Rumpun bahasa Iran
Perbandingan

| Kosakata | Zaza | Soran | Kurmanji | Pashtun | Tati | Talisi | Baluchi | Gilaki | Mazandaran | Persia Tat | Luri | Persia Iran | Persia Pertengahan | Partia | Persia Kuno | Avesta | Ossetia |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| indah | rınd, xasek | nayab, cuwan | rind, delal, bedew, xweşik | x̌kūlay, x̌āista | xojir | ghašang | dorr, soherâ, mah rang, sharr, juwān | xujir, xojir | xoşgel, xojir | güzəl, ziba, qəşəng | qəşaŋ, xoşgel | zibā/xuš-čehr(e)/xoşgel(ak)/ghashanq/najib | hučihr, hužihr | hužihr | naiba | vahu-, srîra | ræsughd |
| darah | goni | xwên | xwîn, xûn | wīna | xevn | xun | hon | Xun | xun | xun | xī(n) | xūn | xōn | gōxan |  | vohuni- | tug |
| roti | nan, non | nan | nan | ḍoḍəi, məṛəi | nun | nun | nān, nagan | nown | nun | nun | nu(n) | nān | nān | nān |  |  | dzul |
| bawa | ardene | /anîn, hawerdin, hênan | anîn | (rā)wṛəl | vârden, biyordon | varde | âurten, yārag, ārag | havardən, hardən, avardən | biyârden | avardən | o(v)erden, | āwurdan, biyār ("(kamu) bawa!") | āwurdan, āwāy-, āwar-, bar- | āwāy-, āwar-, bar- | bara- | bara, bar- | xæssyn |
| saudara (laki-laki) | bıra | brader, bira | bira | wror | bərâr | bira, boli | brāt, brās | berær, barâr | birâr | birar | berar | barādar | brād, brâdar | brād, brādar | brātar | brātar- | æfsymær |
| datang | ameyene | hatin, were | hatin, were, | rā tləl | biyâmiyan | ome | āhag, āyag, hatin | hamæn, amown | biyamona, enen, biyâmuen | amarən | umae(n) | āmadan | āmadan, awar | awar, čām | āy-, āgam | āgam- | cæwyn |
| menangis | bermayene | girîn, giryan | girîn | žəṛəl | bərma | berame, bame | greewag, grehten | burme | birme | girəstən | gerevesen, gereva | gerīstan/gerīye | griy-, bram- | barmâdan |  |  | kæwyn |
| gelap | tari | tarî/tarîk | tarî | skəṇ, skaṇ, tyara | ul, gur, târica, târek | toki | tār |  |  | tariki | tārīk | tārīk, tār | tārīg/k | tārīg, tārēn | tārīk | sâmahe, sâma | tar |
| putri | keyne, çêne/çêneke | kîj, kiç, kenîşk, düet (pehlewanî) | dot, keç | lūr | titiye, dətar | kinə, kila | dohtir, duttag | lâku, kowr, kijâ(  (perempuan) dətər (putri) | kîjâ(perempuan), deter (putri) | duxtər | doxter | doxtar | duxtar | duxt, duxtar |  | duxδar | čyzg (Iron), kizgæ (Digor) |
| hari | roce, roje, roze | řoj | roj | wrəd͡z (rwəd͡z) | revj, ruz | ruj | roç | ruj | ruz, ruj | ruz | ru | rūz | rōz |  | raucah- | raocah- | bon |
| melakukan | kerdene | kirdin | kirin | kawəl | kardan, kordan | karde | kanag, kurtin | gudən, kudən | hâkerden | saxtən | kerde | kardan | kardan | kartan | kạrta- | kәrәta- | kænyn |
| pintu | ber, keyber, çêber | derge/derke, derga | derî | wər | darvâca | bə | dar, gelo, darwāzag | bər | dar, loş | dər | dər, dar | dar | dar | dar, bar | duvara- | dvara- | dwar |
| mati | merdene | mirdin | mirin | mrəl | bamarden | marde | mireg, murten | murdən | bamerden | mürdən | morde | mordan | murdan |  | mạriya- | mar- | mælyn |
| keledai | her | ker, gwêdirêj | ker | xər | astar, xar | hə, hər | har, her, kar | xar | xar | xər | xər | xar | xar |  |  |  | xæræg |
| memakan | werdene | xwardin | xwarin | xwāṛə, xurāk / xwaṛəl | harden | harde | warag, warâk, wārten | xowrdən | xerâk / baxârden | xardən | harde | xordan / xurāk | parwarz / xwâr, xwardīg | parwarz / xwâr |  | hareθra / ad-, at- | xærinag |
| telur | hak, akk | hêk/hêlke, tum | hêk | hagəi | merqâna, karxâ | morqana, uyə | heyg, heyk, ā morg |  | merqâne, tîm, balî | xaykərg | xā'a | toxm, xāya ("testicle") | toxmag, xâyag | taoxmag, xâyag |  | taoxma- | ajk |
| bumi | erd | zemîn, zewî, ʿerz, erd | erd, zevî | d͡zməka (md͡zəka) | zemin | zamin | zemin, degār | zəmi, gel | zamîn, bene | xari | zemi | zamīn | zamīg | zamīg | zam- | zãm, zam, zem | zæxx |
| malam (awal) | şan | êware | êvar | māx̌ām (māš̥ām) | nomâzyar, nomâšon | shav | begáh |  | nemâşun | şangum | evāra | begáh | ēvārag | êbêrag |  |  | izær |
| mata | çım | çaw/çaş | çav | stərga | coš | čaş,gelgan | cham, chem | çum | çəş, bəj | çüm | tīya, çaş | čashm | čašm | čašm | čaša- | čašman- | cæst |
| ayah | pi, pêr | bawk, bab, babe | bav, bab | plār | piyar, piya, dada | piya, lala, po | pet, pes | piyer, per | pîyer, per | piyər | bua | pedar, bābā | pidar | pid | pitar | pitar | fyd |
| takut | ters | tirs | tirs | wēra (yara), bēra | târs | tars | turs, terseg | barmas | taşe-vaşe, tars | tərsi | ters | tars, harās | tars | tars | tạrsa- | tares- | tas |
| tunangan | waşti | desgîran,xwşavest | dergistî | čənghol [maskukin], čənghəla [feminin] | numzâ | nomja | nāmzād | nowmzəd | numze | nükürdə |  | nāmzād | - | - |  |  | usag |
| baik | weş, hewl | xwş | xweş | x̌a (š̥a), səm | xojir, xar | xoş | wash, hosh | xujir, xojir, xorum | xâr, xeş, xojir | xuş, xas, xub | xu | xoš, xūb, beh | dārmag |  |  | srîra | xorz, dzæbæx |
| jari | engışte/gışte, bêçıke | engust, pence,angus | tilî, pêçî | gwəta | anquš | anqiştə | changol, mordâneg, lenkutk |  | angus | əngüşt | kelek | angošt | angust |  |  | dišti- | ængwyldz |
| api | adır | agir/awir, ahir,ayer | agir | wōr (ōr) | taš | otaş | âch, atesh, âs | taş | taş | ataş | taş, gor | ātaš, āzar | âdur, âtaxsh | ādur | âç- | âtre-/aêsma- | art |
| ikan | mase | masî | masî | kəb | mâyi | moy | māhi, māhig | mæii | mâhî | mahi | māhi | māhi | māhig | māsyāg |  | masya | kæsag |
| pergi | şiayene | çûn, řoştin, řoyiştin | çûn | tləl | šiyen, bišiyan | şe | shoten | şown | şunen / burden | raftən | ro | ro/şo | şow/row | ay- | ai- | ay-, fra-vaz | cæwyn |
| dewa | Homa/Huma/Oma, Heq | Yezdan, Xwedê, Xuda, Xodê, Xwa(y) | Xwedê, Xweda, Xudê | Xwədāi | Xədâ | Xıdo | Xoda, Hwdâ | Xuda | Xedâ | Xuda | xodā | Xodā, Izad, Yazdān, Baq | Xudā/Yazdān |  | baga- | baya- | xwycaw |
| bagus | hewl, rınd, weş | baş, çak, xas | baş, rind | x̌ə (š̥ə) | xâr, xojir | çok | zabr, sharr, jowain | xujir, xojir, xorum | xâr, xeş, xojir | xub, xas | xu | xub, nīkū, beh | xūb, nêkog, beh |  | vahu- | vohu, vaŋhu- | xorz |
| rumput | vaş | giya/gya | giya, çêre | wāx̌ə (wāš̥ə) | vâš | alaf | rem, sabzag | vaş | vâş | güyo | sozi, çame | sabzeh, giyāh | giyâ | giya | viş | urvarâ | kærdæg |
| agung | gırd/gırs, pil | gewre,mezin | mezin, gir | lōy, stər | pilla | yol, yal, vaz, dıjd | mastar, mazan,tuh | pila, pile | gat, pilla | kələ | gap | bozorg | wuzurg, pīl, yal |  | vazraka- | uta-, avañt | styr |
| tangan | dest | dest, des | dest | lās | bâl | dast | dast | das, bâl | das, bāl | dəs | das | dast | dast | dast | dasta- | zasta- | k'ux / arm |
| kepala | ser | ser | ser | sər | kalla | sə, sər | sar, sarag, saghar | kalle, sər | kalle, sar | sər | sar | sar | sar |  | kalli | sairi | sær |
| jantung | zerri/zerre | dil/dił/dir(Erbil)/zil | dil | zṛə | dəl | dıl | dil, hatyr | dil | del, zel, zil | dül | del | del | dil | dil |  | aηhuš | zærdæ |
| kuda | estor/ostor/astor | asp/hesp/esp, hês(t)ir | hesp | ās [male], aspa [female] | asb, astar | asp | asp | asb, asp | asp, as | əs | asb | asb | asp, stōr | asp, stōr | aspa | aspa- | bæx |
| rumah | key/çê | mał, xanû, xanig, ghat | xanî | kor | kiya | ka | ges, dawâr, log | sere, xowne | sere, xene | xunə | huna | xāne | xânag |  |  | demâna-, nmâna- | xædzar |
| lapar | vêşan/veyşan | birsî | birçî, birsî (behdînî) | lwəga | vašnâ, vešir, gesnâ | vahşian | shudig, shud | vəşna, vişta | veşnâ | gisnə | gosna | gorosne, goşne | gursag, shuy | veşnâg |  |  |  |
| bahasa (juga lidah) | zıwan, zon, zuan, zuon, juan, jüan | ziman, zuwan | ziman | žəba | zobun, zəvân | zivon | zewān, zobān | zəvon, zəvân | zivun, zebun | zuhun | zevu | zabān | zuwān | izβān | hazâna- | hizvā- | ævzag |
| tertawa | huyayene | kenîn/pêkenîn, kenîn,xende,xene | kenîn | xandəl/xənda | xurəsen, xandastan | sıre | hendag, xandag | purxe, xənde | rîk, baxendesten | xəndə | xana | xande | xande, xand |  | karta | Syaoθnâvareza- | xudyn |
| kehidupan | cuye, weşiye | jiyan, jîn | jiyan | žwəndūn, žwənd | zindәgi | jimon | zendegih, zind | ziviş, zindegi | zindegî, jan | həyat | zeŋei | zendegi, jan | zīndagīh, zīwišnīh | žīwahr, žīw- |  | gaêm, gaya- | card |
| pria | mêrdek, camêrd/cüamêrd | mêrd, pîyaw, cuwamêr | mêr, camêr | səṛay, mēṛə | mardak, miarda | merd | merd | mərd | mard(î) | mərd | piyā | mard | mard | mard | martiya- | mašîm, mašya | adæjmag |
| bulan | aşme, menge (untuk penanggalan) | mang, heyv | meh, heyv | spūgməi (spōẓ̌məi) | mâng | mang, owşum | máh | alâtiti, mâ , ,âma | ma, munek | ma | māh | mâh, mâng, mânk | māh | māh | mâh- | måŋha- | mæj |
| ibu | may, mar | dayik | dayik, dê | mōr | mâr, mâya, nana | moa, ma, ina | mât, mâs | mâr, mær | mâr | may | dā(ya), dāle(ka) | mâdar | mâdar | dayek | mâtar | mâtar- | mad |
| mulut | fek | dem | dev | xūla (xʷəla) | duxun, dâ:ân | gəv | dap | dəhən | dâhun, lâmîze | duhun | dam | dahân | dahân, rumb |  |  | åŋhânô, âh, åñh | dzyx |
| nama | name | naw, nêw | nav | nūm | num | nom | nâm | nowm | num | num | num | nâm | nâm |  | nâman | nãman | nom |
| malam | şew | şew | şev | špa | šö, šav | şav | šap, shaw | şow | şow | şöü | şo | shab | shab |  | xšap- | xšap- | æxsæv |
| membuka | akerdene | kirdinewe | vekirin | prānistəl | vâz-kardan | okarde | pāch, pabozag | va-gudən/kudən | vâ-hekârden | vakardən | vākerde(n) | bâz-kardan, va-kardan | abâz-kardan, višādag |  | būxtaka- | būxta- | gom kænyn |
| damai | haşti/aşti | aştî, aramî | aştî, aramî | rōɣa, t͡sōkāləi | dinj | aşiş | ârâm | aşt | âştî | salaməti, dinci | āş(t)i | âshti, ârâmeš, ârâmî, sâzish | âštih, râmīšn | râm, râmīšn | šiyâti- | râma- | fidyddzinad |
| babi | xoz/xonz, xınzır | beraz,goraz | beraz | soḍər, xənd͡zir (Arabic), xug | xu, xuyi, xug | xug | khug, huk | xi | xî | xug | xuk | xūk | xūk |  |  | hū | xwy |
| tempat | ca | cê(cêga), ga | cih, geh | d͡zāi | yâga | vira | ja, jaygah, hend | jiga, jige | jâ | cigə, cə | jā | jâh/gâh | gâh | gâh | gâθu- | gâtu-, gâtav- | ran |
| baca | wendene | xwendin/xwêndin | xwendin | lwastəl, kōtəl | baxânden | hande, xwande | wánag, wānten | xowndən | baxinden, baxundesten | xundən | vane(n) | xândan | xwândan |  |  |  | kæsyn |
| berkata | vatene | gutin, witin | gotin | wayəl | vâten, baguten | vote | gushag, guashten | gutən, guftən | baowten | guftirən, gaf saxtən | gute(n) | goftan, gap(-zadan) | guftan, gōw-, wâxtan | gōw- | gaub- | mrû- | dzuryn |
| saudari | waye | xweh, xweşk, xoşk, xuşk, xoyşk | xwîşk | xōr (xʷōr) | xâke, xâv, xâxor, xuâr | hova | gwhâr | xâxur, xâxer | xâxer | xuvar | xuar | xâhar/xwâhar | xwahar |  |  | x ̌aŋhar- "sister" | xo |
| small | qıc/qıyt, wırd/werdi | giçke, qicik, hûr, biçûk | biçûk, hûr | kūčnay, waṛ(ū)kay | qijel, ruk | hırd | gwand, hurd | kuçe, kuçi, kuji | peçik, biçuk, xurd | küçük, küşkin, kişgələ, kəm | koçek | kuchak, kam, xurd, rîz | kam, rangas | kam | kamna- | kamna- | chysyl |
| putra | lac, laj | law/kuř | kur, law | d͡zoy (zoy) | pur, zâ | zoə, zurə | possag, baç | vaçe, rika, rike, pisər | piser/rîkâ | kuk | kor | pesar, pur | pur, pusar | puhr | puça | pūθra- | fyrt |
| jiwa | roh, gan | can, giyan, rewan, revan | reh, can | sā | rəvân | con | rawân | jown | ro, jân | can |  | ravân, jân | rūwân, jyân | rūwân, jyân |  | urvan- | ud |
| musim semi | wesar/usar | behar, wehar | bihar, behar | spərlay | vâ:âr | əvəsor, bahar | bārgāh | vəhâr, bâhâr | vehâr | vasal | behār, vehār | bahâr | wahâr |  | vâhara- | θūravâhara- |  |
| tinggi | berz | bilind/berz | bilind/berz | lwəṛ, ǰəg | pilla | barz, bılınd | borz, bwrz | bulənd, bələnd | bilen(d) | bülünd | beleŋ | boland / bârz | buland, borz | bârež |  | barez- | bærzond |
| sepuluh | des | deh/de | deh | ləs | da | da | dah | da | da | də | da | dah | dah |  | datha | dasa | dæs |
| tiga | hirê/hiri | sê | sê | drē | so, se | se, he | sey | su, se | se | sə | se | se | sê | hrē | çi- | θri- | ærtæ |
| desa | dewe | gund, dêhat, dê, awayî | gund | kəlay | döh, da | di | dehāt, helk, kallag, dê |  | dih, male, kola | di | de | deh, wis | wiž | dahyu- | vîs-, dahyu- | vîs | qæw |
| ingin | waştene | xwastin, wîstin | xwestin | ɣ(ʷ)ux̌təl | begovastan, jovastan | piye | loath, loteten | xæsən, xæstən | bexâsten | xastən, vayistən | hāse | xâstan | xwâstan |  |  |  | fændyn |
| air | awe/awk, owe, ou | aw | av | obə/ūbə | âv, ö | ov, wat(dialek Orandia) | âp | ow, âv | ow | ou | ow | âb | âb/aw | aw | âpi | avô- | don |
| kapan | key | key, kengî(Hewlêrî) | kengê, kîngê | kəla | key | keyna | kadi, ked | ken | ke | key, çüvəxti | ke | key | kay | ka |  | čim- | kæd |
| angin | va | ba, wa (pehlewanî) | ba | siləi | vâ | vo | gwáth |  | vâ | var | bād | bâd | wâd | wa |  | vâta- | dymgæ / wad |
| serigala | verg | gurg, | gur | lewə, šarmux̌ (šarmuš̥) | varg | varg | gurk | vərg | verg | gürg | gorg | gorg | gurg |  | varka- | vehrka | birægh |
| wanita | cıni/ceni | jin, afret, zindage,gyian | jin | x̌əd͡za (š̥əd͡za) | zeyniye, zenak | jen, jiyan | jan, jinik | zan | zan | zən | zena | zan | zan | žan |  | gǝnā, γnā, ǰaini-, | sylgojmag / us |
| tahun | serre | sal/sał | sal | kāl | sâl | sor, sal | sâl | sâl | sâl | sal | sāl | sâl | sâl |  | θard | ýâre, sarәd | az |
| ya / tidak | ya, heya, ê / nê, ney, ni | bełê, a, erê / na, nexêr | erê, belê, a / na | Hao, ao, wō / na, ya | ahan / na | ha / ne, na | ere, hān / na | âhâ,æhæ/na | are / nâ | həri, hə / nə | a, ā / na | baleh, ârē, hā / na, née | ōhāy / ne | hâ / ney | yâ / nay, mâ | yâ / noit, mâ | o / næ |
| kemarin | vızêr | dwênê, duêka | duho | parūn | azira, zira, diru | zir, zinə | zí | diru | dîruz | deydi | diru | diruz | dêrûž |  | diya(ka) | zyō | znon |
| Kosakata | Zaza | Soran | Kurmanji | Pashtun | Tati | Talisi | Baluchi | Gilaki | Mazandaran | Persia Tat | Luri | Persia Iran | Persia Pertengahan | Partia | Persia Kuno | Avesta | Ossetia |