฟื้นตัวได้เร็วขึ้น
หากการฉีกขาดไม่รุนแรง การทำกายภาพบำบัด การพันผ้า การยกขาให้สูง และการประคบน้ำแข็งที่เข่าสามารถรักษาหมอนรองเข่าได้
หมอนรองเข่าฉีกมีโอกาสหายได้เองมากขึ้นหากเกิดในบริเวณที่แพทย์เรียกว่า "โซนสีแดง" หรือขอบด้านนอกของหมอนรองเข่าซึ่งมีเลือดมาเลี้ยง
การฉีกขาดที่หนักกว่าอาจต้องผ่าตัด
อย่างไรก็ตาม การผ่าตัดดูเหมือนจะไม่ดีกว่าแบบไม่ผ่าตัด
ในระยะยาว หมอนรองกระดูกฉีกเหตุเสื่อมสภาพมักจะสัมพันธ์โรคข้อเข่าเสื่อม
ซึ่งมีผลลัพธ์ที่ไม่ดีไม่ว่าจะเลือกวิธีการรักษาแบบใด
ส่วนในระยะสั้น การศึกษาแสดงว่าการผ่าตัดส่องกล้องเพื่อตัดหมอนรองกระดูกบางส่วนออก (arthroscopic partial meniscectomy) มีประสิทธิภาพดีกว่าในด้านการใช้งานเข่าและการจัดการความเจ็บปวด
การรักษา > การรักษาแบบอนุรักษนิยม

การรักษาเบื้องต้นอาจรวมถึงกายภาพบำบัด การใส่อุปกรณ์พยุง การใช้ยาแก้อักเสบ หรือการฉีดยาคอร์ติโคสเตียรอยด์เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่น ความทนทาน และความแข็งแรง
ยาแก้อักเสบและยาแก้ปวดที่แพทย์มักจ่ายรวมถึงยาพาราเซตามอล ยาแก้อักเสบชนิดไม่ใช่สเตอรอยด์ และคอร์ติโคสเตียรอยด์
การออกกำลังกายสามารถเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบเข่า โดยเฉพาะกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้า
กล้ามเนื้อที่แข็งแรงและใหญ่จะช่วยปกป้องกระดูกอ่อนหมอนรองเข่าเพราะรับน้ำหนักไปส่วนหนึ่ง
แพทย์อาจจะให้ยาพาราเซตามอลหรือยาแก้อักเสบ
สำหรับการรักษาแบบไม่ผ่าตัด การทำกายภาพบำบัดอาจช่วยลดอาการปวดและบวมได้
การฟื้นฟูประเภทนี้มุ่งเน้นการดำรงช่วงการเคลื่อนไหวให้ได้เต็มรูปแบบและการใช้งานให้ได้เพิ่มขึ้นโดยไม่ทำให้อาการแย่ลง
นักกายภาพบำบัดอาจใช้วิธีกระตุ้นด้วยไฟฟ้า บำบัดด้วยความเย็น และรักษาด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง/อัลตราซาวนด์
โปรแกรมการฟื้นฟูแบบเร่งรัดอาจดีเท่ากับโปรแกรมแบบอนุรักษนิยม
ลดเวลาที่ผู้ป่วยต้องใช้ไม้ค้ำยัน และให้ผู้ป่วยมีกิจกรรมที่ต้องรับน้ำหนักได้
วิธีการที่อนุรักษนิยมน้อยกว่าเช่นนี้ให้ผู้ป่วยใช้แรงกดได้เล็กน้อยในขณะที่ยังปกป้องช่วงการเคลื่อนไหว
หมอนรองเข่าฉีกที่บริเวณรอบ ๆ สามารถรักษาด้วยโปรแกรมแบบเร่งรัดเช่นนี้ ส่วนผู้ที่มีการฉีกขนาดใหญ่กว่าควรเลือกโปรแกรมแบบอนุรักษนิยม
การใช้น้ำเลือดที่มีเกล็ดเลือดเข้มข้น (platelet-rich plasma) เพื่อช่วยรักษาได้การยอมรับอย่างแพร่หลายในหมู่นักกีฬาสหรัฐอเมริกา
แต่การศึกษาที่ประเมินประสิทธิภาพของการรักษาด้วย PRP ก็ให้ผลที่ขัดแย้งกัน
การรักษา > การผ่าตัด

การผ่าตัดส่องกล้อง (อังกฤษ: arthroscopy) เป็นเทคนิคการผ่าตัดที่ใช้กล้องส่องสอดเข้าไปในข้อต่อแทนการผ่าตัดแบบเปิด
โดยแพทย์อาจจะซ่อมหรือตัดหมอนรองเข่าออกทั้งหมด
การผ่าตัดไม่เหมาะสำหรับหมอนรองกระดูกฉีกเหตุเสื่อมสภาพที่ไม่มีอาการข้อเข่าติดหรือล็อก ไม่มีน้ำในข้อเข่าเกิดซ้ำ ๆ หรือไม่ปวดอย่างต่อเนื่อง
หลักฐานชี้ว่าการผ่าตัดไม่ได้ดีไปกว่าการรักษาแบบอนุรักษนิยมในผู้ป่วยทั้งที่มีและไม่มีโรคข้อเข่าเสื่อม
การผ่าตัดดูเหมือนจะไม่ประโยชน์สำหรับผู้ใหญ่ที่มีอาการข้ออักเสบเล็กน้อย
คณะผู้เชี่ยวชาญด้านแนวทางปฏิบัติสากลอิสระแนะนำไม่ให้ผ่าตัดส่องกล้องสำหรับหมอนรองเข่าฉีกเพราะเสื่อมสภาพ
ข้อสรุปนี้มาจากหลักฐานที่แสดงว่าไม่มีประโยชน์ในระยะยาวและมีผู้ป่วยน้อยกว่า 15% ที่ได้รับประโยชน์แม้แต่ในระยะสั้น
ข้อเสียรวมถึงระยะเวลาการฟื้นตัวถึง 2–6 สัปดาห์และผลข้างเคียงร้ายแรงที่พบน้อยแต่อาจเกิดได้ เช่น ลิ่มเลือดในขา (venous thromboembolism) การติดเชื้อที่แผลผ่าตัด และความเสียหายของเส้นประสาท
วารสารการแพทย์สหราชอาณาจักร เดอะบีเอ็มเจ มีอินโฟกราฟิกและเครื่องมือการตัดสินใจร่วมกัน
เพื่ออำนวยการสนทนากันระหว่างแพทย์กับผู้ป่วยเกี่ยวกับความเสี่ยงและประโยชน์ของการผ่าตัดส่องกล้อง
หากเป็นการบาดเจ็บเฉพาะหมอนรองเข่า เข่าก็จะค่อนข้างเสถียร
แต่ถ้าเกิดร่วมกับการบาดเจ็บของเอ็นไขว้หน้า (anterior cruciate ligament) ก็จะแนะนำให้ผ่าตัดส่องกล้อง
การซ่อมหมอนรองเข่ามีอัตราความสำเร็จสูงขึ้นถ้าการบาดเจ็บเกิดในบริเวณที่มีเลือดไปเลี้ยงพอ
ส่วนในของหมอนรองกระดูกจะไม่มีเส้นเลือด โดยเลือดสามารถเข้าไปได้ลึกประมาณ 6 มิลลิเมตร
ดังนั้น หมอนรองเข่าฉีกที่เกิดขึ้นใกล้กับขอบนอกสามารถหายได้หลังการซ่อมแซม
การศึกษาหนึ่งพบว่าการซ่อมแซมดีกว่าการตัดออก (meniscectomy)
ระยะการฟื้นฟูเมื่อซ่อมจะนานกว่า แต่การตัดออกอาจก่อโรคข้อเข่าเสื่อมได้
การฟื้นฟูหลังการตัดหมอนรองเข่าจะใช้เวลา 4–6 สัปดาห์
การซ่อมแซมต้องใช้เวลา 4–6 เดือน
หากการรักษาแบบอนุรักษนิยมไม่ได้ผล ก็อาจต้องผ่าตัด
ผู้ป่วยที่อายุน้อยกว่ามักจะฟื้นตัวได้ดีกว่าและตอบสนองได้ดีต่อการรักษานี้ ในขณะที่ผู้ป่วยที่อายุมากกว่าและเคลื่อนไหวน้อยกว่าจะไม่ได้ผลดีหลังการซ่อมแซม
วิทยาการระบาด

ในปี 2008 กระทรวงสุขภาพและบริการมนุษย์สหรัฐรายงานยอดผู้ป่วยที่ออกจากโรงพยาบาล 2,295 รายที่ได้วินิจฉัยหลักเป็นหมอนรองเข่าฉีก
เป็นหญิง 53.49% และชาย 45.72%
คนอายุระหว่าง 45–68 ปีในอัตรา 31.73%, 65–84 ปีในอัตรา 28.82%
ระยะเวลาการพักรักษาตัวในโรงพยาบาลเฉลี่ยอยู่ที่ 2.7 วันสำหรับชายและ 3.7 วันสำหรับหญิง
มีผู้ป่วย 6,941 รายที่ได้ซ่อมแซมเข่า
คนอายุระหว่าง 18–44 มีอัตราสูงสุดที่ 37.37% ตามด้วยคนอายุ 45–64 ปีที่ 36.34%
เป็นชาย 50.78% และหญิง 48.66%
ระยะเวลาพักรักษาตัวในโรงพยาบาลเฉลี่ยอยู่ที่ 3.1 วัน
แหล่งข้อมูลอื่น

| --- | --- |
การจำแนกโรค: DICD-10: Current injury S83.2Old tear M23.2 ICD-9-CM: 836.0-836.2
ทรัพยากรภายนอก: MedlinePlus: 001071
ท่าย่อเข่าให้ต้นขาขนานกับพื้น (parallel squat) ที่ช่วยเสริมความเสถียรของเข่า
หมอนรองกระดูกด้านใน (medial) ฉีก
โชกุน

มินาโมโตะ โนะ โยริโตโมะ โชกุนคนแรก จากตระกูลมินาโมโตะ อยู่ในอำนาจระหว่าง ค.ศ. 1192–99
โชกุน (ญี่ปุ่น: 将軍; โรมาจิ: shōgun) เป็นผู้ใช้อำนาจเผด็จการทหารแห่งญี่ปุ่นระหว่าง ค.ศ. 1185–1868 ส่วนใหญ่ในช่วงดังกล่าว โชกุนเป็นประมุขของประเทศในทางพฤตินัย แต่โดยนิตินัยแล้วเขาได้รับการแต่งตั้งจากจักรพรรดิญี่ปุ่นอีกที
คำว่า "โชกุน" นั้นแปลว่า "จอมทัพ" ตัดมาจาก "เซอิไทโชกุน" (征夷大将軍) ที่แปลว่า "จอมทัพใหญ่ปราบเถื่อน" เดิมเป็นตำแหน่งผู้นำทัพปราบกลุ่มเอมิชิที่ขัดขืนอำนาจส่วนกลางเมื่อต้นยุคเฮอัง (คริสต์ศตวรรษที่ 7–10) ส่วนคณะเจ้าหน้าที่ของโชกุนนั้นเรียกรวมกันว่า "รัฐบาลโชกุน" (shogunate) หรือ "บากูฟุ" (幕府) ที่แปลว่า "สำนักพลับพลา" เดิมเป็นคำเรียกที่บัญชาการของขุนศึก
โชกุนครองอำนาจที่แทบเบ็ดเสร็จเหนือดินแดนญี่ปุ่นโดยใช้วิธีทางทหาร ยกเว้นในยุคคามากูระ (ค.ศ. 1199–1333) เมื่อสิ้นโชกุนมินาโมโตะ โนะ โยริโตโมะ แล้ว ตระกูลโฮโจก็ควบคุมรัฐบาลโชกุนไว้ได้ทั้งหมด โดยสำเร็จราชการแทนโชกุนในฐานะชิกเก็ง (ค.ศ. 1199–1256) และโทกูโซ (ค.ศ. 1256–1333) ทำให้โชกุนตกอยู่ในสภาพเดียวกับจักรพรรดิ คือ เป็นผู้นำแบบหุ่นเชิด ช่วงเวลานี้เรียกว่า "สมัยชิกเก็ง" (執権政治) จนเกิดรัฐประหารล้มล้างตระกูลโฮโจในช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1300 ทำให้โชกุนกลับมาบริหารอำนาจในพระนามาภิไธยอีกครั้ง
โชกุนคนสุดท้าย คือ โทกูงาวะ โยชิโนบุ ผู้สละตำแหน่งให้แก่จักรพรรดิเมจิใน ค.ศ. 1867
ยุคเฮอัง (ค.ศ. 794–1185)

บทความหลัก: ยุคเฮอัง
เดิมที มีการมอบตำแหน่งเซอิไทโชกุนให้แก่ผู้นำทหารในต้นยุคเฮอังช่วงที่มีการสงครามต่อต้านกลุ่มเอมิชิซึ่งไม่ยอมรับอำนาจของราชสำนักเคียวโตะ ผู้ดำรงตำแหน่งคนแรก คือ โอโตโมะ โนะ โอโตมาโระ ผู้ดำรงตำแหน่งคนที่เลื่องชื่อที่สุด คือ ซากาโนอูเอะ โนะ ทามูรามาโระ
ปลายยุคเฮอัง มีการตั้งผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวอีกเพียงคนเดียว คือ มินาโมโตะ โนะ โยชินากะ ในช่วงสงครามเก็มเป แต่อยู่ในตำแหน่งไม่นานเขาก็ถูกมินาโมโตะ โนะ โยชิตสึเนะ คู่แข่ง สังหาร
รัฐบาลคามากูระ (ค.ศ. 1192–1333)

บทความหลัก: ยุคคามากูระ และ รัฐบาลโชกุนคามากูระ
ครั้นต้นคริสต์ศตวรรษที่ 11 ไดเมียวที่มีซามูไรเป็นองครักษ์เถลิงอำนาจทางการเมืองภายในประเทศ ตระกูลไทระกับตระกูลมินาโมโตะช่วงชิงอำนาจเหนือราชสำนักที่กำลังเสื่อมถอย ตระกูลไทระควบคุมราชสำนักได้ในช่วง ค.ศ. 1160–85 แต่พ่ายแพ้แก่ตระกูลมินาโมโตะในยุทธการที่ดันโนอูระ ทำให้มินาโมโตะ โนะ โยริโตโมะ ยึดอำนาจรัฐบาลกลางเป็นผลสำเร็จ และก่อตั้งระบบเจ้าขุนมูลนายขึ้นที่เมืองคามากูระ โดยให้ซามูไรที่เป็นองครักษ์มีอำนาจบางประการในทางการเมือง ส่วนจักรพรรดิและชนชั้นนำอื่น ๆ อยู่ในอำนาจทางนิตินัยเท่านั้น ต่อมาใน ค.ศ. 1119 จักรพรรดิประทานตำแหน่งเซอิไทโชกุนให้แก่โยริโตโมะ ทำให้ระบอบการปกครองของเขาเป็นที่รู้จักในนาม "รัฐบาลโชกุน" แต่เมื่อสิ้นโยริโตโมะแล้ว ตระกูลโฮโจจากฝั่งภริยาของโยริโตโมะเข้าควบคุมตระกูลมินาโมโตะไว้ได้ โชกุนตระกูลโยริโตโมะที่สืบตำแหน่งต่อ ๆ มากลายเป็นเพียงหุ่นเชิดที่มีบุคคลจากตระกูลโฮโจคอยสำเร็จราชการแทน เป็นเช่นนี้เกือบ 150 ปีตั้งแต่ ค.ศ. 1192 ถึง 1333
ในช่วงเวลาดังกล่าว สองราชตระกูล คือ ราชสำนักเหนือ กับราชสำนักใต้ อ้างสิทธิในบัลลังก์กัน รัฐบาลโชกุนเข้าแทรกแซงโดยให้ราชตระกูลทั้งสองผลัดกันครองบัลลังก์ แต่จักรพรรดิโกะ-ไดโงะพยายามจะยุติการผลัดบัลลังก์ดังกล่าวโดยวางแผนล้มล้างระบอบโชกุน พระองค์อาศัยจังหวะที่จักรวรรดิมองโกลเข้ารุกรานญี่ปุ่นใน ค.ศ. 1274 และ 1281 ดำเนินการฟื้นฟูเค็มมุใน ค.ศ. 1331 แต่ล้มเหลว พระองค์ถูกเนรเทศ จนราว ค.ศ. 1334–36 ขุนพลอาชิกางะ ทากาอูจิ ช่วยให้พระองค์หวนคืนสู่ราชบัลลังก์ ทำให้รัฐบาลโชกุนที่มีตระกูลโฮโจเป็นผู้นำสิ้นสุดลง
ในช่วงฟื้นฟูเค็มมุนั้น แม้เป็นผลให้รัฐบาลโชกุนแห่งเมืองคามากูระสิ้นสุดลง แต่ก็เกิดรัฐบาลโชกุนใหม่ขึ้นแทน โดยเจ้าชายโมริโยชิ โอรสของจักรพรรดิโกะ-ไดโงะ ได้ตำแหน่งเซอิไทโชกุน ทว่า ก็เป็นช่วงสั้น ๆ เพราะไม่นานเจ้าชายก็ถูกจับกุมคุมขังไว้ในพระราชฐาน และถูกอาชิกางะ ทาดาโชยิ น้องชายของทากาอูจิ สังหารใน ค.ศ. 1335 นอกจากนี้ ในปีถัดมา คือ ค.ศ. 1336 ทากาอูจิยังผิดใจกับจักรพรรดิโกะ-ไดโงะ และถอดพระองค์ลงจากบัลลังก์ แต่งตั้งจักรพรรดิพระองค์ใหม่ขึ้นแทนใน ค.ศ. 1339 คือ จักรพรรดิโกะ-มูรากามิ
รัฐบาลอาชิกางะ (ค.ศ. 1336–1573)

บทความหลัก: ยุคมูโรมาจิ และ รัฐบาลโชกุนอาชิกางะ
ใน ค.ศ. 1338 อาชิกางะ ทากาอูจิ ได้ตำแหน่งเซอิไทโชกุน ก่อตั้งรัฐบาลโชกุนอาชิกางะในเคียวโตะจนถึง ค.ศ. 1573 ช่วงเวลาที่ตระกูลอาชิกางะปกครองนั้นเรียกว่า ยุคมูโรมาจิ
ยุคอาซูจิ–โมโมยามะ (ค.ศ. 1573–1600)

ข้อมูลเพิ่มเติม: ยุคอาซูจิ–โมโมยามะ
สมัยต่อมา ตำแหน่งเซอิไทโชกุนตกเป็นของโอดะ โนบูนางะ และผู้สืบทอด คือ โทโยโตมิ ฮิเดโยชิ ซึ่งเป็นยุคที่โชกุนมีอำนาจมากยิ่งกว่าก่อน ฮิเดโยชิยังถือกันว่า เป็นหนึ่งในผู้ปกครองที่ยิ่งใหญ่ของญี่ปุ่น
รัฐบาลโทกูงาวะ (ค.ศ. 1600–1868)

บทความหลัก: บากูมัตสึ และ รัฐบาลโชกุนโทกูงาวะ
ใน ค.ศ. 1600 ขุนพลโทกูงาวะ อิเอยาซุ ยึดอำนาจเป็นผลสำเร็จ และก่อตั้งการปกครองขึ้นที่เมืองเอโดะ (ปัจจุบันคือ โตเกียว) ต่อมาใน ค.ศ. 1603 เขาได้รับตำแหน่งเซอิไทโชกุน หลังจากสร้างหลักฐานเท็จเพื่อแสดงว่า ตนเองสืบเชื้อสายตระกูลมินาโมโตะจากยุคเฮอัง
ในยุคข้างต้นนี้ อำนาจเบ็ดเสร็จอยู่ในมือของโชกุนซึ่งปกครองอยู่ที่เอโดะ ส่วนจักรพรรดิประทับอยู่ในเคียวโตะ โชกุนยังควบคุมนโยบายต่างประเทศ ดูแลทหาร และกำกับระบอบอุปถัมภ์แบบเจ้าขุนมูลนาย ส่วนจักรพรรดิมีพระราชอำนาจในทางพิธีการเท่านั้น เหมือนบทบาทของจักรพรรดิญี่ปุ่นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2
รัฐบาลโชกุนโทกูงาวะดำรงอยู่จน ค.ศ. 1867 เมื่อโชกุนโทกูงาวะ โยชิโนบุ ลาออกจากตำแหน่ง และถวายอำนาจคืนให้แก่จักรพรรดิเมจิ
สิ่งตกทอด

หลังญี่ปุ่นยอมจำนนในสงครามโลกครั้งที่ 2 แล้ว ดักลาส แมกอาเธอร์ นายพลชาวอเมริกัน เป็นผู้ปกครองญี่ปุ่นในทางพฤตินัยระหว่างที่ญี่ปุ่นถูกฝ่ายชนะสงครามยึดครอง แมกอาเธอร์มีอิทธิพลมากในญี่ปุ่นจนเขาได้สมญาว่า "ไกจินโชกุน" (外人将軍; "โชกุนต่างชาติ")
ปัจจุบัน หัวหน้ารัฐบาลญี่ปุ่น คือ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ส่วนคำว่า "โชกุน" ยังใช้ในภาษาปากอยู่ เช่น นายกรัฐมนตรีที่พ้นจากตำแหน่งแล้วแต่ยังมีอิทธิหลังฉากอยู่เรียกว่า "ยามิโชกุน" (闇将軍; "โชกุนเงา") คล้ายกับจักรพรรดิสมัยก่อนที่สละราชบัลลังก์แล้วแต่ยังคงพระราชอำนาจต่อไป เรียกว่า "การว่าราชการในวัด" นักการเมืองที่ได้ฉายายามิโชกุน เช่น ทากูเอ ทานากะ และอิจิโร โอซาวะ