三十六字母
三十六字母の音価

以下、セルの上側に字母を示し、下側に平山(1967)による唐代音の推定音価を国際音声記号で示した。中古音と異なる場合は、中古音をかっこ内に記す。
|  >  . .五音 |  >  . .五音 |  >  . .調音点 | 清濁> 無声音.無気音.全清 | 清濁> 無声音.有気音.次清 | 清濁> 有声音.有声音.全濁 | 清濁> 有声音.有声音.次濁 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 唇音 | 重唇音 | 両唇音 | 幇 [p] | 滂 [pʰ] | 並 [pʱ]([b]) | 明 [mb]([m]) |
| 唇音 | 軽唇音 | 唇歯音 | 非 [f]([p]) | 敷 [fʰ]([pʰ]) | 奉 [fʱ]([b]) | 微 [ɱv]([m]) |
| 舌音 | 舌頭音 | 歯茎音 | 端 [t] | 透 [tʰ] | 定 [tʱ]([d]) | 泥 [nd]([n]) |
| 舌音 | 舌上音 | 歯茎硬口蓋音 | 知 [tʲ] | 徹 [tʲʰ] | 澄 [tʲʱ]([dʲ]) | 娘 [nʲdʲ]([nʲ]) |
| 半舌音 | 半舌音 | 歯茎音 |   |   |   | 来 [l] |
| 歯音 | 歯頭音 | 歯茎音 | 精 [ts] | 清 [tsʰ] | 従 [(t)sʱ]([dz]) |   |
| 歯音 | 歯頭音 | 歯茎音 | 心 [s] |   | 邪 [(t)sʱ]([z]) |   |
| 歯音 | 正歯音 | 歯茎硬口蓋音 そり舌音 | 照 [tɕ] [tʂ] | 穿 [tɕʰ] [tʂʰ] | 牀 [(t)ɕʱ]([dʑ]) [tʂʱ]([dʐ]) |   |
| 歯音 | 正歯音 | 歯茎硬口蓋音 そり舌音 | 審 [ɕ] [ʂ] |   | 禅 [(t)ɕʱ]([ʑ]) [ʂʱ]([ʐ]) |   |
| 半歯音 | 半歯音 | 硬口蓋音 |   |   |   | 日 [ɲʑ]([ɲ]) |
| 牙音 | 牙音 | 軟口蓋音 | 見 [k] | 渓 [kʰ] | 群 [kʱ]([ɡ]) | 疑 [ŋg]([ŋ]) |
| 喉音 | 喉音 | 声門音 | 影 [ʔ] |   |   |   |
| 喉音 | 喉音 | 声門音 | 暁 [h] |   | 匣 [ɦ] |   |
| 喉音 | 喉音 | 硬口蓋音 |   |   |   | 喩 [ɦ],[j] |
王力による時代別の推定
| 声母 | 声母 | 春秋 | 前漢 | 後漢 | 南北朝 | 隋・唐 | 五代 | 宋 | 元 | 明・清 | 現代 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 幇 | 幇 | [p] | [p] | [p] | [p] | [p] | [p] | [p] | [p] | [p] | [p] |
| 滂 | 滂 | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] |
| 並 | 平 | [b] | [b] | [b] | [b] | [b] | [b] | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] |
| 並 | 病 | [b] | [b] | [b] | [b] | [b] | [b] | [p] | [p] | [p] | [p] |
| 明 | 明 | [m] | [m] | [m] | [m] | [m] | [m] | [m] | [m] | [m] | [m] |
| 非 | 非 | [p] | [p] | [p] | [p] | [p] | [f] | [f] | [f] | [f] | [f] |
| 敷 | 敷 | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] | [pʰ] | [f] | [f] | [f] | [f] | [f] |
| 奉 | 奉 | [b] | [b] | [b] | [b] | [b] | [v] | [f] | [f] | [f] | [f] |
| 微 | 微 | [m] | [m] | [m] | [m] | [m] | [ɱ] | [ɱ] | [v] | [v] | [w] |
| 端 | 端 | [t] | [t] | [t] | [t] | [t] | [t] | [t] | [t] | [t] | [t] |
| 透 | 透 | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] |
| 定 | 同 | [d] | [d] | [d] | [d] | [d] | [d] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] |
| 定 | 獨 | [d] | [d] | [d] | [d] | [d] | [d] | [t] | [t] | [t] | [t] |
| 泥 | 泥 | [n] | [n] | [n] | [n] | [n] | [n] | [n] | [n] | [n] | [n] |
| 知 | 卓 | [t] | [t] | [t] | [t] | [t] | [ȶ] | [t͡ɕ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] |
| 知 | 竹 | [t] | [t] | [t] | [t] | [t] | [ȶ] | [t͡ɕ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] |
| 徹 | 逴 | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [ȶʰ] | [t͡ɕʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] |
| 徹 | 畜 | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [tʰ] | [ȶʰ] | [t͡ɕʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] |
| 澄 | 幢 | [d] | [d] | [d] | [d] | [d] | [ȡ] | [t͡ɕʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] |
| 澄 | 蟲 | [d] | [d] | [d] | [d] | [d] | [ȡ] | [t͡ɕʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] |
| 澄 | 濁 | [d] | [d] | [d] | [d] | [d] | [ȡ] | [t͡ɕ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] |
| 澄 | 逐 | [d] | [d] | [d] | [d] | [d] | [ȡ] | [t͡ɕ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] |
| 娘 | 娘 | [n] | [n] | [n] | [n] | [n] | [n] | [n] | [n] | [n] | [n] |
| 來 | 來 | [l] | [l] | [l] | [l] | [l] | [l] | [l] | [l] | [l] | [l] |
| 精 | 臧 | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] |  |
| 精 | 將 | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡ɕ] |
| 淸 | 倉 | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] |  |
| 淸 | 蹌 | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡ɕʰ] |
| 從 | 藏 | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] |  |
| 從 | 墻 | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡ɕʰ] |
| 從 | 臟 | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] |  |
| 從 | 匠 | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [d͡z] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡ɕ] |
| 心 | 桑 | [s] | [s] | [s] | [s] | [s] | [s] | [s] | [s] | [s] |  |
| 心 | 相 | [s] | [s] | [s] | [s] | [s] | [s] | [s] | [s] | [s] | [ɕ] |
| 邪 | 隨 | [z] | [z] | [z] | [z] | [z] | [z] | [s] | [s] | [s] |  |
| 邪 | 祥 | [z] | [z] | [z] | [z] | [z] | [z] | [s] | [s] | [s] | [ɕ] |
| 照 | 支 | [ʈ] | [ʈ] | [ʈ] | [t͡ɕ] | [t͡ɕ] | [t͡ɕ] | [t͡ɕ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] |
| 照 | 章 | [ʈ] | [ʈ] | [ʈ] | [t͡ɕ] | [t͡ɕ] | [t͡ɕ] | [t͡ɕ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] |
| 穿 | 蚩 | [ʈʰ] | [ʈʰ] | [ʈʰ] | [t͡ɕʰ] | [t͡ɕʰ] | [t͡ɕʰ] | [t͡ɕʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] |
| 穿 | 昌 | [ʈʰ] | [ʈʰ] | [ʈʰ] | [t͡ɕʰ] | [t͡ɕʰ] | [t͡ɕʰ] | [t͡ɕʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] |
| 牀 | 鋤 | [ɖ͡ʐ] | [ɖ͡ʐ] | [ɖ͡ʐ] | [ɖ͡ʐ] | [ɖ͡ʐ] | [ʐ] | [t͡ɕʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] |
| 牀 | 助 | [ɖ͡ʐ] | [ɖ͡ʐ] | [ɖ͡ʐ] | [ɖ͡ʐ] | [ɖ͡ʐ] | [ʐ] | [t͡ɕ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] |
| 牀 | 士 | [ɖ͡ʐ] | [ɖ͡ʐ] | [ɖ͡ʐ] | [ɖ͡ʐ] | [ɖ͡ʐ] | [ʐ] | [ɕ] | [ʂ] | [ʂ] | [ʂ] |
| 審 | 詩 | [ɕ] | [ɕ] | [ɕ] | [ɕ] | [ɕ] | [ɕ] | [ɕ] | [ɕ] | [ʂ] | [ʂ] |
| 審 | 商 | [ɕ] | [ɕ] | [ɕ] | [ɕ] | [ɕ] | [ɕ] | [ɕ] | [ɕ] | [ʂ] | [ʂ] |
| 禪 | 時 | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ɕ] | [ʂ] | [ʂ] | [ʂ] |
| 禪 | 常 | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [t͡ɕʰ] | [t͡ɕʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] |
| 禪 | 尙 | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ʂ] | [ʂ] | [ʂ] | [ʂ] |
|  | 莊 | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡s] | [t͡ɕ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] | [ʈ͡ʂ] |
|  | 初 | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡sʰ] | [t͡ɕʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] | [ʈ͡ʂʰ] |
|  | 山 | [ʃ] | [ʃ] | [ʃ] | [ʃ] | [ʃ] | [ʃ] | [ɕ] | [ʂ] | [ʂ] | [ʂ] |
|  | 俟 | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [ʐ] | [z] | [ɕ] | [s] | [s] | [s] |
| 日 | 日 | [ɲ] | [ɲ] | [ɲ] | [ɲ] | [ɲ] | [r] | [r] | [r] | [ɻ] | [ɻ] |
| 見 | 剛 | [k] | [k] | [k] | [k] | [k] | [k] | [k] | [k] | [k] |  |
| 見 | 姜 | [k] | [k] | [k] | [k] | [k] | [k] | [k] | [k] | [k] | [t͡ɕ] |
| 溪 | 康 | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] |  |
| 溪 | 羌 | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [t͡ɕʰ] |
| 群 | 狂 | [g] | [g] | [g] | [g] | [g] | [g] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] | [kʰ] |
| 群 | 共 | [g] | [g] | [g] | [g] | [g] | [g] | [k] | [k] | [k] | [k] |
| 疑 | 昂 | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [∅] | [∅] | [∅] |
| 疑 | 吾 | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [w] | [w] | [w] |
| 疑 | 迎 | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [j] | [j] | [j] |
| 疑 | 牛 | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [j] | [j] | [n] / [nj] |
| 疑 | 齧 | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [ŋ] | [n] | [n] | [n] |
| 影 | 安 | [ʔ] | [∅] | [∅] | [∅] | [∅] | [∅] | [∅] | [∅] | [∅] | [∅] |
| 影 | 煙 | [j] | [j] | [j] | [j] | [j] | [j] | [j] | [j] | [j] | [j] |
| 影 | 彎 | [w] | [w] | [w] | [w] | [w] | [w] | [w] | [w] | [w] | [w] |
| 曉 | 漢 | [x] | [x] | [x] | [x] | [x] | [h] | [h] | [x] | [x] |  |
| 曉 | 獻 | [x] | [x] | [x] | [x] | [x] | [h] | [h] | [x] | [x] | [ɕ] |
| 匣 | 寒 | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɦ] | [h] | [x] |  |
| 匣 | 完 | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɦ] | [h] | [x] |  |
| 匣 | 賢 | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɦ] | [h] | [x] | [ɕ] |
| 喩 | 于 | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [j] | [j] | [j] / [w] | [j] / [w] | [j] / [w] |
| 喩 | 爲 | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [ɣ] | [j] | [j] | [j] / [w] | [j] / [w] | [j] / [w] |
| 喩 | 余 | [ʎ] | [ʎ] | [ʎ] | [j] | [j] | [j] | [j] | [j] / [w] | [j] / [w] | [j] / [w] |
| 喩 | 維 | [ʎ] | [ʎ] | [ʎ] | [j] | [j] | [j] | [j] | [j] / [w] | [j] / [w] | [j] / [w] |