พายุไต้ฝุ่นเกย์ (พ.ศ. 2532)

สำหรับพายุลูกอื่นที่มีชื่อเดียวกัน ดูที่ พายุเกย์
| --- | --- |
พายุไต้ฝุ่นเกย์ขณะมีกำลังแรงสูงสุดก่อนขึ้นฝั่ง ประเทศอินเดียเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532
ประวัติทางอุตุนิยมวิทยา
ก่อตัว: 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532
สลายตัว: 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532
พายุซูเปอร์ไซโคลน
3-นาที ของเฉลี่ยลม  (IMD)
ความเร็วลมสูงสุด: 230 กม./ชม. (145 ไมล์/ชม.)
ความกดอากาศต่ำสุด: 920 เฮกโตปาสกาล (มิลลิบาร์) ; 27.17 นิ้วปรอท
พายุไต้ฝุ่นรุนแรง
10-นาที ของเฉลี่ยลม  (JMA)
ความเร็วลมสูงสุด: 195 กม./ชม. (120 ไมล์/ชม.)
ความกดอากาศต่ำสุด: 925 เฮกโตปาสกาล (มิลลิบาร์) ; 27.32 นิ้วปรอท
พายุไต้ฝุ่น
10-นาที ของเฉลี่ยลม  (TMD)
ความเร็วลมสูงสุด: 195 กม./ชม. (120 ไมล์/ชม.)
ความกดอากาศต่ำสุด: 925 เฮกโตปาสกาล (มิลลิบาร์) ; 27.32 นิ้วปรอท
พายุหมุนเขตร้อนระดับ 5
1-นาที ของเฉลี่ยลม  (SSHWS/JTWC)
ความเร็วลมสูงสุด: 260 กม./ชม. (160 ไมล์/ชม.)
ความกดอากาศต่ำสุด: 910 เฮกโตปาสกาล (มิลลิบาร์) ; 26.87 นิ้วปรอท
ผลกระทบ
ผู้เสียชีวิต: 1,036 ราย
ความเสียหาย: $521 ล้านดอลลาร์สหรัฐ  (ค่าเงินปี พ.ศ. 2532 USD)
พื้นที่ได้รับผลกระทบ: ไทย, พม่า, อินเดีย
IBTrACS
ส่วนหนึ่งของ ฤดูพายุไต้ฝุ่นแปซิฟิก พ.ศ. 2532 และ ฤดูพายุไซโคลนมหาสมุทรอินเดียเหนือ พ.ศ. 2532
พายุไต้ฝุ่นเกย์ (อักษรโรมัน: Gay) หรือที่เรียกว่า พายุไซโคลนกาวาลี พ.ศ. 2532 (อักษรโรมัน: Kavali Cyclone of 1989) เป็นพายุหมุนเขตร้อนที่มีขนาดเล็ก และทรงพลังที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตประมาณกว่า 800 ราย ในอ่าวไทย และบริเวณโดยรอบในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2532 เป็นพายุหมุนเขตร้อนครั้งเลวร้ายที่สุดที่พัดถล่มคาบสมุทรมลายูรอบ 35 ปี พายุก่อตัวขึ้นจากร่องมรสุมที่ปกคลุมอยู่เหนืออ่าวไทยในต้นเดือนพฤศจิกายน สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมทำให้พายุทวีกำลังแรงขึ้นอย่างรวดเร็วจนมีความเร็วลมมากกว่า 120 กิโลเมตรต่อชั่วโมง (75 ไมล์ต่อชั่วโมง) ในวันที่ 3 พฤศจิกายน หลังจากนั้น พายุไต้ฝุ่นเกย์กลายเป็นพายุไต้ฝุ่นลูกแรกนับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2434 ที่เคลื่อนตัวพัดขึ้นฝั่งประเทศไทย และเคลื่อนตัวพัดขึ้นฝั่งที่จังหวัดชุมพรด้วยความเร็วลม 260 กิโลเมตรต่อชั่วโมง (160 ไมล์ต่อชั่วโมง) ด้วยความเร็วลมเทียบเท่ากับมีความเข้มข้นเทียบเท่าหมวด 5 ในระดับลมมาตราเฮอริเคนแซฟเฟอร์–ซิมป์สัน หลังจากนั้นพายุก็เคลื่อนตัวลงสู่อ่าวเบงกอลแล้วมีการจัดระเบียบอีกครั้งหนึ่งในหลายวันต่อมาในขณะที่พายุเคลื่อนตัวเข้าใกล้ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศอินเดียในวันที่ 8 พฤศจิกายน พายุไซโคลนเกย์ได้บรรลุความรุนแรงสูงสุดเป็นพายุหมุนเขตร้อนระดับ 5 ด้วยความเร็วลม 260 กิโลเมตรต่อชั่วโมง (160 ไมล์ต่อชั่วโมง) หลังจากนั้นพายุก็พัดขึ้นฝั่งเป็นครั้งที่สองใกล้กับเมืองกาวาลี รัฐอานธรประเทศ พายุอ่อนกำลังลงอย่างรวดเร็วเมื่ออยู่เหนือแผ่นดิน และสลายตัวไปเหนือรัฐมหาราษฏระในช่วงเช้าของวันที่ 10 พฤศจิกายน
การก่อตัวขึ้นอย่างรวดเร็วของพายุไต้ฝุ่นเกย์ทำให้เรือหลายร้อยลำในอ่าวไทยไม่ทันตั้งตัวจนทำให้มีผู้เสียชีวิตนอกชายฝั่งประมาณ 275 ราย โดยในจำนวนดังกล่าว และมีผู้เสียชีวิตในเรือขุดเจาะน้ำมันซีเครสต์ของสหรัฐประมาณ 91 ราย จากการพลิกคว่ำจากคลื่นใต้น้ำสูงอยู่ที่ประมาณ 6 ถึง 11 เมตร มีประชาชน 588 ราย เสียชีวิตจากเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับพายุทั่วทั้งคาบสมุทรมลายู เมืองหลายเมืองในจังหวัดชุมพรได้รับความเสียหายอย่างหนัก และรวมมูลค่าความเสียหายในประเทศไทยเป็นมูลค่าประมาณ 1.1 หมื่นล้านบาท (497 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ต่อมาพายุได้เคลื่อนตัวพัดถล่มประเทศอินเดียในขณะเป็นพายุไซโคลนกำลังแรง และทำให้บ้านเรือนในรัฐอานธรประเทศประมาณ 20,000 หลัง ได้รับความเสียหาย หรืออย่างหนัก ประชาชนหนึ่งแสนคนไร้ที่อยู่อาศัย มีผู้เสียชีวิตในประเทศอินเดียประมาณ 69 ราย และคิดมูลค่าความเสียหายอยู่ที่ประมาณ 410 ล้านรูปีอินเดีย (25.3 ล้านดอลลาร์สหรัฐ)