ハナヤスリ科
下位分類 > 種

主にPPG I (2016)、Zhang et al. (2020)、Hassler (2022)に基づく、ハナヤスリ科全種の一覧（雑種を除く）。なおこれまで、Ophioglossoideae 亜科に属する種を全てハナヤスリ属 Ophioglossum、Botrychioideae 亜科に属する種を全てハナワラビ属として扱うことも多かった。和名を付記する場合は適宜出典を付した。
ハナヤスリ科 Ophioglossaceae Martinov
subfamily Helminthostachyoideae C.Presl (1845)
ミヤコジマハナワラビ属 Helminthostachys Kaulf. (1822)
ミヤコジマハナワラビ Helminthostachys zeylanica (L.) Hook. (1840)
subfamily Mankyuoideae J.R.Grant & B.Dauphin (2016)
マンキュア属 Mankyua B.Y.Sun , M.H.Kim & C.H.Kim (2001)
Mankyua chejuense B.Y.Sun, M.H.Kim & C.H.Kim (2001)
subfamily Ophioglossoideae C.Presl (1845)
ケイログロッサ属 Cheiroglossa C.Presl (1845)
Cheiroglossa malgassica (C.Chr.) Pic.Serm. (1968)
Cheiroglossa palmata (L.) C.Presl (1845)
コブラン属 Ophioderma (Blume ) Endl. (1836) 着生植物であるコブラン属のコブラン Ophioderma pendulum
Ophioderma falcatum (C.Presl) O.Deg. (1932)
Ophioderma intermedium (Hook.) Nishida (1959)
コブラン Ophioderma pendulum (L.) C.Presl (1845)
Ophioderma redactophyllum Chantanaorr. & Li Bing Zhang(2019)
Ophioderma simplex (Ridl. ex Bower) Nishida (1959)
Ophioderma subsessile Amoroso & Coritico (2020)
ハナヤスリ属 Ophioglossum L. (1753) 群生するトネハナヤスリ Ophioglossum namegatae
Ophioglossum ammophilum C.D.Adams (1954)
Ophioglossum austroasiaticum Nishida (1959)
Ophioglossum azoricum C.Presl (1845)
Ophioglossum californicum Prantl (1883)
Ophioglossum caroticaule J.E.Burrows (1993)
Ophioglossum convexum J.E.Burrows (1989)
Ophioglossum coriaceum A.Cunn. (1836)
Ophioglossum costatum R.Br. (1810)
Ophioglossum crotalophoroides Walter (1788)
Ophioglossum eliminatum Khand. & Goswamy (1984)
Ophioglossum engelmannii Prantl (1883)
Ophioglossum fernandezianum C.Chr. (1920)
Ophioglossum gomezianum Welw. ex A.Braun apud Kuhn (1868)
Ophioglossum gracile J.E.Burrows ex Pocock (1995)
Ophioglossum gracillimum Welw. ex Hook. & Baker (1868)
Ophioglossum gramineum Willd. (1802)
Ophioglossum harrisii Underw. (1909)
Ophioglossum jaykrishnae S.M.Patil, S.K.Patel, Raole & K.S.Rajput1 (2020)
サクラジマハナヤスリ Ophioglossum kawamurae Tagawa (1939)
Ophioglossum lancifolium C.Presl (1845)
Ophioglossum latifolium (Prantl) J.E.Burrows (1993)
Ophioglossum lineare Schltr. & Brause (1912)
Ophioglossum louisii Taton (1944)
Ophioglossum lusitanicum L. (1753)
Ophioglossum lusoafricanum Welw. ex Prantl (1883)
Ophioglossum melipillense J.Rémy (1854)
トネハナヤスリ Ophioglossum namegatae M.Nishida & Kurita (1969)
Ophioglossum nudicaule L.fil. (1781)
Ophioglossum oblongum H.G.Zhou & H.Li (1991)
Ophioglossum opacum R.Br. (1818)
イオウジマハナヤスリ Ophioglossum parvifolium Hook. & Grev (1833)
チャボハナヤスリ Ophioglossum parvum M.Nishida & Kurita (1980)
コヒロハハナヤスリ Ophioglossum petiolatum Hook. (1823)
Ophioglossum polyphyllum A.Braun apud Seubert (1844)
Ophioglossum pusillum Raf. (1814)
Ophioglossum reticulatum L. (1753)
Ophioglossum rubellum Welw. ex A.Braun (1868)
Ophioglossum sandieae J.E.Burrows (2012)
Ophioglossum scariosum Clausen (1938)
ハマハナヤスリ Ophioglossum thermale Kom. (1914)
Ophioglossum thomasii Clausen (1938)
ヒロハハナヤスリ Ophioglossum vulgatum L. (1753)
Ophioglossum yongrenense Ching ex Z.R.He & W.M.Chu (2001)
Rhizoglossum C.Presl
Rhizoglossum bergianum (Schltdl.) C.Presl (1845)
subfamily Bortychioideae C.Presl (1845)
ヒメハナワラビ属（ハナワラビ属） Botrychium Sw. (1800) ヒメハナワラビ属のヒメハナワラビ Botrychium lunaria
Botrychium acuminatum Wagner (1990)
Botrychium alaskense W.H.Wagner & J.R.Grant (2002)
Botrychium ascendens Wagner (1986)
タカネハナワラビ Botrychium boreale (Fr.) Milde (1857)
Botrychium campestre Wagner & Farrar (1986)
Botrychium crenulatum Wagner (1981)
Botrychium dusenii (Christ) Alston (1960)
Botrychium echo Wagner (1983)
Botrychium furculatum S.J.Popovich & Farrar (2020)
Botrychium gallicomontanum Farrar & Johnson-Groh (1991)
Botrychium hesperium (Maxon & Clausen) Wagner & Lellinger (1981)
ミヤマハナワラビ Botrychium lanceolatum (S.G.Gmel.) Ångstr. (1854)
Botrychium lineare W.H.Wagner (1994)
ヒメハナワラビ Botrychium lunaria (L.) Sw. (1802)
Botrychium matricariifolium (Döll) A.Braun ex Koch (1847)
Botrychium michiganense W.H.Wagner ex A.V.Gilman, Farrar & Zika (2015)
Botrychium minganense Vict. (1927)
Botrychium montanum Wagner (1981)
Botrychium mormo Wagner (1981)
Botrychium neolunaria Stensvold & Farrar (2016)
Botrychium nordicum Stensvold & Farrar (2016)
Botrychium pallidum Wagner (1990)
Botrychium paradoxum Wagner (1981)
Botrychium pedunculosum Wagner (1986)
Botrychium pinnatum H.St.John (1929)
Botrychium pseudopinnatum Wagner (1990)
Botrychium pumicola Coville (1900)
コケハナワラビ Botrychium simplex E.Hitchc. (1823)
Botrychium socorrense W.H.Wagner (1989)
Botrychium spathulatum Wagner (1990)
Botrychium tenebrosum A.A.Eaton (1899)
Botrychium tolucaense W.H.Wagner & Mickel (2004)
Botrychium tunux Stensvold & Farrar (2002)
Botrychium yaaxudakeit Stensvold & Farrar (2002)
ナツノハナワラビ属 Botrypus Michx. (1803), nom. illeg.
ナツノハナワラビ Botrypus virginianus (L.) Michx. (1803)
Sahashia Li Bing Zhang & Liang Zhang (2020) ：PPG I (2016)以降に設立された。佐橋紀男への献名。
ナガホノナツノハナワラビ Sahashia stricta (Underw.) Li Bing Zhang & Liang Zhang (2020)
アリサンハナワラビ属 Japanobotrychium Masam. (1931) ：日本には分布しない。
アリサンハナワラビ Japanobotrychum lanuginosum (Wall. ex Hook. & Grev.) M.Nishida ex Tagawa (1958)
Japanobotrychum chamaeconium (Bitter & Hieron. ex Bitter) Nishida ex Tagawa (1958)
オオハナワラビ属 Sceptridium Lyon (1905) 日本に産するオオハナワラビ属のフユノハナワラビ Sceptridium ternatum
シチトウハナワラビ Sceptridium atrovirens Sahashi (1979)
Sceptridium australe Lyon(1905)
Sceptridium biforme Lyon (1905)
Sceptridium biternatum (Savigny) Lyon (1905)
Sceptridium daucifolium (Wall. ex Hook. & Grev.) Lyon (1905)
Sceptridium decompositum (M.Martens & Galeotti) Lyon (1905)
Sceptridium dissectum (Spreng.) Lyon (1905)
ホウライハナワラビ Sceptridium formosanum (Tagawa) Holub (1973)
オオハナワラビ Sceptridium japonicum (Prantl) Lyon(1905)
Sceptridium javanicum Sahashi (1981)
Sceptridium jenmanii (Underw.) Lyon (1905)
Sceptridium lunarioides (Michx.) Holub (1998)
イブリハナワラビ Sceptridium microphyllum Sahashi (1981)
ヤマハナワラビ Sceptridium multifidum (S.G.Gmel.) Nishida ex Tagawa (1958)
アカハナワラビ Sceptridium nipponicum (Makino) Holub (1973)
Sceptridium oneidense (Gilbert) Holub (1998)
Sceptridium robustum (Rupr.)Lyon (1905)
Sceptridium rugulosum (W.H.Wagner) Skoda & Holub (1996)
Sceptridium schaffneri (Underw.) Lyon (1905)
Sceptridium subbifoliatum (Brack.) Lyon (1905)
フユノハナワラビ Sceptridium ternatum (Thunb.) Lyon (1905)
ミドリハナワラビ Sceptridium triangularifolium Sahashi (1983)
Sceptridium underwoodianum (Maxon) Lyon (1905)
ハナヤスリ類とハナワラビ類のボディプラン。担葉体と呼ばれる共通柄から栄養葉（緑色の葉面部分）と胞子葉（立ち上がった胞子嚢を付けた軸）を立体的につける。A(左): ヒロハハナヤスリ Ophioglossum vulgatum 
B(左): ヒメハナワラビ Botrychium lunaria
Botrychium pinnatum の胞子嚢
Sceptridium dissectum の胚。内向性で、胚柄が形成されるタイプのものである。a: 造卵器 (archegonium); 
s: 胚柄 (suspensor); 
t: 茎頂 (stem tip); 
l: 第一葉 (first leaf); 
r: 根(root)
前裸子植物、アルカエオプテリス Arcaeopteris の復元画
ミヤコジマハナワラビ属唯一の種、ミヤコジマハナワラビ Helminthostachys zeylanica (L.) Hook.
着生植物であるコブラン属のコブラン Ophioderma pendulum
群生するトネハナヤスリ Ophioglossum namegatae
ヒメハナワラビ属のヒメハナワラビ Botrychium lunaria
日本に産するオオハナワラビ属のフユノハナワラビ Sceptridium ternatum